Gb412_qt Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Summa de potestate ecclesiastica Augustinus, Triumphus N 1245 11976023 021 SW D UIIIIIMIIIIIIIIIIIIuI — Uus Töbingen 2 9 PReipit gonuſ ite⸗ cona mitatumn ſencti nit Piufe eſtpncipal Cn ſoi uncciete e (Etaptäs aun e neur toppel ronhia. (AOrun oglis oe Vypoteſtzte. nſingulorin Merq alcua alie Zerüptispape (tti a⸗ ari iile (Reinr ſſtoii de aoctoqucrunt oue nöclectioek Eniguiha⸗ (Eriand Cgeſetnag igicſion Vngdegte⸗ wrvin eus A togecno⸗ tpeis ele tioneſtat elen W ſitbabereine (tbi 4 Lapemtercſt Becctio⸗ (eybi lüſ ia ectat pg (larn den efunne Anite⸗ mdenck MUcipiunt rubꝛice 2 tituli gqõnũ ſume de eceleſiſtica tãte: doctoꝛis clariſſimi: ffratris Auguſtini de An CTCDLona oꝛdinig fratru bere mitarum ſancti Auguſtini. AQAeeſtio pma de ptãte papea quo eſt pncipalit᷑:vbidecẽ querutur. ¶ ¶ AUtru ſola ptãs pape ſita deo immediate effectiue ⁊ nulla alid. ¶Vitaptãs cuiuſlibet pape ſit a deo. Vtuptãs pape ſit vniuerſalit ma/ oꝛ omnialia. S Atrum aligs poſſit eſſe eqlis pape in poteſtate. ¶ Atrũ ſingularius ſit a deo poteſtas pape ꝙ; aliqua alis. & Atrũ ptãs papc ſit vna uel plures.⸗ ¶Atrũ ſit ſiłſacerdotalis ⁊ regalis. ¶ Atu ſit ſimul tꝑalis ⁊ ſpũalis. ¶ Vtuv ſit ſimul eterna ⁊ tꝑalis. ¶Vtu ſit vtile de tali ptate diſput are eſtio.ij. de pape electione vbi octo queruntur. WUtx ↄueiẽs ſit papã fieri ho minũ electioe:uł mag imediate a xpᷣo ¶UVtrũ quilibet papa poſt petrũ factꝰ 1Per elcctionem. tꝝ eſſet magis cõueniẽs papã fie riꝑ ſucceſſione q́; per electionem. ¶ Attʒ due ꝑtes cardinaliũ debeũt ad minꝰ in eius electionem cõuenire ¶ Atu electio papepoſſit ĩ aliqͥ vitiari ¶ Vtꝝ eius electio cadat ſub examina tione ſicut electio alioꝛum. ¶ Utꝝ imꝑatoꝛ uel alius pᷣnceps poſ- ſit habere ius in electione pape. ¶Q LHEtu laici poſſin: ⁊ debeaut electiõi pa pe intereſſc. NHeſtio.iij. de eligentiũ iuriſdicti one:vbi.xj.queruntur. Atrũ ad collegiuũ cardinaliũ ſo- lu ſpectat papam eligeer. ¶UWUen deficiete collegio electio pape deno luaturad generale concilium. Utrũ tale collegiũ teneat᷑ ſemꝑ eli- gere bominẽ ſu fficientioꝛis ſciĩe. S 5 S „ 2 nem ſanctioꝛis vite. ¶ Atrũ teneatur magis eligere bomi nẽ iuriſta q; theologum. ¶ Vtu teneat᷑ mag eligere hoĩez ð col 0 q; extra collegium Atrũ maioꝛt᷑ ptãtẽ heat collegium eligens q; pa pa electus. ¶trum papa moꝛtuo poteſtas cius reman eat in collegio. Atrũ moꝛtuo papa collegiuʒ poſſit egauid poteſt viuens papa. VUtrũ in tali elcctione debeat pᷣcede re tractatus valiqua pꝛelocutio. ¶Utrũ tutiꝰ ſit celeriter eligere vel in tali electione diu co gitare. ANeſtio.iiij.de pape renũciatione vbi octo queruntur. , Atupapa poſſet renuciare ſi in papatu impꝛimeretur caracter. Atꝑꝝ papa poſſet renũciare ſi papa/ tꝰ eẽt nomẽ oꝛdinis ⁊ nõ iuriſd ictõis Atrũ quia papat⸗? ẽ a ſolo dco papa poſſit ex ſe renucdiar. trũ papa poſſit renũciare ꝓpt᷑ vo⸗ tũ emiſſum de cura eccleſie babenda. ¶Etrũ papa poſſit eius legitimã ad- uin iſtrationẽ renunciauaaer. Utrũ qꝛ lacerdoti pape ẽ eternum poſſit renuncirerzq.— UAtrũ poſſit pꝛobari ꝑ ratiões ꝙ pa a renunciarc potett. t iſtud poſſit ꝓbari ꝑ auẽtes. Aeſtio.v. de pape depoſitione: vbi octo queruntur. .— rrum ſolum pꝛo bereſi pa pa ſit deponendus. r Atrũ ꝑ violẽ:iã ⁊ ignoꝛantiã in heæ⸗ teſim labatur ſit deponẽdus. ¶Vtru ſit deponẽdus pꝛo ſimonia. ¶Atrũ ſit deponendus pꝛo quocũq; notoꝛio crimine. ? Atrũ ad depoſitionẽ ei⸗ ſit neceſſa/ ria ꝓductio plurium teſtium q; ad de- oſitionem alioszꝛum. LAtrãu ad generale cõciliũ ſpectet ciꝰ depoſition m pꝛonunciare. KMU ¶ At papa moꝛtuuſpꝛo bereſi pofſit condemnairr C Atruʒ pape aꝑte malo ſit obediẽdũ EEgrrpape debet᷑ bonoꝛ ꝗ debet᷑ ĩger Atrũ pape debeatur honoꝛ qui de- betur imagini x-pi Deſtio.vj. ð¶ pape ſnie appellatõ æ tepaße apꝑte malo debeat᷑ bonoꝛ vbi octo queruntur ¶Atrũ a papa poſſit appellani ad deum Q¶Q¶⅞ůYöũ Atru a papa appellari ad deũ ſit a b pellaricontra deum — Atrũ a papa appellari ad deum ta⸗- lis appellatio apud deum admittitur. Atu a papa pꝛeſenti poſſit appellari ad futurunununm Atꝝ a papa poſſit appellari ad colle ium cardinaluum Atrũ a papa poſſit appellari ad con cilium generale MVM Atruʒ papa poſſit facere ſtatutũ q; ab eius ſententia poſſit appellari ¶Atrũ ſit erroꝛ dicere ꝙ a papa poſ- ſit ad deum uel bomm em appellari Seſtio.vij.de pape repꝛehenſiõe vbi quattuoꝛ queruntur ¶AUtrũ ad papã terna repꝛebenſio ¶ UVtrũ repꝛebenſio pape debeat fieri in ſecreto uel in aprrto ¶AUtrũ ſi papa non audit repꝛebende mogum cred endi gd trinittem ¶Vtʒꝝ ad papam ſpectet determina- re modũñ diſtinctionis perſonarum ¶ Atx ad papam ſpectet determinare imodum vnitatis trium perſouarum. AZeſtio.xij.quõ ad papazʒ ſpectet determinare q̃ pœtinẽt ad diſtin cctionẽ ꝑſonaꝝ vbi qtuoꝛ qrunk ¶AUtruzʒ ad paps ſpectet ſub articulo tem ſit dicendum eccleſie . bendi debeat ex pꝛeceto. Aeſtio.viij.de pape re ¶ Atrũ papa de omni peccato repꝛe cham noe tupapa repñtet᷑ ꝑ montẽ ſinai WErru papa rep̃ſentet xpᷣm q;tum ad erſonam uel q;tum ad officum tꝝ pape aſſiſtunt cardma les ſicut xpo aſtterunt apoſtolili leſtio. ix. de pape bonoꝛis exbi- bitione vbi ſex queruntur QWtxy pape debeatur bono ꝗ deb etur xpopm qv deus· WAtx pape debeatur bonoꝛ qui debe tur xpᷣo ᷣm quod homo. Vtꝝ pape debet bonoꝛ 9 debel ſcĩis ſe ertendat fra lbo ponere: Credo in vnum deum CAtrũ ad papã ſpectet ið articulo po tione vbi quatuoꝛ queruntur· WUtꝝ papa repꝛeſentet᷑ per ar o x.̊ ad papã:ſpectʒ ð fide ⁊ here ſi determiare:vbiſex qrũt᷑ minareque ſuns fidei Utzu ad papam ſpectet determina- requõd eſt bereſis Atruʒ ad papã ſpectet circa illa que ſunt fidci aliꝗd addere uel diminuere. trũ ſine mandato pape aligs poſ ſit de bereſi inquirere UM Strum ſine mandato pape aliquis poſſit in hereſi cõpꝛebẽſos ↄdẽnare Atꝝ ſine madato pape liceat pncipi bꝰxpiãe fidei caꝑe hẽticos ⁊ iudicare. Aeſtio.xi.quõ ad papam ſpectet det erminare q ꝑtinet ad verita⸗ tẽ diuine eſſentie:vbi qrunt᷑ ſex tni ad papã ſpectet ibð articlo po- nere qᷓ nõ pñ t ab boie nã liter ↄgnoſci. ¶ AVtrum ad papã ſpectet ſub articu⸗ nere:vnũ deũ eſſe creatoꝛẽ omnium YUtruʒz ad papã ſpectet deter ¶¶Atrũ ad papã ſpectet determinare bonere patrem eſie omnipotentem.,. Atrũ ad papã ſpectet determinare modũ generationis filij a patre ¶Eitꝝ ad papaʒ ſpectet deternnn iare modu ꝓcedẽdi ſpus ſci a pr̃e ⁊ filio ¶ LVt ad papaʒ ſpectet plurs ponere ſbᷣ articulo ſpus lci ; pris ⁊ ſtilij/ Veſtio.xiij.quõ ad papaʒ ſpectet determiuare que pertinent ad na turã humanam a dei hilio aſſum kige de. dono ſi⸗ qnit deter ning⸗ que nucre, pol iguts gte nchi care. ectet gia⸗ ſet o/ oci, tia⸗ N um ene iho⸗ e m. te 4 vlo . t e n et nere modu paſſionis ⁊ ſepulture xpᷣi ¶ AUitu ad papã ſpectet in ſymbolo ex licare omnes articulos fideei en ad papa ſpectet in ſymbolo ex ¶Atrum paps debeat canoni gedEin queruntur trũ ad papaʒ ipectet fub articulo ponere modum oↄceptionis ⁊ incarna tionis cꝑꝛiit“ papã ſpectet ſub articlo po plicare omnia ſacramenta ecg eſie ¶ Atu ad papãũ ſpectet determiare per quẽ modũ coꝛp xpᷣi ẽ ſub ſacro alatr Veſtio.xiiij.ð ſanctoꝝ veneratio ne vbi qunq; querurf ¶Vtꝝ ſolũ ad ſoluũ papã ꝑtine/ at ſanctos canonizare ¶Atrũ ſicut papa vlłrita eps ĩ dioceſi ſua poſſit aliquẽ ſanctũ canoniʒare ARra papa abſqz requiſitione colle- oageanoeanan angne — ctum poſſit errare ſanctoꝝ:vbi quineß queruntur AOtrũ papa debeat aliquè ca noniʒz are pꝛopter fructum ſcientie ¶Utꝝ debeat canonizare aliquẽ pꝛo/ ter ſanctitatem vite “MV Sare ali uem pꝛopter bonã ſfamam Ceirl papa pꝛopter euidentiã mira culoꝛum debeat aliquẽ canoniz are Vtrũ papa debeat aliquem canoni Ʒare pꝛopter donum pꝛophetie. Aeſtio. xvj. de mõ canoniatiõis ſcõꝝ:vbi quatuoꝛ queruntur ¶QVtn papa i canoniʒatiõe ò li cuiſci dẽat ſeruare oꝛdmẽ iudiciari Atrum papa debeãt canonizare a li quẽ ſanctũu ſlatim ſibi denunciatum ¶Atrũ papa eundẽ modũ dẽat pᷣuare in cano niz atione martyr ⁊ ↄfeſſoꝛis. ¶ Vtꝝ papa poſſit aliquẽ canoniʒare à4d oꝛdinẽ apoſteloꝝ ſicut martyruũ cõ teſſoꝛun: ſen vn gumn m trũ papa canonizando alique ſan ſi gs nõ eſt canonij atus ꝑ pa/ pam ſpoſſit ꝓ eo officiũ decantari RK Veſtio.xv.de cã canoniz ationis Seſtio.xvij. de ſanctis canoniʒ Adls: vbi ſexqueruntur WAtruʒ papa deat canonizare osg q̊s conſtat eccleſie eẽ lvita eterna WVtri papa debeat canoniza re pa⸗ tres veteris teſtamenti Q¶ Utra pꝛeter infoꝛmatienẽ pape coꝛ pus vnius ſancti in ꝑluribus eccleſũs venerari ſit peccatum ¶QVtpomnes cqnonizati per papam ſint in vita eterñria ¶Etrũ ſine auẽte papepoſſiut ſcoꝝ re asſorene ſubtrahi de loco vbi ſunt. Atrũ ſine auẽte pape poſſint ſcõꝝ reliquie emptioni ⁊ venditoi exponi. Zeſtio.xviij.angeloꝛuʒ de admi niſtratione: vbiquinq; querunt᷑. Q¶ ¶VAtrũ paps ſit maioꝛ angelo in iuriſdictie Atrũ papa ſit maioꝛ angelo in ſa/ Camentoꝛum adminiſtratione Atrũ papa ſit maioꝛ angelo in do⸗ Winato=eeeeerreeee“« ¶Aitnpapsa ſit maioꝛ ãgeloĩ cognitõe Vtru pa pa ſit maioꝛ angelo in pꝛe- miatione = Aeſtio. xix. de pape pꝛeſidentia: vbi quinq; queruntur· ¶Atrũ ſolus papa ſit ſponſus eccleſie . Atrum ſolus papa ſit caput totius eccleſie Atꝝ ſolus papa ſit epiſcopus cuiuſ⸗ libet eccleſie imediaat. ¶Utx papa ſit ſpecialius eſs Roma nus q; alterius eccleſiie AUtx paps poſſit imediate ĩ q̃libʒ dio ceſi ⁊ ꝑꝛochia ꝗd põt epᷣs uł ſacerdos Seſtio.xx.de modi pᷣſidendi effi/ catia:vbi ſex querunturx ¶ ¶UNtrũ papa pꝛeſit eccleſie per oteſtatem clauium. Atx papa per poreſtatem clauium E piritualibus ⁊ tempoꝛalibus Atrü ſolus papa hẽat clauiũ ptãtey ¶Utrũ in papa poteſtas clauium ſit vna uel plures . 2 OC Utrã in papa poteſtas clauiu ſit po eſtas oꝛdinis uel iuriſdictionis. ¶Vicru papa in poteſtate clauiũ poſ-⸗ ſit exrcedere uel errare. eſtio. xxj. de pape reſidẽtia. vbi . gquatuoꝛ queruntur WUtrum papa debeat ſemper Nome reſidere. ¶Vtrum papa debeat reſi idere in pa/ tria vnde eſt oꝛiundus. Vtrũ papa debeat magis diſcurre⸗ C re ꝑ mundũ q; in vno loco reſidere. WAtrũ pape tꝑe ꝑſecutionis antixbi ſolũ roma ſedes ſit relinquenda. Aeſtio.xxij.de obedientia chꝛiſti anoꝝ:vbi ſeptem queruntur. AAtrũ pape chꝛiſtiani in om- nibus teneantur obedire. ¶WVtru pape teneantur obedire laici chꝛiſtiani ſicut elerici chꝛiſtiani ¶Atrũ pape laici xpiani magis tene antur obedire q; imꝑatoꝛi uel regi Vtrũ pape ſeruixpianoꝝ magis te- neant᷑ obedire q; ꝓpꝛüs dominis. Atrũ papa poſſit ſeruos xpᷣianopa E Ben hehen e “ trüũ omnes ſciſmaticos papa poſ ſcruitute cximere ⁊ libertati reddere. Atrũ papa rpᷣianos liberos poſſit ad ſeruitutem vamnare. Qerũ papa xpᷣianos exũtes ſub do/ minio infideliu debeat ab eoꝝ domi nio ſubtrabere. Aeſtio.xxiij.de obediẽtia paga⸗ noꝛũ:vbi ſex queruntur. WAtrum pagani de iure ſint ſub pa- pe ebedientia. . Atrũ peèter papam pagani ſint im eratoꝛi imediate ſubiecti. Atrum papa iuſte poſſit dñia ⁊ iu- riſdictiones a paganig auferre. . Stri papa iuſte poſſit punire paga nos agentes cõtra legẽ nature. UAtrũ papa poſſit cogere paganos viuere lege imperiali. U. tri papa ritum paganoꝛum debe at tolerare. Deſtio.xxiiij.de ob edientia iude oꝛuũ:vbi decem queruntur. „* CUtz= papa debezt iudeos cogere read ſi uſcipiédam fidem. iu papa debeat iudeos cogere ad dimitcendum iudaiſmum. Atru papa debeat ind r⸗ lilios eis inuitis facere baptiʒari. SUtupapa debeat iudeos cogere: ad. laboꝛandum manibuts. Utrũ papa dẽat iud eoſ puare oĩ ad miniſtratioe officioꝝ ſuꝑ xpᷣianos. nullũ dñiũ ſupꝛa xpᷣanos habeãt. ¶ Utrum papa debeat ꝑmittere xpᷣia nos cum iud eis conuerſaxi. C Atupapa deb eat iudeos punire pe na ſpuali qua chꝛiſtianos punit. VUitn papa dẽat ꝑmittere iudeoꝝ ob latioes ⁊ elemoſynas recipi a fidelibꝰ ¶Atrũ papa deat ꝑnuttere xpᷣianos vncipes aliqᷓs exactões ĩ iudeoſ face. Veſtio.xxv.de reſiſtetia ſciſmati coꝛũ:vbi ſex queruntur. QQStrũ oẽs reſiſtẽtes pape ſint (Eeinnarict⸗ VUtru omnes ſciſmatici reſiſtentes ſit omni poteſtate pꝛiuare. ¶Utrũ papa debeat puuire ſciſmati cos grauius q; hereticoss. ¶ AUtrum reputet grecos ſiſmaticos uel bereticos ¶ AUtrum papa teneat grecos eſſe pa ganos uel chꝛiſtianos. Veſtio.xxvj. de reſiſtentis tyran⸗ noꝛu:vbi ſex qucruntur. ¶Atrũu tyranni reſiſtentes pa E ſint ſcimmatici. Atum tyranni reſiſtetes pape ſint heretici. ¶Vitu ad papã ſpectet pũire tyrãnos ¶UUtrũu papa debeat punire tyr anos E tꝑali uel ſpuali ſolum. Atuvpapa ↄtra tyranos ſibi reſ ine⸗ tes dẽat crucc ſigna tos deſtinare. T Atvpapa i puniẽdo tyraimos dẽat ... mag' declinare ad miaʒ q; ad iuſtitis. papa debeat iud eos pꝛiuare ut % e 40 iad kent 2 nhi⸗ zob dib⸗ nos ſeti⸗ ſint nees o eis ⸗ 6G ſi“ Veſlio.xxvij.de reſiſtentia excõ/ municatoꝝ: vbi querutur decem Q¶ Zaũ ſol?pepa dẽgt excoicare WVtrum papa pꝛo quolibet peccato moꝛtali excomunicare debeet. Utrũ papalis excõmunicatio ĩiuſte lata ſit timenda. ̊” ¶Vitru oẽs excoĩcatłi ꝑ papã dãnent᷑. ¶Vtrum ſolus papa debeat a ᷣloluere excõmunicatos a iure ⁊ iudice inferioꝛi. Atrum papa debeat excoicare pꝛo peccato fiẽdo ſicut pꝛo pcto iam facto. Vtrut̃ papa totam vnam vniuerſi- tatem reſiſtentẽ ſibi excoĩcare debeat. ¶ LAtruz per papam ſiut excoĩcati poꝛ tantes pecuniam in Alexandriam. ¶ Vtrum papa debeat aliquem excõ⸗ municare niſi ſemelſftm LAtrum per papam excoĩcatis ſcient᷑ cõmunicantes ſint excomunicati. Aeſtio.xxviij de reſiſtentia here/ ticoꝝ.vbi querũtur octo. ¶ AVtrum oes dubi in fide ꝑ pa pam ſint habendi bereticcc. WUtrum ſequẽetes opinionẽ erroneã alicuius ma giſtri:perpapam ſint here- tici reputandidd. ¶ VUVtrum baptiʒzãtes imagines:⁊ vio/ latoꝛes ſacra mẽtoꝝ per papaʒz ſint pꝛo hereticis iudiconil. ¶Atrum incidetes in adiuratã bere- ſim per papam ſint cenſendi relapſi. ¶ LVtruzʒ relapſi per papam ſtatim tra dendi ſint ſeculari iudicio. Atrum heretici per popam puniẽdi ſint tempoꝛali pena. ¶ Utrum ber etici in aliquo caſu perpa pam ſint tollerandi. ¶AUtrum beretici reuertẽtes ad fideʒ per paꝑpam ſint recipiendi. Veſtio.xxix. de faciente indulgen tiam. vbi querũtur decem. WVrruz ſolus papa poſſit dare vniuerſalem indulgentiim. ¶VUtiũ pa. poſſit dare ĩdulgẽtiũ ſibiipi. Vgum paps exiſtens in culpa moꝛ tali poſſit indulgentiam dare.· WUtrum papa poſſit idulgentiã dare illis qui ſunt in purgatoꝛio. ¶Utrum ep̃us ſinc auctoꝛitate pape poſſit indulgentiam dare. ¶Utrũ epus oẽs idulgẽtias quas dat in cõſecrationibꝰ diuerſaꝝ eccliaꝝ tranſ ferre poſſit ad cõſecrationem vnius ¶ AUtrum ſimplex ſacerdos poſſit dare indulgentiam. H ¶Utru legatus pape poſſit dare indul gentiam ſi non ſit ſacerdos. . ¶ Atrum quilibet electus ſine auctoꝛi/ tate pape poſſit dare indulgentiam. Atra ſacti viri poſſint dare idulgẽtiãẽ Veſtio xxx.de cauſa indulgentie vbi ſex querũtur. Sl ¶ AUtrum papa ſolũ pꝛo actibuſ ext erioꝛibꝰ debeat indulgentiã dare. ¶AUAtrum papa ſolũ pꝛo tẽpoꝛalibꝰbo nis debeat indulgentiam facere. trum papa debeat indulgẽtiã dare ſolum habentibꝰ voluntatem dandi ali quid tempoꝛale ſicut dantibus. ¶AUtrum nõ exiſtente iuſta cauſa idul gentia data per papam valeat. Utrum ſolũ volutas pape poſſit eſſe cauſa iuſta faciendi indulgentiam. ¶Atüqſtoꝛes deferẽtes lrĩ̃as papales còtineãt iuſtã cauſa indulgẽtiã faciendi. AQAQAeſtio.xxxi.de indulgẽtiaꝝ reci piente.vbi querutur quatues ¶Utrüũ indulgetiã datã ꝑ papa recipiant exiſtentes in peccato moꝛtali. ¶VUtrum indulgẽtia datam per papã recipiant cruce ſignati moꝛiẽtes cuᷣ fir/ mo pꝛopoſito tranſfretẽdqçi. Vtrum indulgetiã datam per papã recipiant clerici ⁊ religioſi ſicut ali. QUtrũ idulgetiã datã ꝑ papã poſſit ꝗs recipere pꝛo pre ⁊ mr̃e ſicut pꝛo ſeipſo. eſtio.xxxij.de effectu ĩdulgẽtie vbi qu erũtur quatoo. ¶¶AUtrum paps poſſit facere ½ duoꝛũ exiſtentiũ in purgatoꝛio in equali pena vnus cii ius lberet q; alus. Catr papa poſſit facere q bons fa⸗ cta ab exiſtente in pctõ moꝛtali ſint me ritoꝛia illis ꝗ ſunt in purgatoꝛio. . Q¶Atru papa ꝑ coĩcationẽ indulgentie poſlit totũ locũ purgatoꝛij expoliare. ¶Utrum papa ꝑ coicationẽ indulgen tie poſſit contritos ⁊ cõfeſſos ſi c a tota pena ⁊ culpa abſoluere ut nõ tranſeant per ignem purgatoꝛij. Aeeltio. xxxiij.de i fra terrã: qui nec lunt nec fuerũt de ecclia. vbi quatuoꝛ querũtur Atrũ papa ꝑ coĩcationẽ indulgẽtie. poſſit abſoluerepueros nõ baptigatos. ¶ Atruʒ papa ꝑ ceĩcationèe indulgẽtie poſſit abſoluere pueros nõ circũciſos. WVUtrum papa ꝑ coicationẽ indulgẽ tie poſſit lymbu pueroꝝ expoliare. ¶Atrũ papa ꝓ coicationẽ indulgentie poſſit pueris exñtibus in lymbo ianusʒ paradiſi aperire. „4 Veſtio. xxxiiij de illis qui ſunt in fra terrã: qui qñq; fuerũt de ec- cleſia q;uis nunc non ſunt: vbi q̃ tuoꝛ queruntur. ¶ Utrum papa poſſit mandareut gli- bet teneat᷑ potius velle ad penã inferni danari q; peccare moꝛtaliter. Wtru pa.poſſit facere ꝙ dſnati non Leefar de penis inimicoꝝ eoꝝ. Utrum papsa poſſit aliqueʒ iuſte ad penã infermdamnannngnee. ¶VUtrum papa poſſit facere ꝙ indul- gentie ⁊ ſuffragia ec cleſie ſint meritoꝛia illis qui ſunt in in feno. Mheipit ſcda ꝑs huius operis: in prttäãte eccleſiaſtica ꝑ cõparationẽ ad actum ad que oꝛdinatur. AGeſtio.xxtv. de imperatoꝛis ele cctione:circa quã querunt᷑ octo. ¶Vtruʒ pa pa ꝑ ſeipſum poſſit Tearoꝛem eligre. Utrum electoꝛes ꝑ quos papa im- peratoꝛem eligit debeat eẽ de alamania Ltrum papa dictos electoꝛes poſ- llis qui ſunt in- qua nunc conſiqerandũ eſt de iß5a ſit merarr. „7 Atrũ papa pᷣdictos electoꝛees poſ ſit de alia natõe oꝛdiare q; de alemania ¶Vtrum papa in electiõe imperator poſſit alteri parti eligentiũ fauere. Atrũ papa poſſit iperatoꝛeʒ facere g heredit aria ſucceſſioneʒ ſic ꝑ electiõez C Ser napo m liꝰ facẽt oꝛdinũdo ipe riu ꝓp itariã ſucceſſiõeʒ q; ꝑ electiõeʒ Vtrum papa meliꝰ faceret oꝛdinan do plures imperatoꝛes q́; vnum. Veſtio xxxvi.de imperi deriua⸗ tione:vbi querunt᷑ ſepkein. AUAtrũ papatꝰ fuerit añ ĩperiũ ¶¶Atru papatꝰ deriuatꝰ ſit ab ĩperio. ¶ Atrum papsa ſaltẽ tẽ ægb imperatoꝛe recognoſcat. „△ —0 ¶Atrum imperatoꝛ in dñio tempoꝛa lium ſit maioꝛ papa. ZMZM ¶ Ata iꝑatoꝛ ſit maioꝛ pa.i dignitate ¶Eitu iꝑatoꝛ ſit maioꝛ papa iĩ calitate Vrrũ igatoꝛ ſit maioꝛ papa i auẽte. Veſtio.xxxvij.de imperij tranſſa tione:vbi querunt᷑ ſeer. ¶ ¶ Atrum aucte pepe facta ſit tranſſatio oĩium regnoum.x ¶Viriz aucte pape imperiũ ſpãliter tranſſatuũ ſit ad romanos. ¶ Atrũ aucte pape iperiũ tranſlatũ ſit a romanis ad grecos. Utrũ aucte pape imperiũ tranſſatũ ſit a grecis ad germanos. Atrũ auẽte pape imperiũ tranſſerri poſſit a germanis ad alios. ¶Atruz auẽte pape oꝛdinandũ ſit ſtu diũ ſp i berid 7 regalẽ militiꝗ. GBeſtio xxxviij. de iperatoꝛis cö⸗ ſirmat ione:vbi qᷓrunt quatuoꝛ. Atruzʒ ꝑpapã imperatoꝛ ele etus debeat con firmari. ¶Vtrum ꝑ papã imperatoꝛ electꝰ de beat inungi ⁊ cõſecrari. ¶ Utrum ꝑ papã imperatoꝛ electꝰ de⸗/ beat coꝛonari. ¶ Itrum pape imperatoꝛ electꝰdebe at fidelitate iurare. poꝛale dniumm . —— ——— UN nia en nan is, miö Utt 923 te nte te. ſſa⸗ ſt ter pof Ueſtio.xxxix.de Jmperatoꝛis ad miniſtratioe.vbi tria querutuxr. ¶ UVtru Impatoꝛ electꝰ abſq; hᷣ Elty pa.oↄfirmat poſſit adminiſtrare. Utrum Impꝑatoꝛ per papã eiectꝰ et confirmatꝰ abſq; aliqua alia ſolenitate poſſit adminiſtrare/ AUtruz Imgatoꝛ ſtatim electꝰ abſq; pape auctoꝛitate poſſit adminiArare ſal tem in regno alamanie. Veſtio.xl.de Jmꝑatoꝛis depoſi⸗ tioꝝe. vbi querütur quatuos. Atrũ papa poſſit imꝑatoꝛẽ deponetr᷑. Utrum papa per cotumaciã mpe⸗- ratoꝛem deponat. „ 2 Atrũ papa poſſit im ꝑatoꝛẽ excoĩicar ¶ Atrũ papa poſſit JYmꝑatoꝛis ſubdi⸗ tos a iurameto fidelitatis abſoluere. Aeſtio.xli. de Ymperatoꝛis exa⸗ minatiõe.vbi tria queratur. ¶ Atrum examinatio electiõis ſit de iure naturali ⁊ diuino. . ¶ Altrum ad papã ſpectet Imꝑatoꝛis electionem examinare. ⸗ VUtrum ad papam ſpectat examiare perſonam electam. . Veſtio.xlij.de ipſius JImperij du ratione.vbi duo querutur. ¶¶LAtrum Romanũ Jmperium auctoꝛitate pape conſirmatũ debeat du rare vſqʒ ad fiuem ſecuui. CAtru romauũ iperiu nũc diuiſũ aucte pape ante finẽ ſeuli debeat reintegrari. Veſtio.xliij.de ipſius Im ꝑatoꝛis ceſſione ⁊ eius cõceſſione.vbi tria gquerütr. . VUtru Conſtãtinꝰ potuerit pape ꝑtẽ periʒ cõcedere ⁊ partẽ ſibi reſeruare. ¶Atrũ Con ſtãtinꝰ potuerit pape ime diatã adminiſtrationẽ imperij cõcedere. ¶Atrũ cõceſſionẽ factað pape ꝑ Con/ ſtantinũ ſequentes Jꝓmperatoꝛes poſſint reuocare S AGeeſtio.xliiij.de ipſus Imperato ris legum inſtitutione:vbi octo querũtur. ¶Atruʒ Imperatoꝛ abſq; pape aucto ritꝗte poſſit leges condere. trum leges impꝑpiales ex pꝛecepto pape oes teneant obſeruarre. Vtrum leges imꝑia les ex p̃cepto pa he habeãt boĩes iu foꝛo cõſcietie ligare. ¶ Atrum papa leges imꝑisles ſua au⸗ ctoꝛitate poſſit coꝛꝛigere. Atrum papa leges imꝑiales ſua au- ctoꝛitate poſſit mutare. J Vtrum paps ſua auctoꝛitate poſſt reum impumtum dimittere quem leges imperia les coundẽnant. Atrum papa abſq; peccato legibus inperialibus poſſit vti. . AUtrũ papa legibꝰ imꝑialibꝰ ſit ſolutꝰ Veſtio.xlv.de alioꝝregum ſubie/ ccione.vbi tria querũtur. UAtrũ oẽs reges ſubijciant pa pe ꝙ;tum ad eius mãdati obſeruatione. Atrum ocs reges ſubijciantur pape q; tum ad tempoꝛaliũ recognitionẽ. WVtrum oẽs reges ſubiciantur pape q;tum ad ſentetie appellationẽ. Geſtio.xlvi.de alioꝝ regum coꝛꝛe ctione.vbi tris querütur. Atrum papa poſſit oẽs reges cũ foꝛefaciũt publice coꝛꝛigere. ¶Atrum papa poſſit omnes reges cũ ſubeſt cauſa deponeer. ¶Atruʒ papa poſſit in quolibet regno regem inſtiturerr. ” Aeſtio.xlvij.de actu electionis. q;tum ad dominiũ ſpirituale.vbi octo querũtur. ¶Atrum papa poſſit aliquem ſuu con ſanguineũ abſq; ꝑſone acceptiõe ad p̃ᷣla turam eccliaſticam eligere rõnequa con ſan gineus eſt. l ¶UAtrum papa ſine acceptiõe perſone poſſit ad pꝛela urã eccłiaſticã eligere bo nũ dimiſſo melioooil. ÆMYAtrum papa ſine acceptiõe poſſit ad pꝛelaturas eccliaſticam eligere diuitem di miſſo paupere. — . ru papa ſine acceptiõe ꝑſõe poſſit ad pᷣlaturam ecccleſiaſticam eligere po⸗ tentẽ ⁊ nobilẽ rõne qua potens ⁊ nobilł. ¶Atrum papa ſine acceptione perſo nepoſſit ad petitionẽ regũ ⁊ pᷣncipũ ali- quẽ eligere ad pᷣlaturã eccleſiaſticaO. Vtrũ papa ſꝑ cũ acceptat ꝑſonã in eligendo aliquẽ ad pᷣlaturã eccleſiaſticã peccet moꝛtaliter. . Atrum papa poſſit cõferreſine pec/ cato pꝛelaturam eccleſiaſticam petenti ⁊ ꝓcuranti ipſam. . ¶AVtrum papa poſſit conferre magi/ ſterium ſine peccato petenti ⁊ ꝓcuranti licentiã magiſtrandi. —„ Veſtio.xlviij.de diſpenſatiõe pꝛi mi pꝛecepti:vbi quatuoꝛ qrunt. Utrũ papa poſſit diſpenſare cum demonum conſultoꝛibus:qui plu⸗ res deos colunt. Utrum papa poſſit diſpenſare cum aſtrologis ⁊ planetarijs:qui plures de-/ os adoꝛant. cU ¶Atrũ papa poſſit diſpenſare cũ ſoꝛ- tilegus ⁊ maleficis:ꝗ vnũ deũ ñn adoꝛat ¶Atrũ papa poſſit diſpenſare cũ ido latnis qui vnũ deum non colut. AQZeſtio.xlix. de diſpenſatiõe ſcdi Hcepti:vbi querunt᷑ quatuoꝛ. VVAtruʒ papa poſſit in iuramẽ to diſpenſare. „ ¶Atrũ pꝛeter papã aligs poſſit in iu- ramento diſpenſare. ¶ LAUtrum papa poſſit diſpẽſare in vo to ↄtinentie iuramento ſoleni ato. ¶Atrũ paps poſſit diſpenſare cũ iurã tibꝰ ꝑ idola ꝗ nomẽ dei iuanũ aſſumũt. UVeſtio.l.de diſpenſatioe tertij p cepti: vbi ſex queruntur. ¶¶UAtrum papꝑa poſſit diſpenſa re ꝙ dies ſabbati ſeruet᷑ 'm ſenſuʒ ſpũa lem: ⁊ non litteralẽ. , WAtrũu paꝑa poſſit di penſare ꝙ dies ſabbati in diem onicam ſit mutata. U. Ureruz papa poſſit diſpenſare ꝙ in die dñico fiant ſeruilia oꝑa. . ¶Vtruʒ papa deb eat ꝓbibere ſtricti opꝑa ſeruilia ſieri in die dñica q; fuerint bibita in die ſabbati. PHtrũ papa poſſit diſpẽſare ꝙ in die dñ ica fiat foꝛu empꝑtiõis ⁊ veditiõis. Atrũ papa poſſit diſpẽſare ꝙ in die dñica cõmittatur bellum. Veſtio.li.de diſpen ſatiõe q̃rti pᷣ⸗ cepti:vbi quinq; querunt᷑ ¶¶ Strũ papa poſſit diſpẽſare ꝙ ꝗ ſubuentiõe parentũ abſoluat᷑ hõ ꝑ in troitum religionſnis. AUtruʒ papa poſſit diſpenſare ꝙ bõ introitũ religionis dimittat pter ſub/ uentione parentum. . Atrum papa poſſit diſpẽſare ꝙ bõ ꝑegrinationẽ uel oblationẽ voto ꝓmiſſã dimittat ꝓpter ſubuentionẽe ꝑentum. Atrũ papa poſſit diſpeſare ꝙ bõ pꝛe ter bonoꝛe nulla alis ſubuentionẽ parẽ⸗/ tibus teneat impendere. ¶ Vtrum papa poſſit diſpẽſare ꝙ bõ vigoꝛe pᷣcepti nullũ alium teneat᷑ hono rare pꝛeter naturales parentes. Aeſtio.lij.de diſpenſatiõe quinti pꝛecepti:vbi quinq; qruntur. „. trũ papa poſſit diſpenſare ꝙ bõ occidat᷑ abſq; tran ſgreſſione diui ni pꝛecepti. . ¶¶Atrnũ aliquis pᷣter papã poſſit in ho micidio diſpenſare. ¶Atrũ papapoſſit diſpẽſare ꝙ bõ oc cidens alii neoccid etur ab eo excuſetur ab homicidio. ¶Atrum papa poſſit diſpẽſare ꝙ bõ int᷑ ficiẽs ſeipſũ no icurrat culpã hõicide ¶ AUtrum papa poſſit diſpeſare ꝙ bõ interficiẽs filia in adulterio dephenſam nõ incurrat culpã parricidi- GBeſtio.lii.de diſpenſationeſexti pᷣcepti:vbi quinq; querim᷑. ¶ Atrũ papa poſſitdiſpeſare ; vn hõ hẽat plures vxoꝛes. AUtrũ fuerit aliqñ busna auẽte diſ⸗ penſatum plures vxoꝛes bẽre. Atrum papa poſſit diſpeſare q; vna mulier poſiʒ eile vxoꝛ pluriũ viroꝛũ. — — — — — — — , —— — die de ö⸗ g in⸗ bo ho lli le ſt⸗ bo 1n0 nti re ui le tur 6 bo Yͦð = ¶Atrũ papa poſſit diſpenſare ꝙ ſim/ plex foꝛnicatio nõ ſit pctm moꝛtale. ¶UAtrũ papa poſſit diſpẽſare in omni gradu conſanguinitatis. AUeſtio. liiij de diſpenſatiõe ſepti mi pcepti:vbi quatuoꝛ qrunt᷑. ¶Uiu papa poſſit diſpeſare in furto ꝙ nõ ſit pctm mdꝛtale. ¶¶Strũ papa poſſit diſpẽſare e furto in caſu ꝓpꝛie neceſſitatis. Utru papa poſſit diſpeſare in furto in caſu aliene pauꝑtatis. VUtrum papa poſſit diſpẽſare ꝙꝙ res furtiue ſublata nõ reſtitutX7. Veſtio.lv.de diſpenſatione octa ui pꝛecepti:vbi quatuoꝛ qrunt᷑. ¶¶VAtrum paps poſſit diſpẽſare 21 teſtimoniũ ñ ſit pctm moꝛtale. Atrũ papa poſſit diſpẽſare q men/ dacium non ſit peccatum. .B ¶VUVtrũ papa poſſit diſpẽſare qꝙ liceat mmentiri mẽdacio officioſo uel iocoſo. ¶Atrũ papa poſſit diſpenſareꝙ infe- rẽdo teſtimoniu nõ intueniat iura mẽtũ Veſtio.lvi.de diſpenſatione no⸗ ni pꝛecepti: vbi qtuoꝛ qrunt᷑. ¶AVta papa poſſ it diſpẽſare in ↄcupiſcẽtia rei aliene aucte legi moſaice ¶ Etrũ paꝑa poſſit diſpẽſare in ↄcupi ſcentia rei aliene aucte leg euãgelice. ¶Vtrũ papa poſſit diſpeſare in ↄcupi ſcẽtia rei aliene aucte legis buane. ¶Atrũ papa poſſit diſpẽſare in ↄcupi ſcentia rei aliene ꝙ nõ ſit petm moꝛtale. Aeſtio.lvij. de diſpẽſatione deci mi pᷣcepti:vbi ꝗqnq; querun᷑. ¶Acrũ papa poſſit diſpenſare auẽte cuiuſlibet legis ne carnalis ↄcupi ſcentia ſit peccatum moꝛtale. Atrũ vnq; cũ aliqͥ ſcõꝝ fuerit diſpẽ ſat ut eet ſine pctõ carnał ↄcupiſcẽtie. ¶Aty papa poſſit diſpẽſare ut ↄiẽſus carnałcòcupiicẽtie nõ ſit ꝑctm moꝛtale VUtrũ papa poſſit diſpeſare ut moꝛo ſa delectatio inↄcupiſcentia carnali nõ ſit ꝓeccatum moꝛtale. Atrũ papa poſſit diſpenſare ut ↄcu piſcentia carnalis aliquibus rem edis ex toto vitetur. Deſtio.lviij.de diſpenſatione ſa cramentoꝝ:vbi octo qrunt ur. ¶QAtrũ papa poſſit diſpẽſare ꝙ aliqð ſacramentũ de nouo inſtituat᷑ Atrũ papa poſſit diſpenſare ꝙ effe⸗ ctus ſacri alicui ↄferat᷑ ſine ſacramento UVtrũ papa poſſit diſpẽſare in ſacra mentoꝛum foꝛma. Vtrum papa poſſit diſpenſare in ſa cramentoꝝ materia. Utrũ papa poſſit diſpẽſare in ſacra mentoꝛum nitu. Vtrũ papa poſſit diſpẽſare in ſacra mentoꝛum numero. AUtrũ papsa poſſit diſpẽſare in ſacra mentoꝝ iteratione. . ¶ Vtrum papa poſſit diſpenſare in ſa cramentoꝝ oꝛdinatione. B Veſtio.lix.de diſpenſatione arti culoꝝ:vbi querunt᷑ quatuoꝛ. Strũ papa poſſit diſpenſare in nouiſymboli editione. Atrũ papapoſſit diſpenſare in arti culoꝝ additione. . ¶ UVtrũ papa poſſit diſpenſare in arti⸗ culoꝛum diminutione. ¶ Atru papa poſſit diſpenſare in arti culoꝛum coactione. DG Veſtio.lx.de diſpenſationeę legũ ⁊ canonũ ſacr̃oꝝ:vbi octo qᷓrunt ¶Vtrũ papa poſſit diſpenſare in lege naturne. HD ¶Atrũ paps poſſit diſpenſare in lege moſaica. ¶Atrum paps poſſit diſpenſare in le ge euangelico. AVtrũ papa poſſit diſpenſare in lege bumana. Atrũ papa poſſit diſpenſare in epi⸗ ſtola pauli. trum papa poſſit diſpenſare in di ctis doctoꝝ ꝗ apꝓbati ſunt . eccliam. ¶Vtupap a poſſit diſpenſare in cano ne pᷣdeceſſoꝝ ſüůmoꝝ pontiſicum/ Atrum papa poſſit diſpenſare in ca vone concilioꝝ ſanctoꝝpatrum. Aeſtio.lxi.de pape exẽptione.vbi ſex querütur. Atrum papa poſſit in eccleſia exemptionem facere. Atrum papa poſſit aliquos eximere a ſeiploin ſpualibus. ¶WUtruʒ papa poſſit aliquos eximere a ſeipio in epalibus. ł Etruin papa debeat in eccłia exem⸗ ptionẽ tacere:vel magis eam tollere. Atrum papa debeat aliqua collegia eximere a iuriiditiõe epoꝝ. Etrum papa debeat aliquos religio ſos eximere a iuriſditiõe omniu pᷣlatoꝝ. NVeſtio.lxij.de pape abſolutione. vbi ſex querũtur. Atrum papa poſſit abſo luere vſurariũ abſq; eo ꝙ vſuram reſtituat. ¶Utrum papa poſſit abſoluere ſeruuʒ viurarij ꝙ non teneat᷑ ad reſtitutione᷑:et agbſq; eo ꝙ ſibi faciat relaxatione. Atrum papa poſſit abſoluere nõ rite abſolutũ per ratibabitionẽ. Strum papa poſſit abſoluere baben tem rem aliena poſt annos pᷣſcripti onis abſcq; eo ꝙ ipſam reſtituat. SUcrum papa poſſit abſo 9. taxillos abſq; eo ꝙ reſtituat lucrum. liget VUirum pᷣceptuʒ pape magis liget q; ligan 1 — . QUtrum pceptuʒ pape magisliget q; — Aeſtio.lxiij.de pape ligatiõe.vbi querutur quatuoꝛ. ,B Verum pᷣceptum pape magis 3 ligamen legis nature. en conſcietie erronee. liga men conſcietie recte. ¶Atrum pceptu papevłxr liget ĩ oibꝰ. AQAeſtio.lxiiij.de diſpen ſatiõe p̃di catiõis: vbi ſexqueruntur. Atrum diſpenſatio pᷣdicatio nis ĩ papa ſit ptatis oꝛdis uł iuriſditõis — * — bſoluere ſymo⸗ niacu abſq; eo ꝙ ſymoniã reddaaat. UAtrum papa poſſit abſoluere ludẽtẽ Atrutm ſine aucte pape conueniat cbes pꝛedicare. UU Vtrum papa poſſit religloſos ad of ficium pᷣdicationis aſſumere. VAcrũ papa religioſis petẽtibꝰ⁊ ꝓcu rantibꝰ debeat officiu p̃dicatiois ↄferre. Atrum ſola quẽte pape ſine requiſi tione ehoꝛum ⁊ pᷣbꝛoꝝ reiigioſi poſſint pꝛedicgre. WAtruʒ magiſtris in theologia ex of ficio ↄueniat pᷣdicare ſicut epis. Neſtio.lxv.de diſpenſatiõe oſeſſi onis:vbi ſex querunt᷑. ¶Atrum papa poſſit facere q; qlibet xpᷣianus nõ cofiteat᷑ ſemel in ãno ꝓpꝛio ſacerdoti. ¶¶Vtrũ auctoꝛitate pape religioſi poſ ſint in qlibet ꝑꝛochia ſicut ꝓpꝛij ſacerdo tes cõfeſſiones audire. . Atrum papa poſſit facere ꝙ pctã ſe mel ĩ ano ↄfeſſa hõ teneat᷑ iterũ ↄfiteri. ¶Atru papa poſſit facẽ q cofeſſio eo rũdẽ pctõꝝ heat efficaciã niũ ſemel. tꝝpapa poſſit facẽ ꝙ ꝗs differat ↄfeſſionẽ vſq; ad q̃drageſimãa ſine pctõ. Atruʒ ex pcepto.pape ſacerdos ꝑꝛo chialis teneat᷑ credere ſolo vᷣbo ſuo ſub dito dicenti ſe eẽ cõfeſſum religioſo ba- benti auctem abſoluendi. SJð Aeſtio.lxvi.de largitione puile/ gioꝝ: vbi queruut᷑ quatuoꝛ. Atrũ pꝛiuilegiũ a papa indul tũ Iſidoꝛus bñ diffini. ¶UAtrũ papa pꝛiuilegioꝝ lege in eccle ſig vti debeat. “V Vtrũ ſolꝰpapa pᷣuilegia ↄcedè poſſit ¶Vtrũ pᷣuilegiü cõceſſum ꝑ papa:per ſucceſſoꝛem poſſit reuocari. Aeſtio.lxvij.depape interpᷣtatio nę. vbi quinq; querunt᷑. Vtrũ ſolus papa poſſit puile gium apoſtolicũ interptari. ſacram ſcripturam. Atrum ſolus papa poſſit interpᷣtari Atꝝ papa poſſit iterpᷣtari ius ciuile Etipapa poſſit interptari ius nãle — ——r—r—r YðZ 4 — — t f e⸗ nt o 60 l⸗ eo nit to, 1o ſub ; l/ ul ſ ¶ Utrũ papa dubia ſꝑ in melioꝛẽ ꝑtexs teneatur interpꝛetari. Veſtio.lxviij.de bñficioꝝ colla/⸗ tione:vbi quatuoꝛ querunt᷑. AVtrũ ſolus papa in pluralita te beneficioꝝ poſſit diſpenſare. Atrũ ſine auctoꝛitate pape epᷣs poſ ſit plura buficia vni cò ferre. ¶Vtꝝ moꝛtuo papa collegiſtardina liũ poſſit eccłiaſtica bñficia diſpẽſare. ¶VAtrũ cũ diſpeſatiõe pape licitum ſit plura bñficia retinere. Veſtio.lxix.de officij adminiſtra tione:vbi ſeptem querunt᷑. ¶ LAtrũ ex pᷣcepto pape ꝗlibʒ bñ ficiatꝰteneat᷑ dicere boꝛas canonicas. ¶UVtꝛex pcepto pape bñ ſiciatꝰtotiẽs teneat᷑ dice hoꝛaſ canoicaſ qt hʒ bñficia ¶UVtu ex pᷣcepto pape bñficiatꝰteneat᷑ dicere boꝛas ᷣm coſuetudinẽ vlłlis eccłie uel illiꝰ eccleſie in qua beneficiatus eſt. ¶AUtrũ ex pcepto pape erxiſtẽs i ſacris teneat᷑ poꝛas canonicas dicere. ¶Utrũ ex pᷣcepto pape bñficiatꝰ exñs i ſtudio ſit excuſatꝰa debito dicẽdi hoꝛaſ ¶Etrũ ex pᷣcepto pape oẽs religioſñ te neant᷑ dicere boꝛas. ¶AVtrũ ex pᷣcepto pape obmittẽdi ho/ ras iniugendü ſit ꝙ dicat eaſdẽ hoꝛas quas dimiſit. Veſtio.lxx.de tranſſatione.vbi q̃ runtur quinq;. Q¶AUtrũ papa poſſit diſpen ſare ut mr̃imoniũ nondu coſumatũ carna lit diſſoluat ꝑ trãſſatiõz ad ſtatũ religiõis. ¶Atrũ papa poſſit diſpenſare ut reli gioſus ab obfuatione regule abſoluat᷑ ꝑ tranſſationẽ eiꝰ ad ſtatuũ pᷣlationis. ¶Atrũ papa poſſit di ſpenſare ut epᷣs a voto ſoleniter emiſſo abſoluat᷑ ꝓpter trãſlationẽ eiꝰ ad religionis ſtatũ. Atrũ papa poſſit diſpenſare ut reli-/ gioſus a bſoluat᷑ a voto tranſſationeʒ⸗ eiꝰ ad ſecularẽ eccleſã. Atrũ peye poſſit diſpenſareut reli⸗ gioſus ꝓfeſſus ĩ artioꝛi regla abſoluat᷑ a voto ꝑ trãſſationẽ eiꝰ ad regulã latioꝛẽ̃. Veſtio.lxxi.de oꝛdinatiõe:vbiqᷓ tuoꝛ querunt᷑. ¶ Atrũ ad ſolum papaʒ ſpectet oꝛdinatio ſtudioꝛum. . AUtrum ad ſolum papã ſpectet oꝛdi⸗ natio officioꝛum. ¶ VUVtrum ad ſolũ papam ſpectet oꝛdi natio religionum.g H ¶Vtrũ ſoluũ ad papã ſpectet oꝛdina- tio pꝛelationum. „⸗ . AQAeſtio.lxxij.de pape ꝓuiſiõe: vbi quatuo? queruntur.. ¶ ¶L Ata papa peccet ꝓuidẽdo de bñficio eccliaſtico bono dimiſſo melioꝛi ¶Vtrum papapeccet ꝓuidẽdo cõpa/ triote domeſtico magis q; extraneo. ¶ VUVtrum papa peccet nõ pꝛouidendo tbeologis magiſtris religioſis: vñ dece terpoſſint viuere. ¶EStrum ſi religioſo per papã ſufficiẽ ter eſt ꝓuiſum elemoſynam receptã iu/ ſte poſſit retiner. AGeſtio.lxxiij. de pape conceſſiõe vbi quinq; querun. ¶ Utrum papa ſine pctõ poſſit concedere in caſu fieri vſuras. ¶Atrum papa ſinepeccato poſſit con cedere fieri vſuras cũ infidelibꝰ: ⁊ publi cis hoſtibus eccleſſe. ¶¶Vtrum papa ſine pctõ poſſit alicui cõcedere decimas laico.. UVtrũ papa poſſit ſine pctõ regi fran cie uel alteri pꝛincipi cõcedere decimas clericoꝛum. 2 —G Uitxꝑꝝ papa ſine pctõ poſſit decimas eccleſiaru ſibiipſ ↄced ere in ꝓpuzʒ vſuʒ Veſtio.lxxiiij.de pacl cõmiſſiõe: vbiquatuoꝛ querunt. . N¶AUtrũ papsa poſſit cõmittẽ to tũ officiu papale ſimplici cleico ułlaico ¶ Utrum papa poſſit cõmittere totuʒ officiũ epᷣale ſimplici ſacerdoti. ¶Atrũ papa poſſit cõmittere totum officiũ clericale ſimplici laico. ¶¶Utꝝ papa poſſit cõmittere ſymoniã Aeſtio.lxxv.de pape ↄſeruatione vbi querunt quatuoꝛ. ¶Atrũ ſolum ad papã ſpectet ommes in ſuo iure cõſeruare. Strũ ſolũ ad papam ſpectet religio ſigs 7 pauperibꝰ ↄleruatoꝛes dare. WVtrũ cõſeruatoꝛes dati ꝑ papã poſ ſint ecẽ alij q; eccleſiaru pᷣlati. Atrũ cõpᷣuatoꝛes dati ꝑ papã bẽant iuriſditionẽ niſi ſuꝑ manifeſtis iniurüs. Equit᷑ ttia ⁊ vltima ꝑs ut ptas ape cõparat᷑ ad ſtatũquẽ ꝑ ta⸗ EE([Eẽ potentiã bõ oſequit᷑: circa quã pmo querit᷑ de ſtatu ꝑfectiois pmitate Deſtio.lxxvi.de ſtatus ꝑfectiõis pmitate:vbi qrunt᷑ quatuoꝛ. UAtrũ omnis ſtatꝰ ꝑfectio ſit a cbꝛiſto effectiue inchota. QUtrũſtatꝰ ꝑfectio ĩchoata a xpᷣo pᷣfe rega ſit ꝑ fectõi ꝑpatrũ veter teſtamẽti Atru omnis ſtatus ꝑfectio in xpᷣo ſit demonſt rata exemplo. AUAtrũ oĩs ſtatꝰ ꝑfectio in xpᷣo ſit de- monſtrata vbo ⁊ doctrina. Veſtio.lxxvij.de chꝛiſti charita/ te:vbi tria querunt᷑. , Atrũ vpᷣus in ſola charitate poſuerit ꝑfectionis ſtatui. ¶Atri pfectũ modũ diligendi chꝛiſtꝰ poſuerit ſub pᷣcepto vel cõcili. Atrũ ad ꝑfectu modũ diligẽdi cbꝛi ſti aligs ꝑfectiõis ſtatus poſſit attigere. Deſtio.lxxvii. dexpᷣi pauꝑtate: vbi qtuoꝛ queruntur. Atuxps elegerit ſtatũ pauꝑtat WAtrum paupertas fecerit in cbꝛiſto perfectionis ſtatum. Atrũ cbꝛiſiꝰ ſic fuerit pauper ꝙ mẽ dicauerit oſtiatim. CVrrũ cbꝛiſtus ſic fuerit pauꝑ ꝙ me nibus laboꝛaret. l Veſtio.lxxix.de chꝛiſti ꝓpꝛietate vbi querunt᷑ qua tuoꝛ. Atrũ xpᷣs huerit aliqd ꝓpum Vtrũ vrp̃s berit aliꝗd in comuni. Etrũ cbꝛiſtus res ſibi oblatas poſſit 3 cõuertere in pꝛopꝛiũ vſum. ¶¶VDum cbꝛiſtus rerũ ſibi conceſſaꝝ ba buenit dominiũ vel vſum mꝰ Veſtio.lxxx. de cbꝛiſti vite cõmu nitate.vbi tria querütur. UAtruz modus viuendi chꝛiſti ſeruando aliquid in cõmuni diminu erit de eius ꝓfectionis ſtatu. Vtr cois modus viuè ſa tiõe derogauerit eius ꝑfectiois ſiatui Atrũ cois modus viuedi xpᷣi in victu et veſtitu ſtatui ꝑfectiõis eiug cõucniret. Neſtio.lxxxi.de chꝛiſti carnalita-⸗ te.vbi quatuoꝛ querũtur. ¶ Utrũ xpᷣus ſeruãdo carnalita tem parentũ fuerit in ꝑfectiõis ſtatu. WMöAtrum xrpᷣus ſeruãdo carnalitatem cõſanguineoꝝ ſteterit in ſtatu ꝑfectiõis. Atrum cbꝛiſtus ſeruãdo carnalitatẽ amicoꝝ receſſerit a ꝑfectionis ſtatu. ¶AUtrum cbꝛiſtus ſeruãdo carnalitat? beneficioꝝ tenuerit ꝑfectionis ſtatum. Veſtio.lxxxi.de chꝛiſti obediẽtis vbi quatuoꝛ querütur. ¶ ¶ Atrüũ in xpo fuerit obedietia. ¶AUtrum xpus fuerit obediẽs bomini vel deo ſolum. ¶Atrum obedientia in chꝛiſto fecerit perfectionis ſtatum. * . ☛ ¶CVtꝝuobediẽtia i xpᷣo fuẽit voto pmiſſa Seſtio.ixxxiij.de chꝛiſti cõtinẽtia vbi tria querũ tur. ¶Vtruʒ chꝛiſtus potuerit actũ coniugalem exercere. SS Etrum cbꝛiſtus ꝓpter ꝑfectiõis ſta- tu debuerit vitare coiugiũ carnale. Vtrum cbꝛiſtus a ſtatu ꝑfectiõis de cidiſſet in carnæli cõiugio viuendo. Zeſtio.lxxxiiij.de apoſtoloꝝ vo⸗ catione.vbi queruùtur quatuoꝛ. AUtrũ apoſtoli pus vocati fu erint ad ſtatũ religionis q; plationis. Uerũ apoſtoli poſt exercitationẽ mã datoꝝ fuerint vocati ad religiõis ſtatũ. Atrum apoſtoli goſt eo; vocationẽ fu erint in ꝑfectionis ſtatu. uedi xpi in ouer it der thi n t, 4 te enn , e t , tis t ſ t de 09 , ni r dicandu indigerernr. ⸗ Aeſtio.lxxxvi.de apoſtlop con ¶ trã apli fuerint pꝛius a xpo bapti ʒati q; ad a poſtolatum vocati. Aeſtio.lxxxv.deę aplłoꝝ pᷣd icatio ne: vbi querunt᷑ quattuo0oꝛ. trũ ꝑ apłos toto oꝛbe eu ã gelium chꝛiſti fuerit pꝛedicatů. Atꝝ apłi pdicãdo ſp ãnucigrẽt pacẽ ta apli pꝛedicãdo vterer pꝛudẽtia Atru apłi pꝛedicando libꝛis ad pꝛe- 4 uerſatione:vbi qᷓtuoꝛ queruntur. ¶ Atrũ chꝛiſta iĩ collegio apłoꝛũ debuerit:mulierũ ↄſoꝛtiũ admittere. ¶ AVtrũ apłis poſt xpᷣi reſurrectionẽ li citũ fuerit mliereſ i eoꝝ ↄuerſatõe br̃e ¶ Atrum Paulo licitũ fu erit mulieruʒ conuerſatione vti ſicut aliiis. AUtrũ pꝛelatis ſucceſſoꝛibꝰapłoꝝli/ citũ ſit mulieres i eoꝝ ↄuerſatoe tener Veſtio.lxxxvij.de aplłoꝝ ꝑfectõe vbi querunturquattus. N¶¶Atrũ ſtatꝰ aploꝝ ĩ ꝑfectiõe ex ceſſerit cuiuſlſibet perfectionis ſtatũ. ¶ Atrũ ſtatus apoſtoloꝝ in ꝑſectõe ex ceſſerit ſtatũ omniũ pꝛelatoꝛum. ¶ Utrũ ſtatus aploꝝ cbꝛiſti i ꝑfectiõe exceſſerit ſtatũ diſcipuloꝝ Jo.baptiſte Atruʒ ſtatus apoſtoloꝛuʒ chꝛiſti ex ceſſerit in perfectionẽ ſtatũ diſcipulo rũ eiꝰquos binos miſit ante faciẽ ſuaʒ Aeſtio.lxxxviij. de apłoꝝ pꝛela/ tione:vbi querunt᷑ quattuoꝛ. ¶ LAtrum fſolus Petr? fuerit a cbꝛiſto aſſumptus ad pꝛelatõis ſtatũ. ¶ Atrum perfectioꝛ fuerit in apoſtoliſ ſtatus pꝛelationis q; religionis. ¶ Utrum illi.lxxij.diſcipuli aſſumpti Q¶Q⅞EiAtrum in eccleſia pꝛimitiua in ꝑfe- ¶ Utrum illi ſeptẽ dyacones ad ſtatů ctionis it ſiꝛi ⁊ diaconi q́; monachi fuerint ad ſtatum pꝛelationis pꝛelationis fuerint aſſum Aſtio.lxxxix.de apo⸗ pertate:vbi querunt quatuoꝛ. ¶ Utrũ apoſtolis fuerit inter/ dicta poſſeſſio pecunig ⁊ reruʒ mobiliũ ¶ ' !VUtrum apoſtolis fuerit in erdicta: poſſeſſio rerum ſtabiliũ bei “ oloꝛuz pau * ¶ Atrũ pᷣceptũ datũ apłs de nõ poſſe CAtrũ apłi mẽdicauerint hoſtiatim. VAeſtio.xc de apoſtoloꝛum conti nentia: vbi tria queruntur Utrum con tinẽtia in apoſto lis fecerit perfectionis ſtatum ¶ AVtrum coniugale vinculũ dim inuiſ ſet in apoſtelis perfecłionis ſtatum ¶ Atrum continentia in apoſtolis fue rit cum voto ſeruttaas Aeſtio.xci.de apoſtoloꝛum obe/ dientia:vbi tria queruntur. ¶ VUtrum obedientia apoſtoloſ F in perfection is ſtatum Atrũ obediẽtia ĩ apl is mag fecerit *rle Lan qᷓ; caſtitas uł pauꝑtas Atrũ obedientiã aplłli voto ꝓmiſeruũt Veſtio. ccii.quõ apoſtoloꝝ perfe ctio obſeruata eſt in epiſcopis ec cleſie pmitiue vbi qttuoꝛ qrunt᷑. Atꝝ epiſcopi in eccłia pᷣmitiua Pua rẽt aploꝝ viti denõ habẽdo ꝓpꝛium ¶ UVtrũ epiſcopi tũc ſeruarẽt vitã apo/⸗ ſtoloꝛũ de nõ habendo poſſeſſiones ¶UAtrũ ep̃i ⁊ cłici eccłie pmi:iue tũc puarẽt vitã apłoꝝ de voto cõtinentie. ¶ Vtruʒz epiſcopi tunc ſeruarẽt vitam apoſtoloꝛum de voto obedientie AQAeſtio xciii.quõ ſtatꝰ pfectõ aplo rũ obfuata ẽ in pꝛeſbꝛis:⁊ dyacõoi bꝰecche pᷣmitiue vbi qᷓtuoꝛ qru᷑ ¶AVtrum in eccleſia pꝛimitiua pꝛeſbꝛꝛ· eſſent diſtincti ab epiſcopis. ¶ Vtrũ in ecclia pᷣmitiua pꝛelłꝛi ⁊ dia coni haberen t perfectionis ſtatum. ¶AUtrũ in eccłia pꝛimitiua pꝛeſbꝛi⁊ di aconi eſſent eq̃lis ꝑfectionis cũ epis ctionis ſtatu ſimilioꝛes eſſent epis bpp- Veſtio.xciiii.quõ apłoꝛũ ꝑfectio obſerua ta eſt in martyribusvbi quattuoꝛ queruntur· ¶Utrum in eccleſia pꝛimitius marty riũ poſuerit martyres ĩ ꝑfectõis ſtatu Atruʒ ꝑ ſolũ ſupplici moꝛtis mar EVyres ↄ ſecuti ſint ſtatũ perſectionis. QAtnplus faciat ad per fectiou is ſta tu:martyru q; religionis votum. QAVerum ſemg ſit ꝑfectiõis opꝰ ꝙ bõ moꝛtis ꝑiculo ſe exponat. . Seſtio.xcv.quõ apłoꝛũ perfectõ obſeruata eſt in ↄfeſſoꝛibus:vbi queruntur quatuoꝛ. ¶CUtrum ſola charitas poſuerit cõfeſ ſoꝛes in perfectionis ſtatu. Vtꝝ mag amoꝛ amicitie qᷓ; ↄcupĩe fecerit in ↄ feſſoꝛibꝰſtatum ꝑfectionis. ¶UAitaplꝰpoſuerit ĩ ꝑfectiois ſtatu cõo feſſoꝛes coꝛpoꝛis ↄtinentia q; tempo ralium carentia. H ¶ Atuꝝ mag huilitatẽ q;ꝑ aliã virtu tẽ ↄfeſſoꝛes ↄlecuti ſiut ſtatũ ꝑfectõis QZeſtio.xcvj.quõ apłoꝝperfectio obſernata eſt in virginibus: vbi ꝗqua tuoꝛqueruntur. ¶Atruʒ virginitas ſine voto ſeruata oſuerit virgines in ꝑfect iõis ſtatu. AVtrũ virginitas voto ꝓmiſſa fuerit apud deũ maioꝛis meriti qᷓ; ſine voto. ¶UUtꝝ virginibꝰ coꝛꝛuptoꝛes volẽtes ipſas coꝛꝛupere violenter licitũ fuerit Eos interfice. ¶Ut virgiues q fuerit violent coꝛꝛu pte a barbaris ꝑdiderint aurcolam. Veſtio.xcvij.quõ apłoꝛũ ꝑfectio obſeruata eſt in monacbis nani bꝰ laboꝛãtibꝰ:vbi ſex queruntur. ¶ Utrum monachi manibus laboꝛã- tes ſuerint in ꝑfectiomis ſtatu. CVt illa q acꝗſiuert mõachiex labo re ipoꝝ eiſ ułmosſterio fuerit acqſita ¶ ¶AVAtrmũ fuerit licituz monachis aliꝗd pꝛopꝛium babere. Atrum monachi ſolitarij fuerint in per fectioꝛi ſtatu q́; viuẽtes i ſocietate ¶QAtruũ monachoꝛum vità: quãto ar/ tcioꝛ fu erit tanto perfectioꝛ. ¶tru monacbis vniuerſalit ex pꝛe- cepto eſus carniuzʒ fuerit interdictus Aeeſtio.xcviij.quo apłoꝛn ꝑfectio vbbuata ẽ in monachis cotẽpla tioni vacãtibꝰ.vbi qrunt qtuoꝛ. — Atnnn monaschi inſiſtentes cõtem plationi eſſent in ꝑfectionis ſtatu. ¶Aty monacbi inſiſtentes cõtẽplati om eent in ſtatu magis ſecuro q; alij Atxꝝ monacbi in ſiſtentes cõte plati gni eent in ſtatu magis meritoꝛio. CAtuꝝ monachi vacàtes cõteplatiõi eẽnt in ſtatu magis vtili ⁊ neceſſario. Qeſtio.xcix.quõ apłoꝛuʒ ꝑfectio fbſeruata eſt in pdicatoꝛibꝰ euã- geli: vbi queruntur quin q. Vtr oẽs pꝛedicatoꝛes euãgelij fu erint in perfectionis ſtatu. Atu pdicatio euãgelij mag fecerit dQdg pfectiõis ſtatũ qᷓ; alia pietatj oꝑa. ¶UUtrũu pᷣdicare euageliũ mẽdicando fuerit maioꝛis ꝑfectionis q́; viuendo de cõi admin iſtratiõe auditoꝛum. ¶Atru ꝑfectio pᷣdicatoꝛũ fuerit in cõ/ foꝛmãdo ſe capacitati auditoꝛum. ¶Etrũ pᷣdicare euãgeliu excoicat ex eccleſie mandato fuerit interdictum. Veſtio.c.quõ aplłoꝛuʒ ꝑfectio ob ſeeruata ẽ in doctoꝛibꝰ⁊ ſacre ſcri pture expoſicoꝛibꝰ:vbi ꝗnʒ qrũt᷑ ¶Atrũ dicta doctoꝛũ maioꝛis aucto ritatis ſint q; dicta ſũmoꝛu pontiſicũ AUtrũ doctoꝛes ⁊ expoſitoꝛes ſacre ſcripture ep̃is ſint pꝛeponendxi. Etruũ in mõ exponẽdi ſacrã ſcriptu rã ecclia doctoꝝ regulas vẽat imitari ¶Virũ ſolũ illoꝝ doctoꝛũ opuſcula qͥ eccleſia recipit ſint appꝛobata. V ¶ Atx illoꝝ doctoꝝ opuſcula às eccła 9* canoniʒat ex boc ipo ſint per eccleſiaʒ appꝛopbatz.ð Aeſtio.ci.quomodo apoſtoloꝛuʒ perfect:io repꝛeſentatur in papa: vbi octo queruntur·· UVtruʒ papa ſit in perfectioꝛi ſtatæ qᷓ; aliquis alius epiſcopoꝛum., Atrum papa ſtatũ perfectiõis chꝛi⸗/ ſti ⁊ apoſtoloꝛuʒ perfectioꝛi modo re HSõ qᷓ;ᷓ aliquis religioſoꝛum. Atru papa poſſit eſſe in perfectiõis ſtatu abſq; eo ꝙ ſit perfectus. Strãũ in papa exterioꝛ apparatꝰ di⸗ dten d . e i⸗ plati h. atüöi ro⸗ ectio ui⸗ li in rent foge, cando nendo h. ci/ . er ctun. toob teſai tit ucto titics ſacke ton laan le ch ſiy 1: uts hii⸗ ofe ſois l minuat de eius perfectionis ſtatu. ¶ Atum in papa adminiſtratio tem- poꝛaliuʒ diminuat de perfectione ſta tus eius. M ¶Atrũ in papa determ inatio cauſaꝝ diminuat de eius ſtatu perfectionis. ¶Sta in papa babere vñiuũ ⁊ vſus ren- diminuat de ſtatu per fectionis eius AVtrum papa poſſit omnis perictiõis ſtatum mutarar. ANaeſtio.cij.quõ ſtatus perfectio repꝛcſentat᷑ in cardinalibꝰ:vbi q uesuntur quincc. Utrũ card inales repꝛeſentent ſtatũ õ uel perfectoꝛum. L UAtru card inales in perfectionis ſta tu pꝛeferendi ſint epicopis. Atrum abdicatio tempoꝛaliũ ma/⸗ gis requiratur ad per fectionis ſtatuʒ cardinalium q; epiſcopoꝛum. ¶ UVtrum deroget ſtatui perfectionis cardinalium ut omnes de vna patria ſint eclecti. ¶Atrum legatio in cradin alibus ſpe ctet ad eoꝛum perfectionis ſtatum. Aeſtio.ciij.quõ ſtatꝰ ꝑfectio re/ pñtat᷑ in epᷣis:vbi querũt᷑ qnq;. ¶ Vtrũ cpᷣi ꝑfectioꝛi mõ repꝛe ſentẽt ſtatũ apłoꝛum qᷓ; religioſi. ¶Utrũ ad ꝑfectiõis ſtatũ acꝗrenduʒ magli fligio q; eᷣałplatio ſit ꝓcurada Vtrũ in epᷣis cura tꝑaliuʒ diminuat de eoꝛum perfectionis ſtatu. Uiꝝ ep̃ide bonis eccleſie poſſint cõ gere teſtamentum. ¶ AUtu ep̃i bona eccleſiaſtica nõ qogã do pauꝑibꝰ maneãt in ꝑtectiõis ſtatu Veſtio.ciiij.quõ ſtatus ꝑfcctio re pꝛeſentatur in pꝛeſdꝛis ⁊ curaiis vbi queruntur quatuaes. ¶Etrum pꝛelbꝛirepñtent ſtatũ perfe- ctionis diſ⸗ lnorꝛun xößi. Vtrũ pꝛeibei in ꝑ fectiõis ſtatu ſint pꝛe fcrendi rdigiois.. Vtrũ pꝛeſbꝛi in regim inis cura pꝛe ferendi ſint regibus. MU rũ pꝛeſꝛinoni teſtamẽti pꝛefer * diſint pꝛeſbyteris veteris teſtamẽti. Aeſtio·cv.quõ ſiatus ꝑfectio re pñtat᷑ in religioſis mendicãtibꝰ vbi nouem queruntur. ¶ Strũ religioſi mendicãtes ſint gfe⸗ ctioꝛis ſtatus q; alij. Atrum religioſi mendicantes cum perfectiõis ſtatu poſſint eſſe de colle⸗ gio ⁊ numero magiſtroaum. Vtrũ religioſi mẽdicantes cũ ꝑfecti onis ſta tu poſſint eẽ de collegio ⁊ nũe ro ſtudentium ſcholarium. Atruz plures magiſtros eſſe in vno religionis collcgio deroget eoꝝ perte ctionis ſtatui. ¶UUtrum religioſi mendicantes cum perfectiõis ſtatu poſſint eſſe teſttame toꝛum executoꝛes. —— ¶ AUAtrũ religioſi mẽdicãtes cum per-· ginarum contcſſoꝛes. ¶AUtrum religioſi mendicantes cum perfectionis ſtatu poſſint eẽ ſeculariiũ eiun officigdies. . LEtrum religioſi mendicantes cum perfectiõis ſtatu poſſint ſe ðᷣ negocijs ſecularium in tromittere. CVtrũ rcligioſi mendicantes poſſiut cũ ꝑfectionis ſtatu largioꝛes elemoſy nas reciꝑe qᷓ;ᷓ ali pauꝑes mẽdicãtes. Aeeſtio.cvj.quõ ſtat ꝑfectio rep- rentat in religioſis in cõi poſleſ- ſion es hñtibꝰ: vbi qnq; qucrum Q¶U. Ata religion hñtcs poſſeſſioes ĩ cot repñ tet rpᷣi ⁊ aploꝝ ꝑfectiõis ſtatumn. ¶ AUAtu religioũ hñ tes poſſeſſioncs iina⸗ cõi ſint in cequali perfectionis ſtatu cu religioſis mcudicantiblbus. ¶U¶Vtri religioſi hñ tes poſſeſſiones in cõi cu eoꝛũ ꝑfectiõis ſtatu poſſint mẽ⸗ dicando elemoſynas reciꝑe. Vrrũ religioſi ꝓfeſſi in vna religione cũ coꝝ ꝑfectionis ſtatu poſſint pᷣfici in la turam altcrius religionis. ¶Vin ingredientes religionẽ elapſo ꝓbatõis auno teneant᷑ ex voto ĩ religi one ꝑmanere ſicut pꝛofeſſi. fectiõis ſtatu poſſint cſſe regum ⁊ re AN:ſtio.cvij.quõ ſta tus ꝑfectio re/ plentat᷑ in euãgeli pꝛedicatoꝛibꝰ vbi queruntur quatuoꝛ. — ☛ Uin pdicatozes abias pctõ poſſint in pꝛedicatioe euãgelij alqua verba humanelæeticie immiſcere. Urvabſqʒ; pctõ pꝛedicatoꝛeſ poſſint conatu apponè i ↄplacedo auditoꝛibꝰ ¶tru abſq; pctõ poilſint cura appo-⸗ nere in oꝛnatu verboum. ¶Utuꝝpdicatoꝛes abſes; pctõ poſſint ppli ſcelera tacere nõ ꝓnuciãdo eis. Aſtio.cviii.quõ ſtatꝰ ꝑfectio re⸗ peeſentat᷑ in magiſtris ⁊ doctoꝛi bus:vbi queruntur quatuoꝛ. Atrũ dignus magiſtrari in theolo- gia tenear ſcire oẽs cias buanas. Atrũ dignus magiſtrari in theolo- ia:teneat᷑ ſcire oium gentiũ linguas & Atrũ dignꝰ magiſtrari in theologia teneatur ſcire ius canonicum.. Atrũ dignꝰ magiſtrari in theologia ſi non magiſtratur perdet aureolam. UAeſtiocix quo ſtat perfectio re pᷣſentat᷑ i medicis:vbi decẽ qrũt᷑. ¶ LAcrũ medici ſint bonoꝛandi pꝛe alis ꝓfeſſoꝛibus aliaru artium. Utꝝ mędici ſinõ ſiut ð lęgitio thoꝛo nati poſſint ſine pctõ medicoꝛum offi cium exercee. ¶ AUAtrum tuti ſit q bõ medicꝰpꝛacti cis q; tbeoꝛicis ſe in cura cõmittat. ¶WAtruʒ tutius ſit plures medicos in egritudine babere q́; vnuunm. Utru medici peccent dantes medi/ cinas nõ in debitis ſignis aſtroꝛum. Atrũ medici peccẽt accipiètes ſtipẽ Aiñ ꝓ ifirmitate qua ſciuũt cẽ icurabilẽ vUtu medici peccẽt nõ monẽtes ifir- mos ut animaꝝmedicos ante oia de- beant conuocare. Atu medici teneãt᷑ ex pᷣcepto pauꝑi- bꝰ ⁊ religioſis anxili ⁊ ↄo ſiliũ ipẽdere Atrum medicine ars clericis ⁊ reli- gioſis ſit interdicta eruũ medici bates aliquã medicina uel facſẽtes aliquã inciſſinã ex qua ſe quit᷑ moꝛs ſint irregulares Beſtio.cx.quõ ſtatꝰ ꝑfectio repñũ tat᷑ in notanijs:vbi ſex qrütnur. Utrũ ſolũ habẽs iuriſdictionẽ tꝑale oſſit publicos notarios facere. Strum ad notariatus officium de⸗ beant aliqui admitti niſi iurati. ¶Vitꝝ notariꝰpaſſit ſuũ offm dlegare Atu notari gerat officiũ vmꝰ te⸗ ſtis in inſtr̃is peractis per eum.,. ¶Atrũ notarius factꝰ religioſus poſ ſit notariatus officium exercere. Atꝝclici pñt exercẽ notatiatꝰloffm Aeſtio.cxi.quõ ſtatus ꝑfectio re pæꝛeſentat᷑ inaduocatis: vbi que runtur ſeptem.. Atruʒ clerici abſq; pcccato poſſint aduocationis officin excrcere. Utꝝ oẽs laici in drũter ad officiũ ad uocationis ſine pctõ poſſint admitti. Utu aduocati teneãt᷑ ex pᷣcepto dei non pꝛeſtare patrociniuũ in cã iniuſta. Atꝝ aduocati ſine pctõ ↄtra aduer/ ſariũ poſſint vti inſidis ⁊ fallacijs Atrũ aduocati teneant᷑ ad reſtituti onẽ recepti ſtipendii ſi ex eoꝛũ negligẽ aerdatur cauſa quã aſſumunt. ¶Utꝝ aduocati accipiẽtes ſa lariu vl/ tra quãtitatẽ in iure taxatam tenean tur ad reſtitutionen. Utꝝaduocatiabſq; peccato poſſint pactum facere cum litigatoꝛe de me/ dia uel quarta poꝛtione litis. NZeſtio.cxijquõ ſtatus ꝑfectio re pꝛeſentant᷑ in iudicibꝰ: vbi ꝗnq; queruntur. . Atrum iudex poſſit mutare penam in lege taratam. Utuiudex plꝰad clementiã q; ad ri gidã iuſtitiam debeat decliuare. GStrũ iudex bñs taxatũ ſtipendium pꝛo ſuo officio:teneatur ad reſtitutio neim eoꝛum que aliter recipit QVitrum in eadem cauſa idem poſ- ſit eſſe iudex ⁊ aduocatus U.Ata iudex eodẽ iudicie dẽat ab eter no iudice iudicari ù ipe alios iudicat. Finis. ore an. uun ntio l⸗ t Et. Pꝛologus videant᷑. C Nic ſᷣterea doctoꝛ egregi⸗ Cpꝛologus epiſtolaris in ſummaʒ de eccleſiaſtica poteſtate:catholici docto/ ris:fratris Auguſtini de Anconga. pri fratri Ambꝛoſio de Coꝛa Romano: ſa t̃craꝝ litterau egregio Nuinterpꝛeti: ſacriq; oꝛdi Ny mis fatru beremitaꝝ boeati Auguſtſhi Poꝛi gnãli digniſſimo. Si⸗ frat᷑ PaulLulme Bergomẽſis eiuſdẽ oꝛdini ſ⁊ voti: ſecẽ Mgrie de pplo ivꝛbe: pꝛioꝛ: fid elè affectů. Auguſtinuũ Anco/ nitanũ clariſſimũ diuine legis interpᷣt ſacri oꝛdinis beremitaꝝ beati Auguſti — ni de ecełiaſtica poteſtate:velut oiuj do ctrinaꝝ plenũ armariu: paternitati tue colendiſſime foꝛmis impꝛeſſi; ⁊ emẽda tũ offero. Is equidẽ inter cet eros reli⸗ gioniſnr̃e Auguſtiniane doctoꝛes i co plimuʒ enituit: qm eiꝰ doctrina veteruʒ doctoꝝ ſacriq; canonis teſtimonia: gc concilioꝝ decreta ad plenũ cõplexa ẽ: vt in pñti opere liquidiſſime cõſtat: qð ſanctiſſimo dño Joani. xxij. põtitid ma rxrimo:gꝗ clementinaꝝ auctoꝛ fuit:oꝑpoꝛ tuno tꝑe dedicauit quũ multa tũc in ec cleſia de põtificis poteſtate cõcertatio eſſet. Opus igitur boc velut ſcripturaꝝ omniũ vt vixi plenu armariu:quũ apud paucos nõ minꝰ abſconditã ; reſerua tuʒz magno pcio ten eret nõ ſum paſius vt tãti viri doctrina:miro ſtudio colle- cta:ſilentio obꝛueret᷑:quin potiꝰ in płi⸗ moꝝ eruditionẽ ſalutẽ q; ꝓdiret. Quic ad eniʒ de põtificis ptate dici catholice potuit:ab eo diſertu eſt. Stilus eiꝰ pꝛe- terea ſcholaſticꝰdigniſſimuſq;. Singu la itẽ ꝑ eũ deducta: plenã fidei: moꝛũ: pᷣ amen toꝝ: legü: oꝛ⸗ ceptoꝝ: ↄſilioꝝ: ſacramen toꝝ: legu: oꝛ⸗ dinu: ſtatuũq; oiu in dei eccłia tã triũ phante q; militante exiſtentiũ redolen tiã ſapiut. Plurima quoq; ex bis adeo „ peregrina ſunt ? ſingularia: vt a nemie doctoꝝ hoc oꝛdine collecta tractataqʒ Euerẽdiſiimo in xõo vt alia ab boc oꝑe ab eo excellent᷑ edi⸗ ta nõ omittã:nouũ teſtamentũ a Mat tbeo euangeliſta exoꝛſus: Pauli eplas oẽs:actus aploꝝ:canonicas etiã eplas cũ Apocalypſi digniſſime cõmentatꝰc̃. ſtilo ̊ diuerſo.canonicas quides epłas cũ actibꝰ apłoꝝ ⁊ Apocalypſi: qu a ne mine ſcribentiù attẽtatuʒ vidi.oꝑe au⸗ reo quẽadmodũ ⁊ ſanctꝰ Chomas eua gelia:ꝑ doctoꝝ antiquoꝝ gloſaſ ⁊ dicta ta accurate:tanq; elegant ꝓſecutus eſt: vt nibil dignius nibil firmiꝰ: nihilue ſa luti deuotioniq; legentiũ accõmodatũ magis eſficere potuerit. Sed vltra do- ctoꝝ gloſas vel dicta circũquaq; colle- cta:queſtiões ⁊ ipſe foꝛmauit:qð a ſctõ Thoma in euſgelije tactu nõ ell. de ſingula canieula lecrioneſc vt expoſi⸗ toꝛ interſerẽs: nõ niſi tũ ꝑ doctoꝝ anti- quoꝝ ſnias abſoluit.¶. Hauli eplłas cũ canonic etiã epłis:ſtilo alio digniſſime cõm entado expoſuit: diuidendo: expo/ nẽdo:declarãdo:inferẽdo:decidẽdo: vt cois ſcribentiũ moæ eſt. Dequaꝝ F cõmento:illud refera: qð reuerendꝰ pa dñs Jacobꝰ de en iarellis iuriſutri uſe clariſimꝰ doctoꝛ et camere aplice auditoꝛ:mibi inter ogati rũdit. Quum eni apud eũ bac eplaꝝ Pauli expoſitio- nevidiſſe;: inirarerq; quãto eã ſtudio cõ plecteret᷑: ſciſcitatꝰ? quaãti eaʒ faceret: Rñdit: Quãti oẽ id qð apud me theol gu babeo. Is ſiqdeʒ doctoꝛ vt dicti ſui rõnem explicẽ quò expoſt ſubintulit: et theologus:⁊ canoniſta eſt. Et adeo pla nos inter tot tantaq; difficilia qᷓ diſſe- ruit eſt:vt a quocũ; etiaʒ medioc iter docto:intelligi poſſit. Sic ꝙ inter theo logos ⁊ canoniſtas:theologꝰipſe ⁊ ca/ noniſta vnaʒ uideat᷑ dictoꝝ ſniarum a micitia texuiſſe.vt ꝗ canoniſta fuerit is eo medio ⁊ tbeologus eſſe poſſit.Qð fateri habebũt:ꝗ ⁊ volumẽ hoc aureuʒ de ecclaſtica poteſtate legerit: ſepiuſe mente reuoluerit. Wagiſtrũ deinde a 2 . ſniaꝝ accuratiſſime epoſuit. In libꝛũ pꝛioꝝ Ariſtotelis:⁊ in eiꝰ metbapbiſi⸗ cam quã Ariſtotelis ſapientiã vocant: cõmẽtaria edidit digniſſima. CDe ſpi/ ritu ſancto tbeoꝛemata ꝗqnquaginta cõ tra grecoꝝ erroꝛes ꝓ ſedis aplice tutela fiqeliũq; omniũ ſalute:ad veterig iubi⸗ lei in ſtar:optime declarauit. ¶ Oe cã/ tico ſpuali:uel decẽ coꝛdis: canticũ vir⸗ ginis głioſe tripliciter exponẽs:tracta tum pulcherrimũ edidit: Suꝑmiſſus ẽ: de beate ſemꝑ virginis laudibꝰ ſacratiſ ſimaq; diuini verbi incarnatione: diffu ſe ſatis oꝛnateq; diſſeruit ¶ De itroi⸗ tu terre ꝓmiſſionis de potẽtijs aie.Itẽ ð genere ⁊ ſpecie:opuſcula quedã miro oꝛdine ↄtexuit. Milleloquiu verita tis Aurelij doctoꝛis:ſeraphiciq; patris Auguſtini:ex ampliſſima ſcripturarum ſilua collectũ:ipſe pꝛius incepit:ſed doꝛ mitione ſcã pꝛeuentꝰ cõplere nõ potuit. Quod poſtea frater Bartbolome? vꝛ⸗ binas diui patris Augl.doctiſſimꝰhe· p remita:vꝛbini pꝛeſul egregio oꝛdine co-⸗ E⸗ lenit ¶ ODe reſurrectiõe moꝛtuoꝝ IJl-⸗ no pncipi tractatũ dedit: płimaq; alia in figeliu ſalute: ſancteq; romane eccle uit cõnumerem⸗. ut in eplaru Pauli er⸗ poſitiõe circa finẽ ſecũde ad Coꝛintbi- os ipſemet de ſe fatet᷑. C Is igit᷑ doctoꝛ —õ ſſci auguſtini cu.n. fa mu ginẽ. ꝓpetuo 0 1 ſancti Auguſti. baſi lica Hepolitana cõſeruãdas atq; colẽ- daſtradidit. Multis pᷣterea alijs maxi miſq;ʒ mim eribꝰ eum donaułt. ¶' Hunc itaq; tot tantiſq; pꝛogatiuaru generi⸗ boinſignitu: ex tibi credit filis: doctiſſi mũ religioſiſſimũq; diui Auguſti.here mitã.nulli Eauenlenal⸗ quã tibipri meo obſerutiſſimo offerre debui.Qui aure lij pris nri Aug.vic tenes ꝗ uiris eru ditis ſupꝛa modu oblectaris. Quiq; ꝓ inata in hoc oꝛdine Auguſtinenſiu tibi diuinit? credito: humanitate atqʒ cura ſolertiſſima:nõ niſi religionis ꝓfectu ac decoꝛe velut celeſti nectare iocudaris. Aale Auguſtiniane ſtirpis pater piẽti)/ ſime:ex cella nra apud glioſam virgin depplo:Sirxto qrto põtiſice marxio: ſciſ ſimoq; regnãaãte: ſcẽ ſedis ſueanno. viij? Incipit ſũma catbolici doctor. Au guſtini de Ancona de ptate eccleſiaſtica Anctiſſimo ac reuerẽdiſſimo in xpᷣo Reofi ac vno dño Joaâni dt Nuina ꝓuidetia pape. xxij (Frat Aug'. de Ancona /Koꝛzdinis fratrü bémita; latu ?⁊ reuerẽtis poſt pedu oſcula beꝛstto ru.Quãauis dei filiꝰ humani generis na turã aſſumẽs infirma mudi elegerit: ut foꝛtia queq; cõfunderet: eccleſiaſtice tũᷣ clariſſimꝰ Auguſtinꝰ anconitanꝰ litte/ ptãtis altitudinẽ ſuos fideles latere no rarũ omniũ doctiſſim ſolertiſſimuſq; ĩ ueſtigatoꝛ. Etꝗqð impmis maxime ob- ſeruandũ eſt. Eximie integritatis pa- ter a Lãciſſlao Meapolitano Scicilie et Hieruſalẽ rege:maxia gr̃a habitus eſt. eiꝰdoctrine: eiuſqʒ ↄſilio:mirũ imoduʒ affectus:vt ſuauiſſima tãti pr̃is ↄſuetu dine frui poſſet:magno cũ apparatu ce- lebꝛiq; cũ ꝓcerü comitiua :eũ ex Anco na Meapolim ꝑ triremẽ trãſuexit. Reli gas ſacratiſſimas capitĩ diui Luce euũ Geliſte in ipſiꝰ amoꝛis reuerẽtieq; ima luit: qnimo tanq; ſupꝛa petrã findataʒ ipſam eſſe ſupꝛa oẽz pncipatũ ⁊ ptates: vt eügenua cũcta curuent᷑: celeſtiu:terre ſtriũ ⁊ infernoꝛũ:vbis aꝑtiſſimis decla⸗ rauit:AUñ erroꝛ eſt:vtputo:ꝑtinacimẽte nõ credere Romanũ põtificẽ vniuerſa lis eccleſie paſtoꝛcẽ. Petri ſucceſſoꝛem: ⁊ xp̃ᷣi legitimũ vicariũ ſupꝛa ſpualis ⁊ tẽé/ poꝛalia vniuerſalẽ nõ habere pmatũ:in quẽ qñ q; multilabunt᷑ dicte ptãtiſigno rãtia:q̃ cũ ſit infinita: eo ꝙ magnꝰ ons ⁊ magna virtus eiꝰ:a magnitudinis eiꝰ — —— — S nõ ẽ finis: oĩs creat⸗ itellectꝰ i eiꝰ ꝑ cru tatiõe iuenit᷑ deficere. MWulti vᷣoο boiuʒ cõplacẽtia:qꝛ ſic multa de diuino cultu ⁊ xpi reuerẽłia vſurpata ſũt:q bonoꝛibꝰ deferunt᷑ buanis ſiue builitate nimia ſi ue adulatõe peſtifera. Multomag bac duplici cã multa ſubtrabut de xpi vica rij dñio ⁊ potẽtia. Multi ãt curioſa ſci entia ⁊ vtinã nõ elata ſuꝑbia cugientes er ꝗbuſdã nouis videri potiꝰ q; videre ⁊ ſciri potiꝰ qᷓ; ſcire:imitãtes ĩ hoc illos curioſos ⁊ ſuꝑſtitioſos atheniẽſes ꝗ ad nihil aliud yacabãt niſi audire uel diſce re aliqd noui. Nis oibꝰ modis ipugnat᷑ qñq; xpᷣi ſpõſa ſʒ vici nõ põt: tẽpeſtates ſuſcipit ſj nõ demergit᷑: iscula mittunt᷑ in ea ſj nõ ꝑfoꝛat᷑: machinamẽta pᷣparã tur ſʒ turris dauidica nõ elidit᷑.HMuic tñ peſtifero moꝛbo ſalubꝛi remedio ꝓuidet᷑ cũ a ſacre ſcripture doctoꝛibꝰ varia ⁊ di uer ſa ↄſcribur᷑.qꝛ eni nullꝰ vnq; hoiu⸗ ita clare locutꝰ ẽ vt in oibꝰ ab oibꝰ ĩtelli gi poſſet. Ideo vtile foꝛe cẽſuit Augꝰ di uerſos libꝛos a diuerſis fieri etiã ð eiſdẽ qõnibꝰ diuerſo ſtilo non diuerſa fide:vt veritas ꝗdẽ ipſa ad oẽs ꝑueniat:ad ali os ſiciad alios aũt ſic. Mec aliud intelli go ſcripturà voluiſſe ſignificare qð ad/ duceb at Solomoni equi de egypto ⁊ de cuũct regiõibꝰ terre:niſi qꝛ ſũmo põtifici diuerſi libꝛi a cũct xp̃i militibꝰ offerunt᷑ MHNec mirũ qꝛ lectulũ eiꝰ ſexagita foꝛtes ambiũt ex foꝛtiſſimis iſrłoẽs tenentes gladioſ⁊ ad bella doctiſſimi. C Sũmã igit᷑ de ptãte eccłiaſtica pᷣtitulatã ſeĩta⸗/ ti vr̃e dignũ putaui pñtandã foꝛe:vt ſi⸗ cut talis potẽtia a vobis tãq; a fõte de riuat᷑ in oẽs ꝑ vniuerſalẽ influentiã: ſic qs coꝛꝛigẽdũ ẽ ĩ ea vro iudicio reſeruet ꝑ diſcuſſioniſ pꝛudẽtiã:⁊ qð tenẽdũ ẽ cõ peeober ꝑ ↄfirmationis ſniam. Big de ptãte ee ca tractare ſermonẽ aſſũpſimꝰ cũ poten tia referatad actũ ⁊ ad effectũ:⁊ pꝑ po⸗/ tẽtiã ſtatꝰvniꝰ diſtiguat᷑ ab alio C Tri plex ↄſideratio de potẽtia pape occur/ rit. ¶pᷣ vt ↄſiderat ſm ſe. 2. vt cõ⸗ parat᷑ ad effectů. C Et tert io vt cõꝑa tur ad ſtatũ quẽ ꝑ talẽ potẽtia hõ cõſe/ quit᷑. ·Ce potẽtia vᷣo pape m ſe tri⸗ plex cõſideratioẽ neceſſaria. ¶p reſpe ctu dei a quo ẽ pncipaliter ⁊ effectiue. ¶ ꝛ reſpectu eligetiũ: a ꝗbꝰ eſt inſtru mentaliter ⁊ cooꝑatiue. ¶ ꝭ reſpectu ipſi eccleſie cui pꝛeeſt adminiſtratiue ⁊ Auctoꝛitatue0e.. Irca pꝛimũ cert Cp. vtra ſola ptãs pape ſit a deo ime diate ⁊ nulla alia. C 2: vtꝝ ptãs cuiuſ- libet pape ſit a deo. C 3 vtꝝ ptãs pa⸗ pe ſit vniuerſaliter maioꝛ oĩ alia.¶¶A· vtrũ aliꝗs Holl it eẽ eqlis pape in ptãte. Cvtꝝ ſingulariꝰ ſit a deo ptas pa/ pe q; aliꝗ alia. : vtꝝ ptãs pape ſit vna uel plures. C 2: ſpualis. ¶9: vtꝝ eiꝰptãs ſit ſił e᷑na⁊ tꝑal. ¶C 10 vtaꝝ ſit vtile ð tali ptãte dii putare. Qõ pꝛia de W präte⸗ R ic ꝓceditur Peimi Nidet᷑.n. ꝙ; ſola ptãs pape nõ ſit imediatea deo:qꝛ q nõ ſut eiuſdẽ rõnis vnũ nõ re/ ducit᷑ in alteꝑ.ſj ptãs pape ⁊ ptãs ſecu⸗ lariũ pꝛincipunõ ſũt eiuidẽ ronis: S vr ꝙ vtraq; ſit imediate a deo:⁊ vna non reducar᷑ ad aliã. Pꝛeterea ptãs imꝑi aliſimediate ẽ a deo:qꝛ ſicut dr̃.xxiij.q iiij.c.qſitũ.A deo ↄceſſa eſt ptãs imꝑia lis:⁊ ꝓpt᷑ vidictã noxioꝝ gladiꝰfuit per miſſus.S vr̃ ꝙ talis ptãs nõ ſit a papa nec ab hoĩe:⁊ ꝑ ↄſequs ĩmediate'a deo ¶Pꝛeterea q diſtincta ſũt in ſe ⁊ ad di ſtinctos fines oꝛdinãt᷑ vnũ nõ ẽ ab alt᷑o immo ĩmediate reducũt᷑ ad aliud tertiũ ſed poteſtas ſpualis ⁊ ꝑtãs ſecular ſũt diſtincte in ſe ⁊ oꝛdinãt᷑ ad diſtinctos fi nes. Sicut bẽt᷑.x.di.c.ꝗqm idẽ.⁊. b. di. duo ꝗgppe.ã iſte due ptàtes ſũt imedia/ tea deo. ¶ Pꝛets ptãs epoꝝ dr oꝛdina jre vtꝝ ſit ſił ſacer talis ⁊ regalis: ¶ S: vtꝝ ſit ſił tꝑalis ria. g imedigteẽ a vo ⁊ñ a puapa ¶ S. qð ñ pᷣt auferri ab boĩe imediate ẽ᷑ a ðo ſʒ ptaſepoꝝñ põt auferri ab eis ꝑ papã nec ꝑ aliquẽ hoiez.G meciste eſt a deo. „A1 P Eꝗqꝛ ſicut ẽ i coꝛge B 1 Otrarim nali ita debz eein coꝛꝑe myſtico.ſj ita ẽ i coꝛpe nãli:ꝙ oia mẽbꝛa recipiut iſiuẽtiã abvno.ſ.a coꝛde Eita erit ĩ coꝛꝑe myſtico ꝙ ſibirecipiẽt i fluẽtia a ſũmo põtifice ⁊ ſic ſolu ſua ptãſ imediate a deo ⁊ niła alia. Rñnder᷑ do ꝙ dimiſſis opinionibꝰ ad qõnè ſicꝑu to ce rñdẽdu loquẽedo de ptãte iuriſdi ctõis tꝑał⁊ ſpu al.dicere poſſumꝰ ꝙ tał ptãſẽ triplex.ſ.imediata: vriuata⁊ i mi ſteriuũ data. C P: mõ ptas iuriſdictõig oĩiuz ſpualiũ ⁊ tꝑaliũ ẽ ſolũ i papa C 2. mnõ ẽ ioibꝰep̃is ⁊ pᷣlatl.C 3:mõ ptãs iu riſdictõis tpalłlẽ i oibꝰipatoꝛibꝰregibꝰ:⁊ vncipibꝰſcłlacibꝰ. ¶ ¶ Et dico ptãs iuriſ dictois oĩuz ſpũaliuʒ ⁊ tꝑaliuʒ:qꝛ loquẽ do de ptate ſpuᷣa li q;tũ ad ptãtẽ oꝛdis q reſpicit coꝛpꝰ xpᷣi veꝝ:⁊ q ẽ reſpcũ ipſoꝝ ſacroꝝ putoqꝙ tale ĩpapa iq; tũ ẽ epᷣſ.⁊ i oibꝰepᷣis ĩmediatea do.Cuiꝰ rõ ẽ ꝙ ta lis ptàs nõ ↄuenit pape inq;tũ papa qꝛ ſi aligs eligat᷑ ĩ papã nullũ oꝛdinẽ hnᷣs: erit verꝰpapa ⁊ hẽbit oẽz ptãtes iuriſdi ctiõis ĩ ſpnalibꝰ ⁊ tꝑalibꝰ:⁊ tñ nullã hẽ bit ptãte; oꝛdis. Cõuenit g tał ptãs oꝛ diniſpape inq;tũ ẽ ſacerdos ułepᷣs. Uñ Saluatoꝛ Joh.xCxix.eq̃lit᷑ ⁊ imediate cõ/ ceſſit bac ptãteʒ petro⁊ alijs:q̊nꝑſonas repñtauit epi:qꝛ ſicut ſolꝰipſe xpᷣs ſuit ĩ ſtitutoꝛ ſacr̃oꝝ:ita ſolꝰ ipᷣe bãc ptãteʒ qᷓ reſpicit ſacr̃a ⁊ coꝛpꝰ xpſj̊3Wi»-qeꝝ:bʒ imedia te ↄ cedere.· Añ dr.xxj.di.c ĩ nouo teſtõ: ꝙ ceteri apłi cũ eodẽ petro pari ↄſoꝛtio honoꝛẽ ⁊ ptãteʒ acceperũt.Sʒ loquẽdo ð pꝑtãte iuriſq ictõis tã ſpualiũ qᷓ; tpaliũ ta łẽ ĩ papa ĩmediatę:qð ꝓbart᷑ triplicit: Wp ſic auẽtas iuriſdictiõis nõo ↄcedit᷑ niſi ꝑ daues ecclie. ſed claues eccłie xpᷣs ñ ↄceſſit niſi petro ſingłarit᷑ſicpʒ matt. xvi. dabo tibiclaues regni celoꝝ Suꝑ q̊ bo diẽ gl. ꝙ xpᷣs ſolũvnũ vicariũ⁊ vnuᷣ caput vult eè in eccłia:ad qð diuerſa mẽ bꝛa recurrẽt ſi foꝛte ab inuicẽ diſſẽtiret. C2 ·ſic:illeꝗ ñ dat aliꝗd ñ pᷣt auferre.ſj ſi papa ñ daret ptãtẽ iuriſdictõis ſpua⸗ lii ⁊ tꝑalin epis ⁊ pᷣlat ñ pꝗſſʒ eoſ depoę nẽ: ⁊ dca auẽte puare qð ẽ falſũ:qꝛ aliqũ papa puat eoſ qaucte qn deponit:aliqn p uat eoſ executõe auẽtatꝭ qñ ſuſpedit:po teſtas g iuriſdictipis reſidet ſolu ipapa ¶ 3 ſic iillo reſidet imediate ptaſ iuriſ dictois ſpualiũ ⁊ tꝑa liuũ:cuiauẽte ſit p latoꝝeiectõ⁊ ↄfirmatõ:ij̊ aucte pape fit pᷣlatoꝝ electõ ⁊ ↄſirmatõ.vñ i eis dr: da mꝰ vob auẽtẽ admiſtradi ĩ ſpnalibꝰ⁊ tꝑa libꝰ: talptãs imediate reſidet ſolũ ipa pa. Q Sʒ ptas epoꝝ ⁊ pᷣlatoꝝ iuriſdicti onis tꝑaliuũ ⁊ ſpualiũ ẽ deriuata ⁊ ñ ime diata. criuata eniẽ ĩ eiſa xpᷣo mediate papa.qð pʒ tali rõe:ſicut ſe bũt riuuli ad tontẽ ⁊ radiq ad ſolẽ:rami ad arboꝛẽ.ſic ſe bʒ ptãs epoꝝad ptãtẽpape.Mã ut di i caplis Epbeñniↄſili: Quo młriradij ſołſũt:ſʒ lumẽ vnu:⁊ rami arbormlii ſe iz roburvnü.⁊ ſicut ð fote vno plimi ri⸗ uuli ðᷣ fluũt vnitas tñ vuat᷑ ioꝛigie.ſic ec clia vnaẽ q imłtitudint᷑ latiꝰmire fecũ/ ditatl exteditur. ⁊ eat vnus ẽ cuiꝰa ſin gułꝑs iſolidũ tenet᷑:j ↄſtat ꝙ aq̃ riuulo rũ ñ e aq̃ fõt imediata ſʒ vriuata:vꝑtat iurldictoiſepoꝝñ e imediata a xpo.ſ̊ de riuata ĩ eis mediate papa.pʒ b et quẽt· Cyrilli pr̃iarche alexãdrini ꝗ ſic ait ĩli. theſauroꝝ:ſicut xpᷣs accepit a pre duca/ tũ ⁊ ſceptrũ eccłie gẽtiu ex iſrł egredies ſuꝑ oeʒ pncipatũ ⁊ ptãtẽ ⁊ ſuꝑ oẽ quod⸗ cuũqʒvt ei genua cũcta curuẽt᷑.ſic petro ⁊ eiꝰſucceſſoꝛibꝰpleniſſimã ↄceſſit ptãtẽ ⁊ nlti alij q; petroqð ſumũ e ⁊ plenũ ſjſo li ſibi cõmiſit totu. ¶ ¶ Sʒ ꝙ ptãs tꝑaliſ ipatoꝝ regũ ⁊ alioꝝ pᷣncipũ ſclariũ ſit in miſteriũ data a deo pape⁊ alijs pᷣlat ec ckie ĩ ꝗb reſidet ptãs ſpualis:ꝓbat᷑ q;tũ ad pñs qᷓ̃tuoꝛ rõnibꝰ.¶ P· ſic.illa ptãs data ad miſteriũ alr̃iꝑ quã bʒ iſtitui re głari ⁊ oꝛd iari:atʒ ofirinari:ſi bõa ſit:⁊ ꝑquã bet iudicari ⁊ Sdenari ſi nõ bõa ſit iz tałẽ ptaſſclariipatoꝝ:reguũ ⁊ pncipuũ qꝛ ꝑ ptatẽ pape bet iſtitui ⁊ regłari ⁊ oꝛ —.ℳ qỹ fffff—— Ar. diariſi bõa ẽ ⁊ ꝑ ſpfa bet odẽnari ⁊ iudi tin? dedit ſilueſſ Sn ekellieedicolna-⸗ ð ſuũ e 5 reſtituere qð iiuſte 2 tyͤrani ꝙꝙ caracter impᷣſſio q ↄfert in oibꝰ oꝛdi cari ſi boa no ſit. Stalł ptas ñ ẽ imediate a do:ſij ẽ ĩ miſteriu ptãt ſpua ł data.vtꝝ q; mebeũ ꝓbat᷑. Scribit᷑.n.xxij.di.c.i.; Bs ſobe cuiuſſibz oꝛdis digitatẽ ⁊ gra dꝰ iſtituere bʒ. ipſã vo ſolꝰ xps fidauit ⁊ ſupꝛa petra fidei mox naſcetis erexit ꝗ btõ petro et᷑ne vite clauigero treſil⁊ ce leſtj ipij iura cõmiſitqꝙ vᷣo heat oẽʒ pta tẽ ſcłare iudicar̃ ⁊ ðponeĩr ſi ñ boa ſit pʒ xv.q.vi.c.aliꝰ vbi dr ꝙ zacharias roma inpstifex regẽ frãcoꝝn tã ꝓſuis ĩigtati ba q; ẽt ꝓ eo ꝙ tate ptati erat iutiła res opoſuit ⁊ pypinu preʒ caꝛoli ĩpator loco eiꝰ ĩſtituit. ¶ ¶ 2?tic:illa ptaſẽ ĩ miſteriu data alti cui iuramẽtu fidelitat pᷣſtat ⁊ ab eo cosſcit oẽ qð bʒ.ſʒoĩs ptãi ſcłariũ pncipu ipatoꝝ ⁊ alioꝝe tal.dr.n.lxiij.d. c.tibi dño:ꝙ ipatoꝛ iurat ſũmo pontiſici nuq;ᷓ mãdatu pᷣtcrire ⁊ ſibi ĩ oĩbꝰ fiqelitaꝗ te Ppuare:g tałptãas ẽ ſibi ſolũ in miſteriũ data.⁊ ſi iueniat qñzʒ alis iarozes de⸗ ic diſſe aliq tpalia iu miſ potificil re qo ſun ce ablatu ẽ. Eoð mõ ſi legat᷑ qnq; alis ſũmos potiſices dar̃ bõa tꝑalia ipꝑatoꝛi bꝰ⁊ regibꝰpᷣ ñ e ĩtelligẽdu eos facẽ ĩ diu recognitõ eʒ;:ſj magl ĩ pac ecclłaſtice ↄſer ugtionẽ:qꝛ fuũ deiñ oʒ litigar̃ ſʒ maſue tũ eẽ ad oẽs ¶ 3:ſiculla ptas ẽ i miſte riũ data altiq ẽ ſłolegata riſpcũ eiꝰ.ſʒ oiſ ptãs iĩpatoꝝ ⁊ reguʒ ẽ idelegata reſpcũ ptãtpape.Hã ut dĩ xi.q.i.c.ꝗcũq; liteʒ bñs: cuilibʒ licitũ ẽ ſacroſcẽ ſedis atiſtit iudiciũ eligere: os ptãs ſcłar ẽĩ miſte — riũ data ptaãti ſpuaii.¶ A:ſic ilia ptãs ẽ i miſteriu data altiꝗ ẽ reſtrigẽda: ãpliꝗ dqa:⁊ executõi madada ad ĩꝑiu illiꝰ cui ẽ i miniſteriu data ſʒ talłẽ oĩs ptaãs ſcłarj. Dicit eni Bern. ad eugeniũ papã ſuꝑil- lo vᷣbo: Ecce glad ij duo hic. Quid vᷣnuo vſurpar̃ gladiũ tẽtaſquẽ ſeł iuſſus es re pon ere i vaginã:⁊ loꝗt᷑ ð gladio tꝑali.⁊ ibᷣdit.ꝗ tñ gladiutun eẽ negauit ñ ſat vr mihi attẽd ẽ ᷣbuũ dñi dicẽt ſic:Cõuerte pꝛima II gladiũ tuũ i vaginã.tuꝰs gladiꝰ euaginã daẽe ad tuũ ĩꝑiũ:alioꝗn ſi nlło mõ ad teꝑ tinere dicetſaplis ecce duo gladij h:ñ rñdifſ xpᷣs ſat ẽ ſj vneſt.ptãs iuriſdi ctiõis ſpualiũ ⁊ tꝑalin imediata ẽ ĩ ſolo papa.drinata vᷣo ẽ i oibꝰepiſ ⁊ plat:ſj ĩ oĩbꝰſcłaribꝰ⁊ pᷣncipibꝰẽ i miſterin data. ⁊ iſta ẽ ↄclo quãnuũcad pñs teneo ðᷣ qoe Ad pꝛimũ*nsnr eihae 4 eb lHUcteꝑhnoõ ſint eiuſdẽ rõnis ſᷣm rõnc ſpecificã:ſut tñ eiuſdẽ ra tiõis 'ᷣm rõnẽ anologã.⁊ boc ſufficit ut vna reducat᷑ i aliã oꝛdie qda. ¶. Ad Edð ven ẽ ptãtẽ iĩꝑialẽ eẽa deo:qꝛ nõ ẽ a papaut ẽ hõſ̊ ẽ a papa ut gerit vice xpᷣi tra ꝗ fuit verꝰ deꝰ verꝰ hõ.¶LAd Zjn ẽ do pdicte ptates ſũt diſtincteqꝛ nõ ↄuẽiut vni eodẽ mõ:qꝛ ptãs iuriſdi- ctioiſſpaliũ ↄuenit pape 'm imediatã inſtitutionẽ ⁊ executõnẽ:ſʒ ptãs iuriidi ctiõis tꝑaliũ ↄuenit ſibi ᷣm ĩſtitutione ⁊? auẽtẽ:mõ tñ ſᷣm ĩmediatã executionẽ: ſic ↄſtã niſi foꝛte ĩ ꝗbuſdã caſibꝰꝗ notat᷑ ex ꝗ fi. ſint legi.c ꝑ venerabile.¶C.a Ad 4 ed: nibꝰ:uł caracter ꝑfectio q ↄfert᷑ iĩ oꝛdie epᷣali talis ptãs ſiue reſpiciat caracterꝭ impᷣſſionè ſiue caracteris ꝑfectionẽ non pot auferri ꝑ papã qꝛ nõ ↄfert ab eo. ſj oĩs ptãs iuriſdictionis pot auſerri ſicut 5ͤ dictũ ẽ. ułꝑ depoſitionẽ uł ꝑ ſuſpeſioʒ Blecudu eaer EESSELeniq ptas cu iiuſlibet pape nõ ſit a deo:qꝛ deip fecta ſunt oꝑa. Si goĩs ptãs pope ſit a deo:oĩs talis ptãs erit ꝑfectacuiꝰ õrin videmꝰ ad ſenſũ. ¶ Pꝛeta illoꝝ ptas ẽ deo ꝗ vocãt᷑ a deo taq; garõ:qꝛ dicete apło. Muliꝰ debet ſibi aſſumere bonoꝛzẽ põtiſficatꝰ niſi gvocat᷑ a deo tãqʒ aaro. Sʒ multi pape nõ vocãt᷑ a deo ſ̊ mag iduſtria ⁊ ſagacitate hoſuʒ.õptãs taliũ nołrit a deo . Pꝛeta illiꝰ ptãs nõ eſta deo cuiꝰ vſus eõ5 deu. ̊ miti pape vtüt ptate papali 7 den ⁊ cepta ⁊ madata eius: ergo taliũ poteſtòs hon eſt a deo Ar. H Que n arrariifapls ad Roma. In Otran inm xiij.vbi ait ꝙ non eſt ptãs niſi a deo:⁊ qꝛ q a deo ſũt oꝛdi⸗ nata ſut. Cõcludit ibi ꝙ ꝗptãti reſiſtit diuine oꝛqinationi reſiſtit. 8 .— .: P. do ꝙ in quolibʒ pᷣn KRñdetur in aualib⸗ ptã te tria poſſumꝰ ↄſiderare ſm ꝗ ois talis pncipatus ⁊ oĩs talis ptãſ eſt a deo.Et tria alia poſſumꝰ ↄſiderare ſᷣm q̃ pꝛinci patus ⁊ ptãs nõ eſt a deo ſʒ potiꝰa mali tia ⁊ pꝛauitate hoiuʒ. Eſt nãq; deus cã cuiuſiibet rei hñtis entitatẽ ⁊ bonitatẽ in triplici genere. efficiẽtis:foꝛmalis et finalis:ut dicit cõmentatoꝛ. x methba. Dicemꝰ i ꝙ oĩs pncipatꝰ ⁊ ois ptãs ẽ a deo efficient rõne eiꝰ deriuatiois foꝛ- maliter rõne eiꝰ oꝛdinatiõis ⁊ finaliter rõne eiꝰreductiõis. C Eſt eni in puci⸗ patibꝰ⁊ ptãtibꝰ ſicut i alijs rebꝰ.Sicut oia entia cauſant᷑ et deriuant᷑ ab vna ente.⁊ ſicut oẽs ſᷣſtatie deriuãt᷑ ab vno ſba.ita ois pᷣncipatꝰ deriuat᷑ cauſaliter ab vno pncipe.talis aũt pnceps deꝰeſt Pꝓpter qð ſicut oẽs riuuli deriuant᷑ a fon te. ſic ois ptãs deriuat᷑ a fõte pᷣmo ꝗ eſt dex in cuiꝰ femoꝛe ſcriptũ eſt: Rex ĩegu ⁊ dñs dñantiũ.vnde ſcribi᷑ Sap.vjiSa ta eſt nobis ptãs a deo ⁊ virt ab altiſſi/ mo q interrogat oꝑa nr̃a. Eſt ptãs a deo effectiue rõne eiꝰ deriuatiõis. 2.· eſt a deo foꝛmalit᷑ rõne eiꝰ oꝛdinatiõis. Mã in quolibʒ pᷣncipatu eſt oꝛdo quidã ſupꝑioꝛis ad in ferioꝛẽ ⁊ inferioꝛis ad ſu perioꝛcẽ.Et q;tumcũq; ſuꝑioꝛes vł infe rioꝛes ſint mali Jpſe tñ oꝛdo de ſe hẽt rõnes boni:qꝛ etia ipſa mala bñ oꝛdina ta ⁊ ſuo loco poſita laudabilioꝛa ſunt ⁊ eminẽtius cõmendant bona ⁊ ſemꝑ ex tali oꝛdine ↄſurgit aliqð bonũ ppterqð etiã ex pncipatu maloꝝrõne oꝛdinis ⁊ rõne diuine oꝛdinatiõis inſurgit aliqð bonu. VUñ dicit Augj. ⁊ habet᷑ in glo. qꝙ; ptateʒ a deo diabolo datã. Job ꝓbatꝰ ſt ut iuſt? appareret. Et Petr?tẽtatꝰeſt ne de ſe pᷣſumeret ⁊ Paulꝰ colafiʒatꝰ eſt pᷣlationẽ pꝛaue a ſttio n ne ſe extolleret:⁊ iudas dãnatꝰ ut ſe ſu⸗ ſpẽderet. Eſt ẽ ois ptãs ædeo ſecundo vꝛmgaliter rõne eius oꝛdinationis. Z3:eſta deo finalit᷑ rõne eiꝰreductio/ nis. MHã q;diu ſumꝰin hoc mũdo ſumꝰin via ⁊ ſumꝰin quodã bello. In bello autẽ neceſſario ſũt aliʒ pᷣncipates ⁊ aliꝗ ſub buiẽt. ⁊ iõ qdiu ſumꝰbells toꝛes ⁊ iſu mus in exercitu tdiu angeli dñabunt angelis ⁊ boĩies boĩbꝰ:qꝛ tota eccla mi litar ẽ terribit ut caſtroꝝ acies oꝛdina ta. Sʒ cũ ꝑuenerimꝰad deũ tãq; ad tᷣmi nũ ⁊ finẽ felicitat nr̃e: nõ erimꝰ ampli⸗ bellatoꝛes:nec erit ãpliꝰneceſſaria dña tio ułpᷣlatio. AVñ dfr.ad Cboꝛin.xv. q; cũ ipſe filiꝰtradiderit regnũᷣ.i.ſuos ele-⸗ ctos deo pr̃i tic erit finis.qꝛ tũc euacua tus erit ois pncipatꝰ ⁊ oĩs ptãs:ut glo. ibi dicit: Ois ptãs ẽ a deo finalit᷑ rõne eiꝰreductionis. ¶ Poſſumꝰaut tria alia ↄſiderare in pᷣncipstu ⁊ ĩ ptãte ſᷣm q ta lis ptãs nõ ẽ a deo. ¶ Pꝛimo ipſiꝰpnci patus pꝛaus adeptionẽ. C ꝛ: eiꝰ pꝛauſi executionẽ. ¶ Et 3tciꝰ pꝛauã intentio nẽ. Sũut eni aliꝗ Ai ſu pncipatũ ⁊ ipſaʒ 1 piſcunt᷑:qꝛ uel ꝑ ſymo niã uel ꝑ minas. In quoꝝ pſona dicit ꝓ pheta: In foꝛtitudinenr̃a ſůpſimꝰnobiiſ coꝛnua. ¶ Alig vᷣo ſut ꝗ pncipatũ ⁊ pᷣla tionẽ adeptã pꝛaue exequunt᷑ ꝗ nõ vtũt᷑ pncipatu ⁊ tali pᷣlatione ad vindictam malefactoꝝ ⁊ laudẽ bonoꝝ:ſj potiꝰecõ⸗ trario. In quoꝝ ꝑſona dicit ꝓpbeta: Re gnauerũt nõ ex me: ⁊ pncipes aſtiterũt 7 nõ cognoui eos C Sed ⁊ alig 3 mõ ſũt ꝗ in pncipatu ⁊ pᷣlatiõe adepta pꝛa- uã intentionẽ hñt:qꝛ ⁊ ſiq̃ bona faciunt pꝛaua intẽtione illa agũt:ut ꝓpt ſue glie famationẽ magis q; ꝓpf iuſticic obſer- uationè ⁊ q exteriꝰdemõſtrãti interius nõ hñt. Oe ꝗbꝰ dicebat Job.xxxiiq.Re gnar̃ facit boiej bypocritã ꝑꝑ pctã ppli ¶ Igit᷑ pncipatꝰ ⁊ ptãs nõ eſt a deo ra tionepꝛaue adeptiõis:nec etiã a deo ra tione pꝛaue executiõis:nec ſilr eſt a deo rõne pꝛaue intẽtionis niſi ꝑmiſſiuc AUñ — — — — — — — — — — — dicit Greg ⁊ bẽt ĩ glo potẽtiã pᷣnci patꝰ? ⁊ ptaã dat teE der tribuit. elationẽ vo po tẽtie malitia nr̃a iuẽit.et ſubdit:tumo ris nãq; elatio nõ oꝛdo ptãt ĩ crimie ẽ Ad paimũaddoig, ate a deo facta pfecta ſumt:ſ in opib⸗ ꝗᷓ fit a deo mediãte cre Rura po teſt defectus ⁊ imꝑfectio eſſe rone actio nis creature ꝗ defectibilis ẽ. & Ad 20 eſt doð: ꝙ glo. ibi dicit illum vocari a deo queʒ elegit᷑ coĩtas eccłie.Ael ille vocat᷑ a deo nõ ꝙ vox diuina ſꝑ ibi audiat᷑: ſed ab illis ꝗ boni ſũt tan q; ſi deꝰ diceret: Aeni qꝛ dignꝰes.uel vocat᷑ ꝗs a deo eo ipſo ꝙ vocat᷑ voce eligẽtiũ ꝗ a deo oꝛdi nati ſut C Ad qꝭ patet ſolutio qꝛ lʒ po teſtas boni põtific ⁊ mali ſit a deo:abu ſus tñ talis ptãtis a deo nõ eſt. ſic ꝓcedit᷑. DNi pape nõ ſit maioꝛ oĩ alia:qꝛ moyſeſfuit maioꝛ aaron in ptãte:eo ꝙ ptãte ipſius moyſi:aaron in ſacerdotẽ electꝰ ẽ. Jur illud Exo.xxviij. Applica q tibi aarõ fratrẽ tuũ cu filijs ſuis ut ſacerdotio fũ gant᷑ mibi. Sʒ moyſes ꝗ fuit ductoꝛ po puli iſraclitici videt᷑ reᷣſentare imꝑato reð:ut Augꝰ vr dicere.Aaron ðvo gfuit ſũmꝰ põtifet repñtauit papã:vr s ꝙ po teſtas imꝑatoꝛis ſit maioꝛ ptate pape. ¶ Pꝛefa dãs tributũ minoꝛ eſt recipi- ente tributũ:ſicut dãs decimas minoꝛ ẽ decimã recipiẽte:ut dicit apls ad HNe bꝛe. viij. Sʒ papa dat tributu imꝑatoꝛi ſicut bẽt.xi.q.i.c ſi tributũ.vbi papa di cit qꝙ ſi tributũ petit imꝑatoꝛ no nega⸗/ mꝛ.S minoꝛ ẽ papa in ptãte qᷓ; imꝑatoꝛ ¶Pꝛeterea illiꝰ ptãs nõ ẽ vniuerſalit „ * 7 — —— maioꝛ oĩalia: ad cuiꝰ iudiciu nõ defert oĩs appellatio:ſj a ſnia lata ab imꝑato re uei iudice ſeculari nõ defert᷑ appella- tio ad papã.ſicut patet ex᷑ de appel. c.ſi duobus. videtur ꝙ poteſtas pape nõ ſit vniuerſaliter maioꝛ omni alia. An arrariß; eſt: qꝛ ptãs illius In „₰ tran eſt maioꝛ oĩ alia: qui põt ola indicare ⁊ ipſe a nullo iudi/ cat᷑:ſjpapa cuiꝰptãs ſpuũalis ẽ põt oĩa iudicare ⁊ a nemine iudicari: Jur illud apłi.ad Choꝛl.ij. Spualis ho oĩa iudi cat ⁊ ipſe a nemine iudicatur.ergo ſua poteſtas maioꝛ eſt omni alis. KRKñnd eturicendis æ triplici l EEEEUImaiozitate ptãs pa pe ẽ maioꝛ oĩ alia. pᷣ maioꝛitate di- gnitat. C 2? maioꝛitate cauſalitatis. S 3 maioꝛitate auctoꝛitatis. EOignitatequidẽ maioꝛ ẽ ptãs pape oꝛ alia:qꝛ ſicut dicit btũs Ambꝛo.⁊ po nit᷑. xcvj.di.c.duo ſũt ꝗppe.auꝝ nõ tam Hcioſiꝰ plũbo qᷓ; regia ptate altioꝛ ẽ oꝛ- do ſacerdotalis.videmꝰ.n.colla regũ et pncipũ ſubmitti genibꝰ ſacerdotũ ⁊ ab eis bñdici ⁊ iniũgi. Et ᷣm aplłm ad Me bꝛe. vij: Abſq; nulla cõtradictione veꝝ eſt ꝙ ſꝑ qui minoꝛ eſt a maioꝛi bñdicit. Patet hoc etiã ꝑ Nugo.de ſcõ Victoꝛe in li. de ſacra ment i ſcvᷣa ꝑte: vbi diſtin guit duplicẽ vitã:ſpũalẽ ⁊ eoꝛꝑaleʒ.du⸗ plice ppłm laicoꝝ ⁊ clericoꝝ. Ouobõa ſpualia ⁊ tꝑalia. Et duplicè pt ãte:ſpua lem ⁊ ſecularẽ. Et poſtea ſubdit ꝙ q;tũ vita ſpualis dignioꝛ eſt qᷓ; terrena:⁊ ſpi ritꝰ q́; coꝛpꝰ:tm ſpũlis ptãs terrenã po teſtatẽ ⁊ ſecularẽ ⁊ bonoꝛe ⁊ dignitate pᷣcedit. ¶ 2· ptãs pape eſt maioꝛ omni alia maioꝛitate cauſalitat :ꝗa eius po teſtas cauſat oẽm aliã ptãtẽ ecaminan do:ↄfirmãdo ⁊ iudicando. Vñ dr̃.xxii. di. c.j. ꝙ cuiuſſibʒ oꝛdiniſ dignitatẽ ⁊ ptã tẽ romanꝰ põtifex bʒ ĩſtituere ⁊ ↄfirma/ re.Eiꝰ vᷣ o ptãtem ſolꝰ xpᷣs fuũdauit ⁊ cõ firmauit.nulliꝰnãq; ptat electio tꝑalis uel ſpuglis ẽ ipſa ↄfirmatio niſi ſolũ el ctio ipſiꝰpape ułv auctoꝛitate eiꝰ C 3. ptãſ pape ẽ maioꝛ oĩ alia maioꝛitate au ctoꝛitatis:qꝛ nulliꝰimꝑatoꝛis regl uł al terius leges ſeu ſtatuta alicuiꝰ roboꝛis uel firmitatis eẽ cenſent᷑ niſi q̃tenꝰſut ꝑ auctoꝛitatẽ pape ↄfirmate ⁊ appꝛobatẽ ut dicit Aug. ⁊ ponit᷑ix.di.c.i.qꝙ qcũ q; legibꝰimꝑatoꝝq ꝓ dei voluntate ſerũt᷑ obtẽperare nõ vult acꝗrit grãde ꝑiculũ. Ar. Quicũq; aũt legibꝰ impatoꝝ que cõtra dei volutatẽ ferunt᷑ obtẽp erare nõ vult acgrit grade pmiu. Eſt naq; tãta aucto ritas ecclie ⁊ romani põtiſicł: vt Augꝰ dicat otra eplaʒ füdamẽti ego nõ crede rem euangelio ſi non crederem eccleſie. AG Paumus eſt do: qꝙ moyſes e Wrepntabat xpm cu ius vicẽ papa gerit in terris. Vñ dictuʒ eſt moyſi . tabo eis ð medio fratru ſuoꝝ ſimilẽ tui. Silr Aaron xpᷣm repñtabat:qꝛ vt alle- gatũ ẽ Exo.rxxviij.Applica tibi Aaron cu filijs ſuis vt ſacerdotio fungit᷑ mihi Supꝑp quo verbo dicit glo·. ꝙ ſicut taber naculu cũ oꝛnatibꝰ ⁊ vaſis ſuis ſignifi-/ cabat eccleſis pulchꝛã virtutũ ⁊ plonaꝝ variet ate diſtinctã.ita Aaron ſùmꝰ ſa⸗/ cerdos tabernaculi:xpᷣm verũ pontificẽ ſignificabat ꝗ ſemetipſũ ꝓ nobis obtu⸗ lit in cruce.Alit᷑ tñ moyſes ⁊ alitK aaron xpᷣm ſigniſicabat: qꝛ moyſes ſigniſica- bat xpᷣm ut legiſſatoꝛ: Aarõ vᷣo vt ſum mus ſacerdos:⁊ chus cuiꝰvicẽ papa ge rit fuit legiſiatoꝛ: Ju illud Iſa. Oñs le gifer nr dñs iuſtus nr̃.Et fuit ſacerdos iuxta illud p̃s. Tu es ſacerdos in et᷑nuũ: vm oꝛdine melchi ſedech. Per boc q; Aarõ ⁊ filij eiꝰ applicati ſut Moyſi ut ſa cerdotio dei fungerent᷑:ſignificatũ eſt ꝙ oẽs pᷣſules ⁊ doctoꝛes ꝗ ad paſtoꝛa/ le ⁊ ſacerdotale officiuũ aſſumũt᷑ tãto ſtu dio ⁊ amoꝛe debẽt legi dei adherere:ut germana cognatione videant᷑ oiugi.ſi- cut glo. ibidẽ dicit. Dato ᷣ ptaãs moy ſi fuerit maioꝛ ptãte aarõ: qꝛ poteſtas moyli fuit imꝑialis in legiſiatiõe:⁊ fuit ſacerdotalis in votoꝝ ppłi oblatiõe:qꝛ ſicut dicit glo. ſuꝑ illo verbo pᷣs. Moy⸗ ſes ⁊ Aaro in ſacerdotibꝰ eiꝰ. Moyſes ſacerdos fuit nõ hoſtias ſj vota ppli of ferẽsdeo.ꝑ hoc nõ excludit᷑ quin pote/ ſtas pape ſit maioꝛ oĩ alia:cũ ipſe gerat vicẽ xpᷣi:cuiꝰptãs ſignata ẽ ꝑ moyſen et aaron:vt dictũ eſt. CAd 2E di ꝙ pa pa nõ ſoluit tributũ imꝑatoꝛi ĩ recogni tione dñij: ſʒ ſolũ ꝓpace ⁊ gete eccleſie Queſtio Heutro.xviij. Pꝛophetã ſuſci⸗ IIII ſeruãda quã ipſe imꝑatoꝛ tenet᷑ tueri et ↄbuare ſiẽ habet᷑.xxiij.q vit.c.tributũ j oꝛe piſcis. Mec de oibꝰ ſoluit᷑ tributum imꝑatoꝛi:qꝛ nõ de oblatiõibꝰ? pinitijs Hſolũ de exterioꝛibꝰ bonis ꝑ pncipes ſeculares eccleſie cõceſſis.¶Ad 3eſt dð ꝙ gopellatio ſnt poſita ꝓ cauſis mi⸗/ nimis ⁊t ꝓ leuibꝰ qõnibꝰ ad papã nõ eſt deferẽda.ſicut dr ex de appel.Gʒ ꝓ cãis arduis 82 grauibꝰqõnibꝰ ois appella- deferri ad papãâa ꝛ. xj. .i. c. qui⸗ cilq; litẽ bñs. Cuilibet licitũ ẽ ſacroſan tio põt de cte ſedis antiſtitis iudicium Soe⸗ 8 SS P1âà5. ſic peedi glibet eps ſit ẽtlis pape in po/ tentia:qꝛ vnꝰ frat᷑ nõ ẽ maioꝛ glio:ſʒ pa pa appellat oẽs epos frẽs.ẽ oẽs epi eq̃/ les ſut bape in potentia. ¶ Pꝛeta fᷣm aplin ad Hebꝛe.vij. Abſq; vlla dictio ne veꝝẽqꝙ ſp ꝗ mioꝛ ẽ a maioꝛe bñdicit᷑ Sʒ papa bndicit᷑ ⁊ ↄſecrat᷑ ab Hoſtieſi: vr ꝙ nõ ſolũ Hoſtiẽſis ſit eqlis ſʒ etiã glibet epus ſit maioꝛ ĩ ptãte.Pꝛeta ille ẽ maioꝛ alio in ptãte ꝗ põt in aliqu? effectũ in que nõ pot aliꝰſʒ imꝑa toꝛ in multos effectꝰ pot in quos papanõ põt nt leges cõdere ꝗbꝰ ipſe papa vtit᷑:⁊ iu dicia ſeculsria exercere.g iinꝑatoꝛ ma- ig: eſ pap in boreſare. ſicht gici Anr 1p 1 eſt. qꝛ ſicut dicit omeł.ð pẽthe. Eccłia maioꝛ ẽ celo:an geł⁊ oi creatura.Sptãs pape ꝗqẽ caput eccłie maꝛoꝛ ẽ oĩ alis:⁊ nulla Ss D * ½ε do ce ptaͤſẽ duplex. Ki idetun vna oꝛdis: ⁊alis iu/ riſdictõig. Loqndo & o ptate oꝛdis oes epᷣi ſut eqles pape i tłi ptãte.cuiꝰ rõ du⸗ plex cẽ. ptał: ois ptãs oꝛdis ul reſpiẽ caracter ipꝛeſſionẽ uł reſpicit caracter ꝑfectõeʒ. nã caracter ipᷣſſio fit ĩ ſeptẽ oꝛ dibꝰ:qꝛ iqlibʒ oꝛdie ipmit᷑ caract᷑.i epõa tu vᷣo k ñ ĩipmat᷑ caract᷑:pficit᷑ tñ caract᷑ is ipſſus ut ꝑ talẽ pfectionẽ poſſit ẽs q Eꝑfectꝰ? ſacerdos ſibi ſiłs gnare: ſʒ oẽs epibñt caracter impſſionẽ ⁊ caracter — 2 — — — — — — — ———, L. — — — — „ — , ☛ = — — — G — — z—TC-æñjh —— —=⸗, — —. — — — I ie tü; umn tis 66 mi⸗ dc ciss ce⸗ ui⸗ Nſon ct 8*„ pfectionẽ. oẽs ep̃i ſũt eqles ꝑape ĩ ptã te oꝛdinis. C 2·? ro eſt talis:oes apłiſi⸗ mul cũ Petro eqliter receperũt prãtem oꝛdinis a xpo. Joh.xx.qñ dictuʒ eſt eis. Accipite ſppũʒ ſcem quoꝝ reiſerit pecca ta remittunt eis.nec talis poteſtas oꝛ⸗ dinis ſingulariꝰ ſuit data petro q;ᷓ alis diſcipulis:qꝛ nõ ẽ dict ſibi: accipiss G accipite. Soperſonas aplłoꝝ repñtant epᷣi ſicut papa gerit vicey beati hᷣetri g oẽs ep̃i equales ſũt pape in ptãte oꝛdi/ nis ſicut oẽs apli eqles fuerũt petro in pᷣdctã ptãtꝭ Vñ dr.xxi.di.c.ĩ nouo teſta mẽto:ꝙ ceteri aplłi cũ eodeʒ petro pari ↄſoꝛtio honoꝛt᷑ ⁊ ptatey acceperutl:qð e verũ q;3tum ad odinẽ ⁊ rõne ↄſecratio⸗ nis:nò rõne adminiſtrationis: vt gloſa toꝛ notat ſuꝑ dicto verbo. Sʒ ſiloqᷓ mur de ptãte iuriſdictiois ſiue accipiat talis ptas iuriſdictiõis i ſpualibꝰ:ſiue in tꝑalibus nullus ẽ eqlis pape in tali ptã te:qꝛ oẽs alij epᷣi vocati ſũt in partẽ ſol- licitudinis ⁊ adminiſtratiõis. Solꝰ aut papa bʒ adminiſtrationẽ vniuerſalẽ in toto oꝛbe. vñ dicit Chꝛy ſoꝰ. in omel.ſuꝑ Job. ꝙ vpCᷣs Jacobu localit᷑ in vno loco platu determiauit: ſʒ petrũ toti? oꝛbis oꝛdinauit mgrm ⁊ doctoꝛe.Et ideʒ ſuꝑ acti.aploꝝ dicit ꝙ petrus a filio ſuꝑ oes filij ptãtem accepit.nõ vt moyſes in ge te vna vel in vnoppło ſʒ ivniuerſo oꝛbe rraꝝ.Si vᷣ loꝗ mur de ptãte iuriſdictio nis tꝑalis ſiłr nulꝑ ẽ eq̃lis ſibi ĩ tali ptã te q;tum ul imediatã aucteʒ ⁊ vniuer ſa lẽ iuriſdictionẽ:lj q;ʒtũ adimediatã exe cutionẽ ⁊ adminiſtratione iꝑatoꝛ⁊ ali reges ⁊ pncipes poſſint eẽ maioꝛes eo. ℳ* 11 5 do eßos eẽ fra AG Peimu tres pape quatnoꝛ modis intelligi põt.P: nature ↄfoꝛ mitate:⁊ ſic veruʒ ẽ ꝙ nõ ſolũ papa:veꝝ etiã ipſe xpᷣs ꝗ fuit deus ⁊ hõ nõ ↄfundi oẽs hoies fres vocare dicẽs: nomẽ tuũ nüciaho fratribꝰ meis. C2·meriti eq̃li tate ⁊ ſimilit᷑ ſic veꝝ eſt qꝛ ſicut nõ dero/ gat᷑ pᷣſulatui bti petri dicere aliquẽ mar piꝛima IIII tyrẽ uel ↄfeſſoꝛẽ fuiſſe ſibi ſratrẽ uel eꝗ/ le in merito:ſic nõ derogat᷑ pape dicere oẽs epos in boc eſſe eis fres ſibi eqles- Vñ dr.ij q.vij.c.puto.ꝙ ſm e ulla ſuicõ⸗ tumelia cypanꝰeps apłopetro cõparat᷑ ;tũ attinetad martyrij coꝛona:quia⁊ ſi diſtat cathedraꝝgra vna eitñ martiꝝ glia. 3 65t intelligi oꝛdinis dignita te.⁊ ſic eodẽ mõ veꝝe ꝙ ſicut apli ſimul cũ petrotanq; frẽs ⁊ eqles pari ↄſoꝛtio bñt honoꝛẽ ⁊ hac dignitate oꝛdmis re- ceperũt a xpᷣo.ſic oẽs epᷣi ſunt fres ⁊ eq les pape in talidignitate. ¶ Apõt itel ligi iuriſdictionis paritate ut ꝙ epi ſint fres ⁊ pares ipſi pape in ptãte mriſdi/ ctiõis:⁊ ſic nõẽ veru epᷣos ee fres pape imo ipſe eſt pater ⁊ caput ipſoꝝſicut xpjs in boc fuit pat᷑ ⁊ caput ipſoꝝaploꝝ. VUt dicit Cynllꝰ m libꝛo theſauroꝝꝙ apli in euãgelijs ⁊ epłis affimauerũut in oĩ do trina petrũ eẽ loco dñi⁊ eiꝰeccłie negt. mẽ tenere dantes eidẽ locũ in oĩ caplo ⁊ ſynagoga in ol electiõe ⁊ ↄfirmatiõe. Cui.i.petro oes iure diuino capat iĩicli-⸗ nãt.⁊ pmates mudi tanq; ipſi dño ieſu obedint. ¶ Ad ⁊ꝛ“ eſt dd ꝙ in ptãte oꝛ dinis nõ eſt inconueniẽs Noſtienſem ⁊ alioſepᷣos eſſe maioꝛes pape:qꝛ ſialiꝗs dyaconꝰeligat ipapã ſimplex ſacerdos erit maioꝛ eo q;tuʒ ad caracteris ſacer dotalis impꝛeſſione):⁊ ſimplex epᷣs erit maioꝛ q;tum ad caracteris ꝑfectioneʒ qꝛ totũ ↄtingit:qꝛ talis pts oꝛdinis nõ cõpetit pape niſi inquantũ eſt ſacerdos uel epᷣs aut in aliquo oꝛdineoꝛdinatus. vñ poterit eſſever p apa babes plenã ad miniſtrationẽ ⁊ iuriſdictionẽ m tota ec cleſia ⁊ tñ carebit oĩ ptaàre oꝛdinis:qꝛ ſi eſt dyaconꝰcarebit ptäte ſacerdotali et epᷣali niſioſecret᷑. ¶ Ad ꝭ'e pv ꝙ ſicut dicit apłs ad Choꝛinth. Ad iudicia ⁊ li tigia determinanda conteꝑtibiles de ec cleſia debent eligi.per hoc enim ꝙ impe ratoꝛes ⁊ reges leges condunt ꝑ quas iudicia ⁊ lit igia ſclariũ ꝑſonaꝝ t᷑ᷣminãt᷑ nõ habet᷑ ꝙ ipſiſint maioꝛeſiſʒ potiꝰ ↄte g Ar. Queſtio V ptibiles ⁊ lferioꝛes ĩ eccłia. At dicit Cy panꝰ. ⁊ ponit᷑.x.di.c.qm idẽ.ꝙ xpᷣiani im patoꝛes pꝛo etna vita põtiſicibꝰ idigẽt. põtifice Peutſe keg pa iu tmmmod⸗ legibꝰ iꝑialibꝰ vtunt᷑ ne uiẽtes deo im/ piicẽt ſe negocijs ſecularibꝰ. ¶ Ael põt dici ꝙ in legibꝰ ↄdẽdis ⁊ iudicijs ꝓferẽ dis imꝑatoꝛes ⁊ reges nõ habẽt imedi atà iuriſdictionẽ ⁊ ↄfirmationẽ:qꝛ au/ ctoꝛitate pape opoꝛtet ꝙ talia ſint ro- boꝛata ⁊ 2 firmata.bhñt tamẽ imediat executionẽ ⁊ adminiſtratõe. ex hoc tũ non arguit᷑ ꝙ ſint maioꝛes vlil equal es ſibi in poteſtate:ſed potius inferioꝛes. S Santun ꝓcedit᷑.vide/ Aa UMtur enim ꝙ ptãs pape nõ ſit ſingularius a deo ; poteſtas alioꝝ:quia illequi habet equa liter curã de oibꝰ nõ magis ſpaliter re/ ſpicit pncipatũ vniꝰ q;ᷓ pᷣncipatu alteri us. Sed ſcribit᷑ Sap.vj? ꝙ puſillum 2 magnũ ipſe deꝰ fecit ⁊ eqliter ſibi cura eſt de oibꝰ.gᷓ non videt᷑ ꝙ ptas pape ſit ſingulariꝰ a deo q; poteſtas alioꝛum. ¶ Pꝛeterea ↄtingit in pncipatu eccla ſtico aſſumiqnq; malos ⁊ bonos paſto res.ſicut ↄtingit malos ⁊ bonos recto res eligi ad pncipatũ ſclareʒ: nõ g ptãs pape ſingulariꝰ? a deo qᷓ; ptãs alioꝛuz. ¶ Pꝛeterea ibi eſt magis ſuccurrenduʒ ſpãleʒ ꝓuidẽtiã vbi ẽ maiꝰꝑiculũ:ſj in regimie reꝝ tꝑaliũ videt᷑ eẽ maiꝰ ꝑiculũ ꝑpꝑ plłalitatẽ negocioꝝ occurrẽtiũ q; i re Gimie ſpuali. vr ꝙ ptãs ſeculariuũ pnci pũ mag ſinglłarit᷑ ſit a dðo q; ꝑtas pape A E:qꝛ ſiẽ ſe hẽt ptãs In ₰ trann ſpualis ad tꝑale;: ſic ſe bʒ ſpuale ad coꝛꝑale.ſj̊ ſpuale pᷣnci paliꝰ ⁊ ſingulariꝰẽ a deo q; coꝛnale: cũ PE des ſpus ſit. eodẽ mõ pncpaliꝰ⁊ ingkłariꝰẽ a do ptãs pape qᷓ; ptãs alioꝝ *— do ꝙ in ptate pape tria Rñndeo oſſumꝰↄ ſiderai C P. ciꝰa electionẽ. C 2eius gubernationẽ. WEt 3 ipugnantiũ ⁊ nõ obedientiuʒ ſibi pumitionẽ. Et m iſta tria tribꝰ mo dis põt oñdi ꝙ ptãs Bens ſingulariꝰ eſt a deo q; ptãs alioꝝ. ¶ VHꝛimo q; tũ ad eiꝰ electionẽ.h̊ eni oĩs ptãꝶ ſit a deo:vt dicit ad Ro. xiij. Ptãs tñ pape media tius ⁊ ſingularius eſt a deo q;ᷓ alia:qꝛ ſi cut deus generaliter habet eſſe in omni bus rebus creatis ꝑ pñ tia m potentiã ⁊ eſſentiã:in ſuis tũ fidelibus habet eſſe q̊ dam ſʒãli mõ ꝑ gram ⁊ charitatẽ. ſic lʒ in electione oium ptatum deus operet᷑ auoe tñ ſingulari mõ oꝑat in electiõe umi põtificis ꝗ ſuos fideles habʒ rege re ⁊ oꝛdinare ad cultũ dei. AVUñ multum peccant:electoꝛes ꝗ buic ſingulari diui ne ꝓuidentiequa regit eccłiam ſuã non imtunt᷑:ↄtingit tñ eos rõnabiliter i ſtul tũ finẽ adduci ⁊ coꝝ fine pᷣuari quẽ non bonũ ſed pꝛauũ in tali electione qñ q; ſi bi pꝛefigunt. AUñ ſcribit᷑ Job.xiij. Quia ipie deꝰ adducit ↄſiliarios in ſtultũ fi⸗ neʒ ⁊ iudices in ſtupoꝛem. ¶ ¶ 2? q;tum ad eius gubernationẽ:qᷓ;uis enim deus habeat curã generalẽ de gubernatione oĩuʒ reꝝ.ſingulari tũ mõ hẽt curã de po teſtate ſũmi põtiticis regẽtis ⁊ guber⸗ nãtis ſuã ecchiam. AUñ dicit Chꝛyſoꝰ.in quadãaã omelia de pentbe. ꝙ magna cu/ ra eſt deo de eccłia ſua nõ muro circum data ſed fide circũ ſepta. s ppter eccli am celũ extenſũ eſt:aer ſparſus eſt:ma⸗/ re diffuſu eſt:terra fundata eſt:paradi/ ſus plantatus eſt:⁊ multa mirabilia fa cta ſunt: ppter eccliam mare diuidebat᷑ ⁊ iteꝝ ſumebat᷑ petra ſcindebat᷑ ⁊ iteꝝ coniungebat᷑: manna plucbat de celo: ⁊ tanq; pꝛuinoſa ponebat᷑ mẽſa:ꝑꝑ eccłi am ꝓpbete:ꝓpt᷑ eccłiam apłi:ꝓpter ec/ cleſis vnigenitus dei ſilius factꝰ eſt ho: ego ipſgʒ ſtatui ꝗ celũ fundaui ⁊ ange⸗ los chuu lecpt celũ crucifix?ꝰnõ ſum: ꝓpter celũ celeſte coꝛpꝰ non accepi nec naturã angeloꝝ aſſumpſi vt dicas qm celo angelis ⁊ omni creatura ſingulari oꝛ ⁊ hbonoꝛabilioꝛ ẽ eccleſia. ¶ 3:q;tuʒ ad impugnantium ⁊ non obedientium ſibi punitionẽ. Gerit enim ſùm põtifex fl Ar. . . 8 „ * 2 in cclelia vicẽ illius ꝓpbete de quo dr tñ boni ölati. Mã bonü boĩez facit fola HGeutro.xviij Pꝛophetaʒ ſuſcitabo vo⸗/ bis de fratribus vris quicũq; nõ audie rit ꝓpheta ilſſi ego vltoꝛ exiſtam penaʒ cternã ⁊ tꝑalem ſibi infligendo:vt glo. picit:ex quo verbo habet ꝙ impingetes inſe ummu pontifice; et reſiſtentes ſibi grandi pena puniendi ſunt. Sieniſficat enim ſumus pontifex ꝑ mnontẽ a de quo dr Exo.xixiꝙ die.iij:deſcẽd’łł dñs coꝛa omni plebe ſuꝑ montẽ ſynai dicẽes filijs iſrael: ne aſcedatis in montẽ nec tangatis fnes eiꝰ. Ois eniʒ ꝗ tetigerit montẽ moꝛièt᷑. Significat᷑ eti ſumꝰpõ tifex ꝑ talẽ montẽ rõne eiꝰ generalitat: qꝛ ſicut mediate tali mõte deſcẽdit deus coꝛã toto populo iudeoꝝ.ſicxpᷣsimedia⸗/ tepoteſtate ſumi põtific i lege noua de ſcẽdit ſuꝑ toto populo xpᷣianoꝝ. et rone ſublimitatis:qꝛ ſicut ilſeę mons ſublimi oꝛ erat oĩ alio ſicpapa lbõlimioꝛ e oĩ alio pᷣlato. Et rõne legalis auctoꝛitat:qꝛ ſi cut de illo monte data eſt lex ſic de ſo papa oẽs leges ⁊ oia iura exgrẽda ſũt. Omnis ergo qui buũc montẽ auiu teme rario tangit impugnãdo vel ſibi nõ obe diendo moꝛi debet: non quacunq; moꝛ te:iquia manus ſic moꝛientẽ nõ debent cangere:ſed lapidibus eſt oppꝛimendus ⁊ iaculis confodẽdus in deteſtatione ta lis peccati.vt dicit᷑ eodem li. Quantũg ad electioneʒ ⁊ q;tum ad gubernationẽ 2 ⸗ = 7 44 ⁊ q;tũ ad impugnatiuũ punitione in ſin⸗- gularius ⁊ ſpecialius poteſtas pape eſt a deo q;ᷓ poteſtas aliouum. Ad pꝛamũ igetis seners * *Prpꝛouidetia genera li deus habet equalẽ curã de omnibus. Sed quadã pꝛouidentia ſingulari deus babet ſpecialeʒ curã de poteſtate pape mediãte qua regit eccleſiã quãn habʒ deßoreſtate alioꝝ. m quẽ modũ loquit᷑ apis.e ad Chorſj.ix. vbi ait: Munquid deo cura eſt de bobꝰ. ¶ Ad ⁊ꝛ dð eſt qꝙ contingit aliquos aſſumi ad ſũmũ pon- tificiũ:qui ſi non ſunt boni bomines:ſũt charitas:qꝛ ipſa diuidit inter filios eter 8 „ ni regni:⁊ filios ꝑditionis eterne. Sed platꝰbonꝰpõt eẽ ꝑ pꝛudentiã ⁊ ſcientiazʒ ꝗ ſut dona ſe tenẽtia ex parte intelleciꝰ bm q nõ dr hõ bonꝰſimpliciterſʒ 'm ꝗqd eo ꝙ m ipſa põt eſſe vtilis ad regimen alioꝝ Or eni.lxj. di.c.ſta tuimꝰ. q; rudi bꝰ? imꝑitl gubernacula ecclie nõ ſut co⸗ mittẽda.⁊ in hoc apparet ſingularis ꝓ nidẽtia dei:qꝛ regit eccliaz ſuũ mediate ptãte maloꝝ hoinʒ bũ ⁊ vtiliter ad vin/ dictã malefactoꝝ a laudẽ bonoꝝ Si vo cõtingat alis adq ſumũ pontificiu aſſu⸗ mi ꝗ ſint mali poĩies ⁊ mali pᷣlati.taliu ptãs etiẽ 'm Augj.ſingulariterẽ a deo ait enĩ bᷣ ð ciui.dei.c.vij: Sicut ſub eodẽ igne auru rutilat ⁊ ſtipula fumat:⁊ ſub eadẽ tribula ↄterunt᷑ palee ⁊ granũ pur gat. Sic ſub eodẽ pncipatu bonii pᷣde ſtiati purgant᷑ ⁊ finalit᷑ ſaluant᷑ ꝑſipſiꝰ pꝛincipat ꝑſecutionẽ.mali vᷣo ↄterũt᷑ finalit᷑ danabunt᷑ ꝑ illiꝰpmotionẽ ⁊ ex altationẽ.¶ Ad zʒ eſt do: ꝙ ſi ↄtingit ſeculare ⁊ tꝑale regimẽ br̃emaioꝛẽ mẽ tis diſtractionẽ q; regimẽ ſpuale Ppter tpaliũ iplicationẽ. GHonu tñn regime tẽ poꝛale ex bono regimie ſpũali depẽdet: qꝛ vt dicit Chꝛyſoꝰ ſuꝑ Matth. Si oẽ malũ egredi na a ia oꝛ cũ a ẽ de ptate ſacerdotij ? regiminis tã ſpialis ; tpalis. Si. n. ſa cerdotiũ fuerit itegrũ: vt idẽ dicit totꝰ populꝰ floꝛet ⁊ reſidet in pace. Si vᷣo ſa cerdotiu fuerit diſſolutũ ⁊ inoꝛdinatum tota plebs marcida et ptãtes diſtiguunt᷑ ꝑ actꝰ ⁊ ꝑ obiecta:ſʒ k — qer eni ꝙ ptis prape nõ ſit vna:qꝛ multi ſũt oꝛdi nes epoꝛũ: ut dicit mgꝗr̃ ſen.iiijli.Sͤmul te ſũt ptãtes i eccłia:ptãs pape q̃ peſt toti eccłienõ ẽ vna ſʒ plures. Pꝛefa aliud obiectũu ẽ ſpirituale ⁊ aliud tempo rale.alia ergo erit poteſtas in paps re- Ar. ſpectu ſpũaliũ:⁊ alia reſpectu tpalium. ¶ Pꝛeterea Prices erclte ſonifican 8 gladios duos:de quibꝰ diot᷑ Luce.xxi:· Eegce gladij duo bic.cuʒ ergo ois ptůs eccleſie reſideat in papa:videt᷑ ꝙ in pa pa nõ ſit vna poteſtas ſed plures. An AHEATLEàS eſt: qar ptãs pape ẽ? Zn ₰ traorii reſpectu eccłe cuiꝰ adminiſtrationẽ gerit:ſj eccła ẽ vna. Ju xta ill? Catl.vj. na ẽ coluba meavna Eꝑfecta meg vna ẽ matri ſue electa ge nitrici ſue.ẽ ptãs pape ſiliter erit vna. Rñndeods & in papa eſt duplex „E ENEOptãs: Ana reſpcũ coꝛꝑiſ xpᷣi veri:⁊ iſta vocat᷑ ptaſ oꝛdis. Alia reſpectu coꝛpoꝛis xpᷣi myſtici:⁊ iſtavo cat᷑ ꝑtãs iuriſdictõis vł adminiſtratõis ¶Sið logmur deptãte pape reſpectu cCcoꝛpoꝛis xpi veri q eſt ptàs oꝛdinis:tał nõ eſt niſi vna vnitate reali: qꝛ in oibus ſacerdotibꝰ⁊ ep̃is talis ptãs nõ plłiſica tur nec ex parte ipſoꝝ ſacerdotũ vł epi ſcopoꝝ offerentiũ:qꝛ oẽs offerut in ꝑſo na vniꝰ ſacerdotis puta xpᷣi. Hõ eni illa verba: Hoc eſt coꝛpꝰmeu:ꝓferũt᷑ in per ſona ſacerdotis vel ehi ↄſecrantis.ſj in ꝑſona xpᷣi Añ dicit Chꝛyſoꝰ.iomelv ꝑ ditione iude:ꝙ xpᷣs ꝗ menſaʒ illaoꝛna/ uit diſcipuloꝝ in cena pᷣͤſto eſt menſenre quã ↄſecrat:qꝛ nõ eſt bõ płiſicat᷑ ex parte rei oblate qꝛ nõ aliud coꝛpꝰ offert᷑ ꝑ vnũ epᷣm vel ꝑ vnũ ſacer dotẽ: ⁊ aliud ꝑ aliũ.Sʒ illud idẽ coꝛpus numero offert᷑ ꝑ vnu qð per oẽs alios. ¶ NMec ʒ. pluriſicat ex ꝑte paſſiõis cõ memoꝛatc:quia vna ⁊ eadẽ paſſio xp̃i ſe melrecepta cõmemoꝛat᷑ ꝑ oẽs. Aũ dĩr liad Chor.xi:/Quotiẽ ſcunqʒ mãduca⸗/ bitis panẽ bũc ⁊ calicẽ bibetis:moꝛtem dãi annuùciabitis donec veniat. Ptãsꝭ oꝛdinis qꝗᷓ eſt reſpectu coꝛpoꝛis xpᷣi veri vna eſt realit in papa ⁊ ĩ oibꝰſacerdoti/ bꝰ ⁊ epᷣis:qꝛ in tali ptãte oẽs ſacerdo/ bõ q ppoſita panẽ ⁊ vinũ coꝛpꝰ⁊ ſanguinẽ facit.Sed ille ꝗ crucifixꝰ eſt ꝓnobis xpᷣs cui virtute co ſecrant᷑qʒ ſacerdotis oꝛe ꝓferant᷑. NMec commemoꝛate Q aplo a0 E ebꝛe. vij. dicit ꝙ in ſacerdotio leuit ico płes gdẽ facti ſunt ſacerdotes:ſed hic.ſ.xpᷣs vnũ bʒ ſacerdotiũ.¶. Si ðo loqmur de ptãte pape reſpectu coꝛpoꝛis xpi myſti ciqᷓ eſt ptãs iuriſa ictiõis.talis ſiłr ẽvna in papa vnitate cuiuſdã oꝛdinis Mã incoꝛꝑe myſtico triplicẽ oꝛdinẽ diſtigue re poſſumꝰ. ¶ nu quo cłici oꝛdinant᷑ ad cłcos. ¶ Aliuʒ quo laici oꝛdinant᷑ ad cłicos. ¶ ¶Tertiuʒ ̊ laici oꝛdinant ad laicos. Etqꝛ oꝛdinatio q̃ laici oꝛdi/ tes nõ ſunt niſi vnꝰ ſacerdos: ⁊ oẽs epi niſi vnꝰepᷣs ꝑ vnitatẽ vniꝰ ſacerdotꝭ cõ ſecrãt:⁊ vmꝰ rei oblate:⁊ vniꝰ paſſi vis Auñ apls àd Hebꝛeos nant᷑ ad laicos eſt ptãs coꝛpoꝛał cuʒ ſ coꝛpoꝛale ⁊ tꝑle debeàt regulari ꝑ ſpũa le:neceſſariũ eſt ꝙ talis ptas laicoꝝ re/ gulet᷑ ꝑ ptãteʒ ſpualeʒ qᷓ ipſi cłici oꝛdi/ nant᷑ ad laicos Silr ptãs cłicoꝝ qᷓ oꝛdi nant᷑ ad laiecos regulãda eſt ⁊ oꝛdin ãda ꝑ ptãteʒ qᷓ cłici oꝛdinant ad cłicos:⁊ po tiſſime ꝑ poteſtatẽ illã q̃ cłici oꝛdinant᷑ ad ſũmus cłicoꝝ ꝗ eſt papa:ita ꝙ papa pꝓ vnã ptãteʒ oꝛdinequodã bʒ orangre cłicos ad cłicos ⁊ laicos ad laicos int ſe. Et iſta eſt deductio bti Aug.iij.ð tri ni.c.iiij.vbi ait ꝙ quẽadmodu coꝛpoꝛa craſſioꝛa ⁊ inferioꝛa ꝑ ſubtilioꝛa ⁊ potẽ tioꝛs quodã oꝛd ine reguit᷑: ita oĩa coꝛ poꝛa regunt᷑ ꝑ ſpiritũ vite:⁊ ſpiritꝰ vite irrõnalis regit᷑ ꝑ ſpum vite rõnalem: et ſpus vite rõnalis deſertoꝛ atq; petõs re Fir ꝑiſpũm vite rõnalem piũ ⁊ iuſtiz: et ſpuũs iuſtus ⁊ piꝰ regit᷑ ꝑ ipſum deun:⁊ ſic vniuerſa creatura regit ꝑ ſumu; creato rẽ:ex q̊ ⁊ ꝑ quẽ ⁊ i ↄdita e iener . 1& vo eſt q⸗ oꝛdies Peumisſſüt es: nõ ꝑ płes ptãâtes oꝛdinis cuᷣ i tali ptate vt ði ctũ eſt. oẽs epi nõ ſint niſi vnꝰepᷣs ⁊ oẽs ſacerdotes vnꝰſacerdoſ.Sʒ ꝑꝑ płes coi tates et adminiſtrationes quibꝰ pᷣſunt. ¶ DBDiſtinguunt eni ꝑ pvᷣm ꝗquqs cõmu nirates Quaꝝ pma eſt cõmunitas vici ꝗ reſultat ex płibꝰ domibꝰ. ¶. Alia eſt 0o gue glie cyla C giog guci feg ha 6o. G nni Ar. coĩtas eiuſtarla ↄſtitui ex plibꝰvic.⁊ i. iſta ẽ coitas ꝑfects bᷣin pᷣm Quis ſi ci⸗ uitas bñ oꝛdinata eſt: in ea dʒ inueniri gquicꝗd neceſiariũ eſt ad vità bumgnay. C 3 eſt coitas beouincicdue inſurgit ex pᷣlibus ciuitatibꝰ. C4”t coitas re- gni que reſultat ex pluxibꝰpꝛouincijs. ¶ 5 eſt cõitas toti? oꝛbis q conttituit ex oibꝰregnis. ¶ In peima ergo coita⸗ tepᷣſut pibꝛi parrocbiales quoꝝ ꝗlibet regit vnũ vicu ⁊ vns parrochis. In 27: o pſut eᷓi:qꝛ ciuitas qlibet et cõi/ tas pfecta ſicut ꝗlibet epᷣs eſt ſacerdos pꝓpfrectcu poſſit ſile ſibi generare. ¶ In 3 vo coitate pᷣſunt archiepi vel metro politani. ¶ In 4pᷣſunt priarche ⁊ pꝛi mates. ¶ Sed in ꝗnta coitate pᷣeſt ſi- mus põtifex:qꝛ q; tuʒ eſt de iure oẽcs ſunt in toto oꝛbe debẽt ſubijci ſůmo po tifici. Sicut eni ð iure legiſdiuine null⸗ põt ſalusari niñ ſit de coꝛpoꝛe eccle:quia extra eccłiam nõ eſt ſalꝰ:ita de iure ẽ ꝙ E Aaien toto oꝛbe ſũt ſub ptaͤte pape. d 2 τ d ꝙ verũu ẽ coꝛpale ⁊ ſpũa le eẽ diſtincta. S ſpuale: vt pz ꝑ Augu. PBeẽt regere regulare et gubernare ipſu coꝛꝑale et tꝑale aliqñ ꝗdẽ ꝑ ſeipiu: aliqñ vo mediãte alio coꝛꝑali vłmediste alio tꝑale. Sic ? papa ſua ptãte ſpuᷣgli ali⸗/ qua tꝑalia ? coꝛpoꝛa lia regit ꝑ ſeipſuʒ. aliqᷓ vo mediãte ptãte alioꝝ pncipũ ſe/ culariũ quoꝝ ptas coꝛpoꝛalis ⁊ tꝑalł cẽ. ¶ Ad 3 τ ſir d ꝙ ꝑ illos duos gla dios due ptates intelligunt᷑. vna tñ re/ ducit ad aliã ᷣm oꝛdinẽ ſupꝛadictũ. DOD ſeptimu crg⸗ detur enim qꝙ in papa nõ ſit ptãs regalis ⁊ ſacerdotalis ſimul: quis pa/ pa gerit vicẽ xpᷣi vt ↄuerſatꝰ ẽ i hoc mu do. Sʒ Job.xviij: Tps dixit pilato:Re gnũ meũ nõ ẽ ð boc mudo Si.n.ex boc mũdo eẽt regnũ meũ miſtri meivtiq; de certarẽt vt nõ traderer iudeis.v vr̃ ꝙ in papa nõ ſit ptãs regalis in hoc mun- do. ¶ Pꝛeterea ptãs pape figurata eſt icæ in lege veteri ſed ĩ ege veteri diſtincte erãt tribꝰ iudaics dequa fiebãt reges.? tribꝰ leuitica ðᷣ qᷓ fiebàt ſacerdotes.Cũ ſtaꝝ. ꝙ qꝛ xpᷣs futurꝰ erat rex: ꝓphbeta:⁊ xpᷣs oꝛtus ſit de tribu iuda in qᷓ tribu nibil de ſacerdotibꝰ Moyſes locutꝰ eſ vt dicit aplłs ad Hebꝛe. vi: Didet᷑ ꝙꝙ i rxp̃o nõ fuerit ptas ſacerdotal. . Pꝛe teres ille ꝗ cedit dñio regni nõ efficitur rex:ſed xpᷣg ceſſit dñio regni. Scribitur eni Job. v cũ cognouilſet Jeſus:quꝛ vẽturi erit illi boies q̊s pauerat vt ra- peret en ⁊ facerẽt en regẽ ſugit in mon tẽ. nõ videt᷑ ꝙ in papa gerẽtę vicẽ xpᷣi ſit ptãs regalis.¶¶. Pꝛeterea fruſtra eſt in aliq̊ͥ potẽtia qᷓ ad actũ nõ reducit᷑: ſeq .ℳ— . £ nõ vide n2 ꝙ papa vt dat᷑ regali ptãte.S 4 viget ey in eo poteſtas regalis non li⸗ An inẽ aꝛ papa aſecrwat In Ztrarine ſeetgos 2 co⸗ ronat᷑ vt rex.⁊ feſti coꝛonatiõis nüciat oĩbꝰ regibꝰ.g vtraq; ptãs reſidet in eo. Rñdeodicndrz; ꝙ papa gerit *vicẽ xpᷣi ſalte q;tum ad poteſtateʒ ⁊ iuriſdictionẽ officij.in xpᷣo aoũt planuy eſt fuiſſe poteſtatem regalẽ ⁊ ſacerdotalẽ qð oſtenſũ ẽ. ¶Pꝛio ⁊ eiꝰ incarnatione. ¶2? in eiꝰ ↄuerſatione. ¶ 3: in eiꝰ paſſione:⁊ in eiꝰ reſurrectio ne. ¶¶ Hã in eiꝰ incarnatione ptas re/ galis ei oſtẽſa eſt:qꝛ ex tribu regali tra bit oꝛiginẽ m caruẽ. Ptãs voſacerdo⸗ talis:qꝛ ſuũ aduentũ ꝑ Joannẽ bapti ſtã q fuit filꝰ ſacerdotis voluit nüciare. Vnñ dicit Aug. in li. de ↄſenſu euãgeli⸗ ſacerdos. Ideo diuina puidetia factũ ẽ vt tres euãgeliſte ꝗ xpᷣm q; tũ ad buma uã naturã aſſũptaʒ notificare ſcriplerut hoc oꝛdine eoꝝ euagelia iceperũt.quia Matthe?incipit a ſemine regali dicẽs: Liber gnãtionis Jeſu xpi filij dauid re⸗ gis. Warc vᷣ a vaticinio ꝓpbetali di cẽs: Initiũ euãgelij Jeſu xpi.ſicut ſcri⸗ crificio ſacerdotali dicẽs: Fuit in dieb ptũ eſt in Ila. ꝓpheta. Sed Lucas a ſa⸗ berodis ſacerdos ꝗqda Cꝛcqoſtenſyi eſt in eius conuerſatione. ciũ cniz Matth. xvij· Illi qui accipiebãät deꝛagma dicerent petro.qᷓre magiſter ve ſter non ſolu it dragma .xpᷣs pꝛeuenies eil volentem interrogare dixit: qd tibi vilgcxt᷑ petre. reges terre a quibꝰ accipiü=t tributuʒ a filijs ſuis an ab alienis:quo rIrñqdente ab alienis ocluſit. liberi ſunt fi lij regu. Sup quo verbo dicit Hiero. dñs nir̃ ⁊ Pm carnem ⁊ ᷣm ſpiritũ ſilius regis erat:qꝛ ᷣm bumanitateʒ ex dauid ſtirpe erat generatꝰ: in vo diuinitatem oipotentis pr̃is erat verbu⸗: ⁊ iõ tanq; regũ filius tributa ſoluere non debebat. ¶ oſtenſum eſt hoc in eius paſſione. uerentiã ſuſcepit ab aplis ſternentibus veſtimenta ? ramos de arboꝛibain vis. VUnñ ⁊ teſtimoniũ ꝓphete zacharie indu ctũ eſt ꝑ euãgeliſta mnattheũ dicentẽ za tæ ſedẽs ſuꝑ aſinã ⁊ pullũ eiꝰ. NPtãteʒ vᷣo ſacerdotale oñdit tuc qñ ſeipſu obtulit ara crucl. Idẽ enifuit ſacerdos offereſ ⁊ oblatu. Añ dicit Aug. iiijið tri. c. xiii: Quatuoꝛ ↄſiderant᷑ i oi ſa crificio ſ. cui quibꝰ offerat. Idem ipſevnꝰ veruſq; me diatoꝛ xpᷣs ꝑ ſacrificin pac reconciliãs nos deo:vnũ cu illo maſit cui offerebat vnũ in ſe fecit ꝓquibꝰ offerebat:vt ipſe vnũ eſſʒ qui offerebat ⁊ qð offerebatur. Cboc oſtenſũ eſt in eiꝰreſurrectione qꝛ ptãteʒ regale oñdit in diaboli expo- liatione: qñ multa coꝛpoꝛa ſanctoꝝ ſur rexerũt cũ eo ⁊ introierũt in ſancta ciui tate in ſignũ victoꝛie obtete. Sacerdo- talẽ vᷣo ondit in ſpus ſancti datione qũ dixit Job. xx: Accipite ſom ſcm̃ quoꝛuʒ remiſeritis peccata rem ittunt᷑ eis. AUn mattp̊.vlti:dicit: Oata ẽ mihi oĩs ptãs ſ.ſacerdotalis vregalig i Sgr in fra. Wi § eſt do ꝙ ſicut di Ad pꝛimũ cit Aug!. Regnuzʒ xpᷣi ſuꝑ quo regnat fideles eiꝰ ſunt cre ſacerdos. AUñ dicit aptus ad la ebꝛe vij: rant i eiſgentcaoDeEE ic é eni rex ſalez ⁊ ſacerdos dei ſũmi. offerat᷑ a quo offerat᷑: quid offerat᷑i pꝛo t cerdotio leuitico habebãt ptãtem rega- lẽ:inõ quidẽ in executione ſʒ i depoſitio- terris ꝑ hoĩez quẽ ſu opari. diſciplia mox fuit. ſic detes in eũ quibꝰ dicit: Aos de boc mũ do nõ eſtis:qꝛ ſi de hoc mũdo fuiſſetis: mundus qð ſuu erat diligeret:xpᷣs.s nõ dixit Regnũ meuũ nõ eſt in boc mundo: 2 ⁊ in boc mũdo ⁊ in futuro regnat ſuꝑ ideles ſuos.hbic ꝑ gram ⁊ i futuro ꝑ glo ria.ſj ditit:nõ t ð hoc mũdo qꝛ de bod müch eſtquicꝗd bomini eſta deo crea/ tũ ⁊ ex uiciata ſtirpe ade generatu. Sed iam factũ ẽ regnù non de boc mũdo ꝗc quid deipſis boibus p cripſũ tpᷣm rege neratũ eſt. dicente aplo:Eripuit nos de ptate tenebꝛaꝝ ⁊ traſtulit nos in regnũ filij charitat ſue. Aelpot dici pᷣm Cbꝛy “ oc in einspo .ſo. qꝙ regnũu xpᷣi nõ fuit de hoc mũdo: qꝛ Mi poteſtate regalé oſtédit qn intrans 1 Hierlm cũ diabolo pugnaturꝰregale re nõ fuit modo mudano.quo mõ ſunt alij reges:ꝗ ex foꝛtitudine miniſtroꝝ accipi per ſuos ſibiipſi ſufficiens eſt nullo alio ãminiculoindigens. ¶ Ad 2 eſt do q; ſacerdot ũ ⁊ regale dñium xpᷣinõ eſt ꝓ/ pꝛie figuratũ per ſacerdotiũ ⁊ dñium le unt ptatez regnãdi. Ipſe ãt nao uiticu in quo erant diſtincte tribꝰ ſacer- dotalis ⁊ regalis.ſʒ magis ꝑ ſacerdotiũ ⁊ dñ iu melchiſedech:ꝗ fuit ſimul rex 2 Bel põt dici ꝙ fumi ſacerdotes i ſa ne ⁊ ↄpſirmationeę ipſoꝝ. AUñ.j.Regl. Sa muel ſacerdos Oguid regem ↄſtituit ſaul depoſuit. ¶ Ad qꝭq e do ꝙ xp̃s ceſ ſit dñio regali oblato ſibi per boies:qꝛ noluit rex per boĩes fieriqui regnũ da⸗ bat boibꝰ: vt dicit Augl. Ael ꝓpter exe lü nr̃e bumilitatis:qꝛ boĩes pernicioſe onoꝛibꝰ? imperijs inbiabant rex ſieri noluit:qꝛ vᷣo diuitias pernicio ſe appete bant:pauꝑ eſſe uoluit ⁊ qꝛ moꝛtẽ ⁊ ↄtu melias boies ſupbiſſime hoꝛꝛebant cru cem ⁊ oẽ genꝰ ↄtumeliaꝝ ſuſtinuit: ⁊ ut ſic ad vnũ dicere liceat ꝗqcꝗd dei filius in ſcipi dignatus eſt eligise. C. Adeſt d — H lisg llure Pepa brne Ulin noe nuzc n Mh⸗ kenuca nase Palia Mume gaant ll pꝛet hapo 7 N us 6r horglis. ſoſi⸗ 0 . MWW. FI. eboc tin niſeti joso tundo: Gnin turopgo⸗ ſedeboe Rockes/ Nur SdH tticog jiön ege wlitsN n kenn iſn y müdo: nöſonrant twr gepl idoſi nuloeno⸗ cſdrg ſic 1diſun⸗ mitſoee GanOtas mulfa; Dennefſf zdeiſün ftorcsitn umnit depoſn⸗ eg risat hoics . nu da⸗ Gni trerfen ſeappete ne 10n cbenten ſili gungſſ N. . 4 d ꝙ cũ aliꝗd eſt in ſupioꝛi⁊ inferioꝛi et in pncipali agẽte ⁊ miniſtro lõge nobilius ⁊ excellentiꝰeſt in pncipali agẽte q; i in rris: exꝗ tas Srega lis eſt in pa babet poteſtatẽ ſpualiu: babebit ſimilit poteſtatẽ tꝑaliũ ⁊ coꝛpoꝛaliũ. ¶ꝛ.boc ferioꝛi ⁊ inſtro. egalis e pa ⁊ in aliſregibꝰz pncipibꝰmudi.nobi pꝛima VIII codẽ deo a quo ꝓducta ſunt ſpũalia: ab eodẽ etiã ꝓducta ſunt coꝛpoꝛalia ⁊ tꝑa / lia.papa g gerit vicẽ dei in terris: exꝗͥ lioꝛi mo tn excelletioꝛi eſt i papa q; ĩ pʒ ppter eoꝝ oꝛdinationẽ. oꝛdinant᷑ eniz eis:qꝛ in papa eſt ꝑ ↄñᷣin. ſit ione atq conertfone oꝝ. Yocis àt ritualia tanq; oꝛgana ? tanq; inſtrume eſt ꝑ executionẽ ⁊ adminiſtrationem. P 1111ic ꝓcedit᷑. vr „O☚ octguy en cy in pa⸗ pps nõ.ſit ptãs coꝛpoꝛalis uel tꝑa lis:qꝛ icribi᷑ Matth.xxij. Reuditeque pꝓ iunt ceſaris cciari:⁊ ꝗ lunt dei deo. Sed papa gerit vicẽ dei in terris: ad ipſum ꝑtin et cura ĩpualiuz tm. Et ad ceſareʒ; uel imperatoꝛe ꝑtinet cura tempoꝛaliu. YS.ad ptatem pape ꝑtinet ſuos ſub- ditos in vita ſpuali viuiſicare:⁊ ad diui nuy cultũ oꝛdinare Sicut ſcribit Joh. vi Spũus ẽ ꝗ vmificat caro ãt nõ ꝓdeſt gcq;:g vr ꝙ ſolu ptãs ſpualis ſit in eo. ¶PB.· papa eſt caput diſcipuloꝝ ⁊ apłoꝝ xpi.ſᷓ de diſcipulis xpᷣi dictũ cſi: Miñ qas renuciauerit o ibꝰ que poſſidet nõ poteſt meus elle diſcipul/ Svidet ꝙ papa ſuꝑ tꝑalia ptatem nõ heat. C D. ſcribitur Mum eri.xvin.Filij aut leui nibil poſſi-⸗ deant decima oblationẽ dutaxat ↄten ti.pꝛeter g decimas ⁊ oblatões videt᷑ ꝙ papa ſuꝑ alia tẽpoꝛa nia peates nõ hegt⸗ „AR eſt:qꝛ qui poteſt ĩ In ₰ ti Arin dies neDa⸗ mi⸗ nus.ſs maiꝰ eſtpoſſe in ſpualia qᷓ i coꝛ⸗ poꝛalia ⁊ tꝑalia.Scu papa habeat ptatẽ ſuꝑ ſpualia babet ria Btite ſit nnthalis. *& 1Rρα do & bona tꝑalia 2 ſpi⸗ Rndeo necken tria poliunt cõpaxari. ¶C H. ad eoꝛum ꝓductionem. z:ad eoꝝ oꝛdinationté. C 3ad eoꝛu motionẽ uel actionẽ. Et m iſta tria tri borõnibꝰ oñdi põt in papa eſſepotentiã ſuper oia bona tepoꝛalia ⁊ coꝛpoꝛalia. P:quide ꝓpter coꝝ pꝛoductioneʒ qꝛ nõ ab alio ꝓductura ſut tpalia ⁊ ab alio ta. AUñ phᷣi poſuerũt q ſine extenoꝛibui bonis quoꝝ foꝛtuna eſt dña nõ cotingit efſe felicẽ ⁊ virtuoſe oꝑari. Cõponitur natione 7 diſpo ipia bona tpalia ? coꝛpalia ag bona ſpi enibõ ex aĩa ⁊ coꝛpoꝛe.vñ ſicut ipiũ coꝛ us oꝛdinat ad aiaʒ ⁊? eſt inſtim eiꝰ me/ diantequo exercet oꝑatòes ſuas: ſ.c ipſa bona tꝑalia ad bona ſpuslia oꝛdinant mediãtepapa.Papa g qui bẽt pꝛouiderę ſuis fidelibꝰ: de ſpualibꝰ habet eodẽe mo pꝛouidere de tꝑalibꝰ⁊ coꝛpoꝛalibꝰ ſine ꝗ bus ſpuͦalia in vita iſta pollitica exerce- ri nõ pñt. Añ aplis dicentibꝰ. Oimitte turbas ut ſibi emant eſcas. dictum eſt nõ bñt neceſſe ire:date vos ilłmaducar̃. 3 boc pyꝓhter eoꝝꝛmotionẽ 2 0o tione.videmꝰeniꝙ tꝑalia et coꝛpoꝛalia mouent᷑ ⁊ regulant᷑ in coꝝ oꝑationibus ꝑ ipſas intelligetias in tantu vt phim numeꝝ mobilin coꝛpoꝝpoſuerut nume rum motoꝝ.ſicut pʒ.xij. methaphiſice. Iſtos etiã motoꝛes poſuerũt oes regu⸗ lari ⁊ moueri ab vno motoꝛe. pmo gꝗ eſt deꝰ?. Auguſtinꝰ etiã dicit oey ſubſtantiã tꝑalem ⁊ coꝛpoꝛalẽ adminiſtrari ꝑ an- gelos. Papa & in quo eſtꝑtaſ ſpuatis ha bebit peripſam poteſtatẽ ſpirituale ſi/ militer diſp onere ⁊ oꝛdinare de tꝑalibꝰ . Ad PaummSan: KReattiteque 1A ſunt ceſaris ccſari:⁊ q ſunt dei deo. non ſubtrabit᷑ potentia tꝑalhũ a papa. Sed dat᷑ ĩtelligi queda iuſtitia legalis ut vni cuiq; reddatqð ſuu ẽ:mõ quo dicit apo ſtolus ad Ro.xiij. Reddite oĩbꝰ debita cui tribut üᷣ tributu:⁊ cui vectigal vecti- gal:⁊a cui honoꝛẽ honoꝛẽ ⁊ cui timoꝛẽ ti moꝛẽ Jꝓmꝑatoꝛibꝰ qut ? regibꝰredden- pualia:ut manichei putaucrut. Scd ab. da ſunt tꝑalia qſi ꝓ ſtipendus ipſoꝝ:qꝛ .— ”UYUMD l bd * Ar. Qu⸗ miniſtri dei ſunt. ut dicit apłs: Tenent᷑ enim eccleſias dei defendere ⁊ xianum ppIm ⁊ rẽpublicaʒ in pace conieruare. ſauro ecclłie coꝛpali:qꝛ quoqã iure natu . re ⁊ diuino ꝓtali miniſterio debet᷑ eiſ ta le ſtipendiũ tꝑale. Juxta illud apłi.j. ad Coꝛinth viij. Quis ingt militat ꝓpꝛus ſtipedijs: ꝗs paſcit gregẽ ⁊ de lacte eius nõ comedit᷑: Suꝑ à verbo dicit Augl. ⁊ ponit᷑xxiij.q.jc.militare.ꝙ quaqã diui na ꝓuidentia ſunt militã tibꝰ ſtipẽdis cõ ſtituta ne dü Rotauerſe. pᷣdo craſſet᷑.et apkłs dicit ad Mo. xiij. Dei ingt miniſtri ſunt in bocipſu ſeruiẽtes:⁊ iõ tributa pᷣ/ L ſtet᷑.ex tali gᷓ iure regu ⁊ imꝑatoꝛẽ a cci⸗ piẽdi ſtipedia nõ arguit᷑ papã nõ hr̃e po teſtatẽ tꝑaliũ ⁊ coꝛpoꝛaliu:ſʒ poti op⸗ poſitũqꝛ ſunt reges ⁊ imꝑatoꝛes q̃ſi ini niſtri ſtipẽdarij ipſiꝰpape ⁊ ipſiꝰ ecclie ⁊ ꝑ eũ ſtipendiãdi ſunt theſauro coꝛpo-/ 1 li ipſiꝰeccłie ꝓ pace ⁊ defenſione eius pm taxationẽipſiꝰ nec aliter ſunt in ſta —— Pꝛo q̊ min iſterio ſtipendiandi ſunt tbe/ — o IX nis auferens dicebat: Chꝛiſtus veſter dicebat in euãgelio: ꝗ nõ senunciauerit oibus ꝗ poſſidet nõ põt meꝰ eſſe diſcipu lus. Moõ ẽ tamẽ de rone vite ꝑfecte ⁊ diſ cipuloꝝ xpᷣi nibil tꝑaliũ poſſidere.cũ ipſi multa tꝑalia ĩ cõi haberer et vnicuiq; ꝓ uiqebat᷑ ſiẽ cuiqs opꝰ erat. Ma Abꝛa ba ꝑfectobõ erat et multas diuitias habe/ bat. poſſider g diuitias nõ ut in eis ſpes ponat᷑ ſed ut ĩ eis diuinũ pᷣceptũ iplea ad pñtvite ſuſtetatieʒ ad pauperũ ero gationẽ ⁊ virtutu operatiene eſt de ra- tiõe vite apoſtolice. ¶ Ad eſt dð ꝙꝙ papa ptate tpaliũ põt bre ad duplicem actu. P.q;tuʒ ad ſui ⁊ alioꝝ miniſtroꝛũ ecckie gubernationẽ:⁊ in hoc pmitijs ⁊ oblationibꝰ⁊ alijs redditibꝰ eccłe debet eſſe ↄtenti.2? q́;tum ad ipſoꝝ tpaliũ oꝛ dinationẽ:diſpoſitionẽ:⁊ diuinũ cultuſ ampliationem:⁊ ſit etiam ſuper alia bo na tempoꝛalia omniuy fidelium eccleſie poteſtatem habet. M tu ſalutis ſi vltra ſtipẽdia eis ta xata vo nomm ſeeata qp 15 4 lib eccle ſubꝛibe-e lunt bona talia a fideli pape ſit ſoli tꝑalis:qꝛ papa non ioannẽ ⁊ qſiuiſſent ab eo ꝗd faciemꝰnoſ ut ſalui ſimꝰ: Rñdit neminẽ ↄcuciatis violentiã:neq; calunia faciatis ꝑ frau dulentãneꝗtiã:⁊ ↄtenti eſtote ſtipẽdijs vfris:boc e ſuipẽdijs ꝓvobis taxatis:ut erxponit Chyꝛſoꝰ.¶ Ad 2c do ꝙ car nalia ⁊ coꝛpoꝛalia bons ꝑſe ſũpta non pꝛoſunt ꝗcq; ad vitã:ſz ut oꝛdinant᷑ ad ipſa ſpuslia tanq; oꝛgana ⁊ tanq; iſtru mẽta ꝓſunt.⁊ ad ipſoꝝ ſpualiũ ↄſecuti onèe:⁊ ad ipſoꝝpeccato ⁊remotioneʒ: et ad virtutu operationẽ. AUñ dr Chobie xij. ꝙ elemoſyna ꝗ de bonis tꝑalibus et coꝛpoꝛalibꝰ fit:a moꝛte liberat:peceata purgat:⁊ ipſa facit inuenire vitã eternã ⁊ ad huc finẽ papa bʒ ptãtem oꝛdinãdi de ipſis coꝛpoꝛalibꝰ ⁊ tgalibꝰboms: ali ter non eſt poteſtatis vſus: ſed abuſus. ¶ Ad ʒqveſt du ꝙꝙ iſta fuit inſtutia iu⸗ liani beretici:ꝗ bona pr̃imonialia xpᷣia- um milites veniſſent ad ßeſt ecclie niſi q;diu eſt militar ⁊ q;diu ipſi fideles ſunt viatoꝛes. Sʒ nõ ſemꝑ eccleſia erit militaris nec ſemꝑ fideles erũt viatoꝛes. ptãs pape ſolũ tꝑalis ẽ. WS.pꝓapa pꝛeeſt ecclie mediantibꝰcla uibus ſibi collat a xᷣo. Math. xvij. Ti bi dabo claues:ſʒ nõ ſemꝑ papa vtit᷑ cla uibꝰ:qꝛ doctrine exhoꝛtatio ⁊ peccato/ rum abſolutio in quibꝰ oſiſtit vſus claui um nõ ſemꝑ erunt neceſſaria:S ptãs pa⸗ pe nõ ſemꝑ durabit. P. vita ſũmoꝛũ pontiſicũ no ſemꝑ durabit. ptãs eoꝛũ code mõ non erit ꝑpetua. ↄſequẽtia pʒ. qꝛ Augi dicit. v. de trini. ꝙ nõ debemꝰ cõcedere deũ fuiſſe dñm ab eterno ne co gamur dicere creaturã fuiſſe ab cterno qꝛ ille ab eterno nõ dñaret᷑ niſi creatura ab eterno famularetur a . .1 PPNHR11 eſtqzptãs papet In ₰ trarm peig pt cũ viceʒ eiꝰgerat ĩ terrł. Sʒ ptàs xpi ẽ ptãs et᷑na glct gſite in guene⸗ ſſteles nedii liſtrate Uteſtg inedi⸗ tpalis. ſepb⸗ gante terint lums eſarie eſſtip⸗ mines Fiea ſceſ ſnüin cliio; Nii 6 veſe buert Nlapo erd alhi aui uſ zbabe⸗ 6sſoes i penine der⸗ ſcen itrorn niths: Aer ä t . nüal calabo adee t. ⸗ ieſeis hanon 160i poſene . ſucls tulst⸗ Pte mni, jtt uceto/ ſsclut gtishe ſimort tis enn giata benn Scribit᷑ eni Danieł vijptãs ei ptãs et na ꝗq nõ auferet᷑ ⁊ regnũ eiꝰ qð nõ coꝛꝛũ be pncipaliter ẽ ptãs ſacerdotał: ſed 3 płs ad Hebꝛe.vii. DHonẽs dr̃am int᷑ ſa cerdotiũ xpᷣi ⁊ ſacerdotiu leuiticuʒ. Di/ cit ꝙ in ſlacerdotio leuitico plures facti ſunt ſacerdotes. Jccirꝙ ꝙ moꝛte ꝓbl⸗ bent᷑ ꝑmanere. Sed xpᷣs eo ꝙ maet in eternu ſempiternũu hẽt ſacerdotiu.vñ et in perpetuum ſaluare poteſt. ergo po/ teſtas pape ſimiliter erit perpetua. cuius nõ eſt finis. Sʒ de poteſtate chꝛi ſti cuius vicarius eſt ipſe papa.SGcribi⸗/ tur Luce.i.Oabit ei dominus ſedem da uid patris eiꝰ⁊ regnabit m domo iacob inſeternum: ⁊ regni eiusnõ erit finiſ.po teſtas ergo pape eterna erit. „ αρ☚ do ꝙ pape poteſtas cũ Kñdeo ſit collata ſibi a xpᷣo du⸗ pliciter põt accipi. Put eſt a xᷣo me diãte papa adminiſtra ta. Czut eſt ab ipſo xpᷣo imediate oꝑata. Mã alit eſt lo quenduʒ de ptãte xpᷣi qᷓ regnat ſuꝑ ſuos fideles. ut ẽ ab eo mediate papa tanq; mediãte ſuo vicario ⁊ mediatoꝛe admi niſtrata.Et alit ẽ loquẽdũ de tali ptate ut eſt abipſo tanq; a pꝛincipali auctoꝛe imediata oꝑata:qꝛ pmo mõ ptũs xpii eſt tꝑalis.2: mõ ꝑpetua eternalis ¶. Pꝰ ſic ꝓbat᷑:Haptãs xpᷣi q̃ nüc regnatime/ diante paꝑa ſuo vicario ↄſiſtit pncipali ter in tribꝰ. ¶ P.in debellatione tyran noꝝ. ¶z in oꝛdinatõe ſubditoꝝ ¶ Et 3 in amonitione ⁊ exhoꝛtatioe diuino⸗ rü mãdatoꝝ. ceſſaria niſi in pñtivita qᷓ terminata nõ erit ãpliꝰ neceſſarin:ut tyrãni ⁊ mali ho mines cõpeſcant᷑. Jã pacedata fidelibꝰ xpᷣi ⁊ qñ iã oẽs inimici eiꝰpoſiti erũt ſub ſcabello pedũ eiꝰ:nec ampliꝰerit neceſ-/ ſariũ ut ſubditidiſponant᷑ ⁊ oꝛdinentur cũ iã oẽs oꝛdiati ⁊ pñtati erũtſub dñnio xpi. Añ ſuꝑ illo verbo.i.ad Coꝛinth̊.xx. Cũ tradiderit xpᷣs regnuzʒ puta fideles ”Uä S pet᷑.S ſilr btu⸗ papeẽ eterna. C D. ptãſ P 4 CIga aũt tris nõ ſũt ne ſuos deo ⁊ pfi euacuabit oẽʒ pncipatuz D ⁊ ptãtem ⁊ virtutẽ. icit glo. ꝙ du du rat mundꝰ angeli angelis demones de- monibus. bomines hominibuſ pꝛeſunt ad vtilitatẽ credentium. Sed omnibus iam collectis in vnuʒ amplius pꝛelatio non erit neceſſaria nec vlterius. erit ne ceſſariu ut bomines in diuims inſtrus tur moueani.quia tunc omnes erunt docibiles dei. ut dici᷑ YJohᷣ.vi. vnde ſcri/ bit᷑ Hiere.xxxi.Non docebit vltra vnuſ 1 quiſq; pꝛoximũ ſuum ⁊ vir fratrem ſuũ ¶ Pꝛeterea illius poteſtas eſt ꝑpetua dicẽs cognoſce dominũ:quoniã omnes cognoſcent mea minoꝛe vſq; ad maio/ rem.Hoteſtas ergo xp̃i ut eſt in pꝛeſen- tivita mediante papa tanq; mediante ſuo vicario ⁊ mediatoꝛe ãminiſtrata eſt tempoꝛalis:quia ſolum q;d iu durat miu dus eſt neceſſariũ papa ſit doctoꝛ in exboꝛtatione diuinoꝛum ⁊ ſit ſacerdos 7 pꝛelatus in oꝛdinatione ⁊ diſpoſitiõe ſubditoꝛum:⁊ ſit rex in debellatione ty rannoꝛum. Sed pꝛeſenti vita termina ta non erit amplius neceſſaria exboꝛ/ tatio diuinoꝝ.nec diſpoſitio uel oꝛdina tio ſubditoꝝ:nec debellatio tyrannoꝛũ. Si vᷣoloq mur de ptãte xpᷣi q̊ i ſutura vita erit ab ipſo tãq; mediaãte pᷣncipali auctoꝛe ĩmediate oꝑata.tũctalł ptãs ee na erit ⁊ ꝓpetua ¶ Fuit nãq; ð xꝑi reguo ⁊ ptãte triplex falſa opinio ¶ ¶ Ana fuit chi parẽtuù ⁊ ↄſanguineoꝝ ꝗ putauerũt eu debere regnar̃, mõ mũudano ⁊ carnali affectiõe ul carnali ꝓppagatiõe.Audiue . S 4 S . 2 — — — — —— 8 4 „ —— * rãt.n.eũ denũciatũ ab ãgelo q deberet ſed ere i ſede dauid ei patrl⁊ ꝓeo regna re i domo iacob.Luce pᷣ Ideo credide/ rũt audiẽtes tot mirabiliaz magnifica fuiſſe fcq i ſuo oꝛtu ⁊ ĩ ſue vite ꝓgreſſu fu turũ eſſe rege ex carnis ꝓpagatiõe ⁊ re- gnaturũ foꝛe mõ mũdano ⁊ carnali affe ctiõe ̊ erroꝛe dcepta ſoꝛoꝛ mris ieſu mr ſilioꝝʒ ebedei audacia aſſũpta de conſan guinitate chbꝛiſti petiuit ab eo Matth. xx. Oic ut ſedeant bi duo filij mei vnꝰñad dexterã ⁊ aliꝰad ſiniſtrã tuã ĩ regno tuo b 2 . . . . 3 . * ¶Secũda fuit getiliũ ⁊ romanoꝝ. diſ famauerüt eni iudei xpᷣm apud Roma/ nos: æ apud pilat ⁊ berodẽ ꝙ regnum vellet inuad ereptãte tyrãnica ptate ar moꝛu ⁊ miniſtroꝝ:ad qð videbat᷑ diſpo ſKus ꝓpt mirabilia que faciebat: ⁊ ꝓpt multitudinẽ pplłi que ipᷣm ſequebat᷑.vn in aduẽtu magoꝛũ nuciantiũ regẽ iude/ oꝛũ eẽ natũ: turbatꝰ ẽ herodes ⁊ oĩs bie roſolyma cuʒ illo:vt dr Matthᷣ. ij.?2 Jo. xix. Ex boc audiuit pilat? ab ipiſ iudeis in cuſantibꝰ xpᷣm: Si buc dimittis nõ es amicꝰ ceſaris. Ois eni qui ſe regẽ facit: ptradicit ceſari. Tertia fuit credetiũ iudeoꝛũ qui putauerũt xpᷣm regnaturũ quadã tꝑali ſucceſſiõe. Sciebat. n. ſe eẽ pꝛiuatos regno: ⁊ ad getiles romanos regnuũ iudeoꝝm eẽ deuolutũ. VUñ ſcientes xpᷣm eẽ natũ ex tribu iuda de qua ↄſue⸗/ uerãt eſſe reges:crediderüũt vidẽtes euʒ eſſe potẽtẽ in oꝑe ⁊ ſermone reſtauratu rũ regnũ iſrł⁊ liberaturũ iudeos de ma nibꝰ romanoꝝ. Vñ poſt moꝛtẽ eiꝰ duo/ bus diſcipulis euntib? in engus ↄferẽti buſad iuicẽ de ipſo xpᷣo qñ apparuit eis in ꝑegrini ſpecie vnꝰ eoꝛu dixit. Hos ſpa bamꝰ ꝙ ipe eet redẽptur? iirłvt ſcribit᷑ Luce.xxiiij. ¶ Hanc aut triplicẽ falſaʒ opiouẽ de ſua ptãte ⁊ regno vxpus repu⸗ lit Jo.xix.in tribꝰverbis que locutꝰ eſt pilato. Mã falſazʒ opionẽ parẽtũ ⁊ ↄſan guineoꝝ credẽtiũ eù regnaturũ mõ mũ dano ⁊ carnalippagatiõe ſeu carnis af fectione repulit᷑ qũ dixit. Regnũ meum nõ ẽ de boc mũdo. Muũdu n.dicit Cbꝛy ſoꝰ noiauit mudanã ſui gener parẽtelã ex qua nõ ↄtraxit ptãtẽ ⁊ virtutem re/ enandi potid infirmitatẽ moꝛiedi: qꝛ ex foꝛma ſerui crucifixus c: ij regnat ex virtute dei:vt dicit apłs. Opionẽ vᷣo gẽ tiliũ putãtiũ eũ regnaturũ miſtroꝝ⁊ ar moꝛũ virtute ⁊ tyranica dñatõe repulit qñ dixit.Si n. regnũ meũ eẽt de boc mũ do miniſtri mei vtiq; decertarẽt vt non traderer iudeis. Miſtros nãq; vt Chꝛy ſoꝰ dicit:aplos ⁊ agelos appellauit:qᷣꝛũ auxilio noluit vti vt regnaret: qꝛ apkos cõpeſcuit vt gladiũ ↄuerterẽt in vaginã patrẽ vo deſtitit rogarequi exbibuiſſet ſibi pluſqᷓ;. xij.legiones angelov. Gy ter tiã opionẽ credetin iudeoꝝputatiu eſſe regnaturũ tꝑali ſucceſſione repulit qñ dixit: Mucaut regnũ meũ nõ eſt bic acſi diceret. Regnuũ meu nõ oꝛdino ad tꝑale ſucceſnonẽ:ſed redẽpturꝰ ſug regnu iſirł ad poſſidendã eterna maſionẽ. ¶. Po⸗/ teſtas xpi qua regnabit in futura vita ſuꝑ ſuos fideles imediate erit ſpũał nõ ex carnali ꝓpagatione ſeu affectione: vt fuit opioparẽtu ⁊ ↄſanguieoꝝ. Erit vir tualis nõ ex potẽtiga armoꝝ ⁊ tyrannica dñatõe. vt fuit opio gẽtilmi romanoꝛu. Erit ppetua ⁊ eternalis nõ ex tꝑali ſuc- ceſſione:ut fuit opio credentin iudeoꝛũ. PRõnes aũt factas in oriũ pꝛo⁊ S cõce/ dimꝰ quia vtreq; arguunt veritatẽ 'm diſtinctionem ſuꝑius factam. Ddecimu eceni q;nõ ſit vtile v ptãte pape diſputare: qꝛ illud qð põt eè ca litis ⁊ diſcoꝛdie nõ eſt vtile:eo ꝙ ſerun dei nõ opoꝛtet litigare ſed manſuetũ cẽ ad oẽs:ut dicit apłus. Sed diſputare de tali potẽtia eſt cã litꝭ⸗ ⁊ diſcoꝛdie:cu ſp in diſputatione ſit curi oſitas ⁊ vanitas.Snõ eſt vtile diſputa/ re de ipſa. & ſibi collata. dubitare de ptãte pape e dubitare de ptãte xp̃i:ſicut phariſei du/ bitantes de ptate chꝛiſti repᷣbenſi ſunt ? vehement᷑ obiurgati a xpo. Mattb. xij. Cũ eni dixiſſent: mgr volumꝰ a te ſi gnũu videre. Rũdit. Generatio pꝛaua et adult era ſignũ querit ⁊ ſignü nõ dabit᷑ ei. Ergo eodẽ mõ diſputare uel dubita re deptãte pape nõ eſt ſecurũ. pᷣſumptuoſu videt᷑ eẽ agere vel tractare de his que ſunt ſupꝛa ſenſũ ⁊ intellectu boĩs. Scribit᷑ n. Eccleſiaſtici iij.Altio raſte neqſier: ſupꝛa ſenſũ tuũ ne ſcru- tatꝰ fueris. Cũ ptãs pape ſirptãs xpᷣi ? illa.ſił ſupꝛa ſenſum ⁊ intellectũ hoĩs: ₰ S. pꝓtãs pape ẽꝑtãs a xõo ¶Pꝛeta Pbiin ltile tttes ſinf el ln NGni uiſet Gter ͤche ltqn c thale lit po⸗ nyt ini ſonext Entyit mnis mnorn. niſuc⸗ eonn. z ce⸗ atibn em., peldt. ck eni arti. et ſigare tl ctcilt eſtanm dipete⸗ epapet N. miſunt Danth, 94 te ſ Prange⸗ L ſo dabit Aubit⸗ CPetn isre * vigdetr pꝛeſumptuoſũ ſit de ipſa diſpu tare uel tragtare. C. Pꝛeterea illud ẽ vi tandũ in diſputationeqð põt eẽ cã falſi tatis ⁊ erroꝛis: Sed diſputare de ptãte pape põt eẽ cã falſitatis: qꝛ alig nimis ipſam reſtringũt uel ampliãt.S nõ ẽ vti le de ipſa diſputare.. 2 ]Ari 1 eſt qꝛ dicisphs in In O Arsad meti⸗ du bitare de ſingulis nõ e inutile.⁊ potiſſi- me qñ res difficiles ſũt. Scribit᷑ enĩ. Ec cleſiaſtici.vij.ꝙ cũcteres ſunt difficiles ⁊ noẽ aligꝗs ꝗ poſſit explicare ſermone. diſputare ergo ð poteſtate pape ẽ vtile. RKndeo do ꝙ diſputare de ptã⸗ tepape vtile ẽ ꝓpt tria. P'pꝛopter ignoꝛantie remotionez. ¶2 pꝛopter veritatis elucidationeʒ. Et zipꝛopter doctrine xpi vitandã ſuſpitione. “P'ſic oñdit᷑ nã i oĩ nego cio ignoꝛãtia periculoſa qꝛ multa ma la ſequunt᷑ ex ipſa. AVñ dicit Ambꝛoſius Grauiſſime peccas ſi ignoꝛas.ſi igno rat quata ẽ ⁊ q eſt poteſtaſpape ẽ valde periculoſũ:⁊ ex parte eiꝰ ꝗ pᷣeſt:⁊ ex ꝑte illoꝝ ꝗ ſibi ſubijciunt᷑.Cũ eni papa pᷣſit ſidelibꝰeccłe mediantibꝰclauibus ſibi a xpÿ collat lſi ſcit᷑quata ẽ ptãſeiꝰ⁊ circa qᷓ tuc ſcit᷑ ꝙ pᷣeſt eis clauẽ potẽtie nõ excẽè dedo ⁊ circa clauẽ ſcie nõ errãdo:ſʒ ſi ta lis ptãs ignoꝛat᷑ tunc pᷣeſt ſubditis ſuis ignoꝛanter ⁊ illa q facit agit ptãte exce/ dẽte ⁊ claue ſcie errãte qð ſine ꝑiculo ſui ⁊ ſubditoꝝ eẽ nõ põt. aa oñdit᷑.nã bumana nã dubitãdo ⁊ ãmirãdo ẽ apta nata veritatẽ inquirere:⁊ ꝓpter dubita 2* re ⁊ amirari nũc ⁊ pꝛiꝰpvᷣi iceperũt phi loſophari.vñ dr.iij.metha.ꝙ volẽtibuſ aliquꝗ veritatẽ inquirere neceſſariũ eſt oꝑe bñ dubitare:qꝛ inꝗſitio veritatis ẽ ſolutio dubitatoꝝ:ꝑꝑ qð illud verbuʒ pbᷣi inquctu dubitare de ſingulis nõ ẽ in utile.ſic è ĩtelligẽdũ q ad ſiigulas veri tates dubitatioões ꝓ⁊ j inducerevtile ẽ qꝛ in ſolutiõe ipſaꝝ veritates ipſe mag eluceſcũt.h̊ eni dubitare an nit eẽt alba ſecunda X eẽt inutileqꝛ talis ĩdigeret ſenſu viſus. ubitare tã an nix eẽtalba:vonesp⁊ 3 adducedo ut ex ſolutione ipſaꝝ veritas magis eluceſceret eeẽt valde vtile. Iſto mõ dubitare ⁊ diſputare de ptãte pape in ſingulis articulis rõnes ꝓ⁊ addu/ cedo ut ex ſolutione ipſaruʒ veritas ipſa magis eluceſcat vtile eſt. C z“ ſicpʒ. nã doctrina xpᷣi cuiꝰptãte papa fungit in terris caret oĩ ſuſpitõe ⁊ quãtoplus p bat᷑ ⁊ vetilat᷑ ⁊ quãto plures libꝛi ⁊ qõeſ de ipſa ſiuttãto magis eius veritas vi⸗/ uulgat᷑ ⁊ eius cla: itas manifeſtat᷑. Mõ aut ſic fuit de doctrina machameti qui babẽs ſuã doctrinã ⁊ legẽſuſpectã oẽʒ diſputationẽ de ea fieri pꝛobibuit.Sed xpᷣs doctrinã ſuã oibꝰ tanq; ver ⁊ luce clarioꝛẽ in diſputandã oĩbꝰexpoſuit.vñ ſcribit᷑ Actl.vij. ſurrexerũt aliqui qui erãt de ſynagoga alexandrinoꝝ diſputã tes ibi cũ ſtephano. Et de paulo ſcribit᷑ ꝙ loquebat᷑ cũ iudeis ⁊ diſputabat cuʒ grecis. Maſcit᷑ eniʒ ex tali diſputatione maxima vtilitas:qꝛ ex diuerſo ſtilo ſcri- bendi ⁊ ex diuerſo mõ argumẽtandive ritas ipſa ad oẽs ꝑuenit ᷣm diuerſa ca⸗/ pacitatẽ recipientiũ. AUñ dicit Aug.j.ð trini.c.iij. qꝛ nullꝰhoĩuʒin ſacra ſcri- ptura ita locutꝰeſt ut in oibꝰab oibus in telligeret. Jö neceſſe eſt ⁊ vtile in mſa plures libꝛos a plaribꝰfieri diuerſo ſtilo nõ tñ diuerſa fide.etiã de eiſdẽ qõnibus ut veritas quidẽ ipſa ad oẽs perueniat: ad alios quidẽ ſic:ad alios autẽ ſic. Ad Pꝛimũs eſt diſputaĩr —1 1 de ptate pape bac intetione ut bõ eam minuat ⁊ minoꝛe; qᷓ; ſit credere faciat.uel bac inten tione ut cã ſauoꝛis uel cõplacentievltra q; de bet extendat eſt cauſa litis ⁊ diſcoꝛdie: dꝛ ſemꝑ extrema in materia moꝛali ſut vituperabilia ⁊ culpabilia. Sed diſputa re de tali poteſtate bac intẽtione ut ſcia tur quãta ſit.⁊ ut ſibi ⁊ ſuis ſubiectis ve ritas clanus eluceſcat:qualiter cuncta ipſe faciat ⁊ diſponat ſᷣm rectũ vſuʒ cla b 3 uium ptãte nõ excedẽte ⁊ ſcia nõ errãte nõ eſt cauſa litis ⁊ diſcoꝛdie ſy pacis et᷑ veritatis. ¶Ad ⁊eſt di ꝙ Pm Eber⸗ iõ pbariſei repꝛehenſi ſunt volentes ſi- gnũ vid ere dẽ ptate xi:quia doloſe vo⸗/ lebant pꝛodictã poteſtatẽ caluniari.ʒel quis ſigna que pꝛius viderant et ꝑ ipſuʒ oſtenſa fuerant debuerãt eos in fide fir- mare.nec vlterius debebant alia ſigna poſtulare:⁊ vtroq; modo ſic diſputare ð ptãte pape doloſe calniando uel ipſam nõ credẽdo eſſet repꝛebeſibile ⁊ danabi le. Sʒ p rõnes pꝛo ⁊ ↄtra ipſs elucidãdo ⁊ diuerſos articulos diſtinguendo eſt ſalubꝛe ⁊ cõmendabile. CAd 3 ds q; dubitare ⁊ inueſtigare illa que ſut ſu pꝛa ſen ſũ ⁊ intellectũ boĩs pertinaciter aſſerendo ⁊ pꝛopꝛie ſententie arrogant innitẽdo uel intẽdẽdo pᷣſumptuoſuʒ eſt. Sed talia inueſtigare per dicta ſancto rum qui ſpiritu ſcõ inſpirati locuti ſunt 2 per auxilia que deus contulit ſuis fi- delibus ut talia inueſtigarent:puta per naturales rõnes ⁊ per illa que ſacre ſcri pture nõ contradicut nõ eſt pꝛeſumptio Hy eſtquedã ſupererogatio. De qua dici tur Luce.x.q; ſamaritanus pꝛoiect duo bus denarijs in curatiõe ſeminũ ait ſta- bulario.Quodcũ q; ſuperogaueris ego cum rediero reddã tibi Ad ꝗeſt os qꝙ reſtringere talẽ poteſtatẽ in qunbꝰ nõ eſt reſtringenda:uel ampliãda poſſet ee cauſa errandi potiſſime ſi arroganter ⁊ pertinaciter fieret.ſed elucidãdo ⁊ diſtin guendo qualis ⁊ quãta ſit per dicta ſan ctoꝝ ⁊ per rõnes quibus ſacra ſcriptura nõotradicit nõ eſt cauſa erroꝛis ⁊ falſi/ tatis ſed potius exquirende veritatis. ¶ Depotetia pape reſpectu eligentiũ. Lr conſiderandũ Eide &e otentis pape reſpectu eligentiu aꝗ bus eſt miniſterialiter ⁊ co/ operatiuę, de qua octo con/ ſideranda occurrüt. ¶ Pde ipſiꝰ pape clectione. C2 de electoꝝiuriidictione ¶zůve eistenuciatõe. ¶Ade eius de poſitione. E. ede eius ſententie appel⸗ latiõe. 6 de eius repᷣpbenſione. rze de eius repꝛeſentationę. - S:de ei re⸗ uerentie exbibitione. C. &irca electio- nẽ pape querunt᷑ octo. ð vtrum con⸗/ uenieng ſit papã ieri hominũ electione uel mWis imediate axpo. 2evtrum quilibet Pape poſt petru factus ſit ꝑ ele- W3 vtrum magis eſſet con- ueniens fieri per ſucceſſionẽ q; per ele- ctionem. ctionem. C vtrũ ad minus due par- tes cardinaliu debeant in eiꝰ electioncʒ conuenire. ¶evtrum electio pape poſ ſit in aliquo viciari. 6 vtrum eiꝰ ele⸗ ctio cadat ſub aliqua examinatione ſi- cut electio alioꝝ. τvtruz imperatoꝛ uel alius pꝛincepg poſſit babere ius in electione pape CSevtruʒ laicil poſſint 7 debeant electioni pape intereſſe. MRW Pel I Didetur eni; ꝙ; papa debeat eligi ĩmediatę a xpo ⁊ nõ bolĩuʒ electione quia ſcribit᷑ ad Hebꝛe.v. Mullus aſſumat ſibi bonoꝛeʒ. Sed qui vocatur a deo tanq; aaro. Sʒ honoꝛ pontificatus papalis eſt ſmus in tota eccleſia.ergo ad taleʒ honoꝛem nullꝰdẽt aſſumi niſi diuina voce ⁊ a xpᷣo imediate. ¶Pꝛeterea in electione pa/ pe debet eſſe mnioꝛ certitudo ⁊ maioꝛꝓ uidentia q; in quocunes alio negocio bu mano cũ ipſe conſtituat᷑ rectoꝛ et caput totius oꝛbis.ſed electio boium fallit et fallitur. Scribitur enim Sapß. ix. ꝙ co⸗ gitationes boium ſunt timide ⁊ incerte pꝛouidentie noſtre.S imediateẽ eligen dæaa xpo cuiꝰelectio non fallit neq; fallit᷑ Pꝛeterea maioꝛis perfectionis ẽ ſũ mus ſacerdos pꝛeſentis tẽpoꝛis:q; fuit ſũmus ſacerdos veteris legis ⁊ q; fue- rit Matthias qui nõin ſũmuʒ ſacerdo⸗ teʒ ſed ſolũ ad apoſtola tũ poſt xpi aſcen ſion loco iude ſubꝛoga tuseſt. Sedſũ/ mus ſacerdos in veteri lege fiebatſoꝛ⸗- te ⁊ diuina clectione imediate Maãſron . „ . . 5 u? ſic pꝛocedit᷑. en Ar. dente virga aaron in ſũmuz ſacerdotẽ electus eſt. ut ſcribit᷑ Numeri.xvij. Et de zacbariaſcribit᷑ Luce j. ꝙ ſoꝛte exit ut incenſum poneret ingreſſus in tem plum domini.de Mattbia vᷣo ſcribitur Actꝗ.i.ꝙ cecidit ſoꝛs ſuper Matthiam annumeratus eſt cum.xi. appſtolis.S multofoꝛtius papa qui eſt ſũmus ſacer dos tali ſoꝛte ⁊ axpᷣo imediate eigedꝰẽ In crariũ eſt: qꝛ ſicut ſe ba⸗ ₰ bet deus in boiuiz electione ſic ſe habet in eoꝛuʒ pꝛoductio ne ⁊ foꝛmatione. Sed de cõmuni lege ꝓ ducit ⁊ foꝛmat vnum hominẽ medante alio:paucoꝛum enim coꝛpoꝛa bominuʒ dens imediate foꝛmauit ⁊ pꝛoduxit:qꝛ ſolum tria puta coꝛpus Ade ⁊ Eue: et chꝛiſti coꝛpus pꝛeter cõmunem pꝛodu/ ctionem ⁊ foꝛmationẽ foꝛmatũ eſt. er/ go eodem modo de cõmuni lege vnum hominẽ eligit in paſtoꝛẽ ⁊ ſũmuʒ ponti ficẽ mediante alio.paucoꝝ autem ele/ ctionem immediate kerit SH do ꝙ in electione pape K. 0 tria poſſumꝰ ↄſiderare. Pꝛimo ipſum papam electus. ¶C2· ipſos eligentes. G Zuipſum vxpᷣm cuius guctoꝛitate papa fungitur i terra ſuper os ſaeies. Et ſic tribus ratiõibꝰ oſtẽ ipoteſt congruũ eſſe poſt chꝛiſtiaſcen- ſionem papam ſieri bominu electione ⁊ nõ ĩmediate a xp̃o. P:ex parte ipſiuſ papequi eligitur.MHam ſuper illo verbo ad HMebꝛe. v. Omnis pontifex ex homi⸗ nibus aſſumptus pꝛo bomimbus cõſti-⸗ tuitur in his que ſunt ad deũ.Dicit Au Suſtinꝰ ꝙ homo per hominẽ liberatur ĩ deuʒ reducitur oꝛdinatur. Et ideo cõ uenienter ex hominibꝰ ⁊ per boĩes eligi tur ⁊ oſtituitur. Potuit eniʒ deus imdia te Coꝛneliũ ꝑ angelũu inſtruere ⁊ ad deũ reuocare.ſed hoc non fecit niſi median- te Petro. AUnde dictũ eſt ei Accj. x. per anselum mitte viros ⁊ accerſiri facias Simonè quendã quicognominat᷑ Pe/ trus. Mi. dicet tibi quid te opoꝛtet face ſecunda 1 re. Do tuit ſimiliter deus plebem iudai cam inſtruere per angelos quando apo ſtoli fuerunt recluſi in carcere ⁊ tamen hoc non fecit. Sed angelus domini per noctem aperiens ianua carceris educẽſ eos dixit: Ite ⁊ conſtter loquimini in temploplebi omnia verba vite buius. 2 tboc pʒ ex parte hoium eligentiuʒ. MHam aliud ẽ loqui de poſſe dei: et aliud eſt loqui de eius operari cum in poſle eius incdudatur omne poſſe.poteſtper ſe ipſum imediate quicquid poteſt mediã tibus creaturiſ.Sʒ no operatur imedia te oĩa per ſeipſum: quia ſic ſubtraheret oꝑationes ꝓpꝛias ab ipſis creaturis et eſſent ſuperuacua opera ſapietie ſue cuj quelibet res ſit vana ⁊ fruſtra ſi pꝛiuet᷑ ꝓpꝛia oꝑatione. Vñ dicit Aug..vij. de ciui.dei.c.xxx.q deꝰ ſic adminiſtrat oia que creauit ut etiã ipſa ꝑpꝛopꝛios motuſ exercere ⁊ agere ſinat.Si ergo apoſtoli ⁊ ſucceſſoꝛes eoꝝ nõ eẽnt cooperatoꝛes dei in electione ſůmi pontiſicis ſruſtra rentur ãminiſtratione opeꝝ dei.cuiꝰ con trariũ diẽ apłs.j.ad Cbor..iiij. Sic nos exiſtimet hõ:ut miniſtros xpᷣi ⁊ diſpẽſa toꝛes miniſterioꝝ dei. MWiſteria dei ap⸗ pellauit diuerſos oꝛdines in eccleſia ut epᷣos ſacerdotes ⁊ diaconos qjs eligere ⁊ oꝛdiare xpCᷣs aplis ⁊ ſucceſſoꝛibꝰ eoꝛũ ptãtem reliquit: ut gloſa ibidem dicit. 3 boc pʒ ex ꝑtę xp̃ᷣi cuiꝰ auẽte papa ſuꝑ fideles fungit᷑: Mã ꝗ ↄſtituit᷑ alioꝛũ caput ⁊ rectoꝛ dẽt eẽ eiuſdẽ nature cuʒ eis ⁊ eiuſdẽ ↄuerſatiõis ĩvita. Vñ bac ð cã decuit vpʒ ꝑ oia fribꝰ ſimilari:qꝛ fu it caput ⁊ rectoꝛ ecclie.Dicit eni Aug'. ſuꝑplillo bo:Ego ſũ vitis ⁊ vos palmi⸗ tes:ꝙ in hoc vp̃ᷣs dicit ſe eſſe caput eccłe eoqꝙ vn? nature ſũt vit ⁊ palmites: ꝓpt᷑ qu cũ dei filiꝰet deꝰcuiꝰnae nõ ſumꝰ.fa⸗ ctꝰẽ hõ:ut in illo eẽt vitis humane nãæ. cuius nos hoĩes palmites eẽ poſſemꝰtã qiu ᷓ decuit rpʒʒ ꝑ ſe ipſu ſumuʒ põtiſcẽ ſuũ ſucceſſoꝛẽ eligẽ:qᷓ;diu fuit eiuſdẽ con uerſatõis ⁊ diſpoſitõis chᷣ ſuis mẽbꝛis. . ? »* Sed iã poſt aſcẽſionẽ factus alteriꝰ glo rie ⁊ alteriꝰ ↄuerſatiõis decẽs fuit apo ſtolis relinquere ⁊ ſucceſſoꝛibꝰ eoꝛuʒ:vt ex leipſis ⁊ ex nüero boiuj huana vita viuẽtiũ in caput ⁊ paſtoꝛẽ eccleſie elige rent. Añ ſuꝑ illo verbo Joan. xx. Moli me taãgere nõdũ eni aſcẽdi ad prey meu Oicit Chꝛyſoꝰ. ꝙ nolebat mulier illa buana cõuerſatiõe cũ xpᷣo ↄuerſari poſt reſurrectionẽ ſicut añ paſſionẽ faciebat a qua cogitatiõe xpᷣus reuocans eã ait. Moli me tãgere.qꝛ etſi eiuſdẽ nature ſũ ut pꝛiꝰ:ſu tñ alterius glie ⁊ alteriꝰ vite: etſi nõdũ aſcẽdi ad pr̃em ſũ tñ aſcẽſurꝰ viuendo celeſtiali vita non terrena. . Sẽ do ꝙ vocatur Ad P Amigauic a deo quẽcũ q; eligit coĩtas eccleſie etiã ſi mals ſit: qð ſepe cõtingit uel ꝓ malo ſuo uel pphi uel vtriuſq; pctõ:ut glo.ibi dicit.Jille aüt ſi bi aſſumit honoꝛẽ põtiſicatꝰ ꝗ ĩgerit ſe et nõ recte eligit Non & regrit ꝙ in ele ctione ſũmi potificis ſꝑ diuina vox au-/ diat᷑ exteriꝰ:ſʒ ſufficit ꝓpter virtutes dei ab illis ꝗ boni ſũt eligat᷑acſi diceret deus ſibi veni qꝛ dignus es. Ad 2“ eſt do: ꝙ tã in electione facta imediate a deo qᷓ; in electiõeſacta ꝑ hoĩes cõtigit eligi bonos ⁊ malos. Ma dupłrotingit aliquos in paſtoꝛes eligi. ¶. p. ad vite eterne hereditatẽ:qua electiõe fuerunt electi.xj. apłi a ro.Oe q̃ electione dicit apłs ad &τpbe.j. Elegit nos i ipſo ante muũdi cõſtitutionẽ:ut eſſemꝰ ſci ⁊ima cu lati in cõſpectu eiꝰ ꝗ pſᷣdeſtinauit nos in adoptionẽ filioꝝdei. '2. ad eccleſie ⁊ huani generis vtilitatẽ:⁊ tali electione fuit electꝰ iudas ꝗ fuit vnꝰ de.xij apłis electis. Vñ ſuꝑ ilio verbo Jo.vj. Mõne ego vos.xij.elegi:ſʒ vnꝰ ex vobis diabo lus ẽ. Oicit Augꝰ ꝙ ad aliud elegit xpᷣs xji. ⁊ ad aliud elegit iudã. Ma. xi.elegit ut in apłca dignitate ꝑſeuerarẽt:iuda vo elegit ut ꝑ ꝓditiõis eius officiuʒ buůani. generis oꝑaret᷑ ſalutẽ. Mon eniut dicit eicctio dei violenti infert his ꝗᷓ futura Qun ſunt:ſj in volũtate cuiuſlibet poſitũ eſt ſaluari ⁊ ꝑire.⁊ ſicut iniqui boies male vtut᷑ bonis oꝑibus dei:ſic ecõuerſo de bene vtit᷑ malis oꝑibꝰ hoiuʒ.quid enim iuda peius:malo tñ eiꝰ bene vſus ẽ dñs de quo nolete ⁊ neſciente tin bonuũ oꝑa tus eſt ut ꝑ euũ tradi ſe ꝑmitteret ut redi meret nos. C As 3c dð ſicut Beds dicit. Jeo matbias in aplłlatũ ſoꝛte ele ctus eſt ne apli diſcreparet a lege iqdua ſũmus ſacerdoſ ſoꝛte querebat᷑.ſicut de ʒƷZacharia legit᷑: ꝙ ſoꝛte ſurrexit ut incẽ- ſuʒ poneret.⁊ boc iõ dicit qꝛ querẽdus erat verus ſacerdos donec vemret ule qui ꝑ pꝛopꝛiũ ſanguinẽ introiuit ſemel in ſca ſanctoꝝ cupꝰ hoſtia in paſcha imo latur Sʒ die pẽthecoſte ſpu ſco appare „ te illa lex ⁊ illa cõſuetudo ↄſũmata fuit ⁊ ꝑfecta:nec vlteriꝰ debuit obſeruarũqꝛ tadiu figura licuit exerceri donec veni⸗ ret veritaſ. Figurabat aũt ſoꝛs illa gra tiã ſpũs ſci que viſib iliter in die pethe/ coſtes ſuꝑ apoſtolos apparuit. Eñ ad Epbe.ð Ipſam diuinã electionẽ ⁊ gra tiã apls noiat ſoꝛtẽ dicẽs: Soꝛte voca⸗ ti ſumꝰ ſᷣm pꝛopoſitũ volũtatis ſue.⁊ iõ mathias qui an pethecoſtes oꝛdinatꝰ eſt in aplatũ ſoꝛte electus ẽ moꝛe lega⸗ li. Sed poſt penthe.vij diaconi oꝛd iati ſut nõ ſoꝛte ſy diſcipuloꝝ electõe ⁊ apło rum ofone ⁊ man ipoſitione.m quex modũ nunc eligutur ſummi pontifices et alij paſtoꝛes eccleſie. 1 17 ſic pꝛo/⸗ DO ſecundũ iakn. videt eni ꝙ nõquilibet papa poſt petꝝ „ fueri ceſſionẽ nõ ꝑ electionẽ ſuůmus pontiſex factus eſt. ¶. Pꝛeterea minoꝛis aucto ritatis eſt eus q; papa:ſed epus põt ſi bi ſucceſſoꝛeʒ inſtituere abſq; electione. Scnbit᷑ eni.vij.q i.c petiſti.ſi dũs dede rit diẽ papa Zachariaſ epᷣo magũtino! iuxta petitionẽ tuã homineʒ ꝑfectũ qui erit factus ꝑ electioneʒ. qꝛ ut ſcribi viij. q.i. c. ſi petrꝰ. Beatus petruſ elegit clementẽ in ſũmũ pontifice: ⁊ ſic ꝑ ſuc- d—v— 1 — —— — - — - — 0.⸗ — 9 edi de gus tde nei⸗ dus lle nel mo folt ig: enn⸗ gn the⸗ i 104 cs/ 710 naV gl⸗ guti ⸗ uc ſc o/ tur. da rbbir on ſtite⸗ uct⸗ Ar. poſſit ſollicitudinẽ hr̃e ⁊ curã ꝓ ſalute aiarũ illũ pꝛo tua ꝑſona ⁊ loco tui epᷣm oꝛdinabis multo foꝛtius papa põt ſi bi ſucceſſoꝛẽ inſtituere abſq; alia electi one. ¶Pꝛeterea Augꝰ viuente valerio epᷣo ⁊ ipſo petẽte cathedrã epᷣalẽ ſuſce- pit. S multomag papa viuẽte ⁊ petete uel eligente põt alius papatũ ſuſcipere Pꝛeterea papa repñtat᷑ ꝑ mœyſen ꝗ fuit rex ⁊ ſacerdos ſicut ipſe eſt.ſp moy ſes elegit ioſueipſo viuẽte. Sic eni ſcri bit Mueri.xxvij. Tolle ioſue filiũ Mun ⁊ pone manũ tuã ſuꝑ eum ne ſit populꝰ⸗ dni abſq; paſtoꝛe.S ſimilit᷑ papa ipo vi/ uẽte põt ſũmũ pontificè ↄſtituere abſq; alis electione. . a Kribitne 2 4 tquod ſcribitur In Otrorii kx di in pncipio ꝙ electionẽ ſũmoꝛũ põtificũ ſibi dñs re ſeruauit:lʒ electionẽ eoꝛũ bonis ſacer/ dotibus ⁊ ſpualibus populis cõceſſiſſet Kiid EOdiſenpe petæg apa fuit fact' per electi out᷑:⁊ hoc multü cõuenienter ꝓpt᷑ trig. WPꝛimo ꝓprt᷑ vitãduũ boĩuʒ fallibile iu diciu. &σ 2pꝛopter vitandũ poſterioꝝ exemplu. ¶Et 2: pꝛopter babedũ po- puli teſtimoniũ. Epeboe fuit cõueniẽs pꝛopt᷑ vitandũ hoĩuʒ fallibile iudicium. nam xpᷣus fuit deꝰ⁊ bõ.iõ in ſuo iudicio non potuit falli mneqʒ fallere.ſed qꝛ iudi ciũ buanũ eſt fallibile: qꝛ purus hõ poõt falli ⁊ fallere. deo cõueniens fuit poſt xpᷣi aſcenſionẽ ⁊ poſt moꝛtẽ illius ꝗ im mediate a xpᷣo electus fuit:pꝛomotio u iuſſibet alterius ſũmi põtificis facta fu erit per electionẽ: ut ex collatione ⁊ con coꝛd ia pluriũ talis electio careret erro⸗ re ⁊ mereret᷑ ſuſcige diuinã inſpiratio/ nt᷑.MNã quia plura vidẽt plures q; vnus eo ꝙ boĩies iudicãt de his que toꝛis ap/ e eur ſolus aũt deus intuet᷑ coꝛ.iõ ta is electio caret erroꝛe ⁊ meret᷑ ſuꝑ hoc diuinã iſpirationẽ ipſo ſaluatoꝛe dicẽ- te. Abi fuerĩt duo uel tres cõgregati in noie meo:ibi ſu in medio eoꝛu Fuit ſecun nn ſcðo boc cbueniens ad vitanduũ poſteri oꝛũ exẽplũ. Mã ſiquis dignitates ⁊ bñfi cia eccleſiaſtica qᷓ ſi ine hereditario poſ ſet alijs reliquere:⁊ pꝛo libito ſibi vedi careſpũ alia bñ ficia a carnalibꝰ ⁊ tꝑali- bus nõ diſtiguerent᷑.vnde dr.viij.q.i.qjʒ bis oibus ꝙ ab illis exẽpluũ beati petri ſibi ſucceſſoꝛẽ inſtituentis valet aſſumi qui taleſ ſibi ſubſtituerũt qlẽ ipſe ſucceſ ſoꝛẽ ꝗq ſiuit. Aerũqꝛ poſtmodũ officium nõ viteſʒ ſanguini cepit deſeruire atqʒ ad epᷣatũ talis quiſq; ſucceſſoꝛes ſibi q rere cepit qui uł odioſi ppłis ul a plebe docẽdi inuenirẽtur. Jõ ſacris canonibꝰ inſtitutũ ẽ ne aliꝗs in bñficio eccłiaſti/ co ſibi ſucceſſoꝛẽ qrat:ſʒ ſolũ pplłi electi one appꝛobet. 13: fuit hoc ↄuemiens ꝓpt᷑ ppriteſtioniũ bonuʒ. Ma ut ſcribit᷑ i.ad Thimo.iij. Opoꝛtet paſtoꝛẽ teſtio niũ bonũpre ab his qui foꝛis ſůt. Suꝑ quo verbo dicit Augꝰ ꝙ nõ ſolũ opoꝛtet paſtoꝛe hre bonũ teſtimoniũ a domeſti- cis:veꝝetiã ab alienis: iudeis:getilibꝰ ⁊ bereticis:ut qui detrabũtreligiõi ſal⸗ tẽ vite eiꝰ detrabere non audeãt.⁊ talis melius inuenit in hoĩuʒ electione q; ho minum affectione. zi mi ergoẽ dicendu: q/ Ad Paummn petrus potuit ſibi ſucceſſoꝛẽ eligere clementẽ:qꝛ nõdũ ſta tutu erat i riũ.vidẽs tñ clemẽs ꝙ hoc erat ꝑnitioſũ explũ poſteris ꝙ aliquis ſibi ſucceſſoꝛẽ eligeret: renuciauit papa tui ⁊ electa fuit coiter vnꝰ: quo moꝛtuo fuit coĩterelectꝰ cletus poſtmoduzqrto loco iteru fuit electꝰ clemẽs ac ſi ex illa ſucceſſione nullũ ius fuiſſet ſibi acꝗſitũ ſicut expᷣſſe notat᷑.viij.q.i.c.ſipetrꝰ.i gl. ¶Ad 2t᷑ do: ꝙ zacharias papa nõ cõ ceſſit eo magutino ſucceſſoꝛẽ poſſe ſi/ bi inſtituere:ſed bñ cõceſſit aliquẽ epᷣm poſſe ſibi coadiutoꝛẽ aſſumere quipoſ obitũ eius ad apłicã ſedẽ accederet eli-/ gendus ⁊ ↄfirmandꝰ. CAd qꝭq e dð Augꝰ fact? e epᷣus valerio viuẽte g re⸗ nũciauit ep̃atui:⁊ tüc ipſe potuit eligi:⁊ ſic per electioné᷑ nõ ꝑ ſucceſſionẽ gubemaculoꝝmibi tradebat i. eoatus Ar. ctꝰc. Scribit᷑ n.vij.q.j.c.ſicut vir.S. fi. wv ſi eps foꝛtaſſe ꝑ moleſtiã ſuã petierit: ut ab epali bonoꝛe dẽat vacare eo peti/ tionẽ ſcripto date ↄcedendũu ẽ:⁊ auguſti nũ factũ ſſe epʒ ꝑ ceſſionẽ valerij.vñ ſequẽti.c. ſubdit᷑. ꝙ augꝰ nõ ſucceſſit: ſj acceſſit ad epatũ Si vᷣo dicat᷑ ꝙ vale/ rius nõ ceſſit ẽatui ſʒ ſolũ admiſtratõi tũc dð ẽ ꝙ illo viuẽte fuit coadiutoꝛ eiꝰ poſtmodu eo moꝛtuo fuit electus.⁊ boc ſatis vident᷑ ſonare verba ſua q ponũt᷑ iiij.di.c.añ oĩa.vbi dicit.Qñ ſecudꝰ loc⸗ tuc remu tenere nõ nouera. Ad 4ẽ dð: ꝙ moyſes auctoꝛitate dei elegit ſi- bi ſucceſſoꝛẽ:non tñ depſanguinitate ⁊ parẽtela ſua nec de ſua tribu:cũ tñ po/ tuiſſet nullo pᷣcepto uł ſtatuto apparẽte in Sriuũ. AUñ dicit Nieroꝰ.⁊ ponit᷑.viij.q. i.c. moy ſes.ꝙ potuit moyſeſſucceſſoꝛes pucipatus filios ſuos facere ⁊ poſteris pꝛopꝛiã relinquere dignitatem:ſʒ tñ ex glia tribu extraneꝰ ꝑ eũ eligi᷑ Jeſus na ue ut ſciremꝰ pncipatũ in pplos nõ ſan guini deferẽdũ eẽ ſed meritis vite. Ei ſic pcedit᷑. Ai⸗ D tertiu dckeni ma⸗ gls ecẽt ↄueniẽs papã fieri ꝑ ſuc- ceſſione q;ꝑ electionẽ. vnuquod q; eniz quãto ẽ magis ꝓpꝛiu:tãto magi diligir ⁊ ma ioꝛ diligẽtia et ſollicitudo circa il/ lud hẽtur Sʒ officiũ papatꝰ magnã ſol licitudinẽ ⁊ diligẽtiã reqrit. ſi illud eẽt ꝓpꝛiũ qð daret᷑ iure heredit ario ꝑ ſucceſ ſionẽ ſicut alia bona ꝓpꝛia: vr̃ ꝙ maioꝛ diligẽcia ⁊ tnaioꝛ ſollicitudo circa ipſuʒ haberet᷑. Pꝛeterea materia lit ⁊ diſ coꝛdie potiſſime in xpᷣi ſacerdotio ẽ vi⸗ tãda.qꝛ ſeruos dei nõ opoꝛtetlitigare: Iſz mſuetos eſſe ad oẽs:ut ſcribit᷑.ij.ad Thimo.ij. Sʒ pleruq; deelectiõe pape oꝛiunt lites ⁊ diſcoꝛdie int eligetes que cęſſaret ſi papa nõ ꝑ electõnẽ ſ̊ ꝑ ſucceſ ſionè fieret. S.quãto reginẽ ẽ mag nale tãto magl remotũ ẽ a cupiditate? QAueſio n tyrãnide.ſ̊ regimẽ eccłiaſticũ potiſſime dʒ eẽ remotũ a tyrãnide ⁊ cupiditate:qꝛ venenũ charitat ẽ cuꝑiditaſiut dicit au guſti. magis deret eẽ nãle quod eet ſi fieret ꝑ ſucceſſionẽ Sh electionẽ. CP ſi papa fieret ꝑ ſucceſſione ecclłia nullo te careret paſtoꝛe:ſʒ ſi fit ꝑ electionex cõtingit eccleſiã añ q;inagno tꝑeꝑaſto⸗ rẽ nõ Ge:meliag eẽt ꝑ ſucceſſionẽ fieri . 2 . eſt qꝛ ſi papa fie/ In Otrarm ret ꝑ ſucceſlione; uel fieret ꝑ ſucceſſionẽ filioꝛ uł cõſan/ guineoꝛũ nõ pꝛimo mõ:qꝛ clericoꝝ fili ad ſacra officia admittẽdi nõ ſũt: ut dr lvi.di.HNec ſcdᷣo mõqꝛ officiũ eccłiaſticũ nõ carni ⁊ ſanguini ſ̊ vite merit deſer/ uire debet: ut no.viij.q.i..mnoyſes * R cO dð q ſacerdotiuʒ xp̃iĩ papa tenet ſupᷣmũ gra⸗ dũ ꝗᷓtuoꝛ ꝑ oꝛdinẽ reqrit. 4 in ipſo ſa cerdotio vniuerſalitatẽ. ꝛtcin ipſo de cto ſanctitatẽ ⁊ doctrie veritatẽ. ¶ 3· in eligẽte iuriſdictionẽ ⁊ ptãtẽ. ¶Atin lo cui pᷣeſt fructũ ⁊ vtilitateʒ. Et iſtis ꝗtuoꝛ põt oñdi ꝙ magis ẽ ↄnueniẽs papã ſieri ꝑ electionem q; ſucccſſionem. p: ꝗdẽ ꝓpt᷑ xpᷣi ſacerdotij vniuerſali tatẽ.na ſacerdotiũ leuiticuʒ inſti utum fuit ꝑ rectã lineã:nã ſolũ aarõ ⁊ filij eiꝰ ab eo ſucceſſiue de ſcẽdẽtes ad ſacerdo/ tiu aſſumebant᷑:⁊ nõ niſi de tribu leui. q;uis eni ſũmꝰ ſacerdos ſoꝛte eligeret᷑: nõ tñ niſi ð determĩata tribu. Sʒ ſacer dotiũ xpᷣi ẽ vniuerſale:qꝛ in eo nõ eſt ac⸗ ceptꝰneq; gꝛecꝰ:neqʒ latinꝰ:non ſeruus — neq; liber: oẽs vnũ ſũt in rpo:ut ſcribit᷑ ad Gał.iij. Unde hac de cã ſaluatoꝛnr nõ de tribu leui ſ de tribu iuda oꝛt ẽ:in qua tribu nihil de ſacerdotibꝰmoyſes lo cutꝰ eſt:ut dicit apłs ad Hebꝛe.vii. Si Opapa fieretꝑ ſucceflione fieret ex det᷑/⸗ minata parentela ⁊ ex determinato ge nere.⁊ ſic nõ poſſet ind ifferent᷑ eligi gre cus:vel latinꝰ:diues ułpauꝑ: exquo nõ hẽret talẽ vniuerſalita tẽ. au'2:nõ ha- beret electi ſanctitatẽ ⁊ doctrineverita l ð 2 ,à de – — ²—— — — — – — — — = 2 — TE&m -⸗ — clericis:qꝛ clerici tẽ.· Mã ſt dicit Hieroꝰ ⁊ ponit᷑.viij.q.i. c.licet. Ad ſocerdotiũ nõ eligat niſi do ctioꝛ ⁊ ſanctioꝛ ceęteris bat᷑. Si aũt ꝑpa pa fieret ꝑ ſucceſſionẽ caſua le eẽt ꝙ eẽt pollens vite ſcĩitate ⁊ doctrine verita/ te.cũ ↄtingat plerũq; illuʒ qui ſuccedit aglteri iure bereditgrioin aliquo regimĩe malu eẽ ⁊ ſtultũ. Mon ẽ aut ↄuesiẽs q regimẽ eccleſiaſticũ ⁊ ſpualiũ donoꝝ ca ſui ⁊ foꝛtune exponat᷑ potiſſime.qꝛ pᷣſũ⸗ ptionis eſt ꝙ que dei ſunt ab hoꝛe dari debeat: ut dicit hilariꝰ:⁊ ponit᷑viii.q.i. c.pleriq;. 3: nõ bẽret eligentis pote ſtate:qꝛ ſi papa eligeret ſibi ſucceſſoꝛeʒ boc faceret in virtute ſtatuti eccleſie.ſj ſtatuta eccleſie ſunt in riuzʒ ſicut patet viii.q.i ꝑ totũ. Sed ſi querat᷑ ſipapa fa ceret ſtatutu in oriũ de eligendo ſucceſ ſoꝛein: poſſet ne ipſe ſucceſſoꝛẽ dimitte re.Hicendũ eſt ꝙ non:qꝛ faceret ſtatu- tum valiturũ pꝛo futuro tẽpoꝛe in quo ipſe nõ eſſet iudex ut virtutẽ eius ſtatu/ ti poſſet ſucceſſoꝛẽ dimittere ſicut nota tur.vlii.q.i. a. talis ſucceſſio nõ ha/ beret populi cui peſſet vtilitateʒ. Mã ut dicit HNieroꝰ.Munc videmꝰhoĩes ſic af fectos ut cernamꝰ plurimos hãc re pꝛo beneficio facere:ut nõ querãt bodie illi qui hñt eccleſiaſtica beneficia diſpẽſare illos ĩi eccleſia colünas erigere quos ꝓlꝰ cognoſcat populo ⁊ eccliepꝛodeſſe: ſed quos uel ipi amant uel quoꝝ ſunt eoꝛũ ob ſequijs deputati ut deterioꝛa taceaʒ qui ut clerici fiãt muneribꝰ ipetrarunt. AG pꝛimũ eſt dicẽqũ q bona 2ͤ2,13 tꝑalia pñt eẽ ꝓpꝛia ipis laicis: eccł iaſtica ᷣo nõ ſunt ꝓpꝛia ꝛia brenõ debet: ſz iux regulã aploꝝ:Oia debẽt eis eẽ coĩa circaꝗᷓ tãto maioꝛẽ diligentiã ⁊ ſollici- tudinẽ here debẽt quãto magis chari/ tas de ꝗᷓ dicẽte apło.Mõ qrit qᷓ ſua ſunt coĩa: ꝓpꝛiis nõ ꝓpꝛia coibꝰ añponit blm Augj. Ad ⁊ eſt dicedũ ꝙ diſcoꝛdie lites:cõtentiones pñt eẽ in eloctioc pa/ pe abſq; pctõ:dũmõ ſic diſcoꝛdates oꝛ Ar. ſecunda UI dinẽt eoꝝ oſcientiâ ad bouũ ſtatu ecdie ANolebat eni michael ſicut legimꝰ i Da niele liberare iudeos de captiuitate ba bylonica credẽs hoc eẽ faciendũ ꝓpter multos bonos iudeos ibi cõmoꝛãtes et talẽ liberationẽ petẽtes. Pꝛinceps vᷣo regni ꝑſarum:reſtitit ei.xxi. diebus: vi/ dens multa bona cõtingere perſis: quo rũ erat pnceps ꝓpter iudeos ibi como rantes:vterq; aut pugnabat bono aĩo: quia vrerch erat bonꝰ angelus. tãdiu & durauit tał pugna ⁊ talis diſcoꝛdia int eos:q;diu ſup boc receptũ fuit diuinum rñſum ſᷣm qꝙ iudei fuerãt liberãdi. ſic in quolibet capitu o canonicoꝝ ⁊ in colle/ gio carqĩaliũ pñt eſſepugne ⁊ diſcoꝛdie 7 vmꝰ põt pdicere alteri in electione ali cuius abſq; pctõ. Sicut eni diuerſe na- ues ad diuerſas ꝑtes tendere pñt eodẽ uento alit ⁊ alit᷑ oꝛdinãdouela.Sic 'm ꝙ alit᷑ ⁊ alit eſt oꝛdinata ↄſcia vniꝰ car dinalis ⁊ alreriꝰ: ⁊ vnius canonici⁊ al terius poſſunt vno ⁊ eodem ſpiritu bo⸗ no ⁊ eodem ʒelo ſibi inuicem reſiſtere et declinare in aliam ⁊ aliam partem. ¶Ad 3 eſt dicendum ꝙ uinculu ſpi- ritua le foꝛtiꝰ ſtringit ⁊ ſoꝛtius ligat q; naturale:foꝛtius enim coniungit deo ? ſeparat a cupiditate bonoꝛũ tempoꝛa⸗ lium ſpuale bonũ q; tẽpoꝛale.tato ergo ſumi pon tifices et paſtoꝛes eccleſie plꝰ tenentur eſſe bonoꝛũ eccleſiaſticoꝝ ſide les diſpenſatoꝛes.⁊ a cupiditate bono rum tẽpoꝛaliũ magis ten ent᷑ eẽ ſemotci q;to ipſi talia bõa adminiſtrt que gra tis acceperũt:⁊ per cõſequẽs gratis de bent ipſa reddere paupibus. Dicit enim Ambꝛoꝰ.⁊ ponit᷑.xxiij q.viii.c.ouenioꝛ Oia que mea ſut pauperũ ſut.De illis bo que eccleſie ſunt nihil poſſum nec de trabere nec tradere cum illa ſolum cu⸗ ſtodienda et non tradenda acceperim- WAd A" eſt dicend ꝙ diuturna va- catio eccleſie qñũq; eſt bona ſi fiat ꝓpter. bonum finem: ut ſifiat pꝛopter hocut ſufficientioꝛ ⁊ ſanctioꝛqueratur. Lutiꝰ Ar. Qneſſio eſt enim uel ſaltẽ minus malũ pplło xpia 2?t ppter remouendũ futuꝝ periculũ: no tꝑe aliquo paſtoꝛe carere:q; dicolux 3. ꝓp ſtultü et malũ habere.qui non ut paſtoꝛ ſed ut mercẽnarius pꝛopꝛiuũ bonũ qrat. nel ut lupus oues dibagar⸗ git ſic pꝛocedi quarti lao eniz i nõ ſit oppoꝛtunũ ut due ꝑtes cardinaliũ in electiõe pape debeãt con/ uemire. Mã ſuꝑ illo ?ᷣbo ad hebꝛe.v. Mul lus ſibi aſſumat honoꝛẽ niſi ꝗ vocat᷑ ꝗ deo tanq; aarõ.dicit glo.qꝙ in electiõe aaron in ſacerdotibꝰ oñdit᷑ ꝙ paucoꝛũ electio ſi iuſta ⁊ canonica eſt pualere de beat.Sʒ aarõ fuit ſũmus pontifex. ſuf ficit ꝙ in electiõe pape q eſt ſümus põti fex paucioꝛes conueniat q; due partes. ¶Pꝛeterea ſcribit᷑.lxxix.di.c.ſi tranſi- tus.qꝙ electio romani põtiſficis cũ delibe ratione pꝛedeceſſoꝛis fieri debet. Et ibi dẽ ſubdit᷑ ꝙ ſiſtudia eligentiũ ceperit ee diuerſa eoꝝ de quibꝰcertamẽ emerſcrit ↄuincat ſentẽtia plurimoꝝ. ſufficit ẽᷣ q in electione pape cõueniat maioꝛ pars ⁊ nõ due ꝑtes cardinaliũ. ¶Pꝛeterea vbi eſt maiꝰpericuluũ ibi celeriꝰ remediũ eſt apponendũ.Sʒ in dilatione electio- nis papalis magnũ periculũ iminet ec- cleſie.ſicut pʒ ex de elec.⁊ elec.po.Ergo celeriꝰremediũ apponendũ eſt qð tunc fieret ſi ſolũ maioꝛis partis ↄſenſus ſuf ficeret in electione eus. Arprar 1O eſtqs ſcribitur In CO tranu ex de elec.c.lʒ. vbi baber ꝙ ſi inter cardiales plena cõ coꝛdia de ſubſtituedo ſũmũ pontificem baberi nõ poteſt tunc duabꝰpartibꝰ cõ/ coꝛdantibꝰ ſi tertia pars ↄ coꝛdare no/ luerit ille abſq; vlla exceptione ab vni9 uerſali eccła romanꝰpõtifex babeat᷑ꝗa duabꝛ partibꝰreceptꝰ fuerit ⁊ fiertus. * do ꝙg congruü fuit hanc Kñid eO taxatã foꝛmã notar. electiõe pape.ut ſaltẽ bue partes cardi- naliũ in eiꝰelectiõe ↄuenirent ꝓpt tria. DPAppter impetrandũ diuinu auxiliũ pterp̃gicte electõis ſingulare p uilegiu. .P& bocogruũ ꝓpter ipetrã di diuinũ auxiliu. Scribit᷑ eniz MWatth. xviij. Si duo ex vobis ↄſenſerint ſuper terrã de omni requacũq; petierit het il lis a pre meo ꝗq iu celis e. Suꝑ ᷣbo di cit Cuayſo.qꝙ duoꝝ ↄ ſenſu ſaluatoꝛ ꝑo ſuit foꝛe neceſſariũ ad impetradũ a pr̃e celeſti ꝑꝑ euãgelicã ↄuerſationẽ:qꝛ duo ⁊ duo miſſi ſũt ad euãgeliũ enucianduʒ. ꝓpt᷑ coꝛꝑis ⁊ aĩſe colligationẽ:qꝛ vbi coꝛ p27 ala ↄſentint ⁊ int ſe bellũ volunta: tũ diueriaænõ bñt:ibi vubiũ nõ ẽ ꝗn bo naꝝ reꝝ poſtulatio ſubſequat᷑. Et ꝓpter dei ⁊ ꝓximi dilectionẽ qꝛ duo ſũtipcepta charitatl. Et qꝛ in electiõe pape potiſſi me diuinũ auxiliũ ẽ ipetrandu.ut ille ꝗ facit ↄcoꝛdiã i ſᷣlimibꝰſuis efficiat car-/ dinaliũ coꝛda pacifica ⁊ vnita:q̃tenꝰtał ꝓpuiſio ſubſequat᷑ jm ꝙ ſalꝰaiaꝝ exigit.⁊ totiꝰoꝛbis reꝗrit vtilitas.iõ ↄ grua foꝛ/ ma taxata ẽ in elecectiõepapeut ſalteʒ due partes cardinaliũ in tali electõe de beant ↄuenire. 2 c hboc congruũ ppr vitandu futuꝝ periculu. Nam ut ponit᷑ lxxix.di.c.ſi duo.Si duo aplici temerita te ↄcertantiũ fuerint electi.tüc nullꝰeo/ rũ in ſede apłlica ſedere debet. Sʒ ut no⸗ tat᷑ ibi. Cõuocandũi eẽt in tali caſu gnã le ↄciliũ.⁊ tũc et noua oꝛdinatione ille introniz ari deberet in cathedra btipe/ triquẽ vniuerſitas ↄſenſus eligeret.ut ergo tm periculum euitetur congruum fuit taxari determinatuũ numerũ illoꝛuʒ ad quos ſpectat pꝛedicta electio. C3 eſt hoc congruũ pꝛopter pꝛedicte electi onis ſingulare pꝛiuilegiuũ:quia ut ſcribi tur extra de elec.c. H̊.ideo in electionibꝰ inferioꝛũ pꝛelstoꝛũ ſufficit maioꝛis et ſanioꝛis partis conſenſus.quia quod in eis in dubiũ ven erit poteſt ſuperioꝛis in dicio diffiniri. Sed in electione ſũmi põ tificis aliqð ſpeciale ſtatutũ debuit fie- ri ⁊ in aliqua foꝛma determinata pᷣnota ri.qꝛ non põtad ſuperioꝛẽ bri recurſus. . — — . Ull jali⸗ lrey ſerri Atb. ſper ſeri jbod mmpo iaſe gduo ndr, pbicn lunta⸗ gnbo inpe hecpte eporh lle4 inc, tapu rta mufo⸗ thle aͤede pyt thonif mmeria llseo/ zute, ugt ele gipe⸗ fe.1t lunms ſu⸗ Cz ecleen ſbi tovib⸗ oris et ogſn ſorisſ⸗ ini 1 Grius. 2= 116ℛ1 eſt vicendũ e illa Ad PeimugsEinrelligeda d elect ione cõiter ſupta in qua ſufficit ſa-⸗ nioꝛ pars ſi fuerit iudicio ſupioꝝ aꝑppꝛo bata. uel intelligit᷑ de electioe qͥ fit ime diate inſpiratione diuina ſigno uel mi raculo exteri apparẽte:ſicut fuit in ele ctione aaron ꝗ ſuit ſũmus ſacerdos frõ dente virga eius alioꝝ virgis res aneti bus ſiccl:ut ſenbit᷑ Mueri xvi. CAd 2Zm eſt dð ꝙ papã fieri cũ pꝛedeceſſoꝛis d elib era tione põt intelligi duplr. papa de electiõe ſucceſſoꝛis poſſit ba bere aliqualẽ collationẽ quodlicitũ ẽ ſi bi. uel ꝙ heat de tali electione iuriſdicti onẽ:ut ꝙ ſue dignita hberedè poſſit ſub ſtituere:qð nõ põt.ſicut dictũ eſt in ſuꝑi/ oꝛiqõne. ꝙ vᷣo additur plurimoꝛũ ſnia cõuincat ſivota eligentiu ſunt diuerſa. intelligit ſnia plurimoꝛũ:qꝛ due partes debẽt eẽ jm ſoꝛmã pꝛenotatã:ex ð elec. c.licet. C Ad z eſt dð ꝙ remediũ ap ponendũ in electione pape debet eẽ fe⸗ ſtinu ⁊ celer:debet tñ cuʒ hoc eẽ rõnale ⁊7 ſecuꝝ Si au᷑t ſufficeret maioꝛpars uł minoꝛ ſi eẽt ſanioꝛ dato ꝙ celeriꝰ poſſet takł electio fieri per hůc modu:nõ tñ eẽt ſic rõnalis:⁊ ſic ſecura cũͥ i dubijs eiꝰ ad ſuꝑioꝛe recurſum haberin poſſet. — ꝙ electio pape poſſit viciari ſi- D qumntug et enim cut electio alioꝛũ:qꝛ quod deꝰ coniüxit: hõ ſeꝑare non põt:ſicut ſcribit᷑matth. xix. Sed poſito ꝙ aliquis cõiugatꝰ eli/ gar in papã cuius vxoꝛ credit᷑ moꝛtua: etnõ eſt. Si igit᷑ petat debituz: videt q talis teneaf redire ad vxoꝛẽ ⁊ papatuʒ dimittere. ¶ Pꝛeta vt ſcribit᷑.lxxix.di. Si gs pecunia uel gr̃a buana aut popu lari uel militari tumultu ſine ↄcoꝛdia et canonica electioe cardinaliũ ſedis apli ce ſuerit intronizatꝰ nõ aplicꝰ ſed apo/ ſta ticus bẽatur.põt & electio pape vicia ri. Pꝛeta ſcribit᷑ ex de elec.c.vbi ma ius ꝑiculũ.Ii.vi ꝙ electõ pape debeat ce ſecun lebꝛariin ciuitate in cuius territeꝛio ſeu diſtrictu ide pontifex obit: niſi foꝛſitan ſit interdicta uel ↄira romans eccleſiaʒ in aꝑta rebellione ꝑſiſtat: Si g electio fi eret in terra interdicta uelqueeet i re- belliõe eccleſiã:vr ꝙ talelectõnlła ſit An aenae HÄ eſt quod ſcribit᷑ e In Otr Piute decc. licet. vbi bẽtur ꝙ elect? a duabꝰ ptibꝰ cardialiu abſq; vlla exceptõ e ſũmꝰ põtifex bẽat᷑ RKIideo Zicendu tribꝰ mois põÿõt electio papeviciari. Cpꝛ: ex parte eligẽtiu:vt ſi aliquis cli geret᷑ vel intronizaret᷑ ꝑ ſeditione:⁊ per potentiꝗ laicalẽ:talis enĩ nõ eet cẽſen- dus apłicus:ſj iua ſoꝛ ⁊ deſtructoꝛ totiꝰ chꝛiſtianitatis perpetuo anatbemate cũ ſuis auctoꝛibꝰ ⁊ ſequacibꝰ irretit? eẽt ſicut patet.xxiij.di.c.in noiedñi. ¶C 2*½ ex parte ipſiꝰ electi:ut ſi illequi eligerer depꝛebedat eſſein manifeſta hereſi.⁊ di co manifeſta:qꝛ eui ctia pa trate ſceler⸗ no idiget clamoꝛe accuſatoꝛis. Uñ ipſo ſacto talis eẽt depoſitus:qꝛ ipſe ſolłꝰ ha bet de bereſi iudicare ⁊ terminare ꝓpter quod deuiãs manitſeſte a fide ad papa ti aſſumi nõ põt:qꝛ tał electio nõ caderet ſuꝑ materia debita. Vñ ſcribit᷑.xl.di.c. ſipapa.ꝙ eius culpas nullus moꝛtaliuʒ redarguereĩ bac vita pᷣſumit:qꝛ cũctos ipſe iudicà turꝰ ⁊ a nemĩe iudicãdꝰcẽ niſi depbendat᷑ deuiꝰ a ſide. ¶ 3ex parte ipſius elec tiõis vt ſi careat dectio pᷣno tata foꝛma poſita.ex᷑ de elec.c.licet.pu⸗ ta ꝙ a pancioꝛibꝰ ꝙ; duabꝰ ꝑtibus car-⸗ dinaliu aliqꝗs eligat᷑.tuc eni mſi maioꝛ cõcoꝛdia int ceſſerit nullatenꝰ e aſſumz dus. VUñ dr̃ lxxix.c.ſigꝗs.qꝙ ſiꝗs ſine cõ coꝛdia ⁊ canõica electiõe cardinaliu i ſe „ de aplica intronizat᷑:nõ papa ułlaplicꝰ: ſed apoſtaticus hbabea tur. Ad pꝛimũ☛dz in talica E EE*ντſ erquo certu eet vx oꝛẽ ſuã eẽ ꝗ debitũ peteret induceda eèt ad ↄtinẽtiã ſeruãda:qð ſi facerenol letpoſſet papatui renuciare ⁊ ad iplam Ar. Queſtio Vi Supꝑquo verbo dicit Augꝰ:ꝙ paſcere oues ẽ credẽtes in xpo ne a ſide deficiðit cõfoꝛtare.terrena ſubſidia ſi neceſſe eſft accedere:als teneret᷑ ei debitũ readere qꝛ tinẽ tia clericoꝝ eſt cõſiliũ et de iure poſitiuo. Reddere aũt debitũ vxoꝛiẽ pᷣ/ tũ ⁊ de iure naturali ⁊ diuĩio.vbi aũt ius poſitiuũ cõtradicit vel ipedit ius na turalevel diuinũ ſeruãdũ nõ eſt:vt ſi a pꝛopꝛiatio rerũ eſt de iure poſitiuo:⁊ cõ ſeruatio vite eſt de inre nali.tunc ſi ↄſcr natio vite mee nõ põt eẽ ſine acceptione rerũ alteriꝰ:licite poſſum ſumere.qꝛĩ ta licaſu ius poſitiuu iped it ius naturale: ⁊ nõ põt cu ipſo ſtare.Et ſi dicat᷑ ꝙ ſcãa⸗/ dalũ eẽt in pplo ſi ſciret᷑ ꝙ papa redde ret debitũ vxoꝛi tale ſcandalũ eet paſſi⸗ veritatẽ doctrine ⁊ eqtatẽ iuſticię ⁊ ctitatẽ vite:vt dicit Hieroꝰ. ¶Ad eſt dð: ꝙ illud decretũ intelligit᷑ qñ ali- quis eligeret᷑ nõ a cardinalibꝰ ad quos ſpectat electio:ſʒ potentia laicoꝝ uel ex danmotepnkiſ ed ſi electꝰ eſt a duabꝰ ꝑti bus cardinaliu dato ꝙ pecũia ⁊ ſymoni ace ſit electꝰ:nõ eſt dveponedꝰ.⁊ ſi dicat᷑ ÿ ipſa ſymonis e hereſis:vt patet:i.q.i. icendu ꝙ bereſis ẽ large loquẽdo.be reſis aũt pꝛo qua deponedꝰ e papa acci pit ꝓpꝛie ᷣm qð opponit᷑ articulis fidei uel bis que ſũt imediate ãnexa articuł. CAd ʒ ẽ doꝙ illa decretał ſtrigit car in ales ut electio babe fien debeat i ci⸗ uita te in qua pᷣdeceſſoꝛ obit niſi ſit iter dicta:uel in manifeſta rebellione eccłie: tunc eni indulget ꝙ poſſint alibi ſe trãſ ferre ad dictã electionẽ faciendã. Si tñ uũ nõ actiuũ:quod nõ ẽ dimittẽdi vpt an 2* iu terra interdicta fieret non pꝛopt᷑ boc viciaretur electtioio. ELEIIV Zidef.n. wvꝓ electio pape dẽat examinari ſi cut electiones alioꝝ:qꝛ ſi nõ examigtur hoc ẽquia eiꝰ elcctio ẽ ↄfirmatio. Sed multoꝝ alioꝝ pᷣlatoꝝ electio ẽ cõſirma/ tio. hoc nõ ẽ ſingulare ĩ ettebe⸗ MPꝛetra xpᷣus examinauit petruʒ. Jo. xxj. Qñ ſibi eccle ſis cõmiſit dicẽs trina interrogatiõe facta. Haſceoues meas ſubditis miſtrare:exẽpla virtutũ cũ ver bo pᷣaicatiõis ipendere:aduerſarijs ob ſiſtere: errantes ſubditos coꝛꝛigere. In gbus verbis exiſtit tota examiatio pᷣla toꝛũ. Sicut patet.xxiij di.cqui eßus oꝛ dinandẽ. eodẽ mõ electio pape ꝑ bũc modũ eſt examinãda. ¶ Pꝛera oia que requirũt debitã foꝛmã ⁊ debitam mate riã cadũt ſub examiatione.qꝛ ſi carẽétal tero eoꝝ:carent eoꝝvirtute ⁊ efficacia. ſicut patet de ſacramẽtis quoꝛũ virtus reꝗrit determinatã foꝛmã verboꝝ ⁊ ve- terminatã materia:puta baptiſmꝰſi nõ fiat in aqua cu expſſiõe trinita tis nulliꝰ efficacie eẽ dignoſcit᷑:ſ electio pape re quirit debitã foꝛmã ⁊ debitã materia ergo cadit ſub examiatõe:qꝛ ſi deficeret in aliquo iſtoꝛũ nulla elcctio eſſet. 1 eſt: qꝛ üliꝰ clectio In Otrarin nõ debet examia⸗ rig quãnulla exceptio recipit᷑. Sʒ ſcri bit᷑ e de elec.c.licet.q; abſq; vlla ecce/ ptione elect? a duabꝰ ꝑtibꝰcardia liu ab vniuerſali eccleſia ſũmꝰ põtiſex beatur: ergo eiꝰ dlectio nõ ẽ examinãda. fideo Dicendu: ꝙ electiones pape cadere ſub exami . ° natione dupł q;tu ad pñs intelligi pöõt po talis electio inter ipᷣos eligẽtes ſicexaminet᷑ qᷣtenꝰ rite ⁊ canonice cele⸗ bꝛet bim foꝛmq annotatã in iure.¶ 2. qſupioꝛis iudicio tał electio diſcutiat appꝛobet᷑ uel repꝛobet᷑. C p· mõ mag examinãda ẽ ⁊ mag diſcutiẽda:electio pape tanq; capitis ⁊ paſtoꝛis vniuer ſax ecclie q; alicuiꝰ alterius. Uñ dr lxiij.di. inter nos ⁊ vos pacti ſerie ⁊ ſtatutũ et ↄfirmatũ eſt ꝙ electio Tpfirmatio als cõſecratio futuri romani põtific nõ niſi iuſte ⁊ canonice fieri debeat. C 2 · mõ nõ:qꝛ ſupioꝛẽ nõ recognoſcit cuiꝰ iudi- cio appꝛobet᷑ ulrepꝛobet᷑: cõꝑat᷑ n. ſu- pꝛemꝰpõtifex ad oẽs alios tã adlaicos „* 4 e q; clericos ꝗ ſut de coꝛꝑe eccłie:ſicut ſpi rituale cõꝑa ad coꝛpaleułaĩale.ſj con- Nat q illuq qð ſpuale enõ debet exami nari ſeu iudicari ꝑ coꝛꝑale:ſ̊ potiꝰ econ uerſo. Vñ ſuꝑ illo verbo.j. ad Chor ij. Aialis hõ nõ ꝑcipit ꝗᷓ ſũt ſpũs dei.ſtulti naa eni eſt illiæ nõ põt utd lige qꝛ ſpuar· examinat᷑. Oicit Augꝰin libꝛo ee vera religiõe:q examiatio ⁊ ꝓbatio ſpualiũ fit tmmodoſpũa ł ⁊ a ſpuali boĩe quia ſpũs oia ſcrutat᷑ etiã piuda dei.Hõ aut debet fieri examiatio ⁊ ꝓbatio ab hoĩe tꝑali ⁊ carnali:qꝛ ſpuał hõ oĩa iudicat: ⁊ ipſe a nemie iudicat᷑. At dicit apłs ꝙ nõ ẽ ſic intelligẽdu vt vniuerſalit papa ſubt᷑fugiat oẽ iudiciũ:qꝛ cũ dicẽte apło. Opoꝛtet nos oẽs pñtari an tribual xpi ta ſpuales q; carnales vt referat vnui/ gſq; ꝓut geſſit in coꝛꝑe. Opoꝛtebit ut di cit Augꝰ papã ⁊ oes ſpuales a lege diui na iudicari ⁊ ꝑ legẽ diuinã examiari.nõ S ab agliq ifra ſepot ſpual hõ puta papa examin ari ułiudicari ſʒ ſolꝰ ipe põt dicẽ ꝗ auũt examiat me ułiudicat me dñs eſt ₰ „ ½ 1 1ε1 do:& ſi aliquoꝝ Ad Peimiieci o nõ exa miat co ꝙ electio ipſoꝝẽ ↄfirmatio:boc non eſt aucte ꝓpꝛia ꝙ ſuꝑioꝛẽ ñ recognoſcãt nõ.n.poſſet papa eximere aliãſ clericos uel laicos ꝙ no ſubijcerentr᷑ iuriſdictioni ſue:ſʒ bñ põt eximere ali̊s ut electio.eo ru nõ trãſeat ꝑ examẽ coĩs iurl.electio aut pape ſic ẽ pfirmatio ꝙ ſua ꝓpꝛia au ctoꝛitatenõ põt ꝑ alique ſuꝑioꝛe exami nari ul appꝛoban. ¶C Ad 2“c do e ſiẽ dicit Augꝰ. Jõ xpᷣs examiauit petru de trina dilectione:qꝛ trine n egatõi eiꝰ vo luit ꝙ trina ↄfeſſio rñũderet qtũs nõ mi nus amoꝛi lingua eiꝰveſeruiret q; timo ri. Sic etiã papa vt dictũ eſt ꝑ legẽ diui nã bñ examinabit ⁊ iudicabit᷑:ſʒ a puro homine nec examiĩari nec iudicari põt. ¶ Ag z patet ſolutio ꝙ bñ debet exa miari int᷑ eligetes ut tałelectio rite ⁊ ca nonice celebꝛer᷑ ut ſit facta in debita foꝛ ma ⁊ cadat ſuꝑ debitã materiã: ſʒ pꝰq; facta eſt ſupioꝛis iudicio nec exramĩan- da nec diſcutienda eſt. D ſeptimu hen. wvꝓꝓ imꝑatoꝛ iuriſqictionẽ hẽat in electõe pape:qꝛ ut ſcribit᷑.xiij.di.c.adri anus. Carolꝰ imꝑatoꝛ romã vemẽs pa piã obſedit:ibiq; relicto exercitu in ſcã reſurrectiõe ab adriano papa rome ho/ noꝛifice receptꝰẽ:qui adrianꝰ cũ vniuer ſa ſynodo tradidit dicto Carolo imꝑa/ ri ius ⁊ ptãtẽ eligẽdi ſũmũ põtificẽ ⁊ oꝛ dinãdi apłicã ſedẽ. Hoc idẽ decretũ ↄfir mauit Leo papa dans auctoꝛitatẽ Ot⸗ tonipꝛimo regi theutonicoꝝ⁊ ſucceſſo- ribꝰ eiꝰ in ꝑpetuũ eligẽdi ſucceſſoꝛẽ at oꝛdinandi ſedis apłice ſumũ põtificẽ.ſi- cut patet in.c.ſe. Aidet᷑ & ꝙ electio ro/ mani põtificis ad ius ĩꝑatoꝛis ꝑtineat Pꝛeterea papa pᷣeſt toti eccliei ſpus libꝰ ⁊ tꝑalibꝰ ut ſuꝑiꝰ dictũ ẽ. ſicut eiꝰ electio debet fieri ꝑ cardiales ⁊ ꝑ cleri- cos ꝓpt᷑ admiſtratõʒ ſpualiũ: ita debet fieri ꝓꝑimpatoꝛẽ ⁊ laicos pᷣncipes ꝓptcr admiſtrationẽ tꝑaliũ. potiſſime cu tꝑa⸗ lia pape ꝑimꝑatoꝛẽ tradat᷑: ſicut patet lxiij. di. c. ego ludouicꝰ S. ſpꝑ poſteri⸗ depẽdet a poꝛi:ſʒ pus fuit regnu imꝑia le q; ſacerdotale õ vr ꝙ electio ſumi ſa cerdot ſineↄſenſu imꝑatoꝛ fieri ñ deat qð ſcribit᷑.lxiij. In otrariũ as en bir rui. vbi dr ꝙ electiõi epoꝝ imꝑatoꝛ itereſſe nõ dẽat cũ n. dixiſſet clero talẽ ĩ potifi/ cali ſede ↄſtituite cuinos ꝗ gubernamꝰ imꝑiũ ſincere nra capita ſubmittamꝰ ⁊ eiꝰ monita dũ tãq; hoies deliqmꝰ necei ſario veluti curãtj medicamia ſuſcipia⸗/ mꝰ. Cui cũ dixiſſet yynodꝰ ut magis ipᷣe decerneret ꝗs ad hoc ſapiẽs ⁊ piꝰexiſte ret. Rñdit ſuꝑ vos inqt ẽ tał eiectio:qꝛ diuina gra potiti ⁊ illiꝰ ſplendoꝛe fulgẽ tes melius poteritis eligere. . 1 dð ꝙ nec ĩꝑatoꝛ nec ali⸗ Ku 60 gs ſecular pnceps ᷣm mod erna iura bʒ iuriſdictõnẽ aliquã iu Ar. electione pape:ſ̊ bñ habet iuriſdictiões in eligentiũ incluſione ut faciãt obſerua ri in electione pape oĩa ſlla q ponunt᷑ ex de elec.c.vbi maius periculũ.li vi. Con uenienten aut ſubtractũ eſt ius ĩpatoꝛi ⁊ alijs pncipib oe electione ſũmi põtiſic ꝓpter certiꝰ iudiciu in tali electione fere du ⁊ ppter periculi euitandu. Ma vnuſ quiſq; bñ iudicat de bis ꝗᷓ nouit ⁊ boꝛu eſt bon iugex.ut ſcribit᷑.i.Ethicoꝝ. De electiones pape ꝗ debet pollere ſcitate vite ⁊ veritate doctrine magis creden/ du eſt lr̃atis q; idiotis ⁊ magis clericiſ qᷓ; laicis: Euitat᷑ et ſuꝑ hoc ꝑiculũ fidei: qꝛ qnq; etiaʒ imꝑatoꝛes in bereticoꝝꝑ fidia lapſa ſunt ⁊ catholice mris eccłie vnitatè impugnare conati ſunt. et ideo ſcõꝝ patꝝ ſtatuta aduerſus eos ꝓdierut ut nullo mõ ſe electioni ſumoꝝ pontifi-/ cũ inſererẽt.⁊ quicũq; eoꝛuʒ ſuſfragio ? ãminiculoſumuʒ pontificiuʒ obtineret anatbematis vinculo innodarer,· Ad pꝛmũ c νοο¹den *Ale mog toꝛes tan q xpᷣianiſſimifuerunt multũ fauoꝛabiles eccłie.⁊ iõ ut daret᷑ eis occaſio maioꝛis fauoꝛis ⁊ ꝓtectionis illa ptãs eligendi ſuũmuʒ pontificẽ a ſanctis patribꝰ fuit eis ↄcelſſa.ſʒ poſtmodu excreſcẽte eoꝛuʒ malitia ⁊ cupiditate.illa ptãs rõnabili ter eſt ſubtracta. Mõ enim eſt putandũ ex leuitate aĩioꝝ ꝓced ere ſi ꝓ diuerſita/ te reꝝ⁊ tẽpoꝝpᷣcepta mutant᷑ ⁊ greſub trabant᷑:ut ſcribit᷑ Heſter vltl. Vnñ ma-/ gna auẽ tas hnñda eſt bodie iĩ ecclia ut ſi nõnulli ex pᷣdeceſſoꝛibꝰ æ maioꝛibꝰ fece runt aliq̃ ꝗᷓ illo tꝑe potuerũt eſſe ſine cul pa:a poſteavertunt᷑ in erroꝛẽ ⁊ ſuꝑſtitio nẽ ſine tarditate aliq̃ ⁊ cu magna auẽte a poſter deſtruant᷑. ut. xiij.di. S. ven dẽ Ad ꝛmeſt do ꝙ papa no recognoſcit tꝑalia ab imperatoꝛe vel ab alijs pnci⸗/ pibꝰppt᷑ aliquã ptãteʒ in q̃ nõ ſub ijciat᷑ ei cu ab eodeẽ pncipio ſint coꝛpoꝛalia et ſpuᷣalia.ſʒ uel boc eſt ꝓpt er imediatam qd miniſtratione quã nõ bẽt ſůmus põ⸗ Queſtio VIII tifex indifferent in oĩbꝰ tpalibꝰ ſicut ſe- culares pncipes:uel ꝓptergacis ⁊ get! eccłieoſeruationẽ: uł ꝓpter ipſoꝝ tpaliuũu tyrãnice oblatoꝝ reſtitutionem. C Ad Zmneſt dð ꝙ ſi tpale dñ iuʒ pceſſit ſacer- dotale hocnõ fuit dignitate ⁊ cauſalita ee otiꝰhoiupꝛauitate ad quoꝝ de/ P2 1 *. — 6 . — — defenſionẽ ꝑmiſit deꝰ aliquos imn dñium E ⁊ coꝛꝛeptionẽ ⁊ qñʒ inocentuʒ ſurgere. Sʒ dñium nãle ⁊ tꝑale in mini ſteniũ ⁊ i obſequ regim ĩs ſpuał datũ ẽ ut ſupius eſt tactu ⁊ nple ar tanget⸗ er P ſic ꝓcedit᷑vi O OaÜhHheà ni laitci debent electioni pape inter eſſe.qꝛ ſcribit᷑.xxiij.di.c.ĩ noie dni:ſi pꝛa uoꝛũ hoiuʒ ꝑpuerſitas innaluerit ut i vꝛ- be romana gratuita non poſſit fieri ele ctio:tũc cardmales epᷣi cu religioſis cle ricis ⁊ catholicis laicis iʒ pauc ius ptã tis obtineant eligere apłice ſedis potiſi cẽ vbi ↄgruerit:videt᷑ gͤ ꝙ laici nõ ſolu,3 debeãt electioni pape intereſſe:veꝝetiã q; iuriſdictionẽ hre poſſint i tli electoe. Pꝛeterea ſcribit᷑.lxiij.di.ego.ꝙ cle⸗ rus ⁊ ppls electioni põtificis interſint. nõ & exduduunt᷑ laici in tali electõe fiẽda BS. eius eſt electioni intereſſe cuiꝰ eſt electioni ↄſentire:ſʒ dr di.ſupꝛadicta.c. cũ lõge:qꝙ lʒ plebis nõ ſit eligere eiꝰtũn eſtelectioni ↄſentire. Nidet᷑ ẽ ꝙ abſq; conſenſu ppłi ⁊ laicoꝛũ talis electio ri- teicelebꝛari no poſſit. S r 1 6 & ſeribif: eg. In CO trarii di⸗ 0 ly pplo faccre electione eoꝛũ ꝗ ad ſacerdotin ꝓ mouent᷑ imo laici excludẽdi ſunt ab ele ctione ſacerdotũ:qꝛ nõ libertas iperan di uel eligẽdi:ſʒ potiꝰ neceſſitas obedien di eis iniungir. Rñü deo do ꝙ laicos poſſe inter „. eſſe electi onipape trib? mogis intel ligi poteſt. C P. q;tũ ad iu riſdictione ⁊ ſic 'm moderna iura nullã iuriſdictionẽ babẽt: æ ſatis ↄnenient ex àA D cluſi ſunt:qꝛ populꝰpſuaſione ant coꝛꝛu W pti Gyl r hüge noꝛ beuiea ſti cooꝛe⸗ C cnilt moꝛd imoe peeſe ſſebe ſalna ſeanti noni Ultal thonn fobo⸗ loꝛü llecti twnn sa Ghibe Padi ttioſ ſius tergi ler. peobe citce bocc dii nu concitt aecart itr⸗ nen Cibie W ii teor ſiti⸗ WI ſat ſe⸗ r gerf nali .C. itſiec, Auſolie Mopde, Meontn, nWiun einni datüins rallty in Peinter dirſſpen frntin⸗ tfen gos de cus ge sporf jnoͤſple, renen an 0, e⸗ nterſtt⸗ chefiicn ſcaude Ar. ptione cito a iudicio deuiat.non eſt eni pplus ſequẽqus ſed inſtruedus. Oñ ſuꝑ illo verbo Eto. xxiij. Mon ſequeris tur bã ad faciendu iudiciu:nec iudicio pluri moꝛũ acquieſces ſententie ⁊ a veritate deuies. Dicit glo.ꝙ pplus ſequẽdꝰ non eſt in iudicio:ſʒ doctoꝛęs qui lʒ ſint pau cioꝛes numero:ſunt tñ ſanioꝛis coniilij. C 2 q;tu ad repꝛeſentationẽ:ſcribitur eni.lxiii.di.c.cũ longe.ꝙ electiones ſũ moꝛũ pontificũ ⁊ alioꝛu epᷣoꝛum quõdã imꝑatoꝛibus ⁊ alüs laicis pncipibꝰ re/ pꝛeſentant᷑: ſicut de electiõe bti ambꝛo ſij ⁊ bti gregoꝛij legit᷑.⁊ boc ad vitãduʒ ſciſmaticoꝝ ⁊ hereticoꝝ inuaſionẽ . ſecutionẽ:cõtraquos legibus fideliſli- moꝛũ impatoꝛũ frequẽter eccleſia mu⸗ nita legitur.pñta bat᷑ talis electio ca tholi coꝝpncipibus ut eoꝝ auctoꝛitate roboꝛata:nullus hereticoꝝ ⁊ ſciſmati⸗ coꝛũ aud eret ↄtraire:⁊ ſic adbuc laicos electioni pape intereſſe cõgruũ eſt: VUñ romano pontifice creato ⁊ coꝛonato eius coꝛonatio ⁊ creatio regibus ⁊ pn/ cipibus mudi denũciat᷑. ¶ 3. ;tuʒ ad publicationẽ:qꝛ nõ eſt poneda talis ele ctio ſub modio ſed ſuꝑ cãdelabꝛũ qᷓtenꝰ ſi ius acꝗſitu eſt:electio nõ poſſit aliqua tergiueriatione celari. VUñ ſcribit᷑ ex de elec. Electiones quoq; cladeſtinas re/ pꝛobamuſ ſtatuẽtes ut q;cito electio fu crit cꝗebꝛata ſoleniter publicet᷑.eſt eti boc cõueniẽs ſic ppło publicari ad gau⸗ diũ nüciandu Legit eni in calcedoniẽſi concilio: ꝙ totꝰ ppłus ⁊ tota ſynodus acclamauit electioni pape. Leo ſanctiſ ſimꝰ? Pe viuat ꝑ multos annos. ◻ § eſt do: ꝙ illud de A Peimn cretũ intelligit᷑ uł bm antiqua iura ꝗbus cõceſſum fuit ali quibus laicis iuriſdictionẽ br̃e in electi zepape pprer fauoꝛẽ eccleſie.uł intel ligit᷑ ꝙ electio illis laicis eſt repntãda ut eoꝝ virtute ⁊ fauoꝛe nulli poſſent pꝛe dictã electionẽ ꝑturbare. ¶C Ad 2 eſt dicẽdũ e ſicut notat ſud illo decreto tertia M laici vocandi fut ad election:intelligit de talibus laicis qui ſunt patroni eccle ſiaruũ ad quos pꝑtinet pñtare ⁊ eligere oꝛ dinãdos in eccleſijs quaꝝ ſunt patroni 7 fundatoꝛes: ſicut pa tet.xvi.q.vij.c.de cernimus. Si vᷣo intelligat᷑ de electiõe pape tũc debet intelligi q;tũ ad repũta tionẽ uel q;tũ ad publicstionẽ: ſicut ſu perius dictũ eſt:nulla tñ taliu cõditio/ nũ exñte nõ eẽt talis electio inſringẽda quta õ ipſam nulla exceptio recipiẽda ẽ E Ad ꝭc do: ꝙ cõſenſus ppłi ⁊ ap- pꝛobatio reꝗrenda ẽ in electione iã fcãẽ nõ in electione fiẽda:quia electio illius qui pnceps pacis ẽ:pacẽ ⁊ vnitatt aioꝝ ſuoꝛum iubditoꝛum requiriit. ¶Queſtio tertia ð eligẽtiũ iuriſdictõe AAA10 debape electiõe:re ſtat nuc ingrere de eligentiu iuriſdictione.Cir ca quod querunt᷑ vndecim. p: vtrũ ſolũ ad collegiuʒ cardinaliuʒ ſpectet papã eligere. C 2. vtru deſiciẽte tali collegio electio pape deuoluat᷑ ad gen erale cõciliu.¶3 vtuꝝ tale collegiu teneat eligere ſemꝑ boieʒ ſufficiẽtioꝛis ſcie.¶ A. vtrũ teneat᷑ ſꝑ eligere boiey ſanctioꝛis vite. ¶ e vtꝝ teneat magis eligere iuriſtã q; theolo goz. C. 6 vtru teneatur magis eligere bominẽ de collegio q; extra collegium. vtꝝ maioꝛt poteſtatẽ habeat col legiu eligens q; papa electꝰ. C S.vtrũ papa moꝛtuo. ptãs eius remaneat in collegio. C 9:vtrũ moꝛtuo papa colle giũ poſſit quicquid poteſtpapa viuens Cx.·. vtrum in tali electione debeat pᷣce dere tractatus uel aliqua pꝛelocutio. xi: vtrum tutius ſit celeriter eligere uel diu in tali electione cogitare. Ppꝛim ſic pꝛoceditur WVVDigetur eniz ꝙ non ad cardin ales ſolum per/ tineat electio ſummi pontiſficis:quis ſi cut papa vocatus eſt in vniuerſaleʒ ad miniſtrationem.ſic epiſcopi vocati ſũt ””M in ſollicitudinis partẽ: ſed partibus cõ uenit ꝓuidere ð toto.s videt᷑ ꝙ ad epos pertineat ſũmi põtiſicis eleztio. ¶S. electioꝛ qlibet actio ẽ ꝑticulariũ ſuppo ſitoꝛũ: ſ̊ iʒ papa ſit paſtoꝛ totiꝰ oꝛbis: habet tñ ꝑticularẽ ſede:puta romanaʒ ſicut btũs petrꝰ apud antiochiã pꝛi⸗ꝛ qᷓ; romã veniret babitauit:⁊ ignatiuʒ illic epᷣm cõſtituit vbi pꝛimũ nomẽ xpᷣianoꝝ exoꝛtũ eſt:poſtmodũ pꝛima ſedes beati petri celeſti bñ ficio romana eccleſia oꝛ dinata eſt:quã beatiſſimi petrꝰ ⁊ paulꝰ ſuo martyrio cõſecrauerũt. electio & ſũ mi pontificis ad clericoſromane ſedis pertinere videt᷑cũ illa ſit pꝛima ſua ꝑti cularis cathedra. C Pꝛeterea electio cois pa ſtoꝛis coĩtatẽ eligentiũ requirit. ſed papa eſt coĩs paſtoꝛ totius oꝛbis:vr ergo ꝙ pꝛelati totius mundi ad eius ele ctionem debeant coynennt. ſcribt —An⸗ eſt quod ſcribitur In 2 trarin ex de elec.c.licet vbi heturqꝙ due ꝑtes cardinaliũ requi/ runt᷑ ſolũ ad electionẽ ſùmi potiſicis:et ex de elec.c.vbi maius ꝑiculũ.li.vj.hẽt᷑ ꝙ ſolũ cardinales includi debẽt ad ele/ ctionęm pape faciendam. Küdeo Dicẽndũ ꝙ ſcribit᷑ He ENRH&ſter vlt!. Mon e putãduʒ ſi diuerſa iubentur ex animi imꝑant p/ uenire leuitate ſed ut pꝛoqualitate ⁊ ne ceſſitate tẽpoꝛũ ⁊ reipu.poſſit vtilit᷑ fer ri ſniam:q́;uis & ſm antiqua iura fuerit cõceſſum pꝛimo romanis oibus ius eli gẽdi papa: quia ut notat᷑.lxiij.di.c.ego ludouicus.Oẽs romani vno ↄſilio atq; concoꝛdia ſine aliqua pꝛomiſſione ſum mũ põtificẽ eligebãt.ita q olim roma⸗ ni oẽs ex con ſuetudine antiqua electiõi ſumipontificis intererant:⁊ poſtmodũ ex fauoꝛe catholicoꝝ ⁊ ad expugnatio⸗/ nem bereticoꝝ ⁊ ſciſmaticoꝝ:quibuſdã xpᷣianiſſimis imꝑatoꝛibus ius eligendi papã fuerit cõceſſum:nũc aũt tm ad ſo- los cardinales electio ſumi pontificis dignoſcit᷑ ꝑtinere.⁊ boc ſatis cõuenient pꝛopter duo. C P: ꝓpter eoꝝ aſſiſtẽtiã — Queſtio 1 q́;uis enĩ epi repñtent perſonas aploꝛũ non tñ repñtũt perſonas eoꝝ ut xpᷣo uel ipſi pape vicẽ eius gerenti pꝛeſentialit᷑ aſſiſtunt:ſed magis ut ipſi diffuſi in oꝛ- bem terrarũ quilibet aliquã parte mũdi in ſoꝛte pꝛedicationis acceperũt. cardi nales vo per ſonas aploꝛũ repꝛeſentãt ut xpᷣsꝛ pape vicem eius gerenti pꝛeſen tialiter aſtiterũt uel aſſiſtunt:⁊ iõ cõue/ nientius electio ſũmi põtificis fit ꝑx eos er epᷣos uel alios pꝛelatos eccleſie. W'2 ppr eoꝛũ cõuenientiã. nã ßm pᷣm in paucioꝛibus via certioꝛ et ſecurioꝛ. quaãto.n.piculo ꝑ paucioꝛa remedia põt ſubueniri: tãto citius ⁊ ſecurius ſubue- nit᷑.quia igitur vacatio ſedis aplice ni/ mis eſt ꝑiculoſa fidelibus ut citiꝰ ⁊ ſecu riuſ tali ꝑiculo poſſit remediũ adbiberi congrue ad paucas ꝑſonas: puta cardi nales tm electio pape deuoluta eſt. inr ergo ẽ dicendũ:q; Ad pꝛimũ ce die enaic uenientiã in electione ſũmipontificis:ſi cut ca rdinales:ut dictum eſt. cũ ipſi pa pe ſemꝑ pꝛeſentialit aſſiſtãt. ¶CAd 2m eſt do ꝙꝙ ſicut papa nõ obſtãte qꝙ ſit vni uerſaliſ eccleſie paſtoꝛ:eſt tñ ſingularit pᷣtitulatus eps ⁊ romanꝰ pontifex qꝛ ſe dem illã poſtq́; de antiochia venit bea tus petrꝰſił cũ paulo eoꝛüũ martyrio cõ ſecrauerũt ut dr di. xxij.c. ſacroſancta. Sic cardinales nõ obſtante ꝙ ſint iudi ces ⁊ pncipes totiꝰ mũdi. Jux᷑ illud pᷣs. Coõſtitues eos pncipes ſuꝑ oẽm terrã. pᷣtitulant᷑ tñ titulis eccleſiaꝝ rome ⁊ in diſtrictu romane vrbis exiſtentiũ:vnde clerici roma ne eccleſie appellati ſunt. Ad z“ eſt dð ꝙ coitatis nõ ẽ eligere qꝛ ſᷣm damaſ. Electio eſt duobus exñti bus vnũ pꝛe altero eligere.Hoc aũt nõ ꝑtinet ad oes ſʒ ad aliqs ꝑſonas ſingu larit.⁊ ad talẽ actionẽ deputatas q̃ pol leãt auctoꝛitate:ſapĩa ⁊ ſcitate.vñ n ec xpᷣs qui fuit paſtoꝛ oĩiuʒ ouium vocauit oẽs ad aplłlatũ nec oĩbus ſua ſecreta re- uelauit. AUñ dixit petrꝰ Actſ. x. Oedit out deus pater cũ manifreſtũ fieri oĩ po teco ctio pope laſoꝛ amt ach tbu⸗ Nclli conal leti ſtur⸗ ſeiis. lli hötſin deili, eeto cliü⸗ bife fom⸗ Uher⸗ bopt ſegn Kdep gnal ſttuer chixrt gpogy herett clee fütſib Rt derf müp r lene (ibe 1 gplon tpoul Nrialit ſinor⸗ temdi tcarl cſntit ſen ſocne, ftoto⸗ cclcſe. znpen wnor, lia pot bue⸗ lce ni⸗ rſcu Aobert tacdi ſ. dig illazc an jpſp 4 4 4 ſten gllert irge itbe⸗ Fnoco oſanen, ſir id lucſ, ntmi⸗ mer in wde iſunt, iet serſt pyulo ſʒ teſtibus p̃oꝛdina tis a deo Bſecudũecit wi . eni deficiẽ te collegio cardialiũ ad romanu cleꝝ ele ctio pape deuoluatur:quia ptãs eligẽdi papã ſolis cardinalibꝛeſt cõceſſa.ſj̊ ſuc/ ceſſoꝛeſ cardinalius ſuut romani clerici cum ipᷣi romani clerici appellet vr̃ ꝙ ad clerů romanũ cardinalibus deficiẽ/ tibus ſpectet eligere papã. ¶Pꝛeterea Ociliũ nõ babet auctoꝛitateʒ ſine papa. Scribit᷑.xvii.di.c.regula.q; nõ ẽ ratuʒ conciliũ qð auctoꝛitate romane eccleſie fulcitũ nõ fuerit. Et ibidẽ.c. multis ſub ditur.nõ ẽ cõſiliũ ſed ↄuẽticulũ qð ſine ſedis apłice auctoꝛitate celebꝛat᷑.ad cõ cillũ g electio ſũmi põtificis ſpectarenõ põt ſine pape auctoꝛitate. ¶ ¶ Pꝛeterea oↄciliũ gnãle nõ poſſet papaʒ eligere niſi eẽtogregatũ.ſj ad nullu aliũ ſpectat cõ ciliũ gnale ↄgregare niſi ad papã.Scri bit᷑ enidi.ſupꝛadicta.c.ſynoduz. Abſq; romanipõtificis auctoꝛitate ſynodꝰ nõ debet ↄgregari. Et ibi ſubdit᷑.Abſq; ſe dis aplice auctoꝛitate ſynodũ aligꝗbꝰ cõ gregare nõ licet.nõ ad ↄcilium gnãle pot ſpectare electio ſummi pontificis. 2 . eſt: qꝛ eoꝝ ẽ elige In Nrarin re ⁊ ↄſtituere q̊ꝛu eſt depon ere ⁊ deſti tuere:ſʒ totiꝰ ecclie ⁊ gnalis ↄcilij eẽt papã deponere ⁊ de⸗ ſtituere ſi i bereſi depᷣbederet᷑. Scribit᷑ eni xxi.di.c.nũc qũt.ꝙ cũ marcellinꝰepſᷣs 3 a ganis cet cõpulſus ut tẽplũ eoꝝ in⸗ greſſus tria grana thur ſuꝑ pꝛunaĩ ipo neret tũc vniuerſo ↄeilio ſcoꝛũ ⁊ epᷣoꝛuʒ collecto ⁊ inꝗſitiõe ſuꝑ hoc fcã oẽs dixe rũt ſibi. Oꝛe tuo iudica cãm tuam qꝛ ex oꝛe tuo iuſtif᷑icaber ⁊ ex oꝛe tuo ↄdẽna/ ber Ad ↄciliũ ; gnãle vr ſiłr ꝑtiereſũ/ mũ põtificẽ eligere ⁊ ↄſtituere collegio cardinalium deficiente. Kiid c0 oð: ꝙ alig dicunt ad ro Vmanũ cleꝝ deuolutã eè electionẽ ſũmi põtific caidinalibꝰ deſi cietibꝰ:⁊ qꝛ iſti ſůt ſucceſſoꝛes cardina⸗ tertia 1 liũ:ut ſupꝛadictũ ẽ. Et qꝛ ipſepapa ſin- gula rit᷑ ẽs romanꝰ. Vñ ad canõicos 7 clericos ep̃atꝰ puta ſci Joãnis latera nẽſis ſpectaret electio pape deficiente card ialiu collegio·. ¶ Sʒ ſine p̃iudicio puto tali caſu interueniẽte collegiuʒ deficeret magis foꝛe tutũ ⁊ ſecuꝝ:qꝙ ge nerale ↄciliu ad talẽ electionẽ faciẽdaʒ ↄgregaret ꝓpt᷑ duo. C P·ppt ſciſma vi tandũ:qꝛ ſicut dicit Augꝰ in libꝛo de ve ra religione. Catbolica fides ⁊ religio xpᷣiana ſine vlla nouitate ⁊ ſciſmatis uł bereſis ſeminatiõe:aut cõuẽticuloꝝ ſe/ gregatiõe tenẽda ⁊ pᷣdicãda:qꝛ igit᷑ ca ſu tali intueniẽte:q; collegiũ cardialiũ deſiceret ſi electio fieret ꝑromanũ cleꝝ poſſet eẽ mã ſciſmat :qꝛ electꝰ foꝛte ab vniuerſali eccłia nõ recipet᷑ calũnia uel dubitatiõe ðᷣ ptãte eligedi ĩ tali electiõe inf᷑poſita.iõ magis tutũ ⁊ ſecurũ eẽt ut talis electio elin pᷣlatoꝝ vniuerſał eccłie fieret. 2 ppt᷑ dubiũ intpᷣtãdũ. nã pᷣm Augl.ilibꝛo ſupꝛadcõ. In catho lica ecclia ſꝑ falſa ſũt reſpuẽda:vera vᷣo ſp teneda. Oubia v tãdiu credẽda do/ nec eẽ reſpuẽda ułrõ doceat uł pᷣcipiat auctoꝛitas:qꝛ ᷣ dubiũ ẽ ad quos ſpecta ret electio ſůmipõtiſic tali caſu intue-⸗ niete cũ dubia intpᷣtari qᷓ emergũt i ec cleſia ad gnãle ↄciliũ ſpectet. vr in tali ca ſu magleẽ ſecuꝝ ꝙ talis electio ad cõ ciliũ gnãle deuoluat᷑:qꝛ ſo in ambigua voce leg illa potiꝰ ſigniſicatio ẽ accipiẽ da q vicio caret:pᷣſerti cũ volũtas legii latoꝛis ex hoc colligipoſſit:ut dicitur in pꝛincipio digeſtorum. A G pꝛimũ gẽ dð: ꝙ romani R clerici ſut ſucceſſo res cardialiũ ĩ noiatiõe nõ ĩ iuriſdictiõe qꝛ planũ ẽ ꝙ nõ hñt auẽtẽ nec dignita/ tẽ illã quã hñt cardiales.⁊ iõ niſi fieret ſpãle ſtatutũ ꝑ papã ꝙ deficiẽte colle- gio ptãs eligedi remaneret in romanis clericis uel in canonicis ſancti ioannis nõ cõueniret eis eligere ſümuʒ põtificẽ magis q; aliis:qꝛ ſicut papa ẽ romanꝰ c 2 Ar. epᷣs ſingulariter.ſic ſingulares perſone 7 ſingulares clerici ſunt deputati ad ta lem electionẽ faciendã:puta cardinales quibꝰdeficientibꝰ nullis alijs cleric uel canonicis ſingularibꝰptas in tali electi⸗ one conueniret niſi ſuꝑ boc nouũ ſtatu- tu conderet᷑. ¶ Ad 2 eſt do ꝙ illa de creta intelligunt᷑ papa viuente.tuc eniʒ abſq; ei aucte conciliũ nec fieri nec con gregari deberet nec alicuiꝰfirmitatleẽt abſq; romani põtificl auẽte:ſj ipſo moꝛ tuo ⁊ collegio deſiciẽte poſſet ↄciliũ oꝛ/ dinare ⁊ terminarede oibus que pꝑtinẽt ad vtilitatẽ eccleſie.C Ad 3 eſt do ꝙꝙ in tali caſu imperatoꝛ ⁊ alij reges ⁊ pn cipes xpᷣianoꝝ poſſent⁊ deberent ↄciliu epoꝝ ⁊ pꝛelatoꝝ cõgregare ad talẽ ele/ ctionẽ ſaciendã. Et ſic puto ꝙ ſic poſſet eos includerę ad ↄſtitutionẽ illã ſerua- re circa eos ꝗ ponit᷑ ex de elec.c.vbi ma lus periculũ.ſicut nüc tenet᷑ facere ob/ ſeruare coĩtas terra vbi papa decedit er ga cardinales.Scribit eni.xvij.di. c. cõ cilia ꝙ cũ queda imponeret᷑ yymacho pᷣ ſuli aplice ſedis ec auẽte Theodoꝛici re gis ſanctũ cõciliũ ↄgregatũ fuit dices: dictus rex nibil ad ſe ꝑtinere pꝛeter re- uerentiã de negocijs eccleſiaſticis: ſed ipſi pꝛelatividerent ⁊ deliberarẽt quid magis putarent vtile ⁊ duůmodo vene/ randi ꝓuiſione ↄcilij pax in ciuitate ro mana daret᷑: ⁊ in toto oꝛbe ipſetotũ ra/- tum ⁊ firmũ baberet. tertiũ ſic pꝛoceditur. *E Eerl Liger eniz o ſemꝑ collegiũ teneat᷑ eligere i pa pam hbommẽ ſufficiẽtioꝛis ſcientie:quia dicit Rieroſuper leuiticũ. ⁊ ponit᷑.vij. q.i.c.H̊ͥ. Requirat᷑ in oꝛdinãdo ſũmuʒ ſa cerdote populipſentia ⁊ ſciat oes ⁊ cer ti ſint.quoniaʒ qui pꝛeſtantioꝛ eſt ex oĩ populo:qui doctioꝛ:qui ſanctioꝛ: qui in omni virtute eminentioꝛ:ille ad ſumuʒ ſa cerdotiũ eligat᷑. Nidet᷑ ergo ꝙ boiem ſufficientioꝛis ſciẽtie ad ſümuʒ pontifi- catũ ſemper teneatcligere Pꝛeteres Queſtio UII ſuper illo verbo Jaco.ij. Nolite in per⸗ ſonaꝝacceptione fratres gbariſſimi ba bere fide dñi noſtri ieſu xpi.dicit Augj. Quod ſi hanc diſtantiã ſedendi ⁊ ſtandi referamꝰ ad honoꝛes eccleſiaſticos non eſt putãdũ leue eſſe pctm diuitẽ adſede honoꝛis eccleſie ęligere paupere ↄtem/ pto inaructioꝛe ⁊ ſanctioꝛe videt᷑ ergo ꝙ ſemꝑ collegin boĩem ſufficientioꝛis ſcientie teneat᷑ eligere. Pꝛeteres di⸗ cit Greg.pꝛima parte ſui paſtoꝛał. Nul la ars pꝛeſumit᷑ doceri niſi pꝛiꝰ intenta meditatione diſcat᷑:⁊ ſubdit.Ab impe/ ritis ergo paſtoꝛale officiũ qua temeri⸗ tate ſuſcipit᷑:quãdo ars artiũ eſt regimẽ animaꝝ. AUnde ſumo ſacerdoti intelligi tur eſſe dictũ per ꝓphetã. Quia tu ſcien tiam repuliſti ⁊ ego repella te ne ſacer- dotio fùgaris mihi.videt᷑ ergo ꝙ ſemꝑ ſufficiẽtioꝛis ſciẽtie bomo debeat eligi in ſuůmuʒ ſacerdote;. Pꝛetereg dicit leo papa.Ex pᷣſbyteris eiuſdẽ eccłie ſem per optimꝰeligat᷑ cui cõſonat qð ſcribit᷑ ex de elec.c.nibil.vbi habet᷑: Nibil ẽ qð eccleſie dei mag officiat.i.noceat q; ꝙ indigni pꝛelati aſſumunt᷑ in regimie aia rum: ⁊ ſi iſtud veritatẽ habet vniucrſali ter de pᷣlat .mlo foꝛtiꝰ de ſümo põtiſice In ↄotrariũ ſe⸗ ſcribit ex de 1 e EWelec. c ne pꝛo deſe ctu paſtor]. Abi dicit᷑ ꝙ ſufficit idones 2 perſonã ſufficientẽ ad pꝛelaturã elige re.ſi ergo ſufficit electo ꝙ ſit ſufficiẽs ⁊ idoneꝰdebet boc ſufficere eligenti: puts ꝙy eligat ſu fficientẽ. ⁊ ſic nõ tener ſuffici entioꝛẽ ſemꝑ eligre. Bid CO doas aliqui ſine diſtin⸗ ctiõe reſpondẽt ad bãc queſtionẽ ꝙ duobꝰexigentibꝰvnꝰ ſit mi nus bonus ⁊ minꝰdoctus:aliꝰ vo mag bon?⁊? magis doctꝰ. Dicũt & ſufficit eli gere minꝰdoctũ⁊ minꝰbonũ:⁊ exponut qꝙ bonꝰẽ quis eoipſo ꝙ nõ ẽ malꝰ⁊ do/ ctus eoipſo ꝙ nõẽ indoctꝰ. Hõ attẽde tes ad bec verba Gregl.dicẽtis: Min? ẽ mala nõ agere niſi ꝗſq; ſtudeat ⁊ bo⸗ tu tiey 0 noͤſin ſintde haf cone⸗ glos weie part qui llute ſſten doctea (litq ing ſcen ſice ſieſ af⸗ 1ne ot rt ſitotr inon tlu nne ſopin ltu annen atclig bitnn geuel ſſfct. Citi ſeſar mgst emme ſetEr ſage firot Nero ntaior r Rlleti ſnt I inpe, it Aug 1ſund oshon agſeli ktoten⸗ leiago innons teead,, Nukkl pintat. Pime temen, Aregime tinntelig⸗ nunſci neſce⸗ vt len beat ie gen diat ccheſen goſabi⸗ uiitl latĩ ⸗ Finaſti ohitife ahiiciN *“ r nd tui ſiin⸗ nti⸗gun fi nneditt⸗/ . A bi t fo ag Aponu malbedo⸗ Hoattite 5 Mis ut de Ar. nis oꝑibus inſudare:quod maxie de p̃la tis ẽ vniuerſalit᷑ verũ quibꝰ non ſufficit ꝙ nõ ſint mali:̊ opoꝛtet ꝙ ſint boni ⁊ nõ ſint indocti ſʒ ꝙ idon ei ut alios poſ ſint docere.Mã dicit apłs.ij.ad Thi.ij. Hec:puta pᷣlaturã ⁊ paſtoꝛale officium cõmeda boibus fidelibꝰ qui idonei ſint alios docere. C Putos abſq; pᷣedicio melioꝛis ſentẽtie diſtinguendũ ee tã ex parte eligẽt q; ex ꝑte electi:⁊ ex parte ſtatus ad quẽ hõ eligit᷑.ex parte eligẽtj⸗ quidẽ qꝛ ſi ꝑ eligente põt eligi equa faci litate doctioꝛ ⁊ ſufficiẽtioꝛ ſicut minus ſufficiens ⁊ minꝰ doctus puto ꝙ tenet᷑ doctioꝛẽ ⁊ ſufficientioꝛẽ eiigere equa fa cilitate ſuppoſita. Ex ꝑte vᷣo electi di/ ſtinguendu e:qꝛ ſi minꝰ doct ⁊ minꝰſuf ficiens heret plures voccs ⁊ magisſuf ficiẽs ⁊ magis doctus heret paucioꝛes tũc ſi cligenti dictaret cõſcia q am itte ret vocè ſuã ſi eligeret magis ſufficietẽ ⁊ mag doctũ. puto ꝙ licite in tali caſu põt ↄfoꝛmare conſciam ſuã cuʒ alijs ut eligat minꝰ doctũ ⁊ minꝰ ſufficietẽ. Sʒ ſi tot voces babet vnꝰ ſicut aliꝰ ⁊ crede ret ꝙ ꝑ vocẽ ſuã augeret᷑ numerꝰ eligẽ/ tiuũ magis doctũ ⁊ magis ſufficietẽ: pu to ꝙ in tali caſu tenet᷑ eligere magiſ do ctũ ⁊ magis ſufficientẽ:qꝛ cõſcia ſtrigit eum ad illud. Illi aũt qui dicũt ꝙ ſuffi- cit eligere doctũ ⁊ ſufficientẽ veritatem bñt:nulla cõꝑatiõe facta boni ad meli oꝛ uel docti ad doctioꝛẽ:vbi aũt fit nõ ſufficit. Oultũ eni heret quis largã con ſciẽtiã qñ equa facilicate põt hre melio rẽ ſicutr bonũ ⁊ doctioꝛẽ ſicut doctum:⁊ magis bonũ:⁊ magis doctuü dimitteret ⁊ minus bonũ ⁊ minꝰ ſufficientẽ elige- ret.Ex parte vᷣo ſtatus eſt diſtinguẽdũ quia aliqua ꝑfectio doctrine requintur in vno ſtatuq nõ regꝗrit i alio.maioꝛ.n. ꝑfectio ſcie requirit in papa q; in epᷣo: ⁊ maioꝛ in epᷣo q; in pᷣibꝛo. AUñ dixit va/ lentinianꝰimꝑatoꝛ:ſicut ponit᷑.lxiij.di. c valẽtinianꝰ.Talẽ in potificali ſede cõ ſtituite cui ⁊ nos qui gubernamꝰ impe- riũ nr̃a capita ſubmittamꝰ ⁊ eiꝰ monita du tanq; hoies delinquimꝰ neceſſario ſi cut curantis medicamina ſuſcipiamꝰ. puto enĩ ꝙ ſpãliter in electione ſummi pontificis ſiſcienter pꝛeferatur minꝰ bo ceptio perſone eſt. ergo eſt dicenduz AG Peimuæg illud dictũ Hie ro.ut dicũt aliqui:eſt conſiliũ non pꝛece ptum. vuel ſi intelligat᷑ eẽ pꝛeceptuũ ſup-⸗ ponitur equa facilitas:qꝛ tunc non ſine ſcrupulo cõſciepoſſet eligi minus ſuffi- — nus melioꝛi ⁊ minus doctꝰ doctioꝛi ac⸗ 19 ciens ⁊ minus doctus dimiſſo ſufficien tioꝛi ⁊ doctioꝛi.¶ Ad ⁊u eſt ſimilit᷑ di cendũ ꝙ ibi loquituriacobus de diuite ⁊ paupere:planum eſt eni ꝙ ſi eligat᷑ di ues ad honoꝛẽ eccleſie:ꝗa diues dimiſ/ ſo paupere:quia pauꝑ:pa upere doctio- re ⁊ ſanctioꝛe illo:ſine acceptione per/ ſone ⁊ ſine peccato fieri nõ põt.quia ut ſcribit᷑ Pꝛouer.xix. Melioꝛ ẽ pauꝑ qui ambulat i ſimplicitate ſua q;ᷓ diues toꝛ quens labia ſua ⁊ inſipiens. C Ad 3“ pꝛo neſcientia uel pꝛo mexperiẽtia.mul eſt dicenduz ꝙ Gꝛeg'. accipit imperitiã ti eniʒ ſunt ſcientes aliqua ſpeculatiua qui tamencarent experientia ⁊ pꝛuden tia agibiliũ ignoꝛantes qualiter ſuccur rendum eſt languoꝛibus animarũ.quia ſine dubio ut ipſe dicit in eodem libꝛo. Magna cautio eſt adbibenda in regi- mine animarum: quia aliquoꝛum vicia ſta tim ſunt coꝛꝛigenda: aliquoꝛu vᷣo le- uiter ſunt increpanda: aliquoꝛuʒ vᷣo ad tempus ſunt diſimulanda.quia vulne- ra ſtatim ſecta deterius quãdoq; infer-/ ueſcunt. Nam quia ars artium eſt regi men animarum qui tali arte carent ad pꝛelaturam potiſſime ad ſummũ ponti ficium aſſumi non debent quantucunq; ſint inſtructi in aliquibus ſcient ijs ⁊ vi geant aliqua doctrina ſpeculabilium. Aad "eſt dicendũ:ꝙ alnqui dicutil- lud dictu Leonis itelligendũ eſſe qñ pᷣla tus eligit᷑ extra collegiuʒ pꝛopꝛiũ.tune c 3 enim melioꝛ et optimus eligendus eſt. Sʒ qñ eligit᷑ ð ꝓpꝛio collegio ſufficit eli gẽ ſuficiẽtẽ ⁊ idoneũ.ułintelligit᷑ ſuppo ſita eq̃li facilitate ſicut dictũ eſt in alijs. nartũ ſiqpceditur. 9 Eir Eider enim w[H collegiũ ſempꝑ tenear᷑ eligere in ſümi pontificẽ hoĩe; melioꝛis vite: qꝛ bomo tener᷑ confoꝛmare voluntatẽ ſuã voluntati diuine:iuxta illud Augl.ſuꝑ illo verbo:nõ adbeſit mibi coꝛ pꝛauũ.di cit enim ibi ꝙ coꝛ pꝛauũ ⁊ diſtoꝛtũ hẽt qui non vult qð deus vult:ſed deus vult eligi in ſuũ vicariũ ſemꝑ ſanctioꝛẽ ⁊ me lioꝛe:quia cuʒ ipſe ſit bonũ oĩs boni ſem per pꝛefert maius bonũ minꝰbono: & vi det᷑ ꝙ collegiũ ſemꝑ hominẽ ſanctior vite teneat᷑ eligere. ¶ Pꝛeterea in ſum mũ pontificẽ debet eligi ſimpliciter bo nus.ſed doctrina uel ſciẽtia nõ facit ho- minẽ ſimpliciter bonũ:ſolũ aũt facit bo minẽ bonũ hᷣm iutellectũ qð eſt eſſe bo⸗ num pᷣm quid. Sed eſſebonũ ᷣm affectũ ⁊ ᷣm voluntatẽ qð requirit ſanctitateʒ vite eſt eſſe bonu ſimpliciter: videt᷑ ꝙ collegiũ hoĩeʒ ſaltẽ ſufficiẽtioꝛis vite lʒ ñ boieʒ ſufficiẽtioꝛis ſcie tenent᷑ eligere. ¶S. bõ tenet᷑ in electiõe ſe ꝗ ↄſciaʒ re ctã:q̊ cuilibet ↄſcie recte dictat ꝙ mioꝛi bono maiꝰbonũ pᷣeligendũ eſt.g ſemper eligere me lioꝛè ⁊ ſanctioꝛẽ tenetur. In cOõtrariũ eſt quia illi ba- e bent bonũ zelüů in electione qui elhigunt talẽ in quo nullũ eſt canonicũ impedimentũ:ſicut pʒ ex᷑ ð elec c.dudũ. Sed eligẽdo bominẽ ſuffi- cientè ⁊ idoueũ nõ eſt aliq canonicum impedimentũ:quia canones nõ plus di cuut niſi ꝙ perſona ſufficiẽs ⁊ idonea eli gat᷑.ſufficit in vita elenee eligere. * ꝙ cõcoꝛdando iura que Kudeo diuerſimodeloquunt᷑ de electione pꝛelatoꝝ poſſumꝰ dicere ꝙ eo rum que in iure mandant᷑. quedã impe/ trantur ut que ſunt neceſſitatis:quedaʒ vↄo ſusdeut᷑ ut que ſunt vtilitatis. C Pꝰ? Queſtio cadunt ſub pꝛecepto. C 2? ſubconſi lio. NHam apls.i.Cbor.vindicit de vir⸗ ginibus aũt pꝛeceptũ dñi non babeo.cõ liliũ aũt do.et.ij.ad Chorj.viij.ait: Mõ quaſiimperãs dico:ſʒ ex alioꝝ ſollicitu/ dqine veſtrũ bonũ ingeniũ cõpꝛobans.ha bere ergo bonũ peelatũ ẽ neceſſitat: hba bere vs melioꝛẽ uel optimũ eſt vtilitas. Planũ eſt aũt ꝙ nõ minoꝛ regrit ꝑfectio in electo q; in eligẽte ꝓpterqð ſi electo ſufficit ꝙ bonꝰ ⁊ ſufficiẽs in vita ⁊ ĩ ſciẽ tia eligat᷑: multomag utputo ſufficit ecei genti q; bonũ ⁊ ſufficientẽ eligat. expe/ dit tũ ⁊ ſuadendũ eſt ſibi melioꝛẽ ⁊ op timũ eligat. Hinc eſt &O attẽdendoad illudqð ſufficit q imperat᷑ dicũt aliq̃ᷓ iura qꝙ ſufficiẽs ⁊ idoneꝰeligat᷑.ſicut pʒ er de elec. ꝑ totu. Attẽdendo vᷣo ad illð quod expedit ⁊ quod conſulit᷑ dicũt iu- ra aliqᷓ ꝙ ille ꝗ doctioꝛ ⁊ ꝗ ſanctioꝛ ẽ eli gatur.ſicut allegatũ fuit ſupꝛa.viij.q.i. c.lic;. Si enim pᷣlatũ eſſe bonũ in vita ⁊ ſcientia ſufficit deo ſufficit ecclie ⁊ ſuffi⸗ cit electo.nõ videt᷑ eſſe dubitandũ quare nõ deberet ſufficere eligẽti.iſtud aut ſuf ficere ſatis expꝛeſſe videt᷑ notare HNug. viij.q.i.c. licect. zeſt og n cer- . Seſt dð ꝙ nõ ẽ cer- Ad Paumn tũ ĩmo eſt dubium vtru deꝰ velit maius bonũ mag eligi⁊ ſanctioꝛẽ magis pꝛeficiin pᷣlatura:foꝛte enim ꝗ minꝰbonꝰ eſt ⁊ minꝰ ſanctꝰ meli⸗ oꝛ erit in pᷣlatione.⁊ iõ deꝰvult ipſũ ma⸗ gis eligi. Ael aliter põt dici ꝙ nõ ſequi tur ſi deꝰvult melioꝛẽ ⁊ ſanctioꝛ magis eligi ꝙ ꝓpter hoc iſtud teneat᷑ velle ex pᷣ cepto.ſicut deꝰvult magis me eſſe in re ligione qᷓ; in ſeculo:nõ tñ teneoꝛ ex pꝛe cepto religionè intrare.vñ cũ dicit᷑ ꝙ te nemur ↄfoꝛmare voluntatẽ nraʒ volũ tati dine ĩtelligendũ eſt reſpectu eoꝝ qͥ ſut ĩ p̃cepto nõ ↄſilio. ¶ Adꝛ ẽ di q; bonu boĩieʒ ſimplicit facit charitas ⁊ qꝛ charitas eſt i volutate iõ dictũ eſt ꝙ eẽ bonũ ßm affectũ ẽ ęᷓ bonũ ſimplicit᷑.tał tñ bonitas qñq; nõ ſufficit in regime pᷣ⸗ lul bcont devir⸗ beo.c it licicn, ms be Ntſ be tlitas, ſectio ſiceeo tiſe fict ei pe/⸗ e109 endosd cütali ſatp; 9dil dicitiy/ nortel ii. 1ita⸗ 7 ſiffi⸗ ighere gut ſuf Mus. Ar. lature:qꝛ dicit Niero.ĩ epła ad paulinũ: Scã ꝗppe ſiuplicitas ſolũ ſibi ꝓdeſt: ⁊ quantoplus ediſicat eccłam dei ex vite merito:tãtoplus nocet ſi Zdicentibꝰ nõ reſiſtit. Ad hoc igit᷑ ut aligs digat᷑ ĩ pa- ſtoꝛẽ ſufficit ꝙ eligat᷑ bonꝰ in vits ⁊ ſcia ſuffragante alia bonitate qᷓ reꝗrit᷑ ad p laturã. ¶ Ad dc do ꝙ recta Niẽtia aliꝗd dictat ut faciendũ ex debito:⁊ haãc bomo ſemꝑ tenet᷑ ſeꝗ:aliquid vᷣo ut fa- ciendũ de expedienti uel de congruo: et banc non tenetur ſeqdui. i⸗= Dgumtiũ ſic pꝛocedit᷑ 9 iln Ligdet eniz w collegiũ magis teneat eligere iuriſtã qᷓ; theologũ in papã:qꝛ papa po/ tiſſime eligitad qõnes ⁊ iurgioꝝ litigia determinada q tot quotidie inſurgũt ut niſi iuſticia conateiꝰ ſua virtute repme ret.ius humani federis litigatoꝝ abuſuſ extingueret.⁊ dato libello xepudij ↄcoꝛ/ dia e᷑ mudi terminos exularet.ut ſcribi tur er deelec.rex pacificꝰ.ſʒ in qõnibus terminãdis ⁊ imponẽdo finẽ litibꝰplus valẽt iuriſte q; tbeologi. Scribit᷑ eni xx di.c.decretales.qꝙ in ſacraꝝ ſcripturarũ expoſitionibꝰ ſacre ſcripture tractato/ res põtificibꝰ pᷣponant᷑. Sʒ in negocijs diffiniẽdis ⁊ in cauſis determinãdis ᷣm poſt eos:locũ merent᷑ tenere. Aidet᷑ o magis iuriſtꝗ q; theologũ collegiũ tene tur eligere. ¶ Pꝛeterea ſuꝑ illo verbo ꝓ phete Canes ſũt nõ voletes latrare. di cit Aug.ꝙ baculo ⁊ manu arcẽedi ſũt lu pi. Et ſuꝑ illo bo Eʒecb.xiij. Nec diẽ oñs de ꝓphetis inſipiẽtibꝰ.nõ aſcendi/ ſtis ex aduerſo nec poſuiſtis vos ut mu ru pꝛo domo iſrael ut ſtaretis in pᷣlio in die dñi. Dicit Gregl.in paſtoꝛali: dicit ex aduerſo ꝗppe aſcendere eſt ꝓ defen/ ſione veritatis libera voce huiꝰmũdi po teſta tibꝰ Zire.ſʒ hec oia ut videt᷑ melius põt hõ facere per iura q; per theologia: — 2* magis ̈ collegiũ renet᷑ eligere iuriſtã q; theologu. ¶ Pꝛeterea quãto oppoſitũ alicuiꝰ magis ꝑiculoſũ.tãto illud ẽ ma tertia gis neceſſariu. Sy oppoſitů iuris ⁊ iuſti cie eſt iniuſticia de q —— i. Politicoꝝ.ꝙ eſt crudeliſſima ⁊ ſeuiſſi- ma hñs arma:qꝛ ſicut hõ lege ⁊ iuſticia ꝑfectꝰ coptimi aialiũ:ſicſeꝑatꝰa lege et iuſticia ẽ peſſimũ oiuz. Cui ↄcoꝛdat illð quod ſcribit᷑ Eccle.x.Regnũ a gẽte ĩ gẽ tem trãſfert᷑ ꝓpt᷑ iiuſticias ⁊ iniurias et ↄtumelias ⁊ diuerſos dolos.ſj̊ papa de bet eẽ optimꝰint᷑ hoĩies q;tũ ad oĩa iſta. vider᷑ ẽ ꝙ plus expediat ecclie dei ꝙ pa ps ſit ſuriſta q; tbeologus. ¶ Pꝛeteres ſuꝑ illo verbo Exo.xxviij. aplica qʒ tibi aaron fratrẽ tuuʒ dictũ eſt moy ſi. Oicit gregl.ꝙ qui ad ſũmuʒi ſacerdotiũ aſſu/ munt᷑ tato ſtudio ⁊ amoꝛe debẽt legi ⁊ iuſticie adherereut germanavideant᷑ co gnatione ↄiungi.videt᷑ ᷓð papa magl Hchest eſſe iuriſta q; tbeologus, . ierony J n co trariuʒ muſi quadã epiſtola vbi foꝛtiterrepꝛebẽdit clericos ⁊ prꝛelatos eccleſie qui potiꝰin manibuſ poꝛtant cod ices imperatoꝝ q; euaãgeli- ſtaꝝ. ¶ Pꝛeterea ſcribit᷑ xxxvi.diiq ad ſũmuʒ ſacerdotiũ nõ aſpiret qui diuinis ſtipendijs ⁊ diſciplinis nõ eſt eruditus. 60 dicendũ ꝙ papa q;tum & XI eN ad pᷣſens quatuoꝛ mo⸗ dis derarinote CPꝛimo ex parte eccleſie cui pᷣfiat᷑. ¶alex parte ſtatꝰ in quopsſtituit᷑. ¶ ʒ:exparte ſciẽtie q̃ ꝑfi- citur. aex parte iudicijqð ꝑ ipſu fer tur. Oibus aũt iſtis modiſ liqde põt ap parere ꝙ collegiũ magis tenetur elige/ re bonũ theologũ q; bonũ iuriſt in ſũ mũ põtiſicie. ¶pᷣ ꝗ ie ex parte eccłe cui p̃ᷣficit᷑noĩe nãq; ecclie pᷣncipalit nõ ĩtel-⸗ ligũt᷑ muri oliueta ⁊ boa tꝑalia ð ꝗbꝰm ſurguũt oĩ die lites ⁊ diſcoꝛdie ad q̃ꝝ tmi nationẽ valẽt iura ⁊ leges:ſʒ magis ĩtel ligũtur aie ipſoꝝ fideſiu ad qꝝ infoꝛma tionẽ᷑ ut xpᷣo ſpoſo ecclie ↄiungãturnon ẽ neceſſaria:niſi ſacra theologia ꝓ eccle ſia eni ut noĩat muros caſtra ciuitates ⁊ alia tꝑalia bona xpᷣus moꝛtuꝰnon fuit Ar. Queſtio nec paſſus.ĩmo oĩa talia in tantũ contẽ plit ut diceret:volẽti ſeq ipſũ ꝓpter tꝑa le ſidiun.vulpes foueas bñt ⁊ volucres celinidoſ.fili?ꝰaut ho.nõ hba.vbi ca.ſu.re. Sʒ pꝛo eccleſia ⁊ noie eccłie intelligunt aie fideliuũ ꝓ quibꝰxpᷣs moꝛtuꝰeſt ⁊ ſan⸗ guinẽ ſuu effudit. Vñ dicit Chꝛyꝰ.in ꝗᷓ dã om. de penth. Magna cuxra eſt deo ð ecclia ſua nõ muro circũda ta ſj fide cir-/ cuſepta. Et aplłs.ij.ad Chorſj.xiij. Lpᷣi veſtigia ſequẽs dicit.ego aũt libẽtiſſime ipenda ⁊ ſuꝑ impẽdar egoipſe ꝓ aiabus veſtris .boc pʒ ec parte ſtatꝰ in quo papa cõſtituit᷑.na papa idẽ ſonat ꝙ pa ter patrũ ita ꝙ debet eẽ mediꝰ int deuʒ ⁊ alios paſtoꝛes ⁊ pᷣlatos eccłie.nã ſuꝑ illo vxbo qpᷣdictũ eſt moyſi Exo.iiij.Tu eris in his q ad deũᷣ ꝑtinẽt ⁊ aarõ frater iuꝰloquet ꝓ te ad ppłm. dicit Augl. ꝙ iu mus põtifex cuiꝰ figurã gerebat moy ſes medꝰ debet eẽ inter deũ ⁊ aarõ qui geinit tugurã alioꝝ pᷣlatoꝝ.Mã cum ipie moyles vellet termiare qõnes ⁊ iurgia i pplo audiuit a ietro cognato ſuo Exo. xviij. Stulto laboce cõſumeris.eſto tu ĩ pplo in bis q ad deũ ꝑtinẽt ⁊ ondas po pulo cerimonias ⁊ ritũ coledi deũ. Ad lites vo ⁊ qõnes determinãdas ꝓuide ð oi plebe viros timẽtes deü in quibug ſit veritas ⁊ qui oderin auariciam. C 3: iſtud pʒ ex partc ſcie qᷓ ſumꝰpontifex ꝑti cit᷑. Sicut eni ipſe papa pᷣfert᷑ oibꝰ alijs pᷣlatis ⁊ põtificibꝰ:ita ſcia qua ipſe ꝑfi- cit᷑ ⁊ qua debet eẽ ꝑfectus pꝛeferẽda eſt oibus alijs ſcietis:ut ſicut ſcia pꝛefert᷑ ſcie ita ꝓfeſſoꝛ pᷣferat ꝓteſſoꝛibꝰ.Cõſtat aut ꝙ ſacra ſcriptura eſt illa q pꝛefertur oibꝰ legibꝰ⁊ ſcietis: tbeologꝰ in ele⸗ ctione pape pꝛeferẽdꝰ eſt oibꝰ iuriſtis et alia ſciẽtiaꝝ ꝓfeſſoꝛibꝰ. ¶ ¶hoc patʒ ex parte iudicij ꝙ ꝑ ipſu paꝑ ã ꝓfert᷑.Eſt enim ipſe papa vniuerſalis iudex totiuſ oꝛbis ⁊ oĩium qõnuz inſurgentiũ. Con⸗ ſtat aùt ꝙ iura ciuilia ñ coꝛꝛigut oia ma la ⁊ multa impunita relinquuũt ꝗ per di uina legẽ ⁊ ſacrã theologis iud icant᷑.vñ V dicit Aug..in pᷣ li de libero arbitrio. Ni det᷑ mihi lex iſta qᷓ regẽdis ciuitatibꝰ ſer tur multa cõcedere atq; multa impuni ta relinqre que tñ ꝑ diuinã ſcientia iudi cant᷑.Et.x.di.in pn.ſcribit᷑ ꝙ legibꝰ im peratoꝝ nõ in oĩibꝰecclłiaſticis cotrouer ſijs vtedu ẽ.pᷣſerri cũ inueniant᷑ euãgeli ce ac nõice ſanctiõi aliàties obuiare *„ 1 eſt do ꝙ ad lites Ad Peim ⁊z qõnes terminã- das papa aſſumere debet contẽptibiles de eccłia puta ſeculares iudices ſicut di cit apłs:nõ aũt ipſe ꝑ ſeipſũ. VUñ et apłi vij. Syaconos elegerut ꝗ tꝑalibꝰ inſiſte rent quaten ipſi oroni ⁊ miniſterio vᷣbi dei quietiꝰpoſſent inſiſtere:inec bonꝰthe ologus nudus eſt a legibꝰ q;tum ad illð ꝙ veritatis ⁊ iuſticie eſt in eis.aliter le- ges dicede nõ ſunt ſi nõ ſunt iuſte ⁊ veę/ re:ut dicit Augj.ꝙ lex ut mibi videt᷑ di ẽda nõo eſt que iuſta nõ eſt.ꝗcquid enim veritatis ⁊ iuſticie eſt in oibꝰſciẽtijs ⁊ i ſacra ſcriptura ꝑfectiꝰ inuenit᷑.quicqd auũt falſuũ ⁊ noxiu eſt in ea dãnat᷑ 'm Au guſtinũ:Maã ipſa de ſemetipſa loquit᷑ ꝓ⸗ uer. viij. Per me reges regnãt ⁊ legsu co ditoꝛes iuſte decernůt. Ꝙ Ad 2“ eſt do ꝙ latrare Zᷣlupos ne aias fideliũ rapi- ant ⁊ ſtare ex aduerſo jᷓ volẽtes inua⸗ dere dominicũ gregẽ melius eſt per ſa/ cras ſcripturas qᷓ; per leges ⁊ iura face re quia finis eius eſt charitas. Juxta il lud apoſtoli finis pꝛecepti eſt charitas que ut ſcribit᷑ ĩ Cant.eſt oĩis armatura foꝛtiũ qua expoliatus Petrus vna mu lieris voce percuſſus du moꝛi timuit vi tam negauit:⁊ qua veſtitus dixit: obe dire opoꝛtet deo magis q; bominibus. Ad zjeſt dð ꝙ ſumus põtifex debz eſſe perfectus pꝛincipaliter lege diuina de qua ſcriptũ eſt:Lex dñi imaculata cõ uercans aias:legẽ aut bumanã aliquã do aſſumere poteſt non ad intentũ pꝛin cipale:ſed ad aliqð adiutoꝛiũ tẽpoꝛale ⁊ coꝛpoꝛale. Ande dicit Augi.⁊ ponit᷑.x. di. Si in adiutoꝛiũ veſtrũ terreni imꝑij ſin ſt tf a r he he ſen gus en V no tiyſer npuni iiudi Sb'in trover wigeli wuiare AAltes eini, hii ſiate jetapt hiliſe rio b vonetbe nad literle⸗ ſern⸗ pideldt idcnn ns11 icg⸗ n, eh. eon uchton üünp⸗ inus⸗ ver ſ⸗ Niſa unn 1 ofles nacura nan nvir N tobe⸗ nlbus, dch duune latuc- alun tien vule onl. imen Ar. leges aſſumendas putatis non repꝛebẽ dimus nam fecit hoc Paulus cu aduer-/ ſus iniurioſos ceſarẽ appellauit:⁊ ciueʒ romanũ ſe eſſe pꝛoteſtat ẽ. Ad 4ẽ dicendu: ꝙ illud verbũ Gregl. de lege di uina intelligit᷑. Si vo intelligat de lege bumana ꝙ ſümus põtifer legi humane germana cognatione debeat eſe coniũ ctꝰ. Intelligendũ eſt ſicut dicit Cypꝛia uus ⁊ ponit᷑.x.di.c.quonia:qꝙ xpᷣiani im peratoꝛes pꝛo eterna vita pontiſicibus indigent:⁊ pontifices pꝛo curſu tepoꝛa lium tmmodo imperia libꝰ legibꝰ vti de bent:quatenꝰſpiritualis homo negocijſ ſecularibus ſe non implicet. SðYMUU-L — zſic ꝛocedit᷑ Ni O. lexiu gekenlin c col legiũ cardinaliũ nõ de ipſo colle⸗ gio papa debeat eligẽ: quia ſacerdotiu xpᷣi differt a ſacerd otio leuitico.ſʒ illud ſacerdotiũ ad iudicandũ ſemꝑ aſſun e/ batur de collegio ⁊ familia leuitica. Ju xta illud Oeut:xvij. Si difficile ⁊ ambi guũ apud te iudiciũ pꝛoſpexeris int ſan Guinẽ ⁊ ſanguinẽ:cauſaʒ ⁊ cauſaʒ:lepꝛã 7 lepꝛaã:⁊ iudicũ intra poꝛtas tuas vide ris verba variari venies ad ſacerdotes leuitici generis ⁊ ad iudicẽ qui fuerit il lo tepoꝛe ⁊ queres ab eis qui iudicabut tibi iudicij veritatẽ. In ſacerdotios xpᷣi ſuůmus põtifex extra collegiũ aſſumen/ dus eſt ut differat ab illo. Pꝛeterea ſamus pon ifex in magna reuerẽtia de bet baberi ab ipns cardinalibus.iʒ pᷣm ppᷣm: Mimia familiaritas cõtemptũ pa rit.magis ergo debet eligi in ſůmuz põ tificeʒ ex rancus q; de collegio: ut i ma ioꝛi reucrentia ab eis hcbeat᷑. ¶ Pꝛe⸗ terea ſuper illo verbo.j. Chor v. Hic iã querit inter di ſpenſatoꝛes ut fidelis ꝗs inueniat᷑ dicit Aug.in de vera religio/ ne. ꝙ nũc bene vid endũ eſt ⁊ bene diſcu tiendũ quibꝰde diuinis credendũ eſt ut idoneus: ⁊ fidelis inuemat᷑ in eis:ſʒ ali quando magis idoneꝰ⁊ magis fidelis i uenitur extra collegiũ.ergo talis citius tertia yl 2 papatũ eſt An mengue oak bi 1 eſt quod ſcribi In C0 trarin xxiij.di.c.in no mine dñi.eligat᷑ inquit ſũmus pontifex de ipſiꝰ eccleſie gremio ſi reperit᷑ idone- us.⁊ Hug.no.viij.q.i.c.licet.ꝙ ſi pꝛela- tus eligit᷑ de pꝛopꝛio collegio requit᷑ q ſit ſufficiens. Si vo extra collegiù requi ritur ꝙ ſit melioꝛ uel oblimus. n cO do ſicut dicit apoſto⸗ lꝰ.i. Chor̃.vj. Multa li⸗ cent que non expediunt. Si ergo quera tur de licere planũ eſtꝙ nõ pꝛccludatur via cardinalibus ex aliquo ſtatuto quin poſſint eligere in papã quemcuq; volũt: Sed ſiquerat᷑ de expedire:poſlumꝰdice re ꝙ pꝛopter quinq; magis expedit car dina libꝰ eligere de collegio q; extra col legiũ ⁊ potiſſime ſuppoſita eqᷣli ſufficie- tia. P·quidẽ quia ſic electus de ipſis cardinalibus habet plenioꝛẽ cognitionẽ quoꝝ concilio qgere debet quicꝗd agit. Mon enim eſt paꝝ ſumo pontifici cogno ſcere illos dequoꝝ concilio regit totum mundũ cuius ʒeli ⁊ cuius cõditionis ſüt ⁊ qua affectione de negocijs eccleſie lo quuntur:quia aliquãdo ſub pelle ouina latet mes vulpina. Ende ipſe papa ſpc cialiter nõ dʒ oĩ ſpiritui credere ſʒ iuxta apoſtoli cuz documentũ pꝛobare debet an ſpiritus ex deo ſit. ¶C 2 qꝛ de oꝛdina tione eccleſia habet plenã infoꝛmatio/ nem. Si enim aſſumat᷑ de collegio de oꝛ dinationibus ⁊ conſuetudinibꝰ eccleſie non eſt nouitiꝰ ſed plenius infoꝛmatus. UVnde nec nouas cõſuetudines nec no-/ uas oꝛdinatiões inducit que poſſint eſſe cauſa ãmirationis uel ꝑturbationis au dientiũ uel videntiũ. Scom eni augi.ſci re ꝗd facias ⁊ neſcire oꝛdine faciẽdi nõ eſt ꝑfecte cognitionis:qꝛ oꝛdines igno- rantia cõturbat meritoꝝ foꝛmaʒ. ¶ 3? qꝛ de ptate clauiũ quibꝰ papa eccle pᷣeſt babet magis cõſuetũ vſu ⁊ magis cõſue tã iuriſdictionẽ. Aſſuptꝰ eni de collegio plenꝰ nouit cõnſnetũ vſũ ⁊ ↄſuetã iuriſ Ar. Queſtio VII dgictioneʒ ptàtis clauium. Extraneꝰ vᷣo I ʒ ſic pcedit᷑ qñq; nimiſ excedit:qũq; nimis reſtigit ſeptumñ Aeren T in rebus nouis ↄſtituediſ ſꝑ eſt ꝑiculũ qꝙ coilegiũ eligens papã ſit maioꝛis po niſi euidẽs appareat vtilitas. C 4. ꝗa teſtatis q; papa:quia qui põt in maius de fid elibus ⁊ ſubditis eccleſie hb pleni põt in minuſ:ſed collegiũ põt ipſu papã oꝛe recoꝛdatione᷑.qꝛ eni ſurrexit rex no/ eligere:S põt totũ quod põt ipſepapa:⁊ uus in egypto qui ignoꝛabat ioſeph: Jõ adbuc plus.¶ S.·quicqd ẽ cã cauie eſt rex ille icepit ꝑſequi filios iſrael. Timẽ cã causiti.ſed collegiũ ẽ cã ipſius pape. dũ eſtg ut ſinõ aſſumat᷑ in ſũmu põtifi/ geſt cã oium eoꝛũ que fit a papa.pot ẽ ceʒ de collegio qui plene poſſit recoꝛda/ collegiũ quicꝗd põt papa ⁊ adbucplus. ri qui fuerũt fideles ⁊ qui rebelles eccie Pꝛeterea ſic vr comꝑari collegiũ ad ne exaltet pepꝛimẽdos ⁊ depꝛimat exal papã ſicut papa cõꝑat᷑ ad epᷣm ⁊ alios tandos. C : qꝛ de tanto dñio ſicut eſt pᷣlatos eccleſie:qꝛ ſicut papa põt elige- dñ ium ſũmi põtificis bʒ quãda ꝓpiquã re epos ⁊ archiepos ⁊ eius electio ẽ eoꝝ diſpoſitionẽ.aſſumpti eni repete ð ꝑuo confirmatio.ſic collegiu põt eligere pa ſtatu ad magnũ ᷣm ppᷣm. neſciunt ferre pã ⁊ illa electio ẽ eius ↄ firmatio.ſʒ pla foꝛtunã ⁊ neſciunt vti tanto dñio:car/ nmũ eſt ꝙ papa põt quicꝗd epᷣs uel archi din alatus aũt ⁊ rõne ſtatus ⁊ rõne pꝛe eps etiã in ꝓpꝛia dioceſi ⁊ adhuc plus. ſentialis aſſiſtentie nõ habet ãmiratio Sſiłr collegiu põt quicquid põt papa ⁊ nẽ de papatu.⁊ iõ aſſumptꝰ de collegio adbuc ampliuſ. ¶ Pꝛeterea nemo dat melius debenet vti tanta ptãte. quod nõ hʒ ſed collegiũ dat electo papa 2. mnn erso è do: ꝙ ſacer tu: ⁊ ꝑↄſequẽs auctoꝛitatẽ ſequetẽ pa/ Ad Pꝛ im dotiũ xpᷣi differt a patũ.ideo collegium eiigens vaber illã ſacerdotio leuitico in vniuerſalitatęqa auctoꝛitatem quam dat pape electo et in eo nõ eſt acceptꝰ grecus neq; latinꝰ. adbuc maioꝛe m. non ſic aũt erat i ſacerdotio leuitico exr ⸗ n ₰ trariũ eſt: qꝛ ſi collegiuʒ boc tñ nõ arguit quin de ꝓpꝛio collegio eligens heret ma cardinaliũ magiſ. Eedeber eligi in ioꝛẽ auctoꝛitatẽ q́; papa eleetus nõ eẽt papatũ q; de ali.¶Ad ⁊ ẽ dð ꝙ fa/ necefſariũ tunc papã eligere.ↄſequẽs ẽ miliaritas parit cõtẽptüũ inter ultos: falſũ:igitur ⁊ añcedens. ſed inter ſapietes nõ.qꝛ ipſi ſciũt quibꝰ KRK„ 6O Dicendũ qꝙ ptãs colle Tqñ reueretia ẽ exhibẽda.ułpõt dicip M giſ differt a ptãte pape: reuetetia q exhibet᷑ extraneo tanq; ſeꝑa nec eſt eiuſdẽ oꝛdinis vna cu alia. papa to a fa miliaritate.magis qñqʒ fit ex ſer eni electꝰ põt duo noĩare uel offm ⁊ au uili timoꝛe qᷓ; ex filiali amoꝛe nã ſiplus ctoꝛitatẽ.⁊ iſtud ẽ ꝗd foꝛmale i papa.uł hʒ de bonoꝛis exbibitiõe:minꝰ tñ bʒ de determiationẽ ꝑſone tałputa petri uel filiali dilectione. Sed reuerẽtia qᷓ exhi/ iacobi:⁊ iſtud ẽ in papa ꝗqd male. ¶ Si bet familiarit᷑ cõiũcto ⁊ ſi minꝰ bʒ ð ex ↄſideret᷑ papatꝰ q;tũ ad officiũ ⁊ au⸗ terioꝛi reuerẽtia: plus tũ hy de interio/ ctoꝛitatẽ q e ꝗd foꝛmale ſic papatꝰ nõ ris amoꝛis diligẽcia. ¶ Ad zm eſt dy: eſtꝑ electionẽ collegij:ſʒ ꝑ electionẽ im ꝙÿ argumentü arguit in oppoſitũ eo.n. mediste a xp̃o:qꝛ oes pape ꝗ fuerunt a ipſo ꝙ cardĩales ſeipſos noſcunt ⁊ de ſe pᷣncipio ⁊ erũt vſq; in finẽ mũdi:nõ ſũt ipſis ſüt erꝑti ta de diuinis q; bůanis: niſi vnꝰ papa:qꝛ exquo hñt oẽs illo ide certiꝰ pñt de ſeipſis credere q; deextra/ officiũ ⁊ illã eandẽ auẽtẽ quã bũit btũs neis qꝛ exꝑietis facit arte. in exꝑientia petrꝰ ꝗ fuit bᷣmꝰ:ſequit᷑ ꝙ oẽs foꝛmalit᷑ vo caſuũ ut ait ppᷣs recte dices:ſicut ſcri nõ ſint niſi ſicut petrꝰ:⁊ ꝙ oẽs nõ ſint ni bitur pꝛimo Metaphbiſice. ſi pmꝰ papsa ꝗ nõ fuit electꝰ a puro hoie . t lt ſyti hole H imediate a xp̃o a recepit auẽtẽ pa-⸗ patus in ꝑſona oĩuʒ ſequetiũ C Si vo ↄſideret in papatu determinatio ꝑſone illius uel iſtiꝰqð ẽ qd mãle. Iſto mo pa/ patus beneẽ per electionẽ cardinalium ⁊ boc nõ niſi auẽte eiꝰ:qꝛ pñt papa moꝛ tuo eligere ⁊ determinare hãc ꝑſonãuł illã ita ut fungat᷑ auẽte papatꝰ ſũꝑ vni- uerſa lẽ eccleſiã: hoc nõ niſi auẽtepape qꝛ ꝙ ipſicarndiales ſint deputati ut poſ ſint eligere ⁊ determiareꝑſonã hãc uł il lam ad papatũ nõ niſi auẽte pape hoc facit.planũ e eni ꝙ illud decretũ poſi- tũ.xxiij.di.vbi agit de electiõe ſũmi põ tificis:; moꝛtuo papa pꝛimo cardiales epᷣi:de de reliqui ſeq ces ⁊ vniuerſus cle rus ad electionẽ ſũmi põtificis accedãt NHicolaꝰpapa edidit planuʒ ⁊ ſili ꝙ de⸗ cretalis illa vbi taxat᷑ modꝰ eligẽdi ꝙ a dugbꝰ ꝑtibꝰ cardinaliũ electꝰ in ſumum põtiticẽ hẽatabipſo papa ẽ edita.vñ tã electio q́; modꝰ eligend i roboꝛat᷑ in col legio auctoꝛitatepape. Ad pꝛimũ g̊ eſt dicendũ ꝙ illud dictũ qʒð põt maius põt minꝰ.nõ ẽ vniuerialit verũ nec ĩ ſpi ritualibꝰ nec ĩ nã libꝰ.planũ è enĩ ꝙ grã expellit pcim moꝛtaleqð ẽ maiꝰ ⁊ nõ ex pellit veniale qð e minꝰ.⁊ hõ põt gnãre hoĩem ⁊ nõ põt gnareaſinũ.⁊ bubalꝰnõ põt intrare ꝑ oꝛamẽ ⁊ mus põt: cuʒ tñ bubalꝰ? ſit maioꝛ mure. Habet g verita te illud dictũ qñ vnũ cẽntialit oꝛdinat ad aliud.⁊ qꝛ ptas pape ẽ alteri oꝛdinis q; ẽ ptas collegij. Ideo nõ ſeꝗt᷑ ꝙ ſi col legiu pot eligere papã ꝙ poſſit qcꝗd ꝑa pa põt.¶¶ Ad ⁊ ẽ do:ꝙ collegiuʒ nõ ẽ ca papatꝰ q;tũ ad officiũ ⁊ auctoꝛitatẽ qð ẽ ꝗd foꝛmale in papatu:ſj ẽ c deter⸗ minatiõis ꝑſone ꝑ cõſenſu eiꝰ: ⁊ hoc nõ niſi aucte pape ut ſupꝛadictũ ẽ᷑.C Ad 3 do ꝙ illud ſicui nõ ẽ ꝑ oẽm moduʒ ſicut argumẽtu a ſilitud ine quãtũ i vno ↄgruit tatũ in alio diſcrepat papa opõt eligere epᷣm uel arcbiepᷣm qꝛ ab eo deri uat᷑ qauetas ⁊ officiũ q;tũ ad illud qð iu⸗ riſdictiõis ẽ. ſicut a ꝑetro deriuata fuit guctoꝛitas iuriidictiõis in aplis:ſʒ col/⸗ ° — tertia VIII legiũ ſic eligit papã ꝙ tñ vapan⸗ nöẽ a collegio q;tũ ad auẽtem ⁊ officiũ quod eſt quid foꝛmalein papatu. Iſto eni mõ oĩs papa eſt a xpᷣo imediate.C Ad ẽ dð. ꝙ collegiu dat electo ꝑapatũ q; tũ ad illud quod ẽ mãle:puta q;tuʒ ad de- terminationẽ ꝑſone:nõ aũt q;tũ ad ills quod ẽ foꝛmale:ut q;tũ ad auctoꝛitatẽ ⁊ dignitatẽ:lᷣm quẽ modũ papatꝰ eſt a xðpo et non a collegio. fic peci „. ic ꝓcedit᷑ Ad octauũ heegi⸗ qꝙ moꝛtuo papa ptãs eius remaneat in collegio:qꝛ ptãs eccleſienon moꝛit᷑:ſeq planuʒ eſt ꝙ moꝛit᷑ iſte papa uel ille.S moꝛtuo papa ptãs eius i collegio rema net. C Pꝛeterea papaẽ ſũmus in ſacer/ dotio xpᷣi:qꝛ gerit vicẽ xpᷣi:ſedſacerdo⸗/ tiũ xpᷣi fuit eternũ ⁊ ꝑ hoc differta ſacer dotio leuitico. Mã dicit apłs ad Hebꝛę. vij.ꝙ ĩ ſacerdotio leuitico plures ſut fa cti ſacerdotes.iccirco moꝛte ꝓhiberẽ tur ꝓꝑmanere.xpᷣs aũt eo ꝙ manet ĩi eter nũ ſempiternũ bʒ ſacerdotiũ. moꝛtuog papa ptãs eiꝰ ſacerdoti remanet in col legio alit᷑ nõ eẽt e᷑na. C Pꝛeta chꝛyſoꝰ ſuꝑ illo verbo. Celũ ⁊ terra treſibunt: verba aũt mea nõ pᷣteribũt.Dicit q ver ba in ernũ mãſura ſüt illaqᷓ locutꝰ ẽpe tro Mattů̃. xvij. Tu es petrꝰ ⁊ ſuꝑ hãc petrã edificaboeccłiaʒ meã.qꝛ ſuꝑ petrã 7 nõ ſuꝑ petꝝafundata ẽ ecclia qua młti tyrãni voluerut extiguere ſʒ nõpotuert: eo ꝙ ſupꝛa petrã fundata e:ſʒ planũ eſt ꝙ moꝛit᷑ uelextinguit᷑ iſte uel i ſie papa. ergo poteſtas eccleſie in collegio rema⸗ net aliter non eſſet fundata ſupꝛa petra 1Eqꝛ potẽtia ẽ ſru BJ n Otrarii ſtra ſine actu:ſed moꝛtuo papa ulvacãte eccłia nihil fit hbis q ſut actiõis ⁊ iuriſdictiõis pape. ptãs ei nõ rẽanet ĩ collegio ipo moꝛtuo Bnd EO dðꝙ duobꝰ inõis ptas pape reanet ſcollegiopa pa dſucto. . pᷣ q;tũ ad radicẽ cõpat᷑n collegiũ ad paꝑã ſicẽ radix ad arboꝛẽ uł ad ramũ. ñ iuꝑ illo ?bo Ro.xi. Sira ſanctã intelligunt᷑ patriarche ⁊ eccle⸗ ſia fideliũ a quibꝰ arboꝛes ⁊ rami tra/ hunt hũoꝛẽ. Ex quo verbo dart intelligi ꝙ ſicut ptãs rami uel arboꝛis que flo- ret ⁊ fructũ pꝛoducit remanet in radice ipſo ramo uel ipſa arboꝛe deſtructa. ſic ut videtur ptãs papal is remanet in col legio uel in eccleſia ipſo papa moꝛtuo. In collegio quide tanq; in radice ꝓpin qua ⁊ in eccleſia pᷣlatoꝝ ⁊ alioꝝ fid eliũ tanq; in radice remota. ¶ 2 talis po/ teſtas remanet i collegio q;tũ ad illud quod in papatu eſt materiale: qꝛ papa moꝛtuo põt collegiuũ per electionẽ ꝑio/ na determin are ad papatuʒ ut ſit talis uel talis:⁊ ſicut radix ꝓducit arboꝛem mediante qua floꝛet ⁊ fructum ſacit:ſic collegiũ põt papã eligere mediãte quo floꝛet ⁊ fructu facit ĩ eccleſia. Añ ſinuo mine papatus intelligimꝰ ꝑſone electio nem ⁊ determina tionẽ qð eſt ꝗqd male i papatu:ut ſuꝑius dictũ eſt.ſic talis po- teſtas remanct i collegio papa moꝛtuo Si vᷣo noie ptãtis papalis intelligimꝰ eius auctoꝛitatis iuriſdictionẽ qð e ꝗd foꝛmale.ſic talis ptãs nunq; moꝛit᷑: qꝛ ſemꝑ remanet ĩ xpo qui reſurges a moꝛ tuis iam nõ moꝛitur. Vñ ſuꝑ illo verbo Matt. vl. Data eſt mibi oĩs ptãs in ce lo ⁊ in terra:⁊ ecce ego vobiſcuũ ſũ vſq; ad con.ſe.Oicit Augꝰ ꝙ apłi quibꝰxpᷣs loquebat᷑ nõ ꝑmanſuri erant vſq; ad cõ ſũmationẽ ſeculi:ſed eis locutus ẽ in ꝑ⸗ ſona oiuʒ ſequentiũ tanq; vni coꝛꝑi ec- cleſie.ſed ſi noie ptatis papalis intelli⸗/ gimus actualẽ adminiſtrationẽ quod ẽ quid mãle ⁊ foꝛmale in papatu.ſic talis actualadminiſtratio bũ moꝛit᷑ moꝛtuo papa:qꝛ nec remanet in collegio actua lis admiſtratio ptãtis papałipſo moꝛ/ tuo niſi q;tũ ꝑ ſtatutũ pdeceſſoꝛis ẽ eis cõmiſſum:nec remanet iſto mõ in xpᷣo: quia de coi lege xpᷣs poſt reſurrectioneʒ non eſt executꝰ talẽ ptãtẽ niſi mediãte papa.lʒ eni ipſe ſit oſtiũ:petrũ tñ ⁊ ſuc- Aneſtio X qir ſaneta ⁊ rami. dicit glo. ꝙ radice ceſſoꝛes eiꝰ cõſtituit oſtiarios mediãti- bus quibꝰ aperitur ⁊ clauditur ianua in trandi ad ipſum. . „2 mi ẽ do: ꝙ ptãs eci/⸗ Ad pammũ:cda mba e chri ad iuriſdictionẽ ut ẽ in xpᷣo.nec q; tu ad ꝑſone ęlectionẽ uel determinationẽ: ut eſt in cellegio uel in eccleſia.ſed bñ mo rit᷑ iniſto papa uel in illo q;tũ ad actua lẽ ad miſtrationẽ:qꝛ moꝛtuo papꝑa eccle ſia vacat ⁊ pꝛiuat᷑ adminiſtratiõe talis ptãtis. C Ad ſcom ẽ do ꝙ ſacerdotiuʒ leuiticũ nõ fuit eternũ:nec q́;tu ad illud quod erat malc:ut q;tuʒ ad ꝑſonas nec q;tũ ad illud quod fuit foꝛmale uc q;tũ ad ptatẽ ⁊ legẽ ſacerdoti:qꝛ tranſlato ſacerdotio facta ẽ tranſſatio legis ut di cit apls. Sed ſacerdotiũ xpᷣi eternuʒ eſt q; tũ ad illud quod foꝛmale eſt in ipſo:qꝛ ſicut oes ſacerdotes nõ ſunt niſi vnꝰſa cerdos: puta xpᷣs q;tũ ad ptate cõficiẽ⸗ di.qꝛ oẽs ↄficiut in ꝑſona ciꝰ.ſic oẽs põ tifices nõ ſut niſi vnꝰ põtifex.⁊ oẽs pa/ pe nõ ſut mſi vnꝰ papa puta xpᷣs:qꝛ oẽs recipiũ t iuriſdictione ⁊ ptate admiſtrã di imediate ab eo. moꝛit᷑ tñ actualis ad mini ſtratio dicte ptãtis moꝛtuo iſto pa pa uelil o. Ad ʒ e dð ꝙ Chꝛyſoꝰ loquit᷑ de ecclia q́;tũ ad ↄgregationem fideliuũ qᷓ nũqᷓ; ꝑſecutõe tyrãnoꝝ deſicit uel deficiet:qꝛ ſi nõ remaneret niſi vnꝰ fidelis:in co remaneret eccleſia. Dnonũ ũc peeditur. vĩ eniz qꝙ moꝛtuo papa collegium põt quicꝗd pot papa viuẽs:qꝛ ecclia eſt nomẽ iuriſdicti onis:ſj eccłlia nõ ꝑdit iuriſdictionẽ ſuaʒ per moꝛtẽ pape.ſ qcquid iuriſictionis erat i papa viuẽte remanet in collegio uel ĩ ecclia ißo moꝛtuo. ¶ S.nõ minus põt collegiu cardialiũ moꝛtuo papa q; capitulũ canonicoꝝ moꝛtuo epᷣo.ſj capi tulũ moꝛtuo epᷣo tenet audiẽtiã excoi/ cat admiſtrationẽ ſacr̃oꝛuʒ committit et facit illa ꝗ ſunt ptãtiſ epᷣalis ẽᷓ multo magi põt b’facẽ collegiũ moꝛtuo papa — t lite R iit, main iset riti ti4 Nerut ano⸗ ſacus cle etalis Woti, dillud isnec chti ſſr⸗ urd m nion ſivnd cöfci, ese gespe⸗ ge es nilri alise0 ſſtopa (brſ Ntionen „denr ſirn „ jiwryr mortuo⸗ ot unſcic oneſuch ietions colc oͤminns 9 0. i Ennulto nopeps Ar. ¶ pꝛeterea papa nõẽ poteſt ſibi ſucceſ ſoꝛem eligeręut notat᷑.viij.q.i.Sed col legiu poteſt papã eligere. ſaltẽ q;tum ad boc poteſt aliquid collegiũqð nõ po teſt papa viuens. 5. Prrij eſtquia non plus In ₰ trarm poſſunt cardina- les ſine papa q;ᷓ apoſtolici ſine xſijo. Sʒ Job. xiiij. eolrit apoſtolis ſuis:ſine me nihil poteſtis facere.ergo collegiuʒ cardinalin ſine papa ſimiliter nibilpõt. Rn 09* ſi aliqñ in dubium AEEEyenit uel venire poſſet: an collegiu poſſet papa moꝛtuo diſpen ſare in conſtitutionibꝰ aut addere uel di minuere ſeu oꝛdinare aliqua que ſpecta rentiad iuriſdictione pape tñ rationabi liter in dubiu venire nõ debet: quia lex ſuperioꝛis per inferioꝛe tolli nõ poteſt. papa aut ſuperioꝛ eſt collegio:ſicut xpᷣs eſt ſuperioꝛ apłis. Alteriꝰquãdo ſtatutũ ſuperioꝛis ligat inferioꝛẽ:inferioꝛ man- datu ſuperioꝛis tollere non valet.quis ſi cut ?m Augl. Mulla res ſeipſam gene/ rat ut ſit:ita nulla res ſeipſaʒ ſoluit uel ligat.amplius in madatis ⁊ ſtatutis ſu perioꝛis icaa non eſt in ferioꝛi permiſ ſum:videt᷑ eſſe ei pꝛobibitũ: vbi expꝛeſ- le datur intelligi ꝙ potetie ſuperioꝛis ſit reſeruatũ.quicquid ergo ꝑ iura con/ ditala papa ⁊ per ſtatuta facta ꝑ ipſum nõ eſt collegio conceſſum uel permiſſuzʒ. intelligitur pape potetie eſſe reſeruatũ. Munc tamen pꝛedictũ dubiũ eſt expꝛeſ/ ſe determina tũ. ex᷑ in conſti.clemẽ.c.ne romani electioni pontiſicis.vbi vacan⸗/ te ſede nibil collegio exercendu ꝑmittit᷑ niſi loco camerarij ecclie uł alicuius pe nitẽtiarij ſi ↄtingeret eos ſede vacante debitũ humane nature ꝑſoluere alium uel aliũ ſubꝛogare.puto ſimiliter ꝙ ſi bi culũ imineret in terris ⁊ rebꝰeccłepoſ- ſet collegiũ remediu ſalubꝛe apponere. Aniuerſaliter tũ diceudũ ẽ̃ ꝙ nibil ꝑõt Die e tertia 5eſt do e eccleſia Ad P Amm nõ dergle e⸗ iuriſ⸗ dictionẽ:ſj bñ perdit ad tẽpus dicteiu⸗ riſdictionis actualẽ adminiſtrationeʒ. quia actualis adminiſtratio nõ fit niſiꝑ papã:moꝛtuo papa ceſſat illa actua⸗ lis adminiſtratio vſq; ad creationẽ alte rius. ¶ Ad ⁊u eſt d ꝙ caplin canoni- coꝝ moꝛtuo epo nõ põt aliquid de bis qͥ ſpectãtad iuriſdictionẽ epi niſiqð ꝑ iu/ ra ⁊ ſtatuts ipſius epi eſt eis ↄceſſum. ? ſic nec collegiũ põt ⁊ hiſ ꝗᷓ ꝑtinẽt ad iur dictionẽ pape niſi ſit eiꝰ eis auẽte ꝑmiſ⸗ ſum. ¶ Ad q“ eſt ds ꝙ boc ipſũ ꝙ ts⸗ le collegiu per talè modũ eligat papam facit eius auctoꝛitate nõ ſus ꝛia. DODO decimũ broe, eenim ꝙ tractatus ⁊ ꝑlocutio nõ debeãt pᷣcedere in tali electione:qꝛ potii ſime in electione pape oĩa pericula ſunt vitanda.ſʒ aliqñ ex diurno tractatu ⁊ p locutione fit inter eligẽtes ꝑ pecuniaz p miſſã magna coꝛꝛuptio. In quoꝝꝑſona ſcribit᷑ in ps. Coꝛꝛupti ſunt ⁊ abhoiabi les facti ſunt. Qñq; do in talibꝰ plocu⸗ tionibꝰfit magna ſictio et deceptio. In quoꝝ pꝑſona ſcribit᷑.ij. Petri.ij.Fict ver bis de vobis negociant᷑. Qñq; autẽ fit mala ↄſpuaatio. In quoꝛũ ꝑſona ſcribit᷑ Iſa.xxx. e vobis qui cogitaſtis ut fa⸗ ceretis ↄcilin ſʒ nõ ex me. ⁊ oꝛdiremini telã ⁊ nõper ſpuũm meũ.At igit᷑ oĩa iſta pericula vitent᷑ congruñ eſt ut ſinetra⸗ ctatu ⁊ pᷣlocutiõe aliqᷓ electio pape ſiat. Pꝛeterea de eo qð opoꝛtet neceſſa⸗ rio fieri nullꝰↄſiliat᷑ nullus tractatus dẽt ſieriullꝰenĩ ↄſiliat᷑ vtrũ cras oꝛiat᷑ ſol.ſʒ electio ꝑape eſt neceſſario fiẽda ab illis ꝗ hñt ptãtem eligendi. talẽ electio nem nõ debet pꝛecedere tractatus uel aliquod ↄſiliuʒ. ¶ Pꝛeteres m Augj. In dubijs tenendũ eſt certũ ⁊ dimitren- dũ eſt incertũ. Sed ſcribit᷑ Sapᷣ.ix. ꝙ ti collegiu papa moꝛtuo niſiꝗn eſ eis pꝑ mide ſunt cogitatiões nr̃e ⁊ incerte pꝛo llatutu WSereeis Andiiin Egmuidu. uidentie noſtre. & in nr̃o tractatua plo- P Ar. cutione non eſt confidẽdũ:ſed totum eſt deo relinquendũ. tus ⁊ bonũ ↄciliü in capit eccłe electio ne q; in rev eccleſiaſtica condonatione ſeu ꝑmutatione:ſed ſcribit᷑.xij.q.ij.c.ſi/ ne exceptione.cuʒ totius cleri tractatu atq; conſenſu fiat ꝙ nõ ſit dubiũ pꝛofu tuꝝ eccleſie.⁊ agit᷑ ibi de condonatione ⁊ cõmutatione reꝝ eccleſiaſticaxquibꝰ nõ tanq; pꝛopꝛijs ſed tanq; cõmenda/ tis pꝛelatus vti debet.S multomag ca pitis eccleſie electionẽ tractatus ⁊ ma turum conſiliũ pꝛecedere debet. Rnñ cOo dð e electionẽ pape de⸗ beatpꝛecedere tractat⸗ ⁊ conſiliuʒ.iura dicunt ⁊ ratio ꝑſuadet. Scribit᷑ enim.xxiij.di.c.in noie dñi. ꝙ romane eccleſie pontifice defuncto: car dinales ſimul diligentiſſime delectione tractantes mox ad ↄſenſ noue electio nis accedant:⁊ extra de elec.c.in geneſi ſcribit᷑ ꝙ electio nulla eſt in qua tracta tus non pꝛecedit ⁊ colla tio facta non fuerit de perſona ad perſonã. degelo ad Ʒelum:⁊ de numero ad numeꝝ. ¶ Ra⸗ tio vᷣo iſtud perſuadet. nam ſᷣm phᷣm.iij. ethicoꝝ:Conſiliũ eſt fiendu ⁊ tractatus de big quepotiſſime bñt tres ↄditiões. P'arduitatẽ:qꝛ que ſunt leua ⁊ par ui ponderis nõ debent cadere ſub conſi/ lio.ſed que ſunt ardua ⁊ magna ⁊ q poſ ſunt imagnũ nocumentũ uel in magnũ pꝛofectũ redundare. 2ꝛ:varietatẽ: qꝛ que ſũt vnifoꝛtia ⁊ neceſſaria nõ cadut ſub conſilio. nemo enim de conuerſioni- bus aſtroꝝ oſiliat᷑ que vnifoꝛmiter ſem per mouent᷑.ſed conſiliũ ⁊ tractat pꝛo/⸗ pꝛie ſũt de actibꝰ humanis ꝗ ſunt multi pliciter variabiles. ¶ 3· noſtre actiõis poteſtatẽ.quia q̃ nõ ſunt i poteſtate no ſtra agere uel nõ agere nõ cadunt ſub cõ ſilio. Ande dicit pᷣs:qꝙ nullus lacede-⸗ monioꝝoↄſiliat᷑ qualiter ſcite optime cõ uerſent᷑.nec nos latini conſiliamur qua liter viuant barbari:quia eoꝛuʒ negocia eſt qꝛ magis ne⸗ In ₰△ trarii ceſſariũ eſt tracta Queſtio XI non ſunt in poteſtate noſtra. Cum ergo electio pape habeat arduifatẽ:varieta tem:⁊ ipſoꝝ cardinaliũ actionis pote- ſtatem:congruũ eſt ꝙ talẽ electionẽ pꝛe cedat tractatus ⁊ matura pꝛelocutio. Ad pꝛimũ c. ſi ieeni APWrellnen g deillis que des poſuisin ptãte noſtra debemꝰ facere to tũ qð in nobis e᷑:quẽ finẽ aũt debeãt ſoꝛ tirioꝑa nr̃a deo ðbemꝰrelinqre ꝗ ex ma lis nr̃is põt bona eligere ⁊ diligẽtibꝰ eũ eoꝝ mala ipᷣe cooꝑat᷑ eis i bonũ:qꝛ S ele ctionẽ pape deus poſuit in poteſtate bo minum. Juxta illud Sap. vj. Data eſt nobis a dño bec poteſtas ⁊ virtus altiſ⸗ ſimo qui interrogat opera noſtra. Ideo in ipſa debet pꝛecedere tractatus ⁊ cõ/ ſilium ſicutin omnibꝰ negocijs queĩ po teſtate hominũ poſita ſunt.neceſſaria ẽ tamen ante oĩa ſpiritꝰ ſancti inuocatio qui remoueat ab ipſis eligentibꝰ in eoꝝ tractatu ⁊ pꝛelocu ione coꝛꝛuptionẽ fi- ctionẽ ⁊ malã conſpirationẽ. Ad 2“ eſt dð: qꝙ nõ fit tractatus uel conſiliũ de electione fienda:ſed de modo eligendi: quia multipliciter poteſt fieri electio.ul per inſpiratione:uelper copꝛomiſſuʒ ſi/ cut pʒ erx de elec.c.quia pꝛopter diuerſos Similiter de perſona que debet eligi cõ parando ↄelũ ad ↄelu:uel per ſonã ad per ſonaʒ:uel numerũ ad numerũ: ſicut ſu⸗ pꝛadictũ ẽ. C Ad zeſt dð:ꝙ de eo qð eſt certũ in electionce non debet pꝛecede retractatus.ſed de eo qð eſt incertũ.pu ta quẽ finẽ debeat ſoꝛtiri dicta electio nõ eſt tractandũ ſed deo einaquen g, ic Svndecimũ t. viget enim ꝙ magis ſit ſecurum diu cogitare in tali electiõe q; celeriter ⁊ feſtinãter eligere.qꝛ eligentes debent velle in tali electione qð deꝰ vult ſed deꝰ vult aliqñ ſuꝗ eccleſiã eſſe ſine rege ⁊ ſi ne pꝛincipe. Juxta illud Oſee.iij. Oieb⸗ mult expectabitis meqꝛ per dies mul- tos ſedebitis ſine rege ⁊ ſine pꝛincipe. D. in bis que bñt litẽ ⁊ diſcoꝛdia an- — ver lin Ittk tidt co⸗ tot⸗ nn nher wal ſboct nelnie 1e Etph dal Unee Cpyri de iſtp cnp N cee ſotel lelint ete 6 nu lufenel itatẽ lboe Uteep Mnfä Gio lcitt tfhorn ltoonel won ie cef⸗ hathn X lunen yanen tineget coanth. dicandoz. cbe de⸗ 9feereto dcheitſr. rann ligepe nigbee oteſtreb⸗ nc irnsni voſn P tamth/, “ neccſna Iinuocato nbyipe notione 02 onſlüͤde cigndt. ſceetio niſizſ⸗ nindi had ickt ſi ſutt⸗ r gelt inecti ca l auenm⸗ 7ſch, ℳR tſecumum ialeſte es dehen lt ſin⸗ crehe⸗ nekt venh⸗ ſonin Ar. nexã expectãda eſt ſemꝑ termin atio di-⸗ uine ſnie. ſicut pʒ Oañ.x. de Micha ele archangelo volete liberationẽ iudeoꝝ ꝗ tãd iu pugnauit cũ pncipe regni Perſaꝝ eoꝝ liberatõez impediẽte q;diu ſuꝑ boc terminatio diuine ſnie eſt recepta. ſᷓ ut plurimũ electio pape hetlitẽ ⁊ diſcoꝛdiã annexã:quia ut ſupꝛa dicebat᷑ bono elo vnꝰalteri in tali electione põt õdicere. i boc ſemꝑ expectãda ẽ terminatio diui ne ſnie. E* S.ſcribit᷑ Job.xij.qꝙ in anti⸗/ ꝗs eſt ſapietia ⁊ in multo tꝑe pꝛudẽtia. Et phũs dicit ſemꝑ nr̃m intelligere ẽ cũ ↄcilio ⁊ tꝑe.ſj̊ in pᷣdicta electiõe ma⸗/ time eſt neceſſaria pꝛudetia ⁊ ſapiẽtia. Lpotiſſi mexregrit diuturnleabe shoritD 1* eſt qð ſcribitur In cotrani Job. xij. Agdu cit deꝰↄſiliarios in ſtultũ fine ⁊ iudices i ſtupoꝛe:qð tũc fit:ut gl.dic qñ boĩes de eoꝝpꝛudẽtia ⁊ ſagacitate ↄfidẽtes diu ↄfliſiant᷑ ⁊ tñ eoꝝfine ⁊ intẽtõe fruſtrãt᷑ Kñd 6 do ꝙ ſe loquẽdo mo⸗ E1 ra tepoꝛis nõ facit actũ aliquẽ eſſe vicioſũ uel virtuoſu.ſʒ conſen ſus uel oꝛdinatio volũtatj in bonũ fine; uel in malũ:qꝛ actꝰ moꝛalis ex fine ſoꝛti tur ſpeciẽ bonitatis uel malitie.ſi s eligẽ tes ꝓtrahũt moꝛã in electiõe hac inten tione ut de ꝑſona magis idonea ꝓuidea tur:uel ut diſcoꝛdia apparẽs int᷑ eos ad vnitatẽ reducat᷑.uel ut diuinũ adiutoꝛiũ ſuꝑ boc ꝑ multiplicationẽ oronuʒ fide liu recipiat᷑ talis diuturnitas tpis ꝓpt ↄſenſũ in bonũ finẽ eſt bona ⁊ virtuoſa. Si vᷣo ꝓptrabãt moꝛã in pᷣdicta electiõe hac intẽtiõe ut vnꝰ ꝑ alteꝝ decipiat᷑:ucl ut moꝛa alicuiꝰexpectet᷑uel ut ꝑ articu lationẽ loci citiꝰfinẽ ſuũ cõſequat᷑ talis moꝛa ꝑꝑ oſenſũ in malũ finẽ ẽ mala ⁊ vi cioſa. Tutiꝰtñ ẽ vtputo magis ſecuꝝ pᷣ cedẽteↄuenieti tractatu celerit talẽ ele- ctione facere q; lõgo tꝑe ꝓtrabere qꝛ ex b citiꝰ ꝑiculo eccłe ſᷣuenit᷑ ⁊ pᷣſũptio bu maneofidẽtie vitatur. Mã ſuꝑ illo vᷣbo apli:Tetatio uos nõ appᷣbedat niſi bu- mana. Dicit Augj. ꝙ tetatio ibi accipi quarta XI tur ꝓ dubitatiõe ut tẽtatio ⁊ dubitatio nos appᷣbẽdat de hoĩe ſʒ nõ de deo:qꝛ ſi cut dubitare de hoĩe ⁊ nõ ↄfiderede ipᷣo ſaluberrimũ eſt. ita dubitare de deo ꝑni cioſũ ẽ:iõ ad diuinũ adiutoꝛiũ in tãto ne gocio ſecuriꝰacceditur.Scribitur.ij.Pa ralippo.xx. In pſona illiꝰ ſcĩ Joſaphat. Cũ ignoꝛamꝰꝗd ꝑnos agere debeamꝰ: hoc ſolũ eſt nobis reſugij ut oculos no/ ſtros dirigamus ad deum. F: G pꝛimũ S eſt dð. q; cooꝑa 21 Utoꝛes dei ſumꝰ: et iõ nõ eſt ſemꝑ expectãda vocalit᷑ termi- na tio diuine ſnĩe.ſʒ illũ elegit deꝰquem elegit charitas eccłe ⁊ cois ↄſenſus eli gentium. ſicut dicit Augl. ad Hebꝛe.v. CAd 26 do ꝙ tüc recipitur tᷣmina- tio diuine ſnie qñ diſcoꝛdes ad ↄcoꝛdiaz reducũtur:qꝛ ille ꝗ facit ↄcoꝛdiã in ſubli mibꝰ ⁊ i angełille idẽ facit cõcoꝛdiã in boĩbꝰ. Veꝝ aliqñ deꝰſuã ſnĩaʒ ĩmediate ꝓfert.aliqñ vo mediãtibꝰcreaturj.nib il enĩ ᷣminatur ĩ nobis ſm Augj. niſi ꝙ ðᷣ aula ſũmi ĩpꝑator aut iubet᷑ aut ꝑmittit Ad 3 dð ꝙ pꝛudẽtia eſt recta rõ reꝝ agibilin. Agibilia aut hõ recteage⸗ re nõ põt niſi pᷣfigẽdoſibi bonũ finẽ: qꝛ ſm phbũm: Impoſſibile ẽ nõ entẽ bonuʒ eẽ pꝛudente.ſicut in tali electõe celerit᷑ põt bõ ſibi pᷣfigere bonũ fineʒ· ita abſq; lõga tempoꝛis moꝛa poteſt habere pꝛu dentiã ad talẽ e ectionẽ neceſſariꝗ5. ¶ Queſtio quarta de papa renũciatõe Eſtat nũc ↄſiderare de pape renũciatõę circa qð querutur octo C vtrũ papa poſſet renũciare lſi j papatu ipꝛimeretur cba ract᷑. C 2vtrũ papa poſſet renũciare ſi papatꝰ eet nomẽ oꝛdinis ⁊ nõ iuriſdicti onis · ¶ 3· vtrũ qꝛ papatꝰ eſt a ſolo deo papa poſſit ex ſe renuciare. A.vtꝝ pa pa poſſitrenüciare ꝑꝑ votũ emiſſũ de cu ra eccłe bũda. S:vtꝝpapa poſſet eiꝰ legitimamconfirmationẽ ⁊ ãminiſtra tionẽ renunciare. é vtrũ quia ſacer/ dotiuʒ pape eſt eternũ poſſit renũciare. Ar. Cvtrũ poſſit pꝛobari grbᷣnes ps pa renuciare põt.¶ S: vtrũ iſtud poſſit ppꝛobari per auctozꝛitates. DOD pꝛimu e i e Lidet eni e i papatu im pᷣmat᷑ cbaract᷑: qꝛ charactu⸗ pꝛimit in quolibet oꝛdine.ſed dr.iiij.ſen tentiaꝝ.di. cxiiij. ꝙ oꝛdo epſᷣoꝛũ quadri partitus eſt ⁊ in quarto oꝛdinę ſupᷣmuʒ gradũ tenet romanꝰ põtifex. videt᷑ ꝙ ĩpapatu character impᷣmat᷑. C Pꝛete rea ptãs clauiũ videt᷑ ec ptãs characte- ris:ſʒ talis ptãs collata fuitpetro 0ρ0 thei.xvj. Inq;tũ erat futuruſpapa ⁊ ſuc ceſſoꝛ xpᷣi.S i papatu characterimpmit᷑ ¶Pꝛeterea dr̃.iiij.ſnĩiarũ.di.ſupꝛsdcã ꝙ oꝛdo ut in eo impmit᷑ caract᷑ e ſigna culũ quoddã in quo ptãs ſpualis tradit᷑ oꝛdinato:ſed talis ꝑtas tradit᷑ pape cu ipſe ptãtẽ recipiat ſuꝑ tota eccleſia. vi et ꝙ ĩ papatu character i mpeſmacu. E: qꝛ character In C0 trann nõ cõfert᷑ in oꝛ/ dine niſi inq;tü eſt ſacr̃m: ſed ſeptẽ ſunt oꝛdines:⁊ ſeptimũ gradu tenet oꝛdo pᷣſ —— byteratꝰ.S nec in eᷣatu nec ĩ papatu ca racter impꝛimitunurr.— Kñ cO DOicendũ:ꝙ ſi in papatu impmeret᷑ character uł ꝑfectio characteris duo in couenietia ſe querentf᷑. C ꝑ ꝙ papa nõ poſſet renũ/ ciare papatui. C 2“ eſt ꝙ nõ poſſet ali quis eligi in papã niſi eẽt ſacerdos uel eps:quod vtrũq; eſt falſu.nã cũ charact ſit ptãs ſpuał data hoĩ a xpᷣo ſupꝛa coꝛ- pus eius verũ.qꝛ oẽs oꝛdines ad ſacrm euchariſtie oꝛdinant᷑ in quo coꝛpus xpᷣi verũ cõtinet᷑inõ põt talis ptãs ab hoĩe auferri poſtq; ſibi impmit᷑. VUñ ponut voctoꝛes ꝙ remanet ĩ ais ſegata. Si g in papatu impᷣmeret᷑ talis ptãs caracte ris ut papa uel ꝑfectio characteris non poſſet pa pa renuciare nec poſſet cedere taliptati:qꝛ ſacerdos non põt renũ cia⸗ reꝙ nõ ſit ſacerdos recepto charactere ſacerdotali.nec eps põt renuciareꝙ no — êGò õs l 32 ð ſit eõus reepta glectio echarzetene: 9 quã põt fideles oꝛdinare gꝗd cõſiciendã coꝛpus cpi verũ. Sih g papa nõ poſſet renuciare papatui vrecepto charactere papoli.Eſt eni hoc ĩfallibilit᷑ verũ oĩa illa que ꝑtinent ad ptãtem oꝛdinis: uel ad oꝛdinis ꝑſecxionẽ non pñt tolli nec aufers quocuꝙ; mõ: uelper ceſſione uel per depoſitõn?᷑.ſed illa que ꝑtinet ad po teſtatẽ iuriſqictiois pñt tolli ⁊ ſauferri ꝓpterquod ſi in papatu impmeret᷑ aliq̃ ptãs oꝛdinis alis a ſeptẽ oꝛdinibꝰ: ułali qua ꝑfectio oꝛdinis glia ab illa qᷓ impꝛi mit᷑ in epatu nõ poſſet talis ptãs a pa⸗ pa tolli nec ꝑ eius ceſſionẽ nec ꝑ aliqusj depoſitionẽ. ¶C Scvᷣm incõueniens ſeqꝗ returqꝙ nõ poſſet aligs eligi i papã niſi eet ſacerdos uel es.tota eni cauſa qre nõ põt aliꝗs fieri epᷣus niſi ſit ſacerdos eſt: qꝛ in ehatu nõ impmit᷑ aliꝰ characi ab oꝛdine pᷣſoꝛij. Añ notat᷑.lij. di.c.ſolli citudo.ꝙ ſi in eᷣatu ipꝛimeret᷑ charact alius a ſeptẽ oꝛdinibusg: poſſet ꝗs fieri Eus ꝑ ſaltu:qꝛ poſſet fieri epᷣus nõ fcũs acerdos ſicut põt fieri pᷣſ no fact dys conꝰ:qꝛ in quolibet oꝛdine inpꝛimit᷑ di⸗ ſtinctꝰ character quod tñ nõ t᷑: qꝛ ut ibi dicit᷑ non põt nieri epᷣs qui nõ habet cba racterè ſacerdotalẽ. Ms ſic oẽs cbara⸗ cteres qui impᷣmunrt᷑ in oꝛdinibꝰ ⁊ in ſa cramento coſirmationis pᷣſuponũt cba ractere baptiſmalẽ:ita ꝑfectõ characte ris que impꝛimit᷑ ĩepᷣatu pᷣſuponit cha- racterẽ ſacerdotalẽ. Si g in papatuim pmeret᷑ charact᷑ aut eẽt diſtinctꝰ g cba ractere ſeptẽ oꝛdinũ:⁊ ſic oꝛdo pᷣſbꝛij no teneret ſeptimũ oꝛdine:ut ſupꝛadictuʒ E:aut eet perfectio characteris ſacerdo talis uel epalis:⁊ ſic non poſſet fieri ali quis papa niſi et ẽus ułſacerdos:q eſt falſũ:qꝛ põt eligi aliquis in papã qui non ſit nec ep̃us nec ſacerdos ⁊ erit ve- rus papa q;tũ ad ptãtem iuriſdictiõis: Iʒy nõ d1 ad oẽm ptãtem oꝛdinis. A& W erso eſt dicendum Pam ꝙ epatus ctoꝛdo cteris: ſaend nohoſſe bantere gigei inis:c tollinee neuel nwerde in aufan mertktih inibolkin girpt tiss , dalagu — igi niaanie ſtſorenes liechntc i die c and ſetgsfin sfſis ſfmge Hrtniid/ de urb obebacht dis chinn Uniptin⸗ ſupcnüch Ctöcht cttn Goptrin⸗ Ar. et non eſt oꝛdo. Mam ſi loqua mur de po teſtate oꝛdinũ q;tũ ad diſtictionẽ ſic nõ eſt alia ptãs in pᷣlbꝛoq; in ep̃o:cum in ſa cramento oꝛdin iſoꝛdo pᷣſbyterij teneat ſeptimũ graqu. Idẽ eni cbaracter ⁊ ea dem ptãs ſpualis queẽ in pᷣſꝑꝛo eſt et in epo. ſed ut eſt in pꝛeſbytero ẽ mõ imꝑfe/ cto ⁊ modo paruo ut vᷣo eſt in ẽo ẽ mõ perfecto ⁊ modo magno.qꝛ perillã põt ſibi ſimilẽ gnãre ut alios ſecerdotes et alios epos oꝛdinare ⁊ cõſecrare:qð nõ põt ſimplcx pꝛeſpꝛ. Vñ ſicut eadeʒ ptãs gen eratiua eſt in puero ⁊ in eo facto vi ro.ſic eade ptãs eſt in pꝛeſbytero ⁊ ipſo facto iam epo.ſed bene eſt oꝛdo q;tũ ad ipſius poteſtatis ꝑfectionẽ:quia cũ alia perfectione eſt dicta poteſtas in epᷣo q; in pꝛeſbytero.ſed ſuꝑpꝛa oꝛdinẽ epᷣatꝰ nõ impꝛimirt᷑ aliqua ptãs oꝛdinis q ſit alia in diſtinctione ab illa que impꝛimit in ſeptẽ oꝛdinibus neq; ſit alia in ꝑfectiõe ab illa que impꝛimiiur in epiſcopatu. Ad ⁊“ eſt dicendũ ꝙ ptãs clauium 7 ptãs ligandi ⁊ ſoluẽdi:⁊ pꝑtãs diſcer/ nendi:cũ reſpiciat coꝛpus xpᷣi myſticum impoꝛtat ptãtem iuriſdictionis. Uñ iõ ſingulariter fuit data petro:quia ab eo deriuanda erat in oẽs alios ſed ptãs oꝛ dinis imediate fuit data a xpᷣo oibꝰapo ſtolis.iõ nõ põt per homine auferri nec tolli poteſtas aut iuriſdictiõis tolli põt aut ꝑ volũtaꝛiã ceſſionẽ aut ꝑ depoſitio nem. ¶Agd tertiũ eſt dicendu: ꝙ ptãs ape diſtincta eſt ab oibus qꝛ ſolus ipſe aſſumptus ẽ in plenitudine poteſtat to tius eccleſie. non tñ talis diſtictio dicit alterius ptãtis oꝛdinis ꝑfectionẽ uł di ſtinctionẽ aliaʒ ab illa que impꝛimit᷑ in ſeptẽ oꝛdinibꝰ ⁊ in epiſcopatu.qꝛ nibil poteſt papa in ptãte oidinis niſi quãtũ põt pꝛeſbyter uel ſimplex epiſcopꝰ.Di/ cit ergo talis diſtinctio poteſtatis aliã iuriſdictionem ſolum. 1SâNειſic pꝛoccdit D ſecũd Uaicher enim ꝙ papa poſſit renũciare non obſtante Ougrta II papatus ut videt᷑ eſt nomen oꝛdinis et nõ iuriſdictionis quod ꝓbat᷑:quia ſi pa patus eẽt nomen iuriſdictionis ſolũ:tũc laicus poſſet eligi in papã:cuius priũ di cit ur.lix.di.vbi hẽtur ꝙ cuiuſſibet meri ti ſit laicꝰ ad ſũmũ ſacerdotiũ nõaſpiret ¶ Pꝛeterea epiſcopatꝰẽ nomẽ oꝛdinis ut ſupꝛadictũ e.ſed papa ſcribit ſe epᷣm ſeruu ſeruoꝛũ dei. papatꝰ nomẽ oꝛdis eſt ⁊ non iuriſdictiõis tm. ¶ Pꝛeterea ſũmus ſacerdos pꝛeſupponit minoꝛem ſicut ſuplatiuus pꝛeſupponit poſitiuum ⁊ cõparatiuũ:ſed papa eſt ſümus ſacer dos g papatus eſtnomen oꝛdinis ⁊ nõ iuriccronis. el ania ſaccra AIn Atrarn eſt: quia ſacerdos In Otrariy nõ põt deſin ere eẽ ſacerdos:nec epᷣs põt deiinere ꝙ nõ ſit ep̃s:ſed papa põt deſinere ꝙ nõſit papa per renuciationè uel per depoſitionem: ſi cõpꝛehenderet᷑ in hereſi. ergo eſt no⸗ men un ictionns et nen oꝛdinis. 6 Oicendũu ꝙ inter ptãtẽ RKndeo oꝛdiuis ⁊ ptãtem arif . dictionis q;tũ ad pñs quattuoꝛ differe tias poſſumus aſſignare. ¶C Pꝛima ꝗa ptãs oꝛdinis eſt incoꝛꝛuptibilis ⁊ imu/ tabilis. Ptàs vᷣo iuriſdictionis eſt mo⸗ bilis ⁊ tranſi toꝛia. H ptas oꝛd inis uel dicit characteris impꝛeſſionem uelcha racteris ꝑfectionem:ſʒ tam characterꝭ impꝛeſſ io q; characteris perfectio ide⸗ libiter ineſt aie cui impꝛimit᷑ ⁊ remanet in aia ſeparata:nõ q;iũ ad hũc vſuʒ qui eſt coꝛpꝰ xpᷣioſficere:qui eſt vſus chara⸗/ cteris ſacerdotalis.nec q;tũ ad huc vſũ qui eſt ſacerdotes oꝛdiare ꝗ eſivſus ꝑfe ctionis character epᷣalis. Sed q;iũ ad büc vſum ꝗ eſt decoꝛ ⁊ gloꝛia q;tum ad ſaluatos.uel vituperiũ ⁊ ↄfuſio q;tũ ad dãnatos.nõ eni poſſet ptãs oꝛdinis au- ferri uel tolli ab ipſo oediato ſine ſuria ſacri. Vñ ſi degradet᷑ ſacerdos uel depo natur epᷣs adhuc ſi ſacerdosↄficit coꝛpꝰ xp̃ᷣi confectũ eſt:⁊ ſi ẽs oꝛdinat ſacerdo tes: reoꝛdinandi nõ ſunt. Sed ptãas Ar. iuriſdictionis mobilis eſt ⁊ tranſitoꝛia. quia poteſt auferri ab homie:uel ſui ar/ bitrijlibertate:cum poſſit hõ renüciare ſuo iuri abſq; iniuria alicuius.ſicut eniʒ nulli facit iniuriã qui vtit᷑ iure ꝓpꝛio:ita nulli facit iniuriã qui renunciat ⁊ cedit ſue iuriſdictioni. uel ſuꝑioꝛis ptãte:ut ſi foꝛte faciat ↄtra legẽ a ſuꝑioꝛe datã ex cuius tranſgreſſione debeat tali iuriſdi ctione pꝛiuari. C Secũda differẽtia eſt quia ptãs oꝛdinis ꝑ ſe reſpicit coꝛpꝰxpᷣi verũ:qꝛ ipſum coꝛpus xpᷣiof cere poteſt qᷓ; tũ ad ptatẽ ſacerdotalẽ uł fideles oꝛ dinare ut coꝛpꝰ xpᷣi poſſint ↄficere q;tũ ad ptãtẽ epᷣalẽ. Sed ptãs iuriſdictiõis magis reſpicit coꝛpus xp̃i myſticũ:quia exequi ptatem oꝛdiniſ in ipſos ſideles a peccatis ligando uel ſoluẽdo ouenit ali cuiꝑ ptãtem iuriſdictionis. ¶ Tertia differẽtia eſt:qꝛ ptãs oꝛdinis nõ recipit magis ⁊ minus. Mã ptãte oꝛdinis ut di cit characteris impᷣſſionẽ oẽs ſacerdo⸗ tes ſu nt equales in ſacerdotio:⁊ oẽs di aconi ſũt equales in diaconatu:⁊ ſic de alijs. Silr de ptãteoꝛdinis ut dicit cha racter ꝑfectionẽ oẽs epᷣi ſunt equales in ep̃atu. Sed ptãs iuriſdictionis reci/ pit magis ⁊ minus: qa in tali ptãte vnꝰ ſacerdos poſſet eẽ maioꝛ alio:⁊ vnꝰ epᷣs maioꝛ alio ep̃o:⁊ ſupꝛemꝰ in oꝛdine epi/ ſcopoꝛũ eſt ipſe papa qui indeſinitã iuriſ dictionẽ habens oĩbus habet talẽ ptã/⸗ tem iuriſdictionis diffinite taxare ⁊ de/ terminare. ¶Quarta differetia ẽquia vna iſtarũ ptãtu põt cõferri ſine alia.nã ſi eᷣus oꝛdinat aliquos religioſos ĩſa/ cerdotes dat eis oẽm ptãtem oꝛdinis. non tñ confert eis ptãtem iuriſd ictiõis cũ de iure coĩ non cõueniat eis cura aia rum. Silr ſi papa confert pᷣbẽdã aliquãꝗ al icui dat ei ptãte iuriſdictionis non tñ ↄfert ei ptãtẽ oꝛdinis:qa ſi foꝛte ẽ puer diſpenſat cũ eo ſuꝑ defectũ ſcie ⁊ etatj. WEr iſtis & qua ttuoꝛ differẽtüs patz ꝙ papatug ẽ nomè iuriſdictionis ⁊ non oꝛdinis. P: qꝛ papa põt cedere pa/ patui ut nõ ſit papa:ſ̊ nõ põt cedere Queſtio II non ſit ſacerdos uel eps q̃ ſunt noĩa po teſtatis oꝛdinis. C 2:? qꝛ in papatu nul lus eſt ſimilis uel equalis ſibi:ſed in po- teſtate epaliuel ſacerdotali oẽs epi ⁊ ſa cerdotes ſunt ſibi equales. ¶C 3: qꝛ pa pa ut papa nõ hʒ ptãtẽ ſuꝑ coꝛpꝰ xpᷣi ve rũ.Mã ſi papa no eẽt ſacerdos nõ poſſʒ xpᷣi coopus ↄficere.necpoſſet fideles in ſacerdotes oꝛdinareut dñicũ coꝛpꝰ con ficerẽt ſi nõ eẽt es quãtũcũq; eet ver⸗ ⁊ legitimꝰ papa: ¶. qꝛ poſſet hr̃e oẽz ptãtẽ pertinẽtẽ ad papã ⁊ tñ carere po teſtate oꝛdinis. aicſi R+☛α ẽ dð ꝙ laicꝰ? ſine ₰ d P umn, ratura quãtũcũq; polleret ſcitate vite non debet aſpirare ad ſũmũ ſacerdotiũ:qꝛ electio nõ cade- ret ſuꝑ mã ↄgrua.Si tñ l̃atꝰ eẽt ⁊ alia ↄditio nõ obſtaret:puto ꝙ ſuppoſito qꝙ eẽt la icꝰ ⁊ nõ eet ↄſtitut i ſacris electꝰ in papã eẽt verus papa ⁊ bẽret oẽm po teſtatẽ iuriſdictionis papalis:cũ etiam de alijs dignitatibꝰ ſcribat᷑ er̃ de eta.et qua.pꝛeſi.ꝙ in minoꝛibꝰ oꝛdinibꝰ cõſti-⸗ tuti pñt aſſumi ad pᷣlationẽ dimõ tales ſint ꝙ infra bꝛeue tẽpꝰ pñt in pᷣſbõeos uł epᷣos oꝛdinari. Ad ſcom eſt dicẽduʒ qꝙ papa vocat ſeipſũ epᷣm ſeruũ ſeruoꝛũ dei: qꝛ ſi nõ ẽ epᷣs qñ in papã eligit᷑ uł pᷣſ byter debet in pᷣbꝛm oꝛdinari ⁊ in eᷣm coſecrari per Hoſtienſẽ.⁊ hoc mag cõ⸗ uincit᷑ ꝙ papa mag ſit nomẽ iuriſdicti- onis q; oꝛdinis.qꝛ ipſo papa exñte pa- pa ſimplex epᷣs ẽ maioꝛ eo pt ate oꝛdinis qꝛ ᷣm aplin ad Hebꝛe. Abſq; vlla õdi⸗ ctiõeſꝑquod minꝰ ẽ a maioꝛi benedicit᷑ eoipſo &̈ papa exñs papa conſecrat ⁊ bñdicit᷑ ab Hoſtienſi: ſequit᷑ ꝙ ſimplex epᷣs ſit maioꝛ eo ptate oꝛdinis. Ad ʒmn e dicendu ꝙ eẽpapã ⁊ eẽ ſũmũ ſacer dotẽ duo põt impoꝛtare uel ipſiꝰptãtis oꝛdinis ipꝛeſſionẽ:⁊ ſic oẽs ep̃i ſunt ſũ/ mi ſacerdotes.qꝛ ptãtẽ ſacerdotalẽ ba bent ꝑfectã in ſupꝛemo gradu in qͥ põt bri:⁊ q;tũ ad hoc dato ꝙ papa ſit epᷣus nõ eſt magis ſũmꝰ ſacerdos q; vnꝰ aliꝰ epᷣs.uel põt dicere dicto ptãtis executi ohe is⸗ cre feni lie lode pöt Pap⸗ etz⸗ ln toli pern I noin ve Ntunul inpo⸗ caſ⸗ zaunn pprplye no poſß ges in oon Pctven etbreoe rarehe lioſie D aaſprn o tice⸗ NMnii holn scen ſtoine Ctiin Hdeett nib⸗ Cſi⸗ inötales Fiusil ctdrit, üſcuun igin n rindn eng d iriM aiſteſ⸗ teorbini⸗ vlaz, benelie llenn ,ſi 4Ci ſünüſecer tütis iſitſͤ lus ipſe põt ipſaʒ exequi ⁊ executiõi mã dare indefinſte ⁊ vniuer ſaliter. g A 1 lic cedit. Cr Dtertin ardiq, erpe patus ẽ a ſolo deo nõ poſſit papa renuciareqꝛ quod ẽ a ſolo deo ñ põt tol li ꝑ aliquẽ qui nõ ſit deꝰ ſed papai ẽ a ſo lo deo:ꝑ nullũ põt tolli qui nõe deus. Pꝛeterea qui nõ dat ptate aliquã nõ põt illam auferre:ſed uullꝰ hõ põt dare papatu:g nullꝰ hõ põt auferre ex ſeipᷣo ergo papa nõ põt renũciare. ¶C Pꝛete/⸗ rea nulla virtus icreata ⁊ ſuꝑioꝛ poteſt tolli per virtutẽ creatã infeſioꝛe:ſj̊ pa- patus eſt virtꝰ increata ⁊ ſuꝑioꝛ oĩ alia ergo ꝑ nullã virtutẽ iferioꝛẽ põt tolli. An arrari eſt:qz aia ratõna In Otron lis a ſolo deo coꝛ poꝛi infundit᷑ ⁊ tũ op re huano a coꝛꝑe põt tolli ⁊ ſeparari. Pꝛeterea papa⸗ tus võt eſſe in hac perſona uel in illa ꝑ conſenſü eligentiu ⁊ ipſiꝰ clecti. ꝑ eius diſſenſum pot ab iſta ꝑſona ułab illa ſe parari papatꝰ:qꝛ per illa ꝑ q res ↄſtruit᷑ ꝑ illa Zrio mõ ſer deſteu T7 corüpik⸗ —G icendũ ꝙ qõ pꝛeſu . Rnd ec0 ponit papatuʒ eẽ a de: et querit an per hoc papa ex ſeipſo poſſit renũciare.ronabiliter aũt pꝛeſupponit᷑ papatũ eẽ a deo. NHam qᷓttuoꝛ mõis poſ ſumꝰ dicere q́;tũ ad pñs ſingularit᷑ pa- patũ eſſe a deo. P: quidẽ caliter ⁊ ef fectiue:q;uis enĩ ois poteſtas vniuerſa liter ſit a deo:ut dicit᷑ ad Ro.rxiij. Sin⸗ gulariter tñ papalẽ poteſtatẽ deꝰpetro tribuit. Vñ ſuꝑ illo verbo Mattõj. xvj. Tibi dabo claues regni celoꝛum. Oicit Chꝛyſoꝰ. Filius que patris ẽ ⁊ ipſi fi-/ lij ptãtem petro vbiq; terrarã conceſſit Et bomini moꝛtali ꝗ in celo ſunt dedit auctoꝛitatẽ dei ut per ptãtem clauium vbiqʒ terrarũ eccleſiã apliſicaret. ¶C2· mãliter ⁊ ſubiectiue:qꝛ ſi oĩis ptãs inni/ tit᷑ ptãti diuine tanq;ᷓ fundamento.ſin/ gulariter tñ poteſtas papałfundata eſt quara II onẽ:⁊ ſic ſolꝰpapa ẽ ſũmꝰſacerdos:qꝛ ſo ſuꝑ xpᷣm: Juxta illud apł. Fundamẽtũ nemoponat pᷣter illud quod poſitũ ẽ: ꝗ eſt xp̃s Jeſus. Et Cbꝛyſoꝰ.dicit ſuper Matthᷣ.ꝙ iõ xpᷣs dixit:Hõ ſuꝑ petru ſj ſuppetrã fundatã eſſe eccleſia.qꝛ nõ ſuꝑ hoies ſed ſuꝑ fidẽ xpᷣi ptãtem eccleſie tu dauit. ʒ?etoꝛmalit᷑ 1 quidditatiue.nã ⁊ ſi ois ptãs foꝛmalit᷑ ↄſiſtit in quodam oꝛdine ſupioꝛis ad inferioꝛe. VUñ cũ di- xiſſet apłs oẽz ptãtẽ eẽ a deo:ſtati ſub/ dit.q aũt a deo ſunt oꝛdinata ſũt.ſingu larit tñ ptãs eccleſie ſicẽ a deo oꝛdina- ta:ut dr Cantj.iiij.ꝙ eè terribilis ut ca- ſtroꝛũ acies oꝛdiata. ¶A' finalit᷑ ⁊ gu/ bernatiue.Dicit.n.Augꝰ⸗ ſuꝑ illo verbo j.ad Chor.ix. Muũquid deo curaẽ de bo bus ꝙ ꝓuidẽtia quidẽ gnãli deꝰ hʒ curã de bobus ⁊ de oibus crea turis: cũ dicẽ te ꝓpheta. Ipſe dat iumẽtis eſcã ipſoꝝ ⁊ pullis coꝛuoꝝ ⁊c. Sed quãdã ſingula rem curam habet de ſua cccleſia qua ad creaturas irrationales non extendit. ¶ Iſtis tñ nõ obſtantibꝰ quibꝰ oſtenſũ eſi papapatũ eſſe ſingularit a deo poſſu mus pꝛobare ꝙ papa er ſeipſo põt re/ nunciare papatui tali rõne. Illud quod eſt a deo hoie cooꝑanteeffectiue:funda tiue.oꝛdinatiue:gubernatiue:põt hoĩe coopante bis qᷓttuoꝛ modis tolli ⁊ de/ ſtrui.quod patet in nãlibꝰ:in moꝛalibꝰ: ⁊ in artificialibꝰ. In nãlibꝰquidẽ qꝛ ani ma ronalis ſingulariter a deo iufundit᷑ coꝛpi cũ nullꝰ poſſit infundere et creare ipᷣ̃am niſi deꝰ:⁊ tñ qꝛ infudit᷑ a deo hoĩe cooꝑante:qꝛ hõ gnãt boiem ⁊ ſol. Jdeo opere bũano põt aia a coꝛpoꝛe tolli ⁊ ſe parari. In moꝛalibus vᷣo videmus ꝙ; gratia ſingulariter a deo infuditur ani me cooperaãte tũ homine. Ande ſuper illo verbo Tren.iii. Conuertenos do⸗ mine ad te ⁊ conuertemur. Oicit glo.q; gratia dei non conuertimur:niſi ex no/ ſtra voluntate conuertamur. Id eo ſen⸗ ſus ẽ. Cõuerte nos per gratiã ⁊ ↄuerte mur q;tum in nobis eſt arbitrio liberta tis. Sicut ergo gratie infuſio eſta deo 2 Ar. per hominis tamẽ cõſenſũ ⁊ liberi arbi trij conuerſionẽ. ita eius ſeparatio põt eſſe per hominis diſſenſũ ⁊ eiꝰliberi ar/ bitrij a deo auerſionẽ. In artificialibus auũt planũ eſtq tempiũ Salomonis et tabernaculũ Moyſi ex:mandata dei fa bꝛicata ſunt imo ſingula in tabernacu⸗ lo illo operata deoſingulariter dictante ⁊ percipiẽte facta ſunt.⁊ tñ qꝛ cooperã te bomine oĩa illa fabꝛicata ſunt. Jõ co operãte homine oĩa illa ſunt coꝛꝛupta. Similig modo nõ obſtante ꝙ papatus ſingulariter ſit a deo.tñ quia nõ ẽ a deo in iſto hoie uel in illo niſi cooperante eiꝰ cõſenſn⁊ eius volitione:ideo poteſt ab eo tolli cooperãte ei⸗ diſſenſu ⁊ volitioe T Sin oppoſitum eſt Ad rones dicendũ ꝙ oẽs il⸗ le tres rõnes ex vno fundamẽto pꝛoce/ dunt:qꝛ oẽs arguũt papatũ nõ poſſe tol liqꝛ ẽ a ſolo deo ꝙ ſi arguãt ſic eẽ a ſolo deo ꝙ nõ cooꝑante boĩe planũ ẽꝙ falſa aſſumũt. Si vo ſic arguat ee a deo papa tů ꝙ tñ cooperet᷑ bõ tũc ꝑ ſupcriꝰ d cta planũ eſtꝙ ꝗ ſc ſuũt a deo cooperate ho/ mine per hominem tolli poſſunt. Deaquartu bteut. 9 ULQZiget᷑ enim wꝓw poſt votũ emiſſũ de cura habẽ da ipſius eccleſie papa renũciare nõ poſ ſit:qꝛ foꝛtiꝰeſt vinculũ ſpirituale q; car⸗ nale.ſicut ſcribit᷑ eẽ de tranſla.epi c.int coꝛpoꝛalia. Sed poſt conſeſũ contractu per verbũ de pꝛeſenti vinculũ matrimo- niale tolli nõ poteſt. eodẽ mõ vinculu ſpu ale ↄctũ int papã ⁊ eccleſiã poſt vo tum emiſſũ de cura hñda tolli nõ valet. Pꝛeterea votũ eſt pꝛomiſſio facta ſo li veo. Sʒ pa pa votũ emittit de cura ha benda de ecc leſia eoipſo ꝙ papatũ ſuſci pit.ergo per nullũ aliu ab ſoluipoteſt al/ ligatus voto niſiper deũ. ¶.S nullꝰ li⸗ gatus poteſt ſeipſũ abſoluere ſicut nul/ la res ſeipſam generat. ut dicit Aug'.i. de trini. ſed papa ſuſcepto papatu liga/ tus eſt lege diuina ad curã bhabendazʒ de IIII grege ſibi cõmiſſo.ergo a tali lege ſeipſũ n oluere non poteſt. ga⸗ ſi 4 — A Ieſt qꝛ ſicut ſcri/ In CO trarin bit. xxij.q.iiij. auctoꝛitate Iſidoꝛi. In malis pꝛomiſ/ ſis reſcindenda eſt fides ⁊ in turpi vo/ to mutandũ eſt decretũ. ſed videtur eſſe turpevotũ ꝙ bomo obliget ſe perpetuo ad illud qu perficere nõ põt:ſalua ↄſciẽ- tia ⁊ reipublice vtulitate ergo cuʒ papa videt ſe impotentẽ ⁊ inſufficientẽ ad cu ram habend de eccleſia videt᷑ ꝙ licet ſi bi voti pꝛomiſſionẽ non implere. , doq; tam votũu q; iura⸗/ KRñd 60 mentũ tres comites de bet haberet veritatẽ:iudiciũ:⁊ luſticiaʒ. Et ponit᷑ auctoꝛita te HNiero.xxij.q.ij.c. aiaduertendũ. Eſt enim votũ pꝛomiſſio facta deo. Sed quãdo talis ꝓmiſſio eſt iuramẽto firmata ẽ votũ ⁊ iuramentu. qð quidẽ ex parte vouẽtis reꝗrit verita tem cognitiois.ut illud qð homo vouet uel iurat nõ repugnet veritati ſue conſci entie. Ex parte vᷣo modi vouẽdi uel iurã di requirit iudiciũ diſcretionis .ut illud qð bomo vouet uel iurat nõ ſit incautũ uel indiſcretũ. Sʒ er parte rei de qua fit votũ uel iuramentũ requinit iuſticiã de bite impletionis ut fiat de tali re votnʒ ubiura mentũ quã homo teneat᷑ ⁊ poſſit implere abſq; alteriꝰ pꝛeiudicio ⁊ ſabſq; detrimẽto reipublice. ¶ In tali voto ꝙ papa emittit de cura habẽda ipſiꝰec cleſie.etiã ſi nõ ponit᷑ intelligit᷑ conditio bona debita ⁊ honeſta.puta ꝙ talẽ curã habebit qdiu officiũ retinebit: nõ vſq; ad moꝛtẽ qꝛ ſic tale votũ obligaret eum adimpoſſibile cũ poſſet demens fieri et aliquã infirmitatẽ incurrẽ per quã red/ deret᷑ impotẽs ad talẽ cura habendã:ſ per conſequẽs tale votũ careret iudicio diſcretio nis. Similit ſiconſpiceret ſe in ſufficiente: ⁊ talẽ curã vellet exercere co tra remoꝛſu ↄſcie:caret tale votũ verits te cognitionis:vlteriꝰ ſi ↄſpiceret repu blicã ꝑ ſuũ officiũ male tractari:⁊ ſbᷣ eiꝰ Ull eſeypi utſch, icg ii. Nonl⸗ pt vo, curche hetno nnoſch, nann mtiigan oll ge. jiur⸗ mmmsde uſtay niq ie⸗ pnſi Pndod ramcn, e an morol ſecnel Gidun tilud ſtmcaurn depaft uſticii de litevorr, aloſt e utſ tllio igſel Gtmion toſch Graen uſcip eraun lait uertſin Ar. regimine eccleſiã languere tale votũ ca deret ſuꝑ re iniuſta ⁊ iniqua quã bõ non tenet᷑ per votũ implere: ſʒ potiꝰ in ea de cretũ mutareiqꝛ ut ſcribit᷑.xxij.q.iiij.c·ſi publicſ. Tollerabiliꝰ eſt ſtulte pmiſſiõis vota reijcere q; crime comittere: ⁊ ꝑ cõ ſequẽs tale votũ carexet iuſticia debite obſeruationiſ. ¶ Puto g̃eẽ do e nõ ob ſtante voto ⁊ obligatione pᷣdicta:papa renũciare põt. C Ad pꝛimũ g eſt dð:q; viculũ ſpuale foꝛtiꝰẽ q; carnale dignita te ⁊ ꝑfectiõe nõ aũt tꝑis duratiõe:quis planũ eſt ꝙ epᷣs ð ecclia cũ qua ↄtractũ eſt matrimoniũ ſpũ ale põt traſſerri ad aliã eccleſiã:ſicut p atet ex de trãſſa.epi. ſed nõ põt vir trãſferri de vna vxoꝛe ad aliã vxoꝛẽ illa viuẽte.¶ eſt foꝛtiꝰ diſtrictione nõ aũt ppetua ob ligatione.q;3diu eni durat foꝛtiꝰ ſtringit vinculũ ſpuale q; carna le eo ÿ maioꝛeʒ curã debet hr̃e epᷣs ð eccłia qᷓ; vir ð vxo re.nõ tñ tenet᷑ ꝑpetuo talẽ curã bre epᷣs de eccleſia ſicut vir de vxore:eo dimiſ ſio vxoꝛis h eẽt bonũ ꝑticulare ⁊ bonuʒ buic.eet tñ malũ vniuerſale ⁊ malũ rei publice. Ecõuerſo dimiſſio cure ecclie ſi papa eẽt ipotens uel inſufficiens:q; uis foꝛte eẽt malũ huic ⁊ malum ꝑticulare. eſſet tñ bonũ vniuerſale ⁊ bonũ pꝛoto/⸗ ta vniuerſalitate eccleſie. ¶ Ad 2“ eſt dicendu: ꝙ ſp in votis ⁊ iuramẽtis etiã nõ appoſita ĩtelligit᷑ ↄditio debita ⁊ Bo neſta obligatio:ergo qua papa obligat ſe ad bñdã curã de eccleſia includit in ſe banc ↄditionẽ q;diu cũ ſufficiẽtia ⁊ po⸗ tẽtia hanc curã exercere valet.Põt eniʒ papa reniciando meren ⁊ demereri.ꝗ ſi ſcit ⁊ põt curã hr̃e de eccleſia renũci- ando demeret᷑.potiſſimeqꝛ ex tali renũ ciatiõeqñq; ſcandalũ ĩcurrit᷑. Si vᷣo ne ſciat nec pot renũciando meret᷑.nec pu to ꝙ ꝓpter ſcandalũ talẽ renüciationeʒ dimittere dʒ. qꝛ ſm Hiero. Veritas do⸗ ctrine ⁊ ſanctitas vite et eqtas iuſticie Ppter ſcandalu paſſiuũ obmittẽda non int. C Ad 3c do: ꝙ ſiilla rõ arguat „ Uel põt dici ꝓ quarta V de lietionee abſolutione a culpa:tũc nõ eſt ſile :qꝛ hõ ligatꝰ per abſolutioneʒ a culpa aſcẽdit.per renũciationẽ ðo ⁊ 4 abſolutionẽ a papatu deſcẽdit.Planũ ẽ aũut ꝙ hõ per ſeipſũ nõ põt aſcẽd ere:ſed bñp ſeipſu põt deſcendere. C Ael põt diciqꝙ ad abſolutionẽ uel ligationẽ reꝗ- rit᷑ptãs oꝛdinis ſᷣm quaʒ ex pᷣcepto dei tenet᷑ hõ ab altero abſolutionẽ recipere Jux illud Jacobi.Cõfitemini alterutꝝ pctã veſtra. Sed renũciatio ⁊ abſolutio a. papatu pertinet ad ptãtẽ iuriſdictio/ nis quã ſicut papa ꝑ ſeipſũ recipit ↄſen tiendo eius electiõi.ita ꝑ ſeipᷣm põt di/ mittere ⁊ ab ea ſeipſũ abſoluere conſen tiendo eius ceſſioni. pont oↄfirmationẽ ⁊ ãminiſtrationem papa renuciare nõ poſſit:qꝛ ut ſcribitur ex de trãſia.epi.c.inter coꝛpalia. Epᷣus poſt ↄfirmationẽ ⁊ cõſecrationẽ nõ pot cedere.põt enĩut ibi dr̃ a metropolita- no confirmari ⁊ ↄſecrari:nõ tñ põt niſi ꝑ ſũͥmũ pontificẽ condẽnari uel deponi. cũ papa nullũ ſuꝑioꝛẽ hẽat in cuꝰma nibus reaſſignet.videt᷑ ꝙ poſt ↄfirmati onẽ ⁊ ãminiſtrationẽ nõ poſſit papatui cedere nec renüciare. ¶C Pꝛeterea ꝗᷓ ſũt inriſdictionis pñt tolli ⁊ auferri nõ niſi per ſuꝑioꝛem: ſed poſt confirmationẽ ⁊ adminiſtrationẽ papa acquirit iuriſdi- ctionẽ. pꝰ talẽ ↄfirmationẽ nõ poteſt ab eo tolli. C Pꝛeterea ſacerdos ꝑↄſen ſum recipit characterẽ: ⁊ epᷣs ꝑfectionẽ characteris: ⁊ ꝑ diſſenſũ eius ſacerdos nõ pot ꝑdere characterẽ.nec epᷣs perfe/ ctionẽ characteris.S eodẽ mõ q;uis pa pa per ei ↄſenſũ recipiat papatũ ꝑ eius diſſenſũ nõ poterit gaheti dlnieter A N eſt ꝙ papa ſtati In C0 tranu cũ Nenrir ſue electioni eſt ↄfirmatꝰ ⁊ ſtati pot admim ſtrare.S ſtatim cũ diſſentit eius ceſſioni ſtatim eſt depoſitus:⁊ ſtati debet ab am miniſtratione ceſſare. H 3 Ar. Hndeo icengu ad ſoluẽdu EEEiſta gõnẽ faciẽga eſt du⸗ pler diſtinctio. Quarũ vna eſt ꝗ eſt rõ ꝙ ptãs oꝛdinis p?eius receptionẽ tolli nõ põt:ſed ptãs iuriſdictionis poſt eiꝰ rece ptionẽ tolli põt. Secũda ẽ quare ſolũ in electiõe pape babet locũ ꝙ ſicut ſeipſũ confirmat:ita ſeipſum poteſt deponere. ¶Pꝛopterpꝛimũ ẽ itelligẽdũ ꝙ qũqʒ intelligit eẽ pꝛobibitũ illud qð non ẽ cõ ceſſum.qñq; vo ecõuerſo intelligit᷑ illð eẽ conceſſum qð nõ inuenit᷑ pꝛobibitum Et q;uis iuriſte dicãt ꝙ pꝛima regula tenet in bis que ſunt ſtricti iuriſ:ſecũda vo tenet i alis. Poſſumꝰ tñ dicere q; tũ ad pñs occurrit: ꝙ qñq; negociũ ð quo agir᷑ eſt, ſupꝛa actioney cae ⁊ ſupꝛa nãm rei:⁊ tüc illud intelligit eẽ pꝛohbibitũqð non ẽ ↄceſſum uel ẽ potẽtie ſuꝑioꝛis re- ſeruatũ:ſicut patet in nãalibus ⁊ moꝛali bus. In nãlibꝰ? quidẽ:nã qꝛ ambulare ſu per mare ſiccis pedibꝰ.ẽ ſupꝛa actione; cãe ⁊ ſupꝛa nãm rei. Jdæo in ta libuſ niſi alicui eẽt ſpãliter boc cõceſſuʒ ſicut fuit petro:inte lligit᷑ eẽ pꝛohibitũ uel poten tie ſuꝑioꝛis agentis reſeruatũ. In mo⸗ ralibꝰ vᷣo:nã qꝛ oꝛdinare totã eccleſiam q́;tũ ad oẽs grad dignitatũ⁊ depoſitõ ⁊ tranſilatio epoꝝ:uel etiã ceſſio ⁊ cõfir/ matio ipſoꝛũ ꝑtinet ſolũ ad romanũ põ tiſficẽ qui ẽ caput totiꝰ eccleſie.iõ cõfir- matio uel renũciatio ipſoꝝ epᷣoꝛũ ⁊ alio rũ pꝛelatoꝝeſt ſupꝛa actionẽ ⁊ ſupꝛa na turã oĩuʒ illoꝝqui ſunt infra papã quoꝝ confirmatio ⁊ renũciatio nõ valet: nec tenet niſi 'm oꝛdinationẽ ⁊ cõceſſioueʒ ipſius ut qð nõ ẽ per eũ in talibꝰ cõceſſũ intelligit᷑ eẽ pꝛobibitũ uel potẽtie ipſius pape imediate reſeruatũ. AUnde qꝛ nõ ẽ conceſſũ metropolitano ꝙ poſſit ipſius epᷣi renũciationẽ acceptare ſicut eiꝰ ele⸗ ctionẽ confirmare. Ideo intelligitur eẽ hoc ꝓhibitũ uel potentie pape imediate reſeruatũ. Qñq; vo negociũ de quo agitur nõ eſt ſupꝛa actionẽ cauſe nec ſu pꝛa naturã rei. Et tũc in talibꝰ intelli/ Queſtio vV git᷑ eẽ conceſſum quod nõ pꝛobibitũ.vñ quia aliquos ſubeſſe ⁊ aliquos pᷣeſſe iec cleſia non ẽ ſupꝛa actionẽ cauſen ec ſu⸗ pꝛa naturã rei:imo naturale eſt ꝙ vigẽ tes intellectu pᷣſint:⁊ potẽtes viribꝰcoꝛ poꝛalibus ſubſint: ut dicit Poͤus⸗ Ideo ĩ talibus intelligi æ&ẽ conceſſum qð nõ eſt pꝛohilatuũ. ¶Luͤʒ gtalis mras oꝛdinis . que dicit characteris impᷣſſionẽ uel cha racteris ꝑfectionẽ ſit ſupꝛa actionẽ cãe ⁊ ſupꝛa naturã rei:quia iſtud natura rei nõ patit᷑ꝙ aqua tanges coꝛpꝰ? exterius mũdet aĩiam interius a culpa impꝛimẽ- do characterẽ baptiſmalẽ. uel ꝙ ſacer⸗ dos ꝑ impꝛeſſionẽ characteriſpoſſit cõ ficere coꝛpus vpᷣi.uel ꝙ epᷣs hñs ꝑfecti onẽ characteris poſſit ſacerdotes oꝛdi- nare. Ideo in oibus talibꝰ quod nõ ẽ cõ ceſſum intelligit᷑ eẽ pꝛohibitũ uel poten tie diuine imediate reſeruatũ.Ptateʒ er go oꝛdinis cõceſſit xpᷣs miniſtris eccłie poſſe cõferre:ſed nõ ↄceſſit eis poſſe au ferre.iõ per hboĩem ptãs oꝛdinis tolli nõ põt. Sed quia ptãs iuriſdictionis qua vnꝰ peſt alteri nõ eſt ſupꝛa actionẽ cãe nec ſupꝛa naturã rei. Ideo in hocintelli git eſſe cõceſſum quod nõ eſt ꝓhibitum. Et quia pꝛobibitu nõ ẽ ꝙꝙ hõ ſuo iuri re nũciare nõ poſſit:io iſtud intelligit eẽ cõ ceſſum ut ſicut hõ per ſuũ liberũ ↄſenſũ põt onus ⁊ curaʒ alioꝝ ſuſcipere:ita ꝙ; per diſſenſum poteſt illud onus depo⸗ nere et illi cure renunciare:et per conſe quens poteſtas iuriſdictionis ſicut ꝑ ho minẽ põt acquiriita per hominem põt tolli ⁊ perdi. Et ſiqueratur an papa poſſit ſacere ſtatutũ pꝛobibes ꝙ papa renüciare non poſſit:puto eſſe dicendũ ꝙ tale ſtatutũ eſſet contra veritate ⁊ cõ tra reipublice vtilitatẽ. Mullus eni du⸗/ bitare debet quin talis poſſit eligi in ꝑa pam qui nec ſcientia nec experientia ſuf ficiens eſſet ad regendũ totam eccleſiã: ſicut aliquãdo electus eſt. AUnde ſi ſibi re nunciare non liceret faceret contra veę/ ritatem ſue conſcientie ⁊ exquo eccleſia — — — — 2 L –— 1 türi leie eeiu, e eof oͤck Ainis ace nici⸗ turata erus pꝛind⸗ ſece, ſit Riee c, Anii neloten gii d poſeean gtolino nis 4 ne die geintli bibiun⸗ ſoite ſfteic ſd ctioni renunciando. langueret ſub regimine ſuo eſſet tale ſta tutu contra comune bonum totiꝰ eccle ſie. Eo ergo modo dicendũ eſt papa ta/ le ſtatutũ facere nõ poſſe.quõ dicit apls ij.Chor.xiij.Hõ poſſumꝰ aliqd aduer⸗ ſus veritate ſed pꝛo veritate. ¶. Pꝛopt᷑ ſecũdũ eſt intelligendũ ꝙ in electionibꝰ alioꝛũ pꝛelatoꝛũ:quia ſuꝑpioꝛem reco⸗ gnoſcut nec per ſeipſos ſe confirmant. nec per ſeipſos ſe deponũt.ſed quia pa pa inter homines ſuperioꝛẽ ſe nõ babet Igeo ſicut cõſentire electiom de ſe fctẽ eſt eius cõfirma tio:quia ſtati habet oẽz papalẽ iuriſdictione:ita renuciare ⁊ diſ ſentire eius iuriſdictioni eſt eius depo⸗ ſitio. Ande loquendo de con firmatiõe viſibilique fit per hominèe ſicut papa ſe ipſum confirmat eius electioni conſen- tiendo.ita ſeipſum deponit eius iuriſdi i m ij erso eſt dicend um Ad pꝛimũ ρναεan poſitio ⁊ tranſlatio epoꝛũ pertinet ime diate ad papam: ut in illa decretali dr. Aunde quia ꝑ papã concedit᷑ metropoli⸗ tano ꝙ poſſit epᷣin confirmare:nõ autẽ ꝙ poſſit eius renũcia tione; acceptare. Hinc ẽ ꝙ renuciatio eèpi non tenet ſi fiat coꝛam metropolitano poſſet tñ papa ſi vellet cõcedere vnũ ſicut ↄcedit reliquũ Ad ⁊“ eſt dicendu ꝙ de pꝛelatis qui ſuperioꝛẽ hñt:veritatẽ habet q illa que ſunt iuriſdictiõis ab eis tolli nõ pñt niſi per ſuꝑioꝛẽ.Sed quia papa ſupꝛa ſenõ recognoſcit aliquẽ ꝑ què ope huano poſ ſit cõfirmari uel deponi. Ideo ſicut ꝑ ſe ipſum hũa no oꝑepõt ſe ↄfirmare:ita ꝑ ſeipſum põt renuciare. Ad 3 e do: ꝙ tã characteriſ impꝛeſſio q́; characte ris ꝑfectio eſt ſupꝛa actionẽ cauſe ⁊ ſu/ pꝛa uatura rei:⁊ ideo dato ꝙ ſacerdos uel ep̃us recipiat characterẽ uel ꝑfectio necharacteris ſuſcipiendo ſacrametu oedinis per eoꝛum conſenſum non poſ- ſunt tamen pꝛedicta ab eis auferri per eoꝛum diſſenſum. ee fop ſic nocedtt. vr titiũ pape eſt eternuʒ renuciare nõ poſſit nã magis eſt eẽ ſũmũ ſacerdoteʒ ꝙᷓ; ſimplice ſacerdotẽ:ſed ſimplex ſacer dos nopõt deſinere ꝙ nõ ſit ſimplex ſa cerdos.S multomagis ſùmuſſacerdos non põt deſinere quin ſit ſemꝑ ſùmꝰ ſa⸗/ cerdos. ¶.Pꝛeterea apls dicit ad He- bꝛe. vi. xps viuit in eternũ:eo ꝙ ba- bet ſempitnũ ſacerdotiu.nõ põt igit eſſe vita ſummi pontificis ſine ſempiterno ſacerdotio:ſed ſi ipſe ſümus põtifexpoſ ſet renüciare ipſo viuente non baberet ſempiternu ſacerdotin. non ergo videt᷑ ꝙ poſſit renũciare. ¶ Pꝛeterea dicit bi larius papa.⁊ ponit.xxv.q.i:c.nulli fas ſr. Mobspotentinmiſ⸗ cerdotes admi⸗ niſtramus officiu potentiſſimi ſacerdo tis:puta xpᷣi quod fuit eternũ.ergo offi⸗/ ciu ſummi ſacerdotis ure eternum.e —Anatr eſt: quia papa nõ In Otranin eſt ſummus ſacer dos niſi q;diu viuit: ſed nõ ſemnꝑ viuit: ergo non ſemꝑ eius ſacerdoliũ durat in eternu: ꝓpt ſempiternitatẽ:ergo ſacer- dotij non ꝑõt argui ꝙ papa renuncia/ re non poſit. Rñdeo Dicenduũ ꝙ pꝛimo diſti „IEEOguenqu eſt de ſlacerdo⸗ tio.Ma triplex eſt ſacerdotiuʒ:ſimplex: magnũ ⁊ ſupᷣmũ. ¶ In pmo gradu ſũt oẽs ſimplices ſacerdotes ꝗ pñt ꝑ chara cteris ſa cerdotalis impᷣſſionẽ coꝛpꝰ xpᷣi ↄficere. In 2· vᷣo ſut oẽs epᷣi ꝗ ꝑfecti onẽ character hñt ⁊ pñt alioſ i ſacerdo tes ⁊ ep̃os ↄſecrare.Eñ de quolibʒ epo dicimꝰ. Ecce ſacerdos magnꝰ. ¶ Sz itertio gradu ſolũ ẽ ipᷣe papa qut babʒ cha racter ſacerdotał ipᷣſſionẽ c ſacer/ doſ:ut vᷣo hʒ character ꝑfectiõzẽ ſacer dos magnꝰ ⁊ ut bʒ ſu totã eccłiaʒ vni- uerſalẽ iuriſdictionè ẽ ſacerdos ſupᷣmꝰ. HHoc viſo poſſum dicẽ ꝙ ſacerdotiu xpᷣi fuit eternuz rõne ꝑſone offeretis et rone rei oblate et ratiõe vniꝰpaſſi: ens 4 Ar. cõmemoꝛate.Planũ eſt eniz ꝙ ꝑſona il laq̃ obtulit ſe in ara crucis eterna fuit. Coꝛpꝰſiłr xpᷣi oblatũ in cruce eternũ eſt paſſio ſiłr ſua effectũ eternũ bet:qꝛ ſi cru cifixꝰeſt ex in firmitate viuit tũ ex virtu- te. exñs eni in cruce bẽbat effectuʒ vite et᷑ne.Sacerdotiu o pape repñtat ſacer- dotiũ xpᷣi in eternitate nõ gꝗdẽ q;tũ ad ꝑ ſonã:qꝛ planũ ẽ ꝙ papa nõ ſit illa ꝑſona eterna q fuit xpᷣs:ſʒ q; tũ ad o fficiu:qꝛ ſi cutilla ꝑſona obtulit coꝛpꝰſuũ ſub ſpe- cie ꝓpᷣa in cruce:ita papa ut ẽ ſacerdos uel eps offert illud ide coꝛpꝰ ſub ſpecie panis ⁊ vini.⁊ q;tũ ad hoc nõ ſolũ ſacer dotiu pape:veꝝetiaʒ ſacerdotiũ cuiuſli bet ſimplicis ſacerdotis ⁊ cuiuſſibet epi eſt eternũ:qꝛ character impᷣſſio ⁊ chara cteris ꝑfectio ut dicebat᷑.S. remanet in aĩa ſeparata:nec talia ꝗᷓ ſüt oꝛdinis pñt tolli nec auferri poſt imp̃ſſionẽ ipſoꝝ:ſʒ ex boc nõ arguit᷑ ꝙ papa renuũciare non poſſit eo ꝙ ptãs iuriſdictionis ꝑ quã pa pa eſt ſũmus ſacerdos põt tolli ⁊ aufer/ ri oꝑe bumano ſicut opꝑe bumano põt ↄferri.nõ enĩ pape ſacerdotiũ eſt eternũ ꝓpt ptãteʒ iuriſdictionis ſpoter ptãteʒ oꝛdinis. Mã de eternitate poteſtatis iu riſdictionis ſupꝛadictũ eſ. MU! J 11Seſt dð ꝙ argume Ad Peimn tũ ſuptuʒ a maioꝛi ad minoꝛẽ nõ tenet niſiqñ maiꝰ ⁊ minꝰ vnifoꝛmit᷑ accipiunt᷑.nã maioꝛ eſt buba lus mure.tñ q;tũ ꝑ intrare ꝑ foꝛamẽ bu balus ẽ mmoꝛ mure.italʒ ſumꝰ ſacerdoſ ſit maioꝛ ſimplice ſacerdote ꝓpt iuriſdi ctionẽ quã bet:q;tũ tñ ad ðᷣſinere eẽ: mi noꝛẽ ſũmꝰ ſacerdos qᷓ; ſimplex ſacerdos qꝛ ſimplex ſacerdos nõ põt deſinere eſſe ſacerdos ꝓpt character imp̃ᷣſſionẽ quã bẽt q̃ eti in aia ſeparata a coꝛpoꝛe re- manet. Sʒ ſũm põtifex põt deſinere eẽ ſumꝰ põtifex q́;tu ad ptãtem iuriſdictio nis quã põt dimittere ꝑ ſuũ diſſenſuʒ ſiẽ ipſã accepit ꝑ ſun aſſenſũ. C Ad 2 dð vita ſũmi põtificis nõ pot eẽ ſine ſa/ cerdotio:ut ſacerdotiũ dicit ptã tem oꝛ/ mẽoꝛatõeʒ vniꝰmoꝛt ⁊ vni Queſtio WVII dinis ꝗᷓ ↄſiſtit in coꝛpoꝛis xpᷣi veri obla- tione. Iſto nãq; mõ ſacerdotiũ xpᷣi fuit eternũ rõne ꝑſone offerentiðs ⁊ rõne rei oblate ꝗ effectũ eternũ habuit.⁊ qꝛ qli bet ſacerdos offert in ꝑſona xpᷣi ⁊ ↄficit eãdẽ rẽ quã xpᷣs obtulit:iõ q;tũ ad h̊ cu iuſſibet ſacerdotis ſacerdòtiuʒ põt dici eternũa¶ Ad q veſt dð ꝙ o fficiuʒ ſũmi ſacerdotis fuit ſeł ſe offerre in cruce:qꝛ ſeł oblatꝰ ẽ ad młoꝝ exbauriẽda ꝓctaã aliogn opoꝛtuiſſet eu frequẽter pati ab oꝛigine mũdi. At dic apłs ad Mebꝛe.ix. Sic gꝗlibet ſacerdos ſeł offert ⁊ ſemꝑ of fert vnũ ⁊ idẽ coꝛpꝰ xpᷣi:⁊ ſemꝑ facit re peſſegis PetimE ſiccedit. ſep nmi cbhereni ꝓ papã poſſe renũciare nõ poſſit ꝓbari ꝑ rõnes:qꝛ nõ & ſonũ rõni ꝙ gs ſue ꝑfectioni cedat. Sʒ ſtatꝰ papalis eſt ſume ꝑfectiõis.nõ eſt ↄſonũ roni ꝙ ali gꝗs tali pfectiõi debeat renuüciare. ¶C D. apłs dicit ꝙ ꝗ epᷣatũ ðᷣſiderat bonũ op⸗ deſiderat: ſed ſtultu eſt ⁊ rõneʒ nõ ap petere bonuũ opꝛ. rõneʒ eſt renũcia- re papatui. S. qð a ꝑfectis iuris legi tur eſſe factũ rõneʒ eſt illud nõ ſeqꝗ. ſed de Iſaia ꝓpheta legimꝰ ꝙ ſponte ſe ob tulit ad ſuſcipiendu p̃ᷣlationis officiũ qñ dixit: Ecce ego mitto me.nõ eſt ergo cõ Pypum rationi officiũ bohatut reinrare Ar eſt qꝛ ꝑfecti In cõtrariuʒ dng en pro ꝛiã imꝑfectionẽ recognoſcere. Juxta il ud pᷣs. Imperfectũ meu viderunt oculi tui. Si aligs iſufficientẽ ſe cognoſcat officiũ papatus exercere ad ꝑfectionem eius ſpectat pᷣdicto officio neruncigre, SAd & ptas papalis q;tũ Ki igeo ad is npligt vot oſi derare. Peroõneꝑſone ſuſcipientis. ꝛzttrõne ptãtis ſuſcepte. ¶ Et · rõ ne finis ꝓpt quẽ ſuſcipit᷑. Et ſʒ iſta tria tribꝰ rõnibꝰq;tum ad pñs ꝓbari põt ꝙ papa poſſit renüciare.C P. quidẽ rone ꝑſone q m papatu aſſumit᷑.Hã ad ea qꝗ boni9 ,ͦip ſrenice⸗ ſöſeg ntſch zoffi ſſterbo 60 . A ſunt impoſſibilia nullus debet cogi. Añ nec pᷣceptũ nec cõſiliũ dat᷑ de impoſſibi li:qꝛ pꝛeceptuũ dat᷑ de repoſſibili:ↄſiliuʒ vo de rę diſficili: neutrũ tñ de impoſſibi li. Cũ & ↄtingere poſſit papã electuʒ ſic ſieri indiſpoſitũ ad exercendũ papale of ficiu:aut rõne infirmitatis:aut rõne ſe⸗ neetutis:aut rõne fatlitatis:qs coꝛꝛu/ pto quodã interioꝛi.ſ.oꝛgano fantaſtico coꝛꝛupitur ipſũ intelligere. At dĩr.i.de aia:ut nõ ſolũ ſit difficile ſed etiã impoſ ſibile ipſũ tale officiũ poſſe exercere. Jõ conſonũ eſt rationi ut nulli pape clauda tur via qn renũciare poſſit:potiſſime cũ tale officiũ nõ coacte ſed volũtarie exer- cendũ ſit. Juxta illud.i. Petri.v. Paſcite ꝗ eſt i vobis gregèe dei no coacte ſed ſpõ- tanee. Suꝑ quo verbo dicit glo.ꝙ qꝛ bi larem datoꝛẽ diligit deꝰ.iõ non coacta: ſeg voluntaria ſeruitia ſibi ſunt accepta ¶ ꝛ rat io ſumit᷑ q;tũ ad ptãtem q reci pit᷑. Mã ois virtꝰ⁊ ois ptãs ꝗᷓ non potꝑ petuari in ſingulari dat᷑ multitudini.ſi⸗ cut qꝛ ↄſeruatio ſpeciei bumane nõ põt ꝑpetuari in vno ſingulari. Jõ virtus ge neratiua data eſt multitudini:ut aliꝗ de tota multitudine bumani generis depu tent᷑ ad ꝓcreatione ꝓlis ꝑquã bumana ſpecies ↄſeruet᷑.virtus vo nutritiua cũ ſit neceiſaria ad ↄſeruationẽ cuiuſſibet indiuidui data eſt cuilibet ſingulariter: ita ꝙ nullus poſſet renũciare virtuti nu tritiue ꝗqn comedat ⁊ bibat.põt autẽ iſte uel ille renũciare virtuti generatiue quia nõ oẽs tenent᷑ de multitudine dare ope rã ad generationẽ ꝓlis. Cũ igit᷑ ptãs ec cleſie ſit duplex.ſ.iuriſdictiõis ⁊ oꝛdinis ut ſupꝛadictũ eſt. et peremaneat in tota eccłia ⁊ in collegio cardinaliũ.alit᷑ ſinul lo mõ remaneret moꝛtuo papa nõ poſ/ ſent ſibi de alio ꝓpuidere. Secuda vᷣo det᷑ cuilibet homini ſingularit᷑ ꝑ ſacr̃m oꝛdi nis ad con ficiendũ coꝛpꝰ xpiqð eſt cibꝰ ſpũalis quo gꝗlibet ſ deles in vita ſpũali nutrit᷑ relinqt᷑ ꝙ ptãti iuriſdictionis pa pa renüciare poſſit nõ aut ptãti oꝛdinis quarta VII 3 erõ accipit᷑ q;tũ ad finẽ ꝗ in tendit Mã nõ eſt conſon rõni ꝙ illud qð inſti- tutũ eſt pꝛo bono reipublice ↄtra tale bo nũ debeat milita re.qꝛ ut dicit iuriſcõſul tus in pncipio digeſtoꝝ. Mulla iuris rõ aut equitatis benignitaſpatitur ut que ſalubꝛiter ꝓ vtilitate hoium introducũ/ tur nos ea durioꝛe interpꝛetatione con/ tra ipſoꝝ cõmodũ pꝛoducamus ad ſeue ritatẽ. Cum igitur ad officiũ papatus a deo inſtitutũ ſit pꝛo vtilitate totiꝰ eccle ſie:nõ eſt conſonũ rationi ꝙ ſi papa ele ctus ad tale officiũ exercendu efficiatur impotẽs:uel ꝙ conſpiciat ꝙ ſit inſu ffici ens ꝙ pꝛecludat᷑ via ut ipſenõ poſſit re- nuũciare ⁊ aliꝰeligi ſufficientioꝛ ⁊ poten/ tioꝛ ad tantũ bonum erequenon u 7 Vi mñ ergo eſt dicẽdũ: ꝙ Ad Pamu ſicut dicit glo. ſuꝑ illo verbo Geñ.xix.Mõ poſſũ in montq; aſcendere.eſt hic ciuitas parua ad quaʒ poſſũ ↄfugere ⁊ ſaluari in ea. Per mon⸗ tẽ intelligunt᷑ ꝑfectionis oꝑa:ad qᷓ ſi ꝗs nõ põ t aſcẽdereꝑmaneat i vita cõi q;uis gſtatus papalis ſit mons altus ⁊ perfe ctus tñ ſi ꝗs videt ex ſua inſufficientia uelimpotentia ꝙ nõ poſſit in tali mon- te ſaluari. Sed potiꝰiuxta dictũ illiꝰ ſan cti Lotb timeat ne malũ eũ appᷣbendat ⁊ ſic moꝛiat᷑. Deſcendat de tali mõte et ſaluetur in ciuitate ꝓarua que eſt ſegoꝛ- Ad ⁊ꝛmeſt dð ꝙ ᷣm Gregl.in paſto-⸗ rali illo tꝑe appetere ep̃atum fuit bonũ opus appetere.qñ ꝗqſq; ad ep̃atum ꝑue niens ſecurꝰerat palmã martyrij obti⸗ nere:nũc aũt qꝛ ſtatus epᷣalis bẽt tꝑale admin iſtrationẽ.⁊ ſalutis aiaꝝ ſubdito rũ ꝓcurationè.io q;uis ab illis ꝗ ſciut q; pñt talẽ curã habere bumilit ſit recipi- endũ indecẽter tñ ẽ appetendũ. Ad Zẽ do ꝙ hᷣm Gregj. inpaſtoꝛali in bie- remia ⁊ Iſaia ſubtilit᷑intuendũ e᷑:qꝛ hie remias ꝗ recuſauit plene nõ reſtitit. et iſaias ꝗ mitti voluit añ ſeꝑ altaris cal/ culũ purgatũ vidit.⁊ qꝛ ut ibi dicit val/ de eſt difficile purgatu ſe quelibet poſſe cognoſcere.ideo paſtoꝛale officiuʒ tuti⸗ declinatur q; ſuſcipbiat. Doctauũ lu, r Lidet᷑ eniʒ ꝓ papõ̃ poſſe renuciare nõ poſſit pꝛobari ꝑ auctes· Scribit.lxxix.di.ꝙ ele ctio ſũmoꝝſacerdotũ a cardinalibꝰ⁊ re ligioſis clericis debet fieri. ciectio vᷣo eo rum diuino iudicio eſt ſeruãda.⁊ ibi ſub dü ꝙ eiectionẽ ſũmoꝝ ſacerdotüũ ſibi do minreſeruauit:̊ electionẽ eoꝛũ bonis ſacerdotibꝰ⁊ ſpualibꝰ ↄceſſiſſet: nõ vr poſſe ꝓbari ꝑ auẽtes ꝙ papa poſſit renũ ciare ſed magis ↄtrariu. CD. ſcribitur xxi. di. c. nũc aũt. ꝙ marclinꝰ epᷣs vꝛbis rome poſt cõfeſſionẽ factãq in bereſim lapſus fuerat thurificando idolũ paga/ noꝝ nullꝰtñ epoꝝ cõgregatoꝝ in cõcilio fui tauſus ↄ euũ pꝛoferre ſniam depoſiti onis. Si g pꝛo hereſi papa nõ põt depo ni:multo & foꝛtius nõ põt renũciare ſi ẽ fidelis. ¶ Pꝛeterea ſcribit et᷑ de trãſia. epiſ.ꝙ coꝛpoꝛalia faciliꝰ deſtruũt᷑ ꝙ; co ſtruant᷑.ſpualia vo ecõtra faciliꝰcõſtruu tur qᷓ; deſtruant᷑.cum & interpapa⁊ ec/ cleſia ſit cõiunctio ſpiritualis. Aidetur ex hoc poſſe pꝛobari ꝙ nullo modo ta/⸗ lis coniunctio poſſit deſtrui. ℳ— * 1 eſt 8 notat᷑ viij. In Ootrariiaιpetre iglo ⁊ĩ geſtis romanoꝝ pontificũ vbi dicit᷑: ꝙ clemens renüciauit papatui: videt qp ꝑ ſile quilibet alius poſſʒ renũciare. Kñn G eO do ꝙ canones et geſta Alb ſanctoꝝ quatuoꝛ ſumos pontifices narrãt renunciaſſe papatui. Clementẽ cyriacũ marcellinũ ⁊ celeſti nuũ:nõ tñ ex eode fonte nec ex eadem ra dice eoꝝrenũciatio pꝛoceſſit.ſed clemẽs renũciauit pꝛopter mali exẽpli in poſte/ rũ vitationẽ.Cuũ enim fuerit inſtitutꝰpa pa a btõ petro nepoſteris exẽplũ ꝑnicio ſũ daret᷑ ut glibet poſſet ſibi eligereſſuc/ ceſſoꝛẽ. ⁊ ita officiu papatus daret᷑ ꝑ he reditariã ſucceſſionẽ ⁊ nõ per electione renuciauit papatui:⁊ poſtmodũ quarto Queſtio loco poſtpetrũ canonice fuit electus: ſiẽ notat᷑.viij.q.i.vᷣ.Sö̊. Cyriacꝰ vo reſigna⸗ uit ꝓpter martyrij coꝛonatlont᷑.Nam ſi cut notat᷑ in legẽda.xi.miliũ virginũ qñ ſancta Arſula cum alijs.xi.milibꝰ virgi nibus romã venit tũc cyriacus vꝛbis ro mane epCᷣs angelica viſione monitus:q; cum ills virginibꝰ deb eret ſimul eẽ co⸗ ronã martyri recepturus ſtatim cõgre gatis cardinalibus eis reclamãtibꝰ⁊ re nitentibꝰpapatui renũciauit. Mar celli nus auũt renũciauit ꝓpter idolatricã oꝑa tionẽ qꝛ templũ paganoꝝingreſſus ido/ 2 lũ ipſoꝝ thurificauit.qð ſe feciſſe cõfitẽi coꝛã cocilio epᷣoꝝ ſeipſũ depoſuit dicẽs: Ego marcellinꝰ ob ſcelus idolatrie qð infelix cõmiſi iudico me deponendum ⁊ anatbematiʒzo oẽs ꝗ coꝛpꝰ meũ tradide rint ſepulture. Ab iſto tñ ſcelere ſe coꝛꝛe xit qꝛ poſtmodũ ꝓ xpᷣo martyriuʒ ſuſce/ pit. ut notat᷑.xxi.di.c. nũc aũt. Sed cele ſtinus renũciauit ꝓpter ſue imꝑfectiõis recognitionẽ:qꝛ vidẽs ſe impotentẽ ⁊ in ſufficientẽ ad re gimẽ eccleſie cõſilio S ritaſancti duct papatui renũciauit. Ab imperitis enĩ ⁊ i expertis tm officiũ ma gna temeritate ſuſcipit᷑ ⁊ retinet᷑ :qꝛ ars artiũ eſt regimẽ aĩaꝝ. ut dicit Greg!. in aſto. Cum oĩuʒ ſupꝛadictoꝝ pontifſi cum renũciatione eccłia habuerit ratã ⁊ acceptãa:cuiꝰſignũ eſt qꝛ oẽs canoniʒa uit: ⁊ ſcripſit in catbalogo ſanctoꝛuʒ au ctoꝛitate ipſius eccleſie ſatis eſt manife ſtum ꝙ papa renunciarepoteſt. △ A wimmñ dρ iö eiectio Ad Peimu ſũmoꝝ pon tificuʒ dicit᷑ eſſe diuino iudicio reſeruata: quia dato ꝙ cardinales poſſint papã eligere nõ tñ poſſunt ipſũ reicere ipſo nolente. ſicut tamẽ eius electio non tenet niſi ꝑ eius conſenſũ:ita eius renũciatio reꝗrit eius diſſenſu. Ad ⁊ꝛ“eſt dð ꝙ lideo 5 marcellinũ nullus dedit ſniam depoſiti ouis qꝛ paratꝰ erat ſe coꝛꝛigece ⁊ in bere ſinõ ꝑtinaciter ꝑmanere· Añ eius ceſlio magis dẽt dici renüciatio q; depoſitio: VIII ze ipe gus. Pau 90d⸗ teſtin Cé⸗ depoſt oꝛter thpen Ar. eſt dð ꝙ qñ illud qn eſt ſpũale fit ſolũ ex opꝑe oꝑato puta impꝛeſſio character ba ptiſmalis:cõfirmatiõis:ſeu oꝛdiuis:tũc faciliꝰcõſtruit᷑ qᷓ; deſtruat:qꝛ cõſtructio E ↄceſſa miniſtris ecclie mediãte ãmini ſtratione ſacr̃oꝝ:deſtructio vo minime. ſʒ qñ illud qð eſt ſpũale nõ ſolũ reit oꝑ⸗ operatũ ſʒ opꝰoꝑantis ſicut infuſio gre 7 cõuerſio ad deũ ad quã reꝗrit᷑ pꝛopꝛie volũtatis arbitriũ in adultis tůc faciliꝰ deſtruit᷑ q; cõſtruat᷑.qꝛ arta eſt via q du cit ad vitã:⁊ lata qᷓ ducit ad ꝑditionezʒ. Qũ ẽᷓ ad papalẽ ptãtem reꝗrat opꝰ hu/ manũ puta cõſenſus ipſiꝰrecipiẽtis faci lius talis ptãs deſtruit᷑ q; conſtruat ꝗa ad conſtructionẽ requirit conſenſus eli gentium ⁊ ipſius electi. Ad deſtructio⸗ nem vo eius ſufficit ſoluʒ diſſenſus. ¶ HQueſtio quinta de pape depoſitione EAſigeranduʒ; eſt de depoſitione. Circa qð qrunt᷑ octo. vtrũ ſolũ pꝛo hereſi papa ſit deponẽdus. C 2. vtꝝ ſi per violentiã uel ignoꝛantiãa in hereſiʒ labat᷑ deponendus ſit. 3 3 vta ſit deponen/ dus ꝓ ſymonia. CA. ꝓquocũq; notoꝛio crimine. ¶ ·vtruʒ ad depoſition eiꝰſit neceſſaria ꝓductio teſtiu pluriũ q; ad depoſitionẽ alioꝛum. Cöé:vtꝝad gnãle conciliũ ſpectet eius depoſitionẽ pꝛonũciare. C2 vtꝝ papa moꝛtuꝰp hereſi poſſit ↄodemnari. C S: vtꝝpape aꝑte malo ſit obediendum nIn ſic ꝓcedit᷑. Ai D Pꝛimmn Gcikn pa pvpoa nõ ſolũ ꝓbereſi veꝝetiã pꝛo alijs criminibꝰſit deponẽdus qꝛ maioꝛi pctõ maioꝛ debet᷑ pena.ſᷣm illud Oeut: xxv. Pꝛo mẽſura peccati erit ⁊ plagarũ modus: ſy maioꝛ pena debet᷑ fidelibꝰpec cantibꝰ q; in fidelibꝰ. Juxta illud apłi ad Hebꝛe.x. Quãtomagis putatis deterio ra mereri ſupplicia qui filiũ dei cõculca⸗ uerit:⁊ ſanguine teſtamẽti pollutũ du⸗/ quinta vt no. diſtiuctiõe ſupꝛadicta. CAd 3. ꝓvtꝝ ſit deponẽduſ I xerit in q̊ͥ ſanctiſicatus eſt:⁊ ſpiritui gr̃e cõtumeliã fecerit:videt᷑ ẽ ꝙ etiã ꝓ alijs peccatis deponẽdꝰſit. C Pꝛeterea ſeri bitur. vj. q.i. aucẽte Auguſtini.S.vtꝝ.ali- cui heretico in cuiꝰvita pᷣter illud q; be/ reticus eſt nõ inueniãt boĩes qð repᷣben dant catholicũ peſſimis moꝛibꝰ pᷣpone- re debęamꝰ nõ audeopcipitare ſentẽtiã videts ꝙ pꝛopeſſimis moꝛibus paps ſit deponendꝰ?ſicut pꝛo hereſi. ¶ Pꝛeterea depoſitio ſemꝑ fit a ſupioꝛe: ſj papa ſu⸗ erioꝛẽ ſe nõ recognoſcit.vñ cũ marcel inꝰpapa in bereſim eet lapſus epᷣiin cõ cilio ↄgregati ſniam depoſitionis õ euzʒ nõ ꝓtulerut dicẽtes: Moli audiri in nr̃o iudicio ſed collige in ſino tuo cauſaʒ tuã quoniã ex te iuſtificaberis ⁊ ex oꝛe tuo condẽnaberis:quia pᷣma ſedes nõ iudi- cabit᷑ a quoq́;:pꝛo bereſi ergo papa non eſt deponendus ſrih Ar ArPi1 eſt quod ſcribitur In Nranu xl.d.c.ſi papa:vbi dr ꝙ in pñti vita culpas pape nullus re darguere pᷣſumit moꝛtaliũ:qꝛ cunctos ipſe iudicaturꝰ a nemine iudicand eſt. niſi depꝛehendat᷑ a fide deuius pꝛo cuiꝰ perpetuo ſtatu minerſs tas Haetiu oꝛat. I1ραα dicendũ ꝙ papa eligit i Kud e0 caput totius eccłie. Ju- xta illud apłiag Epbe.i. Ipſu dedit ca put ſuꝑ oeʒ ecc liazʒ q̃ eſt coꝛpꝰeius.Ca⸗ pitis aut e influere vitã oĩbus mẽbꝛis. Pꝛincipiu aũt vite ſpũalis eſt ipſa fides qꝛ⁊ ſine fide ẽ ipoſſibile placere deo. VUñ aplłs ad Hebꝛe.xi.fidẽ dicit cẽ ſᷣſtantiã i. ſundamentu oĩuʒ ſperandaꝝreꝝ.Si S papa ẽ deuiꝰa fide moꝛtuꝰẽ ipſe vita ſpi rituali:?⁊ ꝑ ↄñs alijs influere vitãñ pot vñ ſic hõ moꝛtuꝰñ ẽ hõ:ita pa pa depᷣhẽ ſus ibeſi ñ ẽ papa e q ipo fcõ 3 ðpoſitꝰ eſt dicendũ ꝙ in d Peimn fidelis grauiꝰ erit puniedꝰ ꝓ pctõ in fidelitatj qᷓ; ali ꝓquo-⸗ cuq; pctõ ꝑpetrato:ſʒ verũ eſt ꝙ ꝓ eodeʒ pctõ grauiꝰpuniet᷑ fidelis q; ifide łꝑꝑ in gratitudinẽ in q̃ exiſtit de ſua vocatiõe CAd 2u dð: ꝙ ſicut fides füdat oẽs virtutes:ita infidelitas fundat oia vi/ cia.põt tñ eẽ ꝙ hereticuſ dato ꝙ grauiꝰ peccet ex ipſo genere peccati: ex aliqua tñ circũſtantia põt eius peccatũ alleui ari:⁊ catholicus dato ꝙ ex ipſo genere peccati minꝰpeccet qꝛ fidelis eſt:ex aliqᷓ circũſtantia tñ põt eius pctm aggraua ri. Jdeo Augꝰ noluit de vtroq; cipita re ſententiã. C Ad z“ eſt d ꝙ ſicut no tat Hug.xxi.di.ſuꝑ.c.nũc ãt.Id eo epᷣi ĩ concilio cõgregati marcellinũ confeſſuʒ de hereſi nõ depoſuerũt:qꝛ ꝑatꝰ erat coꝛ rigi ⁊ ſuaʒ ſnĩiam reuocare.⁊ qñ ſic ẽ nec papa nec alius pꝛo hereſi deponẽdus ẽ. ſicut patet. xxiiij q.iij · . dicit apls. ſic ꝓcedit᷑.vr̃ D ſecũd Uenie non ſit deponẽdus papa ſi ꝓpter ignoꝛã tiã uel violent iã in hereſim labat᷑: quia ignoꝛ ãtia excuſat a peccato infidelitat Jux illud apłi.i.ad Thimo.i.Pꝛius ſui bla ſphemꝰ? ⁊ ꝑſecutoꝛ ⁊ ↄtumelioſus: ſj miam cõſecutug ſũ.quia ignoꝛãſ feci in incredulitate. C S. notaf᷑.xxi.di.c.nũc aũt. ꝙ iõ epi in concilio cõgregati mar/ cellinũ papã in hereſim lapſum nõ depo ſuerũt:quia coact? fuit a paganis ut tẽ/ plũ eoꝛũ ingreſſus grana tburis ſuꝑ pꝛu nas iponeret.vidẽt᷑ &Q ꝙ coactõ excuſet ab idolatria ułhereſi. ¶ Pꝛeta ʒ Au guſti . in de vera religione. Peccatũ nõ ẽ peccatũ niſi volũtariũ:qð ſi volũtariuʒ nõ ẽ:nõ ẽ pctm.ſicut coactio tollit vo luntariũ:ita videt tollere ꝙ bereſis uel igolatri⸗ coacte cgriſſe⸗ nõ ſit Cetm. . Ari ſ eſt quod ſcrihit᷑ In ↄtrarin es xi. Qui negauerit me coꝛã boĩbus:negabo eum coꝛã patre meo.papa g qui xpᷣm negat negandũ eſtꝙ ſit papa. Bndeo DSicenduʒ: ꝙ ᷣm Augl. 7 ſuper illoverbo apoſtoli ad Ro. x. Coꝛde eni credit᷑ ad tuſticiam oꝛe aũt cõfeſſio fit ad ſalutẽ.pene oẽs ꝗ xpᷣm inter toꝛmẽta coꝛã ꝑſecutoꝛibꝰ ne gauerũt quod de illo credebãt coꝛd e te nuerũt:⁊ tñ oꝛe nõ ↄfitendo ꝑpieruũt: niſi qui poſtm odũper pniam reuixerunt:ut petrus quiin ills negatione intus veri- tatẽ tenebat ⁊ oꝛe mendaciũ ꝓferebat. Et ſubdit: Cur petrꝰ lachꝛymis diluit quod oꝛe negauexat:ſi ad ſalutẽ ſufficie bat ꝙ clücoꝛde crederet. Nolẽs ſal⸗ uari ⁊ cũ deo pacẽ br̃e nõ aliud hũit ĩ ꝓ/ feſſione oꝛis ⁊ aliud in ſecreto coꝛdis: quia nihil ꝓdeſt hoc eẽ in coꝛdequod ve rũ eſt ſi boc dr vocequod falſũ eſt. eo ꝙ veritas fidei nõ ſolũ ẽ credẽda ſʒ etiã lo queda.q;uis eniveritatẽ fidei pꝛofiteni ſit pceptũ affirmatiuuzʒ ꝙ ſi ſp obligat: non tñ ad ſemꝑ.tꝑe tñ ⁊ loco vbi aliꝗd ſubtraberet᷑ honoꝛis noĩs vxpᷣi ⁊ vbi in/ fideles inſultarent xpᷣi nomẽ confite/ ri illa que ſunt fidei eſt de neceſſitate ſa lutiſ. ⁊ potiſſime ad boc tenetur papa alij ſuꝑioꝛes de eccleſia quoꝛũ cofeſſiõe alij fideles audacioꝛes fiunt. VUñ dicit apls ad Pbilipẽ.i. Scire vos volo fres qꝙ; quecuq; circa me ſüt magis venerũt ad pꝛofectũ euãgelii ita ut vincula mea manifeſta fierẽt i oĩ pꝛetoꝛio ut plures ex fratribus ↄfidẽ tes in dño ſub vincuł meis habũdantius auderẽt verbuʒ dei loqui ſine timoꝛe O”Mä ergo eſt dicẽdũ: Ad Permmn infidelitas duo di⸗ cit. Pꝛimo eoꝛũ que ſunt fidei repugnã/ tiã.⁊ q;tũ ad hoc ſemꝑ includit cãm ag grauan tẽnon excuſanteʒ;. Secũdo qñq; ſimul cũ hoc dicit ignoꝛãtis: ⁊ bocſi no pꝛocedat ex certa malicia ſicut nõ pce- debat in paulo.cõſequit᷑ miſericoꝛdiam Si vᷣo ſit affectata ſic ignoꝛans dicente aplo ignoꝛabit᷑. Ad 2 ẽ dð:ꝙ minꝰ peccauit marcellinuſquia cõpulſus ido latriam cõmiſit q; ſi pꝛopꝛia voluntate com miſiſſet. Jdeo epiſcopi de conſilio noluerunt euʒ deponere.potiſſime quia paratus erat coꝛꝛigi.talis tamen coa⸗ ctionon excuſabat euʒ quin eẽt deponẽ dus ſi pꝛopꝛia volütate nõ renunciaſſet I ete t:niſ untut ren⸗ crchet, oluit ſſfice geͤſal⸗ hütip⸗ Clis gnosde eo heni⸗ Noſtn chlist⸗ winlin irſbiin⸗ eanfte⸗ Clitneſt uree! . Giet volofre rt clames tpures ſhwinank dichlig i muß⸗ ienn itcin 4 igo CAd z3eſt dð ꝙ vxpᷣs mandauit in ↄfi tendo fidẽ eiꝰnõ eſſe timendũ eos ꝗ oc⸗ cidunt coꝛpꝰaiaʒ tamẽ nõ poſſunt occi dere:qꝛ ad perdendũ bona aĩe cogi non poſſumus.MHam ᷣm Augl. Bona coꝛpo ralia ⁊ tꝑalia inuiti poſſumus amittere. bona vo ſpiritualia non. Otertiuũ ic pcedet· Ai/ —–Ageſt eniz ꝙ pa pvpa peo ſymonia ſit deponendus. quia papsa eſt 5ongans pꝛo hereſi: ut ſupꝛadictũ eſt. Sʒ ſymoniacꝰ infidelis eſie pꝛobat᷑ imo ſymoniacoꝝ hereſis ce⸗ teris eſt danabilioꝛ. ut dict᷑.i.q.i.c. eos EÆ.rgo videt᷑ ꝙ pꝛo ſymonia papa ſit de⸗ ponẽdus. ¶ Pꝛeterea ſymonia a petro pꝛimo eſt danata. Juxta illud Actj.viij Pecunia tua tecũ ſit in perditione:quia eſtimaſti donũ dei pecunia poſſideri. ꝓ ipſa ſymonia papa gerẽs vicẽ beati pe⸗ tri eſt diõnandus. ¶ Pꝛeterea dãnatus a deo eſt deponẽdus ſʒ vendẽtes ⁊ emẽ teſ ſpiritualia pariter a deo danãt᷑ . ut di cit᷑.i.q.iij.c.vendentes. Aidet᷑ ẽ papa ꝓpter ſy moniã ipſo facto ſit depoſitus. — „A . Eqꝛ quiſq; poteſt In Otrarm eiteche nel woage⸗ re rem ſuã. ſed bona ſpiritualia tẽpoꝛa lia eccłaꝝſunt pape. Nenditio uel em ptio in icrcnnonbober locu. * do ꝙ certũ eſt ſumũ põ Küd 60 tificẽ canonicã ſymoniã a iure poſitiuo pꝛohibitã nõ poſie cõmit tere:qꝛ ipſe eſt ſupꝛa ius:⁊ eu iura poſiti ua non ligant. Si eni imperat᷑ nõ ligat᷑ iure:qꝛ pꝛincepꝑs legibꝰ ſolutus eſt.ut di cit iuriſcõſuſtꝰin pꝛincipio digeſtoꝛum. NMul to foꝛtiꝰpapa nullo iure ligari po/ teſt. ſed qð ſibi placet legis vigoꝛẽ bẽt. põt tñ foꝛte ſymoniã cõmittere ꝓhibi⸗ tam a lege nature. ut ſi pꝛo re tepoꝛali intenderet ſpuale tribuere. repugnat.n. nature rei ꝙ res ſpualis q̃ gratis accipi tur pꝛecio rei tempoꝛalis vendat᷑.certũ eſt ſimiliterq ſůmus pontifex pꝛo bono publico ab epis ⁊ alijs pꝛelatj eccleſiaꝝ quinta accipere poteſt ſũm ã pecunie pꝛout ſᷣm deũ ⁊ rõneʒ videt᷑ ſibi expedire ꝙ alii in ferioꝛes pꝛelati facere ſine peccato non poſſunt:qꝛ q;tumcũq; rect a intentionẽ perquã poſſent ſubterfugere ſententiaʒ iuris naturalis babeat.⁊ ꝑ quã poſſent excuſari a peccato in foꝛo cõſcientie tñ non poſſent excuſari a peccato quod in- currut tranſgrediedo pꝛecep:ũ ſuperio- ris:quia ipſi ſunt obnoxii ⁊ ſubiecti ſen tentiis canonũ talia pꝛohiben tiu. IJdeo recta intentio excuſans ſũmuʒ pontifi⸗ cem alios pꝛelatos im ferioꝛes excuſare non poteſt. Cũ ergo papa nõ ſit deponẽ dus pꝛo recta uel nõ recta ↄſcientia et ꝓ ſymonia pᷣm ꝙ eſt cõtra legẽ iuris natu- ralis: qꝛ de talibꝰ poteſt ipſe dicere:qui aũt indicat me dñs eſt: ſʒ ſolũ pꝛo his qᷓ agũt᷑ in exterioꝛi iudicio ⁊ que foꝛis ap parent. Cum iſto modo ſymoniã ꝓbibi tãnõ poſſit cõmittere ꝓ ea ñẽ vponed⸗ Ad pꝛimũ ιναNοo LeIM tar. i. 9. i. c. cũ ocs Hereſis poteſt accipere duplicit᷑. ¶ P.· ſtricte ⁊ ſic accipit Aug.⁊ ponit᷑.xrxiiii. q.iii.c.hereticus:qñ dicit ꝙ bereſis uel bereticꝰeſt ſi quis alicuiꝰtẽpoꝛalis com modi ⁊ maxime gloꝛie pncipat? ſui gra falſas ac nouas opiniones uel gignit uł ſegꝗt in eccła. Vñ hereſiſ ꝓpe ſũpta dicẽ ꝑ uerſu dogma griũ directe fidei ułde bis qᷓ ſut fidei ꝙ ꝗs ꝑ: inaciter velit intrare alias.nutrireuel defend ere i eccla. C 2? modo accipit large ⁊ ſic ois iniuria uel violentia facta alicui rei ſacre uel ſpua li uel alicui ſacr̃o poteſt hereſis appella ri.⁊ ſic accipit ide Augi.⁊ ponit᷑.xxiii.q. iiii.c. foꝛte.vbi dicit᷑: Foꝛte i populo dei ſtat iuxta te auarus raptoꝛ quẽ noſti ta lem ⁊ infidelis eſt qꝛ a fide ſacroꝝ deui⸗ uel potiꝰ fidelis vocat᷑:⁊ nõ tñ potes euʒ de eccla pellere ꝓ bereſi.S pmo mõ ſum pta papa eſt deponẽdus.ſ̊ pꝛo bereſi ſe cundo modo accepta nõ. Ad 2“m eſt dicendu ꝙ beatus petrus dãnauit ſymo mãpꝛobibitã a lege nature:Fm ꝙ dicit pꝛauã exiſtimationẽ ⁊ pꝛauã dſcientiazʒ qua credat᷑ res data gratis pꝛecio tꝑa⸗ lis rei poſſe emiuelvendi. Eñ dixit: Pe nitentiã itaq; age ab bac nequitia: ⁊ o ga deũ ſi foꝛte tibiremittat᷑. Ad 3 6 do vendentes ? ementes ſpiritualia bac pꝛaua intentione dãnat᷑ a deo: ſj vẽ ditio uel emptio reꝝ ſpiritualiũ mõ pꝛo bibito ab ecckia q;uis liget oẽs inferio⸗ res pꝛelatos:ſũmuʒ tamen pon ificẽ li⸗ gare non poteſt ratione ſuperiꝰdicta. — 1ſic pꝛocedit᷑ quartũu &er eni; w pꝛo quocũq; notoꝛio crimine papa ſit deponendꝰ:qꝛ ſcribit᷑ i.ad Thi mo. iij. ꝙ epi pꝛobent᷑ pꝛimũ.⁊ ſic mini ſtrent nullů crimẽ babentes. Suꝑ aͦ ver bo dicit glo. eßi criminibꝰ inuoluti de ponẽedi ſunt 7 nõ tollerandi.multo ergo foꝛtius eſt boc obſeruandũ in papa qui eſt fümus epiſcopoꝝ. ¶ Pꝛeterea ſuper illo verbo Jo. xxi. Paſce oues meas. di cit Augl ꝙ paſcere oues eſt credẽ tes in xpo ne a fide deficiãt confoꝛtare.⁊ exe- plu virtutũ cũ verbo pᷣdicationis impe- dere. Sʒ ſi ꝑapa nõ facit pꝛimu putꝭ ꝙ nõ inueniat fidelis eſt deponendꝰ. & ſi⸗ milit᷑ ſi nõ facit ſcᷣm puta ꝙ ĩueniat cri minoſus deponẽdus eſt C Pꝛeterea qꝗ crimẽ aliquod defendit ⁊ ſe de illo coꝛꝛi⸗ gere nõ vult ſbᷣuerſus Fhoiudiei⸗ cõ dẽnat⸗. ut diẽ apłs ad Litu.iij.ſi ẽ papa ſit ĩ aliã notoꝛio crimine ⁊ nõvult ſe coꝛ rigere. vid etur gipſo net ſit depoſitꝰ. Atrrariſ eAſta: papa ut é In cotrarm papa nõ põt ab aliq̊ ſupioꝛi iudicari. ⁊ nulli?cris obiecto accipit᷑ ð eũ niſi ſoliꝰbereſis. pꝛo nullo alio crimie q; tũcũq; notoꝛio põt vᷣponi Rnñ Odõ & iſtaʒ dubit ationẽ EOmouet bug xl. di. c. ſi pa pa. Abi querit an papa poſſit accuſari de crimine ſymonie uel adulterij:uel bo micid i: ⁊ dicit ſe credere ꝙ ſi notoꝛiũ eſt crimẽ eiꝰquodcũq; ⁊ inde ſcãdalizatur eceleſia ⁊ admonitus incoꝛꝛigibilis exi Queſtio ſtat ꝙ poteſt accuſari allegans pꝛo rõne quia contumacia infidelitas eſt. Juxta illud qð ſcribitur.i. Reg.c xv. ⁊ ponitur lxxxi.di.c.ſiqui ſunt pᷣſꝛi.peccatũ arrio landi eſt nõ obedire ⁊ ſcelus idolatri nõ acquieſcere.ſicut ergo ꝓidolatria ⁊ be reſi papa eſt deponẽdus ita videt᷑ vlle cõcludare ꝙ papᷣ pquocũq; notoꝛio cri mine exquo monitus nõ vult ſe coꝛige⸗ re pꝛo tali contumacia ⁊ inobediẽtia eſt accuſandꝰ ⁊ deponẽdus. Sʒ gs cogno⸗ ſcet de tali cõtumacia ⁊ coꝛã quo iudice fiet denunciatio uel accuſatio eiꝰ:planũ eſt enim ꝙ ſupꝛa ſe nõ habet niſi deü: et ideo venꝝ eſt ꝙ ſi fuerit neglig s ĩ officio ſuo ⁊ crimin ibꝰinuolutꝰ:multos inume rabiles populos catheruatij ſuo pꝛauo exemplo ſecũ ducit pᷣmo macipio ieben ne.cu ipſo plagis multis in eternũ va⸗/ pulaturus. in pꝛeſenti tñ vita culpaſ eiꝰ ⁊ crimina nullus moꝛtaliũ pᷣſumit argu ere.ſicut ſcribit᷑ di. ſupꝛadicta.c.ſi papa. Puto g ꝓ crimine q;tumcũq; notoꝛio papa deponẽdus nõ eſt: qꝛ talis depoſi tio uel actio redundaret in malũ totius eccleſie cũ ſi audiret᷑ eius accuſatio ec- cleſia remaneret accephala Ad pꝛunu ei weri de AeeUNdicio foꝛti? puniet papa ⁊ ſũmꝰepᷣoꝝ q; a iqꝗ alij:co ꝙ quan to ſtatu ſublimioꝛi tãto in periculo ma- ioꝛi verſat᷑. Sed humano iudicio ipſe bʒ oẽs iudicare ⁊ a nlło iudicari C Ad 2* eſt do: ꝙ xpᷣs pᷣcepit malos paſtoꝛes eſſe audiẽdos in doctrina ⁊ in his que ſũt fi dei. Inpeccatis vo ⁊ in criminibꝰ uel in malis operibꝰ madauit nõ eſſe imitan/ dos. Juxta illud Matõᷣ. xxiij. Super ca thedrã moyſi ſed erut ſcribe ⁊ phariſei:q cũq; dixerint vobis ſeruate ⁊ facite· m vo oꝑa eoꝝnolite facere. Jõ pꝛo infideli tate ⁊ falſa doctrina papa deſinit eẽ pa pa: ⁊ paſtoꝛ deſinit eſſe paſtoꝛ. Sj ꝓma lis oꝑibꝰ⁊ ꝓalijs pctis nõ deſinit pgpa eſſe papa ⁊ paſtoꝛ non deſinit eſſe paſtoꝛ ꝓm mandatũ xpᷣi. C Ad 3ꝭeſt dð ꝙ pa ----— ta füe pte xir du pie hot leit hte ao cuſar gri yno tunn oai Ee⸗ lgde nllde ſurn I tayto Tne⸗ limi⸗ nhlo⸗ n UU Noröne Jdurt ponittur tü arrio latnri fiazbe kel pdle mrot tcoige⸗ Ghierael c⸗ gointc onn iſdele giochcio⸗ tos nume ſonk “ ctend ⸗ ahic⸗ ſumit aror 1cApee ; hotoi lsni gütotius lado &⸗ Ar. pã eſſe incoꝛꝛigibilẽ põt intelligi duplici ter. C P:ꝑ ipſiꝰ criminis ulpeccati cõ- tinuationẽ:puta qꝙ monitꝰ nõ ꝓpt᷑ hoc deſiſtat a peccato ſoꝛnica tiõis uel alio accuſatione digno. C ꝛ. ꝑ ipſiꝰ criminiſ ꝑtinacẽ defenſionẽ ut ꝙ defend at ⁊ di/ cat tale crimẽ bñs cirqiuolutã malitiã nõ eſſe peccatũ:ita crimia ꝓbidita iu re diuinolaudaret ⁊ defenderet tanq; li cita. Pꝛima igit᷑ incoꝛꝛectio nõ facit pa pam deſinere eſſe papã. Sʒ ſecũda pu/ to ꝙ ſic:qꝛ talis incoꝛꝛectio ⁊ ↄtumacia equipollent hereſi.⁊ ſi iſto mõ intelliga tur opinio ſupꝛadicta roſſeran voreſt. „ ic pꝛocedit᷑ W qumtu Aiher⸗ enim ꝓ ad depoſitionẽ papenõ plures teſtes requirant᷑ q; ad depoſitionẽ alio rũ qꝛ teſtimoniũ duoꝝuel triũ eſt pꝛeceę ptu veteris leg ⁊ noue. Scribit᷑ Deut: xix.Mõ ſtabit teſtis vnꝰ õ alique:ſʒ ioꝛe duoꝛuel triü ſtabit oẽ varbu Woc idem xpᷣs replicauit in euãgelio. Sʒ papa nõ poteſt ſtatuere aligd contra legẽ ⁊ euan geliũ. S videt᷑ ꝙ ad depoſitionẽ eiꝰ?ſuffi-⸗ ciat duoꝝuel triũ teſtimoniũ. D. pa⸗ pa nõ põt facere ſtatutũ ꝙ nõ poſſit in- cuſari dehereſi:ſicut notat᷑.xl.dic.ſi pa pa:g ſimiliter non põt facere ſtatutum q nõ poſſit condenari niſi ꝑ determina- tũ numeꝝ teſtiũ. ¶C Pꝛ eterea quãto ne- gociũ eſt magis periculoſũ tanto citius ⁊ ꝑ paucioꝛa remedia ĩ eo ſubueniendũ eſt. ſed hereſis paꝑe periculoſa eſt valde cũ ad eũ ſpectet qõnes emergęetes de he reſi determĩare:g vrqꝙ paucioꝛes teſtes wt neceſſarij ad depone eiꝰ q; alioꝝ. An rerarmn eſtqz; quãto perſo In trarin na fublintoe⸗ tanto eiꝰdepoſitio cũ maioꝛi ſolẽnitate ⁊ maturitate fieri debet:ſʒ papa ẽ ĩ ſub limioꝛi ſtatu qᷓ; ſit aliqᷓ perſona de eccłia maioꝛ multitudo teſtiũ ẽ neceſſaria ad depoſitionẽ eiꝰq; ad depoſitionẽ alioꝝ. Rn deOε de numero teſtinz „Ll CS ꝗ requiruùt᷑ ad depoſitio quinta nem eccleſiaſticoꝝ viroꝝ. babet᷑.ij.q.v. c.pꝛeſul.vbi dicit᷑ ꝙ pꝛeſul non dãnatur niſi cum. lxxij.teſtibꝰ. Pꝛeſbyter vᷣo car/ dinalis niſi cũ.lxiij.teſtibus nõ depona/ tur. Diaconus autẽ cardinalis vꝛbis ro me niſi cũ.xxvij.teſtibꝰnõ dãnabit᷑. Sub diaconus wvo accolitus exoꝛciſta lectoꝛ hoſtiarius niſi cum ſeptẽ teſtibus nõ dã nabitur. Super quibus verbis gloſa oꝛ dinaria mouet dubitationẽ. Atrũ in de⸗ poſitione pape deberẽt duplicari teſtes 2 reſpõdet q; nõ.ĩmo duo uel tres ſuffi⸗ ciunt ad depoſitionẽ eius ⁊ in tali cauſa ipſe eſt deterioꝛ conditionis qᷓ; alijꝓ tan to quia ipſe ſine cooperatione alioꝝ cre atus eſt maioꝛ.⁊ ideo ſin e ſpe venieẽ cõ dẽnandus. Sed puto boc eſſe intelligẽ dum quando bereſis pape eſſet ſic aꝑta ⁊ manifeſta ꝙ nõ poſſet tergiuerſatiõe aliqᷓ celari.qꝛ cũeuidetia patrati ſceler nõ idigeat clamoꝛe accuſatoꝛis tũc ipᷣo facto eẽt depoſitꝰ.Sʒ ſi eiꝰhereſis eſſet occulta uel dubia tũc ad diſcuſſionẽ eiꝰ ples teſtes eẽnt neceſſarij magis ido- nei qᷓ; ad depoſitionẽ alioꝝ.Si enitalis multiplicatio teſtiũ oꝛdinata eſt per ca nones de cleric romane curieut aliꝗ di tut ꝓpterilliꝰſedis dignitatẽ uelqꝛ płi⸗ boip ſi efficiunt᷑ odioſi ꝑꝑ cãſdeterminã das eis cõmiſſas:mlłtofoꝛtiꝰhoc ẽ neceſ ſariũ ĩ papa ꝗqẽ caput illoꝝ ⁊ totiꝰeccłe. Ad pꝛimũ cden ha es 71 facit ſtatutũ õ legẽ uel euãgeliũ.qꝛ nõ ſtatuit ꝙ paucoꝝ ut duoꝝuęl triũ teſtimoniũ ſufficiat ad ſen tentiandu aliquẽ:ſj ſtatuit ꝙ numerus pluriũ teſtiũ ſit neceſſariꝰad depoſitõem clicoꝝromane cccle uel alioꝝn ꝑꝑ cauſaſ ſuperius dictas. Ad ⁊“ eſt dicendũ ꝙ non eſt ſimile:quia ſtatutum pꝛobi⸗/ bens ne papa poſſet incuſfari de hereſi eſſet in pꝛeiudicium totius eceleſie: pe/⸗ riclitaretur enim vniuerſitas fidelium ſub regimine eius: ſed plurium teſtium pꝛoductio non eſſet in pꝛeiudiciũ ſʒ ĩ au xiliũ veritatis inueniẽde ⁊ determinade Ar. Ad zmeſt dicendũ ꝙ argumẽtũ ba bet veritatẽ qñ hereſis eius ut dicebat᷑ eſſet publica ⁊ notoꝛia:tunc enĩ ſine ſpe venie ut dicebat opinio ſupꝛadicta ta q; ſubuerſus ꝓpꝛio iudicio eẽét ↄdenatus. = ELLider eniz qꝙ ad conciliũ nõ pectet papã in bereſim depꝛebenſum cod nare uel ſen tentiare:qꝛ per illud conciliũ nõ põt dã/ nari qð nõ põt ſine eius auctoꝛitate cõ⸗ gregari: ſed abſq; auctoꝛitate romani pontificis conciliũ cõgręgari nõ debet: ut dr. xvij.di.c.multis. per conciliũno põt ſentẽtiari. ¶C D.cõciliũ nõ habetau ctoꝛitatẽ mſi papa appꝛobãte. Scribit᷑ eni.xvj.di.c.ſancta.qauctoꝛitate roma ni pontiſicis.viij concilia roboꝛant᷑ ſen tentia igit᷑ lata cõtra eũ nulla eẽt exquo non eet eiꝰ auctoꝛitate roboꝛata. CS. ille nõ põt cõueniri cauſa fidei qui ꝓlo⸗ co ⁊ tꝑe habet oĩa que ſunt fidei mu ta/ re ⁊ obſcura determiare.ſed talis ẽ ipᷣe papa ut dr. xiiij.di. a nullo poteſt pꝛo ta li cauſa in iudicio conuenirr. xxi.di.c.nücaute ꝙ cũ marcellinꝰ epᷣs vꝛbis romane ſce/ lus idolatrie cõmiſiſſet collectum fuit vniuerſum conciliũ ſanctoꝝ ⁊ epᷣoꝝ:⁊ ſi ipſe ꝓpꝛia volutate nõ renuciaſſet uel ſe coꝛꝛigere noluiſſet illi euʒ depoſuiſſent. Ad conciliũ ᷓ ſpectat papã in hereſi de pꝛehenſum onotare pe depanere⸗ * icẽdũ qꝙ duplicit᷑ põt Kn ECOoſtẽdi in caſi Vereſie de poſitignez pape ad concilium ſpectare. Pę quidẽ ſicutpapa moꝛtuo ptãs eiꝰ remanet in collegio cardinaliũ:uel ĩ col legio vniuerſalis eccleſie ut ſupꝛadictuʒ eſt. ſic papa in bereſi depꝛebenſo ſtatim ipſo faeto ptãs eius remanet in eccleſia quia ſolũ per tale crimẽ papa deſinit eẽ pa pa.per talẽ igit᷑ ptãteʒ eccleſia poſſet illů damnare ſicut per talem poteſtate; põt aliũ ſibi pꝛeficere. C2? quia magis Queſtio VI eſt pꝑiculoſa hereſis capitis q; mẽbꝛoꝛũ. Sed ſicut ſcribit᷑ in ep ła Augi.ad In⸗ nocentiũ papã:cũ ſurrexit in eccleſia he reſis pelagij ⁊ celeſtini:Augꝰ cu.xl.epi ſcopis in concilio cõgrega ti ſcripſerunt pape Innocẽtio diceẽtes. Noua ꝗppe be reſis ⁊ nimium mitioſa tẽtat aſſurgere inimisꝝ gratie xp̃i qui nobis etiã dñi⸗ cam oꝛationẽ impus diſputatiõibꝰ co⸗ nant auferre:ad quã extirpandã vene/ rabilitas tua inſtanter ⁊ celeriter ꝓui⸗/ dendũ occurrat. Multo igit᷑ foꝛtius ad tollendã ⁊ dãnãdã bereſim in capite ec cleſie inſurgentẽ ſtatim vniuerſitas fi⸗ deliũ congregari deberet. F G pꝛimũ ergo eſt dicendum EelleR bů papa épapa: conciliũ cõgregari nõ debet niſi aucto/ ritate eius:ſed ꝑ crim en hereſis ut dem eſt papa deſinit eẽ papa. Id eo in tali ca ſu eius auctoꝛitas nõ reꝗreret᷑:ſed ſuffi- ceret auctoꝛitas collegij ⁊ alioꝛu epᷣoꝛũ ac doctoꝛũ ſacre ſcripture. ¶ Ad 2“ ſi militer eſt dicenduũ:lʒ eni in qõnibꝰ ter/ minandis auctoꝛitaſ pape dum ẽ papa ſit neceſſaria cũ tñ deſinit eẽ papa ꝑ cri- men bereſis: auctoꝛitaſilla remanet in eccleſia ſicut ipſo moꝛtuo. ¶Ad ʒ eſt dicendũ ꝙ verũ eſt pꝛo loco ⁊ tꝑe popa poſſe interpᷣtari illa que ſunt dubia ⁊ ob ſcura in fide:illa ſemꝑ tñ conditione ſer nata ꝙ nec pᷣceptis euãgelicis ſit õriuõ: nec decretis ſanctoꝛũ patrũ inueniatur aduerſũ:ut dr in eadẽ di·c.ſicut. Bleprunn tur eni ꝙ papa moꝛti pꝛo hereſi cõdẽ/ nari nõ pot uel excõicari:qꝛ excoĩcatio nez debet pᷣcedere admonitio:ut ſcribit xij.q.ij.c indigne.ſed moꝛtuꝰ nõ põt ad moneri. pꝛoquocũq; crimine non pot dãnari. Pꝛeterea ſcribit᷑.iij.q.ix·Ab ſens per aliũ accuſari aut accuſare non põt:ſed papa moꝛtuꝰ abſens eſt invita militantis eccleſie:g ſicut iuſteꝑ alium nõ põt accuſari:ita iuſte ñ põt ↄdenari Vlbete A Cp nelen vſie clclligt poͤterea diaten ltacſ Hnõ tüdeins atben heree⸗ erdev ettten te poſ cins n moͤre torit npon Mrho ami ſpotuit öbſtinat toꝛtun ſſeueln hoſtmo⸗ ſariet Amnonit⸗ ſtiiodee dinobit⸗ ſeſanp⸗ CS inuit dencge une⸗ Ufſte lipte I nebecri, ad dn⸗ ccſis be alep⸗ npſenns 4gppebe alurgere 5üädi⸗ nöhc⸗ mi vae⸗ giter ſordba napſte e elas f⸗ 1dicntun pizn niliwcd, cſisndn cointalel Eich ſfi, lorü eoen Mrrf ſontyte/ umehape hhcn nehunn E tte enbinh oriet . ſtvchinur 7 ſierol⸗ Agi enſtit⸗/ Pbia, 65 ſe nenon ¶Pꝛeterea ſi papa moꝛtuꝰ dãnaretur uel excoĩcaret᷑ nõ fieret hoc niſi ꝑ papa viuetẽ:ſed par in parẽ nõ hʒ imꝑiu S vr ꝙ ſnia lata contra eum nulla ſit. In cotrarin Rnziquada epla: ⁊ ponit᷑ xxiiijq.ij. Si vera ſut que ceciliano obiecta ſut ⁊ ſobis aliqs pñt moſtrari ipj moꝛtuũ anathẽatij aremꝰ α ñe e0 Dicendũ: ꝙ potiſſime EEEintrib? caſibus moꝛtuꝰ? põt excoĩcari ⁊ icuſari. C P: de hereſi. dicit eni Augꝰ: ⁊ ponit᷑ xxiiij.q.ſupꝛadi cta.ꝙ ſi qui ivita ſus nõ recte ſapuerũt Iʒ nõ cõdẽnati fuiſſent adhuc viuẽtes: tñ demõſtrato pctõ eciã poſt moꝛtẽ ipſi anathemati ſubiciant᷑. C 2. ſi aliquis beredes cõſtiſuit hereticos. Vñ ſcribit eẽ de bere.ſi ꝗs epᷣs beredes inſtituerit extraneos ut bereticos ułpaganos ſal tẽ poſt moꝛtẽ ei anatbema dicat᷑: atq; eius nomen inter dei ſacerdotes nullo mõ recitet᷑. ¶ ꝭſi aligs decedat cũ no torijs crimimibꝰ:qꝛ exquo notoꝛiũ ẽ euʒ impenitentẽ deceſſiſſe pꝛo eo oblatio ſi enda nõ eſt aut aliqua depᷣcatio: ut dicit᷑ xxxviij.di c.neq;.quod intelligendu eſt ſi potuit ↄfiteri ⁊ penitere:⁊ ex cõteptu obſtinatꝰ deceſſit. Sis notoꝛiũ ſit papã moꝛtuũ hereſim ⁊ ꝑuerſũ dogma docu iſſeuel nutriuiſſe in eccleſia dũ viuebat poſt moꝛtem etiã poſſet in tali caſu in/ cuſari et damnari. A⸗ muij ⁶ eſt do: ꝙ in caſu Ad Pemiberens quilibet eſt ãmonitꝰ⁊ a iudice ⁊ a iure. Ma Matth. vltio dicit ſaluatoꝛ. Qui non crediderit dãnabit᷑. Et a iureqꝛ ãmonitꝰ ẽ a cano ne.ſicut patet. xxiij.q.v c.adminiſtrato res. C Ad 2 & dð. ꝙ lʒ ſit abſens q;tũ ad ꝑſonã pñs tñ ẽ q;tũ ad effectũ culpe: hm quẽ modũu puto ꝙ poſſit ) cuʒ fieri denuciatio ⁊ accu ſatio ſicut fieret ipſo viuente: exquo ↄtumax ⁊ incoꝛꝛigibilis deceſſit:põt excoĩcari ⁊ illa pena puniri qua ĩvita fuiſſet punitꝰ:ut er cimiteriuũ pꝛoici ⁊ coburi. ¶ Ad 9m eſt dð ꝙꝙ ſiin notoꝛia hereſi papa decederet:⁊ ipſo vi uente ꝑuerſũ dogma:uel nutriuiſſet uel docuiſſet nõ eẽt tuc pape viuenti par uł equalis qꝛ ex tali crimie ſtati deſiſtit eẽ papa mec ãpliꝰ by wriſdictig⸗ i celei . t111& ſic ꝓcedit., D octauu Diger᷑ eni pape aꝑte malo obediendũ nõ ſit:quia ſcribit Sapᷣ.xj. Perque ꝗs pec cat ꝑ ea puniat᷑:ſed papa aꝑte malꝰ pec/ cat nõ obediendo deo ſuo ſuꝑioꝛi. ꝑ ea debz punirti ut inferioꝛes ſui ſibi nõ obe diant ¶ Pꝛeterea ſuꝑ illo verbo ad łHee bꝛe. xiij. Obedite pᷣpoſitis veſtris. Dicit glo Obediẽdũ eſt p̃poſitis inq;tũ vita ⁊ moꝛes eoꝝ ꝑij⁊ iuſti exiſtũt.ſi vita ⁊ moꝛes pape ſut aꝑte mali nõ ẽ ſibi obe diendu. ¶ Pꝛeterea dicit Gꝛegl. in reg. In exẽplu culpa vehemẽter extenditur cũ pꝛo reuerẽtia oꝛdinis pctõꝛ honoꝛat ſed nõ eſt pᷣbenda occaſio culpe extẽden de.pape g aꝑte malo ſubtrabẽda ẽ obe dientia et reuerentia. Anarrari eſt qs ſcribif. j. In trarin a Obeii te dominis veſtris: non tm bonis ⁊ mo deſtis. ſeꝗ etiam diſco0Öllilo. KRnd EO ðicendux:qꝙ pope apte RIEmalo moꝛib ulvita obe diẽdũ eſt.qð ꝓbat᷑ pᷣ aucte. Mãa ſuꝑ illo verbo ad Ro.xiij. Ois aĩia ptãtibus ſub limioꝛibꝰ ſubdita ſit. Sicit glo.Ptãtibꝰ bonis vel malis ĩ eo ꝙ ſublimioꝛes ſũt obediendũ ẽ.Si g obediẽtia ⁊ ſubiectio debet alicui rõne ptãtis ſublimioris q; diu durat in papa talis ſublimioꝛ ptãs: tãdiu debet ꝑmanere in oibus ſubditis eius ſubiectio ⁊ obediẽtia:qꝛ q;3diu ma net cã tãdiu debet manere effectꝰ.¶2 ꝓbat᷑ hoc rõne.Mã ptãs pꝛelatiomis eſt donü gratie gratis date: non donu gre gratũ facientis. Sed tale donũ gre gra tis date non tollit᷑ in papa ꝑ aliqð pec. catũ niſi ſolũ ꝑ vnũ:puta pꝛo crimie be reſis:ut ſupꝛadictũ eſt.ꝑ taleeniʒ petm E Ar. ſolum papa deſinit eſſe papa: ſed perce tera alia peccata poteſtas pꝛelationis ĩ eo non tollit᷑:quia cum ſit donuʒ gratie gratis date non tolliturperpeccatuʒ ſi⸗ cut peccato directo non opponi tr. 3 ergo ẽ dicenduũ: ꝙꝶ Ad Peimmn per que peccat ali quis ꝑ illa debet pumiri quando iſtud po teſt fieri ſine detrimento alterius: ſed ſi pape aperte malo nõ obediret᷑ nõ poſ- ſet fieri ſine detrimento eccleſie. ⁊ iõ de boc non debet puniri. C Ad ⁊ꝛ eſt do: qvita ⁊ moꝛes poſſunt eſſepij ⁊ iuſti ex parte pape dupliciter:aut quia per ipfu agunt᷑ ⁊ docent᷑:⁊ ſic obediendu eſt pa- pe aperte bono ⁊ ſancto.aut qꝛ diß um ſolum docent᷑ ſed nõ agunt ad modũ ſcri barũ ⁊ phariſeoꝝ:⁊ ſic obediendũ eſt pa pe aperte malo. ¶C Ad qʒ eſt dicendũ qꝙ; quedã eſt occaſio mali directa que dire- cte oꝛdinat᷑ in malũ: ⁊ iſta nõ eſt danda nec pape nec alicui. Quedã vo indirecta q̃ de ſe tendit in bonũ ⁊ iſta eſt danda ali quando ut quando illud bonũ qð eſt ma li occaſio eſt bonũ neceſſitat ⁊ publicuʒ totius eccleſieqð inde ſequit᷑ ſieut con- tingit in caſu pꝛopoſtiio. ¶QAueſtio ſexta de papalis ſententie appellatiaonesͤ Bunc conſiderandũ re- ð ſtat ð papalis ſen ten tie appellatione. Circa quod queruntur octo. P⸗: vtrũ a papa poſſit appellari ad deũ. 2ꝛevtrũ a papa appeilare ad deum ſit appellare cotra deu. C 3· vtru ſia papa appellat᷑ ad deu talis appella- tio admittat᷑ apud deũ. C ꝓvtrũ a pa- pa pꝛeſentipoſſit appellari ad papã tu/⸗/ turũ. C S:vtrũ a papa poſſit hõ appel⸗ lari ad collegiũ cardinaliuʒ licite. C&& vtrũ a papa poſſit appellari ad conciliũ generale. C2 vtruʒ papa poſſit facere ſtatutũ ꝙ ab eius ſententia poſſit appel lari. C S·vtrũ ſit erroꝛ dicereꝙ a papa poſſit ad deũ uel hoiem appellari. ü “ õ ês 4 2 1 - . * 4 ſRʒ 2 =W ℳ D pꝛimũ hetcenitur llicitea papa poſſit appellari ad deũ qꝛ fideles xpᷣi non ſunta deo dereli⸗ cti. Jpſe eniʒ dicit ad Hebꝛe xiij. Hõ te deſera nec derelinquã. ita ut cõfidenter dican:: Oñs mibi adiutoꝛ non timebo quidoaciat mibi homo. Sed pleruũq; cõ tingit papã iuſticiã facere:quia cũ ho⸗ mo ſit paſſionari ⁊ perturbari põt: ita ut uel carnis affectiõe uel aliqua coꝛꝛu⸗ ptione a recto tramite iuſticie deuiet.ne ergo fideles eccleſie a deo videant᷑ dere licti:lʒ eis in cauſa iniuſta ad deũ appel lare Pꝛeteg ſcribit᷑ Yla.lxiiij. ꝙ iu⸗ ſticie humane ſunt quaſi pãnus mẽſtrua te mulieris:poiſunt eniʒ diuerſis falſs coloꝛibus coloꝛari:ſed appellatio eſt re mediũ de cauſa viciata per iniuſticiam. Scribit᷑ eni.ij.q.vi.Liq; appellatoꝛi vi- ciatã cauſam remedio appellationis ſbõᷣ leuare.ergo in cauſa ſic viciata lʒ a, pa⸗ pa ad deum appellare. ¶S. ſcribit᷑ Ja co. v. In perſona oppꝛimentiũ ⁊ iniuſti ciam facientiũ. Ecce merces operario/ rum veſtroꝝque fraudata ea vobis cla mat:⁊ clamoꝛ eoꝝiutroiuit in aures do mini ſabaoth.ſed nõ eſt aliud appellatio niſi clamoꝛ de ſententia iniuſte lata a iu dice inferioꝛi ad ſuperioꝛẽ.videt᷑ ergo ꝙ a papa ad deum appellari poſſit cũ aliũ ſuperioꝛem non habeat. 2 rrꝗar eſtqz aut deus au In n A in diret cauſaʒ ꝑ ap- pellationẽ ad ipſu delats inq;tum deꝰ aut iuq;tum hõ:nõ pmo modo qꝛ deũ nemo vidit vnq; mec ſcᷣo modo:qꝛ poſt aſcenſionẽ nõ eſt modo humano cuʒ ho- minibus cõuerſatus. AUñ Jo.xxi. Ma-⸗ rie magdalene voleti ſecũ mõ bumano ↄuerſari dixit: Moli me tangere.vr ẽ ꝙ ad deũ in pñti vita appellari nõ poſſit. Kſid EO dicendu tribꝰ rõn ibꝰ „EERIEOq;tum ad pñs põt ꝓba ri:ꝙ ĩpñti vita appellari a papa ad deũ ridiculũ eſt ⁊ friuolũ. C pᷣquidẽ ex par teipti peau olue eſtnic rz op erpart ſoptel ſuſtaue Nfi helt diclk. ic ei ditmin ſole penon tiaiin nclud biican pan nter taee ſ. laſd MMon lent fogieng Nenneq Aiccade ſoßmnel nchuett catorſe (alin (lariofe Cimioſe funnſen (ppienten Rtape teh 4 ſatogec 1 Nein hturi 1lgen Mperſe tene Kie Preceit ſei enie Phelari ddere, eni. H cöfidente wtinehe gaiche uuc ⸗ lriir:i linscr⸗ cedaientr ſtam der Aduipye ſloincl⸗ innsniſnn⸗ uenis ilis ltdct Finütnn. vpclnronr⸗ lninit tah lnbit A tit inſt crtrio⸗/ 1 mavru daghlnd ſaſtelanens bar Mc te ipſius appellatiõig. ¶2?ex parte pa pe a quo appejlat᷑. ¶ Et 3:exparte dei ad quem appellat᷑. ¶ Peratio ſicpatʒ. eſt nãq; appellatio remediũ ad releuã/ duʒ oppꝛeſſos in cauſa iudiciaria.ita q; ex parte cauſe pꝛo qua fit indudit oppᷣſ ſoꝝreleuatione:quia nõ niſi ꝓ cauſa in/ iuſta uel pꝛo iniuſte oppꝛeſſis apps latio eſt fiẽda. ꝛtex parte iudicis a quo aꝑp pellat᷑ includit apoſtoloꝝ petitionẽ.vñ dicit᷑.ij.q.vi ab eo aquo appellatũ eſt ad eũ qui de appellatione cogniturus e dimiſſoꝛie littere dirigant᷑ q vulgo apo ſtoliappellant᷑ut manifeſte appareat ſu perioꝛi iudici oppꝛeſſu appellaſſe ⁊ ad no ticiã iudicis inferioꝛis deueniſſe. C 3. includit ex parte ipſi? appellationis pu blicam conicriptionẽ:qꝛ dato ꝙ apłi ꝗ petunt᷑ negent᷑ apparet iudici ſuperioꝛi inferioꝛt iudicẽ talẽ appellationẽ nõla/ tere exquo ſub manu publica cõſcripta eſt. ¶Pex parte tẽpoꝛis includit debi tam determinationẽ quatenꝰ ſic appel/ lans non poſſit deludere ſuperioꝛe iudi cem ⁊ inferioꝛe vtriuſq; iudiciũ ſubter/ fugiendo. & yeincludit teſtiũ allegatio nem:quia bis peractis coꝛã ſuperioꝛi iu dice adducunt teſtes ⁊ pꝛocedit᷑ in cau- ſa ſᷣm allegata ⁊ ꝓbata. &στ vltimo includit cauſe cõcluſionẽ: quia pꝛonun⸗ 7 ciatur ſentẽtia ⁊ concludit᷑ in cã. Ri diculũ aũt eſt dicere ꝙ tali oꝛdine iudi/ ciario recurrat᷑ ad deũ in pꝛeſenti vita: cum ipſe in iudicio talem oꝛdinẽ iudicia rium ſeruare non indigeat.nouit eniʒ de cipientem ⁊ eum qui decipitur:⁊ ſũt nu da ⁊ aperta oculis eius oimnia.ne du an teq; ſcribant᷑ ſed etiã anteq; fiat. ¶C2. ratio accipit᷑ ex parte pape: ſolus eni pa pa dicitur eſſe vicarius dei:qꝛ ſolũ quod ligatur uel ſoluit᷑ per eum habet ſolutuʒ ⁊ liga tum ꝑ ipſũ deü. Sententia igitur pape ⁊ ſententia dei vna ſententia eſt. ſi cut vna ſuia eſt pape ⁊ auditoꝛis eiꝰ.Ci igit᷑ appellatio ſemꝑ fiat a minoꝛi ludice ſexta ad ſuꝑioꝛẽ.ſicut nullꝰẽ maioꝛ ſcipſo.its nlla appellatio tenet facta a papa ad de um·qꝛ vnu ↄſiſtoꝛiũ ẽ ipſi?pape ⁊ ipſius dei.cuiꝰ oſiſtoꝛij clauiger et hoſtiariꝰ eſt ipſe papa:nullꝰ põt appellare a papa ad deũ:ſicut nullꝰpõt itrare ad ↄſiſtoꝛiu dei niſi mediante papa ꝗ eſt eteme vite ↄſiſtoꝛij clauiger ⁊ hoſtiariꝰ: ⁊ ſicut nul lus põt appellare ad ſeipſuzʒ: ita nullus poteſt appellare a papa ad deuʒ: qꝛ vna ſnia ẽ ⁊ vna curia dei ⁊ pape C 3·rõ ac cipit᷑ ex ꝑte dei ad quẽ appellat.dicit enĩ ij.q.vj.c.ꝗ ſeꝙ iudicia appellationũ ab eis ſunt audienda ad quos appellat. lta q ſicut iudices a ꝗb?appellat᷑ ſut viſibi / les ⁊ viſibiliter ⁊ ſenſibiliter ſeutentia/ uerunt cõtra oppꝛeſſos:ita viſibiliter et ſenſibiliter:talis releuatio oppꝛeſſoꝛum debet fieri per ſuperioꝛes iudices ad àůs appellatũ eſt:planũ eſt autem ꝙ deꝰin/ uiſibilis eſt. Scribitur enim Exo. xxiij. Mon videbit me hõ ⁊ viuet. Et in Job ſcriptũ eſt. Si venerit ad me nõ videbo eum. Mon ergo viſibiliter et ſenſibiliter pertractat cauſam delatam ad ipſum ꝑ appellationè. Scribitur enis Oaniel ij. Berano quem tuqueris rex grauis eſt. nec reperiet᷑ qſq; ꝗq indicet illũ exceptis dijs n nõ eſt cũ böibne vonnerfe atio. „. 4 Seſt do ꝙ deus nõ Ad pꝛimũ deſerit ſuos fide/ les:ſj ſeinꝑ ſbᷣuenit eis in cauſa iuſta aut via appellationis:⁊ ſic ſubuenit eis me diante bomineper oꝛdinẽ iudiciariũ qð inter bomines agit᷑:aut via ſupplicatio nis ⁊ oꝛationis per quã imutat coꝛiiudi cis de iniuſticia ad iuſticiã:⁊ de malo ad bonũ. Ande iſto mõ a ſnia pape ad den debet homo recurrere ꝑ oroneʒ ⁊ ſuppli cationẽ modo quo dixit ille ſ. ctus a cob Geñ.xliij. Oeus autẽ meus oĩpotes faciat vobis eum placabilez ⁊ remittat vobiſcum hunc fratrẽ veſtrũ:⁊ eũ quem ten et ĩ vincuł.Qñqʒ auũt via remunera tionis qꝛ iuſto ſuo iudicio ꝑmittit ſuos Ar. fideles qñq; iniuſte oppꝛimiut ex eoꝛũ patiẽtia magis eos remuneret. C Ald 2zneſt dð ꝙ bumana iĩiuſticia no ſemꝑ iĩ pñti vita diſcutit᷑.qꝛ etiã diſcuſſa via ap pellationis ⁊ mõ iudiciario plerũq; de/ fectũ magnũ patit᷑ ut dicit Augl. ꝙ lex iſta ciuilis qᷓ in regẽdo ciuitates poſita ẽ multa ↄcedit ⁊ multa impunita relinꝗt q tñ per diuinã iuſticiã iudicabunt . Et ide Augi.ſuꝑ illo bo.i.Petri v. Si iu⸗ ſtusvix ſaluabit᷑ impiꝰ⁊ peccatoꝛ vbi pa tebũt.dicit:q̃re iuſtus vix ſaluabit᷑: niſi qꝛ iuſticiã dei tantã eſſe conſtat ut inter dqũ que vident᷑ in hboibus nr̃o iudicio eſſe iuſta iudicio dei inueniant᷑ iniuſta. Re/ linquit᷑ sS diſcutienda iniuſtitia humana in futuro iudicio:ſed in pñti vita nõ diſ⸗/ cutit᷑ a deo via appellatiõis niſi mediã te boie ⁊ mediante oꝛdine iudiciario a deo iſtituto. CAd zʒeſt do ꝙ ſicut diẽ glo. ſuꝑ illo verbo: Alud dictü eſt ad ter roꝛẽ illoꝝ qui put ãt pauperes ⁊ oppꝛeſ/ ſos nullu habere tutoꝛẽ: ſʒ dñs oipotẽs cãs ſinguloꝝ in futuro iudicio tuebit᷑ in quo reddetr᷑ vnicuiq; ſᷣm opera ;— enre S An ſic pꝛoce ODlecundũ ſcedee triur enim ꝙ appellari a papa ad pveũ nõ ſit appellareotra deũ:qꝛ plus va let appellatio viui q́; moꝛtui. Sed iniu ſticia facta Abel a fratre ſuo appellauit „ ℳ-‧ dag deũ. Juxta illud Geñ. iiij. Hox ſan/ guinis fratris tuiclamat ad me de ter/ ra.Svidet᷑ ſimiliter ꝙ de iuſticia facta a papa poſſit hõ reclamare ad deũ. CS. appellatio eſt clamoꝛ de iniuſticia facta ab inferioꝛi iudice pueniens ad ſuperio rem:ſed talis fuit clamoꝛ filioꝝ iſrael ꝑ uenies ad deũ. Juxta illud Exo.iij. Vi di afflictionẽ populi mei in egypto ⁊ cla moꝛẽ eiaudiui. Aidet᷑ ꝙ licitũ ſit a pa pa appellari ad deum. , Pꝛeterea ap pellare eſt iudice ſuꝑ ſua cauſa impetra re:ſed ſic appellauit Suſanna quado di xit Oañ.xiiij. Oeus eterne ꝗ occultoꝛũ es cognitoꝛqui noſti omnia an:eq; fiàt. „ In cõtrarinzatgi robet io uun tu ſcis qm falſa contra me tulerũt teſti⸗ moniũ. Et ſubdit᷑ ibi: ꝙ gũs exaudiuit vocem eius.appella tio & ad deũ de cau- ſa iniuſte non eſt contra deum,. queſter iter deũ ⁊ boĩeʒ ſic fuit moyſes iuxtasilð Oeut:v. Ego ſequeſter æ me⸗- dius fui inter deuũ ⁊ vos:ſʒ dathã ⁊ aby ron quicontepſerũt ſniam moyſi ſbömer ſi ſunt in infernũ ac ſi contẽpſuſent ſen- tentiã dei ſicut ſcribit᷑ Numeri.xvi. Ai detur ergo ꝙ appellare a papa ad deuʒ ſit appellare contra demn — NNAS3 d5 appellatio q;ßtum Kü 2 eO ad pꝛeſens tria ipoꝛtat. * CPꝛoꝛdinẽ iudiciariũ ⁊ pↄſequens di uina oꝛdinationẽ:qꝛ ut dicit ad NRo.xiij Que a deo ſũt oꝛdinata ſùt. C 2? ipoꝛ⸗ tat tꝑis determinationè qꝛ in pꝛefinito ⁊ detęrminato tꝑe appellatio fienda ẽ. D.impoꝛtat ꝓpꝛie iuſticie detenſio/ nẽ:quia quicùq; appellat ↄ fidit de ꝑꝛo pꝛia iuſticia.⁊ pꝛopꝛiã iuſticiã tanq; fun damentu ponit. Ex iſtis ergo trib pot oſtendiqꝙ quicũq; in pꝛeſenti vita a pa/ pa appdlat ad deu appellat cõtra deuʒ. P: quidè ex parte diuine oꝛdin atõis Mam ſup illo verbo.i.ad Chor.iiij. Mi biaut pꝛo minimo eſtut a vobis iudicer aut ab bumano die. Dicit glo. Ouo eſſe genera iudicioꝝ. Anuz bumanũ quo bo mo iudicat hominẽ in pꝛeſenti vita qð apoſtolus appellat diè bominis. Aliud diuinũ quo iudicabit deꝰ in fine ſecłiqð apls appellat die dei. Cũ appellatio nõ initat᷑ iudicio q̊ͥ iudicabit des: ſʒ inni/ tat᷑pꝛopꝛie iudicio quo iudicat bõ in pꝛe ſenti vita:quicũq; appellat a papa ad deũ vult ſubterfugere iudiciũ illud ĩquo deus oꝛdinauit ut homo iudicet in pꝛe ſenti ſeculo. Et q;tum eſt in ſe vult ſubt fugere oꝛdinationẽ diuinã: ⁊ reſiſtendo diuine oꝛdinationi ſm aplm reſiſtit diui ne voluntati.appellãs & iſto modo a pa ad deũ appellat cõtra deuʒ;. ¶C2. qꝛ tol⸗ on. ſudi tett ntge Ch⸗ ſuris aade iitt vul nati ſudi l enrtch⸗ cudctt ädecat mn. ſtaepati nacius ti⸗ gtio ie: ſee een⸗ ofot den ſitmiin zannan, ncömde⸗ Necudnatle Cherin ſwobisilti o d mnmnihode genn itn 1 talappellatio repugnat tꝑis det᷑minati oni. Hã deꝰp̃fixit diẽ det᷑ᷣminsatã ĩ q̊ oẽs iudicandos ꝑ ipſů opoꝛtet pᷣſentari an- te tribunal ipſius ut recipiat vnuſqſq; ꝓp ut geſſit in coꝛpoꝛe. Sicut dicit aplg.j. Cbor.v.ſʒ cum appellatio ſit remediuʒ iuris quicũq; in hac vita vult appellare ad deu vult via iuris añ dieʒ iuccij qui erit poſt hanc vitã ꝓced ere in iudicio.⁊ vult via iuris pᷣuenire dieʒ a iudice oꝛdi natũ.Et ſic iſto modo appellare ad xpᷣʒ iudicẽ eſt appellare contra iudicẽ. ¶3. tał appellatio repugnat diuine iuſticie. Mam cum oĩs appellatio innitat᷑ iuri ⁊ iuſticie: ſequit᷑ quicũq; appellat vult ſuam iuſticiã ſtatuere tanq; fundamen⸗/ tũu ⁊ de ſua iuſticia habet confidentiã: ſʒ bᷣm aplm ad Ro.x.Querentes ſuã iuſti ciã ſtatuere iuſticie dei nõ ſint ſubiecti. oĩs ergo appellãs ad deu cũ appellatio innitat᷑᷑ ꝓpꝛie iuſticie ſubtrahit ſes diui na iuſticia ⁊ ꝓuocat diuin ã iuſticiã ↄtra ſe:qꝛ cũ non iuſtificet᷑ in ↄꝓſpectu eius oĩs viuẽs caro:quicũq; in cõſpectu dei vult ſtatuere pꝛopꝛiã iuſticiã ⁊ de ꝓpꝛia iuſti cia gloꝛiari q;tum eſt in ſe fatet᷑ iuſticiã illam a deo non habere. et ſic ſubtrahit ſe a iuſticia dei exquo ſue appellatiõis ꝓ pꝛiam iuſticia ponit.appellaãs giſto moõ ad deum appellat contra deũ. In cõſpe ctu enim hominis homo poteſt appella re ⁊ ꝓ pꝛiam iuſticiã ſtatuere cuzʒ ab ipſo homo nõ recipiat iuſticiã alia bona ſua interioꝛa ⁊ ab eo nõ cognoſcant᷑ niſi illa qᷓ foꝛis apparent:ſed in conſpectu dei ta lis appellatio uel iuſticie fundatio non babet locun. 4 . 4 ergo eſt dicendum Ad PpPaumn qg ſanguinis Abel excl amatio nõ fuit appellatio uel accu⸗ ſatio:quia ut ibi dicit gloſa: Euid entia patrati ſceleris non indiget clamoꝛe ac cuſationis uel appellationis: ſed fuit di uine iuſticie vindicte expꝛeſſio. Ande di cit ibi glo. Magna eſt iuſticie virtꝰ que ſexta iII vindictã expꝛimit pꝛo ſanguine innocen centis.CAd 2“ ſimiliter ẽ dicendu ꝙœ clamoꝛ filioꝝ iſra el fuit expꝛeſſio diuine vindicte. nec tamẽ hãc fecit deus ime/ diate per ſeipſu ſed mediante moyſe cui dictũ eſt. Veni ut mittã te nd Pbarao/ nem ut educas populũ meũ ſilios iſrael de egypto. Sic mediante papa deus fa- cit in pꝛeſenti vita iuſticia via appellati onis de oĩibus oppꝛeſſis a cuius ſenten- tia appellare eſt valde periculoſuzʒ ſicut ericuloſum fuit datban ⁊ abyron qui ubtraxerunt ſe a ſnia moyſi. Ad 3“ eſt dicendũ ꝙ recurſus ſuſanne ad deuʒ non fuit per viam appellationis ſj̊ ꝑ mo dum deuote ſupplicationis:⁊ iſti duo re curſus ſunt liciti ut per modũ appellati 7 onisrecurra ad bominẽ potiſſime ad vicariũ Jeſu xpᷣi: ⁊ per modũ oꝛationis ⁊ ſupplicationis recurraturad deum. D tertiũ ſic pꝛocedit᷑.vi — agetureni q ap pellatio facta ad deum ſit sdmit tenda:quia nulli eſt danda materia de- ſperandi:ſed ſi a ſententia iniuſte lata a papa ad deum appellari non poſſet da/ retur bomini materia deſperãdi ex quo ad aliquem recurrere non poſſet:ergo vi detur ꝙ talisa ppellatio ſit admittẽda. ¶Pꝛeterea rationabile eſt ꝙ cum de⸗ eſt auxiliud humanũ queratur diuini: ſed.ij.paralip.xx. In perſona illius ſan/ cti regis Joſaphat dicit᷑ cum deeſt no/ bis auxilium bumanũ hoc ſolũ eſt nobiſ refugium ut oculos noſtros diriga mus ad deum:ſed de ſententia in iuſte lata ↄ papa nopoteſt baberi auxiliũ humanu. rationabile ergo eſt ꝙ appellet᷑ ad deũ⸗ pꝛeterea ſuperboꝝ depꝛeſſio eſt deo placita. Juxta illud Juditb.ix.Superbi ab initio deo nõ placuerũt: ſj humiliũ ⁊ manſuetoꝝ ſibi ſemꝑ placuit depꝛecatio ſed in tali appellatione qua appellat a papa ad deũ ſequit᷑ oppꝛeſſoꝝ liberatio. ⁊ ſuperboꝛum bumiliatio. vid etur ergo In erart ſit rationabilis. 1 eſt quia ſubterfu/ n 2. tranin gere iudiciũ a deo inſtitutũ eſt ſubrerfugere oꝛdinẽ diuine iuſticie:ſed ſic appellans videt᷑ ſubterſu gerevelle iudiciũ a deo inſtitutũ.non S talis appellatio ad mittenda eſt. KR 1. EeO qꝙ; appellatio facta a paꝑa ad den rõnabili ter eſt repellenda ⁊ nõ admittenda ppt᷑ duo. C P:quidẽe quia ois appellans iu⸗ ſtificat ſe ⁊ iniuſtificat iudicẽ a cuiꝰſen- tentia appellat:quia eoipſo ꝙ appellat dicit ſe iniuſte grauatũ.⁊ aſſerit iudiceʒ eũ iniuſte grauantẽ:⁊ per ↄſequens di⸗ cit ſe iuſtũ ⁊ iudicẽ iniuſtũ.appellãs igit᷑ 9 papa ad deum:neeeſſario babet iuſtifi care ſeipſum coꝛam deo uſtificare pa pã:ſed ſi quicũq; iuſtiſicat ſe coꝛam deo 7 iniuſtificat aliu meret᷑ a deo repelli.ex emplũ habemꝰde phariſeo Luce.xiiij.ꝗ iuſtificans ſeipſum ⁊ iniuſtificans publi canũ fuit a deo repulſus.appellatio & fᷣ cta a papa ad deũᷣ nõ eſt admittẽda: ſed potius repellenda exparteipſiꝰappellã tis quia eoipſo ꝙꝙ iuſtificat ſe ⁊ iniuſtifi/ cat aliũ repellenda eſt eius appellatio. 2tboc pʒ er parte ipſiꝰ appellatiõis quuia appellatio innitit᷑ ſcientie:quia in nititur regulis iuris. Jura aute ⁊ leges planũ eſt ꝙ ſe tenẽt ex parte ſciẽtie. Cũ igitur in ſciendo ⁊ cognoſcendo ſit mo/ tus reꝝ ad aiaʒ:opoꝛtet ꝙ deꝰcognoſca tur a nobis non imediate ſed per ſuas ſi militudines ⁊ per ſuos effectos. Juxta illud apłi ad Ro. i. Inuiſibilia dei ꝑ ea qᷓ facta ſunt intellecta conſpiciunt. Sup/⸗ plicatio vᷣo ⁊ oꝛqtio iĩnitit᷑ gratie ⁊ amo ri quia in amando eſt motus aie ad res. Igeo q;uis deus a nobis non ĩmediate „ cognoſcat᷑ põt a nobis imediate diligi et imediate amari.appellatio igit᷑ que in- nititur ſciẽtie nõ poteſt intrare ad deuʒ imediate niſi imediate hoĩe ⁊ medianti bus iudicibainſtitutis a deo: ſed oꝛatio 7 ſupplicatio que innitit amoꝛi ĩmedia- Queſtio IIII tepoteſt intrare ad deũ:qꝛ intrat amoꝛ vbi ſcientia foꝛis ſtat.·. Ad wimii &ι bicẽdu & ſpes A Peimn noſtra de deo — ſolũ debet eẽ in bac vita:qꝛ ſic dicit apo ſtolus.i.Chor.xv. Si in hac vita tm in xpᷣoſperãtes ſuiꝰ miſerabilioꝛes ſumꝰ oibu Moibus. contingit eniʒ iuſto iudi- cio dei hoies bonos ⁊ ſanctos qñq; ab ecclia ſeparari ꝑ ſententiã iniuſta uł ex coĩcationis ſeu depoſitionis ꝗ ſi ſine vl- la ↄtumelia vſq; ad moꝛtẽ fidẽ quã ĩ ecꝰ cleſia catholica pᷣdicari ſciut teneãt ⁊ de fendant bos coꝛonat piꝰpater in occul- to vides.ſicut dicit Augl.in libꝛo de ve ra reli. Ad ⁊eſt d ꝙ cũ deeſt auxi8- liũ humanũ:querẽdũ ẽ diuinũ nõ ꝑ mo/ dũ appellatõis:ſj ꝑ modu deuote ſuppli catiois quã ſemꝑ ipſe piꝰpater exaudit. uel liberãdo:uel patientia tribuẽdo:uel in meliꝰiqqð Ber cõmutando ſepe enĩ q petunt m Augl.nõ dant᷑ quando pe/ tuntur ut melioꝛa denit:uel differunt ut cõueniẽtioꝛi tẽpoꝛe largiant᷑. ¶CAd 3 eſt dð ꝙ ſuperbia ſuperioꝛis in hac vita non eſtreppellenda ꝓpꝛia virtute ſed pa tienter poꝛtanda:qꝛ ſm apłlin: MHon de⸗ bemus vinci a malo:ſed vincere in bono malũ. Et potiſſime ab obedientia ſum⸗ mi pontificis locũ dei gerentis in terra nullus ſub quocunq; pꝛetextu ſine nota ſuperbie poteſt ſe ſubtrabere. ſic pꝛocedit᷑. D quartu der⸗ enim ꝙ a papa pꝛeſenti ad futuꝝ poſ⸗ ſit homo appellare:quia maioꝛ eſt papa futurus reſpectu pꝛeſentis qᷓ; fuerit ce- ſar imperatoꝛ reſpectu pauli: ſed paulꝰ ad ceſarẽ appellauit ↄtra illos qui fal- ſo modo ipſuz incuſabant.ſicut pʒ Act᷑. xxv.ergo multomag a papa Sei bo⸗ mo põt appellare ad futurũ. ¶ S.ſcri- bitur. ij. q. vi. Qui ſe ſcit alijs eſſe pꝛepo ſitũ non moleſte ferat aliquẽè ſibi eẽ pꝛe ei rnn neelens bpaps ſcit ſe eẽ hᷣ poſitũ in audiendo oiuʒ appellau tiũ iu⸗ hin terſic pal letge U t an ſps deonon tm tatini s ſum⸗ D gicz a ſüuler iſteſ⸗ gniiet⸗ neirr de ocal⸗ hodeye Aanr⸗ nihnno⸗, atſihhl raudt. Müten ſeci ancope/ frunr e 171 hacits teſcpe ſonde⸗ Beinbopo⸗ tigun⸗ zintan ſpenot⸗ dicia ſic non debet moleſte poꝛtareſi ab eo ad futurum papaʒ appellatur C S. ſeribit᷑ ij.q.ſupꝛadicta.c.quotiens. Ro- manã ſedẽ appellet qui iudicẽ ſuſpectũ babet:ſj papa pᷣſens quãdoq; poteſt ha beri ſuſpectus iudex.ergo ꝗd futuꝝ pa-/ pã romanã ſedẽ tenent põ appellare- 5 eſt quia appella- In Nranin tiones Rela cauſa dilationis nõ ſunt recipiende: ut ſcribit᷑·ij.q.vi.c.quicũ q;:ſed talis appel latio eſſet qua appellaret᷑ a papa pꝛeſen ti ad futuꝝ:quia nunq; ſic imponeret fi nis litibus ⁊ queſtionibus.nõ eſtergo ta lis appellatio recipienda. KRu co do ridiculoſa eſt ap/ pellatio facta a pape pᷣ⸗/ ſente ad futuꝝquid poteſtpꝛobari ra tio ne oſtenſiua ⁊ ratione ducente ad impoſ ſibile. . Peratio eſt talis.nã papa pñs cõparatus ad futurũ papã ut futuxnon eſt minoꝛ ipſoimo maioꝛ ⁊ ꝑfectioꝛ: qꝛ papa pñs eſt in actu: futurꝰ vout futu/ rus eſt in potentia:ſemꝑ aũt actꝰ eſt po tioꝛ ⁊ ꝑfectioꝛ potẽtia.⁊ qꝛ a maioꝛi ad minoꝛẽ ⁊ a ꝑfectioꝛi ad minꝰꝑfectũ ap/ pellatio nõ tenet. Ideo iſto modo a pa- pa pñti vſq; ad futuꝝ appellare ridicu- loſu ẽ. Si vo appellet᷑ ad futupapam nõ ut futuꝝ ſed ut tunc ꝑꝛeſentẽ qꝛ tunc eſſet in actu ⁊ eiuſdẽ auctis cuius ẽ pa/ a pꝛeſens:nec iſto modo teneret appel atio:qꝛ planũ eſt ꝙ par in parẽ nõ habz imperiũ. Semꝑ aut ille qui cognoſcit ð appellatione maioꝛ eſt illo a q̊ appellat᷑. Roõ vo ducens ad ipoſſibile eſttalis. Mã ſi a papa pñti poſſet appellari ad fu tuꝝ eadẽ rõne ab illo futuro poſſet ap/ pellare ad aliũ futuꝝ:⁊? ſic duo impoſſibi lia ſequerentur. P eſſet pꝛoceſſus in infinitũ. ¶¶ 2 e queſtiones ⁊ lites in ter fideles eccleſie nunq; finirentur:⁊ q; appellatio que tanq; remediũ iuris in- uẽta eſt pꝛo iuſticia ↄ iuſticiã militaret. , 3 ergo eſt dð ꝙ pau/ A Peimu lus appellauit ad — .; r. ſexta VI ceſarẽ tanq; Romanus ciuis nõ tanq; maioꝛ uel uglis ſibi. ut dicit Augl. et ponit᷑ x. di. Si in adiutoꝛiũ noſtrũ terre ni imperi leges aſſumedas putatis nõ repꝛebendimꝰ. Nam fecit hboc paulus cũ aduerſus iniurioſos romanũ ſe ciuẽ eſſe teſtatur. C Ad ⁊“eſi dicendũ qꝙ papa p ſens reſpectu futuri uł eſt maioꝛ uel ſal tem ſibi equalis. Ideo ſine iniuria eius fierinon poſſet talis appellatio. ¶ Ad ʒneſt dicendũ ꝙ oĩus cauſaꝝ negocia ſe dis apoſtolice determinationi reſerua/ ta ſunt:⁊ in om ibus ſemper eius eſt ex pectandũ conſultũ cuius tramiti ſi quii ex aliqua pꝛeſumptione obuiare tetaue rit non ſine honoꝛis ſui ꝑiculo apud ean dem ſedem ſe cauſas noſcat reddit uruj ut dicitur.ij.q ſupꝛadictac.qſe. D Uint ſic pꝛocedi⸗ “ tur. Nide⸗ tur enim ꝙ a papa ad coliegium cardinalium licite homo appellare poſ ſit:quia ad illos pertinet iudicare de iu dice ad quos pertinet ipſum iudicem eli gere:ſed ad collegium cardinalium per- tinet papam iudicẽ eligere.ergo ad eos pertinet de ipſo iudice iudicare. C Pꝛe terea papa tenetur ſententiare ⁊ iudi- care negocia eccleſie de conſilio cardi- nalium.ſi ergo aliqua faciat non de con ſilio eoꝛum:videtur ꝙ ſaltez in talibus ad eos appellari poſſit. Pꝛeterea pa pa comparatur ad cardinales ſicut ca- put ad mẽbꝛa:ſed aliquã virtutem reci pit caput a mẽbꝛis:quia ſine vita coꝛdis caput viuere nõ poſſet.Siẽ ſi caput in coꝛꝑe nãli offenderet poſſʒ appellari ad coꝛ:ita ſi papa ꝗẽ caput in coꝛpoꝛe my/ ſtico offẽdit põt appellari ad cardisales. . ẽ qꝛ a maioꝛi non In 2 trarin appellat ad mino rem:ſed minoꝛ eſt auctoꝛitaſ collegij qᷓ; pape:ergo talis appellatio nulla eſt. ne O doꝙ cardiales aſſiſtunt pape ſic ↄ ſiliarij ⁊ ſicẽ̃ fa mulãtes ⁊ ſeruientes ſibi.oſtendũt eniʒ e 4 ipſi pape dinerſas vias ſuꝑ negocijs ꝓ poſitis ſuꝑ quibus conſiliu vult acciꝑe 7 ad ipſum poſtmodũ ſpectat eligere ⁊ terminare: quod magis expedies eccle ſie cẽ vr. AUnde cardinales a cardine di cti ſnnt.quia ſicut in cardine vertit᷑ to/ tu oſtium.ſic inter eos vertunt᷑ negocia cõſiliabilia totiꝰ mudi. Sed magna de mentia eẽt appellare a dño ad ſibi ſub- ſeruientes:⁊ a rege ad ſuos cõſiliarios. Magne ſimiliter ẽ demẽtie credere ꝙ a papa ad cardinales poſſit appellari. cu ipſi cardinales ad papã cõparent᷑:ſi cut ſubſeruientes ⁊ ſicut cõſiliaru eius. papa vᷣo cõꝑat᷑ ad cardinales ſicut celũ coꝑatur ad terrã. VUñ dr.x.di.c.ſuſcipi/ tis. Muquid iuſtũ vobis vr ſi cedat ſpũs carni.ſi a terrenis celeſtia ſuꝑent᷑ iſi di- uinis pᷣferant᷑ bũana.Sicut g celũ genc rat ⁊ coꝛꝛũpit iſta iferioꝛa: alterat ⁊ va riat ipſa:nibil tñ iſtoꝝ inferioꝝ inſurgit cõtra celũ uel appellat õ ip:ſj patiẽter tollerat qcquid celũ oꝑatur in eis: ſiue ꝑ generationẽ:ſiue coꝛꝛuptionẽ:ſiue al/ terationẽ. Sic ptãs papalis tanq; cele ſtis.ita põt oẽs inferioces ptãtes tã cle ricoꝛũ q; laico ꝛü gnãre: coꝛꝛũꝑe:⁊ alte rare ꝙ nulli licet inſurgere uel appella/ recontra ipſum. M 2 eſt do: papa eli Ad P Amug cardiales:⁊ car dinales eliguũt papã:non tñ eodẽ mo:ſʒ papa eligit cardinales ꝓpꝛia ſua virtu te.quia qcquid fructus ⁊ ꝗqcquid aucto ritatis ẽ in eis ẽ a papa Ende ſaluatoꝛ Jo.xiij.dixit diſcipulis:quoꝛuʒ ꝑſonas cardiales repꝛeſentant. Mõ vos me ele giſtis ſʒ ego elegi vos ⁊ poſui vos ut ea tis ⁊ fructum afferatis. Et Jo.x.ditxit. Manete i me ⁊ ego in vobis: quia ſine me nibil poteſtis facere. Sʒ cardinales eligunt papã auctoꝛitateipſiꝰpape nõ auctoꝛitate ꝓpꝛia.ꝙ enĩ a duabꝰ ꝑtibꝰ cardinaliu elẽctꝰ ipſo facto ab vniuerſa li eccleſia ſũmus põtifex bẽat᷑ auctoꝛita te pape firmatũ eſt. Añ ſic pñt papã eli Queſtio Vr gere auctoꝛitate ſus. qð tñ nõ pñt v ipo electo iudicare uel ipſum appellatio- nẽ recipe. C Ad ⁊m eſt dð: qꝙ nõ ẽ ð ra tione pape ut papa determmare ueloꝛ dinare negocia eccleſie de ↄſilio cardia liũ. Põt enĩ ſine eoꝝ ↄſilio talia expedi re ⁊ dęterminare:qꝛ xpᷣs cuius vicẽ ge rit nõ Regim ꝙ aliqua de cõſilio ap łoꝛuũ egerit uel determinauerit :niſi tẽtatiue eos inſtruendo.ſicut qñ dixit philippo. Ande ememꝰpanes ut mãducent hi:te tans eũ.ipſetñ ſciebat quid eẽt facturꝰ Et ſicut qñ dixit petro. Reges fre a ꝗq/ bus recipiunt tributũ a filijs ułab alie nis.Sed qꝛ papa purꝰ hõ eſt ⁊ põt in ta libus negocis falli ⁊ fallere: tato ãpliꝰ decet ipſum cũ maturioꝛi conſilio agere cũcta que agit quãto ꝑ eũ determinata ponunt᷑ ſuꝑ candelabꝛũ ⁊ nõ ſub mo dio 7 quãto determinationi ipſiꝰ nullꝰ moꝛ taliũ audet reſiſtere. C Ad tertiũ ẽ do: qꝙ nõ eſt de rõne capitis ut caput aligad reciꝑe a mẽbꝛis ſʒ ſꝑ influere. Añ caput in coꝛꝑe nãli nõ reaupit aliquid a mebrj nt caput:ſʒ ſi recipit aligd boc eſt rõne nutrimentiquo indiget ꝑ digeſtionẽ fa- ctã in ſiomacho ⁊ in epate ⁊ in coꝛde:⁊ q́Btũ ad boc deficit a rone capitis.ſʒ ſũ/ mus põtitex ſic ẽ caput ĩ toto coꝛꝑe my ſtico eccleſie: ꝙ nihil virtutis ⁊ auctoꝛi tatis a mebꝛis recipit:ſj̊ ſp influit ꝓpt᷑ quod bʒ cõplete rõnẽ capitis. Bſextum α heedit. AEEUI Breni ꝙ* papa bõ poſſit appellare ad gnã le conciliu:quia a minoꝛipõt hõ ad ma ioꝛè appellare:ſed inaioꝛ ẽ ptãs in con⸗/ cilio q; in papa:quig ĩ iſio papsa uel ĩ illo ptãs eccleſie moꝛit᷑ ſed in cõcilio ⁊ ĩ to⸗- ta eccleſa nõ moꝛit᷑: licite papa ad cõciliuũ appellar᷑. Pꝛeterea ſm Augl. Bonũ cõe pꝛeſert᷑ cuilibet bono pꝛiua⸗ to ſed gnãle cõciliũ repñtat bonũ cõmu ne totiꝰ eccleſie. papa vᷣo cũ ſit perſona puata merito ſubeſt auctoꝛitati ⁊ ptãti ↄcilij. C Pꝛeterea coĩtas errare nõ po teſt: vnde nec excoicat᷑: papa vᷣo errare põt: ſed ab oĩ deuio ⁊ obliquo põt appel lari ad rectũ ⁊ regulatũ.a papa ad cõ Eum poteſt appella ri. aſligꝛ cociliuge 1 eſt:qꝛ cõciliu g J n cO tranin nerale recipit auctoꝛitatẽ a papa ⁊ võ ecõuerſo: ſicut patet. xvij.di. „ Rñdeo Dicen guzʒ: eſicut dicit 5 pbᷣus 3 Ethicoꝝ. Ele⸗ ctio eſt det ermina tio ↄcilij. Fit eni con ciliũ ex multis ꝑſonis:ut per illas pꝛo/ ponant᷑ diuerſe vie ex abus ille qui pᷣeſt concilio poſſit vnã pꝛe alijs eligere. Hã ſm Oamaſ.Electio eſt multis pᷣexiſten tibus vnũ pꝛe altero eligere. Sine papa ergo uel eius auctoꝛitate in cõcilio nul/ la põt fieri electio de bis que pᷣponunt᷑. Ideo dr.xvij.di.ꝙ auctoꝛitas cõgregã/ doꝛũ vniuerſaliũ concilioꝛü penes apo ſtolicã ſedẽ ĩ ſidet:qꝛ abſq; romani põti ſicis auctoꝛitate cõciliũ nec firmitateʒ nec auctoꝛitatẽ babet.¶ Eſt ſimiliter alia rõ quare a papa ad cõciliũ appella ri nõ põt: quia oꝛd inẽ rerũ natura liũ in regiminen aturali nullus põt imutare niſi deus. Et in regimine moꝛali oꝛdinẽ iudiciariũ nemo põt imutare:niſi papa qui vicẽ dei gerit in terra.Sed oꝛdo iu/ diciarius qui vertit᷑ inter hoĩes pꝛeſup/ ponit auctoꝛitatẽ pape ad cõciliũ cõuo cando ⁊ auctoꝛitatẽ tribuẽdo:⁊ moduʒ appellationis vniꝰ ad alteꝝ oꝛdinãdo. Alaiculoſ⸗ S appellatio apapa ad cõ ciliũ cũ oꝛdinẽ iudiciariũ in regimine ec cleſie conciliuʒ imutarenõ poſſit abſq; Ad pꝛimũ e dõ ꝙ meloꝛi 18TE1as dicta de ptate ut reſidet in ecclia ⁊ in papa nõ accipit᷑ bſᷣm vniuocã rõnẽ:qꝛ ut eſt in eccleſia uel in cõcilio eſt radicalit ⁊ hitualit᷑:qꝛ deſi ciente papa ⁊ collegio cardinaliũ poſſʒ ſibi de collegio ⁊ depaſtoꝛe ꝓuidere.ſed mpapa huiuſmõi potẽtiaẽ actualit:et qꝛ quod ẽ in actu põt agere:qð vᷣo ẽ i ba ſexta VlI bitu ⁊ in potẽtia nõ agit. ptãs ecleſie maioꝛitate potẽtionaliuel hĩtuali ma/ ioꝛ eſt in ↄcilio ⁊ in tota ↄgregatiõefide liũq; in papa:qꝛ in ↄcilio fid eliũ tal po teſtas nuq; moꝛit᷑:i papa vo iſto ułi lo moꝛit.ſed maioꝛitate actugli maioꝛ eſt tãs eccleſie in papa q; in cõcilio:qꝛ ↄci iu ꝑ illãa potẽtiã nõ pot agere. papa ðᷣo põt agere qñ vult. Lü igit appellare di cat actũ:a papa ad cõciliũno tenebit ta lis appellatio:ſicut nõ tenet appellatõ de maioꝛi ad minoꝛẽ. ¶ Ad ⁊ eſt do: ꝙ qꝛ iᷣm Augl.ſuꝑ illo verbo Geñ.j.Ai dit deꝰcũcta qᷓ fecerat ⁊ erãt valde bõa. Oia a deo ꝓducta bona quidẽ erat in ſe ſʒ valde bona ꝓpr oꝛdinẽ quẽ ad iuiceʒ retinẽt. Cuʒ ẽ totiꝰ eccleſiaſtici oꝛdinis dux ⁊ caput ſit ipſe papa.ſicut ꝑappel⸗ lationẽ tolleret᷑ talis oꝛdo: ita to lleret tale bonũ:qꝛ cũ bonũ exercitꝰ nõ ſit niſ ꝓpter bonũ ducj:⁊ bonũ ecdeſie nõ niſi ꝓpter bonũ pape. Maius bonũ ẽ bonũ ducis q; totiꝰ exercitꝰ⁊ bonũ pape ma ius q; totiꝰeccleſe. C Ad 3ʒ ẽ do: qñ paps erraret ĩ fide:in tali caſu ut pꝛadictũ eſt:recurſus põt bri ad ↄciliuʒ: quia ꝓpter hereſim papa deſinit eẽ pa- pa.ſʒ ipſo cxũte iſua auctoꝛitate: nullꝰ ab eo põt ſe ſubtrabere quacunq; via. Dleptimũ hekul ꝙ pepa poſſit ſtatutũ facere:q; ab en ſnis hõ poſſit eppellare:qꝛ papa põt facere ſtatutũ ꝙ poſſit papatui re veneiareur⸗ r malto Pen goͤt face⸗ re ſtatutũ ꝙ a betꝰ ſnia hõ poiſſit appel lare. SP. abſq; iiuria ⸗ leckrus bor o⸗ renũciare iuri ſuo.datos ꝙ oꝛdine iudi cisrio appellatio a papa nulla ſit:quia nõ recognoſcit ſuꝑioꝛẽ.põt tñ ut vr pᷣdi ctü oꝛdinẽ iugiciariũ imutare ⁊ tali iuri renucare. ¶C S.pꝓapa ſolutꝰẽ a ſolutiõe tributi:et tñ ſi tributum petit impera- toꝛ:papa non negat.ergo ſimiliterdato ꝙ ſit ſolutus a lege appellatiõis:vr q; ſeipſum poteſt ſtringere tali lege. Ar. A. Ariſ eſt:qꝛ papa nõ po In ₰ trarin teſt ꝙ decret * ctoꝝ patruũ inuenit riũ uel aduerſũ: ut dr.xiiij.di.c.ſicut: ſed i capitulis ephe- ſini cõcilij inuenit diffinitum a ſedis apłlice ſnia nulli Reat agpalaxe. 5 . * icendu: ꝙ ſicut deu Rnd 60 cõꝑatur ad oẽs cauſas ſecũdas in actione naturali:ita papa cõ paratad oẽs ptãtes inferioꝛes eccleſia ſtici oꝛdinis in iuriſdictione ⁊ actioe mo rali.Sed ſic deꝰ cõꝑatur ad càs ſecun/ das in iuriſdictione naturali ꝙ põt exi- mere vnã creaturã a iuriſdictione alte/ rius ut põt eximere cõbuſtibile a iuriſdi ctione ignis cõburetis:ut ꝗð ſtas ĩ igne nõ cõburat᷑.ſicut fecit de Oaniele ⁊ ſo⸗ cijs eius:ſed nõ põt eximere aliquã cre aturã a iuriſdictione ſua. NHã ᷣm aplm. Fidelis ẽ deꝰ ⁊ ſeipſum negare nõ põt. Si auũt eximeret creaturã aliquã a iuriſ dictione ſua: negaret ꝙ nõ eẽt deꝰ. Sic ergo papa comꝑat᷑ ad ptãteſ eccleſiaſti ci oꝛdinis: ꝙ pot eximere vnũ eelart; et vnũ collegiũ a iuriſdictione ſuꝑioꝛis: nullũ tñ põt eximerea iuriſdictione ſua quia tüc negaret ꝙ nõ eſſet caput totiꝰ eccleſie. Cu igit᷑ per talẽ appellationeʒ hõ ſubtra hat ſe a iuriſdictõe pape ⁊ ſup ponat ſe iuriſdictiomi alteriꝰnõ põt pa- pa ſtatutũ condere:ſicut nõ poſſet face- re ſtatutũ papa exiſtens papa nõ pꝛe eſſet toti ecclelſie. „1 5 ẽ dð:qꝙ papa po Ad Pem teſt reudkiape ⸗ patui:ſed ꝙ exñs papa neget ſe eẽ papã 7 caput totiꝰ eccle ſie õdictionẽ iplicat. vnde iſtud nõ eſt factibile:illud autẽe fit. Agd ⁊m eſt dð:ꝙ quilibet põt renũci are iuri ſuo ſi illud ius nõ eſt ſibi ꝑ aliu⸗ acquiſitũ: ⁊ ſi in pꝛeiud icin illius tał re nuũciatio nõ vertat᷑.nunc aũt ius pape a ſolo deo eſt ſibi acaſitũ.⁊ iõ exiſtẽs pa⸗ pꝓa nõ põt renũciare tali iuri ſineiniuria ipſius dei ⁊ totiꝰ eccleſie. Ad 3 eſt dicẽduũ:qꝙ tributũ ſoluit᷑ ð bonis tꝑalibꝰ Aneſtio VIII ꝗqᷓ papapõt ſupponere ptãti alioꝝ abſe Ariwat : eei ioe 2 quis ꝑ appellationẽ ſubtraberet ſe vni⸗ uerſaliter ab auetoꝛitate ſua: piudicarzʒ iuriſdictioni ſueq̃ ẽ caput totiꝰ eccleſie. D octauũ egit. & nõ ſit erroꝛ dicere a papa poſſe appellare ad deũ uel hboĩem: quia erroꝛ ⁊ oẽ viciũ ſᷣm Aug'.eſt naturã.ſed ap pellare ſuꝑ c iniuſta eſt nãle:ſicut natu rale eſt violenti ECee⸗ ſic appella⸗ re non eſt erroꝛ. ¶ in de vera religione. Dubia in fide tam diu credenda ſut q;diu cõtrariũ nõ pꝛe⸗/ cipiat auctoꝛitas ſancte ecdeſie.ſʒ nul- la auctoꝛitate videt᷑ diffinituʒ ꝙ boc ſit erroꝛ dicere a papa ad deũ poſſe appella ri.S talis appellatio ad bereſim nõ ꝑti net. C Pꝛeterea vnuſqſq; tenet ſei vi- ta naturali ↄſeruare q; iũ põt:g ſimilit᷑ in vita moꝛ ali.ſed appellatio ad boc eſt inuẽta ad ↄſeruationẽ videlʒ iuſticie in vita moꝛali. abſq; peccato herev nõ ſo ͤ egere vexnetia cer⸗ licitum eſt⸗ eſt: qꝛ erroꝛ eſſet J n „ trarin credere papã nõ eẽ caput totiꝰ eceleſie: ſj quicũq; credit a papa poſſe appellari ad boĩem uł deũ oꝛdine iudiciario credit papã non eẽ ca put totiꝰ ecclie. ſic credere erroꝛ eſt. Rnd cOo Oicendũ ꝙ articulꝰ fi⸗ XNieN dei eſt credere vnã ſcãz catholicã ⁊ apłicã eccleſiã.vnitas autẽ iſtius eccleſie ⁊ firmitas ẽ ex vnitate et firmitate capitis. Quicũq; aũt credit a papa poſſe appellari in pñti vita ad ho minẽ credit aliud caput eſſe in eccleſia pꝛeter papã ⁊ ſic non credit eccleſie vni tatẽ.Quicunqʒ auᷣt credit a papa poſſe appellari ad deu oꝛdie iudiciario:credit huiuſmõi oꝛdinẽ iudiciariũ non eſſe iſti- tutũ inter hboies fieri in pᷣſentivita:⁊ ſic peccat cõtra aplicam auctoꝛitatẽ. Eñ puto ꝙ erroꝛ ſit credere a papa ad deuʒ uel bominẽ in pᷣſen ti vita poſſe appel Pꝛeterea ᷣm Augl. 4 ler ſei nuch eat ptrü dccen decce peehe cete fopa btan god Gohe Npe un Gn VI abſ te⸗ ian cckeſt t. ceniz npeſe iaertoꝛ iſcde⸗ t narn ppela⸗ ſetonm inihe⸗ leßfu⸗ oheſt aele n nöha iſeiſi⸗ simit dboech ſor in choſo nck. r eſe dhin P gedt mulven net . rc, unfß miſci, tas abte⸗ Ar. lare:potiſſime temerarie et pertinaci- ter hoc defendendo. mii ergo ẽ dicẽdũ:ꝙ il Ad Pꝛim lud quod ẽ natura le in vno põt cõtra natura eẽ i alio. NMa turale nãq; in igne eſt calefacere ⁊ con- tra naturo i aqua.ſic naturale eſt ut po teſtas inferioꝛ ſuꝑ cã iniuſta reciłrat ad ſuꝑioꝛẽ ſj ꝙ ſubtrabat ſe vniuerſaliter a ſuꝑioꝛi eſt cõtra naturã: quia tunc ſu- pꝛemum non eſſet ſupꝛemu. C Ad 2“ eſt dicendũ:q quicũq; ꝑtinaciter deſen dit cõtra illa que determinata ſũt ꝑ q̃t- tuoꝛ concilia hereſim incurrit:qꝛ illa ap pꝛobata ſũt ꝑ eccleſiã:ſicut q̃ttuoꝛeuan geliſte: ut ſcribit᷑.xv.di. c. ſicut. Sed ĩ ca pitulis epbeſini concilij inuenit a ſe⸗ dis aplice ſnia nulli appellare liceat. ¶Agd qmẽ do: ꝙ vniuerſaliter bõ te- netur vitã ſuã ↄſeruare tã nãlem q; mo ralẽ qᷓ;tũ põt.ſed in caſu fidei:uel ꝓvitã do maioꝛi ꝑiculo ſeu ꝓ vtilitate reipu. tenetur ſe moꝛtis ꝑiculo exponere. ¶Queſtio.vij? de repᷣbenſione pape. Eind Eoſigeraduz eſt Ede pape repꝛe/ benſione.circa quod querũt᷑ quattuoꝛ. ¶pᷣ vtrũ ad pa/ Game extẽdat fraterna re- ꝛebenſio. C2· vtrũ reßbeſio peye de eat fieri in ſecreto uel in aperto. C 3. vtrũ ſi papa nõ audit repꝛebendentẽ ſit dicendu eccleſie. 4: vtruʒ papa de oĩ eccato repꝛebẽdi debeat ex pᷣcepto. Wmwi mñ ſic pꝛoceditur D Peaimn Viget᷑ eniʒ q; dQ papũ ſe nõ extẽdat frat᷑na re/ pꝛebenſio:quia ſcribit᷑ Exo.xix. Beſtia que tetigerit montẽ lapidabit᷑. ꝑ montèe vᷣpapa:per beſtiã aut quilibet inferioꝛ ꝑ tangere aũt repᷣbenſio intelligitur:ut glo. dicit. Itez. ij. Regj. c. vj. ſcribitur oza ꝑcuſſus ẽ qui tetigit archã dñi ꝑ quã papa ſignificat. Silr Mũ eri xij.ſcribit᷑. ꝙ maria ſoꝛoꝛ aaron ꝑcuſſa eſt lepꝛa:qꝛ coꝛꝛipuit moyſen pᷣncipẽ ⁊ ducẽ pplłi.nõ ſeptima ¹ ergo ad papã ſe ertẽdit frat᷑na repᷣben- ſio. C. S.oꝑa iuſticieqñq; dimittenda ſut ꝓpt ſcandalũ:ut excoicatio pncipis uel coĩtatis ſeu repetitio decimaꝝ qanq; dimittunt᷑ ꝓpter ſcãdalũ vitandũ: cũ g papa ð facili poſſit ſcãdaliʒari ⁊ idigna ri de rephenſione ſibi facta vr ꝙ dimit⸗ tenda ſit talis reᷣbenſio ꝓpter ſcãdalũ. ¶Pꝛeterea repꝛebẽdẽs eſt agens: rep benſus voẽ paties.ſed ſᷣm Augl.Agẽs eſt ſuꝑioꝛ patiete.papa g ꝗ ſuꝑioꝛ ẽnon debet ab aliquo repꝛebendi. In cõtrarii:ge gucrches dñi coꝛꝛiꝑe fratrẽ ſuũ. Juxillꝰ Matth. xviij. ⁊ ponit᷑.ij.q.j. Si peccauerit ite ſra ter tuus coꝛꝛipe eũ int᷑ te ⁊ ipſuũ ſoluũ.ſed oĩs hõ ẽfrater ipſiꝰ pape:qꝛ ipſe xpᷣs cu ius vicè gerit nõ ↄfudit oẽs boĩes frẽs vocare dicẽs ad Nebꝛe.ij. Nunciabo no men tuũ fratribus meis. ergo talis re⸗ pꝛehenſio ad papam ſe extendit. & ρα Bicedu: & aliqui dicũt Rud e60. ꝛzehenſione fraternaz ſe nõ extendere ad papã niſi in ꝑiculo ñ dei uel in crimie hereſis: tũc eni iferioꝛ fit ſuꝑioꝛ cũ agat᷑ cã dei.ſicut accidit de lanfredo monacho ꝗ de licẽtia ſui abba tis iuit ad ↄuicedũ berẽgariũ ꝗ ĩipugna⸗ bat quedã articuluũ fidei: ſʒ in oibꝰ alijs cũ coꝛꝛipiẽs reſpcũ coꝛꝛepti teneat ſuꝑi oꝛẽ locũ:eoipſo ꝙ papa ſuꝑioꝛẽ locũ te- net in tota eccleſia ipñtivita nullꝰ moꝛ taliũ culpas eiꝰ repᷣbẽdere bʒ: ut dr̃.xj. di. c. ſ papa.Et qñ drex pᷣcepto dñi. Si peccauerit in te frater tuꝰ coꝛꝛipe ipſuʒ ergo ſi peccat in te talis frater:puta pa pa fallacia eſtↄſequentis.nõ enim ĩtei ligitur talis coꝛꝛectio pe omni fratre ſʒ ſolũ de ĩferioꝛi ułeqᷣli ¶ Puto tñ abſq; pꝛeiudicio eſſe diſtinguãdũ ꝙ coꝛꝛeptio ſeu repꝛehenſio tribus modis poteſtfie- ri. Pꝛimo modo per modu ſimplicis ad monitionis. et iſta cũ ꝓcedat ex charita te ſe extendit ad papa et ad oẽs ſuperio res: moxie qñ ſperat᷑ de emendatione. Licʒ enij papa ſit vninerſaliter ſuperioꝛ alijs dignitate.in multis tñ alijs poteſt eẽ iuferioꝛ.Dicit enim Augj.in epła ad Hiero. Rogo te ut me fidenter coꝛꝛigai vbi mibi hoc opꝰecẽ ꝓſpexeris qꝛ q;q; ʒ bonoꝝ vocabula q iaeccłe vſus obtinu it ẽatus pᷣſvõꝛo m gioꝛ ſit tñ in mult re/ bus. Augj.Hiero:minoꝛ eſt:lʒ etiã a mi noꝛe ſit refugienda uel dedignãda coꝛꝛe ptio. ¶ꝛ potfieri ꝑ moduũ imperi ⁊ pe ne cõminatõis. ¶ 3 ρ modu denucia- tionis ⁊ incuſa tionis coꝛã iudice ⁊ neu tra iſta vxextẽdit ſe ad papã:qꝛ pᷣdictj mo dis ipſe oẽs iudicat ⁊ a nemine iudicat᷑. N reptio q fuit ab in ferioꝛi ad ſuperioꝛẽ ex ſimplici admoni tione chai itatis debet habere tria. ¶CP ꝛdiſcretionẽ et debitã diligentiaz: ut ſperet᷑ uel credat᷑ eiꝰ coꝛꝛeptio. C 2: debet habere ſubiectionẽ ⁊ debitã reue- rentiã ut non fiat mõ temerario ⁊ cuʒ ꝓ teruitate. ¶ !debet habere dilectionẽ ⁊ beniuolentiã ut nõ fiat cã diffamatõis ſeu detractiois. ꝓpter igit᷑ carentiã pꝛi mi mandatũ ſuit beſtiã montè nõ tange re.i.beſtialiter ⁊ indiſcrete pᷣlatũ repꝛe/ bend entẽ lapid ari.ꝓpter carentiã vᷣo ſe cũdi.Oʒa ꝑcuſſus eſt temerarie tangẽes archã.cũ eni eẽt de genere ſacerdotali ꝓ pꝛijs bumeris debebat poꝛtare. Vñ dr in textu ꝙ ꝓpter temeritatẽ ꝑcuſſus ẽ a dño:ſʒ ꝓoter carentiã tertij maria ꝑcuſ ſa eſt lepꝛa:qꝛ c murmurationis ⁊ diffa matõis inſurrexit ð moyſen. C Ald 2ꝛ eſt dð q excoĩcatio pᷣncipis ⁊ multitudi nis nõ dimittit᷑ ꝓpter ſcandalũ tm. cum eꝗtas iuſticie nõ ſit dimittenda ꝓpt ſcã- dalũ:ſed ꝓpter periculũ ſciſmatig uł cõ tẽptus excoĩcatõis vitandũ. Similiter repetitio decimaꝝ a militibꝰ⁊ pncipibꝰ/ nõ eẽ dimittenda ꝓpter ſcandalũ: ſed qꝛ ipſi quandoq; dicut ſe habere eas ex do no eccle. C henſione que ꝓcedit ex charitate cũ con ditionibꝰſupꝛadictis ſuperioꝛ poteſt re- d ꝭꝶ'n eſt do ꝙ tal repꝛe- Qneſtio II pꝛebendiab inferioꝛi: quia ſi ſuperioꝛ & dignitate pꝛelationis in multis tamen alijs poteſt eſſe in ferioꝛ. r DODlecundum d Aidetur enim ꝙ in aperto non in ſecreto repᷣbeuſio pape debeat fieri. quia peᷣulus inferioꝛ fuit petro.tñ ſcribi tur ad Gał.ij. ꝙ cum veniſſet Cephas antiochiã in faciẽ ſibi reſtitit coꝛã omni populo quia repᷣbenſibilis erat in agto. ergo non in ſecreto debet fieri papeę re⸗ p̃benſio. C Pꝛeterea ſcribit᷑i.ad Thi⸗ mo.v. Peccantè coꝛam omnibꝰ? argue ut ceteri timeant.Coꝛã oĩbus ergo pa pa eſt arguẽdus ut alij inferioꝛes timo rem babeant. ¶ Pꝛeterea ſcribit᷑ Acti. v. ꝙ petrus ananiã ⁊ ſaphiriã vxoꝛem eius occulte defraudantẽ de pꝛecio agri publice denũciauit nulla ſecreta admo nitiõe pꝛemiſſa.ergo ſi papa occulte uł publice peccet ꝓpter ſtatum publicũ in quo rendet repꝛebendi debet. In cõtrarinʒ de d e xvi. Aſſumens petrus ieſuũ ſeoꝛſũ incre pauit illũ.dicit Hieroꝰ.q aſſumpſit pe⸗ trus ieſum ſeparatiʒ ne pnñtibꝰ ceteris condiſcipulis magiſtrũ videat᷑ arguere. KRKnid cOo do eꝙ illa qõ eſt dubia ꝓp⸗ pter repᷣbenſione pauli ꝗ publice ⁊ coꝛã oĩb petrũ arguit. Sicẽ pʒ ad Gałl.ij. Et q;uis ᷣm Hiero.dicat᷑ ꝙ talis repꝛebẽſio fuerit diſpenſa toꝛis ⁊ nõ vera.Econtrario dicente Augiq; fuit vera ⁊ non ficta.ad pꝛeſens tamen poteſt pꝛedicta dubitatio ſolui vniuer⸗ ſaliterde coicoꝛꝛeptione fraterna: ut di cat᷑ ſicut dicit Augl.i libꝛo de verbis do mini ꝙ peccatũ uel eſt publicu ⁊ noto- riũ:uel ẽ occultũ ⁊ ſecretũ.Si vᷣo ſit pu⸗/ blicũ qꝛ tuc nõ ſolũ peccat in te: nec ſo- lũ tibi iniuriã ⁊ ↄtumeliã facit: ſed etiaʒ in omnes vidẽtes modo quo d Math. xviij.de ſeruo neq; cuius opera viden/ tes conſerui eius cõtriſt ati ſunt valde. perier tanen ni celſt mo pon en fen. tüſerbi Cohs ion t mneeo⸗ ipepe e aaC⸗ nergve ong iind ümen cde ta aun ocalte i gubſaüin ſo d⸗ L natti, rſi inae npitpe/ ecteri⸗ lnpun one o/ , ro dicdt ntons Zod s tamen ſwniucr/ erbisde rnoto⸗ foſth⸗ eineuſ⸗ ſcai⸗ Lets⸗ 19 riden/ gt vole Tunc dicente apoſtolo coꝛã omnibus debes arguere. Gi vo peccatũ ſit ſecre tum tunc ᷣm verbũ ſaluatoꝛis debes ar guere inter te ⁊ ipſum ſolũ. ¶ ꝛ· põt ſol ui particulariter de repꝛebenſione q ex/ tendit ſe ad papã ⁊ loquendo de iſta pu to eſſe dicendũ ꝙ uel iſta repꝛehẽſio eẽt in cauſa fidei ⁊ in crimine hereſi:⁊ tũc publice talis repꝛehẽſio eſtfienda. Añ dicit glo.ad Ga l:ij.ꝙ nequaq; paulꝰ pe trũ coꝛam oibus repꝛehendiiſet uel i fa cit ſibi reſtitiſſet nin ei fuiſſet par uel eq̃ᷓ lis: qð eſt verũ q;tũ ad defenſionẽ fidei. Et Augj in epła ad HNiero.vbi iſtã que ſtionẽ pertractat:dicit q paulus poſte ris pꝛebuit exemplũ quo nõ dedignaren tur maioꝛes a minoꝛibus coꝛꝛigi pꝛo de fendendo euangelicã veritatẽ ſalua fra terna charitate.Et ſubdit ꝙ pꝛo verita te fid ei mmoꝛes maioꝛibꝰreſiſtere pñt:ſi tramitẽ fidei veritatis relinquãt.cuʒ S iudaizare ⁊ ad iudaiandũ alios pꝛouo care.iam veritate euangelica pꝛomulga ta eſſet cõtra tramitẽ doctrine euangeli ce merito in tali caſu petrus a paulo re pꝛehenſus cſt. ⁊ papa in tali caſu iuſte a quocũq; fideli poſſet coꝛꝛigi.ſi vo fiat ſu per emedatiõe alioꝝ peccatoꝝ gelo cha ritatis verbo ſimplicis admonitiõis de bet fieri in ſecreto ſi ſperet᷑ coꝛꝛectio:et boc nõ temerarie:ſed ſeruatis conditio nibus ſupꝛadictis. “ Mn Seſt dð ꝙ paulꝰ fu Ad pꝛimũ it mĩoꝛ petro ⁊ ma ioꝛ et eq̃lis. Oinoꝛ quidẽ fuit poteſtate pʒelationis:qꝛ ſolus petrus fuit cephas ideſt caput totius eccleſie. Maioꝛ autẽ pꝛerogatiua electionis: qꝛ elect? fuit a xpo poſt reſurrectione:⁊ poſt gloꝛiſica⸗ tionẽ. Vnde in bulla pape:Paulus poni tur a dextris:Petrus vo a ſiniſtris: ſed equalis fuit officio pꝛedicationis ⁊ fi ſei defenſionis:qꝛ creditũ fuit ſibi euange⸗ liũ pꝛepucij:ſicut petro euangeliũ circu ciſionis:ſicut ipſe teſtat᷑ ad Galł.ij. AUñ in tali caſu iuſte poterat petrũ repꝛebẽ- dere ſicut equalẽ ſibi ułminoꝛc. ¶ Ad 2m eſt dð ꝙ verbũ apli intelligit᷑ de pec- catis publicis et notoꝛijs:uel intelligit᷑ de coꝛꝛ ectione que pertinet ad pꝛelatos ⁊ ad quos pertinet coꝛꝛigere nõ ſolũ per fraternã charitatẽ ſimplici verbo monẽ do:veꝝetiã ꝑ iuſticie equitatẽ delinquẽ tes puniendo ⁊ penã infligẽdo ut alij ti meant. C Ad ꝭ"eſt d ꝙ peccatũ ana nie ⁊ ſaphire vxor eiꝰnõ deuenerat ad noticiã petri modo humano ꝑ denũcia- tionè uel incuſationẽ ſed per diiuinã re/ uelationẽ:⁊ ideo in peccato illo pꝛoceſ/ ſit non ſᷣm foꝛmazʒ buman ã iudicij:ſj ſᷣm foꝛmã iudicij dini tãq; executoꝛ dei exñs DDtertiũ gbenedieur W☛ ie Eid et᷑ enim ꝙ noöõÿͤ ſit do ecclie dato ꝙ papa non audiat repꝛebendente: quia bm glo.per eccleſiã intelligit᷑ pꝛelatus:ſed papa non habet ſupꝛa ſe pꝛelatũ niſi deũ.ergo ne/ glecta repꝛehenſione non poteſt dici ec clie. Pꝛeterea m regulã cp̃i Matbᷣ. xviij. Sipeccaueritſin te frater tuꝰ ſi te nõ audit debes adhibere vnũ uel duos. S teſtiuʒ adhibitio neceſſaria eſt anteq; dicatur ecdeſie. ¶ Pꝛeterea fama fra- tris reſeruãda eſt: ⁊ tanto magis fama pape quãto eiꝰfame detrabere eſt mag periculoſũ:ſed per dicere ecclłe fama eiꝰ perdit᷑.s neglecta repꝛebenſione ꝑ papaʒ non pꝛopten hoc dicendũ eſt eccleſie. W ri 1teſt:qꝛ ut ſupꝛa/ In cotrarin cen eſt ad pa⸗ pam ſe extendit repꝛehenſio fraterna. ad ipſũ ſe extendit oꝛdo repꝛebenſionis fraterne:ſed boc eſt de oꝛdine fraterne repꝛehenſionis: ꝙ ſi bomo nõ audit᷑ in monitione ſecreta dicat᷑ ecclie.in repꝛe benſiõe papetalis oꝛdo debet ſeruari BFnd EOdð q ſicut ſupꝛadictuʒ RNROeſt repꝛebenſio que ſe ex tendit ad papã per modũ ſimplicis mo nitionis eſt fienda cum ſpe emẽdatiõis ſeruatis illis conditionibꝰꝙ fiat cuʒ de bita diſcretione ⁊ diligentia.cũ dilectõe Ar. ⁊ beniuolentia ⁊ cũ ſubiectione ⁊ reue/ rentia. Oiſtinguendu e tñ de bis que re pꝛebendunt in papa:qꝛ quedãa ſũt occul ta peccata qᷓ ſolü ſut in malũ ipſiꝰpec/ cantis ⁊ illiꝰ inquẽ peccat᷑: in talibꝰ oꝛ/ do pᷣdictus ſeruandꝰ ẽ ut pꝛꝰq; dicatur eccleſie pᷣcedat ſecreta monitio. Quedã vᷣo ſimt q redũdant in malũ totiꝰ reipu. ſicut peccatũ bereſis ⁊ ſubuerſio totius xp̃iane fid ei.⁊ in talibꝰ nõ eſt talis oꝛdo ſeruandus:ſed ſtati ſuccurrendũ ẽ ꝑicu lo:eo ꝙ bonũ cõe pꝛeferendũ eſt cuilibʒ bono pꝛiuato:niſi firmiter crederet ꝙ a tali ſubuerſione ꝑ monitionẽ ſecretã vel let deſiſtere. Muc. n. modũ tenuit Augꝰ⸗ cũ ep̃is africanis inſurgẽte pelagianoꝝ bereſi:ꝙ nõ pᷣcedenteadmonitioe ſecre ta õ Innocẽtio dicen tes. Oño beatiſſimo meritoq; venera/ baipape Innocẽtio Augꝰ in dño ſalu- tẽ. Houa ꝗppe hereſis ⁊ nimiũ ꝑnicio/ ſa tẽtat aſſurgere inimicoꝝgr̃e xpᷣi gui nobis etiaã dñica oꝛatione impus diſpu tatiõibus conant᷑ auferre:ad quã extir- pandã veuerabilitas tua inſtaut᷑ ⁊ cele riter pꝛouidendum occurraüt. Ad pꝛimũ? be aeſ e i⸗ RPeIBſãpötſintelligi p̃la tus uel ipſa congregatio fideliũ q̃ locuʒ pꝛela ti tenet in cà fidei:uel in eo ꝙ redu daret in giculũ multitudinis ⁊ totiꝰ rei publice. C Ad ⁊ẽ do:ꝙ ille oꝛdo de- bet ſeruari in peceatis qꝗᷓ ſunt in malum ipſiꝰ peccãtis ſeu facientis:ſj qñ ſũt ta⸗ lia peccata ꝑ q̃ põt eẽ ſubuerſio vpᷣiane fidei.talis oꝛdo ſeruãdꝰ no cẽ. C Ad 3 eſt dð: ꝙ ſic ſaluatoꝛ oꝛdinauit repᷣben ſionẽ fraternã fieri ut ꝓuideat᷑ ↄſcie ⁊ in nullo fama ledat᷑:qð fit ꝑ ſecretã moni- tionẽ:tñ qꝛ ↄſcia ẽ fame pferenda ſi alit petm fratris emedari nõ põt ſine diſpẽ dio fame:oꝛdinauit dñs finaliter ut pu blice denüciet᷑ quatenꝰ tał obiurgatio a pluribus ſit ei remedium ſalutare. ſic ꝓceditur Queſtio oĩ peccato papa repᷣbendi no debeatqꝛ ſuper illo verbo Matth. xviij. Si pecca uerit in te frater tuꝰ. Sicit glo. notabi, ) liter eẽ dictũ.ſi peccauerit in te.qꝛ ð pec catis cõmiſſis in deũ non ẽ nr̃i arbitrin iudicare.· De blaſphemijs ⁊ alijs pec catis in deũ cõniiſſis nõ ẽ hoĩs papã uł aliũ rebendere. ¶ Pꝛeterea in frater/ na repꝛehenſione rpᷣm imitari debemꝰ. Jut᷑ illud aplłi ad Ephe.v. Imitatoꝛes mei eſtote ſicut filij chariſſimi: ſed xpᷣs multa peccata punit de ꝗbus ſecretam monitionẽ nõ pꝛemittit.nõ & de oĩ pcõ eſt ſecreta repᷣbenſio facienda. Pꝛe terea ſcribit᷑ Geñ.xxxvij.ꝙ Joſephac⸗ cuſauit fratres ſuos apud prem ſuũ cri „ mine peſſimo:nec legitur ꝙ aliq̃ ſecreta △D monitio pᷣceſſerit.nõ de oĩ peccato eſt talis repꝛebenſio facienda. RAn artramſ eſt:qꝛ ſu illo ver In ₰ tranin bo ae; xviij. Si peccauerit in te frat᷑ tuꝰ. Dicit glo. Quocũq; peccato peccauerit te ſciente debes coꝛꝛiꝑe fratrẽ tuũ. de omni gpec cato coꝛꝛectio talis eſt faciẽda. KRnd eo Dicendũ c difkeretia EBeſt inter denũciationeʒ accuſationẽ ⁊ pꝛoclamationẽ.qꝛ denũ⸗ ciatio fit ꝓpter emendationẽe fratris:⁊ iqeo pꝛecedit fraterna repꝛebenſio añq; fiat talis denũciatio ut ſimul pꝛeſeruet fama cũ emendatione delinquẽtis. In accuſatione vᷣo intendit᷑ ſatiſfactio ec- cleſie et pꝛeſeruatio ſalutis reipublice. ꝓpterquod non de oibus fienda ẽ accu ſatio:ſed ſolũ de illis dequibus euidens eſt q ꝓuemiat ꝑiculũ toti multitudini⁊ toti reipublice:uel ſpuale uel coꝛꝑale.⁊ qñ ſic eſt põt homo ad accuſationẽ pꝛo/ cedere monitione ſecreta nõ pꝛecedẽte. quia bonũ cõe pꝛeferendũ eſt bono pꝛi- uato. VUnde accuſationt᷑ opoꝛtet inſcri- bi:denũcia tionẽ vᷣo nõ.ſicut patet ex de accuſa. Sed pꝛoclamatio fit de ꝗbuſdã leuibus peccatis que magis debet dici cõmẽeoꝛatio q; accuſatio uel denũciatio II Lbente Giperer otabi⸗ egie⸗ ulispee 3 aill nſtata⸗ idcer, nitatons hi ſeii ſeann Sdeoipe⸗ Cbe bae⸗ fen i laſanet⸗ Pecnd ſuglore Stt i ,. Diet go⸗ tteſciene ommnigpe 4. differetia iciationg eadan⸗ famns enſoeni, Untentl lets N mo ſopble⸗ 6de nc 1scidens Uleiwar demgee toneßno⸗/ grecd 3 ſreden tonp, tet 4 , de qua pur erq; ſi cõmitterent in nobis. C Ad 2 Ar. Reducitur enĩad memoꝛia facti culoa gare ſe tenetque fame eiꝰ de * — — trimẽtu nõ facit. Mã ſi pꝛoclamaretur aliquis publice ð aliqua graui culpa ex qua in famari poſſit ſecreta monitione nõ pꝛecedẽte illicitũ eſſet et contra ⁊pi pꝛeceptũ. Exquo patęt ꝙ nec de omni peccato eſt repꝛebenſiõ fraternaæfacie/ da :nec de oĩ eſt pꝛetermittenda. P m11 ergo eſt do. t ec Ad Pꝛimn cata cõmitti ibes põt intelligi dupliciter:uel ꝑ cognitionẽ ita ꝙ ipſe ſolus deus ſciat ⁊ non bo: et tũc talia nõ eſt arbitrii noſtri repende re. Ael ꝑ offenſionẽ:ita ꝙ ipſe offendat᷑ quia fit aliquid te ſciente contra pᷣcepta eius. ⁊ talia magis ten emur repbende n . eſt dð iꝙ peccata occulta nobis: ſũt deo manitreſta. Ande ſicut oĩa peccata pu/ blica ſe habent in iudicio hůano: ſic oia peccata nobis occulta ſe babent mani feſte in iudicio diuio: pꝛopter quod poõt punire ipſa ſecreta monitiõe no pᷣcede⸗ te.⁊ tñ plerũq; repꝛehendit peccatoꝛes interiꝰ remoꝛſu conſcie tribuẽ do hoie vigilante uel doꝛmiente. Juy illud Job xxxii.Per ſomnũu i viſione nocturna qn irruit ſopoꝛ ſuꝑ hoies tũc aperit aures viroꝛũ ⁊ eos erudiẽs inſtruit diſciplina: ut auertathoĩem ab his q fecit. ¶Ad Ze eſt dicendu:q multa credẽda ſũt fa⸗ cta eẽ ꝑ antiquos patres ꝑtinentia ad charitatẽ fraternã que ſcripta nõ ſunt. põt eẽ ꝙ ioſeph monuit fratres ſuos ante accuſationẽè lz boc nõ ſit ſcriptum. Velpõt dici ꝙ illud peccatũ erat crimẽ publicũ ſaltẽ inter fratres:vnde erat ac cuſatione dignũ ſecreta monitione non pꝛecedente. ¶ LHSeꝗtur qõ.viij.de pape repñtatiõe. O1 OcC videndum . eſt vepape repñtatione:circa qð qrunt᷑ quattuoꝛ. pᷣ vtꝝ papa re pᷣſentet᷑ ꝑ archã noe. ¶ 2 octang vtrũ papa repñũtet᷑ ꝑ mõtẽ ſyynai. C 3 vtrũ papa repñtet xpᷣm q́;tũ ad ꝑſona⸗ʒ uel q; tũ ad officiũ. vtrũu pape aſſi ſtãt cardinales ſicut xpᷣo aſtiterur aßli . fPE ſic pꝛocedit. D Peamm Videt᷑ eniʒ ; papa nõ repñtet ꝑarchã noe: gꝗa archa. xl. diebus ſtetit ſuꝑ aquis ⁊ aque eleuauerũt eã in ſublime a terra: ut ſcri bit᷑ Geñ.vii.Sed ptãs eccleſie cuiꝰ pa⸗ pa ſpon ſuſ eſt: eſt eterna. Jux illð Sañ. vii. Poteſtas em ptaàs eterna q non au⸗ feret᷑ ⁊ regnũ eiꝰ qð nõ coꝛꝛupet᷑.ergo poteſtas pape nõ repñtat᷑ perarcham noe. Pꝛeterea archa. xv. cubitis ele uata eſt ſuper oẽs mõtes:ut dicit᷑ Geñ. c.ſupꝛadicto. Sed poteſtas papenõ ele uabitur ſed depꝛimetur ſubtractis fide/ libus ab obedientia ſua. Juxta illud.j. ad Thimo.iiij. In nouiſſimis tempoꝛi bus diſcedent quidam a fide attenden- tes ſpiritibus erroꝛis.ergo poteſtas pa pe non repꝛeſentat᷑per illam archam. ¶Pꝛeterea in eccleſia cuius papa ſpõ ſus eſt plures ſũt mali q; boni.ſʒ ſcribi tur Gene.vij. ꝙ de animalibus mun⸗ dis intrauerut in archam ſeptena ⁊ ſe⸗ ptena. De animalibus vo imũdis duo et duo. ergo eccleſia uel papa non repꝛe aeaturper ilann gerharn- h eſt:quia vbi repꝛe In trarim ſentatus eſt r ibi repñtatus eſt papa qui eſt vicarꝰ xpᷣi ſed in archa illa repñtatus ẽ xs. Scri bitur eniextra ð fi.catho. Firmitercre dimus ꝙ xpᷣus vna in duabus naturis perſona viam vite manifeſtius demon ſtrauit. Super quo verbo dicit glo ſa q bocſigniſicatum fuit in archa MNoe vbi facta eſt ſanctoꝛũ redemptio per duas naturas quo ad opinionẽ ⁊ veritatẽ. Sicẽdũu ꝙ iſtã qõnẽ qlit Knd e0 xpᷣs cuiꝰpapa vicariꝰexi ſtit ſignificatus ſit per archam noe.per/ tractat Aug'. xv. de ciuita. dei. c. xxvj. et in libꝛo contra fauſtum manicheum: Ar. negantem in libꝛis hebꝛeoꝛũ aliquid de xpᷣo eẽ ꝓphetatũ:⁊ poſſumꝰ colligere ex dictis Augl. ꝙ qᷓttuoꝛ mõis illa archa xpᷣm repntauit:⁊ per ↄſęques papã vi/ cariũ eius repntabat.¶. P: q;tu ad il-/ lius arche diſponẽ.¶2.· q;tu ad eiꝰ cõ paginationt. 3 q; tũ aq naturarũ cõ tentarũ diuerſiſicationẽ. ¶ Et aq;tũ ad eius ꝑfectionẽ ⁊ ↄſũmationeʒ. Fuit aũt diſpoſitio illiꝰ arche talis.qꝛccc.cu bitoꝛũ fuit longitudo.l.cubitoꝛũ latitu do.xxx.cubitoꝝ altitudo.ita erat ar/ cha illa ſepties longioꝛ qᷓ; lata.Erat ſi⸗ milit decies longioꝛ q; alta m quẽ mo dũ pꝛopoꝛtionatũ eſt coꝛpꝰ huůanu bene diſpoſitũ. nã longitudo coꝛpis huani ẽ a vertice capitis vſq; ad veſtigia. Lati⸗ tudo vo a dextra ad ſiniſtrã. Et altitu/ do eis a doꝛſo vſq; ad ventre. VUñ erit coꝛpus hũ anũ ſi bñ ſit ꝓpoꝛtionatũ ſe-/ pties lõgius q; latũ: ⁊ decies lõgius q; groſſũ ſiue altu. Diſpoſitio ẽᷣ illiꝰ arche ſignificabat diſpoſitionẽ xpᷣi coꝛꝑis in vtero virginali ↄcepti. ¶ Cõpaginata vo fuit illa archa ex lignis leuigatis:qꝛ eccleſia cuius xpᷣs caput exiſtit cõpagi⸗ nata eſt exviris ſanctis in eternũ ma ſu ris Ligna eni leuigata ut dic glo. Geñ. vij.ligna imputrifactibilia ſut:⁊ nõ ſo/ lũ ligna illa erant leuigata:veꝝetiã qua drata bituminata. ⁊ qꝛ leuigata erãt ſignifica bant ſanctoꝝ incoꝛꝛuptionem quia vᷣo erant qdrata ſignificabat ſcõꝛũ conſtantia ⁊ ꝑfectionẽc᷑:ut ſicut q̃dratuʒ ſemꝑ rectum ſtat:ita ſci nec ꝓſperis nec aduerſis frangunt Sed qꝛ bituminata ſignificabant ſaunctoꝛũ dilectioneʒ. Eſt eni bitumen ꝑfectiſſimuũ glutinũ chari tatis. ¶ Cotinebat᷑ aut in dicta archa natura maſculina ⁊ fem inina de oibus aialibus que figniſicabat duplicẽ nãm in xpᷣo.diuin ã ⁊ buana ꝑ quã facta c om opinionẽ:qꝛ ᷣm figurat uã ſignificatio⸗ neʒ duplex natura in xpᷣo ſigniſcata eſt per duplicẽ naturã exñtẽ in archa.ſ.ina Qneſtio 1 ſculinã ⁊ femininã. Fuit aũt illa archa ſic conſümata ꝙ in parte inferioꝛi mul⸗ tũ lata ⁊ in parte ſuꝑioꝛi multũ ſtricta. Sic eccleſia cuius papa ſponſus exiſtit inferius eſt multũ ampla ꝓpter multos filios quos habet ⁊ multa mẽbꝛa habẽ tia diuerſos actus.ſuꝑius tũ eſt multuʒ ſtrictaguia in vno cubitu ꝑficit᷑ ⁊ cõſũ⸗ matur. Ju?illud Geñ.vij. In cubitu cõ ſùmabis ſummitatẽ eius. In vno enim rpo capite tota ecdeſia eſt perfecta cu⸗ ius vicarius papa exiſtit. — — 1 Nergo ẽ dicẽdũ ꝙ ſi Ad Pen mn cut dicit glo. Geñ. vij. Quadragenario nuũero pluuia iun⸗ dauit ⁊ archa ſtetit ſuꝑ aquas:⁊ pꝰ qua draginta dies Hoe feneſtra aperuit qͥꝛu dierũ nuerus ſignificabattribulationeʒ penitentie:qꝛ ieiunãtibus q̃qragita die bus celũ aꝑit᷑. MHã moyſes helyas ⁊ xpᷣs quadragenario nuero ieiunia cõſecraue rũt tanq; tribꝰ tꝑibus neceſſaria añ le⸗ gẽ: ſub lege ⁊ ſub gratia. Ad 2 di cendũ ꝙ.xv.cubitis archa illa fuit ele- uata ſuꝑ montes.qꝛ ſacr̃m baptiſmi ꝑ quod eleua mur ad eternã quietẽ dandã nobis i futura reſurrectiõe fiẽda in octa ug etate traſcendit oẽm ſciam ⁊ oẽʒ al titudineg mõtiũ ſuꝑboꝝ.vij.nãq; ⁊.viij. faciũt:xv.quies gͤ data homini.vij. die: ⁊ futura reſurrectio fiẽda in octaua eta te ꝑ ſacr̃m baptiſmi nobis acquirit᷑ cu ius ſignificatione areha illa.xv. cubitis ſuꝑ mõtes eleuata ẽ.ſicut glo.dic Geñ. vij. CAd zj eſt dicendũ ꝙ nõ dicuntur ſeptena ⁊ ſeptena de mudis aĩalib in- traſſe in arehã:⁊ de mudis bina ⁊ bina ꝙ plures ſint boni q; mali.ſj ꝙ boni ſer uant vnitatẽ ſpus in vinculo pacis qui ſeptiſoꝛmi oꝑaitõe donoꝛũ ſpus ſancti cõmẽda t᷑. Juxta illudad Epbe.v. Sol liciti ſeruare vnitatẽ ſpũs in vinculo pa cis. Mali vᷣo in binario cõtinent᷑ tan q; diuiſibiles ⁊ ad ſciſmata faciles. JIdeo de mudis intrauerũt ſeptena ⁊ ſeptena 7 de imudis bina ⁊ bina ſicutglo.expo/ 4 ſta gerec hopun dcbet ois netir panot use la fſute hanos itſie ofſi⸗ hi ghiſcrd letdis ſuc ven ſonnn ulgnot godie⸗ gegrat lerpsd bpitdit Cleigine lamh ſorimul ſricte, ſsaiſtt Tmultos bea bab⸗ nuler tnci, nabituch gwoentm t ⸗ deiiel Piuin⸗ ast⸗ iaenhi buiniench ſeroginde chustN iacoſeant ſanooi, AAzio laintch⸗ lwpnimi icidand lamoan mddihl tip mnixp R⸗ octaugtn Muintki oGel, öniuntul didi ⸗ bintlin aloniil nit capitulo ſupꝛadicto. populi in monte: debet aliquis aſcendere uel tangere: qꝛ Dlſecundũtesit ꝓ per montẽ ſynai nõ repñ tetur L papa: qꝛ montẽ vnai poterat ppls aſcẽ gere clangete buccina. Jux᷑ iilud Exo. xix.Cuũ̃ cagerecevit enn aſcedant ſʒ mõtẽqui paꝑa ẽ nõ ois qui tetigerit talẽ montẽ moꝛte mo riet᷑: ut drĩ eo.li.⁊ ca. per mõtẽè illũ pa pa nõ repĩtat᷑. S.ſuꝑ illo verbo.ps. Quis aſcendet ĩmotẽ dni.Dicit glo.ꝙ nullꝰ ꝓpꝛia vtute:ſj ad papatũ ꝗs ꝓpa virtute aſcendere põt.o ꝑ monte illũ pa pa nõ ſignificat᷑: D.in mõteillo petrꝰpe tijt fieritria tabernacula. TCpᷣo vnum et moyſi vnũ:⁊ helye vnũ: ſʒ in papatu nõ eſt niſ vnũ tabernaculu ⁊ vna ptãs. ꝑ talẽ mõte papanõ ſignificat᷑. 2 R In contranum Ean 11 Dicẽdũ: ꝙ ↄgrue ꝑ mõ Kudeo teẽ ſynai ecclia cuiꝰpa/ pa eſt caput ⁊ rectoꝛ ſigniſicata ẽ. Ita eni ſcribit᷑ Exo.xix. Oie ãt tertia deſcẽ det dñs coꝛã oĩ plebe ſuꝑ mõtẽ ſynai.in quibꝰ verbis tangunt᷑ tria ꝑque ↄgrue ſigniñicat᷑ eccleſia. C P:tꝑis cõgruitas quia nõ pꝛima die in lege nature:nec ſe- cũda die in lege ſcripta:ſed tertia die in lege gratie.qñ venit plenitudo tepoꝛis tũc xpᷣs deſcendet aſſumes carnẽ i vte-⸗ ro virgiali. C 2· eccleſie vniuerſa litas qñ dicit coꝛã oĩ populo. Naʒ in lege gr̃e eccleſia incepit eẽ oĩs ppłi ⁊ eẽ vniuer/ ſalis.qꝛ in ea nõ ẽ acceptꝰ grecꝰ neq; la tinꝰ:nõ maſculꝰ neqʒ femia: ut dicitur Gał.iiij. Vñ ſola ipſa dr̃ catholica:qð idẽ ſonat qð vniuerſalis:pm Iſido. Hã ſynagoga iudeoꝝ catholica no erat. ꝗa nec erat vniuerſalis q;tũ ad ritũ cũ non tenerent ritu illu ſeruare:niſi iudei:nec K ꝗd cẽpus qꝛ nõ ſꝑ erat duratura. 3 ripſi eccleſie altitudinis ſublimi- tas:qñ ſubdit᷑.ſug montẽ ſynai. Suꝑ ec octaua II cleſiã eni totã xpᷣs deſcẽdit:qꝛ ipſe vẽit oẽs ſaluos facere:⁊ ad agnitionẽ veri- tatis ꝑducere:ut dr.i.ad Thimo.i. Si/ gniricat᷑ aũt cõgrue poteſtas papalis ⁊ eccleſie ꝑ taley montẽ pꝛopt᷑ dicteptãt ſublimitatẽ: quia nõ eſt aliqua altioꝛ et ſublimioꝛ ipſa.Et pꝛopt eius auctoꝛi/ tatẽ:quia oẽs alij montes ⁊ oẽs alie po teſtates buic ſubijciunt. Nolẽtes ren- ſtere illi auſu temerario lapidibꝰ oppꝛi mendi ſut. Sic enidr Exo.xix. Cauete ne aſcendatis in montẽ neq; tangati fi nẽ illius Ois ergo qui tetigerit monteʒ moꝛte moꝛier᷑. Et ſubditur ibi. Manus nõ tãgent eũ ſʒ lapidibꝰ oppꝛimet᷑:aut cõfodiet᷑ iaculſiue iumẽ tũ fuerit ſiuc hõ Ad pꝛimũ gee do: oꝛige EEi nes ſoluit dictu ar gumentũ ſuper verbo allegato dicẽs ꝙ pꝛius deus ꝓbibet pplin in montẽ aſce dere:moꝛteq; minat᷑.poſtmoduʒ iubet ut clagẽte buccina ppłi in montẽ aſcen: dat buanã cõpeſcens audacia:⁊ ad obe diendũ inuitans ꝓhibemur g mõte pa⸗ palis ptatis aſcendere uel tangere ꝑ re bellionẽ ⁊ temerariã reſiſtencia: ⁊ iube/ mur clangẽte buccina eius doctrine di ctũ montẽ aſcendere ꝑ receptionẽ cius mandati ⁊ eius ſubiectã obedieutism. ¶Ad 2“ eſt d:ꝙ mons ibi accipitur pꝛo ſacra ſcriptura cuiꝰcognitio mons magnꝰ ⁊ altus ẽ:qꝛ oiuʒ mùdanarũ ſcieè tiarum cacumina trãſcẽdit: oẽmq; pbi loſophiã ab alto deſpicit adquẽ montẽ ſi pᷣieoꝝ ingen i cacumine aſcẽdere po tuiſſent:nũq; idola coluiſſeut: nec vnqᷓ; creature collũ inclinaſſent.ſicut dicit ri⸗ chardus in li. de contẽplatione. C Ad 3 eſt do:qꝙ ᷣm Hiero. Errauit petrus tria tabernacula petẽs fieri cũ in vnuʒ tabernaculũ ⁊ in vnã veritatẽ cõueniat lex:ꝓpbetia et euangeliũ.Et ſicut pet:⸗ errauit volẽs facere diuiſionẽ in monte ſacre ſcripture.ſic erraret faciẽs diuiſio nẽ i motce vnitat eclleſie ponẽs aliud ca put in ſpuũalibꝰ.⁊ aliud foꝛe in tpalibus. QOQOQOunue eni ch papa re- pnntet rom q;tũ ad perſonã eius quia tenens locũ alicuiꝰ repñtat ꝑſonã cius: ſed papa tenet locũ xpi. Dicit eniʒ cirillus in li.tbeſau. ꝙ apłi in euãgelijs ⁊ eplis affirmauerũt in oĩ doctrina pe/ tru eſſe loco dñi ⁊ eius eccleſie dãtes ei/ . — 5 de locus in oi capitulo ⁊ ſynagoga in oĩ clectione ⁊ cõtirmatione. paꝑa tenẽs locũ xpᷣi repñtat ꝑſonã eius. S. dicit idẽ cirillus i li. ſupꝛadicto: ꝙ petro oẽs iure diuino caput inclinant:⁊ pꝛimates mũdi tanq; ipſi dño Jeſu obediũt:oĩs ẽ ſucceſſoꝛ petri ꝑſonã ciꝰrepñtat. D.quilibet papꝑa ſuccedit petro: ſed petrꝰ ſucceſſit xpo. Añ chꝛyſoꝰ expones illud verbũ Jo. xxi. Paſce oueſmeas. ſic dicit eẽ intelligenduʒ loco mei pꝛepoſi- z eſto fratꝝ papa rcfi⸗ tat nſona xpᷣi. An rartrri ſ eſt:aꝛ gſona xpi In cotrart Unmir kterna pſo na vᷣo cuiuſlibet pape ẽ tꝑalis:ſed tem/ poꝛale non ecehit iagno. —P 1A icendũ ꝙ petrus non Rud 60 ſucceſſit rgo rest xp̃ᷣs: ſicipſe erat.ſuccedit eni vnꝰ papa alteri ⁊ vterq; cẽ papa nec vnꝰ altero maioꝛ:ſj petrꝰ non ſueceſſit xpᷣo ꝙ eẽt xpᷣs eꝗ̃lis ei in ꝑſona. Mõ eni dicimꝰ ꝙ ſint plures xpᷣiquoꝝ vnus ſuccedat alteri ſicut dici mus ꝙ ſint plures pape quoꝝvnꝰ alte/ ri ſueckdir M ſi ſũt aliqui qui dicãt dij multi ⁊ dñi młti.nobis tñ nõ ẽ niſi vnꝰ deꝰ pater ex quo oia ⁊ nos in illo:⁊ vn⸗ Jeſus xpᷣs ꝓquẽ oĩia ⁊ nos ꝑ ipᷣm: ut di/ cit aplłs.j.Chor..viij. Succeſſit ergo pe trus xpᷣo·⁊ ꝗlibet aliꝰ papa ſuccedit ſi/ bi ut vicariꝰ eius in officio ⁊ ptãte nõ in ꝑſona. MHã ꝙ vnꝰ papa ꝑſonaliter cedat ⁊ alius ꝑſon alit ſibi ſuccedat tribꝰmõis q́ᷓ; ũ ad pñs cõtingere põt. s moꝛtis interuẽtione:qꝛ cũ quilibet bõ ſit moꝛta lis moꝛtuo vno papa uel vno epo:põt alius ſibi ſuccedere in papatu uel epatu 2 culpe depoſitiõe:ut ſi labat᷑ ĩ be reſim ipſo facto debet cedere ⁊ alis ſbi ſuccedere. . 3officij reſignatiõe: ut ſi ex defectu ſcie uel ſenectutis officiũ pa patꝰ ipſe papa reſignet: põt ꝑſonaliter ced ere et aliꝰ eligi ⁊ pſonalit ſibi ſucce⸗ dere. Mullo aũt iſtoꝛũ modoꝛũ xpᷣs po tuit ꝑſonalit ced ere: necpoſſet quin ſꝑ. ſit pùpa ⁊ caput ⁊ rectoꝛ totius eccleſie nõ quidẽ moꝛtis interuentiõę:qꝛ ꝑſona ⁊p̃i eterna fuit bũs imoꝛtalitatẽ ⁊ lucẽ babitãs inacceſſibilẽ:imo in ipſa paſſio ne ⁊ moꝛte quã in buana natura ſuſti/ nuit effectũ vite bẽbat.qꝛ dicente apło ad Hebꝛe.vij. Factus ẽ põtifex 'ᷣm vir/ tutẽ vite inſolubilis. Mec culpe depoſiti one:qꝛ peccatũ nõ fecit: nec dolus iuẽtꝰ in oꝛe eius. Mec officij reſignatioe:quia ipſe factus ẽ papa ⁊ pontifex cũ iureiu/ rando ꝑ eũ qui dixit ad eũ. Tu es ſacer- dos in eternuũi Mõ igit᷑ pſonalit xpᷣs ceſ- ſit papatui ⁊ põtificatui:⁊ ꝑ aſeqns nec petrꝰ nec aliquis papa ſucceſſit ud ſuc- cedet ſibi ꝑſonalit᷑:qꝛ non põt aligꝗs ali cui ꝑſonalit ſucced ere niſi aligs ſibiꝑſo naliter cedat iſtis tribꝰ modis ſupꝛadi- ctis:xpᷣs ; qui ſempꝑ ẽ viuẽs ⁊ ſemꝑ ẽ pa pa ⁊ põtifex totiꝰ eccleſie:⁊ erit in ꝑpe⸗/ tuũ:nõ põt ꝑſonalit᷑ ſibi cedere:nec aliꝰ ꝑſonaliter ſibi ſuccedere:Põt.n. põtitex ipſo viuete ↄſtituere vicariuũ ſuũ qui rep ſentet ꝑſonã eius m officij admiſtratiõe ſed ꝙ ſuccedat ſibi ꝑſon aliternon. Sic xpᷣs qui ſemꝑ viuit ⁊ ſemꝑ ẽ ſacerdos in eternũ:⁊ nuq; põt cedere papatui ⁊ põ/ tificatui ꝑſon aliter ꝗn ipſe ꝑſonalit ſit caput ⁊ põtifex totiꝰ eccleſie:iſtituit pe tru ſuũ vicariũ cui totũ quod ſuum erat plene cõmiſit ut loco eiꝰ regeret totã ec cleſiã. Vñ petrꝰ ſucceſſit xp̃ᷣo nõquidem ꝑpſon aliter cũ xpᷣs ꝑſonaliter nõ ceſſiſſet ſed ſicut vicarins ⁊ mimiſter eiꝰ in officij admiſtratione. ¶Põt ergoquilibet pa pa poſt petrũ dici ſucceſſoꝛ petri ꝑſona liter:qꝛ cedẽtepetro ꝑſonaliter per moꝛ tẽ aliꝰ ꝑſonalit ſucceſſit.Sic quolibʒ pa pa ꝑſonaliter cedẽte ułꝑ moꝛtẽ ułslis nalt ſoe⸗ tpiß ſenp⸗ ure alos thidi pollo ſpod Eig t ust it c- r iſ Mii ANd teseſec ſonter fes. inbom genten Einales. tnntd Ke opti ſſone enſo⸗ tons N Moa 1 raliſſß utöenut oſfciͦ gonelitg ſb ſice⸗ i ſis kat nseageſe ege on litaitli nipſegnt atut ci dicente h grr ſ , nniu ſerciimen, LTiasſec, ultchll oleans Aitiii, itilpyll S dsſgt⸗ ziſned nantin e, rniſ Pirp hirt ni ſigiſi lalnimm lenm N iltenthen 1 / cl 1ð modis ſupꝛadictis pot aliꝰ eligi ⁊ ꝑſo/ naliter ſucced ere:ſed tã petrꝰ q; ſucceſ ſoꝛes eius nõ ſut pſonaliter ſucceſſoꝛes ſemper viuẽte ⁊ ſꝑ in pepatu ⁊ põti tu regnãte:⁊ ſic pa ulꝰ appellat petruʒ ⁊ rpᷣi ſʒ dicũt᷑ vicarij ⁊ miniſtri eiꝰipᷣo o ca alios ſucceſſoꝛes miniſtros et vicarios rpi dicts.j.ad Cbori.in. Quid igi cẽ ap/ pollo:quid vo paulus:ꝗd aut cephas: re ſpõdet ſtati: mimiſtri eiꝰ cui credidiſtis. Et per boc patet reſponſio ad auctoꝛi-/ tates ⁊ rationes ſuperius dictas. P ſic ꝓceditur . D quartug et enim 4* ꝙ cardinales nõ aſſiſtãt papeſi/ cut apl aſtiterũt xpᷣo:qꝛ epi reptat ꝑſo nas aploꝝ ſicut pᷣſbꝛi ⁊ archidiaconi re/ pntant ꝑſongsilloꝝ.xxij. diſcipuloꝝ às ante faciẽ ſuã miſit:ũcut dicit glo. Luce x. Mõ ergo cardiales aſſiſtùt pape ſicut apłi xpᷣo. Pꝛeterea oẽs apli fuerunt epᷣi:ſed nõ oẽs cardinales ſũt epᷣi.aliqui eni ſunt p̃ᷣbꝛi ⁊ aliqui diaconi.ergonon alſiſtũt papeſicut apłi xrp̃o ¶ Pꝛeterea apli ſunt miſſi in mundu vnuerſũ. Jux illud Mattðᷣ. vltj. Eutes docete oẽs gẽ tes:ſed cardinales nõ mittũt᷑.S nõ aſi- ſtunt pape ſicut apoſtoli chbꝛiſto. RAn awrarn eſt: quia apłi ap- In t Arin bellan ſunt chꝛiſti fres. Jur illud. Mũciabo nomẽ tuũ fra- tribꝰ meis:⁊ pᷣncipes terre per euʒ facti ſüt. Juxr illð Cõſtitues eos pncipes ſuꝑ oẽm terrã. Sed papa cu tacit aliqs car dinales ial ni eos iſta duplici dignita te:qꝛ dicit. E muũdi.ergo aſſiſtunt pape ſicut aplłi aſti/ ſtote frẽs noſtri ⁊ pncipes terunt cbꝛi”to. Kniid EODicendu: ꝙ apli dupłr XIEUEOpnt conſiderari. Cput xpo pñtia lit aſtiterut añ eiꝰ paſſioneʒ et aſcẽſiont. ¶.2? ut ex pᷣcepto xpᷣi pꝰ eius aſcenſionẽ ꝑ mũdũ fe dinſerut:vnꝰꝗſq; vnam peouincià in ſoꝛtem ſuæpꝛedica/ tionis accipiedo. p & mõ repñtat ꝑſo nas aploꝝ cardialcs ꝗpape vicario xp̃ᷣi nona pncipalit᷑ aſſiſtũt. C. 2 mõ repñtãt ꝑionas aploꝝ ep̃i qui in ꝑtẽ ſollicitudis vocati ſut regẽtes diuerſas ꝓuicias uel diuerſas ciuitates: Pii qð tecerunt apli poſt aſcenſionẽ xpᷣi:⁊ iſtud ſatis cõueni/ ens eſt. qꝛ ſicut in icrarcbia angeleꝝ ali qui ſũt aſſiſtẽtes ⁊ aliꝗ miſſi: ſic i noſtra eccleſiaſtica ierarchia aliqui debent eſſe miſſi et aliqui aſſiſtentes. 2 mn ergo eſt do: ꝙ eßi? Ad Pamic&ngtes ꝑpſonas apoſtoloꝛũ repꝛeſentãt h diuerſimode: quia illi ut miiſi:⁊ illi ut aſſiſtetes.⁊ hoc intelligit de coĩ lege et 'm cõem ſtatum vtroꝝq;.ſicut tñ ex ſuboꝛta cã angeli de ſupꝛema ierarchia qñq; mittunt. AUnde ille angelus qui miſſus eſt ad purgandu labia iſaie ꝓphete de oꝛdine ſerapbin e appellatus:ipſo ꝓpheta teſtãte. Vola⸗ uit ad me vnus de ſeraphin.nõ obſtante ; ſeraphin potiſſime ſint inter aſſiſten⸗ tes.ſic ex ſuboꝛta cauſa cardiales quã⸗ doq; mittunt᷑ a papa nõ obſtãte ꝙ ipſi repꝛeſentant perſonas apoſtoloꝛũ ut fu erunt aſſiſtentes nõ ut miſſi. C Ada eſt dicendum: ꝙ apoſtolinon ſemꝑ aſti terunt chꝛiſto ut epi:ſed magis ut min ſtrantes ei in alijs actibus neceſſaris. facti ſunt enim epiſcopi ab eo poſtreſur rectionẽ quando Jo.xx.dixit. Accipite ſpiritum ſanctũ:quoꝛũ remiſeritis pec⸗ cata remittuntur cis. Sicad cardiales nõ requiritur ꝙ ſint oẽs epiſcopi ut aſ- ſiſtunt pape.ſed ut miniſtrent ei in aliis actibus neceſſariis. ¶ Ad 3“ patet ſo lutio: quia ex ſuboꝛta cauſa epiſcopi poſ ſunt aſſiſtere pape ⁊ cardiales poſſunt mitti m beneplacitum eus. ¶ Qõ nona de exbibitõe bonor pape Ki videndum eſt Eine Ede exhibitione broeonoꝛis qui debetur paꝑpe. circa qð queruntur ſex. Cpᷣ vtru pape debeagtur honoꝛ g debet xpᷣo lᷣm deꝰ. ¶2ꝛ· vtrũ pape debeat bono qui debet -xpobin ꝙ bano 8 ðè Ai⸗ C ipt pape debeat bonoꝛ ꝗ debetur ſanctis. Avtru ape debeat bonoꝛ ꝗ vebetur angelio E. I.vtrũ baedevenr bonoꝛ qui debet᷑ imagini xpᷣi. é.vtrũ pape aperte malo debeatur bonoꝛ. D pꝛimũ ſic pꝛoceditur —Peeel Vigder eniʒ q; bPbonoꝛ qui debet᷑ xpᷣo ſᷣm ꝙ deus debeat pape:quia honoꝛ debet᷑ ptãti:ſj vna eſt ptàs xpᷣi m ꝙ deꝰ ⁊ pape.qð ꝓ batur:qꝛ ptãs xpᷣi ᷑ᷣm ꝙ deꝰ eſt peccata dimittere Juxta illð Mar.ij. Quis po teſt peccata dimittere niſi ſolꝰdeꝰ. Iſtud aüt conuenit pape:quia quagrüch ligat uel ſoluit ſuꝑ terrã eſt ligatũ uel ſolutuʒ in celis.ſicut dictũ eſt petro a tthᷣ.xvi. Ideʒ ᷓ bonoꝛ debet᷑ vtriq;. ¶ ¶ S latria eſt᷑ ſeruitus debita ſoli deo. Latine enim ſcrui:ꝰgrece latria dicit᷑ ſicut diẽ Augj. x.de ciui.dei.c.i.ſed oĩs ſeruitus debet᷑ pape Kois bonoꝛqui debet᷑ deo debetur ſibi. & S. dñatio cõuenit deo ex tꝑe ſiẽ ſeruitus ex tꝑe cõuenit creature. VNñ ſi cut dicit Augj.v.ð ciui.dei.c.xvi.no de bemus dicere deũ fuiſſe dũm ab eterno ne coga mur creatura ſempiternaʒ dice re:qꝛ ille ſempiterne non dñaret᷑ niſi iſte ſempiterne famularet᷑:ſed omne qð con uenit deo ex tꝑe ↄuenit creature ⁊ crea toꝛi. Idem ergo honoꝛ debeturpape ꝗ vepenn xpᷣo ᷣm ꝙ deus. ſtomia h Z eſt quia ho/ J n COο trarinzne: g deber creatoꝛi ſine peccato idolatrie nõ debet᷑ pure creature. Oicit enim Augſ.i. de tri ni.c.vi.idolatrie dicunt᷑ qui ſimulacris uel creaturis eã ſeruitutẽ exbibent q̃ de betur deo que ſeruitus greca ſcriptura latria noiat᷑:ᷣm quã dictũ eſt:ñ m deũ tuũ adoꝛabis ⁊ illi ſoli ſeruies.ſʒ xps ſᷣin ꝙ deꝰ eſt creatoꝛ ⁊ idem deꝰcũ patrę et filio. papa vo ẽ pura creatura. Idẽ bo noꝛ nõ debet᷑ vtriq; ſine pctõ idolatrie. Rñ C0 dicendũ ꝙ xpᷣs ßᷣm ꝙ de „ L us vno honoꝛe bonoꝛat᷑ cum patre ⁊ filio:quia ſicut tres pſone “ „ 8 — . . 2 ſunt vnus deus: ſicvno bonoꝛe bonoꝛan tur. Sciendu ẽ tamẽ ꝙ bonoꝛ poteſt ex- hiberi deo duplicit. ¶P: rõne coĩs po⸗ teſtatis cũ qua cõuenit cũ creaturis cõ uenientia cuiuſdã annologie nõ vniuo- cationis. Conuenit ẽ creatoꝛi ⁊ creatu repoteſtas ⁊ dominatio ⁊ multa aliaut bonitos:ſcientiꝭ ⁊ iuſticia que attribuũ tur deo: tñ ⁊ conueniunt creature.Oeo quidẽ eſſentialiter. Crea ture vᷣo partici patiue⁊ miniſterialiter:als inſtrumeta liter. Et rõne iſtoꝝ que conueniũt deo ⁊ creature quidã bonoꝛ ⁊ quedãſeruitus ipenditur deo que ſine peccato põt exhi bertcreature ut thurificatio ⁊ genufle ctio ⁊ alia ſeruitꝰq̃ greco noie dulia ap/ pellat᷑ m Augj.li.ſupꝛadicto.¶Que- dam vo ſeruitus deo impendi?᷑ ratione eius ſingularis maieſtatis:quia domi⸗ natio ⁊ poteſtas que eſt in deo nõ eſt po teſtas uel domina tio ſimpliciter dicta: ſed poteſtas ⁊ dñatio ſũma quenon eſt alia q; ipſa deitas ⁊ diuina maieſtaſ:rõ ne cuius ſingulare genꝰ ſeruitutis ſibi ex bibetur quod latria appel lat᷑. Quõ autẽ latria ſit ſingulare gen uitutis. Augl. declarat.x.li.de ciui.dei.c.iiij.dicẽſ. Qv in ſacrificando ſit dei cultus ⁊ ꝙ ſacriſi⸗ cium ſumere ſit ꝓpꝛie ſeruitus debita ſo li deo greco noĩe latria appellata.duo il li fratres chayn ⁊ abelſatis iudicant rum maioꝛis deꝰ repꝛobauit ſacriſiciuʒ minoꝛis vᷣo aſperit. Sacrificiũ eſt ille ſingularis honoꝛ:⁊ illa ſingularis ſerui-/ tus que ſic debet᷑ xrpᷣo ſᷣmi ꝙ deꝰ qð nõ de betur pape nec alicui pure creature.vn Augj.li.ſupꝛadicto dicit:ut alia nũc ta- ceam quepertinẽt ad religionis obſegũ quo colit᷑ de :ſacrificiũ certe nullus bo/ minũ eſt qꝗ audeat dicere deberi niſ deo Et ſubdit. MWulta deniq; de cultu diui no vſurpata ſunt que bonoꝛibus deſerũ turbumanis.ſiue bumilitate nimia:ſiue adulatione peſtifera: ita tamẽ ut quibꝰ ea deferuntur boĩes haberent᷑ qui dicu- tur colendi ⁊ ven erandi. Si aũt multuʒ on forpig 15 latn cpp⸗ ceot ſorg gen FPe Mit iſ⸗ i hei e lr potte hupu Auem loſen noꝛgt tate gg glatri botorn poteſtc chispo⸗ auns i höͦ pnino⸗ genn Auaalaut entnbei nmede ezohen inſruner leniütden ciſeni⸗ rodech 0 iedlig⸗ co e⸗ ndin qin . deonci lcite ie Aeron nnit ninuſbe eant. rsu, inic ms dhinſ is ii i Cl ainsſn, inid gatrt itin. — . 2 eis addit᷑ ⁊ adoꝛãdi. Sacrificãdũ vo nul lus cẽſuerit niſi ei quẽ deũ aut ſciuit aut & u do ſicut ſer⸗ Ad Peimy uus reſpicit dñm ſic ſeruit dñationẽ:⁊ ſicut ſeruitꝰ ſimpli citer dicta dñationeʒ ſimpltcit:ita ſerui tus ſũma dñationẽ ſũmsʒ. In xpo autẽ lm ꝙ deꝰ iuenit᷑ dñatio q eſt ptas ſuma. ⁊ iõ ſeruitꝰſũm a ſibi ðbet᷑ q latria appel latur. In papa aũt nõ ĩiuenit᷑ niũ parti cipatiue ⁊ miniſterialit. Ad 2c do ꝙ aliqd boni eſt in creatoꝛe qð nõ eſt in creatura rõne cuiꝰſibi debet᷑ ꝓpꝛius ho/ noꝛ ꝗ nõ debet᷑ creature: ſʒ qꝛ nibil eſt in creatura qð nõ excellẽtiꝰ ſit in creatoꝛe. Jõ oẽs honoꝛes ꝗ impedunt᷑ creature pñt exbiberi creatoꝛi.¶ Ad qʒe do: ꝙ xpᷣs põt ↄſiqerari duplicit.ſ.inq;tũ dñs ⁊ ĩq; ti deꝰ. Inq;tu vo dñs cũ dñatio cõ ueiat ſibi? create adoꝛat᷑ dulia:ſʒ inq;tũ deus adoꝛat᷑ latria:lz enim ptãtis dña tio ut eſt in deo uel in xpᷣo ſicut in ſümo: põt tñ cõſiderari ut nõ ſũmuʒ ſʒ ut com mun icatũ tale attributuʒ creature: m quem modũ non eſt inconueniens ꝙ ta lis ſeruitus conueniat deo ex tẽpoꝛe. D ſecundum o Videt᷑ enim ꝙ pape debeat᷑ bo⸗ noꝛ g debet xrp̃o ᷣm q; hõ:qꝛ ſuꝑ illo vᷣbo Adoꝛate ſcabellũ pedu eiꝰ dicit gl. Ca ro xpᷣi a verbo dei aſſupta ſinevlla ĩpie- tate adoꝛabit᷑ a nobis nõ illa adoꝛatõe q latria eſt que ſoli deo debet᷑: ſ illa ꝗ ẽ iperdulia qᷓ ſoli humanitati xpᷣi impedi tur. Cũ g taliſ bonoꝛ nõ repugnet pape videt᷑ ꝙ licite ſine peccato ſibi exhiberi boſit. S. dicit Aug.· x. de ciui.dei.c. xx. Mediatoꝛ dei ⁊ hoiuʒ hõ xpᷣs ieſus cũ in foꝛma dei ſacrificiu cũ pre ſumst. cũ q eſt vnꝰdeꝰ:tñ in foꝛma ſerui ſacriſi⸗ cin maluit eſſe q; ſumere. Si s foꝛme ſer un in xpᷣo nõ eſt ſacriſicandũ qð eſt ꝓpꝛie latria q;tum eſt de omni alio hbonoꝛe ita põt exbibeni pape ſiẽ cbꝛiſto. ¶ S.xpᷣs octauaag ſm qꝙ bõ non eſt deꝰ ſz ois bonoꝛ q non debet xpᷣobᷣm ꝙ deꝰ licite põt exbiberi pape. Idem ergo honoꝛ debetur pape ui exbibetur cbꝛiſto n bamo. » 11 eſt. qꝛ bonoꝛ de In C0 trarii bet alicui rõne ſuppoſiti: ſed in cbꝛiſto nõ eſt niſ ſuppo ſitũ diuinũ ⁊ ꝑſona diuina: ſʒ nõ põt ſine peccato idolatrie bonoꝛ qui debetur dðo exbiberi pure eem⸗e bon er RT dð ꝙ idẽ bonoꝛ g debet Kñd 60 chꝛiſto uel danmtentt eiꝰ debet eiꝰ humanitati.qð ꝓbat᷑ rõne au ctoꝛitate. ⁊ exẽplo.Rõ eſt talis. Mã bo noꝛ poteſt exhiberi alicui duobꝰ modis Ano moꝑ ſe ⁊ pꝛimo ⁊ gra ſui. Alio p accidẽs ⁊ ut cõiunctũ alteri ⁊ ut nõ põt ꝑ ſe nec gra ſui.p: mõ ſolũ nã diuina ⁊ perſona diuina bonoꝛat᷑ bonoꝛe latrie. 2c modo caro cbꝛiſti ⁊ humanitas ipſa cõiuncta diuinitati eodẽ bonoꝛe bono/ rat᷑ qͥ honoꝛat᷑ ꝑſona diuina Auctoꝛi tas vo ẽ Oamaſ.li.iij.c.xxxij.vbi ait q-/ caro ſaluatoꝛis ?ᷣm ꝗqdẽ eiꝰ naturã ſi ↄſi deretur ut diuiſa a diuinitate ſubtilibꝰ intelligetijs inadoꝛabilis eſt. nec adoꝛe tur ut ſic niſi ut creatura vnita aut dei verbo ꝓpter ipſũ ⁊ in ipſo gdoꝛat᷑ eodeʒ bonoꝛe quo adoꝛatur ipſe. C Exemplũ aũt eſt eiuſdẽ Oamaſ.ſupꝛadicto li.ſi n. ↄſideret᷑ carbo ꝑ ſenõ inflãmatꝰ igne tã gibilis eſt:nec timet᷑.ſi vᷣo cõſidereturut igne inflãmatus eodẽ timoꝛe q̊ timetur ignis timet᷑ carbo ſimiliter ſi conſideret caliga regis ꝑ ſe nõ coniücta pedinõ ho noꝛatur nec oſculat᷑. In pede vᷣo codeʒ oſculo quo oſculatur pes oſculat᷑ caliga ¶¶Si vᷣo bonoꝛ ꝗ debert deitati deber bumsaniti chꝛiſti nõ nudi ſj ut coniũcte ꝑ ſonaliter diuinitati cũ bonoꝛ debitꝰdeo ſine peccato idolatrie nõ poſſit exhibe-/ ri pape:nõ debet pape exbiberi honoꝛg debetur cbꝛiſto 'm ꝙ hbom. 1 ergo eſt dðH p A Pemum glo. illa logt· ð bumanitate xpᷣi ut nuda nõ ut ſeue 3 Ar. diuine coniũcta. Mos autẽ ut dicit Da- maſ.nõ ut nudã carnẽ xpCi honoꝛamꝰ uel adoꝛamꝰ ſ0ieut vnitãdiuinitati eiꝰ C Ad ⁊2meſt dð ꝙ rxpᷣs in foꝛma ſerui ſacrificiũ accipere potuiſſetqð eſt ſeruitutẽ latrie reciꝑe.noluit tñ in dicta foꝛma talẽ ſer- uitutẽ reciꝑe: ut dicit Aug'.li. ſupꝛadi- cto ꝓpter eiꝰhumanitatẽ oſtendendã: ⁊= pꝛopter ſcandalũ iudeoꝝvitandũ. Si- militer ne eiꝰ occaſione qſq; exiſtimaret cuilibet ſacrificandũ eẽ creature. C Ad zZn eſt dð ꝙ xpᷣo non debet᷑ bonoꝛ vᷣm ꝙ bõ qui debet᷑ deitati per ſe.tñ ut eiꝰ hu/ manitas perſonaliter eſt coniuncta di-⸗ uinitati. idem bonoꝛ veber vrrich 11 ſic pced it᷑. Ni/ tertin detur cni ꝙ bo noꝛ ꝗ debet᷑ ſanctis nõ debeat᷑ pa pe:qꝛ beata virgo mat dei eſt de nume/ ro oium ſanctoꝝ ſed aligs bonoꝛ debet᷑ beate virgini ꝗ nõ debet᷑ pape.qð pꝛoba turqꝛ ſm Augj.in ſermone deaſſũptõe. eadẽ caro fuit matris ⁊ filij. Jdeo ſicut caro filij nõ fuit coꝛꝛupta ſed aſſũpta:ita matris. Similis gᷓ bonoꝛ qui debet᷑ ſi lio debet᷑ matri:ſed honoꝛ debitus ſilio nõ debet pape ut dictũ eſt. S.qð ꝑ ſu perabund anti ã dr vni ſoli cõuenit:ſj de ſolis aplis dictũ eſt. Nimis bonoꝛati ſũt amici tui deꝰ:g talis honoꝛ nõ debet᷑ pa pe. S. bonoꝛ debet᷑ pape rõne ptãt⸗ 72 auctis.ſanctis aũt debetur honoꝛ rõ/ ne ſanctitatis ⁊ bonitatis. Mã ꝓpt ſan-/ ctitatẽ canonis ant᷑ alig ⁊ numerant᷑ in cathalogo ſanctoꝝ:non ergo honoꝛ de/ bitus eis debetur paoppfpe NrraE eſtqꝛ ſci bonoꝛan In otranmmn tur ⁊ laudant᷑: qꝛ in eig honoꝛat᷑ ⁊ laudatur deꝰ. Jux᷑ illud p̃s. Laudate dñm in ſanct ei.Sic eodẽ mõ ĩ papa ⁊ inalijs pᷣlatis eccłe bonoꝛa tur deꝰ. Ju illud Cuce.x.Quivos audit me audit.⁊ ꝗ voſ ſpernit me ſpernit.bo noꝛ qui debet᷑ ſanctis debetur pape. LeNIPE cO oð ꝙ bonoꝛ pape echi⸗ . OO bert rõne ptãtis ⁊ auẽt verũ qꝛ ptãs talis eſt oꝛdinata potiſſi- Queſtio iiiI meqꝛ eſt a deo ſibi tributa:⁊ q̃ a deo ſũt oꝛdinata ſũt.ſicut dicit apłs ad Ro.xiij. iõ icludit talis ptãs vite ſanctitatẽ ⁊ do ctrine veritatẽ.q;uis enim abſolute lo/ quendo ptãs poſſit eſſe ſine ſapia ⁊ bo- nitate:⁊ ꝑ ↄñs ſine iſtis poſſit bõ ratio- ne ſolius ptãtis honoꝛari.ptãs tũ pape que ſugponit᷑ eẽ oꝛdinata ſine bõitate ⁊ ſciẽtia inueniri non debet:ꝓpt᷑ qð lʒ bo⸗ noꝛ ſit ſibi exbibendus rõne ptãtis nõ ẽ ſibi ſubtrabẽdus honoꝛ ꝗ debet᷑ ſanctis rõne ſanctitatis ⁊ doctrine veritatis. ſWimmmun 5eſt do & btã vir Ad Peimmn go põt con ſiderari dupliciter uel ut pſona valde ſancta: et ſic adoꝛãda eſt dulia ſimplicit: qᷓ ſimilit᷑ ⁊ bonoꝛant᷑ ⁊ adoꝛaãtur alij ſci ⁊ ſce:quo bonoꝛe ſiłr bonoꝛat᷑ papa.Ael põt coſi- derari ut mat᷑ dei:⁊ ſic ꝑ hãc ſingulareʒ dignitatẽ dẽt honoꝛari quadã ſingulari reuerẽtia qᷓ ipdulia vocat᷑:qꝛ nec è deus nec ↄiuncta deitati ꝑſonaliter ſicutfu/ it caro xpᷣi.iõ honoꝛ latrie ꝗ debet᷑ xpᷣo fi lio ſuo nõ debet᷑ ſibi. Incoꝛꝛuptio auteʒ carnis congruũ fuit ut ſibi conueniret ſi cut carni xpᷣi nõ quidẽ ꝓpter diuinitatis ꝑſonalẽ coniunctione ſed ꝓpter fomitis peccati extinctionẽ. Ad ⁊ꝛmeſt dð q; ibi nimis accipitur ꝓ valde:ut glo.dicit: Valde eni honoꝛatiſũt apłi:⁊ valde bo noꝛant᷑ papa ⁊ epᷣi ſucceſſoꝛes apoſtolo rum exñtes:cu duces ⁊ rectoꝛes totius eccłe ſint cõſtituti. C Ad ʒneſt dicen⸗/ dũ ꝙ ptãs pape oꝛdinata eſſe debet ꝓpt qð nõ excludit bonitatẽ ⁊ veritatẽ ⁊ iu/ ſticie egtatẽ ꝓpter que ſci honoꝛantur. . ſic pꝛocedit᷑. ꝙ pape nõ debeatur honoꝛ ꝗ de⸗ bet᷑ angelis. Nã angeli ꝑmiſerũt ſe ut de us adoꝛari. Geñ.xviij.talis autẽ honoꝛ nõ debetur pape ut adoꝛet ut deꝰ. non S bonoꝛ exbibitus angelis debet᷑ pape. ¶S. angeli Iſaie.vi. ⁊ Oañ.ix.in figu- ris alaꝝ ⁊ aliaꝝ ſimilitudinũ receperut reuerẽtiã abiſaia ⁊ daniele:ſj iſtud ꝓbi betur Exo.xx. Mon facias tibi ſculptile 701 ergo ſeg ſdp lſe turpea ſoeti betur lus adoꝛ conſe ſcp⸗ foee rioꝛ ter C ci⸗ lhia hoe⸗ ſaci len. Ptiuſen Alar llarn gugon⸗ II N iugtet de ſoloteb, vin tdo⸗ böfaric⸗ gnih chötue ianhde⸗ tatishoe i ſneti atans jobtif CNioeran tſanenet t zinii ſit tigv⸗ elitiſſ⸗ figlath iingiei zecedens terſutfl, her ⸗ ptoalte monreti nuintats terfomts nm d vtgodeer. nnti MN ns Ctius K dieen/ be t tirin goupenf cgoetbi, cun rorg Ne⸗ gitſeird ⁊ omnt᷑ ſimilitudinẽ neq; coles ipſa.nõ ergo honoꝛ exbibitus angelis debet pa pe. C D.angelus eſt maioꝛ xpᷣo. Jux᷑ il lud pᷣs. Minuiſti eü paulominꝰ ab ange lis:ſed honoꝛ qui debetur xpᷣo non debe tur pape:ut ſupꝛadictuzʒ eſt: ergo multo foꝛtius non debetur papè honoꝛ qui de betur angelis. S 11 eſtege Apse vlt? 2 Cc1⸗Vir⸗ J₰ n Ot grin ſcribitur ange⸗ lus qui loquebat cũ ioãne nõ permiſit ſe adoꝛari ab eo dicens: AUide ne feceris: conſeruus enim tuus ſum ⁊ fratrũ tuoꝝ ſed papa recipita fidelibꝰ eccleſie adoꝛa tiones:pꝛoſtrationes.⁊ oſcula peduʒ.S maioꝛ bonoꝛ exhib etur pape q; angelis dicendũ ꝙ natura ange Rnd e0 lica põt ↄſiderari dupli citer· p q;tum ad nature condition?. Cꝛ: q;tum ad dei in ipſa repꝛeſentatio nez. C P?modo planu eſt ꝙ natura an gelica maioꝛ eſt natura humana pape⁊ cuiuſcunq; alteriꝰ Oicit enim Hug. li bꝛo de ſacris parte ꝗnta. In natura an- gelica triplice eſſe poteſta tẽ ſeu virtu/ tem. AUnam virtutis ⁊ pertectionis qua vniuſcuiuſq; natura ſibiipſi famulatur. Aliam dñ ationis qua natura vnius fa mulatur alteri. Tertiã adminiſtratiõis qua omnis natura inſerioꝛ bumana uel alia famulatur ci. Sed 2ꝛcmõ perfe/ ctius repꝛeſentat᷑ deꝰ innatura buma/ na q; in natura angelica. Diẽ eni Augj. ij. de trini.c.xii ꝑ illos tres angelos ap parẽtes habꝛaequos pꝛonꝰin terra ado rauit viſibiliter repꝛeſentatã fuiſſe trini tatis eqᷓlitatẽ atq; in tribꝰ ꝑſonis vnazʒ eandẽq; eſſentie vnitatẽ:qꝛ l tres vide rit vnũ tamẽ adoꝛauit.Et ꝑ illos duos angelos miſſos ad ſubuerſionẽ ſodomo rum repᷣſentatas eſſeperſonas filij ⁊ ſpi ritus ſanctiqꝛ ꝑatrẽ in ſcriptura nunq; legimus miſſũ. Andedicit qꝙ niſ illi fuiſ ſent cogniti lothb non adoꝛaſſet eos in fa cieʒ ſuper terrã.igit᷑ expibeat᷑ honoꝛ an gelis per patres veteris teſtamẽti:oꝛ in nona „ eis repꝛeſentabat᷑ deus per ſubiectã cre aturã de aere uł vndecũ q; viſibiliter ab eis aſſumpt?:ſᷣ lõge meliꝰ deꝰ repꝛeſen/ tatur per papa ⁊ q;tum ad natureↄfoꝛ⸗/ mitate:quia dei fil ius nunq; angelos ap pꝛehẽdit.ſed ſemen habꝛae in vnitateʒ perſone.⁊ qᷓ; tum ad officij poteſtatẽ qꝛ nulli angeloꝝ conceſſit claues ligandi ⁊ ſoluendi in celo ⁊ iu terra ſicut conceſſit petro ⁊ ſucceſſoꝛibꝰeius. ſtod p ſic ,2 ergo eſt dð ꝙ ſicut Ad P um oicit gloſa Gregl. Illi angeli quãdoq; noiati ſunt angeli⁊ quandoq; deus. Oeus quidẽ interi in⸗ ſpirando:⁊ angeli exteriꝰ adminiſtrãdo. Vñ deus adoꝛabat in eis:quia cuʒ pꝛe- co verba iudicis nunciat:non verba ſua ſed iudicis dicunt᷑. nõ tñ vacat myſterio ꝙ poſt dei fili incarnationẽ ãgeli nũq; talẽ reuerentiã accipere voluerũt:tanq; iam nã bumana excelſioꝛ ⁊ nobilioꝛ eis facta. C Ad ⁊"meſt dð ꝙ credere ange- los uel ipſum deũ q́;tum ad diuinitatẽ poſſe alis uel ſimilitudine aĩaliũ figura ri uel depingi duplicit᷑ põt ĩitelligi. Ano mõ figuratione ꝓpᷣa ut ꝗs credat ſilem figura deo ⁊ angelis ineſſe a nã ipſoꝝ? hoc eẽt ipiũ ⁊ hereticũ credereiqꝛ deus ſpus ẽ ⁊ angeli qdẽ ſpũs ſüůt Spũs aũt lineamẽtis ⁊ figuris caret reꝝ coꝛpoꝛa⸗/ liũ. Alio mõ põt intelligi figuratiõe trãſ ſumpta: ut ꝗs credat aliquã dei ułãgeli ſpüalem pꝛopꝛietatẽ tales figuras expᷣ mere ⁊ ſignificare:⁊ boc eſt ſincere piuʒ ⁊ licitum. ¶ Ad zqeſt dicenduʒ ꝙ xpᷣs paulominꝰ minoꝛatus eſt ab angelis: ſi ↄſideret᷑ humana nã in ſua nuditate ?⁊ i coꝛpꝑis paſſibilitate:ſj ſi ↄſideratut ↄiun cta ꝑſonalit᷑ diuinitati ⁊ ut imoꝛtaliſ fa cta.nõ ẽ minoꝛ:imo ẽ dñs ⁊ caput hoĩuʒ ⁊ angeloꝝcuiꝰvicarius bene ſtn⸗ . quintu eſſt⸗ qy maioꝛ honoꝛ dẽat᷑ pape q; imagini xp̃ᷣi: qꝛ papa eſtimago dein alis ſᷣm ronale aias: ſed pictura xpᷣi artificialis imas f K Ar. eſt maioꝛ. honoꝛ debet᷑ pape q; imagi nixpᷣi. S. caro rpᷣi ẽ honoꝛãda hono re latrie:qꝛ cõiũcta eſt ꝑſonalit᷑ diuini/ tati:ſʒ imago xpᷣi nõ ẽ ↄiũcta diuinitati perſonaliter.ſi &ᷣ ei non debet᷑ honoꝛ la trie:maioꝛ uel equalis honoꝛ debet᷑ pa pe ſiẽ ſibi S.idolatria ẽ adoꝛare ſimi litudinẽ rei ut rẽ. g̈ eodẽ mõ idolatria ẽ bonoꝛare eodẽ mõ rẽ ⁊ ſimilitudinẽ rei · cõiũcta vo x 1 2 iõ nõ eſt ſimile. ¶ Ad 3“ e do: ꝙ ado Incontrarummn & li. c. viij. vbi diẽ ꝙ eodẽ bonoꝛe adoꝛat᷑ imagiatũ ⁊ imago.ſi ergo honoꝛ latrie deber xpᷣo ⁊ imagini eius:nõ debet ille honoꝛ pape qui l unasz Epi⸗ ſ *PWEN 3 icenduz: ꝙ duplex e RKundeo imago. AUna nälts ſicut rõnalis creatura. Altera artificialis ſi cut pictura. Vñ diẽ Augꝰ ꝙ alit ẽ ima/ So regis in filio:⁊ aliter in nũmo.Diffe rentia aũt eſt inter iſtã duplicẽ imaginẽ qꝛ imago naturalis bhabet in ſe ꝓpꝛiã d gnitatẽ qua digna ſit ꝑ ſe honoꝛari et ꝑ ſe põt eſſe honor terminꝰ.nec ꝓpꝛie eſt cõſtituta ad aliqd repñtandu. JImago vo artificialis nõ habet in ſe ꝓpꝛiã di/ gnitatẽ qua digna ſit ꝑ ſe honoꝛari. uel ꝙ ꝑ ſe poſſit eè honoꝛis terminꝰ: ſed ſo lũ eſt in ſtituta adaliquid repñtandum. Et iſta ẽ ratio qre deꝰ nõ adoꝛat᷑ iima/ gine nãl: G adoꝛat᷑ cõuenient᷑ in imagi ne artificiali:qꝛ in tali adoꝛatione ipſa imago ſe bʒ ut terminꝰ a Po⸗ de? vᷣbo ut terminꝰ adque. Añ dicit Oaaſ.iiij.li. c.viij.q cũ honoꝛamꝰ euangelia nõ ho noꝛamꝰ materiã.puta chartãa uel attra mẽtũ quibꝰ ſcripta ſunt: ſed honoꝛamꝰ illũ cuiꝰ verba ſũt ⁊ fuerũt.Siłr cũ ado ramus crucem chꝛiſti non adoꝛamꝰ cru cis materiam puta lignum uel aurum: ſed adoꝛam? xpᷣm crucifixum cuiꝰ figu/ rã repñtat:ſi Seodẽ bonoꝛe honoꝛatxpᷣs ⁊ ſua imago:qꝛ honoꝛe latrie nõ debet ille bonoꝛ pape qui debetimagini xpᷣi. A mũñi s do ꝙ papa cuʒ Ad pꝛimũ cddkeait Queſtio põt eẽ ꝑ ſe bonoꝛis terminꝰ cui nõ debe tur honoꝛ latrie:ſed imago xpᷣi nõ ado/ rat᷑ ut bonoꝛis terminꝰ ſʒ eſt ſolũ hono ris ſignũ ꝓpter quod adoꝛat᷑ eadẽ ado/ ratione ⁊ eodẽ honoꝛe cũ ſuo ſignato. ¶Ad 2ꝛ“ eſt do:ꝙ caro xpᷣi coniuncts diuinitati adoꝛat᷑ ut terminꝰ adquem: qᷓ;uis accidẽs:dꝛ ꝓpt᷑ diuinitate cui ẽ cõiũcta:imago vᷣo xpᷣi e terminꝰ a quo. rans imaginẽ xpᷣi bonoꝛe latrie nõ mo uet᷑ ad ſimilitudinez imaginis ſicut ad rẽ terminantẽ eius intẽtionẽ:ſʒ ſicut ad rẽ a qua incipit eiꝰ intentio: ipſũ vᷣo xpʒ adoꝛat tanq; terminũ ad quez eius ado ratio et intentio completur. oet ſic Pcedit. Aide D ſextũ kuft eni ꝙ pape aperte malo non debeat᷑ bonoꝛ: quia pape nõ debet᷑ honoꝛ niſi ꝓpt᷑ xpᷣm cuiꝰ vicariꝰ exiſtit:ſed xpᷣs non honoꝛat malos cõtenentes ipſu. Scribit᷑ eniʒ.j. Regl. ij. Qui me cõtẽnũüt erunt ignobi⸗ les.papa apertę malꝰẽ ↄtenendꝰ non bonoꝛandꝰ. ο S.ſi papa aꝑte malus honoꝛat᷑:aut hocẽ qꝛ malus: aut qꝛ pa pa.Mon pᷣ mõ:qꝛ malicia nõ eſt honoꝛã da. Mõ 2? modo:qꝛ m Gꝛegl. Honoꝛa re bominẽ nõ quia bõ:ſj ꝓpter aliquid uog circa ipſũ ſit:ſic eſt acceptio ꝑſone D. in eo ꝙ quis peccat nõ ẽ honoꝛa dus imo vituꝑandꝰ:ſed papa in executi one officij papatꝰ peccat:exquo e aper- te malꝰ.rõne & officij nõ ẽ honoꝛandus. iAPaRntrarinſ eſt:qꝛ ſuꝑ il In contrariũ rbodr. Petri.iij. Oẽs bonoꝛate.Oicit glo. eti am ſi mali ſũt qui vobis pꝛeſũt debituʒ eis honoꝛẽ non ſubtrabatis. Rnde do: ꝙ Pʒ Tuliũ: Honoꝛ „ EEeſt exhibitio reuerentie in teſtimoniũ virtutis. Iſtud aũt ↄtigit duplr fieri · P· in teſtioniũ virtut ſue et gr̃a ſui. Scdo in teſtioniũ virtut alteriꝰ 7 gra alteriꝰ. Oupłr põt exbiberi bo- noꝛ ipſi pape.iᷣ in teſtimoniuõ virtutis Pp ze u gi Nle⸗ te benc⸗ Clem tatt fiae perte enſe dne, Mgel inita ELe detert ihar ai Wonn ed VI todeh⸗ noͤao, ſlübot Aledo, ignato. —☛ alguen. itntais nipaqo. ig mie wön is ſantal hſantil poy Gtusah⸗ lie⸗ cnir ye ei or ien n boronnt ſbitenh ntigob⸗ enonchpon gte maiu autce dcſtbonan 6. Dewn nn t ron ihunu vuun ota utnic, ſa⸗ n odetbo ietgo ſit debini Ar. ſue ⁊ gra ſue bonitatis ⁊ ſanctitatis. 2 in teſtimoniuʒ virtutis cpi ⁊ gratia ryp̃i cuiꝰ vicariꝰ exiſtit: Juxta illud.i.ad borj. v. Sic nos exiſtimet bõ ut mini/ ſtros xpᷣi.q;diu ergo eſt vicariꝰ chꝛiſti:⁊ q;diu nõ deſinit eẽ papa dato ꝙ ſit agte malꝰ: honoꝛ papal ſibi ſubtrabẽdno ẽ. 1 F d L umũ ergo eſt dio bo⸗ Bie P eIIVUnoꝛ debet aliqñ ra tiõe meriti:aliqñ rõne officij. Pꝛimo mõ des nõ honoꝛat malos.Sed ſco mõ tã diu eos bonoꝛat q;diu eos tollerat i of ficio. Et iſto mõ papa aꝑte malꝰ a fide libus ẽ bonoꝛandꝰ q;diu a deo tollerat in papatu: ⁊ q;diu no deſinit eẽ papa:qꝛ nõ exbibet᷑ alicui honoꝝ ille in teſtimo/ niũ virtut ſue ſy aliene. C Ad 2ꝛ e do: ꝙ papa aꝑte malꝰ bonoꝛat᷑: nõ qꝛ mal⸗ ſz qꝛ papa necſᷣm hoc honoꝛat᷑ ꝓpt ali quid quod ſit circa ipſũ finaliter: iʒ ꝓpt galiquid quod ẽ ſupꝛa ipᷣm ut ꝓpter deuʒ a quo in papatu tollera᷑ ¶C Ad ꝭ eſt dicendũ ꝙ papa nõ peccat in officij exe cutione:ſy qꝛ indigne exequit᷑.⁊ ſic exbi bendꝰ ẽ ſibi bonoꝛ ꝓpter ipſam executi- onem non pꝛopter indignam. ¶Sequit᷑ qo decima:quõ ad papũ ſpe ctat de fide ⁊ de hereſi determinare WOI.OEeſt ve pote tia pape reſpcũ eccleſie cui p̃eſt ad miniſtratiue. Eccle/ ſia aũt aliqua eſt cõpꝛebeſo/⸗ rũ aliqua viatoꝝ. Et viatoꝝ aliqua ẽ ſu per terrã:⁊ aliqua infra terra. Cõpꝛe/ benſoꝝ aũt eccleſia ex tribus integrat. ð trinitatis ⁊ diuinaꝝ ꝑſonaꝝ dñati one. C 2· ſctõꝝ veneratione. ¶C Et 3: angeloꝝ admiſtratiõe. ¶ In ipſa autẽ trinitate quattuoꝛ ↄſiderãda occurrunt Cðpſi ad papã ſpectet ð fide ⁊ de hereſi determiare 2· ſi ad eũ ſpectet deter minare ð vnitate diuine eẽntie. ¶ 3· ſi ad eũ ſpectet determinare de diſtictiõe ꝑſonarũ. ꝗſi ad eũ ſpectet determi nare de buana natura affũpta a deifi⸗ decima S lio. Circa pꝛimũ querunt ſex. C P· vtrũ ad papã ſpectet determĩare que ſut fidei. C 2: vtrũ ad paꝑã ſpectet deter- minare quid ẽ baeſto. U. . 1 3·vtrũ ad pa pã ſp ectet circa illa que ſũt fidei aliqd diminuere uel addere. * vtrum ſine mãdato pape aliqs poſſit de bereſi inq rere. I. vtrũ ſine madato pape ali/ quis poſſit in hereſi cõpꝛebẽſos cõdẽna re. C . vtrũ ſine mandato pape liceat pꝛĩcipibus xpᷣiane fidei hereticos cape/ re et iudicare. L Spꝛimum ctai vꝓ noõ ſpectet ad papã illa ꝗᷓ ſut fi dei determiare. quia qð nõ ẽ a papa ĩue tũ ad papã nõ ſpectat determi are:ſʒ fi des ⁊ illa que ſunt fidei nõ ſut a papa in uẽta. Scribit᷑ eni.i.Petri.i.ꝙ nõ volun tate hũana allata eſt aliqũ ꝓphetia.ſed ſpu ſancto inſpirati locuti ſũt ſancti dei boĩes. ¶ Pꝛeterea pᷣ Ethi.ſcribitur vnuſquiſq; bñ iudicat de his ꝗq nouit: et boꝛũ eſt bonus iudex:ſi’ plures qñq; ſũt in eccleſia mgr̃i ⁊ doctoꝛes qui meliꝰ ſci unt illa que ſunt fidei q; papa. ad eos magis ſpectat determin are talia q; ad papaã.¶Pꝛeterea ſides ẽ coĩs oĩbꝰ fide libꝰ ⁊ ĩ fide cã vniuſcuiuſq; fideł agitur. ad oẽs fid eles ſpectat determinareqᷓ ſunt fideii. j Nug' H Aug 3 eplaz In ↄtranũ raagei vbi vi cit. Ego ãt nõ crederẽ euaãgelio ſi nõ cre derẽ eccłie.ex mãdato g pape ꝗ ẽ caput eccłlie illa qᷓ ſũt fidei rohorat fenninit Jon Aαω ο bàοι vng é fides totius Kn EOeccie modernoꝛuʒ ⁊ an tiquoꝝ: Jux illð apłi ad Ephe.iiii. Anꝰ de? vna fides vnun baptiſma. Ad illuʒ ẽ ꝑtinet detmĩare qꝗᷓ ſt fidei ꝗ ẽ caput to tiꝰ ecclie.talis aũt ẽ ſümꝰ potifex ſueceſ ſoꝛ petri ꝓ cuiꝰ fide ſingulariter rogauit ſaluatoꝛ Luce.xxii qñ dixit. Egop te ro gaui petre ut nõ deficiat fides tua: ⁊ tu aliqñ ↄuerſus ↄfirma fres tuos. Iſtud aut ſatis figuratũ eſt: Exo.xviij.vbi di ctũ ẽ moyſi qui fuit rectoꝛ iudeoꝝ: ſicut papa eſt rectoꝛ oĩuʒ xpᷣianoꝝ.eſto tu po pulo in his ꝗᷓ ad deuũ ꝑtinent ut oſtẽda⸗ ei cerimõias ⁊ ritũ colẽdi den. Sicut oes qõnes emergetes ð lege ⁊ de cultu dei reſeruabant᷑ moyſi determinãde. ſic oia que ſũt fidei xpᷣiane pape ẽ ꝓpꝛie de terminare. VUñ dicit cirillꝰ in li. theſau- At mẽbꝛa maneamꝰ i capite inro apo ſtolico tbꝛono romanoꝝpõtiſice mane amꝰ:a quo nr̃m ẽqrere qd credereꝗd te nere ⁊ ꝗqd querere debeamꝰ Et maximꝰ in epła oꝛiẽtalibꝰmiſſa dicit.Oẽs fines oꝛbis terre qui dñm ſincere receperunt ⁊ vbiq; terrarũ catholici vera fidẽ ↄfitẽ tes in põtificẽ romanoꝝ tanq; in ſolem reſpiciũt: ex ipſo lumine catholice ⁊ a/ poſtolice fidei recipiũt vᷣitatẽ:nec im eri rito:qꝛ petrꝰ legit᷑ pᷣ ꝑfectã fide eẽ ↄfeſ- ſus dno reuelante: cu dixit Mattb. xvj. Tu es xps filiꝰ vei viui. — Eð doõ ſicut ꝑ ho Ammn mines deo oꝛdinã te tradita ſũt nobis diuina eloquia: ita deo diſponẽte ꝑ hoĩes nobiſ dubia ipſiꝰ fidei declarãt᷑ ⁊ derminãt᷑. Vñ damaſ. j.li.Oiaque tradita ſut nobis ꝑ leges ⁊ ꝓpbetas ⁊ aplos ⁊ euãgeliſtas ſuſcipia mus veneremur ⁊ cognoſcamꝰ:nihil vl tra boc ingrẽtes. C Ad 2m eſt do: ꝙ ſi/ cut dr̃.xx.di.c. decretales. Aliud ẽ cauſ terminũ iponere:⁊ aliud ẽ ſcãm ſcriptu rã diligenter exponere. Innegocijs ̊ ⁊ qõnibus inſurgẽtibꝰ defide diffiniedis 7 terminãdis nõ ſoluʒ ẽ neceſſarla ſcia: veꝝetiã ptãs. Vñ xpᷣus dicturus petro. Quodcuq; ligaueris ſuꝑ terrã eritliga tuũ ⁊ in celis.pꝛiꝰ dixit. Tibi dabo cla/ ues regni celoꝝ:in altero dãs ei ſciaʒ diſ cernẽdi int᷑ lepꝛã ⁊ lepꝛã In altero autẽ dãs ſibi ptate eijciẽdi aliqs ab eccłia ulł recipiedi. Juſtũ ẽ & ⁊ rõnabile ut cũ qõ/ nes alique ⁊ dubia inſurgũt ð fide ꝙ pa pa doctoꝛes ⁊ iigr̃os in ſacra pagina ſi bi adiũgat:ut ꝑ eos plene veritas diſcu Qneſtio 1 tã beatã que nõ ni fidẽ nõ ſit hereticꝰ. —. tiat:ſed talibus qpnibus finẽx terminũ net. C Ad ꝭ“ eſt dicendu: ꝙ bhm Augl. xiiij.de tri.c.ij.Aliud ẽ ſcire tmmõ quid hõ cred ere debeae Phter adipiſcendã vi in eterna ẽ. Et aliud ẽ ſcire quẽéadmodũ hoc ipᷣm ⁊ pijs opitu let᷑ ⁊ ↄora ipios defendat᷑: quia pꝛimuʒ ꝑtinet coĩt ad oẽs fideles.ſcom vᷣo ſpe⸗ ctat ad ſũmũ põ tificẽ ⁊ alios maioꝛes de eceleſia. ſc peedit DSſecundũ tane ad papã nõ ſpectat determinare quid ẽ hereſis:qꝛ papa nõ põt determinare ꝙ papa dephenſus in hereſi ſit papa: ut ſu pꝛadictu eſt.S cũ hereſis ſit ivugnatio fi dei nõ poterit determinare ꝙ ipugnãs beretic?. C S. Hiero dicit ponit᷑.xxiiij q.iij Quicuq;ʒ alit᷑ ſacrã ſcri pturã intelligit q́; ſenſus ſpũs ſci flagi/ tat a quo ſcripta ẽ: H̊ͥ ab eccłia nõ diſceſ ſerit: hereticꝰ tñ appellari põt:ſed papa nõ põt ſcireſp qualit᷑ ſpũs ſcũs flagit at Sad ipſu nõ ſpectat determinare quid ẽ bereſis. ¶ S. ſm pÿᷣm circa cõpoſitio⸗ nẽ ⁊ diuiſionẽ eſt veritas falſitaſq;. cũ hereſis ipoꝛtat ꝑuerſũ dogma ⁊ falſam opionẽ eoꝝque credut᷑:ut dicit Hieroꝰ. icut ad papã nõ ſpectat determinare intellectũ hoiuʒ:ſed uel determinatura deouel auctoꝛitate ꝓpꝛia in cõponendo 7 diuidedo:ita ad ipſu nõ ſpectat deter- umare quigeſt hbereſis. ſt. auia ich An Nα P 11 meſt. quia ides In A gnum eſt iudex recti ⁊ obliqui:ut dicit philoſophus pᷣ de aia. Et oppoſitoꝛũ eadem eſt diſciplina.ſed papa eſt iud er eoꝛũ que ſunt fidei: ut ſu pꝛadictũ eſt:ergo iudex eſtdeterminan- doquid eſt bereſis que fidei opponitur. Knd co Sicenduʒz: ꝙ ſicut vicit XAlie Iſidoꝛus.viij.li.Etbi. c.ij MHereſis grece ab electione vocatur qꝙ. ſ.vnꝰ quiſq; illud ſibi eligat quod me lius ſibi videt᷑. In religione autẽ xpᷣiana Utig plece ptius töin qves nobi⸗a feon noct ſena ditee deyt glicu⸗ Hutul Gonit ſefel nqr ſ ii⸗ s gpn dunn tehe le uſan ſile deleni⸗ ceflhe guatibp ſnct hten herß niſa ſo⸗ ſeiyyf ai Cie ſiſpete ſtiti atnt ſani⸗ drerwtüe kaplice len . ltermiti hten ge nn us⸗ Umöqud iſceda Erandi disopiti muhin zn ſoſe⸗ miiotes raig narequte mminareg, paa f Nunmf giumnt rdN itſociſe sſeiſieg/ anödiſes t ſatpet isfagtd: pere ucht cohoſti/ ſtaſcßh nuafllanm thied, mNin 4 Ar. ut idẽ dicit. Mõ licet alicui eligere quod placet. Sed iuxta apoſtoli ſententiã ca ptiuare debemus ĩtellectũ in obſequiũ xpi nt illa in credendo nobis eligamus: que a xpᷣo ⁊ apłis ac ſacris doctoꝛibus nobis tradita ſunt.Cõtingit autẽ elige re ↄtra xpᷣi ⁊ apłoꝛũ oꝛginationẽ mult modis. potra articuloꝛũ ⁊ clilioꝛũ ſanctoꝛũ patrũ termin ationẽ: ⁊ hoc eſt directe bereſis. Ande dicit Augꝰ in li. de vtilit ate credendi ꝙ bereticꝰ eſt qui alicuius cõmodi tꝑalis uelgloꝛie pnci/ patus ſui gra falſas ac nouas opiones gignit:uel ſequit᷑ in eccleſa. C 2· cõtra ſacre ſcripture appꝛobatã expoſitioneʒ: fᷣm quẽ modũ dicit Hieroꝰ ꝙ bereticus eſt quicũq; intelligit aliter ſacra ſcriptu rã q; ſenſus ſpus ſci flagitat. C 3 tra ritus eccleſie obſeruationẽ ⁊ ſic accipit aplus bereſum.·j. ad Chor..xi. Oe illis ꝗ pꝛanſi coꝛpus xpᷣi ſumebãt dicẽs.Opoꝛ te hereſes eẽ in eccleſia. C Aↄtra ec/ cleſie ſacr̃oꝛũ deuotioneʒ: ⁊ ſic ſoꝛtiarii malefici ſacr̃oꝛũ violatoꝛes ⁊ demonuʒ cõſultoꝛes diuinatoꝛes pñt heretici ap pellari:ut patet · xxvi.q.ii. ¶5!ↄtra re cte fidei pꝛoteſtationẽ:⁊ ſic ſymoniaci⁊ auari heretici appellãt᷑.Mã auaritia dr ſm aplin:idoloꝝ cultꝰ:qꝛ ſic auarꝰ exte- riꝰ ꝓteſtat᷑ ut numꝰ quaſiꝓ deo ab ipᷣo co lat᷑:⁊ ſymoniacꝰ ſpualia vẽdẽdo que nõ niſi a ſpũ ſcõ ſůt dñm ſpũs ſci ſe eẽ ꝓte⸗ ſtat.vñ ſymonia hereſis noĩat᷑.i.q.i.cuʒ oĩs. Cũ g multipłir accipiat bereſis ad il lũ ſpectat determinare ułintpꝛetari ꝗd ſit hereſis ad quẽ ſpectat determiare uł interpᷣtari illa que ſũt fidei.quod nõ niñũ ad ſũmũ pontificẽ dinoſcit᷑ ꝑtinere. Uñ dr.xxiiii.q.i. Nulla perturbatio a trami te apłice ſedis retrabat qᷓ omnes here ſes ſemper deſtruxit. mñ ergo eſt dð. ꝙ pa Ad Peꝛim Ue nõ det minat he reſim nõ eẽ hereſiʒ.ſʒ detm iat nõ alicui licere ex ſui arbitrii volutate eligere ſi- biqð placet in bis que ſũt fid ei.qð ſi fit Ztra eius determinationẽ ipſo facto be decima iII reſis incurrit. C Ad 2 oð ꝙ ĩ expon tiõe ſacre ſcripte ſm Augl.nõ dẽmꝰ vel le ſnigaʒ ⁊ expoſitõnẽ nr̃aʒ eẽ ſnĩaʒ ſacre ſcripte:qꝛ boc ẽ ꝓppꝛie ſuꝑboꝝ ꝗ ut famẽ tur glia alicuiꝰhonor ſicut ſomniãt:ita ſacrã ſcripturã exponũt.Sʒ potiꝰ ſniaʒ ſacre ſcripture ⁊ expoſitionẽ ſcõꝛũ ꝗ ſpũᷣ ſcõ fuerũt inſpirati debemꝰ velle eẽ ſen tentiã ⁊ expoſitionẽ nr̃am:a qua ſi ali⸗ quoꝝ dicta deuiãt papa põt ſcir᷑̃. C Ad 3 eſt dicendũ:q papa nõ debet deter minare intellectù hoĩuʒ in cõpoſitiõe ⁊ diuiſione eoꝝ que nõ ſũt fidei: ſ̊ qꝛ ne/ gocia fidei ad euʒ ſpectàt ꝑtract are et bereſes oes deſtruere ⁊ nullã fouere ſpe ctat ad ipſũ captiuare ⁊ determiare in tellectũ vniuſcuiuſq; in obſequiũ xpi. Dtertiũ u i H 1. n: ꝙ ad papaj nõ ſpectet circa illa ꝗᷓ ſut fidei ali d addere ulł diminuere. Scribit᷑ enim poc. vltj.Si ꝗſaliquid appoſuerit ad verba hec:apponet deꝰ? ſuꝑ illũ plagas ſcriptas in libꝛo iſto:⁊ ſigs diminuerit de verbis libꝛi ꝓphetie huiꝰ auferet de ꝑtẽ eiꝰde libꝛo vite.nõ g põt papa aliꝗd agere uel diminuere de hisqᷓ ſut fidei ¶Pꝛet erea ſcribit᷑ Actj.xv.ꝙ cũ ali⸗ qui vellent cogere apłos ad obuation lega liuũ dixit petrꝰ. At quid tẽtatis ipo nere iugũ ſuꝑ ceruicẽ diſcipuloꝝ ꝙ neqʒ patres nr̃i neq; nos poꝛtare potuimug Cũ g onꝰ xpᷣi ſi? leue ⁊ iugũ eiꝰ ſuaue nõ ſpectat ut vr ad papã aliquid addere ſu per illa que ſunt fidei:cuʒ hboc non pot/ ſit eſſe ſine gruamine ipſoꝛum fidelium. CPꝛeterea ſcribitur.ii.ad Thimo.ii. Stultas autem et ſine diſciplina queſti ones deuita ſciens ꝙ generant lites: ſſy frequenter in adqeudo uel determinan do illa que ſunt ſidei oꝛiuntur lites. er· go ad papam non ſpectat in talibus ali quid addereuel diminuere. — In cõtrariũæcta es vabi lũ ↄdere:⁊ aliq̊ͥs articlos apponẽ vz qð reqrit tpis ↄgruitas ⁊ ecclie neceſſitas. Ar. &S& Hαρπ bs ꝙ& 'm Augl.in li. de deo vera reli.c.xvi. In bis ꝗ ſunt fidei talis regula eſt ſeruãda q fal-/ ſa ⁊ dãnata ſemꝑ ſũt reſpuẽda:vera vᷣo ⁊ appꝛobata ſemꝑ ſuũt tenẽda.dubia aüt taãdiu credẽd a q;diu aliud doceat ratio uel cõtrariũ pᷣcipiat ſancie matris eccle ſie auctoꝛitas.papã poſſe aliqd adde/ re ſupꝛa illa qᷓ ſunt fidei duplicit᷑ poteſt intelligi.uel q;tum ad dubioꝝ interpꝛe- tationẽ ⁊ terminationẽ:uel q;tum ad oc cultoꝝ ⁊ implicitoꝝ explicatiõez:vtroq; mõ pòt papa aligꝗd add ere ſuꝑ illa ꝗᷓ ſùt fidei:qꝛ ſi aliqua ſunt dubia ⁊ obſcura in fide ad eũ ꝑtinet interpꝛetari ⁊ determi nare poſt cuiꝰ determinationẽ bereticũ eſſet cõtrariũ pertinaciter aſſerere. Uñ dicit Inno. ⁊ ponit᷑.xxiiij.q.i.Quotiẽs fidei: ratio vẽtilat᷑.arbitroꝛ oẽs fratreſ ⁊ coepos nr̃oſ nõ niſi ad petꝝ.i.ſui nois ⁊ honoꝛiſauctoꝛitatẽ referre vebere:ſic nũc retulit dilectio veſtra ꝙ ꝑ totiu miu/ dum poſſit eccleſijs omnibꝰpꝛodeſſe.ad ipſũ papã ſimiliter ſpectat implicita et occulta in fide ꝑ tempoꝝ ⁊ etatù ↄgruẽ tia explicare ⁊ declarare ut ꝙ inſerio⸗ res eccłie fili implicite ⁊ occulte crede bant. poſtmodũ publice ⁊ exp licite con fiteantur:⁊ hoc uel pꝛopter alicuiꝰ bere ſis inſurgetis extirpa tionẽ:aut pꝛopter ipſoꝛuũmet ſideliũ in ſide augmentatio/ nem. Ande dicit leo papa:⁊ ponit᷑.xiiij. di. Sicut quedã ſut que nulla poſſũt ra tione cõuelli:ita multa ſunt que aut pꝛo ut ſcribit᷑ i. Macha.ij.c. multo magis neceſſitate tempoꝝ:aut pꝛo ↄſideratiõe etatũ opoꝛtet tẽperari.illa ſemꝑ condi tione ſeruata ꝙ nec pꝛeceptis euangeli⸗ cis contrariũ nec decretis ſanctoꝛũ pa trum inueniatur aduerſum. Wi m ergo eſt dicendum Ad Pꝛimu q apponere ⁊ di⸗ minuere de bis que ſunt fidei veritatezʒ ereſi in § multomag licet b facere in pñti ſtatu. diſputare non licęt de bereñ inquirere coꝛꝛũpendo uel erroꝛt apponendo me/ retur penas quas beatus ioannes cõmi natur:ſed apponere illa que deſut ſidei ſupplendo ſicut apponebat paulus apo ſtolus implicita declarãdo:⁊ obſcura in Queſtio terpꝛetãdo:⁊ inoꝛdinata oꝛdinãdo mo do quo ipſe dicit.i.ad Chor.xi. Cetera qutẽ cũ venero diſponã:nõ meret᷑ penaʒ ſed pꝛemiũ. Ad ⁊ꝛ“eſt dð ꝙ doctrina xpᷣi non dicit᷑ leuis pꝛopter mandatoꝛũ diminutionẽ uel multiplicationẽ: qꝛ cu, bonũ ⁊ virtus hᷣ diony.conſiſtant ex in tegra Quſa ad deſtruendu vo virtuoſu,z actum vnũ ſolum ſufficiat. arta ⁊ di ffi- cilis eſt via que ducit ad vitam:⁊ lata ⁊ facilis que ducit ad ꝑditiones. Eſt ergo facilis ⁊ leuis pꝛopter charitatis dilecti onẽ que quecunq; difficilia ⁊ impoꝛtabi lia pꝛecipiant᷑ facit leuia ⁊ poꝛtabilia. CAd ʒeſt dð ꝙ queſtiones facere de bis que ſunt fidei ꝓpter litigationẽ ver boꝛuz ſtultũ eſt ⁊ omnino vitandũ: quia ſeruũ dei nõ opoꝛtet litigare ſy mãſuetiui eſſe ad omnes: ſed tales queſtioneſ face re pꝛopter verit atis inquiſitionẽ nõ eſt ſtultum immo valde vtile. gs er vobis errauerit a vᷣit ate ſcire det qm ꝗ ↄuerti fecerit peccatoꝛẽ ab erroꝛe vie ſueliberabit aĩaʒ eiꝰs moꝛte:ſj nullꝰ põt aliquẽ reuocare ab erroꝛe niſ illũ er roꝛẽ cognſcat cuili bʒ gouenit ex pcepto apłi de erroꝛe ingrere. D.pꝓlus ẽ he- reticũ occidere ; de erroꝛe inqrere: ſed mathathias machabeꝰ ꝓpꝛia auete euʒ ꝗad arã ſacrificaturꝰ acceſſerat int fec. licet ppa auẽte de beren ingrẽ. S. di cit cpꝛianꝰa ponit᷑.xxiij.q.v.c.ſi audie/ ris. Si añ aduentũ xpᷣi circa deũ colen/ du ⁊ idola ſpernẽda pᷣcepta ſeruata ſüt. multomagis poſt aduẽtũ xpᷣi ßuãda ſũt cũ ẽ poſt aduentũ xpᷣi oibꝰmadat᷑ conſoꝛ tia bereticoꝝ fugere ⁊ de bereſi inqrere que fidei opponit᷑ ſed ſcribitur extra de — 1α ſic pcedit vi D quartu detur enim q inquirere de bereſi gueniat cui libet xpᷣiano. Scribit᷑ enim Jaco.v. Si I iigo n CLcten benez doctrina mdatoni Nega lantcrin nitnoſz utdif mhi! Slene inporrshi uhlu zſgede niti nd⸗gi⸗ nici ſonifte iohe noc eNerkif ctur oin Nnit or Bi abe nehnſ⸗ enii taſen psehe⸗ ge⸗d uin⸗ Uutint l⸗ Quicunq; vᷣo hoc fecerit excõmunica tionig laqueo ooerur, is J. O dicendũ ꝙ hereſis ẽ cri-⸗ Kñnd e0 men eccleſiaſticũ ſpuale ⁊ ideo ad ſpiritualẽ iudicẽ inquitiõe iu diciaria pertinet de ea cognoſcere.ſine o madato pape qui eſt iudex vniuerſalis eccleſie nulli lʒ de ipſa hereſi inquirere. Vnde vr e de bere.c.per hoc ↄcedimꝰ. ꝙ per ipſos epiſcopos ⁊ inquiſitoꝛes ð ipſo facto inquiri valeat coĩter uel diui ſim. ⁊ boc eſt ſatis cõuenies qꝙ ſaluatoꝛ cuius vicarius papa exiſtit g apłlos mã dauit hereticos ceſſe attendedos ⁊ cauẽ dos. Attendẽdos ꝗdẽe qñ dixit Matthᷣ. vij. Attendite a falſis ꝓphetis ꝗ veniũt ad vos.per quos falſos ꝓphetos hereti cos inſinuare voluit. ut Chꝛyſoꝰ diẽ Ca uendos vo Ma tth. xvi. qñ dixit: Caue/ te aũt ꝗa fermẽto phariſeoꝝ⁊ ſaduceoꝝ. Et aple perpᷣlatos eccleſie mãdat bere ticos eſſe obſeruãdos.Pbilippe:iij. Cuz enim ditiſſet idẽ ſapiamꝰ oẽs ⁊ in eade regula ꝑpmaneamꝰ.Statim ſubdit. Ob ſeruate eos qui ita ambulant ſicut habe tis foꝛmã noſtram.g . dolt Eeſt dð ꝙ apoſto Ad Peimu lus ibi loquit᷑ ð cõ uerſiõe ab erroꝛe per modũ fraterne co2 rectõis nõ per modũ iudiciarie inqſitio nis. Mã pꝛima conuerſio ꝑtinet ad oẽs ſed ſecunda pertinet ſolũ ad pꝛelatos in quiſitione oꝛdinaria uel ad inquiſtionẽ ex cõmiſſione ſedis apoſtolice. C Ad ꝛzmeſt do ꝙq Matha thias interfecit illũ qui ad aram ſacrificaturꝰ acceſſerat ge lo diuine legis ⁊ eius auẽte. ¶ Ad ʒ eſt ſimiliter dð ꝙ vnũ deum colere ⁊ ido la ſpernere oibus eſt pꝛeceptuʒ ſirictius poſt aduentũ xp̃i q; ante:ſed de bereſi uł id olatria inquirere cum ſint crimina fi dei oppoſita ad illũ pertinet qui eſt toti fidei ⁊ eccleie caput. ſcere non debet. C parat aĩa a coꝛpoꝛe myſtico ecc decima V bere. c. gcũq;. Inhibem? quoqʒ ne cuiq; laice perſone publice uel occulte uel pua tim de fide catholica liceat diputare. 2 117 ſic ꝛocedit . B quimntũ abæ enim VY ſine mandato pape quis poſſit in bereñi cõpꝛebenſos ↄdẽnare:quia qð eſt ꝓbibitũ pape ⁊ vniueria liter eccłie pᷣ latis ſine mandato eoꝝ fieri poteſt: ſed MWatth. xin. Saluatoꝛ pꝛohibuit apłis ne eradicarent iʒaniã p quã beretici in — telligunt᷑: m Augj.nõ ergo de manda/ to paꝑe debet fieri bereticoꝝ condẽna⸗ tio. S. diẽ Greg. ⁊ ponit᷑ xxii.q.viij. Si in moꝛtẽ lõgobardoꝝ memiſcere vo luiſſq;:bhodie longobardoꝝ genꝰnec regẽ nec ducẽ haberet:ſed quia deũ timeo in moꝛtẽ cuiuſſibet boĩs me iĩmiſcere foꝛmi do.ↄdẽnationi ẽ bereticoꝝ papa ſe imi- ion del SD. dicit Niero.⁊ po nit xxiijq.v.c.regũ. Malos cõpꝛimere ⁊ bonos ſubleuare regũ officiũ eſt: mag Eptinet ad pꝛincipes ſeculares in hereſi cõpꝛebenſos ↄdẽnare q; ad papam. In contrariũa vien nitur. xxiiij.q.iiij. Secande ſunt putride carnes ⁊ ſcabioſa ouis a caulis repelle- da cſt. ne tota domꝰmaſſa ⁊ coꝛpꝰ ⁊ pe/⸗ coꝛa ardeat coꝛꝛũpat᷑ putreſcat ⁊ intere ant. Mã arriꝰin alexandria vna ſcintilla fuit: ſqꝛ nõ ſtatim oppꝛeſſus totũ oꝛbeʒ eiꝰ flãma populata c.canonica ↄdena tio hẽticoꝝ nõ dʒ fieriſine mãdato pape EO ðð ꝙ eccla ↄdenat be- „X reticos duplici condem natione. ¶ P!? condẽnatione moꝛtis ſpiritualis:ut perexcoĩcationẽ 6 quã ſe enim oes heretici ex ſnia canonis excoĩ cati.¶zlpdẽnatiõe moꝛtis coꝛpoꝛalis . quã ſeparat᷑ aĩa a coꝛpoꝛe nali.¶ Pꝛi mã igi denationẽ facit ecclia ĩmedia teꝑ ſeipſam qꝛ excoĩcatio eſt ꝓpꝛie mu⸗ cro pape⁊ epſᷣoꝝ. ¶ Sʒ ſecundã ↄdẽna tiont᷑ nõ facit imediate ꝑ ſeipſam ſj poſt adiuratã bereſim relinꝗt eos iudicio ſe culari:nõ tñ ſine mãdato eiꝰ iſta ſecũda ↄdẽnatio debet fieri ꝓpt᷑ duo. C bꝓpfr ſeruand circa eos chariratiuã dilectio né. Mã ecela circa oes viſcera mĩe oñdit Etiõ nò ſtati exponit eos moꝛti:ſʒ poſt pmã ⁊ ſecundaã coꝛꝛeptionẽ:iur apoſtoli ſniam ſi relapſi inuẽti ſũt tanq; ſbᷣuerſi: ne alios poſiint ſubuertere iudicio ſecła ri relinꝗt. Siłr ꝓpt᷑ cautelã ne i ſuo iudi cio decipiat᷑ ne foꝛte credendo perimere nocente perimat innocente. N721. n E do ꝙ ſicut o/ .Y Ad Pꝛamũ *α n al ud eſt excoĩcatio:aliud ẽ eradicatio. Ex Coicat eni aliꝗs: ut ait apłsut ſpus eius ſalusfiat in die dñi:ſʒ eradicatio fit per moꝛtẽ ⁊ ꝑ ſeparationẽ aĩe a coꝛꝑe nali.⁊ ſi dvñs madauit nõ ec eradicãda ʒisania vſaqʒ ad meſſe veturi ſecłi: in illo caſu ĩtel ligendũu eſt qñ nõ põt eradicari ʒi ania ſin e eradicatione tritici. ¶C Ad ⁊2cẽ̃ do ꝙ papa ⁊ ep̃ino debẽt ſe imiſcere i moꝛ tẽ hois imediste eos ſniando uel ↄdem nãdo:ſj dignos moꝛterelinquut iudicio ſeculari. Ad zeſt dicendum ꝙ ad ſe culares iudices ꝑtinet hereticos ↄdẽna re. pᷣſuppoſito tn iudicio eccłie eẽ ↄdẽna tos ᷣm oꝛdiuẽ ab ipſa inſti tutü. Sx= ſor& ſic ꝓcedit᷑ videĩ᷑ — ſextũ aiic ſine maͤ⸗ Adato pape liceat pᷣncipibꝰ xpiane fidei bereticos caꝑe ⁊ iudicare: qꝛ qð eſt licitũ pplło facere ſmne reqſitione alteriꝰ. multomagis eſt licitü regib? pncipibꝰ xpᷣiane fidei:ſʒ mandatũ fuit pplo iſrae litico. Deut: vij. Aras eoꝛꝝ ſubuertite et ↄfringite ſtatuas lucoſq; ſuccendite:qꝛ ppłs ſanctus es dño deo tuo. C D.ina gis eſt coꝛpoꝛa bereticoꝝ iã ſepulta cõ- burere q́; bereticoſcaꝑe ⁊ ↄdenare ⁊ iu dicare. Scribit᷑.n.iiij/Re.c. xxiij. ꝙ rex Joſias vidit ſepulchꝛa bereticoꝝ q erãt Tmõtibꝰ miſitqꝗ; ⁊ tulit oſſa ð ſepulchꝛiſ ⁊ cõbuſſit ea ſuꝑ altare.lʒ ᷓ regibꝰ⁊ pᷣn/ girio iudicgreꝛ capere be/ reticos S. ſcribit. ii Re.xv. ꝙ aſa rex iuda purgauit vniuerſas ſoꝛdes idoloꝝ ⁊ ↄfregit ſimulachꝛũ turpiſſime ⁊ cõbuſ ſit ĩ toꝛꝛcte cedrõ:ſz boc ꝑtinet ad cultũ deiut glibet rex ⁊ pnceps xpᷣiane fidei purget a ſoꝛdibꝰidoloꝝ⁊ hẽticoꝝ regnũ iuu. tz eis boc facẽ⸗ anſe becht⸗ pape. TEReſtqr illos nõ pnt In 2 1r. Arage ⁊ iudicare ꝓ- po iudicio reges ⁊ pncipes ſeculares ꝗ nõ ſui de foꝛo ipſoꝝ:ſj hereticos caꝑe punire eſt de ſoꝛo eccłæ.ẽᷣ hoc nõ licet eis facere ſine mãdato paop.ꝗúâũ.sꝰ 3 1 * Q dð qꝙ nec peccatũ idola Rned trienec precath hereſis legit eſſe punitũ ſine expꝛeſſo madato ec clene. Scribit eni Exo. xxxij. ꝙ peccatu idolatrie cõmiſſũ ꝑ filios iſrł qñ fecerũt ſibi vitulũ ↄfſatilẽ nõ fuit punitũ niſi ex pᷣcepto moyſi ꝗ deſcendẽs de moõte dixit Si gs eſi dñi iungat mihi:⁊ tũcↄgrega ti ſunt ad eũ oẽs filij leui. Planu eſt aut ꝙ ꝑſonã moyſi reſentat ſũmꝰ pontiſex q; tum ad ptãtem regalẽ ⁊ ſacerdotale. 2 filioꝝ leui ep̃i ⁊ alij plati. Similit ſuꝑ illo xbo Cant. ij. Capite nobis vulpes paruulas qᷓ demoliunt᷑ vineas. na vinea nra floꝛuit.dicit glo. Qm nõ ſufficit no- bis vitã noſtra in exemplũ alijs ponere⁊ bonã pᷣdication᷑ facere niſi etia errates coꝛꝛigamꝰ ⁊ infirmos ab inſidijs alioꝛũ defendamꝰ. Jõ recte dr̃: Capite nobis vulpes.i.bereticos ꝗ callidi ſũt ⁊ ſe bu- miles fingut ſiẽ vulpes. Abſcõdunt᷑ eni in foueis ⁊ cũ exteriꝰ apparet nunq; di- rectis itineribꝰcurrũt. Illud etiã man⸗ datũ apłipoſtpꝛimã ⁊ ſecundã monitio nẽ deuita bereticũ qm ſubuerſus ẽ tito archiepo cretẽſñ intelligit eẽ ſactu.pina ſiłr ad Chor̃.v. Impugnãtes fidẽ aucte eccłie apłs madat tradẽdos cẽ ſatbane abſq; igit᷑ auẽte pape bẽtici nõ capiẽdi nec iudicandi ſunt lmetes ſeculares. ,◻Wi Seſt do ꝙ ille pp łs N 4 Pꝛim U aras idoloꝝ c5 fregit nec expꝛecepto moyſi nec ioſias rexiſrael cõbuſſit coꝛpoꝛa bereticoꝛuʒ: nec aſa rex iuda purgauit ſoꝛdes idolo- rũ q fecerẽt pr̃es eiꝰ niſi aucte dei cuius --. — * . . „ . — culti fidei egr dhhe opit rep reog er ct as idol⸗ creſis oce cati erut ſter dixit egs KAR onrie Lotal, kiatno⸗/ vongen arites salon te nobis tlehb, unto unc;N tünmen⸗ Hopius Ar. vicariain terris papa exiſtit. Rñ illeau⸗ ctoꝛitates non faciunt ad broantu. . CQõ.xj Quõ ad papã ſpectat detmi nare qᷓ ꝑtinet ad vnitatẽ diuine eſſentie 72 „ↄſideranduy E Eindegtder s ſpectat determinare que ad vnnitatẽ diuine eſſeneꝑti⸗ nẽt. circa qð qrunt᷑ ſex. Cpᷣ vtrũ ad papã ſpectet ſub articulo re q; nõ pñt ab boie nãlicognoſci. C 2· vtru ad papã ſpectet ſub articulo pone⸗ re:credo in vnu deũ. C 3: vtrũ ad pa pã ſpectet ponere ſub articulo vnũ deũ eſſe creatoꝛẽ oiuj. Alvtrum ad papã ſpe ctet determinare modũ crededi trinita tem. C Ivtrũ ad papã ſpectet detmi⸗ nare modu diſtinctionis ꝑ ſonaꝝ. C . vtrũ ad papam ſpectet modu vnitatis trium perſonarum determinsre. — — K! ſic ꝓcedit᷑. Ai —— D Pꝛimui cen qp ad papã nõ ſpectet ſub articulo po- nere ꝗ ab hoie naliter cognoſci no pnt. qꝛ ſtultũ ẽ ſub articulo ponere q̃ nõ pñt ꝓbari:ſʒ deu eẽ trinũ ⁊ vnũ uel xpᷣm eſſe lcarnatũ nãliter ꝓbari nõ ꝑõt. talia ſb articulo poni nõ debẽt. “S. articulus dr quia artat nos ad credenduũ: ſed vᷣm Augj. Credere eſt voluntariũ:nõ enim põt ꝗs cred ere niſi volẽs.nõ g papa dẽt ponere ſů articulo qᷓ naturalit cognoſci nõ pñt. C S. ſpuũᷣa lia ⁊ eterna q nãliter cognoſci non pñt ſunt ſemꝑ eadẽ ⁊ im/ mutabilia: ſz illa ꝗ ſub articulis ponunt creuerũt ⁊ creſcũt.Dicit eniĩ Gregl. ꝙ Py incrementa tẽpoꝝ creuit ſcia ſcoꝝpatꝝ ⁊ quãto vicinioꝛes fuerũt aduetui ſalua toꝛis tanto ſacr̃a ſalutis pleniꝰꝑceperũt An arrarin *qꝛ ad papã ſpe⸗ 3 n trann ctat ſub aftich lo ponereq nos beatos faciut.ſed talia ſũt aee t naliter ab hoĩc cognoſci. Jur illud Joan. xx. Beati ꝗ nõ vid erũt ⁊ cre diderũt.expedit ꝙ talia ſ articulo ponẽ – vndecima ” . w dicendu ꝙ& bomo viuit Nndeo triplici vita. ¶ Pꝛimo vita contẽplatiuʒ ⁊ ſpirituali perquam deo coniungit᷑. 2. vita actiua ⁊ mo-/ rali per quã in agendis dirigit᷑. C 3 vi⸗ ta ſpeculatiua ⁊ intellectuali perqua in ratione perlicit᷑. Sultũ ergo eſſet dice⸗/ re ꝙ homini non deberent pꝛoponi aliqᷓ alia ad credendũ que per ſeipſũ cogno/ ſcere non valet. NHam ſ hoc eſſet in vita ſpirituali deo non cõiungeret᷑. Nam per olam fidem homo facit cum deo quod dam matrimoniũ: quia per ſolã ſidẽ bõ coniungit᷑ deo Juxta illud Oſce.ij. Spõ ſabo te mihi in iuſticia ⁊ miſericoꝛdia ⁊ in ſide. In vita vo moꝛali in agendis nõ dirigeret᷑. NMam per ſola fidẽ bomo diri gitur in agendis per que poteſt conſeg vitam eternã. VUnde ipſa ſola dicit ſub/ ſtantia ⁊ fundamentũ ſperandaꝝreruʒ. cuius ſignũ eſt quia nullus phiioſopho rum ante aduentũ xpᷣi cum toto conatu ſuo tãtũ potuit ſcire ð ſciẽtijſ neceſſaris ad ſalute:quatũ poſt aduentum xpᷣi ſcit vna vetula per ſolã fidẽ:pꝛopt quod di- cit Aug xiij.de trini.c.xix.qꝙ illi pꝛeci/ pui gentiũ philiſophi qui inuiſibilia dei per ea que facta ſunt intelligere potue/ runt:tamẽ quia ſne xpᷣo mediatoꝛe pbi loſophari ſuntquem nec futuꝝ pꝛophet nec veniſſe apoſtolis crediderunt: ſicut dictü eſt de illis verita tẽ detinuerunt in iniquitate. ¶em vita intellectuali nõ pꝛoficeretur. Eſt enim bumana cogni⸗ tio ſic debilis ꝙ nullꝰ pbiloſophoꝝ lon⸗ gũ tẽpꝰ apponedo in ſtudio potuir ꝑfe- cte natura vniꝰ muſce inueſtigare. Vñ legit de quodã philoſopho.ꝙ trigĩta an ms i ſolitudine ſtetit ut cognoſceret na turã apis nec es ꝑfecte iueſtigare potuit ſtultũ eſt at nolle credere niñ illa q tm bomo per ſe cognoſcere poteſt. 2 Wwi m ueſt do & tz illa q Ad pꝛimũ de protione nõ poſſint pꝛobari:ſunt tamẽ tot ſignis Ar. et miraculis confirmata que ꝑ nullam purã creaturam fieri poſſent.Si eni rex mitteret lr̃as cõſilio ſuo eiꝰ ſigillo ſigna tas:nullus eſſet auſus dicere tales lras nõ pꝛoceſſiſſe auctoꝛitate regl. lla aũt quetfidei ſunt tradita nobis ꝑ ꝓbhetas ⁊ aplos ſigillo dei ſignata ſuutc.qð qdeʒ ſigillũ miracula ⁊ ſigna ſuntque dei fi/ lius in buana natura fecit. ꝙ ũ dicat mi racula illa fieri nulluũ vidiſſe:leuit rndet᷑ CLonſtat eni ꝙ ante aduentũ xpᷣi totus mũdus idola colebat:ſicut ipſe biſtoꝛie paganoꝛũ oſtẽdut. Sed mõ ſere oẽs ſa pientes diuitęs ⁊ potẽtes ad xpᷣm ſunt cõuerſi. Aut iſtud factũ eſt miraculo/ ſeꝑ rpᷣm: ⁊ ſic babeo ſpontn aut dicit᷑ boc non eẽ miraculoſu:⁊ ſic dico nõ po/ tuiſſe eẽ inaius tniraculũ q́; ꝙ mũdꝰto tus ſine miracul cõuerteret. Ad 2 eſt dicenduù: ꝙ lʒ ad credendũ hõ nõ co/ gat᷑ neceſſitate coactionis.artat tñ ad credendũ neceſſitate finis:qꝛ nõ põt ali quis cõſequi finẽ vite eterne niſi ꝑ crede re illa que ſunt fidei. Jur illud apłi ad Hebꝛe.xj.Accedetẽ ad deũ opoꝛtʒ cre/⸗ dere:qꝛ ſin e fide ipoſſibile ẽ deo placere Ad z eſt dicendu ꝙ creſcere illa qᷓ ſut fidei põt intelligi dupłr:aut ſubſtan tialiter ꝑ additiouẽ: aut accidẽtalit per explicationt. ¶ p mõ imutabilia ſut ⁊ eade:qꝛ pm Augj. Ana fides e antiquo rũ ⁊ modernoꝛũ. ¶ Sed 2: mõ creue-/ rũt:quia multa explicite nos cognoſci mus que illi iĩplicite cognouerũt. Et ſic papa aliqua põt explicare in articulis qᷓ explicata non ſunt. .. D ſecũdũ eaitur EEe3SHDSiger eniz Wꝓy ad papã nõ ſpectet ſub articu lo ponere.credo ĩ vnũ deuũ:qꝛ qðẽ a pbi lo ſophis demõſtratiue pꝛobatũ nõẽ po nendũ ſub articulo:ſed eẽ vnũ deum de mon ſtratiue pꝛobatũ eſt a pvᷣis in pluri bus locis. Snõ eſt ponendu ſub articulo. WPꝛeterea ponere ſo articulo ad que ratio hũana induci põt diminuit ratio X II nẽ meriti. Juxta illud Gꝛego.Fides nõ babet merituʒ cui huana ratio pꝛebet experimentuũ.ſed ꝙ ſit vnꝰ deus põt ad duci hana ratione. non ẽ ponenduʒ ſub articulo. ¶ Pꝛeterea pᷣceptũ dei ar tat nos ad credendũ abſq; eo quod ſub articulo ponat᷑.ſed pꝛecipit DOeutro.vi. Audiſt łdñs deus tuus:deus vnus eſt non eſt ponendũ boc ſub articulo. J 1 eſt:qꝛ in ſy mbo In C0 trariusgdrri 7 iſym bolo aploꝛũ ponitur. credo in vnũ deuz. Ri EO Dicenduzʒ: ꝙ rõnabilit RIEEponi iub articulo eẽ de um ⁊ eẽ vnũ deu.nã deũ eſſe gubernato rẽ omniũ:⁊ oĩiuʒ actuũ hbusnoꝝ directo rem:ac oĩuð bonoꝝ remuneratoꝛẽ:⁊ ma loꝛũ punitoꝛẽ multi negauerũt:qꝛ ponẽ tes oĩa caſualiter euenire: negauerunt deũ eẽ oiuʒz pꝛouiſoꝛẽ ⁊ gubernatoꝛẽ:cu ius cõtrariu ad ſenſũ videmꝰ. Ha vide mus res oẽs ut ſolẽ lunã ⁊ ſtellas deter minatu curſũ habere.quod non contin geret ſi caſualiter euenirent. Pon entes vo actus buanos nõ diſponi a deo nec ab ipſo pꝛouideriqui inducti ſunt:qꝛ vi debant bonos in mũdo iſto affligi ⁊ ma los pꝛoſpari negauerũt deũ actuũ bũa/ noꝛũ eſſe directoꝛe non attẽdẽtes q; bo/ nus medicus ꝑ eande artẽ medicine ꝓ- pinat vni infirmo aquã ⁊ alteri vinuʒ ex cexta ſcientia ſm ꝙ ars medicie dictat Ponetes aũt nõ eſſe aliã vitã pꝛeter iſtã:negauerũt deũ eſſc oiuʒ maloꝛũ pu- nitoꝛẽ ⁊ bonoꝛũ remun eratoꝛẽ Cõtra quos dicit aplus.i. Chorj.xv.Si tm in bac vita ſpantes in xpo ſumꝰ:miſerabi lioꝛes oibus boibus ſumus. Rõna bilit᷑ igitur poſitũ eſt in ſimbolo apłoꝛũ.Cre do in deum ut oĩuʒ pꝛouiſoꝛem:⁊ ut om niũ actuũ hũanoꝝ directoꝛẽc. ⁊ ut oiĩium bonoꝛũ remunera toꝛe:⁊ maloꝝ punito rem:Fᷣm quẽ modũ deum eẽ non ẽ ꝓba⸗/ tum hũana rõne. Sed in ſymbolo patꝝ rõnabiliter eſt additũ. Credo in vnũ de um: Mã filioꝛü ⁊ pꝛopinquoꝛũ nimiũ di le⸗ en ctt g 1 ſntea Pen deo des gni fo git faut C tetr D ⸗ koit ſite tote Uckk id 4 cſan ſe ehee Ropo rt oret ſi v ſoi nte grie Cepott I nn N I es no ehet öt 4 mdr; deiar ͤſub fovi. useſt lo, ſmbo iſym deuz, bilit le de nato recto 1n hone run nec givide detl contin mnentes deo nee nt:qen. igim mu büs⸗ obo⸗ ticne⸗⸗ iugza bictat ipetel rupi⸗ Cond Siwmin Ar. lectoꝛes adoꝛant plures deos. Scribit enĩ Sap.xiiij ꝙ acerbo luctu dolẽs pr cito ſibi rapti fili fecit imagine. ⁊ illuʒ qui tũc quaſi moꝛtuꝰ hõ fuerat:poſtmo dqu tanq; deũ colere ceperat et coſtituit inter ſuos ſeruos ſacrificia ſibi offerri. Pꝛincipũ vᷣo ⁊ regu adulatoꝛes glures deos adoꝛa nt ſicut nabuchodonoſoꝛ ut de? volebat adoꝛari. Siuinatoꝛes vᷣo ⁊ demonũ ↄſultoꝛes plures deos adoꝛãt: quia quod ẽ ꝓpꝛiũ dei ut occulta ⁊ futu ra pᷣnoſcere a demonibꝰ? ſcire cupiũt: qꝛ igit᷑ multi vnũ deũ nõ adoꝛãt:õ tales er rantes ↄgrue additũ e in ſymbolo patꝝ. Credo in vnũ deũ.Ex pᷣdictis ergo pa/ tet reſpoſio ad rõnes ĩ oppoſitü factas. D terti ſic ꝓcedit᷑. Ar 5 eni ꝙ ad papã nõ ſpectet ponere ſub articulo de um eẽ creatoꝛẽ oiuʒz. Dicit.n. cõmenta- toꝛ ĩ de ſubſtãtia oꝛbis: ꝙ multi dixerũt ipſũ deũ eè cãm mouentẽ:ſʒ nõ cãm age tẽ oiuzʒ:ſʒ cũ finis ſignificet agẽs pꝛima ſignificatione ponere deu eẽ cam mouẽ tẽ ꝑ modũ finis ⁊ nõ cãm agentè ꝑ mo/ dũ efficientis eſt abſurdu ⁊ ↄtra intẽti/ onẽ Ariſtotelis. Exquo g boc poſituʒ e EE non opoꝛtet ponere ſub articlo. S. oẽ quod põt non eẽ aliq̃ ꝑte ſui ð ſe foꝛmalit᷑ neceſſe eſt non eẽ:ſed ſuũ eſſe effectiue ẽ ab alio pꝛoductũ.cũ g oĩa viſi bilia coꝛpalia aliqua ꝑte ſui poſſint non eẽ:neceſſario ſũt ab alio ꝓducta:non er go opoꝛtuit ponere in articulo crea toꝛẽ oĩuʒ viſibiliu;. ¶. S. oẽ quod oꝛdinate mouet ut aſſimilet᷑ ſuo fini ſuũ eẽ ⁊ totũ ſuu bonũ effectiue recognoſcit ab alio: ſed oĩa inuiſibilia puta ipſi angeli ⁊ ſub ſtantie ſeꝑate oꝛd inate mouẽt ut aſſimi lent᷑ ſuo fini. Effectiue bñt eẽ a deo:nõ Aoꝛiuſt aadere iſy mbolo et iniſii + AρT Pin! eſt auctas In contrarin eccleſie: gqa eiuſ auctoꝛitate ſymbolũ eſt oꝛdinatum * Bicendũu ꝙ aliqui poſu Rnd COerut mũdi fuiſſe ab eter vndecima III no:ſicut Ariſtoteles ⁊ multi alij ꝓbaue rũt. In ꝑſona quoꝝ loquit᷑ btüs petrus qñ dixit. Exquo doꝛmierũt pres nr̃ioĩa ſic ꝑſeuerãt. Et ↄtra iſtoſ poſitũ ẽ i ſym bolo patrũ.factoꝛẽ celi ⁊ terre.Si g fa⸗ cta ſunt.ↄ ſtat ꝙ nõ ſꝑ fuerunt.iux᷑ illud p̃s. Dixit ⁊ facta ſut. Aliꝗ vᷣo poſuerũt mundũ eẽ factũ a deo ex piacenti tũ ma teria voletes metiri potetiã dei iu᷑ mẽ ſurã potẽtie createque nõ pot aliquid ꝓ ducere niſi ex piacẽti mã: cũ ſit potẽtia ꝑticularis. Et ↄtra iſtos poſitũ ẽ i ſym bolo aploꝛũ creatoꝛẽ celi ⁊ terre. Mã ᷣʒ amaſ.differũt creare ⁊ facere:qꝛ crea rec aliquid ꝓducere ex nibilo.fa cere vᷣo apponit mãm pᷣiacetẽ. ¶ Aliqui aũt poſuerũ t ſicut manichei viſibilia ⁊ coꝛ/ ruptibilia a bono deo facta nõ eẽ peo ꝙ multi defectꝰ in talibꝰ coꝛꝑalibꝰ iueniut ⁊ multa nociua:ↄtra quos Augꝰ ponit tale exẽplũ.Si aliquis intraret domuʒ fabꝛi:⁊ iueniret ibi inſtrumeta cũ quibꝰ puũgeret ⁊ lederet ſe: ⁊ ex hboc reputaret illu fabꝛũ eẽ malũ ꝙ teneret illa inſtru menta:ſtultꝰ eẽt cũ faber ten eat illa ad opus ſuũ: Ita ſtultũ ẽ dicere ꝙ coꝛpalia ſut mala ⁊ a malo deoqꝛ ſũt nociua.nã quod ẽ vm nociuũ alteri ẽ vtile. Ad re/ mouendũ g hunc erroꝛẽ additũ ẽin ſym bolo patrũ:factoꝛẽ omniũ viſibiliũ:Sed gliqui nõ valetes traãſcedẽ coꝛꝑalia non credid erũt eẽ aliquid vitra nãm viſibilẽ adoꝛãtes pꝛo deo ſolẽ ⁊ lunã uel aliquã ſtellarũque inter coꝛꝑalia ſũmũ graduʒ ten ebãt. Ad remouendũ igit᷑ huùcerro rẽ additũ ẽ in ſymbolo patꝝ.⁊ ĩuiſibiliũ = 11 ergo eſt dicẽduʒ qꝶ d Peimi non negamꝰ phᷣos poiiſſime peripateticos poſuiſſe deum cãm efficientẽ oium: quia tũ poſuerunt mundũ ab eterno ⁊ effectos coeternos fuiſſe ſue cauſe:quoꝛũ poſitione tãq; be reticã fides catholica dãnat. Jõ opoꝛ tuit ſub articulo pon ere deũ eſſe omniũ creatoꝛẽ ⁊ factoꝛẽ:quoꝝ erroꝛis radicẽ rabbi moyſes aſſignat dicẽs ꝙ ipi fuer̃t Ar. ſimiles puero qui ſtatim cũ naſceret po neret᷑ in inſula ⁊ nunq; videret muliereʒ pꝛegnantẽ nec puerũ naſcentẽ.ſi tũc di ceret᷑ ei qñũ iam eet magnꝰ:qualit᷑ bõ cõ cipit᷑ ⁊ poꝛtat᷑ in vtero nõ crederet ei:qꝛ vid eret᷑ ipoſſibileꝙ ſic magnus in vtero poſſet poꝛtari. Ita pbᷣi videntes ſtatuzʒ mudi pñtẽ nõ crediderũt ꝙ mudꝰpoſſet de nouo inciꝑe.Et ꝑ hoc patet rñſio ad alias duas rõnes:qꝛ nõ ꝑ ülũ modũ po nit eccleſia deũ factoꝛẽ oiuzʒ viſibiliuʒ ⁊ inuiſibiliũ:ſicut phᷣi poſuerunt. ſic ꝓpceditur. Dugrtu aherenmn ꝙ ad papã nõ ſpectet determĩare modũ crededi trinitate. Sicit eni hila- rius in libꝛo de ſynodis ꝙ pat᷑ ⁊ filiꝰ ⁊ ſpus ſcus ſũt ꝑ ſubſtatiã tria: ꝑ ↄſonan ciã vᷣo ſunt vnu.non eſt ergo ibi vnitas in natura ſicut papa determiat. C S. dicit Boete i li . de tri. Illud ẽ vere vnn m quo nullus e nuerus:ſed trinitas eſt vnus deus veriſſime· nõ ergo ibi erit nu merꝰ ꝑſonarũ cũ vnitate nae ut eccleſia determinat. ¶Pꝛeterea quecũq; diffe rũt ſpecie differùt natura:ſj paternitas ⁊ filiatio cuʒ ſint relationes differetes ſpecie ponũt differentiã innatura.nõ g 1 in trinitate vera wnitde od ſern In ↄtrariumt den fi.ca.c. firmiter credimus. Rnideo Dicendũ: ꝙ Innocẽti⸗ . Otertis in illa decretali ſu pꝛadicta firmiter cred imꝰ.tria ponit re quirenda eã in confeſſione vere ſempi- terneq; deitatis. Mã pꝛimo ex parte cre dentis requirit firmitas qñ dicit firmit credimꝰ. Firmus nãq; debet eẽ xpᷣianꝰ nibil heſitãs. AUnde moyſes grandis fa ctus fide negauit ſe eſſe filiũ filie ppara onis: magis eligens affligi cum populo dei q;tꝑalis peccati br̃e iocũditateʒ: ut ſcribit᷑ad Hebꝛe. xi. ¶¶ Secũdo ex ꝑte modi credẽdi requirit᷑ ſimplicitas ut nõ ſit ibi erroꝛis admixtio qñ dicit:⁊ ſimpli Queſtio II citer ↄfitemur.ſʒ em Augl.i.de tri.Mil piculoſius alicubi errat᷑: nec laboꝛoſius aliquid querit᷑: nec fructuoſius aligꝗd in uenitur:q; vbi querit᷑ trinitas patris et filij ⁊ ſpus ſancti. Tertio ex ꝑte ei⸗ quod credit᷑:requirit pꝛimo ꝙ credatur eſſevnus verꝰ ſolus deus ſine deoꝝplu/⸗ „ rifica kione.Oicit enim Augꝰ ſuper illo verbo.j.ad Chor..viij.Si tibi dij multi ⁊ domini multi nobis tñ nõ eſt niſi vnꝰ deus. ꝙ plures ſũt dij nücupatiue ſicut ſunt demon es:qꝛ oẽs dij gentiũ demo nia.Plures ſunt ſimili᷑ dij adoptiuę:qꝛ ego dixi:dij eſtis ⁊ filij excelũ oes. Sed ſubſtantiue naliter ſola trinitas eſt vnꝰ deus. Secũgo qꝙ credat᷑ eſſe eternꝰ⸗ ſine inceptione. Oicit.n.anſelmꝰ ſuꝑ illo verbo pſal.Oñs regnauit m eternů ⁊ vl tra.ꝙ ſi mũdꝰ fuiſſet ab eterno ⁊ i eter⸗ nũ duraret:adbuc deꝰ diceret᷑ eſſe añ et vltra tale eternũ:quia cã ſemꝑ eſt ante ⁊ vltra ſuũ cauſatũ. ¶ Tertio ꝙꝙ ſit im menſus ſine menſuratione. Exponens enim Aug?. iiij. ſuper Geñ. illud verbuʒ Saßp̃.xi.Oia diſpoſuiſti in nüero põde- re ⁊ menſura.dicit ꝙ deus oĩa diſponit in ſeipſo qui nüerus ſine nũero.pondꝰ ſine pondere: menſura ſine menſura. ¶⅞Ꝙ Quarto ſit ĩcõmutabilis ſine mu tatione:dicente.n. Aug..i.de tri. Hera imoꝛtalitas ẽ vera ĩicomutabilitas quãö nulla crea tura habet qm ſolius creato⸗/ ris eſt. C Quinto ꝙ ſit oĩpotẽs ſine ſub iectione.ipſe eni ſolus ẽ qui moꝛtis ⁊ vi te habet pt ãtẽ ⁊ ſubeſt ei cũ voluerit poſ ſe: ut ſcribit Sap.xv. ¶ Serxto ꝙ ſit ief fabilis inueſtigatione:quia dicẽte apło. Incõpꝛebenſibilia ſunt iudicia eius ⁊ in ueſtigabiles vie eius. Oẽs iſta scõditio nes requiſitas ad modũ crededi trinita tẽ ponit Innocẽtius in decretali ſupꝛa dicta:firmiter credimꝰ. 8: ay hilari Sẽ doð: ꝙ bilarius Ad Peumn accipit ſubſtãtiam ꝓ ipoſtaſi.vult eniʒ dicere ꝙ pr̃ ⁊ filiꝰ et ſpus ſcũs ſut tria ꝑ ſubſtatiã ꝑſonarũ et Ar. venecima ſunt vnũ ꝑ oſonantiã vnitatis eſſentie. CAd 2 eſt dicendũ qꝙ boctiꝰ per illa verba intedit excludere nũerù a diuina eſſentia nõ aũt a trinitate ꝑſonaruz: qð quidẽ confitet᷑ eccleſa. C Ad 3ẽ vv: qpaternitas ⁊ filiatio nõ ſe habẽt ad di diuinas ꝑſonas ppꝛieut ſpẽm dantes: ſed magis ut ꝑſonas diſtiguẽtesæ ↄ ſti tuentes. Illud aũt quod ſe babet ad ꝑ/ ſonã diuinã ut ſpẽm dans eſt nã diuina: quia pater generat ſihbi filiũ ſimilẽ 'ʒ na ture idẽptitatẽ:non ſᷣm ꝑſonalẽ ꝓpꝛie/ tatẽ:q;uis in diuinis nõ ꝓpꝛie dicat᷑ ali quid differre ſᷣm ſpeciem:cuʒ ibi non ſit ſpecies neq; Senug, Peredit ic ꝓceditur. D quintuat eni ad papã nõ ſpectet determinare modũ di ſtinctionis ꝑſonarũ:qꝛ que ſt eadẽ rea liter alicui ſunt edẽ realiter inter ſeſʒ pater ⁊ filius ⁊ ſpũs ſcũs ſũt idẽ realit in eſſentia nõ & in ꝑſonis diuinis ẽ po/ neda realis diſtinctio. ¶ S.aut ꝑſona addit aliꝗd ſupꝛa eẽntis aut nibil.ſi ali- quid addit reale faciet cõpoſtionem qð non ẽ ponendũ.ſi ðᷣo nibil addit nõ po⸗ terit facere realẽ diſtictione. ¶ ¶ DS que deſe inuicẽ pꝛedicant᷑ quicquid verifica tur devno veri ficat᷑ de alio: ſʒ pr ⁊ eſſen tia pᷣdicant᷑ de ſe inuicẽ.iſta eſt enĩ vera pater eſt eẽntia:ſj pater generat: ſimi liter eſſentia generat. ſtannod bi eſt quod ſcribi In C0 trani ex de fi. ca. c. fir Sõ cendu: c J . PE 1 icendũ:q; Innocẽti Rud EO. i in decretali ſupꝛadi/ cta ponit modũ diſtictionis ꝑſonaꝝ di cens. Tres quidẽ ꝑſone.pr a nullo: filiꝰ a pr̃e ſolo:ac ſpũs ſcũs ꝑiter ab vtroq;: pater generans ⁊ filius naſcens:⁊ ſpus ſcũs ꝓcedes:ↄſubſtãtiales ⁊ coeq̃les et coomnipotẽtes ⁊ coeterni. vbi tria ↄfi tet᷑.pᷣ ꝑſonarũ biſtinctionẽ. 2? diſtictio nis cãe nan E. Et 3. inſepabilem oꝑationẽ. ¶Q Perſonaꝝquidẽ diſtictio/ V nez qñ dicit: Tres quidẽ pſone. Mã ſᷣm Augj.vij.de tri.cũ querit᷑ qd tres uł ꝗd tria referendu eſt ad perſonas:qꝛ ꝑſona m boetiũ ẽ rõnalis udl intellectuałna: indiuidua ⁊ incoĩcabilis ſubſtãtia. In/ coĩcabilitas aũt in diuinis attendit᷑ in ꝑſon is nõ ĩ eſſentia:qꝛ pr ita eſt pr᷑ q nõ filius:⁊ filiꝰ ita ẽ filius ꝙ nõ pater:i eẽn tia tñ pr̃ eſt illud quod filius:⁊ filiꝰillud quod pater. Uñ Augꝰ. xv. ð tri. dicit q; verbũ dei pr̃is vnigeitꝰfiliꝰ eiuſ ꝗ ꝑ oĩia priſimilis ⁊ coeqlis hoc oino eſt qd pr̃: nõ tñ prqꝛ ille filiꝰ ⁊ iſte p. ¶ Oiſticti onis vo cae aſſignationẽ tãgit qñ dicit pater a nullo: filiꝰa pre ſolo: ſpus ſcũs pariter ab vtroq;: pr generas: filiꝰna⸗/ ſceẽs:ſpus ſcũs ꝓcedẽs. NHam iter perſo nas diuinas nò poſſet eſſe diſtictio niſi peroꝛiginẽ vnius ab altera:quia bʒ Oa maſ. In diuinis oĩa ſũt idẽ pᷣter genera tionẽ: ĩgenerationẽ ⁊ pꝛoceſſion. Eo ipſo ꝙ paterẽ generãs ⁊ filius eſt geni- tus.opoꝛtet filiũ ab eo eſſe naliter diſti⸗ ctũ.cũp Augj.i.ð tri. Hulla res ſeipᷣaʒ generetut ſit: eoipſo ꝙ pr̃ ⁊ filiꝰ vna vo lũtate ſpirant ſpm ſcm:oʒ ab vtroq; pꝑit᷑ iſpiratũ eẽ ⁊ ab vtroq; diſtic ũ: quia pᷣm Hiero.ſpiritꝰſcũs nõ eſt pater neqʒ filiꝰ ſed c amoꝛ quẽ ꝑit᷑ habet pater in filiuʒ ⁊ filius in patrẽ.ꝭ: tangit inſeparabilẽ operationem quãdo dicit conſubſtãtia/ les ⁊ coequales coommipotentes ⁊ co eterni. Mam ſᷣm Augl.ij. de tri. pa ter ? filius ⁊ ſpũs ſanctus inſeꝑabiliter ope rant᷑.⁊ hoc iõ ẽ qꝛ cõſubſtatialeſſũt ſine qualitatis ĩplicatione: ſunt coeq̃les ſi- ne quãatitatis diuiſione:ſunt coomnipo tentes ſine virtutis terminatione.⁊ ſũt coeterni ſine tꝑis variatione. Vnñ dicit Augꝰ.v. de tri. Intelligamꝰ den q; tum poſſumus ſine qualitatebonũ: ſinequã titate magnum:ſine indigentia creato/ rem:ſine ſitu pꝛeſentem: ſine habitu oĩa contin entẽ.ſine loco vbiq; totũ:ſine tẽ⸗ poꝛe ſempiternũ:ſine vlla ſui mutatiõe mirabilia facientẽ nibilq; patientem. § 2 Ar. WwWi mii 6 eſt dð ꝙ eo mõ åᷣ Ad Peummn tres ꝑſone ſunt ea dem in eſſentia ſunt eadẽ inter ſe qꝛ in eſſentia pater eſt oĩno illud qð filiꝰ: ſed cõparate tres ꝑſone ad eſſentiã eedẽ ſũt in nature idẽtitate.inter ſe tñ ad inuice⸗ cõparate diſtinguunt᷑ relatiua ꝓpꝛieta/ te. CAd meſtdð ꝙ perſona addit ſu pꝛa eſſentiã relationẽ facientẽ cum ipſa eſſentia nõ realẽ cõpoſitionẽ neq; realeʒ diuerſiſicationẽ:ſj bñ realẽ ſpecificatoꝰ bm quã aligꝗd verſificat᷑ ð vno qð nõ veri ficat᷑ de alio.Et ꝑboc pʒ rñſio ad iij. D ſextũ ſic ꝓcedit᷑. Aide tur eni ꝙꝙ ad pa pr' nõ ſpectat determinare mo⸗ dũ vnitatis triũ perſonaꝝ:qꝛ qd eſt ðter minatũ a xpo nõ eſt determinandũ ꝑpa pam: ſed modꝰ vnitatis triũ ꝑſonaꝝ de/ terminatus eſta xpᷣo Jobᷣ. xviij.qñ dixit Rogopater ut ſint vni in nobis:loquẽſ de aplis:ſicut nos vnũ ſumꝰ:ſed apłi fu- erant vnũ cũ xpo in charitate. Iſto mõ ꝑſone ſunt vnuũ in eſſentia. D. ſcribit᷑ j. Joß. v. Tres ſut ꝗ teſtimon iũ dant in celo:pr̃ verbuʒ ⁊ ſpũs ſanctus ⁊ bi tres vnũ ſunt.Et tres ſunt ꝗ teſtimoniũ dãt i terra:ſpũs aqᷓ ⁊ ſanguis:⁊ hi tres vnũ ſunt:ſic ẽᷓ tres ꝑſone ſunt vnũ in eſſentia ſicut ſutvnũ ſpus aq̃ ⁊ ſanguis. S.eẽ vnũ natura eſt eſſe vnũ ſubſtantia: ſicut cut dicit Aug.in li.demoꝛibus mona/ cboꝝ:ſed participatione nature omnes hoĩes ſunt vnꝰbõ:g eodẽ mõ tres ꝑſone ſunt vna ſubſtantia. Arra re 1oOdSeſtqð ſcribit er In C0 ti Irin de fide catholi 1 ca firmiter credimus. KRſid C0 do innocentius ter-/ tiuſin decre. ſupꝛadicta vnit atẽ qñ dicit vna eſſentia:ſubſtãtia: ſeu natura ſimplex oino. Itaqʒ eſſentia diuina eſt ſimpliciſſima:⁊ eſt cõmuniſſi- ma:qꝛ igiteſt ſimpliciſſima in tribꝰ ꝑſo- nis nõ eſt plificata:qꝛ ſimplex nõ pluri/ Queſtio filius ⁊ ſpũs ſanctus nõ habẽes partẽ:⁊ partẽ vñ totã datꝑater filio ⁊ totaʒ ſibi retinet:⁊ pater ⁊ filiꝰ totã dant ſpiritui ſancto ⁊ totã ſibi retinẽt.Eſt ͤquedam ſũma res ſimplex ⁊ idiuiſa:qꝛvero eſt cõ muniſſima ipſa nõ eſt genita neq; gene- rans:eꝛ cũ eſſe genitũ ↄueniat filio ⁊.nõ patri.ſi diuina eſſentia eſſʒ genita pater nõ eſſzʒ diuina eentia: ⁊ ſi eſſet genarãs cũ generare nõ ↄueniat filio:filiꝰ nõ eẽt diuina eſſentia:ſed bñ eſt per generatio⸗/ nem ⁊ ꝓceſſionẽ eadẽ num ero tribꝰ ꝑſo nis coicata. C Müc s modũ vnitateſ- ſen tie diuine confiter JInnocẽtiꝰ in ðdcre tali ſupꝛadicta qñ dicit: Nos aũt ſacro appꝛobãte ↄcilio credim ⁊ ↄfitemur eũ petro lõbardo ꝙ quedã ſũma res eſt ve raciter:pater ⁊ filiꝰ ⁊ ſpus ſcũs: que nõ eſt generãs neq; genita neq; ꝓcedens: ſed eſt pater ꝗ generat:⁊ filiꝰ q generat᷑ 7 ſpũs ſcũs ꝓcedens: ut diſtinctio ſit in pſonis: ⁊ vnitas in natura. Et dãnamꝰ ⁊ repꝛobamꝰtractatũ uel libellũ què ab bas ioachim ↄſtruxit õ pꝛedictũ mgrm in q̊ libello aſſerebatpatrẽ ⁊ filiũ et ſpm ſanctũ eſſe vniꝰeſſentie uel nature nõ ve- ra ⁊ reali vnitate:ſed q̃dã collecta ſiłitu dine in amoꝛeuel in charitate. Coõfi tet ſiłr inocentiꝰtriũ ꝑſonaꝝ in potẽtia eꝗᷓ litate:⁊ ↄfitet᷑ tria oꝑa a tota trinita te ſił eẽ facta.P:oꝑa creatiõis qñ dicit ꝙ ſcã trinitas ab initio tꝑis vniuerſam cõdidit creaturã. Scdo oꝑa redeptiois qñ dicit ꝙ hec ſcã trinitas pᷣ ꝑ moyſen⁊ pphetas ſim oꝛdiatiſſimã diſpoſitione tempoꝝ doctrinã humano generi tribu it ſalutarẽ. Et expᷣmunt in illa clauſula articuli ꝑtinẽtes ad xpᷣi humanitate de e⸗ L pꝛadicta vtero virginali aſſũptaʒ.⁊ ſacr̃a perqᷓ fa ponit triũ perſonaꝝ in eſſentia ꝑpfectaʒ cta eſt bumanmigeneris reqẽptio. 3: cõfi tet᷑ oꝑa nr̃e glificatõis:qñ dicit ꝗ oẽſ re ſurget cũ ꝓpꝛijs coꝛꝑibꝰ ut recipiãt oẽs ſm opꝑa ꝗᷓ fecerũt ſiue bona ſiue mala. —— 5 ES eſt dð ꝙ argumẽ . Ad Peimm umptil a ſilitu· VI ficatur:iõ eſt quedã ſũma res pater et 1 ti⸗ pee⸗ dſti VI dtere atte tz ſbi pirttui nedan beſto⸗ Pbene, io ho ahate ini Nnoͤce leratio, riye⸗ itatſch pind üt ſact tetmur. e an lun ctioftn ninn rligin ctün li ehn turenore 1ilt r ipweti s mit giai lenſin noſſen: oſtionch oi in dauuli nient japee/ doze otgec ne . . nuna 4 zſcltn/ Ar. dinenon dicit idẽptitatẽ ſed diſparita- tẽ:volebat g xpᷣus ꝙ ſui diſcipuli eſſent vnũ ĩ amoꝛe ⁊ in char itate: ſicut ipſe cũ patre erat vnũ in ſubſtãtie idemiitate. CAd ⁊“ eſt dicẽdũ:ꝙ ſpus aqua ⁊ ſan guis non fuerũt vnũ in xpᷣoi nature vni tate:quia illa trig non ſunt vna res nec vna natura: ſed fuerut vnũ i teſtenonij veritate Teſtificabant᷑ enim illa tria q xpᷣs nõ erat purus hõ ſed pluſq; bõ: ꝗa enim de coꝛꝑe vxpᷣi exiuit ſanguis per ſe: ⁊ aqua ꝑ ſe:miraculoſum fuit ut glo.ibi dicit. Zeſtificabant᷑ ſanguis ⁊ aqᷓ xpʒ et dei filin. Teſtificabat᷑ etiã hoc ſpus. id ẽ cla moꝛ:⁊ vox illa quã emiñt ſpiritũ emittedo.qꝙ enĩ hõ iam ꝓpe moꝛtẽ vo/ cẽ magnã emittat ſine miraculo eẽ non põt:potiſſime hõ qui moꝛit᷑ gladio ꝑ ſan guinis effuſionẽ. Ende ceturio qui erat ex aduerſo vides ꝙ ſic clamãs expiraſ- ſet dixit: Aere filius dei erat iſte. CAd 3 eſt dicend: ꝙ natura creata non eſt ſuũ eẽ:ſed acꝗrit eẽ ſuppoñitis:ꝓpterqð partit ⁊ pluriticat᷑ plurificatione ſuppo ſitoꝝ:ſed natura diuina è ipſum et᷑: nec acquirit eẽ in ſuꝑpoſitis ꝓpter qð non ponit numerũ cu ꝑſonis. ita ꝙ eſſentia ⁊ tres ꝑſone ſint quattuoꝛ res:nec pluri ficat᷑plurificationeꝑſonarũ: ſed ẽ eade cũ perſona et eſt quelibet perſona. ¶ Queſtio duodecima:quõ ad papam ſpectat determinare que pertinent ad diſtinctionem perſonarum. *? 4 Idendum eſt inſuꝑ quõ ad papaz ſpectat determinare que ꝑtinet ad diſtin ctionẽ perſonaꝝ: Cir ca quod querunt᷑ quattuoꝛ C pᷣvtꝝ ad papã ſpectet ſub articulo ponere patrẽ eẽ oĩpotẽtẽ. ¶2 vtrũ ad papã ſpectet determinare modũ gnãtionis filij a pa tre. 3: vtrũ ad papã ſpectet detmia- remodũ pꝓcededi ſpũs ſancti a pr̃e⁊ fi-/ lio. C4? vtrů ad papã ſpectet plura po nere ſub articulo ſpus ſci qᷓ; pris 2 filij. duodecima 1 Wi mñ ſic ꝓcedit᷑. vr DPꝛimu ad pa⸗ ps nõ ſpectet ſub articulo pone/ re:pr̃em eè oipotentẽ:qꝛ poſſe gnãre eſt ꝑfectionis:ſʒ bhoc nõ põt pr coĩcare filio nõg Eatenti dz poni ſub articulo pa tris. & D. pr nõ pot incarnari:Snõ eſt oĩpotẽs.ꝓbat᷑ añcedẽs qꝛ ſi poſſet ĩcar naripoſſet naſci: ⁊ ſipoſſet naſci poſſet eſſe filius: ⁊ ſic in diuinis eẽnt plures fi lij:quod ẽ S illud. Mõ tres filij ſ̊ vnꝰ ſi lius:nõ tres ſpũs ſci ſ̊ vnꝰ ſpus ſcũs. S. dicit Auga. ij. de tri. c. iiij. ꝙ pater nuſ; legit᷑ eẽ miſſus:ſi pr nõ põt mit/ ti non eſt omnipotens. „ „* 6 eſt auctoꝛitas ec In Itr nn cleſie. . *PWAEO icendũ:qꝙ ↄuen iẽt oĩ⸗ RKndeo potẽtia ponit᷑ ſub articu lo pr̃ßfis ꝓpter eius appꝛopꝛiatione:ap/ pꝛopꝛiat᷑ eni potẽtia patri ſicut ſapia fi lio:bõitas ſpũi ſcõ:qꝛ ſicut potẽtia põt eẽ ſine ſapĩa.ſic pꝑr̃ no recipit eẽ ab aliã: 2 poſſet eẽ ſine filio ſaltẽ in eo qð deus. Dicit enĩ Augꝰ. v.de tri. ꝙ nõ ẽ hoc di⸗ cere ingeitũquod ẽ dicere patrẽ: qꝛſi fi liũ nõ genuiſſet nibil ꝓbiberet eu ee ige nitu. Sapia vo nõ põt eſſe ſine potẽtia: qꝛ poſſe ſaꝑe eſt aliqd poſſe.Jõ ↄuenie/ ter appꝛopꝛiat᷑ filio qui etiã in eo ꝙ deꝰ⸗ nõ põt eẽ ſin e patre:cũ totũ ee ſuũ a pr̃e recipiat. Bonitas vo nõ põt eẽ ſine po⸗ tẽtia ⁊ ſapia:qꝛ bonitasẽ bñ ⁊ ſapieter velle:ut dicit Richar.vi.de trini. Jõ cõ uenient᷑ appꝛopꝛiat᷑ ſpui ſancto qui ꝓce dit a patre ⁊ filio. ¶ Similit᷑ ꝓpterer/ roꝛis vitationẽ: ſuut enĩ iſta tria: potẽ/ tia:ſapiẽtia:⁊ bonitas coĩa tribus ꝑſo nis:dant tñ intelligere pꝛopꝛia ꝑſonaꝝ Inq;tũ aũt ſũt coĩa vitamꝰ ꝑ ipſa erro rẽ arrij ſeꝑantj ſubſtãtiã ⁊ ponẽt nibil realiter eẽ cõe tribus ꝑſonis:ſj inq;tum talia dãt intelligere ꝓpꝛia:vitamꝰ erro rem ſabellij: confundentis perſonas et ponẽtis nullam realem pꝛopꝛietatem in perſonis. M 93 Ar. Adq pꝛimũ Sẽ do: ꝙ poſſe ge —n Ee ersre no dicpo- teſtatẽ ſy ꝓpꝛietatẽ. Eſt. n.diligeter oſi deranduũ ꝙ tã potẽtia q́; eẽntia diuina dicit ꝑfectionẽ ſimpłr ⁊ foꝛmahlter infi- nitã. Omne aũut ſimpłr ꝑfectũ e coĩcabi le tribus ꝑſonis:ſi eius carẽtia in eo cui coĩcat᷑eẽt:eẽt indignitatis nõ ꝓpꝛietat tale aũt carentiã nõ dicit poſſe gnare ex boc ꝙ nõ coĩcat᷑ filio:qꝛ in filio nõ poſſe gen erare nõ ẽ impfectio ſed ↄditio: nec indignitas ſed ꝓpꝛietas. Mon eni eſſet bonu argumẽtů ſic dicere:diſtiguere:et cõſtituere diuinas ꝑſonas dicit ꝑfectio néẽ.:ſed talẽ ꝑ ſectionẽ nõ dicit diuina eſ ſentia:nee aliqd eẽntiale attributũ: niſi ſola relatio: eentia nõ dicit ꝑfectioneʒ ſimpliciter:Ma nõ diſtiguere uel nõre⸗ ferre nõ eſt imꝑfectiõis in eẽntia diuĩa uel in aliquo ab ſoluto ſʒ Zditõis nec im poteſtatis ſ̊ ꝓpꝛietatis. Ad 2c doð qꝙ; pr̃ poſſet incarnari:nec ↄueniret ſibi naſci ⁊ eẽ filiũ pᷣimn nãm diuinã: ſed ſoluʒ ſm nãm hũanã aſſumptã. AUnde ꝓpter boc nõ ſequeret᷑ in diuinis eẽ plures fi/ lios.Mã cõuenit filio ꝙ ſit pater virgi⸗ nis hm naturã diuinã:⁊ m nãm buanã eſt eiꝰ filiꝰ Ad qꝭʒ ẽ dð: ꝙ ᷣm Augl. niij· de tri. Cũ pr ex tꝑe ab aliquo cogno ſcit᷑ nõ dr̃tñ miſſus:qꝛ nõ habet de quo ſit ſicut filiꝰ: nec ex quo pcedat ſicut ſpi/ ritus ſcũs.ſicut ò non reciꝑe eſſe ab aliqͥ nõ eſt impoteſtatis in patre ſed ꝓpꝛieta tis:ſic mitti ſibi non conuenit. . BSſecundũi᷑ pecait ⸗ e116 Didet᷑ enĩ ꝓ ad papã nõ ſpectet determina re modu gnationis filij apr̃e:qꝛ quod ẽ inenarrbile nõ põt ꝑ papa explicari.Sʒ ſcribit in Iaia:Gnationẽ eius ꝗs enar rabit.non è talis modus ponẽd eſt ſub articulo. S.filius naliter nõ generat᷑ niſi ex muliere:ſed de pr̃ nõ habet vxo re: filiu generare nõ põt. ¶ Pꝛererea m Augl. Eſſefiliũ eſt eſſe verbũ: ſy ver⸗ bũ noſtrũ non eſt filius: ergo ſimilit᷑ nec verbum dei. anet A ctrarin angemar &Hoαα& Sicendu: & aliqui be- Rñid 60 retici poſuerũt xpm non — fuiſſe dei filiũ aliter q; alij ſancti viri:ꝗ bene viuẽdo merent᷑ dei filij ꝑ adoptio- nẽ aellari:faciẽdo voluntatẽ dei. De quibus dr̃ Jo.j. Qedit eis ptãteʒ filios dei fieri his qui credũt i noie eiꝰ Et cõ/ tra hũc erroꝛẽ poſitũ eſt in ſymbolo apo ſtoloꝛũ. Credo in Jeſum vpᷣm filiuʒ dei vnigenitũ. Exquo eni vnigenitus ẽ: eſt nãlis et non adoptiuꝰ: Jux illud Jo.j. Anigenitꝰ qui ẽ in ſinu pr̃is ipſe enarra nit. ¶. Aliqui vo poſuerũt xpᷣm nõ fuiſ ſe ante beatã virginẽ. ſed tũc incepit eẽ qñ ex ea cõceptus eſt. Et ↄtra bũc erro rẽ additũ eſt in ſmbolo.Ex patre natũ ante oĩa ſecula.Scribit᷑ eni Jo.viij. An teq́; babꝛaã ſieret ego ſuʒ. ¶ ¶ Aliꝗ aut dix erũt:ſicut Sabelliani: ꝙ bene pᷣus ſuit ante btãm virginẽ ſed non fuit alia ꝑſona apr̃e ⁊ ſpũ ſcõ diſtincta.quod di ctũ cum auferat trinitate ꝑſonaꝝ erroꝛ eſt ⁊ venenũ fidei. AUnde ad bũc erroꝛẽ remouendũ poſitũ eſt in ſymbolo. Seuʒ de deo: lumen de lumine. Scribit᷑ enim Jo.viij. Qui me miſit verax eſt. Cõſtat aut ꝙ nullus mittit᷑ a ſeipſo: ſicut nulla res ſeißam generat ſᷣm Augl. C Aligꝗ vo ſicut arriani bene dixerũt ꝙ cbꝛiſtꝰ fuit ante beatã virginem ⁊ ꝙ fuit ꝑſona diſtincta a pre.non tñ ꝙ eẽt verꝰ deus: nec ꝙ eẽt eiuſdẽ nature cũ patre.Et cõ tra bũc erroꝛẽ ponit᷑ i ſmbolo.Deũ ve rum de deo vero. Scribiteniʒ Jo. xiiij. Ego ⁊ pr vnn ſumus. Sed aliꝗ po⸗ fuerũt chꝛiſtũ eẽ creaturã non eternalit᷑ genitũ a patre ſed tẽ poꝛaliter ſactum. nec equalis poteſtatis cũ patre.Et cõ/ tra huc erroꝛẽ ponitur in ſymbolo. GBe⸗ niců non factũ:cõ ſubſtãtialẽ patri. per quẽ oĩia facta ſunt. Con ſitet᷑ũᷓ papa quinq; ſub vnoarticulo de modo gene- rationis filij.pᷣ eius filiationis natura⸗ n tyr ſin g vent lmhol hoſt totn toritas 4 gni be⸗ innon lping Loptio⸗ Nde 65 flios E ⸗ bolocpo flinzdel tise las Poi⸗ ſecnane ntoͤfii neeptte biccno trenatu pin Alguit netis futale o ero emoti odaß dechin Cöſt urtul⸗ Gi Ar. ⁶ 3: in perſona diſtinctiuã pꝛopꝛietatem AA in eſſentia vnitatẽ. Etx yc in poteſta te equalitatem. i 11α1τπæ eergo eſt dicenduz: Ad Pammn qꝙ modus genera/⸗ tionis filij inenarrabilis eſt per hũanaʒ pꝛobationẽ:qꝛ non ſolũ bominũ ſed om niũ angeloꝛũ mentẽ excedit.põt tñ nar rari per diuinã reuelationeʒ ⁊ ꝑ fidei ad beſionẽ. Sunt eniilla q ſunt fid ei a deo nobis reuelata:que cũ ſint a ſũma veri⸗ tate dicta falſa eẽ non pñt:⁊ iõ tãq; ve/ ra ſub articulis ponũtur ne liceat alicui cotrarinʒ pertinaciter aſſerere. C Ad 2m eſt dicendu: ꝙ deriſoꝛiũ eſt intellige re in diuinis generationẽ carnalẽ. Mon eni eſt ide generationis modus in oĩbus ſed in anim alibꝰper maris ⁊ femine cõ mixtionẽ. In plantis vᷣo per pullulatio nem. eus auũt cũ nõ ſit aĩialis et carna lis nature non requirit feminã cui com miſceat᷑ ad pꝛolis generationè:ſed ẽ ſpi ritualis ⁊ intellectualis nature cuiꝰpar tus eſt cõceptꝰ ⁊ verbũ foꝛmatũ: quod quidẽ verbũ vnigenitus filiꝰ eius ẽ.ta/ le aũt verbũ eſt delectabiliter audiẽduzʒ: eſt veraciter credendũ:eſt ↄtinue medi⸗ tandũ:eſt illis manifeſtandũ ⁊ executio ni mandandũ. CAld 2 e dicẽdu: ꝙ ſi- cut dicit Oamalſ.i.l. Aerbu dei in quat tuoꝛ differt a verbo noſtro. d in actuali exiſtentia:quia verbũ dei eſt ꝑſona ſub ſiſtens:noſtrũ autẽ ẽ quoddam accidẽs 2. in repᷣſentationis efficacia.tota eniʒ eſſentia patris repꝛeſentat᷑ in verbo eiꝰ. Igdeo filius vocat᷑ de cuius rõne ẽ na⸗ turã patri repᷣſentare ⁊ ſibi ĩ natura aſ ſimilari. 3? in veritatis euidentia: quia gignitur de tota ſcia patri. Noſtrũ auũt verbũ plerũq; ex ignoꝛãtia foꝛmat᷑ ꝗi imobilitatis ꝑmanentia:quia verbum noſtruů non manet in dicente ſed tranſit per aerẽ:verbũ aũt dei ſemper in dicẽte manet:quia totus filius eſtin patre: et totus in verbo pater. duodecima II litatẽ. 2eius generationis eternitatẽ. D 1 ſic pꝛoceditur. — tertiugntad pa prf nõ ſpectet determinare modũ pꝛocedẽdi ſaus Euct:9 patre ⁊ filio: qꝛ quod non eſt determinatũ per chꝛiſtũ in euangelio non eſt ſub articulo ponẽdũ: Sed Jo.xiiij. ſaluatoꝛ loquens deſpiñus ſancti pꝛoceſſione nullã metõnẽ facit pꝛocedat ab ipſo ſed ſolũ a patre dicẽs: Spũs ſcũs qui a patre pꝛocedit.Mõ er go ponendũ eſt ſub articulo ꝙ pꝛocedat a filio. ¶. Pꝛeterea in conciliis pncipa libus grecoꝛu in quibus fuerũt fidei ar- ticuli determinati expꝛeſſum eſt ſpirituʒ ſanctũ ſoluũ a patre pꝛocedere et nõ a fl⸗ lio:⁊ quicũq; aliter diceret uł pᷣdicaret anathema incurreret.ſicut magiſter al- legat. xi.di. i.li.ſentẽtiarũ. ¶Pꝛeterea leo papa.iii. in Miceno concilio ſymbo lum conſtituit:in quo nulla mẽtio de ſpi ritus ſancti pꝛoceſſione a filio facta eſt ĩmo in fine pꝛedicti ſymboli ſubiunctuʒ eſt Quicũqᷓ; aliud docuerit uel pꝛedica nerit anathema ſit. . HM Neſt auctoꝛi⸗/ ₰ nZirgſum ta eecleſe⸗ —ARA/ icendũ: ꝙ ſpum ſan/ Kñd EOcii ex patreet filio pꝛo- cedere nõſſolũ doctoꝛes grecoꝝ⁊ latioꝝ aſſerũt.veꝝetiã ipᷣa veritas: Jo.xiiii.qñ dicit. Spus ſcũs que mittet pr̃ in noĩe meo ille teſtioniü phibebit de me. Suꝑ uo verbo dicit Anſelmꝰ ꝙ nõ ẽ aliud püm ſcm in noie filii mitti qᷓ; de eiꝰ ſub ſtantia ꝓcedere:qꝛ tñ aliqui ꝓpter veri/ tatis ignoꝛãtiã pᷣſũpſerũt dicere oᷣrium Jõut oibus pᷣcluderet᷑ via oriũ opinari ↄ gruũ fuit ſo articulo ponere ⁊ ſub ana themate mãdare qꝙ modus ꝓcedendi ſpũs ſci ẽ a pre⁊ filio nõ tãq; ex duobꝰ: ſʒ tanq; ex vno pᷣncipio ꝑiter ſpirari.vñ ſcribit᷑ eẽ̃ de ſũ.tri.c.fideli. Nos buiuſ modi erroꝛibꝰ viã pᷣcludere cupiẽtes ſa cro appꝛobãtepcilio dãnamꝰ⁊ repꝛoba mꝰ oes ꝗ negare pꝛeſupſerint eternali⸗/ ter ſpiritũ ſanctuʒ ex pa tre et filio pꝛo/ 6 cedere.ſiue etiq auſu temerario aſſerere ꝙ ſpus ſanctaa pr̃e ⁊ filio tan qᷓ; ex duo- bus pncipijs ⁊ nõ tan qᷓ; er vno der. m&sSeſt do ꝙ% Augl. Ad P muede trini. mouet iſtam queſtionẽ. Si ſpũs ſcũs ꝓcedat ex patre ⁊ filio cur ipſe filiꝰdixit:ſpiritũ ſan ctũ ſolũ a pr̃e pꝛocedere:quã ſoluens ſic dicit: ſi ſiliꝰdicebat mea doctrina nõ eſt mea ·cũ tñ oꝛe apli ipſe dictus ſit doctri na ⁊ ſapiẽtia pris: multo foꝛtiꝰdicebat ſpiritũ ſanctũ a pre ꝓcedere:qꝛ ſicut do/ ctrinã habet a pr̃e ⁊ nõ a ſe:ita ꝙ ſpiritꝰ ſanctus ab eo pꝛocedat no babet a ſe ſʒ a patre.a q̊ ſicut habet ꝙ ſit filiꝰ: ita ab babet ꝙ ſpuͦs ſanctz?ab ipſo ꝓcedat Ad ⁊ 2 tertiũ eſt dð ꝙ in ↄſilijs gre coꝝ illa explicata ſũt in articulis õ ꝗᷓ in ſurgebant noui erroꝛes:qꝙ vo ponit᷑ in eis.Quicũq; aliud docuerit uel pᷣdicaue rit ſit anathema.aliud ibi ponit ꝓ erro/ neo nõ pꝛo expoſitoꝛio uel explicatoꝛio: qꝛ qñ inſurrexit erroꝛ cõtra hoc licuit ec cleſie ſub articulo explicare quod m illis conſilijs explicatũ non fuit. ſic pꝛocedit᷑ D quartu Acher enim ꝙ nõ ſpectet ad papã plura pone re ſub articulo ſpũs ſancti q;ᷓ pr̃is ⁊ filij qꝛ ſpũs ſanctꝛeſt vna in trinitate ꝑſona nõ g ponẽda ſunt ꝓla in articulo de vna ꝑpſona q; de alis. S. hm Ambꝛo. dñs eſt nomè nature ⁊ nomèeptatis:ſʒ potẽ⸗ tia attribuit᷑ patri.males ponit᷑ in arti culo: Credo in ſpm ſanctũ dñũm. ¶C S. viuificare attribuit᷑ filio. Juxta illud ad HNHebꝛe.iiij. Aiuꝰ ſermo dei.i.filius dei male g ponitur ſub articulo ſpiritꝰ ſan⸗ cti. Et viuificantem. - . . — ₰ Inconti grinum 2e* *r do: ꝙ papa in articulo Kndeo*e, ban nq; cõfitet᷑ de ipſo. p dñationẽ. ¶ ¶ 2· viuificatio nem. Cza pr̃e ⁊ filio ꝓceſſionẽ. ¶ · cuũ pfr̃e ⁊ filio vnã adoꝛationẽ. ¶ pꝛo Ar. Queſtio IIII pbetaꝝ iſpirationẽ Fuerũt. n. alig be retici male ſẽtiẽtes ð ſpũ ſcõ dicẽtes:qꝙ; erat creatura ⁊ ꝙ mioꝛ erat pr̃e ⁊ filio: ⁊ ꝙ erat miniſter vtriuſq;. Ad remouẽ dum g huc erroꝛẽ poſuu eſt in ſymbolo patrũ. Credo ĩ ſym ſanctu dñz. Ali ꝗ vᷣo dixerũtꝙ vita ſpualis aĩe in nobis poterot acquiri et libero arbitrio abſq; gliqᷓ infuſiõe gre ſpũs ſancti. Et ad huc erroꝛẽ remouendu additũ eſt in ſymbo⸗/⸗ lo. Et viuifican ẽ. Alig aũt poſuerũt ꝙ ſpus ſanctus pꝛocedat a pre ſed nõ a filio:qð ſi ſic eſſet nõ eſſet amoꝛ vtriuſq;. Ideo ad remouendũ hũc erroꝛẽ ponit᷑ in ſymbolo:Qui ex pr᷑̃e filioq; pꝛocedit Alig aũt dixeruũt ꝙ nõ erat eiuſdem ſubſtantie cũ pr̃e ⁊ filio. Añ nec idẽ ho⸗ noꝛ nec eadẽ reueretia ſibi debebat᷑ que impedebat᷑ pri ⁊ filio:⁊ad remouenduʒ huc erroꝛẽ poſitũ eſt in ſymbolo: Qui cũ pfe ⁊ filio ſimul adoꝛat᷑ ⁊ conglificatur. ¶Seg aliꝗ poſuerũt ꝙ veius teſtamẽ tum nõ fuit datũ a bono deo:nec ſpiritu ſancto inſpirati locuti ſũt pꝛopbete.Et ad remouendũ buc erroꝛẽ ſubiunctũ eſt in ſymbolo.Qui locutus eſt ꝑ ꝓphetas. 1. „ Seſt do ꝙ ꝑilla ꝗᷣ A Pemnmin gnunt in articulo remouent᷑ erroꝛes de nouo inſurgẽtes. Quia igit᷑ ples erroꝛes inſurrexerũt de ꝑſona ſpus ſancti q; de alijs ꝑꝓſonis. Jõ opoꝛtuit pła ponere de articulo ſpiritus ſancti q; patris ⁊ filij. CAd ⁊eſt dð: ꝙ; vna e ptãs ſicut vna bonitas omniũ triũ ꝓꝑſonaꝝ.attribuit᷑ tñ ptãs pri pꝛopt eiꝰappꝛopꝛiationẽ:qꝛ magis ↄuenit po tentia cũ patre qui eſt a nullo q; cũ aliqᷣ alia ꝑſona.attribuit᷑ tñ ſpiritui ſancto ꝓ pter erroꝛis vitationeʒ.ne put aret᷑ ſit minoꝛ patre ⁊ filio. Ad zeſt do qꝶ ſicut dicit augl.ij.de trini.Ois ſanctifi- catio ⁊ omne opus facta in creatura ra tionali ſimul inſeparabiliterefficita to/ ta trinitate:attribuit᷑ tamẽ qñ q; perſo/ nis ſingulis pꝛopter aliquã conuenien/ tiam qua babet cũ pꝛopꝛijs perſonaruʒ. D D tredecima 1 X Il igbe 6:0 ſloe none gnbolo Dai ddü abg nbo⸗ ſenit Gio fiſt, hii weedit uſten tibo⸗ t qoe en; Quici icatu, tome piritu tü c R ila rticllo ſc rit s N nn ld onmnun rot itho ci a mcto rat N ſaneiſß tunet foinnn chaſ⸗ lci oun Et - re omiĩia ſacr̃a eccleſie. Ar. Viuificare aĩqꝗʒ noſtrã vita ſpũali con uenit filio pꝛopter intellectus ilumina tionẽ. Spiritui vo ſcõ bueni beopt affe ctus inflãma tionẽ:quia ſicut filiꝰpꝛoce/ dit ut verbũ cuius eſt intellectũ iilumi/ nare:ita ſpus ſcũs ꝓcedit ut amoꝛ cuiꝰ eſt affectũ inſflãmare. MD ¶ Queſtio tredecima quõ ad pœã ſpe ctat determinare queꝑtinent ad naturã bumanã a dei filio aſſumptã. O nſiderandũ eſt vlteriꝰqualiter ad papaʒ ſpectat ðterminare ꝗ ꝑtin t r ad naturã bumanã ꝗ dei fi/ lio aſſumptã. Circa qð querunt᷑ quinq;. ¶p vtr ad papaʒ ſpectet ſub articulo ponere modũ coceptionis ⁊ incarnatio nis xpᷣi: C2· vtrũ ad papã ſpectet ſpᷣ ar ticulo ponere modũ paſſionis ⁊ ſepultu re rpᷣi. ¶q·vtrũ ad papã ſpectet in ſym bolo explicare oẽs articulos fidei C⸗ vtrũ ad papã ſpectet in Erbol⸗ ecplica Fvtrũu ad pa pã ſpectet determiare perquẽ modũu coꝛ pus xp̃ᷣi eſt ſub ſacro altaris. Dpꝛmum teait ꝙ ad papã nõ ſpectet determiare que ꝑtinèt ad nãz humanã a dei filio aſ ſũptã. Et pᷣ ꝙ nõ ad ipſum ꝑtinet pone re ſub articulo modũ cõceptõis ⁊ incar/ natõis xpᷣi:qꝛ ſub articulo nõ dʒ poni ni ſi illud perqð fides roboꝛat᷑ ⁊ declarat᷑: ut dicit Augj.xiiij.detri.ſʒ illa q ſunt fi dei ſatis ↄuenient reuelata ⁊ declarata ſunt ſctis patribꝰ in veteri teſtõ:nõ ᷣ oʒ ſub articulo pouere xpᷣm eẽ in vtero vᷣgi nali ↄceptũ. ¶ ¶Pꝛeterea ſcribit᷑ Jo. vi. Spũseſtqui viuificat:caro aũt nõ pꝛo/ deſt quicq;. Credere ergo dei filiũ eẽ ſpi 7„ 9 .* ritũ viuiſicãte:nõ aũt ipſuzʒ eſſe carnalit᷑ cõceptũ facit ad nr̃am ſalute. C Pꝛete rea ſi bõ nõ peccaſſet dei filiꝰ fuiſſet ĩcar nat us:nõ ergo ꝓpter noſtra ſalutem. KRnd CO dð ꝙ ſer ponũt ſub vno articulo ꝑ q̃ excludũtur ſex erroꝛes ꝗ tũc pullulabat circa xpᷣi in carnationẽ qñ illud ſymbolũ fuit editũ. Peſt pᷣciſa heĩuz ſaluatio.¶2 meſt legaliũ excluſio. zeſt vdei filijex vir⸗ gine carnis aſſũptio. Ca"eſt iniraculo ſa coꝛpoꝛis eiꝰfoꝛmatio. C ʒmeſtillius carnis cũ humano coꝛꝑe vera aſſimila tio. ¶"ſt dei ⁊ hoĩs vera perſonalis vnio. Fuerũt eniʒ aliꝗ dicetes dei fili um eſſe incarnatũ nõ ſolũ ꝓpter nos ho mines:venetiã ppter demones danatoſ liberaãdos ⁊ ſaluados. Et hic erroꝛ ex- cludit᷑ ꝑ hoc qð pᷣmittit᷑ i articulo: Qui pꝛopt᷑ nos boies. ¶Alig vᷣo dicebãt ſo lam xpᷣi incarnationẽ᷑ ⁊ paſſionẽ nõ ſuffi cere ad noſtrã ſalutẽ ſine legaliũ obſerua tione ⁊ ipletione. Et bic erroꝛ excludit ꝑ hoc qð addit᷑: Et ꝓpter nr̃am ſaluteʒ. Alig aüut dicebãt dei filiũ nõ deſcẽdiſ ſe ad terrã ꝑ carnis ex vtero virginali aſ ſumptionẽ:ſed magis xpᷣm tanq; purũ hoĩieʒ; exñteʒ aliq̃ bona oꝑatũ fuiſſe ĩ ter ris ec ꝗbꝰdicebãt eũ meruiſſe celũ aſcẽ/ dere.Et bic erroꝛ excludit᷑ ꝑ hoc qð ad/ iungit᷑: Oeſcẽdit ð celis. ¶ Kliqui aũt dicebant ꝑ oꝑationẽ virilis ſeminis xpCʒ in vtero beate Marie fuiſſe ↄceptũ ⁊ in carnatũ. Et hic erroꝛ excludit᷑ ꝑ hoc qð annectit᷑: Incarnatꝰẽ de ſpũ̃ ſcõ: loco cu ius in ſymbolo aploꝝ dr:Cõceptꝰ⸗ eſt de ſpu ſcõ. Aligꝗ aũt dicebãt coꝛpꝰxpᷣi nõ uiſſe verũ coꝛpꝰ nec eiuſdẽ nature cum coꝛꝑe humano. Et hic erroꝛ excluditr᷑ ꝑ boc qð drĩ̃ ex Maria virgine. ¶ Sʒ ali qui dicebãt bumanã naturã ꝑſonaliter nõ fuiſſe vnitã dei filio:ſed ꝑ ipſu dei fi/ liü fuiſſe habitatã mõ q̊ inbabitat ſcõs viros ex à dicto nõ erat verum dicere: Oeus factus ẽ hõ:ſed magis deꝰinbabi tat bominẽ.Et hic erroꝛ exdudit᷑ ꝑ hoc qð vltimo ponit᷑: Et homo factus eſt. Iñ s eſt do: ꝙ anteq; d Peamui dei verbů carnedf ſumeret buiuſmodi verbũ erat incogno ſcibile tanqᷓ; in coꝛde pr̃is exñs ſi vbuʒ hoiĩs dũ eſt in coꝛde nõ cognoſcit᷑ niſ ab illo in euiꝰ coꝛde exiſtit. Erat intãgibile audiebat᷑ quidẽ a ꝓphetis ⁊ priarchis ꝑ ſubiect ã creaturã:nõ tamẽ poterat tãgi. Erat inacceſſibile qꝛ lumen habitabat inacceſſibile qð nullꝰboĩuzʒ videre potat ſed poſtq; induit carnẽè humanã factũ ẽ cognoſcibile:qꝛ interris viſũ ẽ:⁊ cũ hoĩ bus ↄuerſatũ ẽ.Factũ ẽ tãgibile qꝛ ma⸗ nus nr̃e ꝑtractauerũt ð vbo vite.Factũ eſt acceſſibile.qꝛ acceſſũ habemꝰ ꝑ ipſu ad patrẽ. Multa g ſecreta dei manifeſta ta ſunt nobis poſt xpᷣi incarnationez ꝗ añ occulta erãt. Vn pꝛopt᷑ aduentũ i fides nr̃a eſt declarata:ſpes nr̃a eſt ↄfir mata:charitas nr̃a eſt inflãmata:natu-/ ra nr̃a eſt ſublimata: ⁊ nr̃a volũtas eſt geta ⁊ fᷣminata. C Ad ⁊meſt dð ꝙ illud vᷣbũ caro non pꝛodeſt quicq;. Chꝛiſo.ex ponit de carne xp̃ᷣi intellectuali dicens ; nõ ſufficit carnaliter mtelligere quod xpᷣs dixit in carne.hoc enĩ nibil ꝑpꝛodeſt: opoꝛtet enim plus addere ⁊ ſpuᷣalit in- telligere illa q ipſe in carne dixit. Augj. wo etponit dexpᷣi carne ſacr̃ali. Si eniʒ intelligat᷑ caro xpᷣi ſub ſacr̃o dilaniãda p dentes quõ in cadauere dilaniat᷑. aut in macello vendit᷑:⁊ nõquõ ſpũ vegetat nibil pꝛodeſt. Accedat & ut ait ſpus ad carne ⁊ pꝛodeſt płimu. Idẽ eni Augl!. ex ponit de xpᷣi carne nãli ſub ꝓpꝛia ſpecie dicẽs:ꝙ caro rp̃i ꝑ ſeipſãnõ mũdat ſpi/ ritualiter a peccato:ſʒ ꝑ verbũ a quo ſu ſcepta eſt:qð cũ ſit pncipiũ oĩuʒ ꝑ ſuſce/ ptam aiazʒ ⁊ carnẽ:oĩuʒ credentiũ aiam mũdat ⁊ carnẽ. ¶ Ad zveſt dð ꝙ ſi dei filiꝰnõ fuiſſet incarnatꝰ nõ fuiſſet oꝑatꝰ nr̃am ſalutẽ ꝑ modũ iocũditatis ⁊ inte gritatis:qꝛ vtroq; mõ nã nr̃a eſt beatiſi cata qᷓ;tũ ad coꝛpꝰvidendo xpᷣi humani tatẽ:⁊ q;tũ ad aiam vidẽdo xpᷣi diuini/ tatem. Ingrediedo eni ⁊ egrediẽdo pa⸗/ ſcua inueniemus:ſij nõ fuiſſet oꝑatꝰnr̃aʒ ſalute ꝑ fnodũ moꝛtis ⁊ paſſibilitatis qꝛ nõ aſſupſiſſj naturã moꝛtalẽ ⁊ paſſibilẽ exquo cni bõ nõ peccaſſet nõ indiguiſſet Queſtio II ioſo ut regentoꝛe ſoluz ut gkificatoꝛe: E d ex quo peccauit vtroꝗ; mõ indiguit ipſo:quia n ihil nobis naſci ꝓfuit niſ re⸗ dimi pꝛofuiſſet. 2 H ſecundũ bzoce C *E E dit. Qide tur eni ꝙ ad ꝓpapãnõ ſpectet ſub articuio ponere modu paſſionis ⁊ ſepui ture xp̃i:qꝛ xpᷣs nõ fuit moꝛtuꝰ⁊ paſſus niſi in q;tum hõ:ſʒ inq;tum homo natu raliter potuit pati ⁊ moꝛi:nõ eſt iſtud ponedu ſub articulo. S. iud ei ſũt pu- niti ꝗꝛ dñʒ glłieocciderũt. Jux illð Actj. iij. Aos aũt vñm auctoꝛẽ gloꝛie intere- miſtis ⁊ p etiſtis virũ homicidã donari vobis:ſed deꝰnõ põt pati:nõ s hoc ponẽ dum eſt ſub articulo. S. ſub'articulo ñn dʒ poni niſ qð fac̃ad u raʒ ſalutẽ: ſʒ ſe pult᷑a xpi nõ facit ad nr̃aʒ ſalute.ĩmo ad Sriũ cũ ipᷣe ðbuerit eẽ int᷑ moꝛtuos liber In cotrarinzadene re⸗ —Pn oð ꝙ bomo ꝑ peccatuʒ Rend e0 vᷣmo incurrerat dei offẽ ſionẽ. Selectateni deꝰ in ſpirituali pul⸗ chꝛitudine ſicut homo carnalis delecta tur in pulcbꝛitudine coꝛpoꝛali. Deseniʒ ſpus eſt:qñ g aia per peccatũ inꝗqnat et eius pulchꝛitudo amittit᷑ deus offendit᷑ Cꝛzcincurrerat aie maculam ⁊ detur⸗ pationt᷑. Eſt enim peccatũ macula ipſiꝰ aie. 3 incurrerat de paradiſo exiliuz ⁊ expulſiont.Ad remouendũ ẽ deioffen ſionẽ neceſſaria fuit xpᷣi moꝛs ⁊ crucifi xio:ut ſicut hõ moꝛte ſe dãnauerat inoꝛ te redimeret᷑ ꝑ iuſticiã talionis: pꝛopt᷑ quod ſupꝑ illo verbo: eſcendat nunc de cruce ⁊ credimꝰei. Dicit Cbꝛyꝰ· JImmo nõ deſcẽdat qꝛ ad boc venit ut ꝑ moꝛtẽ deſtruat eü qui habet moꝛtis im periuũ. ſi enim bõ in cruce nõ moꝛeret᷑ humanũ genꝰ nõ redimeret. C Ad remouenduzʒ vᷣo aĩe maculã ⁊ deturpationẽ neceſſa⸗ ria fuit xpᷣi paſſio ⁊ eiꝰſanguinis effuſio. de quo xpᷣs in ſua paſſione fecit quoddã balucũ in quo aĩe peccatoꝝ lauantur ab Ar. tredeci*mma ni omni macula:cum eni lauant᷑ in baptiſ eoipſo ꝙ perincluſionẽ ſepulcbꝛi nõ po⸗ mo in balneo xpᷣi ſanguine cõſecrato la/ tuit impediriquin ab eo reſurgendo exi uantur:cum nõ niſi ex ſanguine xpᷣi ba/ ret:oſtenditur eum inter moꝛtuos liber ntineflicned bapet. e Ded d ke⸗ tatem babuiſſe. ai monendũ de paradiſo exiliũ ⁊ expulſio⸗ T ic pꝛoceditur. nem neceſſania fnit xpᷣi ſepelitio. Hon ẽ D tertin Videtur enim enĩ neceſſariũ coꝛpus ſepelixi niſoſiqᷓ; ꝙ non ſpectet ad papã in ſymbo aĩs a coꝛpoꝛe eſt ſeparata. Erat aut ne lo erplicare oẽs articulos fidei:qꝛ mul/ ceſſariũ ammã chꝛiſti ad infernũ deſcen ts ſunt dubia in his que ſut ſidei. Scri⸗ dere ut aias ſanctoꝝper peccatum pᷣmi bitur enim Eccle.vij. Cücte res diffici- bomimis ð ꝑaradiſo expulſas ad celeſtia les.⁊ nõ poteſt homo eas explicare ſer reuocaret. Iſta aut tria confitet᷑ papa ſꝰ mone:ergo de oĩbus explicandi nõ ſunt vno articulo. C. Pꝛimo moꝛtẽ ⁊ cruci/ articuli in ſymbolo. Pꝛeterea mino/ fixionem quãdo dicit: Crucifixus etiaʒ res de eccleſia nõ tenent᷑ explicite crede- pꝛo nobis ſub põtio pilato. & ſimul re.ergo in ſymbolo omnibꝰ legendo nõ paſſionẽ ⁊ ſepelitionẽ quãdo ſubdit: paſ opoꝛtet explicare credibilia. ¶ S. in ar ſus 2 ſepultus eſt. ticulis fit explicatio fidei:ſed nõ eſt ĩ po zi 6 ergo eſt dicenduz: teſtate hoĩs explicite credere. Scribit᷑ Ad Peumn ꝙ non ideo ponit᷑ Ro.x.Quõ credent in quẽ nõ audierũt. ſub articulo xpᷣm eſſe crucifirũ et paſſuʒ ꝙ non potuerit moꝛi naturalit᷑ ſjm ꝙꝙ bo ſed ponit᷑ ſub articulo ꝙ ülequi moꝛie- batur ⁊ crucifigebat᷑ inq;tuʒ homo erat verus deus. ¶Ad ⁊ꝛ“eſt d ꝙ planuzʒ eſt iudeos nõ occidiſſe xp̃i diuinata tem. Conſtat enim ꝙ cum moꝛit᷑ homo in ſe paratione anime a coꝛpoꝛe nõ inoꝛitur anima: ſed ipſa caro:ſic in moꝛte xpᷣi nõ eſt moꝛtua diuinitas ſed natura buma- na. Munquid ergo debuerũt puniri iu⸗ dei ac ſi interfeciſſent puꝝ bominèe ⁊ nõ deum. ¶ Dicendũ eſt ad bocꝙ ſi aligs rex indutus eſſet pulchꝛa veſte:ſiquis in veſtem illã aliqua turpitudineʒ pꝛoijce- ret tãtũ peccatũ icurreret ac ſi ipſũ regẽ deturparet. Similiter vᷣbů regis ſi ſcri-⸗ beret᷑ in charta⁊ ſi aligs dilaniaret char tam regis pꝛo tanto baberet᷑ ac ſi dila- niaret verbuʒ regis:peccatũ ergo iudeo rum dilaniando carnẽ xp̃i ⁊ ſcripturam xpᷣi tãtũ fuit ac ſi ipſũ dei filiũ dilaniaſſẽt uel occidiſſent. ⁊ sali pena debuerũt pu- niri. Ad ꝭreſt dicendũ ꝙ ſicut moꝛs xpi operata eſt noſtrã ſalutẽ: it a eius ſe pultura.nec obſtat ex boc ꝙ fuit ſepul- tus non fuiſſe libeꝝ inter moꝛtuos:quia Quõ aũt audient ſine pꝛedicante:QNuõ autẽ pꝛedicabũt niſi mittant᷑: non ergo boꝛtet exꝑplicare ꝑ articłos q̃ ſut fidei. ẽ auctoꝛitas ec In co tranutdkeſe Kiñid EO dicendũ ꝙ ſalus huma ni generis facta eſt per manifeſtationẽ diuinitatis y'm humani tatez aſſumptaã:que ſᷣm Damaſ. Fuit in ſtrumentum diuinitatis mediante quo queerant bominis ſupꝛa bommẽ opera batur. ergo omnia que ſunt fidei pꝛinci cipaliter ⁊ per ſe:uel oꝛdinant᷑ ad xpᷣi di uinitatẽ:uład aſſumptã bumanitatẽ:di uinitas aũt ſeptẽ modis ẽ manifeſta no bis in ſacro eloꝗo.pᷣ qᷓ;tuʒ ad eſſentie vni tatẽ. 2? q;tũ ad pris tarer : . tũ ad fi lij ꝓpetatẽ.ꝓ q;tũ ad ſpũſſci ſeitate. ? q́; tũ ad eccleſie cõmunitateʒ.õ q;tũ ad reſurrectionis veritatem que diuina vir tute ⁊ nutu fienda eſt. Septimo q;tum ad future vite eternitatem. Quantũ ergo ad pꝛimũ ponitur in articulo:Cre do in vnum deum. Quantum ad ſecun- dum ponitur patrem ommpotentem. Quauntum vᷣo ad tertium ponitur:Et in ieſum chꝛiſtum filiuʒ eius vnigenitum. S“ Ar. Quãtũ ad quartũ põit᷑ in ſymbolo apo ſtoloꝛũ.Et in ſpuz ſanctũ dñũm. Quãtũ ad quintũ ponit᷑ in ſymbolo aploꝝ.Sã ctoꝛũ coionẽ. Quãtu ad ſextũ põit᷑. Ex pecto reſurrectionẽ moꝛtuoꝝ. Sʒ q;tũ ad ſeptimũ addit.Et vitã vẽturi ſeculi. ¶Per aſſũptã vo huanitatẽ ſeptẽ mo dis dei filius ogatus eſt nr̃am ſalutem. Pꝛimo ꝑ eius ↄceptionẽ. Sedo ꝑ. eiꝰna tiutatẽ ſeu incarnationẽ. Tertio ꝑ eius moꝛtẽ ⁊ paſſ ione. Quarto ꝑ eius ad ife ros deſcẽſione. Quinto ꝑ ciꝰ reſurrecti onẽ. Sextoꝑ eius in celu aſcenſionem. Septimo ꝑ eius in fine ſeculi iudiciariã dñationẽ. QAuãatũ ad pꝛimũ dr̃:Qui ↄce ptus ẽ de ſpu ſcõ.Quantũ ad ſecũdũ ad dit. Matꝰ ex Maria virgine. Multi. n. cõcipiunt᷑ qui nõ naſcunt.Quãtũ ad ter tiu dr̃. Cruciſixus pꝛo nobis ſub pontio pilato. Quãatũ vᷣo ad quartũ ponit᷑. De ſcendit ad inferos. Quat ad ꝗqntũ ad- ditur. Tertia die reſurrexit a moꝛtuis- Quantu ad ſextũ dr.A ſcẽdit in celũ ſe-/ det ad dextera patris. Quãaãtũ ad ſepti/ mũ dr. Qui venturꝰ⸗ ẽ cu gloꝛia iudicare viuos ⁊ moꝛtuos. 1 miñ ðs eſt do: ꝙ in arti / Ad Peaimignsnö explicant᷑ 3 niſi illa q pᷣncipaliter faciũt ad nraʒ ſa- lutẽ.Huiuſmodi aut ſunt que ꝑtinẽt ad chꝛiſti diuinitatẽ ⁊ hũanitatẽ. Alia vᷣo que ↄſequẽter ſe babent nõ opoꝛtet per articnlos explicare. Ad ſecudũ ẽ di cendũ:qꝙ illa que ↄtinẽt in ſacra ſcriꝑtu ra legũu tur oibus:et tñ no tenent᷑ oẽs ex plicite illa ſcire:⁊ ſic eſt de his que ſũt fi/ dei:quia l oibus ꝓponãt᷑ non tñ tenet oẽs explicite ipſa cognoſcẽ. ¶ Ad ter- tiũ dicit᷑: ꝙ ad multa hõ tenet᷑ que non põt ꝑficere ſine auxilio gratie ut pᷣcepta dei ſeruare:quod quidẽ auxiliũ gre ꝗbuſ dam datr᷑ ꝑ dei miſericoꝛdiã. Quibuſdaʒ aũut ꝑ iuſticiã nõ datur.quod fit in penã glicuius peccati uel actualis uel ſaltex oꝛiginalis.ſicut dicit Augꝰin li.de coꝛ- rectione et gratia. Queſtio IIII guartum dα det᷑ eni ꝙ ad papã ſpectet in ſym bolo ponere omnia ſacr̃a eccleſie:qꝛ er roꝛes inſurrexerũt circa ſacra ſicut cir- ca illa que ſũt fidei.S iſta ſicut illa ĩ ſym bolo ſunt oꝛdinãda. Pꝛeterea illa po nũtunin ſymbolo que faciũt ad noſtraʒ ſalutẽ:ſed ſic faciunt ad noſtrã ſalutem ſacraments ſicut articuli. ¶WPꝛeterea maioꝛ difficultas inſurgit circa ſacrm euchariſtie q; circa baptiſmũ. magis g opoꝛtet explicare in articulo ſacr̃jm eu chariſtie q; ſacra mentuin boptinit. b 2 eſt:quia in ſymbo J n Orreri patrũ nõ fit mẽ tio niſi de ſacramento baptiſmi:⁊ i illa decre.ex defi.ca.non expꝛimuntur niſi quattuoꝛ ſacra men. iich ſ Zea icendu:ꝙ ſacramẽ Rñ e0 ſunt quedam medicine purgatiue pctõꝛuũ ut aĩa ipſa ſacramen tis tanq́; quibuſda ſpualibus medici- nis a defectibus ⁊ peccatis expurgata efficiat᷑ capax receptionis ſeptiſoꝛmis gr̃e ſpũs ſancti.Sunt aũt in aia nr̃a ſe/ tẽ defectus⸗Pꝛimus per peccati oꝛi⸗ ginalis infectionem. Secüũdusꝑ diabo li ipugnationẽ. Tertius ꝑ peccati ꝑſo⸗/ nalis ⁊ actualis ꝓpetrationẽ. Quartꝰ ipſiꝰ aie in vita ſpũali debilitationeʒ. uintꝰ reliquiaꝝ pctõꝝ deturpatõnẽ Sextꝰ ꝑ ignoꝛãtie cognitõnt᷑.Septimꝰ ꝑ carnalis ↄcupiſcẽtie ineffrenationeʒ. Peccati oꝛiginał infectio tollit᷑ ꝑ ba- ptiſmũ. diaboli vᷣo ipugnatio tollit᷑ per cõfirmatione. Peccati actual ⁊ ꝑſonał ꝑpetratio tollit ꝑ pniam: aĩe vᷣo debili- tas tollit᷑ ꝑ ſacr̃m euchariſtie. Religaꝝ pctõꝝ deturpatio tollit᷑ ꝑ extremaʒ vn- ctionẽ. Ignoꝛãtie aũt cognitio tollit ꝑ ſar̃m oꝛdinis:ſʒ ↄcupiſcẽtie ieffrenatio tollitur per ſacẽ̃ᷣm matrimom. imnmn duꝙ& ſacr̃a ec- Ad pꝛim deſie bũt efficaciã ex paſſiõe xpᷣi.vñ ſicut effectꝰ cõtinet᷑ in he UII Ke⸗ 73 iſyn grer Gtcir⸗ iſyn llapo oNre; Pten cteres ſacfn nagis G0 n. ferbe oſtme ill turni tunitt cdicye amen cua⸗ ta rtnis fale, ti A⸗ dubo ti o/, Qum l, tone Ptim ⸗ 0 Mütper g dchli⸗ gaign me tolik fimmd . 7, tefen Ar. cã: ſic oĩ ſacr̃a continent᷑ in articulis ꝑ tinentibꝰ ad xpᷣi bumanitatẽ.Adꝛ eſt dicendũ q illa qᷓ ponunt᷑ in ſymbolo faciũt ad noſtrã ſalutẽ pꝛincipalit ⁊ effe ctiue. Sacr̃a aũt magis faciut medici- naliterꝑ modũ expurgatiõis peccatoꝝ ¶Agd ꝭꝶeſt do ꝙ ſacr̃m baptiſmi ẽ ia nua oĩuʒ ſacramentoꝝ. Vñ poſito ipſo ſo articulo oĩa alia virtualiter includũt᷑ 9 EeTEE Zidet᷑ enim ꝙ ad papã nõ ſpectet determina re ꝑ quẽ modũ coꝛpꝰ rpᷣi eſt ſub ſacr̃o al taris:qꝛ ſic eſt de coꝛpoꝛe ſub ſpecie pa- nis iudicandũ ſicut de eiꝰcoꝛpoꝛe ſub ſpe cie ꝓpꝛia: cũ ſit idẽ coꝛpꝰ numero:ſ̊ deꝰ in coꝛpoꝛe xpᷣi ſub ſpecie ꝓpꝛia eſt ꝑ ꝑſo/ nalẽ vnionẽ talẽ modu erit in ſacr̃o altaris. C S.dicit Oamaſ.iiij.li.c.vl. qqꝛ ↄſuetudo eſt hoiuʒ comedere panẽ ⁊ bibere vinũ:iõ pani⁊ vino ↄiunxit deꝰ diuinitatẽ ſuã:⁊ fecit ea coꝛpꝰ ⁊ ſangui nẽ ſuũ:⁊ ita panis coĩonis nõ eſt ꝑaꝗnis ſimplex ſed coniunct? diuinitati.ẽ coꝛ pus xp̃ᷣi in altari ꝑ aſſũptionẽ panis ad vnitatẽ dinitatis. & P.modꝰ ꝑ quẽ exi ſtit coꝛpꝰxp̃i in altari nõ videt᷑ eſſe ab ec cleſia determinatꝰ:lʒ ad placitũ opina riꝑ quẽ modũ coꝛpus chꝛiſti in ſacramẽ to altaris exiſtat. . ſenibir A eſt qð ſcri bit de In Otr. Arin de con. di. ij. c. ga coꝛp.vbi dĩ ꝙ viſibiles creature in xpᷣi coꝛpꝰ⁊ ſanguinẽ inuiſibili᷑ ↄuertuntur. ſi eO do ꝙ ſicut dicit Inno. coꝛpꝰrxpᷣi habet triplicẽ modũ eſſendi.Aliter eſt enim coꝛpꝰxpᷣiĩ pſona ipſiꝰ xp̃i:alit᷑ in celo: alit᷑ in ſacr̃o a ltarĩ. Mã in hoĩe xpᷣo eſt eiꝰ coꝛpꝰ ut ꝑs in toto ꝑ vnionẽ. In celo vo eſt utlocatũ in loco ꝑ circũſcriptionẽ. Sʒ in ſacr̃o ſicẽ pñs ſignatũ in ſiguo ꝑ ſacr̃ale; repñta/ tionẽ. Et ſub ſpecie panis ⁊ vini in coꝛ⸗ pꝰ⁊ ſanguinẽ ciꝰtraſſubſtãtiationẽ.Mõ eniʒ eſt coꝛpꝰxpᷣi in hoſtia ꝑ ꝓpꝛie quãti tatis circũſcriptionẽ.qꝛ ſic nõ poſſet in-/ quartadecima „ trare ꝑ os fideliũ manducantiuzỹ ipſum. Mec ꝑ ꝓpꝛievirtutis termin ationẽ:quia ſic nõ poſſet eſſeſimul ⁊ ſemel cibꝰmulto rũ fideliũ in diuerſis locis ⁊ in diuerſis mũdi partibꝰexiſtentiũ.Eſt ĩ hoſtia to tũ coꝛpꝰxpᷣi ut cibꝰ ſpũalis aĩe:nõ ſb qᷓ;ti tate ꝓpꝛia:ſed ſub q;titate panis ⁊ vini ꝑ traſſubſtantiatione; ſbᷣe eius in ip ſuʒ. 7 buc modũ eẽndi detᷣmiat papa ex᷑ de fi.ca.firmit᷑ eredimꝰ.vbi dr ꝙ coꝛpꝰ xpᷣi ⁊ ſãguis ĩ ſacr̃o altaris ſub ſpẽbꝰpanis ⁊ vini veracit᷑ ↄtinẽt᷑ trãſſubſtãtia to pa ne in coꝛpꝰ⁊ vino in ſanguinẽ ptate diui na. Fingere ergo vel ponere aliũ modũ ꝑtinacit᷑ eſt heretitũ. Ad pꝛimũ go e dic ean g⸗ Er coꝛpꝰxpᷣi hʒ eẽ ip. ſona Srutnieti ẽꝑ ꝑſonalẽvnionẽt᷑:ſed in ſacro altaris eſt ꝑ panis ſubſtantiaʒx in ſubſtantiã eiꝰtrãſſubſtantiationẽ. Añ nõ habet eundẽ modũ eſſendi vtrobiq;. Ad ⁊"eſt dð Oamaſce. vult pani ⁊ vino cõiugatã eſſe diuinitatẽ q;tũ ad virtutẽ ⁊ potentiã:qꝛ potẽtia diuinita- tis fit ut panis in coꝛpꝰxpᷣi ⁊ vinũ i ſan guinẽ conuertat᷑. Ad ʒmeſt dð ꝙ mo dus eẽndi detminatꝰ eſtꝑ eccłiaʒ:⁊ aliun modũ ꝑtinacit᷑ aſſerere eẽt hereticum. Queſtio. xiiij. Oe ſcõꝝ veneratione. 0 ↄſiderandũ ¶EEeſt de ſcõꝝ ven eratiõe. Circa qð querùò tur qᷓtuoꝛ. pᷣ ðpapa cano tmnmnnzante. C2 de cauſa cano nizationis. ¶ de modo canonizandi. Arde ſanctis canoniʒandis. Cir ca pmu querunt᷑ ꝗqnq;. ¶p vtꝝ ad ſoluũu pa pã ꝑtineat ſanctoſ canonisare. ¶ 2? vtrũ ſicut papa vniuerſaliter ita epᷣus in dioceſñ ſua poſſit aliquẽ ſanctũ canoni - ʒare. ¶ zavtrũ papa abſq; reqſitiõe col legij poſſit aliquẽ ſanctum canoniʒare. Avtrũ papa canoniʒzãdo aliquẽ ſan ctũ poſſit errare. ¶ 5:vtruʒ ſi quis non eſt canonizatus per papã poſſit pꝛo eo officium decantari. M Ar. D pꝛimũ cfedn g — abEnqer eniz ꝙ nõ ſolũ ad ban⸗ ptineat ſanctos ca noniʒare:qꝛ ſᷣm Augi.in li. de vera reli. ſancti nõ ſunt adoꝛandi ſj bonoꝛãdi:cuʒ cuilibet liceat alteri honoꝛe impẽdere cuilibet erit licitũ ſanctů canoniz are. D. in cccla pmitiua nõ oẽs ſci cano nizabant᷑ꝑpapã.ſ nec nũc eſt neccſſariũ ꝙ oẽs ꝑ eù canonizent᷑. ¶SD.ad ſcõs ꝑ tinet ſcõs canoniʒare:⁊ nõ ad pctõꝛes: nõ.n.e ↄuẽtio xpᷣi ad belial.nec lucis ad tenebꝛaſ: ut ſcribit᷑i.ad Chor.iij.ſʒ ↄti git papãqñq; ce malu ⁊ pcõꝛt᷑:non ad papã ſemꝑ ſpectat canoniʒzare ſanctos. 4 tra I eſtqꝛ nullꝰẽ ſan- In —„ * rin ct? niſi appꝛoba tiõe ⁊ imitatiõe xp̃i.iux illud Leuiti.xxj. Sancti eſtote.qm ego ſanctꝰſum.S ap/ ꝓbatõe pape ꝗ e vicariꝰ xpᷣi debet aligs in ſanctũ appꝛobari ⁊ SSuaniza. SCEARρ do & ſanctũu aliquẽ ca/ Ki id cO non iare nõ eſt aliud q; ſanctitatẽè alicuiꝰ venerandã ⁊ appꝛobã dam manifeſtare ꝓpter fidẽ eccłie eius oꝑa imitantis ⁊ bñ ficia recipiẽtis. Cria itaq; pncipaliter regrunt᷑ ad canonisa/ tionẽ ſancti.pᷣ eiꝰ ſanctitat appꝛobatio. ⁊eiꝰſauctitatis a toto pꝓplo xpᷣiano ve- nNeratio. 3.·ſidei eccła bñficia illiꝰ ſancti poſcẽtis ↄfirmatio. Iſta aũt tria ad ſo⸗/ lüũ ſummuʒ pontificẽ ꝗ eſi caput eccleno ſcim t᷑ ꝑtinere. Mãa ſicut ſoliꝰ xpᷣiẽ boĩes ſanctiñcare ⁊ ſcõs facẽ:iux illud Leuitj. xxi. Ego ſcũs ſum dñs gꝗ ſciſico vos. ſic ſolius pape ẽ ꝗ eſt vicariꝰxpᷣi hoĩuzʒ ſcita tẽ manifeſtare ⁊ appꝛobare.ſiłr ſicut ſo/ lus papa eſt caput totiꝰeccłe:ita ſolũ ad ipſu ꝑtinet mẽbꝛis eccłie mandare ſcm gliquẽ ſubveneratione baberi. Alteriꝰſi cut ſola oꝑaꝗᷓ pbibent teſtimoniũ ſancti tati alicuiꝰfid ei ecclłe innitunt᷑ ita ad il⸗/ lũ pertinet huiuſmodi ſanctũ canoniʒ a re ad quẽ ꝑtinet qõnes fidei determina re:qð quidẽ planũ eſt ſpectare ad ſumuʒ pontiſficeʒ ſicut pʒ.xxiiij.q.i.c.quotiens Qneſtio ratio fidei ven tilatur. ðð Ad pꝛimũ ? oxeg. vuglee eſt reuerẽ tia. Que dam vniuer ſalit᷑ iniücta. Quedaã vo vo lutarie ⁊ particularit᷑ aſſũpta. P?æ reue rentia ſolũ honoꝛãdi ſunt ſancti ꝑ eccle⸗ ſiam canonijati:ſʒ ſecũda reuerẽtia poſ ſunt honoꝛari alij ſᷣm particularem de- uotionem vniuſcuiuſq;. Ad 2 ε dᷣ ꝙ in eccleſia pꝛimitiua nõ ſeruabat᷑ mo- dus canoniʒandi ꝗ mõ ſeruat ꝓpt duo. pᷣqꝛ illi ſancti ut plurimũ erant marty/⸗ res in quibꝰnõ requirebat᷑ talis exami- natio ſicut requirit᷑ in cõfeſſoꝛibꝰ:ut ifra dicet᷑.2 :ex feruoꝛe fidei naſcentis eccle ſie:⁊ ex meritis xpᷣi ⁊ aploꝝ miracula et alia oꝑa ſic erat euidẽtia ut non poſſent tergiuerſatione celari:ſed nüc bñ viden dũ eſt m qð dicit Augj.in de vera reli gione:ꝗbus de viuinis credendũ eſt po/ tiſſime cũ angelus ſa thanepoſſit ſe trãſ figurare in angelũ lucis. C Ad 3 c dð ꝙ papa nõ canoniʒ at ſanctos ſanctita⸗/ tem in eis efficiendo uel cauſando: ſed magis ſcitatẽ ꝓpt᷑ oꝑa q ei teſtimoniũ ꝑ bibent appꝛobãdo:⁊ ſub veneratiõe po puli xpᷣiani ecponedo:q;ᷓuis ſi ſanctitate caret miniſterialiter nõ pꝛopꝛia auctoꝛi tate mediantibus clauibus eccleſie poſ ſet hoc facere q;tũcũq; eẽt peccatoꝛ S ſecundũ eai Vid etur eniʒ ꝙ ſicut papa vniuerſalit᷑: ita epᷣs in ſua dioceſi poſſit aliquẽ ſanctum canoniʒare. Scribit᷑ eni.i.Ethicoꝛuʒ q uaſnd q; bñ iudicat de bis ꝗ nouit:⁊ ho rũ eſt bomiudex:ſed epᷣs meliꝰ nouit de ſanctitate vita eoꝝ ꝗ ſunt in ſua dioce ſi q; papa: erit melioꝛ iudex canonisan do ⁊ appꝛobãdo ſanctitatẽ eoꝛu. CS. ſcõs canoniʒ are eſt ex oꝑibꝰ⁊ miraculis eos a pplo venerãdos pᷣdicare:ſed talia fiunt in vna dioceſi qñq; ⁊ nõ in alia: qꝛ ſicut operationes ſunt particulariũ ſup poſitoꝛum: ſic ſunt particularium loco/ rum:magis ergo pertinet hoc ad epiſco (tboi tie po hcitate auctoe! cie o nul AANRN Sen it. Ke nctutn rhch itabo ſouit de 13 dioee nonin .C. rocuis ſeltelu nali:4 lrüſ n loco⸗ Aclle pum q; ad papã. ¶ Pꝛeterea canonisa tio noua pertinet ad poteſtatẽ oꝛdinis: cum ibi requira t᷑ celebꝛatio miſſe ad bo noꝛẽ ſci:ſed in ptãte oꝛinis gꝗlibet eps ẽ eq̃lis pape:quilibʒ epiſcopꝰ põt ſanctũ aliquẽ canoniʒare in ſus dioces. bitf 2 X t qð ſcxibi In cotrorinz erade Nere. ⁊ venc.ſanc.c.i.vbi papa ſcribens epᷣo di cit:Si per hoiem miracula fierent:nõ li ceret vobis ipſũ pꝛofecto abſq; auctoꝛi Hte Romauceccleſe venerari. bilk * dicendũ ꝙ rationabilit Rn c0 canoniʒzatio ſanctoꝝ ſo lum Romano pontifici reſeruat᷑.inniti tur eni canonizatio ſanctoꝝ fid ei xpᷣi in quẽ ſancti credẽtes per eos miracula fi unt:qᷓ atteſtant᷑ eoꝝ ſanctitatẽ ⁊ fideiſin tegritatẽ. SFides aut xpi vna eſt.iuxta il lud aphł ad Epbe.iiij. Anus dñs vna fi des vnu baptiſma.ad illu ẽ debet perti/ nere canoniatio ſanctoꝝ inquo vniunt᷑ oĩa mebꝛa eccleſie ne ſint ſciſmata i eis de ſanctis canoniʒatis:ſicut erãt in Co rinth.de baptiſmate. Inquoꝝ ꝑſona di cit aplłs:Ego aũuᷣt ſũ pauh.ego autẽ ap/ pollo.ego vᷣo cephe.Hotat᷑ ſilłr hoc expᷣſ ſe de õſe.di.iij.c.pꝛonunciandũ.vbi ſuꝑ illo vbo qð veſtiuit ates ille venerãdi ſut q̃s epᷣs cù ppło collaudarut ⁊ vicinis cir cũmoꝛantibꝰindicẽde ſunt nõ generalit oĩbus.notat gloſatoꝛ hoc intelligenduʒ eſſe de ſanctis canoniʒatis ꝗ nõ bñt vi⸗ gilias. nõ ꝙ epᷣs ſanctũ aliquẽ in ſua di oceſi canonizare poſſit. mU Feſt do e bin Dio Ad Pꝛimin nyſin bonn cõſiſtit ex ĩtegra ⁊ vniuerſali cauſa.iudiciũ aut quo aliquis canoniʒat᷑ in eccła eſt maxi mũ bonũ:cũ ex hoc inſurgat feruoꝛ ⁊ cõ pꝛobatio fidei xpᷣiane:iõ tale iudicium ad illũ pertinet cuius auctoꝛitate cano nizatꝰ ſcũs a toto pplo xpᷣi ſſit ve nerari. C Ad ⁊eſi dicendũ ꝙ młti ſüt ſanctiper eccleſiã canonizati ⁊ ſcripti ĩ cathalogo ſcõꝝquoꝝ feſtiuitateſnõ pñt quartadecima mi vniuerſgliter celebꝛari:nec eis vigilie oꝛ dinari. Oe talibꝰ epᷣs in ſua dioceſ po teſt oꝛdinare ꝓpter deuotionẽ populi ꝙ certa die eoꝝ feſtiuitas celebꝛaret ⁊ vigi lia deputet. C Ad qeſt dð ꝙ manda/ re ſanctũ aliquẽ vniuerſalit a toto ppło venerani ꝑtinet ad illũ q̃ pᷣeſt toti eccłie. NMã q;tũ ad p̊ canoniʒatio ſcõꝝ mag ꝝ. tinet ad ptãtem iuriſdictõisqᷓ; oꝛdinis. D tertiũ ſic pꝛocedit᷑.vi det᷑ enim ꝙ pa- pa abſqʒ reqſitione collegi non poſſit ſanctũ aliquẽ can onizare: qꝛ pa⸗ pa cõparat᷑ ad cardinales: ſicut xpᷣs ad aplos: ſʒ xpᷣs de coĩ lege nõ ſcificauit ali as ſine miniſterio aploꝝ.g nec papa põt aliq̊s ſcõs canoniʒare ſine miniſterio et cõſilio cardinaliũ. S.canoniʒ atio ⁊ appꝛobatio ſcoꝝ eo mõ dẽt fieri q̊ fit re pꝛobatio ⁊ ſeparatio ma loꝛum ab ec- cleſia: ſed ſeparatio ⁊ excoicatio non fit a papa niſi mediãtibꝰcardinalibꝰ:ſic pʒ xi.q.iij.ꝗO mediãte arie eoꝝ dẽt fieri ſcõꝝ canoniʒatio. S.maiꝰẽ teſtimo⸗ niũ ↄiunctũ qᷓ; ſeꝑatu:ſʒ in canoniʒatõe ſcõꝝ reꝗrit᷑ teſtimoniũ ppłi:qð ẽ teſtimo niũ ſeꝑatũ:mag regꝗrit teſtimoniũ col legi quod eſt teſtimoniũ cõiunctum.e *R ẽqꝛ i canonia- In C0 traniu tõe ſcõꝝ nõ reg rit niſi ifoꝛmatio ⁊ appꝛobatio:ſj vtꝝq; iſtoꝝpõt papa ſine reqꝗſitione collegg. Rnd EO dð ꝙ qrit᷑ uel de cõgruo RVuel de neceſſario:ſi ð ne ceſſario.planũ ẽ ꝙ ptãs pape nõ limita tur in aliqͥ: nec depedet a collegio:ſ̊ po-⸗ tiꝰecõuerſo. Mõ eniʒ collegiũ aſſiſtit pa pe ꝑ modũ determinatoĩs ſeu limitatio nis eiꝰptatis:ſpy magis ꝑ modu miniſte- rij ⁊ ↄſilij:ut debito mõ buiuſmõi ptãteʒ exeq̃t᷑.vñ ſiqreret᷑ ð ↄgruo.puto ꝙ ma gis tenet᷑ reqrere collegiũ in tali cã q;ᷓ in qua alia:quia in his que ſunt fidei:tãto cautius ⁊ mnaturius eſt agendũ quanto dolus fraus ⁊ deceptio circa ipſam eſt magis vitanda. Me ergo canoniʒ atio Ar. alicuins ſancti pꝛocuraret᷑ turpis lucri gratia.uel huane gloꝛie põpa ſeu iactan tia:no ſolũ cũ requiſitiõe collegij:vexeti am cũ requiſitione venerabiliũ viroum de eccleſi papa in talicaſu debet ꝓcede — re Si enim paganoꝛũ reges in actibus hũ anis cücta agebant cu cõſilio eis aſſi ſtentiũ. multo foꝛtius debet papa face⸗ re cum cõſilio cuncta que ꝑtinet ad deũ ⁊ ad fidẽ xpᷣianã.Scribit᷑ eni in Heſt. rex aſſuerus interrogauit ſapiẽtes qui ex moꝛe regio ſpꝑ ei aderãt:⁊ illoꝝfacie- bat cuncta conſilio ſcientium leges ac iura maioꝛum.- “ . Ad pꝛimum?bicenda: 2 E illa cõpara tio intelligeda eſt m ↄgruitateʒ nõ pᷣm neceſſitatt. Et ſic reſpondẽdũ eſt ad ſe/ cundũ ⁊ tertiũ:quia ſi canoniʒ atio ſcõꝝ debet ſieri iuris oꝛdine ſeruato:debet ſi eri cum requiſitione collegij:⁊ cũ alijs qᷓ pertinent ad ritũ quẽ nũc ſeruat roma/ na eccleſia. Huius tñ oꝛdo iudiciariꝰnõ ligat papã.cũ ſit ab eo ngituns. die. ſic pꝛocedi D quartu Ar. n. ꝙ pa prea canoniʒ ãdo alique ſanctu poſ ſit errare:quia ſm Augl.xv.de tri. So⸗ la charitas diuidit iter filios regni eter ni:⁊ filios ꝑditionis eterne.ſed nullꝰ ꝑ certitudinẽ põt ſcire ſe uel aliquem hr̃e charitatem:iur illud Eccleſia.ix.Mulli⸗ ſcit vtrũ amoꝛe uel odio dignus ſit.pa/ pa canoniʒ ãdo aliquẽ ſanctũ põt falli exquo neſcit eü habuiſſe charitateʒ per qua aliquis ĩter ſanctos nüerat᷑. C S. oꝑa que ſunt coĩia bonis ⁊ malis:nõpoſ ſunt teſtimoniũ infallibile ꝑhibere de ſcĩ tate alicuiꝰ:ſʒ ieiunia:oꝛõnes: elemoſy ne:ac alia multa bona oꝑa ſũt coia bo- nis ⁊ malis.ergo ꝑ talia papa non põt gliquẽ ſcire in ſanctũ canoniz andum. CS.opꝑa alicuius ſancta et meritoꝛia ſunt deo accepta:iut᷑ illud Thobie.vij. Qm acceptus eras deo:neceſſe fuit ut tẽtatio pꝛobaret te:ſed nullus põt ſcire Aueſtio IIII ſi vita ſu uel alterius ſit deo grata ⁊ ac cepta.papa ergo acceptãdo vitã alicuiꝰ ſanctã ⁊ meritoꝛiã põt falli. Incontraruma k tro a xpᷣo Luce xxij. Ego pꝛo te rogaui petrout non deficiat fides tua: ⁊ tu ali- quãdo ↄuerſus oↄfirma frẽs tuos.Fides pope ſucceſſoꝛis petrinõ põt dẽfiere Bn leo Dicendũ q; duplex iunii 4 Erciũ põt dari de homine. Pꝛimũ ſᷣm pñteʒ iuſticiã: aliud 'ᷣm eter- nã ſentẽtiam. Oifferentia ẽ aut int᷑ iſta — duo iudicia: quia pꝛimo iudicio iudicat hõ bñs pꝛo teſte exterioꝛe euidentiam. Scribit enĩ Jo.vij.Munquid lex nr̃a iu dicat hoĩem niſi ab ipſo audiuerit pꝛiꝰ: ⁊ cognouerit qꝗd faciat.Alio iudicio iu⸗ dicat deus bñs pꝛo teſte interioꝛẽ ↄſcie᷑ tiã:quia hõ videt u ſoꝛis apparẽt:deꝰ ant intuet᷑ coꝛ:ut ſcribit᷑... Regl.xvi. Alia differentia eſt:qꝛ in pꝛimo iudi cio:dato ꝙ nõ inuẽiat᷑ quid repᷣbendat hõ:⁊ quid culpabile ſit per bominẽ indi cantem: põt tñ inueniri quid repbendat deus: ⁊ quid culpabile ſit in ↄſpectu dei Inſecũudo vo iudicio nibil iuenit᷑ re pꝛebenſibile nec culpabile nec ꝑ deũ nec p boĩez. Et iſtã differentiã ponit Augꝰ. ſuꝑ illo pſal. Judica me deus vbi ait: q; difficile eſt purgatã vitã alicuiꝰ inueni- ri:qꝛ ſi isam ꝓbabilis eſt eius vita int᷑ ho mines ut nõ habeat quid iaʒ repᷣhẽdãt hoĩes iuſte:inuenit tñ in boĩe quid repꝛe bendat deꝰ:qui nouit ad liquidũ ⁊ puꝝ iudicare. Papa ergo canoniʒ ãdo aliquẽ ſanctü titiaʒz n. credit eũ eſſe ſanctü ut infoꝛmatione re cipit bin allegata ⁊ ꝓbata ſibi. Dicit ãt Augꝰ inquadã epla ad palmatiũ cõmẽ dantẽ eũ de ſcitate ⁊ ſcia. Qui enĩ ſic cre dit ut loquit᷑:etiã ſi falſa loquit᷑: fidelit loquit.Qui aũt nõ credit q̃ loquit᷑: etiaz ſi vera loquit᷑:infidelit᷑ loquit᷑. Quãtum cuqʒ ergo papa nõ vera appꝛobet cano niz ãdo ułlappꝛobãdo alſquẽ ſcm: exquo pntẽ iuſtitiaʒ non erat: qꝛ ſic öfffei noeg hiüe es Pom ctos ſitan cos ſe Ee tenen hhon III tante ialia⸗ ſrqnd ctüepe⸗ efogai 1tal⸗ Kces defſegt plet ndd hommne, bnenn⸗ Utintiſe o indicdt deptiom. lyfeit ntpeß. dicoiu, hri ſiſ varetdo cr. imoid öbenet ine intl uo tenet᷑ iudicare m pñtẽ iuſti Ad ⁊“ eſt do:ꝙ lʒ per illa oꝑa ut oꝑa ꝓbibita a lege diuia ꝑ que diſcer/ nunt᷑ a malis:iux illꝰ Matth̊.vij.A fru ctibus eoꝝ cognoſcetis eos. A talibꝰ g ſi aligs bõ ĩmunis fuerit inuẽtꝰ:⁊ cõpꝛo batũ fuerit in bonis oꝑibꝰ hunſe ſemꝑ cõſtantiã ⁊ ſupꝛa modu buanũ excellen tiã:lm pñtẽ iuſticiã põt in ſcm canoni⸗- zari ci atteſtatiõe miraculoꝝ.¶ Ad 3 E do: ꝙ vitaʒ alicuiꝰ poſſumus ſcire deo eẽ gratã ⁊ acceptã ꝑ euidetiã mira cul oꝝ ⁊ opeꝝq ſũt queda atteſtationes vm qᷓs bomo iudicat huano iudicio per pꝛeſente m iuſticiam. Dquintu gaum , poſſit officiũ decãtari ⁊ ꝓſcõ venerari ꝗ nõ eſt canoniz atꝰ ꝑ papa:qꝛ licet facere officiũ ꝓ eo a quo ho receꝑit bñ ficiũ:ſed multi recipiũt bñficiũ ſcĩtatis ab eo qui nõ eſt ꝑ eccleſiã canoniʒ atꝰ.g lʒ talẽ ve nerari ut ſem. S. cuilibet licet proci niũ eius iuocare ꝗ eſt in vita eterna: cũ oẽs ibi exñtes tanq́; hbñtes charitatem pꝛo nobis deu rogat Sʒ multos defun ctos hõ credit eẽ in vita etna.qui tñ nõ ſũt canõizatiꝑ eccleſiã. q g tales ut ſan ctos venerari:⁊ eoꝝprociniuʒ iuocare. S.quirecipit ꝓpbetã in noie ꝓphe te:mercedẽ ꝓphete accipiet:ſi aliqs nõ canoniʒatꝰ ꝑ eccleſiã in fide alicuiꝰ reci quintadecima v fideliter ⁊ vere appꝛobat ſᷣm infoꝛma/ pit᷑ ⁊ bet᷑ ſicut ſcũs:nõ peccat venera tieonẽ ſibi factam non er wr, a c h S eſt dicendũ:q; Ad Pami ape nõ poſſit ſci⸗ reꝑ certitudinẽ cauſe illũ ſanctü quem cCoanonizat habuiſſe charitatem: pot tñ ſcire ab effectu ꝑ oꝑa de ipſo narłata ⁊ famata: quia pꝛobatio dilectionis exbi bitio eſt operis. Et boc ſufficit in iudi- cio ſuo tiam. noõ pñt diſcerni boni a malis:qꝛ ieiunia 22 oꝛatõnes ⁊ elemoſyne pñt fieri bono ovonimo ⁊ malo:ut dicit Augꝰ? ĩ li.de ſer. do. in mon. Sũt tñ quedã oꝑa q hñt cir cũuolutã maliciã nec pñt bono aĩio fieri tionẽ debitã ſcõ ſibi ertibere, D 4 1 eſt: qꝛ qð nõlicet In ₰ trarie nõ licet alicui inferioꝛi de eccłia:ſj nõ licet epᷣo aliquẽ ut ſanctũ venerari abſq; auctoꝛitate ſe dis apłice:ut ſcribit᷑ extra ð reli.⁊ vene. ſan. multo g nse non licet eiio⸗ do ꝙ ᷣm Augj/. xxij.de Rn c0 Aite vef In penera one coꝛpoꝝ ſcõꝛũ ⁊ martyru nõ erigimꝰ altaria in quibꝰ ſacrificemꝰ martyribꝰ: ſed vni dei ⁊ martyꝝ ſacrificiũ ⁊ noſtro ſacrificiũ ĩmolamꝰ. Maã ipᷣm ſacrificiuʒ eſt coꝛpus xpᷣi:qð nõ offert᷑ ipſis ſcis: ſj deo q;uis in memoꝛia eoꝝ ſacerdos ſa/ crificet qꝛ dei ſacerdos ẽ:nõ eoꝝ.Nulli ſancto quãtucũq; ꝑ eceleſiã canoniz a to ſacrificiu offert᷑ ſʒ in memoꝛia eiꝰ offe rat᷑ ſacrificiũ ⁊ miſſa celebꝛet᷑: dũmodo ſit ꝑ eccleſiã canoniʒatꝰ.Et rõ eſt:qꝛ miſ ſe celebꝛatio ⁊ coĩs oꝛatio fit ĩ ꝑſona to tius ppli ⁊ totiꝰeccleſie. In memoꝛia ẽ illius debet talis ſolẽnitas celebꝛariꝗ eſt ab illo quiẽ caput totiꝰ eccleſe cano nizatus ⁊ in ſcitate cõpꝛobatꝰ:puata tñ oꝛatione ⁊ veneratiõe põt quilibet illuʒ que credit eè ſanctũ bonoꝛare ⁊ venera ri atq; eius patrociniuũ ĩiuocare. Etper boc patet rñſio ad obiecta:qꝛ ð tali pꝛi- uata veneratioe arguũt non de ſolenni: que ſit in ꝑſona totius eccleſie. ¶Qoõ.xv.de ca canontatiar⸗is oꝛn conſideradũ ẽ Ein 6 Es cã canoniza tionis ſcõꝛũ:circa qð qrunt᷑ gnq;. ¶ p vtruʒ papa deat „ alique canoniʒ are ꝓpt᷑ fru- ctũ ſcie. C 2· vtru papa debeat aliquẽ canoniare ꝓpt ſcitate vite. z? vtrũ papa debeat canoniʒare aliquẽ ꝓpt bo nam ſama. ¶ vtru papa ꝓpter eui- dentiã miraculoꝛũ debeat aliquem ca⸗ nonizare. ¶ ? vtrum papa debeat ca noniʒ are aliquem pꝛopter donum pꝛo/ phetie. b Ar. in ſic pꝛoce- Dpꝛimum Eact tur enĩ ꝙ papa dẽat canonicare aliquẽ ꝓpter fructũ ſcie:quia pᷣmiũ eter nũ nõ debet᷑ niſi merito ſcõꝛũ.Sʒ ſcribit᷑ Eccleſiaſt. xxiiij.Qui elucidãt me vitã eternã habebũt: Elucidantes g diuinã ſapietiã papa debet canoniz are. C DS. pꝛerogatiua veneratiõis ſingularit᷑ da᷑ paulo ꝓpter ſcientiã. Dicit enĩ ipſe.j. ad — Tbimo.i. Aeritatẽ dico nõ mẽtioꝛ do ctoꝛ gentiũ in fide ⁊ veritate. ꝓpter fru ctuzʒ ergo ſcientie debet aliquis pꝛo ſcõ venerari ⁊ canonicari.¶ S.ſcribit᷑ Lu ce.x.ꝙ ſtabulario ſuꝑeroganti in curati one ſemiuiui eterna retributio redditur qꝛ exponẽti ſacrã ſcripturã ad curatio/ nẽ gener huani vltra vetꝰ ⁊ nouũ teſta mẽtũ:qᷓ ꝑ duos denarios itelligũt᷑:coꝛo na iuſticie repꝛomittit᷑iut Augꝰ expõit. Pꝛo expoſitione ergo ⁊ elucidatiõe ſa/ cre ſcripture papa debet aliquem ſan/ ctum canoniz are.· D In ↄtrarium woa g⸗ rin.xiij. Si habuero oẽm ſciam ⁊ oẽm fi dẽ ita ut mõtes trãſferã:charitatẽ aũt nõ habuero:nibil ſum. Dicẽdũ qꝙ qui debet in . n 60 ſanctü canonizari ⁊ pꝛo ſcõ vniuerſaliter venerari debet eẽ bo⸗ nus vniuerſalit᷑ ⁊ ſimpłr:nõ aũt ſingu/ lariter ⁊ 'm partẽ: quia ⁊ vniuerſaliter ab illo qui ẽ caput eccleſie aſſumit᷑ vene randꝰ a toto pplo xpᷣiano. Conſtat aũt ꝙ non dr̃ hõ bonꝰ vniuerſalit᷑: ex eo q; eſt in ꝑte bonꝰ.ſed ex eo ꝙ ſm ſe totꝰ eſt bonꝰ.qð quide ↄtingit ꝑ bonitatẽ volũ tatis:loqndo de bonitate nali⁊ ꝑ cha- ritatẽ exiſtentẽ in volũtate:loquẽdo de bonita te ſuꝑnaturali:quia volutas im-/ perat actibus oĩuz potentiarũ bũanaꝝ. Verũ eſt eni ꝙ quilibet actꝰ eſt bonum ſue potẽtie:qꝛ ſcia eſt bonũ intellectus: videre eſt bonũ potẽtie viſiue:⁊ audi⸗ re bonuzʒ potentie auditiue. Ande ille ꝗ Queſſio habet bonitatẽ ſᷣm aliquã potentiã: nõ ſuppoſita bonitate volũtatis drĩ bonus ʒ quid:ut bene vidẽs:aut bene audiẽs uel bñ intelligens:ſed vniuerſalit᷑ ⁊ ſim pliciter hõ nõ dr bonꝰ:niſi qui habet bo nã volũtatẽ diuina charitate ifoꝛmatã Wo mM erso dicedũu e: ſi Pamn gnant᷑ dicit ſoũs ſcũs qui me elucidat:quia multi ſacram ſcripturã exponũt potius obſcurãdo q; elucidãdo. Sunt eni tria genera bhomi- nũ exponentin ſacrã ſcripturaʒ: ut dicit Augꝰ.⁊ põit᷑.xxiij.q.iiij.c.tres ꝑſonas. Fures mercẽnarij ⁊ paſtoꝛes.fures ex- ponũt nõ elucid àdo:ſed obtenebꝛaãdo et verũ intellectũ occultãdo. Wercẽnarij vo turpis lucri gra.vñ ſi exponũt ꝓvti/ litate alioꝛũ ſibipſis nõ valet ad ernaʒ remunerationẽ᷑:qꝛ ſonant alijs non ſibi ipſis ad modũ cymbali tinniẽtis.quod ſonat alijs ⁊ in ſeipᷣo nõ ꝑticipat ſonuʒ. Sed paſtoꝛes exponut ex bona volũta/ te quã hñt pncipałr ſolũ ꝓpter deuz.de quibꝰ dicit petrꝰ pꝛima ſua canonica.c. v. Paſcite qui ẽ in vobis gregẽ dei non coacte ſed ſponte ᷣm deũ: nec turpis ln cri gra ſed voluntarięiut cũ apparuerit pnceps paſtoꝛũ percipistis imarceſſibi lẽ gloꝛie coꝛonã.ꝑ bonã & volũtatẽ pꝛo miſſio ⁊ fructus ſcieↄſequit᷑ ᷣmiũ:nõ ꝑ ipᷣam ſciaʒ pᷣciſe. C Ad ꝛẽ dð:ꝙ pau lo nõ reddit᷑ progatiua ſingularis vene rationis ꝓpter ſciam tm:ſed qꝛ doctria eius fuit ſuccenſa igne charitat]. Dicit enĩ Chꝛyſoꝰ.in li.de laudibꝰpauli:q ſi/ cut ferrũ in igne miſſum nõ eſt aliud q; ignis. Sic doctrina pauli igne charita⸗ tis accenſa:non erat aliud q; charitas. Et ſubdit ꝙ nature ↄditione paulus in nullo nobis fuit pᷣſtantioꝛ.ſed in volũta te fuit oĩbꝰ melioꝛ ⁊ ſanctioꝛ. CAd 3* eſt dicendũ: ꝙ ?m Amb⸗ illi ſuperogãt qui ſupꝛa pᷣcepta obſeruant cõſilia. Añ apłi et doctoꝛes ſupererogauerũt ꝗ ꝓpt charitatẽ dei et pꝛoximi quod oꝛe pdi- cauerunt:opere impleuerunt. ſore hon cei ie lete ſcate ſocet ctitat ſonig deſii ftati ſant⸗ hbebi ſin tari tis Vi h / an o ſtonii ſat hin ſtni K nirq ſfe gnuef nos 4 Pale tod din kple ſehb Wen ſf t ine etii p drbonus e andies ſalirſim ſbebetbo tſomati lüég det hüs Aiſgonn ſaricoi en ban⸗ fay.utdat s hons. fures Nehriſet Hertinent nitpſt⸗ et Mepy ijs tonie etis a bat ſonih groluta/ relzde ſonica: dei non arhis dperuct nancl litate jnii o Np nis ne edoctrin 1 Diet Gllicht/ Naliach echarith⸗ charins, ehalen indolin CM; ſgant eritch, d od . fu canonigandi ꝑ eccleſiã qui pꝛo vtilitate eccleſie ſunt aliqua oꝑati:ſed ᷣm Hiero ny.in epła ad paulinu. Sacta ꝗppe ſim plicitas ſolũ ſibi pꝛodeſt quãto ꝑ edi ficat eccleſiã dei ex vite merito: tato pl⸗ nocet ſi ↄtradicẽtibꝰ nõ reſiſtit: ꝓpt᷑ ſan ctitatẽ ergo vite ſolũ non eſt ali’quis ca noniandꝰ. ¶ Pꝛeterea nullꝰ ẽ per ec- cleſiã pꝛo ſancto venerãdꝰ:niſi oꝑa cha ritatis fuerit imitatus: ſed 'm Gꝛego. ſunt nonulliqui ſpẽm ſcitatis acquirũt ſolius charitatis radice ꝓcedẽtes imi/ tari contẽnũt.ex demõſtra tione & ſcita tis nõ ſũt aliqui canonicandi. ¶ Pꝛete rea aut oꝑa alicuius oſtendũt ſcitatem vite in occulto:aut in manifeſto. ſi in oc culto nõ ꝑhbibent teſtimoniũ in conſpe/ ctu eccleſie ut ꝓpter ipſa debeat aliquis canonicari.ſi vo in manifeſto videt᷑ ad hypocriſim ꝑtinere. In cõtrarine a ager u fitemini memoꝛie ſcitatis eius. Oicit Augꝰ o iſta eſt vox ſanctoꝝ ↄſitẽtium ſcitatẽ cpᷣi inq;tũ nõ obliuiſcit᷑ ſanctita tis qua eos ſcificat:ſed eoꝝ ſcitatẽ ⁊ bo nitatẽ ecponit oibus venerandam. Rü4 60 Dicenduʒ.ꝙ ſicut dicit leo pa pa ⁊ ponit.xli.di. c. miramur. Si ad honoꝛes mundi ſiue ſuffragio tꝑis ſiue merito laboꝛis indi gnũ eſt pꝛeueniri ⁊ vocari ambitꝰ ſolẽt gquos ꝓbitatis documenta nõ adiuuãt q; diligens ⁊ q; pꝛudeẽs habẽda ẽ diſpẽ ſatio diuinoꝝ muneꝝ ⁊ celeſtiũ dignita tu:ita ut niſi pꝛioꝛ vita teſtiomũ ꝑhibe⸗ at ꝓ laboꝛibꝰ mult:ꝓ moꝛibꝰ caſtis:pꝛo actibꝰ ſtrẽnuis celſioꝛis loci pᷣmiũ nulli debeaf. Et q;uis diſcernẽ int ſcem ⁊ nõ ſcm ſit donũ ſpus ſci: Jux illð jj.ad Cho rin.xiiii. Alij diſcretõ ſpirituũ:ꝑ aliqᷓ tñ indicia põt papa examiare ſcitatẽ vite An gAuintadecima II OSlſecundũ eit ꝓ papa non deb eat aliquẽ cano nicare ꝓpter ſanctitatẽ vite:quia illi ſũt habitũ ven eratiõis aſſumũt: que tũ ex illiꝰ ꝗ ẽ ꝓſcõ venerãdꝰ:ułilliꝰqueʒ ĩ ſcm intẽdit canonigare. pᷣut ꝑ illũ veritas fi dei nõ ꝑuerteret᷑.ꝛ ut ꝑ eũ mãdatũ ec- cleſie nõ ↄtẽneret᷑. ꝭ? utꝑ eũ nouꝰ ritꝰ ui uẽdi nõ itroduceret᷑. ꝙ ꝑ eũ charitas ꝓximi nõ ſperneret᷑.j: ꝙ ꝑ eũ pctm̃ ac⸗ cuſatiõe dignũ ex toto conatu uitaret᷑. G per eum dei uerbum delectabiliter audiretur.: qꝙ per euʒ operibus bonis mundi gloꝛia no quereretur. Ad pꝛimũ? dð: ꝙ ſcitas u i . IIEH te eſtutiłecclie ad alioꝝifoꝛmationẽ dũ ſcĩuiuũt. Et poſt moꝛtẽ ẽ utił q;tũ ad miraculoꝝ atteſta- tiont᷑:qꝛ eoꝝ ſcitat procinio fideles ec cleſie multa dona recipiũt. HNiero.ãt lo quit᷑ de ſimplicitate eoꝝ ꝗ pᷣſüt aliis ꝗbꝰ nõ ſufficit ſcitas ad edificationẽ niñ aſ- ſit iuſticie rigiditas ad deliquẽtiũ coꝛꝛe ctione:qꝛ baculo ⁊ manu arcẽdi ſut lupi CAd 2“ e dð: ꝙ xpᷣs docuit cognoſce re mõſtrãtes ſcitatẽ in ueſtimẽt ouiũ:a fructibꝰeoꝝquos fructꝰenüerauimꝰſuꝑ quibꝰ diligè t exa miat:papa põt alique canoniʒ are pᷣm pñtẽ iuſtitiã. ¶CAd ꝭ' eſt dð ꝙ oꝑa ſcitat ꝑ illos ſcõs pñt fie/ ri in occulto ⁊ in manifeſto. In occulto quidẽ ut mũdi gła nõ qrat᷑. In mani fe⸗ ſto vᷣo ut creatoꝛ ĩ creatura laudet᷑. Diẽ n. Augꝰ ſuꝑ illo vbo pſal. Laudate dñʒ in ſcĩis eiꝰ.ꝙ iõ deꝰ laudat᷑ ĩ ſcĩs:qꝛ ſci ſunt nõ bñt eoꝝ merito et bonitate:ſed dei miſericoꝛdia et pietxte. D etertiũ ſic ꝓpcedit vr.n. — pap ppt bo naã famã nõ degt gliquẽ canõiza⸗/ re:qꝛ fama ppłi ĩnitit᷑ qñq; falſo funda- mẽto. AUñ ſcribit᷑ Exo.xxiii. Mõ ſeqris turbã:neq; ĩ iudicio acꝗeſces ſnie pluri moꝝ: ut a ueritate deuies. D.ex fa⸗ ma acꝗrit᷑ fauoꝛ ⁊ amicicia mũdi.ſʒ ſcri bit᷑ Jaco.iiii.ꝙ gmicicia mũdi:ĩimica ẽ deo: ex fama & nõ eſt aliqs canonizãdꝰ. S. ꝓpr᷑ bõa extrĩſeca ñ ẽ ꝗs laudãd⸗ ſʒ fama vr ꝑtinere ad bõa extriſeca.ſcri bit.n. Pꝛouer.xxii.q meliꝰẽ nomen bo⸗ num qᷓ; diuitie multe. b 2 In vtrariũ ?ir Mierd. Jln O EUet pomit. xi. q.iij. ſigs hoĩez qui ſanctꝰnõ eſt:ſᷣm famaʒ et oꝑa q̃ oñdit ſanctũ e&ẽ crediderit ⁊ dei eũ iunxerit ſocietati xpᷣm violat cuiꝰ mem bꝛa ſumus. bo f. . 1 dð ꝙ bona fama valet Kñdeo &b an alet pᷣ ad bonoꝝ opeꝝ executionẽ.reddit᷑ enĩ bo idoneꝰ ad oꝑa virtuoſa exequẽda in cõuerſatiõe humana ex bona fama.vñ ſcribit᷑ Eccliaſt.xli.Curã bẽas de bono noie. boc enĩ mag ꝑmanebit tibi q;ᷓ mł ti theſauri magni ⁊ pᷣcioſi.ꝛ:ad peccato rum vitationẽ ꝓpt᷑ conſeruationẽ eniʒ bone fame multotiẽs hõ abſtinet a pec/ catis cuius ſignũ eſt:qꝛ qñ aligꝗs videt ſe bonã famã ãmiſiſſe ꝓnihilo habet pec-⸗ care:iux⁊᷑ illud Niere.ij. Frons meretri⸗ cis facta eſt tibi:noluiſti erubeſcere. Et Hiero.dicit ſuꝑ Matth̊. ꝙ coꝛꝛipiẽdus eſt frater ſeoꝛſu:ne ſi ſemel pudoꝛe aut verecuudiqʒ ãmiſerit ſemꝑ ꝑmaneat in peccato.ʒ:ad alioꝝ veneratione.audiẽ tes enim boĩeʒ aliquẽ eſſe male fame cõ tẽnunt nõ ſolũ ipſu: veꝝetiã multos ino centes. Uñ dicit Augj.in ep a ad plebẽ byponenſẽ ꝑtractans illud verbuʒ pſal. Aduerſũ me inſultabãt ꝗ ſedebãt i poꝛ ta. Ad ꝗd enim ſedẽt hoĩes in poꝛta: et quid aliud captãt niſi ꝙ cum ꝗs ep̃ᷣs uel clericus uel monachꝰ uel ſanctimonia/ lis ceciderit:oẽs tales eſſe credãt: ſ̊ nõ oẽs poſſe manireſtari.⁊ tñ ipſi ſi cũ aliq̃ maritata inueniunt᷑ adulteri:necꝓijciũt vxoꝛes ſuas:nec accuſant matres ſuas Cũ auũt de aligbꝰ ꝗ ſanctũ nomèe ꝓfitent᷑ aliqd criminis uel falſ inſonuerit: ulve ri patuerit inſtant ſatagüt ambiũt ut ð oibus hoc credat᷑.Aſſumere ẽ aliquẽ ꝓ ſcõ canoniʒãdo ⁊ venerando:cuiꝰ fama nõ ſemꝑ fuerit laudabilis:ſeqret᷑ eiꝰcon tẽptus ⁊ ppłi ꝑturbatio. VUñ fama bo- na potiſſime reꝗrit᷑ ad canoniʒzat õʒ ſcĩ. AA Wi eſt⁵ do ꝙ in fama Ad Peimmn alicuiꝰ non ſolü eſt Queſtio dum eſt teſtimoniũ maioꝝ ꝗ ⁊ ſi paucio res ſunt numero:ſunt tñ ſanioꝛis ↄſilij 7 verioꝛis iudicij:ut dicit glo.ſuꝑ dicto wbo. ¶ Ad 2eſt dðo ꝙ ex bona fama non acquirit᷑ fauoꝛ uel amicia mundi in malu pximi:ſed in bonũ ⁊ deuotionẽ eo rum Auia dilectꝰdeo diligit᷑ etiã ab bo/ minibꝰ.⁊ ſi nõ ꝑ oꝑis imitationẽ: ſalteʒ per diuine głle manifeſtationẽ. Vñ de il- lo ſcõ Loth ſcribit᷑ petri.ij.q aſpectu et auditu ſanctꝰerat:habitãs tñ apud eos qui de die in di aĩaʒ iuſtã inigs oꝑibus cruciabãt. ¶ Ad qmeſt dð ꝙ ꝑ ſanctos bona extrinſeca et intrinſeca ꝓcuranda ſunt:quia dicente apło: ꝓuidenda ſũt bo na nõ ſolũ coꝛã deo ſj ẽt coꝛã oĩbꝰboibꝰ. ſic pꝛocedit᷑. D quartu Scher enim ꝙæKI papa nõ debeat aliquẽ canoni gare ꝓpter miraculoꝝ euidẽtia:qꝛ mira cula:cu ſint ſuꝑ virtutẽ nature:nõ fiunt niſi dei virtute.nõ ꝑ ſanctos: nec ꝑ ali quam crea turã fieri poſſunt. & S. ma⸗ li ⁊ iniq boĩes poſſunt facere miracula. Dicit enim Augj.in epła ad voluſianũ: q q;uis legamꝰmagos egyptioꝝ illaruʒ artiũ peritiſſimos a Moyſe famulo dei fuiſſe ſuꝑatos:tñ illi quedã miracula nę phandis actibꝰegerũt.nõ ꝓpter euidẽ tiã miraculoꝝ debet aligꝗs in ſanctũ ca/ noniari. D. miracula facere ꝑtinet ad fidẽ.ſcribit᷑ enim Matthᷣ.xvij· ſi ba/⸗ bueritis fidẽ ſicut granũ ſinapis: dicet buic mõti:trãſi binc:⁊ trãſibit. Añ xpjjs in ꝓpꝛis patria miracula nõ feeit:ꝓptet incredulitatẽ eoꝝ.nõ pꝛopter ſanctita tem aliquoꝝ miracula fiũt. cum fidẽ poſ iut habere mali ſicut boni. . 12 Eqꝛ miracu ſigna teſtificationis ſanctitatis ⁊ veri- tatis alicuiꝰ. Añ ad Hebꝛe.ij.ſcribit᷑: ꝙ xpᷣiveritas ⁊ ſanctitas ↄfirmata eſt cõ teſtante deo ſignis:⁊ poꝛtentis ⁊ varijs virtutibꝰ.Quis eni alij ſancti miracula credendũ ppło ⁊ turbe.veꝝetiã requirẽ⸗/ fecerũt que xpᷣus fecit: quia heliã ⁊ heli ſeum legimꝰ moꝛtuos ſuſcitaſſe: quẽa d modũ xpᷣs ſuſcitauit. Aliud tñ ꝓpꝛium xp̃s fecitquod nullũ aliũ legimꝰ feciſſe: ut naſci de virgine: a moꝛtuis reſugere: in celũ aſcendere. ſicut dicit Augꝰi epi ſtola ad voluſianum., . Diceendũ:q qõ ẽ dubia KRñndeo ꝓpt᷑ malos qui qñq; fa ciũt miracula.Pñt eniʒ hoĩes eſſe mali q;tũ ad pñs tribus modis. p doctrie cognitione: quia vtunt᷑ mala doctrina: et pꝛohibita ab eccleſia: ſicut illi qui ꝑni gromãticas artes demones inuocant. ¶ 2 vite cõuerſatione:qꝛ inuolute ſũt talibus peccatis ꝙ in ſeipſis ſunt infe cti alios eoꝛũ pꝛauitate inficiũt ⁊ coꝛ rũpũt. 3: vane gloꝛie intentione:ga qñq; aliqui ſut ſanct evite:tñ de aliquo bono oꝑe vanã intentionẽ hñt.lᷣm enim Chꝛyſo. Cüũ cetera vicia in ſeruis dia/ boli locu habeant:vang gloꝛia etiam in ſeruis dei locu tenet. ¶ Iſtis aut trib⸗ mõis mał boĩibꝰ concedit facẽ miracu * facere aliqua pᷣter ſolitũ curſũ nãe. ¶ðillis qui ſut mali doctrine cognitio ne ꝑ demonũ ĩuocationt᷑. Vñ dic Aug⸗ in li. de ſer.do.in mon.Qui dicũt ꝑ ini/ quos hoĩes viſibilig miracula ⁊ mira/ culoꝛuũ ſigna fieri nõ poſſe legãt quanta fecerũt reſiſtentes moyſifamulo dei ma gi egyptioꝝꝑ iuocationẽ demonũ. pñt eni demones ſenſus hoiuzʒ ſic fantañſa⸗/ re ⁊ ludifacere:ut que nõ vere faciũt: vi deant᷑ tñ facere.⁊ qñ q; vera faciuũt:nõ per aliquarũ rerũ de nouo creationẽ: ſʒ per reru naturaliuũ ad inuicẽ cõiũctionẽ ex quarũ cõiũctione nata ſũt nobis ali qua pꝛoduci inſolita ⁊ inuiſa:qui virtu- tẽ huiuſmõi reꝝ naliũ ignoꝛamꝰ ſicut di cit Augꝰ.iij.de trini. ¶ ¶ꝛ:⁊ illis qui ſũt mali pꝛaue vite ↄuerſatione ꝑ xpᷣi ⁊ ſcõ- ru nominu iuocationẽ ⁊ deuotone. Cõ tingit eni pin Chꝛyſo.qñq; hoiĩes ſcẽ vi te ⁊ ↄuerſatiõis honeſte no tãtã fidẽ ba bere ſicut habent pꝛaue vite boĩes. Añ quintadecima per hoc ineffabile donũ ad iuocationeʒ xpᷣi noĩs ⁊ ſanctoꝝ faciũt ſigna ⁊ mira- cula ꝓpter vtilitatẽ illoꝝqui boni ſut ut ipſi deu honoꝛct:⁊ in fide ⁊ doctrina eiꝰ talia roboꝛet᷑. Ideo dicit HNieroꝰ ꝙ fa cere miracula nõ e ſemꝑ illiꝰ meriti qui oꝑatur:ſed inuocatio noĩs xpᷣi ⁊ ſcõoꝛum boc agit ad cõdẽnationẽ eoꝛũ qui iuo- cant ⁊ vtilitatẽ eoꝝ qui vidẽt ⁊ audiũt. ¶ 32: ↄcedit᷑ illis qui ſũt mali alicuius vane gloꝛie intẽtõne ꝓpter eoꝝ ſcitatis teſtificationẽ. Nerũ naq; ẽ ꝙ facere mi racula virtute dei in teſtimoniũ ſcitatis ⁊ ptãtis collate a deo:nõ ꝑtmet niſi ad ſanctos viros ⁊ qmicos dei uel in moꝛ- te uel in vita.Qñnq; tñ ſancti hoĩes cuʒ tota ſcĩtate ipſoꝝ de aliquo ſigno mira/ culoſo facto aliqua vana intentionẽ ha bent: ⁊ q;uis i boc boni ⁊ ſancti nõ ſint: nibilominꝰ tñ ad teſtificationẽ ſcitatis et doctriue veritatis ipſoꝝ deus multa ſigna ⁊ miracula ſacit. Vnde dicit glo. Nüeri.xx.qꝙ moyſes ⁊ aaron qñ ꝑ ꝑcuſ ſionẽ virge fecerut effluere aqua depe⸗/ tra: hüerũt quandã vanã gloꝛiã: iõ me- ruerũt audire:qꝛ nõ credidiſtis mibi ut ſanctificaretis me coꝛã filijs iſrł:io non introducetis hos populos in terrã quã dabo eis. Et ſuꝑ illo verbo Luce.x. No lite gaudere:qꝛ ſpus vobis ſubijciuntur dicit gloſa ꝙ letitia qua dñs diſcipulos letos videbat:ianẽ gloꝛiã ſapiebat: gau debant enim ꝙ quaſi ſublimes terribi⸗ les hoibus ⁊ demonibus erant effecti. Idceo dñs in coꝛdibus eoꝝ taleʒ elatio nem repꝛebhedit:iudiciũ ruine pꝛimi an geli referes qñ dixit. Nidebã ſathanam ſicut fulgur de celo cadẽte.Pꝛopt᷑ cuidẽ tiã ergo miraculoꝝ:cũ ſint igna teſtifi- cationis ſanctitatis ⁊ doctrine verita/ tis ſcõꝝ:papa dʒ aliquos canoniʒare. 31 ergo eſt dicendum ₰ d Pꝛimin qy Farhcala puci⸗ cipaliter non fiunt niñ virtute dei:mini ſterialiter tñ qñq; fiunt uel angelis mi/ niſtran tibus: uelſanctis Nꝛantide de⸗ pꝛecãtibꝰ:ut dicit Aug.xxij.de ciui.dei. Ad ⁊ꝛm eſt dð: ꝙ h̊i mali hoies poſ/ ſint facere miracula ad xpᷣi ⁊ ſcõꝛũ no⸗ minũu iuocationẽ:nõ ipſi tũ dicunt᷑ face re maracula:ſʒ magis illi cuiꝰ uel quoꝛũ ſcitate fiũt. Pñt eni mali milites às iu/ ſtitia imꝑialis ↄdẽnat ſignis et vexillis eoꝛũ im ꝑatoꝛis quedã extoꝛqre ⁊t olle re abalijs nõ iubẽte dño:ſʒj ſci⁊ iuſti vi-/ ri pñt boc facer̃ ꝑ publicã iuſticiã imꝑa toꝛis:ut dicit Aug? in li.lxxxiij.qõnuʒ. Q¶Ad 3c do: ꝙ miracula facta ad cõ firmationẽ doctrine veritatis innitunt fid ei:ſj q fiunt ad teſtificatione ſcitatis requirun t fide foꝛmatã charitate:cuiuſ modi eſt fides ſanctoꝛum. ar peeͤh ₰„ Tiꝗ ſic ꝓceditur- N quimntugαιÜ+ ba⸗ pa. ꝓpt donũ ꝓphetie deat aliquèẽ in ſecm canoicare. Scribit᷑.n. Sap̃.vij. ꝙ ſpuͦs ſcũs in aias ſcõꝝ ſe trãſtert ami cos dei ⁊ ꝓphetas ↄſtituẽdo: ſed amici dei ñ ſüũt niñ ſci viri ꝓpt᷑ donũ pphetie pa pa dʒ aliquẽ in ſem canõigare. ¶S. ſcribit᷑.ij. Pet᷑.j.ꝙ nõ volütate hũana allata ẽ aliqñ ꝓphetia:ſʒ ſpu ſcõ iſpirati locuti ſut ſci dei hoies:donũ gpphetieñ reuelat᷑ niſi ſcis viris. S.ſecreta dei nõ pãdũt᷑ niñ dei amicis: Jux illud Jo. xv. QAos aũt dixi amicos.qꝛ oia qᷓcũq; qudiui a pr̃e meo nota feci vobis:ſʒ pꝛo phetia ẽ quoddã ſecretũ dei: nõ padit᷑ n viris ſanctis. is diei RA 1N eſt:qꝛ apls dicit In ↄtrariũ hboi S hũero ꝓphetiã ⁊ nouerim myſteria oĩa: charitate aũt nõ habeã:nihil ſũ:ꝓpt᷑ do nũ g ſolũ ppbetie nõ ẽ aligscanoięãdꝰ. Kid cO Dicẽdũ:q ꝓphetare ide + Woicit qð lõge et ꝓcul aliqᷓ diſtãtia a nãli hoiuʒ cognitiõe ꝓpnüũciare qð mali hoĩes facere pñt tribꝰ modis. p̃ diuina inſpiratione. MHã ᷣm Augj. in enchy.Deꝰ bonã volũtatẽ ſuaʒ ꝑ ma las hoiuʒ volũtates plerũq; iplet: ſicut bondã volũtatẽ ſus de paſſione ſui filij ꝑ Queſtio vV malas iudeoꝝ volũtates ĩpleuit. Ende qñq; multa vera futura ꝑ malos boies ꝓnũciat:ſicut ꝑ balaã ⁊ ſibillã multa ve ra de xpᷣo ſuo filio pᷣdixit. Põt.n.deꝰ tã⸗ gere intellectũ hois aliquoꝝ occultoꝛũ cognitiõe ſeu reuelatiõe nõ tãgẽdo eius affestũ charitatiua dilectiõe:q ſola di/ uidit int᷑ filios regni eterni ⁊ filios ꝑdi tionis eterne fimn Augl. C 2 mali bo- mines hoc pñt bonoꝝ ngclor reuelati one.nã ut dicit Aug'. ij.ſuꝑ Geñ. Mul ta occulta pᷣdicũt demones nõ ſolũ eoꝝ nãe ſubtilitate ⁊ exgientia lõgt tꝑis:veꝝ etiã reuelatiõc bonoꝝ angeloꝝ: ⁊ ſi de/ mones pñt occulta et futura ꝓphetare mediãtibꝰbonis angehᷣ multo foꝛtiꝰma li boies hoc pñt:qꝛ demones ſic ſüt ma li ut boni fieri nõ pñt:mali vo boĩes bo ni fieri pñt. 3. mali boies pnñt ꝓpbe tare demonũ iuocatiõe.Cõcelſũ ẽ nãq; diabolo m Chꝛeyſo. multa vera dicere ut ſuj mẽdaciuzʒ rara veritate ↄ firmet: mali hoies demones ↄſuletes multa vera ⁊ occulta dicere pñt. Aũ taleſ pꝛo phete demonũ appellant᷑: dicẽte Aug. xij. ſuꝑ Geñ. Cü malignꝰ ſpũs arripue rit hoies:aut. demõiacos eos facit: aut arreticioſ:aut falſos ꝓphᷣas.nõ ꝙ ñ mul ta vera pꝛonũciet.ſ̊̊ qꝛ ſꝑ talia dicũt in tentione fallẽdi.qꝛ ꝙ donũ pꝛophetie cõ uenit malis hoĩbꝰ int erdũ magiſq; bo⸗ nis pꝛopt aliquã diſpoſitione qua requi rit pꝛophetica reuela tio· Jo pꝛopt᷑ tale donũ pᷣciſe nõ debet aliquis pꝛo ſcõ ve/ nerari uel canonicari:uiñ ſint alia ſigna teſtificãtia eius ſcitatẽ ⁊ bonitatem. —2☛ Wir ẽ do:ꝙ qñq; do Ad Peimmn nu pꝛopbetie dar pꝛopf᷑ pꝛopꝛiã mẽtis illuſtrationẽ:⁊ qñ ſic dat᷑ ſpũs ſcũs ꝑ gram gratũ facieteʒ tranſfert ſe in aias illoꝝ quibꝰ dat᷑ ami cos dei eos ↄſtituẽdo:tangedo affectuʒ coꝝꝑ charitate:ſicut tangit intellectuʒ ꝑpꝛopbeticã veritatẽ. Qñq; vᷣo dat᷑ ſo⸗ luũ pꝛopt᷑ alioꝛũ inſtructione ⁊ infoꝛma- tõnẽ.⁊ tũc ſpus ſcus ſic tãgit eoꝝ quibꝰ t au io ſ ſi lelc t ſeen ſin t Gude s boies nultave 1dti, ccultoru coels ſole di/ lios gdi malibo⸗ reuelati en Dol ſolueer ttgise vrſde⸗ Mban oſornins ſeſim oboistp gitg .Muenic⸗ crade oſtwet. 1s mu lſe⸗ te Aus Arripve⸗ ſcit n adcdtt remio ßlu⸗ Nitequn chttale oſove⸗ liaſgne quc Gen ionech ſacetg def em loeflanh telleng ſoort⸗ rinſorne⸗ Dpamumig eene dar intellectũ ꝑ pꝛopheticã veritatem: „ od nõ tangit eoꝝ affectũ ꝑ charitatẽ dequibꝰ dr̃ MWatth. vij. Oñe nõne ino mine tuo pꝛophetauimꝰ ⁊ demõia eijci mus.quibꝰ tñ dicet᷑ neſcio vos. ¶C Ad 2 eſt dð ſʒ Chꝛy. aliter ſci boĩes lo quuũtur ſpu dei inſpirati.⁊ alif mali hbo⸗/ mines Aerũ nãq; ẽ ꝙ ois veritat au- ctoꝛ eſt ipſe ſpũs ſcũs:ut verũ ſit dictuʒ Ambꝛo.Omne verũ a quocũq; dicata ſpũ ſcõ eſt. Sancti tñ hoĩes loqunt᷑ ve⸗ ra in ſpũ ſcõ:ſed mali hoĩes loquũtur ve ra virtute noĩs vpi ⁊ virtute ſpũs ſancti nõ tñ in puũᷣ ſcõ. VUnde dicit ſignant eſſe dictu. Oñe in noĩe tuo pꝛophetanimus non in ſpũ tuo:qꝛ mali boĩes pꝛophetãt in virtutenois xp̃ᷣi ſed nõ in ſpu dei:ĩmo in ſpiritu diabolico. ¶ Ad ʒ ẽ dð: q; amantibus ſecreta celeſtia pandunt᷑ et reuelant pm quẽ moduʒ fuerũt reuelata apłis:et iſto mõ ſecreta dei nõ pandunt᷑ malis pꝛophetis:qꝛ et ſi ſunt ab eis ali⸗/ qualiter cognita per intellectꝰ cognitio nem:non tamen ſunt abeis amata per affectus dilectionem. MM Aueſtio xvj. de modo canonixatio/ nies ſanctoꝛum. Lterin conſiderã . Adum eſt de mo canonięationis ſancto/ ru:circa quod querũtur q̃t/ tuoꝛ. ¶ p vtruũ papa debe⸗ at in canoni?atione ſci ſeruareoꝛdinem iudiciariuũ. 2. vtrũ papa ſtati debeat canõiꝭ are aliquẽ ſanctu ſibi denũciatũ. Cz3 vtrũ papa eüdẽ modũ debeat ſer uare in canonigatione martyrũ ⁊ ↄfeſſo ru. ¶ vtrũ papa koc it aliquẽ cano- niʒzare ad oꝛdine aplłoꝝ:ſicut martyruz uel con feſſoꝛũ ſeu virginum. jy papa in canoniʒatiõe ſcĩ nõ de beat oꝛdinẽ indiciariũ ſeruare:qꝛ qð ex pectat fienqũ in futuro iudicio:nõ ẽ nuc fiendũ in pñti.:ſed examinatio opeꝝ mi- decima ſericoꝛdie de quibꝰ potiſſime dʒ fieri exa minatio illius ꝗ pꝛo ſcõ dʒ venerari ⁊ ca nonizari expectatur fieda in futuro iudi cio:ſicut patet Matthᷣ. xxv.Mõẽ fien⸗ da in pnũti iudicio. S.ſuꝑ illo vᷣbo.i. Petri.v. Si iuſtus vix ſaluabit᷑:ipius et pctõꝛ vbiparebũt.Dicit Augꝰ q̃re iuſtꝰ vix ſaluabit᷑:niſi qꝛ dei iuſticiã tantã eſſe certũ eſt. utque vident᷑ in huano iudicio eẽ iuſta:iudicio dei iueniant᷑ iiuſta. Sed qui debet pꝛo ſancto venerari dei iudi/ cio debet eẽ iuſtus.Fruſtra & fit tal exa minatio iuſticie:exqͥ ſciri nõ põt. S. ſcribit᷑.i.ad Chor..ijꝙ ſpualis hõ iudi/ cat oĩa:⁊ ipᷣe a nemie iudicat᷑ aialis xo nõ ĩtelligit q ſpus ſũt:qꝛ ſpũalit᷑ exami/ nat᷑:ſed ille qꝗ debet pꝛo ſcõ venerari ſpi rituałeẽ pᷣſupponit᷑nõ dʒ examinari: n ab aliquo qui ſit viritualo⸗ io⸗ 2 eſt glo. ſuꝑ illo me examiaſti ⁊ nõ ẽ iuẽta i me iniꝗtas. Kñ d 60 Dicẽdũ: ꝙ ſᷣm Aug in „XIE li. de pnia. Eccleſiainon pꝛofert iudicin de aliq̊ niñ ſit ifoꝛmata public teſtibꝰ⁊ publicj documẽt.Etiõ ut põit Moſti.c.i.æ de reli.⁊ ve.ſan. In canoniʒa tiõe ſcipin moꝛẽ quẽ nũc tenet eccła.xij.ꝑ oꝛdinẽ ſeruãda ſũt. Pꝛimũ ẽ frequẽs denũciatõ ut nõ ſolũ ſemel ſed pluries pape denũciet᷑ ꝗ pſcõ dʒ vene/ rari ut ſic multiplicat int̃ceſſoꝛibꝰlargi at᷑ qð petit᷑. 2 * cõmiſſio.qꝭ ꝰẽ cõmiſſi⸗ onis inꝗſitio.& inqſitiois facte rela/ tio.n e relatiõis facte diligẽs examĩia tio.õc examiatiõis facte ꝑ ↄſiſtoꝛium diſcuſſio.mẽ ſecreta diffinitio ⁊ termi natio. S" manifeſta publicatio. 9 ẽ diei canonicationis aſſignatio. I eſt ipᷣiꝰ pape ⁊ oiuʒ aſſiſteutiũ genuflexio ⁊ oronis deuotio ne de pꝓmittat ſuã ecdęe ſiã decipi uł errare. ii ſᷣe ſermocionatõ ⁊ miraculoꝝ ac opeꝝ mie recitatio:nec nõ ipſiꝰſci in cathalogo ſcõꝛũ ↄſcriptio. I2m eſt miſſe in honoꝛe ſancti celebꝛa/ tio et cantici ſpiritualis perſonaꝛio⸗ Ar. mie deillis ꝗꝓſcis debẽt venerari nũc: ⁊ alit᷑ ifuturo iudicio:qꝛ nũc fit Pʒ ꝑñteʒ iuſticia. In futuro vᷣo iudicio fiet ᷣm de terminatã ſniam. ¶ Ad 2 eſt dð ꝙ ſiẽ dicit Augl.in li.de libe.ar.verũ eſt ꝙ iu/ ſticia bumana multa ↄcedit vanulta im punita relinꝗt:q ꝑ diuinã iuſticiã iudicã tur:nõ tñ ut dicit qꝛ nõ oĩia facit.iõ qᷓ fa⸗ cit impꝛobãda ſut.ſic eodẽ mõ dato nõ poſſit iudicare oĩa recte ym interioꝛẽ euidentiã ſᷣm quã iudicat deꝰ:nõ pꝛopt boc debet obmittere ꝗn iudicet młta ʒ exterioꝛẽ euidentiã pᷣin quaʒ iudicat bõ. Ad zmeſt do ꝙ Augj. in li. ð vera re ligiõe expones illud vᷣbũ apli: Spualis hõ iudicat oia.dicit ſpũalis hõ a nul- lo hoie debet iudicari: ſʒ a ſolo ipſa lege diuina 'm quã ipſe ꝗ iudicat iudicabit᷑. cũ oẽs opoꝛteat pñtari añ tribunal vxpᷣi. Et qꝛ ipſe papa eſt miniſter ⁊ vicanie- is diuine ᷣm pñtem iuſticiã:iõ ad ipſũ ſpectat iudicari ð ſcitate alicuiꝰ ſci vHqu exponit᷑ venerãdus a toto ppło xpᷣiano. D lecundu &znt ꝓ papa ſtati dẽat canomęare ali quẽ ſanctu ſibi denunciatũ:qꝛ papa ſta⸗/ tim deb et ꝓpmouere ꝗ faciut ad augmẽ- tationẽ cultꝰdiuini:ſʒ veneratio ⁊ cano nięatio ſcõꝝ potiſſime ꝑtinetad augmẽ tationẽ ſeu ampliationẽ cultus dini:cũ ꝑ boc excitet᷑ et firmet᷑ deuotio populi xpiani. Hõ eſt ꝙ talis canoni?atio diffe/ renda. C D. illa ꝗ ſut fidei ſtatim credẽ da ſut nõ viſa. iux illud Jo.xix. Bti ꝗ nõ viderũt ⁊ crediderũt:ſed veneratio ſcõoꝝ ꝑ atteſtationẽ miraculoꝝpotiſſime ſpe⸗ ctat ad fidẽ.S ſtatim credẽda ſunt non viſa. SD. repꝛebeſi ſunt iudei ꝗ nõ cre diderũt xpᷣm eſſe ſem ſcõꝝ ꝑ atteſtatiõeʒ miraculoꝝ ⁊ bonoꝝ opeꝝ quibꝰ dictũ eſt Si mibi nõ vultis credere ſaltẽ operibꝰ credite. Audita ” fama ſanctitatis ak/ cuius cũ atteſtatione miraculoꝝ:ſtatim Aueſtio I Ad pꝛimũ cga alale 2 papa debet ipſum canoniʒzare. 111 eſt qꝛ ſuper In contrarin illo oe me Jo.iiij. Molite oĩ ſpuᷣi credere:ſʒ pꝛo bate ſpũs an ex deo ſit:dicit glo.Qð pꝛi mis tꝑibus naſcẽtis eccłe cadebat ſpůs ſanctaſuꝑcredẽtes ⁊ loquebant᷑ linguis ⁊ faciebat miracula:ſʒ nũc nõ eget ecclłla bis o ibꝰſignis:ſʒ ꝗ babet charitatem te ſtatur ſpiritũ ſanctũ in ſe babrer. ndeo do ꝙ& ꝓppter tria nõ det el EEEſtatim. papa aliquẽ ſan ctũ ſibi denunciatũ canonizare. C P: pꝛopter miraculoꝛũ raritatẽ que ſunt ſi gna atteſtationis ſcitatis alicuiꝰ. Dicit enim Aug.'. in li de vera reli.q cũ nunc eccła catholica ꝑ totũ oꝛbẽ diffuſa atqq fundata ſit. Jõ miracula in nr̃a tga acti tare ꝑmiſſa nõ ſut: ne aia ſemꝑ viſibilia qreret ⁊ eoꝝoſuetudine frigeſceret ge- nus bumanũ quoꝝ nouitate flagrauit. Quia igit᷑ vera miracula nũc raro fiunt ne ficta narrent᷑ turp is lucri gr̃a uel bu mane laudis appetitus glia. nnc bñ vi/ dendũ eſt ut Augj.ibi diẽ qbꝰcredenduʒ ſit de diuinis miraculis ⁊ inuiſibilibꝰ re⸗ bus. ¶ 2 ppter oꝑis arduitatẽ:nãquã to opus eſt magis arduũ tãto cũ maio⸗ ri matunitaie ⁊ tarditate fiendũ eſt. AVUñ nec vxpCᷣs ſtatim Laʒaꝝ ſuſcitauit:nec fi/ liaʒ chana nee ſta tim ſan auit: ſed quãto magis mulier illa multiplicauit ſuppli⸗ cationẽ:tanto ipſe xpᷣs magis multipli cabat negatione:ut dicit Chꝛyꝰ Math. xv. Cũ igit᷑ canoniʒ atio ſcõꝝſit opꝰſum me arduũ:nõ ſtatim ſj ꝑ mẽſes ⁊ annos eſt differẽda anteq; fiat. ¶· ꝓpter fi⸗ dei firmitatẽ.dic eni Chꝛy. ſup Matth. ꝙ iõ xp̃s mulierẽ illã chan aneã clamã⸗ tem ſtatim nõ exaudiuit:qꝛ nolebat fideZ? illius occultari. Sciebat eni eã dicturã: Miſerere mei dñe fili dauid:vbi ⁊ xpᷣi di uinitatẽ ⁊ bumanitatẽ ↄfeſſa eſt ꝓpter qð meruit audire. O mulier magna ẽ fi des tua. Expectãada eſt fraluens oꝑa⸗ tio miraculoꝝ⁊ diuulgatio fame operua 1 oͤy ſt kea an ne e ne mie alicꝰañq; canõiʒ; et ut fideſ ð eisſcita decimaſexta te ĩ coꝛdibꝰxpiani pplłli firmet᷑ ⁊ rovoꝛet 111 dò ꝙ& ꝗᷓ ſunt ad Ad Pꝛimn amplicatione enl tus dĩni papa dẽt ꝓmouere firmit᷑ ⁊ ſta bilit iuſticia mediate:⁊ qꝛ humana iuſti cia boc reꝗritut nõ credat᷑oĩ ſpuiſtati, ſʒ ꝑ euid entiã exterioꝝ opeꝝ mõ xpᷣus nullus debet pꝛo ſcõ venerari niſ ꝗ fir mit᷑ credit᷑ eẽ invita erna:ſʒ ſine oꝑibus mie nullus a ſiniſtra trãſfert᷑ ad dexte⸗/ rã ut vite erne poſſit eẽ participes ſicut pʒ Mattũᷣ.xxv. ᷓ examinatio opeꝝ mie docuit Matth. vij. A fructibꝰ eoꝛum co gnoſcet eos:io ſᷣm hũc modũ talia ſũt moueda. C àld 27 do illa qᷓ ime iate faciũt ad nr̃am ſalutẽ credẽda ſũt nõ viſa nec pꝛobata:ſicut oẽs articuli fi dei:q́;uis etiã illa multis miraculis ⁊ ſi gnis atteſtãtibꝰpꝛobata ſint.credere tñ ſcĩtatem aliqxnõ tenemur niſi ꝑ oſtenſa oꝑa.cũ fides ſine oꝑibus moꝛtua ſit.vñ ſuꝑ illo bo qð dr̃ Jaco.ij.oñde mibifi/ dem tud ſin e oꝑibꝰ:⁊ ego oñdam tibi ex oꝑibꝰ fidẽ meã.dicit glo.hoc eẽ dictũ q̃ſi impꝛoperãdo:qꝛ hñs fidez ſine oꝑibꝰſe ſidelẽ eẽ mõſtrore nõ põt. ¶C Ad qʒeſt dð ꝙ iudei merito repᷣbẽſi ſunt:quia nec euidentia necↄtinuatio miraculoꝝ eos ad deuotionẽ induxit ſʒ potiꝰad obſtina tionè ⁊ emulationẽ.talẽ aũt tarditatẽ in canoniʒatõe ſcõꝝpapa nõ ſeruat pꝛopt emulationẽ ⁊ obſtinationẽ.ſed magis ꝓ pter rationes ſuperius dictas. HDtertiũ t&pꝛocedit᷑. vi det᷑ eni ꝙ papa eundẽ modũ dẽat ſeruarei cano niʒ atione martyꝝ⁊ confeſſoꝝ:qꝛ dona vtroꝛũq; ſũt neceſſaria coia bonis ⁊ ma lis ODicit eni aplus de donis martyꝝ.i. Chor.xiij.Si tradidero coꝛpꝰ meuʒ ita ut ardes quẽadmodũ fecit Laurentiꝰ ut glo.dicit:charita tẽ aũt non bũero nibil mibi pꝛodeſt. Oe donis vo ofeſſoꝝ dici E ibi: Si nouerim myſteria oĩa ⁊ ſi buero otʒz fide ita ut mõtes traſferrã:charita- te aut nõ hũcero nibil ſum. Jdẽ õ modus canouiʒ atois ſeruãdꝰeſt i vtriſq;. ¶ S ſigna ſcitatis reqrunt᷑ in martyre ſicut ſtationis ſcitatis:Sᷓ oꝑatio miraculoꝛũ reꝗrit᷑ in cauoniʒatiõe vtriuſq;. ¶ D. n ↄfeſſoꝛe:ſʒ miracula ſunt ſigna atte- poſſet tergiuerſatiõe celari. rgrit᷑ i ansardeinarzyria ne oreor ẽqꝛ manẽte cã dx In rarimn man ere effectus: ſed cã martyrij 'm Aug.nõ eſt niſi pati ⁊ moꝛi ꝓxpᷣo ⁊ defenſiõe fidei. ꝑmane te ſola cauſa põt aliꝗs pꝛo martyre ca noniʒari ⁊ venerari. G WAOραρ d & papã ſeruare eun Rndeo dẽ modu in canonizati - one martyris ſic ↄfeſſoꝛis duplicit᷑ põt intelligi. ᷣ q; tũ ad oꝛdinẽ cauſe diſcuſſio nis ⁊ in ꝗſtois.⁊:q; tũ ad motiuũ cãe ca nonizatiõis ⁊ veneratõis. ¶C pᷣ mõ do ẽ ꝙ ſic:qꝛoꝛdinẽ iudiciariũ ſupꝛa poſituʒ debet ſeruare papa in canoniʒatiõe mar tyris ſicut ↄfeſſoꝛis q;tũ eſt ad inꝗſitio nem cauſe:cũ eniʒ martyrẽ nõ faciat pe na ſed cã 'm Augj.qñq; aligs denüciat pape canoniʒ ãdꝰ p martyre cauſam qᷓre Faſme eſt dẽt diligent ingrere. ⁊ nõ ſo⸗ ũ cãm patiẽdi:veꝝetiã modũ paſſionis qꝛ multi heretici paſſi ſùt ⁊ patiunt᷑ pꝛso xpᷣo:qui doctrine e⁊ pᷣceptis eiaduer- ſant᷑. Dequibꝰpicit apls ad Ro.x. qJ elũ qdẽ dei bñt ſed nõ hm ſciaʒ.ſuꝑ verbo dicit glo.ꝙ ſtultũ eſt vñm legis venerg ri ⁊ legẽ eiꝰ⁊ doctrinã ꝑſeꝗ ⁊ falſſficare. Modus ẽ patiẽdi ⁊ ca paſſionis diligẽ ter eſt inqrenda:niſi adeo eẽt nota ꝙ nõ mõ dð eſt ꝙ nõ:qꝛ cã martyrij finalit et tminatiue eſt defenſio ⁊ cõfeſſio verita tis fidei ꝓpᷣiane ⁊ eoꝝqᷓ annectunt᷑ fidei. Et dicoq annectunt᷑:qꝛ ſᷣm Augl. Jod nes baptiſta martyr xpi fuit.nõ ꝙ coge ret᷑ negare xpᷣm uel fidẽ xpᷣi direcce: ſed cogebat negare veritate ⁊ iuſticis. o lebat eni Nerodes ut diceret:Licet tibi hbr̃e vxoꝛ? fratris tui. Et qꝛ ꝓ taliverita te paſſus ẽ martyr xpᷣi factꝰ ẽ. Całcãa debet eẽ motiua canonizatõis iliiꝰg det ꝓ martyre ven erari: q exnñte abſq; alia diſcuſſione debet pꝛo martyre venerari ⁊ cannonigarſi. 8 . —Q& Ww Sdsð eſi ꝙ H mar⸗ Ad Pamugr ſit cõmune bo nis ⁊ malis cã tñ martyrij nõ ẽ coĩs om nibus. Mã ↄfeſſio fidei xpᷣiane ⁊ moꝛi ꝓ def enſione veritatis fidei qð ẽ cãẽ marty/ rij extrinſeca finalit᷑ terminatiue nõ eſt cõe oibꝰ.Similit᷑ cbaritas ꝗᷓ eſt ca mar tyrij meritoꝛia itrinſeca efficient ipera/⸗ tiue:qꝛ ipſa imperat opꝰ martyrij meri- toꝛie nõ eſt oibꝰcoĩs.Oicit enim Niero. ⁊ ponit᷑.i.q.i. Aide eri bonũ eſt chari⸗ tas ſi ita martyriũ fecerimꝰ ut nr̃as veli mus ab hoibꝰreliquias venerari ⁊ ſi opi nionẽ vulgi ſectãtes intrepidi ſanguinẽ funderimꝰ ſöam nr̃am vſq; ad mẽedici tatẽ ꝓpꝛiã dederimꝰbuic oꝑi non tã pꝛe- miũ q; pena debet᷑.⁊ ꝑfidie magis toꝛ⸗ mẽeta ſut qᷓ; coꝛona victoꝛie. ¶ Ad 2 eſt dð ꝙ plus eſt inqrere ꝑ cãm q; ꝑſi- gna: q;uis miracula ſint ſigna atteſta/ tionis ſcitatis: nõ tñ ſunt ꝑ ſe cã cũ poſ ſit ↄuenire malis miracula facere: ut ſu pꝛa dictũ eſt:ſed pati pꝛo xpᷣo ⁊ ꝓ ↄfeſſi one fidei eſt per ſe cauſa ſcitatis. Unde iſta exñte abſq; oĩ ſigno miraculoſo det aligs ꝓ martyre canonigari. CAd 3“ eſt ðð ꝙ nullũ opꝰmiſericoꝛdie ſic requi ritur ad babẽdu vitã eterna:ſicut baptiſ mus.:cũ ſcriptũ ſit Jo.iu. Nin ꝗs rena/ tus fuerit ex aqua ⁊ ſpũ ſcõ nõ intrabit inregnũ celoꝝ:⁊tñ ſi aliquis nõ baptięa tus interſiciat᷑ nolẽs xpᷣm negare:tanqᷓ; verus martyrvenerãdus eſt. Oicit eni Augi.in epla ad Seleucianã.Quoſcũq; legimus in coꝛpoꝛe xpᷣi quod eſt eccleſia ꝑtinere ad regnũ celoꝝ nõ niſi baptica/ tos intelligere debemꝰ:niñ foꝛte s an- guſtia paſſionis inuenit at nolẽtes xpᷣm negare anteq; baptigarent᷑ occiſi ſüt: bus ipſa paſſio pꝛo baptiſino ðᷣputata ẽ TPCI1 ſic pꝛocedit ð quartu Videt᷑ enim ꝙ papa poſſit aliquẽ canonięare ad oꝛ- dinẽ aplłoꝝ ſicut martyꝝ nel confeſſoꝛuʒ IIII quia barnabas apłs nõ fuit: et tñ ad oꝛ dinem apłoꝝ ꝑ ecclam eſt canoni?atꝰ: ⁊ o fficiũ apłi pꝛo ipo cantat᷑. ¶C S.apłi hſᷣm qð dicit Maximꝰ in quoda ſermone latine dicunt᷑ miſſi:ſed oes doctoꝛes et pꝛedicatoꝛes euãgelij mittunt᷑:iur᷑ illud ad Ro.x. Quõ pꝛedicabũt niſi mittant᷑ oẽs tales ad oꝛdinẽ aploꝝpoſſunt ca- nonigari. S. oẽs apli fuerunt ehi er go oes epᷣiqui canoniant᷑ poſſunt in oꝛ As apoſtol oꝝnumerari. ℳ . eltqꝛ poſi⸗ In contra rinz enee cõ peratiuus nõ debent numera ri cũ ſuꝑla tiuo:ſj in aplm ad Ephe.i.Gratia xp̃i ſuperabundauit in eo ⁊ in oibus apoſto ſtolis in omni ſapientia ⁊ pꝛudentia. Rn CO dð ꝙ alig ſancti admit &* tant᷑ ad oꝛdinẽ apoſto⸗ loꝛum:boc poteſt intelligi dupꝑliciter. pᷣ q́B;tum ad dignitatis officiu.⁊ qᷓ; tuʒ ad ſanctitatis meritũ. Pꝛimo mõ dicenduʒ eſt ꝙ nõ fuerũt eniʒ apłiquattuoꝛ digni tates imediate a pᷣo conſecuti. Pꝛimo qꝛ in doctrina fuerũt imediate ab ipſo il luſtrati.nobis enim reuelauit deꝰ ꝑ ſuuʒ ſpiritũ. Sicit apłs.i.ad Cbor̃.ij. Et pe trus dixit in ac tibꝰ: Oedit eum deꝰma/ nifeſtũ ſieri nõ omni populo: ſed teſtibuſ pꝛeoꝛdinatis a deo nobis qui manduca uimus ⁊? bibimus cũ eo. Et ſaluatoꝛ di/ xit Jo. xv. VUos aũt dixi amicos: qꝛ oĩa quecũq; audiui a pr̃e meo nota feci vo- bis. Secũdo fuerũt ad apoſtolatũ ime- diate per xpᷣm vocati ⁊ apoſtoli appella ti:ſicut pʒ Ma ttbᷣiiij. Lertio fuerüt in certo numero per ipſũ collocati: qꝛ ſolũ duod eci elegit quos aplos noĩauit: quo ru noĩa per oꝛdinẽ ponunt᷑ Mattb. iiij. Quarto fu erũt per ipſũ ſuꝑ totũ oꝛbem iudices ⁊ pꝛincipes oꝛdinati. tum er- go ad iſtas quattuoꝛ dignitates nullus debet ad oꝛdinẽ ipſoꝝ canonizari:necof ficiũ nec ſolenitas pꝛo eis debita ꝓ ipſo cãtari. ¶ Scd ⁊c mõ dicendũ eſt ꝙ ſic. Dicit enm Augl.ij.li.de vnico baptiſ⸗ —— . —— — — —S ſo (0 Ne ſoꝛ n tigdo⸗ nirc⸗ dep Lemone tores e itils nittant ſina⸗ nrtiie nurno cedei⸗ uus 70 iciſt Sraner 1s tol⸗ nd. moſo, inz cSt4 dlcende or diont Pin bipho nd, teſhhi monaue wr g:dtols ſca w⸗ npela ſelütit ti ſoliu guſtiq Gttb. i⸗ i othen mo:⁊ ponit᷑ij q.vij. Puto ꝙ ſine vlla ſui contumelia Cypꝛianꝰepᷣs apoſtolo pe/ tro cõparat᷑: q;3tum attinet ad martyri coꝛonã. Ceteꝝ magis vereri debeo:ne i petrũ contumelioſus exiſtã:quia nullus ignoꝛat ꝙ apoſtolat?⁊ pꝛincipatꝰ petri cuilibet epᷣatui pᷣferẽdus e: ſʒ ſi daſtat ca tbedraꝝ gra:vna eſt tũ martyꝝ gloꝛia. . 6 Seſt dicedu b Ad pꝛaimũ ?αι us 2 apoſtoloꝝ:potiſſime pauli pꝛedicatione ⁊ vocatione. Pꝛedicatione quid eʒ: dicit᷑ enim ad Gali. Jacobus 2 apbos et ne eſte: dexte ras dederũt mibi ⁊ barnabe ſocietatis: vt nos inter gentes:ipſi aũt in circũciſi- Joannes qui vid ebat᷑ colne one. Aocatione quidẽ:quia nõ vocatio ne bumana ſed diuina datus eſt paulo ĩ ſociũ apłatus. AUnde ſcribit᷑ Act..xiij.q; miniſtrãtibus aplis dño ⁊ ieiunantibus dirxit ſpiritꝰſanctꝰ. Segregate mibhi bar nabam ⁊ paulũ in opꝰad quod aſſumpſi eos.Pꝛopter bãc ergo ſocietatẽ diuino glutino copulatã impendit ſibi eccła ho noꝛẽ queʒ tribuit alijs apoſtolis. C Ad 2meſt dicendũ ꝙ illi mittunt᷑ ad pꝛedicã dum cõmuniter a deo:quos mittit vni⸗ tas ⁊ cõmunitas eccleſie:ſed apoſtoli ſic fuerunt miſſi a deoĩmediate:q fuerunt eccleſie ⁊ ciuitatis dei fundamentũ. iux illud apłi ad Epbe.ij. Eſtis ciues ſcõꝝ ſuperediſicati ſupꝛa funda mentuũ aplo pꝛophetaꝝ. Aar iizeſt dioenau. . lʒ apoſtoli fuerint ep̃i: fuerut tñ imedia te vicarij xpᷣi:⁊ expoſitoꝛes ⁊ teſtificato res doctrine eiꝰ. VUñ apłs ad Ephe. iiij. c.diſtinguit apłos ab alijs ep̃is ⁊ platis s doctoꝛes ⁊ paſtoꝛes vocat dicens q ipſe xpᷣs dedit q̊ſdã apłos qͥſdã auũt pꝛo pꝓhetas.alios vᷣo cuãgeliſtaſalios vᷣo pa ſtoꝛes ⁊ voctoꝛes ad ↄſũmationẽ ſcõꝝ. Queſtio. xvij. de ſcis nrtanchs. cõſiderandum Ein Eeſt de ipſis ſan ctis canoniʒ ãdis. Circa qð querunt᷑ ſex. ¶C Pꝛimo vtrũ papa dẽat canonizate oẽs decimaſeptim 1 q̊s ↄſtat eccleſieeſſe in vita eterna. C 2: vtrũ papa debeat canoniz are pres vete ris teſtamenti. 3vtru pᷣter pape in/ foꝛmationẽ coꝛpꝰvniꝰſanctivenerari in pluribꝰecdleſijs ſit peccatũ. C *°vtrum oẽs canon iʒati perpapã ſinti vita eter na. C . vtꝝ ſine guctepopepoiſint ſan ctoꝛuʒ reliquie furtiue ſubtrahi de loco vbi ſunt. ¶ d6· vtrũ ſine aucte pape poſ ſint relige ſcõꝝ ẽptioni ⁊ vẽditõi exponi D pꝛimũ ſic pꝛocedit᷑ Digder᷑ eni q; papa debeat canonizare oẽs q̊s conſtat eccleſie eſſein vits eterna: qꝛ illi ſunt pꝛo ſanctis venerandiquoꝝ oroni bus iuuamur:ſi oẽs qui ſunt in vita eter na cum ſint in charitate pꝛo nobig oꝛãt Sͤoẽs tales ſunt canonigandi. C S.pa pa debet voluntatẽ ſuã cõfoꝛmare volũ tati diuine.ſed deus oẽs exiſtentes in vi ta eterna bonoꝛat pꝛo ſanctis.ergo oẽs tales papa debet pꝛo ſanctis venerari. D. maius eſt ſcribi in libꝛo vite eccle ſie triuphalis qᷓ; ſcribi in cathalogo ſan ctoꝛũ eccleſie militaris: ſed omnes qui ſunt in vita eterna: ſcripti ſunt in libꝛo vite eccleſie triumphalis.iuxta illud LCu ce.x.Momina veſtra ſcripta ſũt in libꝛo vite:ergo oẽs tales canoniandi ſunt:⁊ ſeibendi in cathalogo ſanctox. . qꝛ oes pueroſ In C0 tranu bapticatos ſta tiʒ deceqẽtes ↄſtat eccłie volare ad vitã eternã.S omnes tales papa tenetur ca⸗ nonicare pꝛo ſanctis. KRñi EO dð& papaẽ caput totiꝰ — eccle: iux illð ad Epbe. i. YIpſum dedit caput ſuꝑ omnẽ eccłiam que eſt coꝛpus eiꝰ. Illos j̊ debet canoni care ⁊ ven erari pꝛo ſcis:quoꝝ vita ⁊ do ctrina eccłia fuit ꝓmota: ⁊ moꝛibꝰ⁊ exẽ plis ifoꝛmata dũ viuerẽt. Vñ dr̃ Eccle ſiaſtici.xlv. Laudemus viros gloꝛioſos in gen erationibꝰ ſuis:⁊ poſt moꝛtẽ fuit ecoꝝ oronibꝰ bñ ficia ⁊ vtilitates conſecu ta in languidoꝝ curatione:moꝛtuoꝝ ſu/ ſcitatõe.⁊ alioꝝ miraculoꝝ coꝛꝛuſcatõe. S Ar. AVnde ð paulo d Actj.xix.ꝙ poñſito ſu dario ſuo ſuꝑ languidos ſtati curabant ꝓbter qð iſta duo cãtat eccla ⁊ ↄfitet᷑ in laud e cuiuſſibet ↄfeſſoꝛis.MNã q;tum ad pꝛimũ dicit. Qui piꝰ:pꝛudẽs:hũilis:pu dicꝰ:ſobꝛiꝰ:caſtus: fuit ⁊ quietꝰ:vita dũ pſens vegetauit eiꝰ coꝛꝑpis artꝰ. Quãtũ vo ad ſecudũ ſtati ſubdit. Ad ſacrũ cu/ ius tumulum frequenter ⁊c. Wwimiñis eſt oo: ꝙ eccleſia Ad Peumn cõmendat ſe oroni bus oĩuz illoꝝqui ſut in vita eterna:illo rũ tñ dutaxat feſtiuitatẽ ſolenizat ⁊ ca- noniʒzat:quoꝛũ doctrina moꝛibꝰ ⁊ exẽ/ plis fuit in foꝛmata:⁊ quoꝝ bñ ficia fuit oſecuta eoꝝ miraculis choꝛuſcantibus ¶Ad 2 do: ꝙ deus oes qui ſut i vi ta eterna honoꝛe eſſentiali vult honoꝛa re:qꝛ oẽs ſue fruitionis ⁊ viſionis facit pticipes:in quo cõſiſtit eẽntialis honoꝛ ſcõꝛu. Sed honoꝛe accidẽ tali qui oſiſtit in laudibꝰ ⁊ veneratiõibꝰ hoĩuʒ:nõ oẽs bonoꝛat:ſj ſolũ illosquoꝝ ſcitatẽ a fide libus eccleſie imitandã exponit ꝑ mira- culoꝝ atteſtationẽ. Ad 3 ẽe dicedũ ꝙ aliqui ſut ſcripti ſolũ in libꝛo vite ec- cleſie triũphalis ꝑ determiatiuã dei ſen tẽtia:⁊ ſic ſcripti ſũt oẽs pᷣdeſtinati.Ali qui vᷣo ſunt ſcripti in libꝛo vite ꝑ pñteʒ iuſticia: ⁊ ſic ſcribunt᷑ illi ꝑ quoꝝ oꝑa: do cumẽeta:⁊ exẽpla eccleſia iuuat᷑:ifoꝛma tur:⁊ ꝓmouet᷑.Oe quibus dicit ap łsſad Pbil.iiij.Adiuua illos qui mecuʒ labo rauerũt in cuangelio cũ clemẽte ⁊ cete ris coadiutoꝛibꝰ meis:quoꝝ nois ſcri- pta ſunt in libꝛo vite:⁊ taies eccleſia ca noniʒ at et ſolenizat. . DD ſecundi heegi ꝙ papa dẽat canõiʒ are pr̃es ve teris teſtameti: qꝛ illos papa tenet᷑ ca- noniʒ are pꝛo ſcis quoꝝ doctrina vita ⁊ exemplũ ꝓponit᷑ toti ecdeſie imitandũ: iz tales m bete ⁊ priarche.Scribit᷑ eni Ja. v. Exẽplu accipite fratres: exi- tus mali:⁊ lõgonimitatis:laboꝛis:⁊ pa ſcribit᷑. ij. WMachabe. vltj. OAQnneſtio tiẽtie ꝓphetam:⁊ q locuti ſut in noĩe dũi ecce btificamꝰeos ꝗ ſuſtinueruũt. ¶D. illos eccla dʒ pꝛo ſcis venerari às ſacra ſcriptura ſcõs appellat.ſj ð thobia ſcri- bit᷑ Thobie.iiij. q; iõ illã tẽtationeʒ deꝰ ꝑmiſit ſibi euenire:ut daret poſter exe-⸗ pꝓlũ patiẽtie:ſicut ⁊ ſci ꝓob. C S.eccla illos ꝓſcis dʒ venerari.quos elegit oꝛa toꝛes ⁊ rogatoꝛes ꝓ ipſa apud deũ:ſed icẽ fratruʒ amatoꝛ ⁊ ppli irlibic ẽ q multuʒ oꝛat ꝓ populo ⁊ vniuerſa ſcã ciuitate irlin: bie remias ꝓpheta.tales S ſunt per eccleſ-· am canoniʒzandi. An⸗ ſz eſt: qꝛ cã ſemo J n trarin cedit ſuũ Fa ⁊ nõ ſcquit᷑:ſʒ cã ⁊ füdam etũ oꝛuz ſcõꝛũᷣ fuit zhan ße mnit ſcũs ſcõꝝ:ut ſcribit᷑ OQañ. ix. llꝰ g debet ꝓſcõ canoniʒari qui fuit ante xpᷣi natiuiaten. 4 EO Picendũ: canonizatõ S fKoõꝛũ requirit tẽpꝰ pleni tudinis gre:gr̃a ãt ⁊ veritas ꝑ Jeſu xpᷣj — — fcã ẽ:ut ſcribit Jo.i.Sci ãt pres veter teſtamẽti quãtucũq; ſcitate polleret:nõ fu erut in tge plẽitudinis gre: imo talis plẽitudo gre ĩlege illa qᷓñ tenebat᷑ icluſa figuratiue z enigmatice: Jur illud.i.ad Cbor.x.Oia ĩ figura ↄtigebãt illis:nec pᷣſentialit ĩtuebãt᷑ eã:ſʒ ſicut dicit apłls ad Hebꝛę.xi.Oẽs defucti ſut nõ acceptj repꝛomiſſiõibꝰ.ſ̊ a lõge eas aſpicietes ⁊ ialutãtes ⁊ ↄfitẽtes:qꝛ ꝑegrini⁊ ho/ ſpites ſut ſuꝑ terrã. C Eſt ſiłr alia ratõ qre eccla ſcitatẽ illoꝝ nõ ſoleniʒat:quia quatũcũq; ꝑſonalit eẽnt ſcĩ:claritas tñ diuĩe viſiois eis fuit clauſa:nõdũ ſoluto hcio huane nãe ꝑ moꝛtẽ xpᷣi:in cuiꝰ figu ra diẽ apłs ad Hebꝛe.xi.ꝙ ĩ ſcðᷣo taber naculo ſołꝰ põtifex ſemel i anno nõ ſine ſanguie itroibat:hoc ſignificãte ſpũ ſcõ nõdũ ꝓpa latã eẽ ſcõꝛũ viã. ¶C Etiã per boc patet rñſio ad rõnes iĩ griũ:qꝛ eccłs pr̃es veter teſtam ẽti ſcõs appellat:⁊ eo rũ ſcit atẽ exẽplarit ꝓpõit ſuis filis imi tandã:uecnõ eoꝝor onibꝰ ſe cõmendat V . füt ſe ſne ni⸗ lep 1s0 ſed 4 guit⸗ Eli poc fune = S= eE — — woiedi isſocns Maſc⸗ hnndl at⸗ Pacls etees Niſel eſfun, hon eimbe rct⸗ i ſanoß den is ſon ſehi⸗ Penczei nonizrm̃ iplan Jelutij vetcn lcrer no notslis al ic ludi tilisine ir al nc pete⸗ abo/ lafato n nigonn iſolnt ur hoͤſce ECtiipe elette, flis inente C⸗ eoꝝ tñ ſcitateʒ; nõ ſolẽnizat uel canoni/ a ppe toaes gicras Di dicit Aug!. i li.de ſymbolo ꝑtractans illud vᷣbũ: Do/ mũ tuã decet ſcitudo dñe:qꝛ nulliꝰſcĩta- tem eccłla ſolẽniʒat pᷣuſq; domꝰſ.ĩtatis fundaret᷑. Et iõ in tꝑe plenitudinis gr̃e pꝛiꝰſcitatẽ virginis Marie:⁊ Josannis baptiſte eccla ſolẽnizat q; alicuiꝰalteri us:qꝛ illa ſanctũ ſanctoꝝ generauit: ⁊ il le digito demõſtrauit ⁊ bapti auitt. D tertiũ ſi? pꝛocedit᷑.vi-⸗ det᷑ eni ꝙ pꝛet pape ĩfoꝛmatioeʒ coꝛpꝰalicuiꝰſciĩ venerari in pluribꝰeccleſijs nõ ſit pecca tuʒ:qꝛ in illo coꝛpoꝛe aligs debet ꝓ ſctõ venerari:in q̊ xpᷣi fidelibsbñficiũ impar/ tit᷑:ſed legit᷑ in legẽda ſcẽ Agathe ꝙ bea tus petrus ſibi coꝛpoꝛalit apparuit:⁊ cu rauit eã a toꝛtura mamillaꝝ ſuaꝝ: ꝙ ibi ⁊ Rome põt eiꝰ coꝛpꝰ.ſ.ſancti petri in ci uitate cathanẽſi venerari:nõ obſtãte in foꝛmatione eccłeqᷓ aſſerit Rome ⁊ non alibi. S. ſci nobis bñficia impetrant eoꝝor̃onibꝰ:ſed ſolũ aĩe eoꝝ:cũ ſint a coꝛ poꝛibus ſeparate ꝓ nobis oꝛãt:venera- tio ; coꝛpoꝝ ſanctoꝝ cũ ſint inaiata: ni/ bil facit ad hboc vbicũq; credant eſſe. S.ſi coꝛpꝰalicuiꝰ ſancti debet vene/ rari ſolũ in vno loco.S ſolũ ibi ad tumu⸗ lum eiꝰ deberent miracula fieri: ſj hoc ẽ falſũ. Dicit enim Augj.xxij.de ciui.dei: ꝙ ſi miracula ſamitatũ ut alia taceã.ea tmmodo velim ſcribereqᷓ ꝑ głioſũ mar/ tyrem Stephanũ facta ſunt in colonia calamẽeſi: ⁊ in nr̃a Hyponenſi ciuitate: q;uis ſolũ ante bienniũ apud nos cepe⸗ rit eiꝰeſſe memoꝛia:płimi libꝛi ↄficiẽdi eſſent:nec tñ oĩa colligi poſſent:ſʒ tm de quibꝰlibelli dati ſunt ꝗ recitant᷑ in ꝑplłis qꝛ libelloꝝ dandoꝝ de miraculis factis apud nos conſuetudo no eſt nec fuit:ſed nunc incipit eſſe. IRAT ieſt: qꝛ ſpũs In contrarii ſeis licbe⸗ nõ patir in eccłia:ſed fictio eſt venerari coꝛpꝰſciĩ vbi nõ eſt.S ſine pctõ eẽ nõ põt. decimaſeptima III Rnd co dð ꝙ dubitatio ⁊ incer titudo ↄſurgit in eccła ðᷣ coꝛpoꝛibꝰſanctoꝝ:⁊ maxime ſanctoꝝ ec cleñie pꝛimitiue quoꝝ coꝛpoꝛa fideles ꝓ/ pter rabie tyrannoꝝ nõ poterãt publice ſepelire.fide aũt xpᷣiana iam ꝑ oꝛbẽ dif⸗ fuſa:⁊ ꝑſecutoꝛibꝰ⁊ tyrãniſ eccle iam de merſis uel cõnerſis:ſcõꝝ coꝛpoꝛa de locꝭ in quibꝰ erãt indecent᷑ ſepulta:g fideles ad loca honoꝛifica ⁊ decẽtia traſlata ſũt In dubijs aũt q ſunt in religiõe xpᷣiana talis modus ſeruandus eſt 'm AÄugj.in de vera reli:qꝛ vera ſemꝑ tenenda ſunt: ⁊ falſa reſpueda:dubia vᷣo abſq; peccato credi poſſunt:donec aut reſpueda eſſeuł rõ doceat aut ſancte matris eccleſie per ſuadet auctoꝛitas. Si ergo eccleſia que minime errare põt ⁊ potſſſime Roma/ na que nullis hereſibus vnq; ſuccubuit. ut ſcribit᷑.xxiiij.q.i.Nullã infoꝛmatiõeʒ babet de reſidentia coꝛpoꝛis alicuiꝰ ſan cti ꝓputo ꝙ ſine peccato pie venerari pot a fidelibꝰvbicũq; credatpꝛobabilit eſſe: ſed ſi libꝛis uel legẽdis eccleſia tradat fi delibus coꝛpꝰ ſancti venerari in aliquꝗ eccłia temerariũ eẽt:nec poſſj ſine pctõ alibi ven erari potiſſime.qñ ꝑ aliquos aſ ſereret᷑ ꝑtinaciter ibi ecẽ vbi eccła cõtra riam infoꝛmationẽ᷑ tradit fidelibꝰ:quia ut dr.xxiiij.q/i.rogamꝰ.aliud qᷓ; eccleſia Romana doceat:neq; ſentire neq;velle alicui permittitur. ſtod fein Seſt dð :ꝙ ſcĩ non A Pꝛimn ſy apparẽt in coꝛ/ poꝛibus ꝓpꝛijs ſʒ uel de aere uel de ſub⸗ tiliſſimis elemẽtis foꝛmatis: ſicut ange li nõ apparẽt in coꝛpoꝛibꝰ ꝓpꝛijs ꝗbꝰca rent cũ vident᷑:dato tñ ꝙ in coꝛpoꝛibus pꝛopꝛijs appareretpoſſent ea deponere in locis vñ recepta ſunt deo faciẽte ⁊ iu bente. Ad ⁊eſt dð ꝙ ſcĩ viuẽtes me ruerũt ut pꝛo nobis oꝛarẽt ⁊ nobis bñfi cia impetrarẽt.⁊ iõ illis noibꝰ iuocamꝰ quibꝰdum viueret ꝑ nos inuocabant᷑ qꝛ dicimꝰ: ſcẽ petre oꝛa ꝓnobis.Et eoꝛum coꝛꝑa veneramur qꝛ fuerũt inſtr̃a:quibs Ar. dum viuerent:meruerũt eis ⁊ nobis. ¶Agd zmeſt dð ꝙ deus pucipalit facit miracula:inſtrumẽtaliter tñ facit mira cula mediãte ſcõꝝoꝛatione:qñq; mani/⸗ feſta:ſicut ſcribit᷑ Actl.ix.ꝙ petrus pᷣce dente orone Tabitã moꝛtua ſuſcitauit. qñ qʒ ſolo interioꝛi nutu:ſicut petrꝰ ana niã ⁊ ſapphyrã moꝛti ĩcrepãdo tradidit gqñq;aut mediãte exterioꝛi voce:ſiẽ ſcri bitur Joſue.x.qꝙ obediete deovoci hoĩs ſtetit ſol cõtra Gabaonitas: ⁊ qñq; me diante contactu coꝛpoꝛum ipſoꝛum ſan ctoꝛum Scribitur enim.iiij. Regl.xiij. . quidã pꝛoiecerunt cadauer moꝛtui in ſepulchꝝ Melyſei:⁊ ſtatim cuʒ tetigit oſ ſa helyſei reuixit bomo ⁊ ſtetit ſuper pe des ſuos. Non tamẽ artatur diuina vir tus: quin ſine tali tactu coꝛpoꝛis ſancti poſſint miracula facere. 2 D qu artů ſic pꝛocedit᷑. TeEI EEvider eniz ꝙ& oẽs canonięati perpapã ſint i vi ta eterna:qꝛ eccłia nõ põt errare: ſed ec cleſia venerat᷑ pꝛo ſanctis oẽs quos ca/ non iat. oẽs ſunt in vita eterna:aliter ſancti nõ eſſent. / S. ſanctis oꝛantibꝰ miracula fiũt.ut dicit Aug xxij.de ciui. dei ſed mali ⁊ peccatoꝛes nõ exaudiunt᷑ apud deũ.dr eni Jo.ix.Scimꝰquia pec-/ catoꝛes deꝰnõ exaudit. Neceſſaria ẽ ca nonitati ſunt invita eterna. S.ſi per miracula ⁊ alia ſigna nõ poſſumꝰſcire ca nonixatos ꝓ ſanctis eſſe in vita eterna. pari rõne aplos ⁊ martyres non poſſe- mus ſcire æc in vita eterna qð ẽ abſurdũ In C trariũ eſt illa vulgata — auctas Greg!. Multoꝝ coꝛpoꝛa veneramur in terris quoꝝ aie cruciant᷑ in toꝛmentis. Ri. c0 do ꝙ nullus admittitur ad vitã eternã ſinecha⸗/ ritate.iuxta illud Augl.xv, de trini. niſ alicui tantũ donũ ipartiat᷑ ſpirit? ſanct⸗ ut eu dei ⁊ pꝛoximi faciat amatoꝛẽ.s ſi/ niſtra nõ trãſfert᷑ ad dexterã: ſed cha ri tatem habere nullus ſcit ꝑ certi tudinẽ cauſe.cũ cauſaliter ipſam dare imediate Queſtio effectiue pertineat ad ipſam dei volũtas tem:de q̃ certitudine ſcriptũ eſt Eccleſia ſtes.ix.c.Mullꝰ ſcit an amoꝛe uł odio di gnꝰſit. Et apls dicebat.i.ad. Chor.iij. Mihil mibiↄſcius ſum:ſʒ nõ in boc iuſti ficatus ſum. Signa aũt ꝑ que ſanctitas aliquoꝝ poteſt eccleſie pateferi.ſũt cois bonis malis. Jõ ꝑ certitudineʒ cauſe nõ põt eccła ſcire oẽs s pꝛo ſanctis ca nonixat ⁊ ſoleniat eſſe in vita eterna:p pterqð dicit Hiero.⁊ ponit᷑.i.q.i.c.vide Si ſine charitate martyriũ recipiatur ⁊ coꝛpoꝛa eoꝛü ab hoĩbꝰ venerant᷑ ꝑfidie magis ſunt talia q; coꝛona victoꝛie. et tali oꝑi magis pena ꝙ; R viü ebetne 9 Seſt do ꝙ aliter iu Pammn dicat deus ⁊ aliter bõqꝛ deus iudicat iudicio interioꝛi:bñs ꝓteſte ipſam hois cõſcientiã.iuxta illud ad Ro.ij. Teſtimoniũ reddẽte:illis con ſcientia ipſoꝝ:⁊ inter ſe inuicẽ cogitati- onũ accuſantiũ aut deſend entiũ. J0 de us in ſuo iudicio nõ fallit neq; fallit᷑: ſj hõ iudicat iudicio exterioꝛi:bñs pꝛo te- ſte opeꝝ exterioꝝ euidentiã.iõ põt falli: 7 fallere. Eccła g nõ errat canonicando galiq̊s ſanctos:qꝛ non canonitat eos eſſe ſanctos iudicio diuino m determinatã ſnĩa m: ſed iudicio hbumano ᷣm pñtem iu ſticiã.pᷣin quẽ modũ ſci ſunt hoiuʒ repu tatione ⁊ veneratione. Ad ⁊eſt dð ꝙ mali ⁊ pctõꝛes pñt ipetrare ꝑ eoꝛum oronez miracula fieri:nec tũñ ipſi inq;tuʒ peccatoꝛes ſunt miracula faciũt:ſʒ ma gis ipſe xpᷣs quẽ inuocant uel ipſi ſancti quoꝝ ſuffragia poſtulãt: q;uis im Aug. illud dictũ Jo. ix. Scimꝰ qꝛ pctõꝛes deꝰ nõ audit:nõ ſit ratũ qꝛ fuit dictũ illiꝰce/ ci nonduʒ illuminati a xpo. Peccatoꝛes enĩpetẽtes aliqᷓ ex coꝛdis pietate bñ ex/ audiunt a deo. Exaudiuit enĩ de illũ pu blicanũ qñ dixit:Oeus ꝓpitiꝰ eſto mibi peccatoꝛi qꝛ iuſtificatus in domũ ſuã de ſcendit. Et qñ petũt aliqᷓ ex diuine volũ tatis cõfoꝛmitate:qꝛ peccatoꝛes peten tes cõfoꝛmia volũtati diuine exaudiũt᷑ ¶Ad qeſt d ꝙ de apłis⁊ de multis hli let ſnſ⸗ late turo lil r 6 ide 6 le⸗ ſer N N ſc⸗ porn polt dei⸗ teen gi⸗ llll krolitt Eeclei⸗ lotiod (Mriij⸗ ſbociuc ſnctitas itcois naj cauſe ſms de gicnie agiant nt gfüie ctone 4 iͦ dehen Geltcrin 1s talttf oribis iurtaiich eilisccn cogitat⸗ i Jode ſallt:h prote⸗ orſall⸗ Nnicando coce terminats e wiig / en anun ſniyni ithm iſanctn m Vye, tones de tüllbee⸗/ ctone⸗ Cteſti etlür ſon vnüͤſin iuine in pa pã ꝗ eſt caput eccłe.ĩmo ex ↄtactu coꝛ poꝝ ⁊ religa ꝝ ſcõꝑꝝ altaria ↄſecrant᷑.ſcri bit eni de ↄſe.di.i.c. placuit. Euertant᷑ obſq; iiuria coꝛpoꝝ ſcõꝝ:⁊ ipſipapꝑe ſie Ar. alijs ſanctis alia rõ refoꝛmat pactũ:cuʒ de eoꝝ ſaluatione manifeſta reuelatio in ſacra ſcriptura babeat᷑. Ipſe eni ſal- uatoꝛ apłlos pᷣdicit ſecũ iudices iudica/ turos oes getes.⁊iſeſſuros ſuꝑ ſedes.xij 7 noĩa eoꝝ ſcriꝑta eſſe in celis. Petrſi/ militer dicit in pᷣma canonica ſua: Scio ꝙ velox ẽ depoſitio tabernaculi mei:vᷣm qðð dñs reuelauit mibi. Et paulus ait: Scio cui credidi:⁊ certus ſum qꝛ potes depoſitũ meuũ ſeruare in illũ diẽ. Mul tos etiã ſanctos ⁊ ſcãsveneramur in ec cleſia q̊s ↄſtat in vita eterna eſſe diuina reuelatione facta:aut ipſis ſanctis ap- parentibus aut angelis Pcaicentibs D gumn Dider᷑ eniz ꝙ ſine auẽtate pape coꝛpoꝛa ſan ctoꝝ poſſint ſubtrabi ſine peccato de lo⸗ co vbi ſüt qꝛ ſancta ⁊ ſacrata virtute di uina bumana iniuria violari nõ pñt:ſed coꝛpoꝛa ſanctoꝝ diuina virtute ſacrata ſunt. nulla virtute pñt violari:⁊ ꝑↄñs ſine pctõ ſacrilegij pñt ſubtrahi ⁊ aſpoꝛ al . e co⸗po:a ſanctoꝝ qñq; inde- center ſepulta ſũt:qꝛ foꝛte in terris infi deliu recondita ſunt. lIʒ in tali caſu ſine pctõ ſacrilegij ipſa ſubtrabere ⁊ aſpoꝛta re. ¶S. qð fit cã deuotiõis nõ videt᷑ eè᷑ ſacrilegi jpeccatũ: ſtalis ſubtractio coꝛ poꝝ ⁊ reiiquiaꝝ ſanctoꝝqñ q; fit deuoti nis cã. Sno in currit᷑ peccatũ ſacrilegii. poꝛibꝰ ſcõꝝ ſbtrahere ipſa de loco vbi ſe pulture tradita ſunt: q; pape ſi diſputet᷑ de iudicio ſuo:uł pncipi ſi diſputet ð ptã te eiꝰ:ſʒ vtroq; mõ incurrit᷑ pctm ſacri⸗/ legijut ſcribitur.xvi.q aiij.i quis. nicata ſũt ⁊ ſacrata per altaria q ſine ſcõꝝreliquis erigunt᷑. Mã „. dð ꝙ coꝛpoꝛa ſcõꝝ cano ſacr̃m eucbariſtie q; coꝛpꝰu ſeptimadecima vy ri nõ põt talis furtiua ſubtractio: pꝛopt qð vtroq; mo ſacrilegiũ incurrit᷑.NHam petm ſacrilegii cõmittit auferẽdo ſacrũ de ſacro:uel nõ ſacrũ de ſacro: ſiue ſacꝝ de nõ ſacro.ut dr xvii.q.iii.ſigs.Caput eccłe ſiłr ledit᷑qꝛ eiꝰ pᷣceptũ ↄtẽnit᷑.ſcri/ bitur eni de ↄſe.di.i.coꝛpoꝛa ſcõꝝ de lo/ co ad locũ nullꝰtrãſferre pᷣſumat ſine ↄſi lio pᷣncipis.i.pape uel epiſcopoꝛuʒ:ſan- cte q; ſynodalis licentia. . A G pꝛimũ Feſt doð ille ꝗ ir IIIVEreuerent ꝑtractat res ſacra qᷓ;uis nõ noceat ipſis rebꝰ ſa cratis:qꝛ irreuerẽtis nõ eſi in recipiẽ te ſz i faciete quẽad modũ ſᷣm ppᷣm.i.ethy co. Reuerẽtia uel hbonoꝛ nõ eſt in bono- rato ſed in honoꝛãte:nocet tñ faciẽti: qꝛ ipſe qᷓ;tũ eſt in ſe:rem ſacrã violat:lʒ illa nõ violet᷑. C Ad ⁊“ dr ꝙ ſicut ſcribit᷑ ðᷣ ↄſe.di.i.tribꝰex cauſis loca ſcõꝝ trãſmu tanda ſũt.¶¶ P?cũ neceſſitas ꝑſecutoꝝ loca eoꝝ grauauerint. Sũt eni infideles indigni poſſeſſoꝛes ſcõꝝcoꝛpoꝝ.vñ lici- te poſſũt de terris eoꝝ depoꝛtari:⁊ ipſa de eoꝛuz dominio ſubtrabere. C 2 cuʒ difficultas locoꝝ fuerit. cum ma⸗ loꝛum ſociet ate grauant᷑. C Ad 3eſt vicendũ ꝙ deuotio exercenda eſt ſine in iuria alteriꝰ. Całaut furtiua ſbᷣtractio religaꝝ ſcõꝝ nõ põt fieri ſiue iniuria pa/ pe:cuiꝰauẽte det fieri:nec ſine iiuria ſcõ rum:qꝛ exquo coꝛpꝰ ſacrũ traditũ e ꝓꝑpe tue ſepulture:ſine eiꝰiniuria inde trãſter ri nõ põt. Si vᷣo ꝑpetue ſepulture tradi tũ nõ eſt.tũc abſq; alicꝰ lnia ad locũ aliũ trãſferripõt:vbicũq; maioꝛi reuerentia tranſſferentiũ poſſit venerari. ſic pꝛocedit᷑.vr D ſextũ n. ꝙ ſine aucte poape coꝛꝑa uel relige ſcõꝝ pñt emptiõi uel vẽditioi exponi: qꝛ mao gd ſpuale i relige ſcõꝝ ſz ꝓ miſſis ca nẽdis ĩ ꝗabꝰſacrt̃m euchari- ſtie conficit᷑multi accipiunt pecuniam. ergo multo foꝛtius reliquie ſanctoꝝpoſ ſunt emptioniuel venditioni exponi. SHñõ ¶Pꝛeterea abſolutio ab excoĩcatione eſt quid ſpuale magis qᷓ; reliquie ſcõꝛuʒ cũ pertineat ad ſacr̃jm pnie:ſed multi ꝓ tali abſolutione pecuniã accipiut.eodẽ g modo dereliquijs ſanctoꝝ põt pecu- nia accipi. Pꝛeterea vaſa eccleſiaſti/ ca ſpualibꝰ ſunt coiũcta:⁊ tñ licet ea vẽ gae pregeptide cabtino ut diẽ Amb: an I eſt Inno.ex de re J n rrarii vene. ſanc. c. audiuimus. Sickd 22 icẽdũ eſt: ꝙ ſymonia „XIy E E ſtudioſ volutas emẽ diuel vendedi aliquid ſpuale: nel ſpuali annexũ. ¶Hoõt aut ãnecti rei ſpuali ali quid duplicit᷑. ¶pᷣ caliter: ⁊ ſic bñſiciuʒ eccleſiaſticũ qnectit᷑ clericali officio qð eſt ſpuale.Hõ eni cõpetit br̃e bñficium niſi habẽti ſpuale officiu. Ande ſymo⸗/ nia eſt eccleſiaſticũ bñ ficiũ vendere: ꝗa ſicut nõ põt dari effectus ſine cã:ita nõ poõt vendi eccleſiaſticũ bñfiaũ ſine ſpua li officio quod eſt cã eius. 2 põt an- necti rei ſpuali aliquid inſtrumetaliter: et ſic coꝛpus annectit᷑ aie mediãte quo ia ſancti viri in vita oꝑatur oꝑa virtuo ſa ⁊ ſpualia: ⁊ in moꝛte ipſa oꝛate ⁊ ĩpe trante diuina virtute ad contactũ ⁊ re- uerentiã eius miracula fint. Ande ſicut coꝛpus nõ viuit ſine ais nec aĩa ſine coꝛ poꝛe coꝛꝑaliter viuit. Sicreliquie ſcõꝝ abſq; re ſpũali cui annectunt᷑ nec vendi nec z q.iij.ſiquis ab iecerit. Quiſꝗs boꝝ alteꝝ vendit ſine q̊ nõ alterũ pꝛouenit:neutruù inuenditum relinquit.putog q abſq; pctõ ſymonie reliquie ſanctoꝛũ nec vendi nec ẽmipñt Eſt ſimilit hoc expᷣſſe ↄtra decrt̃. Inno. exr᷑ de reli:⁊ vene.ſan.c.audiuimus. CAgd pᷣꝰg eſt doᷣ: ꝙ pecuia nõ accipit᷑ pꝛo miſſa tanqᷓ; ipſiꝰ miſſe uel cõſecrati onis euchariſtie pꝛecin:ſed tanq; ſue ſu ſtentatiõis ſtipendiu. Oicit eni apłus.j. ad Chorj.ix. Meſcitis:qm qui in ſacra rio oꝑant᷑ ꝗᷓ de ſacrario ſunt edũt.⁊ qui altari deſeruint: cũ altari ꝑticivantur CAd 2 “ eſt d: ꝙ pecunia nõ accipir ab illo qui abſoluit᷑ ab excoicatiõe taãq; ipſius abſolutionis pᷣciũ:ſed ſicut culpe pcedentis Feaang errbicgtu fuit pena ⁊ ſuppliciu. Ad ꝭ3 dr ꝙ cõſecratio vaſoꝛũ ſacroꝛũ non pot vendi pꝛo neceſ ſita ię paupeꝝ.materia tñ eoꝛũ vẽdi po teſt:ſi pᷣmiſſa vaſa pꝛius frangant᷑:quia poſt ↄfractionẽ nõ ſunt ſacra vaſa ſʒ pu rũ metallũ. Ande ſi ex eadẽ materia ⁊ ſi milia vaſa reintegrarent᷑:indigerẽt iteꝝ ↄſecratione. Coꝛꝑa aũt ⁊ reliquie ſcõꝝ abſq; deuotione ⁊ miraculoꝝoꝑatione que ſũt quedã ſpualia que interdũ fiũt ad eoꝛũ ven erationẽ ⁊ ſanctitatis ma/ nifeſtationẽ vendi ⁊ emi non pñt:vnde non eſt ſimilis ratio. CQõ.xviij.de angeloꝝ admiſtratiõe. “” jviſum eſt de ſcoꝝ Qcanoõicatiõe: nuc videndũ eſt de angeloꝛũ ad/ miniſtratione:circa qð que/ runt᷑ quin q; . Cpᷣ vtrũ pa⸗ pa ſit maioꝛ angelo ĩ iuriſdictiõe.¶2. vtrũ papa ſit maioꝛ angelo in ſacroꝝad minſtratione. 3 vtꝝ papa ſit maioꝛ angelo in dñatione. ¶ A. vtru papa ſit maioꝛ angelo in cognitione. C y: vtꝝ papa ſit maioꝛ angelo in ᷣmiatione. B pꝛimũ ſic ꝓpeedit.vr n. ꝙ papa nõ ſit maioꝛ angelo in iuriſdictione quia natura ſpualis hʒ iuriſdictõnẽ ſuꝑ naturà coꝛꝑalẽ ex ſue nature ↄditione: ſed angelus ẽ nature ſpualis:bʒ iuriſ- dictionẽ ſuꝑꝛa papã:qui ẽ nature coꝛꝑa lis. Pꝛereailliꝰ iuriſdictiõi hõ ſubij- cit᷑cuius cure exponit᷑:ſed bõ ſupponit cure ipſius angeli. Scribit enĩ Act.xij. ꝙ puſſante petro ad ianuã. dicebãt qui intus ſtabãt.nõ eſt ipſe ſed angelꝰ eius. Sup quo verbo dicit glo.ꝙ vnuſquiſq; angelu bẽat eius cura gerentẽ:ſcriptu- ra teſtat᷑. ¶S. ille ẽ ſub iuriſdictiõe al terius a quo illuminat᷑ ⁊ docet᷑:ſʒ bõ do cet᷑ ⁊ illuminat᷑t angeluͥ. Scribit enim dei ſarit loe ſbiqr For keite ll 1a hoͤgecpit nri gſatcuſe nsfuthene wciſeento hdigonete⸗ cri iel o nomntqi⸗ nawuß emarnt diganie Aliguie ſin popzricn ntemͤ füt titatis ne onpur Aumniſnti⸗ mmauli⸗ atöel ngeloith/ nagobi⸗ örmme, ſacione baſtma nüpahaft „Cſe miatſone,, uif m n nitone ceineſ⸗ taitnc bykinnt⸗ turecolht Giboͤſnt, h “ ni Nctnn nict, ge , mnu cntilnan ufilther Srhli Ar. Dañ.ix.ꝙ angelus qui apparuit danie li dixit ei. NHoli timere:qꝛ vir deſiderioꝝ es:iõ ego veni ut docerẽ te:⁊ idicarem i q̃ vetura ſint:⁊ intelligas viſionem r —AT eſt:qꝛ diẽ apo Zn 2. t gnumε ad t, ij. In ꝑſona xp̃ᷣi:cuiꝰ papa vicariꝰ exiſtit Mõ eni angelis ſubiecit deus oꝛbeʒ ter re futurum ci de quo loquitur. Fndeo Dicendu:qꝙ maioꝛ ẽ iu/ MMD16Origictio Rope qᷓ; cuiuſſi bet an geli. Eſt eni riplex regimen ᷣm ppj. ¶. Pꝛimũ ethicũ ⁊ moꝛale. ¶ 2 eſt ſociale ⁊ paternale. C ʒ z pol liticũ ⁊ regale. ¶ Pꝛimũ reſpicit curã vniui⸗ cuiuſq; hois in ſe ꝑ virtutũ regulationt᷑ 2m reſpicit regimen domꝰ ⁊ familie per pat ernalẽ monitionẽ. Sʒ z re ſpicit regimẽ pꝛouĩciaruũ ⁊ regnoꝝ ꝑ pe narũ cõmiationẽ. C Pꝛimũ regimẽ cõ miſſum eè angelis:ut de boc intelligatur dictũ Hierony.ꝙ vnaqueq; aĩia ab oꝛtu natiuitat bois habet angelu ad ſui cu- ſtodiã ⁊ exercitiuʒ virtutu deputatum. 2“ vo ẽ cõmiſſum erchãgelis:quoꝝ familias ⁊ ciuita tes dirigere ⁊ guber nare. AUnde requiſitꝰ R& apbael archãge lus a thobia:an ſciret viã eundi in ciui tatẽ Medoꝝ:dixit ſe oia itinera illius freqẽter ambulaſſe. ¶ Sed zʒ ↄuenit pꝓncipibus:quoꝝẽ pꝛouicias ⁊ regnami ro oꝛdine diſponere. Ande dixit angelꝰ qui loq bat᷑ danieli. Pꝛinceps regni ꝑſa rum reſtitit mihi.xxj.diebꝰ. Nulſi g an/ gelo cõmiſſa eſt iuriſdictio ⁊ cura toti oꝛbis:ſʒ pape totiꝰ mũdi iuriſdictõ ⁊ cu ra comiſſa eſt:non ſolũ ut noie mũdi im poꝛtatur terra:ſed etiã ut noĩe mũdi im poꝛtat celũ:quia ſuꝑ celũ ⁊ terrã mriſd ctione accepit. AHnde Chꝛy. ĩ libello d laudibus pauli.Pꝛefert pauluʒ cuilibet angelo in iuriſdictiõe: dicẽs ꝙ angelis quiqè ſepe diuerſaru gentiu cura comiſ ſa eſt. ſed nullus ilioꝛũ ita pplin ſibi cre- — ditũ gubernauit: ut paulus vmuerſu gu bernauit oꝛbẽ. Mã micha eli cõmiſſa eſt „⁰ 14. 8e0, 4 Att 4 14 decimaoctaua i gens iudeoꝝ:paulo vᷣo terre maris atq; vniuerſi oꝛbis babitatõ ipᷣmq; deſertũ Si igit᷑ iuriſdictõ pauli maioꝛ fuit iuriſ dietione oiuʒ angeloꝝ:multo foꝛtiꝰ itel ligendũ eſt hoc de petro:cuius ꝑſonã p⸗ pa repᷣſentat. AUnde idẽ Chꝛyſoꝰ dicit ſuꝑ Jo.qꝙ Jacobũu localiter in loco de/ terminat: petrũ aũt totius oꝛbis oꝛdi- nat mgĩʒ ⁊ doctoꝛẽ.cui ptãtẽ dedit nõ ut moyſi ĩ gẽte vna ſed in niue oꝛbe 5 ergo eſt dicẽdü: ꝙ Ad Pꝛimn Iʒ y'm gradũ natu- re angelus ſuꝑioꝛ ſit boie ex ipſius natu re cõditione.diuina tñ auctoꝛitate ⁊ cõ miſſione põt ad plura ſe extendere iuriſ dictio bois q; angeli.¶ Ad ⁊2ẽ dð ꝙ angelo cuſtodiẽti cõmittit᷑ cura cuſtodi ti ſingulariter:ſed pape cõmittit᷑ cura ⁊ cuſtodia oĩuʒ vniuerialiter: ⁊ boc nõ ſo/ lu dum viuũt:ſicut cõmittit᷑ angelis: ſʒ etiã poſt moꝛte per coĩcationẽ ſuffragi oꝛũ eccleſie. Ad z eſt dicendũ: ꝙ H̊ in doctrina ⁊ in his que ſe tenent ex ꝑte intellectus hõ reducat aliqñ in deũ per angelos:quia apparitiones ⁊ illumiati ones facte pr̃ibus veteris teſtameti ꝑ angelos fac te ſunt ᷣm quod dicit Augꝰ ij. de tri.tñ in charitate ⁊ i bis que ſete nent ex parte affectus hõ reducit᷑ ime-⸗ diate in deu per ipſũmet:pncipalit᷑:effe ctiue ⁊ miniſterialit ꝑpapã ⁊ alios mi- niſtros eccleſie qui ſunt ad miniſtrato/ res ſacr̃oꝛũ in quibus gr̃a confertur. D ſecundũ bꝛoxe ditur. Ur eeniq angelus maioꝛ ſit papa iĩ ſa cr̃oꝛũ adminiſiratione: qꝛ maioꝛis effi cacie ſunt angeli qᷓ; mali miniſtri eccłe: ſed mali miniſtri pũt ſacr̃a gdminiſtra- re:g multomagis angeli. C S.quanto miniſtri ſuntppinquioꝛes agenti:tanto agens ꝑ eos ĩmediatiꝰ agit:ſed deo qui eſt pꝛimũ agẽs ſacr̃oꝛũ ꝓpinquioꝛes fũt angeli q; hoies: ꝑ eos imediatiꝰ agit. S. hoies inducũt᷑ ad ſalutẽ median tibus ſacr̃is. Sed ſcribit᷑ ad lNocbꝛe jqp 1 Ar. oẽs an geli ſunt adminiſtratoꝛij ſpũs in miniſteriu miſſi ꝓpter eos qui beredita 2n cupiunt ſalutis, e iaquod us vDAEAE RerAP&L1eſt: quia quod uo In n Ar põt malus ange lus non põt bonus potiſſime in actione ſacrali.eñ ſacr̃a non bẽant efficaciaʒ a bonisg uel malis miniſtris:ſj an gel?ma lus nõ pot: ergonrel enug. & HoρW Dicedu ꝙ admiſtratio Küdeo anseſteonmlaan gelis de lege coi ex còmiſſo officio: cui⸗ rõnẽ Chꝛy. aſſignat duplicè in libel. de laudibus pauli:Quarũ pꝛima eſt: ut nul lũ coloꝛẽ excuſationis hõ inuenire poſ- ſit. ſic enĩ ait ibi. Cuiꝰ aũt rei gra no an gelis potiꝰ q; hoibus cura p̃dicationis 7 adminiſtratiõis ſacr̃oꝝ cõmiſſa eſt:ut nullũ excuſationis coloꝛẽ de ſe iueniret gia negligens. dũ tu ad diuerſitatẽ nãe ↄfugeres. Secuũda ut crederet ec poſſi- bile angelis hoies poſſe copulariiqñ vi dit ꝙ ex terrena lingua moꝛs fugatur: pctm diſſoluit᷑: cecitat tenebꝛa illũinat᷑ 7 mirifica mutatiõe terra in celũ ↄuer- tit᷑. ¶ Sʒ ſi loqmur ð ſingulari dei mã dato:poſſet angelꝰ bonꝰ ſacr̃m ad mini ſtrare. VUñ ſi baptigaret uel eccłam ↄſe- craret:po nit᷑ coiter ꝙ nõ deberet iteru rebaptiʒari:nec iteꝝ eccleſia recõſecra/ ri. Et dat᷑ exẽplũ de eccłla bti Michael dũmõ credat᷑ eẽ angelus bonus: qꝛ ſi ſci ret᷑ ee angelus malus ⁊ baptigaret: re- baptizadꝰ eẽt:cũ nõ poſſet eſtimare ibʒ ncere niſi in entione falledi.puto tñ tu tius eẽ ꝙ ſi ꝑquoſcunq; ſiue bonos ſiue malos angelos ſacr̃m baptiſmi:qð e ſa cramentũ neceſſitatis adminiſtraretur reiterandũ eet:qꝛ angelus ſathane trãſ- figurare ſe põt in angelũ lucis: ⁊ qꝛ ma licia uel bonitas miniſtri nõ facit admi niſtrationẽ ſacr̃i:dũmõ ſeruet᷑ foꝛma ec cleſie:ſed potius miniſtri idoneitas que non reperitur in angelis. AQneſſtio m pi dupliciter. pᷣpꝛiuatiõe ptãt :et ſic excoĩcati pᷣciſi ⁊ heretici ſut mali miſtri qꝛ pꝛiuati ſũt ptãte ad miſtratõis ſacr̃o rũ:a ꝗbus ſi recipit᷑ aliquoꝗ ſacr̃jm:pec- catũ incurrit᷑: niſ in neceſſitatj articulo ¶ꝛ2 in pꝛiuatiõe ſcitatis:⁊ a talibꝰ li cite ſine pctõ recipit᷑ ſacr̃m. In angelis aũt bonis lʒ nõ ſit defectꝰ admĩſtratio/ nis ſacr̃oꝛũ q;tũ ad ſcitatẽ: tñ ẽ defectꝰ q́;tũ ad ptãtẽ. ¶C Ad 2 eſt do: nõ ſo lũ in miniſtris requirit᷑ ppinꝗtas reſpe ctu agẽtis ſʒ magis ↄfoꝛmitas reſpcũᷣ patiẽtis:.cũ actus actiuoꝝ ſint in patiẽ te pᷣdiſpoſito:que cõfoꝛmitas deficit in angelis reſpectu ad miſtrationis ſacr̃o- rũ. C Ald 3 c do ad miniſtratio an geloꝝ de q̃ lioquit᷑ apłs:nõ intelligit᷑ de ꝗqadminiſtratiõe ſacroꝛũ:ſed uel ſingula/ rit᷑ itelligit de admiſtratiõe xpᷣi ut glo⸗ videt᷑ expon ere:qꝛ acceſſerunt angeli ⁊ miniſtrabãt ei:ut ſcribit Matthᷣ.iiij. uel vniuerſaliter ð adminiſtratiõe nr̃a:nos ab ipugnatiõibꝰ dem onũ ꝓbibendo: et de ſupernis illuminando. — 5ſic pcedit Afrñ D tertin air papa nõ ſit maioꝛ angelo in dñũatione: qꝛ xpᷣs cu ius papa vicariꝰ exiſtit:minoꝛatꝰ ẽ pau lo minꝰ ab angelis:ut ſcribit᷑ ad Hebꝛe. ij. S.qui ẽ ſupioꝛ aliquo maioꝛ ẽ illo in dñatione:ſʒ angelus ẽ ſuꝑioꝛ paꝑa:ẽ S maioꝛ illo. ¶ S. lᷣm Amb: nomẽ do minij ẽ nomẽ ptatis ⁊ nãe:ſʒ angelꝰ ſu perioꝛ ẽ paꝑpa nãe ptate:g maioꝛ illo. NE 1eſt. qꝛ minoꝛ nõ In cotran U excoĩcat maio⸗ rẽ:ſed paulus excoicauit angelũ bonum uel malũ qñ dixit qad Galłi. Sed lʒ nos aut angelꝰ de celo bonꝰ uel malꝰ ut diẽ glo. euangelięet vobis pᷣterq; euãgeliʒa uimꝰ vob is nathems at. Gapt . icedu:q ſicut bʒ aplm KRñdeoëoα vij. abſq; vl⸗ la õdictione verũ ẽ ꝙ mioꝛ a maioꝛi bñ dicit᷑tita abſq; vlla dictõe v erũ ẽ ꝙ mi noꝛ a maioꝛi maledicit᷑: loqᷓndo ſaltẽ de ſtci WE CAN Npen ſeinmn un gir I tiͤtletſe miſn tiis ſucfo ſeimpec⸗ n artno atalbyli Pongelis tiedefeet? tdoa noſo gtas tce tas epei ini deftorin dnisſacko⸗ iiraoan preligti de Uelfngyls⸗ rttgh ⸗ nt angelt eb iii u enromnos eo:e , „ die C W oc uwepan ias ee⸗ mnil p en mchit unmond ienmo Cgüborun Salßron gigen Ar. coĩione fideliũ:exquo g paulus ⁊ multo foꝛtiꝰpetrus:ꝗ fuit caput eccłe:potuit angelu bonũ uel malũ excoicare: recte ↄcludit᷑ ꝙ papa maioꝛ ſit angelo in dña tione. C Sciedũ ẽ tñ ꝙ nõ eſt incõue- niens aliquẽ eẽ ſimpł'r minoꝛẽ alio i do minio:⁊ tñ in aliquo caſu eẽ maioꝛẽ illo Ouobꝰ ᷓ mõis papa poſſet angelũ excõ municre:⁊ ſic eſſet maioꝛ illo in dñio: qBuis ſimplr eẽt minoꝛ. pᷣↄditiõalit ter euagelij firmã veritatẽ. Dicit.n ugꝰ ꝙ ſic paulꝰerat firmꝰ ⁊ certꝰ ð ve nitate euaãgelica ſibi reuelata: ut ſi poſſi- bile fuiſſet:angeiũ bonũ priũ aſſerere in tali caſu fuiſſet factꝰ ſuꝑioꝛ eo: ⁊ eũ ex/ coĩcare potuiſſet:ſicutſi papa qẽ ſuꝑioꝛ in tota eccla laberet ĩ hereſim:gꝗlibet ca tholic in tali caſu efficeret᷑ ſuꝑioꝛ ipſo: ⁊ eũ ſnĩare poſſet. 2.: miniſterialit ꝓpter diuinã auctoꝛitatẽ.lʒ eni inferioꝛ nõ poſſit agere in ſugioꝛẽ virtute ꝓpꝛia pot tñ agere i ſpᷣm virtute alteriꝰ.Quã tücũq; gpaulus uel petrus fuiſſet infe rioꝛ angelo vᷣtute:tñ auctoꝛitate dei po tera: effici maioꝛ angelo bono uel malo Vñ ſuꝑ illo verbo.j.ad Chor..v. Jã iu⸗ dicaui eũ qui ſic oꝑatus eſt:tradendũ eẽ ſathane ad interitũ carnis. Dicit gloſa paulũ hanc ptãtẽ a deo babuiſſe:ut quã docũq; videbat alique fidẽ eathbolicam euertentẽ ⁊ ipugnãte:ſtãtim ad pᷣceptũ eius angelus malus iuadebat ipſum:et vecabat eum coꝛpoꝛaliter. mn ergo eſt dicendum Ad Paumug illa mioꝛatio xpᷣi intelligẽda eſt q́;tũ ad nature aſſumpte paſſibilitatẽ non q;tũ ad dominij ptatẽ CAd 2 1 3 or ꝙ angeb' eſt ſuꝑioꝛ papa nature ↄditione: diuine tñ ptatis adminiſtratiõe:⁊ i caſu aliquo põt effici 3 ſuꝑioꝛ ipſo:ut dictũ eſt. Daquartũ ?eetditur ß oꝰpva ſit minoꝛ angelo in cognitiõe: qꝛ intellectꝰ hois naſcit᷑nudꝰ ſicut ta bu decimaoctaua maledictione q̊ ẽ excoĩcatio ⁊ puatio a la raſa:ut ſcribit.ij.de aĩa ſʒitellectꝰan geli naſcit᷑ plenꝰ.Scribit᷑n·xj. ppoſitõe de caub:ꝙ oĩs itelligẽtia ẽ plea foꝛmis. miĩoꝛ ẽ ò papa quolibet ãgelo i cognitõe CS.marimu ſecretoꝝ dei ẽ myſteriu,ʒ icarnatõis:ſʒ boc fuit nuciatũ ꝑ angelũ nãe bũane.Luce.j. i ſecretoꝝdei reue/ latiõe mioꝛ ẽ papa ãgelo. S. bierar chie ſũt oꝛdiate ÿm Diony.tali oꝛdie:qe pꝛima illuinat ſecũdaã:⁊ ſecũda tertiã:⁊ tertia illumiat oẽs hoĩes.tali oꝛdine ſeruato opoꝛtet papaʒ ⁊ oẽs bomines illuminari per angelos. In C0 trariũ E:qꝛ ſuꝑ illo ver Ubo Matth. xvj. Btũs es ſimon bariona:qꝛ caro ⁊ ſan- 5 nõ reuelauit tibi:ſj pr᷑ meꝰ ꝗẽ ĩceł ic glo.vere btũs:qꝛ tale ꝗd reuelatũ ẽ petro cuiꝰpapa ſucceſſoꝛ exiſtit qð nec angelus nec homo ſcire potit. cO do: ꝙ ta de myſterio in 4 carnatiõis ò; de myſte rio paſſiõis xpᷣi accreuit aliq̃ cognitõ an gelꝑ pᷣdicatione aplon auon caput fuit petrꝰ cuiꝰpapa ẽ ſucceſſoꝛ. Dic.n. Dio. ꝙ lʒ nõ latuerit angelos icarnatõis my ſteriũ ꝙ fiẽdũ ecẽt:ꝗꝛ ſciuerũt fiẽdũ eſſe: modũ tñ fiẽdi ut qlit᷑ dei ſiliꝰ ĩvtero vir gĩali eẽt ↄcipiẽdꝰ:nõ plene cognounerüt 7 dsto ꝙ ſcirẽt ułſcire poſſent vᷣginẽ nõ et coꝛꝛuptã:cũ vid ebãt eã eẽ grauid azʒ: modꝰtñ ↄcipiẽdi ⁊ grauidatiõis eiꝰ la tuit tã angelos bonos q; malos:ſj pdi - cãtibꝰ apłis multa cognouerũt circa ta le myſteriũꝗq añ ignoꝛabãt. Vñ ſuꝑ illo vᷣbo ad Epbe.iij. Mihi oiuʒ ſcõꝛũ mini mo data ẽ gr̃a hec ĩ gẽtibꝰ euagelicare iueſtiga biles diuitias xpᷣi ⁊ illuiare oẽs q̃ ſit diſpẽſatõ ſacri abſcõditi a ſecuł:ut inoteſcat pncipibꝰ ⁊ ptaãtibꝰiĩ celeſtibꝰ. Diẽ Hiero.ãgelicas vᷣtutes myſteriũ i- carnatõis ad plenũ nõ ĩtellexiſſe donec aſſio xp̃iꝑ apłoſ pᷣdicata fuiſſet.tũc.n. inotuit eis ꝑ ecclaʒ młtifoꝛmis gfa dei Pꝛimus n ꝙ illa plè itudo foꝛme tm intelligenda eſt 12 Ar. de cognitione naturali:m quã planũ ẽ hoĩies angelis non equari.nõ aut de co/ gnitione gratuita q eſt imediate per dei reuelationẽ. C Ad ⁊ꝛeſt do ꝙ tale ſe/ cretũ nunciatũ eſt humane nature ꝑ an gelum q;tum ad ſubſtantiã facti:ſj q;tü ad multas circũſtantias edocti fuerunt ꝑ apoſtoloꝝpꝛedicationẽ. C Ad qꝭʒmeſt dð ꝙ nõ artat ſpũs ſanct?ꝑ oꝛdinatiõeʒ hierarchiaꝝ:ꝙ non poſſit actus bierar- chicos exercere.ſ.docere:illuminare: et ꝑficere hoĩes abſq; talioꝛdine. Planuʒ eſt enim ꝙ apłi in multis imediate fue/ runt edocti ab ipſo ſpu ſancto. ſcribit᷑.n. Actji.i.ꝙ repleti ſunt oẽs ſpũ ſancto.et Jo. xiiij. Cum venerit ille ſpiritus veri tatis docebit vos omnt õ c. 1¶Rſic pꝛocedi DOumtu adereni; wSꝓ ſpapa ſit minoꝛ an gelo in ᷣmia tione:qꝛ ille plus pꝛemiat᷑ ꝗ plus hono ratur a deo:ſed angelus plus bonoꝛat a deo q; hõ:qꝛ vult boieʒ angelo reueren/ tiã exhibere.nõ aũt angelũ bomini. ſcri bitur enim Geñ xviii. ꝙ cũ angelus ap/ paruit babꝛae cecidit pꝛonꝰin terram di cens: Loquar ad dñm meũ cum ſim pul uis ⁊ cinis. ¶ S. in pᷣmiationeꝗq conſ- ſtit in fruitione diuinitatis requirit᷑ aſſi milatio ⁊ tranſtoꝛmatio in deũ: ſed ta lis trãſfoꝛmat io magis reperit᷑ inatura angelica q́; bumana:quia deꝰ ſpiritꝰeſt. Jo.iiii.⁊ angeli ſpiritꝰſunt.iux᷑ illud pᷣs Qui facit angelos ſuos ſpũs.maioꝛis g beatitudinis eſt capax angelus q; bõ. ¶S. pᷣmiũ reſpõdet merito:ſed angeli vberioꝛes ſunt in lumine diuine gratie q; boies:vñ ſemꝑ apparent cũ lumie qñn vident᷑.vberioꝛes g ſunt in pᷣmiatione. eſt: qꝛ babet᷑ ſuꝑ n trorimn illo bo Matth. xxii. Erunt ſicut angeli dei in celi s:dicit glo. ꝙ nõ minoꝛes in pᷣmiatione q; ipſi. * do : ꝙꝙ, cogimur ponere Kndeo aliquos ſcõs eſſe maio ram maxime iu tribus. Cp in dignita⸗ res in pꝛemiationequibuſdam angelis. Mã ſupꝑ iſto verbo Deut᷑.xxxi:poſuit ter minos populoꝝ iuxta numerũu filioꝛum iſrael uel iuxta numeꝝ angeloꝝ dei ut di cit alia tranſlatio.expꝛeſſe dicit Greg? ꝙ ciuitas dei conſtat ex angelis ⁊ bomi nibus:ad quã tanti aſcendut hoiuʒ quã tiillic remanſerũt angeloꝝ:quia tex.di- cit: Statuit numeꝝ gentiũ ſm numerũ angeloꝝ dei.tot ergo erũt ſancti in oꝛdi ne cherubin:quot ibi angeli ſunt de tali oꝛdine:⁊ quot ĩ oꝛdine ſerapbin uł thꝛo noꝛum angeli continent᷑: tot hoĩes ſal- uandi ⁊ pꝛemiandi ibi locabunt᷑ equali pꝛemiatione cum ipſis:⁊ quia angeliſſu perioꝛis hierarchbie maioꝛes ſunt in pꝛe miatione angelis ſecunde uel tertie.ſeꝗ tur ꝙ aliqui ſancti maioꝛes ſunt in pᷣmi atione quibuſdã angelis.Et ſi aligſan/ cti aſcendũt in ſupꝛemã hierarchia ãge loꝝrõnabilit᷑ credendũ ẽ de aꝑpłis q̊ꝝpe trus fuit caput ιapa ſucceſſoꝛ erxiſtit A d pꝛimũ S dicit᷑ ꝙ anteq; nã humana aſſum pta eſſet a dei filio in vnitate ꝑſone.na- tura angelica excedebat humanã natu- te. C ꝛlm dei familiaritate. zugre vbertate:ꝓpter que tolerabat ſe a natu ra bumana adoꝛari ⁊ reuerentiã exbibe ri:ſed poſtmodũ factũ eſt aliud in natu- ra bumana quo in bis tribꝰſuperioꝛ ipa facta eſt. vñ deinceps non ꝑmiſit ſe am plius adoꝛari:ſ ditit Yoanni voléti ado rare eũ Apoci.vlt: Vide ne feceris:con ſeruus enim tuus ſum ⁊ fratrü tuoꝛum. CAgd ⁊“eſt dð ꝙ q;uis aſſimilatio et trãſfoꝛmatio qᷓ fit ꝑ dona nature maioꝛ ſit in natura angelica reſpectu dei q; in natura bumana. illa tñ que fit per dona gratuita:ꝗbꝰdabet᷑ eterne vite pꝛemiuʒ maioꝛ põt inueniri in nã hũana q; ãgeli ca.Et per boc pʒ reſponſio ad tertium. De potẽtia pape reſpectu eccłe via/ toꝛum ut eſt ſupꝛa terram. O ſeng 4 C00 1 nangels, hoſilt ter fliounm ndaudi iat Grer lis: bomi wwiz gui guterdi⸗ n nunan ctinzoudl ſuntdenii binultho⸗ tboicsll, unt egnt a angeli⸗ ſontſtr atenei ſuntitfni tſͤalgen⸗ iti⸗ olls N. , Ar Pusſin Norena⸗ mmipato⸗ Dnt Cint tſes un Md inß itſt am olitiado cetis woun. Giatie twremngie deichn eper doni teguntf nuiin aten⸗ Lclend⸗ Buc ↄſiderandũ eſt de — potentia pape re/ ſpectu eceleſie via toꝛum: ut eſt ſupꝛa terrã. Circa quod qnq; conſiderãda occurrũt. ¶8 8 ipſiꝓpape pᷣſideétia. C2de mõ p ſigengi efficacia. ¶a: de ei reſidentia. ð ei obediẽtis ¶ ʒ:ð eiꝰ reſiſtẽtia ¶QAueſtio.xix.de pape pꝛeſidentia. Arrqa bpmüqrunt qnq; TC9 C Rrüſolßpa⸗ pag ſit ſpõſus eccleſie. C 2. vtrü ſolꝰpapa ſit ſpõſus to/ tiꝰ ecc łe. ¶ ¶ ꝭ vtru p apa ſit ep̃s cuiuſſibet eccłe imediate. ¶vtꝝ papa ſit ſpũalis eps Romanꝰ q; alteriꝰ eccle. y:vtru papa poſſit imediate in qlibet dioceſi ⁊ parrochia qð poteſt epi ſcopus uel ſacerdos. a dit⸗ Qi Oſic ꝓcedit᷑. t Peimud enim e ſo lus bapa no ſi ſpõſus eccłie:qꝛ il le eſt ſpõſus eccłe ꝗ põt ſpũales filios ge nerare:ſj̊ ſimplex laicꝰ cũ poſſit baptia re põt ſpuales filios gnare,.ſimplex & lai co põt eẽ ſpõſus eccłe. C S. qꝗlibet eps eſt ſpõſus ſue dioceſis:⁊ ꝗlibet ſacerdos ſue parrochię. plures pᷣter papã ſũt ſpõ ſi eccłie. ¶ D.pluriũ ſponſaꝝ debẽt eſſe plures ſpõſi:ſʒplures ſunt particulares Eclie: eroo plures ſponſi. i neor eſtqꝛ ſibi ſo In contrariuze xpᷣs ðᷣſpõ ſauit eccliaʒ nõ hñtem rugã neq;ʒ macu lam:ut ſcribit᷑ad Ephe.v. ̊ ſolꝰ papa e vicariꝰepᷣi.ſolꝰg papa e ſpõſus eccleſie. 4 7 RKn e0 do ꝙ carnale matrimo eNEEniu nõ trãſfert᷑ ad ſpũa le ↄoiugiũ ut è in remediũ pꝓcti:ſj ut e ĩ of ſiciu nãe.fuiſſet enijʒ iᷣm Augj.ſuꝑ Geñ. mrimoniũ ⁊ thoꝛꝰ imaculatꝰ in paradi ſo añ pctm nõ qdẽ in remediũ pcti ꝑꝑ cõ cupiſcetie vitationẽ q̃ nulla erat: ſed ut erat in officiũ nãe ꝑp ꝓlis gnãtionẽ: ad cultũ dei dedicanda:Pᷣm quẽ modũ trãſ- ferẽdo carnale mrimoniũ ad ſpuale ↄiu decimanona 1 giũ:poſſumꝰdicere ꝙ q̃ttuoꝛ cõueniunt mr̃imonio carnali ut ẽ in officiũnature. p qꝛ ꝓles generat ut bẽat eſſe nãle. Cꝛ:croboꝛat᷑ ut poſſit nociuis aliq̃liter obuiare. ¶ 3evigoꝛat ut poſſit ſtare ſe/ dere ⁊ ãbulare. ¶ Aꝑſficitut poſſit ſibi ſile gnãre. ¶ Iſta igit᷑ q̃ttuoꝛ in ↄiugio ſpuali repꝑiuntqꝛ ꝓlis gnãtioni coꝛꝛeſpõ det baptiſmꝰ. Roboꝛationi vo coꝛꝛñdet ↄfirmatio. Nigoꝛationi vᷣo coꝛꝛeſpõdet ſacramẽtũ oꝛdinis ꝑ qð põt hõ ſpũales actões exercere:ſj ꝑfectiõi coꝛꝛñdet oꝛ⸗ do epᷣatꝰ.qᷓ;uis aliq̃ iſtoꝝpoſſint face/ re alij miniſtri eccle:ut ſacerdotes ꝗ ex officio pñt baptizare:oĩa tñ iſta cõplete pñt ſoli epi.iõ ipſi ſoli dicũt᷑ ſpõſ eccleſie dutaxat deputat dioceſibꝰ: ſʒ cõplete ⁊ vlr papa põt iſta itoto oꝛbe:⁊ iõ ipſc ſo/ lus eſt vniuerſaliter ſponſus eccheßte. ẽ do ꝙ laicꝰ?nõ põt Ad P umn bapticare ex offõ: ſʒ ſolũ in neceſſitat articulo.vñ ſicut ni/ hil facit ex offo ad gnãtionẽ ꝓlis ſpualis ſic in nullo ex offõ cenſet᷑ ſpoſus eccleſie. ¶Ad ⁊ do ꝙ ꝓppe ſpõſus eccłienõ ẽ niſi xps:de q̊ͥ dr Jo.iij.ꝗ bʒ ſpõſam ſpon ſus eſt. JYpſe eni de eccłia ſuo noĩe filios gn ãt. Alij aut ꝗ ſpõſi dicunt᷑ut epi ⁊ p⸗ ſbyteri miniſtri ſpõſi dicunt᷑ ſolũ exteriꝰ cooꝑantes ad gnaãtionè ſpuũaliũ filioꝛuʒ qs nõ ſibi ſʒ xpᷣo gnant.ꝗ ꝗde miniſtri in tantü ſpõſi dicũt᷑ inq; tũ vicẽ ſpõſi reti/ nẽt.⁊ io papa ꝗ obtinet vicẽ xpᷣi in tota eccła:vłis eccłe ſpõſus dr.epᷣs vo drĩ ſpop ſus ſue dioceſis:pᷣ ſbyt᷑ aũt ſue parrochie nec tñ ꝑꝑ boc ſeꝗt᷑ ꝙ ſint płes ſpõſivni⸗ eccle:qꝛ ſacerdos ſicut miniſter cooꝑat᷑ epᷣo tanq; pncipali.⁊ ſi łoẽs epᷣi cooꝑan tur pape ⁊ papa xpᷣo. Vñ xpᷣs papa epᷣs ſacerdos no dicunt᷑ niſ vnꝰ ipoſus ec cleſie:qꝛ oes iſti nõ cõputant᷑ niſ vnꝰ ſpi ritus ſcũs cuiꝰ annulo ↄſignata ẽ eccla. Ad zjnpr̃ ꝙ ſicut ſunt ples eccłe par ticularit᷑:ſic mmiſterialit ſũt płes ſpõſi: ꝗqcooꝑant᷑ pape ꝗ eſtvniuerſalis ſpõſus oẽs ſił cooꝑant᷑ xpᷣo cuiꝰvirtute filios Ar. Ppuũͤales generãt: Aũ.i.ad Chor.iij.ðil⸗ los quolebãt noie aploꝝ filios ſpuales gnãre:dicit paulꝰ:Quid igit᷑ ẽ appollo⸗ qd vo paulꝰ?ꝛꝗd vᷣo cepbas : miniſtri eiꝰ cui credidiſtl ⁊ vnicuiq; ſicut deus dedit D ſecundũ ſic ꝓcegit ELCHEGSs Zidger.n. ꝙꝙ papa nõ ſit caput totiꝰeccłe:qꝛ poapa ẽ pncipiũ vitale motꝰ⁊ ſenſus to- tius eccłie:ſʒ eẽ pncipiũ vitale mag cõ uenit coꝛdi q; capiti:magis dʒ dici pa pa coꝛ eccłe q́; caput. ¶ SD.· capitis ec- cleſie ẽ infſluere ſpualẽ motũ ⁊ ſenſum in mẽbꝛa eccłie:ſ aliq ſũt mẽbꝛa in eccłia coꝛpoꝛalia ⁊ tꝑalia q ad recipiendũ hu/ iuſmodi influruũ ſpualis gre oꝛdinẽ non biñt: mẽbꝛoꝝ coꝛpoꝛaliu eccłe papa nõ eſt caput. C S.ſcnibit᷑ ad Colo.ij.reple ti eſtis in illo ꝗ eſt caput oĩs pncipatus ⁊ ptãtis in q̊ hitat ois plenitudo diuini tatis coꝛpoꝛalit᷑.ex totũ coꝛ pꝰꝑ nexus ⁊ ↄiũctioes ſubminiſtratũ ⁊ ↄſtructum creſcit in augmentũ dei:ſ iſto mõ eẽ ca put eccleſie nõ conuenit niſñ ſoli deo⸗ „ 112 * qð ſcribit᷑. J n CO trariuz xxij.di. c. ſa⸗ croſcã.ꝙ aplica ſedes eſt caput ⁊ cardo oĩuʒ eccłiaꝝa dño ⁊ nõ ab alioↄoſtituta. 60 dð ꝙ caput reſpectu mẽ AeAbꝛoꝝ, qttuoz ↄditiones bʒ. CMa bᷣ in ſitu bt eminentiã. C 2. in effectu hʒ infſluetiã. ¶:in nã bʒ ↄue nientiã. ¶in ꝑfectiõe bʒ abũd antiã Pꝛopr iſtas igit᷑qttuoꝛ ↄditiões xpo pncipalit᷑ ⁊ pape ꝗ eſt vicariꝰ eiꝰ: inſtr̃a liter ↄuenit eẽ caput eccle. Cp gdez qꝛ in ſitu hʒ eminẽtiã:tenet eni ſupᷣmũ gra dũuũ:nõ ſolũ ſuꝑ boies ſʒ etiã ſuꝑ angelos Vñ ad Epbe.i.Statim cũ dixit aplus: DOia ſubiecit ſub pedibꝰeiꝰ:ſubiũxit:ipſũ dedit caput ſuꝑ oẽz eccłiqʒ ꝗᷣ eſt coꝛpꝰeiꝰ ꝛ:ꝛcin effectu bʒ influentiã qꝛ de pleni tudime gre ipſi oẽs accegpimꝰ gram pꝛo gra: ut ſcribit᷑ Jo.pᷣ. ¶ 3: in na bʒ ↄue/ nientia. Diẽ. n. Aug .ſuꝑ illo vᷣbo Jo. xv Ego ſum vitis ⁊ vos palmites.ꝙ ĩ hoc OQueſtio ii xp̃s dicit ſe eẽ caput eccłe:eõ ꝙ vniꝰ na ture ſũt vitis ⁊ palmites:ꝓpꝑter qð cum ipſe eſſet deus cuiꝰnature nõ ſumꝰ:factꝰ bõ: ut in illo eẽt vitis buane nãe:cuiꝰ ⁊ʒ nos hoieſ palmites eſſe poſſemꝰ. Caii pfectione babet abundantiaʒ:qꝛ in ipſo cõplacuit oẽz plenitudinẽ deitatis iba⸗ bitare. Suũt eni i ipſo oẽs theſauri ſapie ⁊ ſciẽtie abſcõditi:ut ſcribit᷑ ad Colo.ij. Aqᷣ pꝛmu en r in ue⸗ etliiedh thaphoꝛicis locu tiõibꝰnõ eſtincõueniẽs vnũ ⁊ idẽ diuer ſis noĩbꝰappellari ym diuerſam ſiłitudi nem. papa igit᷑ eſt caput ecclłe ꝓpt ſilitu dines ſuperiꝰdictas.põt tñ coꝛ appella ri ꝓpt᷑ alias ↄditiões. Ponit eni ph̊ᷣs.iij. li. de partibꝰaialiuʒ: qttuoꝛ ↄuenire pᷣn cipaliter ipſi coꝛdi. ; eſt coõmunicati⸗/ uum vite a nã bñ cuſtoditũ. ¶2· ꝙ coꝛ rupto eo nõ eſt aliud ex quo fiat auxiliũ alijs mebꝛis. ¶ zic eſt pncipiu omniü venaꝝ ⁊ neruoꝝ. ¶ Acq eſt pꝛimũ pᷣnci piũ ſenſitiuũ ex ̊ diſcernit᷑ viuũ a non vi uo. Aeꝝ qꝛ has ↄditiones coꝛ bʒ re ſpectu mẽbꝛoꝝ bᷣm quadã occultã influẽ- tiã caput voſᷣm quandã manifeſtũ emi nentiã. Jõ lʒ coꝛdi poſſit cõparari xpᷣus pncipalit uel papa inſtr̃alit 'm ꝙ inuiñ bilit᷑ viuificat ecclaʒ. magis tñ cõparat capiti 'm viſibilem naturaʒ qᷓ bõ bomi/ ni p̃fert. C Ad ⁊meſt dð ꝙ ſicut coꝛpuſ xpᷣi fuit vnitũ ꝑſonalit dinitati mediate aia:ita ꝙ tota bumanitas xpᷣi ↄiucta di uinitati eſt caput ecclie:⁊ inffuit in ipſa: ſic mẽbꝛa eccłie ſpualia pncipalit᷑ reci/ piũt huiuſmõi capitis in fluxũ coꝛpoꝛa/ lia vo q̃ñ ſecũdario:in qB;tũ mẽbꝛa coꝛpo ralia exiſtüt arma iuſticie deo in pñti ec cleſia militãte:ut dr Ro.vi.Et inq;dtum gła aie deriuabit᷑ ad coꝛpoꝛa in eccleſia triũpbali qñ viuiſicabit coꝛpoꝛa nĩa ꝑꝑ inhabitantẽ ſpiritũ eiꝰ in nobis ut ſcri- bitur ad Ro.viij. ¶“Ad.iij.eſt vð ꝙ in capite ſunt aliꝗ ſenſus interioꝛes ⁊ aliꝗ exterioꝛes.eſſe ̊ caput eccłe ᷣm interio rem influentiã non cõuenit niſi ſoli cõo giggti Ar. iſtten iſe tianpn lariter . ndiat oiud Mippt ſcpoli ſcbis: ſetp⸗ ſepot nse keind deſe Colt ctori ln⸗ i⸗ bete Ki ric C lnegt tozer teci iglhe ni a g e ſ etſe let Penin tünien elte N nt — = — ll ppine rgo aum unc ſac⸗ nie 9,Ca ceinipe⸗ tatis ba⸗ ſunnſcpie 1 o. Gi ne⸗ vrics ben 1 e ducr nn ſnet ppiſli tor el gniſciß 1 olafefn ötnmnian⸗ Cuta fattutti nönni eimuna iamn ehzft iinfui⸗ en rerithus n Ginuſ ticen hiwnl/ ſnate tinigſe zit recr⸗ oroꝛ⸗⸗ hucn in ſiin tiniha i 4 a! bisltſe⸗ ſoG es1 nintc⸗ ſlic⸗ qꝛ interioꝛ fluxus gr̃e nõ eſt niſi ab ipſo: ſed eſſe caput ecclłe ᷣm exterioꝛẽ pᷣſiden tiam vniuerſaliter conuenit pape:parti culariter aũt põt ↄuenire alijs pꝛelatis. D tertiũ ſic pꝛocedit᷑.vi 2 det᷑ eniʒ ꝙ pa pvpag poſſit eſſe epᷣs cuiuſlibet eccłie imediate:qꝛ moyſes pᷣfuit imediate toti pplo iudeoꝝ. gᷓ papa imediate põt pᷣeſſe toti pplo xpiano. S. ꝓlus põt papa in quolibe t epᷣatu qᷓ; eps in q̃libet par/ rochia:ſed epᷣs pleno iure pꝛeeſt in qua/ libet parrochia.ergo papa pleno iure pᷣ eſſe poteſi in quolibet epiſcopatu.¶S. vnus epiſcopus non poteſt adminiſtra- re in dioceſi alteriꝰ ſine eius auctoꝛita/ te.ſi ergo papa non pꝛeeſſet imediate in quolibet epiſcopatu: non poſſet ſine au ctoꝛitate eoꝝ ibi admimiſtrare:qð ẽ falſũ In contrariũ auiahe ſe noiare epᷣm vlem totiꝰ eccłie: ſicut pʒ xxiij.di.non ergo eſt epiſcopus cuiuſſi⸗ bet eccleſie immediat. Rſid EO dð ꝙ imediatũ põt acci pi duplicit: uel ;“tu; ad iuriſdictionẽ: uel q;tu ad adminiſtratio nẽ. moõ papga eſt eps cuiuſſibet eccle imediate.qꝛ iuriſdictio oĩuʒ ehoꝝ ⁊ pla⸗ toꝝ eccłe deriuata papa imediate: non aut ecõuerſo. Sicit aũt Nicholaꝰ papa i. q.i. Per pncipalẽ beatoꝝ petri ⁊ pauli ptaãtez ius babemꝰ nõ ſolu ĩi monachos vepetis in quoſſibet cłicos de q̃cũq; dio ceſi:cũ neceſſe fuerit aid nos conuocare atq; ecclaſticis oppoꝛtunitatibꝰ exigen tibus mutare. C Sed 2ꝛ:mõ nõ eſt ep̃s imediate cuiuſſibet eccłe:qꝛ ſic ceſſarent oiuʒ alioꝝ põtificũ ptãteſ:⁊ ſupuacue eſ j ſent alie eccłiaſtice platiões. Oebet eni papa in gubernãdo eccłigam dei ꝓuiden tiam imitari:q uuis poſſit totũ oꝛbem imediate ꝑ ſeipſũ gubernare non tñ fa/ cit. Añ dr Sap.xiiij. Tua pater oĩa gu bernat ſapiẽtia:⁊ potens es ut ſine rate . . decimanona ꝗs adeat mare: ſed ut nõ eſſet ſupuacua opera ſapiẽ tie tue:exiguo liguo credũt homines animas ſuugs. . 4 Wi mà § dr & ly moyſes Ad P Ammn in pncipio regimi nis ſui imediate pᷣeſſet toti pplłoiudeoꝝ: poſtmodũ tñ ex ↄſilio Jetro cognati ſui dicẽti ſibi:ſtulto laboꝛe ↄſumeris:ſupꝛs vires tuas eſt hoc negociũ:nõ ſolꝰ pot᷑is ſuſtiere.ↄſtituti ſũt ad regẽdũ ꝑpł pᷣnci pes tribuni:⁊ dᷣcani:ut ſcribit᷑ Exo xviij ¶ Alia vᷣo duo argumenta arguunt de immediata iuriſdictione. ſic poedit. eoen, ic ꝓceditur wvꝓ papa nõ ſit ſpecialiꝰ Romanꝰ⸗ epᷣs q; altereccłe:qꝛ q̃ rõne papa ſin- gularit eſt ẽs Romanꝰ:pari rõne poſ ſet eẽ ſingularit epᷣs alteriꝰeccłe:⁊ ſic ceſ ſarẽt alioꝑ epſoꝝ pꝛelatões:qð ſupꝛa ne gatũ eſt. S„ pa pa eſt vicariꝰ xpᷣi: ſed chꝛiſtus fuit epᷣs ſingularit᷑ hieroſolymi tanus nõ Romanꝰ:qꝛ ibi tanq; verꝰ ſa⸗ cerdos ⁊ epiſcopꝰ ſe obtulit ꝓ nobis in ara crucis:ex q̃ oblatione ↄuerſi ſumus ad eũ ſicut ad paſtoꝛẽ ⁊ ẽm aiaꝝ nr̃aꝝ: ut ſcribit᷑.i.Pet᷑.ij. Eodẽ mõ papa eps bieroſolymitanſingularit᷑ oberet noia ri. S. vmſpõſus nõpõt br̃e duas ſpõ ſas:ſʒ papa bʒ ſponſaʒ vlem eccliam. S no ẽ ſponſus ſingularit Romane ecclie. 2 eſt quia in caplis J n trani epheſini concilij ʒ ephberinꝰ:Calixtꝰ:Sabianus:⁊ multi alij pape ſingularit᷑ epiſcoposvꝛbis Ro me ſe nominant. l apa ſuccedit tione pꝓmo bũit in antiochiavbi pᷣmo ca thedrã epᷣalẽ ſuſcepit poſtmodũ tñ vno tꝑe ⁊ vno die ſimul cũ btõ paulo in vꝛbe Romana glioſa moꝛte ſb ceſare nerone agnoniʒãs coꝛonatꝰ?:⁊ parit᷑ Romanã Ar. eccleſiã chꝛiſto domino ↄſecrarũt:eãq; oibus vrbibus in vniuerſo mundo ſua pñntia atq; venerãdo triũpho pᷣtulerunt Vnde ſingularit᷑ pꝛima apli petri ſedes ẽ romana eccla nõ habes maculã neq; rugã:ut ſcribit᷑.xxj.di:c.qB;uis.Quia vᷣo papa ſuccedit xpᷣo in officio ⁊ vniuerſali iunidictione:quia petrus in ꝑſona oĩuʒ ſũmoꝛũ pontiticũ recepit vniuerſalẽ iu/ riſdictioneʒ a xpᷣo:nõ in vno loco nec in vna gente ſingularit᷑ ſʒ vniuerſalit᷑ ĩ to to oꝛbe:iux illud Mattpᷣ.xvj.Tibi dabo claues regni celoꝝ:⁊ quodcũq; li.ſu.ter r erit li.⁊ in ce.⁊ quodcũq; ſol.ſu.terrã erit ſo.⁊ in ce. Jõ papa nõ ſolu hʒ iuriſdi ctionẽ rome: ſed vniuerſalit in oĩbꝰ ec- cleſijs. Vñ dr di.ſupꝛadicta ⁊ ca.qꝙ ſcã romana eccleſia catholica ⁊ apłica nul lis ſynodis inſtitutis ceteris eccleſijs pᷣ lata ẽ:ſj euãgelica voce dñi ⁊ ſaluato/ ris noſtri pꝛimatũ obtinuit. Cu es in-⸗ quiens petrꝰ:⁊ ſuꝑ banc petrã edifica/ bo ecclenã meã. Quatũ vo ad officiũ et vniuerſalẽ iuniſdictionẽ papa ẽ epᷣs vni uerſalis eccleſie:ſed q;tũ ad ꝑſonale ad miniſtratione ſingularit᷑ ẽ epᷣs vrbis ro me ꝓpter rationem iam dictam. . m1 § eſt do: ꝙ nõque A Pamnu libet eccleſia tali progatiua honoꝛata eſt pñtia beati pe rri:cuius ſucceſſoꝛ papa eſt in vita et in moꝛte ncut romana eccleſia. Et iõ nec papa qualibet ecclam dʒ pñtial admi niſtratione in cura aſſumereſicut ciuita tẽ romanã. ¶ Ad 2“ eſt dðᷣ:ꝙ paꝑa iu riſdictionẽ vniuerſalẽ recepit a xpᷣo in ꝑſona petri:qꝛ ſicut xpᷣs paſſus ẽ ꝓ oibꝰ ita papa vice xpᷣi in oes tpianos iuriſdi ctionẽ epᷣaleʒ hʒ:qꝛ tñ ꝑſonalit᷑ ſuccedit petro.iõ illius eccleſie ſingularẽ admini ſrationẽ habet que ſui venerabilis coꝛ poꝛis pᷣſentia venerat᷑. Ad 3“ do: ꝙ vnꝰ ſpõſus nõ hʒ duas ſpõſas eode mo ⁊ ſub eadẽ rõne:ſed bñ eps põt plu- res ſpõſas hre ſᷣin diuerſù gradu. ſic pꝑa pa ẽ ſpõſus totiꝰecc łe qꝛtũ ad vniuerſa quod ipſe potuerat. Qneſtio „ lẽ iuriſdictionẽ ⁊ ſingularit᷑ romane ec- cleſie q;tum ad adminiſtrationem.,e Saquintu reiien pa nõ poſſit ĩimediate in qualibet dioceſi uel parochia:qð põt epᷣs uel ſa⸗- cerdos.quia qñ epᷣs cõmittit curã pᷣſõꝛo alicuiꝰ parrochie exonerat ſe tũc a cura illiꝰ parochie:ut nibil vlteriꝰ ſe habeat ibi intromittere:alitgraue onꝰ remane ret ſuꝑ epo niſi cura remaneret ſuꝑ ſa/ cerdote cui cõmittit᷑ cura. AXñ ſcribitur iij. Reg'. xx. Cuſtodi virũ iſtũ ꝙ ſi lap9 ſus fuerit: erit aĩa tua pꝛo aia illiꝰ.S ſilr qñ papa cõmittit epᷣatů alteri exonerat ſe a cura ilius epᷣatus:ut nihil vlterius ſe hẽat intromittere.alit magnũ ꝑicu lũ ⁊ imp oꝛtabile onꝰ acciget:totiꝰ mul titudinis curò aſſumẽs. ¶ S.ſicut ſub git᷑ epᷣs archiepo:ſic pᷣbyter iubdit epo. ſed arcbiepᷣs nibil pòt ſupꝛa illos ꝗ ſub dut᷑ epis. VMñ ſcribit᷑.ix.q.iij. Archiepᷣi nibil de epoꝝ cauſis: qut alijs coiĩbꝰ aſ ſumãt ſine eoꝝoſenſu. ſiłr epᷣi non pñt aliud de bis que ꝑtinet ad pᷣtbᷣꝛos:⁊ per ↄſequẽs nec papa põt de his q ptinent ad Arcbiebos urepoo urpibros. &. S. ſcribit᷑ Actj. xv. ꝙ iacobꝰ eps bieroſoly/ mitanꝰ pñ te petro dedit ſniam in ſua di oceſi ſuꝑ obſeruatiõe legaliuũ dicẽdo:vi ſum ẽ ſpui ſcõ ⁊ nobis.nibil iponere vo bis oneris qᷓ; bec neceſſaria ut abſtinea tis vos ab imolatis ſimulacroꝝ ⁊ ſan/ guine ſuffocato ⁊ foꝛnicatiõe:qð nõ fe ciſſet ſi petrus potuiſſet in ſua dioceñ 1111 eſt: qꝛz oꝛdo ꝗ ſer/ In ↄotrarin uat᷑ in ptaãtibus tempoꝛalibus: multo foꝛtiꝰ ſeruandꝰ ẽ in ptatibꝰ ſpuũalibꝰ. Sʒ glo. ſuꝑ illo vᷣbo Ro. xiij Ois aia ptatibꝰ ſublimioꝛibus ſubdita c. ſic dicit maioꝛi ptãti magl ẽ obediẽdũ qᷓ; mioꝛi:ſicut ꝓcõſuli magis q́; ꝓcuratoꝛi:⁊ imꝑatoꝛi magis q; ꝓco ſuli:ſimiliter magis ob ediendum eſt pa pe qᷓ; epiſcopo:et eᷣo mag q; pᷣſꝛo. 1 monec⸗ n Paditur fraigpe nqualdet jsbelſ⸗ arißbeo icdars ſſe habest wrenme et igſ⸗ bai iſ⸗ illoſir icronenet Appans igin⸗ oriͦnl ſanſ beiteh⸗ ogi Irchiep id non ont Nuinen Cd. icoſo/ ginſosot Nie . bines 1ilan/ noͤfe⸗ diocci 1 4ſe⸗ Ntünin⸗ nunhe dllofſ niorth titi ni 6 vli Ar. en ddð:c ſicut dicit glo. Lu Kndeo ce.x.papa tenet locum etri ĩ eccła:epi vᷣo locũ aploꝝ: pᷣibꝛi vᷣo ocũ.lxxij.diſcipuloꝝ. Abſurdũ aũt vr ꝙ; petrꝰ nõ potuiſſet ſolue ⁊ ligare ſine au-/ ctoꝛitate apłoꝛũ uel diſcipuloꝛũ etiã in ꝓuiciis ⁊ parocbiis eis deputatl:cũ ſin- gluarit᷑ petro fuerit dictũ:dabo tibi cla ues:⁊ ipi nõ niũ ꝑ vſũ clauiũ ptãtẽ ligã/ di ⁊ ſoluẽdi baberẽt.Eodẽ mõ abſirdũ ẽ dicere ꝙ papa nõ poſſit ſoluere ⁊ ligar in dioceſi cuiuſſlibʒ epi⁊ parrochia cuiuſ libet pᷣſbꝛi:uel abſolutionẽ ⁊ ligatione⸗ cõmittere ꝗbꝰ placet.Põt etiã i ꝓuiciis ⁊ parochiis eis deputat oĩa facere ꝑ ſe uel ꝑ cõmiſſionẽ q̃ ipᷣi ẽiułpᷣſpyteri facere pñt ⁊ adbuc ampliius. Ad pꝛimũ vdρρbin, ſumit᷑ eo ꝙ cõmiſ ſa parrochbia pᷣſbytero: adbuc totiꝰple bis cura rem anet in ptãte epi. Scribit᷑ eni.x.q.i.Quecũq; res ecclaſtice ſũt:cõ/ uenit cũ oĩ diligetia ⁊ bõa fide q deo de bet᷑: ſub iudicio ⁊ ptãte epᷣi gubernari et diſpẽſari:cui totiꝰ plebis aie vident᷑ eſſe cõmiſſe. Et ap łs.ii.ad Chorj.xi.Pꝰq; curã choꝛintioꝝcõmiſerat apollo dixit. Pꝛet illa qꝗᷓ extriſecꝰ ſunt:initantia mea quotidiana ſollicitudo oiuʒ eccł. Mec tñ epᷣs aſſumit graue ꝑiculũ ⁊ ipoꝛta bi le onꝰ .qꝛ pᷣſ byteros taq; iferioꝛis oꝛdis aſſumit coadiutoꝛes. Vñ qñ eos oꝛdi/ nat dicit. Quãato fragilioꝛes ſumꝰ:tãto bis magis oibꝰ indigemꝰ:ꝑ quoꝝ auxi- liũ exuit᷑ a ꝑiculo ⁊ oneratioe:ſʒ nõ a po teſtate ⁊ iuriſdictiõe. Ad ⁊'ẽ do: q; nõ ẽ ſimile:qꝛ pᷣibyteꝝ ſubiici epᷣo de iure nãli ẽ ⁊ diuino:cu nãliteroẽ imꝑfectum ſubdat ꝑfecto. vñ nãlit ep̃s imediatã iu riſdictionẽ hʒ in parrochia pᷣſbyteri:cũ poſſit ipſu coꝛã ſe vocare ⁊ excoicare.ſi milit᷑ papa in quolibet epᷣatu ⁊ inquali9 bet parochia. ſzepᷣm ſubdi archiepo ẽ de iure poſitiuo ex inſtitutioneecclłe.vñ nõ bʒimediatã iuriſdictionem archiepᷣs in epos ſuffraganeos ſuos et in ſubditos viceſima VI eoꝝ:niſi in illis in quibus eccła ſtatuit- CAdzaʒ eſt dð:ꝙ Jacobꝰ ꝓtulit ſniaʒ auẽte Petri:qꝛ ut ibi dicit gio. Conuẽtꝰ faciẽd ẽ epoꝝ ad diſcernendũ ea q ſunt fidei:hoc tñ non ẽ niſ aucte pape: ſicut tunc cõuentus apoſtoloꝝeſt factus ſuꝑ obſeruatione legaliũ auctepetri. CQAõ.xx.de modi pᷣſidẽdi Aicnch⸗ — vidẽdu e ð mo Ein Eaqrpſidedi effi⸗ cacia: Circaqoð querũt᷑ ſex. ð vtruʒ pa Pent eccłegꝑ ptatẽ clauin. 2? vtꝝ pa- paꝑpt ãtẽ clauiũ pᷣſit ſpualibꝰ ⁊ tꝑali/ bus. ¶ 2: vtꝝ ſolus papa beat ptãtem clauiũ. ¶C vtrũ in papa ptãs dauium ſit vna uel plures. ¶ 5? vtruʒ in papa ptãs clauiũ ſit ptãs oꝛdinis uel iuriſdi- ctiõis. C ꝙ: vtꝝ papa in ptãte clauium poſſit exced ere uel rar⸗ caͤic vf I ſic ꝓcedit᷑.vr Peimuen qꝓpapa nõ p̃ſſt ecclłe ꝑ ptãtẽ clauiũ.qꝛ clauiſ eſt oſtiũ aꝑire uel claudere:ſʒ ceii oſtiuʒ aptũ eſt:iux illud Apocl.iii. Aidi ⁊ ecce oſtiũ aꝑtũ erat in celo. papa nõ peſt ec cleſie ꝑ clauiũ ptãtẽ. ¶S. papa peſt ec e olutionẽ ⁊ ligationẽ pctoꝝ: iu illð Matthᷣ.xvi Quodcuq; ligauer ſuꝑ terra erit ligatũ ⁊ in celis: ſed ligare et ſoluere a pctig t ſoliꝰdei:nõ hoc ꝑtiet ad papã. ¶ S.ptãs clamũ ułeſt chara cteruel ſequit᷑ characterẽ:ſed xpᷣus non fuit ſacerdos ꝑ impᷣſſionẽ characteris. ergo nõ habuit ptatẽ clauiũ:⁊ ꝑ ↄſeqns nec papa qꝛ quod non bhabet pꝛincipale agens: non habet inſtrumentale. ſed petrus pꝛefuit eccleſie ꝑ poteſtatem ciauiũ:iux illud Matthᷣ.xvi. Tibi dabo claues:ergo ſimiliterpapa. Fm EOicenqu ſalua toꝛ hu RREmani generis in hüc mu dum veniens:pꝛimũ credẽtibꝰ in eũ re/ gnũ celoꝝ ꝓmiſit ꝑ ſuũ pᷣconẽ Math.iij Ar. Penitẽtiã agite:appꝛopinquabit enim regnũ celoꝝ.Et Per ſeipſuj Mattp. vij. Pꝛimũ querite regnũ dei:⁊ iuſticiã eius ⁊ hbec oĩa ad icient vobis.Ad introituʒ auũt regni celoꝝ ſeipᷣm poſuit oſtiuũ:iuxta illð Yo. x. Ego ſü oſtiũ: ſigs ꝑ me itroie rit:ſaluabit᷑. Clauigerũ aut petrũ ⁊ oẽs ſucceſſoꝛes eius oꝛdinauit: iur illud qð ſcribit.xxij.di.c.oẽs.ubi dr:ꝙ eccłlaʒ ſo lus ipſe xpᷣs fudauit:⁊ ſupꝛa petrã fidei mox naſcentis erexit:qui bto petro eter nevite clauigero terreni ſimul⁊ celeſtis imperij iura cõmiſit. Pꝛeeſt ergo papa eccleſię per poteſtatem clauuum. Ad pꝛimũ ? eſt vo g neut di SSõ citiglo. Apoc iiij. Oſtiũ viſũ aꝑtũ in celo xpᷣs eſt:cuiꝰ my/ ſteria ante eius icarnationẽ clauſa erãt poſtmodũ vᷣo apꝑta ſũt illis:ꝗ fide ⁊ ope credũt in eũ.qᷓ;uis ũ tale oſtiũ ſemꝑ de ſe ſit aꝑtũ oĩbꝰ:quia ꝑ ſuã paſſionẽ ꝓ pec- cato pꝛimoꝝparẽetũ: quod erat obſtacu lũ claudens celũ vniuerſalit᷑ ſatis fecit. Claudit᷑ tñ quotidie alicui: uel ꝑ pecca ti oꝛigin alis ↄtractionẽ: uel p pcti actu alis ꝑpetrationẽ:a ꝗbꝰ hõ nõ ſoluit᷑ niſi ptãte clauiũ incoꝛpoꝛetur ſact̃is eccłe. Ad ⁊u eſt do:ꝙ ꝑ modũ pꝛincipij ef ficientis ſolꝰ deꝰ ſoluit a peccato:ꝑ mo dũ vo pncipij foꝛmaliter merẽtis:xpᷣus pctã ſoluit: Jpſe enĩ claudit ⁊ nẽo ape/ nit:aꝑit et nẽo claudit: ut dĩ Apoc..iij. Vñ ponit᷑ in eo ptãs erxcelletie.qꝛ põt ef fectuũ ſacri ſine ſacr̃o ↄferre:ſed ꝑ modũ miniſtri inſtrumetalit᷑ exequẽtis:papa ⁊ alij miniſtri eccłe pñt ſoluerę a pctis. Ad 3 *7τ d: ꝙ ptãs clauiũ deriua- ta eſt ĩpapa abipſo xpᷣo. AUñ vxpᷣs ptãtẽ clauiuũ buũit ſuꝑexcellent᷑ tñ. Qualit᷑ tñ differat a charactere in ferius dicetur. Oiſecundũ cc ebt.n/ꝙ papa ꝑ ptãtẽ clauiũ non pꝛeſit ſpualibꝰ ⁊ tꝑalibꝰ:qꝛ ptãte clauiũ nõ aꝑitur niſ regnũ celoꝝ.ptãs vᷣo tꝑa lis aperit regnu terrenũ:nõ gpapa pᷣeſt QAueſtio I tꝑalibus ptãte clauinm. ¶ S. de ptãte clauin non iudicat᷑ hõ pena moꝛtis tꝑa lis:imo efficit᷑ irregularis hõ iudicãs ta li iud icio:s ptãte clguiũ papa nõ pꝛeeſt: niſi ſpualibus. ¶SP. claues eccle nõ coꝛ poꝛales ſeu tꝑales:ſʒ ſpnales ſunt ut dr iiij. ſniaꝝ di. xviij.nulluũ poſſe ſuper tꝑa lia poteſtate clauium recihet papa 1 eſt:qꝛ vnũ coꝛ⸗ In C0 tran pus vniꝰ? capit potẽtia regit᷑ ſed ſicut Hugo.li.ij.de ſa/ crametis vniꝰ coꝛꝑis myſtici ecc łe duo latera ſut:qꝛ ad dexterã ſũt clerici: et ad ſiniſtrã laici.nõ ad ſiniſtrã illoꝝ quibus dr: Ite ma ledicti in igne eternu: ſʒ ad il lam ſiniſtrã de qua dr.Lõgitudo dierũ in dextera eiꝰ ⁊ i ſiniſtra eiꝰglłe ⁊ diuitie Knd eo Ziczang ſicut duplex Lan eſt vita:tꝑalis ⁊ eterna: ita duplex regimẽ aie ⁊ ſpualis nãe deri uatur in coꝛpoꝛea. Pꝛimo quidẽ in pñti vita tꝑali ꝑ virtuoſam oꝑationẽ: qꝛ de ſeruiut ipſa coꝛꝑalia ⁊ tꝑalia aĩe ⁊ ſpũ/ li nature ad virtuoſa oꝑa tanq; oꝛgana et ĩſtrumẽta. Ande dr pᷣ polliticoꝝ: ꝙ ſi cut hõ virtutibus ꝑfectus ẽ optimũ aia liũ:ſic ſeꝑatus a lege⁊ iuſticia eſt peſſi/ mũ oĩiuʒ. Et apls ad Ro.vi. dicit. Mon exhib eatis coꝛꝑa veſtra arma iniquita tis pctõ:ſed exhibete vos tanq; ex moꝛ tuiſviuẽtes:⁊ mẽbꝛa arma iuſticie deo Regimẽ igit᷑ ſpnᷣalis nãe in pᷣſenti vita tꝑali deriuat᷑ in coꝛꝑa ꝑ virtuoſam oꝑpa tionem. In vita vo eterna deriuabit᷑ in coꝛpoꝛa per gloꝛificationt᷑:qꝛ gloꝛia ani me deriuabitur in coꝛpa:m quẽ moqũ loquit᷑ apłs.i.ad Chor.xv.qũ dicit.Se miatur nũc coꝛpus animale: ſurget coꝛ pus ſpũ ale:ſeminat in ignobilitate:ſur get in gloꝛia. Per poteſtatẽ ergo clauiuũ que ſpalis eſt:papa pꝛeeſt ſpualibus et tꝑalibus mẽbꝛis eccleſie. ES ergo eſt dicéduũ: gq Ad P ummn ptãte clauiũ aperi tur regnũ celoꝛũ:⁊ regnũ terrenũ ꝑ eius inſtitutionẽ ⁊ confirmationẽ: ſi rite ⁊ iu — lecle hüe odi Uun het e cati ſoi dich fefni babe colt ſales nim Vem lit nit./ tem hodi Chin N. 5 Ar. ſte adminiſtret᷑: ⁊ per eius depoſitiones⸗ ⁊ condẽnation:ſi ab aliquo iniuſte vſur petur uł male adminiſtretur. C Ad 2 eſt dicendũ:ꝙ ptãte clauiũ non iudicat᷑ aliquis iudicio tẽpoꝛalis moꝛtis iĩmedi ata executione:pꝛopter reuerentiam ſa cra mentoꝝque virtute clauiuʒ fidelibꝰ eccleſie adim iniſtrant᷑:ied imediata iuriſ dictione omne rectu iudiciũ quod fit in eccleſisa datur clauiũ poteſtate. “ Ad zZm eſt dicendũ: ꝙ claues in eccleñia ſũt ſpũales qᷓ; tũ ad ſuos pꝛincipales ⁊ im/ mediatos actꝰ: ſed q;tũ ad ſecũdarios omnia coꝛpoꝛalia ⁊ ſpiritualis ſub po/ teſtate clauium includuntur. 1 ſic pꝛocedit᷑vr H O tenin enim ꝙ ſolꝰpa pa nõ habeat ptãtem clauiũ: ꝗa poteſtas clauiũ ẽ ligare ⁊ ſoluere a pec catis:ſed talis ptãs data eſtoibus apo ſtolis:quoꝛũ ꝑſonã repñtant epᷣi:Jo.xx. dictũ eſt eis. Accipite ſpũm ſcm quoꝛũ remiſeritis pec.⁊᷑. Mõ ergo ſolus papa babet poteſtate clauiũ. ¶.“Pꝛeterea qð conuenit ſoli xpᷣo:non cõuenit pape:ſʒ ſolus xpᷣs habet ptãtemclauiũ.Scribit᷑ enim Apoc]J.iii. Hec dicit:ꝗ habet cla- uem dauid ſanctus et verus:qui ape- rit ⁊ nemo claudit:claudit et nemo ape rit.non ergo conuenit ſoli pape poteſta tem clauiuʒ babere. ¶ Pꝛeterea papa nõ dicit᷑ habere claues inferni:ergo nec conuenit ei habere claues regni celoꝛũ 2 P&αN1â1 eſt: ꝗa ſoli petro In Oronin dictum ẽ Math. xvi. Tibi dabo claues regni celoꝛum. X1 HDicendu: ꝙ ſingularit᷑ Kud c0 ſolus petrus dicitur ha bere claues. Per imediatã cõmiſſio/ ne. ¶C Per imediatã deriuatõz. ¶ ¶ Per vniuerſalẽ adminiſirationẽ. ¶ Per im m ediatã quidẽ cõmiſſionẽ:quia ſoli pe tro cinꝰ ſucceſſoꝛ papa exiſtit:claues ſũt cõmiſſe. AUñ dicit glo. Math. xvi.ſuper illo verbo. Tibi dabo claues.qꝙ quia re gem celoꝝ maioꝛi pꝛe ceteris conteſſio vigeſima ne cõfeſſus eſt petrus.merito ergo pꝛe ceteris lens collatis clauibus regni ce leſtis ipſe dotatus eſt ab eo. Per im mediatam vᷣo deriuationem:quia pote ſtas clauiuʒ ab eo tanq; a capite in om nes pꝛelatos eccleſie deriuari debet.vñ dicit Cbhꝛyſoꝰ ſup Matth. ꝙ quis ſol uendi et ligãdi poteſtas ſoli petro a do/ mino data videatur:omnibus tñ apo/⸗ ſtolis data eſt: et nuc datur omnibꝰ epi ſcopis et pꝛeſbyteris. Jdeo tamen pe/ trus pꝛincipaliter claues regni celoꝛuʒ et pꝛincipatum iudiciarie poteſtatis ac cepit:ut omnes peroꝛbem credẽtes in/ telligant:ꝙ quicunqʒ ab vnitate fidei: ułſocietate petri quolibet modo ſemet ipſos ſegregarent:tales nec a vinculis peccatoꝛum abſolui:nec ianuã poſſunt regni celeſtis ingredi. C Per vniuerſa/ lem autem adminiſtrationem: quia ſo/ lus ipſe in tota eccleſia vniuerſalit᷑ chꝛi⸗ ſti vicarius exiſtit. AUnde dicit gloſa ſuꝑ illo verbo. Tibi dabo claues.ꝙ id eo pe trum chꝛiſtus pꝛincipem apoſtoloꝛum conſtituit:ut eccleſia vnum pꝛincipaleʒ et vniuerſa lem ſuum vicarium baberet ad quem diuerſa membꝛa recurrerent: ſi foꝛte ab inuicem diſſentirent. Ad pꝛimumgent vieen lis data eſt poteſtas ligandi et ſoluendi per deriuationem capitis. Caput auteʒ apoſtoloꝛũ fuit petrus:et omnium pꝛe latoꝛum eccleſie papa eſt caput. Ideo a papa poteſtas clauium debet deriuari in epiſcopos et pꝛeſbyteros eccleſie. Ad ſecundum eſt dicendum: ꝙ ſoli chꝛiſto conuenit claues habere:quadaʒ poteſtate excellente. Illud tamen dictũ Apoc..iii.ꝙ ipſe claudit ⁊ nemo aperit gloſa exponit de clauſione qua lymbum ſanctoꝛum patruʒ ipſe clauſit: ne vltra illuc aliquis deſcendat. Et de apertio/ nequa pæradiſum aperuit: remoto ob/ ſtaculo bumane nature per ſuam paſſi⸗ onem.tali nanq; modo claudere ⁊ ape/ ð Ar. rire non conuenit niſ ſibi. Ad zeſt dicẽdũ ꝙ ſᷣm Augj.xij.ſuꝑ Ben. Mutc; legit᷑ in ſacra ſcriptura infernꝰ accipi ĩ bonũ. econuerſo paradiſus dici põt oĩs regio vbi anime bene eſt: q;uis ergo ea dem ſit clauis qua alicui aperit᷑ celum et claudit᷑ infernus: uelqua infernus ape ritur:⁊ celum claudi᷑ nom inant᷑ tamen claues eccleſie potius claues regni eter ni q; inferni:qꝛ denominatio debet fieri a bono non a malo:maxime cum bonuʒ foꝛtius ſit ad agenduʒ q; malũ: pꝛopter qð vxpᷣs loquẽs de ptãte clauium dixit q poꝛte inferinõ pᷣualebunt aduerſus eu. D quartũ ebeacit. D AREEU Lider enim qꝙq; in papa poteſtas clauiuzʒ nõ ſit vna ſj plures.quia ſaluatoꝛ Matthᷣ.xvj cum poteſtatẽ clauium dedit petro:cu/ ius ſucceſſoꝛ eſt papa plurali verbovſus eſt dicens: Tibi dabo claues: ⁊ ſentẽtia ſacre ſcripture debet eſſe ſententia nr̃a: ⁊ ſibi noſtra ſententia debet confoꝛmari nec ecõuerſo ut dicit Augj.ſuꝑ Geñ.ad litteram. ¶¶SP. in omni negocio requiri tur ſcire poſſe ⁊ velle. Tres ergo claues debẽt eſſe in eccleſia 'm iſts tria. S. clauis oꝛdinis differt a claue iuriſdictio nis quia vna poteſt eſſe ſine alia: pote- ſtas ergo clauiũ in papa non eſt vna cũ in eo ſit poteſtas oꝛdinis ⁊ iuriſdictõis. 2 riſ eſt:quia po In contrariũ echi tis vna ẽ q̊ͥ pᷣeſt vni coꝛpoꝛi:ſj eccla vng eſt cui papa pꝛeeſt qui eſt caput eccłie. poteſtas clauiũ pape non eſt niſ vna. RRn EO dicendũ ꝙ loquẽdo de XIE poteſtate oꝛdinis ꝗᷓ pa pa pꝛeeſt ecclłlie mediãte ad miniſtratiõe ſacr̃oꝝ:puto ꝙ in papa ⁊ in epᷣo ⁊ ĩ pᷣißeo nõ eſt niſi vna. Aerùquia potentia non cognoſcit᷑ niſi per actu: ut dicit᷑.i.ð aĩa: cũ ab vna potẽtia poſſunt pꝛogredi plu æs actus oꝛdine quodã.poteſtas clauiũ poteſt perplures actꝰ diffiniri:ſicut ad plures actus talis potẽtia põt oꝛdinari Qneſtio IIII oꝛdinat᷑ aũt pᷣdicta potẽtia ad tres act⸗ p ad actuũ abſoluedi ⁊ ligandi. C2· ad actũ cognoſceudi ⁊ diſcernẽdi int᷑ di- gnos ⁊ indignos. ¶ z? ad actũ exequen di in tali uel in tãta materia. et iſti tres actus ponunt᷑ in diffinitione clauis que ponit᷑.iiij.ſente.xviij.di.vbi dñ ꝙ clauis eccleſie eſt poteſtas ſoluendi ⁊ ligandi.⁊ ſciẽtia qᷓ dignos dẽt reciꝑe et indignos excludere a regno eccłaſticus iuder. Ad Ppꝛimũ Feſt vicendũ ꝙꝙ ſal e5 1 uatoꝛ verbo plura livſus eſt in collatione clauiũ:uel pꝛopt pluralitatẽ actuũ concurrentiũ ut dictũ eſt:uel quia ibi locutus eſt de ptate iuriſ dictionis quam ſingulariter ⁊ actualit petro dedit ⁊ de poteſtate oꝛdinis quaʒ ſe daturũ pꝛomiſit Joan.xx.quando di xit ſibi ⁊ alis apoſtolis: Accipite ſpiri- tum ſanctũ quoꝝremiſeritis ⁊c. C Ad 2 eſt dicendũ ꝙ illa tria nõ arguũt plu ralitatem in potentia ſed in actibus: et conceſſum eſt ad plures actus potentiã clauium oꝛdinari. ¶ Tertiũ vo argu⸗ mentũ ſoluetur ex queſtione ſequenti. inmtâ ſic pꝛocedit᷑ O Ouintu vid etur eni ꝙ ptãs clauiũ in papa ſit ptas oꝛ dinis ⁊ no iuriſdictõis: qꝛ ptãs clauiũ ẽ ptãs ſpũalis:ſj oĩis poteſtas ſpiritualis datur in conſecratione oꝛdinũ. ergo om nis poteſtꝗs clauiũ in papa eſt poteſtas oꝛdinis. Pꝛeterea eadẽ potentia eſt in ignequa calefacit ⁊ diſſoluit: ergo eo dem modo eadem potentia dauiuʒ erit in papaoꝛdimis ⁊ iuriſdictõis. ¶ S. po tentia perfecta ſtatim exequit᷑ actu. ſed po teſtas oꝛdinis nõ differt a poteſtate iuriſdictionis niſi per executionẽ actus. Videt᷑ & ꝙ ptãs clauiũ in papa ſit ſolũ poteſtas oꝛdinis:nõ differens a ptate iu riſdictionis niſi q;dtum ad executioneʒ. ₰B Ar eſt qꝛ coꝛpꝰ xpᷣive J n „ tranyn rũ ⁊ nuvllics nõE ide:ſed poteſtas oꝛdinis reſpicit coꝛpus xpᷣi veru que habet eẽ in papa: ut ſacer dostol ſcra ſtpepe npmm nih⸗ W lti inc Nnint is tpor i Nnn liumn ſtel hol Ar u V hee cbi ℳ lcro gocie gic ibi⸗ dee reoi Glne mult⸗ koden boeſſe pabt fidicn patet ſaſi lfſtye Clri ricd ſpttp pe aerts tn un⸗ I ltes zey ndt. C2 nitiirdi⸗ tücregven Ciſites cauis ue drg dauis 1lgndi⸗: tinignos iice⸗ cndäg bopun, inelorht tünt dti cprürün 11 analt inis guc⸗ guanko e 1,CR hnütlr cnibuset 3Ppotchti oofhy⸗ uenti⸗, grocedif lan cni fttas⸗ jochun’ ſinnuſs i,Mℳ. uel nact „ Ar. dos uel eps eſt. Ptãs vᷣo iuriſdictiõis re ſpicit coꝛpus xpi myſticũ:que babet eſſe in papa:ut papa eſt. poteſtas clauium in papa ut papsa eſt magis eſt iuriſdictio nis qᷓ; oꝛdinis. äveri eſt . 1 dð qi ſi verũ eſſet dictů Kñnd 60 quoꝛund ã dicentiũ po/ teſtatẽ clauiũ uel impoꝛtare ſacramẽto rum cõfectionẽ:uel ipſoꝝ ſacramentoꝝ adtini ſtrationẽ in tanta uel in tali ma teria:⁊ q;tum ad pꝛimiũ actũ dicere uel impoꝛtare poteſtatẽ oꝛdinis:q;tum vᷣo ad ſecundũ poteſtatẽ iuriſdictionis: tüc plana eſſet rñſio:qꝛ tũc oĩs poteſtas cla uium in papa eſſet poteſtas oꝛdinis nec in tali poteſtate clauiũ papa differret a quolibet epᷣo uel ſacerdote:niſi ſolũ q; tᷣ ad vſum ⁊ adminiſtrationẽ: qꝛ papa poſ ſet vti admimiſtratione ſacramentoꝛum vniuerſaliter in tota eccleſia. Ep̃i vᷣo uł ſacerdotes nõ niſi in dioceſibꝰ ⁊ parro- chijs per papã deputatis:ſed planũ eſt ꝙ multa pertinẽt ad poteſtatẽ pape pꝛe ter adminiſtrationẽ ſacramen toꝝ ut ne gocia fidei determinare: ſicut pʒ. xxiiij. q.i.c.quotiẽs:⁊ qõnibus ⁊ litibꝰinſurgẽ tibꝰ in eccła finẽ imponere: ut pʒ.xx.di. c.decretales:bñficia ecclaſtica diſpenſa re.oĩi eccłaſticaꝝ dignitatũ oꝛdines oꝛ dinare ⁊ coicare:ut pʒ.xxij.di.omnes.⁊ multa alia facere que nõ ſpectãt ad vſuʒ ⁊ adminiſtrationẽ ſacramentoꝝ. Jõ pu to eſſe dicendũ ꝙ poteſtas clauiũ in pa pa ut papa eſt:magis dicit poteſtatẽ iu riſdictionis q; oꝛdinis:q multipliciter patet. Cp quidẽ qꝛ ſicut ſupꝛadictũ eſt ſi aligs eligat᷑ in papã nullũ oꝛdinẽ hñs: erit verus papa. nõ quidẽ per poteſtatẽ clauiũ impoꝛtantẽ poteſtatẽoꝛdinis:ſed ſolũ ꝑ poteſtatẽ clauiũ ipoꝛtantẽ ptãtẽ iuriſdictionis. C2. qꝛ ptãtẽ oꝛdinis re cipit papa in ↄſecratione ꝑ characteris impꝛeſſionẽ qñ fit pꝛeſbꝛ.uel per chara/ cter is perfectionẽ qñ fit epᷣs:ſed poteſta tem iuriſdictionis recipit ꝑ electioneʒ: qñ a duabus partibꝰ cardinaliũ conco: viceſima Vn diter eligitur. Ande xpᷣs eligẽdo petruʒ paſtoꝛẽ eccleſie:dedit ſibi ſingularẽ ptã tem clauiũ ut dicit iuriſdictionẽ qñ dixit tibi dabo claues:ſed ptãteʒ clauiũ:ut im boeee⸗ oꝛdinis conſecrationẽ:tradidit ſi i ſimul cum alijs qñ dixit:accipite ſpm ſanctü ⁊c̃. ¶ʒ:qꝛ ptãs oꝛdinis data eſt in ſacramẽto:ita ut tatũ papa poſſit me diante ſacr̃o. quantã poteſtatẽ xpᷣus de dit ſacr̃o. Ptãs vᷣo iuriſdictionis data ẽ officio:ita ut tantũ papa poſſit mediãte papali officio:quantã poteſtatẽ xpᷣs de dit officio.puto ẽ ptãs clauiũ in pa⸗ pa ut papa: magis vicit ptãtẽ iuriſdicti onis ꝙ; oꝛdinis.Iqʒ iſta oꝛdinet᷑ ad illaʒ. A ꝛimu Seſt do ꝙ non ois ptãs clauiũ datur sl in ↄſecratiõe:quia iuriſdictio ad clauiuy, ptãtem pertinet:⁊ tñ nõ datur in conſe- cratione ſed potius in electione. C Ad 2 eſt dð ꝙ uel ptãs oꝛdinis ⁊ iuriſdicti onis impoꝛtat diuerſas ptãtes:uel ſaltẽ diuerſos actus quoꝝ vnus põt eſſe ſine alio. ¶Ad 3 eſt dð:vy imriſdittio ipa/ pa alid ĩpoꝛtat q; executionẽ ptãt oꝛdi niſ: ⁊ iõ ipoꝛtat aliũ actũ uł aliã potẽtiã ũuc pꝛocedit᷑. vi D ſex tů detur eniꝙ pa pa ĩ poteſtate clauiũ nõ poſſit ex cedere uel errare:qꝛ in eo qð eſt infinitũ nõ pot eſſe exceſſus:ſed poteſtas clauin in papa eſt infinita: in ea nõ põt eſſe ex ceſſus. D. exceſſus eſt vſurpãdo ptã/ tem alterius:ſed papa non pot alterius poteſtatẽ vſurpare:cum ſit dñs oĩum.S nõ põt in poteſtate excedere. ¶ S. ec- cleſia nõ põt errare: ut pʒ.xxiiij.q.i.c.a recta.ſed papa ẽ caput eccleſie: nõ po teſt errare in claue ſciennti-. In contrariũ?cnti 151 voctoꝛii ꝙ papa oꝛa põt:claue potẽtie nõ exceden te:⁊ claue ſcientie nõ errante. Kndeo do ꝙ ſic eſt loquendũ dð poteſtate clauiũ:ſicut lo quimur de virtutibꝰ:ſᷣm aut Augl.circa 77 4 . 5 △ — „ . 1, PrrrS P Ar. ſinem: in libꝛo de libero arbitrio. in vir tutibus non poteſt fieri exceſſus: nec eiſ homo poteſt male vti:quod eſt verum ꝑ ſe ⁊ foꝛmaliter. Per ſe quidem oĩs vſus vitr tutis eſt bonus. Soꝛmaliter vᷣo: quia cum ipſa virtus ſit quedã qualitas foꝛ- maliter bona iuxta illud Augl. Virtus eſt bona qualitas mentis qua recte vi/ uiturqna nemo male vtit᷑:quã deus i no bis⁊ ſine nobis opera t᷑.ſicut a foꝛma ca loꝛis nõ pꝛocedit niſi caloꝛ foꝛmaliter: ſica foꝛma virtutis nõ pꝛocedit niſi bo/ num foꝛm aliter:⁊ opus virtuoſum: Pᷣm quẽ modũ ſoquit᷑ pᷣs.ij. Ethicoꝝ:quan do dicit: Virtus eſt que babentẽ perfi- cit:⁊ opus eius bonuʒ reddit.Peracci/ dens tamen et materialiter virtutibus bomo poteſtmale vti.Per accid es qui⸗ dem:quia ſicut ſi aqua calefacta ponat᷑ ad ventũ:citius congelat᷑ q; ſi ponat᷑ ibi qqua frigida:eo ꝙ aqua calefacta ẽ ma gis rarefacta ⁊ aꝑta in poꝛis:⁊ eo ma/ gis ſubintrat frigus per aꝑturas illas ad congelandũ ipſam.ſic ſi virtutes ex ponant᷑ vento ut homo velit de eis va/ nam gloꝛiam babere:male vtit᷑ eis: ᷣm quẽ modũ loquit᷑ Greg.de fatuis virgi nibus qua ndo ait ꝙ dum de virginitate ſua głiaʒ foꝛis expetũt in vaſis ſuis ole um babere noluerunt. Materialiter vᷣo ut ſi quis polleat m agnitudine virtutũ: ⁊ exinde accipiat materiã ſuperbiendi:⁊ violentiã cõtra iuſtitiã faciendi:virtuti bus talis male vtit᷑ materialit᷑. C Si⸗ cut ergo dictũ eſt de virtutibꝰ ita quoqʒ; H dicendũ eſt de poteſtate clauiũ reſpectu pape:qꝛ cum talis pot eſtas ſit ſibi a deo collata:nõ põt in ipſa excedereneq; erra re uel ea male vti per ſe ⁊ foꝛmaliter:qꝛ oĩs vſus clauis poten tie rectus ⁊ iuſtus eſt cum ab illo ſit deriuata qui iuſtus eſt ⁊ rectũ iudiciũ eius.Similiter oĩs vſus clauis ſcientie verus ⁊ ration abilis eſt: cum ſit deriuata ab illo qui eſt via veri-/ tas ⁊ vita:ſᷓ per accidens ⁊ materialit᷑ papa ⁊ in claue potentie pot exced ere: Queſſtio 1 et in claue ſcientie poteſt errare m odo quo dictum eſt ſu pꝛa be virtutibus. 4 i mnmñ s eſt dicendũ w in Ad pꝛumnũ Mtentia pape ad rectüvſum iuſticie:quia nunq; talis potẽtia erbaurit᷑ vtendo ipſa ſm rectuʒ vſum iuſticie ⁊ equitatis. Similiter cla gis ſcientie nunq; obliquat tenda ſm rationabilẽ vſum veritatis. C. 2eſt dicendũ ꝙ papa nõ poteſtvſurpa re poteſtattalterius per ſue poteſtatis vſum.cum eius potentia ad oia ſeexten dat:ſed poteſt vſurpare alteriꝰ poteſta/ tem per ſue poteſtatis abuſũ. ¶ Ad 3 eſt dicendũ ꝙ eccleſia non poteſt errare quia ſi vnus ſolus catholicꝰ remaneret ille eſſet eccleſia. uel eccleſia nõ põt erra re vtendo claue ſciẽtie 'm rõnabileʒ vſũ ⁊ hm intellectũquo inſpirata eſt. CQAueſtio.xri.de pape reſidentia. „ e; oſideran . Lterius dum eſt de pape reſidẽtia. Circa quod querunt᷑ quattuoꝛ. C p vtꝝ apa debeat ſemper Rome reſidere C2 vtrum kabe debeat reſi. dere in patria vnde eſt oꝛiundus. C 3· vtrum papa debeat magis diſcurrere ꝑ mundũu q; in vno loco reſidentã facere. Avtruũ pape tpe ꝑſecutiõis antixpᷣi ſolum Romano ſedes Srelcnauenga⸗ qꝙ papa non teneantur ſemꝑ Ro me reſidere cuʒ ſua curia:quia papa om nia poteſt. ergo vbi placet ibi poteſt reſ dentiam facere. C Pꝛeterea papa eſt epᷣs vniuerſalis eccleſie ut ſupꝛa dictuʒ eſt. ergo in qualibet eccleſis po eſt reſide re. ¶¶S. papa nõ artat tẽpoꝛe ut magl poſſit vno tẽpoꝛe q; alio:ergo nõ debet artari loco:ut magis teneatur in vno lo co reſidere P in alio. In côtmrinz kalei toct hondeb eccoil. ittst Ki⸗ Cden⸗ ere ſcarhe 1 cIn ſchte⸗ se⸗ ien⸗ funt ens lenp niif far one ben ert Mn⸗ in ſorb licccl habett eiſgen eſepn vnodi ſeutor boloce tnscſte hogß ſl oni ſeineg ineg 1 ſtis, 7 ſifnin — Anrectu; imliterch enaßi bteſiee potchins bia ſeenten noporcki, aer oteſt nmt Nfenenet nöcten 1. jentie, eran/ dumcoe⸗ ſ1 go er How nen et⸗ aus. C. ſome rin,, l enſt, edit⸗ letur end eno N 40m Pgni nabfad. Ar. ter eſt Romanus epiſcopus: ſʒ ſicut vir non ðdebet adulterari fuam vxoꝛem: ita nec epiſcopus eccleſiam ſuã: ut illam di mittat:ut habet᷑ vij.q.i.c.ſicut vir. V Iſſe c0 dicendũ ꝙ uel queritur IeEde neceſſario uel ↄgruo. Si de neceſſario papa non neceſſitatur reſidereĩ aliquo determinato loco: quia vicariꝰeſt illiꝰcuius ſed es celũ eſt:⁊ ter- ra ſcabellu pedũ eius: ut ſcribitur Iſaie Ixvi. Implet enim celũ ⁊ terram ſua po teſtate ⁊ iuriſdictione.ut ſcribit᷑ Hiere. xiij. Sed ſi querit᷑ de congruo multũ cõ neniens eſt: ut Rome papa cõmuniter ſuam reſidentiã faciat. Mabet eniʒ Ro mana ſedes ſuper alias eccleſias tripli- cem pꝛerogatiuã. ¶ Pꝛimo beatoꝝ pe tri ⁊ pauli apoſtoloꝝ coꝛpoꝛalẽ pꝛeſen/ tiam. Vñ ſcribit᷑ in capitulis Epheſini concilij: ponitur.ij.q vij.bcati.qꝙ i vꝛ⸗ be Romana petrus ⁊ paulus mariyriũ pertulerunt:que pꝛincipatũ ⁊ caput ob tinebat nationũ:ut vbi erat caput ſuper ſtitionis:illic caput quieſceret ſanctita- tis.⁊ vbigentiliũ pꝛincipes habitahant illic eccleñaꝝ pncipes moꝛarent. C 2 babet ſingularẽ excellentia. VUñ dicit᷑ in eiſdeʒ capitulis ꝙ non ſine cauſa factũ eſſe putamꝰ ꝙ ſancti apoſtoli paſſi ſunt vna die.⁊ in vno loco atq; ſub vno per/ ſecutoꝛe quia dies datus eſt eis ꝓ meri to:locus pꝛo gloꝛia:⁊ perſecutoꝛ decre-/ tus eſt eis pꝛo virtute.Et ſuper illo ver bo ad Roma.i.Omnibꝰqui ſunt Rome ſa lutez. dicit glo.ꝙ paulus ſingulariter Romã nomimat: quia licʒ quondã fue/ rit magiſtra erroꝛis:per pꝛedicationeʒ tamẽ apoſtoloꝝ facta fuit diſciplina ve ritatis. C ʒ:babet ſingularẽ conueniẽ tiam. in nullaenim patria papa poteſt vti tanta libertate ⁊ tanta iuriſdictio- nis poteſtate:nec tantã pꝛo populo xpᷣia no facere vtilitatẽ ſicut Rome.⁊ in pa- trimonio beati petri. reſidendo enim in alia patria:ſupponit ſe ſub dominio re- gum ⁊ pꝛincipũ ⁊ ſic uel timoꝛe uel amo vigeſimapꝛima n re non libere poteſi vti iuſtitia ⁊ equita te ſed cogit᷑ ab ipſa deuiare: ſed cum pe ſit Rome papa ⁊ in partibus italie: per imediatã adminiſtrationẽ tẽpoꝛalibus ⁊ ſpiritualibus in nulla patria poteſtvti ſuo dominio vniuerſaliter ſicut ibi. nec tantam vtilitatẽ pꝛo populo xpiano fa cere cum ſit patria maioꝛis affluentie ⁊ maioꝛis conuenientie pꝛo conuenienti bus ad eius curiam qᷓ; Zian⸗ er go eſt dicendum Ad Peimy ꝙ licʒ papa oia poſ ſit:boc tamen debet velle ⁊ poſſe ꝙ iuſti cia requirit ⁊ laudabilis cõſuetudo. Mõ enim poſſumus aliquid cõtra veritateʒ ſed pꝛo veritate ut dicebat aplus.ij.ad Chor.iij.⁊ Augl.i libꝛo de ieiunio diei ſabbati ꝙ in his rebus de quibus nihil certum ſtatuit ſcriptura diuina mos po puli dei uel inſtituta mnaioꝝpꝛo lege te⸗ nenda ſunt:de quibꝰ ſi diſputare volue- rimus ⁊ ex conſuetudine alioꝝ alios im pꝛobare oꝛiret indeterminata luctatio in eccleſia dei. Ad ⁊“eſt dicenduzʒ ꝙꝙ papa eſt epiſcopus vniuerſalis eccleſie per vniuerſalẽ iuriſdictionẽ:ſed epᷣs Ro manus eſt per ſpiritualiũ ⁊ tẽpoꝛalium imediatã admin ſtrationẽ. IJdeo magis indiget pᷣſentia ſua q; aliqua alia eccłcia ¶Ad zuceſt dicendu ꝙ papa nõ artat᷑ loco per neceſſitate:ſed artatur per con gruitatẽ. Et etiam q;tum ad neceſſita- tem ex parte ſubditoꝝ:qꝛ ſubditi eiꝰnõ babẽetes aliu dominiũ in tꝑalibꝰ niſi eu: mult ꝑiculis ⁊ mult rebellionibꝰ: atq; mult bellic diſcriminibꝰexponũt᷑ ꝑ .ipſiꝰ pape pñ ie carentiã ſic exꝑiẽtia docet. Dſecundu ta Uvyr eni qe papa ĩ patria vnde ẽ oꝛiũdꝰ dẽat reſidere:qꝛ papa dʒ eẽ imitatoꝛ xpᷣi cuiui vicariꝰ exiſtit:ſstpᷣs reſdentiã fecit in iu dea vnde oꝛiundꝰerat papa in boc det ipſum imitari. C P· pape debet potius eſſe cura de domeſticis q;ᷓ de alijs:quia qui ſuoꝛum ⁊ maxime domeſticoꝝ cura terioꝛ:ut ſcribit᷑i.ad Thimo.v.magis ergo papa deberet reſidere cũ domeſti-/ cis ⁊ notis in pꝛopꝛia patria q; in alie- na. C Pꝛeterea gratia nõ deſtruit nãzʒ ſed perficit nãm. AUñ paulꝰ poſtqᷓ; voca tẽ ad apłatũ dixit ad Roxi. Quãdiu ſũ aplłs gentiũ:miniſteriũ men honoꝛi⸗ ficabo:ſi quo mõ ad emulandũ pꝛouo-/ cem carnẽ meã: ⁊ ſaluos faciaʒ aliquos ex illis.magis papa in patria pꝛopꝛia in aliena debet eſacre. z ſerib 4 5 1 eſt qs ſcribit᷑ a B n otranin Galł.i.depaulo ꝙ poſtq; vocatꝰẽ ad aplłlatũ ↄtinuo nõ acquieuit carni ⁊ ſanguini ut vellet int notos cõuerſari ſicut expõit glo.ſʒ abijt in arabiã ⁊ iteꝝ Aer⸗ . uit dam⸗ e „ icendũ: ꝙ ſicut ſcribi Rñdeo tur Jo.iiij. IJpſe ſalua- toꝛ huani generis teſtimoniũ ꝑbibuit: quia ꝓpheta i ſua patria honoꝛe nõ ha- bet. duobus eni diebus ſtetit in Sama ria:⁊ multa miracula fecit:⁊ multo te-/ poꝛe cõuerſatus eſt in galilea vnde oꝛtꝰ erat ⁊ pauca miracula ibi fecit: ꝓpt icre dulitatẽ eoꝝ. ¶ Quare aũt ꝓpbeta ſeu pꝛelatus betur in ↄtẽptu ⁊ deſpectu in pꝛopꝛia patria:q;tũ ad pñs triplex ratõ põt aſſignari. ¶ Pꝛima ꝓpter familia/ rem ↄuerſationẽ. Mimia eni cõfamilia⸗/ ritas cõtẽptũ parit ſeu reddit. Vñ diẽ glo.Luce.iiij.ſuper illo verbo:eo pꝛo pheta acceptus eſt in patria ſua.ꝙ con temnũtur quodamodo ſemꝑ etiã optĩa queq; qñ nõ raro cõtingũt alicui:ſʒ ſup petũut ad velle.Et ſic etiã ↄtingit in hoĩ bus:qꝛ ſamiliaritas que ſemꝑ pꝛeſto eſt debita reuerẽtia pꝛiuat᷑ a not iseius. ¶2? ppter generis eius ⁊ parẽetele co gnitionẽ. VUnde ſuperillo vbo Matth. xiij. Unde buic ſapia ⁊ virtutes: nonne bic eſt fabꝛi filius: nõne mater eiꝰ dicit᷑ Maria:frẽs eiꝰ Jacobꝰ ⁊ Joſeph. Diẽ glo. Hiero.qꝙ nõ ↄſiderabãat iudei pñtia oꝑa:ſed fragilẽ recoꝛdabant᷑ infantiam OQneſtio non habet fidẽ negauit:⁊ eſt ifideli de/ Contẽnabatur etiã ab eis vilitas oꝛigi nis:qᷓ ſepeↄſueuit cõteni:iur ilð.Quis eſt filius Iſai:ſed hũilia reſpicit dñs:et alta a longe cognoſcit. ¶ 3? ꝓpter iui⸗ die emulatõnẽ:quia ut dicit glo. Marci vi. Nãle eſt ciues ſemꝑ ciuibus inuide- re. Vnñ Hieremias ceteriq; ꝓphete mi- noꝛes ſemꝑ i patria ſua habiti ſũt q; in ceteris ciuitatibus. Cui cõſonũ ẽ quod dicit phᷣus.iii.ethico.vbi ait. ꝓpings tꝑe:loco ⁊ are maß inuidemꝰ q; aliis. Ex qua cã ſcribit᷑ Geñ.xvii.ꝙ ſomniuʒ ioſeph inuidie ⁊ odii iter eũ ⁊ frẽs ſuos fomitẽ miniſtrauit. eſt 9icen 1Pi ergo eſt dicendum Ad Pami qꝙ xpᷣs in iudea ha bitauit:quia pꝛimo iudeis pᷣdicare ve/ nerat:iur᷑ illuĩ Matth.xv. Mon ſü miſ ſus niſi ad oues que gierunt domꝰiſrael Supꝑ gentes aũt ptãtẽ accepit per cruc victoꝛiã:iu illud Apocj.ii.Qui vicerit dabo ei ptãtẽ ſuꝑ gentes: ſicut ⁊ ego ac cepi a pr̃e meo.Mec tñ ĩ iudea coĩter cõ uerſatus eſt in patria vnde erat oꝛiũdꝰ: ſed in aliis locis circũiacentibꝰ. C Ad 2m eſt dicendũ:qꝙ apłs ibi loquit᷑ de cu⸗ ra domeſtica q;tü ad ſubuentionẽ par tu in opoꝛtunis neceſſariis:quã bomo ꝓpter plationis officiuptermittere nõ debet. C Ad 3 dicendu: ꝙ gra nõ de ſtruitnãm:ſed oꝑatur ſupꝛa naturã.qꝛ I dilectioni naturali ſacra eloquia nõ Ʒdicant.Aliud tñ eſtqð ſpõte impedit᷑ nature:⁊ aliud eſt qð ex charitate debe tur obedientie. Vnde paulꝰ non ꝓuoca bat ad emulandũ carnẽ ſuã ex familiari conu erſa tione: ſed mag ex charitatius dilectio ne ⁊ virtuoſa oꝑatione. 4 ſic pꝛocedit. vỹ D teru Uen q papa ma gis debeat diſcurrere ꝑpR munduʒ qᷓ; in vno loco reſidentiã facere:qꝛ ſcri- bitur Ma tb. v. ꝙ circuibat Jeſus totã galileã docens in ſynagogis eoꝝ ⁊ pꝛe/ dicans euãgeliũ regni: Exeplo g xpi pa pa debet diſcurrere ꝑ mũdu:⁊ nõ ivno I. ocofe Mhls geelsif flisy lit üdſ ete fentid⸗ ciuta ide N. ſoꝛeel ſcbetre ſſurre Kn ſedup Eftuat apute Nhet . cniole arttn W nnn den ſcni mar teyt bhies ſſete⸗ lt din nae Rparn poͤte hutee⸗ corien lefſün mmi Clte fen ſe⸗ ſtoon Phe⸗ ll liasoig i Quss etdis :et pteriui⸗ Barci s innide⸗ Nbetemi⸗ ſtöit ſonieqo u⸗ walis, ſomu; 1fris ſios tdican mudesbe dien , Trinf tdorſtul Neng Quipicent tt α coiterd t orud C20 it dech⸗ onepen⸗ guibon nmuarn G is . Ipcctt ge debe och famlien haritatius Nt. gpaenm Hang ne, i⸗ e erh⸗ Gii, loco reſidere. ¶S. papaẽ ſponſus vni uerſalis eccleſie:ſicut epᷣs ẽ ſpõſus ſue di Ar. oceſis:ſ ſcribit.x.q.ijc .decrcuimꝰ.An nuis vicibus ab eßis eccłe viſitent᷑. ſi⸗ milit papa teuet᷑ ſingulis annis ꝑ mun pu diſcurrere ad viſtan du. S. papa debet eẽ imitatoꝛ xpᷣi:ſj xpᷣs turbis vo/ lentibꝰ euũ detiuere dixit:Luce.iiij.Alijs ciuit atibꝰ opoꝛtet meeuangeli are re/ gnũ dei:quia ad boc miſſus ſum. —An u m eſt qꝛ vita c õ In 2 tranum tẽplatiua me lioꝛ ẽ actiua:papa potius in loco vno debet reſidere cõtemplatõni iniſtes q; diſcurrere actiões ſubditoꝝ ꝑſcrutãdo. Knd co Dicendu.q papã ꝑ mũ NiE qu diſcurrere põt intel ligi duplłr. pᷣ ꝑ ſeipᷣ ſua pñtia coꝛpa li. 2? ſuos miniſtros ſua potentia virtuali. p mõ nõ:ſed potiꝰrome:vbi caput eccle xpᷣs ſtatuit quieſcendũ: ipſe debet coꝛꝑalẽ reſidentiaʒ facere:q; uis en ioſe xpᷣs ꝑſonalit ibſam romã nõ ele gerit ut illã ſua pñtia ꝑ eius pᷣdicationẽ ⁊ paſſionẽ bonoꝛaret voluit tñ illã ſub/ limare pñtia beati petri:cui claues ec- leſie tradidit ⁊ oĩuʒ ſucceſſoꝛũ ſuoꝝ.vñ ſcribit᷑ in hmone epheſini ↄcilijiꝙ ſi xpᷣs maxima romã elegiſſet ciuitatẽ ꝓpt᷑ po tentiã ciuiũ mnutatione oꝛbis terrarum hoĩes putarent:ſi vᷣo filiꝰimꝑatoꝛis fu iſſet:vtilitatẽ eccleſie ptãti aſcriberẽt:ſj ut diu nitus cognoſceret᷑ oꝛbẽ tranſfoꝛ maſſe terrarũ.paupꝑculũ elegit matrem T pauperioꝛe patriãdeiectos aut mini ſtros:ut tñ ſuã ptãtẽ magis oſtẽderetiĩ ipſa roma ꝗ caput erat oꝛbis terraꝝ:ca put eccleſie ſue ſtatuit:in ſignũ ꝑfecte vi ctoꝛie:ut exinde fides deriuaret᷑ ad vni uerſũ mundũ.Et ſic ipletu ẽ illud Eſaie xxvj. Ciuitatẽ ſublimẽ huiliabit ⁊ ↄcul cabit eã pes pauꝑis:puta xpᷣi:⁊ greſſus egenoꝝ.i.aploꝝ petri ⁊ pauli. ¶Sʒ 2· mõ ſic. qꝛ ꝑ ſuos miniſtros ſua potentia vtuali vniuerſũ mũdũ debʒ vintare exe plo xpiqui pꝛimo aplos et poſtmodum vigeſimapꝛima IIIII lxxij.ad eruditionẽ plebis deſtinauit.et exẽplo moyſi qplures coadiutoꝛes ad determinada facilia negocia populi oꝛ dinauit:difficilia vo ad ſuã pntia defe- renda oꝛdinauit:ut patet Exo.xviij. Et ſic patet rñſio ad rõnes in oriuʒ. 1 ſic ꝓcedit.vr O quartune ꝑſe ſecutionis antixpᷣi pape nõ ſoluʒ ſedes romana ſit relinqnda:qꝛ antixpᷣs nõ pqicabit niſi in patria ubi xpᷣs pᷣdica uit. Maſcet᷑ eni in babylone ex foꝛnicati one: ut Oa maſ.dicit. Pꝛopt ꝑſecutionẽ᷑ ergo antixpᷣi alia eccła nõ deſolabitur. S.· ʒ Chbꝛy. ſuꝑ illo verbo.Poꝛte in feri nõ pualebũt aduerſus eam: eccła g nũ q; deficiet.vñ nõ dixit:MHõ appꝛopi/ cleſia ſed vinci nõ poterit: tẽpeſtates ſu ſcipiet ſed nõ demerget᷑:iacula mittent᷑ in ipſa ſʒ nõ ꝑfoꝛabit᷑.¶ ¶ S: vᷣm eundeʒ Cbꝛy.in Omel de pethe. Eccła de qua cura eſt deo:⁊ cuius paſtoꝛ papa e:nõ e muris circũdata:ſed fide circũſepta.ſed tał eccla deficẽ nõ põt: qꝛ dem e petro Luce.xxii.cuiꝰpapa ſucceſſoꝛ ẽ. Egopte rogaui petre:ne deficiat fides tuꝛ. In cõtrariũ glo i. Zbe „☛△ Dicédu: ꝙ ſupꝑ illo ᷣbo Kndeo ii. Theſal.ii. Miſi vene rit diſſenſio pꝛimũ:⁊ reuelat? fuerit hõ peccati. Dicit glo.ꝙ ante antixpᷣi aduẽ tũ erit triplex in mudo diſſenſio: qꝛ pꝛi mo erit oiuʒ boiuʒ ſepatõ a romano im perio.2: erit multoꝝ xpᷣianoꝛũ diſſenſio a fide catbolica. ꝭ: erit ſeꝑatio multaꝝ eccleſiaꝝ a romano põtifice. De pꝛima diſſenſione dicit glo.ſuꝑ illo vbo Oañn. vii.Beſtia quarta regnu quartũ erit in terra:’quod ẽ maius oibꝰ regnis:⁊ deuo rabit vniuerſã terrã. Poꝛꝛo coꝛnua de- cẽ in capite beſtie decẽ reges erũt:quod regnũ maius eſt oibus regnũ romanoꝝ. Per decẽ vᷣo coꝛnug intelligunt᷑ decẽ re gna:in que diuidet᷑ romanuʒ im ꝑiũ lee⸗ Ar. antixp̃i:qꝛ tꝑe diuiſionis pᷣdicti regni:⁊ de ipſĩis regnis ĩque diuidet᷑: oꝛiet᷑ anti xpᷣs. ¶ Be ſecuda vᷣo diſſenſione a fide cæotholica:habetur.i. ad himo.iiii. vbi apls ait. Spũs aut maniteſte dicit ꝙ in nouiſſimis tꝑibus diſcedẽt quidã a fi- de:attẽdetes ſpirit ibꝰ erroꝛis ⁊ doctri- nis demonioꝛu loquẽtiũ mẽdaciũ. Suꝑ quo verbo dicit glo.ꝙ ſignaut᷑ dicit qui dã:qꝛ notabiles ⁊ magni viri crũt ꝗ tũc diſcedent a fide catholica. Oe tertia vo diſſenſionea romano põtiſice:habet᷑ j. Jo. ij. vbi loquẽs Jobãnes in ꝑſona ro mane eccleſie iã derelicte a ſuis mẽbꝛis dicit: Ex nobis pdierut:ſed ex nobis nõ erant:qa ſi fuiſſent ex nobis ꝑmaſiſſent vtiq; nobiſcũ. Illo.n. tꝑe ut gloſa dicit pticula res eccleſie vndiq; ꝑ oꝛbẽ diffu⸗ ſe ſubtrahent ſe ab obedientia romani põtificis:ita ut pauci ſibi obediãt: ⁊ pa pa tũc tꝑis circa ꝑtes romanas ſe re- cludet cù paucis:alijs ab eius obedien tia ſubtractiss o 1 ergo eſt dð: ꝙ anti Ad Peimuts ꝑ demonũ mi⸗ niſteriũ ⁊ ſuos miniſtros ꝓcurabit eccłe deſolationẽ vbiq; terraꝝ. Añ ſcribitur añ.viij ꝙ ipſe robuſtos ⁊ ppłos ſcõꝝ interficiet. C Ad 2 23“eſt do: ꝙ ec- cleſia nõ deficiet vniuerſalit᷑: expugna⸗ bit᷑ quidẽ ſed nõ deſolabit᷑imulta etiam mẽbꝛa eccle:qᷓ ex pſecutione antixpi re cedẽt a fide:ipo intfecto ad fidẽ ↄuertẽt᷑ ¶ BDe pape obedientia. conſideranduʒ S ine Eeſt de pape obe dietia:circa quã triplex oc- currit ↄſideratõ. & p d obe Jistia rp̃ianoꝝ. C 2ð obe dientia paganoꝛũͥ. 3. de obediẽetia iu Adeoꝛunnann. Ooõ. xxij. de obedientia xp̃ianoꝛum. WCirca pꝛimũ querũt᷑vij. ¶p vtrũ Fan pape in oibus teneant᷑ obedire. 2 vtruzʒ pape teneant᷑ obedire laici xpia ni ſicut clerici. C 3vtr Ppap expi — — Qneſtio 1 am laici magis teneant᷑ obedire q; im⸗ peratoꝛi uel regi. C Avtru pape ſerui xpᷣianoꝝ magis teneant obedire q; ꝑꝛo pꝛijs dñis. ¶5: vtrũ papa ſeruos xpᷣia nonꝝ poſſit a ſeruitute eximere ⁊ liberta ti reddere. C vtꝝpapa xpᷣianos libe ros poſſit ad Puitutẽ danare. C 2e vtꝝ papa xpᷣianos exiſtentes ſub dnio infi/ deliũ dẽat ab eoꝝ dñio ſubtrabere. cbꝛiſtiani in oibus teneant᷑ obedi re Scribiĩ eni ad Colo.iij. Filij obedi/ te paretibꝰ veſtris ꝑ oia.multo òͤ magj in oibꝰ tenemur obedire pape: qꝛ utſcri biꝰ ad Hebꝛe.xij. Si patres quidẽ car- nis noſtre huimꝰ eruditoꝛes ⁊ reuereba mur eos.multomagis obtẽperabimus patri ſpirituũ ⁊ viuemus. ¶ Pꝛeterea inferioꝛ nõ debet de ſuꝑioꝛi iudicare:qꝛ maioꝛes a minoꝛibꝰ iudicari nõ pñt:ut ſcribit᷑ xxij.di.c.ſubmittit᷑.nõ ſpectat Sẽ ad ſubditos xpᷣianos iudicare uł diſcer nere in quibꝰdebeãt obedire pape ułnõ S. papa ẽ pᷣlatus oĩuʒ xpᷣianoꝛuũ:ſed btüsbñdictus dicit in regula ſua:ꝙ ſi ̊ latus pᷣcipiat impoſſibile: ſubditns de⸗ bet teetare adimplere. AANW△ 7 eſt: qꝛ ut ſcribitur In trann Acxc.iiij Obedire opoꝛtet deo magiſq; boĩbꝰ.Si ; papa mandaret aliquid contra deum fieri ſi- bigoncet obeen in. la ae icenduʒ: illa q papa Kñd EOsßcipit: uel claudunt᷑ ſub iure nãli uel ſub iure diuino uel ſub iure poſitiuo. Si clauduũt᷑ ſub iure diuino nõ obediendũ pape ſi mãdaret aliꝗq ↄtra illa: puta ſi pciperet ꝙ creatura aliq̃ bo noꝛe latrie adoꝛaret᷑: uel ꝙ nomẽ dei in uanũ aſſum eret᷑: aut ꝙ tẽpꝰ dedituʒ ad cultũ dei ſibi ſubtraheretur:ſibi non eẽt obediedũ:ĩmo foꝛtitreſiſtendũ. Si aute claudunt᷑ ſub iure nãli ⁊ papa mãdaret aliquid ↄtra illa fieri:ut foꝛnicari:fura⸗ ri: uel inocentẽ occid ere: uel ꝙ bõ nõ co . P M R; ſic ꝓcedit᷑. vr Peamianidn o pape ncchen ſinlfi cepch Neinspe aüt Ninar liltie ſtuicoe laen te⸗⸗ ve ſiode fuett a nͤc ſer G tern Ntil ol ſa ſcre gt ſeßhi ſetqee C ſoct feſpec iin gto.P nohach en ni c ſene Nhoe 4 ice Pnen eſttee lteizit⸗ ee ſeni areqzpꝛo nosrhis rerlbert jinos libe Crivt bwmid if/ fabe. Nelir llncgede. Nankohal Eliſchet⸗, ltoimg e:gelnin quigee⸗ 31u Ponbins pan iugienen noͤpitint hent ⸗ Ppeyle ſuaaß nns de⸗ Utſenbi ſn, H hgähope uul 4 Aſub iute Diuinoho Ar. mederet:uel ꝙ mr̃imoniũ nõ ↄtraberet ſimilit᷑ in talibꝰ obediedũ nõ eſt:ſʒ ſi illa que pᷣcipit claudũt᷑ ſub iure poſitiuo: cũ oẽ ius poſitiuũ ab ipſo depẽdet:uel ꝑ im mediatã editionẽ ut ius canonicũ:uel ꝑ ↄfirmationẽ ⁊ appꝛobatione ut ius ci- uile:tũc ſicut eius eſt oĩa pᷣcepta iur po ſitiui cõdere ⁊ ↄfirmare ſeu interpꝛeta ri:ita eius ẽ oĩa tollere in toto oꝛbeułin parte. AUñ in talibus ſi aliquid mãdat õꝰ Ppl uel alit᷑ interpᷣtaret᷑ q; ſcripta ſint ibi obediendum eſt. H G pꝛimũ?e do. ꝙ nec patri 4 MMcarnali nec pri ſpi rituali abſolute ⁊ ſimpłxr ẽ in oĩibꝰ obedi endũ:ſed in illis dũtaxat q̃ ꝑtinẽt ad pa tris carn alis ſubiectõnẽ:⁊ pr̃is ſpũ alis reuerentiã ⁊ bonoꝛe. ¶C Ad 2 e dicen dũ:qꝙ ſubditꝰ nõ debet iudicare uel diſ-/ cernerean debeat obedire pape ſi pcipi- at illa qᷓ ſunt ̃m deũ:⁊ ſᷣm illa que cõſue ta ſunt ob ſeruari in religiõe xpᷣiana cõ/ ſona iuri diuino ⁊ iuri nali: ſed ſi notabi liter pᷣciperent᷑ incoſueta ⁊ diſſona a pᷣ ceptis dei ⁊ pᷣceptis legis nãe:cuʒ papa ſic pᷣcipiendo eẽt infid elis ſeip̃m iudica ret.qꝛ qui nõ recte credit iã iudicatꝰ eſt. Ad z eſt do: ꝙ btus bñdictꝰloquit᷑ de obedietia ꝑfecta ut cadit ſub ↄſilio ⁊ reſpectu pᷣlati inferioꝛis.ſᷣm quã obediẽ dũu eſt pᷣlatom oibus ꝗq pñt fieri ſine pec cato.Planũ ẽ eni ꝙ ſi abbas pᷣciꝑet ut monachꝰ iaceret ſuꝑ nudã terram:licite poſſet reclamare ab illa obediẽtia:quia non ẽ ↄſuetũ in regulari obſeruãtia fieri reſpectu tñ vniuerſalis obedietie pᷣlati: ſicut ẽ papa:nulla reclamat io admittit᷑ dũumodo non pꝛecipiat diſſona a pᷣcept dei et legis nature. Dſecundũ e pecdi eeni qꝙ clerici ? laici eodẽ mõ tene ant᷑ obedire pape:qꝛ filij eodẽ mõ tenet᷑ parere mãdatis pris:ſj tã clerici q; lai- ci eodẽ mõ ſũt dei filij:cuiꝰ papa vicariꝰ exiſtit:iux illud.i.Jo.i.Oedit eis ptãte⸗ vigeſim aſecunda II filios dei fieri bis ꝗcredũt in noĩe eius. eodẽ g mõ tenent pape obedire.C Pꝛe terea nullꝰc exẽptꝰ a dñio dei:ſʒ papa ẽ vicariꝰ dei in terris:nõ o magis ẽ exem ptꝰa dñio pape laicꝰ qᷓ; clerica. ¶ Pꝛe⸗ terea illi tenent᷑ magis obedire papein quibꝰ ẽ maioꝛ ſeruitꝰ:ſʒ maioꝛ ſeruitꝰẽ in laicis qᷓ; in clericis:qꝛ clericis intelli git eẽ dictũ:qð ſcribit᷑.i.Pet᷑i.Quaſi li-/ beri et non quaſi vela mè babentes ma ie lporrgte ſec neut ſeruidei: aer In cõtrariũ ctniy ube P Ho Picédũ: ꝙ ſi cõ paretur Rud c0 obedietia laicoꝝ ⁊ cleri coꝛũ ad papã:obediẽtia clericoꝝ intelli git eẽ pncipalioꝛ:vniuerſalioꝛ: ⁊ imedi atioꝛ.Pꝛincipalioꝛ quidẽ eſt: qꝛ pncipa tus pape ⁊ ois pᷣncipatꝰ eccłlaſtitꝰ ẽ pᷣn cipalit᷑ ꝓpter bonũ ſpũale. Per redũdã/ tiã aut ex ↄſequẽti babet eẽ circa coꝛ vorald q⁊ vicarius ililiꝰexiſtit qui dixit atth. vij. Pꝛimũ querite regnũ dei:⁊ bec oĩa adijcient᷑ vobis. Pꝛincipatꝰ vᷣo laicoꝝ uel ſeculariũ pᷣncipaliter eſt itro ductꝰ ꝓpt᷑ bona coꝛꝑalia.⁊ iõ clerici Ppu cipaliꝰ itelligunt᷑ ſubiici pncipatui eccla ſtico q;ᷓ ſeculares laici. Aniuerſalit᷑ vᷣo qꝛ papa peſt clericis ptãte oꝛdinis ⁊ po teſtate iuriſdictiõis:qꝛ vtraq; ptãs deri uat᷑ ab eo ĩ clericos.ſʒ laicis nõ pᷣeſt niſũ ptãte iuriſdictiõis:qꝛ eoipſo ꝙ laici ſũt ad ptãtẽ oꝛdinis recipiẽdã idoneitateʒ nõ hñt.Sili ẽ obed ietia clericoꝝ ĩmedi atioꝛ:qꝛ l pt ãs pape ſe extẽdat ad cleri cos ⁊ laicos ꝑ imediatã iuriſdictionẽ:nõ tñ ſe extendit ad ipſos laicos ꝑ imedia tã executionè᷑.ſj̊ regimè ipoꝝ laicoꝝ exe quit᷑ papa mediatibꝰ pncipibꝰ iudici- bus ſecularibꝰ:niſi in quinq; caſibꝰꝗq no taunt᷑ ex: qui fi.ſint legi.c. per venerabilẽ Pꝛimus eſt quando aliquid tempo-/ rale concedit᷑ eccleſie a pꝛincipe uel re- ge: ueltunc ſolum concedit vſum domi⸗/ niũ ſibi retinedo:uel concedit vtrùq;:⁊ tunc eccleſia dominium iuſticie exercet 2 — Ar. per laicas non eccłiaſticas ꝓſonas: ſiẽ dicit Hug.ij.li.de ſacramẽtis. Secũ dus eſtqn occurrit aliquid negociũ diffi cile ⁊ ambiguũ:tüũc eſtimediatead papã recurrendu. ¶ Tertiꝰeſt rõne delicti ſe cularis pncipis:ut ſi vnceps ſecular in ueniatur hereticus et a fide deuiare. ¶ Quartus ſi inueniat᷑ defectus in iu dicio dato a ſeculari pꝛincipe uel iudice qꝛ papa bʒ ptãteʒ ſecularẽ rectificare 2 coꝛꝛigere ſi bona nõ eſt⁊ iſtituere ⁊ ↄfir mare ſi bona eſt: ut dieit Nus ll.g viet 1 § eſt do e ſicut di Ad P Amm cit Cbꝛyſo. ſuper Mattb. xxi. ꝑtractãs illa vᷣba ſaluator: Homo quida hũit duos filios: ? pꝛimus dixit nolle facere voluntatẽ pr̃is:⁊ po- ſtea fecit. ſecũdus vᷣo dixit velle facere:⁊ poſtea nõ fecit. Per illos duos filios in/ telligunt laici ⁊ cł ici:qꝛ laici eoipſo vitã ſecularẽ eligũt ⁊ habitũ ſecularẽ aſ ſumũt: obediẽtia xp̃i ⁊ vicarij eiꝰreſpue re vid ent᷑. Clerici vᷣo eoipſo ꝙ eccłiaſti cam vitã ⁊ habitũ cłicalẽ aſſumũt: ipſo facto obedientiã xpᷣi ⁊ vicarijſui ꝓfite/ ri intelligut᷑: quã ſi implere negligãt:ſub ditur de eis codẽ.c. Amẽ dico vobis pu blicani ⁊ meretrices pᷣcedet vos ĩ regno dei. ¶ Ad ⁊'eſt dð:ꝙ nullus eſt exem ptus a dñio pape mediate uel imediate nã ckici imediate ſubdunt᷑ pncipatui ec cleſiaſtico.laici vo ſubdunt᷑ ei mediante pꝛincipatu laicali ꝗ in obſequiũ ⁊ in mi- niſteriũ eſt datus pꝛeſuiatui ſpũ ali ut ſu pꝛadictũ eſt. ¶Ad z“eſt do ꝙꝙ in laicis eſt maioꝛ ſeruitus:iõ płibus modis te- nent᷑ obedire:qꝛ tenent᷑ parere pᷣncipa tui laicali ⁊ pᷣncipatui eccłiaſtico. Cłici vᷣo a pncipatu laicali ſũt exẽpti:qꝛ coꝛã iudice ſcłari clerici ↄueniri non poſſunt L I ſic ꝓcedit᷑. Ai⸗ D tertin elenia pape 9 laici tp̃iani nõ teneant᷑ mag obe dire qᷓ; imꝑatoꝛi uel regi.qꝛ dato ꝙ ar/ chiepᷣs ſit naioꝛ epo: ⁊ ep̃s maioꝛ agbba te:mag tñ tenet᷑ ſubditꝰ obedire epᷣo qᷓ; Queſtio III archiepo ⁊ monachꝰmagltenet obedire abbati q; epᷣo.A ſiłi ̊. dato ꝙ paꝑa ſit maioꝛ iꝑatoꝛe uel rege:magitenẽt᷑ laici ſubditi obedire ipatoꝛi uł regi q́; pape/ ¶S. vnicuiq; eſt obedienduʒ ſᷣm leges recept as ab ipſo:ſed oẽs ꝗ ſubdunt ſub imꝑio:recipiũt leges ab imꝑatoꝛe.ẽ oeſ tenẽt ibi parerem tales leges. C S. debitũ iuſticie eſt: ꝙ reddatvnicuiq; qð ſuuz eſt. iuxta illud aplłi ad Roma.xiij. Reddite oibꝰdebita:cui tributũ tributũ cui vectigal vectigal:ſj imꝑatoꝛ eſt dñs tꝑaliũ:S debitũ iuſticic eſt ꝙ laici obedi- ant ei in tẽpoꝛalibus magis q; pape. A 11 e: qꝛ dño vniuer In dtrariu νuerſalit obediendũ:ſed papa vicanꝰ eſt illiꝰꝗ eſt dñs vniuerſoꝝ: iux illð Neſter.xiij.Oñe in ditione tua cũcta ſũt poſita ⁊ nõ eſt ꝗ poſſit reſiſtere volütate tue dñs vniuer ſoꝝ tu es. Sſibivniuerſalit᷑ obediendũ e. RA doð ꝙ tota machina mũ Kñd EOgialis nõ eſt niſi vnꝰ pn- cipatus:ſed quia nõ debet eſſe niſ vnus pꝛincipatus: ideo no debet eſſe niſi vnus vniuerſalis pꝛinceps.iuxta illud ppᷣs.xij metha.ꝙ entia nolunt male diſponi.iõ vnus pꝛinceps:⁊ vnus pꝛincipatus: pn ceps aũt totius pꝛincipatus mundi eſt * xta illud Oañ.vij. Aſpiciebã:⁊ ecceĩ nu bibus celi quaſi filius boĩs veniebat et vſq; ad antiquũ dieruʒ ꝑuenit ⁊ dedit ei poteſtatẽ ⁊ bonoꝛẽ ⁊ regnũ:⁊ oẽs popu li tribus ⁊ lingue ſeruient ipſi. Abicunq; qũt eſt fons ⁊ oꝛigo:ad quẽ oĩia reducũt ĩ talibꝰ ꝑ pᷣceptũ inferioꝛis nõ tolli᷑ obe dientia ſupioꝛis. Vñ in pᷣdictis locũ bʒ glo. illa q ponit᷑ ad Ro. xiij. Si aliquid mãdat pꝛocuratoꝛ ⁊ aliud ꝓconſul obe diendũ eſt ꝓcoſuli no ꝓcuratoꝛi. Et ſi ali ꝗd mad at ꝓconſul ⁊ aliud imꝑatoꝛ: obe diendu eſt imꝑatoꝛi ⁊ nõ ꝓconſuli. Eo⸗ dem mõ ſi aliud mãdat papa ⁊ aliud im peratoꝛ: obediendũ eſt pape ⁊ nõ imꝑa- „ toꝛi. Neruũ qꝛ iuſticia ꝑ fide xpi eſt cofir ipſe xpᷣs cuius papa vicarius exiſtit.iu⸗ dlier ohien hte ſeſer ſbbiea pinch pin⸗ koib I obedite goha it Niklia zhape⸗ fn lezes Cunf⸗ are i auipz ma rih. inibutü 1Rdis ciobel⸗ Pbape. ſopfine ienſlt’ ligck tidi⸗ ticſg is pniner giendit. bina nn ² ſiynus füwus be ſponi.l⸗ atusin nureic ihit e begit ispope Pbicunch ollt c islei⸗ Didil nſurohe iit⸗ goto iit, 7 4udſ Ar. mata non extirpats: dicẽte apło Ro. iij. Juſticia dei ꝑ ſidẽ eſt Jeſu xpᷣi. cum oĩs pncipatus pꝛocedat ex oꝛdina tiõe diuie iuſticie:iux illud ad Ro.xiij. Ois ptãs eſt a deo:⁊ que a deo ſùt oꝛdinata ſunt.iõ ſicut papa debet eẽ oĩs iuſticie obſeruatoꝛ: ⁊ oĩum pꝛincipatuũ inſtitu toꝛ ⁊ oꝛdinatoꝛ:ſine ꝗbus iuſticia mini me ſeruari poſſet.ſic debet oẽm debitaʒ ſubiectionem ⁊ obedientiã ſnbditoꝝ ad pꝛincipes et reges ſeculi manutenere ⁊ gubernare:nõ tollere uel ſᷣtra here. Añ petrꝰ cuius ſucceſſoꝛ papa exiſtit dicit pꝛimia canonica ſua.c.ij. Subiecti eſto/ te oi hůa ne creature ꝓpt᷑ deũ:ſiue regi qſi pcellẽti:ſiue ducibꝰ tãq; ab eo miſſis ad vidictã male factoꝝ:laudẽ vᷣo bonoꝝ ℳ. 41 js eſt do: ꝙ nõ eſtſi⸗ Ad Perimi mile:qꝛ oẽs ſubijci untur pape ð iure diuino. VUñ reſpectu eius nõ habet locũ aliqua exceptio:pᷣſſꝛ vo ſubijicit᷑ eo de iure nãli:vnde plꝰ te/ net᷑ ẽo qᷓ; archiepo cui non ſubiicit᷑: niſi in illis i quibꝰ eccła ſtatuit ⁊ oꝛdinauit. Similit monachus plus tenet᷑ obedire abbati q; epᷣo:potiſſime ſi ẽ exẽptꝰ:⁊ ſʒ illa que in regula ⁊ ↄſtitutionibꝰ cõfir⸗ matis ꝑ papa cõtinent᷑. ¶ Ad ſecũdũ eſt dicẽdu: ꝙ ſicut dicit Augꝰ ad Boni⸗ faciũ:⁊ ponit.ix.di.in pᷣn:Quicũq; legi bus imꝑatoꝛũ que ꝓ dei veritate ferunt obtẽperare vult:acꝗrit magnũ pᷣmium Quicũq; legibꝰ imꝑatoꝝ q 3 dei verita tẽ ferunt᷑ obtẽperare noluerit acquirit magnũ dãnũ.Si g imꝑatoꝛ mandat ali quid pᷣcepta pape ⁊ libertatẽ eccle: ſibi obtẽperandũ nõ c. ¶ Ad tertiũ eſt diceẽdũ q; pncipibꝰ ſeculi obediẽtia nõ eſt ſubtrahẽga:niſi ſeipſos reddãt indi- gnos:⁊ niſi pncipatũ niuſte ad miniſtrẽt quia tũc nõ ſolũ ſubditoꝝ ſubiectiõe:veꝝ etiã pncipandi iuriſdictione per papaʒ peꝛiuari poſſunt. 2 arfi ſic pꝛocedit D quartũ q ſerui tianoꝛũ magis teneant᷑ obedire vigeſimaſecunda pꝛopꝛiis dñis qᷓ; pape:quia non põt bõ duobus dñis ſernirę: ria iubentibꝰ:ut ſcribit᷑ Matthᷣ.vii. Si ergo ↄtingat pa/ pam ⁊ dños pꝛopꝛios ãq ria pᷣciꝑe:mag tenent᷑ ſerui pꝛopꝛijs dñis parere q́; pa pe:alit eſſent trãſgreſſoꝛes pᷣcepti apli mandantis ad Ephe.vj. Serui obedie dñis carnalibus cum oi timoꝛe. CS. ſi gs pᷣſtat iuramẽtũ duobꝰ dñis:vtriq; tenet᷑ obedire ⁊ illi pꝛimo cui pꝛimo iu/ rametũ pᷣſtat:ſed ſerui pᷣſtant pꝛimo iu ramentũ dñis carnalibꝰ q; pꝑape:g eis pꝛimo tenent᷑ obedire. C S. ꝓpapa eſt ſucceſſoꝛ beati Petri:ſed btũs petrꝰ mã dat pꝛima canonica.c.ii.ut ſerui ſubditi ſint in omni timoꝛe dñis:nõ tm bonis ⁊ modeſtis:ſʒ etiã diſcolis ⁊ idiſciplinat eſt obediendũ qᷓ; ppꝛio:ſicut coẽ bonum pᷣpon endũ eſt particulari bono:ſj papa eſt dñs coĩs oium: ſerui magis tenent᷑ ſibi obedireq; Paopꝛio zonnno⸗ * Qe Picendu: ꝙ bõ q;tum Rndeo ad pñs quattuoꝛ mõis ↄſideraripõt. q;tu ad ſterioꝛis vo- luntatis motionem. ¶2? q;tũ ad toti⸗ religionis xpᷣane cõuerſationem. C 3 E ꝗd coꝛꝑis naturalem operationẽ᷑. Aq;tũ ad coꝛpoꝛis exterioꝛẽ admi niſtratonẽ. ¶ Scom aũ iſta quattuoꝛ diuerſis diuerſimode bõtenet᷑ obedire. quia q;tũ ad interioꝛis volütatis mo⸗ tionẽ tenetur obedire ſoli deo. Mãut di cit glo. Augj.ſuꝑ illo verbo ad Ro.xiij. DOis aĩa poteſtatibus ſublimioꝛibꝰ ſub⸗ dita ſit:in q;tũ ſuꝑioꝛes poteſtates ſunt eis obedientiapꝛeſtatur. Planu eſt aute q; in motibus volũtatis bõ nullũ ſuꝑio rem babet niſi deu.iõ inſtinctibus inſti gatſa deo huane voluntati: hõ ſtatim obedire debet ⁊ non reſiſtere modo uoo dicebat pꝛopheta. Audiaʒ quid loqua in me dñs deus meꝰ. ¶C Quãtũ vᷣo ad religionis xpᷣiane conuerſatione tenet oĩs xpᷣianus pape obedire: quia 4⸗ oꝛdi Ar. nandũ qualiter in religiõe xpᷣiana viuẽ dũ ẽ:mullus eſt ſuꝑioꝛ ipſo:potiſſime cũ ipſe ſit ſequeſter ⁊ medius iter deũ et bo minẽ ſeu totũ pplłin xpianũ.ndeiſicut dixerũt filij iſr? Woyſi Exo. xxiiij. Dig que locutus eſt nobis dñs ꝑ te:faciemꝰ ⁊2 erimꝰ obediẽtes. Sic oes viułtes in religione xpᷣiana debet dicere hape tã dni q; ſerui ⁊ laici ⁊ clerici.¶Quan tũ aũt ad coꝛꝑis naturalẽ oꝑationezʒ ut eſt coꝛꝑis ſuſtentatio ⁊ pꝛolis generato bõ nullũ habet ſuꝑioꝛe:ſed in talibꝰ oẽs boĩies ſunt equales:iõ ſeruꝰ nulli dño te net᷑ obedire pꝛecipiẽti ꝙ nõ comedat. ul qꝙ; mr̃imoniũ nõ ↄtrabat. ¶ Sʒ qtuz ad coꝛꝑis exterioꝛẽ adminiſtrationẽ :te netur bõ diuerſis obedire 'm ꝙ ꝑ exteri oꝛẽ coꝛꝑis adminiſtrationẽ diuerſos ſu perioꝛes habere põt magiſ eni tenetur nauta obedire gubernatoꝛi nauis ina uali regimine q; pape:etiꝗ pᷣſente papa: quia in tali arte ſubiicit illi et no pape. Similiter in bis que ſpectarent ad bel lũ plus teneretur exercitus duci ꝙ; pa- pe.et ſic de alls. Ad pꝛimũ x ce aſo en 1 8 mandaret alid q; dñs ppꝛius in illis in quibus ſubijcitur ſibi ſerua:tenet᷑ obedire pape ⁊ non dno ꝓpꝛio. ¶ Ad ſecũdũ ẽ dð: ꝙ ſi quis pꝛe ſtat iura mentũ duobꝰepᷣis:tenet vtriq; obedire ſi põt:ſi vo non:tenet᷑ obedire ei cui pꝛimo pᷣſtitit iuramẽtũ:maxie ſi in titulatus ẽ ꝑ ben eficiũ in dioceñi eius:ſ vᷣo explicita diſpeſatiõe tranſlatꝰ eſt ad dioceſim alterꝰꝑ maius bñ ficiũ:dicunt aliq ꝙ tenet᷑ obedire ſecũdo ⁊ nõ pmo. Mec verũ ẽ ꝙ bõ pᷣſtet alicui iuramẽtũ pꝛiꝰq; pape:qꝛ pape pᷣſtat iuramentum in baptiſmo qñ ꝓmittit viuere m fideʒ ⁊ ritù xpᷣiane religionis. ¶ Ad tertiuʒ eſt dic endũ:ꝙ btũs petrꝰ mãdat ꝙ ſer ui obediant dñis in bis que eis tenent᷑: nõ excipiẽdo eos ab obediẽtia:quia te/ nentur ſibi et ſucceſſoꝛibus eius in mili litia chꝛiſtiana. . Qneſtio v D gquintũ realeu pea poſſit ſeruos xpᷣianoꝝ a ſerin tute eximere ⁊ libertati reddere:qꝛ ꝗ li- berat a ſeruitute maioꝛi:põt liberarela minoꝛi:ſed btũs petrꝰ cuius papa ſuceſ ſoꝛ exiſtit:liberauit oẽs xpᷣianos a ſerui tute legali:dicẽs Act.xv. At quid tẽta tis iugu ponere ſuꝑ collum diſcipuloꝝ: boc eſt onꝰ:quod neq; vos neq; pr̃es ve ſtri poꝛtare potuerũt:papa & põt ab alia ſeruitute liberare. C D. ſeruitꝰ inducta eſt ꝑ peccatũ:ſed papa põt a ꝑctõ abſol/ uere ꝑ adminiſtrationeʒ ſacroꝛũ: põt oẽm ſeruitutẽ tollere. & S.ad papam ſpectat quod iniuſtũ eſt ad iuſticia redu cere: ſed multi ꝑ vſurpationè tyranicaʒ et per violentia accipiunt dñia.ad papã ſpectat xpᷣianos a ſeruitute taliũ exi⸗ mere ⁊ libertati redꝗere. ſeruũ philomenis baptigauit: ⁊ ꝑ conſe- quens a pctõ mudauit:⁊ tñ iᷣm ad do⸗/ minũ ſuuũ philomenẽ remiſit:nec eum a XErAri eſtquia a oſtoll In tranin paul⸗ uienungn ſeruitute exemit:ſed poti iſeruitute ſui dñiofirmauit. eode & mõ papa dʒ facẽ. KRudeo Dicendũ :ꝙ ꝑ peccatuʒ pꝛimi parentis cauſata fuit macula peccati in aia qᷓ poterat ſer- uitus aĩe appellari:quia qui facit pctm ſeruꝰ eſt peccati. Silr cauſata fuit pena/ litas in coꝛꝑe ut moꝛtalitas:ĩfirmitas: ⁊ exterioꝛ ſeruitꝰ.ꝑxpᷣm aũt cuiꝰ ius pa- pa vicarius exiſtit:liberati ſumꝰ a ſerui tute peccati et a ſeruitute aĩe: iux illud apłi ad Ro.vj. Munc vᷣo liberati a pcto: ſerui aut facti deo:ſʒ a ſeruitute coꝛꝑis liberatinõ ſumꝰ ſicut nec ab alijs pena litatibꝰquia moꝛitur ⁊ infirmat᷑ baꝑti gatus ſicut nõ bapticatus:⁊ obligat᷑ bõ ad ſeruitutẽ exterioꝛẽ ꝑoſt baptiſmuʒ ſi cut ante. Et ſi dicat᷑ ut Seneca dicit li.iij. de bñ ficijs. ꝙ errat ſiquis exiſtiat ſeruitutẽ in totũ hominem deſcendere: pars eius melioꝛ excepta eſt. Coꝛpoꝛa — g. fotit tee lickde NNNai toiitn ferianm ſge ſnhum itun Uitiqu re eaut Uitnoe ui D V Pradiur rnc ve na ſerun aeggli⸗ lberuren gups ſoes wvs aſerii tquatets diahnlon. mrafe porapali iimuuts ctogpch/ forü:66t 4d papen cticii aln ein⸗ inumni tenlüch⸗ ,dpoſ oneſmnumn ebcnd⸗- ndo/ A eum uitnetun Ve⸗ caty . ats Nunnſ⸗ p⸗ ſrnicas Secũga ex parte in Ar. vᷣo tm̃ obnoxia ſunt ⁊ aſcripta dominis mens quidẽ eſtſui iuris boc intelligen- d eſt de ſeruitute coactionis:qꝛ planuʒ eſt ꝙ aĩa non põt cogi ad ſeruiendũ pec cato:ĩmo ſi cogeret᷑ ⁊ iuolũtarie pecca- ret:iam non eſſet peccatu. Mõ aut intel ligit᷑ ꝙ ſeruitus peccati non deſcenderit in aiam ipſa volente ⁊ conſentiente:a q ſeruitute nõ niſi perxpᷣm bõ liberari t4 tuit:quia ꝑ ſeipſũ hõ potuit cadęre:ſed per ſeipᷣm nõ potuit reſurgere. Qua re aũt a ſeruitute coꝛꝑis vps non libera nit nos. ſicut a ſeruitute aĩe: triplex ra/ tio coĩiter aſſignat᷑ ¶ Qua ex parte iu⸗/ ſticie naturał:qꝛ oꝛdo nae boc requirit ut ſicut in rebꝰ naturalbus ſuꝑioꝛa mo uent in ferioꝛa ad ſuas actiones ꝑ excel lentiã naturalis virtutis diuinitus eis collate:ſic in rebus buanis ſupiosg im/ petrant inferioꝛibus per ſuã volutateʒ ex oꝛdine iuſticie diuinitus oꝛdinate. eiuſticie legalis: ſi⸗ ne qua buanarũ ręrũ ſtatus conſerua/ ri non poſſet:quia ſ'm Auguſti.iiij. de ci ui.dei. Remota tali iuſticia regna non ſüt niſiqued ã magna latrocinia. ꝑ xpᷣm vᷣo oꝛdo pᷣdicte iuſticie in nobis non fuit ſublatus ſed firmatꝰ:qꝛ qui nos iuſtifi⸗ cauit:debito nullius iuſticie nos pꝛiua⸗/ uit. ¶C Tertia ex parte pꝛeſentis ſtatꝰ müdialis.qꝛ pᷣſens ſtatus hoc requirit: ut q;diu homo viuit iſta vita animali et ſenſibili. mente ſeruiat legi dei:coꝛpoꝛe aut ſeruiat legi peccati: iur illud apłiad Ro. vij. Egoipſe mente ſeruio legi dei. carni aũt legi peccati.ſolũ aũt in futuro ſtatu creaturaliberabit᷑ a ſeruitute coꝛ/ ruptionis:⁊ aſſumet᷑ in libertatẽ gloꝛie ſilioꝛũ dei. Eodẽ ergo mõ papa debet conari credentes in xpᷣm liberarea ſer- uitute aĩe:que eſt ſeruitus peccati: non aũt aſeruitute coꝛpoꝛali:qua tempo ꝛa libus dominis tenentur aſtricti: immo tenendo cbꝛiſti doctrinam et apoſto⸗ loꝛum tali in ſeruitute legali debet eos firmare. vigeſimaſecunda SZ VI vtr ſiberauit a ſeruitu te legali:qꝛ veritas euangelij nõ cõpati ebat᷑ ſecu vmbꝛã legl:cũ adueniẽte ve rit ate ceſſet vmbꝛa:ſi libertas aie:quã quis ↄſequit᷑ in baptiſmo:cõꝑpatit᷑ ſecuʒ vinculũ ſeruitutis coꝛꝑalis:iõ nõ ẽ ſimi le. ¶ Ad ſecũdũ dðᷣ: ꝙ ꝑ admiſtratio- nẽ ſacramẽèti liberat᷑ hõ a ſeruitute aie: nõ aũt a ſeruitute ⁊ penalitatibꝰ coꝛpo ris. C Ad tertiũ eſt dicẽdũ:qꝙ a dñio in iuſto ⁊ tyrãnico manẽte iiuſte ⁊ manẽte tyrãnico:papa debet xpᷣiſideles ſubtra/ here:ſed ſi fiat iuſtũ:uel ꝑ ſuã ↄfirmatio nẽ:uel per ſubditoꝝ adbeſionẽ nõ debet ceos eximere ſed potius confirmare. D. ſextũ dekent papa rxrrypianos liberos non poſſit iuſte ad ſeruitute damnare:quia veri liberi non poſſunt eſſe veri ſerui: ſed ſcribitur Jo. viij. Si filius vos lib erabit:vere li/- beri eritis:chꝛiſtiani ergo liberati a fi/ lio dei :vere et iuſte ad ſeruituteʒ dãnari non pñt. ¶“Pꝛeterea ſcribitur Matth. xvij. ꝙ filij regis liberi ſunt a tributo:ſʒ3 oẽs chꝛiſtiani filii ſunt regis eterni: iux⁊ illð Jo.i. Dedit eis poteſtatẽ filios dei fieri.non ergo poſſunt iuſte ad ſeruitute danari. C Pꝛeterea quod non eſt cauſa cauſe:nõ poteſt eẽ cã cauſati:cũ cauſa ſeruitutis ſit peccatum ſicut papa non debet eſſe cauſa peccati ſubditoꝝ.ſic nõ debet eſſe cauſa ſeruitutis eoꝛi. N rii eſt quia ĩ In cõtrarnium denia papali lata cõtra rebelles eccleſie inter alias penalitates ponitur ꝙ fiant ca- pientium ſeri–un. ndeo doiꝙ triplerx ẽ ſeruitus XI nãlis:cõditionalis ⁊ ac cidentalis. Seruitus naturalis ipoꝛtat gradus nature diſtictionẽ.quia pᷣm phi loſophũ hoc eſt foꝛmale in dominio et ſer uitute ꝙ domini vigeant naturaliter intellectu et ſerui intellectu deſtcant. 4 AQLueſtio VII NR . At £ 1 . ⁊ polleant virtutibus coꝛpoꝛalibꝰ. fuiſ⸗ ſet autem iſta ſeruitus in ſtatu innocen tie:quia ante peccatũ aliqui viguiſſent magis intellectu ⁊ aliqui minus. Serui tus vᷣo conditionalis impoꝛtat vicioꝛũ coꝛꝛeptionẽ: quia ſicut homo dominat᷑ beſtijs ne ineffrenate ſequant appetituʒ ſenſitiuũ: ſicut vynus homo vitam pecu qum eligit:⁊ totum iudiciũ rationis ſen ſualitati ſubmittit merito ſubijcitur illi qui ſᷣm regulam rationis viuit.vñ dicit Gregj. in Paſtoꝛali.li.ij.q cum pꝛela/ tus vicia ſubditoꝝ coꝛꝛigit non homini nibꝰ:ſed quaſi beſtis dominat᷑: qiua ex ca parte qua beſtiales ſunt ſubditi ex ea debẽt foꝛmidari ſubiacere ſubſtrati. Ta lis autè ſeruitus conditionaliter indu- cta eſt pꝛopter peccatuũ. Conditionalit᷑ quideʒ:quia ſicut bomo poterat nõ pec care:ita ſi non peccaſſet talem ſeruitutẽ non incurriſſet:ſed ſeruitus accidẽtalis impoꝛtat quandãviolentã debellatio/ nem. nam bᷣm Augj.xix᷑.de ciuitate dei c.xv.ſerui a ſeruando appellati ſunt: qꝛ ab antiquo illiquiiure belli a victoꝛibuſ occidi poterant ab eis ſeruabani:⁊ in ꝑ petuum eoꝛuʒ ſerui efficiebant᷑:ſic dicti a ſeruãdo ſeruari. Vocat᷑ autẽ talis ſer uitus accidentalis:quia ſicut accidenta lis ⁊ foꝛtuitus eſt euentus belli:qꝛ nunc iſtum:nunc illũ interimit gladius:ut di xit dauid in moꝛte Arie:ſic talis ſeruitꝰ accidentaliter inducta eſt.Papa xpᷣia nos liberos nõ debet dãnare ad ſeruitu tem naturalẽ:quia nulli debet vigoꝛem rationis ſubtrabere:nec ad ſeruitutẽ cõ ditionalẽ:quia nulli debet eſſe cauſa pec cati:ſed ad ſeruitute accidentales iuſte poteſt rebelleſ dãnare:quia ſicut contra ſonas uel cõtra ciuitatẽ aliquã iſtud ellũ inducit.ᷣm Augl.quãdo uel negli git coꝛꝛigere:qð impꝛobe a ſuis factu ẽ uel negligit reddere:qð per iniuriã abla tuʒ eſt. Sic iuſte papa poteſtrebelles ta li pena punire. ͦ mn ergo eſt dicenduz Ad pꝛimũ qꝙ illa auctoꝛitas loquit᷑ de libertate gratie.⁊ de libertate ſpirituali quã perxpᷣm cõſecuti ſumꝰ:nõ autẽ loquit᷑ de libertate carnali:quã per eum non cõſequimur in pꝛeſenti vita: ſj ſolum in futura. ¶ Ad ⁊eſt dicenduʒ q; xpᷣs per illã auctoꝛitatẽ oſtendit ſe eẽ liberũ a ſeruitute tributi: quia filiꝰ erat regis naturalis:nos aũt ſumꝰfilij regis per adoptionẽ per quã filiationèẽ nõ libe ra mur a ſeruitute tributi. AVel loquit᷑ de xpᷣo ⁊ viſcipulis eius quibus erãt oia cõ munia ⁊ nihil habebant pꝛopꝛiũ:ideo li beri erãt a tributo ut aliqui erponunt. CAd ʒeſt dicendũ ꝙ papa nõ debet eſſe cauſa peccandi alicui:⁊ per ↄſequẽſ nec ſeruieutis que er ſuo peccato oꝛiat: ſʒ ſi ſeruit ad quã ↄtumacẽ danat oꝛiat᷑ ex peceato illisſibi nõ eſt imputandũ. oeonmmi. ſic pꝛoce⸗/ α☚ ſe . timu dit᷑. Aide tur enim ꝙ papa rp̃ianos exiſtẽ tes ſub dominio infideliũ debeat ab co⸗ rum dominio ſubtrabere.quia apoſtol⸗ mãdat.i.ad Cbhor.vi.Fideles coꝛã infi⸗ delibꝰ iudicibꝰnõ eſſe ↄueniẽdos: dicẽs: Audet aliquis vrm hñs negociũ aduer ſus alteꝝ iudicari apud iniqͥs ⁊ nõ apud ſãctos.Et poſtea ↄcludit: Auferte hoc malũ ex vobis. eodẽ modo fideles ſub dñio infideliũ exiſtere nõ debent. S. peccatoꝛ nõ habet iuſtũ dominiũ ſupꝛa iuſtũ:ſed glo.dicit ad Ro.xv. ꝙ ois vi⸗ ta infideliũ peccatũ eſt.S infideles fide libus xpᷣianis iuſte dñari no pñt.S. fidelis nõ debet matrimoniũ ↄtrabere cũ infideli:quia diſpar cultus impedit 3 hendũ ⁊ dirimit ↄtractũ. ſiłr fidelis nõ eſt ſupponẽdus ſub dñio infidelis. Incontrarinz gbei⸗ vi. vbi ait: Quicũq;ʒ ſunt ſub iugo ſerui⸗ dños ſuos ifideles oĩ honoꝛe dignos ar bitrentur:ne nomen domini ⁊ doctrina chuit K lite 1 finiot tönel Cthon ſotrit crne: intes. pugne pbenn hoch ſg⸗ ſoſt ſan⸗ VI dicenan nuctonitas Llbertate niſummnd lipier antirinig Kdieend, laltſed̃ iaflbger pfiitegis jonenölbe lutn cratonco aponun. ndan⸗ erini Curn aun dintenel ſepne⸗ Ir. Cit os erile tabc; nſuh s dices⸗ cii aduef 1oul ufottbos lgſ⸗ 205 üſcne⸗ is l/ chꝛiſti ble pbemetur ſi dubr R—WEUT dicendũ ꝙ iſtã bubita⸗/ Kñdeo tionẽ expꝛeſſe determi/ nat apoſtolꝰ.i.ad Chi.c.ſupꝛadicto:vbi illos pſeudo qui docebãt vxpᷣianos a do minio infideliũ eſſe ſubtra bẽdos eo ꝙ ꝑ rpm ab eoꝝ dominio liberati erant di- cit non acquieſcere ſanis ſermonibꝰ dñi noſtri ieſu xpᷣi:⁊ ei qui ̃m pietatẽ eſt do⸗ ctrine:⁊ appellat eos ſuperbos nihil ſci entes:ſy languentes circa queſtiones ⁊ pugnas verboꝝ eo ꝙ doctrina xpᷣi blaſ phemabatur per eos. appellabat᷑ enim doctrina xpᷣi ab infidelibus iniqua ⁊ in iuſta. ec quo mandabat ſeruos a domi- nio ſuoꝝ dominoꝝ eſſe ſubtrabẽdos:vñ ſcandalũ ex hoc oꝛiebat᷑. C Sciendum eſt tamẽ ꝙ pꝛoptertria papa poteſt xpᷣi anos a dominio in ſideliũ iuſte ſubtrabe re. pᷣ pꝛopf iniuſtã dñij adeptioneʒ. q́;uis enim Augj.dicat.xix.de ciuitate dei: Romanos dixiſſe ſe iuſte imperare/ pꝛouintijs:quas violenter occupauerũt qꝛ vtile erat eis ſic ſeruire: eo ꝙ impꝛo/ bis per dominiũ Romanoꝝ accipiebat licẽtia nocẽdi ſubditis. Puto tamẽ bac ſufficientẽ cauſam nõ eſſe iuſte domina⸗ tiõis:ut ꝙ poſſit aliꝗs iuſte dñari alicui inuito:q; tůcũq; ſuũ dñiuʒ illivtile eẽ co gnoſcat᷑. VUñ ſi infideles violentaccepe/ rut dñium ſupꝛa fideles:iuſte papa põt fideles a dominio illoꝛum ſubtrabere. Secundus pꝛopter iniuſtũ vſum: ut ſi nõ iuſte vterent᷑ eoꝝ dominio: pᷣcipien do eis illicita ↄtra mãdata dei:⁊ virtuo ſos moꝛes: uel inſolita imponẽdo one/ ra grauia ⁊ impoꝛtabilia. Tertiꝰ ꝓ⸗ pter indecenteè ſtatũ. Mam in eccleſia p mitiua:quia totus mundus erat plenus gentibus infidelibus: poteſtas ⁊ domi niũ infid eliũ erat ad vtilitatẽ xpᷣianoꝛuʒ qui ad fidem conuerſi erant: aliter opoꝛ tuiſſet eos de toto mũdo exiuiſſe:ſi ab eo ruʒ dominio voluiſſent ſe ſubtra xiſſe:ſi- cut dicit apłs.i.ad Choĩ.v.ſed nunc:qꝛ multitudo gentiũ iam intrauit eccleſiaʒ vigeſimatertia VII non careret mala ſuſpitione ſi x̃ᷣianipo tentes ſtare ſub dominio fideli:pꝛopꝛio opere pꝛocurarent ſub infideli dominio permanere. Ande puto ꝙ ĩpꝛeſen ti ſta tu papa poteſt ⁊ debet boc pꝛobibere. A G pꝛimũ ergo eſt dicendnʒ 1Retlibii ideo apoſtolus ꝓbibuit fidelẽ ab in fideli iudicari: quia in iudicijs contentiões ⁊ pugne oꝛiunt᷑: ⁊ ſeruũ dei nõ opoꝛtet litigare:ſed man ſuetum eſſe ad oẽs:ſed in ſeruitute non incurrit᷑ peccatuzʒ. dicit enim apoſtolus ad Chor.vij. Seruus vocatus es: non ſit tibi cure:ſed ſipotes liber fieri:magj vtere ſeruitute:quia quanto quis pꝛopt᷑ deü deſpectioꝛ eſt in hoc ſeculo:tãto ma gis exaltabit in futuro: ut glo. exponit. Bd ⁊“meſt dicendũ ꝙ peccatoꝛ nõ po teſt habere iuſtũ dominiu ſupꝛa iuſtũ:in bis que ſunt aĩe: ⁊ in his que pertinent ad voluntatẽ per quã peccatu incurrit᷑ uel vitatur. In talibus enim nõ eſt acce ptus ſeruus neq; liber:nõ maſculꝰ neq; femina:nõ iudeus neq; grecus. Omneſ enim vnũ ſunt in xpᷣo ieſu: ut dicit apłlus ad Galł.iij. Sed in bis que ſunt coꝛpo/ ris peccatoꝛ ſupꝛa iuſtũ dominiũ habe⸗ re poteſt.vnde ſaluatoꝛ monuit nõ eẽ ti mendos illos qui occidũt coꝛpꝰ:qꝛ aĩa⸗ʒ ledere non poſſunt. C Ad 2aeſt dicen dum ꝙ ꝓhibet ut fidelis Zᷣbat cũ infide li:pꝛopt ꝑiculu ꝓlis dedicãde ad cultum dei. tñ ꝓhibet᷑ ut fidelis diſcedat ab infi deli:ſi ante fidelitatẽ ↄtraxit:qꝛ ſancti⸗ ficat᷑ infidelis ꝓpter mulierẽ fidelẽ: ut dicitapłs. i.ad Chor̃.vij.Tale aut peri culũ vitat in ſeruitute.Et tñ in pñti ſta tu ſi añ ↄuerſionẽ ad fidẽ nõ fuit ꝗs ſub dnio ĩ fideli:nõ dʒ poſtmodũ dñio ifideli ſe Spanencurt Sicri eſt de mr̃imonio. QAueſtio.xxiij. ↄ obediẽtia paganoꝝ. O ſt Hoc cõſideran- be IjͤE n en de obedientia paganoꝝ. Circa “ Awum r. C'p vtrum pagani de iureſint ſub pape obedientia. C 2· vtrũ pꝛeter papã pa- gani ſint imperatoꝛi imediate ſubiecti. TI3· vtrũ papa iuſte poſſit dominia ⁊ iuriſdictiones a paganis auferre. C: vtruʒ papa iuſte poſſit punire paganos agẽtes legẽ nãae. C I vtrũ papa poſ/ ſit paganos cogere viuẽ lege imperiali. ¶u.:. vtꝝ papa ritũᷣ paganox dẽat tane 1lic pzꝛocedt. Peimn Ar eniʒ pa gani de iure non ſint ſub pape obe dientia:quia papa pꝛeeęeſt omnibꝰ pote/ ſtate clauiũ ligando ⁊ ſoluendo: ſed ꝑa- gani non ganinet ſoluunt᷑: cum nũq; recep erint fidem xpᷣi.poteſtas ergo dla uium non ſe extendit ad eos. S.pa⸗ pa pꝛeeſt ouibꝰ chꝛiſti: ſed pagani ⁊ alie barbare nationes non ſunt ex ouibꝰ xpᷣi quia ut ipſe dicit Jo.x.Oues mee vocẽ meã audiũt. pagani autẽ ⁊ infideles nõ audiunt vocem xpᷣi.ergo non ſunt ex oui bus eiꝰ. D ꝓapa pꝛeeſt in tota eccle ſia:ſed pagani ⁊ infidęles nõ ſunt de ec gena ao de iure nõ ſub ijciunt᷑ ſibi. In contrariũ?agriaha ce xp̃i:ſed xpᷣs plenã iuriſdictionẽ ba bet ſuper omne creaturã: cum in noĩe eius omme genu flectatur:celeſtiũ: terreſtriũ 2 inſernoꝝ: ut Naiturad Hbuͤn. . VY Hε r. dicendũ ꝙ xp̃ᷣs per paſ- . Ki ideo ſionem ſuã merun iudi- ciariã:poteſtatẽ ſuper oẽm creaturã.iut illud Matthᷣ. vlt . Data ẽ mibi oĩs pote ſtas in celo ⁊ in terra. Andęglo. dicit ſu per illo verbo: Dominabit a mari vſq;ʒ aag mare. Aide q; latũ ſit regnũ xp̃i:quia a mari vſqʒ ad mare.i.a aͤlibet fine ter/ re:vſq; ad quẽlibet finẽ terre diffundet. tam lata dilatabitur eccleſia. Nicarius qgutẽ vxp̃ᷣi eſt papa:vñ nullus poteſt ſe ſub trabhere ab eius obedientia de iure:ſicut nullꝰ poteſt de iure ſe ſubtrabere ab o be dientia dei:ſed ſicut xpᷣs recepit a pat re ducatũ:⁊ ſceptꝝ eccleſe gentiũ ex iſrael egrediens ſuper omnẽ pꝛincipatũ ⁊ po- ” Queſtio 4 teſtatẽ:⁊ ſuper omne quodcũq; eſt:ut ei genua cũcta curuent᷑:ſic ipſi petro: ⁊ eiꝰ ſucceſſoꝛibus pleniſſimã poteſtatẽ cõmi ſit: ut dicit Cyrillus patriarcha Alexã/ drinu s in libꝛo tbeHurozuin 4 . I ergo eſt dicenduͦ ꝶ Ad Pꝛeimu nie infideles poteſtate clauiũ ligati ſunt et iudicati: quia qui non credunt iam iudicati ſunt ſic poteſtate clauiũ ſi vellent euigilare ⁊ figem xpi reciꝑe poſſent abſolui. C Ad 2“eſt dicendũ ꝙ oẽs creature rationa⸗/ les ſunt oues xpi iure creationis:⁊ ſuffi cienter iure redẽptionis:quia ipſe ꝓom nibus ſufficienter paſſus eſt: ſed pagani ⁊ infideles non ſunt exouibus xpᷣi fidei adbheſione. Ange dicit glo.ſuꝑ dicto ver bo ꝙ poſtq; vpᷣs dixerat: MHon eſtis ex ouibus meis ↄſequenter inducit eos: ut eius oues efficiant᷑ym eni Augj.de nul lo eſt diffidendũ:quia qui bodię ſunt iu dei uel pagani:cras poterunt eſſe rpᷣiani Oẽs enim poſſunt eſſe oues xpᷣi ex par/ te eccleſie:ꝑ eius charitatẽ:quia ꝓom⸗ nibus oꝛat:ut conuertant᷑ ⁊ per eoꝛim poteſtatẽ quia omnibus datũ eſt velle: 7 liberũ aribitriũ quo ↄuerti pñt Ad ꝭmneſt dicendũu eſle de eccleſia po teſt in telligi triplicit. ¶C Pꝛimo iudiciaria po teſtate:⁊ ſic omnes ſunt de eccleſia boni ⁊ mali:fideles ⁊ infid eles. Quia ſic oẽs bñt vnũ deũ:ſic oẽs de iure debent habę revnũ paſtoꝛẽ qui vicẽ eius gerat. C2· imitatione ⁊ volũtate:⁊ ſic ſolũ fideles ⁊ boni ſunt de eccleſia. C ꝭ occaſiona⸗ lit er:fructuoſa vtilitate: ⁊ ſic oẽs paga ni ⁊ infideles poſſunt dici eſſe de ecclia- Dicit enim Augl.in de vera religione: q catbolica eccleſia per totũ oꝛbẽ lõge lateq; diffuſa oibus vtit᷑ ad pꝛofectus ſuos. NHam vtit᷑ paganis ⁊ gentilibꝰ ad materiã operatòis ſue Hereticis ad ꝓ/ bationẽ doctrine ſue. Sciſmatic ad do cumentũ ſta bilitatis ſue. Judeis ad cõ/ parationẽ pulchꝛitudinis ſue.Omnibꝰ tñ gre dei participãde dat ptãtem: ſiue lliſe nnone arſil inete⸗ diop Necſt lue ſguis , ſhen pin ſihe un ü ſt tegb dutt 06, deſe goli ci ſi harnt eusi leſi⸗ onin appib⸗ ſolhon lchdi⸗ ſſunt Etapte n⸗ ed nd Man tz eſtttel ro⸗ tes nte cömi Aeri, eendig infaeles iuccati: catiſunt igllare? .CAd fatione⸗ is ſufi inn hagani rhif ,dcre oneſisc atcos sn Nelin eſerpun iceper/ na yonn rhtmn velle. tCDe ocſtin cora Ne Cleiabo uſile⸗ mtglll .C2 ſeles caſons/ isit de ceeli⸗ cigo⸗ vebe bop⸗ genfann⸗ Gtithis tcsd)⸗ gtin 1 ignlo, Ormi Ar. illi foꝛmãdi ſine:ſicut pagani ſiue re foꝛ/ mandi: ſicut beretici:ſiue recolligedi ſi- cut ſciſmatici:ſiue admittẽdi ſicut iudei DOSſecundũ &rα det᷑ eni ꝙ pꝛetpapa⸗ oẽs pagani imediate ſint imꝑatoꝛi ſubiecti qꝛ illiꝰ dñio pagani ſunt imediate ſubiecti: qui pꝛeeſt omnibꝰnationibꝰ: ſj im ꝑatoꝛ pᷣeſt oĩbus nationibꝰ: ut ſcribit᷑.xi.q.i.c. bec ſiquis ſibi oẽs pagani imediate ſubdũ tur. ¶ SD. illi imediate ſubdunt᷑ pagani ſub cui? ptãte oia regna cõtinent᷑ſʒ ſub ptãte imꝑiali ois ſubdũt᷑.ut dr xxiij.q. viij.c.ↄuemioꝛ.g ipatoꝛi imediate fubij- ciunt᷑ pagani. ¶ D. pagani aliquã ꝓuin ciã occupat:ſj̊ imꝑatoꝛ pᷣeſt oĩibꝰ? puincijſ ut ſcribit᷑.lxiij.di.c.hadrianꝰ. ſub dñios impatoꝛis pagani imediate ſubduntur. ẽqꝛ imꝑatoꝛ nõ In Otrarii peſt niſi ſubiectiſ ſibi. ſy eccla oꝛat ut ſibi faciat ſubiectas oẽs barbaras nationes:nõ pagani et alie barbare natões nn bdunt᷑ imparbil. * do ꝙ ſi pagani ſubſunt Rnd 60 ꝑ ſucceſſionẽ aligbꝰregi bus xpᷣianis: ſicut euidenetr apparet de regibꝰ byſpanie et arragonie ꝗ multos bñt ſub ſe ſubiectos ſarracenos ⁊ iude/ os. Et ſicut fuit t ꝑe dã in regno ſicilie de ſarracenis nocerie.ↄſtat ꝙ tales pa⸗ gani ſüt ſub iuriſdictiõe ⁊ ptateilliꝰ reg cui ſubdunt᷑.⁊ ſi aliq eẽnt in italia:⁊ in partibꝛillis inꝗbꝰimꝑatoꝛ dñatur: ſub eius iuriſdictione ſubdunt᷑ obtẽto ꝑ ec- cleſiã ↄfirmatõis bñſficio.Si vo dicti pa gani uel barbari nõ ſubſunt regib⸗ ulpn cipibꝰ xpᷣianis:ſed regunt᷑ per reges uel ſoldanos eoꝝ: tũc pꝛobabiliter videt᷑ di cendũ ꝙ illis ſubdunt᷑ quoꝝ ſub ptãte cõ ſiſtunt: quia ois pot eſtas a deo eſt. ut di cit apłs ad Ro.xiij.⁊ Augj'.dicit ⁊ poni tur.xxiij.q.i.c.ꝗd culpat᷑:ꝙ non eſtptãs niſi a deo. uel eo iubente uel eo ꝑmitten te. Oꝛdo nãq; nãlis regiminiſmoꝛt aliũ paci acocomodatꝰẽ. Vñ ſi vir iuſtꝰ: foꝛte etiaʒ ſub rege hoĩe ſacrilego militet:re/ vige ſimatertia i cte pot eo iubete bellare.ſi vice pacis oꝛ dinẽ ſeruat ⁊ qð ſibi iubet uł nõ eẽ õ dei beccchri certu eſt.uel vtrũ ſit certù no ſicut Augl. ibi dicit. z8 d & l decre . Eẽ do oꝙ illð decre Ad pꝛmũ &okiinale rẽ pᷣeſſeoĩbꝰnatiõibꝰ ſj potiꝰ riũ.Dicit eni:Aolumꝰqꝙ oẽs nr̃e iuriſdictõi ſubie cti:Romani franci ⁊ alij diuerſaꝝ ꝓuin ciaꝝ ꝗ ſpalit᷑ noiant᷑ ut hoc decretu ſer- uẽt. Vñ illud ſtatutũ nõ ſe extendit niſ ad ſubiectos ſuo imꝑio. C Ald oĩa regna ſunt ſub ptate iꝑator q;tu ad ꝓtectionẽ:⁊ illoꝝ dutaxat ꝗ eiꝰiuriſ-/ dictioni ſubdunt᷑. Qñq; eni in gnali ſer mone qdã tacit excipiun᷑. C Ad 3ẽ do imꝑatoꝛ pᷣeſt oibus ꝓuincijs ſue iu riſdictõi ſubiect. Ael põt dici oibꝰ ꝓuin cijs pᷣeſſe:qꝛ ſpãlit᷑ pᷣeſt italie:q ꝑꝑ pᷣemi- nentiãptatis ⁊ dignitatis pot dici dña ꝓuinciaꝝ:rõne cuiꝰimꝑatoꝛ dñs mundi eſſe deſcribit᷑ eo ꝙ Romanoꝝ rex nun- cupat᷑ ⁊ Roma caput mudi appellat᷑. .3i1 i ſic ꝓcedit᷑. Ar ternu enil papa iu⸗ ſte poſſit dñia ⁊ iuriſdictões a pa ganis auferre:qꝛ iniuſtũ ẽ ꝙ ſeruꝰdnet᷑ B pagani cũ ſint infideles:Pui ſũt pcti in fidelitat oĩs eni ꝗ facit pcti fuꝰ cpcti. iuſte dnari nõ pnt. ¶ S. infideles me rent rõne ifidelitatis ptãteʒ ⁊ libertatẽ amittere.iux illud.lxxiiij.di.c.vbi iſta.i uilegiu merẽt amittere. g pmiſſa ſibi ab utunt᷑ ptãte. Juſte ᷓͤ papa põt dũium ⁊ iuriſqictionẽ ab eis auferre. ¶ S. eccla nõ põt errare ſ eccleſia perſequit᷑ ipſos mfideles et impugnat eos. iuſte ᷓ papa ah ers vominiu auferre boren⸗ D Itr eqꝛ bñficiõ na⸗ n ₰ 1 Rture non ſubtra bir᷑ alicui ꝑꝑ pctm:ſʒ dñiuʒ ⁊ iuriſdictio vniꝰ ſupꝛa alteꝝ ẽ bñficiuũ nature: non ſubtrabendũ eſt tale beneficiũ ab inſi· delibus pꝛopter infidelitatẽ. H Kñd co dicendum ꝙꝙ fm pbilo⸗ EEOphbu: deſt polliti. Oo miniũ vnius ſupꝛa alteꝝ iuter beneficia Ar. naturalia cõputant᷑. Suũt eni ut ait illi nãliter dñiqui itellectu vigent ⁊ mente pꝛouidere pñt.Illi vᷣo ſunt naliter ſerui qui viribus coꝛꝑalibus pollẽt ⁊intelle⸗ ctu deficiũt.vnde ibi ↄcludit ꝙ idẽ expe dit dño ⁊ ſeruo. Mã dño expedit ut ſibi ſeruiat cũ deficiat viribꝰ:et ſeruo expe/ dit ut aliis ſeruiat ⁊ ab alio dirigat᷑ cuʒ deficiat intellectu. Bñficia vᷣo nãlia nõ ſolũ a fidelibus:veꝝetiã a demonibꝰſub tracta non ſunt. Hã ut dicit glo.ſuꝑ illo verbo apłi.i.ad Chorl.xv. Cũ tradide rit regnũ deo ⁊ patri:⁊ cuʒ euacuauerit oem pꝛincipatũ ⁊ ptãtem ⁊ virtutẽ:tũc finis.dũ durat mudus angeli angelis 7 demones demonibus: ⁊? hoĩes boibꝰ pꝛeſunt. Oꝛdo pꝛincipandi cũ ſit bene ficiũ nature:oĩ buane creature ↄceſſum necper papã:nec ꝑ alios reges xpᷣiano rũ ab infidelibus ſubtrahendũ eſt:cum deus cuius iudiciũ eccleſia imitat᷑:talia bñ ficia nature oibꝰ bonis ⁊ malis lar/ giat᷑.quia ſolẽ ſuũ oꝛiri facit ſuꝑ bonos et malos: ⁊ pluit ſuꝑ iuſtos ⁊ iiuſtos: ut dicitur Matth.y. do:ch infig 1* ergo e do: ꝙ infide Ad P umugk ſunt ſerui ſerui tute peccati.⁊ iõ amittunt ptãtem ⁊ li⸗ bertatẽ gratie:cuiꝰ pꝛiuatio eſt peccatũ Et ſi dicatꝙ oĩs vita ⁊ actio infid eliũ eſt peccatũ:ut dicit glo. Augj.Ro. xiiii. Verũ eſt de bis que fiunt ab ipſis infi-⸗ qelibus ex ipſa infidelitate:ut ſi in fide les veſtiant nudũ ⁊ paſcat eſurientẽ in bonoꝛe idoli quod adoꝛãt:talis int entio quia infidelis eſt:ſi a radice infidelitat pꝛocedit:illa bona/facit mala ⁊ peccata Sed ſiinfideles paſcat eſurientẽ ⁊ veſti ant nudũ ex quadã nãli pietatetalia ſut bona ex genere ⁊ ſũt bñ facta:qꝛ bõa in tentione: q;uis nõſint meritoꝛia eterne vite:qꝛ fiunt ſine charitate. VUñ multa poſſunt poſſidere iſideles ſine peccato. 7 multa agere ſine peccato C Ad ſecũ qu eſt dicẽdũ:q infiqeles merent᷑ amit tere ptãtem ⁊ libertategratie:nõ autẽ Qneſtio ſubtrabit᷑. C Ad tertiũ eſt dicendu: q; eccleſia ꝑſequitur ifideles xpſᷣianos im pugnantes:uel iura eccleſiaſtica ⁊ iura noſtra tyrãnica rabie occupãtes: ⁊ mul ta turbulẽta cõtra xpᷣianos attetantes In talibus eni caſibꝰ iuſte papa poteſt ab eis dominia et iuriſdictiones aufer- re.⁊ licitũ bellum eis indicere.Sʒ ſi ipſi ſarraceni ⁊ infideleſ xpᷣanos non perſe-⸗ quant᷑ nec aliud turbulentũ cõtra xpᷣia- nam fide attẽtare pꝛeſumant: ⁊ cũ xpᷣia nis velint pacifice cõuerſari: nõ debent eis tolli illa que ſine pctõ pñt poſſidere. ſicut videt᷑ notare glo.xxiii.q.viii.c.diſ/ * par nimmum eſt. S 6 ſic pꝛocedit᷑ quarti Videtur eni qꝙ; papa iuſte punire non poſſit agentes contra legẽ nature. Scribi eni ad Ro. pᷣ.Quicũq; enĩ ſinelege peccauerut ſine lege peribunt.pagani ergo non ſunt per papã puniendi tanq; tranſgreſſoꝛes ali cuiꝰ legis. Pꝛeterea papa nõ põt iu/ dicare niſi ſubiectos ſibi: ſed pagani nõ ſunt ſibi ſubiecti:ergo per papam iudi/ cari non poſſunt. Poeee⸗ lex natu⸗ re ẽ lex oſcie:iux᷑ illud aplłi. Teſtimoniũ reddente illis cõſcientia ipſoꝛũ:et inter ſe inuicẽ cogitationum accuſantiuʒ uel defendentiũ per opus legis:ſcriptuʒ in coꝛdibus ſuis. Sed iudicareſm ↄſcien- tiam interdicit᷑ pape:et cuilibet bomini in pñti vita:iuxta illð apłi.i.ad Chorj. iiii. Yaq; nolite ante tepus iudicare. In cõtranũ tehekavi⸗ eO cari? xpᷣi ẽ i ter ra:ſed deus iudicauit ſodomitas agen/ tes cõtra legẽ nature. Geñ. xviii.ergo ad papã ſpectat puire paganos ⁊ alios barbaros agẽtes contra legem nature. Keſponqeo?nunn, ſens tripler ẽ lex: Eterna:Maturalis:? Hoſitius.Lex et᷑na nec ponit᷑ nec depõit — ptãtem nature.iõ oꝛdo naturalis regi/ minis qui eſt de lege nature: ab eis non Ar. Lci niurte st⸗ ſeinit ſſicast hito fatogn nain Kbne torde ſerme ade ndch lan ſaeb n lie lll lis fegi beis non ſenclĩ lanos imn int ir es dmul ttitantes poteſt nes auſc⸗ Gipe nonperſ⸗ otrarhi⸗ 2 d de no debant hoſſiher, viicd⸗ iegvucif aaren ſtegenes niadho⸗ erütſne ſuurper ſoꝛes oli ipotiu⸗ anird anmwei⸗ ler nan cſtinoni zürerinte vtiy0 pain Ar. Lex vᷣo naturalis ponit᷑ ſed non depo⸗ nitur:ſed lex poſitiua ponit᷑ ⁊ deponit᷑. Legis igit᷑ eterne ⁊ diuine papa debet eſſe imita toꝛ:qꝛ ab ipſa ois lex ⁊ omnis iuſticia deriuat᷑. Añ Augl.i.de libero ar bitrio: ꝙ lex eterna eſt ipſa ſůma diuina ratio:qua iuſtũ eſt ut oĩa ſint rectiſſima ⁊ oꝛdinatiſſima: cui ſemꝑ obtẽperandũ eſt: 'm quã oĩs lex recte fert᷑ recteq; mu tãtur:de qua lege ſcribit᷑ Pꝛouer.xviij. Per me reges regnant:⁊ legũ cõditoꝛes iuſta decernuũt. Legis vᷣo naturalis: pa- pa debet eſſe obſeruatoꝛ no enim poteſt ipſam mutare:qꝛ ſicut ab ipſo nõ ponit᷑: ita ab ea nõ deponit᷑: ſed imediate talis lex a deo menti ronali impꝛimit᷑ necſi⸗/ biper legẽ nec ꝓpbetas qdicit᷑ſed po⸗ tius aſſentit᷑iuxta illud Math.vij./ DOia quecũq; vultis ut faciãt vobis boĩes: et vos facite illis:hec eſt enim lex ⁊ ꝓphe te:ſed legis poſitiue papa debet eſſe la- toꝛ ⁊ imutatoꝛ pꝛo tepoꝝcongruẽtia:qꝛ ſicut ab ipſa ponit᷑ ita ab ipſa deponipo teſt. Quia igit᷑ legis nãlis papa dʒ eẽ ob ſeruatoꝛ:oes paganos ⁊ tranſgreſſoꝛes talis legis iuſte põt punire. Nam vnuſ/ quiſq; iuſte pot puniri ꝓ trãſgreſſione il lius legis quã recipit:⁊ quã ꝓfitet᷑ obſer uare. alit᷑ m Augl. queq; nia ferri nõ põt niſ ſit cõuictus uel ſpõte confeſſus. Pagani vᷣo ⁊ oẽs barbare nationes per lege diuinã veteris uel noui teſtamenti conuinci nõ pñt. Hec ꝑ legẽ poſitiuã cuʒ neutram recipiant. VUnde ſicut per legẽ naturequã cogunt᷑ ꝓfiteri ↄuincipoſſut ita per ipſam poſſunt iuſte puniri. ar eẽ puniendos ꝓ trãſgreſſione legis natu re.ſed vult ꝙ ſicut peccauerint ſine lege ſcripta quã nõ receperũt ſic iudicabuut᷑ nõ ꝓtrãſgreſſione legis ſaipcc ꝓtrãſ/ greſſioue legis nature. C Ad ꝛmeſt dðᷣ: ꝙ pagani nõ ſſit ſubiecti paꝑe de facto ſed de iure:qꝛ de iure nulla rõnalis crea tura põt ſe ab eius dñio ſubtrabere:ſicut Geſt do ꝙ apls nõ d Peimu vult paganos non vigeſimatertia v nec a dñio dei. Vñ cũ trãſgreſſoꝛes leg nature deuoluunt᷑ ad iudiciũ pape:iuſte poteſt eoſpunire. ¶C Ad qꝭʒveſt dð ꝙ pa pa nõ iudicat de interioꝛi ↄſciẽtia:ſj de etterioꝛi opeꝝ euidẽtia:õ que ſi lex na⸗ turalis reclamet:ipſo facto conuincunt᷑ eſſe puniẽdos:qꝛ euidentia patrati ſcele ris nõ indiget cla moꝛe accuſatoꝛis. Anñ ſuꝑ illo ?bo Geñn.xviij.lamoꝛ ſodomo rum venit ad me.dicit glo. Greg. Ma⸗/ la pꝛoximoꝛum noſtroꝝnon pꝛius iudi- cemus qᷓ; videamus. .M BViget᷑ enim ꝓ papa non poſſit cogere paga⸗ nos ꝙ viuant lege imꝑali:quia illiꝰlege vnuſgqſq; debet viuere cuius ptãti ſub9/ ditur: ſed nõ oẽs pagani ſubdunt᷑ pote/ ſtati imꝑatoꝛis ut ſupꝛadictũ eſt. Mõ ẽ cogedi ſut ꝑ papã ut viuãt ſm imperia- lem legẽ. ¶ ¶D.ponit iuriſcõſultꝰ ꝙ im-/ peratoꝛ ſtatuit ꝙ pagani ⁊ barbari ĩ cõ trabẽdis nuptijs nõ tenent᷑ facere nu⸗ ptialia inſtrumẽta. non tenent᷑ viuere pm legẽ imperialẽ. ¶ Pꝛeterea pagani ⁊ barbari nõ pñt puniri pena ſpũali qus ꝑpuniunt᷑ xpᷣiani cũ ſint extra eccłlam:nõ & eode mõ debet puniri pena tꝑali ta- ar⸗ in legibus qua puniunt᷑ vFisn⸗ . Mmeontrariuz eſta: page In contrarinz niibfige les nõ debent eẽ magis exẽpti q; xiani tũc enim eoꝝ infidelitas pᷣſtaret eis pa- trociniũ:nõ ſuppliciũ. Cũ g lex pꝛopter trãſgreſſoꝛes ſit poñta:cõueniens eſt ꝙ illa lege regantur:que ſua virtute coacti ua tranſgreſſoꝛes punit. “ KRñdeo dð qꝙ cũ dicẽte apło ad ERo. xiij. Ois ais ptãti⸗ bus ſublimioꝛibus ſubdita ſit:oueniens eſt ut ꝗ ſubdunt ptãti alicuiꝰſubdant᷑ le- gi q ꝑ ptãtem illiꝰ fert᷑.vñ ſi pagani uel barbari ſint ſubiecti aliquibꝰ regibꝰ ſeu pncipibꝰxpᷣianis:dignũ eſt ꝙ debeantvi uere iure ⁊ legibꝰ quibꝰviuũt ſubiecti eiſ deʒ regibꝰatq; pᷣncipibꝰ:ſeruatis tũ eoꝝ ritibꝰ ⁊ obſeruantijs ſᷣm moꝛẽ ſuꝑſtitio nes eoꝝ:nõ enim tenent ipſi pagani uel barbari aliqd facereqð eoꝝ ledat ſuꝑſti tionem:qꝛ ſicut nec coplendi ſunt ut cre dãt:ſic nec cogẽdi ſunt ut ſeruent que ſi des catholica mandat ſeruari.ne tñ ali quid poſſint facere eoꝝſuꝑſtitione dam nabili quod vergat in confuſionẽ⁊ irre/ uerentiã fidei xpiane:ↄgruũ ẽ ut lege il la regant᷑q oibus cõmuniter imponitur mñ seſt dcendũ ꝙ ſiẽ Adqᷣ Palmiu nar poteſtates ſic variant᷑ leges. Exiſtentes eni in vna ciuita te uel regno:ſubdunt᷑ legibꝰilliꝰci- uitatis ułilliꝰ regni:nõ alterius niſi vnꝰ rex uel pꝛinceps eſſet ſub dominio alte/ rius:vñ pagani qui eſſent ſub ptãte im/ perij:lege imperiali debẽt viuere:⁊ ſub/ iecti alioꝝ pncipũ illis legibus debẽt vi uere quibꝰviuũt alij eoꝝ vaſalli. 2meſt dicenduũ ꝙ illa ſolẽnitas inſtrumẽ toꝛum in nuptijs cõtrabendis: requirit tm infidelibus qui nõ poſſunt contrahe re matrimoniũ niſi cuʒ vna. Pagani vo ⁊ barbari poſſunt plures a ccipere ſᷣm ri tum ⁊ ſuperſtitionẽ ipſoꝝ Añ ad ipſam ſolenitatẽ inſtrumentoꝝ dotaliũ non te nẽtur:quia ſic nõ ſubdunt᷑ pꝛincipibꝰxpᷣi anis in ritibus ⁊ ſuperſtitionibꝰeoꝛum: ita non ſubdunt᷑ in nuptijs contraben⸗ dis ⁊ i ſolẽnitatibus in matrimonijs fa ciendis. Ad ꝭeſt dicendũ ꝙ paga- ni ⁊ barbari nõ poſſunt puniri pena ſpi/ rituali:eo ꝙ ſi paganus percuteret cle/ ricum non incideret in canonẽ late ſen/ tentie.cum ſit extra eccleſiã:poſſent ta/ mẽ puniri pena ſpirituali pꝛincipes xpᷣi ani.ſub quoꝝ dñio ipſi pagani exiſtunt: quia poſſent excõmunicari ſi eos nõ pu⸗/ nirent pena pecuniaria uel alia pena cõ digna tatata ab eccleſia. Si vo dicti pa gani exiſiant ſub ſoldano uel ſub aliquo alio pꝛicipe infid eli: debent viuere bm ri tus ⁊ obꝰuãtias ac ſtatuta illoꝝ. — 7 ſic pꝛoceditur. D ſextũ ůderer euin⸗ CAd Queſtio vVvyi ꝙ papa ritũ paganoꝝ tolerare nõ debe at:quia qui poteſt pꝛobibere peccatũ et non pꝛobibet conſentire videt᷑: ſicut di- cit glo.ſuper illo verbo ad Ro.i. MNon ſo lum qui faciunt:ſed etiã qui conſentiunt facientibus:digni ſunt moꝛte pagani er go in ritu eoꝝ infid elitatis tolerandi nõ ſunt. C“ Pꝛeterea papa ab omni ſpecie infidelitatis potiſſime debet cauere: cũ pꝛo ſolo hereſi ipſe ſit deponendus:ſʒ ut ſcribit᷑.lxxxiij.di.c.erroꝛ. Hon caret ſcru pulo ſocietatis occulte qui maniſfeſto fa cinoꝛi deſinit obuiare. Ritus ergo paga noꝛum papa tolerare nõ debet cum poſ- ſit eis obuiare. C Pꝛeterea peccatũ ido latrie ⁊ peccatũ cõmiſſũ contra legè dei A2 foꝛtius eſt qᷓ; bfocti cõmiſſũ cõtra le⸗ ed peccata cõmiſſa contra gem nature: legẽ nature deducta in publicũ.ſtatiʒ ꝑ papã punienda ſunt ut ſupꝛa dictũ eſt.g ſimiliter peccatũ idola trie ⁊ alias ſuper ſtitiões paganoꝝ papa nõ dʒ tolerare: * „ ſed ſtatim punire. In contrariñ Aute rius dei: ſed deꝰ multa mala tolerat in pꝛeſentique in futuro per eiꝰiuſtitiã pu/ nient᷑: ut dicit Augj.ergo eodem modo papa debet tolerare. q 'm Greg!. in pa⸗ 19 60 ſto.eccleſia quaſi quind modis debet ſe habere in coꝛꝛectionevi „ cioꝛum. ¶pᷣper diſſimulationẽ. C 2: per maturã toleration᷑. ¶ zyper ſubti lem inueſtigationẽ. ¶per durã incre patione ¶.per ommmodã extermi- nationè. C Imitat᷑ eni eccleſia iudiciũ dei qui multa mala in pꝛeſenti diſſimu/ lat.multa matura tolerat:multa ſubtili inueſti gatiõe ad lucẽ deducit. multa vᷣa duris flagellis foꝛtiter increpat. multa vo oĩmode exterminat.vñ ſi papa vide at conuerſationẽ paganoꝝ pꝛodeſſe fide libus:uel pꝛopter ipſoꝝ conuerſatione, uel ꝓpter ipſoꝝxpᷣianoꝝ diſſid ij ⁊ alioꝛũ maloꝝ vit ationẽ poteſt ⁊ dʒ eoꝝ ritũ et ———————— i Matts futyno fulanea ſoltet irati in aln Mbe⸗ En i I renodede hercgtüg ch ſaut di⸗ oi. onſo vonſentunt e gagenicr olandin bnnni ſpee t alare ci endus ut ncaretſcru anieſtofs ergopagt taumpo⸗, Ncatüid⸗ malegede ſäcöml⸗ niſtanm iciſrid 1ei s Alius ſyer tolerare: guinpe 1cſtvies⸗ Nerar in Kitüäps, len mol⸗ g inpr⸗ nuin AMN her iti Muräincte eterm, ia idian jdiſtinn/ Utaſubeſ multa ſe lt, nin pape G beſeſte rtineh i rlen op ſiis ſuperſtitionẽ tolerare: alias dʒ omnino vitare:potiſſime tunc iam fidelibꝰmulti plicatis nõ expedit ritũ paganoꝝ ⁊ alio rũ infideliũ cũ fide xpᷣiana admiſceri. Ad pꝛimũ dᷣeſt igendu w ſn 2 bbr perſtitiõi pagano rum nõ eſt conſentiendu ſed ẽ aliqñ diſſi mulandũ uel ſapient tollerãdũ.quia aliq foꝛte maioꝛa mala fierent per eoꝝ exter mina tiõeʒ. Et aliqua foꝛte maioꝛa bo na impedirent᷑: pꝛopter que duo multa mala deꝰ? permittit in vniuerſo fieri que ꝓbibere poſſet. Et ꝑ boc patet ſolutio 2d 2 etz e⸗ ¶ Queſtio viceſimaquarta De obediẽ tia iudeo ,. conſiderandũ ẽ Eindexe obediẽtia iu deoꝝ Circa qð querut᷑ decẽ. ¶ ' PDPrimo utru papa debet üiugeos cogere ad ſuſcipiedu fidem. ¶2ꝛ? vtrũ papa debet iudeos cogere ad dimittendũ iudaiſmũ. 3: vtꝝ papa iudeoꝝ filios eis iuit debeat face re bapti; ari. ¶C Alvtrũ papa debeagt iu deos cogere ad laboꝛãdu manibꝰ ¶ 5· vtrũ paꝑa debat iudeos puare oĩ agmi niſtratiõe officioꝝ ſuꝑ xpianos. C . vtrũ papa debeat iudeos pꝛiuare ut nul lum dominiũ ſuper xpᷣianos bhabeant. ¶C2.vtrũ papa debeat permittere xpᷣia nos cum iud eis conuerſari. ¶ S:vtrum papa debeat iudeos punire pena ſpiri⸗ tuali qua xpᷣianos punit. ¶C 9· vtruʒ pa pa debeat permittere iudeoꝝ oblatiões ⁊T elemoſynas recipi a firelibus. C10. vtꝝ papa debeat permittere ꝑ xpianos pncipes aliqs exactiones in iudeoſ fieri 2☛ Pelinintk Zigetur eniz ꝙœ papa nõ debeat cogere iudeoſ ad fidem ſu ſcipiendã. Quia nemo cogẽ qus eſt ad illud ad qð inutiliter cogitur: ſed ad fidẽ ſuſcipiendã nemo vtilit᷑ cogi tur cum deus aſpernet᷑ coacta ſeruitia: ut Gregj. dicit:ad fidẽ ergo ſuſcipien dã vigeſimaquarta — iudei cogẽdi no ſũt. C S. ſm Aug cete ra põt hõ nolẽs:cred erę aũt nõ niſ va/ lẽs:jvolũtas coginõ põt.nõ iudei ſũt ad credendũ cogendi. S.ſcribit.xlv. di. c. de iudeis. Pꝛecipit ſca yynod?nemi⸗ ni deincepsvim ad crededũ inferre:nõ S violẽtia ſed liberi arbitrij voluntate ut conuertantur:iudei ſuadendi ſunt. ein ritrarin eas ſcribit En ₰B n C0 trariua xiiij.exi cito i vias ⁊ ſepes ⁊ cõplle intrare ut iĩpleat᷑ domꝰ? mea.ad impledã g eccliamq ẽ do mus dei ad quã per fidem intrat᷑ cõpel⸗ lendi ſunt homines ⁊ cgenht. 4 . . &α . dò ꝙ aliꝗ rñũdẽt ad iſtũ Rnd e0 articulũ tali diſtinctiõe 5p̃miſſa. Infidelin qꝗdã ſũt ꝗ nunq; ſuſce- perũt fidẽ:ſic gẽtiles ⁊ iudei.et tales ut dicut nullo mõ ſunt ad fide cõpellẽdi ut credãt:qꝛ credere volutat ẽ.Alij vo ſut infideles ꝗ qñ q; fidẽ ſuſceperut: ⁊ eã ꝓfi tent:⁊ taleſ ſut coꝛꝑalit cõpellẽdi ut im pleat qð ꝓmiſerũt:⁊ teneãt qð ſełſuſce- perũt:ne nomè dñi blaſphemet ⁊ xpᷣi fi des vilis acↄteptibilis hẽat᷑. Iſta autẽ rũſio ſatis pot colligi ex decreto ſupꝛa al legato · xlv.di.c.de iudeis. Aeꝝqꝛ paulꝰ gꝗ oib plus laboꝛauit pena coꝛꝑis qd cre dendu euaãgeliũ coact?mtrauit:qð nũ qᷓ; crediderat:ſʒ foꝛtit᷑ ipugnauerat: ſic ex- pᷣſſe dic Aug.ad bonifaciũ comitẽ.⁊ po nit.xxiij.q.vi.vbi ait.ſciſmatici:q dicũt Cuixpᷣs vnq; vi intulit quẽ cogit: Ecce bñt aplin paulu in q̊ agnoſcat xpᷣm pꝛiꝰ cogentẽ:poſtea docentẽ:pꝛiꝰ feriente:po ſtea ↄſolgntẽ:iõ puto abſq; pᷣiudicio ðð ꝙ ulqrit de facto uel de mõ fiedi.ſi xo qrit᷑ de facto ita ꝙ alig ad fidẽ ſuſcipien dã violẽtia cõpulũ ſũt:ſñi talvioletia fuit abſoluta:nõ ſut cogedi ipſa tenere. ſi vᷣo fuit mixta ⁊ ↄditionalis:fidẽ ſuſceptaʒ tenere cõpellẽdi ſũt:qꝛ bin Aug.volutas coacta volũtas ẽ. Et ppᷣ.s hoc ꝓbat.iij. Etbi .ſed ſi querit᷑ de mõ ſiẽdi:puto ꝙ ſi ſperetur aliquoꝛuʒ infidelium cõuerſio per terroꝛes ⁊ flagella compellẽdi ſunt. Ar. infundere ſit ſolius dei:ſed ad conſenti- endu ⁊ obicẽ nõ pꝛebendũ ꝑ obſtinataʒ volũtatẽ. Mã in cõuerſione infideliũ ec/ cleſig d ebet dei iudiciũ imitari: ſed de⸗ paulũ eccleſie ſue ante fidẽ vaſtatoꝛeʒ;: poſtea o magnũ edificatoꝛẽ:nõ ſolum voce cõpeſcuit:veꝝetiã ptãte ꝓſtrauit: atq; inſidelitatis tenebꝛis ſeuiente; ad deſiderandũ lumen coꝛdis ut ſurgeret pꝛius cecitate coꝛꝑis ꝑcuſſit:ſicut dicit Aug'.ad bonifaciũ. . Ad pꝛimũ gͤ eſt do:ꝙ nõ cogit᷑ inutiliter:imo valde vti/ liter. coacta eniſeruicia nõ ex coactiõe ꝛocedẽtia:ſed ꝑ coactionẽ voluntarie ſubſequetia deus nõ ſpernit ſed diligit. AVñ dicit Grego. Sibonũu ad quod ma li cogũtur ſemꝑ iuiti toleraret ⁊ nunq; voluntarie ſeruirent: inutilit cogerent ad illud. Sed qꝛ flagellis tribulationuz mali cogunt᷑ a malo diſcedere:⁊ ad bo/ nuʒ pꝛouocant᷑ iõ vtilit cogit᷑:qꝛ timoꝛ ſeruilis recedit ⁊ timoꝛ caſtꝰet filialis ſuccedit. Ad 2 eſt dð : ꝙ voluntas ad credendũu non cogit᷑ ſed qñq; ut con ſenſus ad credendũ adueniat ꝑ penas ⁊ flagella iducit᷑. VUñ dicit Aug ad do natu pᷣᷣꝛu. Si neminẽ eſtimas cogeẽdũ ad bonũ: attende quid dixit apłs. Qui epᷣatũ deſiderat:bonã opus deſiderat:⁊ tñ tam multi ut epatũ ſuſcipiant tenẽt᷑ inuiti pꝛoducunt᷑:includũt᷑: patiũt᷑ que nolũt mala tanta:donec eis adſit volũ tas ſuſcipiendi onus boni oꝑis.¶CAd m E d: ꝙ illud decretũ intelligit᷑ nulli eẽ inferendũ coactione abſoluta:nõ aũt de coactione mixta uel cõditõnali:ſicut cu quis pꝛouücit merces in mari tꝑe tẽ/ peſtatis. Ael põt dici ꝙ nemini facieda eſt violẽtia ut coacte credat:ſed põt ſie rivioletia ut cõſenſus cõueniat quate/ nus voluntarie credat. =ð 2 ſonnAſßfſic pꝛoce Dſecundũ dore tur eni ꝙ papa debeat iudeos co gere ad dimittendũ iudaiſmũ:qꝛ qð fuit Non quidẽ ad fidẽ ſuſcipiendã: cũ fideᷓʒ repꝛehenſuʒ in petro: repꝛebendẽdũ eſt in papa qui ẽ ſucceſſoꝛ eius: ſed iudai ca re fuit repꝛehenſuʒ in petro ad Galłii. Cũ vniſſet enĩ cephas antiochiã in fa⸗ ciem ei reſtitit paulꝰ: quia repꝛebenſibi lis erat. Mõ ergo papa debet iudeos ꝑ/ mittere iudaigare. ¶⅓ Pꝛeterea ſuꝑ illo verbo Matth.xxiii. Ae vobis ſcribe et phariſei qui circuitis mare ⁊ aridã ut fa ciatis vobis vnũ ꝓſelituʒ: dicit Oꝛige. Quicũq; pꝰſaluatoꝛis aduẽtũ iudaigãt docent᷑ imitari affectũ eoꝝqui dixerunt illo tpe: Crucifige crucifige eũ. Sed pa pa nõo debet eẽ xpᷣm crucifigentiũ imita toꝛ ſed potius extirpatoꝛ. nõ debet ꝑ/ mittere iudeos iudaiz are. ¶ Pꝛeterea quicũq; dat cãm peccandi ipſu becearn cõmittere videt᷑.ſed pctm ẽ iu Scribit᷑ eni ad Gall. v. Ecce ego paułꝰ gikare. dico vobis qm ſi circũcidimini cpᷣs vo- bis nibil pꝛoderit. Papa ? nõ debet da re cãm iudeis iudaicandi. In contrarii eſtas ſcri- J n C0 ntrarimm bit ex de in deis vbi dỹ ꝙ ſicut legalis diffimitio iu⸗ deos non patit᷑ nouas erigere ſynago⸗ gas.ita eos ſine inquietudine veteres babere permittin.. Knd c0 Dicenduʒ ꝙ ſicut dicit I Augẽ in li. de vera reli giõe. Fides catholica vtit᷑ iudeis ad cõ parationẽ pulchꝛitudinis ſue.qꝛ ex boc ꝙ iudei ritus ſuos obſeruãt in ꝗbus p̃fi gurabat᷑ veritas ſidei quã renemꝰ.iſtud donũ puenit ꝙ teſtioniu fidei noſtre ba/ bemꝰ ab hoſtibꝰ ⁊ quaſi in figura nobis repñtat᷑ quod credimꝰ.ut ſint ipſi falla- ces pꝛo ſe ⁊ veraces pꝛo nobis ⁊ ↄtra ſe ut dicit Aug. Et io pᷣcipit eccla. ex de iudeis.c.ſicut. nullus xpᷣianꝰ eoꝝ quẽ libet ſine iudicio terrene ptãtis:uel occi dere: ulvulnerare:uel ſuas pecunias au ferre pᷣſumat:aut bonas q̃s bhactenꝰ ba buerũt ↄſuetudines ĩmutare:pᷣſertim in feſtiuitatũ ſuaruũ celebꝛatione:quiſq; fu ſtibꝰ uel lapidibꝰ eos nullatenꝰꝑturbet. N. neelt ivei lerunt“ turpit inenge⸗ fuſene 90 henin⸗ glubue gelod ſuitigu⸗ gubos eoinc⸗ chantin ſeſtde Ciniud ſtn ſitcnd inperc Mbeit cal ſeu gtir rino pore yteo lin ſa hecſe gbeccl puerti beneft oblige ot . ſos e use (cden I bengid Sſcliugae aGelbi tochii inſz⸗ repechenbi betideos⸗ neraͤſp i cboͤſebeet 1artitſ⸗ detige. etüiuteſeit guidemmt cei. Setn gentiüintt nodcherh, Cper ena nk ittigte lde pnien nödche NNo 0/ literbei fintio i⸗ re nago⸗ ne ees Pfautden en Mus ℳα gafe Gqbus noſtteba⸗ gnobis tipſifi⸗ i 1 te acldin . itise N Zhum eftnin ecnſit Mante Ar. neq; aliquis ab eis co acta fuitia exiga niñ que ipſi tẽpoꝛe pᷣterito facere cõſue uerunt. Syn agoge vo ipſoꝝ ſi deſtruan tur:pñt abſq; dictione ipᷣas reparare in eadẽ qualitate ⁊ mẽſura ĩ qua pꝛius fuiſſe noſcuntur. Ad pꝛimu azoenagades geE III petrus nõ fuit rep henſus a paulo iudaiando coꝛa iudeis quibus licitũ erat iudai?are nondu euã gelio diuulgato: ſed ideo repꝛehenſus fuit: quia coꝛam gentibus iudaizabat: quibus licitũ non erat legalia ſeruare:⁊ — ideo incaute agebat:qꝛ mgersgis indu cebantur ad iudaigandũ. Ad ſecun- — dũ eſt dicendu ꝙ papa nõ imitat᷑ iude- osin iudaiſmo:ſj tolerat eorum ritũ ꝓ- pterrõnem dicta. C Et eodẽ modo re ſpõdendu eſt ad tertiu: quis no dat eis cãm peccãdi ſed ꝑmittit ſolũ:ſequens in boc dei iudiciũ:qui multa mala ꝑmittit ꝓpter aliqua bona que ex illis ſua mira bili ꝓuidentia eliciuntur. “ Dirertium ceit punl e n eger BLeittii mSider eni minus oium: ſed ſub tutoꝛibus ⁊ acto⸗/ rib eſt vſq; ad p finitũ tẽpꝰ a patre.Ad papa aut nõ ſpectat lege nature inſtitu ere uel ponerc.ergo ad ipᷣm non ſpectat ipſam deſtituere uel deponere. mñ erso ẽ dicendũ q; Ad pꝛimũ direndu e uel regenerantvolutate parentu poſtq; wvwv papa inuitis parẽtibus debe at iudeoꝝ filios facere bapticari:qꝛ pue rinõ ſaluant nec regenerant᷑ voluntate parentu: ergo eoꝝ voluntas nibil facit vt eoꝛũ filij debeant bapticari vel non. ¶ HS. in articulo moꝛtis nulli benefici um ſalutis ẽ deneganduʒ: nec heretico nec ſciſmatico:nec excõic ato:nec pᷣſciſo ab eccleſia.ergo ſaltẽ in articulo moꝛt puer iudeoꝝꝑ fideles ꝑſonas baptiſmi beneficiu eſt conferendum. D. pueri obligant᷑ ad penã culpe ex opere alioꝛũ ergo alioꝝ oꝑatione pñt ſaluari ⁊ bapti cari. C S. magis eſt de iure naturali matrimoniũ q; cura paternalis erga fi lios:ſed ibi diſpenſat eccieſia rõne in ſi⸗ delitatis:ergo ſilr debet diſpen ſare i b· ☛ In contrariua Auumi nus cõtra epiſtolã Füdamenti: Ego nõ crederẽ euangelio ſi nõ crederẽ eccleſie vigeſimaquarta,. Sed eccdeſia nõ legit᷑ talẽ oſuetudinem ba buiſſe: ut iudeoꝝ filios baptizaret iui tis parentibꝰ. Ergo iſtud faciendũ nõ ẽ Wer dicendu ꝙ ſicut dictu, Rndeo eſt ſupꝛa in bis que per ſcripturã ſacrã nõ inuenit aliquid certũ ↄſuetudo eccleſie ⁊ maioꝛũ ꝓlege ſeruꝗ ga eſt. Eccleſig aut nuſq; legit᷑ taleʒ cõ ſuetudinẽ hunſe ut iudeoꝝuel alioꝝ in- fideliũ filios inuit parẽtibꝰ faceret ba- ptizari: Etiã tepoꝛe imperatoꝝ chꝛiſti/ aniſſimox: ut coſtantini ⁊ alioꝝquoꝛuʒ fauoꝛe ſumi põtifices ⁊ epi qui ꝓillo te poꝛe fuerunt: potuiſſent tale ↄſuetudi- nẽ in eccleſiavniuerſalit iducere. ¶ Sʒ an nunc papa poſſit inducere ↄꝛiam cõ⸗/ ſuetudmem: ⁊ ↄtra tale cõem obſernan tiam ecclie diſpenſare: puto ꝙqnõ: quia boc videt᷑ repugnare pᷣceptis leg natu re. Oe lege aut naturali nõ eſt ſolũ filio rũ ꝓcreatio veꝝetiã nutritio ⁊ educatio vſq;quo ad vſu ronis ꝑueniant: Juxil- lud ad Galat.iiij.· Quanto teꝑe beres ꝑuulus eſt nibil differt a ſeruo: cu ſit do ſunt ſui iuris ⁊ ſue lib ertatis:ſed anteq; ad vſũ roõnis ꝑpueniant:ꝑ ronem ⁊ volu-⸗ tatem parentũu eoꝝ ſalutẽ ↄſequunt᷑: vt ſicut eoꝝ cure naturalit ſubiacent:ſic ſʒ eoꝝ diſpẽſatiõeʒ ſut eis diuina miniſtrẽ da. C Ad ſecudu eſt dicenduʒ ꝙ aliqui dicũt pueros infideliu eẽ baptiʒandos in clãculo in articulo moꝛtis ꝑ nutrices ipſoꝝ: ⁊ nõ aliter: ne ſacramento fieret iniuria per reiteratione᷑:ſi poſtmodu ad ulti facti ↄuerterent᷑ ad fidem:⁊ ne goſt modũ baptizati remanerẽt i ↄuerſatio ne in fidelin quibus baptizatis cõuerſa tio in ſideliũ ꝑ eccleſiam interdicit᷑. Scd / iſtud nibil ẽ dicere:quia nõ negat᷑ quin indeus vel infidelis poſſit ſacramentũ baptiſmi coferre adminiſtrãdo ipſũ in foꝛma eccleſie:ſed ſi in articulo moꝛtis ułalio mõ baptient᷑ pueri iudeoꝝ ꝑ nu trices ⁊ obſtetrices xpᷣianas:fit boc iui tis parentibꝰ:qð ſupꝛa negatuʒ eſt fieri poſſe:⁊ fit ↄtra ꝓhibitiõem eccłie:qꝛ ꝓ- biber extra de iude. MHe ipſi obſtetrices uel nutrices beant xpianas. ¶C Ad ter tiũ ẽ dicendũ q volũtate ⁊ oge alioꝛum ſiłr ſaluant᷑ pueri vſu rõnis carẽtes: ꝗa volũtate ⁊ oꝑe ſolũ parẽtũ:quoꝝ diſpẽ ſatione ut dictũ ẽ ſunt ei ſacr̃a ſalut ad miniſtranda. Ad qrtũ eſt dicendum ꝙ mr̃imoniũ nõ ↄtrabii niſi a ꝑſonis ꝗᷓ hbñt vſũ rõnis:vñ alter põt cõuerti ad fi dem altero nõ cõuerſo: ⁊ eodẽ mõ pue- ri poſtq; ꝑueniũt ad vſuũ ronis:pñt ↄuer ti ad ſidẽ ꝑentibus nõ cõöuerſris. OρW☚ quartu deken, ꝙ papa nõ debeat cogere iude os ad laboꝛandũ manibꝰ:qꝛ iudei nõ de bent cogi niſi ad illa que alij cõiter laici ſubiecti pncipibus xpᷣianis cogunt᷑: ſed nõ oès laici xp̃ᷣiani cogunt᷑ manibꝰlabo rare:ergo nec ipſi iudeiad hboc ſunt co/ gendi. S. dicit iuriſcõſultus ꝙ nul⸗ la rõ aut eꝗtatis benignitas patit᷑: utq ſalubꝛiter ꝓ vtilitate hominũ itroducu tur ea nos durioꝛi iterpᷣtatiõe j ipſoꝛũ cõmodũ ꝑducamꝰad ſeueritatẽ:ſed ĩter dũ hoc facit ad vtilitatez reipublice: ut iudei magis intendãt alijs lucris q; la- boꝛibus manuũ:ergo no ſũt ad boc co/ gendi. C S. ſcribit᷑ extra de iude.c.ſc̃. Mullus exigat a iudeis coacta ſeruitia: niſi que ipſi tepoꝛe pᷣterito facere cõſue uerũt:ſed nõ ſꝑ fuerũt alio tẽpoꝛe coacti manibꝰlaboꝛare:ergo nec iſto tempoꝛe ad boc cogendi ſunt. In contrariũ ns hier Ebeſſałvlt.Qui nõ laboꝛat:nõ mãdu cet: ſed iudeinõ pñt aliũ lucrũ hẽre lici- tũ ſine laboꝛe manuũ: ad hoc ſũt cogẽ di: ut poſſint licite co; Pane mãaãducare. 1AR— Rdicendů ꝙ logmur nuc Kudeo de iudeis qui ſubdũt᷑ do minio xp̃iane fid ei:niñ aũt ꝑ papã ⁊ ali os pncipes cbꝛiſtianos ꝗbus ipſi ſubdũ tur: cogantur manibꝰlaboꝛare:ſequitur ꝙ ipſi ſint ꝑticipes eoꝝpeccatis:⁊ tur⸗ pis lucri ſectatoꝛes:uei ꝙ ipſi fraudent eoꝛum redditibus debitis eis ex colle/ ctis ⁊ cõdemnatiõibus ipſoꝝ:cũ eni ipſi iudei vt ſtatim dicet᷑inon poſſint publi- cis officijs deputari:dequoꝝ ſtipendijs poſſit eis licitũ lucrũ acquiri. relinquii ꝙ ſi non cogant᷑ manibus laboꝛare ſo- lum lucrũ vſuraruz; ad eos põt ꝑuenire. Pꝛopter qð ſi cõtingat pᷣdictos iudeos foꝛe facere.cũ eoꝛum culpa non debeat tranſire impunita:multo foꝛtius q; cul pa xpᷣianoꝛum:neceſſarium erit ut puni ant᷑ pena pecuniaria: niſi foꝛefacerent rali culpa que eſſet digna pena moꝛtis: uel puatione alicuiꝰmẽbꝛi:q̃ quidem pe cumia noĩe pene ab eis ablata tãq; vſu raria per iudices xpᷣianos pncipes reti neri nõ põt.ſy vel reddẽda ẽ illis ꝑſonis q quibus iudei extoꝛſerũt:uel 'ᷣm cõſiliũ dioceſani in pios vſos dʒ erogari. Et boc idẽ intelligedũ ẽ de collectis eis im poſitis:q ſi ad manꝰ iudicis ⁊ pncipum xpᷣianoꝝ ꝑueniunt:licite ab eis retineri nõ pñt. MHe ergo ipſi ſic damnificent᷑:ne ſint negligentes eos cõpellere manibꝰ laboꝛare ad ꝓpꝛium victum lucranduʒ pñt:ut nõ ocioſe viuentes:de ſolis vſur⸗ ditent᷑ .⁊ ſic eoꝝ domini ſuis redditibus fraudentur. eſt icenaum Ad Peaimu nõ eſt ſile ꝙ lai⸗ ci xpiam pñt publicis officijs deputari T aliqui militie ad cuſtodiaʒ reipublice- Aliqui vᷣo ſaluti aiarũ pñt intendere:ꝗ licite de ſtipendijs ſubditoꝝ pñt viuere: abſq; eo ꝙ manibꝰlaboꝛent. ¶ Ad ſe⸗/ cundũ ẽ dicendũ ꝙ lucrũ vſurariũ ꝓbat eſſe nãm ꝑ pvᷣum:Oñ nunq; ꝑ aliquaʒ Ar. laheoi Agiit lontetnn dohatſe tückdie corod ciſnnde eomo Gtnic Muren ſcäloa ſfi Cgent Altr te ön⸗ ä Pon⸗ Grpt ſehi Co⸗ Manos Rurari ſawed Bextt quibus ligpo nlatt Snc epiab Hhunge leſerut Nakteran Neeopcd ſinent ſſopn tollt⸗ ti litie ſeſpte Un Neſat cogi niducare, inr nüc uiſchcii tppepitee No piſube⸗ ereſeguttur Canisttut, Hifstt esgole, vpcicipe oſſintochi⸗ nſtigang iri relingu labourß⸗ potglae⸗ lntu 4nole nrtinill venthrpnt efaennt na noens⸗ guilnpe tiihrl hes den isons dentui gogen larscen ne cat: . nant⸗ uctandu; lsvſer iti icencun dent e rann pitriet Ar. legẽ poñtã põt oꝛqinari eſſe licitũ:q̃ntũ cim q; in terdũ aliq vtilitas reipublice ꝓ ueniret:nec aliqᷓ lex ciuilis tale lucrũ ap pꝛobat:ſed potius cõdenat. ¶ Ad ter/ tiũ eſt dicendũ q; coacts ſeruitia in eoꝛũ incomodũu ⁊ detrimentũ nõ ſunt ab eis exigenda.lucrũ aũt vſurgriũ nunq; fuit eis cõmodũ ⁊ licitũ:lʒ qñq; ꝓ eoꝝ auari cia ꝑmiſſũ. AUñ cogere eos manibus la⸗ boꝛare:ut licite poſſint mãducare ⁊ eoꝝ victu lucrari:nõ ẽ cogẽ ad coacta bᷣuitia ImE11ä ſic pceditur wꝓꝙ papa nõ debegt iudeos pua re officioꝝ ad miniſtratiõe ſuꝑ xpᷣianos qꝛ gentiles tanq;ᷓ romani ex radice iude oꝛu traxerũt oꝛigine fidei. Jux᷑ illð apli ad Ro xj. Si tu ex nãli exciſus oleaſtro 73 nãm inſertus es in bonã oliuã:noli altũ ſapere:ſed time:quianõ tu radiceʒ poꝛtas:ſed radix te. Pꝛopt reuerentiaʒ S apłoꝝ ⁊ priarchaꝝ:qui fuerunt radix nr̃e ſalutis:nõ ſunt puandi oĩ honoꝛe. CS. oↄtingit qũ q; aliòs ex iudeis fieri xpᷣianos.ta les g ſaltẽ ad publica officia vputari i ſpualibus ⁊ tẽpoꝛalibꝰ. C S. licʒ vẽdere iudeis ãnuos redditus:ſicut pʒ extra de iudeis.c.ex ſpuali.Sʒ tales quibus anui redditus vendunt᷑ cogunt᷑ aliqð officiu hẽre ſuꝑ illos a quibus pe/ miam erigunt. ſie ne ſenib J In contrariu liui.di. c. mã⸗ cipia.vbi dr̃:nulla officia publica iudeis iniungantur. di ”” lna . dicendũ q; ꝓpꝛia culpa KRndeo iudeoꝝ eos ſumiſit ꝑpe tue ſeruituti fideliũ:pietas tñ cpᷣiana q deſtderat oes hoies ſaluos fieri: ſperãs de eoꝝ cõuerſione: q́;3uis eosrece ptet ? ſuſtineat in eoꝝ cobitatione: cõſiderãs tñũ eoꝝ ingratitudinẽ que ſꝑ abũdauit in eis:tollit᷑ eis oẽm occaſionẽ ſeuiedi ⁊ le gedi xpᷣian ã fſidem.vñ qꝛ ſꝑ ſuperioꝛes qndã vim coactiuã bñt reſpcũ inferioꝝ ne ipſi ſint iufeſti xpᷣianis.ꝓinde oꝛdina ciſoꝛes. vigeſimatertia v uit eccleſia ut nullis publicis officijs de putent᷑:ita ut non ſint cõſules:non iudi ces:nõ balini:nõ rectoꝛes:nec pᷣpoſiti in aliquo officio deputent᷑: ⁊ pena taxatur tam illis qui eos p̃ ficerẽt qᷓ; ipſis ꝗ ſuſ- ciperent.extra de iude.vbi dr:Cũ ſit ni mis abſurdũ vt blaſpbemus xpᷣi in xtia nos vim ptatis exerceat: ꝓbibemus ne iud ei publicis officijs pᷣferant᷑qꝛ ſub ta li pᷣtextu chꝛiſtianis plłlimũ ſunt infeſti. Siquis autẽ eis tale officiũ cõmiſerit: pens qua cõuenit cõpeſcat᷑ officiali ᷣo uiuſmoditam diu vxpᷣisnoꝝ cõio in cõ mercijs ⁊ alis deneget᷑:donec in vſus pauperũ xpᷣianoꝝ m ꝓuidentiã dioce ſis ep̃i cõuertat᷑ quicꝗd fuerit a xpᷣinnis adeptus rõne o fficij ſic ſuſcepti: ⁊ offici um ipſum cũ pudoxꝛe dimittat. Ad paimua iſtoirengnr RLe115½1H tunc illi qui cõtra- bunt bonoꝛẽ ex radice ſunt honoꝛandi: qñ ſunt ipſius radicis imitatoꝛes:nõ ex tirpatoꝛes ⁊ deſtructoꝛes. Jud ei aut ꝗ fuerũt tꝑe paſſionis xpi.:nõ fuerũt pr̃iar charũ ,o7 imitatoꝛes:ſed potiꝰoc ñ eis dixit itas Mat. xxiii. Ae vobis ſcribe ⁊ pharilſei ꝗ dicit: Si fuiſſemꝰin diebꝰpatrũ noſtroꝝ:nõ fuiſ/ ſemus ſocii eoꝝ in ſanguie ꝓppᷣaꝝ.itaq; teſtimonium eſtis vobiſmetipſis: quia filii eſtis eoꝛum qui pꝛophetas occide⸗/ runt. Judei vo qui nunc ſunt:non ſunt ſimiliter imitatoꝛes apoſtoloꝛum: ideo non ſunt per talem radicem honoꝛandi ſed potius ſub ſeruitute tenenhi Ag ſecunduʒ eſi dicendũ ꝙ ſicut no tat Hugo.xvii.qõe iiii.c.conſtituit ſan ctoꝛum conciliũ . Illi qui ex iudeis ad fi dem cbꝛiſtianã ſunt conuerſi non cõſue uerũt ad publica officia deputari: quia ſuſpecti habent᷑. Scribitur enim de con ſe. di. ini. Pleriq; ex iud eis qui dudum ad cbꝛiſtianã fidem pꝛomoti ſunt:nunc blaſphemantes cbꝛiſtũ:non ſoluʒ iudai cos ritus perpetraſſe noſcũtur:ſed etiaʒ abominandas circunciſiones crercere 12 Ar. CAd 3*c dicendũ ꝙ q;uis liceat red ditus iudeis vendere uel paganis:chꝛi/ ſtianus tñ ẽ deputandus nõ ſuſpectus ſuꝑ graua mibus imponendis cleric vł laicis chꝛiſtianis:ꝑ quẽe iudei ſiue ſarace ni:ſine chꝛiſtianoꝰiiuria regalia iura cõ iiiudeus magis fraudat de ſeruo empto cã ſeruiti q; cẽ mercimoni: Puto hoc ideo eẽ:qꝛ pᷣ ſumit᷑ ſeruũ emptuù cã ſerui tij eũ voluiſſe ad ritũ ſue infid elitatĩ con uertere abſq; aliqᷓ ſpe ad xp̃ianam fideʒ pueniẽdi.nõ ſic aut pᷣſumit᷑ de ſeruo em ſequantur. non põt:ut ſupꝛa dictũ e᷑.Sed dñiuʒ vni us ſuꝑ alteru eſt ex nãli lege.ergo ꝑ pa- paʒ au erri nõ põt. ¶ S. chꝛiſtiam pñt eſſe coloni ⁊ operari ifideliũ.ergo eoꝛũ ſerui. C S.libertas gratie equalis ẽ a⸗- pud oes:ied pagani uel iudei ſi ſint ſer- ui cbꝛiſtianoꝝ ⁊ baptiʒent᷑:non ꝓpt᷑ boc liberant᷑ a ſcruitute ſuoꝝ dñoꝝ.ergo eo dẽ modo ſerui iudeoꝝ ſi fiant cbꝛiſtiani non liberabunt᷑ ab coſeſltute⸗ An rA& P 1 eſt: qꝛ iudei nõ In cotrarniuei bẽre dñiuʒ ſuꝑ mancipia xpᷣianoꝝ:hicut hẽtur.liiij. di. c.nulla mancipia. ergo multo foꝛtiꝰ non pñt here dñium ſupꝛa chꝛiſtianos liberos. S NRnidoen dicenduz q ſermo ẽ de KRñndeo iudeis qui ſubdunt᷑ do/ minio xpᷣiane fidei: an liceat eis ſeruos xp̃ianos bere. Ad qðs ſic rñdet᷑ ꝙ vel ſer vus iudei ẽ vernaculus:puta in ſeruitu te natus.⁊ ſic ſtatim factꝰchꝛiſtisanus a ſeruitute liberat᷑ nullo pᷣcio dato.Sivo ſit emptitius:diſtinguendum cẽ .qꝛ aut ẽ empt? cã ſeriitij: Et ſiceodẽ mõ abſq; aliquo pᷣcio factus cbriſtianꝰin liberta tẽ aſſumit᷑. Si vᷣo emptus ſit cã merci/ monu ⁊ infra tres menſes ꝑ dñm eius non ſit expoſitus venditioni:factus vpᷣi anus liberatꝰ ẽ a ſeruitute ſine pᷣcio. Si wvo ſit infra tres menſes venditioni ex- poſitus:tunc ſi ipſe iufra tale ſpacium vel poſtea velit fierixpᷣianꝰ:ſolutis duo decim ſolidis vſualis moneteibi currẽ π11ä1 ſic pcedi ſex tum tur? Ai⸗ ger eni ꝙ papa nõ debeat iude os puareut dñium nõ heant ſupꝛa cbꝛi ſtianos:quia ius naturale ꝑ papã tolli Queſtio VI tis liber efficit᷑ nec illequi pᷣcium ſoluit ſiꝑ ſe nõ habuit dñiuʒ acquirit ſupꝛa en maxime ſi cã pietatis eum redemit. Si o cã mutui tale pᷣcium ſit ſolutũ aliqn to tempoꝛe ſibi ſeruiat:donec ſibi ſit ſa- tiſfactũ ?ᷣm arbitriũ boni viri.Sed q̃re ꝓto cã mercimonij. ſet en i erso eſt dicendum Ad Peinmy, papa non tollit ius nature:ſʒ loco deitraſgreſſoꝛes iur naturał punit.planũ ẽ auũt ꝙ oẽs infi⸗ deles ex merito eoꝝ infidelitatis merẽ- tur ptãtem amittere ſupꝛa illos qui ĩ fi lios dei adoptant᷑ Añ papa oẽs infide les tali ptãte merito põt eos pꝛiuare:lʒ qñ q; in pmitiua eccleſia boc fuerit pᷣter miſſum: ꝓpter ſcãd alũ vitandũ:⁊ ꝓpter multitudinẽ ipſoꝝinfideliu. C Ad ſe- cundũ ẽ dicendũ ꝙ nõ hʒ hõ tantã ptã- tem ſupꝛa colonos ⁊ oꝑarios:ſicut dñs ſupꝛa ſeruũ:nec tanta moꝛa cõtrabitur ut poſſit ec dubiuʒ ut cogant᷑ iudaisare ⁊ ritũ iudeoꝝ tenere ſicut ſerui. C Ad tertiũ eſt dicendũ ꝙ non eſt ſile:qꝛ ſerui xpᷣianoꝝ non pñt ſeduci:cũ eundẽ ritum teneãt dñi ⁊ ſerui:ſed ſerui iudęoꝝ⁊ in- fideliuʒ ſeduci pñt.⁊ iõ ꝓuide ſtatutum ut nec mancipia xpᷣiana iudei ⁊ infide les poſſint bẽ e. r peedi ”M D ſeptimũ twur eni ꝙ papa nõ debegt pmit tere rpᷣignos cũ iudeis ↄuerſari.Scribi tur eni Oeux.vij. Cu ingredieris ⁊ de/ leuerit dĩs ſeptẽ gẽtes maioꝛis nume ri qᷓ; tu es:⁊ robuſtioꝛes te:nõ inibis cũ eis fedus:nec miſereberis eaꝝ nec ſoci abis cũ eis ↄiugia:neq;ʒ filiã illius acci- pies ſilio tuo:qꝛ ſeducet filiũ tuũ:ne ſeq tur me.Eodẽe & mõ non eſt ↄuerſanduʒ ie⸗ Coͤt cece Ainft Mean Nhe ſonoſin cabo ſttab ſßc Reni ſcrit teüfe 66 ſog Vr ſer git iud ſi⸗ on herſalt perar deſua duerſ ſet ee⸗ noin ſſgen Uiniat tankn es. J hopin tleſti leſtint Nedon Ghine fnnite Kpiit tllrnn tonez Uigei ſſen tiüͤfn ſolit ftpege ſltieliüt eühtſſs, mn Selq moenpt⸗ idoboe ptlciſni ditatſcon ianammit, eſerd en ldicendun 1von wlt reſſartin z uß⸗ Btarenn, iloeguif 10es ite euaeh nuntin e ntipt/ ſotons derawi vaijene etten i , foutum inise ſceheti nla eat gnnit niGenn cris de, nis hunl pinihe u Ar. cũ eis:ne ipſi rṽiani ſeducantur ab eis. D. xp̃ᷣia ni eũ illis nõ debet ↄuerſari: ꝗꝑ ecccleſiã non pñt iudicari:ſʒ iudei ⁊ alij infideles nõ pñt iudicari ꝑ eccłiam. Diẽ enĩ Apts.j.ad Chor.v. Quid mihi de bis q foꝛis ſũt iudicare. Mꝗ eos qui foꝛis ſunt iudicabit deꝰ Mõ ẽ cum iu deis conuerſandu. S. magis ſeꝑati ſunt ab eccłia ifideles: ⁊ iudei q; hereti ci:ſz cu bereticis nõ ẽ cõicanqu. Scribi tur enĩ ſecũda canonica Jo. Si ꝗs ve⸗ nerit ad uos ⁊ hãc doctrina nõ hʒ:noli- te eũ reciꝑe in domo:neq; aue ei dixeri/ tis. Et loquit᷑ de bereticis. Wlto ergo mag ñn ẽ ↄuerſãdũ cũ iudeis ⁊ paganis DP NA&—& & dò dié Chꝛiſo. In Nrann et ponit᷑. xj.q iij. Ad mẽſam paganoꝝ ſi volueris ire: ſi- ne vlla ꝓpbibitiõe ꝑmittimus. Planũ eſt aut ꝙ pagani in multis iudaiz ant:ſicut iud ei. Añ ſi licitũ eſt ↄuerſari cũ paga⸗ nis:licitum eſt ſimiliter cum iudeis. ſdeo do ꝙ eccleſia oĩbus ſa⸗ lutem optat:⁊ iõ nec iu deoꝝ:nec alioꝝ infideliũ ſuis filus vni/ uerſalit᷑ intdicit ↄuerſatiõem: maxĩe qñ ſperat de illo ↄuerſione:⁊ nõ foꝛmidat de ſuoꝝ filioꝝ ſeductione:⁊ qꝛ diuturna ↄuerſatio familiar in aligbꝰactibꝰpoſ/ ſet eẽ cã ſeductiõis ipſoꝝ fideliũ. Jõ pꝛi- mo infcedit᷑ xpᷣianis ut iudeoꝝ ⁊ alioꝛũ iſiqeliũ ↄuinia vitent: neceos ad eoꝝ cõ uiuia recipiat:ne eoꝝ ꝑticipatiõe ſubuer tant᷑ ut ſcribit᷑.xxviii.q.i.c.nullus.⁊.c. oẽs. Illud vᷣo qð dicit᷑ de menſa paga/ noꝛꝝ:intelligit᷑ in caſu pᷣdicatiõis: qꝛ lici tũ eſt pᷣdicatoꝛibꝰvti eoꝝ cibis cũ mo⸗/ deſtia:dümodo nõ eent idolis imolati. Ecdo ne ſilcobhĩtent cũ eis:nec ſe balne ent in eodẽ balneo.Tertio ne in eoꝝ in- firmitate eos vocent:uleoꝝ medicinas recipiãt. ut ne in teſtamẽto cis aliꝗd relinquant. 5? ut ne in die lamenta/ tionuz feneſtras ⁊ oſtia aperta teneant uel ipñ in publico appareat. ent vtri⸗ uſq; ſexus in oĩ xpᷣianoꝝ ꝓuincia:oĩ tẽ/ vigeſimaquarta VIII poꝛe hitus in q̃litate publice ab alijs di ſtinguant᷑. ut in diebus ſabbatis nõ trabant᷑ ad iudicia:nec teſtimoniũ ipſo rũ j aliquem chꝛiſtianũ ſit recipiendũ. A G ꝛimm § eſt dicendũ ꝙꝙ il- P U lud pᷣceptuzỹ dedit deus iudeis tũc ad idolatriã ꝓnitatem bñtibus. Et iõ timendũ erat ne ipſi per cõuerſationẽ illarũ gentiũ colentiũ ido la: que terrã eis ꝓmiſſam occupatã te/ nebãt:ſeducerent᷑.⁊ eodẽ mõ nũc:ſñi ſint aliq ſimplices ⁊ infirmi adhuc in fide:⁊ de quoꝝ ſeductiõe ꝓbabilit timeri poſ⸗ ſit. ꝓphibendi ſunt a iudeoꝝ ⁊alioꝝ ifide liu conuerſatiõe: ⁊ pcipuene magnã fa miliaritatẽ bẽant cũ eis. ¶ Ad 2"e di cendu ꝙ eccłia nõ põt iudicare iudeos ⁊ alios infideles:infligẽdo eis penã ſpi/ ritualẽ: ſed pena tẽpoꝛali põt eos iudi- care. Et iõ in mercimonijs ⁊ in alijs tẽ poꝛalibꝰnegocijs põt eoꝝ cõuerſatiõe⸗ tolerare. CAd 3c dicendũ qꝙ non eſt ſile:qꝛ heretici iã fidem receperunt.⁊ iõ eccłia põt eos cogere vt rectã fidẽ tene ant. Judeos voꝛ alios ĩfideles nõ cogit nec punit eos illa pena qᷓ ꝑunit beticos Doctauũ n, URBZigder eniz v dpapa debeat punire iudeos pena ſpũ ali.ꝗq punit xpᷣianos qꝛ excõi catio maioꝛ:que ẽ pens ſpualis:eſt pua tio a cõione fideliuʒ: ſed cõio fideliũ de/ negat᷑ iudeo recipieti aliqð officiũ pu/ blicũ ſuꝑ xpᷣianos:ſic pʒ extra deiude.c. nimis abſurdũ.puniuũt giudei ſpuali pe na. C S.·papa nõ punit aliquos tepo-/ rali pena:qꝛ mucro pape ⁊ epᷣi ẽ ipſa ex cõicatio. Arma eni militie clericoꝝnõ ſunt carnalia:ſʒ ſpu alia:vt dicit Aplus ii. ad Chor.x.Peng & ſpuali ꝑ papã de bent puniriiudei. &S.pena dz eſſe ꝓ- poꝛtionata culpe:. ſʒ culpa iudeoꝝqũ q; ſpualis:potiſſime qñ in cotumeliam ⁊ balſphemia creatoꝛis iſurgunt: ſpual 2 P P* 6α pena eiſ debet In cotrarin eſt qð ſcribitur . 1153 ” Ar. extra de iudeis.c.poſtulaſti.vbi dicit᷑ cũ quidã iudeus manus violentas i cle/ ricũ inicciſſet: papa mandauit pᷣ̃dictuʒ iudeũ pena pecuniaria puniri: ⁊ clerico leſo tempoꝛaliter ſatiſfieri vſq; ad con- dignam ſa tiſfactionem. S=ð Rnd 0 dicendũ qꝙ papa poteſt — punire iudeos: 2 alios infideles pena tẽpoꝛali ⁊ ſpũali: tanq; ſupꝛa eos plenã iuriſditionẽ bñs tali quidẽ pena directe ⁊ indirecte. Directe qꝛ? per ſe mandat eos puniri cũ foꝛcfaci unt pena pecuniaria:⁊ ꝑ ſe p̃cipit ut illi ſudei ꝗ eos qui de infidelibꝰ ad baptiſ- mũ venerũt ſubuertere nitunt᷑: ꝑ fideleſ publicis cedibus ⁊ flagellatiõibus depu tenkt᷑:ſicut ptʒz xxviii.q.j.c.ſepe. Indire- cte autẽ qñ ſic foꝛefaciunt: ut ſint digni moꝛte uel puatiõe alicuiꝰ mẽbꝛi. huius penã ſtatuit relinquend ã eẽ bꝛachio ſe/ culari. Sʒ pena ſpuali directe eos puni re nõ poteſt:qꝛ nõ põt eos punire pua/ tione ſacramẽtoꝝ que ẽ excõicatio mi/ noꝛ.Qui en nõ ꝑticipant ſacr̃a: nõ pñt puariꝑticipatione ſacr̃oꝝ.Nec põt eos ſeparare a cõione eccleſie:que ẽ excõica tio maioꝛ.Qui eni nõ ſunt in eccłia:ab ecccłia ſeꝑari nõ pñt:ſicut dicit Augj. ⁊ ponit᷑xj.q.iij.c.oĩs xpᷣianus.Indire- cte tñ põt eos punire pena ſpũali excõi cando xpᷣianos ne cum eis ꝑticipent: vł excõicando vxpᷣianos pncipes quibꝰ ißi iudei ſduni:ſi negligũt eos punire tꝑa- li penaꝗ:qñ ipſi ĩ xpianos foꝛefaciunt. Ad pꝛimũ ergo eſt do. ꝙ illa AE denegatio cõionis fideliũ refert᷑ ad xp̃ianos ne ipᷣi cõicent cum iud eis in cõmercijs ⁊ in alis nego cijs donec penr eos fiat ſatiſractio cõdi/ gna. C Ad amé do ꝙ papa põt punire pena tẽpoꝛali ⁊ ſpũali. tanq; in vtriſq; plenã iuriſditione babẽs:ſed aliquã pe- na tempoꝛalẽ qñ extèdit᷑ ad ſanguinis effuſionẽ:non exequit imediate ꝑ ſe:ſed mediãte bꝛacbio ſeculari. C Ad ʒ eſt dð ꝙ lex qᷓ data ẽ iudeis magis fuit ti- Queſtio X S —Tõä èG ” moꝛis qᷓ; amoꝛis.⁊ bona ꝓmiſſa eis ma gis fuerũtteẽpoꝛalia q; ſpũalia. Jux illð Iſa.j.Si volueritis ⁊ audieritis me.bo na terre cõmedet.Cõgrue iudeis cir cunciſis carne non ſpiritu magis indi⸗ citur pena tempoꝛalis q; ſpiritualis. D noniᷓ ſic edit᷑: Ni- — det᷑ ceniq papa non debeat ꝑpmittere iudeoꝝ ob/ latiões ⁊ elemoſynas recipi a fidelibus qꝛ bñ ficiũ nõ põt recipi iuſte niſi admi- niſtret᷑ officiũ:ſʒ iudeis nõ miſtrat᷑ offici um eccleſiaſticũ:nec ſacr̃a:g iuſte nõ pñt ab eis recipi bñficia oblationũ ⁊ elemo ſynaꝝ. ¶ S. dicit Augj. ⁊ ponit᷑.xxiiii. q.v. Molite velle facere elemoſynas de fenoꝛe ⁊ vſuris:qꝛ imolãs ex iniquo ob latio eſt maculata:nec dona iniqͥꝝ altiſ ſimus appꝛobat. ̊̊ iudei nõ noſcũt᷑ alið bre niſi de vſuris: eoꝝ oblatiões ⁊ ele moſyne recipiede nõ ſunt. C S.ſcribit᷑ Pꝛouer.xv. Nictime impioꝝ abomina biles dñ o:vota iuſtoꝝ placabilia:ſʒ con ſtat iudeos ipios eſſe ⁊ nõ iuſtos. Mõ g ſt᷑ eoꝝ elemoſyne ułoblatões recipiẽde — 2„ 1 ẽ qð ſcribit᷑ extra In Otranue deci. ⁊ pmicijs vbi dr de terris q̃s iudei colũt.Tue pꝛu dentie rñdemꝰ ut eos ad decimas pꝑſol uendas oĩ cũ diſtrictiõe cõpellas:ne foꝛ te occaſiõe illa eccleſie valeant ſuo iure 4 fraudainr. ndeo dicendũ eſt ꝙ aliqui ab ſolute rñdent iuſte a iudeis poſſe recipi oblatões ⁊ elemoſynas:q;uis ↄſtat eos nõ niſi pecuniã vſurari bẽre:ꝓpter tria Pꝛimo gꝗdem qꝛ de iudeis nõ ẽ aliqᷓ ſpes:ut ꝑ eos reſtituat᷑ vſura:nec ĩ moꝛ/ te nec in vita. AUñ eoꝝ ↄditio nõ fit dete rioꝛ ad reddedũ:exqͥ de eis nõ ẽ ſpesire ſtitutiõis:ſicut de xpᷣianis:nreſtitutio ſaltẽ ĩi moꝛte ſperat᷑: ꝓpt᷑ qð iuſte põt ta lis pecunia ab eis recipi bac itentione: ut illꝑſomis reſtituat᷑: a ꝗabꝰ extoꝛta ẽ ſi inueniunt᷑:ſʒ ſi nõ iueniunt᷑: pᷣncipes ter raꝝ ꝓ vtilitate reipublice ⁊ pauꝑesxpᷣi N. 1tem ebi a lbtiude ſlauct Gtapuc ſneſy⸗ wle ſicolet lilet Nnie inigo et be g⸗ ſoso ſey nos tiͤt ln s lloti 1Rt. tein litate lgtiöe bilbe cpor⸗ leſtitue Nogi ahii ſoupen NE ſnero cunheto Poſtis lod Keber hli⸗ ſ⸗ W niſacisn⸗ lin uri gitismebo hiuhess cif mags ihdi⸗ Pinmals. Neadrr; ⸗ iani epe reingeapob, iafieibie niſraofit iuſtenöpit vnü 1clon⸗ ponit tni moſſnusde crinigyc, ainitii owit di laticsni Cpſaht v obommin biliaicon ſos Hog reopiede ſbilatta lahmich⸗ idun cimas lunt urho 1 iniich ſe tt 6Nrcs eertin o rali Ar. ?⁊ rectoꝛes ⁊ ad miſtratoꝛes ſacroꝝ iuſte efficiunt᷑ illiꝰpecunie poſſeſſoꝛes. ¶2. qꝛ ꝓbabilit᷑ pꝛeſumit᷑ ꝙ xpᷣiani ̊ꝝ bona bñt iudei ꝑ vſuraria pꝛauitatẽ ꝑotiꝰve- lint iudeos xpᷣianos pauꝑes here bona illa.uel rectoꝛes ciuitatũ q́; ꝙ remane- ant apud iudeos a quibꝰnullam reſtitu tionẽ ſperant:nec bñ ficiũ ſpualenec tẽ poꝛale. ¶ ꝭ·qꝛ veriſiłe eſt ut iudei fraʒ nõ colẽtes nec manibꝰ laboꝛates mita luc licita hr̃e poſſint ex ſola ꝑmutatiõe pecunie ⁊ mercãtijs ⁊ alijs ↄtractibus: emẽedo vel vẽdẽdo. Necẽ talis pᷣſũptio violenta:cũ lex ponat:q ſi diues uel pu pillꝰ hũerit tut oꝛẽ pauperẽ ꝗ poſtea di ues apparuerit tꝑe reddite ronis:cũ tñ nõ acqſiuiſſet ex arte uel ſucceſſiõe non põt pupillus res cauſare eẽ ſuas:qꝛ nõ ↄſtat vñ venerint. Foꝛtuna eni multos modos lucrãdi hoibus ꝓuidit. Puto tñ diſtinguendũ eẽ ꝙ decime uel obla⸗ tiões uel elemoſyne receptę a iudeis uł ſunt pᷣdiales uel ꝓꝑſonales. Oe pᷣdijs vᷣo ⁊ fris q̃s colunt iud ei:licite pñt recipi oblatiões ⁊ decime.Si vᷣo ſũt ꝑſonales ⁊ ↄſtat eos aligd here de laboꝛibus eoꝝ 2 de iduſtria lucrãdi abſq; vſuraria pꝛa uitate:adbuc licitepñt ab eis recipi ob latiões ⁊ elemoſyne. Sʒ ſi oſtat eos ni⸗ bil bẽre niſi vſurã:tutiꝰẽ nõ reciꝑe q; re cipere:qꝛ planũ ẽ ꝙ retineri non põt᷑ niſ reſtituat᷑ ꝑſonis a quibꝰeſt extoꝛta:ma gno aũt ꝑiculo hõ exponit ſe reciperepe cuniã:q vel alijs ẽ reſtituenda:vł ivſus pauperũ ⁊ vtilitatẽ reipublice exponẽè⸗/ da:⁊ nõ in ꝓpꝛiũ cmogun ↄuertẽda. 15 eſt do. ꝙ non ac Ad Paumuigiunt a iudeis de cime ⁊ oblationes ꝓ adminſtratiõe ſa- cramẽtoꝝ:ſed ꝓpꝛedis ⁊ poſſeſſiõibus poſitis in fritoꝛio eccleſie. Vñ ex.c.ſuſ dicto dr ꝙ uł cogant᷑ poſſeſſiões renũci are: uel decimas ⁊ oblatiões reſoluere. CAd 2¼ " pr ꝙ ſicõſtat eos nihil hr̃e niſi vſurã: tutiꝰ nõ reciꝑe qᷓ; recipi q̃ntũcũq; reciperet᷑ cã reddẽdi illis a ꝗ- vigeſunaquarta X bus eſt extoꝛta ꝓpt᷑ rõem ſu piue vlerz. ſic pꝛocedi enim ꝙ papa debeat permittere aliquas exactiões fieri in iudeos: quia res ſeruoꝝ dominoꝝ ſunt: ſed iud ei ſer ui ſunt: qꝛ eoꝛum pꝛopꝛia culpa ſůmiſit eos perpetue ſeruituti:ut ſcribit᷑ extra de iude. ¶ Pꝛeterea iuſte poteſt aufer/ riquod iniuſte detinet᷑:ſed pecunia a iu- deis poſſeſſa:cum ſit vſuraria:iuſte non detinetur:ergo iuſte põt ab eis auferri. Pꝛeteria ſi non poſſent aliqua dona ⁊ encenia a iudeis recipi: melioꝛis ↄdi/ tionis eent ipſi q; xpᷣiani:⁊ culpa ipſoꝝ eis patrocinium pꝛeſtaret:non incõmo qum: quod eſt inconueniens. ſasſeri eſt qð ſcri- J n contrarin bitur extra de iude.c.ſicut.vbi dicitur ꝙ coacta ſer uitia a iudeis erigend non ſunt. — dicendum qꝙ planũ ẽ iu KRñd e0 deos perpetue ſeruituti eccleſie eoꝝ culpa eſſe ſuppoſitos: ⁊ eo⸗ ruʒ res ſub dñio xp̃ᷣianoꝝ exiſtere. Res dico iuſto titulo ꝑeos acquiſitas: ꝗbus terraꝝ pncipes vti poſſunt tãq; ꝓpꝛiis tali tũ ſeruato moderamine:ut neceſſa ria vite ⁊ ſubſidia eis ⁊ eoꝛum familiis oppoꝛtuna eis nullatenus ſubtrabant᷑. Nerũ quia dicente apł.i.ad Theſſał. iiii.HNoneſte opoꝛtet ambulare ad eos qui foꝛis ſunt:ut nullius aliquid deſide ret᷑. Et loquit᷑ de iudeis et infidelibꝰ:ne nomen dñi bla ſphemetur in nobis. Jõ pꝛouide ſtatuit eccleſia ut noue exactio nes in iudeos non fiant: nec coacta ſer uitia ab eis exigantur: pꝛopter tria. BPꝛimo pꝛopter ſcandali vitationeʒ Scribitur eni.i.ad Chor.x. Sine offen ſione eſtote iudeis ⁊ gentilibus:⁊ ecclłie dei:ſicut ego non querẽs quod mihi vti le eſt: ſed quod multis ut ſalui fiant. Secundo pꝛopter eccleſie pꝛobibi/ bit ionem: exquo enim per eccleñiaʒ pꝛo hibitum eſt:non fieri vebet. . 3 ppter ꝑiculi vitationẽ:cũ enĩ eoꝛũ pecunia ut in pluribꝰſit vſuraria:⁊ taleʒ bõ ñ poſſit ĩ ꝓpꝛiũ cõmodũ ↄuertere ꝑi cło hõ ſe expoit aliꝗd ab eis recipiedo. Ad pꝛimum ergo ẽ dicẽdũ ASLHPEESEe res buoꝛum ſunt dñoꝝ q;tum ad tuitionẽ: ⁊ q;tu ad reipu cõſeruationẽ ꝓ cuiꝰ vtilit ate pñt pncipes terrarũ rebus iudeoꝝvti:ſi ſũt iuſto titulo acquiſite: als tenent᷑ eas re ſtituere illis a ꝗbꝰ ſunt extoꝛte:ut ſupꝛa dem eſt. ¶ Ad ⁊ꝛe dð. ꝙ iuſte põt au/ ferri a iudeis illud qð iniuſte detenetur utpotelucrũ vſurariuũ: nõ ꝓpꝛia erte et ꝓpꝛijs laboꝛibus acquiſitũ: ⁊ hoc nõ ut in ꝓpꝛiũ cõmodu ↄuertat᷑ ſed ut reſtitu atur illi a q̊ extoꝛtũ eſt. Ad 3 eſt do ꝙ nõ eſt incõueniens ꝙ iudei ſint melio ris ↄditionis q; xpᷣiani ᷣm quid: q;tum ad ↄſeruationẽ aliquoꝝ tẽpoꝛaliũ:ſim/ plicit tñ ſũt peioꝛis cõditiois.qꝛ hr̃e ali gqd de ſuo: ut poſſit iuſte dare:⁊ aliꝰ iuſte Poikt reciꝑe:melioꝛj ↄditõis ẽ q; nibil re de ſuo:ſʒ ſolũ de alieno. Si tñ ꝓba bilit᷑ pᷣumit᷑ iud eos lucrari titulo iuſto vendendo ⁊ emẽdo:uł cõmutãdo ĩ mer/ cantijs:eſto ꝙ terras nõ colãt:nec ma/ nibus laboꝛet:ſatis põt ↄcedi ꝙ abſq; peccato poſſunt recipi ab eis encenia ⁊ dona: m opinionẽ ſupꝛa poſitam. ¶ Be pape reſſtentia. Buc cõſideran dum eſt de pape reſiſtẽtia. Circa quã ꝗtuoꝛ ↄſideranda occcurrũt. Pꝛimo de reſi ſtentia ſciſnaticoꝝ. ¶2de reſiſtentia rãnoꝝ. ¶3. de reſiſtentia eccõicatoꝝ 4Ade reſiſtentia hereticoꝛum. Qõ.xxv.dereſiſtentia ſciſmaticoꝛũ. CQirca pmũ qruntur ſex. . Pꝛimo vtrũ oẽs reſiſtẽtes pape ſint ſciſmatici. 2z vtrũ oẽs ſciſmatici reſiſtentes pa pe ſint heretici. 3: vtrũ papa omẽs ſciſmaticos poſſit omni ptate pꝛiuare. AEvtrũ papa debeat punire ſciſmati cos grauius q; hereticos. yvtrum papa reputet grecos ſciſmaticos ulbe reticos. C6 vtrũ papa teneat grecos eſſe paganos vel chꝛi ianos. ienr: Mi m i ſic ꝓceditur: Pamui acr eniz ꝙ non oẽs reſiſtentes pape ſint ſciſmatici:Quia illud qð ſcindi nõ põt ibi ſciſma nõ bʒ locũ:ſed eccłia cuiꝰ pa/ pg eſt caput:ſcindi nõ põt qꝛ tunica rxpᷣi qᷓ ſignificabat eccleſiã inconſutilis erat: deſuꝑ ↄtexta ꝑ totũ : ut dĩ Jo.xix.vñ nõ fuit ſciſſa:ſed ſoꝛte data: ſciſma in ec- cleſia locũ nõ hʒ. ¶ Pꝛeterea ſi oẽs re⸗ ſiſtentes pape dicunt᷑ ſciſmatici:tũc oĩs peccatoꝛ reſiſtens Pacceptit eccleſie erit ſciſmaticꝰ:qꝛ ſᷣm Ambꝛoſ. Peccatũ eſt pᷣuaricatio legis diuinę:⁊ celeſtiũ inobe dientia mandatoꝝ. Pꝛeterea ſciſma diuiſione impoꝛtat: Momẽ eniſciſmat a ſciſſura animoꝝ vocatũ eſt:vt diẽ Iſi⸗/ do.in li.ethy.ſed oĩa peccata diuidũt ho mines a deo:⁊ per conſeques a papa ꝗ eſt eius vicarius. Jut᷑ illud Iſa.lix.iniꝗ tates veſtre diuiſerunt inter vos ⁊ deũ veſri oẽës ”peccatoꝛes enn H arici AT eſt Augi. in li. In cotrarin ve queſtionibꝰ euangelioꝛum: ⁊ extra daeſnotibus. * do ꝙ eccłia eſt vna vni Rndeo &νni envin ad quam vnitatẽ Apłus boꝛtatur ad Ephe.iiii.dicens:Solliciti ſeruare vni tatem ſpus in vinculo pacis:quia eſtis vnũ coꝛpꝰ ⁊ vnus ſpus:ſicut vocati eſt in vna ſpe vocatiõis veſtre. Eſt autem in eccleſia que coꝛpus chꝛiſti myſticũ eſt duplex vnitas. Ana mẽbꝛoꝝ ad caput: ⁊ ſecũda mẽbꝛoꝝ ad inuicem. Oę qua duplici vniõe apoſtolꝰ loquit᷑ ad Epbe. iiii.quando dicit: Aeritatẽ autẽ facien tes in charitate creſcamꝰ in ilo pero⸗ mnia qui eſt caput chꝛiſtus: q;tum ad vnitatem pꝛimaexquo totum coꝛpꝰ cõ pactum ⁊ cõnexum per omnè iuncturaã ſuminiſtrationis bm operationẽ: q;tuʒ ad vnitatẽ ſecund ã. Alli ergo qui ex ani/ can ine lis nhe⸗ uße ro tyree (ſcti t keßce Co lione Gical ſſtentn Coe⸗ cſeau cnimte lelex⸗ tepon noeen ericut lilmt lenen ſtsſen fde N⸗ Nan 1 cosukbe atgres citrr Gdcf ni, ape inn mino pit kabe⸗ tunic to ntliscet. ri no ſina ne⸗ aſioisſt⸗ citücois cceſteen eccatil ſctüüiobe enu iin cilin vtde Ni niutütho ee ſulirini os dei igul AGn l. üi ſmarbus, ctwar cburtitis nrunr urepn ueis vatief SKanten pſiche 30 put. 1 Ee zuteſocien llo pao, . itumn 4 nn einnctun —5 auien nn mo ⁊ ſm intẽtionẽ ſe abiſta duplici vni tate diuidunt ſciſmatici appellant᷑. vñ qui ſũmo pontifici tanqᷓ; capiti ſubeſſe renuunt:⁊ qui membꝛis ſubiectis ipſi ec cleſie cõmunicare recuſant: ſciſmatici eſſe cenſendi ſunt. Oe qua duplici diuiſi one loquitur apłus ad Colo.ii.quãdo dicit Hemo vos ſeducat in bumilitate ⁊ religione angeloꝛum ambulans fru/ ſtra:ĩflatus ſenſu carnis ſuę: ⁊ nõ tenẽs caput:q;tum ad diuiſione pmaʒ: exquo totum coꝛpus per nexus ⁊ coniunctio/ nes ſũminiſtratum ⁊ conſt ructü creſcit in augmentũ dei:cuiꝰ coꝛpoꝛis diuiſio facit diuiſionem ſecundam. i mſ ergo eſt dicẽdũ ꝙ Ad Peamu non dicitur tuni⸗ ca chꝛiſti inconſutilis:quia ab ipᷣa eccle ſia uel charitate ſignificata per illã tuni cam:multi non poſſunt ſe diuidere.ſj̊ qꝛ inquibuſcunq; eſt charitas eccleſie:in il lis inciſſa ⁊ indiuiſibilis permanet. AUñnñ merito deſcribit eſſe contexta in toto:qꝛ nemo eius expers eſt:qui pertinere vide tur ad totuʒ ꝗ quo tota catholica voca tur eccleſia. Si enim vnus ſolus fidelis eſſetun illo toto inueniret᷑ eccleſia:vt di cit Augl. C Ad. 2 weſt dicẽdũ qꝙ reſiſte re pᷣceptis dei uel pape põt eſſe duplicit ¶Pꝛimo ꝑ ſpontaneã ⁊ volutariã intẽ tionẽ ac manifeſtã rebellione:⁊ eius iu/ dicialis ſententie recuſationẽt᷑:⁊ talł re/ ſiſtentia ꝓpꝛie inducit crimẽ ſciſmatis. ¶ Scðo per alicuius cõmodi tẽpoꝛalis cõſecutionẽ ⁊ periculi vitationẽ. Multi enim reſiſtunt pᷣceptis dei ⁊ vicarij eius uel ex amoꝛe male inflãmate ut aliquid tẽpoꝛale cõmodum cõſequãt:uel ex ti⸗/ moꝛe male humiliante:ne ſuꝑ eos aliqᷓ pericula ⁊ incõmoda inducant᷑:qui tñ ſciſmatici nõ dicunt᷑:quia nec ab vnita temem bꝛoꝝeccleſie:nec ab vnitate ca- pitis ſe diuidere ex animo intendũt. Et iſta diuiſio ſatis hẽtur per Augj.i libꝛo de qõne euan. ¶ Ad 2“ eſt dicendũ q; peccatũ poteſt conſiderari duplicit᷑.vel vigeſimaſ. ecunda n q; tũ ad illud qð eſt foꝛmale:⁊ ſic diuiſio ⁊ ſeparatio a bono ĩcõmutabili eſt foꝛ⸗ male in omni peccato moꝛtali.vel q;tũ ad illud q; ẽ materiale: ? ſic conueriio ad bonũ cõmutabileutile uel delectabi le eſt qd materiale:vñ diſtinguũtur mul ta peccata ᷣm illa ad que hõ ſecõuertit Peccatoꝛ ergoqñ peccat pᷣncipalit᷑ ĩtẽ/ dit boni cõmutabilis adeptiõem. pꝛet intentionẽ aũt eius ſequit᷑ diuiſio ⁊ ſe/ paratio a bono diuino: ⁊ a pꝛeceptis ec cleſie. vnde talis diuiſio nõ ꝓpe inducit crimẽ ſciſmatis:exquo eſt pᷣter intẽtio/ nem peccantis nam ſciſmaticus pꝛope non ẽ:niſi qui ſponte ⁊ ex aio permani⸗/ feſtam rebellionẽ ſe ſubtrabit ab vnita te eccleſie tam capitis q; membꝛoꝝ. ODſecundũ dnα 2 Oqgit. Ar eenim ꝙ oẽs ſciſmatici reſiſtẽtes pape ſint beretici:qꝛ diuiſi ab vnitate cleſie ſunt diuiſi a fide a qua diuiſi ſunt beretici.Dicit enĩ Augl.cõtra eplłam fũ damẽti. Ego nõ crederèe euangelio ſi nõ crederẽ ecclie:ſj oẽs ſciſmatici ſũt diuiſi ab vnitate eccleſie: ergo ſunt diuiſi ab vnitate fidei:⁊ per coſequens ſunt bere tici. S.ſemꝑ maius includit minus ſed ſciſmatici ſunt diuiſi a tota eccleſia quia ſnbtrabũt ſe ab obediẽtia capitis eccleſie:ergo talis diuiſo includit diui ſionẽ a fide:cuius vnitas eſt ꝑticularis ¶Pꝛeterea ꝗ diuidit ſe ab vnitate dei diuidit ſe ab vnitate fſidei queẽ vnitas pꝛimi veri.ſed ſciſmaticus diuidit ſe ab vnitate dei exquo diuidit ſe ab vnitate eccłie. ſiłr ẽ diuiſus ab vnitate fidei. 4 .„ 9 „. In contrariũ & eiui bus euang. vbi ait ꝙ ſciſmaticos non fi deſ diuerſa fac ſʒ cõis dilevpt⸗ ſocietaſ * dicendũ ꝙ iſtã qõez de Rndeo terminat Aug?. ĩ libꝛo ſupꝛadicto vbi talẽ dr̃iam ponit int ma lum catholicũ ſciſmnaticũ ⁊ hereticum qꝛ malus catbolicus verã fidem habet sl = Ar. ⁊ vera credit:tñ non viuit hm illa q̃ cre dit. Hereticꝰ vᷣo eſtqui falſa de deo cre dit: uel de aliqua ꝑte ſcripture eiꝰ q ad fidei edificationẽ ꝑtiunent nõ cõtentus introgatiõe incõcuſſe credẽtis: ſʒ ſuo er roꝛe a vera opione ꝑtinacit diſcoꝛdans talis eni ut ait: ⁊ ſi nõ coꝛꝑe ſaltẽ aio ex eccłliam ẽ. Sed ſciſmaticꝰ ẽ ille ꝗ ſua cri mina ⁊ pctã ſic ꝑatus eſt ex aio defſende ſi fuerint obiecta uł pꝛobata ut cogitet ſpõte ↄueticuloꝝ ſegregatiões ⁊ ꝑtur/ batões ecclie facere. IJgit 'm Augi. ma lũ catholicũ fecit moꝛu ⁊ vite pꝛauitas Hereticũ fecitfidei diuerſitas:Sed ſciſ maticũ facit diſrupta ſocietas.Et int iſtos ut dicit ſoli heretici debẽt dici gi⸗ gania q cũ frumẽto nõ hbñt coẽm radicẽ Sic beretici cõem fide nõ hñt cũ veris catbolicis: debẽt aũt mali catholici ve ra credetes ⁊ nõ ut credut viuetes dici palea. Et ſciſmatici debent dici ariſte: qꝛ ariſta ⁊ palea cõem radicẽ bñt cum A G pꝛimũ frumento. S“ ergo do ẽ ꝙ i ec/ cleſia eſt duplex vnitas. Ana in fidei ve ritate:Alia i amoꝛis charitate. Poteſt qut eẽ pꝛima vnitas in aliq̊ ſine ſecũda. Sciſmatici s diuiſi ſũt ab eccłia q;tum ad illã vnitatẽ quã facit charitas:ſj nõ ſut diuiſi ab ecclia q;tũ ad illã vnitateʒ quã facit fidei veritas. C Ad 2 d q iplꝰ ſe bʒ ſciſmaticꝛq; hereticꝰ: ſicut in plłꝰſe bʒ aĩal q; hõ.ſicut eni oĩs hõ eſt agial ⁊ nõ ecõuerſo:ſic ois hereticꝰ ẽ ſciſ maticꝰ⁊ nõ ecõuerſo: ꝓpt᷑ qð falſũ aſſu mebat᷑:qꝛ ecẽ hereticũ includit eẽ ſciſma ticũ ⁊ nõ econuerſo.Et ꝑ boc patet re- ſponſio ad tertuuim. tertiũ ſic ꝓcedit᷑. Ar᷑.n 2EEe & papa poſſit p uare ſciſmaticos oĩ ptãte: qꝛ põt eos p uare ptãte cõſecratiõis: & multo foꝛti⸗ põt eos puare ptãte iuriſdictionis: ↄña patz. ꝓbat᷑ añs ꝑ illud qð hr.xxiiij.q.i.c pudẽda:vbi dr ꝙ epᷣs ab ecclie viſceri⸗ bus diuiſus ⁊ ab aplicis ſedibꝰſeꝑatus Qneſtio 1I pdeſacrat ipſe potisq́; ↄſecrat. C S. in ↄſecratiõe dat᷑ ſpuũs ſcũs:ſʒ ſciſmaticis nõ dat᷑ ſpus ſcũs:qꝛ ex vnitatẽ eccłe ſpi ritꝰſcũs nõ accipit᷑:nõ ei põt a pctis iol ui ne c celeſte regnũ ingredi ꝗ ab vnita- te ecclłie diuiſus cẽ:ut dicit beda.⁊ ponit xxiiij q.i.c.ꝗcũq;ʒ. ¶ S.dicit Cypanꝰi qdã epła:⁊ ponit.vij.q i.c. nouatianus Quicuq; nec coionẽ pacis nec vnitatẽ ſpus obſeruatꝛ ſe ab ecclie vinclo atq; ſacerdotũ collegio ſeꝑat nec epi ptãteʒ põt bre nec honoꝛem: ex ò̊ epiſcopatus vnitatẽ noluit habere nec pacem. Anese eſt qð ſcribit᷑ er In C0 tra riu de ſciſmaticis⸗ PSA dð ꝙ ſicut ſupꝛadictũ ẽ Kndeo duplex ptas dignoſci eẽ in eccłia. Ana oꝛdinis ⁊ ↄſccratiõis Alia iuriſdictiõis ⁊ executiois. Pꝛima dat᷑ in cõſecratiõe oꝛdinis ſacr̃i:uelĩ ꝑ fectiõe oꝛdinis:q qdẽe tata eſt quãta po teſtas data ẽ ſacro.vñ in tali ptãte pa/ pa nõ excedit alios ſacerdotes nec alioſ epos. Secũda vᷣo dat᷑ magis i electiõe qᷓ tãta ẽ quãta ptãs dat᷑ officio.Et pꝛi/ ma indelebilit᷑ ꝑ manet in qlibʒ ſacerdo te uel epo:nec ꝑ papã põt cõferri ut ẽ pa pa:nec tolli:qꝛ ſi papa nõ eſſet ſacerdos uel epᷣs nõ poſſet aliquẽ i ſacerdotẽ ↄſec re nec ĩ ẽm oꝛdiare.2· vᷣo ſic ꝑ papã cõ fertſic ꝑ papã põt tolli⁊auferri:s papa nõ põt ſciſmaticos pᷣuare ptãte oꝛdiniſ uel ↄſectiõis:ſj bñ põt eos puare:⁊ ſüt ipo facto qñ ab vnitatę ecclie ſe diuidũt puati ptãte iuriſdictiõis ⁊ executiõis. Zic pꝛimu , latenit Eillud decretũ intel ligit᷑ ſi ↄſecratio nõ ſit fcã i foꝛma eccłie Vere.n ſciſmaticꝰoſecrat ſi ĩ foꝛma ec- cleſie ↄſecrat:⁊ vᷣe oꝛdiat ſi aliquẽ ad ſa cerdotiũ oꝛdiat:qꝛ ſi tales poſtmodũ re deũt reoꝛdinãdinõ ſut. Abłiſtud itellr eẽ dictü in odiũ ⁊ deteſtatõem cris ut ma⸗ gis tałoſecratio di cat᷑ execratio q́; ↄſe cratio: ſicut eccłia qᷓ ex pacto pecunie ẽ ↄſecrata magis execrata qᷓ; ↄſecta dicẽ 1 7 oc geſen udde tſce⸗ nsp hicin tiißb Gab äl ſeen cub⸗ lu⸗ N der fitpnn Hiuete 6 Kf cto doin ſugre nbläpe genpee hodivin 1s diri nerhee⸗ ſhiünt font hohitat Kauike ll Cöi ſnatics taci 1henis ſ labwuta⸗ anponi pj ousaanos eemntat⸗ vnchetq cigit viſcopens cen. ſenbt imn eadne = annis s hin ejdi griuhe ptiteßi⸗ uii icdane Etpe⸗ ſaretio nmintepe ſocerio⸗ rloti e 19 9404 ℳ Ar. ipſuũ recipientẽ:qꝛ magis ad danatoem q; ad ſua ſaluatiõem recipit ſacrm ecłie ciſmaticꝰab eccłia p̃ᷣſciſus:ſʒ bñ recipit ſpũs ſcũs q;tũ ad bũc effectũ:ꝗ ẽ ſuſce-/ ptio characteris vłꝑfectio ſi ijᷣm ſacr̃m oꝛdinis ułoꝛdis ꝑfectio recipiat᷑ ſʒ foꝛ mã ecclie.Et ꝑ bunc modũ intelligitur illud decretũ poſituz in epła Cypꝛiani. ſic pceditur papa grauius deb eat punire be-/ ticos q; ſciſmaticos:qꝛ grauiꝰpctin gra uius puniendũ ẽ: ſʒ pctm itidelitatis eſt Suiſſimũ oĩuzʒ petõꝝ: ẽ grauiꝰpuniedũ S. ois bẽticꝰ? e ſciſmatica ds taq; bẽticꝰ⁊ tãq; ſciſmaticꝰ ¶ D ifidel pꝰ abiuratã hereſim ſi relapſus mẽèit nõ c ãpliꝰrecipiẽdꝰ: ſʒẽ tradẽdus bꝛachio ſeculari: ut betur ex de bere. Sciſmati/ cus autem ſempꝑer eſt recipiendus:gra- uius ergo punit᷑ hereticꝰ qᷓ; zKiin li. —Anc E qo ſcribit᷑ Nu⸗ n otronin meri. xvi. vbi bẽt q; Datban ⁊ Abyron ĩiaſſueta pena fue rut puniti eo ꝙ fra aꝑta fuit ⁊ ðſcedert viuètes i ifernũ: ꝓeo ꝙ reſtitert moyſi. P &AonRd. & pẽa Suioz 2 mag Kiid EOαα¹n7α deber mag! vi pctõ q;alteri:ꝓpt tria. Pꝛimo ꝓpt᷑ pcti ma ioꝛitatẽ:⁊ ſic pctm iſidelitatis mag ſeu grauiꝰdʒ puniri q; aliqð aliud: cum nuliũ pctm ſit grauiꝰipſoↄſiderãdo ipʒʒ genꝰpcti. Opponit cni imediate ipᷣo bo no diuino. VUñ Exodi.xx.Statim cũ de us dixit:Mõ hẽbis deos alienos coꝛaʒ me: nec adoꝛabis idola: neq; coles ipᷣa ſubiũxit ĩimediate penã dicens: Ego ſü des foꝛt ⁊ gelotes. 2 pꝛopt᷑ peccãt pꝛon itatẽ:⁊ ſic pctm̃ ſciſmatis multum grauit᷑ ⁊ mõ inaſſueto legimꝰ eẽ pumtũ qꝛ eni iudei proni erãt ad ↄtẽtiões ⁊ ſciſ mata excitãda: Jut illud qð dixit moy- ſes Oeutj.xxxi.Ego eni ſcio cõtentiõeʒ veſtrã:⁊ ceruicẽ vram duriſſimã:adq huc vigeſimaquinta da eſt. C Ad 2c dð. ꝙ ex vnitatẽ ec- cleſie nõ dat᷑ ſpũs ſcũs ut gtũ faciat deo viuente me:⁊ igrediẽte vobiſcũ ſp ↄten tioſe egiſtis dñi:quãto mag cũ moꝛ tuus fuero.⁊.i.Eſdre.iiii.c.ſcribit᷑ ĩiuen tuũ fuiſſe:in libꝛis hiſtoꝛiarũ antiꝝpa⸗ trũ:ꝙ ciuitas illa puta hierłm ubi iudei bitabãt a dieb?antigꝗs: aduerſus reges repellabat ⁊ ſeditiones ⁊ pᷣlia ↄcitabã tur in ea: vñ ꝓpter bãc ꝓnitatẽ Choꝛe 7 Dathan ⁊ Abyron cocitãtes ſciſma aduerſus Moyſen:pena iaſſueta puni ti ſũt:ut dem ẽ ſupꝛa.¶ ꝓpt᷑ nocumè ti grauitatẽ:ſm eni pñtem iuſticiã qñq; ꝓmioꝛi culpa grauiꝰ ꝗs punit᷑: qꝛ graui us nocumentũ iminet hoibꝰ qñq; ex le/ uioꝛi culpa qᷓ; ex maioꝛi:ſicut aligs gra — uius punit᷑ ꝓ hoĩcidio qᷓ; pꝛo ꝑiurio:nõ obſtate ꝙ loge maius peccatum ẽ per- Ad pꝛimũ iuriũ q; hoĩcidiũ. ℳe 11ä ds. & ?m dinu iudiciũ ſp maioꝛi culpe maioꝛ pena ta⸗ xat᷑iſʒ ᷣm pñtẽ iuſticiã maioꝛi culpe qñ q; debet᷑ minoꝛ pena:ut dem ẽ de hoici dio ⁊ ꝑiurio:q;uis diſtigui poſſit de ma ioꝛitate culpe:qꝛ qñ q; ẽ maioꝛ maioꝛi/ tatepcti. Qñq; vᷣo peccantis pꝛonitate ⁊ quolibet modo maioꝛitatis pena po/ teſt rñũdere culpe. C Ad ⁊ do.qꝙ bere ticus eſt ſciſmaticus:loquẽdo generałr de ſciſmate:eo ꝙ hereticus errans in fi ge:diuiſus eſta deo. Sed quãdoq; here ticus eſt ſciſmaticus ſub pꝛopꝛia ratiõe ſciſmatis:⁊ diuidit ſe a deo pereius ſcri pture coꝛruptionem: quia diuidit ſe ab vnitate eccleſie per manifeſtam rebel⸗ lionẽ. Vnde dicit glo. Numeri.xvi.ꝙ ꝑ Dathan ⁊? Abyron ⁊ Cboꝛe ſignifica⸗ bantur heretici⁊ ſciſmatici qui multos ſecum trahendo decipiunt contemnen/ tes ſacerdotes chꝛiſti:⁊ ſe a clero plebiſ q; ſocietate ſegregantes:conſtituere au dent eccleſigs et aliud altare. C Ad tertium eſt dicendum qꝙ tunc ſciſmati/ ci funt recipiendiquando nullum falſuʒ dogma nutriũt uel ꝑtinaciter defendũt heretici vo ideo poſtq; relaꝑſi ſunt:tra⸗- dunt᷑ bꝛachio ſeculari:qꝛ timet eccła de coꝛꝛuptione fideliũ quã pꝛeſumit de eis ex quo relapſi ſunt. ſic hred ſic ꝓcedit᷑. Ar̃ Dgummntu enim ꝙ papa nõ reputet grecos bereticos: ſj ſolũ ſciſ maticos:qꝛ Oamaſ.grecꝰ fuit nõ bere ticus:⁊ tñ bᷣ ſuo libꝛo.c.xj.dicit: Credi-⸗ mus in vnũ ſpm ſcm ex pr̃e ꝓcedẽtè ⁊ in filio requieſcente cũ pre⁊ filio ſiſcoad/ oꝛandu cõgloꝛificandũ:vbi nõ facit mẽ tionẽ de ꝓceſſione ſpũs ſci ex filio:greci negantes ſpm ſcm ex filio ꝓcedere nõ ſut heretici reputandi. S. xvj. di.c.i. di papa dicit: Sicut ſcĩi euãgelij qua-/ tuoꝛ libꝛos:ſic qttuoꝛ concilia ſuſciꝑe ⁊ venerari me fateoꝛ: Micenũ cõſtantino politanũ:epheſinũ calcedon enſe:ſed in illis qtuoꝛ cõcilijs nõ fuit aliq metio de ꝓceſſiõe ſpũs ſcĩex filio. Pꝛopter talẽ g articulũ nõ ſut greci heretici reputãdi. BS.iilli qui integre ſapiũt ⁊ rectã viã ſectant᷑ nõ ſũt heretici.ſed Hieroꝰdicit in pꝛologo ſuꝑ eplis canonicis:ꝙ greci integre ſapiũt ⁊ rectã viã ſectant᷑. nõ g ſunt reputandi heretici. 12 ẽ: qꝛ ſpm ſem ex J n J trornm filio ꝓcedere eſt articulus fidei:ſz greci hoc negat: ergo heretici ſunt habendi. P 1 do ꝙ iſta duo crimina: Rn . c0 ſciſmatic ⁊ bereſis ma gnã affinitatẽ habẽt. Scribit eni pᷣ Re. xv.qꝙ quaſi pctm arioladi e repugnare ⁊ quaſi ſcelꝰ idolatrie nolle acquieſcere. Et ſuꝑ illo ᷣbo Hiero.ſcripto.xxiiij.q. iij. Inter ſciſmna ⁊ hereſim boc intereſſe arbitroꝛ:ꝙ bereſis ꝑuerſum dogma hʒ Sciſma vᷣo pꝰ coꝛꝑaleè diſceſſionẽ ab ec cieſia pariter ſeꝑat.no.glo.tale differè tiã eẽ inter ſciſma ⁊ hereſim q̃lis eſt int habitũ ⁊ diſpoſitionẽ.ſicut.n. diſpoſitio põt fieri habitꝰ:ſic cũ aliꝗs ſcindit᷑ ⁊ di uidit᷑ ab eccla ut dicat᷑ ſciſmaticꝰ:cũ pꝰ modũ ꝑtin aciter ad heret ſue ſecte:⁊ do gma aliqð nouũ figedo nel ꝑtinacit᷑ aſ-- ſerendoↄ ꝓhibitionẽ ecclłe nutrit:efficit Queſtio „ hereticus. Quãuis greci a pᷣncipio q̊ ſe ab vnitate eccłe romane diuiſerũt:fu erint ſolũ ſciſmatici: poſtmodũ vᷣo ꝑti- naciter adherẽtes eoꝝ ritui ⁊ nõ tene/⸗ do articulos ꝑ eccleſiã determiatoſ.pla nũ eſt em bereſim lapſi ſut.vñ eccleſia reputat eos ſciſmaticos ⁊ hẽticos q;uii nominent ſolũ ſciſmatici: quia a ſciſma te eoꝛum peccatũ incboatum eſt. — AW1â& 6eſt do ꝙ alig di⸗ Ad Peimu cüt rtbeleateen Ha maſ nõ eſſe recipiendã ꝓpter duo.pᷣ qꝛ eius liber in oibꝰ nõ tenet᷑ ab eccłia: potiſſime qñ dicit.ii.li.c.ii.ſe adherẽ illi oppinioni ꝗ ponit angelos genitos eſſe poſt creationẽ oiuʒ reru.⁊ꝛ.quia libꝛum ſuũ cõpoſuit tge quo icipiebat ↄvtrouer ſia inter grecos ⁊ latinos de ꝓceſſionę ſpũũs ſci: ideo noluit determiare ꝓ aliqᷓ pte. Sʒ meliꝰdĩ ꝙ doctoꝛes grecoꝝnõ negãt ſpm ſcm̃ a filio ꝓcedere niſi ꝓpt᷑ pncipalitatẽ pr̃is:qꝛ eni ꝓcedere ab ali quo greco ſermone pncipalitate impoꝛ tat:ne ſpus ſcũs credat᷑ ꝓcedere ſic pn- cipaliter a filio ſicut a prę:negãt ipſi ta lem pꝛoceſſionẽ q;tũ ad pᷣncipalitatem 7 nõ q; tũ ad realitate. ¶ Ad ⁊2 eſt di qꝙ tge illoꝝ cõcilioꝝ nõ pullulabat aliqᷓ bereſis ↄtra ſm ſcm: ſʒ poſtmodũu tꝑe athanaſii ⁊ alioꝝ doctoꝝ grecoꝝpoſitũ eſt ſub articulo tanq; neceſſariu ad cre dendũ ſom ſcm er filio ꝓcedẽ. Añ dicit Athanaſiꝰad ſerapionè iu qð mandat apls hereticu hoiem poſt pꝛimã coꝛꝛe⸗ ctionẽ ⁊ ſecundã deuita: etiã ſi quos vi detis cũ helia volãtes ꝑ aerẽ:⁊ cũ petrro ⁊ moyſe ſicco pede calcãtes maria niſi ſpm ſcm pꝛofiteant᷑ eſſe naturaliter ex deo ⁊ filio exiſtentẽ: ſicut ⁊ filiũ nãliter einalit᷑ genitũ a deo patre ut nos ꝓfite mur eũ nõ recipiatis: ⁊ blaſphematibꝰ ⁊2 negantibꝰſpm ſecm deum eẽ de nã dei fili nõ cõmunicetis. & Ad qe do ꝙ& greci integre ſapiũt ⁊ fidẽ rectã ſectant q;tũ ad numeru libꝛoꝝↄtentoꝝ in ſacro canone: nõ qutem q́; tum ad numerum Ar Ntian oftl Cſemn los n bomnin zmtin Ptus ipper ge Mtca Me⸗ potiu Gel fice olle ſaſ e 5 Nloe 4 „ K gröo dpkus musi zotiſu gfernn tlbau lgeſa bapt tar Li⸗ Miepen dlaiteo leteso Higidi tes Aie Gopenn tnra ſnaͤf ſhnn Plni⸗ 1 4pncpio duiſerütin oli oht⸗ natͤtene rminmo ple wneceleſn hetcosini guizsſaſna nAM cnigd⸗ Uctortatenn pterd ecobetecſie: cadbere il genirnscſte. uig bun batonne , Ne ſ nire i stcden ſe ni Adaecbal tute impo tarſe ⸗ git ppſts Haltatenn ALn labet 4 Nntütg nearpeftl S Miaut inmndat nicone/ ſquos apend nari ni Uralittelak lünilte ttosgft. pbenin, ederiN /N 4, uinſc⸗ umelun Ar. articuloꝝ poſitoꝝ in ſymbolo:nec q;tũ ad ritũ ſacramentoꝝ ⁊ alioꝝque cõiter obſeruant in eccleſia. ait 2 rIM ſic ꝓcedit᷑: ſextu Didet᷑ eni ꝓ papa teneat grecos eẽ paga⸗ nos nõ xpianos:qꝛ ſolus baptiſmꝰfacit bominẽ chꝛiſtianu: ſed greci nõ bapti- ʒant in foꝛma ecclie gnon ſut xpᷣiani:ſj potius pagani. ¶ S. diuerſus ritus et diſpar cultus diuidit xpᷣisnũ a pagano: ſed greci nõ ſeruãt ritu ⁊ cultũ quẽ ſer/ uat eccleſia. Cõficiut eni in fermẽtato pane ⁊ nõ in aʒimo. nõ ſunt xpᷣiani: ſʒ potius pagani. C P.ſcribit᷑xxiij.q.v. c.de liguribꝰ:Si qua ꝑſona eccleſiaſtici offic ij cui ſubiecta ẽ reſtiterit:vel ſeoꝛſũ collegiũ feceit:aut aliud altare erexerit ſeu ſciſma fecerit excõicet᷑ ⁊ dãnet:ſʒ oĩa iſta habet greci:gS dãnant:⁊ ꝑ ↄſequens ſunt pagani ⁊ nõ xpᷣiani. a An ẽ quia eccleſia nõ In ranin appellat eos pa⸗ ganos.ſed vianaricos vel berericos PEʒ dicendu ꝙ ꝑ baptiſmũ Knd c0 bomo icoꝛpoꝛa rpo et a xpᷣo chꝛiſtiani appellant᷑. AUnde dicit apłus ad Ro.vj. Quicũ q; baptiʒati ſu⸗ mus in xpᷣo ieſu in moꝛte ipſius bapti⸗9/ ʒati ſumꝰ. Sig greci veruũ baptiſma nõ ↄferunt:planu ẽ ꝙ xpᷣiani nõ ſunt. Cer tü ẽ autẽ grecos nõ vti foꝛma qua vtit ecdeſñia baptiʒando:qꝛ nõ expmũt ꝑſo/ nã baptiʒatẽ:ſed ſolũ ꝑſonã que baptiʒa tur. DSicut eni baptiʒet᷑ ſeruus xpᷣi. M.in noie patris ⁊ filij ⁊ ſpiri.ſan. Vñ multi dicũt eos verũ baptiſma nõ ↄferre aſſe retes ꝑſon a baptisantẽ ꝑtinere ad eſſẽ tiã foꝛme baptiſmi ex ipia inſtitutione xp̃i qũ dixit: Euntes baptiʒate oẽs gen tes. Aliqui vᷣo dicũt ↄꝛiũ ponentes gre cos veruũ baptiſma ↄferre:quia nõ imu tant aliqd qð ſit de eſſentia foꝛme:eo q; ſola expᷣſſio actus baptiʒ ãdi cũ inuoca⸗ tione trinitatis ẽ de eſſentia foꝛme ba⸗ ptiſmi. Modus vo expᷣmendi in ꝑſona vigeſimaſexta VI pma vel ſcda: ⁊ in quo caſu noĩatiuovł alio ẽ ex inſtitutiõe eccłie. Jõ lʒ ipſi pec cent ritũ ⁊ foꝛmã eccleſie nõ ſeruando: verũtamẽ baptiſmũ cõferũt:imo ſi lati ni ſub foꝛma illa baptizarẽt grauit pec carent. baptiʒati tñ iteruqʒ rebaptizari nõ deberẽt: ⁊ bãc oꝑpinionẽ puto eẽ ve/ rioꝛẽ:qꝛ ſᷣm Augj.Falſa ſut ſꝑ reſpueẽda ?2 vera teneda:dubia vᷣo tam diu credẽ da ſunt q;diu ipſa eẽ reſpuenda: vel do⸗ ceat rõ vel pꝛecipiat ecclie auctoꝛitas. Planũ ẽ ãt ꝙ eccłia venittes grecos ad obedientiã fidei non cogit rebaptiʒari. Vnñ ipſo fcõ credit magl coꝝ baptiſina appꝛobare q; repꝛobare:⁊ ꝑ oñs papa reputat grecos xpᷣianos ⁊ nõ = 5 ergo ẽé dicedu Ad Peimumæ greci vtunt᷑ illa foꝛma ad euit anduz erroꝛẽ ꝗ fuit in pmitiua eccleſia. Multi nãq; attribue bant vᷣtutẽ baptiſmi dignitati:⁊ aucto⸗ ritati miniſtroꝝbaptiʒantiũ: In quoꝛũ ꝑſona dicẽ apłls pmaad Chor.j. Ego ꝗ dem ſum pauli:ego vᷣoappollo:ego aut cephbe.Ad euitandũ g bunc erroꝛe:non expmunt miniſtrũ baptizante:ſed ſolã ꝑſonã que baptiʒat᷑.foꝛma tñ eccłe lon geↄuenientioꝛ ẽ ⁊ magis ↄfoꝛmis vᷣbis xpᷣi quibꝰ dixit: Euntes baptiʒate oẽs gentes. CAd ſecundu ẽ dicendũ ꝙ ſiẽ dicit Auſel.in epła de ſacriſicio aʒimi ⁊ termetati:greci in multis nos arguuũt de ritu ⁊ cultu ſacrificioꝝ ⁊ ſacrametoꝝ dicẽtes nos iudaiʒare:⁊ figuras iudai- cas obſeruare:ſiue tñ ↄficiat in aʒimo ſi ue in fermẽtato veru coꝛpus xpᷣiↄficit᷑. vñ q;tum ad boc nec ipſi nec nos de ifſi-/ delitate repbenſibiles ſumꝰ. ¶ Ad ter tium ẽ dicendi ꝙ ſi greci danant᷑ nõ dã nant᷑ ꝓ infidelitate:ſed ꝓſciſmate ĩquo diu ꝑmanſerũt.⁊ ꝓ hbereſi in quam poſt modũ relapi ſunt. M ¶QAueſtio.xxvj.de reſiſtẽtia tyrãnoꝝ. Einde ↄſiderandũ ẽ de reſiſtentia tyran⸗ noꝝ: circa qð queruntur ſex. Ar. ¶ Pꝛimo vtrũ tyranni reſiſtentes pa- pe ſint ſciſmatici. C Scðdo vtrum tyrã ni reſiſtẽtes pape ſint heretici. ¶. Ter/ tio vtrum ad papa ſpectat punire tyrã nos. C Quarto vtrũ papa debeat tyrã nos punire pena tẽpoꝛali uel ſpũali ſo⸗ lum. ¶ Quinto vtrũ papa contra tyrã nos ſibi reſiſtentes debeat cruce ſigna/ tos deſtinare. Sexto vtrũ papa ipu niendo tyrãnos debeat magis declina⸗ e ad miſericoꝛdiã q; na uſticiain. di DODO Peumn tur: Videtur eni ꝙ non oẽs tyranni reſiſtẽtes pape ſint ſciſmatici:quia illi ſũt ſciſma tici qui intendunt ſe ab vnitate eccleſie diuidere:ſed hoc tyrãni nõ intẽdũt:ĩmo interdũ ęelatoꝛes eccleſie ſe ſimulãt:nõ ergo tyrani ſunt ſciſmatici. S. obſer iatoꝛes iuſticie nõ ſunt ſciſmatici:ſʒ qñ q; tyrãni obbuatoꝛes ſũt iuſticie magis q; alii: nõ & tales ſunt ſciſmatici. ¶ S. ſciſmatici ſunt qui rebellãt eceleſie:ſʒ ty ranni qñ q; ꝓcurant facere cõgregatio nes ⁊ colligationes in eccleſia:nõ g ta/ es ſunt ſciſmatici. t as ut ie J qꝛ ut diẽe a n Otrann maſ.li.iiii.c.xviii Antixpᷣs in pᷣmoꝛdiis quidem regni ſui tyranidem iuſticiã diſſimulabit.Cũ aũt ðᷣñatoꝛ factus fuerit ꝑſequet᷑ eccleſiam dei. Tyrãni ergo non obſtante obſerua tione iuſticie ſciſmatici ⁊ ꝑſecutoꝛes ec cleſie cenſeri debent. . Vnd EO dicendu bᷣm Aug! in W li. de qõnibus euangeli oꝛum: Tria pñt diſtigui genera ſciſma ticoꝝ:nam aliqui ſunt ſciſmatici intẽtio ne non oꝑatione.Quicunq; eni ita inui dent bonis ut querant occaſionẽ exclu/ dendi eos:uel crimina ſua:ſc defende/ re ꝑati ſunt ſi obiecta fuerint vel pꝛoba ta: ut etiã ↄuenticuloꝝ ſegregatiões uł eccłie pꝑturbatiões facere cogitẽt ia ſciſ matici ſũt ⁊ ab vnitate eccłiecoꝛde deci ſi: etia ſi nõ iuentis occaſiõibꝰaut occul Onneſtio 4 tat fact ſuis ſacrt̃o eccſie coꝛpali uer- ſatione ſocient. Alig vᷣo ſunt ſciſmatici oꝑatiõe ſʒ nõ ĩtentioe:qꝛ ꝑ ſe nõ itẽdũt ſe ab vnitate ecclie diuidere:ꝓpt tñ ali- qð cõmodũ tãpoꝛale ↄſequendũ ułꝑicu lũ euitãdũ ↄuẽticuloꝝ ſegregatiões fa ciut ac ꝑ biſciſma incurrũt:⁊ ſciſmatici cẽſeri debẽt:qꝛ ſicut volũtas coacta vel mixta volũtas ẽ 'm Augl. ułvoluntas mirxta voluntas ẽ ᷣm phᷣm: ſic effectꝰ ſe⸗ quẽs ex cã ꝑ accñũs effectꝰc᷑. Sʒ alig ſüt ſęiſmatici intetiõe ⁊ oꝑatiõe. Tyrãnos S ꝗ ſunt ſciſmatici pᷣ mõ eccleſia poꝛtat qꝛ? tã diu ſuſtinet pctm aut erroꝛẽ alicu ius dõec aut accuſatoꝛẽ iueĩat: aut pꝛa uã opinionẽ ꝑtinaci aioſitate defendat ut dicit Augl. in li. de vᷣa religiõe. Tyrã nos vᷣoꝗ ſut ſciſmatici ſcðᷣo mõ eccleſia reuocat:imitat᷑ eni dei iudiciũ ꝗ reſpicit itentiõem mag qᷓ; oꝑatiõem. Oicit eni Augl.ad comitẽ bõifaciũ: Charitas ꝗᷓ colligit ⁊ viuificat oĩa mẽbꝛa ccclene:4 nos videat de alteriꝰ ruina gaudere:ſta tim nos pᷣſeindit a coꝛꝑe· Si ꝙ miſtri ee cleſie nõ dolẽt de ruina ſuoꝝ ſubditoꝛuʒ ipſi pᷣciſi ſũt a coꝛꝑe eccłe:qꝛ ſi i coꝛpe ec cleſie eẽnt ſine dubio dolerent:⁊ eos re uocare ꝓcurarẽt. Sʒ tyrãnos g ſüt ſciſ⸗ matici mõ domat ⁊ coꝛrigit dõec aut penitẽdo redeãt:autũ neꝗtia male libe/ ni defluant: ut Aug.. dicit. S ẽ dicendũ ꝙ illi Ad Paumn gſůt ſciſmatici ſo la intẽtiõe ſuſtinent᷑ ab eccłia. In area eni ecclie glibet ꝓ libito põt eẽ frumen tũ. uel palea:uel ariſta: eo ꝙ ĩ quẽqᷓ; ſen tẽtiã nõ ꝓfert niſi ſpote ↄfeſſũ ⁊ ↄuictũ ſicut dicit Aug.ĩ li.de pnia. ¶ Ad ſcðʒ ẽ dicendũ qꝙ dnium tyrannicuũ põt effici nãale:⁊ nãle dñium pot effici tyranicum Si eni rer iuſticiã faciat ut violent᷑ vñet ⁊ ut bonũ publicũ ↄuertat i bonũ pua/ tũ:iã tale dñium regiũ ⁊ nãle fit tyrani cum. Eodẽ mõ ſi aligs adeptꝰẽ dñium tyrãnice:⁊ poſtinodu volẽtibꝰſᷣditĩ do/ minet᷑ ⁊ bonũ puatũ ↄuertat ibonũ pu/ Ar. lciſt ſimnet ſedi⸗ ore uitate ivnün Dbrht aunes ceiſi SI Cpini⸗ 4 K ba feſie atyt rnoch Poi ici⸗ Aitl. ſengia Nſrn loſtop C ſͤ⸗ idi llgt⸗ miß nge lhe⸗ eſciſnati ſenoredit egitieli⸗ Gütlgia Crtöes ſt ſciinatnead s cetavel ukyoluntas ſccfee ſe⸗ Galgſi e.Drinos leis porat moꝛe gla iat auten tedeſnit lde i opiahin n m. Dirten Cbunus leit udae. ſt Emiſtiec ſabgiton ſicorhee tn gſitſch zitdoean pdlelie e ,J funen gnihſi blicũ:Puando alias ↄditiões nãlig dñii. iã tale tyrãnicũ dñ ium fit nale. ¶ Ad ʒiẽ dicendũ ꝙ nõ ſufficit in ecclia fua⸗/ — reogregatiõem ułvnitatẽ mẽbꝛoꝝ ſine „ 9 vnitate capitis:imo ex boc ipſo ꝙ tyrã — 2 ni vniut eis mẽ bꝛa eccłie: ⁊ diuidut ipᷣa ab vnitate ⁊ ab obediẽtia capit::cui ſił cum eis deberẽt ſubiici ſciſmatici cen/ ſendi ſunt. Bſecundũ crcn der eni ꝙ tyrãni reſiſtẽtes pape ſint hberetici.Dicit.n. Hiero.inepla ad Gał.Muliũ ſciſma ẽ ꝙ ſibi nõ aliquam bereſim ↄſingat ut recte ab eccłia receſ ſiſſe videa ᷑. Sʒ tynani ſũt ſciſmatici ut ſupꝛa dem e: ſilr beretici. ¶ S. ꝗcũq; no credũt aliquẽ artic loꝝ poſitoꝝi ſym bolo ſunt beretici: ſed tyrani offendunt ʒ illu articulũ:Et in vnã ſcam eccleſiaʒ catholicã: ſunt beretici. S.ſola ꝑti nacia reſiſted i ſacit hoĩem heticũ.Sʒ ty rãni ꝑtinacit᷑ reſſtũt capiti eccleſie:ergo ſumt heretic. —1* eſt: qꝛ nõ nutriũt In 1 grin nouas uel falſas opiniones in eccleſia:nõ ſunt beretici Rnñ 60 do. ꝙ aliud e dicere fal ſuʒ: aliud erroneũ:⁊ ali ud hereticũ.Qñcũq;.n.nõ ẽ ↄfoꝛmitas rei ĩtelligibiład itellectü dr falſũ:qꝛ ſic dicit yſaac in li.de diffinitiõibꝰ: Aeritaſ ad eq̃tio rei ĩtelligibił ad itellectũ. Per J & iadeq̃tio rei ad ĩtellectũ ẽ falſtas Qñcũq; v nõ ẽ ↄfoꝛmitas rei credibił ad itellectũ:ſine ꝓpoſito tñ ꝑtinacit de- fendẽdi:tüc dr eẽ erroneuũ.Sʒ qñ nõ eſt ↄfoꝛmitas rei credibiład itellectũ:cũ ꝓ- poſito ꝑtinacit defedẽdi:tũc ẽ eẽ bereti cũ. Tria itaq; ↄcurrũt ad ꝓpꝛiã rõeʒ he reſis: Pꝛimũ ẽ rei credibil diffoꝛmitas. Vñ dicit Aug.Quicuũq; alł ſcpturã in telligit q; ſiſus ſpũs ſciſlagitat a q̊ ſcri pta e:lʒ ab eccłia nõ diſceſſerit:bẽticus tñ appellari põt.Scðm ẽ dogmat no⸗ uitas. Añ dic Aug'. ꝙ bereticꝰc ꝗ ali- vigeſimaſexrta n cuiꝰtpalis cõmodi ⁊ ma xie głie pncipa tuſq; ſui gra:falſas ac nouas opiniones ulgignit ukſegt᷑ in eccla. 3“ ẽ defedẽdi ꝑtinacitas: Uñ dic Augl.õ mãicheos: ꝙ gꝗ ĩ eccła xpᷣi moꝛbidũ aliqð pᷣuũq; ſa piut:ſi coꝛrectiut ſanũ rectũq; ſapiat re ſiſtũt ↄtumacit᷑:ſuaq; peſtifera ⁊ moꝛti fera dogmata emẽdare nolũt: nec defẽ dere deñſtũt:bhẽtici ſt᷑. Iſta ẽ tria:credi bil diffoꝛmitas:dogmat nouitas:⁊ de fedẽdi ꝑt inacitas:ĩtegralłr faciũt hoĩeʒ hereticu:q ſi ſi ł iueniant᷑ ĩ tyrannis reſi ſtentibus eccleſe bercict bobe ſi unt. . 1. eſt do.ꝙ Hieroꝰ Ad Pamubauir de ſciſmati⸗/ cis iam in eoꝝ ſciſmate induratis: ꝗ ut recte ab ecclłia receſſiſſe videãt᷑:fingunt aliq ð nouũ dogma ⁊ illud ꝑtinacit᷑ de- fenduũt:ſicut greci faciũt:⁊ oẽs ſciſmati ci:tales beretici ſũt cẽſendi. C Ad ꝛẽᷓ do ꝙ vnã ſcãm eccliaʒ catholicã facit vnitas fidei.iux illð ad Ephe.iiij. Ana fides:vnũ baptiſma:⁊ ſimiliter vnitas charitatis.Sola aut diuiſio ab vnitate pꝛima eſt cõtra articulũ:quia ſi omnes diuiſi ab eccłia ꝑ charitate facerẽtõ il/ lũ articulũ: Et in vnã ſanctã eccłiam ca tholicã.tũc oẽs exiſtẽtes i pctõ moꝛtali eent heretici. C Adʒẽ dð ꝙ ꝑtinacia defendendi nouũ dogma diffoꝛme illis que credit eccłia facit hoĩeʒ hereticũ:⁊ ſi talis ꝑtinacia cõuincit᷑ eſſe in reſiſten tia tyranoꝝ heretici iudicandi ſunt. ſic ꝓcedit᷑ Ar᷑.n D tertin 49 papam nõ ſpectat tyrannos punire:qꝛ popa nõ dʒ punire inſtrumẽta diuine iuſticie: ſʒ tyrãni ſũt qñq; inſtrumẽta dine iuſti-⸗ icſrt⸗ illud aberrraiip kac regns⸗ re hypocritã ppli. ad papã nõ ſpectat ipſos wimte⸗ T S. Poer illo eo ad Pbit.ij. dumõ xpᷣs aãnũciet ſiue ꝑ occaſi onẽ ſiue ꝑ veritatẽ ĩ hoc gaudebo.dicit glo. ꝙ quidã pꝛedica bãt chꝛiſtũ ex odio pauli ⁊ ex odio veritat: ut ꝑſecutoꝛes cos audietes vicularet paulũ credẽtes illos tyrãnos ꝑ eũ eſſe ſeductos: exquo ergo tyrãni ꝑ occaſionẽ pñt eẽ vtilęs ec cleſie ꝑ papã non ſũt puniẽdi. C¶ Bpà pa non debet iniuſticiã facere alicui:ſed multi voluntarie ſe ſub ijciũt dño tyran noꝝ.S iniuſticia eſt eos puniri ꝑ ſubtra ctiones ipſoꝝ. KF. 6 é6 quod ſeribit J n cotraru gbcucſ. Ind⸗ ſona xp̃i ⁊ v icarü eius.ſ.pape:ipſe de re gibus triũpbabit. ⁊ tyrãni ridiculũ eiꝰ erunt. * dicendũ ꝙ tyrãnicũ do RKnd 0 miniũ eſt ↄtra iuſticiaʒ natura lẽ.vnũquod q; aũt naturalit re- git qñ ſic regit vt ẽ aptũ natum regi.hõ au tẽ cũ ſit liberi arbitrij ẽ aptũ natũ re gi volunt arie:ut volutarie ſeruiat ⁊ vo luntarie obediat:nõ violẽter.vñ cũ do/ m iniũ tyranicũ ſit coactiuũ ⁊ violentuʒ ↄtra naturalẽ iuſticiã cenſet᷑ eẽ. Scðo e ↄtra iuſticiã regalem. appellat᷑ aũt iuſti cia regalis lex diuina ⁊ iuſticia diuina. iuxta illud Ja.ii. Si eni legẽ ꝑficitis re galem bene facitis. Cõtra talẽ aũt iu/ ſticiaʒ ⁊ tyrãnicum dñium ſcribit Job xxxiiij.q; deus nõ accepit ꝑſonas pᷣn ci pũ:nec cognouit tyrãnũ cu diſc eptaret ↄtra pauperẽ. Tertio tale dñium ẽ con tra iuſticiã legalẽ. Eſt aũt iuſticia lega/ lis:ut dicit ppᷣs:oĩs vᷣtus que pᷣcipit oẽs actus virtuoſos.pᷣcipit nanq; doctrine veritatẽ:pacis vnitatẽ:⁊ iuſticie equita tem. Oñium aũt tyraunicu veſtruit ſtu dium ſcientie: deſtruit pacè ⁊ deſtruit iu ſticiã.tanto ; ma gis ad papã ſpectat ty rãnos punire:quto magis ſpectat ad ipſũ punire ſoꝛe facientesↄtra iuſticiaʒ naturalé: regalẽ ⁊ legalem. A pꝛimũ ͤ dicẽdũ ẽ ꝙ ĩſtru eUhmenta diuine iuſti cie punienda ſunt iudicio hũano ⁊ diui no:non quidẽ ꝓpt iuſticiã diuinã:qᷓ pꝛet eoꝝ intentionẽ exercet᷑: ſed ꝓpt᷑ tyrãni⸗ cam violenti que ſm coꝝ intentionem pꝛauã intendit᷑. Ad ſecundũ e dicen QAQneſtio III dũ ꝙ ᷣm Augj. tyrãni qui ſũt mercẽna rij tolerandi ſunt: qꝛ fideles ꝑ tales in veritate fidei nõ ꝑuertunt᷑.Sed tyranni qui ſũt furcs puniendi ſunt:qꝛ ad hoc in tendunt vt oues xpᷣi mactent ⁊ ꝑdant. ¶ Ad. 3ẽ dicenduʒ ꝙ illi qui ſemel ſe ſub ijciũt dñio eccłie non pñt ſevlterius dñio alioꝝ ſupponere:nec hʒ tyrãnis ta⸗/ les ſub eoꝝ dñio recipere:qntũcũq; vo⸗ luntarie ſe offeraarnrrt. D uartũ ſᷣ ꝓcedit. 9 l bei Viger eniz . ꝙ papa nõ debeat tyrãnos pu ni re pena teꝑali:ſ ſpuali ſolũ. Scribit᷑ eni Hu.xvi.de pena dathan ⁊ abyron: ꝗ tyrãnico mõ voluerũt rebellare moy ſi: Recedite a tabernaculis ipioꝝ ⁊ no- lite tangere q̃ ad ipſos ꝑtinẽt:ne inuol/ ua mini peccatis eoꝝ.ſed reced ere a cõi one fidelium ẽ pena ſpũalis nõ tempo⸗- ralis. Tyrãni ergo peng ſpũali nõ tepo rali puniendi ſũůt. D. dicit Gregj. ⁊ ponit᷑.xiij.q.viij. Si in moꝛte longobar doꝝ meĩmiſcere voluiſſem. bodielongo bardoꝝ gens nec regẽ nec dncem beret ſʒ qꝛ deü timeo in moꝛte cuiuſſibet boĩs me miſcere foꝛmido. Papa S tyrannos non dʒ punire pena tẽpoꝛali:ſed ſpuali. ¶Ppapa eſt ſucceſſoꝛ ꝑetri: ſed petro dictũ eſt Watth. xxvij. Conuerte gladi um tuũ in vaginã. Ad punitionẽ tyrã noꝛuʒ papa non dʒ vti gladio coꝛpoꝛali ſes Prrüpell. — ſtauoa ſ bik eſt quod ſcribit J n traonn xxiij.q.v. diume T bumane leges ſtatuerũt ut ab eccleſie vnitate diuiſ ⁊ eius pacẽ neꝗſſime ꝑtur bantes ſecularibus griridarsbꝛima l. Pen dicendũ ꝙꝙ oꝛdo diuine Kñdeo iuſticie reqrit vt ᷣm mul tiplicationẽ culparu fiat multiplicatio penaꝝ: Jux illud Apocj.viij Quatũ mł tiplicat ſe in deliciis tantũ debet᷑ eis de toꝛmento ⁊ luctu. Eſt aut in ecclia du- plex vnitas:vna mẽbꝛoꝝ ad inuicẽ:alia membꝛoꝝ ad caput vt ſupꝛa dictuʒ eſt. ote J. iin ſpea ſſcert tatiſc⸗ Pntic Elder jebono nages cfü ſtici⸗ ſmmon llc 1hen Vect ſint larti ftĩ ſi⸗ lb⸗ tn AM ſiri iybo di abere 60 . tnußd inn lotg eet ſei egi guinie ledete ae Moigtim 1 c aſhpi . luan ſff⸗ UII ſit nerceg es tales in Sal munni tcasboenn nt ? gant ligoiſenele itſertterins Hhrinstn/ Unrüciqz vo, j rãt, Gligeicnj tyriposnt olu. Sarbi n 1 dbfr. ſchelren, ispepto⸗ erteinch, dena nöͤtenN inl no te⸗ t Gz:: AlngAhar dielont ten bac ſierdo Sramros lſet hint i Apar, uni l, mthn Aapont oͤſerbit §. diume tabecleſe Ar. Siſ tyrani inueniant turbare pꝛimam vnitatẽ ꝑ eoꝝ tyrãnicã violentiã puniẽ di ſũt pena ſpuali. Sed ſi ĩ tantũ ꝓgreſ ſi fuerit malũ ut velint perturbare vni tatè ſecũda: ꝑ eoꝝ ma nifeſta reſiſtentiã puniedi ſt pena tꝑali. Dicit eni Augꝰ⸗ in li.de vera reli.ꝙ quãto hoies dulcedi ne bonoꝝ inferioæ magis decipiuũt᷑:tãto magis amaritudine peaꝝ dñt erudiri. eſt do ꝙ dathanz Ad- Pꝛeimi abyron tyrannice moyſi reſiſtentes pena ſpuali fuerũt pu niti qñ dictũ eſt: Recedite a tabernacuł impioꝝ ne inuoluami pctis eoꝝ:⁊ pena tꝑali qñ aꝑta eſt tra ⁊ deglutiuit dathã ⁊ oꝑuit ſuꝑ ↄgregationẽ abyrõ. ¶C Ad 2a eſt do ꝙ papa ⁊ alij pᷣlati nõ debent ſe imiſcere in moꝛte bois ꝑ imediatã ex ecutione ut ꝓpꝛia manu pugnẽet uel int ficiãt:qꝛ arma eoꝝ militie pᷣncipalit᷑ ſũt ſpualia nõ carnalia:ſʒ mediãte ptãte ſe culari pñt ⁊ debet de tyrãnis ⁊ de turbã tibꝰ pa cẽ ecclie iuſticiã exercere Diẽ eni Augæin epla ad Nincen. In tali pᷣmit⸗ ſinis erã neminẽ ad vnitate xpᷣi eẽ cogẽ du: v bo eẽ agendũ:diſputatiõe pugnan duü:rõne vincẽdũ: ne fictos catholicos habere quos aptos bereticos nouerã. Sed bec opinio mea ñ ↄdicentiũ vᷣbis tm: ſj demõſtratiuũ ſuꝑabat᷑ exemplis Mã ꝓponebat᷑ mibi ciuitas meaq cum tota eet ĩ pꝑtes donati ad vnitatẽ catho licã legũ imperialiũ timoꝛe cõuerſa eſt: quã nũc videmꝰ ita illiꝰ gaĩioſitatis ꝑni/ ciẽ deteſtari:ut in ea nũqᷓ; fuiſſe credat᷑ Itẽ alie multe que mibi cõmemoꝛabat noiatim ut in ipſis rebꝰ cognoſcerẽ:etiã in hac ca recte intelligi poſſeqð dictũ ẽ DOa ſapiẽti occaſionẽ ⁊ ſapientioꝛ erit. Et ꝑ hoc ptʒ reſponſio ad tertium. Hin ti ſic ꝓceditur: quinth Aler enim ꝓ papa cõtra tyrãnos ſibi reſi ſtentes no debeat cruce ſignatos deſti/ nare:qꝛ cruce ſignatus non encit᷑ cruce. Scribit᷑ eniz Matthᷣ.xij. Si ſatbanas ce ad ſeueritatem iuſti vigeſimaſexta V ſathanã eijcit qũo ſtabit regnũ eiꝰ.ſj ty rãni cũ ſint pᷣiani ſunt cruce ſignati: nõ 23 debẽt expugnari ꝑ cruce ſignatos. S.papa q; tu põt dʒ multa ſuſtine/ re ⁊ multa pati ad euitandũ ſcandaluzʒ infirmoꝝ. Jux illud apłi.j.ad Chor.ix. DOia ſuſtinemꝰ ne aliqð offendiculũ de/ mus euãgelio xpᷣi. Sʒ de boc ꝙ xpᷣiani cruce ſignati ad expugnandũ xpᷣianos deſtinant᷑ multi populares ⁊ inferioꝛes de ecclia ſcandaliz ant᷑: tale ;& ſcandaluʒ ꝑ papã ẽ vitandũ. C P. dicit Augl.ĩ. de vera religiõe:MNullũ peccatũ cõmit- ti põt:niſi du appetunt᷑ q̃ deifiliꝰ cõtem pſit:aut fugiunt᷑ que ille ſuſtinuit: qꝛ to ta vita eius in terris ꝑ boĩem que ſuſci⸗ pere dignatus e:nobis diſciplina moꝛũ fuit. Sʒ xpᷣs ꝑ crucẽ nõ exercuit ptãtem 2 ſeueritatẽ iuſticie: ſed magis buũilita- tem.exẽplo o xpᷣi papa non dʒ vti cru⸗ itatem iuſticie: ſed ad bumi/ litatem miſericoꝛdie. In contrari e le ſe⸗ pſal. Fac mecũ ſignũ in bonu: ut videãt ꝗ oderunt me ⁊ cõfundanĩ.vbi dicit ꝙ; crucis ſigno inimici rßi effugãdi ſũt. *PEyy O dicedũ ꝙ xpiani cu pec Rnd 60 cant grauiꝰpuniedi ſũt q; pagani uel iudei. ꝓmittũt eni in ba ptiſmo diabolo ⁊ põpis eiꝰrenũciare:⁊ ipſi xp̃o ꝑ fidem ⁊ charitatẽ incoꝛpoꝛa ri. Si ergo cõtingat aliq̊s xp̃ᷣianos dia⸗ bolicis inſtigationibꝰ ſic ſuꝑari ⁊ impli cariut tunicã xpᷣi incõſutileʒ velint ſcin dere:⁊ a capite eccleſie tyrannica violẽ tia ſe ſubtrahere tanq; mẽdaces effecti ꝓmiſſionis ſcẽ in baptiſmo:ꝑ crucẽ xpᷣi cõpeſcendi ſut magis q́; pagani uel iu⸗ dei:qꝛ ut dicit.ii.Pe.ii.Melius erat eis viam veritatis non cognoſcere qᷓ; poſt agnitionẽ retrorſum reuerti ab eo ſacto madato qo traditũ ẽ eis:vbi ſignant di cit melius:qꝛ minꝰmalũ ẽ pati iniuriaʒ ab extraneis qᷓ; a familiarib amic :ut glo. dicit. In eo tñ caſu puto tale aurxili m Ar. um ꝑ papã eẽ inuocandũ:qũ graue ſceę- lus ⁊ inauditũ malũ ꝑ tyrãnos nos co⸗ mitteret᷑: cũ ppoſito dũtarat nõ emẽdã di nec coꝛrigendi. Exẽplũ hẽtur Judic. xx. vbi dr q; cũ aliꝗ de filijs beniamin grãde piaculũ ⁊ inauditũ nephas comi ſiſſent: nec coꝛrigere parati eſſent: tunc oↄgregatti ſũt oẽs alij filij iſr de alijs tri bubus in ſylo:vnoqʒ cõſilio:⁊ ex pᷣcepto dñi vindictã fecerũt de filijs beniamin ita ut int᷑ficerẽt.xxv.milia pugtoꝝ: nec rem ãſerũt de illa tribu niſ ſexcẽti viri. ergo ẽ dicẽdũ ꝙꝙ nõ 9 Pemu eiſcit᷑ cruce ſigna/ tus: cruce inq;tũ ẽ crucis xp̃i imitatoꝛ: H ut e vicarij xpᷣi cõtẽptoꝛ: ⁊ mẽ bꝛoꝛũ xp̃i ꝑſecutoꝛ. Sicit n. Chꝛyſ. in omet. delaude crucis: ꝙ crux xp̃i ẽ cõſolatio paupeꝝ:refrenatio diuitũ: deſtructio ſu perboꝝ:tyrãnoꝝ pena:triumphus õ de mones:obſeſſoꝝ murus:pr᷑ oꝛpbanoꝛũ. defenſoꝛ viduaꝝ. C Ad ameſt dicendu wad euitandũ ſcãdalũ infirmoꝝ papa q́;tũ põt dʒ ſuſtinere ne auxiliũ cruc ſu- peraliquos xpᷣianos faciat ĩiuocari Qn tñ ſic inauditù nepbas ⁊ grãde piaculũ inſurgit: qð euident᷑ apparet nõ eſſe to/ lerandũ: ppter tale ſcãdalũ nõ eſt dimit tendu: qꝛ ꝓpter ſcandalũ paſſiuũ:nec ve ritas doctrine:nec ſanctitas vite:nec e- P iuſticie ẽ omittenda: ut dic Hiero. Ad zꝭmeſt dicendũ ꝙ ſicut xpᷣs pauꝑ eſſe voluit: ut nos diuites faceret.⁊ mo ri voluit ut nos a moꝛte liberaret:ſic bu milis eẽ voluit vſq; ad crucis patibulũ: ut nos de ſuꝑbia tyrannoꝝ eriperet:⁊ ꝑ ipſã crucè voluit demones ⁊ oẽs tyran nos debellari. Añ ſcribit Saß. xiii. Bñ dictũ lignum per qð fit iuſticia:quod de ligno crucis intelligendum ſſ. 4 ic ꝓcedit᷑: Dſex tam Aer eni wSvy papa in puniendo tyrãnos po tia debeat declinare ad iuſticiã q́; ad na ſericoꝛdiã. Scribit᷑ eni Joco. ii. Juſti⸗ cia ſine miſericoꝛdia fiet ei ꝗ ñ facit mi ſericoꝛdiã: ſz tyrãni nulli faciüt miſeri- coꝛdiã:qᷣ eis miſericoꝛdia ſpuanda nõẽ. S. in perſona pape dicit Job.xxx. Conterebã molas iniꝗ:⁊ de dentibꝰilli-⸗ us auferebã p̃ᷣdam.ſʒ boc nõ põt fieri ſi/ ne iuſticia rigoꝛoſa:g magis papa in pu niendo eos debet declinare ad iuſticiaʒ q̃; ad miſericoꝛdiã. ¶ D. ꝓapa dʒ eẽ le- gis obſeruatoꝛ:ſʒ cum tyrãni ⁊ malefa/ ctoꝛes interficiunt᷑:non ipſe papa int᷑fi cit eos:ſed lex:ut dicit Augl.in qõnibꝰ ſuper Leuitico.iuſticia ergo magis c ob ſeruanda tyrannis q́; miſericoꝛdia. Incõtrariũ aa ſio ſericoꝛdia ſuꝑexa ltat iudiciũ. dicit glo. qui potuit ⁊ nõ fecit: miſericoꝛdiã anq; iudicaret᷑ ⁊ ipᷣe ſine miſicoꝛdia iudicabit᷑ An coO dicẽdũ ꝙ ſicut diẽ Gꝛe Oago xx. Woꝛ. 7 põͤit. xlv. di. MWultuü deſtituit ů teneat miſericoꝛ⸗/ dia ſine iuſticia:uel iuſticia ſine miſeri/ coꝛdia:faciendũ ẽ eni er vtroq; vnũ tẽ- pera mentũ: ut neq; multa aſperitate ex ulcerent᷑ ſubditi:neq; nimia benignita- te ſoluant. In oẽm tñ euentũ tutius eſt declinare ad miſericoꝛdiã magis q; aq iuſticiã:potiſſime in buano iudicio in q̊ neſcit᷑ liquide quid iuſtũ: ⁊ quid miuſtuʒ. Frequent᷑ enim hõ in iudicio humano fallit᷑:aut ꝑ iudices ſi nõ ſint electi:aut per teſtes ſi nõ ſint legitimi. aut ꝑ accu- ſatoꝛes ſi nõ ſint ↄgrui: aut per defenſo res ſi nõ ſint idonei. Iſta eni quatuoꝛ ge nera ꝑſonarũ concurrere debẽt in quoli bet iudicio:vt ſcribitur:iiii.q.iiii.c null⸗ Dato tñ ꝙ omnia iſta cõcurrãt:ad huc dubiü ẽ vtrũ tale iudiciũ diuine iuſticie ſit confoꝛme. VUñ ſuꝑ illo ?ᷣbo.i. Pe.iiii- Si iuſtus vix ſaluabit᷑: impius ⁊ pctõꝛ vbiparebunt:Oicit Augj.quare iuſtus vix ſaluabit᷑:niſi quia iuſticiã dei tantaʒ eſſe: certũ eſt ut interdũ que vident᷑ i hoĩ bus nr̃o iudicio eſſe iuſta:iudicio dei in- ueniant᷑ iniuſta. m illud Homo videt ĩ facie. deus aũt in coꝛde. ⁊ ᷣm illud: Ju- . ſticerot tnſnt ſeppklic ſetndee letiegun Pulst ohneni ſottnb ſoni ſe ctis ccee Crse cord luntm niſi düfac fusde fmolis ſan li deheten lumtal onde Aove ſerico eman tertin latiuf tamen ſeri ſo eiu ſigſe puhie Peccat ulin Neen ſi lund. ſun VI nunde noi, at Poth, xdenthhili⸗ hötfieriſ⸗ sepui Aduſtici garele inia melety pmnii 1s incini o magos ech ericondi nis ſiolo ci. G du diert⸗ ncoiig aduudicht ſarnibu miſenca⸗ ine niſen⸗ g; müt⸗ eninte engnita, tutns g hi, duci bl gui piurp ch um Girncrol giicnd ine iſe⸗ boiPe pius ihan narelim 6deicnnc Ar. ſticie noſtre pãnus mẽſtruate in manu tua ſunt.exemplũ hẽmꝰ de moyſe recto re ppli iſrabelitici:qui cũ oẽs quos edu xerat de egypto:cõmiſiſſet peccatũ ido latrie:qui fuerũt ſexcentũ milia: except ꝑuulis ⁊ mulieribꝰ:vt ſcribit᷑ Exodi.xj. oibus miſericoꝛdiã impetrauit ſoluʒ de vigititribꝰ milibꝰ exercuit iuſticiã: ſicut Ad pꝛimũ cαα, e*E bHheſt dicendü & mi- ſericoꝛdia nõ ẽ facienda ipſis tyrãnis ꝓ pter exigentiã ipſoꝝ meritoꝝ:ſed ꝓpter condecentiã dei bonitatis: cuiꝰpapa vi carius exiſtit Ouplicit᷑ aũt accipit mi/ ſericoꝛdia:Pꝛimo ut ẽ redditio bʒ exigẽ tiam meritoꝝ. Scdo ut eſt redditio dei ꝓmiſſi:ipſe eniſemꝑ ꝓmittit miſericoꝛ/ diã facẽ: 'm que moduzʒ loquit Anſel- mus de miſericoꝛdia ꝓlogo xc.vbi dicit Juſtũ eſt oñe ſic te eſſe bonũ: ut parcedo malis ſis bonus:quatenꝰ de iuſticia tua naſcatur miſericoꝛdia tua. C Ad 2ẽᷓ dicendũ ꝙ ſic de manibꝰ tyrãnoꝝ papa debet eripere pꝛedam pauperũ ⁊ vidua rum ⁊ alioꝛum fidelium:ut ſemꝑ miſe- ricoꝛdia ſuꝑponatur iudicio.quod tunc eſt quando ipſum iudiciũ peripſam mi/ ſericoꝛdiam illuminatur ⁊ cõmendatur ⁊ magis placet ut dicit Augi. C Ad tertium eſt dicendum ꝙ papa non pec cat iuſticiam faciendo de tyrannis. Si tamẽ in tali iudicio inuentuʒ fuerit opꝰ miſericoꝛdie per talem modum ut iudi/ cio eius ſit ſuperpoſita miicoꝛdia:tũc ſi ipſe babuerit aliquid in iudicio quo puniaturtãq; vnda miſericoꝛdie: ignis peccatuʒ eius extinguetur:ut dicit Au guſtinꝰſuper illo verbo. Superexaltat autem miſericoꝛdia iudicum. Qõ.xxvij.de reſiſtẽtia excõicatoꝝ. Bltenus conſideran/ ECi1 dum eſt dere ſiſtẽtia excõmunicatoꝝ. Circa qð qrũtur.x. ¶ Pꝛimo vtrum ade ſo lum debeat excõmunicare. Secuũdo vtrum papa pꝛo quolibet peccato moꝛ vigeſimaſeptima tali excõmunicare debeat. C Tertio vtrum papalis cxcõmunicatio iniuſte lata ſit timenda. Quarto vtrum om nes excõmunica:i per papam damnen tur. ¶C Quinto vtrum ſolus papa debe at abſoluere excõmunicatos a iure et a iudice inferioꝛi. Sexto vtrum papa debeat excõmunicare pꝛo peccato fien do ſicut pꝛo peccato iam facto. ¶ Se primo vtrum papa vnam totaz vniuer ſitatem reſiſtente ſibi excõmunicare de beat. ¶C¶ Octauo vtrum per papaʒ ſint excõmunicati poꝛtantes pecuniam in alexandriam. Mono vtruz papa de beat aliquem excõmunicare niſi ſemel tm. Cecimo vtrum per papam ex/ cõmunicatis ſcienter cõmunicates ſn 11excõicati. D Pꝛeimmn ſic ꝓcedit᷑: ANi getur enim ꝙ non ſoluʒ papa ex cõmunicare debeat: quia epiſcopi ſolen niter excõmunicare poſſunt. Scribitur enim.xj.q.iij. ꝙ debent.xii.ſacerdotes epiſcopum circſtare ⁊ lucernas arden tes in manibus tenere:quas in concluſi one anathematis uel excõmunicatiõis pꝛoiicere debent in terram ⁊ conculca/ re pedibꝰ. Pꝛeterea excõmunicatio eſt ac tus clauiuʒ:ſed quilibet ſacerdos bʒ claues:ergo quilibet ſacerdos põt excõicare. S.qui põt remouere cãm põt remouere effectu: ſʒ glibʒ ſacerdos põt remouẽculpã moꝛtał pcti q ẽ cã ex cõicatiõis:ꝗlibet ̊ põt ipſam inducere. — 2 1 c:qꝛ excõicatio è In otrarnii ſeꝑatio a cõione fi deliũ:ſʒ ſolꝰpapa ẽ pat᷑ oium fideliũ: er- go ſolus ipſe poteſt excõicare. cOo dð.qꝛ excõicatio ẽ pena A eee q ifl igit᷑ hõi ĩ foꝛo extio/ ris iudicii i agit᷑ cà int᷑ boĩem ⁊ boieʒ iõ reqrit iuriſditiõem:gꝗa nulłꝰ põt iuſte puuiri niſi ab eo ꝗ ſuꝑ eũ iuriſditiõeʒ hʒ Juriſditio aũt pape reſpectu oĩium fide lium eccleſie in duobus differt q; tum ad pꝛe ſens a iuriſditione alioꝝ pᷣlatoꝝ sä Ar. Ppꝛimo qꝛ ẽ imediatioꝛ. nã i ipſo iu/ riſditio ſupꝛa omes fideles ẽ imediata. In alijs an t pᷣlatis ẽ ab eo deriuata ſic riuuli deriuant᷑ a fonte. C 2?c quia vni/ uer ſalioꝛ. extẽdit eni ſe eius iuriſditio ſu pꝛa oẽs pᷣlatos eccłie:⁊ ſupꝛa ſubditos ipſoꝝ p̃ᷣlatoꝝ. Solus papa pot excõi/ care per imediatã iuriſditiont᷑. Alij au tẽ nõ niſi ꝑ iuriſditionẽ taxatã ⁊ deriua tã ab ipſo.ſolus ipſe ſiłr põt excõicare ꝑ vniuerſale ligatiõeʒ:qꝛ vinculo anathe matis ligati ꝑ ipſum a nullo ſuꝑioꝛi pñt abſolui m pntem iuſticiã. ¶¶ Ad pᷣmũ Se dicẽdũ ꝙꝙ illa foꝛma excoicãdi pᷣſcri bit ep̃is ab ipſo papa a quo ſicut condit᷑ onmne ius eccleſiaſticũ:qꝛ ipſe eſt ↄditoꝛ iuris ⁊ legis ſic pᷣſcribit᷑ ab eo ſnia excõ municatiõis ferẽde. Añ ex b/ nõ argui tur ꝙ epi poſſint excõicare ꝑ iuriſditõeʒ imediatã: ſʒ ſolũ ꝑ iuriſditioem ab ipſo papa deriuata et taxatã. C Ad 2 e di cendũ ꝙ diſtin guit᷑ clauis ptãtis oꝛdis ⁊ ptãtis iuriſditiõis. Excõicatio aũt eſt actus ptãtis iuriſditõis:non oꝛdinis.iõ ad ſacerdotes qui ſolã bñt ptãtem oꝛdi nis nõ ſpectat excõicare:niſi foꝛte ex ap pꝛobata ↄſuetudine:uel ex cõmiſſione ꝑ ſuꝑioꝛẽ eis fcã:vel foꝛte inotoꝛijs ⁊ ma nifeſtis crimibus: ut aliꝗ dicut. C Ad ꝭn picendũ ꝙꝙ ſicut ſacerdos põt tollere maculã peccati moꝛtałin foꝛo pnie:ita põt infligere penã in tali foꝛo pnie: quo agitur cauſa inter deum ⁊ bominẽ. In foꝛo autezʒ exterioꝛis iudicij in quo agi tur cã int᷑ boiem ⁊ boĩem: ſicut nõ põt tollere culpaita nõ põt indicere penam. ODlecundũhe E Diget.n. ꝙ ꝓ quolibet pctõ moꝛtali papa vebeat aliquẽ excõicare:qꝛ iudicium ec cleſie dʒ imitari iudiciũ dei:ſed ꝓ quoli/ bet pctõ moꝛtali bõ ſeꝑat a cõione di⸗ uina:ergo perquodlibet petm moꝛtale papa dʒ ſeparare boĩeʒ a cõione fideliũ S. erxcoicatio ẽ puatio boni ſpualis Sʒ nullus põt perdere bonũ ſpuale nin ipſo volente ꝑ pctm moꝛtale cõmiſſum Sꝓquolibet petõ moꝛtali excõicatio dʒ fieri. S. nullus tradit ſathane niſi ꝓ pctõ moꝛtali.ſʒ apłs illũ publicũ foꝛni cariũ mandauit tradendũu eſſe ſathane ꝑ excõicatiõem:ſicut ptʒ i.ad Chor̃.v. ⁊.xi.q.iii.c.oĩs vxpᷣianus.ſcribitur ꝙ ſa/ thane tradit᷑ ꝗ ab eccłia excõicat᷑. Pꝛo pctõ ergo moꝛtali eſt excõicatio fieda. In trariũ eſt:qꝛ ſi ꝓquolibʒ . 1 pctõ moꝛtali fie/ ret excõmunicatio:tunc omnes peccan tes moꝛtaliter eſſent excõisati. W1 dicendũ ꝙ ꝑ quodlibet KRñdeo peccatũ moꝛtale incur- ritur excõicatio minoꝛ q eſt puatio ſa/ cramentoꝝ:qꝛ ſi exiſtens in pctõ moꝛta-⸗ liſacr̃a accipiat:Fᷣm apłi ſniam: non ad ſaluatiõem: ſed ad dana tiõem ręecipit. Incurrit᷑ aũt excõicatio minoꝛ ſᷣm deũ 7 Fm eccleſiãin młtis caſibꝰ Pꝛimo cum quis cõicat cxcõicato. 2.: cũ ꝗs ſacrilegiũ cõmittit. ¶ 3.· cũ ꝗs eſt noto rius foꝛnicatoꝛ. ꝓ cũ quis eſt ſymo niacus. ¶S:cuũ quis recipit eccleſiam a manu laici ſine cõſenſu ep̃i:niſi foꝛte ta li laico per papã eẽt indultů. C b? cuʒ quis exercet in bello miuſto artem bali ſtarion armoꝝ ↄtra xpᷣianos. C2.· cuʒ alicui negatur ſepultura eccleſiaſtica. S·. cum quis eſt notoꝛius peccatoꝛ. Sed excõicatio maioꝛ qᷓ;uis nõ niſi pꝛo petõ moꝛtali ſit ferenda:non tñ ꝓ qlibʒ peccato moꝛtali ferenda ẽ: ſed ſolum ꝓ tali crimieqð ſit accuſatiõe dignũ: ⁊ b nõ eſt niſiſit incoꝛrigibilis uel ↄtumax uel non veniẽdo ad iudiciũ ꝑemptoꝛia citatiõe recepta: iudiciũ ſuperioꝛis ↄtẽ nendo:ſeu citationẽ ſibi factaʒ occultã do:aut ne ad ipſus ꝑueniat ĩpediedo:vł ad iudiciũ veniẽs iuri tñ non vult ſtare: nec ſnie iudicis parere:uel añ finitã cau ſe examinatioem ↄtumacit ⁊ ſine licen 1111 tia recedendo. Ad Peinmm ergo ẽ dicendũ q; eccleſia imitat᷑ dei iudiclũ in veritate: 4 Ar. ſinne⸗ uid debent Patterie nihen uckee hoticĩ ſſetüne ni nnit. ortale kqrhe ſcet ſnite Oakite carit C21 höde bo c⸗ on oc en ipac ccoicat ſoheu B ſſſttin Gers bioleua Libiucte ſeyod leleig: pit ncege⸗ ktttgt wolge ſſbii n e Lan 1 WIAr. vigeſimaſeptima illI . ʒ in modo iudicãdi deveritate non põt &C iuſta timenda eſt. Ktenne iudicis dei imitari: eo q veritas nota ẽ Kñndeo dð. qꝙ i ſeptẽ caſibꝰſiũa hot αια hiäiſen deo 'm interioꝛe ↄſciam:nobis aut ſolũ excoicatiõis nec eſt timenda nec tenen nmabm t 84 ſe ſache Hʒ exterioꝛẽ euidẽtiã. Juxta illud.i. Re. da.Pꝛimus e: ſi talis nõ ferat a ſuo iudi neł ſ xvi. H videt que foꝛis patet: deus aut ce. Scdus eſt:ſi a ſuo iudice ferat᷑ excoĩ- ,hef intuet᷑ coꝛ.iõ cu petm alicuius gueit ad tato:tñ qꝛ excoĩicatꝰ excoicare nõ valet. bintc ſ noticia pᷣlati: uel ꝑ incuſatiõeʒ: uel ꝑ ma CLertius ſi quis excoĩcet᷑ a delegato cõ chat. ho nifeſtã noĩatiõem:debet ꝓ tali pctõò ex/ tra intentiõem delegantis.Quartꝰ ẽ:ſi atdfit cõicari:ſi ꝑ iudicin iudicis coꝛrrigi con lats ſit ſnia pꝰ ꝓnunciatã appella tiõem ogſ temnit. & Ad 2um do ꝙ perpeccatum Quintus e ſi ferat᷑ a ſuſpenſo a ptate iu- noruifi⸗ moꝛtale amittit hõ charitatẽ ipſo uolẽ riſditionis. Sextus ẽ:ſi ferat᷑ nulla ad⸗ nes adn te. qꝛ ꝑ excõicatiõez charitas ꝑ ſe nõ tol monitione pᷣmiſſa: ⁊ nullo iuris oꝛdine tl. lit᷑:que fert᷑ hoĩ inuitoſed bñ ꝑ excoĩca/ ſeruato. Septimus ẽ:ſi ſnia ↄtineat in- vodſbe⸗ tionẽ tollunt᷑ illa auxilia ꝗqbus hõ uel in tolerabile erroꝛe:puta ↄtineat peccatũ aleſzan charitate ↄſeruat᷑ ⁊ augmentat᷑:vel ad moꝛtale:uel aliqð qð ſit cõtra fidẽ.Pla irarbſ⸗ charitatẽ reparandã iducit ? diſponit᷑. nũ eſt aut ꝙ nullo iſtoꝝ modoꝝ:excepto Ntsr, QAd. 3 6 dð. ꝙ ſicut dicit Ambꝛoſiꝰ vltimo ercoicatio papalis eſt contenen nuntt hõ duobꝰmodis tradit᷑ ſathane.Pꝛimo da. NHullus eni põt cauſare papã ſuũnõ en tcht, cũ hõ a deo ſibiipſi relinquit᷑: ⁊ ſic ſẽꝑ in eẽ iudicẽ:vel ſnia excoĩcationis eũ eẽ li ſwebnd peccata labit᷑: que quidẽ peccata lʒ ſint gatum:nec eiꝰ ſniam eſſe cõtra intentio 6 pin nota deo ñ tñ qũq; ſut nota hoĩbꝰ Alio nẽ delegantis: vel ab eius ſnia appella Rigs mõ cũ a coꝛpoꝛe myſtico eccłie ꝑ ſubtra re:nec a iuriſditiõe per aliquẽ ſuperioꝛẽ Pon ctiõem ſuffragioꝝ ſeparatꝑ aliqð noto eſſe ſuſpenſum: uel iuris oꝛdine non Pᷣua n⸗ riũ peccatũ: Et iſto ſco mõ eccleſia per to:cũ ipſe nullo poſitiuo oꝛdine ligetur. deiant erxrcoĩcatiõem tradit hominem ſathane Solũ aut ni depᷣhend eret᷑ ſniaʒ ferre po ſſan non autem pꝛimo modo. gie⸗ nedo oraes e aliguo qð eſſet Pece Cbeo c Mſic ꝓcedit᷑: tu moꝛtale.tunc eiꝰſnis nec timẽda nec enundi 2 terntum ger eni AG Pꝛimnũ tenenda eſſet. 6,Cr v pa pgalis excõicatio iniuſte lata J1—☛ Feſt dicendu y ſiẽ ieiſtua ñ ſit timẽda. Dicit.n.Apls ad Ro.xiii. glo.dicit ſuꝑ illo vbo apli: Bonꝰ bonuʒ euuth, Ais nõ timere pt ãtem :bonũ fac ⁊ be/ faciens ptãtẽ nõ dʒ tim ere:qꝛ ſi pnceps itipts bis laudẽ ex illa. Si & aliꝗs bonuũ facit bonꝰ ẽ bene operaãte nõ punit ſʒ diligit. i lip ⁊ iniuſte excoĩcet᷑ papalem ſniam time/⸗ Si vᷣo malus ẽ nõ nocet bono:ſed pur- lund re nõ dʒ. ¶/D.qui excoĩcat᷑ eijcitur ab gat euũ.Si g imuſte excoĩcans exaio iiu cir eccleſia: ſed dicit Oꝛigenes ſuꝑ Leuiti ſto:qꝛ foꝛte liuoꝛevindicte:nõ amoꝛe in ſotunnt co ꝙ vita nõ ſuia ab eccłia aliquẽ eijcit: ſticie facit:timenda ẽ ⁊ ſeruãda ẽ excoĩ/ Gtni uel ad eã reducit. Sentẽtia paꝑał iiu catio:qꝛ hʒ ille iniuſte agat:iſte tamẽ iu/ nonb ſte lata timeda nonẽ᷑. Pꝛetrea ſʒ Au ſte pstit. Si vo ſit iniuſta ex iniuſta cau 1 oalt⸗ guſti. pmo de libero arbitrio: Bona vir ſa adbuc ẽ timẽda ⁊ ſeruada:qꝛ ipſe cõ/ deizti tuoſa ⁊ ſpualia nobis ſubtrabi non pnt temptꝰ cãʒ miuſtã fa ceret iuſtã. CAd utt⸗ nobis iuitis. Per excoĩcatiõem & iniu⸗ 2“ c d.ꝙ nullus eijcit er eccliam iniu ſntian ſte latam diuinò ꝓtectionẽ ⁊ gratiã per ſte ꝑ ſniazʒ q;tu ad culpã excoĩcati ſj q; ie lien dere nõ poſſumꝰ:q ſũt q̃dã bona ſpũalia ad penã quã infligit illequi excõicat po o, J nc Ont riũ E Gꝛego. et teſt eijci ex eccleſiã ꝑ ſniam iniuſtã eo ꝙ& imndoc . 2 El ert ponit᷑ xi.q. penea pᷣlatis eccleſie pñt infligi iniuſte. vertu iu. Sententia paſtoꝛis ſiut iuſta ſiue¶ in C Ad a'ẽ do qꝙ gram ⁊ charitatẽ is m 3 ðG S . ””õs Ar. dit ipſe deus:qᷓ no pñt tolli ab hoĩe inui to ipſo:ſʒ cõicatio fideliũ ⁊ ſu ffragia ec cleſie q ſunt ex ꝑte hoiuʒ ꝑ pᷣlatos eccle ſie ſubtrabi pñt homini unico. ait =W 3 Ge* ic ꝓpceditur ? Uorch iet enim ww erxcoicati , papã oẽs danent᷑. Dicit eni Augl. ⁊ ponit.xxiiii.q.i.ꝙ cuʒ eccleſia excoĩcat aliquẽ:excoĩcatꝰ ligat᷑ in celo: ⁊ cũ eccleſia recõciliat ipſũ recõ ciliatus ſoluit᷑ in celo: & oẽs excoĩicatiꝑ papã dãnant᷑:ex in celo ligant᷑. S. ſcribiẽ᷑ Matth.vii. ꝙ ꝗno vult audire eccleſiã:bñdus ẽ ſicut ethnicꝰ ⁊ publica nus. Sʒ excoĩcati ꝑ papã nõ audiũt ec- cleſiã:ð ãnant᷑ & ſicut ethnici ⁊ publicani dãnant᷑. C D.quicũq; tradit᷑ diabolo pãnatus: qꝛ dãnati diabolo tradunt: Jux illð Matth.xxv. Ite maledicti in ignẽ eternu:qui paratꝰ ẽ diabolo ⁊ ãge- lis eius. Excoĩcati v?ᷣo ꝑ papã ſiłr diabo lo tradunt᷑ſicut pʒ ꝑ Apłm.i.ad Chor. v.ergo excoĩcati per papã danantur. 2 XPA&α 11 eſt illud qò dicit Leui.⁊ ponitur.xxiiii.q.ii. Aita nõ ſnia ab eccłia aliquè eijcit:uel ad eã reducit. Interdũ eni ut dicit: Qui foꝛas mittit intus ẽ:⁊ ꝗ foꝛas ẽ itus videt᷑ retineri. ERn cO do. ꝙ excoĩcatio ẽ pena „. inflicta hoĩ in ſoꝛo exte rioꝛis iudicij in quo agit᷑ cã int᷑ hoĩem ⁊ hoieʒ: ſʒ allegata ? ꝓbata. Cũ igit᷑ tale iudiciũ poſſit eẽ rectũ⁊ ũ rectũ:iuſtũ ⁊ ñ iuſtũ:q̃ntücunq; aligꝗs extra ecclłiaʒ po natur ꝑ excoĩcatiõeʒ: ſi nõ recto iudicio foꝛas mittit᷑: nec meruit expelli nõ ledi tur. Vñ dicit Augl.de vera religiõe:qꝙ ſepe diuina ꝓuidẽtia ſunt etiã bonos vi ros ꝑ nõnullas turbulẽtas carnaliũ ho minu ſeditiões expelli de cogregatione xpᷣiana quã ↄtumeliã uł iniuriã ſuã cuʒ patientiſſime ꝓ ecclie pace tulerint:ne- qʒ vllas nouitates: uel ſciſmatis uł be- reſis moliti fuerint:⁊ fidẽ quã in eccleſia catholica pᷣdicari ſciut vſq; ad moꝛtem Queſtio — iit! iuuãt ⁊ teſtimonio defendũt:bos coꝛo⸗ nat pius pater in occulto videns. 64113 5% dr & iuſte exco. Ad Pammn catus in ecclia li⸗ gat᷑ in celo:ſj ſi iiuſte excoĩcatus ſit non ligat in celo:qꝛ indiciũ ecclie militaris falli põt ⁊ falle: Judiciũ ᷣo dei nec falle re nec falli põt.Ad adr ꝙ ꝗnõ audi/ unt eccleſiã ꝑ ↄtumaciã et manifeſtã re bellionẽ. ſicut ethnici ⁊ publicani hendi ſunt.ſ̊̊ ꝗ nõ audiũt eccliam ꝑ ſacr̃oꝝ cõ munionẽ uel ꝑ eoꝝ cu infidelibꝰ cõuerſa tionẽ dũ modo a cõione fideliũ ⁊ ꝑcepti one ſac roꝝ iiuſte ſint puati:q;uis ut eth nici ⁊ publicani ab ecdleſia bant᷑ bm pᷣ⸗ ſentẽ iuſticiã: nõ tñ ᷣm dei rectã ſniam. Ad 3“ of ꝙ excoĩcati tradunt᷑ dia-/ bolo pᷣm pñtem iuſticiã ꝑ ſubtractioneʒ ſu ffragioꝝ ⁊ puationẽ ſacroꝝ: ſed extra ptãtem diaboli accipiunt᷑ ſi iniuſte tra- diti ſunt:ꝑ dei infiexibilẽ ſententiã. 3111τ&☛☚adm ic pceditur ☚ quinti Aier eniz ꝓ paps poſſit ⁊ debeat excoĩca/ tos a iure ⁊ ab inferioꝛi iudice abſolue/ re:qꝛ qui totũ dat nibil excipit: ſed pa/ pa uel eius vicẽ gerens qũqʒ cõcedit᷑ ꝙ aliquis eligat ſibi diſcretũ cõfeſſoꝛe:qui eius aucte ab oibus peccatis abſoluat eos. Talis ergo cõſeſſoꝛ põt ⁊ debet ab omni excõmunicatõe lata in iure ⁊ à iu dice ipſum abſoluere:quia ꝗ totum dat nibil excipit · ¶ Pꝛeterea ligatus ab in ferioꝛi pot a ſuꝑioꝛi abſolui: ſʒ tam ius q́; iudex quicũq; eſtquid in ferius reſpe ctu pape potiſſime in ptãte iuriſditiõis ergo abſolutus a papa intelligit᷑ abſolu tus eſſe a ſeutetia lata in iure: uel a quo cunq; iudice. . Pꝛeterea qui non ẽ mi noꝛi vinculo ligatus nec ma ioꝛi: ꝑ illazʒ regulam: Cui minus videt᷑ ineſſe ⁊ non ineſt nec maius. Sʒ papa qnq; reſtitu- it aliqueni ad ꝑceptioem ſacr̃oꝝ:cuʒ cõ cedit ꝙ eius auctoꝛitate poſſit cõfiteri diſcreto ſacerdoti: ergo talis intelligit᷑ eſſe reſtitutus ad cõmunionẽ fidelium. 1 aheſe aleren Nebete ſeno⸗ enene nur ten ſeckſo nar el Edei loir 6hol goocl ce Pee lys⸗ i uleer Miegtt CS eſtde diuine Paps.4 bibitz Ecde do ſcans olei o caſe ſaligui⸗ Cpcus: EPsjf ſeCe ſunne ſtpe nccis. 4 Ill ens, lſe erco. necchali⸗ tusſt hon etiltans deinergſe gn aui/ Aniſcka te ſcanibendl ſcionch lbcinet⸗ fü 1 cn nislteh anrmo⸗ lctiſtin⸗ Auro⸗ hractone, uſcdeuts iuſtetrn⸗ ti, ealin ller cloiel⸗/ aoc⸗ rſhpn⸗ docedih feſorecn ,Pphoi intan tum det sbin tart ius is rehe nlgtios gi chl eudaqe ginonli ſorigl neſe 1N ielun Ar. . culpe:ſed papa nõ põt nec debet penam tollere remanẽte culpa:nõ põt ergo nec debet excoicatos a iure uel g iudicibus inferioꝛibus abſoluere:niſi cõſtitit ei de einendatise a culpa comi 2. PE . dicendu ꝙ excõmunica Rnd 60 re aliquẽ ꝑtinet ad ptã- tem iuriſditiõis. Juriiditio gũt vniuer. ſaliter ſuꝑ totã eccleſiã ⁊ oes ſideles re ſidet ſolũ in papa:vñ ſicut ad eu ſpectat vniuerſalit᷑ ſigare:ſic ad eũ ſpectat vni nerſalit᷑ abſoluere.Ad alios aũt nõ ſpe cta ſoluere uel ligare aquocunq; vm- culo:niſiauẽte deriuata ab ipſo. Ab oi ergo ſnia excoĩcatiõis lata in iure:uel a quocunq; iudice:ſolus papa pot abſol⸗ uere ptãte imediata:ſed ptâte deriuata ab eo alij iudices pñt abſoluere in caſi/ bus eis conceſſis ab eo:uel in iure det᷑/ minatis. Reſeruat eni papa ſibi pnci- paliter ſex caſus. ¶“Pꝛimus: qñ aliꝗs iniecit manũ in cleric:uel in religioſuʒ. Scos eſt de illo qui incendit eccłiaʒ 7 eſt denuciatus. ¶Tertiꝰẽ ve illo qĩ diuinis ſcien ter coicat cũ excoicato per papã.Quartus eſt de illo qui defert ꝓ/ bibita ad tereq ſaracenoꝝ. Quintus eſt de illo qui falſat litteras apoſtolice ſedis: ¶ Gertus eſt de illoqui excõmu nicatis in crimine cõmunicat. Iſtoꝝ eni abſolutio ꝑtinet ad papam: niſꝙ a pꝛi⸗- mo caſu excipiunt᷑ octo. Pꝛimus eſt ſi gliquis ſit in articulo moꝛtis. ¶ Se⸗ cundus:ſi pcutiens ſit hoſtiarius alicu⸗ ius dii. CoTertiꝰeſt:ſi ꝑcutiẽs ſit mu- lier. Quartꝰé: ſi ſit ſeruus 2 dñs le- datur de eius abſentia Quintꝰ.ſi regu- lar ſit ꝑcutiẽs regularẽ:⁊ ñ ſit enoꝛmis exceſſus. ¶ Serxtꝰ e:ſi ꝑcutiẽs ſit pauꝑ ¶BSeptimꝰ:ſi ſit puer:uel ſenex:uel va litudinarus. ¶Octauus eſt: ſi ha bet inimicitiã capitalem. ¶ Contingit tñ quandoq; ꝙ percutiens clericũ non in- currit excõmunicationem. ¶. Pꝛimo:ſ vigeſimaſeptima v In dtrarin her vebtd hoc fiat cauſa diſcipline. C. Secundo ſi fiat iocoſa leuitate.¶ ¶ Tertio ſi inue⸗ niatur male agens cu matre uł vxoꝛc. ¶Quarto ſi repellat᷑ ſtatim ꝑ vim vo⸗ lens vim inferre. . Quinto: ſi ignoꝛet᷑ ꝙ ſit clericus. ¶ Sexto: ſi inuenist᷑ in apoſtaſia poſt trinam admonitionem. Septimo: ſi inueniat tramſatus ad ad vanos ſeu ptrarios act?: puta ꝙ ad militi uel bigamis ſe rannbiit. al HAPPE& Seſt do. in tali Ad Pamu caſu nõ intelligit᷑ ꝙ ↄfeſſoꝛ poſſit talem abſoluere ab excõ munmcatioe:lʒ enim excoĩcatio feratur ꝓpeccato:fertur tñ ꝓtali pctõ:cuiꝰeme qatio uel coꝛrectio fit in exterioꝛi iudi⸗ cio quo vertit᷑ cauſa int hoiem ⁊ homi⸗ nẽ:vnde ſicut ligatio fit in ſcriptis: ita apparere dʒ abſolutio in ſcriptis:iʒ illa ꝓfeſſio ſolu intelligit᷑ depeccatis: ab ſolutio ſolũ ſpectat ad foꝛũ ↄſcientie: q̊ vertit cã int᷑ deũ ⁊ bomine. C Ad 2 dicendũ ꝙ ligatus ab inferioꝛi põt a ſu perioꝛi abſolui:qñ illud ligamen ductũ eſt ad iudiciu ſuperioꝛis iudicis:ułqñ in vniuerſali abſolutione ꝑticularit᷑ abſo⸗ lutione illius ligaminis expᷣmit. Alit vniuerſalis abſolutio non intelligit᷑ niſi de illis que ſpectãt ad foꝛum ↄſcientie. Ad ʒẽ dð. ꝙ cũ excoĩcatꝰ ſit pua/ tus ꝑceptione ſacroꝝ:qñ fit cõmiſſio ali cui ut aliquẽ audiat in foꝛo pnie: ſi ſciat eũ excoicatũ eẽ: non dʒ ipſu audire niũſ pꝛius conſtet ſibi de abſolutione:qꝛ nec aliter illa conceſſio intelligends fuit. D ſextumitedie *Lidef eni ꝙ papa non debeat nec poſſit ex communicare pꝛo peccato fiendo: ſicut pꝛo peccato iam facto: quia vinculum matrimonij non contrabitur per ver⸗ ba de futuro:ergo nec vinculum excom municationis per culpam cõmittendaʒ in futuro ↄtrabi poteſt. ¶ͤ Pꝛeterea ſi quis conſentit homicidio ſe ignoꝛante facto:homicida apud deum reputatur. ſed ſi quis cõſentit hoĩcidiũ ſiendũ in fu turo:ſi poſtmodũ peniteat.no hetur hbo micida ꝓ culpa s fienda excoĩcatio fie/ ri nõ põt. D.excoĩcatio eſtpena pꝛo culpa iferẽda:ſʒ nullꝰ pumt᷑ ꝓ culpa fien da: ſed ꝓ culpa iã ſcã:ergo excõmunica tio pꝛo pctõ fiendo fieri nõ poteſt. 2 = & g* †ρα1âSανeſt: qz talẽ excoĩ n CO ti an cationem fecit Apls ad Galłi.q dixit: Quicũqʒ eu geltz auerit vobis aliud pꝛet ills qð acce KRK deo piſtis anathema ſit. Doð.· in ecclis eſt duplex poteſtas ⁊ duplex gladiꝰ: Jux᷑ illud LCu- ce.xxiii. Ecce duo gladij hic: vnus ẽ coꝛ poꝛalis ⁊ materiał vtunt᷑ pncipes et ſeculares rectoꝛcs ad ſeꝑatõem anime a coꝛpoꝛe ꝓpo ⁊ nali.Alius e ſpnalis qᷓ vtunt᷑ pᷣlati ⁊ eccleſie paſtoꝛes ad ſegpa⸗ tionẽ aĩe a coꝛpoꝛe myſtico eccleſie. Añ ſicut ptãs pᷣn cipu ſeculariũ põt educere gladiũ malem: ⁊ cu eo ꝑcutere: ſiue ferẽ do ſniam cõdemnatoꝛiã:⁊ penalẽ cõtra maleficia pᷣterita: ſiue ꝓbibitoꝛia õ fu⸗ tura:ſic ptãs ſpualis platoꝝ gladiu ſpũ aleʒ qui eſt excoĩcatio: mucro epi appel lata põt educere ⁊ cuʒ ipſo ꝑcutere:ſine terendo ſniam cõdemnatoꝛiã ꝑ excõica tionẽ delicta pᷣterita:ut dicat:excoĩco oẽs qui hoc fecerũtiſiue ̊ futura:ut di/ cat:excõico oẽs qui boc fecerint.Et ſi- cut in pᷣmo caſu ille ꝗ iam fecerat male ficiu ligat᷑ ex culpa pᷣcedente:⁊ ſnia ſe- quen te.ſicin ſcvo ca ſu ille qui fecerit li/ gabit᷑ ex ſnia pᷣcedẽete ⁊ mnaleficio ſequẽ te qꝛ incidit in factũ iam damnatum. Ad pꝛimũ detvee noeg⸗ . qꝛ i mrimonio ⸗ bẽedo ve futuro expꝛimit᷑ ↄſenſus pᷣbẽt ꝑ vᷣba ve futuro:hic aũt expᷣmit᷑ volun- tas excoĩcũtis ꝑ vᷣba depñti.cũ dicit ex coĩco:ſecꝰaũt eſſet ſi diceret excoĩcabo. Ael põt dici ꝙ ſicut nõ cõtrahit᷑ vincu lũ mrimoni ex ſolo ↄſenſu de futuro ſi- ne copula ſequẽti: ſic nec in iſto caſu li⸗ gat᷑ aligs vinculo excoĩcatiõis ex pᷣcedẽ ueſtio ti ſnia ſine ſe’quẽti maleficio. C Ad 2 E do: ꝙ ratibabitio ?m iura bumana ? diuina retrotrabit᷑ ? mãdato cõparat᷑. Añ ꝗ ↄſentit i bomicidiũ factũ: ſe igno rãte nibil ominꝰ homicida reputat᷑. Sʒ ſnia excoicatiõis boc bʒ ſpecialę:qꝛ ſeca rabit executionẽ retro ⁊ an- TA3. eſt dõ qꝙ nullꝰpunit᷑ ꝓ culpa fienda ſi nõ fiat:ſed ꝓ culpa iam damnata ſi fiat me rito quis puniri voteſt W ſic ꝓcedit᷑: ꝙ papa totã vnã coĩtate reſiſtenteʒ ſibi poſſit ⁊ debeat excoicare:qꝛ excoĩcatio fert᷑ potumacia:ſed tota coĩtas qñq; uenit᷑ ↄtumax ⁊ rebelł pape: ergo tota excoĩcari põt. S. vna tota coĩtas in teraicit᷑ ⁊ ꝑceptiõe ſacroꝝ pꝛiuat᷑:que ẽ maxima pena: ſir tota põt excoican. ¶S. pueri ſodomitarũ puniti fuerũt ꝓpctõ parentu ſuoꝝ:qꝛ tota coĩtas fuit Eerunnaro. nõ obſtate ibi ꝙ eẽnt alig ri 11ι¾innocentes. In ↄtrarii as eribicur. xxiiij.q.iij. Mulla rõne vtunt᷑ qui ꝓpctoõ vniain totã familiã ⁊ in totaʒ coitatem ſententiã excõmunicationis pꝛoſ erut. Kſid EO dð ꝙ quattuo⸗ ſut ꝓpt᷑ gque in tot vnã coitatt excoicatio nõ eſt ferenda. & Pꝛimũ eſt diuina miſeratio. Scribit᷑.n. Geñ.xvii babꝛas dixiſſe dño: Nuũꝗd ꝑdes iuſtum cũ impio:nõ eſt boc tuũ q iudicas oem terrã: ut occidas iuſtũ cũ impio:fiatq; iuſtꝰſicut impiꝰ. In coĩtate aut no eve⸗ riſiłe an aligꝗ iuſti ⁊ nõ ↄſentietes culpe inueniant᷑. C Secũdũ ẽ eccłe ꝓbibitio. Scribit eni er de ſen.ex.c.romana. li.vj in vniuerſitatẽ vel collegiũ ꝓferri ſniaʒ excoĩcatiõis penitꝰpꝛohibemꝰ:volẽtes aĩaꝝ piculũ euitare. Sʒ in illos dutaxst/ de collegio uel vniuerſtate quos culpa biles eè cõſtiterit pmulget᷑. ¶ Tertiu eſt piculi euitatio. Dicit enĩ Aug? ſuper illo vbo: Me foꝛtes colligentes icama cradæetis ſil æ tritic. Cũ ꝗs xpᷣianoꝝ NI tuett nſor ligh'a ſötine deda heſeſſn Ccoice c narn fatimn kan nüg no N. Cite ſeee tum e n ti we ſra gipt⸗ e beſgt ör I Ca bumena no chatat, etüſeigno feptal. G glegtſech C;“ aſicndaſin ataſfurte ic t: idete; fſtentoſti nercoier ditasgig e: otett Ntucvittsn niunt ute oracoicatl. niti fuenit Cous fit veintaly wocentes⸗ ſtbirt. giohen aen 3 Poſckit⸗ ſihe itin Geituig esiuſtumn icas ven gofatch ürnoee/ itesahe ſpbin, a.i men ſin rol Ar intus in eccłia ↄſtitutꝰin aliquo tali pec cato fuerit depꝛebẽſus ut anathemate bignꝰbẽat: fiat boc ut piculũ ſciſmatis no timet cũ dilectiõe nõ ad eradicandu ſed ad coꝛꝛigendũ. Timendũu aũt eſſet de ſciſmate: ubi pnceps vel coĩtas tota excoĩcaret᷑. Jõ ut tale periculũ euitetur Augꝰ ꝓbibet coitatẽ excoicari. * eſt naturalis ratio: excoĩcatio eni cũ ſit inaxima pena nõ debet᷑ niſi moꝛtali cul e:culpa aũt cũ cõſiſtat in actu e ſingu⸗ fain ꝑſonaꝝ iõ ſingulares ꝑſone ſüt ex/ coõmuoicãde ⁊ non communitas. Ad Ppꝛimũ Sẽ dð eꝙ oẽs pſo⸗ Ey ne ſingulsres de coĩtate excoĩcari pñt:nõ tñ ipſᷣa coĩtas nec eſt tñ ꝓbabile ꝙ oes de coitate ĩ cõ tumacia ↄſentiãt: niſi foꝛte ꝓpter timo rẽ:⁊ tali timoꝛe ꝗ põt cadere in ↄſtantẽ virũ. Cld 2c d maioz é excoĩca tio q; interdictũ uel ſuſpenſio ſacroꝝ:qꝛ excoĩicatipꝛiuant᷑ coĩbꝰ ſuffragijs eccłie vnde nõ e ſile.Ad ꝭ or ꝙ pena tꝑa li z coꝛꝑali bñ põt puniri filiꝰpꝛo pre: qꝛ ipſe deꝰ viſitat pctm̃ patrũ in filios vſq; ad tertiã ⁊ quartã gnãtionẽ. Sed pena ſpunᷣali qlis è excoicatio aia q pec- cat ipſa debet puniri. Vñ dicit Nugꝰ ⁊ põit᷑.xxiiii.q.iii.c.ſi hbẽs. Juſtã rõeʒ red dere ñ poſſu do ułhoĩbꝰſi aigs inocẽtes pꝛo ſcelere alienoqð ñ trahũt ex adãiiqᷓ oẽſpeccauer᷑̃t ſpuali ſupplicio puniamꝰ Doctauũ hebreuit Didet᷑ enim q poꝛtãtes pecuniã in alexaàdri am floꝛenos ⁊ turoneſes groſſos nõ ſũt excoĩicati:qꝛ qð nõ eſt pꝛobibitũ intelli- git᷑ eſſe ↄceſſũ ſ nõ ſũt pꝛohibita niſi ar ma ferrea ⁊ lignea ſicut ptz er̃ de iude. ? ſar.c.ad liberandã tra ſcãm.poꝛtãtes & illa ñ incurrũt ſniaʒ. ¶ D. excõicatio Eqda pena ſed pene ſut reſtringẽde non ſpliãde: in tali ſnĩa ñ fit mẽtio de alijs niſi de ſupꝛadict oia alia licet poꝛtare. Pꝛetes illud quo emunt᷑ mercimo/ nia nõ ſũt mercimonia: ſʒ pecunia emũ vigeſimaoctaaa I tur nyercimonie.cũ ẽ nõ ſit ꝓbibitũ poꝛ tare in alexandriã niſi mercimonia:vi⸗ det᷑ ꝑ poꝛtare pecuniã ñ icurrat᷑ ſnia. In contrarin get 1 NNcE de iude. 7 ſara.vbi dr:nos om̃es illos excoĩcatiõi ſupponimꝰ:qꝛ a mpliꝰcũ ſaracenis mer/ cimoniũ habuerit ꝑ ſeuel ꝑ alios:mani bus uel quocũqʒ alio mõ ułingenio eis aliqᷓ rerũ ſubſidia ſeu cõſilia q́;diu inter nos ⁊ illos guerra orenen du xerint * y impendenda. X deo do. a allaht iuriſte di⸗ cunt ꝙ poꝛtantes pecuniã in alexãdri am nõ incurrũt ſniaʒ latã exquo nõ poꝛ tant ꝓbibita que ꝓbibeni in dcã ſnĩa:ſʒ puto ꝙ ex vigoꝛe illiꝰſnie oẽs excol-ca/ tioni ſubdunt᷑:quia ad ſaracenos aliꝗd deferut ex quo põt eis auxiliuũ uel conini liũ pᷣſtari ad impugnandũ chꝛiſtianos: hoc aut potiſſimũ ẽ pecunia ułalia que pñt nümiſmate mẽſurari. Hã ſᷣm Pbᷣm i. Poli. Si nõ eſſet niſ cõitas:domꝰque coõſtat ex viro ⁊ vxoꝛe:pecunia neceſſa- ria non eẽt qꝛ nullus emit uel vendit ali quid ſibiiꝑpſi:ſed in coĩtate ciuitatis ⁊ re gni ⁊ potiſſime vni?ꝰvegni cũ alio regno in cõuerſatiõe paciſica uel in bellicoſa impugnatiõe ad inuicẽ:potiſſime ẽ au- xiliatrix ⁊ neceſſaria pecunia.poꝛtãtes talia auxilia ſaracenis guerris duran tibus cũ chꝛiſtianis credũt ꝙ pncipali ter icurrüt ſniam. Conſirmat᷑ iſtud ꝗa papa ꝓbhibẽdo poꝛtari ſaracenis ferrũ ligna ? arma: ꝓbibet illud qð cauſaliter eſt oĩa iſta. Sʒ ſᷣm phᷣm.i.Poli.HNũmiſ/ ma eſt oĩs res:⁊ quida fideiuſſoꝛ bõis ipſe denarius ad bñdũ oẽm rem:ſiue de ꝓpinquo ſiue de remoto.ꝓbibendo s pᷣ⸗ dicta ꝓbibet pecuuià ⁊ oĩa nũmiſmata ad eos vferri.Cõfirmat᷑ etia h: qꝛ cũ ex coĩcatio ſit qued ã pena:ſicut ĩidulgentia q̃ pen tollit:tãtũ valet q;tũ ſonat:ſic ex coĩcatio tãtũ ligat qᷓntũ ſonat. Sʒ ĩ ſen tentia drĩ expᷣſſe. Quicunq; dederit eis aurxiliũ dſiliũ uel fauoꝛẽ quocũq; mõ uł Ar. ingenio: cũ pecunia ſit queda res arti⸗ ficialis ingenio bois inuenta in auxiliũ uͤbi 7 alioꝝ:negsri n dʒ: ut puto c tales ,OT æꝛincurrat ſniam. AG Pamn dicit ꝙ tüc nõ ꝓ/ hibitũ ee cõceſſũ intelligit᷑qn nõ eſt ꝓbi bitum nec in ſe nec in ſua cã:nec implici re nec explicite:ſed in ꝓbibitione illoꝛuũᷣ caliter ꝓbibita e pecunia etiã implicite qñ dicit auxiliü uel cõſiliũ quocuq; mõ uel ingenio. C Ad 2“ pr: iʒ excoicatio ſit pena:⁊ in hoc eet reſtringẽda:nõ dat tñ talis pena niũpꝛo culpa moꝛtali Anñ ꝓpter ꝑiculũ culpe moꝛtalisqð bõ icur rerepoſſet euitandum talis pena no ſic reſtringenda eſt ꝙ veritas ptermittatł᷑. ¶Ad tciũ dr ꝙ pecunia eſt cãliter oĩs mercemonia:qꝛ oẽs mercemonie pecu nia emunt᷑ ⁊ vendunt᷑:vñũ ꝓhibendo oia mercemonia ad ſarracenos poꝛtari ꝓ- hibent pecunia ⁊ oia numiſmata:quibꝰ llla pn‚ t emi uel venin. D nonũu ſic ꝓcedit᷑: Ar᷑.n 4 papa nõ de⸗/ beat nec poſſit aliquẽ excoĩcare niſi ſeł tm:qꝛ papa ñ põt excoicare illos ſuꝑ qs iuriſditione nõ hzʒ: ſᷓ ſeł excoĩcati ſut er iuriſditionẽ papę cu ſint ex eccłaʒ. Diẽ eni aplus.i.ad Cborl.v. De bis ꝗ foꝛis ſut iudicabit dæꝙ:nõ papa pñt ãpli⸗ excoĩcari. & S.excoicatio bʒ effectuʒ ſuũ er ptãte clamũ: ſʒ ptas clauiũ cũ ſit a deo nõ reiterat᷑ ſuꝑ ſuũ effectũ: ſi ptʒ in oibꝰ ſacris: excoicatio reiterari nõ põt. ¶D. Excoicatio eſt qda pꝛiuatio ⁊? qued ligatio:ſj ſeł puatꝰ nõ põt apliꝰ pꝛiuari:⁊ ligatꝰſełnõ põt ampliꝰligari: S ſeł excoĩcatꝰ ainpliꝰexcoicari non põt A1 E: qꝛ excoĩcatio In Otrorin eſt q dam pena: ſʒ ſtena boccn pluries reiterari ſicut po teſt aggrauari culpa ꝓ qua dat᷑.ſiẽ ptʒ xij.q.u.c de viro neppando. J * 2 dð ꝙ cũ excoiĩicatio ſit Rn 60 minoꝛ ⁊ maioꝛ:nõ ẽ du biu ꝙ excoĩcatꝰ minoꝛi excoĩcatiõe põt Qneſtio IX excoĩca ti maioꝛi:ampliꝰcuʒ excõicatio ferat᷑ in iure ⁊ a iudice dubiu non eſt:qꝛ excõicatꝰſnia lata in iure põt iteꝝ excoi cari a iudice:⁊ cũ vnꝰhõ poſſit bre płles iudices:⁊ excõicatꝰ ab vno põt etis ex/ coicari ab alio. Alteriꝰcũ excõicatio nõ ſit feréda niũ ꝓptumacia ⁊ culpa moꝛ- tali caliter:ſic ꝗs põt płibꝰculpis irreti ri:ita põt płibꝰ excõicatiõibꝰ excoicari. ¶Sed vtrũ ab vno iudice ⁊ reſpectu eiuſdẽ cãe eadẽ excõicatiõe poſſit aligꝗs pluries excoĩicari:puto ꝙ ſic:q;uis aliꝗ dixerunt Zꝛiu:qꝛ iʒ pme excõicationis effectꝰ ſit a coꝛpe myſtico eccłie ſeꝑare. Secuũde tñ excõica tõiſ effectꝰerit ab ec cleſia elongare:uel in illa ſeꝑatione de⸗ tinere. AUñ liq vna ⁊ eadè excõicatio re ſpectu eiuſdẽ effectꝰnon poſſit reitera ri:reſpectu tamen alterius poteſt. . Ceſt voð ꝙ ſi in ex⸗ Ad Peimi &ααα£ non rema neret aliqd indelebile quo ãnumeraret᷑ cũ ppło xpiano:ſicut i iudeis⁊ paganis de quibꝰ dicit Apls ꝙ de eis iudieabit deꝰ:papa non poſſet ſeł excõicatos am plius excõicare: ſicut non poteſt excom municare paganos ⁊ iudeos:ſ̊̊ʒ remãet in excõicatis aligd indelebile:puta cha racter baptiſimalis: ratione cuiꝰ papa ſuꝑ eos ſemꝑ iuriſditionẽ bʒ. Ad 2 ẽ dð ꝙ ptãs clauiũ reſpcũ eiuſdẽ effectꝰ non reiterat᷑: ̊ reſpcu alteriꝰ effettꝰ rei terari poteſt: ⁊ eodẽ modo excõicatio. Ad z'“ eſt dð ꝙ ſicut quelib et culpa moꝛtalis pꝛo q̃ fert᷑ excõicatio auertit a deo ⁊ a bono incõmutabili qꝛ goffen dit in vno fact ommiũ reus: ut ſcribit᷑ Jaco.ij.pluribꝰ tñ modis auerſus eſt a deo ꝗ pluribꝰculpis ẽ irretitꝰ q; ꝑ vnaʒ tm:ita licʒ qᷓlibʒ excoĩcatio maioꝛ ꝗᷓ eſt qdã pena liget bominẽ ⁊ puet eũ com⸗ munione fideliũ:plibꝰ tñ modis ligat᷑ 2 ſie 1 Sdecimũ eocedlt ſcienter coicantes cũ excõicatis ꝑ puat᷑ plibꝰexcõicatiombꝰ q; ꝑ vnã tm. A. pppiſ chne Nhtnat Clceie ſocoie ſcbite gaͤbert ſcen⸗ Qid ſtlelo 0 aſe chie⸗ gcnm dlent igoꝛ timon hior . „ oe lv inon Haptea leste Cpatt to ſcnis 0ſline g Sh Gen hti oſe N crcöicstio noneſt tbreyles otenier⸗ bicationi Ulpa mor⸗ lps ineti Nercöicnr. 1 teeem. oſitalgs zcations lie ſor. Menttbi atoede⸗ cöiatone ltreiens⸗ otch. güne⸗ jon fend, mcroret Pepunis icabit os di Kaconn Htenict eltuc, ce Ci⸗ Cicee⸗ ſee coſto, et h dvent Eegoel rſoh ris rq tci n⸗ pen mmitn, ani zens papã ſiut excoĩcati:qꝛ non obbuãtes pᷣ cepta ecclie excoĩcati ſuùt: qꝛ eoipſo ſut ↄtumaces:ſj.xi.q.iij.c.pᷣcipue ſcribitur Etxcoĩcationis meret᷑ ſniam: ꝗ excoĩca tis coĩcat:S tales excoĩcati ſunt.¶C.gP. ſcribit᷑ e.c.et.q.Quicũ q; coĩcauerit uel oꝛauerit cũ excoicato:ſi laicꝰe excoĩcet᷑ n clericꝰ eſt dep onat᷑.Et ibidẽ ſubditur Quicũqʒ; ſcienter in domo ſił locutꝰfue rit uel oꝛauerit cũ excoicato:coione pꝛi uef. S.nullꝰ debet excoicari maioꝛi excoica tione niſi ꝓpcto moꝛtali.ſʒ ꝑti/ cipates ſciẽter cuũ excoicat peccat moꝛ talif. ut patʒ.e. cã. ⁊.q. tales excoĩcari poſſunt maioꝛi erommun:Latore. ⸗ AA 1„½ eſt qa die Bꝛeg?: In ⸗ trony 7 ponieur. ci. in qm multos pctĩs nr̃is exigẽtibꝰ ꝓcã ex cõicationis ꝑire quotidie cernimꝰ: ꝑtiʒ ignoꝛãtia: ꝑtim nimia ſimplicitate: ꝑti timoꝛe:ꝑtim etis neceſſitate deuicti ni mia: auathematis en teri 5 ad reb⸗ gut P poſſumꝰ temꝑamꝰ-. Kud ECOo/ duplex e xcoica⸗ tionis ſpẽs. Ana maioꝛ ꝗ ſeꝑat a ꝑtici patiõc ſacr̃oꝝ:⁊ ↄſoꝛtio fideliu.⁊ iſta nõ infligit᷑ niſi ꝓ grauioꝛibꝰculpiſ:ſicut pꝛo ↄtumacia ⁊ rebellioe.Alta minoꝛq ſo- lũ ſeꝑat a ꝑticipatiõe ſacroꝝ: q incurrit᷑ ꝓ leuioꝛibꝰcauñs:puto ꝙ modꝰ? cõicã di cũ eccõicato:aut talis ẽ ꝙ ꝑticipans incidit in eãdẽ excoĩcatidis ſpem: puta in maioꝛẽ ut ſi ꝑticipat in crimie ꝓquo lata eſt ſnia:uel ſi ꝑticipat pꝰlegitimam ãmonitionẽ pᷣmiſſam:⁊ pꝰ ſniam ĩ ꝑtici p antes aggrauatãa:ita ꝙ ꝑſone ꝑticipã tes noĩaliter fuerint erpſſe: ⁊ caſus ꝑti. cipatiois:⁊ talis ꝑticipãs ſpõte ⁊ ſciẽt puto ꝙ eandẽ ſniam incurrit. Aut tał eſt ꝙ pticipãs incidit in alterã excoĩca tionis ſpẽm:puta in minoꝛẽ.⁊ tuc iteꝝ diſtinguo:qꝛ aut ꝑticipãt ex ↄteptu:aut negligẽtia craſſa ⁊ ſupina: q equãda ſit ↄtẽptui.⁊ tuc ; nõ incurrat ſniam ma- ioꝛt᷑:moꝛtalit᷑ tũ peccãt:qꝛ moꝛtale pec catũ ẽ claueſ eccłie ⁊ ſacra ↄtẽnere.aut no ſic:ſʒ uel ex ſurreptiõe uel ruboꝛe ſue vigeſimaoctaas 1 timoꝛe aliquo: ⁊ tũc nõ credo ꝙ peccẽt moꝛtalłlr:qꝛ nõ ẽ intentio eccłie in tã le ui caſu ad moꝛte ſuos filios obligare. G Pꝛim i dr ꝙꝙ in cãu leui ſu 1 pꝛadcõ ꝑ:icipans cũ excõicato nõ facit ð pᷣcepti ecclie in- tentiõeʒ;:q;uis ò litterã facẽ videat᷑: nã ut dicit iuriſcõſultus. Scire leges nõ e ſcire iba aut lram:ſed vim ac ptãtem Ad ⁊ſic dr̃ ꝙ ꝑticipãtes cũ excõi⸗ cat ſcicnt ⁊ ex ↄtẽptu in caſibꝰ ſupdictj pꝰagsuatã ſniam ꝑſonalr in eos ſniam icurrũt. Subtꝛabur᷑ tñ qdã ꝑſone ſic pʒ xi.q.iii.c.qm̃ inłtos.videlʒ vxoꝛ:t᷑ili:an cille ⁊ alij ſeruiẽtes ꝑegrini:ꝗ cũ ad t᷑ra excoĩcatoꝝ venerĩit pñt ab eis emere ne ceſſaria. IJn neceſſitat eni articlo pᷣt hõ aliqd excõicatj ↄferre i vite ſuſtẽtatõeʒ CAgd q'z dv. ꝙ ꝑticipãtes cũ excoĩ- cat:ſi pꝛãmonitiões ↄtumaces fiũt ma gis ꝓ ülla ↄtumacia q; ꝓ ipſa ꝑticipatio ne excoicant᷑.nã ut dr.xi.q.iii.excoicat nõ coĩcat qui eis non animo conſentit· ¶ QAueſtio.xxviij.de reſiſtẽtia hẽticoꝝ Ein E ↄſiderandu ẽ de AEI reſiſtetia bereti coꝛuũ: Circa qð querunt᷑ viij. CO Pꝛiü' vtrü oeés dubij i fide ꝑ papã bũdi ſint hetici. C2t vtꝝſequẽ tes opinionèẽ erroneã alicuiꝰ ingri ꝑ pa pã ſint hetici reputãdi. ʒevtꝝ bapti Zantes imagines ⁊ violatoꝛes ſacr̃oꝛũ ꝑ papã ſint ꝓ hẽticj iudicãdi.¶ viru icidetes in biuratã bẽſiz ꝑ papa ſint cẽ ſẽdirelapſ. ¶ vtꝝrelapñ ſtati ꝑ pa⸗ pã tradedi ſint ſclari iudicio. b! vtrũ hetici puniedi ſint g papoaz tpalipena. 2: vtꝝ hetici ĩ ali caſu ꝑpapã ſunt tolerâdi. . 8: vtꝝ heretici reuertetes ad fidẽ ꝑ papam ſint erigienei⸗ ſic ꝓcedit᷑: Ar . Del nwm. eni oës du bij i fide ſint bẽtici ꝑ papa bndi. ſceribit᷑ n. er᷑ ð he. ꝙ dubi? i fide ifideł eſt: nec ei credẽdũ ẽ ꝗviã vitatis igzat. . SD. ſcri bit᷑. Jac.i.Poſtuletãt i fide nibil beſtãs aꝛ ꝗ in fide heſitat ſilis ẽ fluctui marlq? Ar. vẽto mouet᷑ ⁊ circũ fert᷑: ⁊ ſubdit᷑ ibi cẽ qꝛ dubitas uel beſit as iĩ fide duplerx eſt: ⁊ duplex incõſtans cẽ in oĩbus vijs ſuis tales aut heretici ſut: quia nõ cõſtanter credũt ⁊ firmit᷑. P.: ſicut voluntas fe hʒ in obſeruatiõe pᷣceptoꝝ:ſic intellectꝰ ſe hʒ in credulitate fidei articuloꝝ:ſʒ ſic ſe h volũtas i obſeruatiõe pᷣceptoꝝ: ꝙꝙ ꝗ totã lege ſeruat: offẽdit aut in vno ef ficit᷑ oinm reus:ut ſcribit᷑ Jaco.ii.Eſiłr ⸗ omnes articlos credit ⁊ Guleſtgt 3 vno.:efficit hẽti In Otrarinza thomas fuit dubii fide ⁊ tñ nõ donc fuit betlen * do. ꝙ aliquẽ eẽ dubium RKndeo in fide qnq; mod is hõt ↄtingere:pᷣmo ſurrepticia tetatõe.2 ve ritatis elucidatiõe. ꝭ imꝑfecta adheſi one. ꝗvolũtaria hbeſitatioe. tinaci defenſione. Pꝛimo mõ bhoiem dubi⸗ tare in fide nõ facit eẽ bereticũ:qꝛ ẽ bu⸗ mane tẽtatiõis.nõ ẽ eni ĩ ptãte hoĩs qð ſuꝑuẽit hoĩ ad cogitãdũ:vñ ſi ſito ſur-/ repticia uel diabolica illuſiõe ꝗs incipit dubitare de aliquo articulo:.vł de his ꝗͥ ſunt fidei:ſi ſtatim captiuat intellectuʒ fuũ in obſequiũ xpᷣi:ut hoc deliberet cre dere quod eccleſia credit:nõ cedit ſibi ta lis dubitatio ad defectũ:̊ ad ꝓfectum vñ apłi ꝓpter buiꝰtẽtatiois ĩpulſum pe tebãt:dñe adauge nobis fidem.ſemg.n. debemꝰ? rogare deũ ꝙ iuuet incredulita tem noſtrã. & mõ nõ facit hoĩem be reticũ:ſʒẽ łpiane ꝑfectiõis. Ponũt eni doc. xpᷣiane fidei ille que ſũt magis det⸗ minata in fide ſub dubitatiõe qonuʒ:rõo nes ꝓ ⁊ cõtra ad illa adducẽdo:nõ ꝙ de illa ↄcluſione dubitet᷑: ſed ut veritas cõ cluſionis magis elucidet᷑: m quẽ modũ dicit pbᷣus ꝙ dubitare de ſingulis nõ ẽ inutile. ꝑ tales enĩ dubitatiões ꝓ ⁊ ↄtra rõnes ad illa que ſũt fidei adducendo: veritas fidei pijs opitulat᷑: ⁊ impios defendit᷑: ut dicit Augſ. ¶ 3 mõ nõ fa cit hoiem hereticũ:ſʒ pctõrem ⁊ malum xpᷣianü.oẽs eni peccãtes ᷣm Cbꝛyſ. im Queſtio ᷣ perfecte credũt:eo ipſo ꝙ nõ viuũt bʒ il la que credut: nã ſipfecte adberent his que credũt:ſic viuerẽt quaſi pꝰ modicuʒ tranſituri de hoc mudo:nõ qſi in eternũ manſuri. CA vο mõ facit boĩicem erran tem ⁊ incredulũ:eo eni iꝑpſo ꝙ aligs eli⸗ git volutarie credere qð vult:⁊ diſcrede re qð nõ vult:nõ ẽ patus ſequi in oibus doc trinã eccleſie:ac ꝑ ↄñS errãs ⁊ infi- delis reputãdꝰ e. & Sʒ emõ recte fac̃ hoĩem hereticũ: qꝛ nõ credere illa ꝗq fut fidei: ⁊ que incõcuſſa ecc łia tenet:cũ ꝑti naci defẽſiõe directe ad bẽticos ſpectat AG Pꝛim dr ꝙ dubiꝰ in fide volutarig electiõe: E ut ꝗs credat que vult. ⁊ diſcredat ꝗͥ nõ vult:infidelis eſt.nõ tñ bereticꝰ: niñ ꝑti naciter defẽdat falſa:que de deo credit: nel de tota vel de parte ſacre ſcripture a deo inſpirate. Ad 2 dr ꝙ iaco.loꝗ tur de fideimꝑ fecta pctõꝝ:vñ dicit glo⸗ ſuꝑ illo ?ᷣbo:q; ↄſcia peecati pᷣſſus dubi tat de ᷣmijs celeſtibꝰ:⁊ ſupueniẽte veéto tẽtationis facile deſerit fidei ſtatů⁊ ſᷣm tentatoꝛis volũtate diſtra bit᷑ ad erroꝛẽ ⁊ fit alienus a fide. Ad 3or ꝙ diiſ / credens vnũ articulũ icredulł?e ⁊ errãs: nontñ bereticus: niſi ſit paratus ab co qð eccleſia integralit᷑ credit recedere:⁊ erroꝛẽ ſuu ptinaciter def endere. D ſecundũ &gi, E eni ꝙ ſequentes erronicã doctrinã alicuiꝰ imna giſtri ꝑ papã heretici reputãdi ſut.Scri bit᷑ eni Matth. xv. Si cecꝰ ceco ducatuᷣ p̃ſtet:ambo in foueã cadũt: ſed quicũqʒ errat cec? inq; tũ errat: ꝗqcũꝗ; ſequi- tur opinionẽ errãtis alicuiꝰmgri in foue am erroꝛis cadit. ¶ Pꝛeteres de falſis ⁊ errãtibus magiſtris ſcribit᷑ Mattb. xxiii. AHe vobis qui circuitis mare ⁊ ari dam: ut faciat vobis vnũ ꝓſelitũ: ⁊ chᷣ fuerit factus facitis eũ eſſe fliuũ ieben⸗ ne duplo q;ᷓ vos:diſcipuli ergo ſequen/ tes erronea doctrinam alicuius magi⸗ ſtri heretici reputandi ſunt ſicut ipſe- A. Coa lucler⸗ leeptu lfern eviti ſeticon hocgun 4 I Huttb hatür himo en ſochea F ſton ſenp dick abun bopa è Mert⸗ peto Nonne Pprerſ ſebus noͤeſte dicit le deb ptumufi int nucbi viur hii berentbis vnedicu; ſinktem’ iem enen . 1 Peligs 1diſercde eilaaſit enetcigt s ſpelt bom füe tickai relarq t ſoiptanes Gincol ſoicitgo, ſus dubi neteveto tüan zdcrror drcydſ Ne enas: tus eh ⸗ aelenen faute. ſcunli G laudmd ſit Son odciln Gquicig icſauu⸗ Ginſut ͤde ſali⸗ Vatt, mare! 1. Ciritd flii iebn oſeqne/ us n ati’⸗ vigeſimaoctaua III S.quicũqʒ cõtemnit pᷣceptũ xpᷣi ꝑti- imitant᷑ eoꝝ erroꝛes ſequẽtes ⁊ moꝛes naciter errat:multo magiſq; ↄtemnẽs bp̃ceptũ pape: ſed xpᷣs madauit Matthᷣ xvi.fermentũ phariſeoꝛũ ⁊ ſaduce noꝛũ eſſe vitãdũ:ꝑ qð intelligit᷑ doctrina he- reticoꝝ: ut dicit Augꝰ: cõtemnere ergo hoc ꝑtin aciter facit hominẽ hereticũ In contrariũae men. Matth. xxiii. Seruãdãẽ᷑ doctrinã ſcri barũ ⁊ phariſeoꝝqñ dixit:Suꝑ cathe-/ qrã moyſi ſederũt ſcribe ⁊ phariſei: oĩa que dixerint vobis ſuate ⁊ facite:ſᷣm vo opera eoꝝ nolite facere. * dð qñ ſüt diuerſe opi · Rn EOdoctoꝛi ſacre ſcripture ſinon ꝑtineant ad fidẽ ⁊ bonos moꝛes abſq; ꝑiculo auditoꝛes vtrãq; opionezʒ ſeg pñt. in tali eni caſu locũ hʒ qð apłs dicit ad Ro.xiiij. Anuſꝗſq; i ſuo ſenſu abundet. In illis vo ꝗᷓ ꝑtinẽt ad fide ⁊ bonos moꝛeſ nullꝰexcuſat᷑ ſi ſequat᷑ opi nionẽ erroneã alicuiꝰmagiſtri:non ꝗqdẽ ꝓbpter ignoꝛãtia:qꝛ tũc ĩmunes haberẽt᷑ a pctõ:qui ſecuti ſuũt opi.Arrij neſtoꝛiꝛ alioꝛũ errantiu in fide: nec põt excuſari Vpt er ſimplicitatẽ ⁊ inmocentiã: quia ĩ rebus dubijs potiſſime ibis ꝗᷓ ſut fidei noõ eſt de facili p̃ᷣſtandꝰ aſcenſus:imo ut dicit Augꝰ in de doctrina xpᷣiana:ↄſu⸗/ lere debet aligs regulã fidei quã de ſcri pturaru planioꝛibꝰlocis ⁊ eccłe auẽte ꝑ cepit. Et idẽ Au in li. de ve. reli. dicit ꝙ nũc bñ videndũ eſt: cui ſit credenduʒ de bis ꝗ ſut fidei. Silr Richar · ſuꝑ illo vᷣbo:Ecce apꝑuerũtillis moyſes ⁊ he/ lyas:dicit ꝙ ꝗcqd bõ audit in mõte ſa cre ſcripture nõ facilit᷑ credendũ eſt: qꝛ ſuſpecta dʒ hr̃i veritas quã nõ ↄfirmat legis uel ꝓphete auctoꝛitas:qui &ᷓ aſſen tit opi.alicuiꝰ magiſtri ̊ manifeſtũ ſcri pture teſtimonium:⁊ õ illud qð publice tenet᷑ m eccłie auctoꝛitatẽ * ab error vicio nõ põt excuſari. Rones Sqꝓ iſta ꝑte introducũt᷑ ↄcedende ſüt: qꝛ tales auditoꝛes magiſtroꝝ cecitateʒ imitantes ⁊ ambo in eãdẽ foueã error cadut: ⁊ ſi ꝑtinacit᷑ Zↄ eccłe mãdatũ de/ fendũt:nõ ſolũ errãtes veꝝetiã heretici reputãdi ſũt. Vñ dicit Augꝰõ fauſtũ q; ꝓſeliti iudeoꝝ dicebant᷑ facti filij iehẽne duplo qᷓ; ipſi.nõ qꝛ circũcidebant᷑ ⁊ legeʒ fuabant: ſed quia eoꝝ erroneã doctrinã ſeqbant᷑ z pꝛauos moꝛes imitabant᷑. Ad illud voqð ĩ ↄtrariu inducebat᷑ dẽ ꝙ ſignant᷑ pᷣmittit᷑ ſuꝑ cathedrã ut ĩ telligat᷑ ꝙ illa ſolũ q ad cathedrã ꝑtinẽt veritatis ⁊ iuſticie ſeruãda ſũt ⁊ facien/ da ꝑ auditoꝛes. Illa vo qꝗᷓ ſũt õ fidẽ ⁊ 3 bonos moꝛes nõ ſpectãt ad cathedram veritatis ⁊ iuſticie: ſed magis ad cathe * drã falſitatis ⁊ genuantie⸗ ar . cꝓcedit᷑: Vr᷑.n terain banrt anlec imagines ⁊ violatoꝛes ſacr̃oꝝꝑ papam ſint ꝓ bereticis iudicãdi: qꝛ magis e eẽ violatoꝛẽ ⁊ ꝑuerſoꝛẽ ſacr̃oꝝ qᷓ; eẽ diuiſũ a ꝑceptiõe eoꝝ:ſʒ diuiſi a coione ſacroꝝ heretici dicũt᷑ iur illud qð ponit᷑iiii.q.i c.ꝗd aũt:hereticos aũt ingũt dicimꝰ tã eos ꝗ oli ab ecclłia piecti ſut a coĩone ſa cramentoꝝ q; ꝗpꝰ? hec a nobis anatbel matiati ſut. C S. ꝓlꝰẽ abuti ſacr̃o ad actꝰ ꝓhibitos ab eccła qᷓ; ad actꝰad q̊s ſacra oꝛdinãt᷑:ſʒ ſymoniaci ꝗ vtut᷑ acris ad actꝰnõ phibitos ꝑ ecclaʒ ſolũ ꝓpter emptionẽ ⁊ vendit ionẽ ipſoꝝ be/ Tetici dicut᷑: ut pʒ.i.q.i.c.ꝗſꝗs.g multo foꝛtiꝰviolatoꝛes ⁊ ꝑuerſoꝛes ſacr̃oꝛũ ꝗ abutũt᷑ ſacr̃is ad actꝰphibitos ꝑ eccłaʒ 1 bereticis iudicãdi ſũt. ¶ S.magis ẽ acrm xpᷣi violare qᷓ; puilegin ſedis apłi ceauferre uel impugnare: ſʒ auferẽtes uel impugnantes puilegiũ ſedis apłice ꝓ beretic noiant᷑.ſicut pʒ.xxij.di.c.oĩs ſilr ⁊ multo foꝛtiꝰviolatoꝛes ſacr̃oꝛũ. 2 eſtqꝛ ?m Aug: J n „ tranu in li.de qõnibuſ euãgelioꝝ:ꝗcũq; facinoꝛoſe ac flagicio ſe viuũt õ fidẽ ſᷣn quã viuẽdũ eẽ credũt: malicatholici:nõ tñ heretici reputant᷑: Ar. ſz tales vident eſſe violatoꝛes ſacramẽ toꝝ:s tales non ſunt reputandi beretici Ruñ C0 do ſicut ſupꝛa dcm ẽ „ T aliud ẽ eſſe inſidelẽ ⁊ ĩ fi de erranteʒ.⁊ aliud eſt eſſe bereticũ. Si gs eni falſa ð deo credit uel de aliq ꝑte doctrine q̃ ad fidei edificatiõem ꝑtinet bereticus eſt:qꝛ inſidelis eſt: ⁊ iã errans in fide etiã foꝛis eſt extra eccleſiã aimo q́;uis itus coꝛpoꝛalit videat᷑: qꝛ mltos tales poꝛtat eccleſia: ut dicit Augj li. de qõnibus euangelioꝝ:ſed illi ppꝛie m Augl. ſunt heretici:qui cũ aligq pꝛauuʒ ſapiunt:ſi coꝛrecti ut ſanũ rectuũq; ſapi- ant reſiſtunt contumacit᷑ ⁊ ſua moꝛtife ra ⁊ peſtifera dogmata emendare nolũt ſed defendere ꝑſiſtunt. Si ẽ baptiʒ ates imagines:⁊ violatoꝛes ſacra mẽtoꝝ cre dunt illa que faciũt: huta baptiſt mum 7 alia ſacr̃a ad maleficia ⁊ ad facinoꝛoſoſ actus oꝛdinari:⁊ per ipſa ſacr̃a talibus maleficiis ⁊ facinoꝛoñs actibus patro ciniũ pᷣſtari planũ eſt ꝙ falſa de deo cre dũt: quia deus ad tales actus ſacr̃a nõ oꝛdinauit.neſcit enĩ diuina iuſticia pa- trociniũ dare criminibꝰ:ut diẽ Cryſo. falſa ſił credũt de doctrina que ad fidei edificationẽ ꝑtinet: qꝛ 'in doctrina fi⸗/ dei nos ↄ fitemurvnũ baptiſma iremiſ ſionẽ pctõꝝ:non aũt in ꝑpetratiõem ſce lerũ ⁊ maleficioꝝ:vnde tales non ſoluʒ indirecte veruʒ etiã directe infid eles:⁊ errantes in fide deputari debẽt: ſi ſc cre dunt ut operant᷑:ſj tũc ꝓbereticis eẽnt iudicandi qñ peſtifera talia dogmata emẽd are nolent ⁊ efenarre ptinaciter 3 eſſent parati. Ad P Amiit qy nie excõi⸗ cati ⁊ ſeparati a perceptione ſacr̃oꝝ et cõione fideliũ ꝓ hereticis ſunt iudicaãdi: eoꝝcrimina ſic ꝑati eſſent defendere ĩ obiecta uel ꝓbata fuerint:ut etiã con uenticuloꝝ ↄgregatiões ⁊ ſciſmata co/ gitent in eccleſia facere:⁊ hoc pʒ in feriꝰ ꝑ tex. illius decreti. Ad ⁊ or ꝙ ſi ſy moniacus intericredit qð exteriꝰ ꝓte- Qneſtio “” ſtat᷑: directe bereticus bñdusẽ.ꝓteſtat eni erterius ſe eſſe dñm ſpualis doni:et ſpuũale donũ poſſe ſub emptiõe ⁊ vendi⸗ tiõe cadere:quoꝝvtrũq; ſi interius cre⸗ dit ut exteriꝰ ꝓteſtat᷑ directe ẽ eſſe here⸗ ticũ. ⁊ ſic dicendu ẽ de violatoꝛibꝰſacra mentoꝝ:qꝛ ſi illa credut interius que ex terius pꝛoteſtant᷑ directe heretici bendi ſũt. ¶C Ad ꝭ or ꝙ auferẽtes ⁊ ipugnã tes puilegiũ apłice ſedis ab vnitate ec- cleſie ſe diuidũt:⁊ diuidentes ſe ab vni⸗ tate ecclie doctrinã ⁊ fidẽ quã eccłia tzꝭ negãt: ⁊ ꝑↄñs hẽtici ñ nncrio appellal ic ꝓceditur D quartu Riekenim cw incid entes in abiuratã bere⸗ ſim nõ ſint per papã reputandi relapſi: ſcribitur eni ad Titũ.iii.hereticũ boĩe⸗ poſt pmã ⁊ ſcdᷣam coꝛreptionẽ de vita. niſi enialiquis fuerit bis monitꝰ vel coꝛ reptus de aliqua damnata bereſi nõ de bet baberi relapſus. ¶ S.cũ excõica tis nõ eſt ꝑticipandũ:ſj oẽs heretici ſũt excõicati in iure: ut ptz extra de bere.c. excõicamus. ⁊. c.i.ii.⁊.iii.⁊.xxiiii.q.i.nõ F potuerunt mouerti ut poſt ãmonitionè uel abiurationẽ dicant᷑ relapſi. C S. ꝗ in dãnatã bereſim labit᷑ eiuſdẽ dãnatio nis ſe pticipẽ fac: ut dr.xxiiii.q.i.c.achaa cius:̈ᷣ abſq; eo ꝙ abiuret relapſꝰdʒ hr̃i ℳ— é qð ſcribit᷑ ex ð In Nrarm bvbi airin gs bereſim ĩ iudicio abiurauit: ⁊ poſtes in ea cõm iſit uel cõmittit cẽſeri dʒ qᷣd ã iu- * S riſditione relapſus eẽ. Kudeo⸗s ꝙ i dãnatã beñſiz ali 3 5t icidẽ uł labi dupłr: uł i eãdẽ de qͥ p hnit icuſatus vebemẽs ſuſpitio de eo oꝛta erat:uel in aliã:pᷣ mõ ſi in illã eandẽ deqᷓ bð fuit icuſatꝰ:⁊ fama publica pᷣceſſe rat:exq̊ iiudicio illã abiurauit:meritoſi pꝰ abiuratiõem iuenit deliquiſſe ꝑ ſe uel ꝑ alios: puta ꝙ pꝰillã abiuratiõem bẽ/ ticos receptauit: viſtauit. ⁊ aſſociauit: ſeu auxili ⁊ fauoꝛem eis pᷣſtitit: merito relapſꝰ dʒ bri.iĩ tali.n.cau veꝝẽ qð apls Piei las⸗ Kut wec ſgno Pbl cted yti⸗ ili ſifat Cprrat Nngti ſittea pbenie ntoni⸗ fſuicu deltase iüe opir lefl ete heter pͤſt tor Een ° hgiti lln ze Keit ls doniet e 1ndi⸗ Nerisge, ticſebene⸗ wibſaat grusqueet reti beni es ipugni bpnitntec⸗⸗ sſech i⸗ nu eclatz ttogyydli ſeel Nideicin iuratibar⸗ mndi relpi⸗ gen bei⸗ one dent⸗ onit⸗ 4 hereſno N Ciercoie hereric ſit 1deberl, riiiln⸗ imonition i. CPꝗ ſedinn igicach⸗ ſeiyl ilchld, ,0ℳ 4 45 wͤgiin, ſcapus l⸗ ei beidd leiceei⸗ jnillacsn iblcndel Ar. dic ad ro.i.ꝗ tlia agũt digni ſr moꝛte:ñ ſolũ ꝗ illa faciut:ſ̊ ẽt qoſetiũt faciẽtibꝰ ſi vo labit᷑ in aliaʒ hereſim ſpẽm aut in aliã ſectam:vłdeliquerit ĩ alio articulo ſeu ſacramẽto ecclie: ułpᷣſuptio modica 7 leuis pus fuerit hita: 203 zun ut 2 relapſus idicari A d beamme dĩ apls diẽ hẽ ticũ eẽ diutꝗpꝰ pᷣmã ⁊ ſcvaʒ coꝛreptõʒ ut pocoꝛrep itelligat᷑ illa ð qᷓ fama pu blica p̃cedit:ułi iudicio accuſat᷑ ĩ q̊ cogẽ daẽ ut illã hereſim debeat abiurare. 2° po coꝛreptio ĩtiłigat᷑ illa q̊ p abiuratoʒ ꝓpo ſe còdenat iudicio:eoipſo ꝙ iteꝝla bit᷑ ieã quã pꝰabiurauit:tũ eniqꝛ erroꝛẽ laudat ⁊ vᷣitatẽ vituꝑat:ab eccłia pelle daẽ: ut glo.ibi dic. C Ad m vr ꝙ ꝑtici pare cu beretic ut ſe coꝛrigãt:⁊ bereſi iq̃ noſcũt᷑ icidiſſe ꝑ ĩcuſatiõeʒ:ułꝑ fame publicã ſuſpitõez abiurẽt: ñ ĩcurrit᷑ ſnia excoicatõis:qꝛ b fit i coꝝ ſalutẽ ⁊ eccłie vtilitatẽ. Ad zꝭ'nor q; tũc ꝗ ĩ dãna/ tã labit᷑ hẽſim eiuſde dãnatõis ſe ꝑtici- pẽ facit: qñ i illã dan atã bẽſim labit᷑ pꝰ abiura tõʒ fcãzʒ:ſi vᷣo aliꝗſ labat᷑ ĩ heſim dãnata ⁊ pꝰabiuratõʒ apliꝰ i illã ñ labit D n s puniri ut rlapſꝰ — 9 tum ſic ꝓcedit᷑: Ai⸗/ det᷑.n.ꝙ relapſi ſtatim ꝑ papã nõ ſint tradẽdi iudicio ſecłari qꝛ pctm blaſ phemie cũ ſit ↄfeſſio ifidelitat ẽ maxi pctõꝝ:ſʒ blaſphemi ñ ſtati tradũt᷑ ſecła ri iudicio:g nec relapſi. ¶ S.ſilia pctã ſiki pena puniri debet:ſʒ ſiẽ bereſis uł ifi delitas ẽ ̊ pm ãdatũ pꝓme tabule: ſic ꝑ iuriũ ẽ ð mãdatũ 2ꝛ: Jux illð Leui.xix. Mõ piurabis i noĩe dei tui.cũ igit᷑ ꝑiuri ꝑꝰ ꝑiuriũ ñ ſtati tradãt᷑ bꝛachio ſeclari nec rlapſi tradi debẽt C Siifiqelitas ⁊ beſis ẽ offẽſa cõmiſſa ĩ de ut ẽ p veꝝ ſʒ põt eẽ ꝙ relapſi ꝑ pniaʒ deo ſatiſfaci unt:nõ ſũt o tradẽdi iudicio ſecłariiqꝛ ſi creditoꝛ reputat ſibi ee ſatiſfactũ nõ eſt cogẽdꝰ debitoꝛ ad ſatiſfaciẽdum. A e qðoð ſcribit er᷑ ð In ↄtrariũ ?de Hositaq; inaſitiõi tue ð fratꝝ nr̃oꝝ oſilio rũdemꝰ vigeſimaoctaua q quipꝰ abiuratiõem depbenſi fuerint in heſim decediſſe ſine vlla enir⸗ audie tia relinquẽdi ane iudieſo ſeen lar: 8 * do. ꝙ ſic fides ẽ funda RKnd c0 mẽtũ totiꝰſpũał vite eo ꝙ ſine fide ĩpoſſibile ẽ place deo: vt diẽ apls ad Hebr̃.xi.ſic beſis ꝗ ẽ fidei coꝛ- ruptio totã ſpũalẽ vitã bʒ ſurriꝑe eo ᷣ modicũ fermẽtũ totã maſſã coꝛrũpit:ut dic apłs.i.ad Choðr̃.v.⁊ aucte Hier.ſcri bit. xxiiii.q.iii ꝙ ſecãde ſt putride car⸗/ nes: ⁊ ſcabioſa ouis a cauł repellẽda ẽ ne tota domꝰ maſſa ⁊ coꝛpꝰ⁊ pecoꝛa ar deat coꝛrüpat᷑ putreſcat ⁊ ĩter eãt.arriꝰ n. ĩ alexãdris vna ſcitilla fuit: ſ̊ qm nõ ſtati oppᷣſſa ẽ totũ oꝛbẽ eiꝰflãma popla- ta ẽ · Vñ ad bmõi ꝑich̊ euitãdũ cũ hẽti- ci depᷣbedunt᷑ relapſ:uel ꝑ fci euidentiã ul ꝑ ꝓpam oↄfeſſiõem ſeu ꝑ teſtes abſq; moꝛa tradedi ſunt Keulor bore:. or ꝙ ſi blaſphemia Ad Pammnek epeege ex ifi delitate ⁊ hẽſi: ſic eẽnt tradedi blaſphe- mi pꝰ abiuratã blaſphemiãa: ſiẽ beretici tradedi ſt ſclari iudicio pꝰ abiuratã he ſim:nã iudei ſtephanũ latiar⸗ ert: qꝛ ſoᷣ miſerũt viros ꝗ dixerũt ſe audiuiſſe euʒ dicẽtẽ vᷣba blaſpheiei deu ⁊ moyſen. ſiẽ ſcridit᷑ act.vi.⁊ ſi ſic fuiſſj Pʒ vᷣitatẽ Fʒ le gẽ debebat lapidari:⁊ nabothb ꝓpt᷑ vᷣba blaſphemie ſibi ipoſita dixiſſe i deũ lapi datꝰ? C Ad.⁊ꝛ ' or ꝙ ꝑiuriũ uł icurrit᷑ i bis ꝗᷓ ꝑtinẽt ad fidẽ ⁊ ad deũ:⁊ tũc tłes ꝑiuri fdedi ſt᷑ iudicio ſcłari:ſic hetici:qꝛ pꝰabiurata beſi hẽtici tãq; ꝑiuri ſclari iudicio traduũt᷑: ułicurrit ĩ bis ꝗᷓ ꝑtinẽt ad ꝓxiꝰ: ⁊ tũc qꝛ ñ ſp tm nocumtu ifert ꝓxio ꝑ ꝑiuriũ:ſic ꝑ hoĩcidiũ ułꝑ furtu:io ñ ſꝑ tatu puniũt᷑ nõ.n. ꝑ bũanas leges maioꝛa pctã ſꝑ magj puniũt᷑ſʒ illa Suiꝰ puniũt᷑ ꝑqᷓ maiꝰnocumẽ ꝓxio ifert ⁊ reſ publica mag ꝑturbat᷑. ¶ Ad ꝭ di ꝙ ſi betici et pꝛabiura tã heſiʒ occłte peite ant:⁊ ñ vpᷣbedãt᷑ relapſi ꝑ fci euidetis:ł ꝑ ꝓbᷣam ↄfeſſionè:ſeu ꝑ teſtiũ ĩcuſatõe, n tradut᷑ ſclari iudicio:qꝛ eccłia iudicat de bis q forl patẽt:deꝰ ãt ſolꝰ ituet coꝛ. ſextũ ſic ꝓcedit᷑: Aide — tur enim ꝙꝙ be⸗ retici ꝑ papã non ſint puniẽdi tẽ- poꝛali pena:qꝛ ſpu ale crimẽ ſpũali pena puniri dʒ. ſj heſis ẽ ſpũale crime:ꝙ ſpũa i pena puniri dʒ. C S. tꝑalia bõa etiã inimic] ſũt cõicanda: Jux illud apłi ad NRo. xij.Si eſurierit inimicꝰ tuꝰ ciba illũ ſi ſitit potũ da illi:nõ heretici pꝰrela-/ pꝓſum bonis tepoꝛalibus ſunt expoliãdi ¶S. deus non punit bis in idipſũ:ſed oẽs heretici ſt excõicati:S cũ excõica/ ſit qdã ꝑena ñ ſüũt ali wene iedi rrAriñſ eſt qo ſcribitur In C0 tranin extra de here. vbi dĩ̃ de fraty nr̃oꝝcõſilio decernimꝰ bona hereticoꝝ eſſe confiſcata:cuiꝰcon fiſcationis executio ⁊ bonoꝝ ipſoꝝ occu patio non dʒ fieri ꝑ pꝛincipes aut alios dños tꝑales anteq; ꝑ epᷣm loc i uel aliã ꝑſonã eceleſiaſticã ſententia ſuꝑ eos fue Ki CO. tit pꝛomulgata. IHEEdicẽdũu ꝙ eccla punit he reticos qtuoꝛ modis. ¶ Pꝛimo excõi/ catione:qꝛ ẽ ſnia lata in iure:oĩis hereti cus excõicatus ẽ: ſiue occultus ſiue ma nifeſtus. C2? depoſitiõe:qꝛ ſiue ſit cle- ricus ſiue laicus cuiuſcũq; dignitat ex-/ iſtat:ſiue papa ſiue ĩpera toꝛ ab oĩ digni- tate deponat᷑:imo ipſo fcõ eſt depoſitꝰ. ¶ · rerũ tẽpoꝛaliũ oblatione:puta ſic iã dictũ eſt: oĩa eoꝝ bona debẽt cõſiſcari ecckie cui deuiebãt ſi erãt clerici uel lai ci:ſi in tẽpoꝛali iuriſditiõe ſint eccłie ſſᷣ/⸗ iecti.alioꝝ vᷣo laicoꝝ bona pᷣncipibꝰ ſe cularibus ¶ militari ꝑſecutione:ſi enim ꝓpter malos puniendos opoꝛtuit regiã maieſtatem nõ ſolũ legibus eẽ de coꝛatã ſed armis armatã: multofoꝛti⸗ ꝓpter hereticos extermin ãdos. Uñ diẽ glo.i.ad Chor.de paulo qui cũ videbat aliquos pꝛoteruos ⁊ coꝛrũpentes fidẽ ſathane tradebat coꝛpoꝛalit᷑ vexados. AAWwifmII1 dr & cozpoꝛalia 7 Ad Peaimi ⁵zalis ag ſpuũa lia oꝛdinãt᷑:vñ ↄuenient crimia ſpualia Queſtio VI ꝑſubtractionẽ bonoꝝ tẽpoꝛaliũ ⁊ coꝛ/ poꝛaliũ puniunt᷑:qꝛ ſicut ipſa ſũt quedã oꝛgana ⁊ iſtrumenta ꝑque vᷣtutes ⁊ ſpi ritualia bona acꝗrunt᷑ita ꝑ eoꝝ ſubtra ctiõem oꝛganice ⁊ iſtrumẽtalit᷑ crimina ſpũalia coꝛrigũt ⁊ puniũt᷑. ¶ Ad ⁊ or ꝙ apls loꝗtr᷑ ĩ caſu neceſſitat in q̊ nulla bona tẽpoꝛalia ſũt negãda. ſed ſi aliqui ſunt inimici fidei:nullo iure pñt bona tẽ poꝛalia poſſidere. Añn dic Augl.de doc. xpᷣiana:ꝙ iuſte iudei colẽtes vnũ deũ ex poliauerut egyptios bõis tẽpoꝛalibus adoꝛantes idola: quibꝰ male vtebant᷑. Vñ populus dei exiẽs de egypto oꝛna/ menta eoꝝ de auro ⁊ argento ſibi peni⸗ tus tanq; ad vſũ melioꝛẽ clãculo vendi cauit:nõ auctoꝛitate ꝓpa ſj pᷣcepto dei. Ad z dĩr ꝙ vno peccato vna pena quis punit᷑: ſed ſi ad vnũ peccatũ plura ↄcurrũt:uel ꝙ ſint multa pcta:uł ꝓpter relapſum lepoͤr hõ iniuſte multipli ci pena puniri. Si quis ꝗ labat᷑ in dãna ta m bereſim punit᷑ pena excõicatiõis:qꝛ ut dictü ẽ:oĩs bhereticus ipſo iure excõi⸗ catꝰ ẽ:ſʒ ſi poſt abiuratã hereſim iteꝝla bat᷑ dʒ alia pena coꝛꝑali uł tꝑali puniri D ſeptumũ de —Era VDiget᷑ enĩ᷑ ꝙ heretici in aliquo caſu ꝑ papaʒ ſint tolerãdi. Scribit᷑ enĩ ex bis Augj. xxiii.q.iiii.q tolerãdi ſunt mali: nec coꝛ poꝛali ſed ſpũali vindicta puniẽdi:vnde cũ diſcipulinõ recepti ſunt a ſamarita/- nis igne celitus ſuꝑ eos deducere volue runt dicentes mgro.vis dicamꝰ ut de/ ſcendat ignis de celo ⁊ conſumat eos: audierut neſcit cuius ſpus eſtis. CS- dñs madauit Mathᷣ.xiii.ut ſerui ꝑmit terent creſcere ziz aniã ſimulcuʒ tritico vſq; ad meſſem: ne foꝛte eradicates zi/ Haniã eradicarent ſił ⁊ triticũ.planũ eſt eniʒ ꝙ ꝑ zaniã heretici intelliguntur bm erpoſitiõem Augl. ¶Pꝛeterea qn ẽ vtile eccleſie tollerãdũ eſt: ſj ᷣm aplin i. ad Cbor̃.xi.vtile eſt bereſes eẽ i eccłia ut viri qui ꝓbati ſũt manifeſti fiãt. Su⸗ A. pergvo es ſiee ſlfiüte nc tne Aug ſcigunt⸗ ſhfſon ſsſepep Chei ſ⸗ le Fht ose Kberes Cnuld IV doced ſiere ſohet ſſobe fora ii tttio⸗ toltoge⸗ ſtootar, ſefinine hberetici gheoso lent pmm lant tel getecam ng. C. ſigſurbe ſieſvent eyricul gtöese hercine and⸗ ſtc nag ſtris⸗ Maleig Np⸗ P eliü tc, Na ſütqneli. eytutes th eoß b⸗ alt inin CA tariniͤnui n ſcſialg epitbotai. Aug dedoe, cs pndeiet tiponſbe ale vtebant, Gpto om, ndo ſiipeni diculoron höcwer, catornugen pecangin Nti il uſte mulyit bat indin icatiös iurecteo in tenla helpomn Ni u i aſ nints A. muler mii ſanarita⸗ aewoe and ude⸗ umat C 34s 5 tſcnihit ulc nen tahteic , tci ni B Ar. per quo ibo dicit Augj.ꝙ innumerabi les ĩ ſcã eccłia ſũt ꝓbati viri:ſj tũc mani feſti fiũt:qñ ꝑ beticos de ſõno excitant᷑ 8 Ieſt qð ſcribi In contrarin tur auctoꝛi tate Augj. xxiii.q.iiii. Merito beretici affligunt᷑ in coꝛpoꝛe:qꝛ occidũt aĩas: et ſi ipſ ſempitnas moꝛtes faciut:tẽpoꝛa/ les ſe perpetinon cõquerant᷑. cO do. ꝙ ĩ petõ hereſis tris . poſſumus conſiderare. Cpꝛi ipſius crimis grauitaté. ¶ 2 s eccleſie coꝛrigentis charitatem. ip ſoꝝ fideliũ vtilitatẽ. ¶¶ Conde rando g̈criminis grauitatẽ ſtatim cum ipſi beretici depᷣhenũ ſunt eẽnt int᷑ficiẽ di:multofoꝛtius qᷓ; incend arii uel falſa rij: Añ Exo.xxxii. Statim cũ moyſes deſcẽdit de mõte:mãdauit ꝙ frater int ficeret fratrẽ: ⁊ ꝓximus ꝓximũ ꝓ pctõ idolatrie. Et Seut.vi.madatu ẽpplo iſrabelitico ut aras bereticoꝝ ſubuerte ret:⁊ ſculptilia combureret.Et.iiii.Re. xxiii.ſcribit q rex Joſias vidit ſepłbꝛa bereticoꝝque erãt in montibꝰ:miſitq; ⁊ tulit oſſa eoꝝ ð ſepulchbꝛis ⁊ cõbuſſit ea ſuꝑ altari. Sſid erat li crimine eccłie charitatẽ:tũc non ſtati heretici tradunt᷑ extermino:ſ̊ ſeruat᷑ er ga eos oꝛdo coꝛrectiõis fratne:qꝛ mo- uent᷑ pmo ⁊ ſcdᷣo:⁊ ſi poſtmodũ depᷣben dant᷑ relapſi nõ ãpliꝰ ecclłia eos tolerat: qꝛ nec amplius de eoꝝcoꝛrectiõe ſꝑe- rat. C Sʒ ↄſiq erãdo fid eliũ vtilitatẽ: ſi glig ſint heretici ꝗ ſic defenqat falſtatẽ ſnie ſue:ut intentã multitudinẽ faciat:⁊ ↄuenticuloꝝ ſegregatiões ⁊ eccłie ꝑtur batiõ es cogitẽt: tc abſq; alia monitio ne vel inquiſitione exterminandi ſunt: quia cum bonuz publicũ ſit pᷣferendũ pᷣ uato: magis eſt ꝓuidenduʒ ſaluti ſpua- li totius coꝛpoꝛis eccleſie qᷓ; ſaluti coꝛ- poꝛali alicuius uel aliquoꝛum. P E miñ ergo dicendũ qp A Pꝛamn ſicut die Ambꝛon us: Apli nõ ʒelo iuſticie ſj amaritudis vigeſimaoctaua Si vᷣo cõſideramus in ta ViII odio ob iniuriã ſue expulſiõis vindican dã ſamaritanos igne voluerüt ↄſume re:vñ dñs volẽes iniuriã ꝓpꝛie ꝑſone cua patientia ⁊ gaudeo tolerare.iniuriã vᷣo diuiue ſeruitutis nõ inultã relinqredi/ xit: Meſcitis cuius ſpuũs eſtis. Ad ſe cundũi ẽ dicẽdũ ꝙ tũc tolerãdi eſſent be retici qũ nõ poſſent extermiari ſine ex termiuo fideliuʒ. Vñ dicit Augꝰ.ꝙ qn cuiu; crimẽ notũ ⁊ oĩbus execrabile apparet:ut uel nullus ꝓꝛſus: uel nõ ta- les hẽat defẽſoꝛes ꝑquos poſſit ſciſma ↄtigere:nõ doꝛmiat tuc ſeueritas diſci pline. Ex quo dar intelligi ꝙ tũc cixa⸗ nia ſil cum tritico creſcere ꝑmittere dʒ: n ſine altero eradicari non poteſt. Agd 3 ov ꝙ Pm Augl. in lib. de ve ra religione:heretici płimũ ꝓſunt ecclie nõ verũ dicendo qð neſciunt:ſed ad veꝝ dicendo carnales: uel ad veꝝ dicẽdo ſpi rituales aperiẽdo:catholicos excitãdo vti nãq; ut dicit debemꝰ bereticis non ut eoꝝ appꝛobemꝰerroꝛes:ſed ut catho licã diſciplinã aduerſus eoꝝinſidias aſ- ſerentes:vigilãtioꝛes ⁊ cautioꝛes ſimꝰ: etiã ſi eos ad ſalute reuocare nõ poſſimꝰ Doctauũ esit Videt᷑ eniʒ bereticireuertẽtes ad fidẽ ꝑ papã ſemꝑ ſint recipiẽdi. Scribit᷑ enim Matth. xviii.ꝙ ad interrogatiõem pe tri querentis:quotiẽs peccauerit in me frat᷑ meꝰ dimitta ei: vſq; ſeꝑties.reſpõ ſum e᷑:Mõ dico tibi ſepties: vſq; ad ſe ptuagies ſepties. ſemꝑ peccantes ſũt recipiedi. S. dicit Augꝰ. i. de tri. c. iii. in ſacra ſcriptura ⁊ i fide catbolica vbi quis parit᷑ certus eſt ut egoꝑgat mecuzʒ vbi parit᷑ beſitat querat mecu: vbi erro reʒ ſuũ cognoſcit :redeat ad me:vbi me um videt:reuocet me:itaĩgrediamur ſił charita tis viam:tendentes ad eu deq dictũ eſt: Querite faciẽ eiꝰ ſemꝑ:aꝛ boc placitũ ⁊ pium eſt coꝛã dño noſtro ieſu. S. ifideles ſꝑ ſut recipiedi:g ſił hẽti ci: cũ ipſi fuerit aliqñ de gremio ecclie· 2 1c qs ſcribit᷑ Exo. In otrariũ Male nõ patiaris viuere.ſuꝑ q̊ vᷣbo dicit glo. ꝙ per maleficos intelligunt᷑ peccantes peccato hereſis ⁊ peccant naturam: qui ſtatim ſunt vita coꝛpoꝛali pꝛiuandi ne alios inficiant. b PW 1 vð. ꝙ bereticos eẽ reci Kn 60 piendos potiſſime rela/ pſos põt ĩitelligi triplicit. Pꝛimo ad ſacroꝝ ꝑpceptionẽ. a ad bonoꝝ tem poꝛaliũ reſtitution?. ¶ad vite coꝛ/ poꝛalis ↄſeruationẽ. ¶ Peima reuerſio nunq; negat᷑ bereticis:qꝛ ſalus aie ex oꝛ dine charitatis oibus ẽ appetẽda:etiaʒ inimicis. Juxta illud Matth. v. Siligi⸗ te inimicos veſtros:bñfacite bis ꝗ ode/ rũt vos. ꝓpt᷑ qð heretici ſꝑ reuertentes q;tũcũq; ⁊ quotieſcũq; relapſ fuerint ab eccłia recipiunt᷑ ad G tolia 7 adg en chariſtie ꝑceptiõem. X he re.ꝙ ſi poſt relapſu beretici penituerĩt ⁊ pnie ſigna in eis apparuerint manife ſta:ſacra pnie ⁊ euchariſtie builit᷑ peti- ta neqᷓq; ſũt eiſ denegãda:ſʒ ſcdo ⁊ ttio mõ negat᷑ eis reuerſio:qꝛ ſi ipſi vpuareni ivita pꝰ relapſũ ⁊ ad dignitates ⁊ bona tẽpoꝛalia reſtituerent᷑: ⁊ in vita coꝛpo⸗ rali cõſeruarent᷑ incolumes: poſſet hoc venire in pᷣiudiciũ alioꝝ fideliũ: eo ꝙ ſi iterũ relaberent᷑ poſſent alios inficere:⁊ alij citius in bereſim laberent᷑ ſi ipſi ſine pena tranſirent. Interdũ tñ ecclia he- reticos ad vite cõſeruatiões: ⁊ ad bono rũ tẽpoꝛaliũ reſtitutionẽc᷑ recipit: uel ꝓ- pter bonũ pacis nutriendu: uel ꝓpt ſciſ ma euitãdũ: DSiẽ. n. Augꝰ. i epłla ad vin centiũ: qꝙ nõnullos toleramꝰ quos coꝛ/ rigere uel punire non poſſumꝰ: neqʒ p- pter paleaʒ relinquimꝰ? areã domini:ne q; ꝓpter edos in fine ſegregandos de/ ſerimus gregem dui: neq; ꝓpter piſces malos rumpimus rbetia dni: nec ꝓpt vaſa facta in contumeliã migramus de 1 ⸗domo dei. Ad Peimie, dicitur: ꝙ illa Queſtio ñ ſcribit᷑ e᷑ ð be VIII indulgentia peccatoꝝ uł intelligitur de peccatis qᷓ cõmitunt᷑ in nobis: ułq;tuʒ ad foꝛum cõſcientie:non qutẽ q; tuʒ ad foꝛum exterioꝛis iudicij. Sicit eni Gꝛe- goꝛius ꝙ peccata que in deum uel in ꝓ- ximũ cõ mittunt a nobis punienda ſunt illa vero quibus in nos delinquit᷑ patiẽ ter tolerãda: uel potius diſſimilada ſũt Ad ⁊' dicitur ꝙ Augꝰ. loquit᷑ de er roꝛe pꝛoueniente ſurrepticie uel ex igno rantia:nõ aut de erroꝛe bereticoꝛũ:qui poſt abiuratam hereſim iterũ labuntur quia tales ſtatim extra eccleſiã pellendi ſunt: ut dicit ideʒ Augꝰ.in qõnibus euã gelioꝝ. ¶ Ad 3“ dicitur ꝙ cum infide libꝰ nõ ꝓphbibemur cõmunicare ſicut cuz hereticis:quia ipſi per verba fidei fideʒ impugnant:vnde multũ ipſi inficiunt ? pꝛoficiunt ad impietatem: quia ſermo eoꝛũ ut cancer ſerpit et ſubuertit coꝛda multoꝝ: vt dicit Aplus.ii. ad Thimo. ii. Ideo non eſt ſimilis ratio de in fid eli bus et bereticis. ¶ BDe potentia papeut eſt infra terrã. ind Couſderandum “ eſt de potẽtia pa pe ut eſt infra terram. Tria autẽ genera hominũ ifra ter⸗ rram ponuntur eſſe: quia aliꝗ fuerũt ⁊ ſunt de eccleſia: ⁊ iſtiponũt᷑ ec in purgatoꝛio.Aliqui autẽ nec fuerunt nec ſunt de eccleſia: ⁊ iſti ponunt᷑ eſſe in lIymbo pueroꝝ. Sed aliqui fuerũt de ec cleſia: nec tamẽ ſunt:⁊ iſti ponuntur eẽ in inferno damnatoꝝ. Illi auteʒ qui po nuntur eſſe in purgatoꝛio exquo fuerunt ⁊ ſunt de eccleſia debent iunuari per ĩdul gentiam ⁊ ſuffragia eccleſie. C Circa quam quatuoꝛ conſiderãda occurrunt. Pꝛimo de faciente indulgentiam. ¶ Scvdo de cauſa indulgẽtie. ¶ Ter⸗ tio de indulgentiã recipiente. ¶ Quar to de effectu ĩidulgetie. — OQueſtio.xxi.de faciente indulgentis Circa pᷣmũ ꝗqrunt᷑ decẽ. ¶ Pꝛio vtꝝ ſolus papa poſſit dare vniuerſalem in- A. Gulgent ſtn tioptrur Gtopof toytrurn lisqrit ſtrume noſto⸗ gloe ſconte untt ſenv ſcoe lortt Gchta un e lino lut atu⸗ g ſrunn VI ellginrd ho li utechtl; 4 Netcie⸗ anmiling⸗ Uniends ſt Cinguĩpati ſſimiigaſit logutdet ceua crige erttttti ti eni hodantuf lni poleni gönibusgi cumifit icgreſutch daſu ii pifiut! miquuſen buentohnit 49 Chini vdeſhſid fateri⸗ Germmcun ehoterapt rem. T ſinüifni⸗ e giugg it t u mun⸗ Gſein erütdeth onunture ggun avofucn ikt CCid gnn ulgenre, ieCle e⸗COX igulzei ¶pron etſalenn aulgenriam. Secundo utrum papa poſſit dare indulgentiã ſibiipſ. CTer tio vtrum papa exiſtens in moꝛtali pec cato poſſit dare indulgentiã. ¶Quer to vrrum papa poſſit dare indulgent iã illis qui ſunt in purgatoꝛio. ¶Quinto vtrum epiſcopus ſine auctoꝛitate pape poſſit dare indulgentia;. ¶. Sexto vtꝝ epiſcopus omnes indulgẽtias quas dat in conſecrationibus diuerſarum eccleſi arum tranſferre poſſit in congregatio-⸗ nem vnius. ¶C Septimo vtruʒ ſimplex ſacerdos poſſit dare idulgẽtiã. ¶C Scta uo vtruʒ legatus pape poſſit dare indul gentiam ſi non ſit ſacerdos. & Mono vtrum qmli bet electus ſine auctoꝛitgte pape poſſit dare indulgentiam. WDBe cimo vtꝝ ſci viri poſſint dare iĩdulgẽtiã. ſic pꝛoceditur DPumũu aglger eniz , ſolus papa non poſſit vniuerſalẽ indulgentiam dare: quia quod dei oꝛdi natione taxatum eſt:papa non põt tol-/ lere. Sed ſcribit᷑ Oeutro. xxv. Jur men ſuram delicti erit plagarum modus. ergo ꝙ peccatoꝛ deliquit debet pu- niri:.⁊ talis modus per papam non põt immutari. Pꝛeterea ad remiſſionem pecsatoñ tria requirunt᷑.ſ.contritio:cõ eſſio: et ſatiſfactio:ſed papa nõ poteſt facere ꝙ per indulgentiam dimittatur alicui peccatum: ſine ꝓpꝛia contritione ⁊ confeſſione:ergo nõ poteſt facere per indulgentiam ꝙ alicui peccatu dimit- tatur ſine pꝛopꝛia ſatiſtactione.¶Pꝛe terea ille qui non eſt vniuerſalis ponti- fer non poteſt vniuerſalem facere indul gentiam: ſed papa pꝛobibet vniuerſa/ lem pontificem ſe nominari.xcix. diſtin ctione.c. ecce. ergo non poteſt vniuerſa/ lem indulgentiam facere. fſ 1 eſt: quia chꝛiſt⸗ In C0 trariũα vniuerſa lem indulgentiam in eccleſia facere: ſed pa pa eſt chꝛiſti vicarius in tota eccleſia Dicit enim Chꝛyſoꝰ.qꝙ bomini moꝛtali vigeſimanona 4 omnium que in terra ⁊ in celo ſunt pote ſtatem cõmiſit deus: ⁊ validioꝛem celo eccleſiam eſſe monſtrat. *g⸗ Q dicendum ꝙ ad dandays, KRnd 0 vniuerſalem indulgen⸗ tiam:tria requiruntur. C Pꝛimumvni uerſalitas theſauri quo ſtipendiantur milites eccleſie fideles chꝛiſti: talis aũt theſaurꝰ vniuerſalis eſt: quia meritum paſſionis chꝛiſti vniuerſalitatem ⁊ infi „ nitatem habuit ratione ſubiecti infin iti Vnge dicit glo.ſuper illo verbo Marc. vij. Caput iobanis datum eſt puelle:q; eccleſie degentibus congregata datum eſt caput gratie cbꝛiſtus. Secunduʒ eſt vniuerſalitas iuriſditionis ⁊ diſpen ſationis:quia ſicut diſpenſare theſaurũ coꝛpoꝛalem totius cõmunitatis non ꝑ tinet niſi ad illum qui pꝛeeſt toti cõmu⸗ nitati. Sic diſpenſare theſaurũ ſpirita- lem eccleſie: pertinet ad illum qui pꝛeeſt toti eccleſie. C Tertium eſt vniuerſali tas cauſe pꝛoqua indulgent ia fit:quia vniuerſalis indulgentia ſolum pꝛo vti⸗ litate vniuerſałecclie fieri debet. Iſta autem tria ſolum in papa reperiuntur: ⁊ ideo ſolus ip ſe poteſt vniuerſalem in/ Ad pꝛimũ Aulgentiã dare. 8 PEn ergo eſt dicenduʒ ꝙ ut aliquis poꝛtet penam ſᷣm menſu⸗ ram culpe poteſtintelligi dupliciter: uel in ſe uel in altero. Ille ergo cui fit indul gentia:q;uis non puniatur tantuʒs in ſe qntum peccauit:ut eſt membꝛum quod dam ſingulare:punit᷑ tamẽ tantũ ⁊ am lius in ſuo capite cbꝛiſto: cuius pena maioꝛ fuit in valoꝛe q; tota pena ad Pen obligantur omnia eius membꝛa. Agd ſecundum eſt dicendum ꝙ non eſt ſimile de contritione:con feſſione: et ſatiſfactione:quia per contritionem ho mo reconciliatur deo: et per confeſſio- nem homo reconciliatur eccleſie: ita ꝙ per iſta duo homo efficit᷑ de eccleſiia nu mero ⁊ merito: ⁊ tunc cum iam homo factus eſt de eccleſia:noteſt ⁊ dʒ ab ipſa n 2 Ar. ſuppoꝛtari. Et iõ ad ↄtritionẽ ⁊ cõfeſſi onẽ regit ꝑſonalis ↄtritio ⁊ ↄfeſſio.⁊ ĩ terioꝛ ſatiſfactio:ſed ſatiſfactio exterioꝛ que e relaxatio pene põt ſieri ꝑ merituʒ alterius CAd 3“ é do ꝙ papa ꝓbibz vniuerſalẽ pontificẽ ſe noiari:ad vitan dũ notam ſuꝑbie:vñ dr̃ ſuꝑbe appella/ tionis verbũ vniuerſalẽ me papà dicẽs im pᷣmere curaſtis:qð peto mibi dulciſ- ſima ſanctitas vr̃a vltra nõ faciat.quia vitanda ſunt vᷣba que vanitatẽè in flant: et charitatem vulnerant. 2 D ſecund Hſc cedit᷑ . E Er Zigetur eni ꝙ papa ſibüpſi nõ poſſit da⸗ re indulgentia:quia ad dandu indulgen tiã requirit᷑ auctoꝛitas iuriſditiõis:ſed nullus bʒ iuriſditiõem ſuꝑ ſeipſũ:ã nul-⸗ lus põt ſibiipſi dare indulgetiã. ¶ Pꝛe terea papa non põt ſe abſoluere a culpa in foꝛo pnie. g nõ põt ſeipſu abſoluere a pena ꝑ cõicatiõem indulgetie. ¶C Pꝛe⸗/ terea excõica tio ẽ qdã obligatio ad pe- nam.⁊ abſolutio eſt quedã relaxatio pe ne:ſj nullus põt ſeipſũ excoĩcare: nullꝰ poteſt ſibiipſi indulgentiam dare: que eſtqued am penerelaxatio. n cõtrariũ? e bot Papag pꝛo ſeipſo offe rreſſacrificiũ: Jux illud ad Hebꝛe.v. Qm ipſe circũdatus ẽ ifirmitate:debet quẽad modũ ꝓ ppło:ita ⁊ ꝓ ſeipſo offer⸗ re ſacrificiũ ꝓ pctis:g põt ſibipſi ꝓ pec catis indulgentiam Krz. 4 . „ dðo ꝙ& aliud eſt indulgen Kñ c0 tis dare:⁊ aliud ẽ indul gentiam datã ꝑticipare.Sicũt aũt aliꝗ ꝙ papa nõ põt ſibiipſi indulgentiã darè ꝓpter duo:Pꝛimo qꝛ actũ iuriſditionis qui ad indulgentiã dandã requirit᷑:null⸗ põt in ſeipſuʒ exercere. Scðo qꝛ indul gen tia dat᷑ ut aligs ꝓuocet᷑ ad aliquem actuũ qui vergat in bonoꝛẽ dei:⁊ vtilita tem eccłie:⁊ ad hoc pꝛouocatꝰ eſt papa ex ſuo officio:cũ ſit paſtoꝛ vniuedſałec-/ Qneſtio I eccleſia iuuari: ⁊ onus eis ab eccleſia dxʒ cleſie. Sed ad indulgentiã pꝛo alijs da- tam põt bñ ꝑticipare:dũmodo faciat il la que requirunt ad boc ꝙ indulgentia valeat:puta ꝙ ſit in charitate: ⁊ ꝙ det de bonis ſuis ſm iuſtã eſtimatiõem. Sʒ iſta rõ nõ multü ponderat:qꝛ papa non dat indulgentiã ſibipſi ut eſt caput ba⸗ bẽs iuriſditionẽ vlłis eccleſie:ſed ut ẽ mẽę bꝛuũ eccleſie recipit:⁊ ut eſt caput dat:ſiẽ eni in. foꝛo penitẽtie debet dare auẽteʒ alicui ipſũ abſoluẽdi:⁊ põt ab illo abſol⸗ ui: ⁊ ſe inferioꝛẽ illo facere:ut eſt mẽbꝛũ ſic pᷣt ĩidulgetiã ſibi dare:ut caput.⁊ reci pe ut mẽbꝝ dũmõ reꝑiant in eo illa que requirunt᷑ ad hoc ꝙ idulgentia de lente ergo dẽ ꝙ indulge Ad pꝛimũ o e ms⸗ dũ ſnie pꝛomulgatiõis:ſed ꝑ modũ de/ bite ſolutiõis ⁊ coĩcatiõis. Et iõ q;uis ſit actus iuriſditiõis nõ ẽ incõuenies q talem actu in ſeipſũ bõ exerceat hm di/ uerſũ modũ ↄſiderandi. C Ad 2c do. ꝙ in foꝛo pnĩe requirit exterioꝛ ↄfeſſio ſicut ; nullus ↄ fitet᷑ ſbiipſi:qꝛ Jaco di cit: Confitemĩ alterutꝝ pctã veſtra:ita nullus in foꝛo pnie põt ſeipſũ abſoluere Agd 3ꝭ“ dr ꝙ non ẽ ſilłe:qꝛ excoĩcatio dat᷑ modũ ſnie:ſicut ergo nullus ſupꝛa ſeipſũ pꝛofert ſn iam:ita nullꝰpõt ſeipᷣm erxcoicare iudicialit᷑: ſed ſolũ cauſalit᷑ cõ mittendo culpam pꝛo qua fert᷑ excõmu nicatio:non ſic aũt eſt de indulgentia qᷓ ſimpliciter cõmunicatur illi qui boc fe/ cerit pꝛo vtilitate eccleie. ſic pꝛocedi D tertium tur: idet eni ꝙ papa exñs in culpa moꝛta li non poſſit dare indulgentiam: qꝛ nul- lus poteſt dare quod nõ habet: ſj qui eſt in culpa moꝛtali nõ bʒ indulgentiã cul- pe:ergo nõ põt ipſã alijs dare. ¶ ¶ D.ri uulus cui fons nõ influit:non põt aliis ipſe influere:ſed pape exiſtente in culpa moꝛtali fons gratie chꝛiſtꝰ non in fluit: Snon põt ipſe aliis indulgentiã ifluere. ¶ Pꝛeterea quilibet actus magis de/ N ponctte tiſtens füͤteeige tgliſeua ye Urppti Notoꝛt koniszn ſcromee gliinn fone tn ſonint bnakv Gkaße ſcutp Nei ſocs gfar hu⸗ lnno le. exiſt larng ſipitg luſrä talinöh ſaoteiſa ſan C ſuffitil ꝰ gliole guic Kbort⸗ Mati⸗ Neurs war Pde gl ſifane itti I proelisde⸗ cofecigel indolgenti tenr d natiöen G gepapanon ſtcaputhu, elcditemi Cputdarſt tdare aet abilotbol ut tini tcaput.ed. ineoillqee entia ler, di gincl⸗ vndargno/ Aonine Etlchns ncöncnisd⸗ rrathnd⸗ zi⸗ ror fal⸗ e jipeſtraits imluere 1accicnt⸗ mulusſinn ſpotſehe icanſalt d ſetauinn lan uboete/ n iumemn, Ar pendet ab agẽte q; a recipiẽte: ſy nullus exiſtens in culpa moꝛtali põt indulgen- tiã reciꝑe:ergo papa exiſtẽs in pcto moꝛ tali ſeu culpa non põt indulgentiã dare. A 141 1 cſt: qꝛ indul J n contrarii gentie dan turꝑ ptãtem iuriſditiõis:ſj̊ papa ꝓ cul/ pa moꝛtali non amittit ꝑtatem iuriſdi⸗ tionis:niſi talis culpa bereſim bẽret an nexam: ergo papa exñs in peccato moꝛ tali indulgentiam dare põt. = Q dicendu ꝙ paps in dan RKn c0 do indulgentiaz bʒ ſein rõne inſtrumenti quo relaxatio ꝑene fit non in rõne ſubiecti: cui gra ſacralis tri buat᷑: uel ipſa gr̃a indulgentie: ⁊ iõ ſicut gra ſacra mẽtalita dat᷑ ꝑ malũ miſtruz ſicut ꝑ bonũ: ſic gra indulgen tie eque be — ne tribuir᷑ ꝑ malũ miniſtru ſicut ꝑ bonũ 97 „ ſecus aut eſt de recipiente qꝛ recipiens gram indulgentie uel ſacramẽtalẽ ſe bʒ ad ipſam in rõneę ſubiecti:⁊ iõ cũ talgra tia nõ cõpatiat᷑ ſecum culpã moꝛtalem: quia non tollit᷑ pena niſi pus tollat᷑ cul pa:exiſtens in moꝛtali non recpit graõ ipſam:ſed ſicut papa exiſtens in moꝛta — li põt gratiã ſacrametalẽ cõferre admi niſtrãdo ſacramẽtũ:ita poteſt dare gra tiã indulgentie admiſtrado officiũ. Brimmi ergo dicit ꝙ pa⸗ 2 nim U pa exiſtens in dor talinõ hʒ gratiã indulgentie ad ꝓpꝛiaʒ ſalutẽ:ſed hʒ eam ad miniſteriũ ſalutis alioꝝ. ¶. Ad 2 dicit᷑ ꝙ fons gratienõ influit ſibi eriſtenti in culpa ad ꝓpꝛiam fecunditatẽ: ſʒ ad fecũditatẽ alioꝝ:ſicut canale ꝑ d fluit aqᷓ ad hoꝛtuñ bʒ ipazʒ aquã ad ꝓpꝛiã fecũditate ſʒ ad fecũdita tẽ boꝛti. Et ſic cymbalũ nõ bʒ ſonũ ad delectãdũ ꝓpꝛin auditũ: q̊ caret: ſed ad delectandũ illoꝝ auditũ qui hůt. Ad q vr ꝙꝙ recipere indulgentiã minus e q; dare quo ad auctoꝛitatẽ: ſed recipere maius ẽ quo ad ꝓpꝛia vtilitatẽ. malicia gut ſeu moꝛt alis culpa bñ tollit ꝓ pꝛiaʒ vti litatẽ:ſ ñ tollit iuriſditiãez ul auctẽ trigeſimanona . II AHAquartu enin onẽ conſcequenda :tali IIII v papa nõ poſſit dare indulgen- tiã illis qui in purgatoꝛio ſut:quia papa nõ põt dare mdulgentia illis ꝗnõ ſũt de foꝛo eiꝰ:ſj illi qui ſimt in purgatoꝛio no ſüt de foꝛo pape: cũ ñ ſint viatoꝛeſ apliꝰ Enõ põt papa cis dare idulgetia. ¶D. indnigenie fiũt ꝓ oꝑibus bonis exteri oꝛib?que pñũt vergere in bonoꝛem dei ⁊ vtilitatez eccleſie: ſ illiqui ſut in purga toꝛio ñ pñt hmõi oꝑa operari no ſüt ſuſceptibiles indulgentie. Pꝛeterca papa nõ põt ligare eos qui ſunt in pur⸗ gatoꝛio: ergo nõ põt cos a pena abſol⸗ e per co icationè nnahlgen e ” 1ALEN&*⅞ απ1 eſt:qz indulgentia In Otron U fi ve theſauro ec cleſe puta de merito xpᷣi ⁊ martyrũ: ſed illi qui ſũt in purgatoꝛio ꝑticipes ſüt ta lis theſauri cũ deceſſerint in charitate: papa pᷣt ⁊ dʒ talẽ theſaurũ eis coĩicare RR G 60 do. tria vident᷑ obuia 7 re ut illis qui ſunt in pur gatoꝛio papa ĩdulgentia nõ poſſit dare. UPꝛimũ qꝛ ipſi nõ ſunt in ſtatu meren di. C 2m qꝛ nõ ſũt be foꝛo ecclie mili⸗ taris. C 3 %: qꝛ nõ ſunt viatoꝛes: nõ viuũt vita viatoꝝ. ¶ Sed iſta nõ obſtat eſt nãq; duplex meritů. C Quũ eſt eſſe tiale abſolutũ quo quis meret᷑ vitã eter nam pꝛopa operatiõe ꝑ racicẽ charita tis: ⁊ de tali merito veꝝ ẽ ꝙ illiqui ſunt in purgatoꝛio non ſüt in ſtatu merendi: qꝛ iam meruerũt vitã eterna ꝑ charita tẽ cũ qua deceſſerũt. Tale nãq; meritũ nõ depẽdet ab oꝑe alterius:ſjs b oꝑe ꝓ⸗ pꝛio. Aliud e meritũ ↄditionale quo quis meret᷑ pene remiſſionẽ uel accele rationẽ dũmõ alij pꝛo eis faciat illa que inſtituta ſũt ab eccleſia ad pene remilſi- aut merito cõdi⸗ tionali qð dependet ab oꝑe alterius illi qui ſũt in purgatoꝛio mereri pñt:⁊ ;tu ad tale meric cũ nondũ ſint cõpenbẽſo res adhuc ſunt viatoꝛes:⁊ de foꝛo pape qꝛ pnñt ſtipendiari theſauro eccłie ꝑ coĩ catiõeʒ indulgẽtie. exq̊ alij faciũt ꝓeis illa ꝓpter que indulgẽtie ſunt ge nate. 1 ergo dr̃ ꝙ illi qui G P 1 mi ſunt in purgatoꝛio ſunt de foꝛo pape qᷓ;tũ ad meritũ codi/ tionale ſupꝛadictũ:ut ipſi ꝑcipiũt indul gentias ſi amici eoꝛuʒ faciũt ꝓ eis illud quod eccleſia iningit ad habendã indul gentiã. Ad 2 dr ꝙ nõ pñt operari oꝑatione ꝑſonali:qꝛ tali oꝑatione iã me ruerunt ſibi vitã cternã du vixerunt.ſed oꝑatiõe cõditionali exquo alij operant illa ꝓpter que coĩcat᷑ eis tbeſaurꝰeccle/ ſie ad relaxationẽ pene operari poſſunt q eni ꝑ amicos facimꝰnos ipſi facere di cimur. & Ad 3 fr ꝙꝙ nõ eſt ſile:qꝛ nul lus ligat᷑ niſ ꝑſonali culpa:vñ illi ꝗq ſunt in purgatoꝛio nõ merent᷑ ligari noua li gatione:ſed pñt abſolui a pena oꝑatiõe alioꝝ modo quo ſupꝛa dictũ eſt. nintũ ſic ꝓced itur ⸗ Didet᷑ enizʒ wv epᷣus abſq; aucte pape poſſit indulgentiã dare:qꝛ ipi ſunt ſpõſi eccłie quod ptʒ qꝛ generant filios ⁊ filias ipſi ſpõſo xpᷣo:ergo defuncto tali ſponſo de bent de iure ſuccedere in bonis eius:ut theſaurũ ei poſſint auẽte ꝓpꝛia diſpen⸗ ſare:⁊ de ipſo indulgentia dare. C S. epᷣi bñt oꝛdinariã iuriſditionẽ:ſᷓ in eoꝛũ dioceſi ꝓpꝛia iuriſditiõe pñt indulgenti am dare. D. ep̃i ſuccedũt loco aploꝝ ſed apłi auẽte imediata recepta a xpᷣo: indulgentiam potuerunt vare: vñ dicit Apkus.ii.ad Cbor.ii.qð donaui vobis ſi qd donaui in ꝑſona cbꝛiſti donaui vo bis. glo. ac ſi ipſe xpᷣs donaſſet. cẽ: qꝛ nõ põt In contrariũi remit⸗ tere penas taxa tas in iure:niſi ille qui ẽ conditoꝛ iuris:ſj ſolus papa ẽ ↄditoꝛ iu ris:g ſolus ipſe papa ꝓpꝛia auctoꝛitate BFn G co-. põt indulgentiã dare. Vdo. ꝙ in gbuſcuq; ẽ au⸗ toꝛitas deriuata nõ imediate taxat᷑ iu Qne ſtio V riſditio ab illo ꝗ ptãtẽ imediataʒ bz in epᷣis aũt ut ſupꝛa dem̃ fuit nõ ẽ ptãs iu/ riſditiõis ĩmegiata:ſʒ ſolu deriuata ab ipſo papa: ſic g eis taxat᷑ ab eo q̃ntitas 7 qlitas ind ulgeutie 'm boc pñt ipſam dare ⁊ nõ alr:⁊ iſtud pʒ iux illud qo ſcri bit e de pe.⁊ re.vbi poſtq; papa detmi nauit modũ ⁊ foꝛmã in qͥ idulgentia de⸗ beat dari ſtatiʒ taxat qᷓntitatẽ qntã da repñt:dicẽs:qꝛ ꝑ idiſcretas ⁊ ſuꝑfluas indulgẽtias quas qdã eccłiaꝝpᷣlati fa cere nõ verent᷑ ⁊ claues eccłie ↄtẽnunt ⁊ ſpnᷣałſatiſfactio eneruat᷑.ðcernimus vt cũ dedicat᷑ baſilica nõ extẽdat᷑ indul gẽtia vltra annũ ſiue abvno ſiue a plibꝰ epᷣis dedicet᷑.ac dinde i anniuerſario de dicationis tꝑe.xl.dies de imũctis peni⸗ tẽtijs idulta remiſſio nõ excedat:⁊ bũc dieꝝ numenꝝ idulgetiã illis ſr̃is pᷣcipim⸗ moderari q̃ pꝛo ꝗbuſlibet cauſis aliquo tiẽs ↄcedunt᷑:cu etiã romanꝰ põtifex qͥ plenitudinẽ obtinet ptãtis boc in talibꝰ modera men conſueuerit obſeruare. Aʒ rimi Seſt do. ꝙ epi ſũt P Uſponſi ecclie ꝑticu lares:qꝛ cooꝑanĩ pᷣncipali ⁊ vli ſpoſo ec cleſieputa pape:⁊ papa ⁊ epᷣi oẽs cooꝑ ant᷑ xpᷣo vnde papa ꝗ ĩ tota eccłia obti/ net vlis ſponſi auctoꝛitatẽ põt dare in/ dulgetiaʒ vłr ꝓpꝛia auctoꝛitate:ep̃i o particularit᷑ ⁊ per auctoꝛitatem deriua tam ab ipſo. & Ad 2.eſt do. ꝙ cpᷣi di cunt᷑ iuriſdictionẽ oꝛdinariã hre qꝛ bñt ipſã ꝑ iuris taxationẽ nõ per particula- rẽ diſpenſationẽ: vñ dicunt᷑ oꝛdin arij iu ris taxatione:nõ particulari cõceſſione CAd z“ dicitur: ꝙ epᷣi ſuccedũt loco aploꝝ: ⁊ ideo ſicut apłi indulgentiaʒ au ctoꝛitate xpᷣi dabant:ſic ep̃i auctoꝛiiate pape:qui loco eius ſucceſſit poſt xpᷣire⸗ ſurrectionem ⁊ aſcenſionẽ in officio. D ſextũ ſic pꝛocedit᷑. Ai Eqet᷑᷑ enis ꝙ epᷣus oẽs ĩdulgentias quas dat in con ſecrationibꝰ diuerſaũ eccłiaꝝ poſſit trãſ ferre ad conſecrationẽ vniꝰ:qꝛ ꝗ poteſt nett ſlia i tun put No lcl⸗ i itin oe ulg tetil bpom cere. ſopo ſopo tenve tigen feme funi ticu oiune⸗ re Ue C Mne⸗ ece 4 Lei Aüntihbyin no? Ntisil, dernatach b coiſtins vepitipſen ilcg giſe geha ini ugenade tateeptid⸗ 161 ſgfuas ianßlatit clie renunt dcemm Nredaiittl oſuennit niuenſroe mmücsen⸗ racdn i⸗ fisfhi⸗ Auſotir⸗ pörieth weintalb ſenre, cciſit acheggian acobe⸗ ices coo chache⸗ hötoneſß eueii, manti meCd hjeebn Penlng⸗ Ainerhin coctſone eliſi⸗ lgenticz nami oftcg, pgiii nicc gdt hn . goſit getpenl Ar. multas indulgẽtias ꝑticulares dare:po teſt oẽs illas ſimul dare:ſicut qui poſſet facere ꝙ glibʒ cec' videret ꝑticulariter poſſet facere ꝙ oẽs ceci ſimul viderẽt. Pꝛeterea gre ſunt, ampliãde etpene reſtringẽde:ſi ergo eps poteſt multas ĩ dulgentias facere poteſt oẽs ſimul vare ¶Pꝛeteres ꝗ poteſt maius põt minus ſed epᷣs põt ligare ſnia excõicatiõis ſub ditũ nõ ſuũ deli nquentẽ in eiꝰ ep̃atu.S pᷣt traſterre ĩidulgẽtia data eo 30 dis 4 Ceſim alteri“. In C0 trariuea. tüc epus poſſet yltra foꝛmã ſibi taxata ſuperius. RKñ CO dð. ꝙ epᷣi nõ ſunt vocati in vniuerſalẽ diſpẽſatio nẽ the ſauri ecclie:ſed ſolũ i particularẽ ſollicitudinèe: ⁊ ꝑticularit᷑ tbeſauꝝ eccłie diſpenſare poſſunt: m quod eis taxa tum eſt ꝑ vniuerſalẽ ſponſu eccłie.ideo puto ꝙ ſolũ ſubditis ſuis: ⁊ ĩ ſua ꝓpꝛia dioceſi indulgetiã facere poſſũt.⁊ i dio/ ceſi alteriꝰ dum mõ ibi celebꝛent de licẽ tia epi:in cuiꝰ dioceſi ſtant.Et ſi contin gat indulgentias aliquas inueniri mul toꝛũ epᷣoꝝ q̃ruʒ ꝗlibet dat.xl.dies de in dulgetia euntibꝰ ad talẽ eccłiam: opoꝛ tet illã indulgetiã vel eẽ pꝛobataʒ ꝑ pa pami:ꝗg ſubditos vniꝰ põt in tali caſu fa cere ſubditos alterius:vel oẽs illos epi ſcopos opoꝛtet ad inuicẽ ↄſetire:vt vnꝰ ſupponat ſubditos ſuos iuriſdictiõi al/ terius: Mec credo ꝙ epᷣs indulgetiã da/ tã ꝑ euʒ ſᷣm formã ſibi tarata poſſit trãſ ferre ad dioceſim alteriꝰ: niſ ſibi eſſet ꝑ foꝛmã pᷣuilegij ꝑticularit᷑ cõceſſuʒ:quia ꝑticulares idulgẽtias trãſterre ⁊ ſimul omnes dare. ſubterfugit eðᷣoꝛum pote⸗ ſtatem:pertinet enim hoc ſolum ad pa pam:⁊ per hoc patet ſolutio ad pꝛimuʒ. Agd ſecũdum dicit ꝙ gratie ſunt am pliande vbi cã iuſta penſatur: ⁊ vbi cla/ ues eccleſie non cõtemnuntur:⁊ ſatiſſa ctio Be culpa commiſſa non ſpernatur. ¶Ad zn dicit᷑ ceps nõ põt dare iĩdul getia ſubdito alteriꝰ ſine illiꝰↄſenſu põt trigeſumanona VII tñ eũ ligare vel excõicare ſine ↄſeſu eius ꝛrõe delicti efficit᷑ ſubditꝰ eiꝰ:⁊ de foꝛo uo:ſed nõ rõe boni operis:cũ illud inſti tuerit eccleſia ad maloꝛum depᷣſſionem: H D ſeptiq ſic ꝓceditur. Nidet᷑.n. ꝙ gli⸗/ bet ſacerdos poſſit idulgetia da re:qꝛ indulgẽtie fiut vᷣ tute clauiũ:ſʒ ꝗli/ bet ſacerdos bʒ claues:g ꝗlibet põt in⸗ dulgẽtiã dare. Pꝛeterea gꝗlibet ſacer dos ẽ ſpõſus ſue parrochie:g qlibʒ i ſua ꝑrochia põt indulgẽtiã dare ¶ S.idul gẽtia fit de the ſauro ecclie:ſʒ ꝗlibet ſa⸗ cerdos hʒ aliquẽ tbeſaurũ ĩ ſ⸗ pꝑpꝛochia Anc 1S glibz pᷣt dare. In trarin Ans öõt liga re non põt ſoluere: ſed ſimplex ſacerdos nõ põt excõicare. nõ põt indulgẽtiam VNnd C0O do& aliqui ⸗dare, KOI dicut ꝙꝙ oẽs bhñtes cla nes ⁊ eaꝝ executionẽ:poſſũt idulgetiaʒ facẽ q;tu ſe extedit ptãs eis ↄmiſſa.vñ dicũt ꝙ glibz ſacerdos ꝑrochiałpõt in qulgẽtiaã dare i ꝑꝛochia ſua:ſic glibʒ eps i ſua dioceſi:ſʒ puto ꝙ ñn poſſit ſimpłłx ſa cerdos idulgẽtiã dare:qꝛ idulgẽtia dat᷑ de theſauro cõi eccłie.ꝗ ẽ meritũ paſſio niſ xpᷣi ⁊ martyꝛiũ:cuiꝰdiſpẽſatoꝛ imedi ata auẽteẽ ipᷣe papa.alii at ñ niſi aucte ab eo deriuata ⁊ taxata. Cũ g ſacerdo tibañ iueniat᷑ iiure ↄceſſũ ꝓbibitũ ẽ eis utpoſſint ĩd lłgẽtiã dare:⁊ ronalr:qꝛ młti ꝓpt᷑ eoꝝruditatẽ neſcirẽt eſtimare ꝓ q̃̊n ta nccitate ecclłie deberẽt face:⁊ idulgen tie ipſe vileſcerẽt.iõ credo ꝙ ſimplices ſacerdotes ñ pñt dare onlgeti⸗ nin ris . ⸗ſpãalr eſſʒ ↄoceſſũ. Ad Pamu⁵ dar idulgẽtiã ñi reſpicit claues oꝛdis ꝓpe:ſʒ magj iu riſditõis cũ ſpali aucte diſpẽſadi theſau rũ eccłie:quã non bʒ ſimplex ſacerdos. ¶Ad ꝛiofr ꝙ ſimplex ſacerdos nõ eſt ꝓpᷣe ſpõſus ſue ꝑrochie cũ ñ poſſit filios gnareeo ip̃o ꝙ ñ põt alios ſacerdotes oꝛdĩare:ſʒ ẽ coadiutoꝛ ſpõſi: iõ ſine licẽ tia ep̃i uel pape nõ pᷣt dare indulgentiã Ar. ¶Ad “ vr theſaurũ cuiuſſibet cõ/ gregatois uel parrochie nõ ſuꝑabũdat ut deipſa poſſit fieri indulgentia:cũ vix ſufficiant cuilibet ꝓpꝛia merita. theſau- rũ aut ſupabundantẽ:puta meritũ xpi ⁊ apłoꝝ ⁊ martyꝝ:de quo fiũt indulgetie diſpenſare ẽ pape ⁊ epoꝝqui xpᷣo ſpõſo ⁊ eius apoſtolis ſuccedunt. 11 ſic pꝛocedit᷑ D octauu Aid et᷑ eniʒ ꝙ legatꝰ pape ſi non ſit ſacerdos nõ poſſit dare indulgentia: qꝛ qui nõ eſt ſponſus eccleſie:nõ põt indulgetiã dare ſed legatus nõẽ ſponſus:g nõ põt indul gentiã dare. S. remiſſio pctõꝝ fit ⸗ tute indulgentie:ſed quinõ è ſacerdos n põt remittere pctã: indulgentia dare non poteſt. C S.ꝗ non põt minus nec põt maiꝰ ſj legatus nõ ſacerdos nõpõt abſoluere aliquẽ in foꝛe pnie:g non põt indulgẽtiam dare: cum maioꝛ remiſſio peccatoꝛum fiat in ipſa inglbctia czi: foꝛo penitẽtie In cõtrarniũ ρσpoteſt diſpenſare tbeſaurũ eccłie cui cõmittit᷑ regimẽ eccleſie:ſed diacono cardinali ⁊ vłlr legato pape qui nõ eſt ſacerdos põt comitti regimè eccleſie: ſibi intelligit cæ&ẽ ↄceſſù poſſe theſaurũ ait e diſt ei re eoeponn dðd.cq indulgentie valẽt Rnd c0 ad remiſſionẽ peccatoꝝ Juxta illud quod betur in foꝛma gene- ralis cocilij: Oibus qui laboꝛem ꝓpꝛijs ꝑonis ⁊ expeſis ſubierit ꝓ traſitu vltra marino plenã ſuoꝝpeccaminũ de gbus fuermt veracit᷑ coꝛdę ↄtriti ⁊ oꝛe ↄfeſſi ven ia indulgemꝰ. ¶C RKemiſſio auũt pec catoꝝ põt fieri duplr. Pꝛimo mediã- te ſacro: ſicut mediate inſtrumẽto qͥdaʒ Scvo mediante officio. In caſu tãtů põt hõ qᷓntã ptãtẽ deus dedit ſacro: ꝗa non melius dat ſacrm a maioꝛi q; a mi noꝛi. In ſcoo vo caſu tãtũ hõ põt qᷣntũᷣ Queſtio ditione ſibi cõmiſſa. 5 nõ poſſit pctã remittere mediãte ſacro cuiꝰipſe ſit ꝑſonalit᷑ admiſtratoꝛ: põt tin dictü fuit: eoipſo ꝙ remiſſio pctõꝝ q fit per indulgentiã dat᷑ mediate officio: nõ mediaãte ſacrameto:ita põt dare indul-/ gentiã officialis pape uei legatꝰ:ſi nõ cẽ ſacerdos ſicut ſi eſt ſacerdos. . P ergo dr eꝙ eſſe ſpõ Ad Peim ſum ceclene poteſt intelligi dupłr: uel iuriſditiõe:uel ſacra- mẽtali admiſtratiõe: nã ſponſus eccłie & ille ꝗ filios ſpũales gencrat ſpõſo xpᷣo. bmõi aut filios generare q;uis legatꝰꝗ nõ eſt ſacerdos ꝑ ſa cramẽtalẽ admiſtra tionẽ nõ poſſit:põt tñ ꝑ ſibi cõmiſſa iu⸗/ riſditionè:qꝛ põt cõmittere ſacerdoti ſa cramẽta admiſtrare. epᷣo ſacerdotes oꝛ dinare:⁊ virgines ↄſecrare in tota iuriſ CAd 2 or ꝙ Iʒ mediante officio cuiꝰipſe ẽ imediate exe cutoꝛ ꝑ coĩcationẽ indulgentie. Ad ꝭʒior qꝙ ñ ẽ mirũ ſi plus põt facẽ legatꝰ ad remiſſionẽ pctõæ mediante officio q́ᷓ; mediate ſacro:ſẽ plꝰpᷣt mag ꝑ ſe q; mediãte ſigillo uł aliq inſtra detmiato. D n onũ ſic ꝓcedit᷑: Ni/ . r dex enim qele ctus non põt indulgentiaʒ dare: qꝛ indulgentiã facere ꝑtinet ad vſuʒ cla uiũ: ſed electus nõ bʒ vſum clauiũ ante q́; cõſecret᷑. S. indulgentiã dare ꝑti net ad executionẽ non ad electione: an ptãtem deus dedit officio. Cu igit᷑ offi ciũ ⁊ regimẽ ecclene poſſit bere non ſa- cerdos:qꝛ põt cligi in papã ⁊ in legatuʒ qᷓ; ergo ↄſecret᷑ non põt idulgetiã dare. ¶BD. nullus electus põt diſpeſare the⸗ ſaurũ eccleſieniũ ſumus pontitex:ſines eiꝰauẽte electꝰ nõ pot indulgetia dare. Etũ eſt:qꝛ electus in In otrarii en tiatim ut e ↄfirmatꝰbʒ iuriſditionẽ: ergo ſtatim po teſt indulgentiã dare ?m foꝛmã ſibi ta- xatã abſq; alterius requiſtione. * do. ꝙꝙ indulgen tiã dare RKnd 60 ꝑtinet ad ptatem iuriſ- ditiõis põt aut ꝗs bẽre iuriſditione du plicit᷑:vel iuris taxatione:⁊ iſta dr oꝛdi pape: dato ꝙ non ſit ſacerdos ut ſupꝛa r. nariun gudx aröͤts fidioce ſngforn gueli ſſtito⸗ lüͤbent cnd ns ſscen 26, Uſctit ccrccuti Co letbe ſpeci⸗ moce (7 N W bon l ſpu l tipea (e n tp S P ſei⸗ ſit Kpt fig Vll 6 urſagn peropeft kofforn hſih i geſeß ceiepotcſ cuelſacrn⸗ nſus cecle ſpöͤſoth. us lege Sadmiin. otniſi⸗ erdoteeen twe,ini or / liieſch wor ittn Miede CA lgot offo alec Emmaro. dii⸗ gin gc ntinz⸗ Ph Niümtt ſanthel oni:an käde . ſnethe⸗ ſerſyes ttüdare⸗ Aectuolt in . ſatinpe eo. . e inſ cone pfo Ar. naria: uel ſpãli cõmiſſione: ⁊ iſta dr dele gata. cu igit᷑ electi ſtatim obtentũ ↄfir. matiõis bñ ficiũ heant iuriſditionẽ i eo ru dioceſi:ſtatim pũt indulgentiã dare Sm foꝛ mam eis taxata in iure abſq; ali qua alia ſpeciali cõmiſſione. 9 2 . 6 e ov. v dupler e A Pammn clauis oꝛdinis ⁊ iu riſditionis. electꝰergo ↄfirmatus q;uis uõ heat clauẽ oꝛdinis anñq; ſit ↄſecratꝰ bʒ tñ claue iuriſditiois qua recipit ĩ ipᷣa cius electione ⁊ ↄfirmatioe: ⁊ ad vſu ta 0 ch te:n ſut tn m ꝗ iuriſditiõis auctẽ:et iõ q;uis poſſit lis clauis ꝑtinet idulgẽtiã dare. ¶Ad 2 d. ꝙ electus bʒ executiõem clauis iuriſditiõis:q;uis nõ clauis oꝛdis:⁊ per executionẽ illiꝰ clauis dat indulgentiã. ¶Ad 3 e p. qꝙ; nullus põt diſpenſa/ re theſaurũ eccleſe: niñ aucte pape uel ſpecialit delegata: uel in iure taxata.p modo pñt diſpẽſare legati.ſcdo mõ ele/ cti.⁊ contirmati:eti nondũ ↄſecrati. 1I ſic ꝓcedit᷑ Ddecimũu —α Aꝓ ſci viri pñt indulgẽtia dare: qꝛ quilibet bñs aliq bona quoꝝ ẽ dñs:põt illa coĩcare quibꝰ placet:ſj ſci viri młta bona ſpũᷣalia bñt qͥꝝ ſũt dñi:ergo pñt il — la diſpenſare quibꝰvolunt. SB. bona ſpũalia ꝑ quoꝝ diſpenſatiõem dant᷑ in/ dulgetie ſunt magis coĩcabilia q; bona tẽpoꝛalia:ſʒ ſci viri pñt bona tꝑalia coi care ? ꝑpãs indulgentiã dare coica- tionẽ ſpualiu. S.q̃nto magis aliqui ſut ꝓppinꝗ vño:taãto magis ſũt digni eiꝰ thelaurũ diſpenſare:ſʒ ſciviri magis ſũt ꝓpinꝗ xpᷣo de cuiꝰtheſauro fiũt indulgẽ tie q; foꝛte papa ⁊ młti epi:ergo magis ſũt idonei eius theſaurũ diſpenſare. P1 qꝛ dare indul- In C0 rarin gentiã pertinet ad ptãtem iuriſditiõis: que nõ ẽ in ſact vir:ſi ñ ſint ĩ pᷣlaturã cecliaſſic aſſupti. .. li Rn EO dᷣ. ꝙ in ecckia duo ſunt pmo coio charitatis et dilectiois:ſcdᷣo auẽtas iuriditiõis: qdã igit᷑ ivedit ꝑ coionẽ charitat ⁊ dilectio⸗ trigeſinmna XX nis ut ſuffragia oronũ:elemoſynarũ: ſa crificioꝝ ⁊ alioꝝ bonoꝝ.Quedã vᷣo ipen dit ꝑ auctem iuriſditionis:ut indulgen tias diſpenſando theſaurũ ipnꝰ ecclie. Sci ergo viri pñt eoꝝ ſpualia bona im- penderealijs ꝑ cõionẽ charitatis ⁊ di⸗ lectionis:ſed nõ pñt indulgentiã dare: qꝛ no bñt auetèe iuriſditiõis diſpeſandi theſaurũ eccleſie de quo fint indulgẽtie WEt ꝑ hoc pʒ rñſio ad pmũ: et ſcom. Ad ʒjeſt do. ꝙ ly ſcr viri ſint mag ppiq rpo ꝑ charitatẽ:ñ ſut tũ mag ꝓpi coĩcare bona ſpũ alia ꝑ charitatèe: quoꝝ coĩcatio dr coicatio ſuffragioꝝ:nõ poſ- ſunt coĩcare theſaurũ eccleſie ꝑ iuriidi- tionis auctem: cuius coĩcatio dicit cõ/ municatio indulgentiarum. ¶ Queſtio. xxx.de cauſis indulgentie. o ↄſiderandũ ẽ de Ein Cvca ingulgentie!. Circa qð querunt᷑ ſex. C Pꝛi mo vtru papa ſolũ ꝓ actibus exterioꝛibꝰdebeat idulgetiã dare ¶2 vtꝝ papa ſolũ ꝓtẽpoꝛalibꝰbonis debe- at indulgentiã facere. C3: vtꝝ papa debeat indulgentiã dare ſolũ hñ tibꝰ vo luntatem dadi aliꝗd tꝑale ſicat datibꝰ. QAuarto vtꝝ nõ exñte iuſta cã indul getia data ꝑ papã valeat. ¶vtrum ſola ptas Bapeoece cã iuſta faciẽ/ di indulgetia. & Serxto vtꝝ queſtoꝛes deferentes lr̃as papales ↄtineat iuſtam cãm indulgectiam Hrien neegie: re c ꝓcedit᷑: ei Perumn dckan pꝛo actibus exterioꝛibꝰ papa nõ de/ beat facere indulgentiã:qꝛ maius ẽ coꝛ⸗ ripere delinquentem ⁊ ↄſulere neſcien- tẽ q; eccleſi materialẽ reꝑare: uł ꝑegri nari: ſi ergo papa ꝓ actibus ext erioꝛibꝰ facit indulgẽtia multo magis dʒ facere ꝓillis. Pꝛefea pꝛo maioꝛi bono ma ioꝛi bono magis dʒ fieri indulgẽtia q; ꝓ minoꝛi: ſed maius bonum eſt intrare religionem: q; irevltra mare:ergo ma⸗ * gis papa debet facere indulgentiã pꝛo itroitu religiõis q; ꝓtrãſitu vltrama rino. C Pꝛeterea expoſitio ſacre ſcri/ pture ⁊ exhoꝛtatio in fide catholica ma ius bonũ eſt qᷓ; edificare parietes eccle ſie materialis uel pontẽ reficere.ſi gpa pa facit indulgentiam pꝛo iſtis actibus multo magis pꝛo illis. In ↄtrarium Ncoulueru⸗ * dicendum ꝙ tribus ra- Rend EOuonibus poteſt pꝛobari congruuʒ eſſe ut indulgẽtie fiant ꝓ acti bus exterioꝛibus. ¶ Pꝛimo quideʒ ex parte indulgentie:nam indulgentie ſa- cra mentales ſunt cum fiant virtute cla uium. In omni autem eo ꝙ eſt quid ſa- cramentale:debet eſſe aliquid exterius oactum uel geſtum:quia pᷣm Augl. ſacra mentum eſt inuiſibilis gratie interioꝛis viſibilis foꝛma exterius in quo ſub tegi mento diuina virtus ſecretius operat᷑ ſalutem. ¶ Secundo erx ꝑte ipſius pe⸗ nepꝛo qua tolleuda fit indulgentia:naʒ indulgentie ſunt relaxatiue pene nõ cul pe:ſed pene ſunt exterioꝛes ſicut ieiuni/ um:peregrinatio:terre ſancte defenſio. vnde pꝛo talibus exterioꝛibus actibus indulgentia debet fieri: non tame ꝓqui buſcũq;: ſed pꝛo illis dũtaxat per quos deus honoꝛatur:vt eſt viſitatio reliqui⸗- orum ſanctoꝝ:quia deus honoꝛificatur in ſanctis ſuis:auditio verbi dei:repara tio parietũ eccleſie:uel pontiũ. Ter tio exparte theſauri de quo fit indulgẽ tia:nam ſicut theſaurus alicuius ciuita tis uel coĩtatis non debetexpendi niſi uel pꝛopter domini ciuitatis honoꝛem ⁊ reuerentiam:uel pꝛopter ipſius ciui- tatis neceſſitatem ⁊ indigentiã: ſic the ſaurus eccleſie de quo fiunt indulgetie non debet diſpenſari niſi pꝛo talibus ex terioꝛib acribꝰ:in ꝗbus uł deꝰ honoꝛat᷑ uł ncẽitas eccłie releuat᷑:uł fides xpᷣia- Ad prmu i Queſtio I ꝙ quilibet tenetur er pꝛecepto coꝛripe/ re delinquentem ⁊ conſilium dare errã- ti:non autem tenetur ad eccleſie releua tionem:ſeu parietum:uel pontis repa/ rationẽ:ideo pꝛo iſtis actibus fiunt in- duigentie non pꝛo illis. Ad ſcum eſt dicendũu ꝙ ingredi religionẽ eſt ſtatꝰ in quo homo ſufficienter ſoluit pꝛo ſe cum ſit in ſtatu ꝑfectionis:ideo non indiget fiat ei indulgentia: ſecularis autẽ cũ ſit adhuc in ſtatu iperfectiõis indiget: ulpõt dici ꝙ tz intrare religionẽ ſit ma ius bonum q; ire vltra mare:non eſt tñ eccleſie ita neceſſarium que ibi a ſideli- bus impugnat᷑. ¶Ad ↄz“ eſt dicenduũᷣ ꝙ vbi fides periclitaretur ⁊ ſacra ſcri- ptura pꝛaue intelligeretur danda eẽt in „ dulgentia pꝛedicantibus fidem ⁊ expo nentibus ſcripturam ſacram: vnde pdi cantibus crucem: et docentibus fidem quandoq; indulgentie dantur. Dſecundũ beoc detur enim ꝙ bonis tẽpoꝛalibus papa non debet facere indulgentiã: ꝗa remiſſio peccatoꝛum que fit per indul. gentiã ẽꝗd ſpũale:ſj dare ſpũale ꝓ tẽpo rali eſt ſymonia: ut dicit᷑.i.q.i.ergo pꝛie tempoꝛalibusg bonis non debet fieri in- dulgentia. Pꝛeterea bona tempoꝛa lia nec ſunt ſic meritoꝛia: nec ſic neceſſa ria ſicut ſpiritualia.ſi ergo pꝛo ſpũalibꝰ bonis non fit indulgentia:multo foꝛti- us pꝛo bonis tempoꝛalibus. C Pꝛete/ rea in veteri lege pꝛomittebantur tem poꝛalia: Juxta illud Iſa.i. Si volueriti 7 audieritĩ me bona t᷑re cõmedetis. In noua vᷣo lege pꝛomittuntur ſpiritualia Juxta illud Matth.vii.Pꝛimũ querite regnum dei. ergo magis indulgentia de bet fieri pꝛo ſpiritualibus q́;ᷓ pꝛo tem/ poꝛalibus bonis. 2 „ i1 eſt: qꝛ bona Incõtrarium aban coòmunia mẽbꝛis eccleſe ꝑ charitatẽ:qꝛ ſunt omnia talia cõmunia: Jurtg illud A. pap⸗ tuinte ſoiint horalis ſinnee moen 6 H Gwordt focht Nuct ſnele Lhobe ſteno ſwd (Se⸗ ſemgn nkictun unta umnan feditm aoe Hiſro⸗ Cntiut Wie W hos Cut bcta lael l ptocorpe⸗ umdereeni⸗ ecleie ela⸗ Popeis kepe, — Adſine ni atſtatn uiepeoſeau ononindige lanis nti i nöͤs intiget iioni itnn Nre:nonckti eibiaſt, etaient 1 1nien⸗ rpncsdtn ſentehe m ple ntbusſien nu. ſeeoe Giaur toralbus lgentinga toe mduſ⸗ ileten g aßn Nchetfeniin n nmng AR 1 hünb lcofot⸗ Cpiee⸗ zntur tenn Sivoveſt edetis ſeiuſu müpert⸗ D Nr⸗ tenn arben ituf Cuntnig Ptnlll Ar * . Pſal.Particeps ego ſum omniũ limen 9„ tium te: ergo non pꝛo talibus debent fieri indulgentie ut coĩcentur: ſed tem/ poꝛalia bona cum non ſint cõmunia ni ſi in neceſſitate:neceſſartum eſt fieri in- dulgentiam ut cõmunicentur. ſid 60 dicẽdum qꝙ tempoꝛalia q;tum ad pᷣſens triplici ter oꝛdinantur ad ipſa ſpualia. ¶ Pꝛi⸗ mo q;tum ad ipſoꝝbonoꝝ ſpiritualium acquiſitionem: acquiruntur cni ipſa ſpi ritualia per ipſa tẽpoꝛalia. Juxta illud Thbobie. xij. Elemoſyna a moꝛte libe⸗ rat:⁊ nõ patitur animã ire ad tenebꝛas ⁊ pſa ſola facit inuenire vitam cternã. ¶Secundo q;tuʒ ad ipſoꝛũ ſatiſfactio nem:quia delentur peccata que animaʒ infic iunt per largitionẽ tempoꝛalium: Juxta illud Oamielis.iiii.conſilium me um audi rex: Peccata tua elemoſynis redime:⁊ inigtates tuas miſericoꝛdijs pauperum. ¶ Tertio q; tum ad mini/ niſtroꝛum eccleſie ſpiritualibus deſerui entium ſuſtentationẽ.ſuſtentanut᷑ eni mi niſtri eccleſie de bonis tꝑalibus oblatis a pplo.vñ dicit Apłs.i.ad Chor.ix.Si nos vobis ſpũalia ſemiamꝰ:nõ magnuʒ eſt ſi veſtra tpalis metamꝰ.Pꝛo tꝑalibꝰ S ut ꝑ ipſaſpualia bona acqrunt.uł ipᷣa pctã ꝑ ſatiſfactionè delent᷑:uel min iſiri ecclie ſuſtẽtãt᷑:licite pᷣt fieri idulegẽtia. . 1S eſt do. ꝙ ꝓ tꝑa- Ad P rimni libꝰbonis 5 ſt i⸗ duldentia finalit᷑ termĩatiue:ſʒ ſolũ in ſtrum etalr ⁊ oꝛdiatiue:⁊iõ nõ cõmittit᷑ ſymõia. C Ad 2 7 dð. ꝙ tꝑalia poſſẽt ee meritoꝛia inq;tũ ꝓcedut ex volũtate ifoꝛmata charitate: põt tñ fieri indul- gẽtig pꝛo pure ſpũalibꝰ bonis:dũmõ ex illis inſurgat aliq̃ nccitas ułlutilitas rei publice:ſicut pro illis ꝗ oꝛãt pꝛo rege ⁊ ꝓilłꝗ ſũt ĩ ſublimitate ↄſtituti qñ q; dat idulgetia. C Ad 3ꝭ“e do. ꝙ i noua lege pꝛomictunt᷑ ſpualia pᷣncipalit:⁊ ex ↄñti ipſa tꝑalia. Juv illðꝰ Match.vij. Pꝛimũ grite regnũ dei:⁊ hec oĩa adijcient᷑ vo/ trigeſima uat᷑ ꝑ ſolã volũtatẽ dadi:ſj̊ ꝑ datum. bis:⁊ ſic idulgẽtia pᷣncipłr pꝛo ſpũalibꝰ fit:⁊ ꝓtꝑalibꝰut ad ipᷣa ſpualia oꝛdinãät D tertiũ ſic ꝓcedit᷑: Ai- ☛ LNEIEeEEWEä der. n. ꝙ papa bñtibꝰvolũtate dãdi aligd tꝑale debeat dare idulgetiã:ſic dãtibꝰ:qꝛ ma ius ẽ vita et᷑na qᷓ; idulgetia:ſʒ bona vo- lũtate ifoꝛmata charitate meret᷑ qs vi tã etnã:g mltofoꝛtiꝰ meret᷑ indulgentiã ¶SD.ſi ex ſola volutate dadi ñ ꝗs ↄſeq̃ ret᷑ idulgetiã pauꝑes ꝗ ñ bñt quid dent eẽnt peior conditiõis q; diuites: ⁊ ita pauꝑtas eſſʒ vituꝑabiłqð abſurdum. D. dare e coꝛꝑale:velle at dare ẽ ſpũ ale.ſʒ maglẽ dare idulgẽtiã ꝓſpuali q; pꝛo tꝑali:gͤ magldʒ dari idulgẽtia ꝓ.vo luntate dandi q; pꝛo dato. PI ẽ:qꝛ idulgetie fi ncO tran unt ad releuãdũ id igẽtiã ecclie:ſʒ ĩdulgẽtia eccłie ñ rele-⸗ X11 do. ꝙ cõit põit᷑ idulige⸗ Ki 1 60 tiaſ rräüvale qͥn ſonãt ſigpaps faciat ĩidulgetias ſiõ̊ hac foꝛma Quicuq; dederit de bõis ſuis ad fabꝛi cã tał eccłie.hẽat tãtũ de ĩidulgẽtia:pu- to ꝙ qui nibil dat indulgentiam nõo cõ ſequatur q;uis enim bona volũtate me reaturquis vitam eternam: ⁊ ſi eſt ve bemens ⁊ feruens meretur quis dimi- ſionem pene:tamen quantum eſt de ra⸗ tione indulgen tie ex quo fit per releuan da indigent ia loci vel eccleſie non va⸗ let homini ſola voluntas dandi: potiſſi me cum virtute indulgentie non ſoluas tur pena niſi perpenam:velle autem da re et velle ire ad talem ecclenſam non ẽ opus penale.ſʒ dare ⁊ ire:⁊ ideo puto ꝙ ſola volutate nõ acꝗrit᷑ indulgentia Adpꝛumum vgo eſt vicegu . AriUIE & non ſequit i aliquis meret᷑ qð eſt maius gðẽ minꝰ niſi eodem mõ oꝛdinet᷑ ad merendu vtꝝ q;:quod nõ e ĩ ꝓpoſito:qꝛ charitas oꝛdi natur ad meritũ vite eterne:opus vero penale oꝛdinat᷑ ad dimiſſionez pene vñ nõ eſt eiuſdẽ rationis vtrüq; meritum. Ad ⁊eſt dð ꝙ ſimpliciter melioꝛis conditionis eſt panꝑ q; diues:q;tuʒ tñ ad remiſſionẽ peneque acꝗrit᷑ ꝑ indul-/ gentiã: in tali caſu nõ eſt incõueniẽs ꝙ diuses ſit melioꝛis conditionis q; pauꝑ. ¶Q¶ HAgd za eſt dð ꝙ coꝛꝑale inq; tũ ẽ pe nale ſolutoꝝ eſt pene uel cõmutabile in penã:vñ eſt ibi comutatio ꝓene maioꝛiſ in minoꝛẽ:⁊ iõ indulgentia que ẽ quedã relaxatio pene magis fit pꝛo ipſo dato qᷓ; voluntate dandi. D uartũ ſic ꝓcedit᷑: Vr̃ 3 enim ꝙ nulla cã iuſta poſſit eẽ ut indulgentia data ꝑ bope valeat:qꝛ merita ſcõꝝ non poſſut eſſe iuſta cã. Scribit᷑ eni ĩgſona electoꝝ Matth. xxv. Ne foꝛte nõ ſufficiat nobis ⁊ vobis: multo ergo magl nulla alia cã põt eẽ iuſta dandi indulgẽtiã. S. iu/ ſta cã eſtut quantũ dat᷑ tantũ recipiat᷑: ſed qñ q;ʒ minꝰdat᷑:g talis nõ erit ſuffici- ens ad dimittendu pens. S. diues dat vnũ denariũ ⁊ pauꝑ dat tantũ: ſed nõ eſt iuſtũ ꝙ diues habeat tantũ de in dulgentia quãtũ babet pauꝑ: S iuſta cã no eri in facicndo indaleennam , P 11 eſt qꝛ deꝰ iuſtꝰe J n ₰ tronmn ⁊ ſeip ſũ ĩ iuſticia negare nõ põt.ut ſcribit᷑ij.ad Thimo. i. noõ exiſtente ergo iuſta e mgulgetia data ꝑ papũ nõ valebit Knd EOos: c aliqui dicũt iuſtaã cãm indulgentie penſandã ex ꝑte illius cui indulgentia dat. Dicunt enĩ ꝙ iuſto iudicio rõnis debet attendere ꝓquanto uellet exoneraria pena pñti ſi vellet eã ꝑficere:uel ꝓquato velit exonerari a pe nq purgatoꝛi ad qua eſt obligatꝰ? ꝑ cul pam ſi nollet eã ꝑficere ii pñti: ?Z ꝓquã to vellet a pᷣdicta pena exonerari iuſto iudicio rõnis tantũ debet dare: alit᷑ ut dicũt indulgẽtie ſibi nõ valent nõ exñte tali cã.Sed tũc indulgẽtia nõ eſſet rela xa tio uel cõmutatio pene maioꝛis i mi/ noꝛẽ:ſed magis ſolutio:q; uis eni ex ꝑte Queſtio IIII meriti xp̃i ⁊ ſcõꝝ indulgẽtia põt dici ſo lutio:qꝛ ipſe ſufficient᷑ ſoluit ꝓ oĩibꝰ:rõne tñ dati: ⁊ rõne pene q ꝑ datũ dimittit᷑: ꝓpe debet dici relaxatio uel cõmutatio maioꝛis pene in minoꝛẽ:qꝛ datũ longe eſt minꝰ q; ipſa pena ꝗᷓ debet᷑ uel delet᷑. Sed puto ꝙꝙ iuſta eſtimatio nõ debʒ at⸗ tendi ex ꝑte eiꝰ qð dat᷑ ad tolledũ penã debits ꝓ pctõ ſiue ad penã iniuncta pꝛo pctõ. Sed debzʒ eſtimari neceſſitas loci uel eccłie:qꝛ licʒ datũ ꝑ ſe nõ iudicet᷑ ſuf ficiens reſpectu tãte pene ad tollenduʒ ipſam. Ipſa tamẽ neceſſitas ẽeccłie cuʒ auctoꝛitate dantis facit ꝙ datũ ſuffici at ad penã relaxandã qo ałs nõ valeret niſi ad hoc iuuaret neceſſitas ecclie:Et iõ iuſta eſtimatio ex ꝑte facientis indul gentiã requirit᷑ ꝓ iuſta cã indulgentie qͥ nõ exiſtẽte puto q; mangetig nõ valet. „† 16 eſt do ꝙ merita 4 P * min ipſoꝛũ membꝛoꝛũ quãtũcũq; ꝑfectoꝝ: puto ꝙ non ſuffice rent ad faciendũ relaxationes tales: ſʒ merita mẽbꝛoꝝ cũ merito capitis:ſuffi ciũt ad faciedũ relaxationem cuiuſcũq; pene. Ad 2“ eſt dð lʒ ex pte dati ſp minꝰ det᷑ q;ᷓ recipiat ex ꝑte ꝑſone dã tis: ex ꝑte tñ ꝑſone ſatiſfacietis ſꝑ plus dat᷑ q; recipiat᷑:qꝛ meritũ paſſiõis xpᷣi qð papa accipit ꝓ ſe ad ſoluẽdũ ꝓ qua⸗ cũ q; pena in valoꝛe excedit nedu vnuzʒ mudu ſed infinitos. Ad zʒ“eſt do qꝙ ſi indulgẽtia fiat ſuper iſta foꝛma:Qui- cunq; ded erit de bonis ſuis ad ſabꝛicã talis eccłie remittimꝰt᷑tiã ꝑtẽ pnie imũ cte:ſi diues ita patũ dat ut pauꝑ: puto ꝙ nõ tantũ habet de indulgentia diues ſicut pauꝑ:qꝛ tũc opoꝛtʒ recurrere ad iu ſtã eſtimationẽ faciẽtis indulgẽtiã ꝗq pẽ ſanda eſt valere ſm ſacultatẽ dãtis. Sʒ ſi ſic dicat᷑quicũq; dabit vnũ denarium uel aliud termingtũ rela ramꝰtertiã ꝑte pnie iniũcte:⁊ diues illud daret ſiẽ pau per:puto ꝙ tantũ hẽeret diues ſicut pau per q;uis tñ ĩ boc eẽnt pares:in multis „ alijs inelioꝛ ↄditiõis eẽt pauꝑ q; diues ulge A. . nind tecüüte gefſol ictti ſenn.C ſatbo⸗ herop aſufi C htoet ſuetfie ppe gn oipn Clivpin ſchon naliit ttal⸗ N tcchi turf talis cloyi ſchht tithe. ſgeti⸗ ſteti iinn uerſ Pplsi ltteſt⸗ lcclete nin fien unden finn ⸗ lll potdic hoiprote tüditittit :. Acämuano tdatu longe t uddele, orödehzt⸗ tolletüpeni mniunci pro ecclisloc oiudicekiff d tolener, sccclecy datü ſfie Snorer as clle Cienris Ml ſdolsnne itanint wenan imanbont ,hoß ſuffit lstales: 9 iriſuft ciuſcich d te Nved ens ſof⸗ iti gt, t inß, ne, Aſbrich ihüteimmn vag ui⸗ ntin duts meteul lnitz tedite iennfin, tenpi ſat eein nſn⸗ ocßdie⸗ Ar 2 tIſic pcedit᷑ Ar̃ quintu ene ſola vo lunta s pape ſit cã iuſta ad facien/ qum indulgentiã:qꝛ ſola volũtas pape mediãte ſacr̃o ſuffieit ad remiſſionẽ cul pe:S ſola volũtas eiꝰ mediante officio ⁊ iuriſditiõę dandi ſufficit ad relaxãdã pe nam. ¶ S ſi ſola volũtas pape nõ ſuf ficit:hoc eſt qꝛ deficit rõnabilis cã: ſed hec nõ põt deficere:qꝛ theſaurꝰ ecclłæ eſt cã ſufficies ad ſatiſfaciẽdũ ꝓomnibus. S. quto aliꝗd datũ ẽ mag liberũ tanto ẽ magis gratũ:ſed magis ẽ gratũ ſi det᷑ ſine aliqua receptiõe:s ſola volun tas pape libera ſu fficit. ,. „„ In contrariũ aanaè⸗ do indulgentiã debet eẽ cũ iuſticia. Sic enĩ vniuerſe vie dñi ſunt iuſticia ⁊ mĩa: ſic volũtas pape debet eẽ ſic miſericoꝛſ . wm n iuſticia. Rnd CO·. nõ careat iuſticia „ dð o indulgẽtia datur mediãte vſu claum:quaꝝ vᷣtute remit/ tit᷑ culpa ⁊ ſoluit᷑ pena.de quibꝰ clauibꝰ ſcribi᷑ Matth. xvj. Tibi dabo claues regni celoꝛũ: ꝑ bas eni claues theſaurꝰ eccłie de quo lipraiant milites hi aꝑi tur filijs eccł. AUñ ſicut ad diſpeſatõeʒ talis theſauri reꝗrit᷑ in papa rectꝰ vſus clauis potetie:ne tale theſaurũ diſpen⸗/ ſetquibꝰnõ põt:ita ad diſpenſationẽ di cti theſauri requirit᷑ rectꝰvſus clauis di ſcretionis ⁊ ſcie:ne ſic careat rõne ⁊ di ſcretiõe:ut ꝓ ſola volũtate ſine rõnabili cã indulgentiã faciat:non enĩ põt papa gduerſus veritatẽ:ſʒ ꝓ veritate ut dicit apls.ij. ad Chorj.vlt Añ ꝓ ſola volun tate ſi ſubeſt ꝓba bilis rõ:uel generalis eccleſie uel ſpecialis alicuiꝰꝑſone poteſt indulgentiam facere aliter non. te S oρHnodeſit . Peamn qaꝛ mediãte ſacr̃o tantũ papa põt quãtũ vnus aliꝰ mini/ ſter eccłie. Lantũu eni poteſt quãt ã ptã/ tem deus dedit ſacr̃o Sed mediãte of/ ficio papa tantũ põt quãta ptãs data ẽ trigeſima officio:⁊ ideo ſi excedit in ptite ut thbe/ ſaurü eccłe diſpendet quibꝰ non põt:uel excedat in iuſticie equitate:ut diſpenſet quibꝰ nõ debet:nõ debet tũc dici diſpen ſatio ſed diſſipatio. Ad 2“ eſt do ꝙ in faciendo indulgentiã nũqᷓ; deficit uł deficere põt cã effectiua eo ꝙ theſaurꝰ eccłie dequo ſit indulgentia in finitꝰ eſt 7 exhauriri nõ põt:ſed cauſa finalis ter minatiua deficere põt:qꝛ ꝓ tali cã fina lirer par debet facere indulgentiã per quã eccłia releuet᷑ in aliqua neceſſitate uel ꝓmoueat᷑ in aliqua vtilitate.Ad * eſt dð ꝙ theſaurꝰeccłie libere diſpen ſatur:eo ꝙ xpᷣs ſponte⁊ libere tradebat ſe iudicanti: iniuſte ꝗ pctã nr̃a ꝑtulit in coꝛꝑe ſuo: Sed finaliter xpᷣs gratis nõ eſt moꝛtuꝰ. Vñ ſicut ipſe ꝓ neceſſitate totius eccleſie paſſus eſt: ſic ꝓ vtilitate eccleſie generalis uel ꝑſone ſpecialis in dulgentia ficnda eſf. D ſex 1 ſic pꝛocedit᷑: Af eni ꝙ in lr̃is pa⸗ palibꝰ quas deferũt queſtoꝛes iuſta cã ↄtineat᷑ faciendi indulgẽtiã qꝛ iuſta cã ẽ indulgentiã faciẽdi vbi fit mẽtio de ele/ moſynaꝝ largitiõe: ſed in talibꝰ lr̃is fit mentio de elemo ſynis faciendis:iur illð qð bhr et᷑ de pe.⁊ re.vniuerſitatẽ veſtrã monemus ⁊ exhoꝛtamur in dño atq; i remiſſionẽ nobis iiungimꝰ pctõꝝ: q̃te/ nus de bonis a deo vobis collatis pias 7 gratas elemoſynas faciatl. ¶ S. ſcri bit᷑ Matth. xiij. ꝗrecipit pꝛophetãino mine ꝓphete mercedẽ ꝓpheteaccipiet: ſz ꝗ tales q ſtoꝛes recipiut cũ lr̃is papa/ libus recipiunt noĩe pape uel epi: iuſte indulgentiam dataʒs ꝑ papam uel epᷣm recipiunt. S. iuſta cã indulgentie eſt vtilitas loci uel eccłie:ſed ꝑ talesqueſto res allegat᷑ vtilitas loci uel eccłie: iuſta ergo cã indulgentie ꝑ eas! pꝛoponitur. 1eſt quia ut dicit J n ↄotrani Gꝛegoꝛiꝰ:⁊ po nitur.xj.q.iij.pꝛiuilegiũ amittit qui con ceſſa ſibi abutit᷑ ptãte:ſed tales qſtoꝛes N Ar. ut in pluribꝰ inueniunt᷑ abuti ptãte eis cõceſſa a papa: pꝛiuilegium conceſſuʒ ritas dãtis. Ille autẽ qui poteſt vniuer ſaliter indulgẽtiã dare eſt papa ad quẽ ptinet tradere foꝛmã ⁊ modũ q̃ntũ ⁊ q̃li ter vult indulgentiã valere:ſpeciſicant autẽ ſex conditiões qᷓs debẽt bẽre qſto res p̃ᷣdicantes indulgentia. Pꝛima ẽ ut nihil pplło ꝓponereꝑmittant᷑ pꝛeter hbocqð in eoꝛũ litteris continet᷑: vnde ſi alias abuſiões predicant admittẽdi nõ ſunt. Secũdoe ut foꝛmã eis taxataʒ non excedãt:que quidẽ foꝛma expmitur extra de peni. ⁊ remiſſi.quoniam ut ait Aplus. ¶ Tertia ẽ: ut illi qui deſtinãt᷑ ad tales elemoſynas colligẽdaſſiunt mo deſti ⁊ diſcreti viri. Quarta eſt ut in tabernis ⁊ alijs locis incõgruis nõ ho- Pirentm ¶Quimnta eſt: ut inutiles et umptuoſas expẽſas nõ faciãt. Se xta eſt ut falſo modo alicuius re igiõis babitum non fernat. ¶ Omnes iſte conditiones ponunt ettra de peni.⁊ re. vnde cũ tales queſtoꝛes pᷣdictas ↄditio nes nõ ſeruent:modica uel nulla fides eis eſt abbibenda: maxime cũ oĩa pᷣuile gia ꝑſonis: locis:uel oꝛdinibus pꝛedi/ ctoꝝ queſtoꝝ quocũq; mõ per ſedẽ apo ſtolica fueriut conceſſa:reuocata ſint ꝑ clemen.extra de peni.⁊ re.⁊ pᷣdictos q/ AAL locoꝝ oꝛdinarios mandat ec AD E. puniendos. A P umm⸗ eſt dicendũ q ele- moſyna eſt cauſa iuſta faciendi indulgẽ tiam: interueniẽte tñ aucte dantis:qua cum ipſi abutunt᷑ merenrt᷑ illã amittere. Ad ⁊ ẽ do.ꝙ illi qui recipiũt ꝓphe tam in noiĩe ꝓphete:debent videre às ꝓ phetas ipſi recipiunt:⁊ papa ſpecificat foꝛmas ꝑ quag pñt cognoſci ſi mittunt᷑ ab eo uel no. Ad o ςο b. &ρ vtilitas eccleſie uel loci ẽ iuſta cauſa faciendi in- dulgentiam quã penſare nõ ſpectat niſi in nullo eis ſuſfragatur. BFndeo âccndu indulgentia valeat requiritur aucto recipere. Qneſtio — ad ſummũ pontiſicem:cuius auctoꝛita te cum tales queſtoꝛes qui ꝓ modica re dicũt ſe abſoluerea pena ⁊ a culpa ab⸗/ utant᷑:fides eis adhbibenda nõ eſt:eo ꝙ indulgetiã ipſã ⁊ danteʒ nimis vileſcãt Q¶ HQueſtio. xxxj. de recipiente indulgentia. ”UYVMVMVM Lterin 8 conſid eran/ AEEI duz eſt de re cipiente indulgentiaʒ. Circa qsquerunt᷑ qua tuoꝛ. Pꝛi⸗ mo vtrui Tan exiſtentes in peccato moꝛtali. Secũdo vtrũ indulgentiã datam ꝑ papã recipiant cruce ſignati.moꝛientes cũ firmo ꝓpoſito trãſtretandi. ¶ Ter⸗/ tio vtrum indulgentiã datã ꝑ papam re cipiẽt clerici ⁊ religioſi ſic ali. C Quar to vtrũ indulgentiã datam ꝑ papã poſ/ ſit gs recipere ꝓpr̃e ⁊ mĩ̃e ſicut ꝓ ſeipſo mI ſic ꝓcedit᷑᷑ Ai O pPꝛimu geken a iqul gentiam datam ꝑ pa pã poſſit re/ cipere exiſtens in peccato moꝛtali: quia exiſtens in moꝛtali peccato poteſt indul gentiam dare: ergo multofoꝛtius exñs in peccato moꝛtali poteſt indulgentiaʒ ¶pPꝛeterea dicit Augꝰ. ꝙ ſi gliquis in peccato moꝛtali patiat᷑ pꝛo/ pter fidem:valet ſibi ad remiſſioneʒ pe- ne:qꝛ minus punitur in inferno q; ſi fi- dem negaret: ergo eodem modo ſi aligs dat elemoſynam ad fabꝛicã eccleſie: va let ſibi ad remiſſionẽ. ¶ Pꝛeterea ſcri⸗ bitur Eccle.ix.q bomo neſcit vt amo re uel odio dignus ſit: ſ hbomo ergo neſci at vtrum babeat charnitatem: exquo in dulgentia non valet niſi babenti chari tatem: neſciet ſimiliter vtrum indulgẽ tia ſibi valeat: fruſtra ergo hbomo ſuſti⸗ net laboꝛes ⁊ expenſas broneuerenda 4 vidulgẽtia In — trarium eſt:quia idul gentia fit pꝛo elemoſynis ⁊ alis exteri oꝛibus bonis ſed de talibꝰ dicit Aplus .i. ad Cborꝗ.xiii. Si diſtribuero in ci⸗ ndulgentiã datam ꝑ pa paʒ re A. bospene galhu Kie fontbvs podcſe Cphme Gote tna ſcſoron ſetcont R.C elke wei⸗ ſtane ftarol Catiat ſecnin hihtt Neiͤn⸗ polent ijeni iihlug unn WS Inde Aulp⸗ iduig NN dusin⸗ nhetakf ſchos ſaciak⸗ ſinſt⸗ giſtbe ſae jſacf biiſte⸗ heens hſtoren lent⸗ ſeune huende R ius uctotin i pnodicntt anocteog inis ſeſ rinete conderan, uzadent ennin, Cid meoapi cato morril ntüädaten⸗ ti moꝛia andi Clo/ täoeN dali C noppi . aͤt,ti ſealtA Nerigi higpſtlr nottil,ui⸗ hpoteſtimct orisens lithisi⸗ et Zie Alipanato eniſtonnr ſinwcßſſß giali⸗ la, runfeiſci⸗ tmn oe ni Nbeni munn eiſr obondi⸗ oncgnrvt ilit Nanun zaadet⸗ . Ar. bos pauperum omnes facultates me⸗ as:charitatem autem non babuero: ni Kñdeo i a bipraaen. icendũ ꝙ quatuoꝛ ra/ tionibus pꝛobari poteſt indulgentiã nõ pꝛodeſſe illis qui ſũt in peccato moꝛtali CPꝛimoquidem erx parte foꝛme indul gentie. Oa tur enim indulgẽtia ſub iſta forma:Omnibus vere contritis ⁊ con feſſis:non exiſtente ergo vera contritio ne ⁊ confeſſione indulgentia non vale/ bit. C Secundo ex parte conditionis indulgentie. Planũ eni eſt ꝙ nulli poſt bhanc vitam fit remiſſio pene niſi deceſſe rit cum charitate: ergo ſimiliter in hac vita nulli poteſt remitti pena niñi ſit in charita te. ¶ Tertio ex parteipſius pe ne cuius relaxatio ⁊ ſatiſfactio ponunt in idulgẽtia. Sic eni pnĩa fcã ĩ moꝛtali pctõ nõ ẽ ſatiſfactio dimiſſionis pene:ł valeat hoĩ ad qdã alia bona:ſic idulgen tia exñti ĩ moꝛtali pctõ nõ valet ꝑ mo-/ dũ idulgentie:puta ꝑ modũ ſatiſfactõis uel relaxatiõis pene.cũ idulgẽtia nõ ſit aliud q; pene cõmutatio uel relaxatio. ¶WAier ꝑte culꝑe:nã cũ pena clłpe coꝛ/ rñdeat ñ põt tolli pena:niſi pus tollat᷑ culpa:exñs ĩ moꝛtali culpa ꝑ coĩcatõʒ iduigẽtie ñ põt expoliari Hen⸗ niſi ſus ₰ d P umn⸗ Eddcqnẽ lcar dãs idulgẽtiã bʒ ſe ꝑ modũu miſtri iſtru/ mẽtalr ſolũ: Jux illð apłiad Cbor.iiii. ſic nos eſtimet hõ ut miſtros xpᷣi:iõ gra ſacr̃al ⁊ gra idulgẽtie dant᷑ ꝑ malũ mi/ ſtrũ ſic ꝑ bonũ. Recipiẽs vᷣo bʒ ſe ꝑ mo-/ dũ fubiecti mãlr: ⁊ qꝛ in eodeʒ ſubiecto nõ põt eẽ gr̃a cũ moꝛtali culpa: iõ ſicut gra ſacr̃alis remittens culpã nõ datur boi ſine ↄtritioe culpe:ſic gra indulgẽtie relaxans penam non dat᷑ homiĩ ſine con tritione pꝛedicta. Ad ſecundu reſpbõ detur q; Augꝰ.non loquitur de pena re ſpectu peccati quod ẽ in bomine: ſed re ſpectu peccati quod faceret negãdo de- um niſi pꝛo fide pateret᷑:⁊ ſic in inferno trigeſimaprima II grauius puniretur. Ad ꝭ dð. ſi cut bõ pot ſcire ſe eẽ in charitate ſcien- tia coniecturali nõ certitudinali:puta ſi ẽ cõtritꝰ ⁊ ↄfeſſus de omnibꝰ pctis ſuis ſic ſcia ↄiecturali põt ſcire indulgentiã ſibi valere exquo non cognoſcit aliquid eſſe ineo remoꝛdẽs conſciam qð effectũ ingqdulgentie impediat. —27 Ar eniʒ ꝙ indulgentiã datã ꝑ papaʒ cruce ſignati moꝛientes cũ ſolo pꝛopoſito tranſfretã di nõ conſequant᷑:qꝛ efficacioꝛ ẽ baptiſ mus ad remiſſionem peccatoꝝ q indul gentia pape:ſed ꝓpoſitu baptiſmni nõ fa cit plenam remiſſionẽ ſine baptiſmi ſuſ ceptione:ergo nec pꝛopoſitũ trãſtretan di ſine tranffretatione. S. indulgen tia datur pꝛo ſubuentione terre ſancte: ſed ꝑ tale ꝓpoſitũ in nullo ſubuenit t᷑re ſancte: fruſtraret᷑ ergo eccleſia fine ſuo ſi ꝑ tale pꝛopoſitũ dica valere ad indul gentiã conſequendã. Pꝛeterea ſi ſo⸗ ſum ꝑ crucis aſſumptionẽ plena babet᷑ indulgentia ſomnin peccatoꝝ: ergo qui hoꝛa pꝛima accepit crucis ſignũ:⁊ poſt ea hoꝛa tertia peccat moꝛtaliter ſi ſtati moꝛiat᷑ nõ puniert᷑ in inferno niſi ꝓvno peccato quod videtur ſrun. 5 2 eſt quia potẽtiꝰ In Otronmn eſt bonũ q́; ma⸗ lum.ſed malũ pꝛopoſitum ſufficit ut hõ cum eo decedens ad infernuũ deſcendat ergo bonũ pꝛopoſitũ magis ſufficere dʒ ut homo cuʒ ipſo deſcendens ſtatim ad celum aſcendat. Rn c0 do ꝙ tale firmũ pꝛopo ſitũ tranſfretandi quatuoꝛ modis põt intelligi valere ad plenã indulgentiam ↄſequendã. ¶ Pꝛimo ꝙ tale pꝛopoſitũ intelligit᷑ valere de voto coꝛde ꝑ delibę- rationẽ cõcepto ⁊ firmato: ⁊ ſic nõ pot intelligi:qꝛ tuc opoꝛteret acciꝑe crucis ſignaculuũ. ¶ 21& intelligat᷑ valere per crucis aſſumptioez ex voto emiſſo:⁊ ſic 4 ſimilit nõ poteſt intelligi:quis qui poſt N Qúsãtu aſſũptionẽ crucis in craſtinũ peniteret de voto ⁊ pꝛoponeret nõ iplere:nibilo⸗/ minus bẽret plenã indulgentiã peccato rũ pᷣcedentiu. òʒ ut intelligat᷑ valere per itineris pꝛoſecutiõem iã itinere in- choato: ⁊ nec ſic intelligi põt:qꝛ tũc qũ rediret depoꝛtu hẽret remiſſionẽ oĩum pctõꝝ. ¶ Quarto qꝙ intelligat᷑ ſolu de voto per cõpletiõem itineris ↄfirmato ⁊ nec ſi aenienrt᷑ intelligit:qꝛ ᷣm Apłm ii.ad Chor̃.viii. Sivoluntas pꝛompta eſt m illudqð hʒ ⁊ qĩd põt acceptsa eſt: nõ aut n Au q nõ hʒ: ⁊ m illud qð non põt. ¶ Huto Seſſe dicendũ cum plena cã pꝛoducat plenũ effectũ: exq̊ fir mũ pꝛopoſitũ:⁊ votũ ẽ cã remiſſiois pe ne: huiꝰplena remiſſio requirit plenu ꝓ poſituʒ:⁊ plenũ votũ:vnde credo ꝙ nõ ſufficiat ad hñdam plenã remiſſionẽ vo tũ coꝛde conceptũ:ſeu exterioꝛi ſigno e/ miſſum: nel ꝑ ꝑtem itineris inchoatuʒ: ſed requirit᷑ ꝙ ſit vere ⁊ interpᷣtatiue im pletũ:⁊ intelligo votũ impleri interpᷣta tiue.qñ hoc fecit quod poterat ⁊ debe-/ bat de voto ĩplendo: ⁊ iuſta impotẽtia totalit᷑ impediuit effectũ:pᷣcipue impo/ tentia moꝛtis. Puto ergo ꝙ ſi aligs aſ- ſumpta cruce cũ pꝛopoſito firma tranſ fretandi faciẽdo totũ quod in ſe ẽ de im plẽdo pꝛopoſitũ:ſi ſit ↄtritus ⁊ ↄfeſſus de oibus pctis moꝛtalib pᷣcedentibꝰ: et moꝛit᷑ nullo ſuꝑaddito poſt crucis aſſũ/ ptionẽ moꝛtali pctõplenã indulgentiã oĩum pctõꝝ ↄſequit᷑. Cõpleuit eni votũ iuris intpꝛetatione:lʒ nonoꝑis execu- tione eo ipſo ꝙ fecit qð potuit ⁊ debuit: nec tenet᷑ ad plus faciendu:⁊ pꝛecipue ſi talis, fuit intentio ſulgeurie danteg⸗ ergo eſt dicendu Ad P numn q nõ eſt ſile de 12 ptiſmo ⁊ indulgentia:qꝛ ibi ſolu opus oꝑatum vvᷣtutem remiſſionis hʒ. hic pᷣo nõ:ĩmo opus operãs.in baptiſmo enim indulgentis heẽtur ꝑ modũ ſacrameti:ſʒ indulgentiã dat᷑ remiſſio ꝑ modũ me Liti ogantis.vnde i indulgentia reputat᷑ eſtio III voluntas pꝛo facto:etquo pꝛompta ẽ ſʒ illud qð poteſt:æ qð babet. C Ad 2 dicendũ ꝙ nõ ꝑ ſoiã crucis aſſüptionem hbẽtur indulgentia:niſi hoc faciat qð in ſe eſt de adimpletiõe voti:ſed faciẽdo to tũ quod in ſe ẽ bẽtur indulgentia:lʒ non ſubueniat᷑ terre ſcẽ. Pꝛincipalis eni in- tẽtio pape ẽ ſalꝰ filioꝝ eccleſie: ⁊ ad bũc oꝛdinat finẽ:qui ẽ ſubuẽtio terre ſce:ad cuius ſubuentionẽ ſufficit ꝙ faciat q;tũ in ſe eſtut indulgentiam conſequatur. ¶Ad 3 *e dicendũ ꝙ talis utputo nõ conſequit᷑ indulgentia: qñ nõ fecit totũ qð in ſe erat:eo ipſo ꝙ ante boꝛã q̃ indul gentia valere debebat poſuit obſtacłm indulgentie ꝑ pᷣctionẽ moꝛtalis cule. ſic pꝛocedi O tertium tur: Videt᷑ eni ꝙ indulgentiã datã ꝑ papaʒ clerici ⁊ religioſi non cõſequant᷑:qꝛ indul gentia nõ valet niñ indigetibus:ſʒ cleri ci⁊ religioſi pꝛopt᷑ votũ caſtitatis emiſ ſum ⁊ pꝛopt᷑ ſtatum ꝑfectiõis in quo ſũt bñt abundantiã meritoꝝ:nõ ergo indi- gent indulgentia pꝛopt abundantiã me ritoꝝ alioꝝ. ¶D. illud non dʒ applica ri religioſis:quod facit ad diſtractioneʒ regularis obſeruãtie qua ipſi voto ſunt aſtricti:ſed diſcurſus potiſſime ſacit ad diſſolutionẽ regularis obſeruãtie. Uñ ex hac de cã oĩs diſcurſus probibet᷑ mo nachis ⁊ religioſis:s indulgentia q ſine diſcurſu acquiri non põt:religioſs ap⸗ plicari non dʒ. C Pꝛeterea indulgẽtis qũq; dat᷑ pꝛo bellantibꝰõ rebelles ⁊ ini micos ecclie:ſj bellare in terdicit᷑ cleric ⁊ religioſis:ergo indulgentia eis appli⸗ ecari non debet. In rart Uen: aꝛ actus acti/ uoꝝ ſunt in patiente pᷣdiſpoſito:ſed reli- gioſi magis ſunt diſpoſiti qᷓ; alii exñtes in ſcło:S eis maxie applicanda eſt. ſi EO dicendũ q ut indulgen- tia valeat alicui ex par te dantis requirit᷑ auctoꝛitas ⁊ cã pꝛo qua fit ⁊ iuſticie equitas:ex ꝑte vᷣo reci- NA. hiefe lenoni riqu ſhoſer (uutſt reſgon gitei ſhcͤſe ſt in⸗ Cnile Pen ntug ftope lattie lanp C2 ſoop tenal Gulhe haci ent⸗ erent Winn Nec⸗ lit.x. pein n eis peere apuon ä popi Prns gpultot ineui⸗ Ukcän lporfi n gen⸗ ll Nonptaeh Cd: aſihronen cfaingdin ſenſidor⸗ ptiachhon apels nitn⸗ liie 1as i oteneſeel ſpcirtqhi onſcguatut, is urpntoni no fectton borii intn ſutobſtnln nalisahe Ulitnen tur G ntioynß nigeinn usſan ttatisen in uoůtt moin⸗ lantüäne deNdien ſractione ſiwo i ine ſuckel be mnuqſn goſts )/ indnigene cbellesh ricit⸗ n iu cobl⸗ rinondce⸗ euste wtnſeht aicin dnenn alln giuſſn 11910 1, t in 4 pient requirit᷑ ꝙ hẽat fidẽ in intellectu qꝛ nõ niſi bomi xpᷣiano indulgentia pot dari:qui firmit᷑ credat papã poſſe dare ⁊ ſe poſſe reciꝑe.⁊ beat charitatẽ in affe- ctu:ut ſit vere ↄtritus ⁊ cofeſſus. Cu S religioſi iſta duo bant dumodo ipſi im pleat cãm ꝓ qua facta ẽ indulgẽtia: ple niꝰ cõſequũt᷑ ipſa indulgẽtia qᷓ; aliq alij. AG primũeso eſt do. ꝙ qn⸗ ,5 tucunq; religioſi ſint in ſtatu ꝑfectionis ꝓpter tria vota emiſſa:ſine peccatis tñ tranſire nõ pñt: ꝓpterquoꝝ remiſſionẽ indiget recipere indulgentiã: ⁊ ſi nõ de abundantia me/ ritoꝝ alioꝝ mẽbꝛoꝝ eccłlie:ſalte de abun dantia meriti capitis chꝛiſti: qui ꝓ oibꝰ tam ꝓ ꝑfectis qᷓ; imꝑfectis paſſus eſt. ¶ Ad ⁊a m eſt do.qꝙ nõ eſt dubiũ religio ſos plus mereri merito cẽntiali ad acꝗ-/ rendũ vitã eternã ſolitarie ſtando:⁊ re- gulares obſeruãtias tenedo q; diſcurrẽ do acquirẽdo indulgetias:ſ̊ merito ac- cidentali acquiredo dimiſionẽ pene pl⸗ merent accipiẽdo indulgẽtias:dant᷑ tñ aliq indulgetie qñq; ſic de ꝓpinq ad q̃̊s acced ere pñt ſine magna diſtractiõe ob Fustie reglar. ¶ Ad qꝭẽ do. ꝙ ſicut po nit.xxiij.q.viij.q;uis clerici et religioſi ꝓpꝛia manuarma acciꝑe nõ debeat:licʒ in eis alios hoꝛtari ad accipiẽdũ arma ꝓpter opᷣſſoꝝ defenſiont᷑:⁊ dei inimicoꝝ expugnationẽ:vñ ipſi ↄſequũt᷑ indulgen 9 ſic pꝛocedit᷑ BQBilget᷑ eni æꝙ indulgẽtia datazʒ ꝑ papa recipiat aliquis ꝓpatre ⁊ matre: qꝛ vnus põt alteri ipetrare pᷣma gratiã gmulto foꝛtius ꝑõt ei ipetrare peccato rũ indulgentiã. C S.quicunq; imple/ uit cãm indulgen tie cõſequit᷑ indulgẽtiã ſed põt filius pꝛo pr̃e ⁊ mĩe implere cãʒ indulgentie: ergo pꝛo eis ↄſequit᷑ indul — gentia. ¶. Pꝛeterea in foꝛma ↄcilij ge neralis dat᷑ indulgentia accipientibus cruce pꝛo ſe ⁊ pꝛo patre ⁊ ir̃e moꝛtuis pot g indulgẽtiã ꝓpr̃e ⁊ mr̃e hõ reciꝑe. trigeſimaſecũda IIII ℳͤm Atrariſ =qꝛille cui tbe In C0 trann Huͤrn⸗ eccleſie diſpenſat᷑ nõ põt ipſũ diſpenſare:ſʒ cuili bet fideli diſpenſat᷑ theſaurus eccleſie ꝑ coĩcationẽ indulgentie: non eſt in po⸗ teſtate eius alteri di ſpenſare⸗ oü iam * .QAρdò. &O ad recipienduù idu Rnd 60 gentia eip duo requi runt᷑. Pꝛimo applicatio illius ꝗ ha/ bet iuriſditionẽ diſpenſandi theſauruʒ ecclie:iõ ſi ipſe ſic applicat:ut noĩe pris ⁊ matris quis poſſit reciꝑe indulgentia eundo vltra mare:uel ad ſanctũ iacobu: puto ꝙ talis applicatio valet:exquo in teruenit auctas applicantis. Scðdo requirit᷑ impletio cauſe pꝛo q̃ facta ẽ in- qulgentia ſimul cũ aucte applicãtis.Si iſta duo iterueniãt puto ꝙ bõ pꝛo pa tre ⁊ matre moꝛtuis uel viuis pot reci- pere indulgentiã ſᷣm ꝙ i foꝛma dãtis in A G pꝛimũ dulgentiã expmit᷑ . Eergo eſt dicendũ q; nõ eſt ſile:qꝛ gr̃aʒ põt hõ alteri impetra re ꝑ ſuffragia ⁊ per alia oꝑa meritoꝛia:q põt coĩcare alteri ꝑ radicẽ charitatis:ſj indulgentia nõ coĩcatur alicui per cha- ritatẽ:ſed magis per iuriſditiõis ptãtẽ Ad ⁊ꝛ“e do.qꝙ non ſufficit impletio cauſe indulgẽtie:niſi adſit auctas appli cantis.nã impletio cauſe ẽ cã indulgen/ tie fmalis ⁊ minatiua. auctoꝛitas vᷣo applicantis eſt cã indulgentie agens et effectiua:finis aut nõ acquirit ſine agen te:⁊ iõ illa nõ valet ſine iſia. ¶C Ad ter/ tin pʒ ſolutio:qꝛ dumodo in foꝛma ĩdul gentie expꝛimatur ꝙ valeat pꝛo patre 7 matre implendo cauſam indulgentie: ita valet ſicut expꝛimitur. J ¶ QAueſtio.xxxij.de effectu indulgetie. Eind 2 cõſiderandum e EeitO de effectu indul gentie: Circa qð querũt᷑ q̃tu oꝛ. ¶ Pꝛimo vtꝝpapa poſſit faccre ꝙ duoꝝ exiſtentiũ in purgatoꝛio in equali pena:vnꝰ citius liberet᷑ q; aliꝰ. ¶ 2 vtruᷣ papsa poſſit ſacere ꝙ bona fa 00 Ar. cta ab exiſtente in pctõ moꝛtali ſint me ritoꝛia illis ꝗ ſunt in purgatoꝛio. C 3. vtrum papa ꝑ cõmunicationè indulgẽ/ tie poſſit totũù locũ purgatoꝛij expoliare CAvtꝝ papa per coĩicationẽ indulge tie contritos ⁊ confeſſos: ſic a tota pe-/ na ⁊ a culpa poſſit abſoluere ut no traſ- eant perignem purgatoee. Dpemi d*ieen — & tur: Videt᷑ eni wꝓ papa nõ poſſit facere ꝙ duoꝝ exñtium in eqſi pena in purgatoꝛio vn⸗ citius liberet᷑ q́; alius:quia qui ſunt eq̃/⸗ liter capaces ad recipienda ſuffragia 2 bona eccleſie:eq̃liter liberant᷑ a pena:ſʒ tales qui ſunt in equali pena in purgato rio equalit᷑ ſunt copaces:ergo vnus nõ poteſt citiꝰ liberari q; alius ꝑ coĩcatio- nem indulgentie ⁊ ſuffragioꝝ eccleſie. ¶Pꝛeterea iudiciũ nõ è hois pꝰ moꝛ/ tem : ſed dei qui m veritate iudicat: ut ſcribitur ad Ro.ii.Sed cõtra mentẽ iu ſti iudicis dʒ eſſe ut duoꝝ qui ſunt in eꝗ/ li pena vnus retardet᷑ a gloꝛia: ⁊ alius ad mittat᷑ergo nõ põt fieri potentia pa pe que inferioꝛ eſt ut vnus citius libere tur q; alius. C Pꝛeterea indulgentie ⁊ ſuffragia valent hoĩ ex virtute paſſiõis xpi qui eq̃lit paſſus ẽ ꝓ illis ꝗ ſunt in e/ qli charitate. Cũ & illi ꝗ ſut i eqli pena i purgatoꝛio ſupponãt᷑ oceſſiſſe cum eqᷓ licharitate ñ pᷣt vnꝰcitiꝰ lib erari q; aliꝰ —. A Ae. eſt:qꝛ tuc fruſtra In otrariy fierent in eccle ſia ſuffragia plura pꝛo vno q; ꝓ alio exq̊ equaliter valerent ꝓomnibus. . Kñnd COdð. ꝙ iſta queſtio ſunda *ꝰ Lae tur ſupꝛa vitate ſuffra- gioꝝ ⁊ indulgentiaꝝ:vtrũ pᷣdicta fcãa ꝓ aliquo valeant ſolu illi ꝓquo fiũt ad li1/ berationẽ pene:ułvaleãt etia illis alijs Ad qs aliꝗ dixerüt ꝙ nõ magis valet illi ꝓ quo fiunt q́; alijs: imo foꝛte mag alijs ſi ſut melius diſpoſiti ad recipiedũ ſuffragioꝝ ac indulgentiaru vᷣtutcz. Et ponũt exemplu: Si eni acceudar᷑ cere⸗ OQMT— neſtio 441 in domo ꝓaliquo diuite: illuminat oẽs exñtes in domo:⁊ foꝛte alios magis il/ luminat q́; diuitẽ ꝓquo accẽſus ẽ: ſi ba bent limpidioꝛe viſum. ¶ Scom ergo banc opinionẽ dicendu eſt ꝙ duoꝝ qui ꝓpter cquales culpss retinent᷑ in pur/ Satoꝛio i equali pena nõ citius liberat᷑ vnus q; alius: exquo indulgentie ⁊ ſuf- fragia equalit᷑ pꝛoſunt illis qui ſunt eq/ liter diſpoſti. Sʒ magiſter iq̃rto ſen tentiarũ. xlv. di. expꝛeſſe dicit ꝙ illi pꝛo quibus fiunt plura ſuffragia ⁊ plures in dulgentie acquirunt᷑ citius a peniſ pur/ gatoꝛij liberant. ¶.Cofirmat boc ſimi liter cõſuetudo eccleſie que per cõmuni cationẽ indulgentiarũ ⁊ ſuffragioꝝpo/ nit illos a toto uel a parte pene liberari ꝓquibus fiunt:⁊ quibꝰ? ſpecialit᷑ appli- cantur:⁊ nonalios. ¶ Puto ergo ee di cenduũ ꝙ ſiue ſuffragia que ſpecialit᷑ ap plicant᷑ alicui per cbaritatis cõmunica tionẽ: ſiue indulgentie que applicant ꝑ poteſtat iuriſditionẽ: dupliciter poſſuũt valere alicui. ¶Q Ano modo ꝓpter vni/ tatem charitatis ⁊ dilectionis: ⁊ quia iſto modo omnes ꝗ ſũt in charitate ſũt quaſi vnũ coꝛpus:⁊ per cõſequẽs bonuũ vnius redũdat in omnes ſicut manꝰ⸗ de/ ſeruit toti coꝛpoꝛi purgãdo oculũ:⁊ ſimi lit᷑ cuilibet coꝛpoꝛis mẽbꝛo: iſto modo quodcũq; bonũů factum ab aliquo valet cuilibet in charitate exiſtẽti: Juxta il⸗ lud pſal: Particeps ſum ego omniu ti⸗ mentiũ te ⁊ cuſtodientiũ mandata tua ¶ Alio modo poſſũt pᷣdicta valere ali cui ꝓpter intentionẽ debite ſolutiõis et ſatiſtaction is:quia ſi talia ſpecialit᷑ fiũt pꝛo aliquo ⁊ illi ſpeciali applicant᷑ ad ſatiſfactionẽ debitum ad quod ipſe te- netur:ſiceſt ſolutũ ⁊ ſatiſfactũ:ac ſi ꝑſo naliter ſoluiſſet uel ſatiſteciſſet. ¶ Di⸗- cendũ eſt ergo ut puto ꝙ ſiue ſuffragia pꝛo aliquo fiant ſpecialit᷑:ſiue indulgen tie ꝓ aliquo ſpecialit᷑ acquirant᷑ omm- bus pꝛoſunt qui ſunt in purgatoꝛio: ex/ quo deceſſerunt in charitate q;tum a d Ar. chartt Culet füit ſoli tlis Macn toneſif ſere purge tt . keobe ofe⸗ ſpurg Ubere⸗ ſpfi⸗ hüſcbi ſott ftori⸗ eihe geton llrirea ſenome gacrd W otfu Cato merit be ſtentil tis oꝛi hetyr fſtorigi N⸗ uts 9 etniübe ſignidn lutdeca cttete ſckecin 4 ſinn ane utminat di os nagsi⸗ ciſise ib Soinctgo 1doorc nent inhut, itius ibert gentie tit⸗ Squiſunte⸗ iſteriäſtoſe ictcy ilie iaplnsl apenil⸗ mat boc ſin nepercönnt ufragor,, epcneſenn ecititthhl⸗ Ntoch Pechliig scin d oliant mali ptervm, ord dorigneſit ſcpis bo nna, charitat cõicationt. Oẽs eniʒ ꝗ ſciũt gaudẽt de bonis ꝗ fiunt in eccłia: Sed tũ ad debiti ſolutiõeʒ ⁊ ſatiſfactionẽ ſolũ illis pꝛoſunt pꝛo ꝗbꝰſpa lłr fiũt:⁊ ꝓ ꝗbꝰ acquirũt᷑. AUnde papa ꝑ cõmunica⸗ tionẽ ſuffragioꝝ ⁊ indulgentiarũ poteſt facere ꝙ duoꝝ exiſtentiũ in equali pena in purgatoꝛio vnus citius liberetur q; aliꝰ: Et ꝑ b pʒ ſoło ad rõnes ĩ oppoſitũᷣ D ſecundu bedt Aet enim ꝙ papa non poſſit face⸗ re ꝙ bona facta ab exiſtentibus in pec/ cato moꝛtali ſint meritoꝛia illis qui ſũt in purgatoꝛio: quia nullũ agens poteſt babere actionẽ ad illa que ſue actiõi nõ ſubijciũt᷑: ſed illi qui ſunt in purgatoꝛio nõ ſubijciunt᷑ iuriſditioni pape:ergo nõ poteſt facere ut bona ecclie ſint eis me ritoꝛia. ¶ Pꝛeterea papa nõ põt liga- re illos qui ſunt in purgatoꝛio noua li/ gatione per ſubtractionẽ bonoꝝque fi/ unt in eccleſia:ergo nõ põt eos abſolue/ re noua abſolutiõe ꝑ cõmunicationẽ pᷣ⸗ dictoꝝ bonoꝛum. ¶ ¶ Pꝛeterea qui non poteſt facere opus meritoꝛiũ pꝛo ſe non põt facere pꝛo alio:ſed ille qui eſt in pec cato moꝛtali non põt facere pꝛo ſe opꝰ meritoꝛiu:ergo non põt facere ꝓ alio. ¶Pꝛeterea ſcribit᷑ Ia.i.in perſona ex iſtentiũ in moꝛtali cum multiplicaueri- tis oꝛationes veſtras nõ exaudia: ergo videtur ꝙ bona facta ab eis nõ ſint me ritoꝛia illis qui ſunt in purgatoꝛio. In It grium pa eſt eon/ munis diſpenſatoꝛ theſauri eccleſie: et omniũ bonoꝛũ que fiunt in eccleſia: ſed illi qui ſunt in purgatoꝛio aliquo modo ſunt de coꝛpoꝛe ecclie cũ cõmunicẽt in charitate nobiſcũ:ergo poteſt eis bona ecclie cõmunicare a ꝗbuſcũq; fiant. Rn Ec dicendũ ꝙ queſtio vide tur dubia ꝓranto:quia ſi bona facta ab eriſtentibus in moꝛtali peccato poſſũt applicari illis qui ſunt trigeſimaſecũda in purgatoꝛio per modũ meriti: uel boc eſſet ex parte facientis:vel ex parte pa pe applicantis:uel ex parte illius cui ap plicatur: NHon pᷣmo modo ex parte faci entis:quia ſupponit᷑eſſe in peccato moꝛ tali. Bona aut que fit in peccato moꝛ taliimeritoria nõ poſſunt eſſe. Et ſi di catur ꝙ ſunt meritoꝛia alicuius boni tẽ poꝛalis:qina ponit᷑ cõmunit᷑ ꝙ valeant ad acquiſitionè gratie diſpoſitiue: ⁊ ad augmentũ bonoꝛũ tempoꝛaliũ:hoc non eſt ꝙ ſint meritoꝛia ex parte facientis: quia exiſtẽs in peccato moꝛtali nõeſt di gnus pane quo veſcit᷑ hm Aug!. vnde q;tũ ex ſe nec de cõgruo: nec deodigno. per bona que facit exiſtens in moꝛtali meret᷑ aliquod bonũ tẽpoꝛale uł eternũ Sʒ verum eſt ꝙ decet deũ bona quecũ⸗ q; remun erare. Unde dicit Anſelmus monologion.c.x. Cuʒ vᷣo dñe parc ma⸗ lis ⁊ peccatoꝛibꝰiuſtũ ẽ non quia eoꝛum meritis.ſedquia tue bonitati condecẽs eſt: poſſunt ergo bona facta ab exiſtenti bus in moꝛtali eſſe meritoꝛia alicuiꝰ bo ni tempoꝛalis:nõ ꝓpter facientẽ:ſed p- pter deuz remunerantẽ. Dato tamẽ q; ex parte facientis eſſent meritoꝛia ali/ cuius boni tempoꝛalis:non tamẽut vi⸗ detur poſſunt eſſe meritoꝛia illis ꝗq ſunt in purgatoꝛio: quia illi non cõmunicãt nobiſcum aliqua naturaliter ciuili com municatione:ratiõe cuius bona facta a peccatoꝛibꝰ poſſũt pꝛodeſſe illis qui cuʒ eis cõmunicãt tali ciuili cõmunica tiõe dumogo ſint de genere bonoꝝ: uel ad al leuiationẽ pene uel abſolutionẽ culpe. Mõ eni coĩcant illi nobiſcũ niñ in chari tate:⁊ iõ bona q ab exñti in moꝛtali fiũt nõ vider᷑ ꝙ ſint eis meritoꝛia cũ careãt charitate. & Ex pꝑte vᷣo pape applicãt ſre alientto ẽ dubia:qꝛ papa aliqꝗᷓ appli/ cat fid elibus ꝑ ptãtis iuriſditideð: ſicut indulgẽtiã ꝗᷓ bʒ efficaciꝗ ex theſauro re cõdito in eccłia ex paſſiõe xpᷣi? martyꝝ cuius eſt vłis diſpenſatoꝛ ꝑ iuriſditiõeʒ vniuerſalẽ quam hahet. Aliqua vᷣo cõ/ 0 2 municat ꝑ cbaritatis coĩcationẽ:ſẽẽ oꝛa tiões: elemoſynas: ⁊ alia ſuffragia fide liu. Mũc aut ita eſt ꝙ non videt᷑ ꝙ illis ui ſunt in purgatoꝛio poſſit coĩcarein/ ulgentias:cũ ſuꝑ illis nõ hẽat iuriſdi- tionis ptatem:eo ꝙ nõ viuũt ſuꝑ tetrã: MNec videt᷑ ꝙ poſſit coĩcar̃ alia ſuffragia fideliũ dũmodo nõ fiant in charitate:qꝛ exquo nõ eſt ibi radix coiĩcandi nõ põt eẽ meritoꝛia ipſa coĩcatio pᷣdictoꝝ bonoꝝ ¶Eodẽ mò ut videt᷑ nõ pñt eẽ merito ria talia bona ex parte illiꝰ cui applica tur:qꝛ illequi ẽ in purgatoꝛio ẽ in termi no:nec eſt in ſtatu merendi. Dicit enim Apſłs oẽs aſtabimꝰ añ tribunal xpᷣi: ut referat vnuſquiſq; ꝓut geſſit in coꝛ/ poꝛe:ſiue bonũ:ſiue malũ. Ille aut quiẽ in purgatoꝛio nõ põt aliquid oꝑari i coꝛ poꝛe:qꝛ ipſe cqret: ergo ñ põt mereri ul demereri. ¶ Puto ergo ꝙ er dict bti Augi.põt pie ⁊ rõnalit᷑ dici q bona q fi unt in eccleſia pñt eẽ meritoꝛia illis qui ſunt in purgatoꝛio:ułꝑ modũ ſuffragio ru:uel ꝑ modü indulgentiarũ ad relaxa tionẽ pene:uel ad totalem deliberatiõe ntcnc fiant ab exñ tibꝰ imn pctõ moꝛ tali. ¶ duplex ẽ meritũ:eſſentiale ⁊ cõditiona/ le. Meritũ aut eẽntiale eſt illud ̊ quis meret᷑ pᷣmiũ cẽntiale:ut viſionẽ diuina ſua pꝛopa oꝑatiõe ꝓcedete ex charitate ¶Deritu vo ↄꝓditionale ẽ illð quo ꝗs meret᷑ pene dimiſſionẽ:ułliberatiõeʒ ſi alius faciat ꝓ eo poſt moꝛtẽ illa ꝗ oꝛdi nata ſut ad pene dimiſſionẽ puta q pꝛo eo ⁊ noĩe eiꝰ? recipiat indulgetias:⁊ pꝛo eo ⁊ noie eius faciat elemoſynas:⁊ alia bona que fiunt in eccleſia:q̃ᷓ oꝛdiata ſũt ad pene liberatiõeʒ uel dimiſſionẽ. IJllð aũt meritũ cõditionale vocat᷑:qꝛ nõ me retquis talia merita ſua pꝛopa oꝑatõe ſed cu merebat᷑ merito abſoluto:⁊ meri to eſſetiali vitã eternã: ⁊ pᷣmiũ eſſentia leꝑ ſua ꝓpꝛiã oꝑationẽ tunc meruit: ut quecũ q; bona fierent in eccleſia ꝑ deuo tos ⁊ amicos ſuos pꝰ moꝛteʒ ſuã noie iſtinguendũ ẽ tñ de merito:qꝛ ſuo ſibi eſſent meritoꝛia ad pene dimil⸗ ſiont:⁊ velocioꝛẽ liberationem.Et iſta videt᷑ expᷣſſa ſentẽtia beati Aug.in En che.lʒ maglclare loquat᷑ ð bac qõne ad Simplicianũ in libꝛo de octo qõnibus: vbi ſic ait: Si dicant᷑ bõafacta ꝑ viuos ꝓdeſſe defunctis⸗:quomodo huic opinio ni non ſit ↄtrariũ quod ait Aplus:Oẽs aſtabimꝰ añ tribunal chꝛiſti. ut referat vnuſquiſq; ꝓut geſſit in coꝛpoꝛe ſiue bo nu ſiue malũ. Ammonet ergo boc apo ſtolica ſententis añ moꝛtẽ fieri ꝙ poſſit pꝛodeſſe pꝰ moꝛtẽ:nõ tũc qñ iam recipi endũ eſt pꝛout vnuſquiſq; geſſit añ moꝛ tem. Et tunc ſubdit᷑: Aeru bec queſtio ita ſoluitur:cõmuni quoddã vite genere acquirit dum in hoc coꝛpoꝛe viuitur: ut aligd adiuuent iſta defuctos:ac per hoc Fm ea que ᷣm coꝛpꝰ geſſerint eis que pꝰ moꝛtem religioſe pꝛo illis facta fuerint adiuuant᷑. NHam meritũ ꝑ quod illa pꝛo ſunt ſi nullis cooperatũ eſt in hac vita: fruſtra poſt hanc vitã querit᷑: ⁊ tũc con cludit. Mon eſt igit᷑negandũ defuncto rum animas pietate ſuoꝝ viuent iũ rele uari:cum pꝛo illis ſacriſiceium mediato ris offert᷑:⁊ alia bona fiut: Sed bec eis pꝛoſunt ꝗ cũ viuerent hec vt ſibi poſtea poſſent pꝛodeſſe meruerunt. ¶ Puto er go timendũ eſſe de queſtione ꝙ vᷣm intẽ tionem bti Augi. bona facta ab exiſten tibus in peccato moꝛtali meritoꝛia ſint exiſtentibus in purgatoꝛio ad pene di⸗ miſſiones: uel velotioꝛe liberatiõem: nõ pꝛopter meritum facientiũ:quia illi me reri non poſſunt: cum ſupponant eſſe in peccato moꝛtali:ſed pꝛopt᷑ illos qui ſũt in purgatoꝛio:qui iam meruerut per ea que iam geſſerunt in coꝛpoꝛe dũ adbuc viuerent: ut ſi qua bona pꝛo eis fierent valerent eis poſt moꝛtem. Ande Augꝰ non dicit ꝙ pꝛopter boc eis valeat quia facta ſunt ex charitate:uel quia merue/ runt illi qui faciunt: ſed dicit ꝙ eis pꝛo ſunt:qui dum viuerent ſibi meruerũt ut poſtea poſſent pꝛodeſſe poſt moꝛtem. . ſoſbi ti iil glia il nntpe uine ſer loogt fsge ſeis: her Cpe⸗ t Eper genti holi⸗ Nſoli ggdie hoiesg putgate N ſhdole holis liepa ctoꝛit ha ſit labſe Gtoꝛi icſe aſcher ſon . lurgato ſonoch ttnotte Polonit npeper. Cſpo nnn kere NW ee nen, Erigt Zug in baccine ctoqonbus Get gyvos obucopini Aylus Oes ſtü uttecne hoeſtehe rhobo 4 fieric ot gniankain Scſſitan n becquete livitegnen e vuinr wos e N nnrtcogeß facta fon gutlupr inboc viu fr tic efineto Gentüürce n edadd Seüdete 2Wim 5 eſt diceduͦ illi Ad Peimu gſunt in purgato rio ſub ij ciũtur pape q;tum ad meritum cõditiõale:lʒ no q;3tum ad meritũ eſſen- tiale. Ad ⁊“eſt dicendũ ꝙꝙ nõ eſt ſile: quia illi qui ſunt in purgatoꝛio merue/ runt per illa que geſſerũt in coꝛpoꝛe ab/ ſolui noua abſolutiõe:non tñ meruerut ligari noua ligatiõe. C Ad 3ꝭpatzʒ ſo lutio.quia talia bona nõ ſunt meritoꝛia illis qui ſunt in purgatoꝛio ex parte faci entis:dumodo ſit in moꝛtali culpa:ſed ex parte eoꝝ ꝓpter illa que geſſerunt in coꝛpoꝛe:ꝑ que meruerũt ut ſibi valeret poſt moꝛtẽ:ſi fieret pꝛo eis aliqua bona et per hoc patʒ ſolutio ad quartůü. Dtertium becgit. ☛ E b vidget enim ꝙ papa per cõmunicationẽ idul- gentie nõ poſſit totũ locũ purgatoꝛij ex poliare:quia nulla potentia inferioꝛ põt abſoluere ab eo quod ſuperioꝛ obligauit quacũq; indulgẽtia:ſed deus abſoluẽdo boies a culpa:eterna pena ligat eos in purgatoꝛio:papa ergo qui eſt iferioꝛ ab ſoluere non poterit per cõmunicationẽ indulgẽtie:⁊ ꝑer conſeques nec locũ ex/ poliare. D.ut comunicatio indulgẽ tie valeat reꝗrunt᷑ tria: puta dantis au ctoꝛitas: recipietis charitas:⁊ cauſa ꝓ qua fit iuſticie equitas:vel eccleſie vtili tas:ſed ſi papa expoliaret totũ locũ pur gatoꝛij per cõmunicationèe indulgentie nõ eſſet in tali indulgẽtia eꝗtas iuſticie et ſic pertalem cõmunicatione purgato riü non expoliaret᷑. C S.papa non põt purgatoꝛiũ expoliare niſi in virtute paſ ſionis chꝛiſti:ied chꝛiſtus in ſua paſſiõe et moꝛte qñ deſcendit ad inferos nõ ex poliauit purgatoꝛiũ:ergo multo minus papa per cõmunicationẽ idulgetie põt ipſu exſpoliare. S.ſi papa põt expo- liare purgatoꝛiũ:ponamꝰ ꝙ talis poten tia reducat᷑ ad actũ:quia fruſtra eſt po-/ tentia que non reducitur ad actũ:⁊ ſi re duceret᷑ ad actum:tolleret᷑ oꝛdo diuine trigeſimaſecũda III iuſticie:qᷓ ſtatuit purgatoꝛiũ eſſe uſq; ad Ane 1diẽ iudici In contrari iudne ius eſt abſoluere per oꝛationẽ ab aliqua pena ifinita:qᷓ; per cõmunicationẽ idul gentie abſoluere a pena finita. Sed po nitur ꝙ beatꝰ Gꝛegꝰ. papa per ſuã oꝛa tionem abſoluit Craianu a pena iterni que eſt ifinita:ergo multo foꝛtius papa per cõmunicationẽ indulgentie pot ab ſoluere oẽs qui ſũt in purgatoꝛio a pena illa que eſt finita. C D.omne in finituʒ poteſt exbaurire omne finitũ ſibi ſubie/ ctũ:ſed papa eſt diſpenſatoꝛ meriti chꝛi ſti:quod eit infinitu:ergo põt exbaurire omnẽ penã purgatoꝛij que eſt finita. Küd 60 dicenquy ꝙ queſtio iſta * vnũ pᷣſupponit.ſ.purga/ toꝛiuʒ eſſe:⁊ aliud querit.ſ.an papa per cõmunicationẽ indulgẽtie poſſic purga toꝛium expoliare.Ronabiliter autẽ pꝛe ſupponii eſſe purgatoꝛiu:quia illud con firimnat auctoꝛitas Apoſtoli.⁊ rõ Augj. et conſuetudo eccleſe.Ham Apoſtolus p ad Cboꝛin.iij.expꝛeſſe dicit q vmiuſ⸗ cuiuſq; opus quale ſit ign is pꝛobabit: quia ſi cuius opus ꝑmanſerit ita ꝙ nõ ſit in eo aliquid cremabile:qd ſupꝛa edi/ ficauit mercedem accipiet. Si vo opus arſerit:detrimentũ pa tiet᷑ipſe tñ ſaluꝰ erit quaſi per ignem. ¶ Ratio vo Augj. in libꝛo de igne purgatoꝛio eſt tal. Scri bitur enim Sapien. vij. ꝙ diuina ſapie- tia in cuius fruitiõe noſtra beatitudo cõ ſiſtit: eſt emanatio queda claritatis dei et nibil inquinatũ in ipſam intrat:quia non tranſibit per eam pollutus ⁊ imun/ dus:ut ſcribitur Eſa.lij.c.Sed peccatis venialibꝰ cũ ꝗqbus młti tranſeuũt de vita iſta:lʒ anima non occidat᷑:tũ quibuſdaʒ puſtulis hoꝛꝛenda ⁊ maculata fit:ut ad amplexuzʒ celeſtis ſponſi admitti nõ va leat:niñ igne purget᷑: ut ibi Augꝰ dicit ergo neceſſariũ cſt iguẽ purgatoꝛiũ dare ¶ Confirmat boc ſimiliter cõſuetudo: eccleſie que oꝛat pꝛo defũctis:que quidẽ 0 3 Ar. oꝛationes fruſtra eſſent: ſinõ eſſet aliqᷓ pena purgatoꝛii: cum pꝛedicte orones non pꝛoſint illis qui ſunt in inferno:nec illis qui ſunt in paradiſo: Uñ manife/ ſtũ eſt illos erraſſe.qui volentes intrare erroꝛem Oꝛigenis: ponentis omnes pe nas poſt moꝛtem eẽ purgatoꝛias ⁊ ter- minabiles:m contrariũ erroꝛe pꝛolapſ ſunt ponentes nullam penã poſt moꝛtẽ eſſe purgatoꝛiam: Sed ſancta mater ec cleſia natat in medio: quia ponit poſt moꝛtem penas aliquas purga toꝛias eẽ eoꝛum dutaxat qui abſq; peccato moꝛ tali decedunt de hac vita: non tñ cum oꝛigine confitetur omnes penas eẽ pur gatoꝛias:imo eos qui cuð peccato moꝛ/ tali decedunt con fitetur cum diabolo et angelis ei ec eternaliter cruciandos ¶Quantum vÿ̈o ad illud quod queſtio querit:vtrum papa poſſit per cõmuni⸗/ cationẽ indulgentie ſpoliare purgato/ rium: Videt᷑ eſſe dicendum ꝙ papã poſ ſe ſpoliare purgatoꝛium triplicit᷑ poteſt intelligi. ¶Pꝛimo q́;tum ad abſolutã eius iuriſditionẽ. ¶ ¶ Secũdo q;tum ad eius oꝛdinatam executionẽ. ¶ Tertio q;tum ad diuinam acceptationem: ita ut ſi faceret ꝙ deus acceptaret. Pꝛimo modgo puto ꝙꝙ poteſt expoliare purga- toꝛium q́;tum ad omnes illos qui ſubij ciunt᷑ iuriſditioni ſue m meritum cõdi tionale:ut ꝙ ſint aliqui qui faciant pꝛo illis illa pꝛopt᷑ que oꝛdinate ſunt indul/ Eencien n uffragia eccleſie valere: MHam Vm Augl.illis pꝛoſunt indulgentie ⁊ ſuf fragia eccleſie:qui dum viuerent meru erunt ſibi per charitatem: ut pꝛodeſſent eis poſt moꝛtem:ſiqua bona pꝛo eis fie rent per amicos ⁊ deuotos. Exiſtẽtes ergo in purgatoꝛio caretes talibus qui pꝛo eis faciant illa pꝛopterque oꝛdina- te ſunt indulgentie valere:effectũ indul gentie conſequi nõvalent:quia ⁊ ſi poſ- ſunt eis indulgentie applicari per inten tionẽ dantis:non tñ poſſunt eis appli- cari q;tum ad cãm pꝛopter Gläoschna⸗ Qneſtio te ſunt indulgẽtie valere. Similit᷑ qʒtũ ad illos qui ſubijciuntur iuriſditioni ſue hſm meritum ſacramentale: nam ſolum illi ſunt de foꝛo pape qui ſaluantur? decedunt cum charitate ad purgatoꝛiuũ ꝗ de lege cõi fuerunt de foꝛo ecc leſe mi litantis per gram ſacramentoꝝ. AUnde ſuꝑ illo vbo Aplłi.i.ad Chor.v. Quid mibi de bis que foꝛis ſunt iudicare: nõ ne de his que ſunt intus iudicamꝰ:nam eoſqui foꝛis ſunt iudicabit deus: Oicit glo.qꝙ iudicare de his qui ſunt extra ec- cleſiam pᷣlatis eccleſie non eſt cõceſſum quia ergo multi poſſunt eſſe in purgato rio:⁊ foꝛte ſunt qui non fuerunt de foꝛo eccleſie militantis dum viuerent: ſʒ im mediate deus eos ſaluos fecit per ſus⸗ʒ gratiã.quam ſacramentis eccleſie non alligauit: Ault tamen deus eos punire in purgatoꝛio 'm taxationẽ ſue iuſticie: q́;tum ad tales qui non ſubijciunt᷑ iuriſ ditioni pape ſᷣm meritu ſacramentale cõmunicatio indulgentie non babet lo cum: ita ꝙ puto duo genera perſonarũ eſſe in purgatoꝛio: uel ſaltem poſſe eſſe que pꝛopꝛie nõ ſubiiciunt᷑ iuriſditiõi pa pe:⁊ ꝗbus indulgentie applicari nõ poſ ſunt per papam q;tum ad ſatiſractioeʒ pene. Pꝛimo illi qui carent merito cõdi tionali: ⁊ qui carent illis qui pꝛo eis fa-⸗ ciant illa pꝛopter que oꝛdinate ſunt in dulgentie valere. Secũdo illi qui caret merito ſacramentali: ut qui ſaluati ſũt pꝛeter cõmunẽ legem ⁊ gratiam ſacra/ mentoꝛum:tales enim imediate ſaluã- uantur per gratiam dei ſacramẽtis no alligatam :ita ut immediate a deo puni antur: a pena purgatoꝛü relaxent᷑ m taxationem ſue iuſticie · Pꝛeter iſtos er⸗/ go duos gradus perſonarum q;tum ad omnes alios puto ꝙ papa poſſit purga toꝛiuʒ expoliare: Et iſtud pꝛobatur ta liratione:pa pa poteſt omnium illoꝛum penam tollere per ſatiſfactionem ⁊ co municationem indulgentic:in quibꝰpo teſt vticlauibus eccleſie. Et dico per cõ N. urtt potetr Cltuurn lehgar ſopesa ſentoin an ed laſvtit delttſe yfſic Norip Dierſo ſe⸗ gvonte ot⸗ NCi ſimen (Ktion gafnt lise cgui guto⸗ nea bel ſterqu as dr ſalie en lithe. ofhe hoto⸗ hoteſt ſoten chgi gret odete⸗ ecyte dbet: meſtt holigtu tüy un lee Mnſr I Zinilthi riſcitioniſe Hammſlon Auannme Aporgatoin oclceſent or. Ee bof Qu ludicare ni Acampan deus Dict unt crme⸗ cſt coceſun einputten runt defin⸗ verennhin fteit erſoch ccleſe ton geos punt ſveilſice jciuut iur tamenti bobet 19 vernori gſ cſe SrN mvo tikactioe nenii ogeſ⸗ eſhri⸗ mianret ſlotiſut ſnſocre inteſelu:, kametione U eodeoe carenkin . le . Ar. catoꝛum dupliciter. C Pꝛimo median/ te ſacramento: vt baptiʒ ando vł confeſ ſiones audiendo. mento indulgentias faciendo:⁊ ſuffra/ gia eccleſie communicando. In pꝛimo caſu tãtuʒ põt papa quantã ptãtẽ deus dedit ſacramento:ita ꝙ non melius da⸗ tur ſacramentũ a melioꝛi: ⁊ deterius a peioꝛi vel a minoꝛi: quia ᷣm Augl. per diuerſos miniſtros dei munus cquale. In ſecundo ðo caſu papa tantũ poteſt quantam poteſtatem dedit deus offi- cio. Oe qua poteſtate ſcribit᷑ Mattb. xvi. Libi dabo claues regni celoꝛũ. Iſto namq; modo papa poteſt per cõmuni/ cationem in dulgentie omniũ illoꝛuʒ pe nam tollere:in quibus poteſt vti pꝛedi/ ctis clauibꝰ eccleſie: ſed papa poteſt vti clauibꝰeccleſie in omnibꝰqui ſut in pur gatoꝛio ſubiect iuriſditioni ſue q;tum ad meritũ conditionale:ꝗa omnes ta/ les habent pꝛo eis poſt moꝛtem illa pꝛo pter que oꝛdinat a eſt indulgentia vale⸗ re:⁊ q; tũ ad meritũ ſacramen tale: ꝗa omnes tales fuerunt eccleſie milites:et ſaluati ſũt j'm cõmunem gratiam ſacra mentalem:ideo omnes poſſũt ſtipedia ri theſauro eccleſie. Segꝗt᷑ ergo q;tũ ad omnes pꝛedictos ꝙ papa poſſit pur/ gatoꝛiũ ſpoliare. C Loquendo ergo de poteſt ate papepꝛimo modo q;tũ ad ab ſolutam eiꝰiuriſditionem:videt᷑ eſſe di⸗ cendũ qꝙ papa poſſit purgatoꝛiũ ſpoli- are:q;tu ad om nes iſtos ꝗ ſhiiciunt᷑ iu- riſditioni ſue. Loqndo vᷣo ſcðo mo do de tali poteſtate q;tũ ad eiꝰoꝛdinatã executionẽ:puto ꝙ papa non poſſit nec debet.⁊ iſtud ꝓbat᷑ tribꝰrõnibꝰ.¶ ¶ Pꝛi⸗ ma eſt talis: Potentia pape iuſta ⁊ rõ/ nalis non reducit᷑ nec debet reduci ad actũ ꝑ volũtariam affectionẽ: ſʒ ꝑ rõna bilem rõnem:ſed ſi taleʒ potentiã papa reduceret ad act:vt ꝙ totũ purgatoꝛi um ſpoliaret:non eſſet ibi legitima ra- trigeſimaſecũda municotionem indulgentie: quia papa poteſt vti clauibus ad remiſſionem pec tio:ſed potiꝰvolũtaria affectio: ergo ta li legitima poteſtate papa non poõt nec debet. Secuũda ratio eſt talis: papa 1 illud poteſt recto vſu claui oꝛdinaria ⁊ Secũuũdo ſine ſacra legitima poteſtate:qð facit poteſtate nõ excedente. ⁊ claue ſcientie nõ erran te:ſed ſi totũ purgatoꝛiũ ſpoliaret:eſſet exceſſus pt ãtis:⁊ erroꝛ ſcientie:qꝛ non eſſet iuſtà ⁊ ra tionabilis cã vt dictũ eſt ergo legitima ⁊ rationabili ptãte illud non poteſt:nec debet. Tertia ratio ẽ talis: legitima ⁊ ratio nabili poteſtate theſaurꝰ eccleſie nõ ẽ aperiendꝰ. niſi mi litibus eccleſie:⁊ illud dũtaxat pꝛo vtili tate reipublice:qꝛ ſicut videmus qꝙ the ſaurꝰcoꝛpoꝛalis non diſpenſat᷑ niſi mili tibꝰ pꝛo republica laboꝛantibus: ſic the ſaurꝰ ſpialis aperiri non debet niſi pꝛo vtilitate eccleſie:ſed młti ſůt in purga- toꝛio ꝗ non fuerũt milites eccleſie mili tantis 'm vniuerſalem legem: ⁊ m gra tiam cõmunèe ſacramẽtalem. Mlti ſüt ꝗcarent illis qui faciut pꝛo eis pertine tia ad vtilitatẽ eccleſie pꝛo q̃ oꝛdinatuʒ eſt indulgentias valere: ergo poteſtate legitima ⁊ oꝛdinaria talibus theſaurꝰ eccleſie aperiendus non eſt. C Sed lo quendo tertio modo q;tum ad diuinaʒ acceptioneʒ:vt ſi papa illud faceret q applicaret intentionẽ ſuam indulgẽtiã cõmunicando oibus qui ſunt in purga/ toꝛio volendo pꝛedictũ locum expolia⸗ re:an deus haberet acceptum: dico ꝙ ignotum eſt mihi: et puto ꝙ ignotũ ſit cuilibet creature ⁊ ipſi pape met. Nec credo ꝙ papa poſſit ſcire totũ qð poteſt facere ꝑ potentiã ſuam ⁊ potiſſime qð poteſt facere per cõmunicatiõeʒ theſau ri eccleſie. Et iſtud rnllitpꝛoporu⸗ tri bus rationibus quarum . Pꝛima eſt tał Illa potẽtia ẽ hoĩ ignotaq ẽ in vir- tute volũtatis ⁊ equit atis ſibi ignote. Sed papa agit in virtute ⁊ eꝗtate dei qᷓ ſibi ẽ ignota ſimilit᷑ ergo poſſe pape ẽ ignotũ. ¶ Scda eſttalis quãdo aliqua duo ſunt relatiua ad inuicem ſi vnũ re . 4 Ar. latinoꝝ eſt ignotũ et reliquũ: ſed poten tia ⁊ actus ſunt relatiua: ergo cum po⸗ tẽtia pape ſit infinita:quis eſt reſpectu teſauri infiniti:⁊ omne ĩfinitũ ſit igno- tum:erit ſimilit᷑ actio eiuſdẽ potentie ſi bi ignota. ¶ Tertia eſt talis:nam du⸗ pl iciter põt homo ſatiſfacere ꝓ delicto. Pꝛimo ſatiſfactiõe exigientie:⁊ ſic ꝗ libet ſatiſfacit pꝛo ſeipſo. Secundo ſatiſfactiõe cõd ecẽtie.⁊ ſic vnus põt ſa/ tiſfacere ꝓglio. ſed in coicatioe idulge- tie attendit᷑ ſatiſfſactio ↄdecentie q̃ the- ſauro paſſionis xpᷣi ſatiſfit ꝓ pena illoꝝ q ſut in purgatorio. Cum & talis ſatiſ- factio conſiſtit in dei acceptatiõe ſicut acceptatio dei ẽ ignota pape ⁊ cuilibet crea ture.ita ⁊ talis ſatiſfactio que fit ꝑ coicationeʒz indulgentie: ignota eſt ſibi Ad pꝛim ρdnt antia in 1 El eſt dð ꝙ potentia in ferioꝛ põt abſoſuere ad qð potẽetia ſupe- rioꝛ obligauit. ᷣm tñ oꝛdinationẽ potẽ/ tie ſuperioꝛis:ſed xpᷣs oꝛdinauit ſolutos a culpa abſolui a pena purgatori ꝑ ſatiſ factionẽ paſſiõis ſue:⁊ ſic papa abſoluit ſecũdũ talè oꝛdinationeʒ Ad ſecudũ eſt dicendũ ꝙ bona eccleſie ut cõmuni- catio ſuffragioꝝ ⁊ indulgentiꝗꝝ dupli- citer poſſũt valere fidelibꝰ. ¶C Pꝛimo ꝑ modu meriti:⁊ ſic valent omnibꝰin cha ritate:ſiue ſint in purgatoꝛio:ſiue in pꝛe ſẽti vita: quia omnes gaudet de bonis que fiunt in radice charitatis. Alio modo ꝑ modũ ſatiſfactiõis pene: ⁊ iſto modo valent illis qui faciũt: uel ꝓquibꝰ fiuntilla: ꝓpter que oꝛdinatũ eſt indul-/ gentias valere:vnde ↄcedo ꝙ ſi pꝛo eis talia nõ fiant: nõ valent eis indulgẽtie ad ſa tiſfactionẽ pene. dicendũ q chꝛiſtus pncipalit paſſus eſt ꝓ ſatiſfactione peccati oꝛiginalis: et iõ cum deſcendit ad inſeros non ſpoliauit purgatoꝛiũ:ſed ſpoliauit lymbum ſcõꝝ patrũ qui ibi detinebant᷑ ꝓ dicato pctõ Ad quartũ eſt dicenduʒ ꝙ potentia pape eſt potentia rationalis:⁊ ideo legi „ tima cauſa ⁊ ratione exiſtente debet re ¶Ag tertiũ eſt a tota cu lpa abſoluere. duci ad actũ iſtum qui eſt cõmunicatio indulgentie:⁊ ſi ſic reducit᷑ oꝛdo diuine iuſticienon deſtruit᷑: ſed includitur. 4 — ſic pꝛocedit᷑: Oagquartũ occait. wꝙ papa per cõmunicationẽ idul gentie non poſſit contritos ⁊ confeſſos ſic a tota pena ⁊ a culpa abſoluẽ:ut non tranſeant perignem purgatoꝛiqꝛ pa/ pa non poteſt contra oꝛdinẽ diuine iuſti tie:ſed ſic abſoluendo tolleret᷑ oꝛdo diui ne iuſticie:quia taxatũ ẽ̃ ꝙ ꝓtanta cul/ pa debeat pati tätam penam. Cpꝛe/⸗ terea vnum infinitũ non poteſt tollere niſi vnum infinitũ:ſed cuilibet peccato moꝛtali debetur pena inſinita:ergo the ſaurus eccleſie qui eſt infinitus non po- terit tollere niſi penã vnius peccati moꝛ talis. ¶Pꝛeterea ſi contriti ⁊ confeſſi per cõmunicationẽ indulgentie abſolui oſſẽt ab omni culpa ⁊ pena:ſta tim euo larent abſq; pena purgatoꝛij :ſed hocẽ falſum:quia multa Sascars poſſunt ba beride quibus confeſſi non ſunt: aut ꝓ/ pter ignoꝛantiaã:aut ꝓpter obliuionẽ:ex quibus nibil deperit diuine iuſticie quin puniatur in purgatoꝛio. Pꝛeterea ſi cõtriti ⁊ confeſſi ſtatim euolarẽt per ta lem indulgentiã:periret equitas iuſticie ⁊ perfectio charitatis:quia vnus illoꝛũ qui conſecuti ſunt indulgetiã poteſt ee in maioꝛi charitate q; alius: ⁊ plura fe ciſſe pꝛo vtilitate reipublice q; alius:ci- tins ergo deb eret euolar. 1 RrrA rin ẽ: quia papa po In cotrarin teſt totum pur⸗/ gatoꝛium ſpoliare per coicationem in- qulgentie ut in alia queſti one dictuʒ eſt ſaltem q; tum ad illos qui ſub ijciunt᷑ iu riſditioni pape:ergo poteſt per taleʒ cõ cõmunicationẽ contritos et confeſſos . dicendũ qꝙ ut cõmunica Rnd e0 tio in dulgentie habest completũ ⁊ vniuerſalem effectum q; tũ Sr. dd toth tritos tineuol Gt Ali tumfa⸗a atis: tncote luolent. gunn ſgkoꝛtb theſaun glcn glirin torels Ctepp leladt 66 irec ſtrecer nirüͤ teof tdeg nnete t ſeſit Guten Nrde cglar ſtocz benti cantie cauſs hota in (tus i⸗ guogen ſelge tio hon teintotn ict Eindol C din lettihb geatee tter herer, enin nſci UIl ntedeberte (muncatt ododuine clodidr. zmali Aerinin icatione ill s 1cnfſſo⸗ bſolneuttn Norned⸗ ediuizei werododln ptarnal/ zm. Cpe⸗ poteſttole betpecent⸗ mnitaenpyte niwsnen 6ectiftß nti rcorfl ntienholi aſutim e zi ſn bot golintlu ſnt atp/ Pinionett eumnecpin Penetafn Glrirpet ginsiſffet rushn zünt Gthllanit dcßalig, niapapnhe toumnpin⸗ atiopenin Ar. tim euolent:⁊ per purgatoꝛiũ nõ trãſe- ꝗant:Aliqua requirunt᷑ exparte indulge tiam facientis: Aliqua ex parte recipi- entis: Aliqua exparte talẽ indulgenti am cõſecutos retardãtis:ut non ſtatim euolent. Pꝛopter pꝛimũ eſt intelligẽ dum ꝙ papa qui eſt vniuerſalis diſpen ſatoꝛ theſauri eccleſie:non põt pꝛedictũ theſaurũ aperiri: niſi quibus ipſum ap/ plicat per claues eccłie:aliquid ergo re quiriturex parte ipſius applicatiõis:ut totalis uel partialis intentio: ut videli cet applicet intentionẽ ſuã uel ad parte uel ad totaʒ remiſſionem peccatoꝛum. CEr parte vo dlauis potẽtie requiri tur recta ⁊ det᷑minata iuriſditio:ut ita ſit rectꝰ vſus talis clauis ſcientie: ꝙ ter minũ ſue iuriſditionis nõ excedat:utpo te ꝙ faciat indulgẽtias quibꝰ nõ poteſt ⁊ de quibus. ¶ Sed ex parte clauis ſci entie requirit᷑ cognitio ⁊ iuſta diſcretio: ut ſic ſit rectus vſus talis clauis ſciẽtie quatenus indulgentiã faciat non pꝛo li bera voluntate ⁊ affectione:ſed pᷣm iuſtã cauſam:vtilem ⁊ rationabilẽ. ¶Tria itaq; requirunt᷑ ex parte facientis indul gentiam.Pꝛimo eius voluntatis aꝑpli cantis determinata intentio. Secũdo clauis potentie rectus vſus ⁊ determi nata iuriſditio: Tertio clauis ſciẽtie re ctus vſus ⁊ determinata diſcretio. Et quodcunq; iſtoꝛũ triũ ex parte facient indulgentiã deficit:puto ꝙ ipſa indulgẽ tia non conſequatur effectum ſuum ſal tem totum ⁊ cõplete. ¶ Pꝛopter ſecun duʒ eſt intelligendũ ꝙ ex parte recipien tis indulgentiam tria ſimilit requirunt Pꝛimo ꝙ talis qui conſequit᷑ ndul gentiaʒ habeat fidem in intellectu qua credat eccleſiam talem indulgentiã poſ ſe facere:quia ſi illud non crederet nibil reciperet. Secundo ꝙ bhabeat chari tatem in affectu: ut ꝙ ſit vere contritꝰ ⁊ confeſſus: nam ꝑ cõtritionẽ homo re trigeſimaſecũda ad totam remiſſionẽ peccatoꝝ inter cõ/ tritos ⁊ cõfeſſos ita ut decedentes ſta/ IIII conciliat᷑ deo:per cõfeſſionẽ reconcilia tur eccleſie: ⁊ tunc numero ⁊ merito eſt de numero milituʒ eccleſie: quibus the ſaurus debet aperiri ꝓ ſatiſfactione pe ne. ¶ Tertio ꝙ babeat impletiõeʒ cau ſe pꝛo qua fit indulgentia in affectu:⁊ ꝙ cõꝑleuerit voto ⁊ affectu illud ꝓ quo fa cta eſt indulgentia: Et iſta tria tãgit pa pa in foꝛma concilij generalis dicens: Omnibus qui laboꝛẽ ppꝛiis perſonis ⁊ expenſis ſubierit: plenam ſuoꝛuʒ pecca minũ:de quibꝰv eraciter fuerũt contriti coꝛde: ⁊ oꝛe confeſſi:veniã indulgemus Eis autẽ qui pꝛopꝛiis expenſis iuxta fa cultatez alios deſtinauerint:uel alienis expenſis in ꝓpꝛiis ꝑſonis acceſſerinut: ſi militer plena induigentiã concedimus ſuoꝝ peccatoꝝ. Er parte ergo reci pientis indulgentiam:requirit᷑ ꝙ habe at fidem in intellectu: ⁊ charitatem in affectu:ſaltem q́;tum ad cõiecturã vere contritiõis ⁊ confeſſiõis:⁊ tertio ꝙ ba beat completionẽ cauſe ꝓ qua facta eſt indulgentia in effectu: ⁊ quodcũq; iſto rum trium deficiat ex parterecipientis indulgentiã:puto ꝙ effectum eius non conſequit᷑ completum C Pꝛopter ter tium autem eſt ſciendũ ꝙ quatuoꝛ pñt retardare conſecutos talem indulgẽti am ſᷣm moduʒ ſupꝛa dictũ:ut nõ ſtatim euolent. Pꝛimũ eſt foꝛme indulgẽtie taxatio:ut ſi dicatur indulgentiam ſibi plenam oium peccatoꝝ ſuoꝛũ de penitẽ tia ſibi iniuncta indulgemus:tunc ſi mo reretur nõ ſtatim euolaret:quia maioꝛ penitentia debuit ſibi iniungi qᷓ; ſibi fue rit iniũcta:⁊ pꝛo illa que debuit iniungi punitur in purgatoꝛio. Secundũ eſt galicuiꝰ peccati ignoꝛãtia uel obliuio:qa nõ niſi de cõſeſſis ↄſecutꝰ ẽ indulgẽtiaʒ Tertiũ ẽ pcti moꝛtał ſequẽt indul gentiam ꝑpetratio:de qͥ lʒ poſtmodũ cõ fiteat ꝓ ſatiſfactiõe tñ eiꝰnõ ↄſecutꝰeſt indulgẽtiã. Quartũ ẽ culpe venialis cxpurgatio:cũ q̃ ↄtriti ⁊ ↄfeſſi pñt dece dere qꝛ ſimul ſtat cũ gra a q̃ ſim Augj. niſi aia expurget᷑ ad ampletxũ celeſt ſpõ ſi admitti non põt.Sis iſta qtuoꝛ ↄtri⸗ tos ⁊ cõfeſſos nõ impediãt:⁊ cõcurrant illa qᷓ dcã ſunt ex ꝑte faciẽtis indulgetiã ⁊ ex ꝑte recipiẽtis: puto ꝙ papa ſic põt a tota pena ⁊ culpa abſoluere:ut ꝑ ignẽ purgatoꝛiũ nõ tranſeãt: Et iſtud ad pꝛe ſens ꝓbat᷑ tribꝰ rõnibꝰ. Pꝛima talis eſt. xpᷣs põt totã penã tollere: ⁊ papa: iſta ↄñtia ꝓbat᷑ ꝑ glo.ſuꝑ illo vᷣbo.ii.ad Cbojr̃.ii.Si ꝗqꝗd donaui ꝓpt᷑ vos dona ui in ꝑſona xpᷣi:vbi dr̃ ac ſi xs ↄdonaſ-/ ſet:ne irrita videat᷑ donatio:q ꝑpt ami/ cos fit. C2 eſt talis:vnus põt † alio ſatiſfacere ſᷣm intẽtionẽ facietis:ſʒ xpᷣs meritũ ſue paſſiõis applicauit ꝓ ſatiſſa ctione oĩum de eccłlia:g applicatũ eis ꝑ coĩcationẽ indulgẽtie modo ſupꝛadicto pꝓ oibus ẽ ſatiſtactũ. ¶3? eſt talis:qð ẽ valoꝛis infiniti debitũ quodcũq; poteſt ſoluere:ſj̊ meritũ paſſiõis xpᷣi fuit valo/ ris infiniti-/ Juxta illud Sap.vij. Infini tus eſt tbeſaurus datus boĩbus: q̊ q vſi ſunt:facti ſũt ꝑticipes amicicie dei: de/ bitũ quodcũ q; potuit ⁊ põt ſoluere. Adpꝛimũ ,e dii aod iE diuine iuſticie non tollit᷑:qꝛ culpe coꝛreſpõdet pena:uel ſua uel alterꝓ ipſo:⁊ in coĩcatiõe indulgen tie tollit pena ꝓ culpa:rõne pene xpᷣi pa tientis ꝓ ſuis mẽbꝛis. Ald ꝛ“eſt di- cẽdũ ꝙ culpe moꝛtali debet᷑ infinit a pe na rõne dei offenſi:quiẽ infinitꝰ: ⁊ iõ ex vᷣtute cius poterit relaxari oĩs pena de/ bita culpe in eü cõmiſſe. Ad ʒẽ di cendũ ꝙ retardat᷑ in purgatoꝛio ꝓ pctõ nõ ↄfeſſo ſicut ſupꝛa dictũ ẽ. ¶ Ad A eſt dð. ꝙ dümodo ipleat cauſã indulge tie exñs in maioꝛi charitate:uel minoꝛi uel faciens plus ꝓ vtilitate ecclie:ukmi nus pᷣm foꝛmã datã: quilibet parit᷑ euo lat:ſed vnus de pᷣmio eſſentiali plus cõ- ſequitur ⁊ de gloria q; alius. ¶ Queſtio.xxxiij.de illis qui ſunt infra terram ſ:qui nec ſunt: nec fu erunt de eccleſi. Queſtio 1 1 conſiderandũ ẽ Einde de illis qui ſunt infra frã: ꝗ uec ſũt nec fuerũt de eccleſiſia. Circaquod que⸗ runtur quattuoꝛ. C Pꝛimo vtruʒ papa per cõmunicationem indulgentie poſſit abſoluere pueros nõ bapti atos. C2. vtrum papa per cõmunicationẽ indul- gentie poſſit abſoluere pueros non cir- cũciſos. ¶ ʒꝭ· vtrum papa per cõmuni cationem i nagentie poſſit lymbü pue roꝛũ expoliare. A vtruʒ papa per cõ municationem indulgẽtie poſſit pueris exiſtentibus in lymbo ianuam paradiſi D pꝛimũuũ apenire. AX. iber ſic pꝛoceditur vig etur enim ꝙ papa per cõmuni cationem indulgentie poſſit pueros nõ baptiʒatos liberare.qꝛ in potentia ma/ xime meretur indulgen tiaʒ recipere:ſed pueri non potuerũt peccatum oꝛiginale vitare:ergo indulgentia maxime eis de betur. ¶ Pꝛeterea indulgentie fiũt vir tute paſſionis chꝛiſti:ſed pueri ſunt po/ tiſſime capaces meriti paſſionis chꝛiſti: cum non contraxerint niſi oꝛiginale pcc catum:ad quod tollendum cbꝛiſtus pꝛin cipaliter paſſus eſt. Pꝛeterea qui per alium peccauerũt iuſtum eſt p er alium liberari:ſed pueri peralium peccauerut quia per adam:iuſtum eſt ergo per Jeſũ chꝛiſtum liberari. Dicit enim apoſtolus ad Ro v. Quia ſicut vnius bominis de/ licto multi moꝛtui ſunt:ita vnius homi nis gratia:donum dei in plures abun- In cõtrarium aauu⸗ dulgentia non cõmunicatur niſi babẽti gratiam:ſed pueri non habuerũt gratiaã perſonalem:quia non habuerunt vſum liberi arbitri::nec gratiam ſacramẽtalẽ quia non fuerũt baptizati. ergo eis idul gentia cõmunicari non poteſt. „ * dicendum qꝙ indulgen⸗ ½ 5 n E tie fiunt de theſauro ec cleſie:collecto ex merito paſſiõis chꝛiſti A. cttg ſine ſpe Chuicim onope⸗ ſcpel de dabo iCort herbepti lutchit fiſta us. Pe feennte tſinü D Necnun ſpaſſi⸗ ſſter o tum ven tternan Aturin: biacot gloſpil Cncun icn Wde pecen eſent peccet haptin ſſteren nonbe fucyi teftutn hacgto Mteront Uatigtmn cGamene ſtennin hef mmain Ckcicſe higerandi ilis guiſutt it mefuenit caquodqe⸗ wymth nzſ tetos O? Nione indll cros honc/ A cnuni ſit hrbi 5Papaperd poſſitoe mamynti ont. ſe uuti oosercörut hann, potchtiunh⸗ D mnorgte auime eode nne füt i intho⸗ grischeltt iginalehee cruspes naeuqupe ete ii mw i ngaſſln ius boimi tes chun taviann⸗ eniſibehet hleritgiin Gerun finn ſa nin acr⸗ ⸗ aule 4 cann Ar. bomo pꝛofitetur in baptiſmo:quia tunc conſepelitur moꝛti cbꝛiſti per quam ipᷣe de diabolo triüphauit.iuta illð ad Ro. vi. Conſepulti enim ſumus cum cbꝛiſto per baptiſmũ in moꝛte:ut quomodo ſur rexit chꝛiſtus a moꝛtuis per gloꝛiam pa tris: ita ⁊ nos in nouitate vite ambule mus. Pueri ergo non baptizati quia nõ fuerunt conſignati militia chꝛiſti per ba ptiſmũ: theſauro paſſiõis chꝛiſti ſtipẽdi j mH ⸗ari nõ poſſüt. D Primu ergo eſt dicenaüch peccatum pueroꝛum remiſſibile eſt chꝛi ſti paſſione:ſed ꝙ non remittatur pꝛoue nit ex eoꝛum indiſpoſitione:ſicut pecca tum veniale q́;tum eſt de ſe nõ meretur eternam penam:ſed ꝙ eternaliter puni atur in dãnatis:hoc eſt ratione adiũcti quia coniunctũ eſt moꝛtali peceato cum quo ipſ damnati deceſſerunt. C Ad ſe cundum eſt dicendũ ꝙ pueri non bapti/ ati capaces eſſent meriti paſſiõis chꝛi/ ſti ſ deſtitiſſent mẽbꝛa eſſe ade:per cuiꝰ peccatum oꝛiginale cõtraxerũt:⁊ effecti eſſent membꝛa chꝛiſti cuius moꝛte tale peccatum deletum eſt:ſed per carentiaʒ baptiſmi carent tali tranſſatione:ut de ſiſterent eſſe membꝛa ade:⁊ efficerentur membꝛa chꝛiſti:⁊ per conſequens carẽt fructu iĩidulgẽtie paſſiõis chꝛiſti. C Ad tertium eſt dicendum ꝙ ſicut pueri per alium peccaueruũt: ita per alium ab illo peccato liberari potuiſſent:ſi illi per queẽ poterant liberari fuiſſent incoꝛpoꝛati ꝑ gratiam perſonalem:vel per gratiam ſa cramentalem:⁊ quia neutrus babuerũt liberari non potuerunt. Blecundum pe vig etenim ꝙ papa per cõmunica non circũciſos:quia poſt aduentũ chꝛiſti circũciſio nibil operat᷑ ad ſalutẽ. AUnde trtrigeſimaſecunda i et apoſtoloꝛũ ⁊ martyrũ. Illi ergo poſ⸗ ſunt ſtipẽdiari tali tbeſauro qui fuerũt chꝛiſti milites. Chꝛiſti autem militiam dicit apłus ad Gał.v. ꝙ in chꝛiſto Jeſu neq; circũciſio aligꝗd valet:neq; pꝛepu/ cium: ꝓpter pꝛiuationẽ ergo circũciſõis pueri nõ debẽt pꝛiuari idulgetia chꝛiſti. ¶S. ſſãcti patres ꝑ paſſionẽ chꝛiſti fu- erũt liberati:multo ergo magis ꝑ indul gentisaʒ chꝛiſti eoꝝ filij debent liberari. S. circuciſo nõ coferebat gratiaʒ ex opere oꝑato ſed ex opere operãtis quia ſicut lex vetus nihil ad ꝑfectuʒ deduxit: ut dr ad Heb.vij. ſic circuciſio que erat ſacramẽtũ illiꝰ legis nibil ad ꝑfectũ de/ ducere potuit. Pueri g nõ habetes vſuʒ rõnis:etquo ꝑ fidẽ ꝓpꝛiã graʒ recipere nõ potuerũt:pꝑ puationẽ circũciſiõis fru cen paſſiõis cbꝛiſti Heuer non Haehent. An TPT quia nulli pot In tranin coĩcari zgulgarta niſi ſit numeratꝰ in populo dei:⁊ mebꝛũ chꝛiſti factꝰ. Sed ſcribit᷑ Geñ.xvij. Ille cuiꝰ pᷣpucij caro circũciſa nõ fuerit: peri bit de populo meo:qꝛ pactũ meũn irrituʒ fecit · pueris ergo nõ circũciſis idulgẽtia Rnñ CO. 715 põt comunicari. EI dicendũ ꝙ ſiue in circũci ſione cõfert᷑ gra ex ipſiꝰ circũciſõis effi/⸗ cacia:ſiue ex ipſiꝰ dei pactiõe ⁊ iſeꝑabili ↄcõitãtia:qꝛ deus ſic pepigit cu populo illo:ꝙ qeũq; reciꝑet illã circũciſiõe;:gra tiã reciꝑet:⁊ a pctõ oꝛigiali mũdaret᷑ ut alig dicut. Idè tñ axiliuũ ſalutifere cura⸗/ tiõis j oꝛiginalis peccati vulnꝰ agebat circũciſio in veteri lege.qð nũc agere ba ptiſmꝰ cõſueuit tꝑe reuelate gratie:exce pto hoc ſolũ ꝙ regni celeſtis ianuã nũq; itrare poterant:tm in ſinu Abꝛabe poſt moꝛte beata rege cõſociati ſuꝑne pacis igreſſũ felici ſpe expectabãt:vt expꝛeſſe diẽ Beda ſup Lucã.ſicut pueri no facti mẽbꝛa xpᷣi in lege noua ꝑ baptiſmũ idul gẽtiã xpᷣi reciꝑe nõ valet ita pueri nõ fci mẽbꝛa xpᷣi in veteri lege ꝑ circuciſioneʒ „ — I ᷓ reciꝑe nõ poſſat. tionẽ indulgẽtie poſſit abſoluere pueroſ ₰ dpꝛimũ S ẽ dð.ꝙ circücini bil oꝑat᷑ ad ſalute ilł ꝗ ꝑ baptiſmũ tenẽt effici mẽbea xpᷣipꝰ eiꝰaduẽtũ i noua lege· Ar. Icd in veteri lege nõ tenebant᷑ effici per baptiſmũ mem bꝛa chꝛiſti ipſo inſtituto: imo per acüeiſene pꝛo illo ſtatu locuʒ n Etem:ideo eadem ratio eſt baptiſmi tenẽten de pꝛiuatiõe vtriuſq;. ¶ Ad 2ꝛ eſt dð. ꝙ nõ eſt ſimile:quia in ſanctis patribus erat gratia ꝑpſonalis ⁊ ſacramentalis ꝑ qua mẽbꝛa chꝛiſti ſunt effecti:⁊ effectum paſſõis eius ꝑceperũt:quod nõ fuit de 1s. C Ad 3 eſt dicendu ꝙ ſi non conferebat᷑ gratia ex vi ſacramenti coꝛũ filijs. aut ex ipſius circuciſiõis efficacia:ꝓpter ipſius tamen dei pactionẽ ⁊ oꝛdiationẽ conferebat᷑ ex quadã inſeꝑabili cõcomi Ppe tantigag. D teriin ſic pꝛocedit᷑.vr euim ꝙ papa per cõmumcationẽ indulgentie poſſit lymbu pueroꝝ expo⸗/ liare.quia maioꝛ eſt pena ſeſus q; pena damni cum pena damni minima dicat᷑ eſſe:ſed locus purga toꝛij in quo exiſten tes puniũtur pena ſenſus:expoliari põt er cõmunicationẽ indulgetie:⁊ finalit᷑ ocus ille ex merito paſſiomis chꝛiſti to/ taliter deſtruet᷑: ergo multo foꝛtius lym bus pueroꝝ põt expoliari per cõmunica tionem induigẽtie:in quo exiſtentes pu/ niunt᷑ ſolum pena damni.· ¶S. in lym bo puniũtur illi qui ſunt pꝛo peccato oꝛi ginali: ſed per paſſionẽ chꝛiſti fuit ſpoli/ atus lym bꝰ ſanctoꝝ patrũ qui pꝛo tali peccats ibideẽ tenebant᷑: ergo multo ma gis per indulgentiam paſſionis chꝛiſti lymbus pucroꝝ põt expoliari. Pꝛete rea lymbus pueroꝛũ ponit eſſe in centro terre cũ ponatur eſſe quedã pars inferni ſi ergo nõ expoliaret᷑: intẽtio nature fru ſtra ret᷑:quia tũc grauia ad centrũ ferri . 1nõ poſſent. In Otrany eſt:quia locus nõ nõ baptiʒz ati ⁊ nõ circũciſi ꝑpetuo ibi re manebũt:& p̃dictꝰ locꝰ expoliari nõ põt 4 ide O dicend um ꝙ ſicut dicit „REBBreg'. xxix. Moꝛal. Oc culta inferni nullo nobis naturali ſenſu OQnneſtio penetrant᷑. Augꝰ tñ vnũ de iſtis occult conat⸗ eſt penetrare. Alterũ vo ſub du bio ⁊ ipenetratũ relinꝗt.Hoc eni aſſerit certũ de inferno ꝙ nunq; infernus in bo nũ accipit᷑. Ande dicit.xij.ſuꝑ Geñ.Mõ dum inueni ⁊ adbuc quero nec mihi oc⸗ currit inferos alicubi in bonam partem poſuiſſe ſcripturã dutaxat canonicã.vbi autem ſit ⁊ in quo loco terre vel mundi in li.de ciui.dei ſub dubio ⁊ ipenetratuʒ relinquit. xi. tñ ſuper Geñ. aſſertiue vr loqui ꝙ in fernus ſit infra terram ꝓpter tria. ¶ Pꝛimo ꝓpter nominis interpꝛe tationem:quia inferi eo ꝙ in terra ſint latine appellant᷑. Sicut eniʒ m ſpiritũ inferioꝛa ſunt oia terreſtria: ita pm coꝛ⸗ pus ut ait infcrioꝛa ſut omnia grauioꝛa cuiuſmodi terra eſt. 2 ꝓpter cõgruã ſignificationem. NMam quia defunctoꝝ anime amoꝛe inferioꝛis carnis pecca⸗ uerũt:digne moꝛtue carni hoc exbibet᷑: ut ſub terra recõdatur. ¶3 Ppter chꝛi ſti viſitationem:quia chꝛiſtus viſitaturꝰ infernũ:ad iferioꝛes partes terre dicit deſcendiſſe.iuxta illud apłi ad Ephe.iiij Quod autem aſcendit quid eſt niſi quia et deſcendit pꝛimũ ad inſerioꝛes partes terre:in quibus quatuoꝛ loca erant ante eius moꝛtẽ. ¶ Anus inferioꝛ puta ifer nus damnatoꝛü. ¶ Alius ſuperioꝛ: ut lymbus pueroꝝ. ¶ Tertius ad huc illo ſuꝑioꝛ: ut locus purgatoꝛij. ¶ Quartꝰ adbuc illo ſuperioꝛ:ut lymbus ſanctoꝛũ patruʒ:quem chꝛiſtus expoliauit.iuxta illud acha. ix. Tu autem in ſanguine teſtameti tui eduxiſti vinctos de lacu in quo non erat aqua.locus vo purgatoꝛij non ſpoliabitur uſq; ad finem mundi. alia v duo itacta er᷑naliter ꝑmanebut Ad pꝛimum nien per quando tollitur minus poteſt tolli maius:gratia enim poteſt tollere pecc⸗ catum moꝛtale:⁊ non tollit peccatum venia le. Mon eni valet talis pꝛopoſitio niſ quando minus oꝛdinatur ad maius N. tteconuè ditiſtn Agdoloꝛi iztunge eld lrts no d Nigral: Ullbege⸗ ftetale le oeege Rorap Mens chnen Geian Ntene Kyon ſtpren ſicp⸗ ſyltofn dsii Wkhe Woe Rarn peebe ſuxta ntcog ſſtiie ſhebi chügu C (Npoꝛ In heynno dou⸗ nugioc⸗ deguipy nd Nc hnuſt Il eiſisun mü vo ſubd oc nigferi nfemus nbo bGa l necmibioc⸗ wampoften canonici b nevelmundl ripenarn . aleriterf eram pyre inis intene in termit ni enhni itatmc/ mmuguie rercimni la detupco; atnis geect, ratn ſpeer c ian, tent Ancb oes hertes ucranteN nanmnt 6 nomnnt hehn (Au, sſanctotl hlauit iurt⸗ in ſmgun 1s de lcunn oorgmnann pem mw, egtinen nhpclni ung tölen 5 goct N tolaee t elcnun s rcpoftt ç Ar. et econuerſo. C Qel põt dici ꝙ ſʒ pena dãni ſit minia reſpectupene ſeſus q;tũ ad doloꝛis pceptionẽ:nõ tñ eſt minima q́B;tum ad ꝑ betuã durationẽ. C Ad ſe- cũdũ eſt dicẽdũ ꝙ nõ eſt ſile:qꝛ ſãcti pa⸗ tres nõ detinebant᷑ in lymbo ꝓ peccato oꝛiginali:ut erat infectio ꝑſone:qꝛ ſic a tali peccato purgati erant ꝑ gr̃aʒ ſacra mẽtalẽ ⁊ ꝑſonale. Oetiebant᷑ & ibi ſolũ ꝓ tali peccato: ut erat infectio na ture donec ꝑ chꝛiſti paſſionẽ pꝛo tota hũana natura pꝛeciũ ſolutũ eſt.ſic autẽ nõ eſt ð pueris. C Ad zeſt dicendũ ꝙ non eſt incõueniens ꝙ virtute diuina ipediant᷑ grauia ne ad centrũ terre deſcendãt:ſi in terra ſunt młte cauerne ad quas gra uia non deſcendũt. ſic pcedit᷑. O guartu imn ; papa ꝑ cõicationẽ idulgẽtie poſ ſit puerj exiſtẽtibꝰ in lymho ianuã para diſi aperire:qꝛ põt aperiri dãnatis:ergo młto magis pueris. Scribit᷑ luce.xv.q; diues ille exiſtẽs in toꝛmẽtis dãnatoꝛũ vidit Laʒarũ in ſinu Abꝛahe.qui ſinus abꝛabe bm Aug.xij.ſuꝑ Geñ.cũ accipi atur niſ in bono:nõ põt inferni noie cõ pꝛebedi. ¶ S videre chꝛiſtũ ẽ ꝑadiſus iuxta illud Jo.xiiij. Hec eſt vita eterna ut cognoſcat te ſolũ verũ deũ ⁊ quẽ mi/ ſiſti ie ſũ chꝛiſtũ:ſed pueri ⁊ oẽs angel vid ebũt chꝛiſtũ:qꝛ videbit eũ ois oculꝰi etig gui⸗ eũ puꝑugerũt.ut ſcribi᷑ Apoc. i. S pueęri puati ſũt luce ſpũali non Epoꝛali ſaltẽ paradiſus corda is po PPrTi ᷓ teſt eis aꝑiri In C0 trariueinia doloꝛ ⁊ pena nõ ↄpatiũtur ſe cũ gaudio paradiſi Sed pueri ſut in doloꝛibꝰ penaꝝ multo magis q; ſancti pr̃es liberati ꝑ cbꝛiſtũ. dequibꝰ tñ dicit᷑ Acti.ij.Deus ſuſcitauit chꝛiſtũ a moꝛtuis ſolutis doloꝛibꝰiferni iuxta ꝗð ipoſſ ibile 2 n tenei a eo. * * gNα 05o Augj. xi. ſuꝑ Geũ. Kud EOdzuis ois regio vbi aime bone ſũt poſſit paradiſus merito appel- trigeſimaquarta IIII lIari. tripliciter tñ paradiſus accipit᷑. CPꝛimo pꝛo loco coꝛpoꝛali vbi pꝛimꝰ bomo creatꝰ eſt. Secũdo pꝛo loco ce leſtiali.ut pꝛo celo ipſo empyreo vbi aĩe beatoꝝ diuina beatitudine fruuntur ¶ LTertio pꝛo viſiõe intellectuali vłſpi rituali qua diuina eſſõtia intuitiue ↄſpi cit᷑.⁊ iſte paradiſus eſt oibꝰ melioꝛ:⁊ pa radiſus paradiſoꝝ nõinandus.Pꝛimꝰ g paradiſus pueris aperiri nõ põt:qꝛ pec- cato illo ſut aſtricti ꝓpter qð pᷣmꝰ homo inde expulſus eſt. MHec ſecũdus:qꝛ ille ſo lu beatis ⁊ ſanctis angelis debet᷑. Hec tertius:qꝛ carẽtia viſiõis diuine ꝑpetuo Ad pꝛimũ ꝛin eis reéanebit. VNUergo eſt dicedü ſi ſinus abꝛabe accipiatp quiete que erat in lymbo ſanctoꝝ patru qui pꝛiuati erãt pena ſenſibili: ſic pena inferni eis cõue/ nire nõ põt ut aliqui dicũt.Sed iſto mõ nec cõuenire poſſet nomen iferni lymbo pueroꝝ. Ande dicẽdum eſt ut dicit glo. Bede ꝙꝙ z ſancti patres in ſinu Abꝛabe puta in cõſolatiõe quietis eſſẽt ꝑ fidem mediatoꝛis ⁊ ꝑ graʒ.a doloꝛibꝰ tñ moꝛ tis ſiue inferni nõ erãt ſoluti ex toto:qꝛ nõ meruerũt gaudia celi intrare donec impleret᷑ illud ʒ achaix.Tu autẽ in ſã- guine teſtamenti tui eduxiſti vinctos de lacu vñ noĩe iferni nõ meret᷑ ſinus abꝛa be appellari pᷣm Au FPbter fidẽ ⁊ gra tiã ipſᷣꝰ abꝛabe. ¶ Ad ꝛ⁊meſt dicẽdũ q; pueri videbũt chꝛiſti hũanitatẽ. diuini- tatẽ tñ non poterũt videre eius mẽbꝛa nõ effccti ꝑ fidẽ ⁊ gratiã ꝑſonalẽ vel ſa- cramẽtalẽé. ¶C Ad a“eſt dicendũ ꝙ lux coꝛpoꝛa lis oꝛdinat᷑ ad ſpiritualẽ ꝓpter qð pꝛiuatis luce ſpiritualillux coꝛpoꝛał cõmuni cari nõ debet ¶QAueſtio.xxxiiij.de illis qui ſũt infra terrã qui qñ q; fuerunt de eccleſia q;uis nunc non ſint. s „. Bu C vid endũ eſt de illis qui ſunt infra terrã qui qñq; fuerũt de eccleſia qᷓ;- uis nũc nõ ſint. Circa qð qrut᷑ Ar. quattuoꝛ:¶ Pꝛimo vtaꝝ papa poſſit mã dare ut ꝗs teneat᷑ potius velle ad pens iferni dãnari q; peccare moꝛtalit. ¶2. vtrũ papa poſſit facere dãngti nõ gau deãt de penis eoꝝinimicoꝝ. ·vtrũ papa iuſte poſſit aliqs ad penã if erni dã nare. 4 vtrũ papa poſſit facere ꝙ in dulgentie ⁊ ſuffragia eccleſie meritoꝛia ſint iſllis qni ſunt in inferno. ſic pꝛoceditur Primu videt᷑ enim ꝙ papa nõ poſſit p̃ᷣcipere ut homo teneat᷑ potius pᷣeligere dan ari ad infer/ nũ:qᷓ; peccare moꝛtalit᷑:quia pena iferni eſt eterna ⁊ inremediabilis.de peccato autẽ moꝛtali põt quis liberari per peni/ tentiã.s potiꝰtenet᷑ homo velle peccare moꝛtaliter. S pena inferni includit culpam. vna eni de penis inferni eſt ver mis ⁊ remoꝛſus cõſciẽtie de culpa cõmiſ ſa:ſed culpa moꝛtalis nõ includit penaʒ inferni. S magis eſt 20 a culpa moꝛta lis q; pena inferni. S.illud papa nõ põt mandare qð eſt de iure naturali:ſed refugere eternaliter moꝛi et eternaʒ pe nam eſt de iure naturali.ꝗlibet eni natu raliter refugit moꝛtẽ potiſſime eternã peccare ꝗ moꝛtalit᷑ pᷣeligẽdũ eſt anteqᷓ; erualite daãngari. ſtan PPA11 eſt qò bicit An Bn C0 trarin ſelmꝰ in libꝛo ð ſilitudinibꝰ.vbi ait q aligs debet mag eligere eſſe in inferno ſine culpa:qᷓ; in pa radiſo cũ culpa:quis inocens in inferno nõ ſẽtiret penã:⁊ peccatoꝛ in paradiſo nõ gaud eret de gloꝛia. Hoc idẽ vr̃ dice Cbryſo.iĩ libello de laudibꝰ Pauli.expo/ nens illud ad Ro. ix. Optabam ego ipſe gnathema eẽ a chꝛiſto ꝓ fratribꝰ meis. q; potius Haulus voluiſſet eſſe in inſer no cũ charitate qᷓ; extra ſine charita te. Eyr do. ꝙ illud cedit ſbᷣ pᷣce Rnd- EOpt qð ẽ de n cẽi tateſa⸗ lutj.Eſt aũt de ncẽitate ſalutis ut hõ cõ tritꝰ in via ſalut exiſtẽs in generali ma gis velit pati quãcuq; penaʒ q; peccare moꝛtaliter. Et boc ideo qꝛ otritio eſt ſa lus hoĩs ⁊ nõ põt eſſe ſine charitate per quã oĩa peccata dimittutur. Ex chari- tate autẽ plus tene᷑ hbomo deũ diligere qᷓ; ſeip ſũ.Conſtat autẽ ꝙ peccare moꝛ/ taliter eſt facere cõtra deũ.puniri auteʒ quacũqʒ pena:eſt pati aliqꝗd cõtra ſeipſu vnde charitas hoc reꝗrit ut anteqᷓ; pec cet moꝛtaliter quãlibet penã bomo con tritꝰ exiſtẽs in via ſalutis in generalipᷣe ligat culpe moꝛtali.Et dico in generali quia in ſpeciali deſcẽdere ad hãc penaʒ vel aliã bomo nõ tenet᷑.imo nõ ſapiẽter ageret papa vel ꝗlibet ſuꝑioꝛ ſeipſũ vel aliũ monẽdo vel inducẽdo ad particula res penas. Cuiꝰ rõ eſt:qꝛ ſicut delecta/ bilia plus mouet in ꝑticulari cõſidergta q́; in cõmuni: ita terribilig plus terrẽt ſi in ꝑticulari cõſiderent: Et aliꝗ ſũt ꝗ in minoꝛi tẽtatiõe nõ cadũt qui foꝛte i ma ioꝛi caderet.ſicut aligqs audiens adulte- riũ nõ icitat᷑ ad libidinẽ.Sed ſi ꝑ cõſide/ rationẽ deſcẽderet ad ſinglas illecebꝛas carnis m agis ꝓmoueret᷑:⁊ ſiłiter aliqs nõ refugeret pati moꝛtẽ ꝓ cbꝛiſto. Sed ſi deſcẽderet ad cõſideradũ ſingulas pe nas magis retraberet᷑:⁊ ideo deſcẽdere in talibꝰ ad ſingularia:eſt ĩiducere hoĩe⸗ ad tẽtationẽ: ⁊ pᷣbere occaſio nẽ pec cãdi qð papa ⁊ ꝗlibet ſuꝑioꝛ maxie vitare dʒ Adpꝛimum &αoa8ρ AHE ꝙ culpa moꝛta lis q;tuʒ eſt de ſe perpetua eſt ſicut pena in ferni:ſi aut remediũ bzʒ boc eſt ex ſola miſericoꝛdia dei. Ael dicẽdũ eſt ꝙ plus pᷣpõderat bonũ diuinũ ↄtraqð agit moꝛ talis culpa: bono nature create cui oß :. onit᷑ pena:qᷓ; ꝑpetuitas pene tẽpoꝛal i bolpe 24 2neſt dicẽdũ q remoꝛſus cõſciẽtie nõ ſemꝑ eſt culpa:q;uis ad cul pã qñqʒ cõſequat᷑.põt eni eſſe ſine culpa ut in eo qui hʒ cõſcientiã errantẽ de pᷣte rito cõmiſſo: ſicut ſi aligs credat aliꝗdᷣ a ſe pus cõmiſſũ eſſe illicitñ qð tñ licitũ erat:⁊ ipſe duʒ faceret illicitũ reputabat Ad 9z'eſt dicẽdũ ꝙ refugere moꝛtẽ le Ctern; Gſtiun Mech tmui tmat ſere⸗a ſsinin o . fedeſe nonnel befepe hedlre⸗ giumd C tunr boc ſef⸗ hore nh p loon ect nuns iog Vu N Hoicn trobet, heene Undate ftnton Npnn hunt, cch ſutcene en. hung en i e artatepe Erchan⸗ deldiligere eccenentor nnau Gtraſegad t anteih nibonoc ngeneralmee on geneil a bie dann, nö ſapet or ſepſie u paftill ſcutdlar⸗ Nicöidenn gumif aigſitgit Uiforteims sAl- Iigciſd⸗ ilecebus Uteralgs ſo. Sec inglase delctere ueere hoſi orepeecin enene tidt forts ſenpene Xcker ſo⸗ aarin tecich e tihil 4 enoni⸗ us hl ſinte ußit ntde t⸗ in ggt Pötilici teputeh gere on eternaʒ eſt de iure naturali 'm appetitũ ſenſitiuũ:ſed refugere uel pꝛeeligere ipſa anteq; deus offendatur: eſt de iure na/ turaliᷣm a ppetituʒ per rationẽ dlibera tam. ⁊ per charitatem oꝛdinatã. BDſecundumipe Videt᷑ enim ꝙ papa non poſſit facere ꝙ damnati non gaudeant de pe- nis inimicoꝛum ſuoꝝ:quia ſuper illo ver bo Iſa.xiiii. Surrexerunt pꝛincipes ter re de ſoliis ſuis.dicit glo.Hiero.q ſola tium eſt malis inimicos ſuos ſocios ha bere penarũ:tale ergo gaudiũ papa im pedire non põt. .“ Pꝛeterea omne gau dium dimmuit doloꝛẽ. ut patet ꝑ Pphᷣm vii.Ethico. Cum ergo doloꝛ da mnato rum non ſit infinitus intenſiue:ſi papa poſſit gaudiu damnatoꝝ impedire poſ- ſet facere qꝙ inimici damnatoꝝ non dã⸗ narentur. ⁊ ſic tolleret᷑ liberum arbitri- um bominis. Pꝛeterea dicit Gꝛegꝰ. q culpa eſt totã culpam exigere: ſed de us non poteſt culpã cõmittere:ergono poteſt totam culpa ꝓſequi puniendo dã natos ᷣm condignum:remanet ergo in eis aliquod gaudiũ de eo ꝙ non puniu/ tur tantũ qntũ deberẽt puniri. 2 Arrar eſt: quia pa Incotrarium e rcdn municationẽ indulgentie ⁊ ſuffragioꝛũ retrabit multos a peccatis ut non da/ mnentur:poteſt ergo impedire gaudi- um damnatoꝝ:ſicut poteſt ĩpedire dã/ mnationẽ peccatoꝝ: de quoꝝ ſocietate damnati ga udent. Fndeo ?cdu triſtitia 2 vo „ AI;, loꝛ in damnatis eſt tota lis ⁊ eſſentialis:admixtũ tamẽ poteſt ee eoꝛum triſtitie aliquod gaudiuõʒ partia le ⁊ accidentale.Eſt quidẽ eoꝛum triſti tia totalis ⁊ eſſential ꝓpt tria. Pꝛi/ mo quidem pꝛopter diuine iuſticie im/ pletionẽ. Triſtantur enim quãdo vidẽt diuinaʒ impleri iuſticiã in pena damna tionis inimicoꝝ ipſoꝛum quã dei iuſtici trigeſimaquarta II am dãnati odiũt ⁊ blaſphemant in ĩfer no:Juxta illud Apoc.xvi. Eſtuauerũt hoies eſtu magno:⁊ blaſphemauerunt nomẽ dei hñt ptãtem ſuꝑ has plagas. Secũdo ꝓpter eoꝛũ coſcientie infe- ctionem:remanent enim in dãnatis ar- fectiones pꝛaue remoꝛdentes ⁊ toꝛquẽ tes eoꝛum conſcientiã:quia vermis eoꝝ nunq; moꝛitur: ⁊ ignis eoꝛum nũ qᷓ; ex- tinguit᷑. Oe quibus pꝛauis affectioibus dolent ⁊ penitent.iuxta illud Sapien.v. Penitentiaʒ agentes:⁊ pꝛe anguſtia ſpi ritus gementes.vnde ſicut penitẽtes in bac vita dolent:⁊ de doloꝛe gaudẽt:ita danati in inferno gaudent de penis ini⸗ micoꝝ ſuoꝝ:⁊ de ipſo tũ gaudio amgis dolent. ¶ Tertio ppter cauſe admmi/ ſtrationem:ſi enim damnati in inferno pꝛeſtiterũt cauſam danationis eoꝝ ini/ micis:penitent ⁊ triſtantur:nõ quidem pꝛopter diuinam offenſionem:ſed ꝓpter eoꝛum punitionem.vnde talis penitẽtia nõ eſt in eis meritoꝛia:tali ergo triſticie dãn atoꝛũ totali ⁊ eẽntialialiquod gau⸗ dium accidẽtale eſt annexuʒ:quia deſcẽ dunt damnati ad infernum cum ariis ſuis:⁊ cum affectibus pꝛauis ipſoꝛuʒ: ut ſcribitur Ezechicł.xxxij.Quia ergo vi⸗ dent damnati pꝛauas coꝛum voluũtateſ quas in hoc mundo habuerunt contra eoꝛum inimicos impletas eſſe per dam nationẽ ⁊ malum ipſoꝝ gaudent. Quod quidem gaudium poteſt per papam im pediri:eo ꝙ per cõmunicationẽ indul⸗/ gentie ⁊ ſuffragioꝛum damnatoꝛuʒ ini mici in pꝛeſentivita poſſunt conuerti ⁊ nõ damnari:⁊ ex boc tollitur illud gau dium quod damnati de eoꝛum damna tione habuiſſſent. . Ad Ppri mu mn ergo eſt dicẽ Ise dum qꝙ papꝑa non impedit gaudium damnatoꝛũ per ſe: ſed per accidens:ſubtrahendo eoꝛum inimicos a damnatione per cõmunica tionem indulgen tie⁊ ſuffragioꝝ eccleſie de rum dãnatione gaudiu habuiſſent. Ar. CAd 2 eſt dð.ꝙ liberũ arbitriũ non tollitur: ſed iuuatur per auxilia eccleſie quibꝰ peccatoꝛes de culpa reſurgũt ad gratia. C Ad qʒ“eſt dicendu ꝙ damna tus punitur tali pena qua debet puniri m exigenti culpe: ſemꝑ tamẽ punitur citra condignũ q; deberet puniri:pꝛopt cõdecentiam diume bonitatis:de q da/ mnatis nullũ ẽ gaudiũ:ſʒ potiꝰtriſticia. Dtertium piglhai tur: Videt᷑ eęcenim ꝙ papa non poſſet aliquos iuſtc ad penã inferni condemnare:qꝛ iu ſtus ⁊ piꝰ iudex debet punire niſi ad coꝛ rectionem:ſed papa debet eè iuſtus ⁊ pi us iudex:ergo debet punire niſi ad coꝛ/ rectionẽ. Coꝛrigere aũt nõ ẽ pumire et᷑⸗ nalit᷑:ſed ſolu tempoꝛalit᷑. Pꝛeterea tempoꝛale non poteſt eẽ cauſa eterni:ꝓ culpa ergo quacunq; tẽpoꝛali papa et⸗ nam penam infligere iuſte non debet. ¶Pꝛeterea ſcribitur Oeutro.xxv.ſᷣm menſurã delicti erit et plagarũ modus. m ergo menſurã tẽpoꝛalis culpe debet papaumponere menſurã rhoral gene 1 eſt:quia ſcri J n contrarin bit. xxij.di. c.in nomie dñi.de illis qui ſeditionẽ po nunt in ecclena:⁊ potiſſime in electione ſum mi põtificis Quicũq; cõtra hoc de cretum ire tentauerit. ꝑpetuo anathe-⸗ mate atq; excõmunicatione damnet᷑: ⁊ cũ impijs qui non reſurgunt in iudicio RKn G E 0 reputetur. XISEBoS., iuſte culpe moꝛta- li tẽpoꝛaliter cõmiſiſſe dũmodo qui tali culpa peccat ſit cõtumax per papã eter na pena in fligit᷑. ¶ Pꝛimo quidẽ rõne boni qð ꝑ ipſã culpã ꝑimit᷑. Tollit᷑ eni per culpã moꝛtalẽ charitas ꝗqᷓ m Apłʒ i. qad Chor.xiii. Nunq; excidit.vnde ſicẽ charitas que ꝑerimit᷑ ꝑ moꝛta lẽ culpaʒ perpetua ⁊ eterna poteſt ee:ita iuſtuʒ ẽ p culpa per quã toilit᷑eterna pena coꝛ reſpondeat. ¶2: rõne voluntatis que inficit᷑voluntas eni ſubiecta culpe moꝛ Queſtio III tali eterna eſt:qꝛ exquo bomo nõ iponit finẽ culpe in pᷣſenti ⁊ cũ illa decedit:iam culpa eterna eſt rone volũtatj peccãdi: non debet giudex iponere finẽ pene:exᷣ peccãs nõ ĩpoſuit finẽ culpe. ¶ 3· roue tꝑis qð pᷣfigit᷑.pᷣfigit enĩpapa tãq; vica rius dei tẽpus in quo dimittit᷑ culpa:et in quo nõ:qꝛ in pñti eſt tẽpns dimittedi culpa:in futuro vo non. quatũucũq; ergo actio peccãtis ſit mometanea ⁊ tepoꝛał ipſa tñ culpa eterna eſt. exqͥ̊ ꝑ cõtumaciã nõ dimittit ſibi in pñti vbi eſt tẽpus di9 mittendi.iuſte & papa tali culpe eterne eternã penã infligit. C · rõne boniqð offendit᷑.nã per culpã moꝛtalẽ bonũ eter nũ offendit᷑. & iuſte pena et᷑na ſibi debet D Pꝛim i ergo eſt dieedu ꝙ pi⸗ — us ⁊ iuſtus iudex pu nit ad coꝛꝛectionẽ qñ cſt tepus coꝛꝛigẽdi ſed qñ nõ eſt tepus coꝛꝛectiõis:nõ punit ad coꝛꝛectionẽ:ſed magis ad vindictam ex iuſticie obſeruatiõe. Ad 2eſt di/ cẽdũ ꝙ tẽpoꝛale bene põt eſſe cã ꝑpetui q;uis non ꝓpꝛie eterni qð carct pꝛicipio ⁊ fine:cuiuſmodi et᷑nitas ſoli deo ↄueuit nã emptio domus momẽtanea cſt ⁊ tẽ⸗ poꝛalis:ſed ius poſſidẽdi eſt eternũ.Si⸗ militer vulnꝰ inflictũ eſt momẽtaneũu:et moꝛs que ſequit᷑ eſt eterna. Eodè modo crimen leſe maieſtatis eſt momentaneũ: et pena ſibi debita eſt eterna. Ad 3“ eſt dicendũ ꝙ in peccato tria ſunt:dele- ctatio:actio:⁊ voluntatis defoꝛmatio. Pena g fm menſura debet coꝛꝛeſpõdere peccato:non q;tũ ad delectationẽ ⁊ acti onèe que tẽpoꝛalia ⁊ momẽtanea ſüt:ſed q;tum ad volũtatis defoꝛmationẽ que eterna eſt exà in pũti nõ remouet᷑ ꝑ cõtri tionẽ ⁊ penitentiã:ideo iuſte ſibi debet eterna pnaea. . D uartũ ſic ꝓceditur 2 50 ILEwvider eni ꝙ& papa poſſit facere ut indulgẽtie ⁊ ſuffrag ia eccleſie meritoꝛia ſint illis qui ſunt in iferno:quia qñ aliqua ſut eiuſdẽ rõnis:agens qð põt in vnũ põt in aliud Oaloe (lerin Göcuteb vus o hitcünn Npurgt feno⸗ ſtelig ſetlen⸗ Pwhuonr nen fiece⸗ Gnen lonen ſepet Ghore Gere orn Uutdc Gorbo N ſteti⸗ ſente Non Wr ſantn ſene ſonti K cſenti ſecclel niet ſopo ape . ilheti, toli⸗ iſdee llur detden I dnoſdei etccſtiamn 4 eccit Kgererd Cyrme tücß pit ntculoda 6 dinttit tüciczed aartehnn cöͤtunnti ſt tepnod⸗ ulpe etant dne bonign dibonieng na ſ he Niip/ ſusncer hr .* scnitd „ jsno N ſpingictan 2 ARot cigpeu t peictgio NN wo a gerni , metmaien Ehinot Sed pena iferni ⁊ pena purgatoꝛij ſut eiuſde rõnis:cũ nõ differant niſi ſic ma gis durabile ⁊ minꝰ durabile:⁊ magi et minus nõ diuerſificãt ſpẽm: cũ papa põt cõmunicare ſuffragia illis qui ſunt in purgatoꝛio: poterit ſilr illis ꝗ ſunt in interno. S. aliqui ſũt in iĩferno qui fe cerũt aliqua bona dũ vixerũt in coꝛpo/ re:⁊ bona meritoꝛia per charitatẽ quã habuerũt:ergo ꝑ ea que geſſerũt in coꝛ poꝛe:meruerũt ſibi ut ꝓdeſſent eis ſi no mine eoꝛũ fieret poſt moꝛtẽ. C S.ec- cleſia oꝛat ꝓdefuctis ut liberent᷑ de oꝛe leonis:⁊ de ꝓfudo lacu:ſed fruſtra oꝛa- ret ꝓ eis niſi ſciret ſuffragia eis ꝓdeſſe: ergo videt᷑ ꝙ pꝛoſint. C S.hõ pot iuſte ſoluere debitů ꝓ ſe ⁊ ꝓ alio quod tenet᷑ ſoluere:ſi ergo illi qui funt in inferno ſol uant debitũ qð ſolucre ten ent᷑ ꝑ ſuffra- gia viuoꝝ videt ꝙ iuſte ſolutũ ſit. In contrariũ aeinn ceſt redẽptio. S.ſi ſuffragia eccłie ꝓ/ deſſent eis:uel hoc eſſet ex ꝑte pape ap plicantis:uel ex ꝑte iloꝝ ꝗbus applicã tur:nõ ex ꝑte pape applicantis: qꝛ illi ꝗ ſunt in inferno nõ ſub uciunt᷑ iuriſditioi ſue:nec ex ꝑte illoꝝ quibꝰ applicant᷑: ꝗa ſunt in termino ⁊ nõ ſunt babiles ad re * cipiendum. Rnd c0 do. ꝙ de hac qõne ẽ du plex modꝰdicendi. Anꝰ ẽ comunis. Alius ſpecialis. Mag tñ vider oꝛtũ bre ex dictis bti Augl. Modꝰcoĩs talis e:qꝛ cũ in danatis ſit duplex pena ceſſentialis ⁊ accidentalis:bona que fit in eccleſia nõ pñt eis valere ad dimiſſio nẽ pene eſſentialis:qꝛ manete culpa pe na nõ põt remoueri. In danat ſemꝑ culpa remanebit:cu deceſſerint in moꝛ tali pctõ:ergo de pena eſſẽtiali nibil po teſt tolli:? Chꝛyſ.ſuꝑ illo bo Matih. xviij.dicit: Tradidit cũ toꝛtoꝛibꝰ donec re dder vniuerſũ debitũ:qꝛ li donec nõ dicit determinatũ tempus: ſed indet mi natũ:quia ſemꝑ ſoluent dãnati ⁊ nunq; ſatiſfacient:eo ꝙ ſatiſfatio nõ eſt grata deo niſi ꝑ charitate᷑: ⁊ qꝛ ipſi deceſſerũt m moꝛtali:⁊ ſunt in termino dãnatiõis ipſoꝝ:iõ ſemꝑ ſoluũt.⁊ tñ deo nũq; ſa- tiſſaciut. Pena vo accñtalis eſt in dãna tis rõne ſocioꝝquos pꝑer exemplũ ꝑpꝛs/ uum ⁊ pꝛauã doctrinã coꝛruperut. Me ren f eni dãnati puniri ex ſocietate illo/ rum qui ꝑ pꝛauũ eoꝝ exemplu ⁊ pꝛauaʒ doctrina coꝛrupti ſt:⁊ iõ qñ tales nõ da nant᷑ ſed potiꝰↄuertunt᷑⁊ ſaluant᷑ eoꝛũ pena accñtalis drĩ minui. Cũ vo nõ ſal uant ſed dãnant᷑ eoꝛuʒ pena dr augeri: vnde talis pena accñtalis põt in eis au geri ⁊ minui ?mꝙ plures et paucioꝛes ſocios pñt br̃e in pꝛedicta pena.Cum Sſuffragia eccleſie multũ valeant ut coꝛ rupti ꝓpt malã doctrinã ⁊ mala exepla danatoꝝ non danent᷑: ſed magis cõuer tant᷑ ⁊ ſaluent᷑: ideo pᷣdicta ſuffragia di cunt᷑ eis valere ad releustionẽ pene ac cidẽtalis:ſicut ſana doctrina ⁊ bona ex empla dicunt᷑ valere apoſtolis ⁊ beatis ad augmentũ accñtalis gloꝛie:qꝛ ex ſo- cietate eoꝝqui per doctrinã ⁊ bona ex· empla illoꝝ ſaluant᷑:coꝝ gloꝛia augmen tatur. Alius ẽ modus dicendi mag ſpecialis:qui talis eſt: Oiſtinguit eni tri plex pena que de bet᷑ damnat: Mam in pctõ moꝛtali in quo decedũt danati tria ↄſiderant᷑. Pꝛimũ ẽ a bono incõmu⸗ tabili auerſio:qꝛ omne peccatu moꝛta/ le in tãtũ eſt moꝛtale inq; tum auertit a deo bono incõmutabili:m quẽ moduʒ dicit beatus Jacobus ꝙ qui offendit in vno:factus ẽ oĩiuʒ reus:qꝛ oĩia peccata vnũ peccatũ ſüt inq;tum auertit ab in/ cõmutabili bono. Scom è interiorꝭ ↄſcietie ⁊ interioꝛis imaginis defoꝛma tio:qꝛ cũ oſcia interioꝛ ſemꝑ remurmu ret de peccato:ex ipſa ꝑpetratiõe ꝑecca ti defoꝛmat᷑ imago:⁊ defoꝛmat᷑ cõſciẽ tia. Tertiũ eẽ ĩbõis cõmutabilibꝰ ioꝛ dinata delectatio. Pꝛopt pmumer gout ꝓpter boni incõmutabilis auerſi- onẽ deber peccato moꝛtali pena daãni: AQueſtio ut eſt perpetua pᷣuatio viſonis diuine, valeant ad dicte pene relarxationẽ ꝙꝙ tã EPiopter ſcᷣm vᷣo ut ꝓpter oſcientie defo pena vermis ↄſcientie. ¶. Sed pꝓpr᷑ ter tium ut ꝓpter inoꝛdinatã delectatione que in bono creato ꝑcipit᷑: debet᷑ pꝑecca to moꝛtali pena ignis ⁊ pena ſenſus: et ppoꝛtionalit᷑ q; ꝓmeſura delicti debet plagarũ modus:loquendo de pena tali Ponit᷑ ergo e pena dãni ut puatio diu ine viſionis ⁊ pena vermis coſcietie eſſentialit᷑ coꝛreſpondent peccato moꝛ tali:qꝛ manete culpa manet ſꝑ pena dã ni:ut puatio diuine viſionis:⁊ manente culpa manet ſꝑp pena vermis cõſcientie qꝛ dicente btõ Augl.Omnis inoꝛdina- tus animꝰ ſibiipſi ſꝑ eſt pena:ſʒ pena ſen fus ⁊ pena ignis accñtalit᷑ debet᷑ culpe moꝛtali:qꝛ ad ſenſum videmꝰ ꝙ multi ſunt in pctõ moꝛtali ⁊ nõ babet penam ſenſus annexã.Dicit᷑ ergo ab iſtis ꝙ ſuf fragia eccleſie nõ valent danatis ad illi us pene diminution que eſſentialit᷑ de- bet᷑ peccato:qꝛ remanente culpa rema/ net eſſentialit᷑ illa duplex pena:que ſibi deber ut pena dãni ⁊ vermis ↄſcie: ſed bene dicut valent eis ad pene ſenſus diminutionẽ:cum illa eſſen tialit᷑ nõ re-⸗ ſpõdeat moꝛtali culpe:non ꝗdem ad to talem dicte pene liberatione: ſed ad ali qualem mitigation. ¶Et ponunt q; iſta mitigatio tribus modis hʒ fieri in vsnatis. Pꝛimo ꝑ ſocioꝝ ſubtractio nẽ: qꝛ ſaluant multi ut dicebat᷑ in pᷣmo mõ dicendi:per ſuffragia eccleſieꝗq fue/ runt eoꝝ exemplo ⁊ doctrina coꝛrupti: qui ſi non ſaluarent᷑ augeret᷑ eoꝝ p ena. 2 per eoꝝ ſuffragioꝝ foꝛtificationẽ ⁊ cõfortationt᷑:qꝛ per pᷣdicta ſuffragia foꝛtificant᷑ ⁊ cõfoꝛtant᷑ dam nati: ut to lerabiliꝰpoſſint peni illã ignis iuſtine- re. ¶ Tertio ꝑ ipſius pene aliqualem re laxationt᷑: qꝛ cũ ignis ille infernoalis ſit inſtrumentu diuine iuſticie taxatũ eſt a deo ꝙ tatũ debeat ffligere ⁊ non plus Et ideo nõ ſequit᷑ ꝙ ſi ſuffragia eccleſie ꝛmationem deber peccato moꝛtali tum poſſent multiplicari ſuffragia eccle ſie ut totalit᷑ relaret᷑: qꝛ taxatũ e a deo ꝙ tantũ debeat diminui deilla pena et nonamplius. C. Iſte aut modus pone di ſatis videt᷑ hẽre fulcimentũ ex dictis bti Augl. Mam ꝙ talis mitigatio pene fiat in damnat ex ſuffragis eccleſie ꝑ ſubtractione ſocioꝝ:expſie dicit Augꝰ. q pena arrii nõduũ determinata ẽ:quia nõdum determinati ſũᷣt illi qui eius pꝛa ua doctrina ⁊ exemplo pꝛauo coꝛrupti fuerunt. C Qs vᷣo talis mitigatio poſ ſit fieri ꝑ dãnatoꝝ foꝛtificationẽ ⁊ ſuſtẽ tatione᷑: ptz ꝑ illud quod dicit Augꝰ.in Enchiridion ⁊ ĩ libꝛo ſupᷣdicto ad. Sim plicianum de.viij.qõnibus:vbi loquẽs de mediocrit bonis: ut de illis qui ſunt in purgataꝛio:⁊ de mediocrit᷑ malis:ut de illis qui ſũt damnati:fuerũt tñ ſide- les chꝛiſti ⁊ multa bona fecerũt exñtes in gratia dei. Quibus autẽ ꝓſint ſuffra gia eccleſie:aut ad boc ꝓſunt ut ſit ple/ na eoꝝ remiſſio q;tum ad illos qui ſunt in purgatoꝛio:aut certe ut tolerabilioꝛ ſit eoꝝ damnatio q;tũ ad illos qui ſunt in inferno. Et planũ ẽ loquit᷑ de illis qui ſunt in inferno:quia ſi loqueret᷑ de illis qui ſunt in purgatoꝛio:non diceret ut tolerabilioꝛ ſit eoꝝ damnatio: ſ̊ ma gis ut tolerabilioꝛſit eorum purgatio. USed ꝙ talia bona ꝓſint damnatis ad pene relaxationẽ:ptʒ ꝑ Augj.ſimilit᷑ in libꝛo p̃ᷣdicto:vbi ait:q eis talia ꝓſunt qui c viuerent ſibi meruerũtut ꝓdeſſet eis poſt moꝛtẽ ſiꝓ eis fierent. Pla⸗ num eſt autem ꝙ multi ſunt in inferno qcũ viuerent młta oꝑa meritoꝛia exñ/ tes in gratia fecerunt per que meruerut ſibi ꝓdeſſe ſuffragia eccleſie ſiꝓ eis fie- rent poſt moꝛtem:non per charita tẽ cu qua non deceſſerunt:ſed per charitatezʒ quam pꝛius babuerunt. ¶C Iſte eutem modus ponendi ꝙ ſuffragia eccleſie p- ſint damnatis ad pene ſenſus mitiga- tionem:expꝛeſſe tangitur ĩ glo.ſuꝑ ver — r. ho Bug pliin b Guitque ſos ve nnedi⸗ bonis n haſty len Poolunt ſeturab Clftert Hiancur O üpot Ror Nnap tonis ſint Uliße tuin⸗ hun ei ſehont modto W C bon ltign 4 tioyi⸗ ſlr ( ſeltgui Necpitd⸗ iſenaeg Cktiacin eceleon gtone ohpoſin npen latct dei Ul tione fragigcec tarües der llagenat noduspone nrü erdiai⸗ nigaiopene is ccllele diet Aug, mnataequn qui eins en uo cormpt itigstoge tionẽ t iſt Hictoat n lyls lscotſunt ctfalö ittiſte mitent piur uffn Utſtpl/ goiſint gerabdior osepülunn wi deli⸗ lchantt hondie nutieß Unn Purgnne t danmnnt Aug ini tnlhin füttt S bo Augl.quẽ Gꝛatianꝰ allegat. xiij.q. vltia.vbi dicit gloſatoꝛ.hic Augꝰ.diſtin guit quatuoꝛ genera hominuũ.valde bo/ nos:⁊ valde malos:⁊ mediocrit᷑ bonos 2 mediocriter malos.Et ſbdit ꝓvalde bonis non eſt oꝛandu:quia iniuriã facit martyri qui oꝛat pꝛo martyre. Mec pꝛo valde malis:ſed pꝛo mediocriter bonis pꝛoſunt ſuffragia eccleſie ut citius libe- rẽtur ab igne purgatoꝛij.Et pꝛo medio criter malis pꝛoſunt ad hoc ut mitiꝰ pu niantur nunq; tamen liberantur. Rergo ſine biu⸗ Buſtinend 0 dicio hunc mno Nũ põt pꝛobabiliter reſpõdęeri ad rõnes pꝛo ⁊ contra. Mam cũu pᷣmo dicit ꝙ; pena pnrgatoꝛij ⁊ inferni ſint eiuſde ra tionis: dicendu ꝙ nõ eſt verũ:quia illi ꝗ ſunt in inferno ſũt in termino dãnatõis illi vᷣo qui ſunt in purgatoꝛio ſunt in ter mio ſaluatiõis:ideo rõne ſtatus pena vtroꝛuq; nõ eſt eiuſde rõnis:⁊ dato ꝙ; illi ⁊ iſti poſſint iuuari ꝑ ſuffragia eccle- ſie:non tñ eodẽ modo:ſed illiqui ſunt in purgatoꝛio iuuatur ut ex toto liberent᷑: illi ?o qui ſũt in ĩferno ut mitiꝰ puniant ¶Ad ⁊eſt dicendũ qꝙ ſicut dictuz eſt illa bona pꝛoſũt eis q;tuʒ ad pene ſẽſus mitigationẽ:ſed nõ q́;tuʒ ad totalẽ libe eione aul ſunt in termino dãnatiõis ipſoꝝ. ¶.ρAd 3 bicendu eſt ꝙ;, eccleſia neſcit qui ſint dãnati ⁊ qui nõ: ideo non decipit᷑ dato ꝙ oꝛet pꝛo illis qui ſunt in inferno:quia neſcit eos eſſe in inferno ꝑ certitudinẽ. Oato tñ ꝙ oꝛet ut liberetur de oꝛe leonis:eccleſia int edit cõfoꝛmare oꝛationẽ ſuã uoluntati diuine hm quã h non poſſint ex toto liberari:põt tamen eoꝛum pena mitigari ut dictum eſt. Ael poteſt dici ut aliqui dicũt ꝙ illa oꝛatio non eſt pꝛo liberatione eoꝛum qui dam nati ſunt: ſed gratiarũ actio ꝑꝛo illis qui liberati ſunt ab illa pena. Ad Aeſt dicendum ꝙ damnati ſemper ſoluũt et ſemper patiũtur:nunqᷓ; tamen ſatiſta- trigeſimaquarta IIII ciunt debito eo ꝙ illa ſatiſtactio non eſt deo grata cum non pꝛocedat ex radice charitatis. Ad yreſt dicendũ ꝙ ar- guebatur in contrariuʒ ꝙ lʒ in inferno non ſit redemptio ex toto liberaus eſt tamen redemptio aliqualiter mitigans et relaxans Similiter dicendũ ad aliud ꝙ lʒ illi qui ſunt in in ferno non ſint ſub iuriſditione pape q́; tum ad pene totalẽ liberationem:ſunt tamen ſub iuriſditiõe ſua q;tum ad illius pene aliqualem miti gationem ſaltem ad illos qui meruerũt bona eccleſie ſibi applicari per bona que fecerunt dum vixerunt in oꝛhoee exi⸗ ſtentes in gratia:dato ꝙ finaliter cum culpa deceſſerunt. . C Explicit pꝛi ma pars buius operis in qua diximꝰ de poteſtate cccleſiaſtica ſe. HMic vᷣo ſequitur determinare de eccleſiaſtica poteſtate per cõparationeʒ ad actum ad quem oꝛdinatur. O ſtq uã viſũ eſt de *α poteſtate ecdeſiaſtica bm ſe. Nũc cõ ſiderandum eſt de ipſa per cCcompactionem ad actum ad quem oꝛdinat. ¶ Et pꝛimo de actu electionis q;tum ad dominiũ tẽpoꝛale. ¶Secundo de actu electionis q́;tum ad dominium ſpirituale. Circa pꝛimuʒ xij.occurrunt conſideranda. Pꝛimo de imperatoꝛis electõe. ¶ Secudo de ipſius imperij deriuatiõe. Tertio de eius tranſſatiõe. ¶ Quarto de eius cõ firmatione. ¶ Quinto de eius admini ſtratione. ¶ Serxto de eius depoſitiõe. Septimo de eius examinatione. Occtauo de eius duratioe. ¶ MHono de eius ceſſione ⁊ de eius conceſſione. Decimo de eius legum inſtitutione. Undecimo de alioꝛum regum ſub/ iectione. ,. QOuodecimo de alioꝛum re gum coꝛꝛectione. b 2 Ar. ¶ Oueſtio. xxxv. de impatoꝛis electiõe — Irca pꝛimũ ꝗqrunt᷑ octo: q gis: S res auctoꝛitate pape eligunt imperato Pꝛimo vtru pa⸗ pa ſeipſũ poſſit imperatoꝛe eligere. ¶Secudo vtrũ ele- ctoꝛes ꝑ quos papa imperatoꝛ eʒ eligit debeant eſſe de alamania. C 3. vtrum be p̃dictos electoꝛes poſſit mutare. A vtrũ papa poſſit p̃dictos electo/ res de alia natione oꝛdinare q; de ala- mania. ¶ vtrũ papa in electione im patoꝛis poſſit alteri ꝑti eligẽtiũ fauere 6: vtrũ papa poſſit imperatoꝛẽ ſa⸗ cere per bereditaria ſucceſſionẽ: ſicut ꝑ electionẽ. ¶ vtru papa melius face ret'oꝛdinãdo imperiũ ꝑ bereditaria ſuc ceſſionẽ q; ꝑ electionẽ. ¶S: vtrũ papa melius faceret oꝛdinando plures impe rratoꝛes q́; ynYum. rimuũ ſic ꝓceditur: 2== P itLiget enim ꝙ papa per ſeipſũ imperatoꝛẽ nõ poſſi. it eligere. Sicit eni Hiero.ad ruſticu nar- bonenſem epᷣm: Siẽ qui viſibilit in boc mudo ius inuadit alienũ: accuſat᷑ a pau pere:dãnat᷑ a iudice:ita in eccłia dei cuz ꝗs ſtipendia perdit: clamet ad dnm ⁊ a cbꝛiſto exaudit᷑ papa ergo nõ põt per ſe ipſuùimꝑatoꝛẽ eligere:ſicut no pot glie⸗ nũ ius mandare. C S. ab illo imgatoꝛ imediate nõ põt eligi a quo gladiu tem poꝛalẽ nõ accepit:Sed dicit Innocèé. 2 * ponit᷑.xiii.qliiii.c.queſituʒ. Meminerãt eniʒ a deo poteſtates bas fviſſe oceſſag . 8 eChbor.vlti. Et ideo cũ ſubeſt cauſa ra/ ꝓpter vindictã noxioꝝ gladium fu pmiſſum. Si ergo imꝑatoꝛ gladiu rece pit a deo ? nõ a papa ab ipſo nõ poterit eligi. S. dicit Aug. ⁊ ponit. xi. dl. in bis rebus in quibꝰ nil certi ſtatuit di uina ſcriptura: Mos ppłi dei ⁊ iſtituta maioꝛũ p lege teneda ſunt: ſed iſta eſt cõ ſuetudo in populo vxpiano: ut impera/ toꝛ eligat᷑uła pp ło:uel ab electoribꝰ de put atis: ergo papa ꝑer ſeipſum non po terit ipſu elige. In otrarin eſt: qaꝛ kopoſitio –— Queſtio 1 vulgata philoſopbi eſt. pꝛopt᷑ qliod vnũ uodq; tale:⁊ illud magis: Sed electo reʒ:ergo per ſeipſũ poteſt eligere: exquo eius auctoꝛit ate alij eligũt. 3 EO dicendũ ꝙ imperatoꝛ ẽ Vminiſter pape:eo ipo ꝙ płs ad Ro. eſt miniſter dei Oicit eni xiii. ; nõ ſine cã gladiũ poꝛtat:quia dei miniſter ẽ iudex in irã ei qui malũ agit deputauit enim deus imperatoꝛẽ tanq; miniſtrũ ſũmi ſacerdotis:qꝛ eiꝰ ẽ᷑ eeclas cõtritas ⁊ concuſſas reſtaurare: nouas edificare:⁊ dei ſacerdotes honoꝛare:at- qʒ cõtra bereticos ⁊ rebelles tueri.Eſt gũt pncipalit᷑ agentis eligere miniſtros ⁊ inſtrumẽta ad ſuũ finem:ſicut ars mi litaris cuius finis eſt victoꝛia:babet eli gere eqſtrẽ ⁊ frenefractiuã ſm ꝙꝙ videt expedire fini intento: ſic dr pmo Ethi. vnde puto ꝙ papa ꝗ vniuerſos fideles in pꝛeſenti eccleſia ad pacem hbzʒ oꝛdina re.⁊ ad ſuꝑnaturalem finẽ cõſequendũ dirigere ⁊ deſtinare iuſta ⁊ rõnabili cã exiſtente:ꝑ ſeipſum poſſit imperatoꝛes eligere: ut ꝓpter eligentiũ negligentiax uel diſcoꝛdiã:aut ꝓpter electi bonitates 7 cõdecentiã:uel ꝓpter populi chꝛiſtia/ ni pacis puidentia: ſeuꝓpter cobercẽdi bereticoꝝ paganoꝝ ⁊ ſciſmaticoꝝ potẽ tiam ⁊ aud aciam. Poſſe enim pape ful citum debet eſſe veritate:iuſticia:⁊ equi tate. Mon enim poteſt aduerſus verita tem:ſed ꝓ veritate:vt dicit Aplus.ii.ad tion abilis ⁊ iuſta puto ꝙ poteſt. Ad pꝛimũ ergo eſt dicendũ q . ius el igendi impe- ratoꝛẽ non ẽ conceſſum aliꝗbus in fauo rem ipſoꝛũ:ſed in fauoꝛem eccleſie ⁊ po puli chꝛiſtiani:cuius caput eſt ipſe papa vnde qñ ſibi videret᷑ hoc eſſe in fauoꝛem eccleſſe ⁊ pacè chꝛiſtiani ppłi: põt tale ius eis ſubtrahere:ſic ꝓpt taleʒ cam eis conceſſit· ¶¶ Ad ſecundũ eſt dicũdũ:ve rum eſſe imperatoꝛem gladiũ recipere A. deoeo rh de hertoꝛ? le cſuc ſocapnt Gdicon nnicoba boepoſt ſunobe ſoohe⸗ Ntatt tion 4 ſtper fanis cores trſe⸗ hant ctoee coſjpu CCinp ergopn DMee We lies neee guini tin copi P 66020. K cgtis 14 llectore⸗ U honſeh⸗ une N tosdene hric N Chgin ſinta 4 oeqlodn. Sen elen ntimperato⸗ ligere cqu⸗ inpergme pe eoo g h ſe Ntat qaade⸗ imeli agt ratoritmng nebttaln nne nn honoꝛaret⸗ lestuen zeminſti⸗ nſtas isbebetcl naNe zmon bos fot⸗ nbyouni ſſapent fonabili . nheuc, NeCageacn rhmnun honchi, hacch ſnatorpo ningpeii ſtanten te me Zolos dan 1, 4, vendiinpe⸗ ſuu infauo cleſet tien nfun l la 1 1 Ar. ꝗ deo eo ꝙ a papsa nõ recipit niſ utẽ vi cariꝰ dei. Mõ eniĩ papa põt eligere im/ peratoꝛẽ ut ſingularis ꝑſona quedã:ſed ut eſt ſucceſſoꝛ petri qui imediate a chꝛi ſto caput ecclenie oꝛdinatꝰẽ. C Ad 3“ eſt dicendu ꝙ ſicut dicit Augꝰ. in li. de vnico baptiſmo:Veritati ⁊ rõniↄſuetu doẽ poſtponẽda.Mõ.n dixit xpᷣs:Ego ſum ↄſuetudo:Sʒ ego ſum veritas. Et ideo papa qñ ↄſpiceret boc eſſe cõſonũ veritati ⁊ iuſticie talem conſuetudinezʒ rationabiliter poteſt hoſtponere. 1 00 D ſecundũ tbeete det᷑ eni ꝙ electoꝛes ꝑquos papa imperatoꝛẽ eligit nõ debeant eè de ala- mania: quia illiꝰ regionis debẽet ee ele ctores cuiꝰ ipſe electus imperatoꝛ noĩa tur:ſed noiat᷑ imperatoꝛ romanoꝝ: ro mani:uel de ꝑtibus italie debẽt eſſe ele/ ctoꝛes. S. ad eligendũ ꝑſonãpubli/ cam publici ⁊ vles debẽt eſſe electoꝛes: ſed imperatoꝛ eſt ꝑſona publica ⁊ vlis: ergo vniu erſales ⁊ de qualibet regione dz br̃e clectoꝛes.U. S.in electiõe pᷣla-/ ture ſpualis non cõcedit᷑ aliqð ius ipſis laicis:ut ſupꝛa dictũ fuit:ergo eodẽ mõ in electione pᷣlature tẽpoꝛalis nõ dʒ ac- quiri aliquod ius eligendi ipſis clericis cũ tñ in electiõe imperatoꝛis tres epi- Copi pona ntur ius babere⸗ Rerar & eſt ipſa antiqua In CO tranmm⸗ verude eclu⸗ * S do ; GBꝛeegꝰ. quintꝰ tꝑe Rnd 60 ttonis imꝑatoꝛis 3 5 catis ⁊ regꝗſitis pncipibꝰ alamanie.vij. electoꝛes iſtituit officiales ipſius curie imperiælis:qᷓtuoꝛ laicos:ut regem Bo⸗/ hemie:Oucem ſaxonie: Comitẽ palati num: ⁊ Marchionẽ bꝛandaburgeñ. Et tres clericos: Archicpᷣm maguntineñ. Colonieñ.⁊ CTreuereñ. ¶ Cauſa aute qre ſolũ de alamania pꝛedicti electoꝛes ſunt aſſumpti cõiter triplex aſſignatur Ena fuit:qꝛ de alamania fuerũt il- li pncipes qui liberauerũt eccleſiam de 5 trigeſumaquina n buitute lõgobardoꝝ ⁊ ipioꝝ Romanoꝝ Secũda fuit chot ik⸗ populi ad ſanctũ Petrum/⁊? Paulũ:qð apparet in eoꝝ cõtinua peregrinatiõe ad viſit ãduʒ eccleſias dictoꝝ apoſtoloꝛuz. ¶ Tertia fuit volũtas pape:puta Greg.v. qui de theutonia fuit natus:⁊ conſanguineus Ottonis imperatoꝛis. Ad primũ ergo eſt dicenduz ſicut dicit Au⸗ gꝰ.v.de ciuita.dei.c.xij.Quales tunc fu erint Romani:⁊ quales nũc ſũt:ex ſnĩa Cathonis vid eri põt. Me lite inquit Ca tho exiſtimare maioꝛes noſtros armis rẽpublicã ex parua magnãa feciſſe:quia ſi ita eſſet multo pulchꝛioꝛẽ ⁊ maioꝛem nos haheremꝰ:cu ſocioꝝ atq; ciuiũ ar⸗ moꝛũ ⁊ equoꝝ maioꝛ nobis copia ſit q; illis. Sed alia fuere que illos viros ma- gnos fecerũt:que in nobis nulla ſut:pꝛo virtutibꝰ nanq; illoꝝ babemꝰ luxuriam atq; auaricia:reipublice egeſtatẽ: puati boni opulentiã:laudamꝰ diuitias: ſequi mur inertiã:inter bonos ⁊ malos diſcri men nullũ:oĩa virtutis pꝛemia ambitio poſſidet. Quia ẽ̊ͤ Romam ante xpᷣi ad- uẽtũ fuerũt patrie zelatoꝛes:reipublice amatoꝛes: ⁊ legis ⁊ iuſticie obſeruato/ res:ideo imperiũ in toto oꝛbe obtinere meruerũt:ſed poſtmodũ qꝛ obſcuratũ eſt aurũ mutatꝰ eſt coloꝛ optimꝰ:atq; lapi des ſanctuarij fuerunt diſperſi:z armis contraris ad virtutes fuerunt armati: merito tam imperiũ qᷓ; ius eligẽdi impe ratoꝛeẽ ꝑdiderunt. Ad ſecundum eſt dicendum ꝙ ſicut dicit pᷣus.i. Metha. Actiões ſũut ſuppoſitoꝝ particulariũ:iõ ius eligẽdi imꝑatoꝛe aligbꝰ ꝑſonis par/ ticularibꝰ cõmitti opoꝛtuit. Quare aũt ſpecialiꝰ de alamania q; de alis regiõe: ſuperiꝰ cauſa eſt aſſignata. C Ad zueſt dicendu ꝙ q́Bᷓuis iperiũ ſit dominiu tẽpo rale oꝛdinatũ eſt tñ in miniſteriũ ⁊ in ob ſequiũ dominij ſpualis.Eſt aute contra naturã rei tẽpoꝛalis in rem ſpnaleʒ age ſua ꝓpꝛia virtute:ſed ſpuale ſupꝛa tꝑale 0 3 Ar. ſua pꝛopꝛia virtute actionem ⁊ iuriſdi- tionẽ habere poteſt:quia ſpiritualis bo mo iudicat omnia ⁊ ipſe a nemine iudi/ catur:ut dicit Aplus.i.ad Chot᷑.iit Otertium eccei 2 Digdet᷑ enĩ ꝙ; papa dictos electoꝛes nõ poſ- ſit mut are. Dicit eni, Gꝛeg. ⁊ ponitur xxv.q.ij. Eccleſiaſtice moderatiõi oĩno conueniens eſt: ut que oꝛdinata fuerunt uel deciſa nulla in poſterum debeant re fragatione turbari. Exquo ergo oꝛdi- nati ſunt electoꝛes ꝑ papam mutari nõ poſſunt. Pꝛeterea ſcribitur extra de elec.c.venerabilem. illis pꝛincipibꝰ ius ⁊ poteſtatem eligendi regem in impera toꝛem poſtmodũ ꝓmouendũ recogno/ ſcimus ut debemus:ad quos de iure ac antiqua conſuetudine noſcitur pertine/ re:ſed ex antiqua conſuetudine pꝛedicti electoꝛes ius eligendi imperatoꝛem ha buerunt:ergo per papaʒ mutari nõ poſ- ſunt. C Pꝛeterea quod poteſt eſſe ma/ teria ſcandali ⁊ ſciſmatis in eccleſia ꝑ papam non debet fieriſed mutando pᷣ⸗ dictos electoꝛes poteſt eſſe materia ſcã dali ⁊ ſciſmatis: ꝑ papã ſieri nõ põt. . An contrarii rken ba bet imperium: ſed tales electoꝛes oꝛ dinati ſunt per papam: ergo per papaʒ poſſũt mutari:⁊ niloco onali inſtitui. PE⸗ dicendum ꝙ ſicut dicit Knd c0 phůus v. Ethi. Actꝰ? hu⸗ mani ſic ſunt variabiles pꝛopter parti- culares circũſtantias occurrentes: ⁊ ꝓ pter eoꝛum mutabilitatem utnon poſ⸗ ſint menſurari ⁊ regulari ſub regula in/ flexibili:utputa ferrea:ſʒ opoꝛtet ꝙ re/ gulentur ⁊ menſurentur ſub regula fle/ ribili ⁊ plumbea. ¶ Qu auis ergo noui tates ſint timende:vbi tamẽ euidens ⁊ manifeſta apparet vtilitas poteſtatipa pe ſubeſſe dinoſcitur mutare ⁊ innoua/ re omne quod expedit reiꝑublice vtilita tiimec mutationes canonu ⁊ ſtatutoꝛuʒ Queſtio III pꝛedeceſſoꝝ: uel ſuoꝛũ met attribuendũ eſt eius animi leuitati:quando videtur eſſe expediens reipublice vtilitati: ⁊ pa cis populi cbꝛiſtiani vnitati. Scribitur enim Heſter.xvi.qꝙ quia multi bonita/ te ⁊ honoꝛe qui in eos collatus eſt abu/ tuntur in ſuperbiam: ⁊ non ſolum ſubie ctos nituntur oppꝛimere:ſed datazʒ ſibi gloꝛiam non ferentes in ipſos qui dede runt mohunt᷑ inſidias:nec contenti ſunt gratiã non agere beneficijs:ſed dei qq; cuncta cernetis arbitrant᷑ ſe fugere poſ- ſe ſententia m:vnde ꝓpuidendum eſt paci omnium ꝓuinciarũ:nec putare debetis ſi diuerſa iubemus: ex animi noſtiri veni releuitate:ſed ꝓ qualitate ⁊ neceſſitate tẽpoꝛũ ut reipublice poſſit vtilitas fer- G pꝛim re ſententiam. 14 82 Uergo eſt dicendum ꝙ illa que ſunt deciſa ⁊ oꝛdinata cauſa oꝛdinationis ⁊ deciſionis non mutata mutari ⁊ perturbari non debent:ſj mu⸗ tata cauſa in bonum uel in malũ poſſũt ſic oꝛdinata ⁊ deciſa aliter mutari ⁊ ali teroꝛdinari. Ad ſecundũ eſt dicẽdũ q; argumentum ſoluitur in eadẽ decre. allegata:quia ibi dicitur ius ⁊ poteſtas eligendi imperatoꝛem ad ſedem apoſto licam pertinere:ſicut ergoa ſede apoſto lica poteſtas eligendi imperatoꝛem ele ctoꝛibus eſt conceſſa: ita a pdicta ſede poteſt eis auferri. ¶ Ad 3t dicenduʒ ꝙ ſcandalum actiuum ſemper eſt vitã⸗/ dum: ſed ſcandalum paſſiuum quadoq; potius eſt permittendum q; veritas do ctrine uel equitas iuſticie omittatur. ſic pꝛocedit᷑: D quartu Alaetur en y papa pꝛedictos electoꝛes non poſſit de alia regione facere q́; de ala⸗/ mania. Oicit en im Gꝛegꝰ. ⁊ ponit᷑.xxv. q.ii.c.quod vᷣo abſit a me ut ſtatuta ma ioꝛum cum ſacerdotibus meis in quali- bet eccleſia infringam:quia mihi iniuri-/ am facio:ſi fratrum meoꝝ iura pturbo Scd perturbatio iuris illarũ eccleſiaru N. eb⸗ Uceſs . Crspe Cpeetea ſhugie ſigels⸗a Uafcut (ohein Cpee ufate⸗ ten ſkn nnü tiohe ſatlle Ki (gulst detbe ginot cli⸗ tifaa K Ss aer dyo cyni luſti herſos uia p lotse finnen tu chlare ſehrri geper⸗ ſpperer Ceſe 1 ettt ſt Chte⸗ „* Nehſüe Reng U attnbuendi mdopigetut tlltati1 ti Sarbitu ultibonite, tus eſtabo⸗ nſolum ſobee ſcl datzibi pos nid contehtifn 6:ſel deiig ſefugereo⸗ ndumeſtdad 1 tare dchant mi rolnron e1 ndſtn tlluns ⸗ ſaranmn⸗ knuatun edratzcnnt ston futut dchentßn,⸗ mũnſit purm ul ick donn ahotcht deneoi aſce iſe emmmmnt oita ſ inican r Atplth erita6r erol Coꝛstol cte chde Utſtane neszaun umhi in ura hennn nicalci Ar. eſſet Maguntinẽſis: Coloniẽſis:⁊ Tre uerẽſis.ſi de alia regione oꝛdinarent᷑ ele ctoꝛes:papa ergo nõ poteſt hoc facere. Pꝛeterea ide Grego.dicit ca ⁊ qõne ſupꝛadicta. Sicut noſtra defendimꝰ ita ſingulis quibuſq; eccleſus ſua iura ſer/ uamꝰ.iura ergo illaꝝ eccleſiaꝝ ſuꝑ ele- ctione imꝑatoꝛis papa nõ põt auferre. Pꝛeterca qð oꝛdinatũ eſt pꝛo pace ⁊ vnirate eccleñe papa imutare non põt. Dicit enim iuriſcõſultꝰnulla iuris ratio patit᷑ ut que ſalubꝛiter pꝛo vtilitate ho minũ introducũtur nos durioꝛe in erpᷣ/ tatione contra ipſoꝝ cõmodũ ꝓducamꝰ ſed tales electoꝛes pꝛo pace eccleſie vi/ dent᷑ eẽ oꝛdinati:ergo ꝑapa hoc imutare N AP 1 nö poteſt. In COtrarin eſt quia mutata cauſa mutari debʒ effectꝰ?: ſed cauſa q̃re de theutonia pᷣdicti electoꝛes fuerũt oꝛ dinati fuit defenſio ꝓtectio ⁊ liberatio eccleſie de poteſtate tyrãnoꝝ: mutata S tali cauſa poſſet mutari iuſte dignitas Ri CO /talis eis conceſſa. Odicendum qꝙ pape eſt in oĩbus regnis mutare ⁊ tranſſationè fa cere tam in electo q; in electoꝛibꝰ ꝓpter duo. Pꝛio:quia vicarius eſt illius qui regnũ a gente in gẽtem tranſfert ppter iniuſticias ⁊ iniurias ⁊ cõtumęelias:⁊ di uerſos dolos:ut ſcribit᷑ Eccle.x. C2·. quia ipſe ſolus habet cõſiderare finem totius eccleſie:⁊ ad dictuʒ finem oẽs oꝛ dinare per debita media. Dicit enĩ Ii⸗/ doꝛꝰ in lib.de ſũmo bono.qꝙ poteſtates ſeculares intra eceleſia m neceſſarie non eſſent:niſi ut ꝙ non pᷣualet ſacerdos effi cereper doctrine ſermonẽ poteſtas hoc imperet per vdiſcipline terroꝛẽ:quia ſepe celeſte regnũ per regnum terreſtre pꝛo/⸗ ficit ut qu ando aliqui intra eccleſiaʒ po ſiti contra fidem et diſciplinam eccleſie agunt rigoꝛe pꝛincipuù conterant᷑:quãdo ergo ſumus pontifex hoc videret ad talẽ finẽ magis valere ꝑſonas alicuiꝰ regni vel regiois q; alteriꝰ poſſet iuſte huiuſ trigeſimaquinta v modi tranſmutationem Herre⸗ *1 ergo eſt dicen Ad pꝛmum α☛ien non ſunt conceſſa illis eccleſijs pꝛopter ſingularem ipſaꝝ vtilitatem: ſed ꝓpter totius eccleſie vniuerſalis ⁊ populi chbꝛi ſtia ni pacificaʒ vnitatem:⁊ ideo quãdo pꝛopter talem cauſaʒ ſubtraberent᷑ eis illa iura abſq; ꝑturbatione iuris pꝛopꝛij fieri poſſet ¶ Ad ⁊"eſt vicendũ ꝙ ſũ/ mus pontifex eſt paſtoꝛ coõmunis totiꝰ eccleſie:⁊ ideo ius cuiuſlibet eccleſie par ticularis ſic vebet defendere ꝙ non de rogetur iuri õmunis boni:quod eſt pᷣfe rendum cuilibet bono pꝛiuato. C Ald ʒmeſt dicendum ꝙ pax eccleſie conſiſtit in obſeruatiõe diuine iuſticie:quia iuſti/ cia ⁊ pax oſculate ſunt.plerũq; vᷣo talis pax magis aliquando babetur per mu- tationem ⁊ diuiſionem aliquoꝛuʒ q́; per eoꝛum cõmunica tione. Ande Saluatoꝛ Mathei. x.dicit. MHolite arbitrari ꝙ ve⸗ nerim pacem mittere in terraʒ:quia nõ veni pacem mittere ſed gladium. Dgquintũ deoe i⸗ videt᷑ euiʒ qp papa nõ poſſit al eri parti eligen tiũ fauere:’qꝛ papa nõ debet eẽ acceptoꝛ ꝑſon aꝝ. Scribit᷑ eni ad Ro.ij.q; nõ ẽ ꝑ/ ſonaꝝ acceptio apud deu:ſj papa ẽ vica rius dei:non g debet vni parti magis q; alteri fauere. ¶ S.pape ⁊ oibꝰ iudicibꝰ dr Eſa. xxx. Mec ẽ via ãbulate ĩ ea ⁊ nõ declinet ad dextrà neq; ad ſiniſtrã:nõ debet papa mag ad vnã partẽ electoꝝ declinare q; ad aliã. ¶ D. dicit Iſido. iĩ lib. de ſũmo bono. Ois qui recte ſudicat ſtaterã ĩ manu ſua poꝛtat:ut iuſto libꝛa mine quedã ꝑ eqtatẽ coꝛꝛigat quedã vo ꝑ miſerationẽ idulgeat.nõ debʒ papa vni ꝑti maioꝛe fauoꝛẽ pᷣbere qᷓ; alteri. 4 Ari ſ eſt qð ſcribit᷑ ex ð In 2„ trarin elec.c.ven erabilẽ. Rnd 60 dicẽdũ ꝙ ſicut dicit Da ⸗ maſcenꝰ ij. lib.c. xx. Ele ctio eſt duoꝝ exiſtẽtiũ vnũ pᷣ altero eligẽ. Ar. Si ergo cõtingat electoꝛes imꝑatoꝛes duoſeligere:ad papa ꝑtinet alteri parti in hoc fauere: ut vnũ illoꝝpꝛe altero eli gat quẽ magis cognoſcit eſſe idonu pꝛo aduoca tione ⁊ defenſione eccleſie:⁊ cui fama vita ⁊ iuſticia magis ſuffragãtur. vel qñ altera pars vocata ⁊ expectata nollet eligere.vel ad eligendũ cõuenire. vnde ſcribit᷑ exde elec.c.aſſignato.Qnñ autẽ ĩ electiõe imꝑatoꝛis vota pꝛincipu diuidũtur poſt admonitionẽ ⁊ expecta- tionẽ alteri partiũ fauere poſſumꝰ:ma xime poſtq; a nobis vnctio coꝛonatio ⁊ cõſecratio poſtulat᷑: iure patet pariter ⁊ exẽplo. Jure quidẽ:quia ſi pꝛincipes vo cati ⁊ expectati noluerint cõuenire: ſe/ des apoſtolica aduocato ⁊ defeſoꝛe ca- rere nõ debet. Exẽplo voquia cũ Lota rius ⁊ Conradus in diſcoꝛdia fuiſſent electi Romanꝰ põtifex Lotariũ coꝛona uit: ⁊ imperiũ obtinuit coꝛonatus. D pꝛimũ ergo eſt dicẽdů ÿ ac . ceptio ꝑſone contra veritatẽ doctrine vel equitateʒ iuſticie ſeu bonitatẽ vite peccatũ eſt: ſed pᷣferri vnã ꝑſonã alteri nõ rõne ꝑſone ſed ꝓpt iſta tria nõ eſt acceptio perſone. C Ad 2meſt dicendũ ꝙ ſicut ſcribit᷑ Pꝛouer.iiij Vias que a dextris ſunt nouit bvñs.per uerſe vᷣo ſunt que a ſiniſtris ſunt. fauere ergo ꝑſone ꝓpter bonitatẽ vite ⁊ equi/ tatẽ iuſticie non eſt declinare a dertris: ſed eſt dexterã viaʒ cuſtodire. Ad3* eſt dicendũ ꝙ ſtaterã in manu tenere eſt iuſticie fauere. AUnde cũ papa alteri par tiuũ eligentiũ fauoꝛẽ pꝛebet ꝓpter eꝗtate iuſticie:nõ rõne ꝑſone:nõ deũñſtit ꝓpter boc ſtateram in manu poꝛtare. D ſe xtũ ſic ꝓcedit᷑.videt — eni ꝙ papa non poſſit imꝑatoꝛè facere ꝑ beredita riam ſucceſſionè ſicut ꝑ electionem:quia dominiũ im piale papa non debet expo/⸗ nere caſii ⁊ foꝛtune.Sed ſi imꝑatoꝛ fie ret per ſucceſſionem:exponeret᷑ imꝑiale dominiũ caſui ⁊ foꝛtune:quia neſciretur Queſtio » cuiꝰʒ eli ⁊ diſcretiõis eſſet filius regna turus poſt eum:ergo nõ per bereditariã ſucceſſionẽ debet fieri ſ ꝑ electionẽ ſolũ ¶Pꝛeterea ſcribit᷑ ex.de elec.ꝙ eccłia non debet carere aduocato ⁊ defenſoꝛe ſed magno tẽpoꝛe careret huiuſmodi ad uocato ⁊ defenſoꝛe ſi huiuſmodi domi⸗- niũ per ſucceſſionẽ hereditariã filioꝛum traſferrent᷑: ergo ⁊c. C Pꝛeterea talis debet in imperatoꝛẽ eligi qui alios exce dit in liberalitate ⁊ poteſtate.⁊ reipubli ce communitate: ſed talia magis appa rent ſi eligit᷑ ꝑſona q; ſi remittit᷑ dñium ad ſi vcceſſua bereditatẽ filioꝝ magis æ tale dominiuz debet currere ꝑ electionẽ q́; per hereditariam ſucceſſionem. 2* 4 1*a1 eſt quia impe- In cotrarin fiale vormmgn; ſpectat ad eccleſiã de iure poſitiuo. Sic 5́ͤ eccłia oꝛdiauit hmõi dominiũ fienduũ per electionẽ:ita põt oꝛdinare ꝙ vadat per bercgitariam ſcceſſtonem. ia: * dicendu ꝙ eccłisa idiget Rnd c0 imꝑatoꝛe tanq; l cato ⁊ defẽſoꝛe pꝛo ſtatu põtifico pñtis vite. Scribit᷑ eni.x.di.c.quoniaʒ idem.⁊ xcvi.di.c.cũ ad verũ ꝙ chꝛiſtiani impe/ ratoꝛes pꝛo eterna vita pontificibꝰ indi gent. Pontifices vo tmmodo pꝛo curſu rerũ tepoꝛaliũ imꝑialibꝰ legibꝰ vtuntur quatenꝰ ſpiritualis bomo non ĩplicet ſe negocis ſecularibꝰ. Hac de cã aplus bᷣ ad Thimo.ij.pᷣcepit oꝛatiões ⁊ obſecra tiões fierpꝛo regibꝰ ⁊ oibus qui in ſub limitatibꝰ ſunt ut quietã ⁊ tranquillam vitam aga mus in omni pietate ⁊ caſti/ tate. Et pꝛo tali fine Hiere. etiam ꝑꝛo regibus infidelibus mandauit oratioes fieri. Scribitur enim Baruth.i. Oꝛate pꝛo vita NHabuchodonoſoꝛ regis Baby lonis. ⁊ pꝛo vita filij eius.ſ. Balthaſar ut ſint dies eoꝛum ſicut dies celi ſuper terram:⁊ viua mus ſub vmbꝛa ipſoꝛum: et inueniamꝰ gratiam in conſpectu eoꝝ Quãdo ergo papa videret populo chꝛi ſtiano magis pacem dari per heredita/⸗ A. fotntea Chemg ſcntoꝛd G Moneret pene⸗ fbonie trco ſctbene Nhortn ehdun ſnſee Nrhp Ciosue loconm tebon pwum utn nuir ſae lisge ſiunt peri cea paon ſols amoꝛe büili umor⸗ odi elgvoe caot n., C kßone Eeſegt ſin MMeho flius tegne⸗ rbercdſtari clectione ſoli decgceclie 9rdeſcnſoe buiuſtmocisd ſmodi don⸗ ariä filoun Neteres talG guislios dee rer fepthl magis epp⸗ mitntdinn liop nags Crepcltei. ſiopen⸗ ſtauinine⸗ inemonitu porio S miniifenti urey at NeN. uclig inhet niß v, iſtco pntis gichien ſiamiimpe, tiſichyn oCopoſ ſcziptuin nonipleg eciaplii stobſn s guiint trunqulan ſctttſt ge tian , jauitortten ncige or tegis bun ſes , ptuſten 4 epllh di Ncher —. = =☛ - = = = =— = — = = = = = 1 = Ar. riam ſucceſſionem imperij qᷓ; per electi onem: puto ꝙ ſic poſſet oꝛdinare iſtud ſicut oꝛdinauit illud. . ergo eſt dicen Ad Pꝛimum a q̈ non ex poneretur caſui ⁊ foꝛtune dominiũ im/ periale eo ꝙ filio nato poſſunt aſſocia- ri boni conſiliarii ⁊ ſapientes viri:quo⸗ rum conſilio ⁊ pꝛudẽtia reſpublica poſ ſet bene tractari. ⁊ eccleſia iuuari in eiꝰ oꝑoꝛtunitatibus. ¶ Ad ſecundũ ẽ di cendum ꝙ non careret aduocato ⁊ de/ fenſoꝛe magno tempoꝛe eccleſia: eo ꝙꝙ per ſapientes ſibi datos ꝑpoſſʒ buiuſmo di aduocatio ⁊ defenſio fieri: ꝙ ſi ſpꝛe to conſilio ſapientum: ⁊ dimiſſa ſocieta te bonoꝛum vellet pꝛiuatum bonũ ⁊ pꝛo pꝛium appetitum ſequi iam non eet rex ſed tyrannus. Agd tertium eſt dicen dum ꝙ filij nobilium debent inſtrui et nutriri ĩ bonis moꝛibꝰ: et ſic babituari in liberalitate. z ut ſint dei eccleſie ⁊ iu/ ſticie amatoꝛes qꝙ talia reperiantur in eis actualiter cum ad vominium perue niunt:ſicut inneniret in ꝑfona ꝗ eligit᷑ ſic ꝓcedit᷑ eptimu ackeni ꝙ papa meliꝰ facit oꝛdinãdo im periũ ꝑ electione qᷓ; ꝑ hereditariã ſuc- ceſſionẽ imperiũ trãſiret:qꝛ nõ poſſʒ pa pa auferre tale dñiuʒ qñ placeret: S ⁊c. Pꝛetea ſuꝑ illo ᷣbo inceſa igni ⁊ ſuf foſſa dicit Augꝰ. ꝙ oia mala ꝓcedũt ex amoꝛe male iflãmãte:⁊ ex timoꝛc male bũiliâte. Ex amoꝛe ; puati boni: uel ex timoꝛe ꝑdendi hmõi puatũ bonũ imꝑa toꝛ dñium nõ recognoſceret ab eccleſia exquo ex hereditaria ſucceſſiõe ⁊ ex an-/ tiq cõſuetudine eet ſibi q̃ſi in nãm ↄuer ſum. Pꝛeta ſi imperatoꝛ fit ꝑ electio nẽ ſꝑ recognoſcunt᷑ illi qin ſũt de ꝑte ec- cleſie:qð nõ ↄtingeret ſi tale dñium oꝛdi naret᷑ tranſire ꝑ ſucceſſiuã bereditatem. In cõtrariũ gmdena pape populũ xpᷣianũ in pace ſeruare.ſibi trigeſimaquinta VII eni ⁊ alijs pᷣlatis drĩ ad Ephe.iiij. Sol liciti ſeruare vnitatẽ ſpus in vinculo pa cis. ſed magis ſeruarent᷑ in pace fideles eccleſie ſi in eriũ oꝛdinaret᷑ ꝑ bereditari am ſucceſſione q; ꝑ electionẽ:ſcut expe rimẽtalit videmꝰ in regnisꝗᷓ heredita/ rio ⁊ ꝑpetuo dñio regunt. Rnd cO do. ꝙ ſideratis geſtis 1EOꝛzZ oditiõibꝰ? hoiuz quas experimẽtalit᷑ nunc videmꝰ: ſatis videt᷑ magis expedies eccleſie ꝓ pacifico ſta⸗/ tu ſuoꝝ fideliũ oꝛdin are iperiale dñium ꝑ bereditariã ſucceſſionẽ q; ꝑ electiõeʒ Poſſunt eni in dñio imperiali tria ↄſide rari. C Pꝛimũu ẽ ipſius ip eratoꝛis ipe rantis affectio. Mãle nãcqs ẽ ut dic ppᷣs i. Polliticoꝝ.ut ꝗlibʒ afficiat᷑ ad bonũ ꝓ pꝛiũ:ſicut nale ẽ ꝙ hõ ad ſeipj amicitiã hẽat Exquo ꝙ imperatoꝛ ſciret imperi um ſibi deberi nõ ſolũ ad vitã.ſed ꝑ be/ reditariã ſucceſſione mppꝛijs filijs:ma gis conaret᷑ ad iuſticie obſeruatiõem:et eccleſie defẽſionẽ ⁊ ꝓtectionẽ:exq̊ ſciret ſe ad huũc finẽ imperiuz ꝓ ſe ⁊ ſuis filijs ab eccleſia recepiſſe. Scom eſt ppli obedientis naturalis ſubiectio. Cõſue⸗/ tudo nãq; eſt qſ altera natura.Erxqͥ igi tur fideles eccleſie ꝑ diuturnã ↄſuetudi nẽ eẽnt aſſuefacti iperio obedire ⁊ ecclie famulari:cuiꝰipſe imperatoꝛ miniſter ẽ nõ facilit᷑ rebellarent:qꝛ oſiderarent ſꝑ durũ eè õ ſtimulũ recalcitrare. Ter tiũ eſt eccleſie imperiũ oꝛdinãtis impu⸗ gnatio:qꝛ eni eccleſia ex moꝛte imꝑato/ ris:⁊ qũq; ex diſcoꝛdia electoꝝ magno tẽpoꝛe caret imꝑatoꝛe:aduocato:⁊ de- fenſoꝛe:plura bella: ⁊ pᷣlia:litigia ꝑcipit inſurgere in ſuis fidelibꝰ:⁊ plerùq; ipſa met ecclia a ſuis vaſallis ꝑuipenditur ⁊ impugnat᷑ ſicut experimẽtalit᷑ oĩ die vi demus. Ad obuiandũ ergo ſupꝛadictis ⁊ alijs ſupuenietibus ipedimentis que occurrũt ex carentia rectoꝝin ꝑtibꝰita/ lie ſatis puto ꝙ eccleſia melius faceret ſi imperiũ oꝛdinaret per bereditaria ſuc ceſſionem q; per electionem. ₰ α rimũ ergo ẽ dicenduz q; Eei EHI EIeEEE nõ ſegtur quia re- gnum Apulie ⁊ Sicilie cõcedit eccleſia per hereditariã ſucceſſionẽ᷑:⁊ tamen põt qauferre quãdo placet:ſi cõtingat regem et ſucceſſoꝛes eius tranſgredi iuramẽtũ et pacta inter ipſuʒ ⁊ eccleſiã oꝛdinata: ſic recepto iuramẽeto eccłia ab imꝑatoꝛe et oꝛdinatis pactis:ex trãgreſſiõe ipoꝝ poſſet eccleſia auferre imperiũ ab eo et a ſucceſſoꝛibus eius. C Ad ſecundũ eſt dicendũ ꝙ ſermões moꝛales qñq; ſicut affirmatiue ligant ſic negatiue ſoluũtur Ex amoꝛe nanq; bene inflãmante:⁊ ex timoꝛe bene humiliante pꝛocedunt oĩia bona. MWagis autem ſm rectam rõn eʒ arbitrandũu eſt ꝙ imꝑatoꝛ deberet bene inflãmari ex bono ſuo erq̊ videret ipſuʒ ppetuari in ſuis filijs q; male:⁊ ꝙ ma/ gis deberet bene bumiliari ex timoꝛe ne pꝛiua retur in ſe ⁊ in ſuis filis tali bono q́; ſi pꝛiuaretur in ſe tm. ¶ Ad 3 “eſt di cendu ꝙ eccleſia nõ debet habere partè ſed totũ. Sponſa enim eſt illiꝰ qui ſolem ſuũ oꝛiri facit ſuꝑ bonos ⁊ malos:⁊ plu it ſuper iuſtos ⁊ iniuſtos.vnde nullã ꝑtẽ debet recognoſcere in iuſticie obſeruati⸗/ one:ſʒ in bene ficioꝝ largitiõe illis plura debet impendere quos magis dignos et virtuoſos recognoſcit. Agd octauũ cs —i Uqit᷑. videt᷑ enim ꝙ papa melius faceret eligẽ do plures im ꝑatoꝛes q;ᷓ vnũ:quia plura cognoſcũt plures homiĩies qᷓ; vnus ſicut plura vid ent plures oculi q; vnꝰ oculus Sed a d regendũ fideles eccleſie ⁊ obui andũ ma licijs hominũ maxima viſio re quirit᷑im elius eſt ergo eſſe plures im ꝑa toꝛes q; vnuù. ¶ Pꝛeterea ad cohercen dum maloꝝ pꝛauitates marimuʒ poſſe requirit᷑:ſed plura poſſũt plures pꝛinci- pes q; vnus pꝛiuccps:ſicut plura poſſũt plures manus q; vna manus. meliꝰ eſt ergo eẽ plures imꝑatoꝛeſ q; vnũ. S. ꝗad rectu regimen imꝑiale requirit᷑ ma- xime ut nõ ꝑuertat per paſſiões ⁊ cõcu piſcẽtias:nec coꝛꝛũpatur pꝛecio vel pꝛe cibus:ſed facilius peruertitur ułcoꝛrũ⸗ pitur vnus q; plures:melius eſt g plu/ res imperatoꝛes eſſe Perrumn. lei TTP eſt:quia eccleſia In cotrann non debet obli⸗ gare ſuos fideles ad impoſſibilia ſerui/ tia. Sʒ ſcribitur Matth.vi. ꝙ bõ nõ po teſt duobus dominis ſeruire: aut enim vnum odio habebit ⁊ alterũ diliget:aut vnum ſuſtinebit ⁊ alterum contemnet: S Aut ibi ſubditur. Rnd 60 dic endu ꝙ loquendo de regimine recto ⁊ naturali: ⁊ non tyrãni co melius eſt ſimpliciter quãlibet mul⸗ titudine regi vno pꝛincipe q; pluribꝰ pn cipibus: Cuiꝰratio eſt:quia plures pn- cipes uel dominant᷑ ut plures:⁊ ut diſ/ coꝛdiam habent ad inuicem:uel ut ſunt vnum ⁊ ut habent concoꝛdia m:ſi ut plu res ⁊ ut diſcoꝛdes ſunt:tunc tale domi nium ꝑpetuari non põt:dicente ſaluato re Luce.xi.Omne regnuʒ in ſe diuiſum deſolabitur:⁊ domꝰ ſupꝛa domũ cadet. Si vᷣo dominanturut vnum ⁊ ad inui / cem habent concoꝛdiam et vnitatem: cum ꝓpter quod vnuquodq; ⁊ illud ma gis:Exquo dominari ꝑlures in taãtũ eſt bonum regimen in q;ti tenet lo cu vniꝰ melius eſt 'm rectum dominium domi nari vnum q; plures: vnde philoſoph⸗ in fie xij. Methapbi. dicit ꝙ quia en⸗ tia nolut male diſponi:nec bona eſt plu ralitas pꝛincipum et pꝛincipatuũ:id eo concludit: vnus ergo pꝛinceps et vnus A G mu Pncipatꝰ. P ergo eſt dicendum ꝙ ⁊ ſi plures iperatoꝛes cent per ſeipos non poſſent omnia videre ⁊ cognoſcere niſi haberent eis adiunctos multos ſa pientes ⁊ multos videntes. Oebet er/ go imperatoꝛ ⁊ quilibet alius pꝛinceps multos ſapientes ſibi adiũgere: dequo rum conſilio videat ⁊ deliberet que agẽ da ſunt:etia m cũ eum iraſci ⁊ perturba VII — 3 ficont eet⸗ iern ſogaui caden ſlioſe C lea ſen hiri hotſit Contn Nen pt leteol loun aſpe ſum. ſan f W tio nit tor fale pain perat lig dotnit VII es :ca ctio eloe urulcorri⸗ zctig, n. uia cchein dehetodl⸗ bbilaſerui⸗ y bonope e aur enin dilizeran ontennnet itur. Nuento nonhrin ilibet tul Pguie Pures N⸗ Son rdl⸗ vdotſiut iptpl tale dom teſilun ediutſumn i et. 1adii, Vnraron. 1 M gintäͤcl bim nunm doſn ploſo⸗ . n⸗ Macktlr gtuurideo s etpns ſpar. diecun per ſeh multoeſ Debetch eed l⸗ fe gue i/ 4 e⸗ tbi Ar. num: ſed tunc magi ri contingit ſapientũ conſilio vti debet. vnde ſcribitur Heſter pꝛimo:ꝙ iratꝰ rex aſſuerus ⁊ mimio furoꝛe ſuccenſus inter rogauit ſapientes qui ex moꝛe regio ſꝑ ei aderant: ⁊ illoꝛum faciebat cuncta cõ ſilio ſcientium leges ac iura maioꝛum. ¶UAgd ſecundũ eſt dicendum ꝙ virtus vnita potentioꝛ et foꝛtioꝛ eſt ſeipſa di- minium vnius q; per vominiũ plurium potiſſime quando plures ꝑꝛincipes re guntur dominio vnius. Ag tertiũ ẽ dicendum ꝙ recte dominantem no con tingit peruerti ſeu coꝛrũpi:niſ velit ſper nere ↄſiliu bonoꝝ:⁊ ad hberere cõſilio ma loꝝ mõ q̊ fecit bieroboã filiꝰ ſalomonis ꝗ ſpꝛeto conſilio ſenũ adbeſit ↄſilio iuue is cenſendus ẽ tyrã nicare q; recto regimine imperare. Queſtio. xxxvj. de imperij deriuatõe Bu C conñderandum eſt Cde imperij deriug- tione. Circa quod querunt᷑ ſe ptem. Pꝛimo vtrum papa tus fuit ante imperiũ. ¶ Secũdo vtrũ papatꝰ deriuatꝰ ſit ab imperio. Ter tio vtrum papa ſal tem tempoꝛgle do⸗/ miniũ ab imperio recognoſcat. ¶C Quar to vtrum imperatoꝛ in dominio tempo ralium ſit maioꝛ papa. ¶ Quinto vtrũ imperatoꝛ ſit maioꝛ papa in dignitate. ¶ Sexto vtrũ imperatoꝛ ſit maioꝛ pa pa in cauſalitate. Septimo vtrũ im peratoꝛ ſit maioꝛ papa n rotüae⸗ 3111 ic ꝓcedit᷑: Ai P Amm geih enim ꝙ aonte fuerit imperiũ q; papatus. quia in pꝛimo ſtatu ante peccatu fuilʒ dominiũ ᷣm enim philoſophu: Vigen tes in tellectu ſut apti dominari ⁊ alis imperare.pollentes vo viribꝰcoꝛpoꝛali bus debẽt alis ſeruire ⁊ miniſtrare.pla nũ eſt enim ꝙ in p ſtatu ante petm aligꝗ ein. ent magis intellectun aliq min⸗ Pꝛeteres in ſecundo ſtatu poſt ꝑpecca tu tẽpoꝛe legis nature fuit dn ium rega trigeſimaſexta 1 le. Scribitur enĩ Geñ.xv.qꝙ quatuoꝛ re ges pugnauerũt aduerſus quiq; in val le ſilueſtri:necduõ erat dominiũ papꝑale ¶Pꝛet erea tempoꝛe legis ſcripte ſaul fuit rex pꝛimus in iſrael nondũ inſtitu- to papatu. ¶Pꝛeterea papatus ince/ pit in petro: ſed ante multi fuerunt im . , peratoꝛes: ſicut de tyberio ⁊ iulio ceſa- ſperſa:ideo foꝛtius eſt imperium ꝑ do⸗ In trariũ re ⁊ młis aliis. ₰ 12 eſt. qꝛ ide eſt dñi- um pape ⁊ dñium xpᷣi:ſicut idẽ ẽ dñium delegantis ⁊ delegati. petrus autem et alii apoſtoli chꝛiſii legati fuerunt. Jux illud.ii.ad Chor̃.v ꝓ cbꝛiſto eni legati- one fungimur. Sed de dominio chꝛiſti ſcribitur Pꝛouerbioꝛũ viii. Per me re- ges regnant:⁊ legum conditoꝛes iuſta decernũut per me pncipes imperãt: ⁊ po tentes decernunt iuſticiam. Bn 60 dicendũ qꝙ de dominio „ Oeregali ſeu imperiali du pliciter poſſumꝰ loqui. ¶¶ Pꝛimo ut eſt vſurpatũ ⁊ tyrãnicum. C Scdo ut eſt nãle ⁊ polliticũ. C Primũ eſt ꝑmiſſũ in pena dñantiũ ⁊ in penã peccantiũ atq in correctionẽ maloꝝ. ¶ Scom e ↄceſ ſum in remediũ pcti ꝓpter pacè iuſtoꝝ. Primũ dñium vſurpatũ ⁊ tyranni cũ fuit añ ſacerdotiũ. Dicit enim Aug⸗ xv. de ciui. dei. c.xix.ꝙ vᷣmus reguũ terre ſuit ipſe Cayn. Scos eiꝰnlius Enoch in cuiꝰ nom in e vbi regnaret᷑ condita eſt ciuitas.vnde ſcribit᷑ Geñ iiiq cogno uit Cayn vxorem ſuam ⁊ concepit ⁊ pe perit Enocb:⁊ edificauit ciuitatem quõ noia uit ex noie filij Enoch: poſtmoduzʒ oẽs geniti ex maledicto ſemine Cayn vſurpatiue ⁊ tyrãmce dñium ſibi acꝗſi uerunt. ¶ Sed dominium naturale 7 polliticum:⁊ recto ⁊ iuſto titulo acquiſi tum ſecutuʒ eſt ſacerdotiũ: quia tale do miniũ in miniſterin ſacerdotuii: ⁊ in tui tionem ⁊ defenſionem eccleſie cõccſſum eſt. Vñ dicit Yidorꝰ in libro de ſummo bono: Cognoſcant principes ſeculi deo debere rõnem redddere ꝓpter eccleſiaʒ Ar. quã a chꝛiſto tuendã ſuſcipiunt:Mã ſiue augea t᷑ pax ecclie ꝑ fideleſ pncipes:ſiue ſoluat᷑:ille ab eis rõnem exigit qui eo/ rum poteſtati ſuam eccleſiam credidit. Planũ eſt autẽ ꝙ ſacerdotiũ ſtatiʒ poſt diluuiu inſtitutũ fuit in ꝑſona Melchi⸗/ ſedech:qui ſũmuʒ ſacerdotẽ qui nunc eſt ſignificabat. ſicut expꝛeſſe die glo. Geñ. xiiij. AUnde ſuꝑ illo vᷣbo bic eſt eni Wel chiſedech ſacerdos dei ſũmi Dicit Nie ro.ꝙ Melchiſedech aiunt hebꝛei fuiſſe ſecũdu filiũ Moe.⁊ cõputatione annoꝝ oſtendũt euʒ uſq; ad Iſaac vixiſſe:⁊ oẽs pmogenitos a Hoe uſq; ad Aaron ſũ⸗ mos põtifices fuiſſe:ita ut oẽs qui iuſto titulo dominio naturali ⁊ pollitico ſũ- pſerut dñium ad reipublice defenſioneʒ ⁊ eccleſie dei tuitionẽ vere ꝑ ſũmos ſa/ cerdotes oꝛdinati ſüt. A G pꝛimũ ergo ẽ dð. ꝙ vñiuʒ eEeIEut dicit nature gra dus diſtinctionẽ fuſſʒ añ peccati: ſʒ ut dicit vitioꝝ coꝛrectionẽ ⁊ ſeruitutis ſbᷣ/ iectionẽ:qꝛ qui facit peccatũ:ſeruus eſt pcti añ peccatũ nõ fuiſſet. ¶ do. ꝙ tepoꝛe legis nature dñ ium rega le ut fuit vſurpatũ ⁊ tyrãnicũ fuit ꝑmiſ ſum in punitionẽ peccatoꝝ: quia deus hypocritã facit regnare ꝓpt᷑ pꝓctã pplłli: ſed dñiuznaturale ⁊ polliticũ ut fuit cõ ceſſuʒ in remediũ peccati ad reipublice defenſione ⁊ eccleſe tuitiõem ſecutũ eſt ſacerdotiũ: Quia ſacerdotiũ ẽ oꝛdinatũ in rem ediũ peccati pncipalr ⁊ effectiue Oñium vᷣo regale ſeu imperiale ẽ oꝛdi⸗ natũ in remediũ pcti miſterialit᷑ et âmi niculatiue.vñ dicit glo. Gꝛegoꝛij Mume ri.xxxv.ꝙ poſt moꝛtẽ ſũmi pontific ho micida iubet᷑ reuerti ⁊ ire in terrã ſuaʒ. quia hũanu genus peccando moꝛtẽ ſibi intulit:ſj poſt moꝛte veri ſacerdotis xpᷣi abſolutionẽ ſui reatus accepit. C Ad 3 eſt do q/9 Saul cõſtitutus ẽ rex ex cla moꝛe populi:qſi in ↄtemptũ Samuelis ꝓ illo ſtatu locũ ſũmi ſacerdotis tenen/ tis:vnde ex hoc a deo repꝛobatus ẽ. at . ¶.Ad z'eſt Qneſtio 111 tñ nõ niſi ꝑ Samuelẽ in regẽ oꝛdinatꝰ ẽ. vnde ſcribit.j. Regũ.viii.quia diſplicuit ſermo ppli petentis regẽ in oculis Sa/ muelis.Et dñs dixit ad eũ: Audi vocẽ ppli in omnibꝰ que loquunt᷑ tibi:qꝛ te nõ abiecerũt ſed me:ne regnem ſuper eos. ¶CAd 'eſt dð.q dominiu papale poſ ſumꝰ ↄſiderare tripliciter. Ael q;tu ad figurã. ¶ Ael q;tũ ad ꝑſonã. ¶CAtł q;tũ ad officiũ. ¶ Quãtũ ergo ad figu ra:officiũ papale pceſſit oẽs iperatoꝛes ⁊ oẽs reges qui iuſto titulo nalit᷑ ⁊ polli tice dñium ſupſerũt:quia ſuũmũ ſacerdo tium in melchbiſedech figuratũ ⁊ ſignifi catũ eſt ut dictũ eſt ſupꝛa ꝑ glo. HNicro. QAuãtũ vo ad ꝑſons verũ ẽ ꝙ dñiuʒ papale in btõ petro incepit qui fuit pꝛi mus papa que planũ ẽ plures ĩperato/ tes ⁊ reges ceſſiſſe in tepoꝛaliũ admi⸗- niſtra tiõe. nõ aut q;tü ad ipſiꝰ dominij iuriſditionẽ:quã nec añ nec poſt nullus rex uel iperatoꝛ hr̃e põt niſi a chꝛiſto.⁊ Poↄñs niñ a papa:qꝛ ptãs chꝛiſti eterna eſt:que nõ auferet᷑:⁊ regnuũ eius qð non coꝛrpet᷑: ut ſcribit Danieł vii. C Sed q;tũ ad officiũ ſcdᷣm imediata admiſtra tionẽ aliquoꝝ tꝑalium:⁊ ſᷣm liberã exe- cutionẽ ommiũ ſpũaliũ in toto oꝛbe ter rarũ officiuũ papale poſt cõſtantinũ im/ peratoꝛem incephꝛi. D ſecundũ baii r DZidetur eni ꝙ papatus deriuatꝰ ſit ab imperio: Scribit᷑ eni.i. Macha.iiu.q; iudas ma chabeus ꝗ fuit dux ppliiudeoꝝ elegit ſa cerdotes ſine macula:ut mudaret ſãcta 7 ſic ſacerdotiũ ut videt᷑ deriuatũ è a iu/ dicibꝰ⁊ regibus:⁊ ꝑↄñs papatꝰab im/ perio. ¶ Pꝛeterea electi ab electoꝛibꝰ deriuant᷑. Scribit᷑ i geſtis Gꝛego. ꝙ cũ electus eſſet in papa ⁊ ipſe conaret᷑ pon tificalẽè dignitatẽ refugere ſcpſit Mau ritio imꝑatoꝛi ut ſue electiõi nõ pᷣberet aſſenſuʒ.hoc idẽ bẽtur expᷣſſe.xxi.di.c.in noĩie dñi.ꝙ imperatoꝛũ cõſenſus requi- rebatur in electione ſummi pontificis. A. Naitise Nn ekiciye giosge Hented gitliüe Cotaled hortt ffir popt Kep g K Wn lbi⸗ N ⸗ me⸗ bot Nltan⸗ hoey Mninrt gueſat boteſte kituoli horute hötffiee Penie Etzoe guefa (barts ſto ui laneta Rean ſoſnin ees Mtis ndinatſe ia dißlari oculis Ga, Audipoci tibigeteni nſupertos. igopaepol Cbllizi ſiC crgo ad ſn pperns nalittpoli mmüſacet⸗ atü ihni go hin. tüegeniß tquifurn resen, Naligdn pſodoſninn voſ —A chiiſo⸗ ſſticterne 1sgonon/ (90 zrdis benite o othenn zantinüin⸗ lepcdi lolen hinperio: iudasmna vdeitſt luretſien gatüeal⸗ at'o in/ degoni egogl oparet on ſpößhen tridi ſsre⸗ nnſfus Ar. Pꝛeterea pᷣeſſe alijs ꝓpꝛiũ eſt genti/ liũñ. Dicit eni glo. ſuꝑ illo vbo Luce.xxij. Scitis quia pꝛincipes gẽtiũ dominant᷑ coꝝ:⁊ qui poteſtate babẽt ſuꝑ illos be/ nefici vocant᷑:ꝙ pꝛimatũ babere ſuper alios gentile eſſeſaluatoꝛ oſtẽdit.Et iõ mentẽ diſcipuloꝝ eſtuantẽ cõparatione gẽtiliũ extinxit.Cũ ergo papale ⁊ ſa cer dotale dñium pᷣſidentiã quãdã ſuꝑ alios ipoꝛtet: ab im ꝑatoꝛibꝰ gentiliũ tale do/ miniũ videtur eſſe deriuatum- „ In contrariũ taant pꝛoptr̃ foꝛmã: ita tẽpoꝛale ⁊ copoꝛale vr eſſe ꝓpter ſpirituale: dũiuzʒ ergo iperiale deriuat ⁊ eſt ꝓpter ipſũ dñium papale: Kñ EO//n antẽ ecouerſo. AEu dicendu qꝙ iſta qõ ſoluit pillud qs babet᷑ ex.de ma.⁊ obe.c.ſolite ubi papa reſpõdẽs imperatoꝛi ſic dicit. Moſſe debueras ꝙ fecit deus duo ma⸗ gna luminaria in firmamẽto celi.Lumi nare maius uit pᷣeſſet diei:⁊ lumiare mi⸗ nus ut pᷣeſſet nocti.vtrũq; magnũ: ſed alterũ maius. Ad firmamétũ ergo celi boc ẽ vniuerſalis eccłie:fecit deus duo lumiaria:quia duss inſtituit dignitates que ſũt põtificalis auctoꝛitas:⁊ regaliſ poteſtas:ſed illa que pᷣeſt diebꝰputa ſpi/ ritualibꝰ:maioꝛ eſt:que vo carnalibꝰ mi noꝛ: ut quãta eſt int᷑ lunã ⁊ ſolẽ:tãta int põtifices ⁊ reges differẽtia cognoſcat᷑. q;tuʒ ad eius foꝛmationẽ:qꝛ ex illa luce que facta deſcribit᷑ in Geñ. Pꝛima die.: quarta diepoſtmodũ foꝛmatꝰ eſt ſol. pꝰ ut Syo. dicit. deinde luna ac alie ſtelle- Et q;tuʒ ad eius lucis receptionẽ:quia lnua a ſole ſuã lucẽ recepit.vnde pr̃ oiuʒ planetaꝝ ꝑ aſtrologos ipſe ſol deſcribit Sic dominiũ ĩperiale vel regale deriuat a dominio papali vel ſacerdotali q;3tum ad eius foꝛmationẽ:vel q;tuʒ ad eius di gnitatis uel auctoꝛitatis receptionè᷑. 1. ergo eſt dicendũ ꝶ Ad Pꝛimn Judas machabeꝰ trigeſimaſexta nõ elegit ſacerdotes q;tuʒ ad officiũ:ſed cõditioe ipſoꝝ nõ ↄueni ebat. III q;tu ad ꝑſonas:quia de deputatis ad officiuz ſacerdotale illos elegit quos ex ſanctitate vite ⁊ ex fama populi magis cognouit habere volütate in lege důi. ¶Ad ⁊eſt dicẽduũ q; qñq; papa in ec deſia pmitiua ꝓpter pululationẽ hereti coꝝ cõceſſit aliqð ius imꝑatoꝛibꝰ ⁊ regi bus tam in ſumi põtificis clectiõe:qᷓ; in eccleſie gubernatiõe:ideo pꝛo illo tẽpoꝛe tunc ad depꝛeſſionẽ inimicoꝝ indigebat regiũ ⁊ imꝑatoꝝ auxilio:ſed poſtmodum reaſſüpſit ſibi gladiuʒ coꝛꝛectiõis eoꝝ:et reaccepit eis ius eccleſiaſticũ:ꝗð eis ex tioe ipſe GAaz eſt dicẽdũ q; in iuſto dominio nõ inclu/ dit᷑ faſtus vel ãbitioſtas ſuꝑbie.boc eniĩ ſine dubio gẽtile eſt. Scribit᷑ enĩ Eccle. xxxij. Rectoꝛẽ te poſuerũt: noli extolli: eſto in eis ſicut vnus ex illis. Sed q; tuʒ ad benignitatẽ cõſulẽdi ⁊ regedi ꝗᷓ iuſto dominio ipoꝛtat: ſacerdotale et papale dominiũ nõ deriuat ab imperio ⁊ domi nio gentiliũ:ſed magis ecouerſo. D tertiũ ſic pꝛocedit᷑.vr vUeni ꝙ papa ſal- teem dominiũ tẽpoꝛale ab ipera⸗ toꝛe recognoſcat. Scribit᷑ eni.xcvij.di. c. conſtàtinꝰ.ꝙ dictꝰimꝑatoꝛ eonſtãtinꝰ coꝛonã ⁊ omnẽ regiã poteſtatẽ vł digni es in Vrhe ae 7 in Italia ⁊ in par 5 . tibus occidentalibꝰ apoſtolico c lanũ eſt autem ꝙ luna deriuat a ſole C poſtolico conceſſit S. ſcribit᷑ eodẽ.c. beato Silueſtro ⁊ oibus ſucceſſoꝛibꝰ eiuſdẽ in pᷣſenti tradi mus palatiũ noſtri imperij lateranẽſe: deinde dyadema videlicet coꝛonã capi tis noſtri:ſimul ⁊ frigiũ:ſimlq; clamidẽ purpurea atq; tunicam coccineã:necnõ oĩa imꝑialia indumẽta ⁊ diuerſa oꝛna/ mẽta:⁊ omnẽ pꝛoceſſionẽ imꝑialig cul/ minis:⁊ gloꝛia poteſtatis noſtre. C S. addit᷑ in dicto.c.decernimꝰ itaqꝗ;.⁊ hoc ut ipſe beatꝰ Silueſter ⁊ ſucceſſoꝛes eiꝰ dyademate videlicet ⁊ coꝛona quã ex ca pite nro illi cõceſſimꝰ.ex auro puriſſimo et gẽmis pꝛecioſis uti debeant pꝛo ho/ Ar. noꝛe beati Petri. ⸗ ſtquig do 2 . ſj eſtquia do-/ tuale papa a nullo recognoſcit niſi a deo ergo nec dominiũ tẽpoꝛale nõ niſi a deo recognoſcere debet:ałs papa ꝑ euidetiã facti duo pꝛincipia eſſe fateret᷑.vnũ ſpi ritualiũ:⁊ aliud tẽpoꝛaliũ:qð fuit erroꝛ manicheoꝝ:ut dicit Augꝰ. ſ 2 O dicendu ay dominiũ tẽ⸗ Liuye poꝛale q;tuʒ ad pꝛeſens tripliciter poſſumꝰ cõſiderare. Pꝛio q;tuʒ ad ipſoꝝ tẽpoꝛaliũ tyranice ⁊ vſur patiue ablatoꝝ reſtitutionẽ.Poſſũt eniʒ gliqui tyranice ⁊ vſurpatiue dominiũ tẽ poꝛale habere.vel q;tuʒ ad acꝗſitionem quia iniuſto titulo ⁊ tyrãnice buiuſmodi domimiuũ acceperũt.vel q;tus ad vſipj et executionẽ qua nõ vtunt᷑ ad ꝓtectionẽ et defenſionẽ eccleſie ſic ut miniſterialit vti debẽt · Multi nãq; imꝑatoꝛes ante chbꝛiſti aduẽtũ dominiũ tẽpoꝛaliu foꝛte iuſto titulo acceperũt.Si per electionẽ populi vel eoꝝ ad quos pertinebat dñi effecti ſunt:quia tñ tali dominio nõ mi- niſterialr vtebant᷑ in obſequiũ eccleſie et in defenſionẽ eccleſiaſtice diſcipline: ſed potiꝰ ad eius ipugnatione tale do/ miniu tyrãnicũ ⁊ vſurpatũ cẽſendũ erat Dicit enĩ Iſidoꝛꝰ in libꝛo de ſũmo bono ꝙ pꝛincipes ſeculi nõ aliter intra eccle/ ſiam poteſtatis adepta culmina iuſte tenent:niſi ut per eandẽ poteſtatẽ diſci/ plina eccleſiaſticã muniat ⁊ defendant. Scvo tẽpoꝛaliũ dominiũ poſſumus cõnderare q; tum ad imediatã ad mini⸗ ſtrationẽ quã imꝑatoꝛes ⁊ reges ⁊ alij pꝛincipes ſeculi habẽt ⁊ babuerũt:alit᷑ vñni tẽpoꝛales nõ appellarent᷑: niſi tem poꝛaliu imediatã adminiſtrationẽ ba- berẽt. C Tertio tale dominiũ poſſumꝰ cõſiderare q;tuz ad vniuerſalẽ ⁊ totalẽ iuriſditionẽ. Totalis eniʒ ⁊ vniuerſalis dyñs ſpu aliu ⁊ tꝑaliũ ẽ ipſe chꝛiſtꝰ⁊ vica rius eius ſůmus ponti fex. Colũne enim celi cõtremiſcũt ⁊ pauent ad nutũ eius: Queſtio „ ⁊ ſub eo curuant᷑ qui poꝛtant oꝛbem: ut ſcribit in YJob. C Pꝛimis ergo duobus modis papa bene põt recognoſcere do⸗ minium tempoꝛale ab imperatoꝛibus ⁊ regibus:quia q;3tum ad eoꝛũ tyranni ce ⁊ vſurpate ab latoꝛũ reſtitutionem:⁊ ;tum ad eoꝛuʒ immediatam admini⸗/ ſtrationẽ eccleſia ab imperatoꝛibus re/ cepit:⁊ recipit tempoꝛalia:ſed q; tuʒ ad vniuerſalem iuriſditionẽ dñium tempo rale a nullo recognoſcit niſi a deo Min⸗ ſignuʒ eſt:quia ſi papa iniuſte tẽpoꝛalia reciperet:uel ꝙ iniuſte vteret᷑ coꝛã nul- lo pncipe poſſet conueniri:⁊ a nullo poſ ſet iudicari:niſi a deo ſolo. Et p bũc modum põt rũderi ad oẽs rõnes ſupe-/ rius adductas:quia beatꝰ Silueſter nõ recepit illa tempoꝛalia a Conſtantino q;tum ad dominij recognitiõeʒ: ſʒ q;tũ ad immediatã aliquoꝝ tempoꝛaliuʒ ad miniſtrationẽ:quoꝛum eccleſia ante nõ habebat:⁊ q;tum ad ipſius eccleſie ⁊ fi dei catholice defeſionẽ:quia ſicut dictꝰ Conſtantinus ante receptiõem baptiſ mi vtebatur dominio tẽpoꝛaliũ tyrani ce ⁊ vſurpatiue ad eccleſie impugnatio nem: ⁊ chꝛiſtianoꝝ ꝑſecutionẽe: ita poſt modũ ſicut dei miniſter vſus eſt tali do⸗ minio ad ecclie exaltatiõeʒ:⁊ chꝛiſtiane fidei defenſionẽ: Nam multa pᷣuilegia conceſſit eccleſie in fauoꝛẽ chꝛiſtiane fi/ dei:ſicut in legenda bti Silueſtri hẽtur D uintũ ſic ꝓceditur 9 VDidet᷑ enim yꝓꝓ imꝑatoꝛ ſit maioꝛ papa in do minio temporaliũ. Dicit enim Micola us papa:⁊ ponit᷑.xcvi.di.c.cum ad verũ ꝙ; vltra nec imperatoꝛ ſibi iura pontifi catus arripiat:nec pontifex iura impe- ratoꝛum vſurpet:quoniã idem media/ toꝛ dei ⁊ hominũ:homo chꝛiſtus ieſus actibus ppꝛijs ⁊ dignitatibus diſtinct⸗ officia poteſtatis vtriuſq; diſcreuit: ſed ſipapa diceret᷑ maioꝛ imperatoꝛe in tẽ poꝛalibꝰ vſurparet ius eius ergo nec de bet dici maioꝛ ipſo in tali dñio. ¶ Pꝛe A. tceli Hſote tadt itai domme Wte⸗ erubt nr ertto fpern Col⸗ ſolzt ſtarar erato Nitt luoe o ren heriai Cpei W Gr pulo terft toꝛibi uſfe. ponti gecto⸗ Einoun mooto buales⸗ Fun ANn gin hran lehoti⸗ legton ſoleger Mrep üſiten ſeden lenm . ntorbettt zodvobes oſcredo⸗ pergtorbus ori ranni trutionen um admini ſarorbusfe⸗ niumtenpe ia deoi⸗ ſte tigeit ct coꝛiſl/ Tanulonn CEtybi⸗ röpezſpe⸗ Olluſeni Cmummn⸗ ſtghihni poralih is ante ho Aacleie l ſar ait/ zenbopti/ lütfrmm mugaud ne mN 5tale iciſin ru fullhn chukunefi Mofnbetm 7 huf Aetcnimn nn de in Mo unrenn mnpoltf rainpe⸗ etn edi⸗ ſus ielr 3 diſinet untſee inte gtoꝛe lnte gtoneede jo⸗Cp Ar. terea iuramentũu fidelitatis pꝛeſtat᷑ ab ipſis regibus imperotoꝛibꝰ cum accipi unt adminiſtrationẽ tempoꝛaliũ: Mon autẽ tale iuram entũ pᷣſtat᷑ pape:ergo in vomin io tepoꝛaliũ papa non eſt maioꝛ imꝑatoꝛe:ulquocũq; alio rege. Pꝛe terea btũs Am bꝛoſius dicit:⁊ ponitur xxiij.q.viij.c.cõuenioꝛ. Tempoꝛalia im peratoꝛum ſunt:ad imperatoꝛis pala/ tia pertinent: ad ſacerdotẽ vᷣo eccłie: in rgalib's impera toꝛ nnnioe papa. 111 eſt: qꝛ in eo cuius In Otral iU meru dñ ium ho⸗ mo bʒ:mon põt cõueniii coꝛã alio ſi de/ linqnat:ſed ꝗqcun q; cbꝛiſtianꝰ rex uel im peratoꝛ ſi delinꝗ̃t põt cõueniii coꝛã pa/ pa:ut pʒ.xi.q.i.Quicũ q; litẽ bñs:g nul⸗ lius rei tépoꝛalis uel ſpu alis merũ ⁊ ſu pꝛemũ dnium habet niſipappa. KI C0 dicendũ ꝙ Hugo in de⸗ V“creto ſupꝛa allegato:cũ ad verum. tria videt᷑ dicere de dñio im periali ⁊ papali contraria ſupꝛadictis. Pꝛimo nanq; dicit ꝙ imꝑatoꝛ ptaã- tem gladij ⁊ dignitateẽ imperiale nõ re cepit ab apoſtolico:ſed a pncipibꝰ⁊ po⸗ pulo ꝑ electiõem: cuiꝰ ↄtrariũ ſupꝛa de term inatũ ẽ quicꝗd eni fuerit de imꝑa/ toꝛibus pᷣteritis: modernoꝝ tñ im ꝑato rum electio pꝓlæ nu ẽ ꝙ ꝑtinet ad ſumuzʒ pontifice:uel imediate ꝑ ſeipſum uel per electoꝛes quos ipſe ſũmus põtifex oꝛ dinauit. C Secundo dicit ꝙ ante fuit imꝑatoꝛ q; papa:⁊ dicte poteſtates im piales ⁊ apo ſtolice ſũt diſcrete ⁊ diuer ſeiquoꝝ vtrũ q; indiget diſtinctiõe:verũ eſt nãq; imꝑatoꝛẽ fuiſſe ante papã q; tũ ad ꝑſonam:ſed non q;tum ad officiuᷓ ⁊ figuram. Succeſſit enim peæpatus ⁊ ſa⸗ cerdotiũ chꝛiſti ſacerdotio leuitico: et ſacerdotiu leuiticum ſucceſſit ſacerdo⸗ tio legis nature. Sicut dicit Aplus ad Hebꝛe.vii. Oude vniucrſalit ſacerdoti um fuit ante impcriũ:ſicut ſupꝛa dictũ ẽ nec deeèe pote ſtates ſunt diſcrete ⁊ diuer ſe ꝙ vna non reducat᷑ ad aliam. vtroq; trigeſimaſerta vVv enim eſta deo imperialis ⁊ apoſtolica. ſed apoſtolica ⁊ ſacerdotalis immedia te. Imperialis vo med iante apoſtolica ſacerdotali. ¶ Tertio dicit ꝙ papa e maioꝛ imperatoꝛe in ſpiritualibus: ſed imperatoꝛ maioꝛ papa in tempoꝛalibꝰ. ſed ſi ſic eſſet pariratiõe imperatoꝛ poſ ſet dici maioꝛ chꝛiſto in temporalibus. Mon enim ẽ imperator maior paꝑa in temporalibus:niſñ propter immediatũ vſum:⁊ im mediata executionẽ:lm quẽ modum imperator maior deo dicit᷑ ga deus non bʒ imediatũ vſum ⁊ imedia/ tam executionẽ temporaliũ. Mon eniʒ ipſe mãducat carnes thauroꝝ:aut ſan- guinẽ hircoꝝ potat: nec equitat equos pcedente turba famuloꝝ ⁊ armatoruʒ ⁊ tamẽ ipſe dicit in pſalmo:vbi iſta le/ guntur: Meus eſt orbis terre ⁊ plenitu do eius ⁊ dominum vniuerſorum ſe no minat: nec quia celos ſibi reſeruauit: terram etiam ad vſum conceſſit filiis bominum: Juxta illud pſalmiſta: Ce- lum celi domino: terram gutem dedit filiis hominum.propter hoc dicenduʒ eſt ꝙ filu bo minuʒz ſint maiores deo in terrenis. ⁊ deus ſit maior homine in ce leſtibus. Quod enim ſimpliciter dicit᷑ ſine additamẽto dicitur. Et ideo ſicut deus dominus vniuerſorum eſt tempo/ ralium ⁊ piritualium q́;tum ad vniuer ſalem iuriſditionem: ſic papa vicarius eius in ſpiritualibus et temporalibus eſt maiorquocunq; alio rege vel impe/ Ad prinum cic, beyrgo eſt dicen dum ꝙ papa non debet vſurpare imme diatam executionem uel adminiſtratio nem temporalium:ne propter talem ex ecutionem implicet ſe negociis ſecula nbus:ſicut nec imperatoꝛ immediataʒ executionem ipiritualium debet habe⸗/ re Tunc cnim illa abuſio requiretur ꝙ carnalis homo in rebus diuinis pre ſidere videretur: ⁊ ſpirituał homocar⸗ nolibus negociis implicaretur ſed ex –— — boc nõ ſubtrabit᷑ dominiũ tẽpoꝛaliũ ipi pape:cũ in delictis ⁊ violentijs nõ poſ/ ſit imperatoꝛes ⁊ reges coꝛrigere:⁊ eos dominio tẽpoꝛaliũ puare:ſi contingat eos foꝛefacere. C Ad 2 c dicendu ꝙꝙ& iuramentũ fidelitatis ab epᷣis non dʒ pᷣ ſtari regibus uel imperatoꝛibꝰ:iꝙ ab eis recognoſcant tẽpoꝛaliũ immediatã iu- riſditionẽ. Cale enim iuramentũ ſoluz pᷣſtandũ eſt pape ꝗ ſuꝑ tẽpoꝛalia ⁊ ſpũa lia huiuſmodi iuriſditione vłem bʒ in to to oꝛbe:Sʒ bene põt eis pᷣſtari iuramẽ tũ:ut ab eis recognoſcant imediataʒ tẽ poꝛalium executionẽ uel admiſtratiõeʒ potiſſime in terris ⁊ ĩ regnis vbi ecclia imediatã adminiſtra tiõem tẽpoꝛalium nõ hʒ. .Ad 3é do. q Ambꝛoſius in telligit tꝑalia eſſe imperatoꝝ q;tum ad vſum ⁊ executione:nõ q;tũ ad vlem do minatiõem ⁊ tranſmutationẽ· Oei enĩ ſolius ⁊ vicarii ieſu chꝛiſti eſt tale dñiuʒ qꝛ ad eũ ſpectat tꝑalia ⁊ regna tre trãſ/ mutare ⁊ oꝛdinare: VUñ dr. Daniełliiij. Tẽpoꝛa q̊ʒ mutabunt ſuꝑ te donec ſci- as qꝙꝙ dominer excelſus ſuꝑ regnũ boiuʒ ⁊ cuicunq; voluerit dabit illuñd. D quintũ ſic ꝓceditur 2 1 lVidet᷑ enim vꝓ iperatoꝛ ſit maioꝛ papa in di/ gnitate:Scribit᷑ enim. xcvij.di.c.cõſtã/ tinus.ꝙ ſicut imperialis extat decora- ta militia: ita clerum ſaãcte romane ec- cleſie adoꝛnari decreuimꝰ: ⁊ patricios ⁊ cõſules effici:necnõ ⁊ ceteris dignitat bus imperialibꝰ eos pmulgamꝰ decoꝛa ri: videt᷑ ergo imperatoꝛẽ excedere pa- pã in dignitate:exquo eius dignitas ex dignitate imꝑiali vr̃ eẽ deriuata. C S. illud qð ineſt cauſe et cauſato digniꝰ ẽ in cauſa q; in cauſato:Sʒ ſcribit᷑ eandem di. ⁊.c.ſicut noſtra ẽ terrena imperialis poteſtas: ita ſacroſanctã romanã eccle ſiã decreuimꝰ venerant᷑ bonoꝛare:⁊ am plius q; noſtrũ imperiũ terrenũq; thꝛo nũ ſedem ſacratiſſimã beati petri gloꝛi oſe exa ltare tribuentes ei ptatem gliaʒ ⁊ bonoꝛificen tiam imperialem. C Pꝛeterea papa e vicariꝰ chꝛiſti: ſed maioꝛ ⁊ dignioꝛ fuit 2 dignitatẽ:atq; vigoꝛẽ chꝛiſtꝰ in eo ꝙ imꝑator ⁊ rer qᷓ; in eo ſacerdos.nã i co ꝙ ſacerdos paſſusẽ ⁊ moꝛtuiĩ eo ꝙ rex a moꝛtuiſ reſurrexit:⸗ maioꝛ eſt dignitas iperialis q; papalis. 4 L eſt quod ſcribitur In Otrart U xcvij di.c.duo qp pe.vbi ex aucte beati Am bro.dr̃ ꝙ noõ tam aurũ pᷣcioſius eſt plũbo q; regia po teſtate dignior ſit ordo ſacerdotalis. RFuid cO do. ꝙ ad pñs nõ ſit no bis cure per auctem no ui uel veteris teſtameti:ſeu ꝑ aliã rõem oſtendere dignitatẽ papale imperiale; exced ere:ſed ſolũ per exempla impera torũ gentiliu. Scribit᷑ enim de Alexan dro imperatore:qꝙ cuü veniret in iudeaʒ cũ ꝓpoñito deſtruendi:⁊ exterminandi ipſam in viſione babuit ꝙ ioade ſumo ſacerdoti ſibi obuiã venienti honorẽ de beret impenderetanq; ſuꝑiori ⁊ dignio ri ſe. Qð ſic fecit:quia ſtatim ut eũ vidit pontificalibꝰ veſtibus ornatũ:⁊ la minaã vbi erat nomẽ dñi inſcriptũ 'm legẽan tiquã in fronte pontificis de equo deſcẽ dit digniſſimeq; eũ veneratus eſt: Oe q̊ cũ ãmirarent᷑ principes eius comitatũ ſequentes: rñdit ꝙ non ipſum adoraſſʒ ſed den cuius pncipatũ ⁊ vicẽ gerebat in terris:vnde veniens cũ eo hieruſalẽ tẽplũ domini cũ maximis donis bono/ rauit: atq; barbarã cõtra iudeos fero- citatẽ depouens:ipos ab oi tributo cxe mit ⁊ libertati donauit. ¶In libello ſi milit᷑ Sibille tyburtine ſcribit cuz in die natalis dñi tẽplũ edificatũ a pmor dio vꝛbis rome corruiſſet. Ceſar Au⸗ guſtus intelligens maiorẽ dñm ipſo eſſe in terra natũ: ꝓbibuit extunc ne quis eũ dñm vocaret:⁊ cũ diligent᷑ perquireret a tyburtina ſibilla quis eẽt verus deus in boc muũdo:⁊ cũ illa oraculo ſe dediſſʒ apparuit circa ſolẽ circulus:⁊ in medio circulivirgo pulcherrima pueru geſtas A. ſua – pereta deccodi Mordir Ntyeii Reloas Au luncle aens landi⸗ ficer ethen aſe bitenis bebat 1pere cinih ſr nnC iglien IMica gimdos ſbs d Honobt ſtum tnog⸗ donutas derlugt. lerſogv ſeſcote nertgln Ccſeiano kenint gtor a bonoꝛficen teres papee dionioꝛ fuſt r inee os paſust⸗ Eteſurrent scPpapel⸗ lvod ſorbint dic dren nbro.d ni oqtegia, ergotalis is höſtnn c aucteno g aliͦ in le mon npNp. m un ret intc ttermivent Noogeſin bonore de rir go utcipidt tütlumuk bn Nogode zusct O auscomin glin orin . gerche etibifetcht cri npnel ,C Nl, Ar. geſtans in gremio. Tunc ſibila ait: Re ſpice inquit imperatoꝛ. Cum aũt ceſar up eret ad viſionẽ pᷣdictã audiuit vocẽ de celo dicentẽ: Mec ẽ ara celi. Et impe ratoꝛi dixit ſibilla:Hic puer maioꝛ te ẽ ideo ipſũ adoꝛa:quod fecit: extunc pᷣce pit ne aliquis eu dñm vocaret: ꝓpterqð ille locus vocat᷑ adbuc ſcã maria de ara celi.Quicũq; ergo nõ dubitat papã ve⸗ rum eſſe chꝛiſti vicariũ: dubitare nõ de bet eius dignitatẽ excellere oẽm terre- nam dignitate imperialẽ ⁊ regalem., G prim ergo eſt do. ꝙ nõ . eſt dubi mili⸗ tia clericalis maioꝛibus ⁊ melioꝛibꝰ oꝛ namentis dʒ oꝛnari q; militia imperiał q a ſacerdotali militia deriuata e· Scri bit enĩ Sap.xviij.&ꝙ in veſte poder quã bẽbat aaron totus erat oꝛbis terrarũ: parentũ magnelia in quatuoꝛ lapidũ oꝛdinibus erat ſculpta: ⁊ magnificetia dei in dyademate capitis illiꝰ erat ſcri- pta. Ad ⁊wmeſt dicendũ qꝙ cauſaliter noialit᷑ noia dignitat eccliaſtice veꝝ e ꝙ deriuata ſunt a gentilibus magis q; a iudeis:⁊ potiꝰ imitant᷑ gentiles in ta libus dignitatibus q; imiten᷑ iudeos non obſtante ꝙ in ſacerdotio iudeoꝝſit figuratũ ſacerdotiũ chꝛiſti Quantu au tem ad dignitatẽ ⁊ cauſalit᷑ effectualit dignitas imperialis ⁊ regalis mag' eſt deriuata a dignitate ſacerdotali qᷓ; ecõ uerſo:qu ia lex illa iudaica vbi dignitas ſacerdotalis deſcribit᷑: particlaris erat reſpectu ritus gentiliũ qui diſperſ erãt vniuerſalit᷑ per vniuerſum oꝛbe. Vnde eccleſia noſtra q catholica ẽ ⁊ vyłis ma gis i dignite imitat᷑ ritum gentiliu im/ peratoꝝꝶ q; ſacerdotin iudeoꝝ. C Ad 3 eſt dicendũ ꝙ chꝛiſtus vnus ⁊ idem uit rex ⁊ ſa cerq os:dignioꝛ tñ fuit ut li ceat ſic loqui inq;tũ ſacerdos qᷓ; in eo q; rex:quia digniꝰ fuit ſua oblatioe in cru ce moꝛtè vincere ⁊ celeſtẽ ianuã fideli- bus ꝗperire: q́; a moꝛtuis reſurgere. Velpõt dici ꝙ dignitas xpᷣi inq;tũ trigeſimaſexta VI rex accipit᷑ q;tum ad pᷣmium gloꝛie re- ſurrectiois. Sed dignitas xpᷣi inq;tum ſacerdos ſumit᷑ quãtũ ad meritũ fructu oſe paſſiois. AVñ. nõ ẽ icoueniẽs ꝙ alio.⁊ alio reſpectu vna digitas ſit maioꝛ alia D ſextũ brt i — E det eni ꝙ im peratoꝛ ſit maioꝛ papa in cauſa/ litate. Quia cauſa pmaria plus influit in ſuũ cauſatũ q; ſecũdaria.nt dr ĩ libꝛo de cauſis:ſed plꝰ põt impera toꝛ q; pa pa cuiꝰ ſignũ eſt: quia eu in ſun guxiliu vocat ad defenſionẽ ecclie.¶ D.pꝓnci/ piũ ⁊ cauſa idem ſunt: ſed imꝑatoꝛ e pꝛi mũ mouens in coꝛꝑalibus:ergo excedit in cauſaltate. C D.oſcula peduũ ⁊ pꝛo⸗ ſtratiões pus exbibita ſutimꝑatoꝛibus q; pope:ergo maioꝛ ipſo in cauſalitate. “ 1 eſt: qꝛ cauſe tu ⁊ ſenſũ in ſuũ cauſatũ:ſj motu dire- ctiõis ⁊ ſenſuũ cognitõis papa influit in oia mẽbꝛa eccleſie.in ipᷣo eni viuimꝰ mo uemur ⁊ ſumꝰ:excedit oẽs in calitate. Rnd cO dð. ꝙ ſicut deꝰ altiſſimꝰ eſt ca oium in triplici ge nere cauſe finalis:efficiẽtis ⁊ foꝛmalis ut dicit cõmentatoꝛ.xii. Metha. ſic pa pa vicariꝰeius cã ẽ oium credẽtiũ mini ſterialit᷑. CPꝛimo finalis ⁊ ſuꝑnatu/ ralis finis demonſtratione:non eni põt quis credere:niſi gudiẽdo: nec audire ſi ne pſqicante: nec pᷣdicarelniñ mittatur. Opoꝛtet g deueire ad vnu a ̊ mittant᷑ illi qui fideles ad finem ſuꝑnaturalẽ vo cant: Et iſta ẽ deductio Aplłli ad Ro. x. Secũdo efficies in oium credentiu gubernatiõe ⁊ motione.Mõ e eni abire in infinitũ ⁊ inimouetibꝰ ⁊ motis: ⁊ i re ctoꝛibꝰ ⁊ rectis.vñ dicit Augꝰ.iij.deci ui.dei.c.iiij. ꝙ quemadmoduʒ coꝛpoꝛa craſſioꝛa ⁊ inferioꝛa ꝑ ſubtilioꝛa ⁊ pote tioꝛa quod ã oꝛdine regunt᷑: ita oĩis co poꝛa ꝑ ſpiritũ vite rõnalem: ⁊ ſpus vi/ te irrõnalis ꝑ ſpiritũ vite rõna le:⁊ ſpũs vite rõnalis deſertoꝛ atq; peccatoꝛ per ſpum vite rõnalem piũ ⁊ iuſtũ:⁊ ille per ipſuʒ deũ ac ſi vniuerſa creatura ꝑ crea toꝛem ſuũ ex quo ⁊ ꝑ quẽ ⁊ in quo codi- ta atq; inſtituta ẽ:ac per boc voluntas dei:⁊ p ↄnñs papequi ẽ eius vicariꝰ:c p⸗ ma ⁊ ſuma cã oĩum coꝛ ꝑaliũ ⁊ ſpũaliũ motionũ:qꝛ mibil fit vinbilit᷑ ⁊ ſenſibilit dð nõ de interioꝛe inmſibili atq; inſenſ bili et intelligibili aula ſümi imꝑatoꝛis aut iubeat aut ꝑmittat᷑. ¶ 3: eſt cã foꝛ malis in omni donoꝝ ⁊ graꝝ diffuſione ⁊? diſtributione. Eſt enim vniuerſalis diſpenſa toꝛ illius infmiti theſauri puta meriti chꝛiſti: martyꝛum ⁊ opoſtoloꝝ: quo eccleſia eſt dotata ⁊ dicata:⁊ chꝛi ſti milites ſtivendiantur. 29 ergo eſt do. ꝙ boc Ad Peim U ipᷣm ꝙ papa vocat imꝑpatoꝛẽ in ſuũ auxiliũ ⁊ ecclie defenũ one a papa bʒ cauſa lit᷑ effectie ⁊ finalit rminatiue: cu gladiu imperialẽ ſolũ in miniſterium dei ↄſtet ſibi eſſe datum ut dr. xxiij.q. iiij.c.queſitũ. C Ad 2 * dv. w ſicut cotingit eẽ multos fines: vnus tñ reducit᷑ in aliu quouſq; deueniat᷑ ad vltimu ad quẽ oẽs reducunt᷑: cu non ſit in talibus abire in infinitũ: ſic cõtingit eſſe multos mouentes:vnuũ tñ reducitur ad aliud quouſq; deueniat᷑ ad pmũ mo uens a quo cũcta mouent᷑: ⁊ iſte eſt deꝰ: poſt deuũ eſt papa vicarius eius. ¶. Ad 3 c dicendu ꝙ ſicut dicit Augy. Mlta de diuinis honoꝛibꝰ ſubtracta ſunt que deferunt buanis a ſubiectiõe moꝛtifera uel adulatiõe peſtifera: pape tñ vicario ebꝛiſti nõ eſt dubiũ ꝙ plures ⁊ maioꝛes bonoꝛes deferri debent q́; cuucuq; alte ri imperatoꝛi uel regi. Dſeptumũ gbegie qꝙ; im patoꝛ ſit maioꝛ papa in au- ctoꝛitate. Scribit᷑ eni.i. Petri.i. Sub lecti eſtote oi buane creature ꝓpter deũ ſue regi qſ pcelleti:ſiue ducibꝰ taq; ab co miſſis ad vindictã malefacton:laude vo bonoru. C S. ſcribit Juditb.vi.ex Queſtio vyi ꝑſona olofernis ut oſtendã tibi.:qꝛ nõ ¶ deus niſi nabucbodonoſoꝛ. et ꝙ ipſe ſit dñs vniuerſe terre:tũc ꝓbabis qñ gladi us militie mee tranſibit per latera tua. S.ſcribit᷑.xcvij.di.c.cõſtantinus. q; in mo puilegio dato per ipſum eccle⸗ ſie cõſtitutũ eſt: ut in toto oꝛbe romani pontiſices uel ſacerdotes ita caput ha- beant romanũ põtiſicẽ: ſicut iudices re- gezʒ: auctoꝛitate ergo accepit papa a cò ſiantino:⁊ ſic in hoc fuit maioꝛ ipſo. † eſt: qꝛ auẽtas pa- In tronii peẽ in celo ⁊ in ter ra. Eſtenim vicarius eius de quo ſcribi tur Sap.xviij. Inſumulatũ imperiũ tu-⸗ um poꝛtans ſtans in terra tangit celũ: poteſtas autem imperialis ſolum eſt in terra: ergo minoz illa. Bnd eO dicenduz q illa queſtio & un determinat᷑ per illud qð babet᷑ extra de maio.⁊ obe.c.ſolite. be nignitat affectu:vbi papa rũdẽs impe/ ratoꝛi ex eo ꝙ iratus fuerat ꝙ in litter ſuis viſus fuit eũ increpa re:ſic dicit:po tuiſſes autẽ pꝛogatiua ſacerdotij exeo intelligere potius quod dictũ eſt: non a quolibet ſed a deo:nõ regi ſed ſacerdoti nõ de regia ſtirpe ſed de ſacerdotali ꝓ/- ſapia deſcendẽti: de ſacerdotibꝰ videlics qui crant in anatot.Ecce cõſtitui te ſu⸗ per getes ⁊ regna: ut euellas ⁊ diſſipes edifices 2 plãtes. Soluit᷑ ſir ꝑillud qs bẽtur.xcvij.di.c. cõſtantinus.vbi ſic di cit:vtile iudicauimus vna cũ omnibus ſatrapis noſtris: ut ſicut beatꝰ Petrꝰ? in terris vicarius filij dei videt᷑ eſſe cõſtitu tus:ita pncipatus eiꝰ ptãtem ⁊ aucto⸗ ritatẽ amplius q; terrene impialis no ſtre ſerenitatl maſuetudo bre videt᷑ vñ 2 tenentes frenũ equi ipius ꝓreuere tiò bti Petri ſtratoꝛis officin illi erxbibuim 2. — 5 G rimũu? eſt dð. ꝙ beatus . P Petrus ſcribebat E&qitig ſuis puocens eos ad builitatis meritũ: nec impon ens eis regalis ulim —— perialis ſubiectionis iugũ:qꝛ ſi boc inte ſſerl Ueratori Net S eppter entur⸗ do0 cherte ase⸗ leſter taͤbet Cont Ufden HM ſlepn Pöeni lüifuod liſnne ſntn det tinns to. nennn ſoitp annesl iten H khepef, e nluͤ ugute ſtahon Utortte ſtiee tontet bemmn uſeteß „„ Wiſnpe 2 W hltfe II tibige oi ttch ipſe ſt bisgiglaci rlatan tu. Tantinus,g plutn ecce⸗ oebe fofmart ta ceputbe⸗ utiudicsſe pitpepe e aioꝛpſo abetns i ncelo tnte dequoſmmt impenü ntmmraii bnN Aatce Eperinud⸗ cſth nidisinpe, tin lie eſcbi mnn cte i Gevons Alceen ccotrli, otirieni cöbruet⸗ ttiſes Troillade inen omphbiu M Pertt leice cöttu 2 peratoꝛũ:verũ etia ſeruituti fuoꝝ: cum dicat:Subiecti eſtote oi hůane creatu/ re ꝓpter den. Planũẽ aũt ꝙ ſerui inter crea turas dei nominant᷑. C Ad 2 * eſt dd. ꝙ olofernes ꝗ illa ba dixit labis charitatis vni mulieris bebꝛee interfe ctus ẽ: z nabuchodonoſoꝛ q ſe deũ vni⸗ uerſe terrenoiabat:ab hoibꝰ eiectus c: 2 cũ beſtiis fuit hitatio ſua:q;diu nõ re cognonit deũ celi eẽ dñ m vniuerſoꝝ: ut d Oanielis.iiii. Ad ꝭ ẽ dð. ꝙ ↄſtã tinus non dixit ſe eẽ caput oium: ſʒ ſolũ illoꝝ qui erant ſue iuriſditioni ſubiecti. Mõ eni imꝑatoꝛ ułrex accipitptãtẽ gla dii ſuꝑ bonos ⁊ malos vniuerſalit᷑: ̊ ſo lũ ſuꝑ eos ꝗ ſũt eoꝝptati comiſſi:nec cõ ſtantinꝰpapa cõſtituit ee caput oĩum ſa cerdotũ pᷣncipalit᷑ effectiue:qꝛ ſic ↄſtan- tinus ẽ ca put ab pſo chꝛiſto qñ dixit pe tro:Tu vocaberis cephas:ſʒ ſolũ iſtru menta lit᷑ admin iſtratiue. Exhibuit eni ſua imperiali potentia miniſterium quo omnes beatum Silueſtrum ſumuʒ pon 17 eificem recognoſcerent. Queſtio. xxxvij. de impe rij tranſſatione. 11 & conſiderãdũ Lterius eſt ve iperij tranſſatiõe. Circa qð querunt᷑ vilſ. Pꝛimo vtrũ auctoꝛita- te pape facta ſit tranſſatio oĩuz regnoꝝ ¶2. vtruʒ auctoꝛitate pape ſpeciali imperiu traſſatũ ſit ad Romanos C 3: vtrũ auctoꝛitate pape imperiũ trãſſatũ ſit ¶ Romanis ad Gꝛecos. CAavtruʒ auctoꝛitate pape imperium traſlatum ſit a Gꝛecis ad Germanos. ¶ ¶ 5e vtrũ auctoꝛitate pape iperiũ poſſit trãſferri a Germanis ad alios. C 6 vtrum au- ctoꝛitate pape oꝛdinãdũ ſit ſtudiũ ſemꝑ ſequi imperiũ ⁊ regalem militiim. 2. ergo ſie P muam cttur. videtur euim ꝙ auctoꝛitate pape non ſit facta tranſlatio omniu regnoꝛũ. trigeſimaſeptims 1 diſſet. ſuppoſuiſſet eos nedũ pᷣuituti im- Scribit᷑ enim Oaniel.ij.ꝙ deus ipſe mu tat tempoꝛa ⁊ etates:tran ſfert regnum et cõſtituitinon ergo hoc fit quttoꝛitate pape. . S. ſcribitur Eccle. x. ꝙ deus regnũ a gẽte in gentẽ traſfert ꝓpter in- iuſticias ⁊ cõtumelias ⁊ diuerios dolos peccatoꝝ:ergo abuũdantia magis q;ᷓ pa pe potentia facta eſt tranſlatio omniũ regnoru. C. Pꝛeterea ſcribitur pᷣ. Para lipo.x.ꝙ deus in ter fecit Saulem ⁊ trã/ ſtulit regnum eius ad Dan filin J eſt quia mediã⸗ In CO trarm te ſacerdotali vł pꝛophetali pꝛonunciationequi pꝛo illo tempoꝛe loco pape vicem dei gerebant: facta eſt regnoꝛum trauſatio⸗ * α dicendum ꝙ vel loqui- Rud 0 mur de tranſlatione re/ gui Judeoꝛum vel de tranſlatioe regni gentilium ?⁊ paganoꝛum.vtroq; autem modo auctoꝛitate pape vel eius qui ge rebat vicem pape ᷣm conditiones ſtatꝰ illius tempoꝛis facta eſt tranſſatio re/ oꝛuʒ.Ham pꝛimus rex in populo fuit Saul qui ſicut per Samuelem qui pꝛo illo tempoꝛe perſonã ſummi ſacerdotis gerebat fuit a deo electꝰz vnctus:ita ꝑ eundem Samuelem a deo fuit repꝛoba tus:⁊ eius regnũ ad Oauid filium Iſai eſt tranſlatu;. Ande dictum eſt Samu eli pꝛimo Regum. xvi.Aſquequo tu lu⸗ ges Saul: cum ego pꝛoiecerim eum ne regnet ſuper Iſrael: imple coꝛnu tuum oleo ⁊ veni ⁊ mittam te ad Iſai betble/ emitem cuius filium pꝛouidi mihi in re gem. ¶ Si vᷣo loqua mur de trãſlatiõe regni gentilium ⁊ paganoꝛum:planum eſt etiam ꝙ facta eſt tranſlatio eius me diante dei auctoꝛitate ⁊ pꝛophbetica ve ritate Oanielis qui pꝛo illo tempoꝛeꝑ/ ſonam pape repꝛeſentabat. Scribitur enim Banielis.ij. ꝙ Mabuchodonoſoꝛ vidit ſtatuam vnam cuius caput erat et auro optimo:pectus vᷣo ⁊ bꝛachia de ar gẽto:vẽter vᷣo et ſemoꝛa ex ere:tybie vᷣo ⁊ pedes de ferro Quã viſionẽ interpᷣtãs Daniel ſic dixit ꝙ caput ſtatue ex au- ro:ſigniſicobat regnũ Aſſyrioꝝ. Hectus v ex argento: ſignificabat regnu Gꝛe/ coꝝ:ppter ſonoꝛoſaã ſapientiaʒ. Femoꝛa vᷣ de ere:regnũ Medoꝝ.Pdes voꝛ ty bie de ferro:regnũ Romanoꝝ.Quia ſic ferrũ cõminuit ⁊ domat oĩa metalla:ſic Romam cõminuerũt ⁊ domauerũt oia regna terre. Ab Aſſiris ergo regnu tra ſſatu eſt ad Gꝛecos.AQBꝛecis ad Me⸗/ dos. vel ad Medos tranflatũ eſt pꝛimo et poſtmodũ a Medis ad Oꝛecos:et a Gꝛecis ad Romanos. Et tũc Romãis imperãtibꝰ in vniuerſo oꝛbe:abſciſus eſt de monte lapis ſine manibꝰ:qꝛ tũc natꝰ eſt Chbꝛiſtus de vtero virginali: ſine vi⸗ rili ſemine:qui ꝑcuſſit ſtatuaʒ:⁊ redacta fuit quaſñ in fauillã. Extũc enim reges terre qui idola adoꝛabant ꝓpter chꝛiſtu idola deſtruxerũt:⁊ Roma ſpecialit que erat magiſtra erroꝛis fuit facta diſcipu G pꝛimũ la veritatis. 2AEePPerin Wergo eſt dicendum q deus per ſeipſũ poſſj iperare ⁊ regere vn iuerſu oꝛbẽ qui potens eſt ut ſine rate quis adeat mare:ſij ut nõ ſint ſuꝑuacus opera ſapietie ſue:exiguo ligno credunt hoĩes aias ſuas:ut dr Sapiẽtie.xiiij⸗c. Potuit ergo ſine ſacerdotibꝰ ⁊ pꝛopbet qui pꝛo conditiõe illiꝰ ſtatus vicẽ pape gerebãt:oꝛdinare ⁊ pꝛonũciare trãſſati- onẽ omniũ regnoꝛũ ſupꝛadictoꝝ:hoc tũ nõ fecit: ſed fecit mediãtibꝰ eis. CAd 2 eſt dicendu qꝙ ſicut foꝛmaliter ꝗs effi citur dignus pꝛincipatu ⁊ imperio vir/ tutibꝰ ⁊ gratijs:ita peccatis ⁊ vitijs foꝛ . q;tum voluit Romanis regnum dedit. maliter quis meret᷑ imperio ⁊ regno pꝛi uari:affectiue tñ ⁊ auctoꝛitatiue fit hoc a deo:miniſterialit᷑ o a ſũmo pontifice qui eſtvicariꝰ eius. Ad 3 eſt diceqũ q;ꝙ Saul merito pꝛiuatꝰ eſt regno:⁊ trã⸗ ſlatũ eſt eius regnũ ad Oauid ꝓpter ei⸗ ſuperbia: ꝓpter eius mobcgiotta: Pht eius idolatriã: quia cõſuluit phitoniſſaʒ nec ſperauit in dño:ut dicit᷑i Parali. x. nöoõ eſt tñ regnu eius tranſſatũ niſi aucto AQneſtio n tate Samuelis: ut ſupꝛa dictũ Aſ. ſo AI ſic pꝛoee⸗ D ſecundũ iviaet eni ꝙ auctoꝛitate pape ſpecialit imperiũ nõ ſit tranſſatũ ad Roinanos: quia ante fuit imperium ad Romanos tranſlatum qᷓ; papa eſſet:ergo non eius auctoꝛitate boc factuʒ eſt. C. Pꝛeterea quod non fit auctoꝛitate dei non fit au- ctoꝛitate pape:ſed imperiũ non eſt tran ſſatuz ad Romanos auctoꝛitate dei:qꝛ Romani deuʒ verum hebꝛeoꝝ nun q; co lere voluerũt.ſicut diẽ Angꝰ.de cõſenſu euàgeliſtaꝝ.non ergo ad eos traãſſlatum eſt auctoꝛitate pape. ¶ Pꝛeterea natu ra fecit vigentes int ellectu naturaliter dños:⁊ deticiẽtes itellectu naturaliter ſeruos: ut dicit pᷣus.i.Poli.ſed Roma ni potiſſime vigebãt pꝛudẽtia ⁊ itellectu ergo naturaliter dominiũ imperij tran/ ſlatũ eſt ad eos abſqʒ pape auctoꝛitate. N Ari n eſt quia pape ⁊ ſũ» In Otrart mo ſacerdoti: dr Hiere.i.Ecce cõſtitui te ſuper gentes et regna ut euellas ⁊ deſtruas ⁊ d ſcipes ⁊ plantes. diſcipatio ergo ⁊ tranſſatio re/ gnoꝝ ad ſüũmuʒ ſacerdotem ſpectant. Rud 60 dicendum ꝙ ſicut dicit „. Deisds Aug'. v. ð ciui. dei. c. xxi Aalde ſupꝛa vires bominuʒ eſt oculta diſcutere ⁊ liquido examine merita iu⸗ dicare regnoꝝ.iſtud tñ indubitãter tenẽ qum eſt ꝙ ille vnus verus deus qui nec iudicio nec adiutoꝛio deſerit genus bu⸗ manũ qui dedit regnũ Aſſirijs vel etiaʒ erſis ſeu Gꝛecis:ille idem qñ voluit ⁊ ¶ Poſſumꝰtñ quinq; colligere ſpecialit ex dictis Augl.in diuerſis locis ſupꝛa/ dicto lib. de ciui.dei. ꝓpter que impriuʒ trãſſatũ eſt ad Romanos. .Pꝛimum fuit reuerẽtigꝗ deoꝝ. Cum eni, Marcus marcelleus Syracuſanã vꝛbem oꝛnatiſ ſimã debellaſſet:euerſa illa moꝛe belloꝝ tam caſto ⁊ tam dementi animo ab eo pꝛeceptum eſt: ut quicũq; ad hocvel ad — cce ce Pron gee C1 liu⸗ Ghet ull. W we ſe⸗ gul⸗ lign Picht. Kre ljobie Giete nno ii. Capi coſuetn Pace eo Ppelon Utbltos Cblaris gaus ues ſunen enft azan Pperf ti H ſſſeproe⸗ Ulkta Pe ecialt Bonnenos: 4Kommenos tgonon cii Deerere einonfiran nonceſtmn nitatedeit⸗ un Fde dſcni os triſgun Nterunnun u Nauralte ne iltor⸗ enniillen inperutan . uuctolet upeperſi ſacergoteoN. ntsck Pniesn Nlamot⸗ ſhecrent, ſatdi zaui deie nhautn iuncnl. tue sii tgennsbl⸗ e Neni, n ollet emumnl, onehean ſes ſn⸗ Ar. illud tem plũ refugiſſet baberet᷑ illeſus. Ipſe idẽ imꝑatoꝛ cũ videret ciuita tẽ rui turã pꝛius fleuit ⁊ pꝛius illi lachꝛymas effudit q; ciuitas eſſet euerſa.pꝛius etiã qᷓ; ciuitatẽ iuſſiſſet iuadi pꝛeceptuʒ fccit ne quis coꝛpus liberũ violaret: ut refert Augꝰ.i.ð ciui.dei.c.vi. 2 m fuit clemẽ tia ⁊ virtus animoꝝ. Ande dicit Augꝰ eodẽ lib.ꝙ de eoꝛũ pᷣcipua laude dictuʒ eſt. Parcere ſubiect ⁊ debellare ſuꝑbos et ꝙ accepta iniuria ignoſcere potiꝰ ; ꝑſequi malebãt. ¶ 3fuit fides ꝓmiſ⸗ ſoꝝ. Recitat.n. Augꝰ.i.ð ciui.dei.c.xiiij )9 Warcus reguł cauſa ꝓmiſſi iuriſq; iurãdi ad hoſtes ſine ulla dubitatiõe re- meauit. Cum eni a Carthagineſibꝰ in carcere det ineret᷑: Romã pꝛo ipetranda pace miſſus fuit:quã cũ nõ impetraſſet pꝛopt᷑ iurametũ qð de reuertẽdo fecerat ag eos reuerſus eſt: et ab eis occiſus. ¶Arfuit iuſticia diſcuſſionũ:nõ enim aliqua iudicabãt abſq; matura diſcuſſi one:qð Par ſime apparuit i accuſatiõe auli. Actj. xxv. de q̊ dixit Feſtus regi grippe.Adierũt me pᷣncipes ſacerdo tuʒ et ſenioꝛes iudeoꝝ poſtulãtes aduer ſus Paulũ dãnatione moꝛtis:ad qs rñdi qWuia nõ eſt cõſuetudo Romanis danare aliquẽ hominẽ pꝛius q; ille qui accuſat᷑ H ſentes habeat accuſatoꝛes:locũùq; de/ fendedi accipiat ad abluẽda crimia que ei obijciũtur. “ fuit caretia ꝓpꝛioꝝ. Dicit enĩ Augꝰ. fuꝑ illo vᷣbo.ij.ad Thi- mo iiij. Penulã qua relig Troade apud Carpu veniẽs affer tecuů. Romaos bec cõſuetndinẽ habuiſſe ut gẽtes que cum pace eos recipiebãt extuc fratres coꝝ appellarent᷑:? ciues romani abſqʒ aliq tributo dicerent᷑ ꝓpter qð penula veſtii cõſularis erat data patri Pauli:in ſignũ ciuis romanus erat. AUnde ex bac cã udas machabeus andiẽs virtutẽ ro/ manoꝝ ꝙ curiã ſibi fecerãt:⁊ ꝙ quotti/ die conſulebãt trecentos ⁊. xx. viros: de quoꝝ conſilio gerebãt que digna erãt:et ꝙ per ſingulos annos magiſtratũ eoꝛuũ trigeſimanona ilI vni cõmittebãt daminari vnuerſe terre et ꝙ oẽs obediebãat vni:⁊ ꝙ nõ erat inui dia neq; elus inter eos:et ꝙ ꝓpter vi. ctoꝛiam obtentã de vniuerſis gentibus nullus eoꝝ poꝛtabat dyadema:nec iudu ebatur purpura: ut magnificaret᷑ in ea miſſis legatis cõſtituit cu illis a micitia et ſocietatẽ:ut ſcribit᷑.i. Macha.viij. 41 ergo eſt dicendum Ad Primi uli 1. fit au⸗ ctoꝛitate ſũmi põtiſicis fit auctoꝛitate cbꝛiſti cuiꝰ ſacerdotiũ eternum fuit ⁊ in eternũ durabit. AUnde qð factũ eſt ð tra- ſiatiõe regnoꝝ chꝛiſti auctoꝛitate emiſ- ſiue vel effectiue auctoꝛitate ſũmi ſacer/ dotis dicit eſſe factum. Ad ⁊“eſt di cedũ ꝙ cauſa qre Romani deũ bebꝛeoꝝ noluerũt colere aſſignat Augꝰ.li.ſupꝛa dicto.quia Socratis pbiloſophi ſniam firmã tenebãt:que talis erat:vnũquẽ q; deü ſic coli opoꝛtere àmodo ſe colenduʒ ipᷣe pᷣciperet. Cum ergo ſcirẽt ꝑ dicta he bꝛeoꝝq eoꝝ deus ſolus volebat coli ex. termiatis dijs omniũ gentiũ: noluerũt ſibi ſacrificia offerre:exquo ſibi ſimul cũ glijs dijs ſeruire nõ poterãt:vnde reſpu erunt vnius dei veri cultuʒ:ne multos falſos offẽderẽt: arbitrãtes magis ſibi obfuturaʒ illoꝝ deoꝝ iracudiam:q; veri dei pꝛofutura beniuolentia. Ad 3“* eſt dicedũ ꝙꝙ accipiẽdo naturaliter affir matiue nulli homini cõuenit nãliter do miniũ ſalteʒ 'ᷣm ꝙ dominiũ opponitur ſeruituti:cũ eni oẽs hoĩes ex vno viro ⁊ vna femiĩa oꝛiginẽ trarerut nõ eſt datuʒ vni magis do minari q; alteri nec bona mudialiꝗ ſunt vni magis q; alteri appꝛo pꝛiata Sed accipiẽdo naturaliter nega gatiue:ſicut dicimus ꝙ bomo naſcit᷑ na turaliter nudus:quia non oꝛitur cuᷣ aliq̊ veſtimẽto:per artem tñ poteſt ſibi omne veſtimẽtũ fabꝛicare:ſic homo naturalit᷑ eſficitur dñs: quia ꝑ virtutes quas ſibi acgrit meret᷑ pᷣncipari iłꝗ ſũt pꝛudeꝰ⁊ PPS vtutib? denudati DIerI pecdit vr enic Ar. auctoꝛitate pape iperiũ nõ ſit a Romais ad Grecos traſiatũ:quia Conſtantin⸗ imꝑa toꝛ fecit huiuſmodi traſſationè:no boc faciũ eſt actoꝛitate pape ¶ Pꝛe/ terea quattuoꝛ concilia facta in Oꝛecia pcipiẽtibꝰ imꝑatoꝛibꝰ ibi exiſtetibꝰ con firmata ſunt per põtifices exiſtẽtes Ro me:nõ ergo auctoꝛitate pape Gꝛeci ipe riu habuerũt. ¶ů Pꝛeterea tẽpoꝛe Ale/ xãdri imperiũ fuit apud Gꝛecos:⁊ poſt/ modũ tranſtatũ eſt ad Romanos :nonS 4Romanis ad Beeroe Teribit tepi Ar 1 171O(ſt qo ſcribit. xcvi In Otran coſtantinus. PS dicendñũ ꝙ poſtq; impe KRKnd 60 ratoꝛ Conſtãtinꝰ baßti ʒatus eſt ꝑ beatũ Silueſtrũ iperio occi/ getali ceſſit ⁊ vꝛbẽ ſibi in Grecis elegit que Biſanʒziũ vocabat᷑:quã Rome potẽ tia ⁊ meritis coequauit:ibidẽq; ſedem imperialè cõſlituit:⁊ extũc imperiũ a ro manis ad grecos tranſſatũ eſt'ita ut ĩpe ratoꝛ de partibꝰ occidet alibꝰ nõ debeat ſe intromittere niſi expzꝛeſſa auctoꝛitate et madato ſũmi põtificis.⁊ hoc eſtquod decrxretuʒ ponit di. ⁊.c.ſupꝛadicto vbi ſic dr. Ecce tam palatiũ noſtrũ q; Roma/ nã vꝛbẽ ⁊ oẽs Italie ſiue occidẽtaliũ re- gionũ pꝛouincias loca ciuitates beatiſſi mo põtifici vniuerſali cõcedimꝰ atq; re linquimꝰ: ⁊ ab eo ⁊ a ſucceſſoꝛibꝰ eius ꝑ cõſtitutũ imꝑatoꝛiũ decreuimꝰ diſponẽ da. vnde congruũ pꝛoſpeximꝰ noſtrũ ipe riũ ⁊ regni poteſtatẽ oꝛiẽtalibꝰ traſferri regionibꝰ:⁊ in Biſantie pꝛouincie optĩo loco noĩe nro ciuitatẽ edificare:⁊ noſtrũ imperiũ illic conſtitui:quoniã vbi pꝛinci a romano põtifice traſſatũ eſt imperiuʒ patus ſacerdotũ ⁊ chꝛiſtiane religionis caput ab imꝑatoꝛe celeſti conſtitutũ eſt ius non eſt ut ilicinpat⸗ tenengs ba —2 „ 1-beat poteſtaté. dq pr my ergo eſt dicendũ ꝙꝶ onſtãtinꝰ huiuſmodi trãſſationẽ fecit dauctoꝛitate ſũmi põtiſicis qui tanq; vi/ carius dei et filius celeſtis imperatoꝛis Queſtio iuriſditionẽ habet vniuerſalẽ ſuper oia IIII regna ⁊ imperia. Ad 2“ eſt dicenduũ ꝙ pꝛopter imperium ad grecos poſt te pus conſtantini tranſlatum:eccleſia ibi poteſtate ⁊ dignitate multũ vigebat et ideo quatuoꝛ concilia fuerunt ibi cele/ bꝛa ta:quibus imperatoꝛes ſic eis ſe ſb/ iecerunt quatenus per ſummũ pontifi- cem appꝛobarentur-C Ad ʒ ẽ dicẽ dum verum eſſe ꝙ ante chꝛiſti aTduentũ imperium tranſſatũ eſt a grecis ad ro- nanos:ſed poſt aduentum chꝛiſti tem- poꝛe conſtantini exquo ceſſit occid enta li imperio tranſſatum eſt ad grecos. Dqu agriu ſic pꝛocedit᷑ . Digdetur eni qꝙ auctoꝛitate pape imperiuʒ nõ ſit tranſlatum a grecis ad germanos: quia carolus magnꝰ qui fuit pꝛimꝰim/ peratoꝛ poſtq; a grecis tranſlatum eſt imperium fuit rex francoꝛũ ⁊ non ger/ mano uel theutonicoꝛum: non ergo a grecis tranſiatum eſt imperium ad ger manos. Pꝛeterea adbuc dominꝰgre coꝛum vocatur imperatoꝛ conſtantino politanus:non ergo ab eis tranſſatũ eſt imperiuʒ ad alios. ¶C Pꝛeterea poſtq; imperatoꝛ eſt electus non nominat᷑ im/ peratoꝛ germanoꝝ ſeu theutonicoꝝ: ſʒ romanoꝝ:⁊ ſic non eſt tranſlatum impe riuin ad germanos. ſt guod iͤ bit 4 eſt quod ſcribi In C0 tranm extra de elec.c. venerabilem. vbi dicitur ꝙ a ſede apo/ ſtolica ptãs eligẽdi imperatoꝛẽ in ipos electoꝛes peruenit:que romanum impe rium in perſona magnifici caroli a gre/ cis tranſtulit in germanos. „ ndeo dicendũ ꝙ imperiũ con ceſſum eſt eccleſie in eiꝰ oppꝛeſſionis ſublenationẽ ⁊ ꝓtectioneʒ v-ñ cũ iam iperiũ ↄſtãt inopolitanũ pene oficeret ⁊ romana ecclia ꝑ lõgobardos negqter oppᷣmeret᷑: tꝑe adriani pape ⁊ le onis ſucceſſor eiꝰ:cui ꝑ longobardos ⁊ romanos im̊s eruti fuerũt ocłli ligua üen r. bſezti ltutaf hns fer gerotege deſcrulu Papttal Nkion? ſturoch Uns Po ſois ene deſcete. Berigr eiapoe Requd Etchaſſe Guit chrere co tuttfo⸗ An lui d⸗ 119 7 leher egui ctert de gene Nthonrt ſc⸗ d B Pppellgr toedfan Ealito⸗ o⸗ 9 elnetii Anti III le ſuperoi cſtdicendi raospoſttte mecceſa bi tü vigchata unt bi e/ zſceis ſeh⸗ jmüpontfi/ d3 edi⸗ Niſtiadocnti Fecisd NH mchriſiten⸗ ſtoerene ges. in gpuuf Uuran enpeni genmns fuitgeinmmm , fanliauencl Mon ec unm M0α wni uttandind mdaric SLðZ orminar , Ctoricge⸗ Uſeuniht col iſi D aſcbetpe⸗ ti ier aputn ine ola/R⁰ pri eiend grunoi ſanüͤpen. hagert S tochrio „ gnus rex francoꝝ ꝗ cũ magno exercitu Papiã venit:⁊ ipſã obſedit:et capto deſi derio regeac Lõgobardis pꝛoſtratis:2 de ſeruitute ipſoꝝ ecclena liberauit: vñ pꝛopt᷑ tale bñfici collatũ eccleſie papa Adrianꝰ Carolo imperiũ cõtulit cũ iue ſtitura epoꝝ:ſicut patet.lxiij.di.c.Adri anus. Poſtmodũ tẽpoꝛe Leonis ſucceſ/ ſoꝛis eius iam iperio de genere Caroli deficiẽte:⁊ ſciſſo in młtas ꝑtes:cuũ qdaʒ Berẽgariꝰ tyrãnice Italia iuaſiſſet: ec/ cleſia vocauit Ottonè pmũ rege Saxo nie:qui dictũ Berẽgariũ eiecit de regno et cũ aſſenſu ecclie totã Italis ſibi ſubiu gauit. Ex quo bñ ficio collato eccłie pᷣdi ctꝰ rex a Leone ſũmo põtifice cum toto clero ⁊ populo xpᷣiano iperatoꝛ eſt cõſti tutꝰ foꝛma ⁊ modo q̊ Carolus magnus ꝑ Adrianũ cõſtitutꝰ fuerat: ſicut patet lxiij.di.c.in ſynodo.⁊ extũc iĩperiũ a Gꝛe cis drĩ ad Germanos eſſe trãſlatũ. A pꝛamũ Ee dicẽgu e tẽpe Carolumagni ipe riũ nõ erat diuiſũ:ſj ipᷣe iperabat germa nis ⁊ francis. Sed poſtmodũ deficiẽte genere Caroli Hugo dux Aurelianeſis regnũ francie ſibi vſurpauit:occiſis illis et extirpatis qui erãt de genere regio et de genere impiali. AUnde de dẽo Hugõe ut ponit᷑ deſcenderũt oẽs reges francie iſq; ad iſta tpa:nõ de Carolo magno. Ad ⁊meſt dicẽdũ ꝙ ſicut dicit glo. oꝛ dinaria exr de elec.c.venerabilẽ.poſtq; imperiũ Conſtatinopolitanũ ſic deficit ut eccleſiã iuuare nõ poſſʒ: imperiũ ꝓpᷣe appellari nõ debuit:ſʒ ille verus imꝑa/⸗ toꝛ dr que eccleſia aſſumit in ſuũ auxiliũ et adiutoꝛiu. ¶ Ad zʒeſt dicẽdu e ipe⸗ ratoꝛ dĩ rex Romanoꝝiñ rõne electiois uel natiõis:ſʒ ꝓpter dignitatẽ rõne deri uatiõis:qꝛ ĩde deriuatũ eſt iperiũ:⁊ rõne ↄfirmatiõis ⁊ coꝛõatiõis:qꝛ ibi 3pfir 1-mari ⁊ cnHri. Inth ſic ꝓcedit᷑.vr̃ en⸗ geſimaſeptima vV abſciſa: diuina tñ virtute poſtmodũ ſibi reſtituta fuit:aduocatꝰ fuit Carolꝰ ma⸗/ q auctoritate pape iperiũ ñ poſſz a ger manis traſferri ad alios:qꝛ papa ñ põt contra auctoꝛitate ſacre ſcripture. Sed ſcribit᷑ Pꝛouer.xxij. Ne trãſgrediar ter minos atiquos quos poſuerut pr̃es tui: papa & ſtatuta atiquoꝝ patru mutare ñ põt. ¶C SD.ſcribit᷑ xxv.q.i.iuſticie ac rõ-⸗ nis oꝛdo ſuadet ut ꝗ a ſucceſſoꝛibꝰ ſuis deſiderãt ſua mãdata fuari:pᷣdeceſſoꝛis ſui ꝓcul dubio volũtatẽ ⁊ ſtatuta cuſto/ diãt. Sa grecis trãſſatũ eſt iperiuʒ ad germaos ppt᷑ defectũ potẽtie greco rũ nõ potẽtiuũ iuuare eccleſiã: i̊ i germa nis nõ ẽ defectꝰ potetie: a germaia nõ poteſt tranſferri ad alios. 2 Arin eſt qo feribit rriij In ptrariũ qiii. c. diſplicet. ubi auctoꝛitate Augj.dr ꝙ ecclia ꝑ icre mẽta tẽpoꝛũ ſemꝑ maioꝛi ptate vtit᷑iſi ᷓ eccłia qñq; fecit hmõi trãſſationẽ młto V. mdeo foꝛtiꝰ nũc põt facere. dicedu qꝙ difficultas oꝛit᷑ ſupꝑ electioe ĩperij plerũq;:qꝛ ↄoditio ipe/ ratoꝛl a tpꝑe Cõſtatini młtipłr variata e Mã tꝑe dei Cõſtãtini ĩpatoꝛes eligebãt᷑ moꝛe atiq:ſiue a poplo:ſiue a ſenatu:ſiue ab exercitu:⁊ qñ ꝙ; de genere:qñq; vo ñ ꝗ modꝰ puatꝰ?c uſq; ad tꝑa Michacłim peratoꝛ ⁊ Caroli magni. Poſtea iſtitu tio iperij ꝓceſſit ꝑ ſucceſſionẽ uſq; ad ter tiã gen erationẽ:puta uſq; ad tertiuũ Ot tonẽ:ꝗ fuit nepos pᷣmi ⁊ filiꝰfilij. De iſt eni nõ iuenit᷑ fcẽa electio ſʒ ſola ꝓuiſio ꝑ ſũmu põtificẽ:qꝛ Otto veniens Romã eccliaʒ mmltipłr vexatã ꝑ quedã Creſcen tiũ patriciũ ab illa vexa tiõe ipᷣaʒ libera uit tpe Joanis.xi. Quo moꝛtuo ad peti tionẽ eiꝰ cõſãguineus Bꝛunꝰ noie ꝗ po/ ſtea vocatꝰ ẽ Gꝛegoꝛiꝰ ꝗqntꝰ:ꝗ cõuocat pꝛicipibꝰalamãie oꝛdiauit electoꝛes ipe ratoꝛ officiales ipiꝰ iꝑialis curie: q̃lit᷑- cũ q; tñ iſtitutio iperij ſit variata:nlłi tũ dubiü eẽ debet qn ſümꝰ põtiferx quẽ Cõ ſtãtinꝰ vicariũ eæ dei filii firmit cõfeſſus ẽ iperatoꝛẽ poſſit eligere quẽcũq; ⁊ vñ cũq; ſibi placz i auxiliũ ⁊ defeſiõeʒ ecclie qg †½% Ar. ¶Agd pmũ ergoẽ dð. ꝙ termi antiqnꝝ patrũ non tranſgrediunt᷑ qñ eoꝝ intẽtio nes obſeruant᷑ ſuꝑ vtilitate ⁊ ꝓtectiõe eccłie quã intendentes ſicut imꝑatoꝛeʒ eligerũt de vna regiõe ita reliqueruũt po ſteri poſſe de alia eligere eadẽ cã pẽſata Ad 2"e pd. ꝙ papa ita canonibꝰ au ctoꝛiatẽ pᷣſtat ut ſeipſũ ñ ſubijceat eis ſicut chꝛiſtus ꝗ ſic legẽ qua dedit carna- liter impleuit ut ſe tñ dnium legis oſte deret qn q litterã legis lepꝛoſum tangẽ do curauit. Ad òꝭ cẽ dð.ꝙ ad ꝓtectio nẽ ⁊ defenſionẽ eccleſie nõ ſufficit ſoluõ poſſe defenſionis: niſi aſſit velle debite ſubiectiõis ⁊ ſcire oꝛdinate cognitiõis. O ſextũ ſic ꝓcedit᷑: ANide tur enĩ ꝙ aucte pape nõ ſit oꝛdinandũ ſtudiũ ſeꝗ ſp imperialẽ ⁊ regalẽ militiã:qꝛ aĩa ſe- dendo ⁊ quieſcẽdo fit ſciens ⁊ pꝛudens ut ſcribit᷑ v ij.pbĩoꝝ. Sʒ militia imperi alis uel regalis cõſiſtit in quodã motu: nõ ſ ipſaz dʒ cõcomitari ſtudiu. C D. curiaã imperialè uel regale ſequit᷑ tumul tus queſtionũ generantiũ litem ⁊ diſcoꝛ diã:ſed ſeruũ dei volentem ſtudere non opoꝛtet litigare ſed manſuetũ eẽ ad oẽs ut ſcribit᷑.ii.ad Thimo.ii.nõ ergo mili tiã imperialẽ ſeu regalẽ dʒ ſequi ſeu con comitari ſtudiu. C. S. que ſtudiũ impe- — diũt ſtudiũ cõcomitari non debent: ſ̊ le ges imperiales impediũt ſtudiũ: vñ oꝛ/ dinatũ eſt ut pariſius nõ eseneleulel ſtu⸗ ☚. αP.&1½ ⸗diun oꝛdinatũ. In Strarm E:qꝛ regalis ⁊ im perialis militia pᷣmo fuit in egypto cuʒ regnũ aſſyrioꝝ fuerit pmuʒ: ut ſupꝛa di ctũᷣ eſt:ſʒ circa egyptů mathematice ar tes pꝛimo inuente ſunt:quis ibi gens ſa cerdotũ pmo vacare dimiſſa eſt ſtudio 7 doctrine: ut dieit dnsi Berbe, . * ** icendum qꝙ imperialẽ RKn deo ſeu regalem militiã qua tuoꝛ ꝑ oꝛdinẽ ↄſequunt᷑: Et dico iperi/ alem uel regalem militiã iuſticiam ſer/ uantem ⁊ defendentem:quis remota iu Queſtio ſticia imperia ⁊ regna nõ ſunt niſi qdaʒ „ % ½ latrocinia: ut dic Aug'.iiii.de ciui.dei c.iiii. Pꝛimũu e pacis vnitas:qꝛ finis imperialis militie pax eſt. non enim bel latut belletur: ſed ut pax babeatur ᷣm pbůᷣm. abſq; enim regali uel imperiali ꝓ uidentia impoſſibile eſt rebug pacẽ da⸗/ re:ut ſcribitur.ii. Da cha. Secũduʒ eſt diuini cultus reuerentia ⁊ ſanctitas vnde poſt carolum magnũ militaris iu ſticia viguit in francia:ideo ibi cultadei miro modo extitit ampliatus. ¶ Ter⸗ tium eſt rerũ tempoꝛalin vbertas:quia mercantie currere nõ poſſunt:niſi vbi re galis militia ⁊ iuſticia ſeruat᷑. ¶C Quar tũ eſt ſtudij ⁊ doctrine veritas.reuoluẽ- do enim tam libꝛos theologoꝝ q; phiſi- coꝝ ſemꝑ inuenimꝰſtudiũ cõcomitatuʒ eſſe regalem militiã æ⁊ imperialẽ iuſticis ¶ Fuit enim ſtudiũ pᷣmo in egypto vi⸗ gente militia aſſyrioꝝ tempoꝛe ioſeph qui omnẽ terram egypti ⁊ cũctos popu los ſubiecit pharaoni pᷣter terrã ſacer/ dotuʒz que a rege tradita fuit eis ad ſtu dium neceſſaria: ut ſcribi᷑ Geñ.xlvij.c. ¶ Secundo fuit in grecia vigente mi litia grecoꝛum tempoꝛe alexandri:cu/ ius tempoꝛe philoſophati ſunt Socra tes Plato ⁊ alij qui fuerũt iudices phi loſophoꝝ:ut dicit Augꝰſuꝑ illo verbo pſal. Abſoꝛpti ſunt iũcti petre iudices eoꝝ. ¶ Tertio fuit rome vigente impe rio romanoꝝquando tanta fuit pax ut de gladijs fierent falces:⁊ de laceis vo meres ⁊ aratra- Quarto fuit in bꝛi/ „ tania tempoꝛe regis arturij vigete mi litia anglicoꝝ. ¶ Altimo fuit in fran- cia tꝑe Caroli magni: vigente militia gallicoꝛũ vbi ſtetit ⁊ ſtat vſq; ĩ iſta tpa Sicut tñ inſurgente cupiditate tepuit ⁊ tepeſcit ibi iuſticie equit as: ita ibi mul- tum eſt debilitatus ſtudium ⁊ doctrine 91 1 veritas. Ad Pemu ergo eſt vdicendũ q ſm diuerſitatem actuuʒ diſtinguuntur actiones:vnde ideo militia regalis vel A. nhenuls feghigert ſclte foꝛt cbetna C honſeguitu ltutnr dſcogion Cegeneran Cperfru finatarn Negig ang d leldden dotnina ſaentns rtales ſeriales npedia henniut fi ptromt beatce perato⸗ N Tcon pan im f. C gectusd⸗ . tur wceetgs lſperato⸗ papat ſctutnce ſttbeit hhoned lnegn Uirt⸗ nt niſqde⸗ de c dei tas gefinis oncnin hel Abenturftn itperial, uspacede⸗ Serdn, 11ſanctius mllitaris il hibi culchde u5,CO“ bertas ui neniſirbit e ai CWur tas oli⸗ Npfi cöchtntad nal uſten to vrt voleh ctos oo⸗ ni ſaer⸗ cis AAſ te vigcntem anruch⸗ ſun So, tiudis ſoiloen eindid igtpreinh iurparli ofutinbi, te mit beat confirmari. Ar. imperialis eſt neceſſaria ſtudio ⁊ doctri ne.:quia er illius motione malos cõpe/- ſcente foꝛtificatur actio ſtudij ⁊ doctri ne:que magis cõſiſtit in quiete q; in mo tu ·. ¶ Ad ſecundũ eſt dicendũ ꝙ ſtudiũ non ſequitur regalem militiam ꝓpt᷑ tu- multum queſtionũ generantiũ litem et diſcoꝛdiam: ſed pꝛopter vigoꝛem iuſti- cie generantis pacem: quia finis iuſti- cie pax fructus enim iuſticie in pace ſe- minatur:ut d Iſa.vi. Ad tertiũ eſt dicendu ꝙ non loquimur de ſtudiù cu/ iuſcunq; doctrine bumanitus acquiſi- te: ſed de ſtudio theologie:que eſt finis 2 domina omniũ ſcient iarum:⁊ de illis ſcientijs que ipſi tbeologie ãminiculan tur:tales enim ſcientie ⁊ ſi per leges im periales ꝓpter tumultum queſtionum impediantur: tamen ꝓpter obſeruatio- nem iuſticie iuuant᷑ ⁊ ꝓmouentur. CQAueſtio.xxxviij.de imperato ris confirmatione. Eind Eonſid erandum eſt de imperato ris confirmatione: Circa q ð querùtur quatuoꝛ. C Pꝛimo vtrum imperatoꝛ berpavam elect? de peratoꝛ per papam electus debeat inun gi ⁊ conſecrari. Tertio vtruʒ per pa pani imperatoꝛ electus debeat coꝛona ri. .Quarto vtrum pape imperatoꝛ electus debeat fidelitatem iurare. eceditur: Qide tur enim ꝙ per papam impera/ toꝛ electus non debeat confirmari:quia im pera toꝛ eſt caput in tempoꝛalibus:ſi cut papa in ſpiritualibus:ſed papa be- neficium confirmationis non recogno ſcit ab aliquo in ſpiritua libus:ergo im/ peratoꝛ beneficium confirmationis in tempoꝛalibus nõ debet ab aliquo ſupe/ rioꝛi recognoſcere. C Pꝛeterea multis pᷣlatis conceditur ꝙ ipſa eoꝝ electio ſit confirmatio. Multo ergo magis tale S S . Sõõ — 7 trigeſimaoctaana 1 beneficium intelligitur eſſe con ceſſũ im peratoꝛi. ¶ Pꝛeteres papa gerit vicem beati petri: ſed poteſtas data petro ꝑ illa que ſcribitur Matth. xvi. Tibi da bo claues regni celoꝛum:intelligit᷑ ſolũ ſuper ſpiritualia: non tẽpoꝛalia: in tem poꝛalibus ergo beneficium cõfirmatio nis nõ dʒ recognoſcere imꝑatoꝛ ab ipßo In contrariũ lauba bitur extra de elec.c.venerabilem. . Rn deo dicendum ꝙ ad illum ꝑ „7Tr tinet immediate impe ratoꝛis cõfirmatio:ad quẽ pertinet im perij immediata luriſditio.poſtq; enim conſtantinus ceſſit imperio occidentali nulla ſibi reſeruatione facta in ciuitate romana:in partibus italie.⁊ in omnibꝰ occidentalibꝰ regionibus ꝓlenũ ius to tius imperij eſt acquiſitum ſũmis ponti ficibus:nõ ſolum ſuporioꝛis dominatio ccundo vtrũ im/ nis:verũ etiã ĩmediate adminiſtratiõis ut ex ipſis tota dependeat imperiałiu/ riſditio q;tum ad electionẽ ⁊ q;tum ad confirmationem:ita ut extũc nullus de iure potuerit ſe intromittere de regimi ne occidentalis imperij abſq; expꝛeſſa auctoꝛitate ⁊ mandato ſedis apoſtoli/ ce:niſi vſurpatiue ⁊ tyrannice: ſicut fe/ cit iulianus apoſtata⁊ multi alij: igit᷑ ſi cut ad ſummũu pontificem pertinet im/ perij vniuerſał iuriſditio:ſic ad ipᷣm ſpe ctat imꝑator ↄfirmatio ⁊ appꝛobatio Ad pꝛimũ ergo eſt dicenduʒ . 3 ꝙ nõ eſt ſimile: nã imperatoꝛ ſic eſt caput in tempoꝛalibꝰ ꝙ non eſt ca put ſimpliciter in tota ec- cleſia:habet enim ſuperioꝛem ſummuʒ pontificem. Quãuis enim dominiu tem poꝛale ſuperioꝛem non recognoſcat:re/ cognoſcit tamẽ ſuperioꝛem vicariũ ieſu chꝛiſti quod ipſe imperato: valẽtinianꝰ cõfitetur.lxiij.diſtinc.c.valen tinianus. Talem inquit in pontificali ſede conſti tuite:cui ⁊ nos qui gubernamus impe rium ſincere noſtra capita ſubmittamꝰ ſed papa ſuperioꝛẽ nõ bʒ ſimplicit᷑:ideo in ipſa ſui electione canonica ſtatim eſt ↄfirmatus:⁊ ſtatim ſblena libera gau . det iuriſditioe pontificali. Ad 2 eſt dð. ꝙ ſicut ſcribit.xxv.q.i.S.bis ita.ſa/- croſancta romana ecclia ius ⁊ auetẽ ſa cris cqnonibus imptit᷑ſz nõ eis alligat᷑ poſſj l papa ius ↄdere ̊ imꝑatoꝛis ele/ ctio canonice celebꝛata eẽt cõſirmatio ſicut de multis alijs electĩquoꝝ ↄfirma tio noſcit᷑ ad eũ ꝑtinere iureſcripto uel puilegio gratioſe oꝛdinat: bmõi tñ be/ neficiu ↄfirmatiõig ab ipſo ſũmo ponti ſice eẽt deriuatͥ. Ad 3 c dd. ꝙ gau⸗ ctoꝛitas data petro ꝑ illa vᷣba ſuꝑſpũa- lia ⁊ tpalia intelligit᷑ ee ↄceſſa: ſic g̊ xpᷣs nõ poſſet ſeipſu negare eẽ dñm ſpualiuʒ ⁊ tẽpoꝛaliũ:ſic nõ poſſʒ ſe uegare eẽ den ita exquo totũ qð ſuũ erat petro ↄceſſit tam dum ſpualiũ q; tꝑaliũ n u ↄſtituit vñ ſcribit.xxij.di.c.oẽs.ꝙ ſolus chꝛiſ fundauit eccłiam: ꝗ btõ petro etnevite clauigero treni ſił⁊ celeſt impere inr RAEcõmiſi ſecund U ſic ꝓcedit᷑ vĩr.n q ꝑ papã imꝑatoꝛ electꝰ nõ debeat inungi ⁊ ↄſecrariiqꝛ iungunt᷑ in firini ⁊ iualidi: ſed imꝑatoꝛ nõ aſſumit᷑ ut infiruiz iualidꝰ: ſy magis ut foꝛti et ſanꝰ? gd def enſionẽ eccłie:g nõ dzʒ iungi. S inunctio fit ad iſtructione doctri ne. uvx illud.i. Joh.ii. Mõ neceſſe bẽtis ut aliqs doceat vos:ſʒ vnctio eiꝰ docet vos de oibus ſz talis iſtructio doctrine nõ ẽ neceſſaria imꝑatoꝛi cũ nõ teneatur defẽdẽ eccleſiã gladio ſpũs qð ẽ v bu dei: ſz potiꝰgladio coꝛꝑali:nõ ẽ neceſſariũ q; imꝑatoꝛ electus inungat᷑. ¶¶D. non — ↄſecrat᷑ niſ ꝗ ſacr̃a admiſtrat: ſ̊ imꝑa toꝛ nõ admiſtrat ſacra: nõ dʒ ↄſecrari. P . 1† eſt qs ſcribit᷑ ex In Otrar iU tra de elec.c.ve⸗ nerabilẽ. ⁊ extra de ſa.vnc.c.cũ veniſſʒ. Rñnd CO. 5 ſicut miſſio exte B rioꝛ ſpũs ſci in ſigno vi/ ſibili ſignificabat iuiſbilẽmiſſionẽ ſpus lus chꝛiſtꝰ ſci interioꝛẽ: ut dicit Augꝰ.xv. detrini. nennetio⸗ ertego⸗ Enerions interioꝛẽ ſi gnificat:q ꝗs ſpũſ ſe gra iungit ⁊ ↄſecra tur aq młtiplices effectꝰ. C Qñq; qdes ad mẽtis illuſtrationẽ:ut que ſũt futura ⁊2 ↄtigẽtia ꝓnüciare valeat.vñ ſaul poſt qᷓ; in rege vnctꝰẽ:in cuneo ꝓpſᷣarũ inue tus eſt: ſic ſcribit᷑.i. Re. Qñnq; vo ad inimicoꝝ fidei expugnatione. Dicit n. Augꝰ. ſuꝑ illo ?bo pſal. Suꝑ aſpidèe et baſiliſcũ äbulabis: ⁊ ↄculcabis leonẽ et dꝛaconẽ: ꝙ ecclia ſpus ſci gra roboꝛata tũc calcat ſuꝑ aſpide ⁊ baſiliſcũ:qñ no cumẽ ta aꝑta ſignificata ꝑ leonẽ.⁊ nocu mẽta occulta ſignificata ꝑ dꝛaconè deij cit ⁊ ꝓſternit.Qñq; aũt ad ſacroꝝ ãmi/ niſtratione: ꝓpt᷑ q̊ꝝ ſcitatẽ nõ ſolũ mini ſtri:imo vaſa ⁊ veſtes iungi ⁊ ſacrari de bẽt:g ppt᷑ mẽetis illuſtrationè inungunt᷑ ⁊ ↄſecrant᷑ ꝓppᷣe:ppt᷑ inimicoꝝ fidei ex/ pugnatiõe lungunt᷑ imꝑatoꝛes ⁊ reges de quoꝝ vnctiõe dem ẽ helie.iij. Re.xx. vade ⁊ reuertere ĩ rã tuã ꝑ deſertũ ĩ da maſcũ. Cũq; ꝑuener illuc vnge acabel regẽ ſuꝑ ſyri ã.Eliſeũ ãt filiu ſaphat vn ges ꝓppbᷣam ꝓte: ⁊ erit ꝙ qcũq; fugerit gladiu acabel int᷑ ficiet en eliſeus: ut itel ligat ꝙ qcuq; ↄtẽnit ⁊ ꝓteruitõ ſcãʒ ma tre eccłiaʒ: ⁊ fidẽ xpᷣiana ipugnat dato ꝙ fugiat gladiũ coꝛpoꝛalẽ regl ułimꝑa toꝛis:gladiũ tñ ſpualẽ ecclie ſubt᷑fugere nõ valet.ſed ꝓpr᷑ ſacr̃oꝝadmiſtrationeʒ inungunt pontifices ⁊ ſacerdotes:de rũ vnctiõe ſcribit᷑ Exo.xxix.ut aaron et filij eiꝰ in ſacerdotiuũ mibi ↄſecrent᷑ ꝑo/ ne tyar ã in capite aaron:⁊ laminã ſcãʒ ſuꝑ tyarã:⁊ oleũ vnctiõis füdes ſuꝑ ca/ put eiꝰ. atq; ex boc riteoſecrabit᷑. mß Eẽ do ꝙ ſiẽ diẽ bu⸗ A Pꝛeimn go. ij. li. de ſaẽ mẽt!. tria ſüt genera olei ſci. Pꝛiẽ qo dr oleũ ifirmoꝝ. ¶ c oleu vnctiõis ca thecumi ⁊ neophiti vngunĩ in pectoꝛe ⁊ int ſcapulas ad ſacrjm baptiſmi ꝑcipiẽ/ dũ. C ʒc olen pncipał chꝛiſmat qin ungunt᷑ capita regũ ⁊ põtiſicũ.hac vñn A. ctioneimnpe oeiſt necd⸗ ipopelt Pnag ggit dene Gtg as Pklnpera Cutehan gigncicne Nnt oſen. lus Fi Cunfeſurt⸗ ahoramſa ſinantbr kofenun Uierbibi fnaitpe pocozone Conatur⸗ Ndhc N M 1,49D ſtince⸗ AE . Ne declee No l⸗ NRrac thaſorib halpero alnhdebet lccronari ſhrdebet itii in ſſitere ſtie llhe en de nd en. detiti nkintcnoꝛe lungit roſecr⸗ CDiggt ueſütfütur 1tvüſauloot Ppbarüime ige 1 ione Qictn Sug alpodeet cabis looniet igfa fobeut aſillſciqi⸗ Nleoni tnar odencheef Adſaeinin⸗ neno ſinin ngitumde topeinmant ncvyfic e⸗ ocs ? ſihe⸗ lein Nea. ſctiid nnengel üſ N güͤchſot iciſcustin. „ teruu)ſeihn Uerz lline ce bott en Umniſration ceotes del eutaatont ſoſegenth⸗ 1 laminiſch füces ⸗ Ar. ctione imꝑatoꝛ debet vngi ⁊ cõſecrari. C Ad ⁊i dicendũ ꝙ q́;uis impera/ toꝛi ſit neceſſaria mentis illuſtratio nõ tñ pncipaliter inungit᷑ ad hunc effectũ: iz maglad iimicoꝝ fidei expugnatoʒ: ut ocm c. C Ad 3 do. ꝙ ↄſecrari ꝗs di citr᷑ ꝗ ſacra admmiſtrat et ꝗ ſacra reci- pit:imperatoꝛ ergo q;uis imꝑatoꝛ ime diate ſacra nõ ãminiſtret:recipit tñ ſa- crã vnctione:ex cui receptione ↄ ſecrat᷑ aoaoaer eer1 13 ſic ꝓcedit᷑: Ai- tertin det᷑ eni ꝙ ꝑpa pam imꝑatoꝛ electus nõ deb eat coꝛonari. Scribit᷑ eni.xcvij.di. c. ↄſtan tinus. Frigiũ vo candido nitoꝛe ſplẽdi dam reſurrectionẽ dñi ſignificans atq; coꝛonam ſacratiſſimo vertici pape ſilue ſtri manibus noſtris impoſuimꝰ.⁊ tenẽ tes frenum equi ipſius ſtratoꝛis officiũ illi exhibuimus. Si ergo imperatoꝛ co ronauit papaz: non videt᷑ ꝙ deb eat ab ipſo coꝛonari. ¶C Pꝛeterea imperatoꝛ coꝛonatur aquiſgrani ⁊ mediolani: non ergo debet rome per papam coꝛonari. ¶Pꝛeterea non debet coꝛonari niñ ꝗ pꝛiꝰ legitime certauerit: nt dicit Apls ii.ad Lhi.ij.añ ergo q; imꝑatoꝛ ꝓbatꝰ ſit in certamine coꝛonari non debet. In coôtrarium Ras eri de elec.c. venerabilem. Rn CO dicendum ꝙ ſicut dicit Apls ad Hebꝛ.vi.abſq; vlla ↄtradictione ſemꝑ quod minus eſt a maioꝛi benedicitur:eo ergo ipſo ꝙ pa pa ſuperioꝛ ⁊ maioꝛ eſt imperatoꝛe:per eum debet benedici ⁊ inungi: cõſecrari ⁊ coꝛonari. In cuiꝰ coꝛonatiõe ſex ꝑ oꝛ- dinẽ debẽt ſeruari ꝗ in illa aucte ſcripta Cati.iij.intelligũt᷑. Egredimi filie ſyon ⁊ videte regeʒ ſalomonẽ in diademate quo coꝛonauit eũ mr̃ ſua in die deſpon/⸗ ſatiõis illius:⁊ in die leticie eiꝰ. ¶¶¶ Vꝛi mũ ẽ ppłi debita reuerentia ⁊ ſubiectio Secundu eſtipſius imperatoꝛis iun ctio ⁊ ↄſecratio. Tertiũẽ coꝛone im „ trigeſimaoctaua III poſitio. C Quarcũ ẽ ipſi pape ⁊ eiꝰau/ ctoꝛitatis interuẽtio. C Quintũ ẽ anu li ſubtractio. ¶ Sextũ ẽ leticie demon ſtratio ⁊ ppłi acclamatio. SGcribit᷑ eniʒ de carolo magno œꝙ cũ per adrianũ ⁊ ꝑ leonẽ ſucceſſoꝛẽ ei?ꝰ fuit coꝛonatꝰ ab vmi uerſo ppło romano acclamatũ eſt c⸗ro lo magno auguſto a deo coꝛonato paci fico imꝑatoꝛi romano vita ⁊ victoꝛiga. Pꝛimũ g iſtoꝝ hẽt ur cu pᷣmittit᷑ E- gredimi filie ſyon. 2 cu adiungit᷑: et videte regẽ ſalomonẽ.nõ eni dʒ dici rex niſi pus inunga t᷑ ⁊ ↄſecret᷑.¶¶ Zcũ ad dit᷑: in diademate. C anectit ꝗ“ coꝛonauit eũ mr ſua.mi eni imꝑatoꝛis eccleſia e. C ʒ5cu ſubinfert᷑: in die de⸗ ſponſatiõis illiꝰ. C&cu poſtponit᷑ in G pꝛimũ die let itie eius. EEEDE bo. & ſtätinus coꝛonã ipoſuit pape ſiẽ miſter ob ſequẽs nõ ſic dñtuʒ ⁊ auctẽ pᷣbẽs:cuiꝰſignũ e:qꝛ tenes equũ cisſtrator officiu ſibi exbibu it. ¶. Ad ⁊ " do. ꝙ ſic in nalbꝰvltima foꝛm aẽ cõplet ia:alie vᷣo debet diciqda diſpõnes:ſic i moꝛalibꝰ vltia ꝑfec:io drĩ illa q itroducit᷑ ꝑ pncipale agẽs. imꝑa/⸗ toꝛ & nõ dʒ dici e? coꝛonatꝰ q;diu ꝑ ſum mũ potificẽ:uł eiꝰ aucte coꝛona ſibi non iponit᷑. ¶ Ad. 3 e do. & legitime certa re põt itelligi dupłr:ul aimi pᷣꝑatiõc uel oꝑis executione.imꝑatoꝛ qñ coꝛonat᷑ lʒ nõdũ ſit ꝓbatꝰlegitime certare oꝑis executiõe: ꝓbatꝰtñ iãẽ ani m ppor⸗ tiõe „ 31 GPPE ſic pecditur Dquarth àdetn pape im ꝑgatoꝛ elect?nõ debeat fi dem iurare:quis papa non debet cogere gliquem ad illud quod eſt pernicioſum uel periculoſũ. Sʒ ſuꝑ illo vbo Math. v.añ oĩa nolite iurare:idiẽ Augꝰ.qꝙ oiſ iuratio falſa ẽ ꝑnicioſa.vera vo ẽ ꝑicu/⸗ loſa:nulla vo ẽ ſecura. ¶S.ſcribit᷑ ad Hebꝛe.vi.ꝙ oĩs ↄtrouerſie eoꝝ finis ad confirmationem ẽ iuramentum:ſed in- terpapam ⁊ imperatoꝛem non debʒ ee aliqua controuerſia: cum vnus ſit mini õ Ar. AQAOAQneſtio 1 dominũ tempoꝛalem:⁊ qui fungatur au ſter alterius:ergo nõ debet ſibi iuramẽ- tum pꝛeſtare ¶C Pꝛeterea eadem epła 2.c.dicit Apłus ꝙ homines per maio⸗ res ſuos iurant: ſed imperatoꝛ in tepo/ raliꝰnõ recognoſcit maioꝛẽc ſe:s nõ debʒ alicui de tꝑalitate iuramentũ pꝛeſtare. : z* e quod ſcri J cont D deetit ij. di. »* ◻ c.tibi domino. Knd c0 dicendũ ꝙ imperatoꝛ aſ ſumitur in defenſoꝛem ⁊ ꝓtectoꝛem ec- cleſie: potiſſime in partibus italie: ⁊ in occidentalibus regionibꝰ in quibus ec- cleſia non ſolum habet tempoꝛaliũ vni uerſalem iuriſditionem: ſicut in toto oꝛ be noſcitur habere:verũ etiam habʒ me diante miniſtro quem elegit immedia tam adminiſtratoeʒ. talis ergo miniſter in tribus tenetur eccleſie fidelitates ſer uare. Pꝛimo in ipſius eccleſie exalta tiõe.ut per rebelles ⁊ infideles cccleſia non depꝛimatur: ſed potius illis expu- gnatis iuxta poſſe ſuum ſupꝛa candela bꝛum ponatur. Secundo in eccleſie paſtoꝛis ⁊ rectoꝛis deſenſione:ut nec vi ta nec honoꝛ libi debitus per eum aufe ratur: ſed magis volentib? auferre per ipſum viribus reſiſta ᷑. ¶ Tertio in tẽ poꝛalium per cõſtan tinũ conceſſoꝛũ ec cleſie cõſeruatione: ut in talibus non pᷣ tendat aliquã imediatã iuriſditiones ſʒ ſolü imediatã adminiſtratiõeʒ⁊ iſta tria ponunt᷑ in iuramẽto fidelitatis qð ipſe imꝑatoꝛ ſũmo pontifici pᷣſtare tenetur: ſicut expꝛeſſe patʒ.c.ſupꝛadẽo:tibi dño. 1 ergo ẽ do. q;uis Ad Perimu. iura tio ſit Beſfeu⸗ 7„7 loſa:ex cã tñ neceſſaris cũ debita caute la ẽ faciẽda. ¶ Ad 2 dð.q; ꝓpt᷑ ↄtro uerſiã fminandã uł nõ incurrenda iura mẽtũ ẽ fiendu.q;uis ꝗ cũ imꝑatoꝛ iura mentũ pſtat int en ⁊ ſũmũ pontificẽ cõ trouerſia nõ heat᷑ pᷣſtandũ tñ ẽ iurame tũ ad ↄfirmationẽ ne ↄtrouerſia icurra tur. ¶ Ad tertium eſt dicendũ ꝙ impe ratoꝛ nullũ ſuperioꝛem ſe recognoſcit ctoꝛitate puri hominis: ſed bene debet recognoſcere ſuperioꝛẽ ſe vicariuʒ illius ui eſt verus deus ⁊ verus bomo. QAQueſtio. xxxix. de YImꝑatoꝛis admi- niſtratione. .; 31 &ι conſiderãädn Ltenus eſt deimpera toꝛ adminiſtratioe. Circs q ꝗqz erutur tria. C. Pꝛimo vtruũ imꝑatoꝛ ſtatim electꝰ abſq; eo ſit pet papã cõfirmatꝰpoſſit ãminiſtrare C2· vtrũ imꝑatoꝛ per papã electus ⁊ confir matꝰ abſq; aliqͥ ſolẽnitate poſſit ãmini: ſtrare. ¶ 3*vtru imꝑatoꝛ ſtati electus abſq; paope auctoꝛitate poſſit ãminiſtra re ſaltem in regno slamanie. ODprimũ α7ρ i1 E qit. vr eniʒ ꝙ imꝑatoꝛ ſtati elect? poſſit admi/ niſtra re:quia tẽpoꝛaliũ adminiſtratioeʒ impꝑatoꝛ confert pape ⁊ eccleſie:vnde et ſibi tributũ de talibꝰpopa mandat dari ſicut patet · xxiij.q.viij.c.tributũ.nõ ergo ꝗqminiſtrationẽ tꝑaliuz imꝑatoꝛ a papa debet recognoſcere. C E nferi oꝛis cõditiõis imꝑatoꝛ q; rex ⁊ alij pꝛin cipes mũdi:ſed rex ⁊ alij pꝛicipes ſtatim poſt moꝛtẽ pᷣdeceſſoꝝpoſſũt adminiſtra re:ergo imꝑatoꝛ eodẽ modo ſtatim poſt moꝛtè p̃deceſſoꝛis eius poſt canonicam clectionẽ põt adminiſtrare. ¶ Sꝓele- ctionẽ aliqð ius acqni᷑ imꝑatoꝛi:ſed nõ acgrit ſibi ius ſuꝑ adminiſtratiõe ſpua liũ acꝗſitũ g eſt ſibi ius ſuꝑ ad miniſtrati 11 onẽ tꝑaliũ. In C0 trarin eſt qꝛ melns ele ctus cuiꝰ ↄfirmatio ad papa ſpectat põt ad miniſtrare nõ obteto bñficio ↄfirma tiõis.ſic dr̃ ex.de elec.c.noſti.planũ aut eſt ꝙ imꝑatoꝛis clectid pape relingtut E „ confirmanda. Rn c0 dicendũ ꝙ ſicut in nã libꝰ actio pᷣſupponit virtutẽ:⁊ virtus pꝛcſup ponit ſſtantiaz: eo ꝙ a nulla ſubſtantia creata poteſt egredi actio niſi mediante S.nõ eſt inferi Pfrtuteut Cteuib tengttp, ſuntue licemßfu Aeinſt ſobſtite. finitrer ſitninn gcſli⸗ rſct Pnoge tutne rrai Gketur⸗ leluges ſavirt ſe Kbi⸗ tuncſe ſtne honnfi 1 eie Gae hont plem glate plcet tent cpltq ppꝛob mleden ſippt⸗ mpato⸗ tenini dhli Ctotie erſice ſſator ſeriit fntoto N cn Uhttn 1 iſungenrn id bene debe nicarinllus sbono. Aatorisati conſicriti atdeinen tiöe Cineic⸗ Lpeinoyti ſ cochſthe iniſrme ectus aff choſſtinmn Kondaus ſſtiniuſtn ne Choiegtne di fei poſt ahn nitratoog cienuet anout tü no cgo Ntors ade d Rier⸗ ferdli ihesſnn ir adniit doſitince ammi onitnni enhe giſagun⸗ ifopfn⸗ oſighain virtuteut ꝓbat cõmẽtatoꝛ vij. Meth. Eſt eni boc ppꝛiũ ſolius dei ꝙ imedia te agat ꝑ ſuã ſubſtãtiã:qꝛ virtus eiꝰſub/ ſtantia ẽ:ſic in moꝛ alibꝰiſta tria ſe ad in uicem pᷣſupponũt:clectio:cõfirmatio:⁊ adminiſtratio:ita ꝙ electio tenet locuʒ ſubſtãtie: ↄfirmatio locũ virtutis:⁊ ad miniſtratio locũ oꝑatiõis. Per electio/ nẽ enim imꝑatoꝛ generat᷑ ⁊ acꝗnit eſſe: ꝑ cõfirmationẽ vo acgꝗrit virtutẽ ꝑ quã ggat:ſed per adminiſtrationẽ exequitur ipm agere:⁊ ipᷣm oꝑari mediãte ſubſtã/ tia ⁊ mediãte virtute ſibi ꝑ electionẽ et ↄfirmationẽ acquiſita: vnde ſicut nulla creatura põt agere ĩmediate ſine virtu te ſuꝑaddita:quia tunc ſua ſubſtãtia eẽt ſua virtus:qð ſoli deo cõuenit:ſic imꝑa toꝛ ꝑ ſolã electionẽ nõ põt adminiſtrare niñ bñ ficiũ cõfirmatiõis recipiat:quia tunc ſequeretꝙ ſua electio eſſet eius cõ firmatio:qð ſolũ veritatem bʒ de ſũmo pontifice qui ſuꝑioꝛem non babet. A G prim ergo eſt do. ꝙ poſt ₰ *IEvonationẽ factaʒ eccleſie a cõſtãtino in toto imperio oc- cidentaliũ regionũ eccleſia bʒ tꝑalium non ſolũ vlem iuriſditionẽ:verũ etiam vłem adminiſtrationẽ quã exequit᷑ me/ giãte imꝑatoꝛe quẽ eligit: ne ipſe papa iplicet ſe negociis ſeeularibꝰ: ⁊ iõ virtu tem ⁊ ꝑptãtem ãminiſtrandi imꝑatoꝛ re cipit qñ eius electio ꝑ papã cõfirmar et appꝛobat᷑. C Ad ⁊n eſt dð.ꝙ nõ eſt ſi⸗ mile de imꝑatoꝛe ⁊ alijs pncipibꝰ mun qi:ppter tria. Pꝛimo qꝛ papa ↄfert imꝑa toꝛi imediatã am miniſtrationẽ:et eſt miniſter eccleſie in ãminiſtratiõe tẽ/ poꝛaliũ quã non cõfert alis. ¶2· quia cõſtitutio alioꝝ regũ vel pꝛincipũ vadit per ſucceſſione᷑: non autem ſic cõſtitutio imꝑatoꝛis. C 3 ·quia quicꝗd agit circa imperiũ tam eius electio q;ᷓ eius confir- matio totũ eſt ex inſtitutiõe eccleſie:qð non coötingit de alijs.· ¶ Ad zeſt dicẽ dũ ꝙ nulluũ ius ad miniſtrãdi acquiritur imꝑatoꝛi per eius electionem: ſed bene trigeſimanona acgritur ſibi ius ꝙ poſſit cõfirmationẽ ſuã pꝛocurare ⁊ ſe purgare ſi aliqᷓ obuce renturque baberent vitiare electionem factam de ſeibſſo. ſie ha gi ic pꝛocedit D ſecũdũ echegcdit ꝓꝙ imꝑatdꝛ ſtatim electus ⁊ cõfir matus poſſit adminiſtrare:quia agente appꝛopinquãte paſſo diſpoſito ſtati ſeꝗt actio:ñcut diẽ pᷣus.viij. Metha.papa ergo appꝛopinquãaãte im gatoꝛi diſpoſito per canonicã electionẽ cofirmãdo ipſuʒ ſtatim pꝓnt᷑ it ſeq executio ⁊ admiſtratio ¶Pꝛeterea ubi eſt maius periculuʒ ibi citius ſuccurrendũ eſt:ſed im ꝑatoꝛ aſſu mit᷑ ad ſubueniendũu eccleſie oppꝛeſſe et moleſtate per tyrãnos: ergo poſt conufir mationẽ non eſt differẽda eius admini- ſtratio. Pꝛeterea nõ in alio depedet imꝑatoꝛ ab eccleſia niſi in eius electiõe et cõfirmatiõe:ſtatim ergo electus ⁊ cõ firmatus poterit adminiſtrare. In contanu erk⸗ et electionẽ multa reqrunt᷑ ad imꝑiale ſolẽnitate: ut vnctio eonſecratio ⁊ coꝛo- natio:ſicut ſupꝛa dictum eſt- — * dicendũ ꝙ aliqua requi- Rndeo runt᷑ ad rei quidditatex et ſubſtantiã. Aliqᷓ vᷣo ad rei ſolẽ nitatẽ et euidentiã. Ala ergo que ꝑtinẽt ad ipe ratoꝛis quidditatẽ ⁊ ſubſtantiaʒ ſolũ eſt eius ↄfirmatio ⁊ electio:ſed illa que ꝑti nent ad eius ſolẽnitatẽ ⁊ euidentiam eſt eius ĩunctio cõſecratio ⁊ coꝛonatio:vñ cõueniẽter ante eius officij executionẽ oia iſta circa eum expleri debet: habem⸗ eniz de hoc magnu documẽtũu in vet eri lege. Pꝛimo de Wenſequ fuit dur et imperatoꝛ populi Iſrabelitici.de quo ſcribi Exo.xvij.ꝙ ante executionẽ ſui officij puta anteq; pugnaret ↄtra Ama lech aſcendit in monte ut pꝛius pꝛecibꝰ q́; armis pugnaret. Oe Salomone v̈ habet᷑.iij. Regu.i.qꝙ ante adminiſtra tionẽé ſui officij multe ſolẽnitates fẽe ſut erga eũ:vnde ibi dicit er mãdato regis dauid:Tollite nobiſcũ ſeruos dñi veſtri ⁊T imponite ſalomonẽ filiũ meũ ſuꝑ mu lã meã ⁊ ducite eũ in gyon:⁊ vngat euʒ ibi ſadoch ſacerdos ⁊ natban ꝓphᷣa i re gem ſuꝑ iſrael:et caneris buccina atq; dicetis viuit rex ſalomon. U mſ ergo ẽ dð. ꝙ i agẽ⸗ Ad Pammn tibꝰ ex ncci ate na ture ſufficit ꝙ actio nalis ſequat ex ap⸗ pꝛopinquatione agentis cũ paſſo diſpo ſito:ſed in agentibꝰ a ꝓpoſito ⁊ ꝑ dectio ne:requirit᷑ debita ↄſiliatio:matura deli beratio: ⁊ diuini auxili impetratio: ac omnia alia que faciunt ad ↄſecutioneʒ finis ſupernaturalis: ad cuius facilio- rem cõſecutionẽ ⁊ ĩpedimentoꝝ remo/ tionẽ eccleſia pncipalit᷑ imꝑatoꝛẽ i ſunʒ aduocatuʒ ⁊ defenſoꝛẽ aſſumit. CAd ⁊ eſt dð.ꝙ vbi ꝑiculũ eccleſie imineret ex vexatione ⁊ ꝑturbatione tyranoꝰ im peratoꝛ vocatus ad pap añ eius coſir- mationẽ uel electionẽ poſſet admiſtra- re de mandato pape illa que ſpectarent ad ſubleuationẽ eccleſie. VUñ de carolo magno ſcribit᷑ lxiii.di.c.adrianus.q; vo catus ꝑ papã pus regè ðeſideriũ capti- uauit ⁊ lõgobardos expugnauit. ⁊ poſt modũ ꝑ eu i iĩꝑatoꝛẽ fuit ofirmatꝰ⁊ co ronatus. Ad 3eſt ov. ꝙ ſine diuina influentia impatoꝛ nõ poſſet ppłm ſibi cõmiſiũ regere: Mã q́; uis imꝑatoꝛ ĩme/ dia te ab ecdeſig nõ recipiat niſi electio nẽ ⁊ cõfirmatiõem:tñ diuinã ifluentiaʒ ⁊ coꝛdis pꝛudẽtii recipit mediãte ſacra vnctione ⁊ cõſecratiõe: ppter qð de ſalo mone ſcribitiii.Re.iiiꝙ ſtatiʒ recepta ſacra vnctione dñs apparuit ſibi ꝑ ſom nũ dicens: poſtula a me qd vis:ꝗ cũ po ſtulaſſet ſapiẽtiã ⁊ pꝛudentiã dictũ e ſi/ bi: Coꝛ ſapiens ⁊ intelligens datu ẽ ti⸗ bi in tm ꝙ nullus ante tibi ſilis fuit:nec poſt te reſurrectum s ſit. I ſic ꝓcedit᷑: Aidę tertin eeſeni yp imnpa toꝛ electꝰ nõ poſſit añ ei cõfirmatiõeʒ in Queſtio 11 regno ala mãie ad miſtrare:qꝛ eadẽ ẽ ro⸗ 4 totiꝰ ⁊ ꝑtis:totiꝰtre ⁊ vniꝰ globe:⁊ totiꝰ gnis ⁊ vmꝰſcitille:ut dr iii. Phi.Sʒ re/ guũ alamanie ẽ aliq̃ ꝑs iperii.Si g ñ pf admiſtrare ſine ↄfirmatiõe in toto non poterit ãminiſtrare in illa ꝑte.¶S. cõ ſtatinꝰtotũ occidẽtale iperiũ ſp dñ io ro moni pontificis mãd auit gubernari i- mediate: cũ ́ regnũ ala manie ſub occi⸗ detali iperio exiſtat:nñ poterit ibi admi ſtrare niſi ꝑ ↄfirmationẽ pape. C S.ſi põt admiſtrare in regno alamanie ſtati electꝰ. uel hoc ẽ rõne qꝗͥ rex:aut rone qua iperatoꝛ:nõ rõne ꝗ rex:qꝛ nõ ẽ elect?ꝰ in regẽ ſʒ in imꝑatoꝛẽ:nec rõne q imꝑatoꝛ qꝛ ſic vbiq; poſſet ãminiſtrar. An „ cõſuetudo diu- . J n „ trarin turna que egpol⸗ let legi 'm ꝙ Iſdoꝛus dicit. Rnd EO ds. ꝙ alig dicüt ius ac REVgſitũ ee imꝑtoꝛi ꝑ ſolaʒ electionẽ admiſtradi ĩi regno alamanie be duo. C Pꝛi ex diuturna ⁊ lõga cõ⸗ netudine: de qua ſi diſputare volumus ut ex cõſuetudĩe alioꝝ alios ipꝛobemus oꝛit᷑ inrmĩata luctatio ꝓpt᷑ quã vitãdaʒ ſume cauendũ ẽ: netẽpeſtas cõtentiois ſerenitatẽ charitatis obnubilet: ut pie Augꝰ. in lib. de ie.diei ſabbati. C2:. ex oꝛdinatione illius regni ⁊? cõſuetudie illiꝰ ppłi:cui ſe tãq́; in re ppa pñt ſe ſibi ſubiicere:ꝙ de alis ꝑtibꝰ eis nõ cõuenit oꝛdinare:⁊ iſtud puto eẽ veꝝ ſi papa diſ ſimulat ⁊ Sꝛiũ ſibi nõ mãdat:qꝛ i talib⸗ que ex oꝛdine eccleſie pendẽt: eo ipſo q; diſſimulant᷑ non pꝛobibentur intelli/ guntur eſſe conceſlſila. Procibd . 11 do. ꝙ H iꝑti Ad Pe mmn hbomogeniis de g⸗ bus loquit᷑ ppᷣs eadẽ rõ ſit totius ⁊ ꝑtis q;tũ ad pdicatioem eo ꝙ qlibʒ ꝑs ignis ignis:qlibet ꝑs fret᷑ tra:nõ tñ c eadeʒ rõ q;tũ ad actiõem uł paſſionẽ.poſſʒ.n. aliq ꝑs ignis in aquã ↄuerti:⁊ tñ no to⸗ tus ignis:⁊ aliqᷓ ꝑs terre poſſet ſurſum eleuari caloꝛe ſolis:qð nõ tñ tota tre 2 Aenali gefetorige ittiturit Nhennc Nlend nperun ocitpr Ncnon ltyid Pterpea ſcleten itin frminin . forbu rer⸗ um lidia nanien Glisne petoto: lomnan nenm Rbospr ntrim lumacl. ſoptfi (Ou⸗ eqꝛead in Pglober toti i Hbiyfe/ eni Sigfͤt benn toronn ne Cda crüä bdaof⸗ tgubenani zanieſabocel⸗ tent bi adti „ ane⸗ Coͤ Alamavieſtn autriegu enoeeer /n fineiingtte r . ciſenta⸗ ngrtp ſdt. ig deitiistn ngtoiſbl Go alanani mat io/ tore wum gulanle gui vitidc⸗ 3 dtebd Ar. Sic in aliq̃ ꝑe imperiipermittitur im/ peratoꝛi adminiſtrare:quod tamẽ nõꝑ mittitur ſibi in toto imꝑperio:niñ ſit per papam confirmatus. . Ad ſecun uẽ dicendũ ꝙ tempoꝛe cõſtantini romanũ imperium erat totum integrũ: ſed poſt modũ tyrannice ⁊ vſurpatiue tam im⸗ perium oꝛientale q; occidentale fuit ⁊ multipliciter diuiſum: Et id eo eccleſia ꝓpter pacem ſeruandã ſolum circa ꝑtes italie tempoꝛalin adminiſtrationem cõ mittit imperatoꝛi cum ſolennitate con/ firmatiõis ⁊ coꝛonationis. in aliis au/⸗ tem ꝑtibus non exequit᷑ quã babet iuriſ ditionẽ: ſed pꝛud enter diſſimilat ſuoꝛũ fidelium pncipum dñationẽ. ¶Ad ter tiũ eſt dicẽdũ ꝙ ãminiſtrat in regno ala manie mygis ut rex q; ut imꝑeratoꝛ:⁊ q; uis non eligatur in regem ſed in im- pera toꝛe:ad eum tamen ſpectat regnũ alamanie cõmittere:⁊ ibi⁊ in aliis ꝑti⸗/ bus rectoꝛes inſtituere:cuʒ ipſe omnibꝰ ptibus pꝛeſentialiter adeſſe non poſſit. ¶OQueſtio.xl.de JImꝑator depoſitõe. Ein G Econũderandum eſt de imperato ris depoſit ione: C irca quod querunt᷑ quatuoꝛ. Pꝛimo vtrum papa poſſit imperatoꝛe depone re. C Secundo vtrum papa ꝓpter cõ tumaciã imperatoꝛe deponat. C Ter tio vtrũ papa poſſit ĩꝑatoꝛe excoicare. Quarto vtrũ papa poſſit imꝑatoꝛis ibᷣqitos a iuramẽto fidelitat abſoluere. DODpPeimum 50⁵06, tur: Didetur enim ꝙ papa non poſſit imperatoꝛem deponere:quia mi- niſter inferioꝛ ſuperioꝛem deponere po teſt.ſed chꝛiſtus Luce.xxii.queſtionem diſcipuloꝛum querentium inter ſe quis coꝝ videret eſſe maioꝛ: determinauit ꝑ bunc modu ꝙ maioꝛ inter eos deberet eſſe omniũ miniſter:papa ergo exẽ mi niſter oium non põt imꝑatoꝛẽ deponere Pꝛeterea a papanon põt auferri niñ N quadrageſunmna 1 illud quod dat imperatoꝛi: ſed non dat imperatoꝛi tempoꝛalitatem: immo po- tius ab eo recipit:ergo hanc non põt ab eo auferre. C Pꝛeterea papa non põt tollere oꝛdinem et regimen vniuerſi mũ di a deo inſtitutum:ſed duo ſunt quibus vniuerſus mundus regitur:pontiſicum auctoꝛitas:⁊ regalis poteſtas: ut ſcribit lxxxvi.di.c.duo ſũt quippe.ergo neutrũ iſtoꝛum papa poteſt tollere e 11 eſt: quia impera- In trr toꝛ celeſtis poteſt imperatoꝛem terrenum deponere: cum non ſit poteſtas niſi ab ipſo:ſed papa fu gitur auctoꝛitate eeleſtis imperatoꝛis: põt ergo terrenũ imperatoꝛe deponere Bnd e0 dicendum ꝙ duo pꝛeci- pue declarant papã im/ peratoꝛem poſſe deponere. C Pꝛimum eſt rationis efficacia:planum eſt autem ꝙ eadein ſunt pꝛincipia generatiõis rei et coꝛꝛuptiõis eiuſdẽ:per illa enim eade pꝛincipia per que res generatur: coꝛꝛũ/ pitur contrario modo ſumpta:ut ſi per coniũctionem elementoꝝ ⁊ eoꝛũ amici⸗ ciam mixtum generatur: per eoꝛundem elementoꝛu diſiunctionem ⁊ perinimici ciam mixtunm coꝛꝛũupitur ⁊ diſſoluitur pꝛopter qð litem ⁊? amiciciaʒ pꝛincipia omniũ rerũ aliqui philoſoꝑbi eſſe poſue rũt.ſicut phᷣus dicit pᷣ. Phiſicoꝝ.Cui cõ⸗ coꝛdat illud qð ſcribit᷑ ex. de reguł.iu.au coꝛitate Chbryſo. Ois res ꝑ qſicũꝙq; cãs naſcit᷑ ꝑ eaſde diſſoluit᷑. Pꝛincipiu aute ipſiꝰ generatiõis imꝑatoꝛis planũ eſtꝙ eſt iᷣe papa q;tuʒ ad eius electiõeʒ cõfir matione⁊ coꝛonatiouẽ: ut ſupꝛa oſtẽſũ ẽ pꝛicipiu eius vpoſitiois ⁊ coꝛꝛuptiois ipe papa exiſtit. ¶2*S ext pli ⁊ facti eui dẽtia. Legit᷑ eni Innocẽtiu tertiũ Otto nẽ imꝑatoꝛẽ depoſuiſſe:qꝛ fidelitatẽ iu⸗/ rameti qð eccłie fecerat nõ ſpuauit:⁊ Fre dericꝰ pꝰᷣ depoſitionẽ eiꝰelectꝰ ẽ quẽ Ho noꝛiꝰ ꝗ dẽo Innocẽtio in põtiſficatu ſuc ceſſit coꝛonauit i baſilica ſacti petri:quẽ poſtmodũ ſiłi mõ a iuramẽto reſiliẽtẽ ⁊ ð . . . . Ar. cõtra eccleſiã boſtilit᷑ inſurgentẽ quã p⸗ tegere tenebat᷑: Innocontiꝰquartus na tione ianuenſis in ↄcilio generali lugdu ni celebꝛato publice depoſuit ⁊ imperio Ad primũ dtvyrs voluit caput aploꝝ eſſe miniſtrũ omniũ charitat obſequio:nõ aũt ptãtis dñio. Atrũq; enĩ m Augl.illequi pꝛeeſt te- netur umplere. C Pꝛimo ut ſe nõ exiſti- met ptãte dñ ante:ſed charitate ſeruie- te felicẽ q; tũ ad charitatis obſequium. ꝛ2 ut ſi videt ſe excedere in rigidita- te diſcipline nõ ab eo requirit᷑ ut ab ipᷣis ſub ditis venia poſtulet᷑: ne dũ nimiũ ſer uatur bũilitas regendi frangat᷑ auctas q; tuʒ ad ptãtis dñium. C Ad 2 d. * 2 q in ptibus oceñtalis imperi ſaltẽ p?- donationẽ factã a ↄſtãtino ꝓapa ↄ fert imꝑatoꝛi tgalitate:⁊ ãminiſtrandi ptã fem:cuius ſignũ eſt ꝙ vacante imperio iĩmediatã tꝑalium ãminiſtratio ⁊ plena iuriſditio apłice ſedi reſeruat᷑. Ad Zveſt dð.ꝙ papa nõ tollit oꝛdinẽ a deo inſtitutũ q;tum ad iſta duo regimia tol lendo dñationẽ:ſed bene tollit ptãtis abuſionẽ: ut ſi ptate quã cõfert imꝑato ri ipſe abutat᷑ eccleſiã:cuius mandatis tenet᷑ pa rere inuadendo ⁊ cõtemnendo poteſt ipſam ab eo tollere ⁊ alteri con/ ſerre.⁊ ſic patet queſtio. „ „ D ſecundũ ?dir LuUN1Siger. n. vꝓꝓ papa imꝑatoꝛẽ ꝓpter ↄtuma tiam non deaeat deponere:qꝛ papa nõ põt deponi niſi ꝓ bereſi:ergo nec imꝑa⸗/ toꝛ ut videt᷑ niſi ꝓhereſi eſt deponendꝰ. BS. cõtumacia micurrit᷑qñ nõ paret ꝗs mãdato ſuperioꝛis: ſʒ ſuperioꝛ qñq; multa mandat ex liuoꝛe: interdũ multa in mandatis ſuperioꝛis incõueniẽtia et difficilia cõtinent᷑ ergo non ppf̃ ↄtuma cis imꝑatoꝛ eſt deponendus. C S. ma gis ẽ eſſe contumacè ↄtra deũ qᷓ; ð pa-⸗ pam:ſᷣ ꝑ quodlibet pctm moꝛtale bõ ef icit otumaxↄotra deun: ergo ꝑ quodlibet Queſtio II petm moꝛtale imꝑatoꝛ eẽt deponẽdꝰ. In cõtrariũ g gedeunbe ni ſi contra pᷣſtitum iuramentũ facit. Ki⸗ ideο dicendũ ꝙ cõtumacia 7 q;tum ad pñs quatuoꝛ mala babet ãnexa. ¶ Ham pᷣmo babʒ annexaʒ idolatriã: Scribit᷑ enim.i.Re. xv. ꝙ quaſi peccatũ ariolandi eſt repu⸗ gnare:⁊ quaſi ſcelus idolatrie nollleacꝗ eſcere. ¶ 2: bʒ hereſis ãnexam cõpleti nam ſniam. Oicit enim Augꝰ. ↄtra ma nicheos ꝙ ſi aliquid pꝛaui alig ſapiunt ⁊ coꝛrepti uel moniti cõtumacit᷑ reſiſtut nec ad maãdatũ ſuꝑioꝛis emẽdare nolũt beretici ſunt. C 3 bʒ annexã impeni⸗ tentiã ut ſi quis in cõtumacia ſic ſit ob ſtinatꝰ ꝙ nullo mõ velit penitere vłobe dire:talis cõtumacia rone impenitetie ⁊ obſtinatinationis includit pctm in ſpi ritũ ſanctũ. ¶ 4 bʒ annexa pᷣcipientis irreuerẽtiã:quia tales ut plurimũ in cõ tumacia ꝑſiſtentes:ſicut nec deũ timet ita nec boĩem reuerent: ꝓpter cõtuma/ tis ergo bñtem ãnexa iſia quatuoꝛ:me/ Adq pꝛimũ rito ẽ deponẽdꝰ. e UNergo ẽ dð. ꝙ papa ſolum ppter bereſim deſiſtit eẽ papa:qꝛ ſola fides cui infidelitas opponit᷑ deſpõ ſat ſibi eccleſia xpᷣi nõ babentẽ maculã neq; rugam:ſed imꝑatoꝛ ad multa alia tenet᷑ que in ſuo iuramento ponunt᷑ in quibus ſi negligens fuerit contumax extiterit:deponendus eſt. ¶C Ad 2 pi cendu ẽ q imꝑatoꝛ tenet᷑ parere mãda/ tis pape rõnabilibus ⁊ poſſibilibus: et illis dutaxat ad que ſe per iuramentuz obligauit.liuoꝛ aũt mandantis ⁊ ſi re- dundat in malũ pᷣcipientis:non tũ ab- ſoluit ſubditum ab impletione p̃cepti. CAd 3ẽ dð.ꝙ ſʒ ꝑ quodlibet pecca- tum moꝛtale hõ efficiat᷑ cõtumax cõtra deum: ⁊ ſic puet᷑ celeſti imperio in foꝛo interioris cõſcietie: in foꝛotñ exterioꝛis iudicij nõ eſt bomo pꝛiugndus imperio ulł dominio tem ꝑali ꝓpter contumaciã me ſp N. clilchp Nemnnst leris nnte unitss heſcnera ſsrpabt N Notepe mtier tien ſckore ſonn ſelicte⸗ wran Su agtoͤen ann cller potergol lcioe Monte fohte in naptte gfon,⸗ ſippode los illeti lint⸗ lodeſei besde aben it deponi⸗ ſrgnia img⸗⸗ tnrdeherdep nentüfat, cötunct⸗ lpis guatue am pmo ben bircnimih lendi cſtrenr Ntrienolleg neramcöpad Aug otrann nalg ſeyuin umaalt teſfil onidaretelt nnncriimpen⸗ Nach Keitch .1 Neinpattie Grpannß ricptent Mnmi /10. cedei tinet ercöun⸗ umcume⸗ d. ici ee antee ſa opponide. bori mali ttuludl peyunt 1 Tcontumna Clr crenit⸗ ſibilbusee iuramati ntist ſe nonti h/ tone cht vllberpen/ inuni nusinſen ſcentung cuiuſſibʒ peccati moꝛtalis:niſi q in tali ↄtumacisa ꝑtinaciter eſt obſtinatꝰ cõtra ſuperioꝛis mandatum. Pppi Nſic pꝛocedit᷑.vr D tertin eni ꝙ papa ipe ratoꝛẽ excõicare nõ poſſit:qꝛ cõ/ munitas nõ põt excõicari:ut hadet᷑ et. de ſen.excõi.ſʒ imꝑatoꝛ eſt ꝑſona cõmu nis ⁊ publica:ergo excõicari non poteſt. Pꝛeterea Matb. xiij. dicit Augꝰ. q; pꝛinceps nõ põt excõicari:ſed imꝑatoꝛ eſt maioꝛ pꝛinceps qui ſit in eccleſa:g excõicari nõ põt. ¶ Pꝛeterea excõica/ tio eſt quedã maledictio. Sed ſcribit᷑ ad Ro. xij. Benedicite ꝑſequẽtibꝰ uos:be/ nedicite ⁊ nolite maledicere.papa ergo hpato⸗r q; tũcũq; ꝑſecutoꝛc nõ debet excõicare. catio eſt quedã coꝛꝛectio ⁊ quedã pena: ſed papa imꝑatoꝛis cenſet᷑ eſſe pater ⁊ magiſter: ut ſcribit.xcvi.di:c.ꝗs dubitet põt ergo imꝑatoꝛẽ tanq; filiũ ⁊ diſcipu 60 Au tali pena coꝛꝛigere. XI1. dicendũ imꝑatoꝛ ſub eſt pape duplici ſubiectiõe. ¶ Pꝛimo ſbᷣ iectiõe filiali in ſpũaliuʒ deriuatiõe:de- riuant᷑ eniʒ dona ſpualia ab eo tanq; a fonte in imꝑatoꝛẽ:⁊ in oẽs filios ecclie. vnde ſuꝑ ill o ᷣbo pſal.Sicut vnguentũ in capite qð deſcedit in barbã barbam Aaron. Dicit Augꝰ.ꝙ vnctio ſpũs ſan cti pmo deſcẽdit in barbã Aaron:puta in aplos ⁊ in cbꝛiſti ſacerdotes:ꝗ tanq; barbati ⁊ foꝛtes pmos impetus ſeculi ſuſtinuerũt: ſed vinci nõ potuerũt:et ab illis deſcẽdit in oꝛam veſtimẽti eius:eo 2 ab eis deriuata eſt in oẽs filios ecclie 2 ſubeſt imꝑatoꝛ pape ſubiectione miniſteriali in tepoꝛaliũ adminiſtratiõe Eſt eni ipſe imꝑatoꝛ mmiſter eius medi antequo adminiſtrat tepoꝛalia ꝑ Con- ſtantinũ ecclie cõceſſa ad vindictã male factoꝝ:laude vᷣo bonoꝝ. Et ſm iſtã du- plicẽ ſubiectionẽ: duplici gadio põt pa- pa ipſuʒ imꝑatoꝛẽ coꝛꝛigere et pcutere. quadrageſima III pꝛimo gladio ſpũali ipſũ excõicãdo et a cõmuniõe fideliũ ipſuʒ ſeparãdo:ac bonoꝝ baalin qᷓ fiut in ecclłia ipſu puã- do:cauſa legitia ſubſiſtẽte. ¶2· gladio coꝛpoꝛali:quia ſi ad miniſtra tione tẽpo/ raliũ quã ab ecclia recepit nollet dimit tere ſed tyrãnice ⁊ vſurpa tiue tenere bel lum coꝛpoꝛale contra ipſuʒ poſſet cõuo care:⁊ manu armata expellere. primũ ergo eſt dicẽdu q; excõicatio ĩpoꝛtat quedã actũ:actus autẽ ſũt ſuppoſitoꝛũ et ideo in cõmunitate nõ põt fieri excõi- catio:quia cõitati nõ ↄuenit agere nec pati: ſed ad ꝑſonas ſingulares quibꝰ cõ ucnit agere ⁊ pati. Ad ⁊“eſt dicẽduʒ q- Augꝰ.nõ dicit pꝛincipẽ non poſſe ex cõmunicari ſimpłr:ſed ſolũ qñ timet᷑ pe riculũ ſciſmatis:tunc eniz qñ timet᷑ de ſciſmate tollerandũ eſt minꝰpeccatũ.ne tota mnltitudo eius malicia iuoluatur. Ad zeſt dicẽdũ q maledicere ĩten tione ꝑſiſtendi ⁊ ad malũ inducẽdi ꝓbi/ bitũ eſt.⁊ a papa ⁊ a quolibet alio pᷣlato vitanduʒ eſt. Sed maledicere intẽtione coꝛꝛigedi et a malo retrabendi lic itum et obſeruandum eſt. O quartũ raltur yn eni ꝙ pa pra non poſſit imꝑatoꝛis ſbᷣditos a iu ramẽeto fidelitatis abſoluere:qꝛ iu/ ramentũ ꝑtinet ad mãdatũ pme tabule ſed in talibꝰnon põt diſpẽſare nec deus nec homo ut dicit Bernar. Pꝛeterea ſi quis iurat alicui ſoluere pecuniaz: et ſi ille poſtmodũ excoicet᷑: nibilominus te- net᷑ illi pecuniã ſoluere ⁊ iura mentũ ſer uare. NMumeri.xxx.Si ꝗs ſe conſtrinxerit iu⸗/ ramento non faciat irritü verbũ ſuum: ſed omne qð pꝛomiſit iplebit:papa ergo non poteſt a tali iuramento abſoluere. In contrarium tge xv.q.vi.ubi dr. Mos ſanctoꝝpᷣdeceſſoꝝ T. Qpꝛeterea bomo plus tenetur obedire deo qᷓ; pape:ſed deus mandat Ar. noſtroꝛum ſtatuta ſequentes eos qui ex cõmunicatis fidelitate aut ſacramen/ to cõſtricti ſunt a poſtolica auctoꝛitate a ſacramento abſoluimus: ⁊ ne ſibi fide litatẽ obErner: godis olbus pbibeme α „△ dicendum ꝙ ſicut ſcribi Rnd cO tur extra de reg.iur.fru ſtra ſibi fidem quis poſtulat ab alio ſer- uari:qui fidem pꝛeſtitam a ſe ſeruare re cuſat. Planum eſt aũt ꝙ in iuramẽeto fi delitatis qð imperatoꝛ eccleſie pᷣſtat cõ tinetur ꝙ ipſe iurare faciet omnes illos quibus regnum italicum ſeu alia ad ec cleſiam ꝑtinentia cõmittet ut ipſi eccle/ ſie adiutoꝛes exiſtant. Si fidelitatem quã iurat recuſat obpuare ipſo fcõ eius ibditi ſt᷑ a inamẽto crſcelt atlal leti * . ergo ẽ dicenduz qꝙ Ad Peimui papa non abſoluit a iuramento q́;tum ad pᷣceptum diuinũ quod in iura mẽto continent᷑:inquo tria claudunt᷑ ut dicit Hiero. eritatis co- gnitio: iudicij diſcretio:⁊ iuſticie obpᷣua tio: abſoluit ergo a iuram ento q;tũ ad illicitam iurationẽ ut ſiiuramentum eſt illicitum uel incautũ: uel ꝙ ſit factuz in ſuperioꝛis p̃iudiciuʒ. Scribit᷑. n.Nũeri xxx. Si puella dũ fuerit ĩ domo pfis u vxoꝛ in domo viri iuramẽto ſe cõſtrin- xerit:⁊ pateruel vir contradixerit nõ te nebitur ꝓmiſſionis rea.His omnibꝰ tri bus modis iura men tum ſoluit᷑. ¶C Pꝛi mo ſi eſt illicitum. ¶ Secũdo ſi eſt icau tum. ¶ Tertio ſi repugnat ſuperioꝛis mandato:vt ſcribitur.xxi..q.iiij.c.tribꝰ modis. ¶ Ad 2'"' dicendum ꝙ pecu- nia ſic pꝛomiſſa uel eſt deponenda quo/ uſq; ille cui debetur extra excõmunica/ tionem ponit᷑ uel ſibiſoluenda eſt: quia excoĩcatio lʒ tollat obligatiõem quo ad fidehtate:nõ tñ tollit quo æd alios ↄtra ctus ut aliqui dicunt. ¶¶ Ad 3 pʒ ſolu tio:quia lʒ iuramentũ includat diuinuʒ mand atu:⁊ ſit inſolubile q;tũ ad iuſticie obſeruationẽ: uel veritatis cognitionẽ ſeu iudicij diſcretronẽ: nõ tñ icludit mã Queſtio 1 datũ dei:nec ẽ inſolubile q;tũ ad illicitã ⁊ incautã iurationẽ:uel ſuperioꝛis ↄtra dictione:ĩmo ſi cum talibus conditioni bus impleret᷑ nõ eẽt iuratio ſ̊ ꝑiuratio. ¶ Queſtio.xli. de imꝑatoꝛis examiatöde V conſideran-/ Lterius en veim⸗ peratoꝛis examinatiõe: Cir⸗ ca quod qruntur tria. ¶Pꝛi mo vtrũ examinatio electionis ſit de iu re naturali ⁊ diuino. C Secundo vtrũ ad papã ſpectet imꝑatoꝛis electionem examinare. ¶ Tertio vtrũ ad papam ſpectet examin are perſonã electam. D pꝛimũ ergo ſic pꝛoce K lubti qit᷑: Qidet. n. qꝙ examinatio electibis ſit de iu re diuino. Oicit eni Aplg.i.ad Tbimo. v. Sine pꝛeiudicio nibil facias in aliam ꝑtem declinando ⁊ manum cito nemini impoſueris. Qð verbu exponẽs Augꝰ. dicit ꝙ ſine examinatione non eſt aligꝗs in pꝛelaturam oꝛdinadus: nec inaliquꝗ partem declinanduũ q; examinatio pꝛe- cedens pꝛobatum que inueniat: ? Rac examinationẽ non ſtatim manus eſtim ponenda per confirmationẽ: ſed ſepe ẽ ł pꝛobanda ⁊ examinanda:ꝓbatio ergo electionis eſt de iure diuino. Pꝛete⸗/ rea ſᷣm phum: nemo eligit iuuenes i dſu ces: eo ꝙ non conſtat eos eſſe pꝛuden/ tes. examinatio ergo ⁊ pꝛobatio debet pꝛeced ere naturalit᷑ confirmationẽ illi us qui debet in ducez ↄfirmari. Pꝛe phũm.iij. Ethi.Conſiliũ autem exami natio quedam eſt de bis que poſſunt cõ terea electionem pꝛecedit conſiliuj ßim tingenter euenire: videt᷑ ̊ ꝙ examina⸗ tio ſit de iure naturali. eſt. qꝛ ius diuinũ In Nranun 2 nale eſt immu⸗ tabile æ vnifoꝛme:ſi examiatio electõis ñ ẽ vnifoꝛmis ⁊ młtipł variat:ñ e de Rn G cO iurenãli uł diumo. IEEOdicendum ꝙ ſicut accu⸗ ſatio ſimpliciter ſumpta eſt de iure diui o ert Uuneatn aheret Eriſo Ncdie uiteoe bitare Uitateme 1lens iſcpen ictisn mual pi6 Urenet Nlhepi Nuibe fam turone galiud ſes er Daut leshe fineta wobisg We⸗ N fiei⸗ rtbit fepoñ Unt tn ni Miöan Ku gpag et oſteb tcoſſ illirg R nſſtutp gatz Ptüadiſlcti erꝛis onn s conditin toß giurant⸗ is eratniete 1 conſidern Hückdeſt ninatiöe⸗ ctionsſtden Secundo n us clecnonen Vtrüe pun midaunn, alegs Mrn tons ſtden biAN Scusnaln ctoyert vnis N nclal; cinalius nnatio e/ iri napdse ſ Ne ſee . ti⸗ no.Cp⸗ gdſ huln Gbato N matiorel m⸗ Ch tconilu ten in e goſimri 9 4 ihe⸗ ls niui tolenit futitin cn ſcn rum erat nõ iudicare aliquẽ niſi pꝛeſen- tes hẽret accuſatoꝛes:ut ſcribi᷑ Acti. xcv:qui ſolo iure naturali regebant᷑.Et Augꝰ.dicit ꝙ chꝛiſtus iuda non conde na uit eo ꝙ pꝛeſentẽ accuſatoꝛem nõ ha buit:accuſatio tñ qᷓ;tũ ad aliquã ſolen nitatem et ᷣm aliqs cõditiones tẽpoꝛũ ⁊ locoꝝ ⁊ inſcriptionũ eſt de iure poſiti- uo: ſic poſſumꝰdicere ꝙ examinatio ele ctionis ſimplicit᷑ ſumpta eſt de iure na- turali ⁊ diuino.vñ dictij ẽ moyſi Exo. xviij.Ex conſilio ietro cognati eius qui iure naturali regebatur: ꝓuide de omni plebe viros ſapientes ⁊ timentes deuʒ in quibus ſit veritas: ⁊ qui oderint aua riciam ut conſtituas eos tribunos⁊ cen turiones:⁊ quiquagenarios:⁊ decanos qui iudicẽt ppłm omni tẽpoꝛe. Et moy ſes ex pᷣcepto dei dixit ppło iſraelitico eutro.i.Oate ex vobis viros ſapien/ tes quoꝝ conuerſatio ſit pꝛobata ⁊ exa- minata in tribubꝰ veſtris: vt ponã eos vobis pꝛincipes. Sʒ verũ ẽ ꝙ examina tio electionis q;tũ ad aliquã ſolennita- tem locoꝝ⁊ tempoꝝut qñ ⁊ vbi debeat fieri:⁊ q;tũ ad certas ↄditiões que pñt 7 hñt illam electionẽ vitiare:ſicẽ de iu/ re poſitiuo. .&Et per hoc pʒ reſponſio ad rationes pꝛo ⁊ contra. OD ſecundũ tegir SIeE. Liger. u. ꝙ ad papã nõ ſpectat imꝑatoꝛis electionẽ exa minare:qꝛ electio que fit a papa nõ dʒ examiari:qꝛ ad ſuperioꝛẽ ñ põt ibam examinandã remittere:cũ ſu/ perioꝛẽ nõ hẽat:ſʒ electio impatoris fit à papa:g examinari nõ dʒ. ¶ S. ſcribit᷑ p Etbi.ꝙ vnuſqſq; bñ iudicat de his qᷓ nouit:⁊ hoꝝ ẽ bomiudet:ſj mag electo res cooſcũt vtrũ electio ſit vitia ta qᷓ; ali E glii: S ad eos ſpectat examinatio. S.electio alioꝝ regu ⁊ pncipũ nõ ex aminat᷑ ꝑ papã:g nec imꝑatoꝛis electio ꝑ eu dʒ examinari:cũ dominiũ alioꝛum 9 dominio imperiali dependeat. quadrageſunpꝛima r’ no ⁊ naturali:eo ꝙ cõſuetudo romano/ In cõtrarium? oa en⸗ 1 erl Een berur extra de elec. c. venerabilem. Bnd EO dð ꝙ ad eũ ꝑtiet electio ne aliquã examinare ad que ꝑtinet ius eligedi ↄferre ⁊ oꝛdinare ac manꝰiponere ⁊ electionẽ ↄfirmare: ſʒ planũ eſt q ad ſummũ pontificẽ ſpe- ctat imediate ius eligendi imꝑatoꝛem conferre ⁊ oꝛdinare imperiũ:qꝛ cũ ſit mi niſter eiꝰin eccłie deſenſiõe ⁊ tꝑaliũ ad/ miſtratioe ptãs eligedi ipᷣm ab aplica ſe de ipſos electoꝛes e deriuata:ſequit᷑ s q; ad papã imediate ꝑtinet ipſius electio- nis pꝛobatio ⁊ examinatio. Ad pꝛimi Sẽ do.ꝙ qñ electo res admoniti ⁊ ex pectati nollent imꝑatoꝛẽ eligere:cũ cõ- gruu ñ ſit eccliaz carẽ aduocato ⁊ defẽ ſoꝛe.tüc papa imediate eligeret:⁊ ĩ tali caſu ſua electio eẽt ecamiatio ⁊ ↄfirma tio:ſʒ qũ papa eligit mediãtibꝰelectoꝛi⸗/ bus:qꝛ ꝑ eos pᷣt fieri ĩcõcoꝛdia ⁊ diſcoꝛ dia:⁊ iuris oꝛdie nõ fuato tũc electio pa pe relinquit᷑ examinãda ? ↄfirmanda. HAgd 2 "eſt oð. ꝙ nullꝰ in cã ꝓpa po nedus ẽ index:electoꝛes nõ hñt iudica re:nec cogn ofcere de ipſa electione per eos facta: ſed pape relinquit᷑ examinã da vtꝝ ꝑ eos fuerit vitiata:ułvtꝝ aliq̃ obijciant᷑ ꝗq talẽ electionẽ hbẽant vitiare CAd ꝭc dð.qꝙ nõ ẽ ſileqꝛ modꝰ eli- gendi ⁊ examinadi ⁊ ꝗcqd ꝑtinet ad iu riſditionè ĩperiał dñij depedet ex oꝛdi/ natiõe ecclie:qð nõ ↄtingit de alijs. 1 ſic ꝓcedit᷑:vr.n. D tertiug . papã non ſpectat examiare ꝑſonaʒ electã: qꝛ iꝑatoꝛ aſſumit᷑ ut coꝛꝑali gladio ðfẽ dat eccłaʒ:ſj pbare ꝑſona idoneã ad huc actu magl ſpectat ad militẽ qᷓ; ad papã Pꝛeterea papa debet imitari veſti- gia dei. Sed Exo.iij.deus immediate elegit moyſen in ducem populi iſraeliti ci. Et dauidq elegit regem ſuper iſrael.i. Re.xvi.nulla examinatiõe de eis facta r 2 Ar. S. examinatio que fit ꝑ papã perti net uład ſciam uel ad vitã:ſcut pʒ.xxij. di c. de examiuatiõe pᷣlatoꝝ:ſed de neu/ teo gton⸗ imꝑatoꝛis exa miari PSer 1ẽ̃ að ſcribi JJ n contrarin ex de elec c. venerabilẽ. vbi papa loquẽs ĩ ꝑſona ſus ſic dicit. Jus ⁊ auctoꝛitas examinandi ꝑſonã electã in regem.⁊ ꝓmouere ad im periũ ad nos ſpectat q eũ inungimꝰ⁊ cõ KRfid eo ſecramus. „ dicendũ ꝙ aialis ⁊ tepo ralis ſeu carnalis bõ ꝑ ſpũalem exami⸗ nat᷑ ⁊ pbat᷑: vnde ſuꝑ illo vᷣbo.j.ad Co⸗ rinth.ij.aialis hõ ſpũ aliter examinat᷑ Dicit Augꝰ. ꝙ ſꝑ aialia ⁊ coꝛpoꝛalia ꝑ ſpũalia debent ꝓbari ⁊ examin ari: quia non ppter aliud eis ſpũalia ꝓponuntur niſiut exa minent᷑ ⁊ ꝓbentur an ſpũalia ament ⁊ diligant uel nõ. Planũ ẽ aũt ꝙ imperatoꝛ ſuũ imperiũ recipit pᷣncipali ter ſuꝑ regimẽ aialium ⁊ coꝛpoꝛaliũ bo minũ ꝓpter quoꝝ coꝛrectionẽ eius ma/ ieſtatem decet non ſolũ legibus eſſe ar matã:ſed etiã armis eẽ decoꝛata.papa vᷣo ſuũ imperiũ pᷣncipaliter recipit ſuꝑ regimen boĩum intellectualiũ ⁊ ſpũaliu qui dicente Apło eodem.c.iudicãt oĩa ⁊ ipſi a nemine iudicant᷑:ſequit᷑ ꝑſo- na ad imperiũ electa eſt perpapa imme diate ꝓbanda ⁊ examinanda- ſtos Pi ergo eſt dð ꝙ; Ad Pemum fama et teſti⸗ monio alioꝛum poteſt papa examinare vtruʒ ꝑſona electa ſit idonea coꝛpoꝛali gladio eccleſiã defendere:uel utrũ ſit ef feminatꝰ⁊ inutilis ad talẽ actũ. ¶Ad 2'e dð. ꝙ aliter examinat deus q; hõ: nam deus examinat m iterioꝛẽ euidẽ⸗ tiam:homo vᷣo ſᷣm exterioꝛẽ ſamã:⁊ Fʒ exterioꝛem apparentiã.vñ dictu ẽ Sa⸗ mueli. j. Re. xvi · Ne reſpiciaſ vultũ ſaul neq; altitudinẽ ſta ture eiꝰqm abieci eũ bõ enim videt de⸗ foꝛis patent:deꝰ aũt intuetur coꝛ. ¶ Ad 3c dð.ꝙ de mul⸗ tis alijs debet examinari ꝑſona electa Queſtio pᷣter vitam ⁊ ſciam.poſſent enim electo res eligere boĩiem ſacrilegũ uel excõica tum:bereticũ:ſciſmaticũ uel paganum: tyrannũ uel fatuũ: uel talem cuiꝰ ꝓgeni toꝛes fuiſſẽt ꝑſecutoꝛes eccleſie: ⁊ in oĩ bus iſtis ꝑſona electa eſſet repellenda. ¶ Queſtio.xlij.de imperi duratione. inde conſiderandũ ẽ de iperstoꝛij du ratione: Circa quod duo que . runt᷑. ¶ Pꝛimo vtruʒ roma nũ imperiũ auẽte pape confirmatũ de⸗ beat durare vſq; ad finem ſeculi. C 2. vtrũ romanũ imperiũ nũc diuiſũ auete pape añ finẽ ſeculi debeat reintegrari. Dprimn ater⸗ EHqdit. Qidet.n. wvꝓ romanuʒ imperiũ aucte pape cõfirmatũ vſq ad finẽ ſeculi ſit duratu rum. Scribit eni MWattb. xxiiij. ꝙ cum pᷣdicatũ fuerit euangeliũ in toto oꝛbe in teſtimoniũ omnibus gentibus: tũc ve⸗ niet cõſummatio:ſed nõ poterit pᷣdicari euangeliũ vſq; ad finẽ ſeculi in toto oꝛ- be:niũ romanũ imperiũ duret:quia illis qui romano imperio nõ ſubijciunteuã- gelium non ẽ pᷣdicandum. NMattb. xiij. ꝙ in fine ſeculi filius bois mittet angelos ſuos ⁊ colliget de regno eius oĩa ſcandala. Sed ?ᷣm Augꝰ.regnũ ibi accipit᷑ regno pᷣſent eccleſie: quia in regno celeſtis patrie non erũt ſcan/ dala que colligi debeant.regnũ ergo pᷣ⸗ ſentis eccleſie quod ẽ romanũ imperiu vſq; ad finẽ ſeculi eſt duraturuj. ¶C S. romanũ imperiũ eſt quod cõeeſſit cõſtã tinꝰ eccleſie:ſed talem oceſſionẽ ipᷣe cõ firmauit vſq; ad finẽ ſeculi illibatã ⁊ i- concuſſam ꝑmanere:ut ſcribit᷑ xcvij.di. In cõtrariũ c.cõſtantinꝰ. . eſt: qꝛ in fine ſe⸗ culi edificabit᷑ hirm ⁊ tẽplum dñi ꝑ iu deos ex imperio antichꝛiſti: ut in tali tẽ plo colat᷑ ab eis tanq; deus: ⁊ oſtendat ſe eig tanq; ſit deus: ut dicit Aplus.ij. ad Theſſalo.ij.non ẽᷣ tunc erit romanũ D. ſcribit᷑ N. e tapp ſolbcdie niſotn Monde tetgete ne lio⸗ Ape bosdus hobsp⸗ ſccncrn 1abſcih mseſe ſih dei tectade ſconſe boor gſen tal⸗ ſtbuln ſobſho herin S ſf ſtegn hogen getes barbay ntenincen g velercoe bel eganunn lenmab gen eecleſe: 1ino er tepelent enn duratore idermgie iperttoni 1 quod dooge no trizmnt onfirnrid⸗ mſeeul, C: it diuſi ui 41 wige oeN Hiiatr riͦ uit e Cauliisa b Ci cann itotvolheſt ius:tir tentitan lin toroo⸗ ttqnailis hücu, Co i Mus . gitdettge g cl ealeie ui ncit ſc tnn n cftcl ſone ißt betitl Pit toni N Cciſynrn⸗ güſir / Ar. ꝛithperium. Rnd 0 dicẽdũ ꝙ iſta queſtio eſt dubia ꝓpter illud qð ſcribi᷑ Apoca.xx. vbi ſic dicit᷑. Cum cõſumati fuerit mille anni ſoluet᷑ ſathanas de carcere ſuo:qꝛ pꝛioꝛẽ poteſta tẽ recipiet:⁊ exibit ⁊ ſedu cet gẽtes que ſũt ſuꝑ quattuoꝛ angulos terre gog ⁊ magog: ⁊ cõgregabit eos in pᷣliũ:quoꝝ nüerus eſt ſicut barena mar Super quibꝰ vᷣbis dicit glo.qꝙ ad litterã bas duas gentes tectas ⁊ abſcõſas dia bolus pmo decipiet ⁊ per eas ꝓcedet ad ſeductionẽ ⁊ ꝑſecutionẽ᷑ fideliu:ita q; an tichꝛiſtus per hbas duas gentes tectas ⁊2 abſcõſas in angulis terrequoꝝ nume rus ẽ ſicut harena maris ꝑſequet᷑ eccle/ ſiaʒ dei. Ham gog ⁊ magog idem eſtqs tectũ de tecto.ut ſit ſenſus ꝙ tecte ⁊ ab-9 ſconſe gentes debeant exire de tectis ⁊ abſconſis locis ex iperio antichꝛiſti ad ꝑſecutiont᷑ eccleſie:⁊ ſi ſic erit ꝙ iperiuʒ ad tales gentes ſit trãſferendũ:cu clarũ ſit huiuſmodi getes nunq; fuiſſe nec eſſe ſub Romsano iĩperio:ſequit q romanuʒ imperiũ uſq; in ſinẽ ſeculi duraturü non ſit.Sed Augꝰ.xx.de ciui.dei.exponens iſta vᷣba ſcripta in Apoca.dicit qꝙ gẽtes iſte quas euãgeliſta appellat gog ⁊ ma-/ goginon ſic accipiẽdẽ ſunt ut ſint alique gẽtes in aliq parte terraꝝ cõſtitute taqᷓ; barbare ⁊ non cõmixte alijs nationibꝰ: vel ſeiũcte ⁊ ſemote a Romano ĩpe- rio. Sed natiões in toto oꝛbe terrarum ſimul cũ alijs exiſtetibs intelligere debe mus: in quibꝰ diabolus tanq; in abyſſo intelligit᷑ eſſe incluſus ⁊ tectꝰ. Sed tunc tẽpoꝛe antichꝛiſti exibit tanq; tectus de tecto:qꝛ de tecta⁊ occulta exibit in ma/ nifeſtã ⁊ apertã ꝑſecutionẽ:qui iam ãte per młta mala ⁊ varia ſeducet᷑ multos. Sed tũc iminẽte ſinali iudicio vniuerſa ciuitas cbꝛiſti in toto oꝛbe terrarum ab vniuerſa ciuitate diaboli q;tacumq; erit vtraq; ſuꝑ terrã apertã ⁊ manifeſiã ꝑſe cntionẽ paciet. Inde ſᷣm hoc dicenduzʒ eſt Romanũ imperiũ uſq; ad finẽ mũdi quadrageſimaſecũda i mnmñniz ⸗-eſſe vuraturũ. Ad Pꝛami ergo eſt dicendum ꝙ; ſᷣm Chꝛyſoſio.pꝛedicatio euangeli regni fuit cõpleta in quadraginta anis poſt cbꝛiſti reſurrectionẽ:⁊ tunc fuit ↄſu matio non mundi vniuerſaliter:ſed ſolũ iudeoꝝ ⁊ ciuitatis Hieruſalẽ facta per Tytum ⁊ Aeſpaſianũ romanos pꝛinci/ pes. Sed ſᷣm Augj.talis pᷣdicatio euan gelij regni non cplebit vſq; ad finem ſeculi:quia tẽpoꝛe ſuo in Affrica vbi ipe erat multe Barbare nationes erant in quibus nondũ pꝛedicatũ euangeliũ eſſe compertũ eſt per illos qui inde captiui ducebant᷑. Sed Oꝛigenes dicit vtrüq; eſſe verũ.ait enim ꝙ pꝛedicatio euãgelij regni completa fuit tẽpoꝛe apoſtoloꝛuʒ q́;tum ad famã ⁊ pꝛedicatiõis aud itum ſed q;ntum ad pꝛedicatiõis fructum:ut in oibus gentibus eccleſia credentiũ in cbꝛiſtũ ſit fundata ante finẽ ſeculi talis pꝛedicatio non complebit᷑.¶ Ad ⁊2“eſt dicendũ ꝙ in fine ſeculi ſcandala colli- gent de regno eccleſie eo ꝙ in oĩbus na tionibꝰ ꝑtinentibꝰ ad romanũ imperiuʒ vſq; ad finẽ ſeculi ſimul erit ziʒania cuʒ tritico:puta fidelis cũ infidelibꝰ:⁊ boni cũ malis:ſed in fine ſeculi tunc ziʒ ania ligabũtur in faſciculos ad cõburendũ: triticũ autẽ ſeparabit᷑ ⁊ congregabit᷑ in boꝛꝛeum chꝛiſti ᷣm expoſitioneʒ Augl. Agd 3 eſt dicẽdũ q Romanũ impe riũ conceſſũ eccleſie per Cõſtãtinũ uiq; ad finẽ ſeculi durabit q;tum ad iuriſdi⸗ tionem:ſed non q;dtum ad integrationẽ et actualem adminiſtrationẽ:vel q; tuʒ ad ipſoꝛum ſubditoꝛum ſubiectionem: quia anticbꝛiſti tẽpoꝛe multi ſubtrabẽt ſe ante illud tẽpus a romano imperio ⁊ ab eccłiaſtico dominio. Juxta illud apo ſtoli.i.ad Thimo.iiij. In nouiſſimis tẽ/ tꝑibꝰ diſcedent quidẽ a fide: attendẽtes ſpiritibꝰ erroꝛis ⁊ doctrinis vemonioꝝ. DSſecundũ cbieni⸗ CoIWGNviget eniz q Romanũ imperiũ diuiſuʒ ante Ar. finem ſeculi auctoꝛitate pape debeat re/ int egrari. Dicit enim glo. ſuper illo vᷣbo ij.ad Theſſalo.ij. Miñ venerit diſceſſio pꝛimũ: ꝙ ante finem ſeculiin mũdo erit triplex diſceſſio. Ana erit multoꝝ fide/ lium a fide catholica.Secũda erit mul/ toꝛũ regnoꝛũ a romão imperio.Tertia ęrit multarum eccleſiaruũ a romano pon tifice. Si ergo tũc erit ante finem ſeculi iſta triplex diſceſſio erit romanum impe rium reintegratũ ante. Pꝛeterea ſcri bitur DOanielis vij.ꝙ in beſtia erãt coꝛ/⸗ nua decem que decem reges erũt. Suꝑ quibus verbis dicit gloſa q decem coꝛ⸗/ nua erunt decem regna in que diuidet romanũ imperium tempoꝛe antichꝛiſti ſi ergo tunc diuidetur romanũ im periũ ante reintegratũ erit. Pꝛeteres ſcri- bitur Apocalip.xi.qꝙ videbunt de popu lis ⁊ tribubus ⁊ linguis ⁊ gentibus coꝛ/ poꝛa pꝛophetarũ iacere in plateis Hie ruſalem tribus diebus cum dimidio: et coꝛpoꝛa eoꝛũ non ſinent poni in monu/ mentis. ⁊ inbabitantes in terra gaude bunt ſuper iſtos ⁊ iocũdabũtur:quoniaʒ bi duo pꝛophete cruciauerũt eos qui ba bitabant ſuper terram: ſi ergo tunc erit vnitas ⁊ pax vniuerſis gentibus: reinte atum itroman unyerium. , In contrarium aats 5alua toꝛis Omne regnum in ſeipſum diuiſum deſolabitur. Cum ergo iam ro manum imperium in multas partes ſit diuiſum: magis eſt ſperanda eius deſo- latio q; eius reintegratio. ndeo dicendum manẽte cã u1 effectus remoueri non pot eſt. Cauſa autem diuiſionis in mem bꝛis eccleſie eſi diuine voluntatis repu- gna tio:qꝛ ergo iſta cauſa manebit vſq; ad fineʒ ſeculi ſuperabundante ſemper magis ac magis cupiditate:⁊ refrigeſcẽ te charitate:iccirco vſq; ad finezʒ ſeculi nõ ẽ ſperãda romani iĩperij reĩtegratio: ſed põtius a mylioꝛ diuiſo.Queſiuit eni Queſtio J ii iſtam queſtionẽ victoꝛinus pꝛeſbyter ab Augl. cur genus bumanum poſt cbꝛi⸗ ſti aduentum tot tribulationibus ac ꝑ⸗ ſecutionibus tyrannoꝝ ac barbaroꝛum oppꝛim atur: cum ante eius aduentum ⁊ ante qᷓ; doctrina euangelica per mun dum pꝛedicaretur humanũ genus non tanta mala patiebatur: immo ſũma ba ce fruebatur in tãtũ ut totus oꝛbis ſub ceſare Augnſto deſcriberetur. Juxta il lud Luce.ij. Exijt edictum a ceſare Au guſto ut deſcriberetur vniuerſus oꝛbis. ¶Agd quam queſtionem ſic reſpondit Auguſtinus:ꝙ ſeruus qui neſcit volun tatem domini ſui ⁊ non facit:plagis va pulabit paucis:ſed ſeruus qui ſcit volũ- tatez domini ſui ⁊ non facit:vapulabit plagis multis. Quod ergo miruʒz ſi nũc chꝛiſtiani plene ſcientes voluntates do mini ⁊ non facientes:diuerſis plagis af fliguntur. Attendunt enim quanta ce- lerira te euangelium pꝛedicatur:ſed nõ attenqunt quãta peruerſitate contẽnit᷑. Ad pꝛimum ennied duʒ:qꝙ ante ad uentum antichꝛiſti illa triplex diſceſſio erit: non tamen ſic aperta et manifeſta ad eccleſie impugnationem: ſicut tunc erit ſcilicet tempoꝛe anticbꝛiſti.młti eni ſunt nunc ᷣm Augj.ſub dominio eccle⸗/ ſie: ⁊ ſub romano imperio coꝛpoꝛe: non tamen animo ⁊ voluntate. C Ad ſecũ dum ſimiliter eſt dicendum ꝙ romanuʒ imperiuʒ ante erit diuiſum in multa re gna:ſed tunc diuiſio illa manifeſtabitur q;tum ad impugnationeʒ eccleſie:co ꝙ; antichꝛiſtus multos ſeducet:⁊ per illos ſeductos robuſtos iſrael interficiet:⁊ ſequetur manif eſte eccleſisz dei. C A tertium eſt dicendum ꝙ illa iocunditas et pacis vnitas ſuper interfectionẽ pꝛo pbetaruz erit in iudeis:qui quia chꝛiſtũ venientem in nomine patris ſui non re- ceperunt:ĩmittet eis dominus ſpiritum erroꝛis:ut recipiãt anticbꝛiſtũ venientt in nomine ſuo:ut ſcribitur Jobᷣ.v. Ar. Ce elca Ntrun tenn im ſcuare. nuspon ſration wrumne ſtntin 1 bredyterih um poſtchi⸗ ſonibus ageg/ berberonun us aduchtun Gica per nut nü genuson nmoſüm tus orhis il etur Jumn na ccintehl nerſsabit ſc feontt ineſeſtwoln Neitglege 8guilornol⸗ ar ihlit ningini⸗ volutrntes. ſeplizsi ,gonta ce, tur ſ tecottint. ) dic enteed a decſe a waniſt meſcuttmn hrſitbie unmulli pore M Calei netonehi ninutet enifchobin⸗ ccleſe ⸗⸗ erfleit19 r,CN – ſcrtonie⸗ guchſi zſironte⸗ ushhrtumn ſiien Ar. ¶Aueſtio.xliij.de JImperij ſucceſſione vel conceſſione. B Lterius videnduʒ eſt de iperi ſuc ceſſione vel cõceſſione. Circa quod querunt᷑ tria. C Pꝛimo vtrum Conſtãtinus potuerit pape par tem imperij concedere:⁊ partem ſibi re ſeruare. ¶ Secundo vtrum Conſtanti nus potuerit pape imediatam admini/ ſtrationẽ imperij concedere. ¶ Tertio vrrum conceſſionẽ factaʒ pape per Cõ ſtantinũ ſequẽtes iperatoꝛes poſſint re Dprunum golers 2 u b ergo ſic ꝓp ceditur:videtur enim ꝙ Conſta- tinus non poterit pape partem imperij concedere:⁊ partem ſibi reſeruare: quia bona cõmunia ⁊ bons reipublice nõ poſ ſunt alienari vendi vel cõmutari: ſed bo na imperij ſunt bona reipublice:ergo ta lem conceſſionẽ Conſtãtinus nõ potuit facere. ¶ Pꝛeterea que ſunt perſone cõ ceſſa.non poſſunt traſferri ad poſteros: ſed bona imperij fuerunt Conſtantino perſonaliter coneeſſa:cum in iperatoꝛẽ ilio tempoꝛe imperatoꝛ eligeret᷑ ꝑ ꝑſo/ nalem electionem:non autem per bere dqitariaʒ ſucceſſionem:non ergo iure ſui regimin is potuit poſteros ad iſtam con ceſſionez obligare. ¶ Pꝛet erea ſicut eſt in regimine ſpirituali ſic videtur eſſe in regimine tempoꝛali:ſed clerici non poſ ſunt bona eccleſie cõmutare:vendere vł donare nec alienare:ut ſcribitur.xij.q.ij. c.diaconi:ergo nec iperatoꝛ potuit bo 1 imperij pape concedere vel donare. In contranum a1au⸗ ioꝛis conditionis imperatoꝛ q; alij bo/ mines:ſed cuilibʒ homini dicit᷑. Pꝛouer. ii. NMonoꝛa dominũ de tua ſᷣſtãtia:⁊ de pꝛimicijs omniũ frugum tuarũ da pau/ peribꝰ:⁊ iplebunt᷑ hoꝛꝛea tua ſaturitate. End. EO dicendu æ illo iure Con ſtantinꝰ potuit cõcedere quadrageſumatertia partem bonoꝛum tempoꝛalium imperij ecclie:⁊ partem ſibi reſeruare:quo iure bomo in lege nature ⁊ i lege ſcripta par tem bonoꝛum tempoꝛalium dabat deo: et partem ſibi reſeruabat. Tenebat᷑ aut homo iure nature aliquã partẽ bonoꝛũ tempoꝛaliuù deo dare ad miniſtroꝛũ eius ſuſtentationem. AUnde dicitur Numeri cviij. Aaron ſumo ſacerdoti ⁊ filijs eiꝰ in terra filioꝛum Iſrael nibil poſſid ebi tis:nec babebitis partem ĩter eos:quia ego pars ⁊ bereditas tua ſum in medio filioꝛũ Iſrael.Et dico iure nature:quia ratio naturalis dictat ut qui altari Puit de altari debeat viucre:⁊ qui paſcit gre . de lacte eius debeat cõmedere.ſicut plus dicit.i. Choꝛin.ix. Aliquam vᷣo partẽ dare tenebar᷑ ad ſacriſficioꝝ obla tionem:⁊ aliquã partẽ dare tenebat᷑ ad pauperũ erogatione:⁊ boſpitũ recepti9- onem:ut ponit Oeutro.xiiij.⁊ ex hoc aſ ſumptũ ẽ ꝙ de bõis eccłiaꝝꝑtes tres fi eri debeat. ¶ Ana pꝛo miniſtroꝝ ſuſtẽ tatione. ¶ Alia pꝛo eccleſie reparatiõe Et tertia pꝛo ageri erogatiõe: et hoſpitũ rceptiõe.ſie Greg.ſcribit Augl. epo angloꝝ.⁊ ponit.xij.q.ij.c.mos eſt. primũ Geſt dð ꝙ bõa rei P publice nõ pñt ali enari:ſʒ bñ pñt ĩ melioꝛẽ vſũ ↄmutari:⁊ deo bicari a recipiut. Ad 2 c do ꝗ; bõa iperij Conſtatino ꝑſonalit᷑ cõceſſa nõ potuiſſet trãſferre in dominiũ alicuiꝰ qui eẽt purus tẽpoꝛal homo:nec poſte⸗ ros ad talẽ trãſlationẽ potuiſſet obliga re iure nãli ⁊ diuino:ſʒ bene potuit traſ- erre in dñiuʒ illiꝰ ꝗ ẽ deus ⁊ bomo: pu ta xpᷣi:cuiꝰvicariꝰ e ipe papa:⁊ poſteroſ potuit ad talẽ trãſſatiõeʒ obligare iure nãli ⁊ diuino:cui oès pñtes ⁊ futuri ſpᷣia cere vinoſcut. Ad 3veſt dð ꝙ ſeca eſt de bõis tꝑalibꝰ laicoꝝ:⁊ de bõis eccliaꝝ qꝛ bona tꝑalia laicoꝝ ad vſu eccłiaꝝve nire licet.ſed bona eccleſie poſtq; deo ſa crata ſunt ⁊ rei ſacre depitata vlterius ad alium vſum venire pꝛohibentur. r 4 Ar. ““ð S ſecundũ pedit enim ꝙ con ſtantinus non potue rit pape immediatã admiſtratione im- perij concedere:quia illud quod nõ põt recipi non põt dari:ſed papa ⁊ alij eccle ſiaſtici viri non poſſunt recipere imme- ₰ „ diatã adminiſtrationẽ tempoꝛaliũ. Di- cit enim Petrus Acti.vi. Mon eſt equũ p nos relinquere verbuʒ dei ⁊ miniſtrare menſis. ¶ Pꝛeterea tepoꝛalia nõ poſſũt adminiſtrari ſine ſeculari iudico. ſed ſe cularia iudicia exercere interdicit᷑ pape ⁊ eccleſiaſticis ꝑſonis: Juxta illud.i.ad Cbor vi. Secularia iudicia ſi hbabueri tis contemptibiles qui ſunt in eccleſia illos conſtituite ad iudicandu. ¶ Pꝛe- terea illud quod eſt radix omniũ malo- rum :potiſſime ẽ vitandũ a papa uel ab eccleſiaſticis viris: ſed cupiditas eſt ra dix oium maloꝛum: que maxime auget in adm iniſtratione tempoꝛalium. “ xij diceiſeros * dicẽdũ ꝙ iſta quęſtio de Knd e0 fminat᷑ ᷣ Paralipo.c.vl tiꝰ. vbi ꝓppᷣa dauid ſic ait: In manu tua dñe virtus ⁊ potentia:in manu tua ma gnitudo ⁊ imperium omniũ:tue diuitie ſunt:⁊ tua eſt gloꝛia: tu dominar oĩum Ego autẽ ⁊ populus meꝰ quid ſumus: at poſſimus aliqua tibi ꝓmittere uł da- re:cum tua ſint omn ia.peregrini enim ſumus coꝛã te ⁊ aduene. Sʒ hec ipſa de manu tua accepimus dedimꝰ tibi. Planũ eſt autẽ ꝙ papa ẽ verus vicari⸗ cbꝛiſti in terra. Illo ergo iure tẽpoꝛaliũ adminiſtratio cõcedit᷑ pape ab imꝑato/ re:⁊ recipit᷑ abipſo:q iure ſᷣdictoꝛũ bo⸗ noꝝ adminiſtratio recipit᷑ a deo et dat deo. Recipit᷑ autẽ tẽpoꝛaliũ admiſtra- tio a deo per ipſũ imꝑatoꝛẽ q; ti ad vſũ 7 q́;tum ad ſui officinj ſtivendiationẽ.nõ eni alit᷑ imꝑatoꝛes ⁊ reges tributa reci pere poſſunt:niſñi quia ſtipendiarij ⁊ mi- niſtri dei ſunt:dicẽte Apło ad Ro.rxiij. Queſtio II ideo tributa pꝛeſtatis eis: quia miniſtri 7 ſtipendiarij dei ſunt in boc ipſum bᷣui⸗ entes:ſed datur deo tẽpoꝛaliũ admini⸗ ſtratio ab ipſo imꝑatoꝛe q;tum ad bo- noꝛis venerationẽ ⁊ dñij recognitionẽ ac ſuoꝝ miniſtroꝝ ſuſtentatione. ¶C Di cendũ eſt ergo ꝙ conſtantinus impera- toꝛ dedit pape ⁊ ſuis ſucceſſoꝛibus im- erij tẽpoꝛalium adminiſtrationè:in ho noꝛis ven erationẽ ⁊ dñij recognitionẽ: 7 papa bãc eãdè imediatã ad miſtratio nem cõcedit imperatoꝛi:quem eligit in vſum ⁊ in ſui officij ſtiendiationẽ:pꝛo defenſiõe ⁊ pacifics subenatione ali ergo eſt dicenduz 4 Pamu qꝙ papa ⁊ alij eccle ſiaſtici viri non recipiut immediatã tẽ- poꝛaliũ ad miniſtrationẽ q; tum ad ꝑſo/ nalem executionẽ quã ipſi ꝑſon alit᷑ exe quant᷑eo q; officium ipſoꝝ ppꝛium ẽ va care diuinis ⁊ ſpũalibus actibitʒs ⁊ ſialu ti animarũ ſubditoꝝ: ſed ſolũ q;tum ad miniſterialẽ cõmiſſionẽ: Cõmittit᷑ eniʒ tempoꝛaliũ adminiſtratio miniſtris et iconomis quos quelibet eccleſia here te netur. C Ad ⁊“iſt dicẽdũ ꝙ ſignanter ut exponit Gꝛego. Aplus dixit contem ptibiles de eccleſia eligatis ⁊ illos con ſtituite ad iudicandũ: quia per laicos et per illos qui ſunt minoꝛis meriti in ec- cleſia:iudicia ſunt exerce nda: ⁊ tẽpoꝛa- lia negocia tractanda:non aut per ipos dericos immedia te. C Ad 3 c do.qꝙ; tempoꝛalium adminiſtratio non auget cupiditatẽ: niſi ppter inoꝛdinatam affe ctionẽ ⁊ a ſpnalibus bonis retractionẽ: nam abꝛa bam multoꝝ bonoꝝ tempo⸗ ralium adminiſtrationè babuit:⁊ tame pmo ipſe de ſalute bumani generis ꝓ/ miſſionè recipere meruit. DO tertiũ ckeeait· Ni⸗ feſſionẽ factã pape per conſtanti nũ ſequetes imperatoꝛes reuocare poſ ſint. Sicit enim iuriſconſultus ꝙ ſi pn⸗ ceps concedit alicui ꝙ liceat ei ediſica- A. feinho talgi ceſooe ceſorib Kaet wſe kenna herat⸗ inpen dicki ſolltae Coeit dblig ide hbled e K G e lde locar Nrd⸗ Nid ceſi ſanec ſccax ghoſ. ſuon ginote eoenn tetnin (Aeme diea ogſo Cſtan 1Pvap neſce cſne ſcſdie acun ſeſolen Mimn fltſe guis niniſ ipſunhu⸗ nliignini⸗ Prumas bo, freogninoti tone C ſnus inpenn⸗ ſaöttin rationeiybe rerognton iunitnt weneigti Giationee⸗ miionteut ek dienen; Pattic, mincditi Funet e⸗ igorit Mumnit büißnmͤ⸗ nletng minſs 4 uberete ighant ntaen 7 ſcse erit urtipon thußt ononouge nnraneft fonactiche⸗ DZ 8 8 Ar. re in loco publico:talis ↄceſſio debʒ in- telligi ut fiat ſine pᷣiudicio alteriꝰ.Cõ/ ceſſio ergo fcã pape ſilueſtro ⁊ ſuis ſuc⸗ ceſſoꝛibus per conſtantinũ intelligenda eſt eſſe facta ſine pᷣiudicio alioꝝ impera roꝛũ ſequentiũ. ¶ Pꝛeterea par in pa- rem nõ habet imperiũ. Sicut ergo im/ peratoꝛ conſtantinus conceſſit:ita aliꝰ imperatoꝛ poteſt reuocare. Pꝛeterea dicit iuriſconſultus ꝗꝙꝙ pnceps legibus ſolutus eſt.non ergo ꝙ tali conceſſione condita fuerit aliqua lex imperatoꝛ nõ obligatur illam ſerusare. ſtas ſeribt An † ð ſcribi In contrariũ a eni vbi dr:Ridiculuʒ eſt ⁊ ſatis abomina- bile dedecus: ut traditiones quas anti- ꝗtꝰ a ꝓꝑr̃ibꝰſuſcepimꝰ infringi patiamur KRn CO dicendũ ꝙ duplicit põt EWoſtendi q́;tum ad pᷣſens coõceſſionẽ pᷣdictam ꝑ conſtantinũ factã irreuocabilẽ eſſe. ¶ ¶ Pꝛimo ſic: quod ſe mel deo dedicatũ eſt huano iudicio re/ uocari non põt.vnde ſcribitur.xij.q.ij. de rebus que ſemel deo cõtribute atq; dedicate ſunt:⁊ poſtea ſub occaſione cõ ceſſionis pncipu a quibuſdã inuadunt᷑ ſancimꝰ ut pus ↄſolatis pncipem ad re ſecandũ tam pᷣſumptiuã factionẽ:⁊ co⸗/ gnoſcendu vtrum illius ſit conceſſio an inuaſoꝛis pᷣſumptio:qꝙ ſi pꝛincipis inoꝛ dinata fuerit largitio: ipſe ſit pꝛinceps pꝛo emẽdatione redarguendus.Si au- tem inuaſoꝛis declarat᷑ pᷣſumptio vſe ad emendationẽ excõmunica tionis ſit vindicta cobercẽdus. C Secundo ſic nõ alio iure tẽpoꝛaliũ adminiſtrationẽ conſtantinus recepit niſi ↄ ſenſu populi ⁊ pncipum ac vniuerſi ſenatus vꝛbis ro me::ſed cum cõſenſu oĩum iſtoꝝ taleʒ cõ ceſſionẽ ipſe fecit eccleſie.Scribit᷑ enim xcvj.di.c. conſtantinus vtile iudicamꝰ vna cum omnibꝰ ſatrapis noſtris ⁊ vni uerſo ſenatu optimatus etiã ⁊ cũcto po pulo imperio romane eccleſie ſubiacen ti:ut ſicut beatus petrus in terris vica quadrageſimaquarta III rius filij dei videt᷑ eſſe conſtitutus: ita ? pontifices ipſius pncipis apoſtoloꝝpo teſtate, amplius q; terrene imperialis noſtre ſerenitatis manſuetudo bẽre vi/- detur conceſſaʒ a nobis nroq; imperio obtineãt:⁊ vſq; ad finẽ mũdi illibatam ⁊ inconcuſſam ꝑmanere decen⸗ wn⸗ DNDri miſ erso eſt dicenduʒ Ad Prumu ꝙ pᷣiudiciũ ſit ſuc ceſſoꝛiqñ ſubtrabit᷑ eiqð ſibi debet᷑.nõ aut qñ reddit᷑ alteri qð ſibi eſt ſubtractũ Conſtantinꝰ aũt reddidit eccłie ⁊ vica/ rio chꝛiſti illa que ab ipſo receperat: cũ dictũ ſit ſupꝛa:oĩa eſſe dei:⁊ per ↄ ſequẽs pape vicarij eiꝰ q;3tuz ad honoꝛis vene- rationẽ ⁊ dñi recognitionẽ. C Adꝛ ẽ dicẽdũ ꝙ; q;tu ad illa ꝗ ſut iur poſitiui par in parẽ nõ habet imperiũ:ſed illa q ſut iuris naturalis ⁊ diuini oẽs obligãt pñtes ⁊ ſequẽtes.q̊ iure conſtantinꝰ talẽ obligationẽ fecit.vnde ſcribit᷑ caplło ſu/ pꝛadicto ꝙ Cõſtantinꝰ talẽ obliga tionẽ fecit.dicens: Coꝛam deo viuo ꝗ nos re gnare pꝛecepit:⁊ coꝛam terribili eiꝰ iu/ dicio obteſtamur oẽs noſtros ſucceſſo- res imperatoꝛes: ⁊ cũctos optimates. qꝗpliſſimũq; ſenatũ ⁊ vniuerſũ populũ in toto oꝛbe terrarũ nũc ⁊ in poſterũ nulli coꝝquoquo modo licere bec conceſſa in fringere:vel aliquo modo cõuelli. Siꝗs gut qð nõ credimꝰ in hoc temeratoꝛ aut contentoꝛ extiterit: ef᷑nis cõdẽnatiõibꝰ ſubiaceat innodatus. ¶ Et per hoc pa tet ſolutio ad tertium quia lege naturali et diuina pꝛinceps non eſt ſolutus: ſed pluſq; alij exiſtit ligatus QAueſtio.xliiij.de legum imperali- um inſtitutione Nuper conſiderandũ eſt de legu im perialium inſtitutione. Cinca quod querũt᷑ octo. C Pꝛimo vtrum imperatoꝛ abſq; nape guctoꝛi⸗ tate poſſit leges condere. Secundo vtrum leges imperiales ſches pa⸗ pe omnes teneant᷑ obvᷣuare. C Tertio vtrum leges imperiales et᷑ pꝛecepto pa pe habeant homines in foꝛo conſcien/ tie ligare. ¶. Quarto vtruʒ Pap⸗ leges imperiales ſua auctoꝛitate poſſit coꝛri/ gere. C Quinto vtrum leges imperia- les ſua auctepoſſit mutare. C Sexto vtrum papa ſua auctoꝛitate poſſit reuʒ impunitum dimittere quem leges impe riales condemnant. ¶ Septimo vtrũ papa abſq; peccatolegibus imperiali- bus poſſit vti. Octauo vtrum papa legibus imperialibus ſit ſolutus. — 1M11 ergo ſicp DO pꝛimum αtur vi detur enim ꝙ abſq; pape aucto ritate imperatoꝛ poſſit leges condere. quia quelibet periona publica ex ſuo of ficio poteſt leges condere ad regendum multitudinem ſibi cõmiſſam:ſed impe⸗/ ratoꝛ eſt perſona publica:ergo poteſt le ges condere. C Pꝛeterea quod fit dei auctoꝛitate non requiritur ꝙ fiat au⸗/ ctoꝛitate pape ſed dicit iuriſconſultus ꝙ leges ſunt diuinitus per oꝛa pꝛinci/ pum pꝛomulgate:ergo non requirit᷑ pa pe auctoꝛitas. ¶ Pꝛeterea dicit Philo ſopbus.ij.Ethi.qꝙ intentio legiſlatoꝛis ſemper eſt ut bomines ad virtutem in/ ducat. Nullum enim agens ad malum aſpiciens agit quod agit:lᷣm dyoniſium ſed quilibet bomo poteſt alium induce- re ad virtutem:ergo quilibet bomo po⸗ teſt abſq; ſuperioꝛis auctoꝛit ate leges condere. eſttuia üe In contrariũ aia li terum ſequi ⁊ alteri ſubijcitur non po teſt abſq; illius auctoꝛitate ſtatuta con dere: ſ’d imperatoꝛ ſubijcitur pape ſicut miniſter eius.ergo ⁊ tenetur imitari eũ. Vnde Gꝛego.dicit ⁊ ponitur.ij.q.iij. q; leges ſeculi non dedignantur ſacros ſe/ qui canones.Et extra de iudi.ſcribitur ꝙ leges imperiales non dedignant᷑ ſa- cros canones imitari. 2 1I Queſtio 1 ,.ℳℳ dicendum ꝙ ſᷣm Augl. KRi id ec0 pmo libꝛo delibero ar⸗ bitrio: Lex eterna eſt ſumma diuina ra tio.qua iuſtum eſt ut omnia ſint oꝛdina tiſſima:cui ſemper obtemperandum eſt hſm quam omnis lex recte fertur:recteq; imitatur. Omnis ergo lex dũmodo iu⸗ ſta ſit: quia hᷣm Augj.libꝛo ſupꝛadicto: mibi lex non videtur eſſe dicenda que iuſta non eſt:dependet a legediuina du pliciter. C Pꝛimo effectine ⁊ deriuati⸗ ue:eo ipſo ꝙ iuſta eſt:cum non aliter diſ⸗ cernatur quid ſit iuſtum: ⁊ quid iniuſtuʒ niſi lege diuina mediaãte: Jut᷑ illud Pꝛo- uerbio.vin. Per me reges regnant: ⁊ le gum cõditoꝛes iuſta diſcernunt C Se cundo materialiter ⁊ ſubiectiue:quia ex diuinis ſermonibus pꝛimeleges imperi ales materialiter compoſite ſunt: nam MNumma pompilius qui romulo ſucceſ⸗ ſit in regno per decem viros leges ex li⸗ bꝛis ſalomonis conſcribi decreuit:et in latinum ſermonem tranſlatas in.xij.ta bulas expoſuit:ut dicit Iſido. in libꝛo Ethimologj.⁊ iuriſconſultus ponit ꝙ cum aliqu id addimus uel detrabimꝰ iu ri diuino ⁊ naturali. tunc ius ciuile effi cimus. Illo ergo iure lex imperalis de/ pẽdet ab auctoꝛitate pape:quo iure de pendet a lege diuina:cuius ipſe papa eſt vicarius et miniſter.potiſſime cum Pᷣm dyoniſiuʒ lex diuinitatis hoc ba beat ut eius influentia non tranſeat ad inferio- ra.niſi per media. Medius autem inter deum ⁊ populum chꝛiſtianum eſt ip̃e pa pa:vnde nulla lex populo chꝛiſtiano eſt dãda: niſi ipſius pape auctoꝛitate: ſicut nec aliqua lex fuit data populo ilraeli- tico:niſi mediante moyſe:ipſo atteſtan te Oeutro. v. Ego ſequeſter ⁊ medius inter deum ⁊ vos:ut annunciarem vo⸗ A., 7bbis verba eius. Ad Peimu ergo eſt dicendũ ꝙ perſona publica poteſt leges condere il- lius auctoꝛitate tamen cuius auctoꝛits terepu inper⸗ hdd tioltlee Eu tusleg Gten lins e ſtore⸗ ius e pop kempo⸗ Cnfi 7ſutu Umneſ avir ſocial tione der Vatn terre Ap⸗ enla o dublee ekpꝛece eſegt dhiono⸗ . ſon ſeſbitu e⸗ nlexe⸗ Ehi fitnpe⸗ gen ſgepein tiubt temlen üllte geron Re delbero g,, mg duinaft iaſint odin⸗ Perandumck ſonurtecteg 1 dinocoi⸗ wſupnateo⸗ edicenagee gediuimn d ner dcrun, nonalicd 1gvia niuſt, ui lld po⸗ Sregnnn anm Co icctinegun clessinpet ſte ſontun omnuloſec, olegestl⸗ eckeuitai⸗ tas ittii0 cnilbi ns otc⸗ erabithin scinie ef erelisd dvoire zepnn iimandn Vebibent in 1 uinſeno⸗ auten in⸗ umeſtheßt Critatpi Geitatafan welo iih onn 40 et 1 is uctoni Ar. te reſpublica ſibi cõmiſſa eſt. Sicut ergo limperatoꝛ recipit a papa imperij tem-/ poꝛalium adminiſtrationes:ſic ab eo re cipit legũ⁊ ſtatutoꝛuzʒ eiꝰ appꝛobationè Ad ſecundum eſt dicenduũ ꝙ diuini/ tus leges per oꝛa pꝛincipum ſunt ꝓmul gate:mediante tamen oꝛe pape qui me- dius eſt ⁊ ſequeſter inter deum ⁊ impe/ ratoꝛem:quẽad modum imperatoꝛ me⸗/ dius eſt et ſequeſter inter ſibi ſubditos uel populum ⁊ papam:qᷓ;tum ad curam tempoꝛalem: vnd e ſicut eius electio et confirmatio a papa dependet: ſic leguʒ ⁊ ſtatutoꝛum appꝛobatio. C Ad terti/ um eſt dicendum ꝙ quilibet poteſt aliuʒ ad virtutẽ inducere monitioe moꝛali ⁊ ſociali uel iconomica ⁊ pat᷑nali:ſʒ moni tione pollitica ⁊ regali non inducit᷑ niſi per legem que cum habeat vim coacti/⸗/ uam: vt Philoſophus dicit: Penarum terroꝛe ⁊ cõminatione habet homines ad virtutem inducere ⁊ a malo retrabe re:quam legem et condere ⁊ executioni tradere non pertinet niũ ad perſonam publicam cuius poteſtati ꝗlij ſubijciunt᷑ Sſecundump. Videtur eniʒj ꝙ leges imperiales ex pꝛecepto pape non omnes tenent᷑ ſer uare:quia multi ſunt qui imperatoꝛis dñio non ſubduntur:tales imꝑales le es non tenentur ſeruare. C pꝛeterea cribitur.i. ad Tbimo.j. ꝙ iuſto non eſt impoſita lex:pꝛopter tranſgreſſoꝛes ſo lum lex eſt data:vt ideʒ Aplus dicit ad Galla.iiij. Juſti j̊ ⁊ boni viri non tenen tur imperatoꝛuʒ leges ſeruare. ¶ Pꝛe terea ſcribitur.xix.q.ij.c.due ſunt.q; qui lege pꝛiuata ducitur: nulla ratio exigit vt a publica lege conſtringatur.dicitur gut em lex pꝛiuata lex ſpiritus ſancti:ſʒ multi aguntur ⁊ ducũtur tali lege: ergo tales non tenẽtur leges imperiales ſer In contanum quadrageſimaquarta n ſcribitur.x. diſ.c. certum eſt: vbi papa mandat ꝙ leges romanoꝛum pꝛincipuᷣ ndeo ab oĩbus ſeruẽtur. *n dicendum ꝙ lex imperi alis includit multas conditiones quas non opoꝛtet ab omnibus ſeruari:quia nec iſta fuit intentio legiſſatoꝛis: vt lex eius ᷣm omnes conditiones illas ab o⸗ mnibus ſeruaretur. C Includit nanq; lex pꝛimo omnium actuum bumanoꝛũ directionem:eo ꝙ omnis intentio legiſ latoꝛis ad hoc tendit: vt per legem da- tam actus humoni dirigantur ad vir- tutem et ad bonum inducantur. Unde ſm Iſido.lex dicta eſt a legendo:quia q/ libet poteſt in ipſa legere qualiter ſe de⸗/ beat dirigere in agendis. ¶ Secundo iucludit conſuetudinis loco et tempoꝛe conuenientis obſeruationem. Dicit eni iuriſconſultus ꝙ que longa conſuetu⸗ dine compꝛobata ſunt:acper ãnos plu rimos obſeruata: velut tacita ciuium conuentione non minus qᷓ; iura ſcripta ſeruantur. C Tertio includit ſuperio⸗ ris et inferioꝛis oꝛdinationem. Scom enim Auguſtinuʒ:ſi pꝛsoconſul mandat vni aliquid obſeruandum:et in illo dii penſatum ſit cum eo per imperatoꝛem vel ſuperioꝛem non ſtringitur ad illud ſeruangum:diſpenſatione ſuperioꝛis fa cta. C Quarto includit violentam co actionem:ad hoc enim facte ſunt leges ſicut dicit JIſidoꝛus:vt earum metu bu mana coberceatur audacia: tutaq; ſit inter impꝛobos innocentia: et in ipſis impꝛobis foꝛmidata ſupplicio refrene tur nocendi facultas. C Quantum er- go ad actuũ humanoꝛum directionem et qᷓ; tum ad ſuperioꝛis et inferioꝛis oꝛ dinationem: omnes leges imperiales ſeruare debent. Sed q;tum ad conſue/ tudinis obſeruationem uel violentam coactionem:nõ omnes leges pꝛedictas ſeruant:ſed ſolum illi qui conſuetudine illa appꝛobata ſtringuũtur: et q dominio Ar. Qneſtio III poteſtatis alicuius regis vel pꝛincipis ſubdunt᷑. ¶ Et per bhoc patet reſponſio ad rationes factas in Snrnrun. 1 ſic ꝓcedit.vrin. D tertin leges iperi⸗ ales ex pꝛecepto pape nõ habeãt bominẽè in foꝛo conſciẽtie ligare:quia le ges humane frequẽter ingerũt calũ niã et iniuriã hoibus. Juxta illud Eſaie.x. Ae qui condũt leges iniquas:⁊ ſcriben tes in iuſticias ſcripſerũt ut oppꝛimerẽt in iudicio pauperes:ſed tales leges qui libet iure nature tenet᷑ non ſeruare:ſicut glibz tali iure tenet᷑ oppꝛeſſionẽ ⁊ violẽ tiam euitare. C Pꝛeterea in foꝛo con- ſcientie homo tenet᷑ parere ſoli deo:cum e ſons intueat᷑ coꝛ:⁊ bomo videat ꝗ oꝛis parent:ut ſcribit.i.Regũ.xvi.Nul lius ergo puri bominis legi põt homo in foꝛo conſcientie ligari. C Pꝛeterea lex conſcientie ex obſeruatiõe diuinoꝛũ mãdatoꝝ dependet:ſed diuina mãdata interdũ irritant᷑ per leges buanas. Ju- xta illud Matbei.x. Irritũ feciſtis man datũ dei ꝓpter traditiões veſtras:nulla ergo lege bumana põt ligari quis in fo- 2 „„ 1rro conſcietie. In cotrarii as ſenbitur pma Petr.ij. Hec eſt enim gratia ſi ꝓpter cõſcientiã ſuſtinet Aic triſticias patiẽs X noeo dicendũ ꝙ in foꝛo conſci entie bomo ſubijcit᷑ ſoli deo:illa ergo li gãt hominẽ in foꝛo cõſciẽtie:que et iure diuino ul naturali a deo bomini ipꝛeſſo habet vim obligandi:que ſunt oĩa iuſta. CPoſſunt autẽ quatuoꝛ modis alique leges iuſticiã continere.p effectiue ⁊ po teſtat iue:ut qñ ſic ferunt ꝙ non excedũt poteſtatem ferentis. 2. foꝛmaliter ⁊ quidditatiue:ut qñ ?m equalitatẽ ꝓpoꝛ/ tionis iponũtur ſubditis onera:et diui- dunt᷑ inter eos honoꝛes in oꝛdine ad bo nu cõmune:ſine ꝑſonaꝝ acceptiõe:⁊ cuʒ virtutũ conſideratiõe. · materialit᷑ et ſubiectiue:ut qñ non cõtinent aliqua contra dei mãdata:⁊ contra bonos mo res:ſicut lex quã vedit Mabuchodono⸗/ ſoꝛ:que mãd abat ut oẽs adoꝛarent ſta⸗/ tuam aureã quã erexerat. ¶ finglit et termin atiue:ut oꝛdinent᷑ ad bonũ cõ mune:⁊ ad pꝛomotionẽ reipublice ſine pꝛopꝛia cupidita te et gloꝛia nullo pꝛi/ uato bono cõſiderato. Si ergo iſtisqua tuoꝛ modis oppoſitis leges iniuſte ſint in foꝛo conſcientie homines non ligant. ergo eſt dicen⸗ Ad pꝛimum cdvet apoſtolus ad Romanos tertiodecimo. pꝛinceps dei miniſter eſt tibi in bonum non in malum.ideo cum pꝛinceps con⸗ tra iuſticiam grauamia infert ſubditis per violentias ⁊ leges iniquas:in talibꝰ bhomo non obligatur ut obediat talibus legibus.ſi ſine ſcandalovel maioꝛi detri mento reſiſtere poſſit. & Ad ſecundum eſt dicendum: ꝙ ex ipſa oꝛdinatione di uma in foꝛo conſciẽtie homo tenetur pa rere legi ſui ſuperioꝛis.dumodo iuſta ſit dicente apoſtolo.qui poteſtati reſiſtit di uine oꝛdinationi reſiſtit. ¶ Ad tertiuʒ eſt dicendum quod obedire opoꝛtet deo magis q; bominibus:ideo nulli legi con tra mandata dei eſt parendum: ſed pꝛo viribus reſiſtendum. Saquartum hege⸗ enim ꝙ papa nõ ſualauctoꝛitate poſſit leges imperiales coꝛꝛigere. quia illa que innituntur iuri diuino et natura li non ſubiiciuntur coꝛꝛectoni hbumane: ſed leges imperiales ex iure naturali et diuino confecte ſunt vt ſupꝛa allegatuʒ eſt. non ergo poſſũt per bominẽ coꝛꝛigi ¶ Pꝛeterea.legis coꝛꝛetio ſeruatur cõ ditoꝛi eius ſicut interpꝛetatio:ſed impe ratoꝛ eſt conditoꝛ legum ſuarum: non papa:ergo ſihi ſeruatur coꝛꝛectio et in terpꝛetatio. C Pꝛeteꝛea.quod eſt bonũ etbona intentione operatum: non ſupp- poni coꝛꝛectioni:ſed magis remunera⸗/ tioni: ſed ſecundum Philoſophum. A. i Etbi gocere W Neſcnt mnahes ſnoaro Crrige ladin ere: het Corn Poen u⸗ i Kpe Mit lb ſeiun Mt uinil lmntio ſenann higri N mmno:n ſoler teſtmonm ure itdeſen oid Coytin tpleten Cod ron ſe Petni ſbeccgte ſlubif⸗ ue mdnn Mnurr, latne I m bonos te⸗ bachocono, dorarentſt, Ceinlt nfͤ ad bonich eipublice ſine ꝛig ullo ge⸗ ſcrgoſſtisne es miuſteit esnonliger. ego ctdien⸗ fügfatdit tertiodeeine⸗ nbiin boron inegzt nlen ſö⸗ ausi ui bedintuite d manden Zahantun vcmationed notenent ſun ii Altetii; horderded nuhilegice Aum: dkp ſe mitne gnamiint, nigtre. us wetnetur⸗ nibumane: u Allegti nine con ſenetu , tioſed inpe uumn ctio etſ o Kbonu 4 enonſu Ar. ducere boĩes ad bonũ:talia ergo nõ ſbij — Ar 1 -ciunt coꝛrectiõi. In Otrariu o. ſug illo v⸗ Lex dñi imacłlata ↄuertes aias △D deo dð. ꝙ papa eſt pᷣncipali ter executoꝛ legis diui/ ne:ſicut imperatoꝛ eſt executoꝛ legis hu mane: Eo ergo mõ papa põt coꝛrigere imꝑatoꝛis legem:quo mõ lex diuina bʒ coꝛrigere legem buanã. ¶ Mabet autẽ lex diuina qtuoꝛ modis legẽ huanã coꝛ rigere:⁊ eius defectum ſupplere:ut põt haberi per Augꝰ.li.i.de libero arbitrio. Pꝛimo ꝑ omniũ maloꝝ punitionezʒ Mõ enim lex buana omnia mala punit ſed illa dũtaxat que pacem publicã pñt perturbare:⁊ in graue hboium nocumen tũ poſſunt redũdare.Lex aũt diuina ni-⸗ bil impunitũ relinquit: Añ dicit Augꝰ. lib. ſupꝛadcõ: Videt᷑ mihi lex iſta que re gendis ciuitatibꝰ fertur młta cõcedere atq; multa impunita relinauere: que ꝑ diuinã legem iudicant᷑. C 2: ꝑ interio- rum aioꝝ cobibitionem uel ſentetiatio nem:quia lege bumana nõ ſententiatur hõ perilla que in animo gerunt᷑: ſed per illa que exterius manifeſtant᷑: Dicente Augj.Nos in quẽq; ſnĩam ferre poſſu/ mus: niſi ſponte cõuictum uel cõfeſſum ſed ꝑ legem diuinã cogitata iudicantur teſtimoniũ reddente illis ↄſcia boium: ⁊ inter ſeinuicẽ cogitationũ accuſantiũ aut defendentiũ: Sicut dicit Aplłs ad Ro.ij. ¶ 3 er iudicioꝝ rectificatiõe; Contingit enĩ huane legis iudiciũ mul tipliciter falli ⁊ multiplicit᷑ obliquari: quod non cõtingit de iudicio diuine le- gis. Vnde dicit Augꝰ.ſuꝑ illo ? bo pᷣma Petri.iiij. Si iuſtus vix ſaluabit᷑: impiꝰ ⁊ peccatoꝛ vbi parebũt.Quareiuſtꝰvix ſaluabit᷑:niſi quia iuſticiã dei tantã con ſtat ut que iuſta hoibus apparent ad ex amen diuine iuſticie deducta iniuſta ap Pareant. ¶ 4: per finis ſuꝑnaturał con ſecutionem: Dicit enim Augꝰ.eodẽ.li. * quadrageſimaquarta v ij. Ethi. voluntas oĩs legiſlatoꝛis ẽ in- ꝙꝙ lexr humana lr̃is pꝛomulgata ſolũ ho minibꝰ pᷣm animalẽ hanc vitã viuentibꝰ opitulat᷑: ſed lex diuina ad con ſecutionẽ ſuꝑnaturalis boni nos inducit ⁊ iuuat. Ad pꝛimũ ergo eſt dicendũ q; illa que initunt᷑ iuri diuino ⁊ naturali non coꝛꝛigunt᷑ ſᷣm ſuã vniuerſalẽ conſiderationẽ:ſed bene coꝛ/⸗ rigutur ſᷣm eoꝝparticularẽ explicatio- nem ᷣm quã multa concedũt non conce denda:⁊ multa ipunita relinquũt puni/ enda. Ad 2eſt dicendũ ꝙ ſicut ꝑ pa pam imꝑatoꝛ ⁊ oĩs ꝑoteſtas inſtituitur ſi bona eſt:⁊ coꝛꝛigit᷑ ſi non bona eſt: ita oĩs lex a quocũq; ferat᷑ per eum eſt cõ/ pꝛobanda ſi bona ſit: ⁊ per eum eſt coꝛꝛi genda ſi non bona ſit. C Ad zeſt dicẽ dum ꝙ volũtasg legiſlatoꝛis hʒ iducere boĩes ad bonũ m conditionẽ ⁊ poſſibi litatẽ ipſoꝝ:ſᷣm quã cõſiderationẽ mła diſſimulat non facienda:⁊ multa impu- nita relinquit puniẽda ꝓpter euitatiõeʒ maioꝛis mali.Scribit᷑ eni Pꝛouer.xxx. ꝙꝙ qui nimis emũqgit elicit ſanguinem. eI ſic ꝓeeditur D quintu,/ i eniz qy papa ſua auctoꝛit ate leges impe riales mutare nõ poſſit:quia let ĩꝑialis a lege diuina ⁊ eterna deriuatur: ſed lex eterna eſt ĩmutabilis eoipſo ꝙ eterna e: ergo mutarin on poteſt & Pꝛeteres lex imperialis ſi iuſta eſt ligat bominẽ in ſo ro conſcittie:ut ſupꝛa dictũ eſt:ſed lex cõ ſcientie mutari non poteſt:ergo nec ipſa lex bumana eſt mutabilis. Pꝛetera dicit iuriſcõſultꝰ ꝙ iuſticia eſt ꝑpetua et conſtans uolũtas ius ſuũ vnicuiq; tri/ buens. ſed lex bumana ſi lex eſt ſemꝑ eſt iuſta:ergo ſemꝑ ꝑpetug ⁊ imutabilis. ◻ 1 eſt qð diẽ Aug⸗ In co tran 65p.li de libero ar bitrio. vbi ait ꝙ lex tẽpoꝛalis q;uis iu⸗ ſta ſit iuſte tũ ꝑ tẽpoꝛa mutari nõ põt. Rnd 6 dicenduz &ꝙ triplex pot 1 diſtingui regla agedoꝝ vna tẽpoꝛanea que ponit᷑ ⁊ deponit᷑ pu ta lex bumana poſitiaa. C Altera que ponitur ſed non deponitur: ut lex natu ralis menti rationali concreata. Ter tia eſt eterna que nec ponitur nec depo nitur:2 iſta eſt lex diuina. Ad pꝛimam legem inſpicit ſolus homo:et boc dum taxat quandiu iſta animali vita viuitur Ad ſecundam regulam inſpicit homo et angelus. Sed ad tertiam inſpicit hõ angelus ⁊ ipſe deus. Rationabiliter autem pꝛima lex humana ponitur ⁊ de ponitur:⁊ mutari poteſt pꝛo tempoꝛuʒ diuerſitate pꝛopter duo. ¶ Pꝛimo pꝛo pter humanoꝛum actuum variationẽ. Cont ingit enim humanos actus mul tipliciter variari: ⁊ per conſequẽs mul tipliciter regulari: ut aliqua lege regu lentur vno tempoꝛe: et aliqua alio tem poꝛe lᷣm variam conditionem illoꝛum qui lege reguntur. Secundo pꝛopt᷑ ipſius legis p rfectam inuentionem. emper enim poſterioꝛes habent ſe per additionem ad pꝛioꝛes: ut inuentoꝛes muſice artis: pauca pꝛimo inuenerunt: poſterioꝛes vᷣo plura illis de arte melo die ſcripſerunt: ut phũs dicit.ij. We· tha. ſic pm: inuentoꝛes legũ ꝓpter defe ctũ experientie quedã imꝑfecta i młtis deficietia ſtatuerũt que poſterioꝛes mu tauerũt:inſtituentes aliq que in paucio ribus deficerepoſſent. Paꝑa ergo et im peratoꝛ uel alij inferioꝛes ſua auete pñt büanã legem ponere ⁊ deponere ꝓ tẽpo rum diuerſitate:maxime qñ euidenſ ap paret vtilitas: nam in rebus nouis con ſtituendis euidẽs dʒ eſſe vrütse Or ergo eſt dicen Ad P nmum du ꝙ lex eter na tribus modis accipitur. Pꝛimo modo ſtricte:reſpectu bonoꝛum ratio/ nalis creature:ut eſt regula agendoꝛũ a creatura rationali Secundo lar- ge:reſpectu bonoꝝtotius creature:ſᷣm quẽ modũü dicit Augꝰ.qꝙ lex eterna eſt lex omniũ artium. ¶/ 2: mõ largiſſime reſpectu omniũ tam bonoꝝ q; maloꝛuʒ Queſtio VI oĩs ergo lex deriuatur ab iſta lege eter na:ſiue ponat᷑ ſiue depon at᷑:ſicut lex bu ma na:ſiue ponatur ⁊? nõ deponat᷑: ſicut lex naturalis. Ad 2 dicendum. q; in foꝛo conſcietie duplex ẽ lex. Ana immobilis que certificat de rebus ope/ randoꝝ vniuerſalibꝰ:⁊ iſta dicit᷑ lex na turalis. . Altera mobilis que certifi/ cat de caſibus operandoꝝ particulari⸗ bus:que appellatur conſcientia.Pꝛimã ergo regulam homo non poteſt ponere nec deponere:quia ĩpꝛeſſa eſt ſibia deo. Sed ſecundam poteſt homo deponere ⁊ ponere:poteſt eniʒ homo de aliq̊j agili occurrente facere ſibi conſcientia ⁊ non facere. Ad tertium eſt dicendum q; iuſticia conſiſtit in oꝛdine ad alterum ꝑ reſpectum ad bonum reipublice:id eo ſi cut ex ſua applicatiõe ad ꝑticularia ne gocia poteſt mutari ſic põt mutari lex. Ad ſextum *α CEUIU qetur. vi⸗ , detur enim ꝙ papa nõ poſſit reuʒ impunitum dimittere quem leges impe riales contẽnant:quia pa pa non poteſt cõtra auctoꝛitatẽ ſacre ſcripture. Sed ſcribitur.iij. Reg.xx. Quia diminſiſti virũ dignum moꝛte: erit anima tua pꝛo am ma eius. C Pꝛeterea ſicut lex pꝛecipit innocentem abſolui: ita pꝛecipit reum condẽenari.ſed in nullo caſu licet innocẽ tem pꝛobatum damnari: ergo in nullo caſu licet reum pꝛobatũ abſolui. ¶ Pꝛe terea dicit Auguſtinns in libꝛo de vera religione. Quanq; de tempoꝛalibus le/ gibus bomimes iudicent cum eas inſti- tuũt:poſtq; ta men inſtitute fuerint atq; firmate:non licebit iudici de ipſis iudi- care:ſed pm eas. Cum ergo lexnon ſo⸗ lum humana ſed diuina mãdet. Exodi xxij. Maleficos non patieris viuere.vi⸗ detur ꝙ papa reum impunitũ dimittere 2 P.* nõ poſſit. J n COο tranum eſt euange⸗ lica auctoꝛitas:quia cbꝛiſtus adultersʒ impunitam dimiſit. Joan.viij. et apoſto . ſavet ltuctch Dhi ſituien oe entif cllccre Gen Wwan clbben heie Mcige Nnata ſtoolo weriy ſtten Rey⸗ ethon onia ittenae lunnck. Wo Peiug perſo tle te⸗ cotiug perſon⸗ guonoo tatiene⸗ deb lanntrib ſhan gſys b⸗ bhaterto tbaben, fomoles ſaltater Mltun⸗ ſiinduo lnegil biſalege en t ſut lebi deponakiſcut edicendun 4 iler. Cn derehnsoe, ldickf lertt is etennſi/ Ppartiln, lienna peni Gartnn eſtübiade⸗ ono depolen wodealatgt nſctentiätn Ktdicnun endaunm/ duela alenu u 6. mn ſe oe⸗ Atur ſͤpoſiteij leges imr nongot nhme S Nimnicavn aaptoin wtlerheupt ſapt fan Ar. lica veritas. Quia miſericoꝛdia ſuperal/ tat iudicium. Jaco.iij. Similiter eccle- ſiaſtica pietas. xxij.q.v.c.penag. ideo dicendnm eꝙ ſicut dicit „ BGBrego. ⁊ ponit᷑.xlv. di. Diſciplina vel miſericoꝛdia multum de ſtituitur ſi vna ſine altera teneatur.ex vtroq; enim iudex dzʒ quoddã tẽpera- mentũu facere: ut neq; multa aſperitate exulcerẽtur ſubditi: neq; nimia benigni tate ſoluantur. NHon licet ergo pape reo vel malefico miſericoꝛdiam ſine iuſticia exbibere:ſed ſalua iuſticia licet ei miſe/ ricoꝛdiam facere. C Eſt autem duplex iuſticia quã papa tenetur ſaluare. Ana pꝛiuata:qua tenetur tueri iura pꝛiuata ſinguloꝛuʒ.Altera publica:qua tenetur tueri vniuerſitat iura publica:puta vti lita tem reipublice tenetur reſpicere cui ipſe pꝛeeſt. Salua ergo vtraq; iuſticia et non aliter papa poteſt malefico miſe ricoꝛdiam facere ipſum impunitum di/ mittendo:⁊ aliter non. AVnde diſtinguẽ⸗ dum eſt: ꝙ aut eſt maleficium pꝛiuatuʒ in perſonam pꝛiuatam:aut publicuʒ in rempublicam. Si ergo eſt maleficium pꝛiuatum licet pape ſaluo iure pꝛiuato perſone cui actio ex maleficio compe⸗/ tit reũ ſibi pꝛeſentatũ dimittere. Quod cõtingit ĩ duobꝰ caſibus. Pꝛimo quãdo perſone ſatiſfactum eſt in re. Secundo quando ſatiſfactum eſt ſibi in ſua repu- tatione Exemplum pꝛimi caſus babet᷑ de Abſolon cui pater remiſit penam cũ iam tribus annis exul fuiſſet: ut haber ij. Regum xiiij. Exemplum vᷣo ſecundi caſus habet᷑ de filio vidue pꝛo quo ipſa mater rogabar regezʒ dauid ut ꝑceret ei ut babetur. ij. Reg. c. ſupꝛadicto. Si vᷣo male ficium ſit publicum:tunc ſalua vtilitate reipublice licet paꝑe reum im-/ punitum dimittere Qð ſimiliter contin git in duobus caſibus. Pꝛimo:cũ ex pu/ nitione euidenter damnum nota bile rei publice timetur. Secundo:cum ex dimii ſione euidens vtilitas aliqua ſperatur. quadrageſimaquarta ¶Exemplum pꝛimi.caſus ha betur ij NRegum. xix.dc Semei quem rex Dauid impunitum dimiſit ne pax noui regni turbaretur. Exemplum vo ſccundi. caſus habetur de Joab qui iterfecerat Abner:quem rex ſimiliter impunitum dimiſit uſq; ad tempus Salomonis:ne vtilitas reſiſtendi inimicis impediretur quia vir bellatoꝛ ⁊ veireps milſiee 73 ergo eſt dicẽdũ merito fuit coꝛꝛigendus:quia dimiſit re gem Syrie contra diuinam iuſticiaʒ:cũ eẽt publicus hoſtis populi a deo electi nec bhoc fecit ſalua vtilitate reipublice: ſed magis bhoc erat ad reipblice ſubuer-/ ſionem. ¶ Ad ſecundum eſt dicendum ꝙ iudex debet iudicare 'ᷣm leges: puta ym legum equitatem ex diuerſis legibꝰ collectam: non autem ſᷣm vnius legis rigoꝛem ⁊ ſeueritatem. Vnde dicit iuriſ conſultus ꝙ ius ciuile uon eſt niſi tota lege pꝛoſpecta in aliqua particula eius iudicare vel reſpondere. ¶ Ad tertium eſt dicendum ꝙ non eſt ſimile de innocen tis abſolution e: et malefici punit ione: quia innocenti abſolutio eſ opus iuſti/ cie merum ⁊ ſpontaneum: ſed malefici punitio eſt opus iuſticie quaſ coactum vnde iura pꝛonioꝛa ſunt ad abſolueduʒ q́; ad condenandum. Sãctius eſt enim ut dicit iuriſconſultus innocentem pꝛo⸗ pter nocentem abſoluere:q; mnocenteʒ pꝛopter nocentem condemnare Dſeptimum?* *. videtur enim ꝙ papa ſine pecca/ to legibus imperialibus vti non poſſit: quia quod non eſt licitum legere non eſt licitum illo vti. Cex enim a legendo dea eſt. Sed ſcribitur auctoꝛitate Hierony mi. xxtvij.di.c.nõne.qꝙ in vanita te ⁊ ob ſcuritate ſenſus ambulant qui in ſecula- ribus diſciplinis occupant᷑. Unde ipſe Hieronymꝰ qui libꝛos Ciceronis lege bat:ab ongelo coꝛꝛectꝰ eſt ſicut ibi dicit. Ar. S. leges nõ ſunt neceſſarie niñ in iu dicijs:ſj iudicia ĩiterdicunt᷑ pape ⁊ alijs eccłaſticis ꝑſonis: Juxta illud Matth. v. Si gs voluerit tecũ in iudicio conten dere ⁊ tollere tunicã: dimitte ei ⁊ palli um. ¶ S legibus hõ vtit᷑ ad repellen-/ dum iniuriã ⁊ fraudem: ſed boc non eſt licitum pape uel alicui eccleſiaſtico vi9/ ro:cum eis dicat Aplłs pᷣma Cbor.vi. Quare nõ mag iniuriã accipitis ⁊ frau In cõtrariũ aen barimini⸗ J2COIIIEMWeſtanod ſcribit᷑ xr.di.aucte Augj. Si in adiutoꝛiũ nrjm terreni imperij leges aſſumendas puta tis:non repᷣbendimus:nam fecit h ꝓpau lus cum aduerſos iniurioſos romanuʒ ciuem ſe eſſe teſtatur. KRn EO dð. ꝙ eo modo licet vti AIͤi legibus imperatoꝝ quo modo licet vti doctrinis philoſophoꝛũ Nã ipſi philoſophi legũ traditoꝛes fue runt. e vſu aut doctrine philoſophoꝝ dicit Augꝰ.ij. de doctrina chꝛiſtia na.c. vltimo.ꝙ pbiloſophi qui vocant᷑ ſi q foꝛ te vera ⁊ fidei noſtre accõmoda dixerũt maxime platonici non ſolũ foꝛmidãda non ſunt:ſʒ ab eis tanq;ᷓ abiniuſtis poſ ſeſſoꝛibus in vſum noſtrũ vendicãda ſũt Sicut egyptij nõ ſolum idola bẽbant ⁊ onera grauia que pplus dei deteſtabat᷑ ſed heèbant vaſa atq; oꝛnamenta de au ro ⁊ argento:que ppis ille exiens de egy pto ſibi potius tanq; ad vſum melioꝛeʒ clanculo vendicauit. Ad qõnem er go ꝓpoſitã eſt diceudũ ꝙ pape licere vti imperialibus legibus põt intelligi dupłr Pꝛimo q; tũ ad coactiõis dominiũ. 2 ᷓ;tum ad veritatis obſequium. PDPꝛimo mõ nõ licet:quia ſicut indi- gnum eſt ut verba celeſtis oꝛaculi ſub re gulis pꝛiſciani cogant᷑:ut dicit Gꝛego. in ꝓlogo moꝛaliũ:ſic indignũ eſt ut ſcõ patrum canones legibus imꝑatoꝝ aliqᷓ; coactione ſtringant᷑.vnde nulli laico im p eratoꝛiuel regi licet aliqua ſtatuta in eccleſia ponere pᷣterauẽtem romani põ Qneſtio tificis:necin negocijs eccleſiaſticis ali/ quã ptãtem bere.manet eni in eis neceſ ſitas obſequendi:non aut auctoꝛitas ĩi/ perãadi.ut ſcribit᷑ xcvij.di.c.bene.¶¶ Eʒ3 ſcdðᷣo mõ in veritatis obſequiũ licet eis vti. ⁊ dico in veritatis obſequium:qꝛut ſcribit᷑.x.di.legibus imperatoꝝ in oĩbꝰ eccleſiaſticis ↄtrouerſis vtendũ nõ eſt pᷣſertim cũ iueniantur euangelice ⁊ ca/ nonice ſancioni aliquotiẽs obuiare:nõ in vſuris:in decim is: in pꝛimitijs:et in ſacramentis ecdleſiaſticis: ac in oibus alijs in quibꝰ obuiant canonice verita- 2, ti vtendũ nonẽ. Ad primũ vtenunone⸗ licitum eſt ſacre ſcripture doctoꝛibꝰ ſci- entias phiſicas diſcere: ⁊ eas interdum ꝑtractare:non ut in eis ſiſtat eoꝝ finalł intentio:ſed ut de ſacra ſcriptura ꝑ eos clarioꝛ habeatur cognitio: ſic clericis li citũ eſt legibus imperialibꝰvti.vt clariꝰ canones ꝑ eas intelligant᷑. C Ad 2 eſt dð.ꝙ illa verba intelligenda ſunt in pᷣparatione animi: non ꝙ clericis ꝓbi- bitum ſit in iudicio repetere que eis iu ſte debent᷑ cum charitatis amoꝛe:nõ au tẽ cũ litis ⁊ diſcoꝛdie clamoꝛe. C Zmeſt dð. qꝓ Apls loquit᷑ de illis ꝗalijs iniuriã faciebant ⁊ fraudem: dum iudi ces coꝛrũpebant eoꝝ iuſticiam ꝑuerten do:contra quos ſic loquit᷑ ꝙ magis ipſi debebant iniuriã pati ⁊ fraude recipe- re qᷓ; alijs irrogare. Doctauũ tegorat ꝙ papa legibus imꝑialibus ſit ſo lutus: quia magis eſt ſolutus legibꝰpa pa qᷓ; imperatoꝛ:ſed iuriſcõſultus dicit q auguſtus legibꝰ ſolutus eſt: auguſta aũt h legibꝰſoluta nõ ſit: eadẽ tñ puile gia ſibi tribuit A ibl bz. S. dicit Apls pᷣma ad Chor.ij.ꝙ ſpuũał hõ oĩa iudicat:papa ergo ſicut nulla lege po/ teſt iudicari:ita nulla lege poteſt ligari ¶Pꝛeterea papa eſt vicarius chꝛiſti: ſed chꝛiſtus ꝓbauit ſe eſſe liberũ a lege VIII A. obino⸗ nc ſſunre big dim weres! 6 M Vunh ſeomnei lluin inunre ſetnuag⸗ Mütl ſtonss lebüena wece eonden ngiye otettn ichant.. ſnigeren glnseke Noniliu Guopde⸗ Nodc⸗ lzbus 9boibi Ms ren heratorl hii mioge Ckoitſo ſicogetit n d ntputa VI mincs nee Actritgs i⸗ ben hiü lcer as ſequiumgrue eratop inoi vtendüni ngelice0, isobuineli ꝛimitisan rac in oh vonice verin iNtendünon. P do gſan fedoaniyl⸗ Zcusimonin ſlrat fn Gnptunadc :ſechnel ptintcht COn doſunti mcs b⸗ gecs W wK. T? Reilis gai zemdunm l fcumgoen irmuoh ſaude ac⸗ . croutt Heeie, giäbuſtl tus e iſutus die 1 N ititil Sout itthüi loleze ho⸗ pick onn us chſi ſpenis h fm qu veriſſime dictũ eſt per Ar. ⁊ab imperiali teibut⸗erki . b 1eſt: qꝛ Matth. In C0 trarin xxii. Repꝛebẽ⸗ ſi ſunt ᷣncipes ſacerdotũ:q onera gra/ uia ⁊ impoꝛtabilia imponebant ſuꝑ bu meros hbominũ:⁊ digito eoꝛũ nolebant CO. ea mouenr. ₰ dicendũ ꝙ ſuꝑ illo vbo Matth. iij. Sic enim decet nos imple/ re omnè? iuſticiã. Dicit Hyla.ꝙ omnis iuſticia implenda eſt ꝑ pᷣlatum tam leg qᷓ; nature.Papam ergo ſo lutũ eſſe a le- gequacũq; iuſta ⁊ iuſte poſita:duplicit᷑ põt intelligi. Q Pꝛimo q;tum ad cõdẽ- nationis iudiciu:⁊ ſic papa ab omnile⸗ ge buana poſita per eũ vel ꝑ aliũ ſolu. tus eſt:qꝛ a nulla lege pot iudicari iudi- cio condenationis:ſed a ſola lege er᷑na: Opoꝛtet nog oẽs pᷣſentani ante tribu⸗ nal chꝛiſti. Secũdo qᷓ;tum ad opcra tionis exemplũ: 2 ſic ipſe tãto verius li- gatus eſt oi lege iuſta: q;to verius ipſe vicem illius gerit:qui exemplo im pleuit gquod vᷣbis docuit. Añ dicit Iſido. in li- bꝛo de ſumo bono: ꝙ iuſtum eſt pᷣncipẽ legibus ſuis obtẽperare: qꝛ tuc iura ſua ab oĩbus cuſtodiẽda exiſtimet:qñ ⁊ ipſe illis reuerentia m pꝛebet. G v: miñ erso eſt dicenduz Ad Pamug necpapa vel im peratoꝛ legibus ſolutus eſt q;dtum ad iu ſticia directiuã. imo q́; tum ad boc volũ tarius ipſe tenet᷑ talem iuſticiã implere Eſt ant ſolutus a lege q;tum ad violen ti coactiuã:quia nõ cogit᷑ ab aliquo:et qᷓ;tum ad virtutẽ poteſtatiuã:qꝛ põt le gem mutare ꝓloco ⁊ tẽpoꝛe:qð nõ pñt alij. Et ſm hoc eode modo papa ſolut⸗ eſta lege multo foꝛtiꝰq; ipſe. ; Ad 2“ eſt dicẽdu ꝙ ſpualis bomo non iudica tur ab aliquo homine:ſʒj beneinducat᷑ꝑ legem diuinam a quo iudicio nec ipſe ha pa: nec aliqua creatura excluditur. Ad zʒeſt dicendumꝙ non obſtãt. chꝛiſtu liberuʒ eſſe a lege tributali: ſol. plum: quadrageſimaquintta uit tñ tributũ ad vitandũ ſcandalũ ifir/ moꝛum: Sic ipſe papa vicarius eius le gem per eũ poſitã uel cõfirmata ſeruare tenet᷑:ne alij exemplo eius ſcandaliʒẽt᷑. Queſtio.xlv.de alioꝝ regu ſubiectõe Lterius ααυ n, ,ieE du eſt de ali oꝛũ regum ſubiectiõę: Circa quod querunt᷑ tria. C Pꝛimo vtrum oẽs reges fub iciant᷑ paꝑe q;tu ad eius mandati obſeruatione. ¶ Se⸗ cundo vtrũ oẽs reges ſubijciant᷑ pape qᷓ;tũ ad tẽpoꝛaliũ recognitiõeʒ. ¶ Ter tio vtꝝ oes reges ſubijciant᷑ pape q;tũ ad ſententie appellationem. 1 ergo ſic pcedi DPumi dkten ꝙ nõ oes reges pape ſubiciant᷑ ́;tum ad eius mandati obſeruationẽ: quia pape nõ eſt obediendu:niſñi pᷣcipiat hm diuina legem. Sic eniſcribir Joſue pmo.filios iſrael dixiſſe ſibi. Sicut obe diuimus in cunctis moyſi:ita obediemꝰ tibi. Qui ↄtradixerit oꝛi tuo moꝛte mo riet:ita tũ ꝙ dñs deus tuus tecum ſit. ſicut fuit cũ moyſe:ſʒ qñ q; deus nõ ẽ cũ papa:nec pᷣcepta que facit ſunt ᷣm diui nam leges: ergo non ſemperpapeẽ̃ obe- diendum. %“ Pꝛeterea quis nullius pꝛe ceptu tenet᷑ ſeruare niſ ſui ſuperioꝛis:ſʒ quilibet rex in ſuo regno nõ recognoſcit ſuperioꝛt᷑:ergo nulliꝰpᷣceptũ ſeruare te- netur. C Pꝛeterea illius pᷣceptũ rex ꝗni bet tenet ſeruare in ſuo regno:a quo po⸗ teſtatẽ regni babet:ſed ꝗlibet rex ptã⸗ tem bʒ a deo non a papa:cũ non ſit po⸗ teſtas niſi a deo:ut ſcribi᷑ Ro.iij ℳ —— rI eſt:quia ſuꝑ nlo In cotrarniy verbo A vos ſpernit me ſpernit:⁊ qꝗ me ſpernit ſpernit euʒ ꝗ miſit me.dicit glo. Oiſcat aſa⸗ in audiendo:uel ſpernendo eccleſie paſtoꝛes:nõ viles qua ſq; ꝑſonas:ſj do- miniũ ſaluatoꝛe:ĩmo ipium prem ſper nere uel audire:quia in diſcipulo magi⸗ ſten audit᷑: ⁊ in filiopater bonoꝛat᷑ 6 Ar. Fſdeo dicẽdũ ꝙ cõueniẽtis eſt A k. iter ſaccrdotiũ leuiticũ bibe vobis eſt. C Ad 2 do. & rex no reco et ſacerdotiũ chꝛiſti:q; tũ ad hoc:qꝛ ſicut ſũmo ſacerdoti leuitici gener oẽs iuꝗ ei obedire tenebant᷑ cuiuſcuq; ſtatꝰ ⁊ cõdi tionis exiſterẽt: ſic oẽs xpᷣiani maioꝛes et minoꝛes pape locũ ſacerdotis cbꝛiſti gerẽti parere tenent᷑ De obedientig vo et pena nõ obedientium ſummo ſacer- doti leuitici gener:ſcribi᷑ Oeutro. xvi vbi ſie dicit. Si difficile 1 ambiguũ apud te iudiciũ ꝓſpereris:ĩter ſa nguinẽ ⁊ ſlan/ guine cauſa ⁊ cauſaã:⁊ iudiciuũ intra poꝛ/ tas tuas videris verba variari: ſurge et aſcẽde ad locũ quẽ elegerit dñs deus tu us: venieſq; æd ſacerdotes leuitici ge- neris:ſequeriſq; ſententiã eoꝝ:⁊ no de/ clinabis ad dextraz uel ad ſiniſtrã. Qui autem ſuperbierit nolens obedire ſacer dotis imperio:qui eo tepoꝛe miniſtrat dño: moꝛiet᷑ homo ille. Guꝑ quo verbo dicit glo. q; chꝛiſtus qui eſt ſacerdos in eternum vicarios ſibi ſubſtituit aplos quibus ait:qui vos audit me audit: ⁊ q vos ſpernit me ſpernit. Et ſubdit: Jure ergo dãnationis ſuſtinet ſent entiað:qui contẽnit ſummi pontificis obedientisx ta nq; ſi conteneret diuine voluntat po tentiã. Unde ⁊ ſaul rer qui inobediens fuit Samueli vice dñi ſibi pcipienti ut ꝑ cuteret amalech ⁊ non dimitteret puu- lum atq; lactantẽ bouem ⁊ ouem: ⁊ ca melũ ⁊ gſinum : eiectus ẽ de regno ⁊ ali us in loco eius inſtitutus ẽ: ſent ſcribit E bmo Reg.xv. Ad pꝛumũ chiad olcenaun wꝙw᷑w pcepta pape non eſle m diuina legeʒ 2 deum nõ eſſe cũ eo:põt intelligi dupli/ citer. C. Uel q́; tum ad veritate: . Er ßtu ad vite ſanctitate. ¶ Sufficit auͦt pᷣcepta pape nõ eſſe contraria diuine le- Zi q;tum ad verita tẽ:ad hoc ut nullꝰ ab eius obedientia exclud atur. Tnde Lu/ ce ix. cum diſcipuli dixiſſent chꝛiſto: Di dimus quendam in nomine tuo encien- tem demonia:⁊ phibuim us eu:quia no Queſtio n ſequitur nos BRñdit chꝛiſtus:nolite p- ibere:quia qui non ẽ aduerſum vos: ꝙ gnoſcit ſuperioꝛè in ſuo regno q̊ ad dniũ tꝑale:ſeu nõ bʒ in regno ſuo dnñm tꝑalez maioꝛẽ ipſo. Sed ſicut nullus ſane mẽ/ tis põt dicere ſe nõ bre dũm ſupꝛa ſe:ita nullus põt dicere vicariu eius qui eiꝰ au ctoꝛitate dñet᷑ ſupꝛa ſe dñiuzʒ nõ habere ¶ Ad 3 d. ꝙ poteſtas regibꝰtẽpo ralibus cõceſſa eſt a deo cũ oꝛdine àdaʒ puta mediantibus ſũmis pontificibus qꝛ que a deo ſunt oꝛdinata ſunt:qm man data ſpernẽdo ſpernit᷑ ille aquo inſtitu/ te ſut. ñ Augꝰ. in pſona apoſtoloꝝ lo quens ſuꝑ dicto ð bo: Qui vos ſpernit me ſpernit: dicit ſi ſermo dei ad vos quoq; ꝑuenit:⁊ in eo loco vos cõſtituit: videte ne ſpernentes vos ad illũ ꝑueni aut quod vobis feceritis. Biliecundi bade qꝙ papenon ſubijciant oẽs reges q;tũ ad tẽporaliũ recognitione quis ab eo nõ vñt reges cognoſcere tepoꝛalia:a = quo nõ recipiut:ſ reges tepoꝛalia a ha a nõ recipiũt:immo magis econuerſo. ¶ S. ſuꝑ illo vᷣbo.i. Lbimo.iij.adino ne illos pncipibus ⁊ ptatibus ſubditos e Sicit Augꝰ. qꝙ ſi epi ⁊ alij eccleſiaſti ci viri imperiũ ſpu ale bũt in tẽpoꝛalibꝰ⸗ tñ regibꝰ ⁊ ducibus ſubijci debet. C D. nullus põt dici dñs rei:niſi ea iuſto titu lo acquiſiuerit:vel per emptione uel per bereditsriã ſucceſſionẽ: ſeu ꝑ cõceſſio/⸗ nẽ: ſed nullo iuſto titulo papa acauiſuit in omni regno dñium tẽpoꝛuliũ: Enull rex tempoꝛalia ob ea recognoſcere te/ cñ dñium dei ⁊ pape: ſicut eadem eſt iu riſditio delegãtis ⁊ delegati: ⁊ maxime quando delegatio eſt plena ⁊ totalnul/ la reſeruatiõe facta: ſed de dñ io dei ſcri bitur Heſter. xii. Tu enim feciſti celuz 7 terrã. ⁊ quicꝗd celi ambitu cõtinetur ig⸗ hobe din uteſuhte kgsrezſh ontiͤfi lapugne Zin pali⸗ habet 1o Remel fhſcloen toden ſinippn nporal anpel Moralüp Oadqnin iatnus. wontin Daboo Veſn Gohenne⸗ phape valtisit W hone gmi nibug lietn f feouti hilrat, bene ſp ncs Nliſhe thran tnnli⸗ Ntauß. licflet Chin iſus noliten werſunn ros,) fer re regno al ii ſodumthe ullus ſahenil um ſoperſein ötius quicn inznohannt las tegiboter⸗ di dineil, is pomifiche zuſuntnmn leaquoinſiiu/ mu oo, Qui os em nen AS R s4 linan⸗ i ſhel SA— Uut ß niitinnin niuiin Srzlu N s huee oinn tbusttie 1ltdn üinnt Gbchet, C ſici uſtotſ gtionetelt cc/ oruli coſcn ett ‚,et Neli aalendl 1arime 1 Ar. dñs enim vniuerſoꝛum tu es. Ki. 60 Perbie⸗ ꝙ dicentes pa⸗ 2 vicariũ chꝛiſti in to tro oꝛbe dñiuʒ here ſolũ ſuꝑ ſpu alia: non autẽ ſuꝑ tempoꝛalia: Siles ſunt ↄſilia/ ris reg ſyrie:qui dixerũt.iij. Re.xx. Dij montin ſunt dij eoꝝ. io ſupauerut nos. ſed pugnemus cõtra eos in capeſtribꝰ: 72 in vallibus in quibꝰdij eoꝝ dñium nõ babẽt. ⁊ obtinebimus eos: ad lr̃aʒ: ſic bodie mali cõſiliarij adulatione peſtife ra ſeducunt reges ⁊ pncipes terre:dicẽ tes:dij montiũ puta ſpualiũ do moꝝſũt ſuùmi potifices. ſed uõ ſut dij ↄualliu:qꝛ tempoꝛaliũ bonoꝝ nullũ:hñt dñium:iõ in campeſtribus qſi in potẽtiga bonoꝝ tẽ poꝛaliù pugnemus ↄ eos ⁊ obtinebimꝰ. Ged quid dicit eis diuina ſententia: au diamus:quia dixerunt inquit ſyri: De⸗ montiũ eſt dñs: z non deus cõuallium: Dabo oeẽm multitudine banc in manu veſtra:⁊ ſcietis qꝛ ego ſum dñs. CAd qõnem ergo putoꝓ veritate eſſe dicẽdũ ꝙ papa vicarius ieſu chꝛiſti vice dei vi/ uentis in toto oꝛbe terrarũ:ſpualium et tempoꝛaliũ habet vniuerſalẽ iuriſditio nem: ſed ipſoꝝ tépoꝛalium immediataʒ adminiſtrationẽ nõ recepit niſi in regio nibus occidentalibus im peru ꝑ ↄceſſio nem fcãm eccleſie a conſtantino. Qua⸗/ re autẽ eccleſia nõ vtit᷑ tẽpoꝛaliũ admi/ niſtratione: niſi in ꝑtibus italie median te imperatoꝛe que eligit:⁊ nõ in alijs re gnis que ſunt in occidetali imperio:hoc non ẽ ꝓpter carentiam auetoꝛitatis:ſed ꝓpter nutriendu in ſuis filis vinculum pacis ⁊ vnitatis:qꝛ exquo imperiũ fuit diuiſũ:⁊ a diuerſis ꝑtibus diuerſimode ⁊ tyrannice vſurpatũ: eccleſia ꝓpter vi⸗ tandu ſcandalu ⁊ ſcimma:tempoꝛaliũ ad miniſtrationẽe in regnis illis dimiſit: p- pt᷑ cuiꝰſcãdali vitationẽ ſaluatoꝛ buani gener et ſe tributariũ feẽ. Math. xvij. 2 ergo eſt dicendum Ad Primiy ſic iſta tẽ poꝛalia recipiuntur a deo:ſicut elementa ⁊ alia quadrageſimaquinta IIII mobilia mouentur ab ipſo. Planum eſt autẽ ꝙ iſta inobilia non mouẽëtura deo im mediateſed media ntibꝰcelis:quoꝛuʒ motu ceſſante:ceſſabit omnis motꝰiſto rum inferioꝝ: ſic iſta teinpoꝛalia recipi untur ꝗa deo mediante iuriſditione ⁊ diſ poſitione ipſoꝛum celoꝝ puta ſummoꝝ pontificum: qui celi verbo dñi firmati ſunt.de quibus ſcribit᷑ in pſal. Celi enar rant gloꝛiã dei. &Ag ſecundu eſt dice dum ꝙ Aplus loquit᷑ de laicis ſubiect epᷣis quos pcepit mouere ut regibus et ꝓncipibꝰ obediant in ſoluendo tributa 7 ſtipendia que tenent᷑ eis:vnde reges ⁊ pꝛincipes magis debent dici miniſtri et ſtipendiari eccleſie in adminiſtratione tepoꝛaliũ q; dñi. Ad tertiu eſt dicen du ꝙ papa non acquirit iuriſdictioneʒ in aliquo regno hereditaria ſucceſſione ſed immediata diuina traditione:qñ di ctum eſt petro:quia caro ⁊ ſanguis non reuelauit tibi ſed pater meus qui in ce- lis eſt. ideo dico tibi quia tu es petrus ⁊ tibi dabo claues regni celoꝝ vnde non vice ſua ſed vice dei vniuerſalem iuriſdi tionem habet in toto oꝛbe. D tertiũ ſicꝓceditur. vi nr get enim ꝙ pa pe oinnes reges nõ ſubiſciautur q;tum ad ſententie appellationẽ:quia ſcribit᷑ extra de app.c.ũ duobus.q non eſt appellandũ a ſecłari iudice ad papi niſi in terris vbi eccleſia ſeu papa hbʒ im mediatã tꝑaliũ ad miſtratiöem. ¶D. appellatio fit ad releuãduũ gquamẽ illatuũ ſz tpalis hõ nõ releuat a cuamie niũ ꝑ tꝑalem dñm:nõ æ paps. S. nõ licz tñſire ð extremo ad extremu ſine medio ſ iperatoꝛ ẽ q̃ſi qddã mediũ int᷑ alios re ges ⁊ papã.ñ g appellatio alioꝝregũ pᷣt deferi ad papã ni megliate im e toꝛe. 1 eſt qð ſcribit᷑.ij. q. In Nran vßſ. ſi qs vrm pulſa tus fuerit in aliqᷓ aduerſitate licent᷑ ad bãc ſcam ſedem apoſtolicã appellet.⁊ ad ipᷣam tãq; ad caput refugiũ hẽat. 3 2 D E Ar. Kſich EO dicẽdũ ꝙ appellatio eſt Oremediu iuris quo ſubue nitur oppꝛeſſo in oꝛdine iud iciario:quo gs p eſi us ab inferioꝛi iudice licet ſibi poſtulat apoſtolis ⁊ Iris dimiſſoꝛijs ad ſuperioꝛt recurrere. Iſte autẽ oꝛdo iudi ciarius quo ꝑ appellationẽ ſubuenit᷑ op pꝛeſſo: ſolũ ſocu babet i foꝛo exterioꝛis iudicij:ubilagit᷑ cauſa inter hominẽ ⁊ bo minè: ⁊ quia in toto iſto oꝛdine iudicia- rio iudicij exterioꝛis in quo agit᷑ cã ĩiter hominẽ ⁊ hoiem ſupꝛemũ graduʒ tenet ipſe papa:ideo a cuq; hoĩe rege vel ipe ratoꝛe ꝗs iniuſte grauet᷑: põt licite ad ſũ mũ põtificẽ appellare. ꝓpter qð ſcribit ij.q vi. ad romanã eccleſiã ab oibus ma xime tñ ab oppꝛeſſis eſt appellandu:et cõcurrendũ q̃ſi ad matrẽmt eius vberi/ bus nutriaut auctoꝛitate defendant᷑ ſuis oppꝛeſſionibꝰ releuent᷑:quis nõ põt nec debet mattr obliuiſci filiuũ ſuuð. hoc idẽ patet. xi.q.i.c.ꝗcũq; litem habens. A G primũ des eſt dicendũ q — in „erũ eſt a iudice ſe culari nõ eſſe appellãdũ imediate ad pa pã indifferẽter:⁊ in paruis negocijs: ſed bene in negocus arduis ⁊ necceſſitate vꝛ gente a quocũq; iudice homo grauetur ad papam põt babere recurſũ tanq; ad vniuerſalẽ dñ m. C Ad 2“eſt dicẽdũ ꝙ appellatio eſt puocatio ð minoꝛi iudice ad maioꝛẽ:cõtinẽs querela inique ſnie. Si ergo ꝗs grauet᷑ a dño tꝑali:⁊ ille do minu ſuperioꝛẽ tẽpoꝛalẽ non ba bet:ad papã iuſte põt recurrere:quia ⁊ ſi tpaliũ omniũ adminiſtrationẽ nõ habet: babʒ tñ oĩuʒ vniuerſalẽ iuriſditionẽ ut dictuʒ eſt. Ad 2eſt dicendũ ꝙ illa rõ nõ bʒ locũ in papa qui bʒ plenitudinẽ ptãtis. vnde ſicut ab eo poſſũt exire ꝓuiſiones ſin e medio:quia ſi ad capitulu iſtiꝰ eccle ſie ſpectat pꝛelatũ eligere:põt ſine ele-/ ctione capł illi eccleſie de lato ꝓuidere ſic poſſũt appellatiões reduci in ipſũ re- moto omni medto. H ¶ Queſtio.xlvi. alioꝝ regũ coꝛꝛectiõe Queſtio 1 cõſiderandũ eſt Einde de alioꝛũ regum coꝛꝛectiõe.Circa qð querunt᷑ trria ¶Pꝛimo vtrũ papa poſ⸗ ſit oẽs reges cu foꝛcfaciũt publice coꝛꝛi gere. C2: vtrũ papa poſſit oès reges cu ſubeſt cꝗ deponere.¶ ꝭ/ vtruʒ papa poſſit in q̊libet regno regẽ inſtitu ere D pꝛimũ o ſie pee⸗ EIEE& gitur. vr enim vwad pap nõ ſpectet reges terre cũ foꝛefaciuũt publice coꝛꝛigere: qꝛ dictũ eſt Petro Math. xviij. Si peccauerit in te frater tuus:vade ⁊ coꝛꝛige euʒ inter te ⁊ ipſũ:ad papã ergo nõ ſpectat publi ca coꝛꝛetio. ¶Pꝛeterea dictũ eſt Petro ct cuilibet eccłaſtico viro Matb. v. Si gꝗs ꝑcuſſerit te in vna maxilla:pꝛebe ſibi alterà:nõ ergo ad papã ſpectat ꝑ coꝛꝛe/ ctionẽ iniuriã repellere:ſʒ poti ſuſtinere S·qd a coꝛꝛectio fit ꝑ incuſationem quedã vo per pene illationẽ:ſed neutro modo ꝑtinet coꝛꝛectio regũ ad papã:qꝛ nec põt eos incuſare: nec penã coꝛꝑale In contranu eiiin ſcribit Eccle.vij. Moli qᷓrere fieri iudex niſi valeas virtute irrũpere iniquitates cũ ergo papa ſit iudex vice chꝛiſti viuoꝝ et moꝛtuoꝝ:ad eũ ſpectat omniũ bomi/ nü cu foꝛeſaciũt õ corꝛeollo. Sen diceẽdũ ꝙ ſicut dicit Hu Rndeo go.ij lib.de ſacrametis ꝑte · ij.c.iiij. Spũalis poteſtas terrenaõ poteſtatẽ bʒ inſtituere:⁊ ut ſic iudicare atq; coꝛꝛigere ſi bona nõ fuerit: ipſa vᷣo a deo pᷣmo iſtituta eſt:⁊ cũ deuiat a ſolo deo:coꝛꝛigi ⁊ iudicari põt.ſicut ſcnptuʒ eſt ꝑ Aplm. Spũalis bomo iudicat oia et ipſe a nemine iudicat᷑. Ande ꝓpbete in veteri lege in ꝗbus erat ſpũalis pote- ſtas:reges cũ foꝛeſaciebãt coꝛꝛigebãt et foꝛtiter icrepabãt ſicut patet de Elia. iij. Reg.xvin.qð cũ audiuiſſʒ ab Acbab rege:tu ne es ille qui conturbas Iſrael. Gndit. Ego nõ cõturbaui Iſrael:ſed tu . A. cetdon Gatad⸗ aterd ſottte etbeug Piti dius v llts Phſc⸗ Vri ſ ſhoit Muinfo eidi dahrte iedat tüßin diſim ghini⸗ ſtelig C ſeegi Kgcd⸗ We geke ſſa⸗ ets Nirme ſtiorch betcht hgor ſttioſi⸗ uie iftil 4 leigte ifte⸗ ſtcrſbi⸗ ſnt z nlan hhgte⸗ cheuſi 6Genned d. dliori repun kaqqnennt tü mpo⸗ publiccn t oes fege zngn inſtirua⸗ crgo ic ⸗ ditur ranin etregestmn Sere geden peccauctin ige en in ſhectattrhl dictickpen⸗ d Dchr ilmtei ad, hotmtilinet nculotionen eſed nann⸗ iudppi iapt Ibete⸗ , u ciei ue eWardt chriſi ⸗ tomnii hon isantet at biatkt 4 ſoameid t ſi ſdic⸗ air ei⸗ ſcuſrhe Ar. et domus patris tui qui dereliqſtis mã data dñi ⁊ ſecuti eſtis Baalã. Hoc ideʒ patet de Hathan ꝓpheta. qui.iij. Re.xij foꝛtit᷑ coꝛꝛexit Hauid regẽ dices:Ariaʒ etheũ ꝑcuſſiſti gladio:⁊ illius vxoꝛe acce piſti tibi vxoꝛẽ.quãobꝛẽ nõ recedet gla⸗ dius de domo tua vſq; in ſempiternũ. Ad Pꝛimũ ergo eſt dicendũ ꝙ duplec ẽ culpa:vna oculta in te:⁊ te ſolo ſciẽte cõmiiſa:alia publica ꝑ icuſatione ad iudicẽ deuoluta vtrãq; autẽ coꝛꝛigere ſpectat ad papam MNam pᷣms põt coꝛꝛigere ut ſacerdos in foꝛo iterioꝛis cõſciẽtie.aliã inq;ʒ tuʒ ẽ pa- pa in foꝛo exterioꝛ iudicij.W Ad 2ꝛieſt dicẽdu ꝙꝙ ſicut dicit Gꝛego.peccata ꝗᷓ in deũ vl in pꝛoximu cõmittunt᷑ a pᷣlato pu uieẽda ſunt ⁊ coꝛꝛigeda. Illa voq cõmit tũr᷑ in eũ aĩo patiẽter tolleraãda vł potiꝰ diſſimulãda ſunt:q;uis illa ᷣba magi in animi pᷣparatiõe qᷓ; in operis executione intelligenda ſint: ut ſupꝛa expoſitũ fuit. Ad 3 eſt dicẽdũ ꝙ papa põt coꝛꝛi⸗ gere ꝑ ĩ cuſationẽ:cũ ad eũ culpa deſert et ꝑ cõdẽnationẽ cũ coꝛã eo reus cõuin- citur:⁊ ſic ꝑ cõdenationẽ põt ſcvo coꝛꝛi⸗- gereꝑ pene illationẽ ſpualis vel coꝛꝑał. auauun oonAs ſic pcedit SS ſecundũ vice eniʒ NWP papa nõ poſſit oẽs reges cum ſpᷣeſt cã deponereqꝛ ad illu ſolu ſpectat regis depoſitio:ad quẽ ſpectat electio et oↄfirmatio regũ: ſʒ ad papã ñ ſpectat ele ctio ⁊ cõfirmatio regu:potiſſime illoꝝ q hereditaria ſucceſſione regnant. S. „ maioꝛ ſuſticietia regꝗrit᷑ in regimine ſpi rituali in regimine tꝑali:ſed cũ pᷣlatꝰ eſt in ſufficiẽs in regimie ſpũali:nõ depo nit᷑: ſed coadiutoꝛ ſibi dat᷑:ergo młto foꝛ tius in regimĩie tẽpoꝛali:cũ rex iuenitur inſufficiẽs nõ eſt deponẽdus:ſed coad/ ſutoꝛ ſibi dẽdus. ¶ Pꝛeterea papa de-⸗ ponit Jmperatoꝛc᷑:qꝛ in toto ĩperio bʒ imediatã tẽpoꝛaliũ adminiſtrationeʒ: in regnis illis in gbus ad miniſtratione; — tepoꝛaliũ nõ hbʒ:reges deponerenõ pör. quadrageſimaſexta iil A SYPTPAH& Pe 13 eſtas ſcribit. xv. J n trarin vicalie. . * „N diceéduz ꝙ bm Augl. iiij. Rnd c0 de ciui.dei c.iiij. remota iuſticia regna nõ ſunt niſi magna latro- cinia:quia latrocinia non ſunt aliud niſi qued ã ꝑus regna. Tenet᷑ autẽ papa vice chꝛiſti in toto oꝛbe duplicẽ iuſticiã fuare Anã ꝑticularẽ ſinguloꝝ hoĩium:ut vni- cuiq; reddat᷑ qð iuſte ſibi debet᷑: ⁊ rele/ uet᷑ a grauamie qð iniuſte ſibi infert᷑:ac ut nocẽdi ipꝛobis facultas tollat᷑.Aliaʒ vniuerſalẽ: ut reſpublica pꝛomoueat᷑:ac bonũ reipublice nõ ꝑturbet᷑:⁊ maxie ꝙ totus chꝛiſtianꝰ populus eccleſie chꝛiſti ſponſe ſubiciat᷑: nulla nãq; iuſticia bo⸗ minis eſſe põt que ipſũ boiem deo vero tollit vnde qui ſeipſũ aufert dñanti deo a quo factꝰ eſt:⁊ a dominio ecclic ſe ſub- trabit:iniuſlus eſt:ut dicit Augꝰ.xix.de ciui.dei.c.xxi ¶ Pꝛopter iſtũ ergo du⸗ plicẽ defectũ iuſticie papa põt reges de ponere. Pꝛimo ꝓpt defectu iuſticie par ticularis:qua iuſticia ſinguloꝝ perdit᷑:?2 ipꝛobis facultas nocedi pᷣbetur:⁊ ꝓpter defectũ talis iuſticie Z acharias roma nus põtifex regẽ frãcoꝝ nõ tam pꝛo ſuis iniꝗtatibꝰ q; pꝛo eo ꝙ tante ptãti erat inutilis a regno depoſuit:et Pypinũ pa trẽ Caroli imꝑatoꝛis in eius loco ſubſti tuit:ut ſcribit᷑.xv.q.vi.c.alius. PHꝛopter defectũ vo iuſticie vniuerſalis Innoce- tius depoſuit imꝑatoꝛẽ Fredericũ in cõ cilio Lugdunẽſi.qui bonũ eccleſiaſticũ ⁊ bonũ reipubliceq ꝓmouere tenebatur per eius ad romana eccleſiã inobediẽtiaã ꝑpturbabat ⁊ ip edicbat:ac per eius attẽ/ tatã ſuperbiã. Ande dubiu non eſt quin papa poſſit oẽs reges cẽ ſubeſt cã rõna AG Peimũ bilis deponere. k ergo eſt dicengü qy nõ eſt ſimile de electiõe et depoſitiõe:qꝛ nõ põt aligs deponi niſi cõfeſſus coꝛam iudice vel ſponte cõuictꝰ. Inde ad depo nendu rege reꝗritur iudicialis ſnia: quã ferre in regẽ no cõuenit electoꝛibꝰ:cũ ipᷣe 8U 3 — ſit eis ſuꝑioꝛ ipſo facto rege: ꝑtinet aute ſolũ ad papã cui oĩa ſubiciũtur. Ad 2. eſt dicẽdũ ꝙ tũc datur pᷣlato coadiutoꝛ qñ innocẽs inuenit᷑:inſufficiens tñ cõpꝛo bat᷑ in ad miſtratiõe:⁊ ſic fiendũ eſſet de rege in adminiſtratiõe tꝑali. Sic autez nõ fuit de rege francoꝝ cu fuit depoſitꝰ qꝛ nõ innocens: imo lubꝛicus ⁊ effemia tus erat:vñ regnũu i ſingulis ꝑtib regni patiebat᷑ iacturã. C Ad z e diceẽdu q ad pap ſpectat coꝛrectio regũ ⁊ alioꝛũ nõ ꝓpter imediatã tꝑaliũ aq miſtratio- nẽ:ſed ꝓpt᷑ vniuerſalẽ iuriſditione:quaʒ vice chꝛiſti bʒ in toto oꝛbe ſuper reges ⁊ ſuꝑ omnes alios pꝛin cies. BDtertiũ cai, ide ieltrtur cnic papa noÿ poſſit in quolibet regno regẽ inſtituere:qꝛ ſaul cõſtitutus eſt rex ſuꝑ iſrael:nõ tñ ſine cõſenſu ppli:imo popu- lo clamante ad ſa muele:cõſtitue nobis regem ut iud icet nos ſicut vniuerſe bñt nationes: ut ſcribit᷑ p Regi vin. ¶Pꝛe terea nullus põt inſtitui dns alteri? ipo inuito papa: nõ põt iuitis ill ꝗ ſunt in regno aliquẽ regẽ cõſtituere. ¶D. eiꝰẽ ↄſtituere cuiꝰc deſtituere:ſed gacharias ſũmus pontifex nõ depoſuit regẽ fran⸗ cie ſine ↄſẽſu baronũ ⁊ comitũ regni :ut dicit Hugutio:cã ⁊ c.ſupꝛadicto: ̊ eo/ dem mõò papa nõ pot in quolibet regno regẽ inſtituere abſq; ↄſenſu alioꝝx. —AWR“ TPIẽaꝛ papa põt in In Otran qlibet Relens 5 latuũ ponere⁊ deponere abſq; alioꝝreꝗ ſitione ⁊ cõſenſu: ergo poteſt in q̊libet regno boc ecrees main⸗ ſit dominiü ρνAHPOSHH ſpüͤgle q; tempoꝛzale. Kndeoss ien Baranu ub. c.xxx.neceſſe ẽ eunde factoꝛẽ cẽ eoꝝque ſunt in mũdo ⁊ ꝓuiſoꝛẽ. Sicut ergo de⸗ ⁊ factoꝛ oium regnoꝝ ⁊ ꝓuiſoꝛ: ſic papa vice dei ẽ oium regnoꝝ puiſoꝛ. Unde cũ cã rõna bilis ſubeſt in quolibet regno po teſt regẽ inſtituere ſiue ſit cã ipſᷣius reg nequitia:ut dictũ ẽ ſupꝛa de rege fran⸗/ Queſtio In coꝝ:ſiue ipſius populi fraudulenta mali cia: ut ſi in regis moꝛtẽ cõſpirarent:vel eum eijcerẽt:iac ꝑ boc ſeipſos iuniſditio ne babendi regẽ pᷣuarent: uel cueq; alio mõ cã iuſta⁊ ronabił ſubeſt:ad papa ſpe ctaret illi regno de rege ꝓuidere. Ad pꝛunũ St de g vopu⸗ — ne fuit datꝰ popu⸗ lo iſraelitico ad vocẽ ⁊ conſenſu ppłinõ tñ de ꝑſona detminata fuit eis de rege — puiſum de cõſenſu ppłi:ſj immediate ꝑ ip̃ʒ Samuelẽ fùmũu ſacerdotẽ de ꝑſona „— — fuit eis ꝓuitũ qñ tulit lenttcul a olei:⁊ ef fudit ſuꝑ caput ſaul: ⁊ vnxit eũ in regeʒ ſuꝑ iſrael ut ſcribiti. Re.xi. C. Ad 2e dðd. ꝙ ſicut dicit Augꝰ. xix. de ciui. dei.c. xxi.Cũ obijceret᷑ romanis rempublicã nõ poſſe cũ iuſticia ꝓuincijs im pare: aꝑ te reſponſũ ẽ ꝑ eos ꝙꝙ iuſte imp erabat et alij iuſte ſeruieb ant: qꝛ vtile erat eis ſic ſeruire cũ impꝛobis ꝑ dnium romanoꝛüũ tolleretlicentia nocendi ſubditis: qð di ctu Iz nõ credamꝰ ſufficere ad iuſte dña/ tionis initiuũ: eo ꝙ q;tucũq; boi ſit vtile dñ ium: iuſte tñ aliꝗs ſibi dn ꝗri non põt ipſo inuito:põt tũ ſufficere q;tu ad do⸗- minatiõis ꝓgreſſum: quis cum bõ videt dñm ſibi datu iuſte regere icipit voluũta rium ſeruitium ſibi exbibere qo añ exhi bebat inuitus: põt ſimilit᷑ qñq; inuitis ſubditis rex uel domin? dari per papam ſi eoꝝ culpa exigat.non eni faciedo iu/ ſticiam debet patrociniũ dare crimino/ ſis uel criminibus: ſed potius ſuppliciũ Ad tertiuʒ eſt dicendu ꝙ conſenſus baronum ⁊ comitũ ſeu populi requiri in papa ad depoſitionem regis: poteſt in⸗ telligi dupliciter. C Pꝛimo q;tum ad ipſus regis incuſationem: ⁊ lc planum eſt ꝙ ſicut deus nõ condemnat aliqueʒ in foꝛo exterioꝛi niſi ꝑ incuſationẽ con⸗ uictum: vnde nec mneretricem condẽna uit exquo incuſata non fuit:ſcnec papa vicarius eius cõdemnaret uel depone⸗ ret aliquem regem niſi cõnictum per in cuſatõʒ comitũ baronũ ⁊ alioꝝ de regno ( fngget A. (Seal ctlennca Pupenon ſoenor⸗ cun por ſgei CAe ode chetere Noſnniü dipenſat Aectun Cpir Eptione ſeuman coreti⸗ Cundo⸗ Poſſte ebon umnn ſtagpe Nuitedi caſ Dielgn ctnobt ſt C herſone Pelncppn famecal haſenp⸗ nigtperſ – mna nn fonrit iura Monie P . nmnne Il ulentafnel birarent'pel s uniſdito cicigg aio hasapaſe iäce. do Gkarbe 1dat) onn⸗ ſnlüppltni t eis dellgt mmmegan otedegſon taulioait4 teäünnide, C nechidl, fonphble gingetn nperhug cnn dsſ fomanei Aiis: dol iuſtecna/ oiſtrr⸗ rinon got Gi n⸗ nbö Ghevoi regnnc orpe do, ecmino⸗/ s ſuppln Pconſeſs güregumn⸗ s holcin 90 iemit 1ſeN ſtoni c⸗ em nn inetſn gictun 2 ſopden Ar. papa non reꝗrit conſenſũ alicuiꝰ:qꝛ ſicut ſuperioꝛ eſt oibus:ita de cã crimiali om nium põt cognoſcere ⁊ ſentetia pꝛoferre abſqʒ alicuius regſtionis conſenſu. ¶ Queſtio.xlvij de actu electiõis q;tũ ad dominiũ ſpirituele. 10 de poteſtate pape re DDDD—1ſpectu actus electi- orpnis q;tum ad dominiũ tẽpo faale: reſtat videre de dicta po teſtate reſpectu actus electiõis q;tuʒ ad dominiũ ſpũale:⁊ deinde reſpectu actuſ diſpenſatiois:et de his que diſpẽſationi adnectunt᷑.Circa pꝛimũ querunt᷑ octo. Pꝛimo vtrum papa abſq; ꝑſone ac- ceptione poſſit aliquem ſuum coſangui neum ad pꝛelaturam eccleſiaſticam eli⸗ gere: rõne qua conſanguineus eſt. C Se cundo vtrum papa ſine acceptiõe ꝑſone poſſit ad pꝛelaturam eccleſiaſtica in eli⸗/ gere bonum dimiſſo melioꝛi. Tertio vtrum papa ſine acceptiõe perſone poſ itt ad pꝛelaturam eccleſtaſticam eligere diuitẽ dimiſo paupere. ¶ Quarto vtrũ papa ſinę gcceptione perſone poſſit ad pꝛelaturam eccleſiaſticaʒ eligere diuitẽ et nobilem ra tiõe qua potens ⁊ nobilis eſt. ¶ Quinto vtru papa ſine acceptiõe perſone poſſit ad petitionem regum et pꝛincipum aliquem eligere ad pꝛelatu/ ram eccleſiaſticam. ¶ Sexto vtrum pa pa ſemper peccet moꝛtaliter cum acce- ptat perſonam in eligendo aliquem in pꝛelaturam eccleſiaſticaʒ. Septimo vtrum papa ſine peccato poſſit conferre pꝛelaturam eccleſiaſticã petenti ⁊ pꝛo⸗ curanti ipſam. ¶âOctauo vtrum papa ſine peccato poſſit conferre magiſteriu petenti ⁊ pꝛocurãti licen tiã magiſtrãdi. d 9 n ergo ſic ꝓ B D Peimum dkeur f enim ꝙ papa abſq; acceptione ꝑ ſone poſſit conſanguinen eligere ad pꝛe- laturam eccleſiaſticam ratione qua con quadrageſimaſeptima 1 Secũdo q́;tum ad cauſe cognitionẽ et ſic in cognitiõe cauſe ⁊ pꝛobatiõe ſnie cõſanguineus:quia magis eſt beneficiuz ſpirituale docere ⁊ inſtruere aliquem in fide:q; eccleſiaſtica pꝛelatura:ſed citius deberẽe bñficiu tale im pẽd ere pri vel fri meo ſi eſſet infideł q; alteri extraneo: S eode mõ eccleſiaſtica pᷣlatura. ¶S. oꝛ do charitatis quẽ aſſignar Ambꝛo. fu dat᷑ ſuꝑ legẽ nature: qꝛ dicit mag ex oꝛdine charitatis debemꝰdiligere con- ſa nguineũ ⁊ domeſticũ qᷓ; extraneũ: p ferendo cõſanguineu extraneo eligendo ipſũ pus ad eccleſiaſticũ bñficiũ nõ ẽ ac ceptio ꝑſone. ¶ Pꝛera ſcribit᷑ Actj.x. in vᷣitate cõperi:qm non e ꝑſonaꝝ acce ptoꝛ deꝰ. Sed Mattb.iiij. legit᷑ ꝙ xpᷣs ad apoſtolatu elegit ↄſanguineos.ſ. Ja cobu 2 Johem: ſine acceptione ꝑſone pᷣt ↄſagnineꝰad lturacceiaſtcs ligt. en, 1 ·1 11 E: q? ppheta J₰ conttan in i meenk ma, lu bis gꝗ edificãt ſyon in ſanguibꝰ: Sic ſcribit Michee.iij.⁊ expõit glo.ð bis q/ edificat eccłiaʒ ĩoſaguineis ⁊ nepotibꝰ. KRnd EO dðð ꝙ iſta qõ e dubia p- E pPpter exepluʒ xpᷣi ⁊ ppter exẽplũ ſumoꝝ pontificũ qui ſt eiꝰ vica rij. MHã xps elegit pplim iſraeliticũ non Vene ad legẽ dei recipiend ã:ſicut pat⸗ DOeutro.vij. Elegit dauid ĩ regẽ ex cuiꝰ ſemine erat m carnẽ naſciturus: ⁊ ſau lem repꝛobauit:ut pʒ.i.Re.ſilr elegit ia cob:⁊ eſau rephbauit:ut ptʒ Malachie b:ſiłr ⁊ apoſtolatũ conſanguinitate ſibi coniunctos elegit. ſummi autem ponti fices eius vicarij:ut in pluribus videmꝰ ad pꝛelaturam eccleſiaſticam eligunt ci tius conſanguineos ⁊ compatriotas q́; extraneos:⁊ graue eſſ̊ dicere omnes ta les peccarent ⁊ eſſent acceptoꝛes ꝑſo narum. Igeo ſciendum eſt ꝙ benefi cia eccleſiaſtica conferenda ſunt ꝓpter officia: puta pꝛopter veritatem doctri- ne:ſanctita tem vite:⁊ equitatem iuſti/ cie.hec enim perſonam faciunt dignam eccleſiaſtica pᷣlatura.quã do ergo tale conditiões ſunt pares in cõſanguineo s 8 4 4 Ar. extraneo:puto ꝙ non ſit acceptio ꝑſone ſi ſanguine? eligat ad pᷣlaturã eccleſiaſti ca: non extraneus: qꝛ non pᷣfert᷑ ꝑſona pſone ex cs indebita: maxime qꝛ in tali electtõepſanguinitas nõ eſt cã pncipa- lis. ſed annexa. Si vᷣo cõditiones pᷣdicte .G nõ eſſent pares: puta ꝙ cõſangu initas eſſet cã pncipalis ⁊ non veritas doctri ne: uel ſanctitas vite: ſeu equitas iuſti⸗ cie: ita q ↄſanguineus pꝛeferret᷑ extra- neo: qtücũq; extraneus pᷣdictas ↄditio nes bẽret: ⁊ conſanguineus eis careret abſq; acceptione ꝑſone eẽ no poſſet. Ad pꝛimũ ergo eſt dicendum TSe Iꝓ in tali caſu pus debemus pᷣdicare patri uel fratri uel cõ ſanguineo: q; extraneo: quia boc eſt de neceſſitate vite ſine fide eni ſpũalis vi- ta bẽri non põt. pmouere aũt aliquẽ ad pꝛelaturã ecdleſiaſticã eſt ſupereroga/ tionis: ideo non eſt ſiłe. C Ad 2"' dò. qꝙ in beneficis tẽpoꝛalibus que deben tur alicui 'm legem nature:attendit ille oꝛdo que ponit Ambꝛoſius.talia eni be neficia tẽpoꝛa lia que ex lege nature de- bent᷑ alicui bereditaria ſucceſſiõe uł rei⸗ publice adminiſtratione: abſq; peccato oſanguineis citius q;; alijs debent ofer ri. ſecus autè eſt de beneficijs ſp ua libꝰ: uel de bis que ſunt ſpiritualibus anexa. Ad amneſt dicendum qꝙ chꝛiſto note erant coꝛda munda ⁊ opera bona illoꝝ q̊s vocauit: tam in veterilege q; in no- ua ad eccleſiaſticã dignitate: nec ſibi re uelabat caro ⁊ ſanguis illa que ageb at ſed pater celeſtis: Ande ad erempla eiꝰ velle ad buanam fragilitaté cõuertere non eſt imitatiõis ſed pſumptionis. DSDſecundukna — tur: ide tuur eni ꝙ paꝑs ad platurâ eccle- ſiaſticã ſine acceptiõe ꝑſone nõ poſſit eli gere bonũ dimiſſo melioꝛi: qꝛ popa te⸗ net᷑ ſequi ↄſciam rectã ſj ↄſcia recta di⸗ ctat cuilibet ꝙ minoꝛi bono maiꝰbonũ pᷣeligendũu eſt:ergo ſemꝑ tenet᷑ melioꝛeʒ — EI Quecſtio n eligere. ¶ P. ſcribit eutro. i. Mõ acci pietis cuiuicuc; ꝑlonã: qꝛ dei iudiciũ ẽ ſupꝑ quo *bo dicit glo. ꝙ in iudicãdo ſũ mi pontifices vicarij dei ſunt qui pſonã boĩs non accipiũ t:ſed ſi papa bonuũ pꝛe fert melioꝛi non eſt ſine acceptione ꝑſo ne. ¶¶Vꝛeterea ſcribit᷑.viij.q.i.celicet. ꝙ ad pᷣlaturã eccleſiaſticã non eligitur is ꝗ ceteris doctioꝛ ⁊ Suetlo⸗ betur. SPAPei 11 E: qꝛz ſufficit ad In cotrarin eccleſiaſticã pᷣ⸗ „ iaturã ꝑſonã bonã ⁊ idoneã eligere: ſiẽ * ꝓpatet extra de elec. Kn cO dð.ꝙ alit᷑ ẽ loquendum in foꝛo cõſcientie:⁊ alit in foꝛo exterio- ris iudici. Planũ ẽ aut ꝙ in foꝛo exterio ris iudici ſm iura ſcripta ſufficit ad pꝛe laturã eccleſiaſticã eligere bonũ ⁊ ſuffi cientẽè:ſed in foꝛo interioꝛis ↄſcie: puta ꝙ ſi papa equa facilitate põt bẽre in eli oꝛem:nulla alia cauſa cõſiderata: ⁊ ſci ent pᷣfert bonũ melioꝛi:nõ pot eẽ ſine ac ceptiõe ꝑſone.multũ enĩ ipſe bẽret groſ ſam ↄſciam:añ abſq; conũd eratiõe de- bite cauſe ſcien t᷑ pᷣferret bonuʒ melioꝛi: —. „7 „ exquo vtrũq; eqꝗ facilitate poſſet bẽre. PrT erso eſt dicendu; Drim 1 ꝙ qñ ↄſcis aliꝗd dictat faciendũ ex debito tenet᷑ bõ illaʒ ſequi:ſed qñ dictat aliꝗq faciendũ ex ex pedienti uel ex cõſilio ſolũ non tenet il⸗ ã ſequi: quia nõ equa facilitate põt im lere cõſiliu: ſicut debitũ uel pceptum⸗ ¶Ad 2 d. ꝙ acceptio ꝑſone põt eſſe ex intentiõe faciẽtisiqꝛ ſi papa mo net᷑ ad dandũ beneficiũ eccleſiaſticum bono potius q; melioꝛi ex aliqua cã nõ licita ⁊ indebita: puta ꝓpter cõſe angui⸗ nitatem uel diuitias eſt acceptio ꝑfone ſiʒ ſi hoc ſacit ex aliqua cã debita: utpu- ta ppter eiꝰ paupertatis ſubſidiu ⁊ bo⸗/ neſtatis obſequiu: non eſt acceptio ꝑſo- ne. C Ad zu eſt dicendũ ꝙ illa verba Hiero. intelligenda ſunt conſultiue:ne aut pꝛeceptiue:vel ſi pceptiue intelligũ tur opoꝛtet ꝙ non equa facilitate ⁊ ex N. debitac⸗ cnicic Pypetfe e farnme ſopeupe Moꝛr aptar ſcchun iend digite Aug'en horisſe neiſo⸗ berevt gliogt ngo⸗ A op kiain op⸗ iat Su troſ Kotet dei idiciii mnidtcito ſi untquigloti pa doni ee ccptione di ii gil, i nontligen nctior benn. r ſuffi cceſiaſtiiß⸗ tieliger ſ ttra deel⸗ zloquenn foro enn⸗ inforocmnd ſufiatih ehmitif sejn vithanti atutl itciien binti gattöce⸗ nclenl abat⸗ Auenn in i weihiſ ſcienlit rteng itrepotti öcytun⸗ , oone i 1ſcha ni ceieſtiaun alapndin Ar. debita cauſa bonus pᷣferat᷑ melioꝛi: tũc unitem dimiſſo paupere quadr⸗ eni cõſcientia papã debet artare: ut bo no pꝛeferat meliom. D tertiũ ſic ꝓcedit᷑: ARi/ Cget enim pa pa ſine acceptiõe ꝑſonc poſſit ad pᷣlaturã eccleſiaſticã eligere diuitẽ dimii ſo paupere:quia non eſt acceptio ꝑſone honoꝛare hoiem ꝓpter illud quod a deo recipitur:ſj diuitieę ſunt bona que a deo recipiunt᷑:ergo nõ eſt acceptio ꝑſone di eccleſiaſticã dignitatem aſſumere. ¶ Pꝛeterea m Augl. accipere ꝑſonã eſt exbibitio ho⸗ noꝛis ſeruato gradu dignitatis ⁊ officij nec iſto modo eſt peccatũ per ſonã acci- pere:ut dicit:ſed planũ eſt ꝙ diues ẽ in alio gradu dignitatis ⁊ officij q; pauꝑ: ergo abſq; acceptione ꝑſone pot diues ad pᷣlaturã eccleſiaſticas aſſumi dimiſſo paupere. ¶Pꝛeterea vbi nulla eſt iniu ſticia nulla eſt acceptio ꝑſone:ſed ſi pa- pa pꝛefert diuite pauperi in honoꝛeʒ ec cleſiaſtice dignitatis:nõ facit iniuſticiã In cõtrariũ ibile vie SElb dicendum ꝙ Augꝰ?. ex- pꝛeſſe determinat iſtã qõnem ſuꝑ ilł vcr bis que ponuntur Jacobi.ij.de introitu diuitis ⁊ pauperj:⁊ de ſeſſiõe vtriuſq; ꝙ diues ponatur in ſede ⁊ pauper in ſia bulo.ait enĩ ꝙ ſi ha ne diſtantia ſedendi ⁊ ſtandi ad bonoꝛes eccleſiaſticos reſe ramus.nõ eſt putandũ leue eſſe peccatũ in ꝑſonarũ acceptione bẽre fidẽ dñi no ſtri ieſu cbꝛiſti. Sciendũ ẽ tñ ꝙ pᷣfer re diuitẽ pauperi in honoꝛe eccleſiaſti- ce pᷣlature duplicit᷑ põt intelligi. C Pꝛi mo diuitiarũ iudicio:ut tanto ꝗs iudi/ cetur dignioꝛ eccleſiaſticã ꝑpꝛelaturã ſuſ cipere quanto ditioꝛ. Secũdo in ali quo exterioꝛi obſequio ut aliquod ſignũ exterioꝛis reuęrentie exhibeat᷑ diuiti et nõ pauperi. ¶C Pꝛimo mõ eſt peccatuʒ ſecudomodo nõ:⁊ iſta eſt expᷣſſa intẽtio eſimaſeptima III Augj.in glo.ſupꝛa allegata.Subdit.n. no peccat quis bonoꝛando dinitẽ ma- gis q; paupere):niñ cũ apud ſemetipᷣm intus ita iudicat:ut ei tanto melioꝛ qn/ to ditioꝛ ille videt᷑:Qðd videt᷑ ſignificaſſe apls ſubdendo. Monne iudicatis apad voſmetipſos ⁊ facti eſtis iudices cogi- — . . ,—ℳ„FWP/PDr = tationũ iniq̃rũ. d Ppaum ergo eſt dicenaun ꝙ non eſt acceptio ꝑſone ſi bonoꝛetur di ues illo honoꝛe qui ſibi debeturpꝛopter diuitias:ſed pᷣlatura eccleſiaſtica nõ de betur diuiti ꝓpter diuitias:ſed mag ꝓ. pter alias conditiones virtuoſas ſupe- rius dictas:in quibus ſi diues rõnequa diues pꝛefert᷑ pauperi ẽ acceptio ꝑſone. Ad 2 ẽ dicendũ ꝙ acceptio perſo- ne aliquãdo accipit᷑ in bono:aliquando in imalo:vᷣm enim ꝙ in bono accipit᷑ ſic eſt honoꝛare vnũqueq; ᷣm gradu digni tatis ſue ⁊ officij:⁊ hoc modo nõ cẽ pec- tatum:quia talis acceptio ꝑſone eſt ex cauſa debita: ſed qñ accipitur in malo ſic: ⁊ eſt cũ pꝛefertur ꝑſona perſone ex cauſa aliqua indebita: m pꝛimũ moduʒ loquitur Augꝰ. ¶ Ad ʒ teſt dicẽduʒ ꝙ non eſt acceptio ꝑſone pꝛeferre diuite; pauperi in honoꝛe exterioꝛis reuerẽetie non auᷣt in honoꝛe pᷣlature eccieſiaſtice. ATPrI ſic ꝓcedit P papa ſine acceptione perſone nõ poſſit diuitẽ ⁊ nobilem eligere ad pᷣ⸗ laturam eccleſiaſticã: rõne qua potens ⁊ nobilis:quia papa ẽ vicarius chꝛiſti: ſʒ de voca tõe chꝛiſti ſcribit᷑i.ad Chor. i. Aidete vocationẽ vr̃aʒ fresqꝛ nõ m ti potentes ⁊ nõ miti nobiles: ſj q in fir ma ſunt elegit deus ut foꝛtia confũde⸗ ret. ¶C S. in veterilege paſtoꝛes voca- ti ſüt ad eccleſiaſtica beneficia: ſicut pʒ de moyſe ⁊ aaron:ut ſcribit᷑ Exo.iij.ta les ergo vocandi ſunt per papã. ¶ Pꝛe terea ſcribit᷑ Leuitici.xix.non bonoꝛes vultum potentis:honoꝛ ergo eccleſiaſti cus nõ eſt exbibẽdꝰpotẽti rõne q̃ potẽs Ar. An atrari ſ eſtqsð ſeribit Ec- In trarin cleſiaſtici. vn. Mo li querere fieri iudex: niſi valeas vᷣtute irrumpere iniquitates. να dö. gο Aug'. circa finez Kiideo &Ddihbe e libero ar⸗ bitrio:diſtinguit tria genera bonoꝝ. In fima ut bona coꝛpoꝛalia ⁊ tꝑalia. Me⸗ dia ut intellectus ⁊ voluntas ⁊ alie po tentie aie. Et ſupꝛema ut virutes acꝗ- ſite uel infuſe. Cu ergo ſemꝑ maius bo nũ minoꝛi bono ſit pferendũ ceteris pa ribus magis ẽ eligendꝰ ad beneficiũ ec- cleſiaſticũ bonꝰ ⁊ virtuoſus bonitate in trinſeca acquiſita uel infuſa: q; potẽs uł nobilis: ⁊ bocẽ intelligendu ut potetiꝗ uel nobilitas cõſiderat᷑ 'm ſe: qꝛ iſto mõ pᷣterre potentẽ uel nobiem virtuoſo mi . . 4 „ —ẽ qdgy nus potenti a minus nobili rõne poten tie uel nobilitatis in ſe ↄſid erate eſſʒ cõ ditio indebita ⁊ acceptio ꝑſone.Sʒ cõ/ ſiderare nobilẽ uel potentẽ in oꝛdine ad vtilitatẽ ecclene:poſſet tũc pᷣferre alte/ ri abſq; acceptione perſonen dy; ſien 4 . in erso eſt dð. ꝙ ſi Ad Peamu glo d icit ſuper illo verbo Apli:Mon multi potentes ⁊c.iõ poſuit Aplus:non mulri:ppter ſe: quia inter aplłos ſeculariu litterarũ fuit peri tus.terrenarũ opum diues: rõne disni⸗ tatis parentela fuit ꝑſpicuus: vn G; uis in pᷣmitiua eccleſia ut nõ gloꝛiaret᷑ oĩs caro in conſpectu eius:⁊ boc ꝓvtilitate eccleſie qtenus ꝑ piſcatoꝛes lucraretur imꝑatoꝛes:nũc tñ ꝓ eiuſdẽ vtilitate ec/ cleſie pñt nobiles ⁊ potentes ad eccleſi- aſtica bñficia vocari. CAd 2“ eſt do. ꝙ paſtoꝛes in veteri lege vocati ſunt:et in noua lege piſcatoꝛes:in ſignũ ꝙ illi ꝗ ad eccleſiaſticã pᷣlaturã aſſumunt᷑ ⁊ pa/ ſcere ſubditos tenent᷑ ⁊ cuſtodire:ne rhe tibus peccatoꝝ diabolica fraude capiã- tur. E tertiũ eſt dicendũ ꝙ ptãs ⁊ nobilitas nõ eſt honoꝛanda in pᷣlatura cccleſiaſtica ſᷣm ſe ⁊ animi iudicio: ſed in chꝛiſtus potentes ⁊ nobiles nõ elegerit AQueſtio V oꝛdine ad vtilitatem eccleſie ipſius pꝛo/ motionis beneficio. a 1 ic ꝓceditur: D gquintu er enim cv papa ſine acceptiõe ꝑſone ad petitionẽ regũ ⁊ pncipũ poſſit aliquem ad pꝛelatura eccleſiaſticã eligere:qꝛ qð chꝛiſtus ad petitionẽ aꝑplłoꝝ ſanauit ſo⸗ cruz ſimonis.ſtans eni ſuꝑ illã imꝑauit febꝛi:et dimiſit illã:ut ſcribit Luce.iij. Pꝛeres Luce.vij. betur ꝙ ſenioꝛes iudeoꝝ cũ veniſſent ad ieſuʒ rogauerũt illũ ut ſan aret ſeruũ cẽturionis:dicẽtes qꝛ dignus eſt ut hoc illi pᷣſtes: diligit eni gente noſtrã: ⁊ ſyna goga ipſe edificauit nobis. Planũ ẽ quũt ꝙ donũ ſanitatis ẽ donũ ſpus ſancti:⁊ aliqð ſpuale. Cicet pape ad petitionẽ regu beneficiũ ſpuale alicui ↄferre abſqʒ acceptõe ꝑſõe.C „ papa ẽ dñs meſſis ⁊ ipſñus eccleſie ſal- tem miniſterialit᷑: ſed cbꝛiſtus mãdauit Luce.x.ut diſcipuli rogarẽt dñʒ meſſis ut mitteret operarios in meſſem ſuam: licet g oꝑarios in eccleſia ponere ad ro⸗ gamina alioꝝ abſcq;acc ehri⸗ e pſone. 2 qð hẽtur.i.q.vi. In ₰ trarin nec timoꝛe nec pᷣ⸗ mijs nec potentũ ſuffragio ep̃i cõfirmet electio:⁊ xiij.di.ſcribit᷑ q apoſtolica au ctoꝛit ate nõ regio fauoꝛe epᷣs ẽ eligedꝰ. Rñ cO dð. ꝙ acceptio ꝑſone ẽ qñ ad pᷣlaturã eccleſia- ſticã vna ꝑſona pꝛe fert alteri ex indebi- ta cã. Poſſunt aũt pꝛeces regu ⁊ pncipu eſſe in debita cã ꝙ quis ꝓmoucat᷑ ad pᷣ/ laturã eccleſiaſticã tribꝰ modis. ¶ Pꝛi mo ex ꝑte eius ꝓquo pꝛeces fiüt. ut ſi p ces ꝓ indigno poꝛrigant᷑:tũc expᷣſſe ob- mittit᷑ iuſticia. iniuſticia ẽ eni ꝙ indign⸗ pꝛeferat᷑ digno. ¶2. ex ꝑte ipſius pa- pe qui rogat᷑ꝗ ſi ſua intẽtioe nõ intẽdat ad dignitatẽ ꝑſone:ſz ad fauoꝛe buanũ quẽ pᷣncipalit᷑ intẽdit ãnuendo pᷣcibꝰ ro gãtiũ manifeſta ẽ acceptio ꝑſone. 3 ex ꝑte illoꝛũ ꝗ rogãt. Si eni credat᷑ ro- A. Gantes, ſtfuuo ſelule cleite crog⸗ vosond Nſest Mimin fehotinr fogetus Nbitzc tCud ſocſce gtäpe 4 8 Cltism eno tdel Ntn ſeben gis cuceg thosre Nrar fitn auit nt de⸗ . Nlonii ſeſtici⸗ cepti Atenig. nclse guct ulen wepoe enrt ſatbo lsſiͤ⸗ nuen Naret 1 peusp⸗ ſc eaditur Uletenim de one a0 t algnen cigcregees te ahe. ſel Eſenautſo⸗ tliingaut biͦ leii. reſnens fogvenit onszdilitß 8 diligti, Neetifcant üuntrs iulir Nfühin egſoeC Aclit ſi⸗ 1s niſtt toiß neſt ſonlum: voru⸗ eone. nriq. ounee htͤfmm Poſoſenn Rialgit opoe fi allis aiuct 11 pa 4 ß⸗ 1 Cp ctiſeob⸗ nnſn jpſius oei hiann loahe one⸗ relntſ⸗ Ar. gantes ꝓmotionẽ᷑ alicuiꝰpcurare: ut ei ſit fauoꝛsbilis in eoꝝ cauſis ⁊ petitõibꝰ ſiue iuſte ſiue iniuſte dirigant᷑ ad paſtoꝛẽ ecclłe idebita cãc᷑:⁊ ꝑ ↄns acceptio ꝑſone A G primu Keſt do. ꝙ ſic dicit 1EHHiero. qnq; ſalua toꝛ rogatꝰ:qñ q; nõ rogatꝰcurauit egro tos:ondes ꝑ hoc ſe extra pctõꝝ q̊ʒ paſſi ones ⁊ ſꝑ anuere pᷣcibꝰ fideliu: ⁊ illa q ipſi mime in ſe itelligũt:uł itelligẽda da re nõ intellecta dimittere. VUñ ſiue ipſe rogatus tribuat ſiue non ſemꝑ facit ex debita cã. C Ad 2meſt dicẽdu qꝙ ſicut di cit Euſebius:ſenioꝛes quide iudeoꝝ pꝛo modicis ſuptibꝰ ad opus ſin agoge datiſ gratia poſcut:ſed dñs nõ ꝓpter boc ſj ꝓ fide Ceturionis augeda ⁊ manifeſtada cuctis moꝛtalibꝰ ſemetipſũ ſibi exbibuit vnde nõ fuit acceptio ꝑſone:qꝛ hboc fecit ex cã debita. Ad 3 eſt dicẽdũ ꝙ ſic dicit Chꝛyſo.nõ eſt itellectꝰ vbi ut plati pᷣcibꝰquoꝛũcũq; pꝛincipalit debeãt ope rarios mitt ere in meſſiem chꝛiſti:ſed ꝙ; inducedi ſint ſubditi ut pꝛo eoꝛũ paſto/ ribus roget:qtenus digna in eis valeãt operari. Eſt eni magnu donũ operarioſ mitti in meſſem diuinã:ideo chꝛiſtꝰ mã⸗/ dauit dñm meſſis ſuꝑ boc eſſe rogẽdum ut digne ⁊ iuſte boc facit· H *enim ꝙ papa nõ ſſeimꝑ peccet moꝛtalit cù acceptat ꝑſonã in eligedo aliquã ad pᷣlaturã eccle ſiaſticã:qꝛ tuc peccaret deus moꝛta liter acceptado ꝑſona: cũ dat gratiã vni ⁊ nõ alteri. Quod ſi diceret᷑ liberuz arbitrium melius eẽ pparatũ in vno q; in alio:que redũ eẽt de illa pparatiõe:q cũ ſit a deo ſequit᷑ eque ꝙ deus ſit acceptoꝛ ꝑſonaꝝ. ¶ B. Gꝛego. vdicit.xxxiiij.moꝛa. ꝙ acci pere ꝑſonã eſt hoies:nõ ex eo homo e ed ꝓpt᷑ illud qð circa ipſũ eſt honoꝛare: ſed oes honoꝛũt alios ꝓpt᷑ aliq̃ que circa ſpſos ſũt:ergo oẽs peccãt moꝛtalit᷑ cuʒ iſint acceptoꝛes ꝑſonaꝝ. ¶ S. acceptio ꝑſone poteſt fieri male ⁊ bene:ergo non 1 quadrageſimaſeptimng vr nper eſtpeccatum mostele. 4 L eſt qꝛ qð op/ In contran ponit bedto diuino ⁊ diuine legi peccatũ moꝛtale eſt ſed qñ honoꝛ debitꝰ vni datur alteri:et perſona vna pꝛe fert᷑ alteri ex ĩdebita ca recte oppomnit᷑ illi pᷣcepto: honoꝛa patre tuuũ 2⁊ matre tua m:in quo omnis honoꝛ debitus pꝛoxio ꝑꝛecipit᷑ Similiter ꝗqñ in datione elemoſyne minꝰ ind igens pfert᷑ magis indigenti et exiſtenti in extrema neceſſitate:opponit᷑ illi pceꝑto:nõ furtũ facies:qꝛ in extrema neceſſitate ommia Bnda cO ſunt cõmunia. XAI! dicendũ q; moꝛtale pec- catum eſt qð tollit nobis chꝛiſtũ qui eſt vita noſtra.iuxta illud Colo.in.Cuũ aut chꝛiſtus apparucrit vita noſtra. Cbꝛiſtꝰ auteẽ tribus modis in nobis exiſtit. Pꝛio per iuſticie equitatẽ.2: per doctrine ve⸗ ritatem. 3: per vite ſanctitatẽ.ipſo atte- ſtante Jo. xiij. Ego ſum via iuſticie:veri tas doctrine:et vita. Quando ergo ac/ ceptio ꝑſone repugnat iuſticie equitati: ut quando papa tencretur reddere iuſti ciam vel iudicium alicui ⁊ non reddq eret puto ꝙ eſſet peccatum moꝛtale: ſiue eſt pauper ſiue diues. AUnde ſcribitur Exo. xxiij. Pauperis non miſereberis in iu- dicio. Hel quando acceptio ꝑſone repu/ gnaret doctrine veritati:ut quado papa doceret aliquid contra bonos moꝛes:⁊ contra illa que in ſacra ſcriptura conti⸗ nent a moꝛe alicuius perſone.peccatum moꝛtale eſſet. Similiter quãdo a cceptio perſone repugnaret vite ſactitati:ut qñ papa pᷣferret vicioſum virtuoſo ex inde/ bita cã: ut qꝛ cõſaguineus:vel qꝛ potes 7? diues:puto ꝙ eet peccatũ moꝛtale. Adpꝛmũ getelendi, eet deus q̃re dat graʒ vni ⁊ nõ alteri:nõ eſt aliud niſiqꝛ vult: volũtat aũt eiꝰ nõ eſt qrẽda cã effectiua ſz bñ põt eẽ ca ᷑minatia qꝛ ipᷣe deus ſcit bñ iſtũ vſurũ gra:illuũ aute ſcit nõ bñ viu rũiᷣ:7 qꝛ iſte pᷣparat ſe ad gr azʒ: ule aut nõ a quo autẽ ſit ipſa pparatio gr̃e Augꝰ. expꝛeſſe dicit & ab boĩe.Ait enĩ in li.de coꝛꝛectiõe ⁊ gratia.ꝙ deſiderare aurxiliũ gratie initiũ gre eſt.de quo ait ꝓpheta. Et dixi nũc cepi:hec mutatio dextre ex celſi ita q petere auxiliuʒ gre pᷣparatio gratie ⁊ initiũ gr̃e eſt m Augl. ¶C Ad foꝛmã argumẽti eſt dicẽdũ ꝙ deus non eſt acceptoꝛ ꝑſonaꝝ:cu ↄfert gratiã vni et nõ alt eri:.qꝛ ipᷣe nulli tenet᷑ eni iſtũ ſaluet eſt liberalitas: ꝙ autẽ illũ nõ ſal- uet:nõ facit ſibi iniuriã:qꝛ oẽs in pꝛima maſſa ꝑditi ſunt. ¶Q Ad ⁊"eſt dicedũ q; quatuoꝛ modis cõtingit hbonoꝛẽ bommi exhibere ꝓpter aliqð qð circa ipſũ eſt ut pꝛopter diuitias ⁊ potetiã. Pꝛimo in collatiõe ſpualis beueficij.¶ 2· in ſbᷣuẽ tione tẽpoꝛalis ſubſidq. ¶/ 3 in execu⸗ tione ſeclaris iudici. ¶ . m exbibitiõe exterioꝛis reuerẽtie. Pꝛimis tribꝰ modiſ eſt acceptio gſone ex cã idebita:ſed q̃rto modo 16. & Ad 3ꝭ“eſt dicẽdũ ꝙ cũ ac/ ceptio ꝑſone fit bene cõcurrit ibi cã de bita:vnde nõ ſemꝑ eſt peccatũ moꝛtale: ſʒ qñq; veniale:qnq; moꝛtale:quãdoq; vtrũq;:qñ q; neutrum. Dſeptimũ ietecnie 2 vigder᷑ eni w papa ſine peccato poſſit cõfer re pᷣlatura eccleſiaſticã petenti ⁊ ꝓcurãti ipiã:quia qð iuſte appetit iuſte ꝓcurat᷑ ⁊ iuſte cõcedit. Sed Aplus dic.i. Chimo. ii.Qui epiſcopatũ deſiderat bonũ opus vſiderat: ſi ergo iuſte deſid erat᷑:iuſte pꝛo curat᷑: ⁊ iuſte cõcedit᷑. ¶ Pꝛeterea ſtatꝰ plature eſt periculoſus:quia ?im Augjꝗ. quanto quis in ſtatu ſuperioꝛi:tanto in periculo maioꝛi verſat᷑: ſed ꝙ periculis homo ſe exponat ꝑfectiõis eſt ⁊ lauda- bile:abſq; peccato ergo eccłiaſtica pꝛela tura pꝛocurãti ipfã põt conferri ¶ Pꝛe tœ es ſine peccato cofertur homini tilud ꝑ qv ad beatitudinẽ t endit:ſj ᷣm Augj. in epiſtola ad Valerius. Mihil eſt in bac vita ⁊ maxrĩe hoc tepoꝛe difficilius labo rioſius periculoſius epiſcopi aut pꝛeſby Queſtio VII teri aut diaconi officio: ſed apud deum 21 PH S 1E nibil beati. In cotranin eſt quod dicit Aug.xix.de ciuitate dei vbi ait ꝙ loc⸗ ſuperioꝛ ſine quo populus regi nõ põt: ⁊ ſi adminiſtret᷑ ut decet:non tñ decen ter appetit᷑: multo ergo magis nõ decẽ ter pꝛocuratur: ac per boc ſine peccato pꝛocuranti non confertur. BRn cO do. ꝙ m aliquos pᷣlatu ra eccleſiaſtica:ułeſt ſine aiarũ cura:vel cũ cura.Si g fit ſine cura dicũt ꝙ licitũ ẽ talẽ pᷣlaturã ꝑ ſe uel per alios petere 7 ꝓcurare: dumodo hõ ſit dignus ⁊ ſufficiens in tali officio ſeu be neficio ad miniſtrare. Si aũt ſit cum cu ra:mon e licitũ.Sʒ ꝙ bõ dignũ ſe repu⸗ tet ad miniſtrare m a hã bñ ficio eccleſis ſtico q̃n tũcũq; ꝑuo ſuꝑbie ⁊ pᷣſũptionis eẽ videt᷑. Sicit eni Augꝰ.in epła ſupꝛa dicta ad Aaleriũ:putas me idoneũ:cuʒ ego meliꝰ me nouerim:ꝗ tñ nec ipſe me noſcem niſi experiẽdo didiciſſem. Sʒ di cit foꝛtaſſe ſanctitas tua:vellẽ ſcire ꝗd deſit inſtructioi tue: Ad qð rñd eo:ꝙ tã multa ſunt vt facilius poſſim enumera reqᷓ babeã q;qᷓ nõ bẽre coſidero. Et ideo puto eſſe dicendũ ꝙ ꝓcurans ꝓ ſe uel per alium pᷣlaturã eccleſia ſticã. vel ẽ iniuſtus uel ſuperbus. Iniuſtus quides qꝛ iniuſticia ẽ ꝙ aliqꝗs plus ſibi velit de bonoꝛe acciꝑe aut de ptãte ud de alis bonis:cũ non ſciat vtꝝ minoꝛibꝰ dignꝰ ſit: Suꝑbus vo qꝛ ſine ſuꝑbia nõ ẽ ꝙ ali bus illis ſuper quos pꝛelstionẽ recipit Sicut ergo ſine peccato ſuꝑbie uel iniu ſticie pꝛelatura non ꝓcuratur:ſic puto ꝙ ſine pctõ ꝓcuranti non con fertur. A G pꝛrimũ ergo eſt dicenduzʒ OWE* ii multa in nomi⸗- ne epiſcopatus includuntur: quoꝝ ali/ qua ſunt bona ⁊ appeteda:aliqua vᷣo re ſpuenda: neutra tamen ꝓcuranda. Sʒ ſi vocatur a deo tanòß aaron: bumilit᷑ pꝛo ſalute alioꝛum ſuſcipiẽda ſuſcipiat. I CM gligspen labon galis ſ konpontl gniecce ſcſunett lenibi dancle ſoſerint ielan nrnart 1boſdu Hiüad ſpafiune tungidil ondar nan Gigu. ftücſe⸗ docari ſudec⸗ Wah baune iycoe beper opoꝛtn ſeohoe Lordt dſcici, N⸗ ſinn Gſe 8 Mi ſinnet ſüenremn ogtigit lheias⸗ VI dcped dan nbilbegtp. t os diet wbiait lo s nes toit⸗ hontn decen nags nodet⸗ oe ſne peaast r. naliosett aſtickuleſfin Kiarn mrigſene e no 1 lokcoſabe iaut itcuna iguͤtſ⸗ biſocgalſir er Cpens incg ine neoncidh inecppeene len. Gol deere nidcgati n onds deto⸗ hſiun tusog anin r ddtiſi iwibenin uiige zölnoeot⸗ nimuet , jeud i ur ſcyun orfertur. o, ſeninnonc, anepal/ alenaore mmle G ilbtiper Ar. Ad ꝛ eſt dicendũ ꝙ laudabileẽ q; aliꝗs periculis coꝛpoꝛalibꝰ ſe exponat: ꝓpter bona ſpualia ↄſequẽda:ſed ꝙ ꝗs piculis ſpualibꝰ ſe exponat ꝓpter bona tempoꝛa lia:ſicut videt᷑ ſe exponere ille qui eccleſiaſtica bñ ficia pcurat:vitupe roſum eſt. ͤ* Aug⸗. vult nihil officio epiſcopi:aut pᷣſꝛi apð deuz eſſe beatus: ſi eo mõ militet᷑ quo noſter imperatoꝛ iubet qð ſequẽtia ma nifeſtant.Ait enim nibil eſſe in bac vi- ta ⁊ maxime hoc tẽpoꝛe facilius ⁊ letiꝰ ⁊ boĩibus acceptabilius epiſcopi aut pᷣſ- byti:aut diaconi officio:Et ſubdit:Sed ſi perfunctoꝛie atq; adulatoꝛie res aga tur:nibil apud deum miſerius: et triſti/ us: 2 damnabilius. DDoctauũ veegir. ꝙ papa ſine peccato poſſit cõfer re magiſteriuũ petenti licentiã magiſtrã diiquig Aplus.i.Chimo.ij.dicit ſe ꝑpo/ ſitũ eſſe in euangelio chꝛiſti magiſtru et doctoꝛẽ.Et.ij.Choꝛt᷑.ij.cõmend at ſe de ſcia dicens ꝙ ſi imperitus lingua nõ tñ doctrina. C P. qð iuſte cõcupiſcit iuſte ꝓcurat᷑ ⁊ confert᷑. Sed ſcribit᷑ Sap̃ᷣ.vi. qꝙ cõcupiſcentia ſcie deducit ad regnũ S.in magiſterio accipitur opoꝛtunitas ſeu ptãs coĩcandi ſcietiaʒ ſed hoc licitũ eſt ꝓcurare ⁊ alijs cõferre Scribit᷑ eniʒ Sapᷣ.viij Quã ſine fictiõe perpetuũ. didici ⁊ ſine iuidia cõmunico:⁊ honeſta tem illius nonabſzondo- d. b R4TP 1 eſt quod ſcribitur In Ott Arin Mattb. rxiij. vbi ſaluatoꝛ ꝓphbibuit ut nullus vocare᷑ ma * „ lis chꝛiſtus. RKndeo dicendũ ꝙ aliqui dicũt licitum eſſe magiſteriũ pcurare:ſed nõ pᷣlaturam eccleſiaſticã:ꝓpt᷑ tria. C pꝛi mo quia ille qui recipit catbedrã magi- ſtralem non accipit aliquã eminentiaʒ ſuꝑ alios quã pus non habuerat. ſed qꝗ recipit cathedram epiſcopalem recipit quadrageſimaſeptima Ad 3 dicẽdũ ꝙ Augꝰ?. C giſter:qꝛ vnus eſt magiſter qui eſt in ce⸗ VIII eminetiã ſuꝑ alios quã pꝛius nõ hẽbat. 2. quia emiuẽtia ſciẽtieque reꝗritur in magiſtrali cathedra:eſt ꝑfectio boĩs m ſe. Eminęetia o poteſtatis ꝗᷓ ꝑtinet ad catbedrã põtificale nõ eſt ꝑfectio ſʒ ſe:ſed requirit ꝑfectioneẽ reſpectu alioꝝ. 3 quia ꝗs põt ſcire ſe bre ſciẽtiã quã reꝗrit catbedra magralis:charitatẽ vo excellẽtie quã reqrit cathedra põtificał nullus põt ſe ſcire habere. ¶ Sed iſte rõnes ꝓpoſitũ nõ concludũt:q;uis eniʒ in catbedra magiſtrali nõ recipiat᷑ emi nẽtia poteſtat xecipit᷑ tũ eminetia bo/ noꝛis. Mon eni dicit Aplłus. Nemo aſſu mat ſibi poteſtatè:ſed ait:nullus ſibi aſ- ſumat bonoꝛẽ:ſed qui vocat᷑ a deo tãqᷓ; Aaron. Dicit eni, Augꝰ. in epiſtola ad Floꝛẽtinã. Quoniã neceſſe eſt ut doctoꝛ habeat ſuperioꝛẽ locũ:ſollicitiſſime ca⸗ uendi eſt in docẽte ſuꝑbie vitiu. Vnde videns ſanctꝰ ꝓpheta in oudiẽdo facilli me ſeruari bũilitatẽ:qne difficilis eſt in docendo:ſtatim cuʒ dixit. Auditui meo dabis gaudiũ ⁊ leticiã. cõtinuo ſubiecit: exultabũt oſſa hũiliata. Nec eſt verũ q ſciẽtia nõ ſit ꝑfectio reſpectu alioꝝ:qᷓ; uis eni doctoꝛ nõ ꝑficiat alios ꝑ modu; coactionis vel punitiõis:ꝑficit tñ alios er modu doctrine cõicatiõis. Et q́;uis omo poſſit ſe ſcire habere ſciẽtiaʒ ꝑti-/ nentẽ ad ſalutẽ ſuã ⁊ alioꝝ.Qualiter tñ ad falutẽ alioꝝ poſſit adminiſtrare nullꝰ g5. ꝑfecte ſcire. Oicit enĩ Augꝰ.in epi- ola ad Valeriũ. Audeo eni vere dicere cire me ⁊ plena fide retinere ꝗd ꝑtieat ſad ſalutẽ noſtra: ſed hocipſũ quõ admi- niſtrẽ ad ſalute alioꝝ ñ querẽs qð mibi vtile eſt: ſed qð multis:ut ſalui fiãt igno ro.Puto ergo eẽ dicẽdũ ſicut pᷣlatura eccleſiaſtica idecẽter ꝓcurat᷑:ſic ⁊ magi ſteriũ ꝓpter illa que vtriq; annectunt᷑. ergo eſt dicẽdũ q ₰ Paumũn Aplus nõ recepit magiſteriũ ab homine:ſed ꝑ reuelatiocʒ Jeſu xpᷣi.ſiẽ ipᷣe dicit ad Gala.i.¶ Adq 2m eſt dicẽdu e ſciẽtia iuſte cõcupiſcit. Ar. ſed cũ ꝑiculo docet᷑. Dicit.n. Augꝰ.ſup epła Jacobi:ꝙ doctrina quelibet tuti⸗ audit᷑ q; doceat:⁊ id eo ꝓpter piculu q8 in ea incurrit᷑ ſeu recipi᷑: ⁊ ꝓpt᷑ bonoꝛẽ qui ſibi ãnectit: ⁊ ꝓpter gloꝛiã ꝗ in ipſa qñqʒ appetit᷑ masgiſteriu idecet pcurat᷑ Agd tertiũ eſt dicendũ ꝙ q;uis fa⸗ cultas coĩcandi ſciamque in magiſterio cõfert᷑ ſit res licita:tñ qꝛ ut dicit Aug⸗ Qualit᷑ coĩcet ad ſalutẽ alioꝝ ut ſalui fi ant ignoꝛat᷑.nec bõ ad boc idoneũ ſe de bet reputare:talit᷑ incurreret notã ſuꝑ/ bie:iõ ꝑ ſe nõ dʒ petere nec ꝓpcurare. ¶BDe ptãũte eccleſiaſtica reſpectu act⸗ diſpenſationis. 0— ſthec cõſiderãdũ eſt 1I.Ede ptate eccle ſiaſtica reſpectu actus diſpe ſatiõis. ¶ Et bᷣmo de diſpẽ ſatione p̃ᷣceptoꝛum. ¶2 de diſpenſa tione ſacramentoꝝ. ¶3 de diſpenſa⸗ tione articuloꝝ. ¶ de diſpenſatione legũ ⁊ canonu ſanctoꝝ. ¶ Circa pmu decè ſũt ↄſñderãda ſᷣm ꝙ decẽ ſi pᷣcepta ¶ Queſtio. xliij. de diſpenſatione pmi pᷣcepti. C Quantũ ergo ad diſpenſatio nẽ pmi pᷣcepti querunt᷑ q̃tnoꝛ. Pꝛi⸗/ mo vtrũu papa poſſit diſpẽſare cũ demo nũ conſultoꝛibꝰ:qui plures deos colunt ι 2 vtrum papa poſſit diſpenſare cũ aſtrologis 2 planetarijs: qui plures de ° os colunt. ſare cum ſoꝛtilegis ⁊ maleficis:ꝗ vnuʒ deum non adoꝛant. . vtru papa poſſit diſpenſare cum idolatrijs ꝗ vnuʒ deum non colunt. DODOpꝛimumaseng — cedi: Ai ger enim ꝙ papa poſſit diſpen⸗ ſare cum domonũ conſultoꝛibus: quia papa diſpenſare poteſt in illis que ſacti pꝛophete fecerunt. ſed ſcribitur.i. Re. xxviij. ꝙ Samuel ꝓpheta ad inuocatio nem phitoniſſe conſulentis eum: appa ruit ſauli dicens: Cras tu ⁊ filij tui me cum eritis. ¶Pꝛeterea ſcribitur in le- 3 vtrũ papa poſſit diſpẽ Queſtio 1 genda ſancti Jacobi ꝙ ad pꝛeces apo⸗ ſtoli demones ligauerunt Hermogené 7 ligatum poſuerunt eum ante ipſum. ſi ergo licitũ fuit apoſtolis vti auxilio de monum poteſt papa in boc diſpenſare. Pꝛeterea in his queacta ſunt ꝑ cbꝛi ſtum papa non ſolum poteſt diſpenſare im mo tenetur ipſe imitari.ſed Mar. v. ſcribitũr ꝙ chꝛiſtus interrogauit a de⸗ mone:Qð tibi nomẽ ẽ? Qui rũdit legio mibi nomẽ eſt. multi.n.ſumꝰ.Si & licitũ eſt de aliquo occulto demonẽ interroga re ⁊ conſulere:poteſt papa in boc diſpe/ In contrarium nt papa non poteſt diſpenſare contra pꝛe/ ceptum legis:ſed ſcrib itur Oeutro.xvii Non inueniatur in te qui conſulat pbi⸗ ti „ r verit . Kn deo 5 veritatem. icendum ꝙ demonum inuocatoꝛes ⁊ conſultoꝛes faciunt ↄtra pꝛimuʒ pꝛeceptum. Hon babebis deos alienos ꝓpter duo. Pꝛimo quia qui/ libet fidelis in baptiſmo fidelitatẽ pꝛo- mittit deo:renũciando diabolo ⁊ oibus pompis eius:ſi ergo poſt pꝛeſtitum iura mentum tidelitatis demonem in ſuum aurxilium ⁊ fauoꝛem inuocat: ipſo facto inuenitur pꝛoditoꝛ: ⁊ fidei pꝛomiſſe fra- ctoꝛ. &ο Secundo quia conſiliu eſt pars pꝛouidetie ut dicit ppᷣus.iij. Etbi. cum ergo igẽ ſit rei pꝛoductoꝛ ⁊ pꝛouiſoꝛ: ut dicit Damaſ. ij lib. eoipſo ꝙ quis demo nes conſulit faciendo eos ſui ⁊ ſuoꝛum actuum pꝛouiſoꝛes.quodam pacto taci to vel expꝛeſſo.manifeſte pꝛofitetur eos eſſe ſui ⁊ ſuoꝛum actuum pꝛoductoꝛes ⁊ creatoꝛes. Et per hunc modum deter/⸗ minat iſtam queſtionem Aug) in libꝛo de decem coꝛdis. vbi ſic ait. Dicit tibi diuina lex. vnus eſt deus tuus:vnu deuʒ cole:⁊ tu vis dimiſſo vno deo tanq; le- gitimo anime viro foꝛnicari per multa demonia: quod grauius eſt non quaſi aperte deſerens ſicut apoſta te faciunt: boes 7 diuinos: ⁊ qui querat a moꝛtuis A. ſctni; lttsauu n ſoltdict! Oinple ſeyrumi fucls fui⸗ ſentbn NſeSnl. ſoninun⸗ ütorir Aum isolcens us fealit Gephiton lna ſente⸗ fiätſead leptti daabolitl Per lſih eh Cy⸗ c W⸗ errche eppbl Anon cnern G Bel Greinyo Gdſegerat ſerediße tonbus 1 leredſpe 2 P tirgi uſtalih lſſedeſern ſoeo heri⸗ lgigten AA peeres o, ut hernogen m amteihſun. lis vtiaurlio de bocdiheninre, cacta ſuntgchi wreſt diſcnian ari ſes Durg⸗ terrozzuitade Quiridtles, ſums Gis lan mone interſe wain bocdip⸗ 4 ℳ. nſareconrnupe⸗ itur Oeumemin iconllrſ, gucratanems nren. n ,eN.. s cunron babebis h Nunoigè ,ſatuiheo⸗ daddltd ſt ebtuminn moben in n ocdr ſd an ehunſet 1anilido s i Eth er umiben ßdend veſut ſtamn ddan Ec e eo ſteture⸗ octotet Ar. ſed tanqß manens in domo viritui ad/ mittis adulteros:cum conſuhis matbe/ maticos: aut auriſpices: aut augures: AG Pꝛim U aut malcehcos. ergo eſt dieendũ qꝙ ſicut dicit Auguſtinus in queſtionibꝰ ad Simplicianum.faciliter ſoluitur argu- mentum ſi credamus non ſpiritum Sa muelis fuiſſe a ſusa requie excitatu: iʒ ali qð fantaſma ꝑ imaginariã diaboli illuſi onẽ Sauli ⁊ phitoniſſe fuiſſe pſentatuzʒ nominatꝰ eſt ñ Samuel:quia imagineſ retu nominibꝰ rerũ cõſueuimꝰ appellare Aliam tñ ſolutionẽ ibi dat Auguſti nus dicens:nullũ eſſe in cõueuiẽs ſi dica mus rea liter ſanctũ ꝓphetaã ad inocati/ onè phitoniſſe apparuiſſc Sauli:eum di uina ſentẽtia ꝓcuſſurũ:quia filius dei ꝑ miſit ſea diabolo tẽtari:⁊a abiq; diminu tiõe ptãtis ſue a iudeis tanq; a mẽbꝛis dia boli illudi. capi:cruciſigi:⁊ interfici. ¶ Ad ⁊'eſt dicẽduz ꝙ cõſulere diabo lu ſuꝑ aliquo occulto:dupliciter põt ĩtel ligi. ¶ Pꝛio ꝑ diume ptatis coactionẽ: et ſic chꝛiſtꝰ 2 alij ſancti viri virtute eius poſſũt a demone imꝑgando aliqᷓ ꝑquirere et rebelles fidei ꝑ eos tanq; ꝑ mimicos reipublice coꝛꝛigere:hfᷣm que modũ xpᷣus demonẽ interrogauit.?⁊ Apłus Gemo genem philoſophũ ad fidem reuocauit. ¶Secũdo per ipſoꝝ demonuz magica arte inuocat ionẽ:⁊ per eoꝛũ pactionẽ ⁊ cõfederationẽ:m quẽ modũ non põt ca dere diſpenſatio ſuper demonũ conſul⸗ toꝛibus ⁊ inuocatoꝛibꝰ:ſicut non põt ca dere diſpeſatio ꝙ hõ colat ꝑglures deos. B ſecundi cteecir 10 ꝓꝙ papa poſſit diſpeſare cũ aſtro- logis ⁊ planetari s qui plures deos ad oꝛant:quia quod deſeruit humane vtili tati diſpenſabile eſt: ſed aſtrologia ma⸗ xime deſeruit humane vtilitati:vñ ſuꝑ illo verbo Genebß. i. Fiant luminaria in ſirma mẽto celi: ⁊ ſint in ſigna ⁊ tẽpoꝛa et dies 1 annos. Dicit glo. ꝙ per lumi⸗ quadrageſimaoctaua i naris celi aſtroꝛum iudicio diſcernũtur dies artificialcs ⁊ naturales:⁊ anni ſo/ lares ⁊ lunares. Pꝛeterea papa põt diſpenſare i eo quod eſt vtile ad itellige dam ſacrã ſcripturã: ſed ut dicit Augꝰ. ij. de doctrina xpᷣisna.oẽs mathbematice ſcietie vtiles ſunt ad intelligendũ ſacra ſcripturã:ĩterquas a ſtrologia numerat᷑. ¶Pꝛeterea aſtrologia ponit᷑ inter ar- tes liberales: ſed tales abſq; peccato poſſũt ſciri.S in eis papa põt diſpeſare. . 11 eſt:quia qs ẽ Zn cont arin dãnatu pec/ cleſiã nõ eſt diſpẽſabile:ſed Augꝰ.dicit iiij.lib. Confeſſ.illos planetarios quos mathematicos vocãt plane cõſulerenõ deſiſtebã:quod tñ xpᷣiana ⁊ vera pietas conſequenter tebelni 7 da mst. * WGN dicẽdum ꝙ aſtrologi et RKndeo oẽs diuinatoꝛes tripłr faciũt cõtra iſtud p̃ceptũ. Mon babebis deos alienos coꝛa me. ¶Pꝛimoqꝛ ipſi aliud q;ᷓ verũ deũ rectoꝛẽ aiĩiaꝝ noſtrarũ conſtituũt. Si enim coꝛpoꝛa celeſtia ut dicũt babẽt neceſſariã influentiã in aie noſtre operatiõe:opoꝛ:ʒ q babeãt neceſ ſariã mſſuentiã in eius ꝓductiõe:cũ ope ratio ſequat᷑ ſubſtãtiã ⁊ naturã rei:⁊ ſic ipſis ſtellis ⁊ coꝛpoꝛibꝰ ſuꝑ celeſtibꝰ ho/ noꝛem diuinũ tenemur cxhibere:qð fuit erroꝛ antiquoꝝ gentiliũ qui ſolem ⁊ lunã et alias ſtellas pꝛo dijs adoꝛabãt. VUnde Moyſes ꝓhibuit iudeis ne oculos eoꝛũ in celũ leuarẽt:ne ſolẽ ⁊ lunã ⁊ alia coꝛ/ poꝛa celeſtia inducerent ad adoꝛãdum. ¶Secundo: quia noſtra opera a gra- to dei ſeruitio ⁊ magnificẽtia ſubtrabũt Si namq; oꝛti ⁊ nati ſub diuerſis con- ſtellationibns cogũtur neceſſario talia opera exercere ut dicũt: noſtra opera taã q; coacta ⁊ violenta deo grata ⁊ acce⸗ pta non eſſent:nec digns laude nec vitu perio:ſicut nec opera animaliũ bꝛutoꝛũ. Unde dicit Auguſtinus. ij. de doctrina chꝛiſtiana. ꝙ tantũ malum incurrit qui aſtro logos ſuꝑ ſuis agẽdis cõſulit:quia õä Ar. ad ipſos ingredit᷑ liber: ⁊ data pecunia ab eis reuertit ſeruus:cũ eü ponũt pbuuʒ eſſe veneris:mercurij ſeu alterius ſtelle ſub cuius influentia ⁊ dñio ponunt euʒ natũ:quod tñ falſum cõuincit᷑:quia Ja cob ⁊ Eſau gemini in vtero matris ſub vna cõſtellatione oꝛti ſunt:⁊ tũ vni pꝛo ſpera ⁊ alteri aduerſa euenerut: foꝛni⸗ catoꝛes etiã aiarum hominũ ↄſtituunt᷑ qꝛ oꝑa eoꝝ a dei reuerentia ⁊ magnifi⸗ centia ſubtrabũt. ¶3: quia qð dei ꝓp/ um eſt creaturis tribuũt. Nam ſcire fu/ tura ⁊ futuroꝝ euẽtus pᷣſentialit᷑ cogno ſcere ꝓpꝛium eſt ei cui oĩia nuda ſunt: et aperta. AUnde ſcribit᷑ Eſa.xli. Nuncia- te que vẽtura ſunt nobis in futurũ:⁊ ſci cmus:qꝛ dij eſtis vos.pꝛonũciare ergo quid futurũ eueniat hoꝝ ſm illa que ſub iacent libero arbitrio ex aliquoꝝ coꝛpo rum impſſione eſt ſurripere quod dei ꝓ pꝛiũ eſt:⁊ creature tribuere:ſicut ẽ non cadit diſpenſatio ꝙ alius deus colatur niſi vnꝰ qui ẽ creatoꝛ ⁊ gubernatoꝛ aia rũ bominũ.ita nõ cadit diſpenſatio cuzʒ aſtrologis ⁊ planetarijs. Ad pꝛimũ ꝑᷣs ẽvõ aſtro õ logia deſeruies bu mane vtilitati:nõ ẽ ꝓhibita: ⁊ verũ ẽ q; lo.illa dicit per luminaria celi cogno- ſci ſigna tẽpoꝛa ⁊ annos. C Ponuͤt eni aſtrologi ꝙ circulꝰ ille quẽ ſol deſcribit ꝓpꝛio motu põt diuidi triplicit. Pꝛimo in. xij.partes.ſecũdo in.iiij.ꝑtes.tertio nut ↄſiqerat᷑ m ſe totũ. Pꝛimo mõ ſol fa cit.xij.mẽſes:⁊ peragit.xij.ſigna ↄodia ci:quia in marcio dr eſſe ſol in ſigno ari etis.in apꝛili ĩ ſigno thauri:⁊ ſic de alijs Secundo mõ ſol facit qᷓtuoꝛ tepoꝛa:vt verqð eſt calidũ ⁊ humidũ. eſtatẽ q eſt calida ⁊ ſicca.⁊ autumnu qui t frigidus ⁊ ſicc us:⁊ hiemẽ qui eſt frigida ⁊ bũida Sedq tertio mõ ut circulatio cõſiderat᷑ Em ſe tota facit annũ:⁊ tot ꝗnnos facit quot circulationes cõplet. ticas facere ad intellectionẽ ſacre ſen- not circulationes cõplet. C Ad 2 &E dicendũ q; verũ eſt ſcientias mathema Queſtio II pture ꝓtanto ꝙ boĩes circa effectꝰ coꝛ⸗ poꝛales vtunt᷑ motu celeſtiu coꝛpoꝝ: ſic agricole ſeminant ⁊ metut oꝛdinato tẽ poꝛe:⁊ naute nauigatione vitant in ple nilunio vł in lune defectu.medici ſilłr cir ca egritud ines certos dies obſeruãt: ꝗ ſm curſum ſolis ⁊ lune determinant᷑.vt ipſi dicũt. Aſtrologiã ergo vᷣm pᷣdictas obſeruãtias ſacra ſcriptura nõ damnat ſed ꝙ illa que ex volntate hois depen⸗ dent:qualia ſunt oia hůana oꝑa ex ne/ ceſſitate aſtris ſubdant᷑: ſacra ſcriptura cõtẽnat ⁊ ꝓpibet. C Ad zʒeſt dicẽduʒ ꝙ aſtrologia inter artes liberales com putatur:co ꝙ fili gentiliũ liberoꝝ ⁊ no biliũ talibus ſcientjs imbueb ant eo ꝙ gentiles nimis erant curioſt in aſpectu celi:vt nũqᷓ; inciperẽt aliq̃ opera:niſi cõ ſiderato ⁊ nuerato gradu ſideru: ſed ex empla gentiliũ nõ ſunt cõuertenda ad . religion ẽ chꝛiſti anozum. EEI e Bqget enim ꝙ pa pa poſſit di ſpen ſare cũ ſoꝛtilegis ⁊ maleficis qui vnu deũ non colũt:quia qð conceſſum ẽ apoſtolis vti papa põt in eo diſpenſare. ſed ohl bus:ſicut pʒ Actl.i.⁊ Oanieł.xij.ſcribi⸗ tur qꝙ ipſe interfecit dꝛaconẽ ponẽdo in os eius eſcas cõſectas ex adipe ⁊ pice ⁊ pilis:⁊ ſic maleſicio fuit vſus: ut videt᷑ ad interfectionẽ dꝛaconis. C S.in eo ꝙ e vtile ſcire ⁊ bonũ papa pot diſpen⸗ ſare: ſeg vtile⸗ eſt ſcire occultã varitgecen quocũq; modo:ergo papa cu talibꝰ põt epene⸗ BS.per eadẽ vnuquodq; generat᷑ ⁊ coꝛrumpit᷑:ſed ꝑ ſoꝛtiarios ⁊ maleficos multa mala fiũt: ergo papa põt diſpenſareut per eoſdemilla male- ficia remoncanur. In otrariũ ẽ quod ſcribitur Die π uQ5,*1UHxxvi. q. v. vbi Leo pa pa ſcribens epiſcopis bꝛitanie: ita dicit: Soꝛtes quibus cũcta vos veſtris diſcriminatis ꝓuincis ́s patres dãna uerũt:nihil aliud q; diuinatiões ⁊ male i vſi ſunt ſoꝛti⸗ Ar. ſcio cedee Mee itrionedit ſcgosſfaſen leicosdrege Vmüdaiote Noeaei ne tonentchiot Cberoci ltredehitü⸗ chiſoꝛtllegis gameblanen ielgu⸗ glgdoeuan glogtelc ccianon Quiuis en hrs ni Noncheti ſaln hiotan hhuriin Cligteſesa onöcoln⸗ Wso eſchlte⸗ lesnac 1ſovoxge nones coſe ſito bro⸗ lin ideme lefrin ugcgliert uftslcern Mahtatonb⸗ ſagterbuoße ſhnecrlocl lete Pfnaſteizebe teaeſtethann i opoßſ ur aufmttt depiun mple u meliſcre diesobſenit determinmitt fvoßm ölin uranödan te hois den zna oa dN ſacra ſapmn 6z eſt dein⸗ lberalesan Müliberet mbocbentig moin hun ſcani d cingtenin 1 cdi,, anin aſorlcgs clirgois zni hahad iſonn ſon⸗ id Coni cniten AApe tNit t e 45 Pinc not niher⸗ Cirerſtaten aüteli hi nünolt ſornmns reeo deniſonde Ar. ficia ſe deccrnimus⸗ li EHAαραας dö. ρ Aug?. ij. lib. de do Rnd c0 ctrina cbꝛiſtiana hac du bitationẽ diligent᷑ ꝑtractat oñdens ſoꝛ tilegos faſcinatoꝛes: ⁊ vniuerſalit᷑ ma⸗ leficos directe facere ð pᷣmuʒ pᷣceptum: Anũ deũ adoꝛabis:⁊ non hebis plures deos coꝛã me:quod idem e᷑:qꝛ in nega/ tione intelligitur affirmatio ꝓpter duo: ¶Pꝛimo quidẽ qꝛ oẽs tales honoꝛem latrie debitũ deo creature imꝑpẽdũt.oia eni ſoꝛtilegia ⁊ maleficia q̃ſ fiunt ꝑ q̃ſ- dam oblationes:⁊ ꝑ ſacrificia quedam Vñ aliꝗ ſupꝛa dicta faciũt dici miſſas: alig vᷣo euangeliũ vel pat noſter:aut ali quod tale:⁊ planũ eſt ꝙꝙ oblatiões ⁊ ſa- crificia non debent offerri: niſi ſoli deo. Quãuis eni 'm Augſ.de diuinis hono⸗ ribus multa ſubtracta ſint:ſacrificiũ tñ nunq; aliquis cenſuit eſſe offerendũ:ni ſi ſoli deo. ꝙ ergo talibꝰ ſuꝑſtitionibus bũana ⁊ diabolica ꝓcuratione inuentis exbibeat᷑:ſin e peccato eẽ non põt. ¶C 2 quia tales colunt demones:quos colen do nõ eolunt vnũ deu verũ. Ham ut diẽ Aplus ad Chor.iij. Hon poteſtis eẽ ſo cij chꝛiſti ⁊ menſe demonioꝝ.ꝙ aut oes tales malefici ⁊ ſoꝛtilegi ⁊ faſcinatoꝛes 2 ſignoꝝquoꝛundam obſeruatoꝛes de/ mones colant: expᷣſſe dicit Augꝰ. ſupꝛa dicto libꝛo:vbi ait: oes tales pacta q dam cũ demonibus placita atq; federa ta faciunt. Ad hoc genus ꝑtinent libꝛi magicarũ artiũ:libꝛi aruſpic ⁊ agurũ: omnes ligature atq; remedia quibuſdã 5p̃cant ationibꝰ ac quibuſdã notis uel c⸗ racteribus pſᷣſignata: ſiue in quibuſdam rebus collo ſuſpendẽdis uel alligandis ſeu ſaltandis. Ad iſtud genus ſilłr ut ait ꝑtinent oẽs obſeruationes ſignoꝝ:vt ſi oculoꝝ uel mẽbꝛoꝝ aliquod ſaliat:ſi cuʒ bhomo ſe calceat ſternutauerit: ſi cu do/ mũ exit lim en calcauerit:ſi cuʒ caligas ſoꝛicibus coꝛroſas inuenerit: in oĩbꝰ eni talibus boĩes diabolica fraude decepti cõſueuerũt timere ſignü futuri mali plꝰ quadrageſimaoctaua IIII q́ᷓ; pñs damnũ. VUnde cõmendat ibi di/ ctum Catonis qui cũu eſſet cõſultus a q́⸗ dam quod arduũ ſignificaret: ꝙ calige eius a ſoꝛꝛicibus eſſent coꝛroſe: Rñdit ego nullu arduum ſignũ puto ꝙ calige ſint coꝛroſe a ſoꝛicibus:ſed ſi calige coꝛ⸗ roſiſſẽt ſoꝛices bhmagnũ ſignũ reputare Adpꝛimũ ev h oiinn⸗ E triplex ſoꝛs:diuina toꝛia:conſultoꝛia:⁊ diuiſoꝛia:q;uis diui natoꝛia ſit ꝓbibita ꝓpter idolatria que ibi cõmittit᷑:non ẽ tamẽ diſpenſandũ in ſoꝛte cõſultoꝛia uel diuiſoꝛia: ꝓpt᷑ pctm uod ibi qñ q; incurritur multis modis ¶Pꝛimo ſi abſq; aliqua neceſſitate bõ putet ꝑ ſoꝛtẽ ad diuinũ auxiliũ eẽ recur rendu. Secũdo ſi abſq; debita deuo tione ⁊ reuerentia ꝗs putaret ꝑ ſoꝛtes diuinũ auxiliũ eſſe imploꝛandũ. ¶ Ter tio ſi diuinũ miraculũ ad busna ⁊ ſecu/ laria negocia quis crederet ꝑ ſoꝛtes eſſe cõuertendũ. ¶ Quarto ſi aliquod qð ẽ ꝑ diuinã inſpirationè faciendu ꝗs cre⸗ deret ſoꝛti ec cõmittẽdũ. Daniel vᷣo nõ interfecit dꝛaconẽ magice artis malefi cio:ſed dei potentis auxilio. C Ad 2 ẽ do. ꝙ ſi ſcire occultã veritatẽ poſſit eẽ vtile ⁊ bonũ: modus tñ ſcicndi exq ma lus eſt non põt inde actus bonus ⁊ vir⸗/ tuoſus ꝓduci:maxime qꝛ vtilitas tepo ralis non põt comparari detrimẽto ſpi ritualis ſalutis:quã bõ incurrit ex inde bito mõſciẽdi illud qð occultũ ẽ.Ad. 3 E dð.&ꝙ ſcribit᷑ xxxiij.q.i. Si ꝑ ſoꝛtia rias ⁊ maleficas artes occulto dei iudi cio ꝑmittente maleficia ſubſequunt᷑:boꝛ tandi ſunt illi in quibus iſta eueniũt:ut ꝑ exoꝛciſmos ac cetera eccleſiaſtica me dicine munera curent᷑: aliten nõ ẽ diſpẽ ſandũ ſuꝑ curatione ipſoꝝ:qꝛ nõ ſunt fa cieda mala ut eueniãt bõa: ut diẽ Apls unarty ſic ꝓceditur ꝓꝙpapa poſſit dippenſare cũ ido- latris qui vnũ deũ non colũt:quia idola tria eſt adoꝛare imagines ſculptilia et t. omnẽ ſilitudinẽ: pꝛobibet᷑ enĩ adoꝛatio taliũ in pᷣmo pᷣce pto.ſicut patet Exo.xx ſed papa diſpẽſat in adoꝛatiõe imaginũ chꝛiſti ⁊ ſanctoꝝ: ergo põt cuʒ idolatris diſpenſare. ¶ Pꝛeterea Augꝰ. dicit in lib. de vera religiõe.ꝙ deus colitur fide ſpe ⁊ charitate:ſed qũq; aliquis exbibet bonoꝛẽ debitũ deo ipi creature ſolo vᷣbo Dicit enim Augꝰ.non eſſe credendũ q; Salamon qui diuina ſapientia erat pꝛe ditꝰ aliqd diuinitat crederet eẽ in illis idolis que adoꝛabat ad petitionẽ muli/ erũ:ſed ſolo ſigno exterioꝛi agebat qð in eius mente non credebat eſſe facienduzò ergo papa in tali idolatria põt diſpẽſare ¶ Pꝛeterea ſcribit᷑.i.Reg.iiij.ꝙ id ola tria eſt ſuperioꝛi non obedire:cum igitur vnus homo ⁊ vnus angelus ſit ſuperioꝛ alio ⁊ papa diſpenſare poſſit ꝙ bonoꝛ ⁊ reuerentia per alique inferioꝛẽ ſuꝑioꝛi nõ exbibeatur:ſequitur pꝛopoſitũ ꝙ pa⸗ pa põt diſpenſare ſuper idolatris. In contrariũ c e rd S non põt diſ⸗ enſare in eo quod Aplus mandat eſſe ugiendũ. ſed ſcribit. i. Choꝛin. x. Fugite ab idoloꝝ cultura:neqʒ idolatre efficia- mini ſicut quidam ex ipſis. Rnd 60 dicendu ꝙ idolatria eſt EScũ bonũ creatuz adoꝛar᷑ vel colitur ut deus. Sunt autẽ tria gene ra bonoꝝ creatoꝝ.ſ.delectabilia ſeu car- na lia:vtilia:⁊ hbonoꝛabilia.Circa q tri/ plex idolatria cõmitti põt. Ham nimiuʒ diligen tes carnalia ut filios vel uxoꝛes colentes talia pꝛo dijs:directe faciũt cõ tra pꝛimũ pᷣceptũ quo pꝛecipit᷑ vnꝰſolus deus coli. AUnde Sapien.xiiij.ſcribit᷑ ꝙ acerbo luctu dolens pater cito ſibi rapti filij fecit imaginc:⁊ euʒ qui quaſi bomo moꝛtuus fuerat:tanq; deuʒz colere cepit quod quidẽ fuit pꝛincipiũ totiꝰ idolatrie ut ibidẽ ſubditur. Himiũ vo diligentes bonũ vtile ut aurũ vel pecuniã colentes aalia pꝛo dijs recte faciũt contra pꝛimũ pꝛeceptũ quo pᷣcipitur vnus ſolus deus Queſtio ,„ 11 adorari. VUñ Apiłs de auaricia loquens ad Epbe.v. dicit ꝙ eſt idoloꝝ ſeruitus: ſed nimiũ diligentes bonũ honoꝛabile volentes ſe ꝓ dijs coli ⁊ adoꝛari:ſiłr fa- ciunt cõtra pmũ pᷣceptũ. Siłr pharao ⁊ nabuchodonoſoꝛ pᷣceperũt ſe pꝛo dis adoꝛari ⁊ coli. Vñ in perſona regis tyri ſcribit᷑ Exechiel. xxviij. Eleua tu eſt coꝛ tuũ ⁊ dixiſti:Ego ſum deus: ⁊ in catbe⸗ dra dei ſedi in coꝛde maris:cũ ſis bomo ⁊ nõ deus.cũ talibꝰergo idolatrijs pa⸗/ pa diſpenſare nõ pot:ſicut nõ põt diſpẽ ſare ↄtra pᷣmũ pᷣceptũ quo pᷣcipit᷑ ꝙ vnꝰ deus gdoꝛet᷑ ⁊ colatur. . ergo eſt dicendum Ad Pamnu q; imaginũ adoꝛa⸗ tio ꝓbibet᷑ in pmo pᷣcepto:ut res quedã creata eſt:nõ vt ſunt ſigna rerũ adoꝛabi liũ.nõ eni adoꝛant᷑ imagines ut terminꝰ ad quẽ:ſed ut terminꝰ a quo. C Ad 2* eſt dicendũ ꝙ differentia ẽ inter idola/ triam ⁊ infidelitatem. Si eni aligs bo noꝛem debitũ deo impẽdit creaturlcre dendo in eis eẽ aliqd diuinitatis: infi⸗ delis eſt ⁊ peccatum idolatrie cõmittit. ſi o i eo aliquid diuinitat eẽ nõ credat nõ cenſet᷑ infidelis:nõ tñ excuſat᷑ a ꝑpctõ idolatrie:nec a tranſgreſſione pᷣmi pᷣce/ pti:quia ſicut deus pᷣcepit ſe interius co li ⁊ exterius adoꝛari:ita pᷣcepit nibil ali ud pᷣter ſe interius eſſe colendum ut deꝰ 2 exterius adoꝛandũ. VUñ ſuꝑ illo verbo Exo.xx.Mõ adoꝛabis ea neqʒ coles:di cit gloſa q aliud eſt colere et aliud ado-/ rarare: MHam poteſt quis inuitus ado/ rare uel amoꝛe adulationis: uel timoꝛe toꝛmentorum: cum ſciat et vere credat coꝛde ꝙ idolũ nihil eſt.ſed colere eſt to/ to affectu ⁊ ſtudio idolis ſe mancipare. nec ergo affectu interioꝛi colere:nec ex· terius ſigno aliquo adoꝛare pᷣcipit᷑: niſi vnũ deum. ¶ H Ad tertium eſt dicendũ: ꝙ; ſuperioꝛi creature debet᷑ reuerentia nõ tñ illa que eſt latnie p oblationẽ ſacri ficij:qꝛ talis debet᷑ ſolideo crede ndo et opere exterius exhibendo:vtrũ q; enim A. Cauclturi CLeſie andip⸗ 4 f hptpolt nmmmoret atdi ſtdiſpent voſcenig enſareci Noltuamn . K Nopot dis bnſtime lsoni: bocale Alpoif Cpe rſen Rde Rtoi beyſare fot fament nentoo glihin nguope N nobilipbe ſtaltilie üenof id ſoſpge Klrne iſnoͤni uncis loguens tolonſenin ni honorabi Adornifltſi, .Sik obara⸗ crütſepro dis onaſegis Gauatickan cus: incatbe tis cuͦſis bonſ⸗ idolamie)⸗ urnoetdi⸗ opipjten kdienchn mmagrintnd, tortſ al nafeitnunt ueun 10C1 ter id cnialsy gtein tits uſ⸗ riecnitl⸗ (n c otehnige ſencnt Ntpitnch * t itgiloren 1veqz len ctaludah⸗ Zinuitus 1n gis ueltinan gcobnecſ ſe mhaneyn/ nne, are N, ui De,ianen, Plnini rarnhi rmigα = = =– Ar. clauditur in pꝛimo pꝛecepto. ¶ QQueſtio.xlix.de diſpenſatione ſe/ cundi pꝛecepti. Eind 6 videnduʒ eſt de diſpenſatiõe ſe· cundi pꝛecepti: Circa quod qᷓ runt quatuoꝛ. ¶ Pꝛimo vtæ papa poſſit in iuramẽeto diſpẽſare. ¶ 2 vtrum pꝛeter papã aliquis poſſit iniura mento diſpeniare. C 3. vtruũ papa poſ ſit diſpenſare in voto ↄtinentie iuramẽ to ſolenigato. C 4: vtꝝpapa poſſit diſ penſare cũ iurantibus ꝑ idola ꝗ nomen deilinuanum aſſumunt. ergo ſic pcedi “ D Pꝛimu tur: Aid et᷑.n. ꝙ papa in iurainento diſpen ſare nõ põt.Dicit eni Augꝰ. in libꝛo de decẽ coꝛdis: ꝙ ille nomẽ dei iuanũ accipit ꝗ exiſtimat xpᷣm eẽ creaturã:cũ ipſe ſit eꝗ lis pri ⁊ vnus cũ pre: ſʒ papa nõ põt in boc diſpenſare qꝙ chꝛiſtus credat᷑ ee cre aturga:g nõ põt diſoẽſare in iuramento. papa nõ põt diſpẽſare in iuame to alſettoꝛio de pñti uel de pᷣterito:ſicut nõ põt diſpẽſare cũ aliquo ꝙ depñtivel de pterito iuret ̊ veritatẽ:nõ o põt diſ penſare in iurameto ꝓmiſſoꝛio de futu/ ro:ut ꝙ ꝗs nõ faciat ee verũ illud qð iu ramento in futurũ ꝓmiſit. C S.in iura mento diſpenſat᷑ qn illud qð iurat nõ i/ plet:ſj in hoc nomẽ dei inuanũ aſſumit᷑ quo papa diſpenſare onpoteſt. e illud qð ſcribit᷑ In 2 trar U e de elec. c. vene⸗ rabilẽ:vbi hẽtur ꝙ vtꝝ iuramẽtũ licitũ ſit aut illicitũ:⁊ vtrũ ſpuandũ autinõ ᷣuã dũ:nemo ſane mẽtis ignoꝛat ad iudiciũ Rñ COrsnoſhun⸗ ꝑtinere. do.papã ĩ iuramãto poſ ſe diſpẽſare dupłl põt itelligi:pᷣ foꝛmali ter ut ꝙ nomè dei iuanũ aſſumat᷑: ſcðᷣo mlit᷑iut qð iurat in iuramẽto nõ iclu/ datr᷑.pᷣmõ nõ põt diſpẽſare ꝙ nomè deii uanũ aſſumat᷑:qð ſic pʒ. ¶ Aſſumit᷑ ãt ad pñſnomẽ dei iuanũ ſexmõis. ¶ Pꝛi quadrageſimanona 1 mo cũ ad laudẽ dei nõ ꝓpnũciat᷑:vñ byꝑpo crite ⁊ ſimulatoꝛes ĩuanũ nomẽè dei alſu mũt. C 2 cu aduerſariꝰnoĩis rp̃i iuocat᷑ iõ demonũ iuocatoꝛes aſſumũt nomen dei iuanu. ¶C 3 cũ nomẽ dei blaſphe/ mat.blaſphematoꝛes nomẽ dei inua nũ aſſumuũt. C A· cũ ꝗs falſu teſtificat᷑ vñ falſitat aſſertoꝛes iusnũ aſſumunt nomẽe dei. cũ inutile ⁊ nõ neccriuʒ iurat᷑:iõ ſine ca iurãtes nomẽ dei iuanũ aſſumũt. C 6: cũ iuſticia vel iudiciũ uel iura mentũ nõ. ᷣuat᷑. Oibus iſtis ſex mo dis iuramẽtũ ẽ indiſpenſabile:qꝛ diſpẽ ſari nõ põtut aliq̊ iſto; modoꝝ nomen dei inuanũ aſſumat᷑: ¶ Sʒ 2: mõ mãli ter ut illud qð iurat᷑ ſub iuramãto nõ in cludat᷑:papa põt diſpenſare. Põt.n. bõ tale ꝗd iurare qð repugnat iuſticie eg⸗ tati:utſi ꝗs iurat male agẽ puta boĩiem velle occidere:uel adulterari:uł qð ẽ bo ni ipeditiuũ ⁊ õ charitate:ut religioneʒ nõ itrare.Qñq; vᷣo repugnat iudicio diſ cretiõis ⁊ deliberatõis maturitati: ⁊ ſic oĩa iuramẽta q dubia ſunt an ſint licita ułillicita.⁊ an expediẽtia ułnõ expediẽ tia q icauta vocant᷑ ſunt diſpenſabilia, Qñq; vo repugnat teſtificãde veritati ad cuiꝰaſſertionẽ iuramẽtũ iducit᷑:⁊ ſic falſũ iurametũ ẽ diſpẽſabile.Qñq; etiã repugnat ſuꝑioꝛis ptãti:⁊ ſic cũ puella ſit ſo ptãte pris ⁊ vxoꝛ ſo ptãte viri:iura mẽtu fem̃ ſine eoꝝↄſenſu diſpenſabile ẽ Sʒ qũq; repugnat reipublice vtilitati: ⁊ ſic cũ papa totiꝰreipublice vtilitatẽ ⁊ coĩtatem hẽat vidẽ ↄſiderare ⁊ diſpẽſa re:iõ oĩa iuramenta ↄꝛia reipublice vti litati ꝑ eũ diſpenſabilia ſunt. Et ꝑ boc pʒ ſolutio ad rõnes in oppoſitũ factas. D ſecunduſhzo⸗ —1 qit᷑: Aide tur enĩ ꝙ pꝛeterpapã aligs poſ⸗/ ſit in iuramento diſpenſare:quia iura- mentum aliquod ponitur eſſe aſſertoꝛi/ um ⁊ aligð ꝓmiſſoꝛiũ:ſed ꝗlibʒ cui fit ꝓ miſſio pot in iura mento ꝓmiſſoꝛio diſpẽ ſare:ergo pari rõne iquolibʒ iuramẽto. s 2 pꝛeterea epᷣus põtin omni voto diſ penſare: exceptis quibuſdã quoꝝ diſpẽ ſationẽ papa ſibi ſeruat: ergo eode mo põt diſpenſare in omni iuramẽto.¶P· iuramentũ cõtinet᷑ ſub pᷣceptis pme ta/ bule in quibus nõ põt diſpenſare nec de us nec hõ ᷣm Bernardum:ſi ergo papa põt diſpenſare in iuramẽto:pari foꝛma poteſt quilibet alius. RAnLP; Ieſt: quia ſi epᷣs In cotranii põt diſpenſa⸗ re in iuamento:mlto magis pot diſpẽé/ ſare in bomicidio:ſed diſpenſare in ho⸗/ micidio interdicit᷑ ẽis:ſicut ptzʒ.l.diſ c. miroꝛ.ergo intelligitur ſibi eſſe interdi/ cta diſpenſatio iuramenti. lkatt * .Adõ. ꝙ amminiſtratio pa Knc e0 palł tria icludit. Pꝛi mo totius reipublice vtilitatẽ.habʒ eni ꝓuidere vtilitati non ſolu vnius bomĩs uel vntus ppli:imo totius mũdi. Eſt.n. vicarius chbꝛiſti qui ᷣm Augj.de vera re ligione nõ ſolum vni homi:ſed etiã toto buano generi ↄſulit quid agendũ. ¶2 includit ſubditoꝝ vniuerſalitate:qꝛ non eſt qui ſe poſſit abſcondere a iuriſditioe eius. ſicut enim extra eccleſia non eſt ſa- lus:ſc omnes volentes conſequi vitam eternam tenent᷑ eius mandato parere. W3 includit ius ampliandi ⁊ reſtrin· gendi ptãtem.poteſt eni reſtringere ius uel ampliare:uel relaxare:ulł diſpenſaxre: ſm veritatẽ negocioꝝ occurrentiũ.ᷣm ergo iſta tria vniuerſalis diſpenſatio uł relaxatio iuramenti ſoli pape reſeruat᷑. . ñi ergo eſt do. ꝙ ali⸗ Aℳ Paumn quis poteſt accipe re ꝓmiſſionem aliquã iuramento firma tam dupliciter. & Pꝛimo in ꝑſona ſui ⁊ pꝛo ſua vtilitate:ut ſiquis ꝓmittat ali cui pecuniã ſe daturu vſq; ad tale tẽpꝰ ⁊ iuramentofirmat:poteſt ille cui facta eſt talis pꝛomiſſio in tali iuramento diſ penſare ⁊ iurant em abſoluere:quia ꝓ miſſum intelligitur implere:exquo facit ym voluntatem eius. ¶ Secundo in ꝑ Queſtio III ſona alterius:⁊ hoc vel pꝛo dei bonoꝛe et reuerẽtia:ut cũ quis per iuramentum pꝛomittit religionẽ intrare:vel pꝛo rei⸗ publice fideli diligẽtia:ſicut executoꝛes reipublice faciunt iurare eoꝝ miniſtros: ut iniücta eis officia fideliter exequant᷑. Ael pꝛo legis ⁊ ſtatutoꝝ factoꝝ ꝑ com- munitatẽ obſeruatiõis euidentia:ut ſta tuta facta ⁊ ſcripta debeãt obſeruare:et ſic recipiẽtes iurameta ĩ ꝑſona alioꝝ:ut puto nõ poſſũt iurãtes abſoluere:nec cũ eis diſpenſare. Ad ⁊meſt dicenduũ 2 iſ⸗ aliq ſunt inramẽta que nulla idiget d penſatiõe: ut que repugnant iuſticie: et alijs oibus reqſitis in iuramẽto:ut ſi qs iuret ꝙ debeat aliquẽ occidere.Aliqua vᷣo indigent diſpẽſatiõe particulari:ut ſi aliquis ꝓmittat ſub iuramento:⁊ dubiũ ſit vtruʒ ſit licitum vel illicitũ:pꝛoficuũ vel non pꝛoficuũ. Diſpen ſatio talis iura menti ꝑmittit dioceſano. ſed aliquod iuramẽtu indiget vniuerſali diſpẽſatiõe ut ſi aliquid pꝛomittatur ſub iurameto vtile ⁊ pꝛoficuũ: nec occurrit dubitatio quin ſit licitũ diſpenſatio in tali iuramẽ to nõ babet locũ niſialiqd occurat ad di ctam vtilitatẽ ꝑtinens: qð conſiderare ſolum ad papaʒ ꝑtinet:ideo vniuerſalis diſpeſatio iuramẽti ⁊ voti pape relinqt ¶Ad zeſt dicendu ꝙ papa diſpẽſare in pᷣceptis pᷣme tabule pot intelligi du/ pliciter. pᷣmo per ipſoꝝ pᷣceptoꝝtraſgreſ ſionẽ.2 per ipſoꝝtranigreſſoꝝ abſoluti onem. pmo modo papa nõ põt diſpeſa/ rein pꝛeceptis dei:ut ꝙ alicui liceat dei mandata tranſgredi:⁊ contra ipſa ali⸗- quid agere:ſed de ſecũdo modo pot: qꝛ abſolutionez ⁊ pene taxationẽ trãſgreſ ſoꝝ pꝛeceptoꝝ dei in aliquibꝰ caſibꝰ ſibi reſeruat:i aliqbꝰ vᷣo alijs papa cõmitit. D tertiũ ſic pꝛocedit.vr — eni ꝙ papa nõ põt diſpenſare in voto cõtinetie lurameto ſolenis ato. Scribit᷑ enim ex᷑. de ſta. mo.c. cum ad mona ſteriũ.abdica tio ꝓpꝛietatis ſicut ⁊ cuſtodia caſtitat J. ageoteg nus pon heere ſtenope ſeehto lcteette Kwvolät ſecellta Nipehbi ſtoblg⸗ cinbo ciavis Drigro Pl wopang 8 nentie utet Etw/ eu htm Aguiat Wütſu ed⸗ huole polſt ratio ſtyou⸗ nulto ſi⸗ teodigni kſehrlrſi teönbie bolhti⸗ NNE gockquo llſſfop⸗ ſeetpppt hacze gſasngy⸗ id hlinre —,&]v( =— ll 1 dei hoee ziuramnentun tepelporei, uterecntotes vrmniros tteregumn, factonco. ſdcntin urſtt tobſcrvatean ſona dlior ſoluerene dicenti laidigetdi Wt iuſtiche mitontig cere N miaulnint, nento hn Citü:pepnans en taligot ſoißrhotie biuramneto tdubitati⸗ galiioratne ocrta 5 cnſderne vovnicſil i ope iinn Ninſ du gnpnii ſr n in hheſ⸗ cui icde nere ſ⸗ 4 noth hin rid ah pe aͤnii, Prwcllit N erbote nocitineti. Ar. adeo regule monachali eſt ãnexa ut ſũ⸗ mus pontifer in ea diſpenſare nõ poſſit ¶ Pꝛeteres in pᷣceptis dei papa diſpen ſare nõ põt:ſed votũ cõtinet᷑ ſub diuino pᷣcepto.dicit eni glo.ſuꝑ illud Pſal. Vo uete et reddite dño deo veſtro:ꝙ vouere eſt volũtat:h̊j votũ redd ere eſt pcepti et neceſſitatis:ergo votũ continetie nõ eſt diſpeſabile ꝑ papãꝗ. ¶ Pꝛeterea in voto fit obligatio ſuꝑ fidẽ quã ꝗs deo tenet᷑: ſed in hoc nullus põt diſpeſare ꝙ fideʒ quã quis deo tenet᷑ non ſeruet:ergo pa/ pa in voto continetie diſpẽſare nõ pot. In cõtrariũ nge an pot to pauꝑtatis ⁊ obediẽtie ſoleniʒato per iuramentũ:ergo põt diſpenſare in voto * „continentie. Rnd EcO cendũ ꝙ in voto conti nentie eſt tria cõſiderare. Pꝛimo voti cõ mutationẽ. Secũdo voti obligationem Et tertio voti relaxationẽ. Et ſᷣm hoc —„ tres opiniões ſunt de diſpenſatiõe voti continẽtie iuramento ſoleênizato. Ham aliqui attendẽtes ad voti cõmutationẽ dicut ſummũ pontiticeʒ in voto continẽ tie diſpenſare nõ poſſe:quia non inuenit equale bonũ quo talis còmutatio fieri ñ poſſit.iuxta illud Eccle.xxvi.Omnis põ geratio non eſt condigna aĩe continetis Iſta auteʒ opinio coĩter non tenet᷑:quia multa ſunt alia bona ⁊ multe alie virtu- tes dignioꝛes continẽtia:potiſſime obe dientia ſine qua 'm Aug'.oes alie virtu tes nibil valent. Hoteſt auteʒ fieni recõ penſat io vel per bonũ reipublice:ut cum virgo ſoleniter pꝛofeſſa daretur filio re/ gis ex quo tota reſpublica pace gaude/ ret. VHel ꝓpter bonum pꝛiuate ꝑſone:ut cũ virgo pꝛofcſſa daretur regi in fideli ut ipſe ⁊ populus eius ad fidem conuerte- rẽtur. NMam ipſa magis mereret᷑ ex tali copula qᷓ; ex continentia. Aliqui vo attẽ dentes ad voti obligationẽ:quia ꝑ votũ obligatur bomo ⁊ ſactificat᷑ deo:⁊ quod ſemel ſanctificatũ eſt ⁊ conſecratũ ſuam quadrageſimanonga m ſanctificationẽ ⁊ ↄſecrationẽ dimittere non põt. dicunt ꝙ papa in voto conti- nentie qð quide in conſecratione ↄſiſtit qua anima deo ſanctificat᷑ papa diſpẽ⸗ ſare non põt:potiſſime qñ talis ſancti- ficatio ⁊ obligatio eſt annerxa eſſentialit voto cõtinentie:ut pʒ in voto religionis Si vbᷣo ſit talis obligatio accidentaliter annexa:ſicut pʒ in oꝛdinibus ſacris qui bus ſolũ ex ſtatuto eccleſie ↄtinentia eſt annexa: papa põt diſpenſare. Sed nec iſta opinio cõmunit᷑ tenet᷑:qꝛ qlitercũq; quis obliget ſe iuramento vel voto:ſem per intelligit᷑ excepta auẽte ſuꝑerioꝛis: ut pʒ de iureiuran.c.veniẽtes.Quod au tẽ ſemel ſanctiſicatũ eſt non põt mutari in alios vſos contrarios ꝑ diſpenſatio/ nẽ. Põt tamẽ mutariin vium magis ꝓ-⸗ ficuum in quo ſi non actualit᷑ ſalteʒ vir tualiter includit᷑. Aliqui vᷣo attendẽtes ad voti relaxationʒe: dicunt ꝙ papa in omni voto diſpenſarepoteſt:quia viue re in matrimonio vł extra:bere tempo ralia uel non bere non cõtrariant iuri di uino uel naturali.vñ papa in talibꝰpõt diſpenſare cum videt hoc eſſe expediens pꝛo reipublice vtilitate: ⁊ hanc opinio/ nem puto eſſe verioꝛem. S ergo eſt dicendum Ad Primn qꝙ illa decre. cõodi ta eſt perpapazʒ qui ſibiipſiuel alteri ne- ceſſitatẽ non poteſt imponere.ibi enim nõ poſſe diſpenſare non dicit impoſſibi litatem:ſed raritate ⁊ difficultatẽ. Ra⸗ ro enim occurrit caſus in quo papa diſ/ pen ſet in voto continẽtie iuramento ſo lẽniz ato. C Ald 2 & do. ꝙ pcepta dei inducũt creaturã ad ſubiectionèe ſui cre- atoꝛis:vñ ꝙ creatura ſuo creatorinõ ſbᷣ⸗ iciat᷑inec deus nec hõ diſpenſare poteſt verũ qꝛ iſta ſubiectio põt fieri ꝑ copulaʒ ↄiugale ⁊ ꝑ cõtinẽtia regłarẽ:q;uis ſccu rioꝛi ⁊ tutioꝛi mõ ꝑ vnũ qᷓ; ꝑ ahud:papa loco chꝛiſti qui hʒ toti hůano generi co⸗ ſulerc qd expediat ad ſalutẽ: poteſt vni mebꝛo aliquod detrimentum Heere ſalute totiꝰ coꝛpoꝛis eccleſie. Et ꝑ boc patet reſponſio ad tertium. ,B D uartũ ſic ꝓceditur: — 2 Videt᷑ enim wvvv papa non poſſit diſpenſare cũ lurantibus ꝑ idola qui nomen dei inua nũ aſſumũt. Oicit enim Gꝛatianꝰ.xxij. q.i.S.ſʒ querit᷑.ꝙ qui iurat ꝑ creaturas mend aciter duplicit᷑ peccat. Pꝛimo ꝗa iurat ꝑ qð nõ licet. Scdo quia dolo ꝓxi mũ capit:multo i foꝛtius nõ licet iura/ re per idola. ¶ Pꝛeterea ſuꝑ illo verbo Batth. v. Molite iurare ꝑ celũ neqꝗʒ ꝑ terrã:dicit glo.qꝙ ꝑuulis cõceſſum ẽ iu⸗ rare ꝑ deũ ne iurarent ꝑ creaturas.Cũ igit᷑ idolũ per Apłin nibil ſit nõ licebit aliquo mõ iurare ꝑ idola. . Pꝛeteres Fᷣm Augl.q̃nto mag aliquid eſt magis ſanctũ tanto magis obligat iuramentũ ſed in idolis nõ ẽ aliqua ſanctitas:i nul la obligatio. ¶ Pꝛeterea dicit iuriſcon ſutus o velet inramert qð fit per Lin 1 -falſos veos. In trany eſt quod ſcribitur xxii.q.i. monet te. Knid CE0O dð ꝙ Aug' determiat hanc qõnem inquadaʒ i⸗ ad publicolã:vbi ait ꝙ in veteri te ſtamento inueniunt iuramenta facta ꝑ falſos deos ⁊ ꝑ idola a ſanctis pr̃ibꝰec recepta:ſicut Jacob recepit iuramentũ Laban q iurauit ſibi ꝑ deũ ſuum cocboꝛ ut pʒ Geñ.xxxi. Et cũ romani firmaue rnut pacẽ cũ machabeis ꝑidola q cole bãt: ⁊ ꝑ falſoſ deos itllłligẽdũ ẽ eos iuraſ ſe:ſic iudei iurabant ꝑ deũ veruũ. ¶ Sci enduũ ẽ g ꝙ in iuramento duo ſunt ↄſide randa. Pꝛimũ ẽ foꝛma iurandi puta illud ꝑ qð iurat. Hon enim iurat niſi ad cõfirmandã veritatẽ quã nõ põt confir- mare niſi deus qui nec fallit nec fallit᷑. Vnde in iurameto uel noiatur ſola crea tura ab ipſo deo creata ⁊ ſcriptura ab ipſo in ſpirata:uel nomiat᷑ creatoꝛ vel ſi mul creatoꝛ ⁊ creatura. In pmo modo deus ↄfirmat veritatẽ mediãte creatu Queſtio Sʒ in tertio mõ mediate ⁊ immediate. Secundũ cõſiderandũ de iuramento ẽ finis ipſius iuramenti.puta aſſertio ve ritatis q;tuʒ ad iuramẽtũ aſſertoꝛiũ uł obſeruatio ꝓmiſſionis q;tũ ad iuramẽè/ tũ ꝓmiſſoꝛiuʒ. Cũ j querit᷑ an papa poſſit diſpenſare cũ iurantibus per ido la. qui nomẽ dei inuanũ aſſumũt. Dicen du e ꝙ q́;tũ ad foꝛmã iuramenti papa diſpenſare nõ põt qꝙ ꝑer idola iuret᷑: vel per falſos deos:qꝛ nõ põt diſpenſare veritas firmet᷑ niñ per deũ verũ:uł per eiꝰ creatura nõ repꝛobata:⁊ per eiꝰſcri pturam ab eo inſpiratã.idolũ aũt nõ eſt aliquid.Diabolus aut ſʒ in veritate fue rit creatus:in ea tñ non ſtetit: ſed in ea mendar effectus e.ſed bñ põt papa diſ/ pen ſare cuʒ iurantibus ꝑ idola: q; tũ ad finẽ iuramẽti ut ad veriiatis aſſertiõeʒ ⁊ ꝓmiſſionis obſeruationẽ quis vtatur fide illiꝰg ꝑ idola iurat ulł ꝑ falſos deos 1 ergo eſt dicenduz Ad Pꝛim Gꝛatianus loꝗ tur de illo qui iurat ꝑ creaturas eas ni/ mis venerando vel nimis cõtemnendo Tale enim iuramẽtũ ꝑ creaturas factũ rob f. . Ad ⁊"eſt dicendũ ꝙ teſtẽ e everitatis dubiũ ↄfirmande ꝓpꝛium eſt dei. Si gs ergo iuraret ꝑ creaturas tribuendo eis in ſe ↄſid eratis hocquod debet᷑ deo peccatũ eèt idolatrie. Sed iu rare ꝑ creaturas ut diuina bonitas ẽ in eis repᷣſentata:ſicut cum iuramus ꝑ ſan ctos:vł ut diuina veritas ẽ in ea inſpira ta: ſicut cũ iuramus ꝑ euangelia vel ut creatura nobis dilecta ẽ ipſi deo q̃ſi ſub pignoꝛata:iſto modo ꝑ creaturã iurare licitum eſt. Ad qꝭO eſt dicendũ ꝙ nõ vtimur iuramento facto ꝑ idola uel per falſos deos in eoꝝ ſanctitat veneratio nẽ:ſed in veritatis aſſertionẽ: uel ꝓmiſſi onis obſeruationem. Ad eſt dicẽ dum ꝙ iuriſconſultus loqui de boĩbus qui ſunt eiuſdem ſidei interquos planũ eſt ꝙ non valet iuramentũ factum per UII ra. In ſcdo modo immediate ꝑ ſeipſuʒ. . Golathe guiſinto⸗ qulgigen ſrandlſt (Auc . ſation gihenſe ſon hi⸗ Nepoſi donini Noltd ſend pobibe diedor. ſabdat e ptioni uſt ſege dn len ſaaſe nulae nooͤ⸗ obſern llcatio dſpeſa nonſt⸗ tuelis ſortie becſon Pape no turn Aſtivin Neturtb henmge nlioe lll iateſeipiz Timmedist, eiramentoi aaſſrtion iaſcnoriü i risg unn, lventan pep nribus ger i ſumüͤt Diee fumennigyn ola if t diſpenuet cüverill in gerehi, Loli nttik inventatef ſtet:une initn/ doſr zin tsaſenic ii ofalobs denn ſt oicnl; atianus e9 1616 6tenncned guurnsfat Ndüt rndeen ſet 1⸗ ats rutshoh en — ibonitabt rimusſ enaniſn⸗ Ingeliay ſtaſi featuri nn oſcenig Golatdſae. Ar. idola ⁊ per falſos beos: ſed inter boĩes qui ſunt diſparis cultus tenet iurametu quia idem finis eſt vtroꝛunq;: lʒ foꝛma iurandi ſit differens. ¶ Queſtio Quinquageſima.de diſpen- ſatione tertij pꝛecepti. Bnc cnnderandi eſt de 21 diſpen ſatione tertij pᷣcepti. Circa qð querunt᷑ ſex. Pꝛimo vtrum papa poſſit diſpenſare dies ſabbati ſeruet km ſen ſum ſpũalem nõ litteralẽ. C2·.vtrũ pa psa poſſit diſpeſare ꝙ dies ſabbati i diẽ dominicã ſit mutata. 3 vtrum papa poſſit diſpenſare ꝙ in die dominica fiat ſeruilia opera. vtruz papa debeat pꝛohibere ſtrictius opera ſeruilia fieri in die dominico qᷓ; fuerint pꝛobibita in die ſabbati. ¶ 5 vtrum papa poſſit diſpen ſare ꝙ in die dominico fiat foꝛũ rerũ em ptionis ⁊ venditiõis. ¶& vtrum papa poſſit diſpenſare ꝙ in die dominico com P1 mittat bellũ D Paummn ergo ſic ꝓcedit videt᷑ enĩ ꝙ ꝑapa nõ poſſit diſpẽ/ ſare ꝙ dies ſabbati ſeruet m ſenſũ ſpiri tualẽ nec lit terale: quia pᷣcepta moꝛalia pm ſenſũ moꝛalẽ nõ litteralẽ ſeruãda ſũt ſed ſabbati obſeruatio inter pᷣcepta mo- ralia cõtinet᷑:ergo in boc papa diſpẽſare nõ oe Er Pꝛeterea litteralit᷑ in ſabbati obſeruatiõe ponitur ſanctificatio ⁊ de/ dicatio ad cultũ dei:ſed in hoc non cadit diſpẽſatio ꝙ dies ſabbati diuino cultui non ſit dedicata. Pꝛeterea ſenſus ſpi ritualis in obſeruatione ſabbati erat qd figurale cerimoniale:ſed omnia figura- lia ceſſauerunt poſt aduentũ cbꝛiſti:ergo papa non põt diſpenſare ꝙ ſabbatũ ſer uetur ᷣm ſenſum ſpiritualem. In conttarium ſta guſtinꝰ in libꝛo de decem coꝛdis.vbi ait dicitur tibi ut ſpiritualiter obſerues ſab batum: non quomodo iudei obſeruabãt carnali ocio. quinquageſima 1 &A& Hρρο dicendu ꝙ bm ſenſum lit Rñd c0 teralem tria icludebant᷑ in obſeruatione ſabbati. Pꝛimo eius ſanctificatio ⁊ ad cultum dei deputatio. Ange dicitur Exo. xx. Pemento ut diẽ ſabbati ſãctifices. C 2. ab omni opere vacatio.vnde ſcribitur Exo.xxxi.Diem ſabbati cuſtodiatis: quicunq; fecerit in eo aliquod opus moꝛietur:⁊ anima eius peribit de medio populi mei. 3 tem poꝛis determinatio:quia tale ſabbatum die ſeptimo hebdomade ſtatutuz fuit cu ſtodienduzʒ. vnde dicitur Exo. xxti. Sex diebus fecit deus celum ⁊ terram:⁊ die ſeptimo ceſſauit ab opere:ſic vos facietl die ſeptima. Pꝛimum ergo iſtoꝝ ba⸗ buit ratiouem naturalẽ. NHam ratio na turalis hoc perſuadet: ut homo qñq; di miſſis alijs curis vacet deiſeruitio:⁊ in tentꝰ ſit vite conteplatiue:pᷣſertim cũ ſit magis intellectus q; ſenſus pᷣm phᷣm.ix. Ethi. C ⁊ habuit rationem iudicialẽ et conſuetudinalem. Mam populus iu/ deoꝛum totus erat carnalis:⁊ ideo pꝛo conſuetudine illius ſta tus per iudicialia pꝛecepta ⁊ penas cominatoꝛias reuocã dus erat a carnalibꝰ operibus:⁊ cultui diuinino applicandus. CSed 3ba⸗ buit pure figuralem rationẽ:quia realit᷑ tantum valet ſi vna dies deputetur cul tui diuino ſicut alia: q;uis ÿm figuram vna dies poſſet eſſe conuenientioꝛ alia: ergo obſeruare diem ſabbati m ſenſum ſpiritualem q;tum ad eius ſanctificati/ onem:⁊ cultui diuino deputationez: ſem er et vniuerſaliter eſt faciendum:nec in oc per papam eſt diſpenſandum. Ob/ ſeruare vᷣo pꝛedictam diem q;tum ad cu iuſlibet operis vacationem ſeruandum eſt. lz non ſic vniuerſaliter nec ſic rigide ſicut tunc fiebat.Sed quantum ad tem poꝛis detrminationem ſeruandum non eſt:quia figuralia chꝛiſto adueniente ceſ i m & eſt dicẽdũ ꝙ ſicut Ad Pꝛimi cit glo Exo.xxxi Ar. q́ᷓ;uis pᷣceptum de ſabbato eſſet de nu mero pᷣceptoꝝ moꝛaliũ:no tñ erat de eis qꝛ nõ erat pure moꝛale ſm ſe totũ.vnde ;tum ad illud qð moꝛalenõ erat diſpẽ ſationẽ recipit. C Ad 20eſt dicẽdũ q; Augꝰ.aſſignat duplicẽ rõnèẽ qᷓre deꝰ ma dauit diẽ ſabbati eſſe ſanctificandam ⁊ ſuo ſeruitio deputandã. C Pꝛimo ꝓpt certoꝝ gẽtiliũ impꝛobationẽ. Noluerut eni philoſopbi getiles ꝓbare mũdũ fuiſ ſe ab eterno:ad cuiꝰerroꝛis extermiatio ne mandauit deus diem ſabbati ſeu ſe⸗ ptimũ in qua fcã eſt cõſuma tio vniuerſi ſemꝑ in memoꝛia hẽri. ¶2 ꝓpter hua ne cupiditat repᷣſſiont᷑.pꝛeuidit eni de- us tantã eẽ bũanã cupiditatẽ ut niſ ali qua dies quietis aie ⁊ coꝛpoꝛi eet depu tata:bõ nec ſibi nec alis quietẽ daret:g nõ ẽ diſpenſatũ in diei ſabbati ſanctifi- catione:ſʒ ſolu in tẽpoꝛis determinatoe ¶Agd ʒ' ẽ dicẽdũ ꝙ dies ſabbati ᷣm ſenſum ſpuale ẽ ſꝑ Puanda. In telligeba tur aũt ſpũalit᷑ ꝑ requiem diei ſabbati. Pꝛimo requies xbi in ſepulchꝛo ſp cre- deda. Scdo intelligebat᷑ requies a iarũ in bac ſeptima etate in qua ſumꝰ ſperã- da.Tertio intelligebat᷑ requies a vitus ⁊ peccatis cuſtodiẽda. Spũaliter bᷣm iſta tria dies ſabbati ſꝑ eſt ſeruanda. ſed in dctertntngrione die qð erat quid fi- zurale diſpenſatum eſt c. .— Dſecudu eght . Nigdet᷑ enim vꝓ papa nõ poſſit diſpẽſare ꝙ di es ſabbati in diè dñicam ſit mutata: qꝛ pᷣcepta pᷣme tabule ſunt indiſpenſabilia 7 ĩmutabilia:ſed obſeruatio diei ſabba/ ti int᷑ pcepta pᷣme tabule numerat᷑:ergo nulla auẽte mut ari põt. ¶Pꝛet erea di cit Augꝰ in libꝛo de.x.coꝛdis ꝙ ꝗq obſer uat ſabbatũ interficit beſtiã cupiditatj. Szʒ nũc in tꝑe gratie maxime occideda õ ſp ſabbatuz ẽ ſer⸗ uandu. C Pꝛeterea qð ẽ ſempiternum mutari non põt:ſed ſcribit Exo.xxxi.c. Cuſtodite ſabbatum meuʒ.pactũ enim — ſempiternũu erit int᷑ me ⁊ filios veſtros in generatiõibꝰ ſuis. ¶S. dicit Augꝰ. ꝓꝙ ſi ꝓconſul mandat vnũ ⁊ imperatoꝛ aliud:imꝑatoꝛi nõ ꝓcõſuli eſt obediẽdũ. ſed obſeruatio dieiſa bbati eſt ex manda to dei:obſeruatio vo diei dñice ẽ ex mã- dato bominis:mag ẽ ſabbatum q; di- es dominica eſt ſeruandum. 4 I eſt glo. ſuꝑ illo In C0 trarii bs Erorrli Videte ut ſabbatũ meũ cuſtodiatis:qꝛ ſignũ eſt inter me ⁊ vos in cunctis gene rationibus veſtris:dicens ꝙ fruſtra glo riant᷑ iudei de legali obſeruatiõe ſabba ti.aperte eni dr ꝙ ſignũ ẽ future quietis vnde adueniente ſignato ceſſare debeat BRnd EO. ſignum ſeuvmbꝛa. Wdõð. ꝙ ſᷣm Aug..cõueniẽ ter loco diei ſabbati inſtituta è dies do miica fidelibus celebꝛanda: ꝓpt᷑ tria: Pꝛimo ꝓpterignificatoꝝ p̃eminentia. Scðvo ꝓpter ſignoꝝfactoꝝ excellenti. Tertio ꝓpt tempoꝝ conuenientia: Mã longe melioꝛ ẽ ⁊ ꝑfectioꝛ requies aĩarũ et coꝛpoꝝ futura in octaua etate quam ſignat dies dominica que eſt octaus di es hebdomade:qᷓ; ſit requies aiarũ ſolũ in futura ſeptima etate:in qua nunc ſu- mus:quam ſignat dies ſabbati que ẽ ſe ptima dies. Similiter opera recreatio nis ⁊ chꝛiſti reſurrectionis que fuerunt die dñica facta excellentioꝛa fuerunt qᷓ; opera ceſſationis a creando:⁊ getis xpi in ſepulchꝛo:que fuerunt facta die ſab/ bati. Eodem modo habere aliquid iam in re longe melius eſt qᷓ; ſperare in futu ro in ſpe:ſed ſabbatum ſignificat requiẽ amimarũ ⁊ adbuc futura. Dies vo do⸗ minica ſignat requiem animaru in no/ ſtro capite chꝛiſto inchoatam. m erso eſt dicendũ Ad Paimui bſerua tioue pᷣ⸗ cepti celebꝛationis ſabbati aliquid fuit moꝛale ⁊ reale:⁊ per cõſequens ꝑpetua le non recipiens diſpenſationẽ puta ut aliqua dies deputet ad laudem dei. Ali gr. gbig fofii Ntdeamin Piinuergea toti.ſcut gvl deus t ſos cclebe⸗ diedens g kiamſuere ceſhub⸗ bbſeorio Kacptarme dieſſcho⸗ Pont Boe ugobſe ſenpitnn Goiteſt tonetali crprmsit ſeſunit cim mmincin dbivin den don lanept⸗ fauclotior ſtatuit en . furlu ngsſ hos ſit⸗ Gli cpergſerun hbtadie Vrhi Pnoczſn bitis D ſeg ſuneden ldenſb ſoitepen ſolaabe ſecſcblen ienth Not 1flios veſtn⸗ Odet Au⸗ u inperutn lieſtobedſeli, tieſtermnant⸗ idaicetr ti⸗ bbarumn d, amn. ctglo. ſo ih ſbo Erom cuſtocatis⸗ n cunctis or 8 o fruſtng cruatöeſih ſutureqins ocCſart Aden in ſahrnin⸗. Aus u jrutr iNeir nd. Pin w henmon. o attlan, Lenenti i fequics dun a tnte in eckanudl is uniſold aapunt ir⸗ Panineiſ a kegkend s geſten ſonfacgung ort getisn ſrnde ſ ealiguid iun et infiun nificat tat Dis ſod⸗ inmi inmn . . tnini henanani, ticliſni t gns enn tone gital Gendi Ar. quinquageſima ni quid vᷣo fuit cerimoniale ⁊ diſpenſabile decẽ coꝛdis.dicens q meliꝰ eſſet ꝙ iudeꝰ ut determinatio talis diei uel talis tꝑis Pꝛimũ ergo ſemꝑlmanet:ſed ⁊eſt mu tatũ.ſicut eni illi diẽ ſabbati celebꝛabãt quia deus tunc ꝑfecit opus creatiõis:ſic nos celebꝛamꝰ diem dominicã:quia tali die deus ꝑfecit opus recreatiõis per glo riam ſue reſurrectiõis. C Ad ⁊eſt di⸗ cendũ ꝙ beſtia cupiditatis iterficit᷑ per obſeruationẽ dieilſabbati ſpiritualiter acceptam:non autem per obſeruationẽ⸗ diei ſabbati litteraliter itellectã: ut ex- ponit Augꝰ.eode lib. C Ad 2ameſt dicẽ du ꝙ obſeruatio diei ſabbati ſit pactuʒ ſempitnũ:põt ĩtelligi duplicit᷑. ¶¶ Pꝛĩo ꝙ; oi tꝑe ſit ſeruandũ qᷓ;tuʒ ad demina/ tionẽ talis diei:⁊ ſic negat᷑. ¶ 2 ꝙ non expmat᷑ teèpus vſqueq̊ ſit obſeruandu:et ſic ſumitur Exo.xxxi. Adeſt dicẽ dũ ꝙ mutatio diei ſabbati in diem do⸗ minicã nõ eſt facta humana auctoꝛitate ſed diuina:quia chꝛiſtꝰ ſua reſurrectione diem dominicaʒ ſanctificauit:⁊ eceleſia tam aploꝝ obſeruatiõe q; ſpiritꝰ ſancti reuelatione poſtmodũ loco diei ſabbati ſtatuit eſſe celebꝛandi 28 D tertiũ ſic pꝛocedit᷑.vĩ eni ꝙ papa nõ . oſſit diſpẽſare ꝙ iĩ die dominica fiantſeruilia opera:quia ſeruilia opera magis ſunt diſſona liberis qᷓ; ſeruis:ſed nos ſumꝰ filij libere non ancille:ut dicit᷑ ad Gabl.iij. ergo magis ꝓbibenda ſunt opera ſeruilia die dominico qᷓ; fuerũt ꝓ- bibita die ſabbati. ¶Pꝛeterea ſcribit᷑ Math. vi. Miſi abundauerit iuſticia vr̃a plus q; ſcribaꝝ ⁊ phariſeoꝝ:non intra⸗ bitis in reguũ celoꝝ:ergo mag tenemur ſeruare diem dominicã q; ſcribe ⁊ phari ſei diem ſabbati. ¶ Preterea pꝛobibita fuerüũt opera ſeruilia die ſabbati:ut diui nis laudibꝰ homo in ſiſteret:ſed boc ma gis eſt obſeruandũ nũc die dominica qᷓ; tuc die ſabbati:ergo papa nõ põt in hoc 2 Pr& ⸗diſpenſare. In ₰ trarii eſt Aug?. in lib. de faceret aliqd in agro ſuo vtile:q; in the atro ſeditionibꝰ intentꝰ exiſteret:⁊ meliꝰ eſſet ut femie eoꝝ in die ſabbati lanã fa cerent:qᷓ; ut tota die ipudice ſaltarent. Tibi aute cbꝛiſtiano dicit᷑ ut obſerues ſpũaliter ſabbatũ in ſpe future quietis. Et ſubdit᷑:quiſꝗs eni ꝓpter illã quieteʒ futurã agit quicꝗd ꝑõt:qu ãq; laboꝛioſu videat quid agit: tñ ſi ad finem ꝓmiſſe getis illud refert:nondũ quide ſabbatuʒ habet in re:ſed bab iam in ſnes * dicẽdũ ꝙ ſeruilia opera Bn E tripliciter poſſũt accipi. CPꝛimo ut dicant ſeruilia a ſeruitute culpe nam qui facit peccatuʒ ſeruus eſt peccati. 2 a ſeruitute foꝛtune.lᷣmn. Augl.ſeruꝰ vno modo dictꝰ eſt a ſeruã/⸗ do:quia antiqtus qui capiebant in pᷣlio ſerui capientiu efficiebant᷑ ⁊ quia dubiꝰ eſt euẽtus belli:ideo iſto mõ ſeruitutẽ fa cit foꝛtuna. C ꝭ* a ſeruitute nature.nã humana natura ut dicit᷑.i. Metha.mul tipliciter ſerua eſt: quia multis indiget ad ſui pᷣſeruationẽ:in operibꝰ ergo ſerui libus pꝛimo modo dictis papa non põt diſpenſare:quia mala ⁊ ꝑnicioſa opera q́Buis omni tẽpoꝛe ſieri ſit ꝓhibitũ:ma⸗ gis eſt tñ nuc pꝛohibitũ peccatum fieri die dominico q; tũc die ſabbati. In ope ribus vᷣo ſeruilibꝰ ſco modo acceptis tẽpoꝛe illoquo mentẽ bominis a dei ſer nitio non diſtrabũt:papa in caſu diſpen ſare põt. Sed in operibꝰ ſeruilibꝰ tertio modo ſuptis ex toto diſpenſatũ eſt.nam cibũ coquere ⁊ pparare cõceſſũ eſt fieri die dominico qð tñ die ſabbati in lege veteri fuit pꝛohibituam. G pꝛumũ ergo eſt dicendũ qy ſicut tepoꝛe gratie hoĩes liberioꝛes ſunt libertate ſpuali nõ autẽ coꝛpoꝛali:ita magis debent ceſſare ab operibꝰ ſeruilibꝰ ſeruitute ſpũali pu ta a vicijs ⁊ peccatis:non tñ ab operibꝰ ſeruilibꝰ ſeruitute coꝛꝑali. Ad ⁊ꝛeſt dicendũ qꝙ chꝛiſtꝰ non regſiuit in nobis Ar. maioꝛẽ habũdantiã iuſticie q; in ſcribis et pbariſeis:quo ad rigoꝛẽ operũ exteri/ oꝛũ coꝛpoꝛaliũ:ſed quo ad ꝑfectione ope rũ iterioꝛũ ſpũsliũ. Ad eſt dicẽdu q; ꝑfectius vacat᷑ in noua lege diuino cultui qᷓ; in veteri:non quo ad illas ceri- monias a quibꝰ iudei abſtinehãt die ſab bati:ſed quo ad opera ſpũalis quibꝰ nũc vaca t᷑⁊ ſi interdũ coꝛpoꝛalibꝰ laboꝛibꝰ intẽdit᷑ exquo ad ſpem future getis illud refertur vere ſabbatũ obſerua mne Au: S quartũ ciene⸗ videt᷑ enĩ ꝙ paps ſtrictiꝰ debeat pꝛobibere opera ſeruilia fieri in die do/ minico qᷓ; fuerit ꝓhibita in die ſabbati: dicit enĩ Aug'. in lib. de decẽ coꝛdis.Tꝗ gis eni pᷣmã coꝛdã cecidit beſtia ſuꝑſtiti onis. tangis ſecũdã cecidit beſtia erroꝛiſ tangis tertiã cecidit beſtia mũdane affe ctionis. Sed ſtrictiꝰ eſt nũc ꝓbibẽda bu mana affectio circa tẽpoꝛalia qᷓ; fuerit in veteri lege:ergo ſtrictiꝰ ſunt ꝓhibeda opera ſeruilia fieri in die dominica q; fu erint ꝓbibita in die ſabbati. Pꝛetẽa maioꝛẽ ſollicitudinẽ reꝗrit ciboꝝ coctio et pᷣparatio q; tẽpoꝛaliu affectio vel co⸗/ gitatio:ſed cibos coquere ⁊ pᷣparare fuit pꝛobibitũ. Exo.xvi. ⁊ tꝑaliuʒ affectionẽ chꝛiſtus phibuit. MWatb. vij. ergo opera coꝛpꝑalia ⁊ uilia fieri die dominico oĩno ſunt phbibeda. ¶ Pꝛeterea quãto lex eſt artioꝛ tanto artioꝛa pᷣcepta ponit:ſ̊ lex euãgelica artioꝛ ẽ ſege veteri.iuxta illud MWath. vij. Arta ẽ via que ducit ad vitã et pauci intrant ꝑ eam: ergo artius ꝓbi benda ſunt opera ſeruilia fieri die dnica fuerũt ꝓbibita fieri dię ſaobati. ,d Anr. eſt:quia iugu N contrarin chꝛiſti ſuaue eſt. ⁊ onus eius lane ſcribit Watb x.. Q dicẽdũ qꝙ opera ſeruilia KRnd c0 et Sepoꝛalta que de ſui natura ſu nt peccata: ut foꝛnicari inebꝛia ri ⁊ alia buiuſinodi immũditiã ac diſſo- lutionẽ includentia: uel aĩoꝝ diſtractio Queſtio IIII nẽ impoꝛtãtia ſtrictius in noua lege p/ hibent᷑ fieri in dñica q; fuerũt ꝓbibita in lege veteri die ſabbati.ſed alia opera coꝛpoꝛalia uel ſeruilia que de ſui natura pctã nõ ſunt nõ ſic ſtricte ꝓhibenda ſunt bic ſicut ibi:maximeqꝛ inuenimus xpᷣm in quatuoꝛ caſibus talia conceſſiſſe fieri in die ſabbati. ¶ Pꝛimo in coꝛpoꝛis ne ceſſitate:Anñ Matth.xij.excuſauit diſci pulos vellẽtes ſpicas die ſabbati:indu / cẽs exemplũ dauid: qui panes ꝓpoſitio nis comedit quos nõ licebat comedere niſi ſacerdotibus. ¶ Scdo in ꝓximi ſa nitate:vnde Matth. xij. c. Curauit ho/ minẽ habentẽ manũ aridã die ſabbati: ⁊ increpauit phariſeos tale opus factũ die ſabbati caluniantes:inducẽs erem/ plum ipſoꝝ contra eos:quia bouè ułaſi nu cadente in puteũ extrabebãt die ſab bati. ¶ Tertio in eccleſie vtilitate:vñ Mattb. xij. xpᷣs exempla poſuit de ſacer dotibus ꝗ faciebant oĩa que neceſſaria erant in tẽplo die ſabbati.⁊ tuc ſine cri/ mine erant apud eos. ¶ Quarto in ſu⸗ perioꝛis ptãte:vnde Joh̃.vij.xpᷣs man/ dauit circũciſionẽ die ſabbati fieri:nec ꝓ pter boc ſoluebat᷑ lex moyſi:cũ ipſe eſſet dñs etiã diei ſabbati. Puto ergo e iſtis quatuoꝛ caſibus oꝑa ſeruilia uel coꝛpo- „ — ralia ꝗ de ſui natura pctã nõ ſũt die dũi ca ſine peccato fieri poſſuntt. Ad pꝛimũ go eſ vicengi mundana affectio circa tẽpoꝛalia:vel põt eſſe tanq; finis intenta:uel tanq; conditio annexa ⁊ neę ceſſaria ad ſuſtentationẽ vite. pmo mõ eſt beſtia crudelioꝛ ceter:ł:ſcðo mõ nõ:vñ dicit Augꝰ. eodẽ libꝛo ꝙ ꝓpter a moꝛeʒ ſeculi huius laboꝛant hoĩies in oĩbus ne gocijs ſuis q; tum ad illos qui amoꝛẽ ſe culi tanqᷓ; finem ſibi pponũt.ſed tu in oꝛ bus operibꝰ tuis laboꝛa: nõ ꝓpter amo rem ſeculi:ſed ꝓpter ſempiternã requiẽ: q;tum ad illos qui amoꝛem ſeculi nõ ut finem pᷣponunt:ſed ut illud qð ẽ ad finẽ ¶ Aaͤ ſecundũ eſt dicendù ꝙ ſaluatoꝛ A. ſolicnan niccntian nicvobin ſopererf hona mua lagmi oliciect .C2 Gelaert Pernule pewenite tunnen ntcnen linecon oyei ſdhobun . dotpint tonis. Pdied niſo aperotio ſlumin Nsille wexrrr losay ſeruen cotli in tere pe pertaa ſcnet di fſumpt Snc opooli ttonpe⸗ Ri indede cſercͤtin Ntats,⸗ oidagi ſenen I ncllte fuerüt ph iſedala gpen nedeſninarun ehbcbengs ſint nuenmus n coneeſiſee oincoorsde i.aauſauitdic ieſabbetiini panes Poſte cbat coneien choin peini⸗ c⸗Curutbo idieſibhin taleopus ftu ginduigaeſ⸗ guumriſii tmpotdelt eierntiiue lepoluteſid gheſeeln ti 1tücſieg/ Quami⸗ Bie bentinn iage “ Tdiav e ſont. Ar. ſollicitudinem tẽpoꝛaliũ ꝓbibuit nõ ꝓ⸗/ uidentiam.Poſſet enim homo die domi nico abſtinere a laboꝛe coꝛpoꝛali ⁊ ſerui li opere:⁊ ſic ſollicitari erga tẽpoꝛalia ⁊ bona mũdialia ul habenda: ſeu occupã da: qꝙ maius peccatũ incurreret ex tali ſollicitudine qᷓ; ex ſeruili opere uel labo re. C Ad tertiũ eſt dicendũ ꝙ lex euan gelica arta eſt laboꝛe quia dicẽte Apło Per multos laboꝛes opoꝛtet ad regnũ peruenire.lata tamẽ ẽ ⁊ facilis amoꝛe: lex tamen moyſi erat arta laboꝛe in mul titud ine pꝛeceptoꝝ: ⁊ terroꝛe in młtitu dine cõminationũ:quia abſq; vlla ↄtra dictione irritam quis faciens legẽ moy ſi duobus vel tribus teſtibus moꝛiebat᷑ Bquintü gene papa biſpenſare non poſſit ꝙ die dominica fiat foꝛum emptiõis ⁊ vendi tionis. Scribiturenim de conſe. diſ.iij. ꝙ die dominica nibil aliud agendũ eſt niſi deo vacandum. Et ſubditur:MHulla operatio in die illa ſancta agatur: niſi ſolum in bymnis ⁊ canticis ſpiritualibꝰ dies illa tranſigatur: Pꝛeterea ſcribi tur extra de feris:omnes dies domini cos a veſpera in veſperam pᷣcipimꝰ ob/ ſeruari cum omni veneratione:ut mer⸗ catũ in eis non fiat nec placitũ. C Pꝛe terea pꝛeceptum negatiuuʒ obligat ſem per ⁊ ad ſem per:ſed ꝙ opus ſeruile nõ tluum: vt patet Exo. xxxi. t Aug' d 4 P eſt Augꝰ. de In contranicn is: vbi opus aliquod coꝛpoꝛale fieri die ſabba/ ti non pꝛobibet:du modo fiat pꝛoꝑt᷑ ſem piternam requiem. Ki id 60 dicendum ꝙ tencre fo- fieret die ſabbati fuit pꝛeceptum nega rum diebus dominicis ⁊ feſtiuis tripli/ citer Seingie fieri. Pꝛimo cauſa cu⸗ piditatis. Scribit enim Ecc..ij. ꝙ pec/ catoꝛi dedit deus ſuꝑfluam curã ⁊ afffi ctionem anumi ut per noctẽ non requie icat:⁊ cuncti dies eius doloꝛibus pleni quinquageſimma v ſunt:cum tali enim cupiditate charitas ſtare non poteſt:quia dicente Augl.Cũ augetur cupiditas diminuitur chari/ tas. Emere ergo uel vendere die domi nico ſola cupiditate: directe eſt contra tertium pꝛeceptum:quo pꝛecipitur ſab batum ſan ctificari. AUnde dicit Augꝰ. Tangis tertiam coꝛdaʒ ⁊ interficis be ſtiam cupiditatis. Secundo hoc po teſt fiericauſa ineuitabilis neceſſitatis Contingit enim quandoq; conſiderat conditionibus tempoꝛum perſonarũ et negocioꝛum ac regionum ꝙ niñ fieret foꝛum die dominica uel feſtiua in emen do uel vendendo res aliquas: magnum detrimentum perſone pꝛedicte repoꝛta rent:quia foꝛte ſunt artificeſivnde alijs diebus eoꝛum artificijs eos oʒ inten- dere:ut ſic victum ⁊ veſtitum pꝛo ſe?⁊ ꝓ illis quoꝛum curam habent poſſint pꝛo curare.Et tales exquo miſſam audiunt ⁊ bhboꝛam aliquam deputant cultui diui no ad vacandũ:poſſunt excuſari a pec/ cato:potiſſime ſi in talibus operibꝰeoꝝ mens non multũ a diuino ſeruitio diſ trahitur. ¶Q Tertio hoc poteſt fieri cã naturalis ⁊ coꝛpoꝛalis vtilitatis. Cõ⸗ ponitur enim homo ex natura coꝛpoꝛa li ⁊ ſpirituali. Sicut ergo aliqua ſũt de/ ſeruientia vtilitati ſpirituali:ut diuino ſeruitio vacare:aliqua hoꝛa oꝛare:pꝛe/ dqicat iones auolre⸗ Rra aliqua ſunt de/ ſeruientia vtilitati nature coꝛpoꝛalis: ut vendere ⁊ emere que ſunt neceſſaria ad victum ⁊ veſtituʒ hũane nature. Ci hos coquere ⁊ pᷣparare:ſine quibꝰ vita coꝛpoꝛalis tranſire nonpotett. AGH‚h in oppoſit e doͤ. ; Ad 10 nes ula ĩtelligunt᷑ de cle ricis ⁊ alijs diuino ſeruitio mãcipa:is de quibꝰ vniuerſa lit᷑ verũ eſt ꝙ die dñi⸗ co nihil aliud debẽt agere niſi vacare di uino cultui. Ałè dicendũ qꝙ illa oꝑa ꝓ/ hibent᷑ que mentẽ hoĩs ex toto diſtra/ hũt ⁊ a dei ſeruitio ſeparat: pᷣſertim qñ fiunt pᷣciſe cã cupiditatis· Ar. D ſextũ ſic ꝓceditur: Ai E det enim ꝙ pa prpa non poſſit diſpẽſare ut die dñi ca bellũ cõmittat᷑. Mullum enim opus culpabile die dominico fieri debet qᷓcũ q; diſpenſatione:ſed bellare eſt opꝰcul⸗ pabile:cuius pꝛobatio eſt qꝛ bellati in dicitur pena a dño: Matth.xxvi. Ois qui accipit gladiũ gladio peribit. g tale opus non eſt diſpenſabile die domlnico pPꝛet erea dies dñica loco dieiſabba ti eſt diuino cultui mancipata:ſed bellũ babet boiem ꝗa diuino cultu ⁊ mentem hois multũ diſtrabere: papa non põt in hoc diſpenſare die dñico. Pꝛerca actio ſpũalis nõ eſt omittenda ꝓ ſalute coꝛpoꝛali:ſed actio ad quã oꝛdinat᷑ dies dñica eſt ſpualis:ergo pꝛo quacũq; cõ/ mogitate coꝛpoꝛali omittenda non eſt. AnPrF; Pi mj eſt quod ſcribi In cõtrariũat auge rcht Si vꝛgens neceſſitas ẽ ꝓdeſfenſione pa trie vel legũ paternarũ:nullo tꝑe eſt bel loꝝ pꝛepꝗratiomnꝑcendum.,. Rñdeo dcendũu o bellu comit „ ti die dominica põt in/ telligi triplicit. ¶ Pꝛimo in que ſtiõibꝰ Tlitibus diſſoluendis:de quo bello dicit᷑ Jaco.iiij. Litigatis ⁊ belligeratis ⁊ nõ bẽtis ꝓpterqð nõ poſtulaſtig. Scvo in hoſtibus expugnandis. ¶ Tertio in bꝛutis aialibus capiendis. Oiebꝰ dñi cis ⁊ feſtiuis bella in queſtiõibus audiẽ/⸗ dis ⁊ diſſoluendis fieri nõ debẽt:ſiẽ pa⸗ tet extra de ferijs ⁊.xv.q.iiij.c.nullus. niſi foꝛte queſtiões matrimoniales ꝓpt periculuũ adulterij.⁊ de electiõibus pᷣla/ toꝝppt periculum moꝛe:quia infra tres meſes fieri debent. Bella vᷣo in hoſtibꝰ expugnandis diebus dominicis cõmit ti poſſunt imminente neceſſitate·Legi/ mus enim pᷣ Machabeonꝛ. c. ij. ꝙ illi ſcĩ macha bei quoꝝa liqui ꝑmiſerunt ſe int- fici ante qᷓ; vellẽt bellare diebus ſabba⸗ is poſtmodũ alij plena deliberatiõe pᷣ⸗ ba bita dixerũt: Omnis bõ quicuq; ve nerit ad nos in bello die ſabbatoꝝ pu/ gnemus aduerſus eũ:⁊ nõ moꝛia mur ſi cut moꝛti ſunt fratres noſtri. Sed bel- la in piſcibus ⁊ aialibus capiendis ſi ne ceſſitas fuer it poſſunt ꝑinitti. nde ex tra de feris: Alexander tertius ↄcedit allecia piſcari dominicis diebus ꝓ ſuſ- tẽtatõe eoꝝ ⁊ pauperũ hñtiũ neceſſitatẽ — . 3 ergo eſt dicendum Ad Permn qÿ bellanti tunc in dicitur pena quando in ſanguinẽ alicu- ius armatur nulla ſuperioꝛis poteſtate conced ente uel pᷣcipiente:ut dicit Augꝰ Sed bellanti pꝛo republica ſalus ꝓmit titur. venientibus eni militibꝰ ad Joſ. Luce.iij.dictum eſt: Meminem ↄcutiat nemini caluniam faciatis: ⁊ cõtẽti eſto te ſtipedus veſtris: ⁊ ſalui erit. C Ad ſcom ⁊ tertiũ eſt dicendu ꝙ imminente neceſſitate interponenda eſt actio ſpũa lis pꝛo ſalute coꝛpoꝛali.tẽtare enim eẽt deum cũ adeſt auxiliũ hũůanum diuinuʒ qu erere:ſed cũ deficit humanũ hoc ſolũ nobis eſt refugij ut oculos noſtros diri gamꝰ ad deũ: ut ſcribit᷑.ij. Paralip.c.xx. OQAueſtio. lj. de diſpenſatio⸗ ne quarti pꝛecepti. e ro— 8à & conſiderẽdũ Lteriu eſt de diſpen ſatione quarti pꝛecepti:Cir/ ca quod queruntur quinq;. ¶Pꝛimo vtrum pa pa poſſit diſpenſa re ꝙ a ſubuentione parentum abſolua tur homo pꝛopter introitum religionis Secundo vtrum papa poſſit diſpẽ⸗ ſare ꝙ homo introituỹ religionis dimit ꝛopter ſubuentionem parentum- tat C Perno vtrũ papa poſſit diſpenſare hõ ꝑegrinationem ucl obla tionẽ vo to pꝛomiſſam Bumiezat Propeet ſubuen tionem parentum. ¶ͤ Quarto vtruz pa pa poſſit diſpenſare q bomo pꝛeter bo noꝛẽ nullã aliã ſubuetionẽ ꝑentibꝰtenea tur ipendere. vtupapa poſſit diſpeſare ut bõ vigoꝛe pᷣcepti nullũ aliũ teneat honoꝛare pter carnales ꝑentes. ¶QAuito vtꝝ papa poſſit A. 9 oſit tineperen igoisi⸗ teckensin griteit ortuusy Deürtoti Coctgopo on Cp⸗ horode tcnentr litaſi 6u. htunp ltthcey ſahane N hot int⸗ leſnlie ſutun nſadter Nlcnic⸗ cſign ſhtüg Gtiy ls ſuen ſutus,H nirecog ſertent ſcni eſedein Netennn letimnan iſtereſe Eſiſiti llcſeal kon hteligi. n Minnun Matate ſiotſean ſabator ,/ noworiatmurt loſri Oegbe⸗ cgiendis ſe nitn Vndeet ttermus ccdt dichts pii tünecaſitas 0 eſtdicandin bellanriten. ſanguini ie⸗ rioꝛisporctn eutduet Zun Nian hsn miüitba mien Autin ns teütin ict,C iginmnnt Nao ſin etareonnc um duini, nuni hoeſl noſers N Prripa. ſan⸗ dedihe nuagn ntur un, taiſi umn tegiond hoſt d⸗ Aenisnin in gornhn ſt diheinn oblation nopter in Nantontniß o Prand Ar. 1 ſic pꝛocedi.vr Peummn enim ꝙ& papa poſſit diſpenſare bomo a ſubuè tione parentũ abſoluat᷑ ꝓpter introituʒ religiõis:qꝛ ad ipoſſibile nemo tenet᷑:ſj exiſtens in religiõe cũ ſit pauper nõ põt parẽtes ſuſtẽtare: ergo no tenet᷑. C S. moꝛtuus nõ tenetur ad opera viuoꝝ: ſj per introitũ religidis homo moꝛitur mũ do:ergo nõ tenetur ad ſuſtentatione vi- uoꝛũ. ¶Pꝛet erea per ingreſſũ religiõis bomo abſoluit᷑ a redditione debiti quo teneba t᷑ vxoꝛi:ergo eodẽ mõ filius ab/ ſoluit a ſubuentiõe ꝗᷓ tenenal pfint ufi 2 Arpra π☚ â eſt qz ſolus ille In C0 trarin qui dedit pꝛece/ ptum põt diſpẽſare.ſed deus ſolus de/ dit pᷣceptũ de ſubuẽtione parentũ: nec papa nec aliꝗs aliꝰ in hoc põt diſpeſare Rnñ EO dicendu filios teneri l eEEad ſubuẽtionẽ parentuʒ põt intelligi dupliciter. Pꝛimo vni uerſaliter m omn e tẽpus ⁊ 'm omnem ſtatum. ¶ Alio modo particularit m aliqð tpus ⁊ aliquẽ ſtatũ. Oicunt ergo aliqui ꝙ de lege nature ſubuẽtio parẽtũ intelligit᷑ hm omne tempus ⁊ bᷣm omnẽ ſtatůu:qꝛ ſiue bomo ſit iuuenis ſiue ſenex qᷓ; tuʒ ad variationẽ tẽpoꝛis: ſiue ſecula ris ſiue religioſus q́;tum ad variatione ſtatus:ſemꝑ homo tenet᷑ parẽtibꝰ ſubue nire:eo ꝙ cũ ſit pᷣceptũ legis nature ma/- nente natura ſemꝑ man et obligatio pꝛe cepti. Alij vᷣo dicũt ſubuẽtionẽ parẽtu,ʒ eſſe de iure legis nature particularit᷑ ᷣm determinatũ tẽpus ⁊ im determinatuʒz ſtatũ:manẽte ergo tali ſtatu ꝙ homo ci uiliter ⁊ ſeculariter viuat in mũdo tenet ad ſuſtẽtationẽ parentũ:ſed qñ nõ viuit cũ eis ſeculariter ãplius non tenet᷑. Ao lũt enim ꝙ viuere in mũdo triplicit᷑ pot intelligi. Pꝛimo naturalit᷑ vtẽdo cibo et potu ⁊ alijs neceſſaris:⁊ ſic religioſi vi- uũut in mundo. Secundo beſtialiter:⁊ ſic peccatoꝛes viuũt in mũdo.Tertio ciui-/ liter ⁊ ſecularit.⁊ ſic religioſi moꝛtui ſũt quinquageſimapꝛima 1 mũdo:⁊z inde ꝑ introitũ religiõis ſoluti lunt a ſubuẽtiõe parentũ. Quãuis ergo qlibet iſtarũ opinionũ cõtineat aligd ve ritatis:media tñ reputo viã eẽ tenendã ut dicat ꝙ ſubuetio parentũ eſt de iure nature ſᷣm omnẽ ſtatu qᷓ;tuʒ ad pꝛecepti obligationẽ:nõ tñ ad ipſiꝰ pcepti execu⸗ tiont᷑.Planũ eſt eni ꝙ per ipotentiã exe/ quedi pᷣceptů homo excuſat᷑ ab executi- one:⁊ potiſſimeqñ ĩpotẽtia exequedi eſt tẽpoꝛalis qñ q; ad actũ reducibilis:qꝛ ſi eẽt ꝑpetua nõ remaneret obligatio pꝛe- cepti exquo nũ q; poſſet ipleri.Miuc autẽ eſt ꝙ ſtatus religiois nõ ipedit ſemꝑ hbo minè a ſubuẽtiõe parentu:quia multi ca ſus poſſut occurrere in gbus põot parẽti⸗ bus ſubuenire: vel ꝑ licentia ſuperioꝛis de pꝛopꝛio ſuo laboꝛe:vel ꝑ adminiſtra/ tione cõmuniũ reru. Puto ergo ꝙ re ligioſus ꝓpter ſtatũ religiõis nõ abſol/ uitur ab obligatioe pᷣcepti dati de ſub uẽ tione parentũ:ſed ab executiõe põt excu ſari donec adſit ſibi poſſibilitas ſubueni endi ꝑ licentiã ſuperioꝛis. Sed ſi peteret licentiã in caſu in quo patri poſſet ſubue nire de laboꝛe ſuo vel alio modo:⁊ pᷣlatꝰ nõ cõcederet:puto ꝙ in hoc caſu ſibi nõ teneret᷑ obedire:religioſus eni tenet obe dire pᷣlato in bis que ſpectãt ad obſeruã tiã regule.⁊ eoꝛũ que in regulari obſeruã tia cõtinent᷑: pᷣſuppoſita tñ obedietia pᷣ ceptoꝝ dei:tam pᷣme tabule q; ſecũde:in quibꝰ per hominẽ diſpẽſari nõ põt. mMmiñ ergo eſt dicenduͦ ꝙꝶ Ad Primu duplex eſt ipoſſibi litas:quedã ꝑpetua:⁊ iſta ab ſoluit a pᷣ/ cepti obligatiõe ⁊ ipletiõe.Quedã vᷣo tẽ poꝛalis:⁊ iſta licet abſoluat a pᷣcepti im pletione:exiſtẽte ipoſſibilitate exequedi nõ tñ abſoluit a pᷣcepti obligatione:ex talis potẽtia qñq; ẽ reducibilis ad actũ Ad ⁊eſt dicendũ qꝙ duplex eſt moꝛſ Ana naturalis que eſt moꝛs ſimplex:cũ ſeꝑatur aĩa a coꝛpoꝛe:⁊ iſta abſoluit to/ talit᷑ ab actibꝰ viuẽtiũ.Alia ſpũalis:que non abſoluit ab actibꝰ viuentiuz ſimplr Ar. ſed ſolũ a repugnantibꝰ:nõ eniabſoluit ab actibus pᷣceptoꝝ dei:ſed negocioꝝ ſe cularium. & Ald 3 eſt dicendu ꝙ reli gioſo per ingreſſum religionis tollit᷑ po tentia ꝑpetua debitũ reddendi vxoꝛi: ſed non tollit᷑ ſibi potentia ꝑpetua ſub/ uẽtionẽ reddẽdi pri uel mri:iõ nõ ẽ ſiłe. Dſecunduũ hen E Ziger. n. ꝓ papa nõ poſſit diſpẽſare ut hõ introitum religionis di mittat ꝓpter ſb- uentionẽ parentuũ. Dicit enĩ Aug.ſuꝑ illo verbo.i. Pe.iiij. Chꝛiſtus paſſus eſt ꝓ nobis.chꝛiſtꝰ qntũ cũq; anguſtiã ul in digentiã mr̃is cõſpiceret nõ dimiſit cru cem aſcendere:ergo hõ ꝓpter ſubuẽtio nẽ parentũ nõ dʒ introitũ religionis di mittere. P. ſuꝑ illo vbo Matth. xij. Qui amat pr̃em aut mr̃em plus q; me dicit glo. ꝙ male facit qui carnalè affe- ctũ pᷣfert ſpuali ppter carnalẽ ergo af-⸗ fectũ parentũ bo nõ dʒ dimittere introi tũ religionis. Pꝛeterea plus bõ tene tur bonoꝛare deũ qᷓ; parentes: ſed ꝑ in- troitũ religionis maxime bonoꝛat᷑ deꝰ: ꝓpter ſubuentionẽ:ergo parentũ nõ eſt dimittendus introitus religionis. In conttariũ aaewbo Jin Wobligatio po teſt fieri ius naturale:ſed ſubuẽtio pa rentũ eſt de iure naturali:ergo nulla ob ligatio tenet contra boc. eſt iuſticia ſufficiẽs ⁊ ne ceſſaria: In ↄſilijs vᷣo iuſtieia abũdãs ⁊? erxpedies. Eſt.n. pꝛeceptũ magis neceſ ſariũ q; cõſilium:conſiliũ vᷣo magis bo⸗/ nũ lz minus neceſſariũ. Quida aut atte dentes ad bonitatẽ cõſili maioꝛẽ:dicũt ꝙꝙ ꝓpter neceſſitatẽ parentũ non dʒ hõ religionis ingreſſũ dimittere:qꝛ maio/ ra bona minoꝛibus ſunt pꝛefereda.Alij vo reſpicientes ad pᷣcepti neceſſitatem maioꝛẽ:dicunt ꝙ ꝓpter neceſſitatẽ ſuſtẽ tandoꝝ parentũ dʒ hõ religionis igreſ/ ſum dimittere. Aerũ qꝛ conſilin ſapien- Queſtio II tis ⁊ potiſſime dei cinis ſapientie nõ eſt numerus:nunq; eſt pᷣcepto eiꝰ cõtrariuʒ nec econuerſo: ideo puto ꝙ in caſu in q̊ obligat pᷣceptũ dei de honoꝛe parentum ut qn aliter impleri nõ poſſet eoꝝ ſubue tio q; manendo in ſeculo: tũc no habet locu conſiliũ de intrãdo religionẽ:ſʒ po/ tius eſſet ꝑeccatũ: eo ꝙ in tali caſu ↄſili um eſſet cõtrariũ pᷣcepto dei:ſed qꝛ ſub uentio parentũ eſt pᷣceptũ affirmatiuũ: id eo iʒ obliget ſemꝑ rone qua pᷣceptum nõ tamẽ ad ſemꝑ rone qua eſt affirma⸗ tiuũ. Vnqñ cõſilium de introitu religio nis nõ cõtrariat pꝛecepto de ſubuentio ne parentũ.in tali caſu ingreſſus religio nis dim ittendus non eſt ppter ſubuẽtio nẽ parentũ. Et bocpõt cõtingere in tri bus canbꝰ. Pꝛimo qn parentes ex ſe ba bent vnde poſſint ſibi ſubuenire. Secũ do qñ faciliter ꝑ ſeipſos poſſunt acquire re.Certio quando ꝑ alios eo ↄꝝ ſubuen- A G Pꝛimũu tio põt impleri. AN e ergo eſt dicenduͦ q; nõ eſt ſilłe de miniſterio chꝛiſti ⁊ puate ꝑ ſone religionẽ intrare volentes:qꝛ illud erat vnluerſalis neceſſitatis:⁊ ideo pꝛe ferendu omni affectioni parentũ. iſtud auũt non eſt neceſſitatis:ſʒ ſuꝑerogatio⸗/ nis. Ad ⁊ꝛ" eſt dicendũ ꝙ dupler eſt affectus ſpualis:quidã neceſſitatis:⁊ ꝗ/ dam ſuꝑerogatis bonitatis ꝗ ergo car/ nalem affectũ pᷣfert a ffectui ſpuũali pec- cat:⁊ ideo qui a moꝛe parentum pᷣferret a moꝛi dei peccaret:ſed qui amoꝛẽ parẽ- tũ pᷣfert amoꝛi itrandi religionẽ nõ pec cat. C Ad 2 ẽ dicendum ꝙ in caſu il/ lo in quo bõ tenet᷑ pceptum dei implere de ſubuentione gentum: cum implet de us bonoꝛat᷑ multo magis q; per ingreſ ſum religionis:qꝛ nõ implendo qñ tene tur iplere nõ hon oꝛaret᷑ deꝰ ij ↄteneret. ESk qetur eni pa pvg nõ poſſit diſpenſare ut hõ ob/⸗ lationem uel ꝑegrin ationẽ voto ꝓmiſ⸗ ſam dimittat ꝓpt᷑ ſubuentionẽ parentũ . mmnler tynali Unno fop Mhpotere ſcnetone Gigecharit Neſälten hetnrbon⸗ ſordann ſuannihpe kabonacd lonoree guisoblg ſpbonot e Debe. Poter gi der ſolit⸗ urc uſerr ſ dopela⸗ Wds⸗ Parorch honten hond tcerh⸗ in no ſin ſceſori⸗ tyinplen lhittikmn Cbenn gltemmnis Gennn Neccpti g hlot greeg in tonn ſiitne mnaigea WE ſcpente ni Nrochcötren no ginai onoreparentun hoſcgenp ſchi lo. tücnobaben relgone⸗ pintalicair todaiſalgein tüͤ affimatti nequs chin gua eſtafm introtneſg⸗ gto deſtheni ingreſigfep⸗ ſtpprahinh tcötngaenzt Mrenteseh⸗ ninmndu poſuntacgnt . ſcuen noporimhen ocRNicmi beiliriu, Alana elk natied Prenti ſun ſancroged, igde nacſtmdn nns gaol/ iiir, mmn ön ligonenoe⸗ . incſl um dei ingen cutm inpe vißperin Ar. qꝛ maius vinculũ ſoluit minus: ſ̊ notũ eſt vinculũ ligans hoĩes quo ad deu:ſub uentio vᷣo parentũ ligat quo ad bominè non põt ergo tolli tale vinculu pꝛopter ſubuẽtionẽ parentũ. dine charitatis plus bomo tenet᷑ ꝓcura re ſalutem ſuam qᷓ; alioꝝ: magis ergo te netur bomo per votũ peregrinatiõis et ſuoꝝ bonoꝝ erogatiõis ꝓcurare ſaluteʒ ſuam qᷓ; parentibꝰ ſubuenire. ¶ Pꝛete- rea bona coꝛpoꝛalia ⁊ tẽpoꝛalia magis bomo recipit a deo qᷓ; a paretibꝰ:ſi ergo quis obligat voto bona ſua deo:nõ tenet᷑ igſ amplius parẽtibus imgengere. † 4* eiſt Aug?. u⸗ Mathe. xv. Irritũ feciſtis mãdatũ dei pꝛopter traditionem veſtram. nd 60 dicendũ ꝙ Aug. in lib. „Ann de queſtionibꝰ euangeli oꝛũ determinat banc queſtionẽ dicens ſuꝑſtitione phariſeoꝝ fuiſſe ut qñ filij iu deoꝝ ad talem etate ꝑueniebãt ut voto poſſent ſe aſtringere ad offerendũ aliꝗd deo: vel ad peregrinationẽ ⁊ ad alia oꝑa pietatis: extũc abſoluti erãt a ſubuetiõe parentũ et amplius parentibꝰ ſbuenire non teuebant᷑. Sed bec ſuꝑſtitio ut dic dãnanda eſt:quia in etate perſecta plus tenet᷑ homo diuina mandata obſeruare qᷓ; in nõ ꝑfecta.Si ꝗs ergo voueret deo offerre illa per que tenerer᷑ paretibus in neceſſarijs ſubuch ire:nõ teneret᷑ tale vo tuʒ implere:quia deus non vult ſibi pꝛo/ mitti ⁊ multo minus obſeruari illud per qð ſubtrabit᷑ vita noſtris parẽtibꝰquoꝝ vitam mãdauit per filios eſſe ſeruandaʒ Verum quia de ſubuẽtione parentũ eſt pꝛeceptũ affirmatiuũ qð non obligat ad ſemꝑ:ideo ſi aliquo tẽpoꝛe quis põt la/ boꝛare ad ſubuẽtionẽ parentũ:⁊ alio te poꝛe notũ peregrinatiois implere.nõ ab ſoluit᷑ tunc a voto ꝓpter ſubuentionem parentuũ. Sed ſi parentibꝰ nõ poſſet ſub uenire implendo peregrinatiõis votum pꝛopter longam viani aut aliquod tale quinquageſimapꝛima Pꝛeterea ex oꝛ/ IIII puto ꝙ ad uotũ peregriatiõis implẽdũ AG Ppꝛimũ nõ teneretur. ergo eſt dicendũ qp½ votũ eſt maius vinculũ qᷓ; ſubuetio pa· rentũ:cũ reducat᷑ ad mand atũ pꝛime ts bule:dũmodoillud ponatur ſub voto qð nõ cõtrariat᷑ diuinis pᷣceptis:tũc eniʒ lʒ votũ eſſet ĩplenduz rone qua votũ:rone tñ qua tranſgredit᷑ dininũ mãdatũ nõ li gat. Scribit᷑ enim pᷣ Reg.xv. ꝙ deus nõ vult holocauſta vel victimas:ſed magis ut obediat᷑ voci eius:⁊ ut ſerue᷑ man/ datũ eius. C Ad ⁊meſt dicendũ ꝙ qñ ꝑ votũ peregrinatiõis aut elemoſyne vel cuiuſcũq; alteriꝰ operis pietatis ſubtra bit illud ꝑ qð ſubtrabit᷑ ſubuẽtio parẽtũ nõ eſt ticſm oꝛdinẽ charitatis pꝛoſectꝰ⸗ ſalutis ſed detrimentu. ¶Ad ꝭ 'dicit᷑ ꝙ homo recipit bona coꝛpoꝛalia ⁊ tepo ralia a deo cũ obſeruatiõe pᷣceptoꝝeius Vnde qñ oblatio vel peregrinatio voto pꝛomiſſa nõ põt ſtare cũ obſeruatiõe di uini pᷣcepti:tũc votũ nõ eſt iplendũ.Pla⸗ nuz eſt eni ſi as voveret iugulare preʒ nõ teneret᷑ obſeruare ꝓmiſſũ.Sic cůᷣ vi⸗ ta parentũ qauſerat᷑ꝑ ſubtractionẽ reruʒ tꝑaliũ:vł ꝑ debilitationẽ viriũ coꝛꝑaliũ nõ tenet᷑ homo illa deo offerre ꝑq vita parentuʒ ↄſeruat᷑. Oicit eni.xxij.q.iiij/q; tollerabiliꝰ e ſt vota ſtulte ꝓmiſſioms re ijcere q; crimen cõmitterr. ODquartũ ciede J eniz q; pa poſſit diſpeſare ꝙ hbõ Prerbono⸗ rẽ nullã aliã ſᷣuẽtionẽ parentibꝰ teneat᷑ ipẽdere. Mã ſcribit᷑.ij.ad Choꝛin.x iij.ꝙ filij ñ debet ꝑẽtibꝰ theſauriʒare:ſj pare tes filijs:& pter honoꝛẽ aliã ſubuẽtionẽ n debẽt filij pare tibꝰ ipedere:ſʒ potiꝰre cipere ab eis ¶ P ꝓpt ee nutritiõis et generatiõis fili tenẽt᷑ bonoꝛareparẽteſ &n tenet᷑ aliã ſubuẽtionẽ eis exbibere. S.ſuꝑ illo vᷣbo ad Ephe.vi. Honoꝛa prez tuũ ⁊ mr̃eʒ tuã.dic glo.Sic deꝰ pn cipł ẽ pnci hois: ſic pr ẽ ſcariũ pᷣneiꝰ ſʒ deo nõ dʒ hõ niſi honoꝛe:S nec patri. Ar. 1 eſt glo. ſuꝑ illo vᷣ-⸗ In . trarin bo Zror⸗ Ho/ noꝛa patrẽ tuũ ⁊ matrẽ tuã:que dicit q; oĩs ſubuẽtio in bonoꝛe parentũ itelligit * 6 doð ꝙ filij tria recipiut Oea parentibꝰ.Pꝛimo eſſe 2 generationẽ. Secundo doctrinã ⁊ ex/ boꝛtationẽ. Tertio ſuſtentationẽ ⁊ nu/ tritionẽ:quia nudi naſcuntur nibil nu/ trimenti poꝛtantes: uel veſtimẽti. Pꝛo pter iſta tria tenent᷑ eis filij tria repen dere que in honoꝛe parentuʒ includunt᷑ fᷣm Augl. ¶ Pꝛimo nãq; ꝓ eſſe ⁊ gene ratione debent parentibus honoꝛis re⸗ uerentiã ⁊ maioꝛẽ q; dñis terrenis ꝗa q/ bus recipiũt foꝛte bona tẽpoꝛalia.Se⸗ cũdoꝓ doctrina ⁊ exhoꝛtatõe debet eis ſubiectionis obedietiã:pᷣter illa qᷓ eſſent 3 deum. In oĩbꝰalijs cõſilijs tenent filij parẽt ibꝰ obedire. Tertio ꝓ ſuſtẽtamẽ to ⁊ nutritiõe quã recipiũt in iuuentute debent eis in ſenectute:neceſſarioꝝĩ vi⸗/ ctu ⁊ veſtitu ſufficientiam. Qð aũt iſta tria claud ant in hboc pᷣcepto. Honoꝛa pa trẽ tuũ ⁊ matrẽ tuã.pʒ ꝑ illud quod ſcri bit᷑ Eccl.iij.vbi dr:Honoꝛa patrẽ ⁊ ma trem tua:ut veniat tibi benedictio.⁊ ſta tim ſubdit᷑ inquibus cõſiſtat iſte honoꝛ qm in oꝑe ⁊ ſermone ⁊ oi potẽtia.ꝙ au tẽ fili in his tribus nõ tenerent᷑ ſubue-/ nire parentibus papa diſpẽſare nõ poſ- ſet nec contrarium mandare. Ad pꝛimuũge eſt dicendũ Per! ſicut parentes tenẽ tur filijs theſauricare ⁊ diuitias cõgre/ gare in iuuẽtute: ſic in ſenectute tenent᷑ filij parentes ſuſtentare:etiã de ꝓpꝛijs laboꝛibꝰ. AUnde ſcnibi᷑ Eccj·iij. En ſuſ cipe ſenectã patris tui:⁊ ne cõtriſtes eũ in vita ſua:⁊ ſi defecerit ſenſu: veniam da illi:⁊ ne ſpernas eum in tua virtute. Ad ⁊“eſt dicẽdũ ꝙ natura ad bocĩ⸗ clinat ut bona que hõ alten facit fieri ſi bi velit:vnde ſicut filij recipiũt a parẽti bus eſſe nut ritionis in iuuentute: ita rõ natura łl dictatut in ſenectute debeant Queſtio V eis repèdere. Dicit enĩ Baſili? ciconie natura li inſtinctu cũ vidẽt parẽtes con fectos ſenectute in volatu ſuppoꝛtant. plumig calefaciũt:⁊ alimenta eis ꝓcu/ rant. Ad 2qmeſt dicendũ qꝙ nõ oibus equipolent᷑ m phum tenet᷑ hõ ad bñ fi- cioꝝ recõpenſationẽ. DOeus eni cũ nõ ꝑ/ ticipet in aĩali vita nobiſcum ſufficit re compẽſatio honoꝛis ⁊ reuerẽtie:ac etiã ſuperioꝛibus dñis tẽpoꝛalibus qui ibo/ rũ inferioꝝ ſubuẽtiõẽ nõ indigent:ſʒ pa rentibus in vita aĩali nobiſcũ ꝑticipãti bus cum neceſſe fuerit tenemureis ne/ ceſſaria miniſtraer. D unintu ſic ꝓceditur wꝓ papa diſppenſare poſſit ut bõ vigoꝛe pᷣcepti nullũ aliũ tenea᷑ bonoꝛa re pᷣter carnales parentes:qꝛ in bonoꝛe parentũ eoꝝ ſubuentio intelligit᷑: ſ̊ bãc homo non tenet oibus impendere. Diè eni Augꝰ.i. de doctrina chꝛiſtiana:cum oĩbus ꝓdeſſe nõ poſſis:bis potiſſime cõ ſulendu eſt qui ꝓ locoꝝ ⁊ tempoꝝ vel ꝗᷓ/ rülibet rerũ opoꝛtunitatibꝰ ↄſtrictꝰ tibi qſiquadã ſoꝛte iigunt᷑. C Pꝛeterea pa rentes debemꝰ honoꝛare ꝓpt eẽ genera tionis ⁊ nutritiõis qð ab eis recepimꝰ2 ſʒ nõ niſi ab eis tale eſſe bẽmus: ergo vi goꝛe pᷣceptiſolũ eos tenemur honoꝛare Pꝛeterea bonoꝛantibꝰparetes ꝓmit tit᷑ longitudo dierũ. Exo.xx.ſed tale p/⸗ mium nõ ꝓmittit᷑ bon oꝛantibꝰ alios: „ tenemur alijs impendere. „AA.iiz équod dicit ad In cotranii Hbrrij Sipa tres quide carnis noſtre habuim eru⸗/ ditoꝛes ⁊ reuerebamur cos.nõne młto magig obtemperabimus patni ſpirituu Xn viuemus Kñdeo dicendũ ꝙ ᷣm p̃ᷣcepta ſacre ſcripture qnq; generibus ꝑſonarũ bonoꝛẽ patnu tenemur exbibẽ.¶ Pꝛi⸗/ mo apo ſtolis ⁊ doctoꝛibꝰquoꝝ doctri⸗ na illuminamur. Dicit enĩ Aplus .i.ad vigoꝛe pᷣcepti honoꝛem parentum nõ NA. Chor ij beutis ucht caſoen geni C2 ſehtricmne wcalncon worendchen loneſibin⸗ foniuust Gabionn ſkpata ſbuocuegp Mehnunen migtbpis ffenn grane cededucch ddenefact 1ſacketan Rdchemn candoett 1ponio ſtonein gulust⸗ Calngpittn Mntth Connc Nonüſen aptibon Pt liott de⸗ cenoeſea ſtatiserne ſactenter lei honis tnolbus⸗ uc eder gienn Bailincine detaretes on tu ſoporrayt mmentzcis gal, ndu noobus cnei höadbift⸗ eus enichnon iſcum ſufficttt racritiegegti zalibustiii⸗ öingigent i biſci gtichi tenemurcen⸗ ſſſie etir ciun nſore rueh itenel n Sõ i peroat. gnlimzan sponſimec enpor raiq, Hoſrua tibi Derntad pot dcen Pes derchis Nenus: vemurbommn tbewnitsfn cantirllos penentun t⸗ hehi i⸗ tebabuin a⸗ 1sparn Pnm Ar. Chbor.iiij. Si decem milia pedagoꝝ ba beatis in chꝛiſto tũ non multos patres. In chꝛiſto eni ieſu ꝑ euangeliũ ego vos genui. ¶ 2. platis ⁊ paſtoꝛibus quoꝛũ regimie in moꝛibꝰregula mur ⁊ vita ſpi- rituali regeneramur.iõ eis pa ternũ ho noꝛem debemꝰ? impẽdere. Magnũ enim bonũu ẽ ſubditis bere tales pres bonos nõ minus q; bere pres bonos carnales Scribit᷑ eni ꝓuerbio.xxij· ꝙ gloꝛia filioꝝ ſunt parẽtes coꝝ. C 3 regibus ⁊ recto ribus quoꝝ potentia ꝓtegimur:⁊ de ra/ bie tyrannoꝝliberamur. Añ ſerui Haa mã pncipis regis ſyrie dixerũt ei:Pat᷑ ⁊ ſirem grandẽ dixiſſet tibiꝓppᷣa certe fa cere debuiſſes. ¶noſtnis ꝓmotoꝛibꝰ ⁊ benefactoꝛibꝰ quoꝝ beneficio viuimꝰ ⁊ ſuſtẽta mur:tales eni ut pr̃es honoꝛa re debemus:ut dicit᷑ Eccj.iij. In iudi- cando eſto pupillis miſericoꝛs ut pat᷑: ⁊ pꝛo viro matri illoꝝ. C ʒ ſenibꝰ ⁊ no ſtris antiquioꝛibus:quoꝝ narratiões au diuimus ⁊ geſtis in foꝛmamur. Interro ga inquit moyſes pres tuos ⁊ ãnuncia⸗/ bunt tibi. Unde pceptũ fuit Leuit.xix. Coꝛam cano capite conſurge:⁊ honoꝛa ꝑſona ſenis. Omnibꝰ iſtis ex vigoꝛe pꝛe cepti honoꝛ paternus eſtexhibendus. 111 ergo 2 ſcom eſt di AG Peimi cendũ q Augꝰ.in * telligit de ſubuentione tꝑalis ſubſtãtie: que nõ eſt oibus exbibenda:niſi in neceſ ſitatis articulo:ſed ſubuentio bonoꝛj et reuerentie:ſubiectiõis ⁊ obedientie de ber ꝑſonis ſupꝛadictis ſicut parentibꝰ carnalibus. C Ad 3“ e dicẽqũ ꝙ ꝓ lõ⸗ gitudine dierü opoꝛtet accipere no vitã longã annoꝝ vel dierũ multiplicationẽ ſed virtuoſam opationẽ. Luc enim vita bois eſt longa quãdo eſtꝑlena virtute:? virtuoſa oꝑatioe. Si ꝗs enim viuitxx. annis virtuoſe ⁊ bene operando:plꝰvi/ uit q; viuens.lx.ſine oꝑatione virtuoſa. Vuge ſcribit᷑ Sap.iin. Cõſumat? ibꝛe ui cõpleuit tẽpoꝛa multa. talis ant lon/ gitudo dierũ debet᷑ bonoꝛantibꝰꝑſonas ꝗqnquageſimaſecũda . ſupꝛadictas ſicut carnales parentes. ¶ Queſtio.lij.de diſpeſatiõe ꝗnti pᷣcepti Eind Econſderandu eſt — de diſpen ſatiõe quinti pᷣcepti:Circa quod q/ runt quinq;. ¶ Pꝛimo vtrũ papa poſſit diſpenſare ꝙ homo occidat abſq; iranſgreſſiõe diumi pᷣcepti. C 2 vtrum pꝛeter papã aliauis poſſit in ho micidio diſpenſare. C 3. vtrum papa poſſit diſpenſare q homo occidens aliũ ne occidat ab eo excuſet᷑ ab bomicidio. C Aꝛvtrũ papa poſſit diſpenſare q bõ interficiens ſeipſum: nõ incurrat culpaʒ bomicide. ¶ vtrum paꝑs poſſit diſ penſare ꝙ bõ interficiens filia in adul- terio depᷣpẽſã nõ icurrat culpã paricidij YUM ergo ſic ꝓcedi enim ꝙ papa nõ poſſit diſpenſa⸗ reꝙ homo occidat᷑ abſq; tranſgſſiõe di uinipᷣcepti:quia pꝛeceptü negatiuũ ob⸗ ligat ſemper ratione qua pꝛeceptum af- ſirmatiuuũ ⁊ ꝓ ſꝑ rõne q̃ negatiuũ:ſʒ nõ occides eſt pꝛeceptum negatiuuz: ergo in nullo caſu cadit diſpenſatio: ut bõ oc cidatur. ¶ Pꝛeterea ſicut mandatũ eſt ne occides: ita mandatu eſt: non fura- beris:ſed in nullo caſu cadit diſpenſatio in furto perpurũ homine:ergo eode mo do non cadit diſpenſatio homo occi datur. ¶ Pꝛet erea triplex eſt vnio ani- me cum deo: vxoꝛis cum viro:⁊ anime cum coꝛpoꝛe ꝓpꝛio:ſed non põt diſpen ſari per bominẽ ꝙ anima ſeparet᷑ a deo nec ꝙ vxoꝛ ſeparetur a viro. Scribitur enim Matth.xix.quod deus coniunxit homo nõ ſeparet:ergo eodem modo pa pa non põt diſpenſare q anima ſeparet 4 nopeio coꝛpoꝛe. uietin 2=ð 11 eſt quod dictuʒ Zn C0 trarin eſt moyſi geren ti vicẽ pape pꝛoillo ſtatu. Exo.xxij. Ma leficos non patieris viuere. Cadit er- go diſpenſatio ut homo maleficus occi datur abſq; tranſgreſſiõe diuini pᷣcepti. w S Ar. Rñnd CO dicẽdũ q; ᷣm Augl.ma ι EEVechabei putauerũt illud p̃ceptum:non occides: intelligendũ eſſe de omni re babente aiam. Vñ dicebant boies plantas incidentes ⁊ aialia irra tionabilia occid entes homicidij crimè incurrere:in quoꝝ erroꝛẽ etiã ipſe Augꝰ aug; lapſus eſt: qꝛ ficũ ploꝛare dicebat qñ folium euellebat᷑: ſicut ipſe recitat in libꝛo confeſ. Sʒ ut idem Augꝰ.ait: Er-/ roꝛ eſt hoc credere:qꝛ iuſtiſſima oꝛdina- tione creatoꝛis:vita ⁊ moꝛs omniũ ani maliuũ irrationabiliuũ vſibꝰ hominũ ſub⸗ ditur:ideo reſtat ut ſolũ de bomie intel ligat᷑ pᷣceptũ cũ dicit᷑. non occides:ita ut ſubaudiat᷑: uec te nec aliũ ¶ ¶ Excipiun tur:tñ quatuoꝛ caſus in quibꝰ cadit diſ-/ penſatio ut hõ iuſte occidat᷑ abſq; tranſ greſſione illius pᷣcepti m eundẽ Augl. 2 ponit.xxiij.q.v.S.item non occides: ¶ Pꝛimo ſi illi qui deo auctoꝛe bella iu ſta gerũt boſtes interficiũt: nõ tranſgre diuntur diuinũ pᷣceptum. ¶ Scvo ſi ex p̃ᷣſſo iuſſu dei ⁊ pᷣcepto b fiat. VUñ Abꝛa bam excuſar᷑ ꝗ filiu innocentẽ voluit oc cidere:Mõ en i̊ fecit ð pᷣceptũ illud: Mõ occidęs:qꝛ ex dei pᷣcepto illud facẽ vo/ luit. C Tertio ſi iudices ꝗ publica ptã te fungunt᷑ malefactoꝛes puniũt bomi cidij crimen non incurrunt. C Quarto ſi illud ſiat puato cõſilio ⁊ occulta inſpi natiõe ſpũſ ſancti: Sic excuſa Samſon qui ſeipſum cũ hoſtibꝰ occidit.Silr Je / pte ꝗ filiã ſuaʒ vnigenitã de victoꝛia re uertenti occurrente occidit:ut hẽt᷑ Ju/ dicũ.xi. Ipſi.n. puato Pabo por cerae 17 Pi 1 ergo eſt dicendũ qꝶ Ad pꝛimũc⁵ bominẽ occidi pᷣciſe:niſi enim cã addat᷑ quare ſit occidendus:puta maleficiũ:uł iuſſio dei bõ occidendus nõ eſt:nã bominẽ male- ſicuũ lex non ꝓbibet occidi:imo in alio lo co lex pᷣcipit ut occidat.hõ enĩ nominat natura:maleficiũ tᷣo nomiat culpã. Et 2 moꝛs ẽ pena debita: nõ nature ut ſic: ed culpendeo q;uis non liceat occidere Queſtio II boiem:occidere tñ boĩem maleſicũ licet ¶ Agd ⁊ꝛ"m eſt dicẽdũ qꝙ nõ ẽ ſimile:ꝗs ſurari ẽ malũ de ſe in ſuo genere ⁊ Em ſe includens circũſtantiã mals.qꝛ impoꝛ/ tat fraudem:ideo in nullo ca ſu põt cade re diſpeſatio ꝑ hoĩiem ut bene fiat.ſʒ oc- cidere hoĩem q;uis ſit malũ in ſe:non tñ pym ſe:qꝛ adueniente ſibi debita circuſta tia non erit malũ:ſed bonũ: bonũ nãq; e hominẽ maleficũ occidere. C Ad 3*ẽ dicendu ꝙ aia non ſeparat᷑ a deo niſiꝑ peccatũ: ⁊ vxoꝛ nõ ſeparat᷑ a viro niſi ꝑ foꝛnicationẽ᷑:ſz aĩa poteſt ſeparari a coꝛ poꝛe non ꝑ peccatũ: ſed ꝑ pena peccati: puta ſi occidat᷑. Añ ibi non cadit diſpen ſatio:ſicut non cadit diſpenſatio ut pec catum cõmittatur:ſed bicſi. WPorAn ſic pꝛocedit WwSꝓꝓp̃ter papam aliquis non poſ⸗ ſit in bomicidio diſpenſare:qꝛ ſi aliquis alius boc poſſet:ille eſſet ep̃us:ſed inter caſus quoꝝ diſpenſatio interdicit epᷣo: ponit᷑ bomicidium: ergo pꝛeter papam nullus poteſt in homicidio diſpeniare. ¶ Pꝛeterea ꝑ homicidium ſeparatur bomosa tota cccleſia militante: ergo ſo⸗ lus ille qui pꝛee ſt toti eccleſie diſpenſa⸗ re pot ſuꝑ bomicidio. ¶¶Pꝛeteresa ſcri- bitur. l. di. c. miroꝛ. q poſt qntãcuq; pe- nitentiam non eſt diſpenſandum cü bo micida:cũ hoc ſit canonice diſcipline cõ In contrariñ aniie lu concedit᷑ diſpeſatio maioꝛũ:conceditur diſpẽſatio minoꝛũ:ſed epᷣus põt diſpen/ ſare in ꝑiurio qð grauius peccatũ eſt q; ſ co- bomicidium. EIEEOdðS. ꝙ differen tia eſt int iud iciũ iuris ⁊ iudiciũ iudicis nam iudi- ciciũ iuris ẽ iuariabile cu ſit de vninerſa libꝰ caſbꝰ.vniuerſalia vᷣo ĩuariabilia ſũt Judiciũ vᷣo iudicis eũ ſit circa cõditiões particulares opoꝛtet variari ſm varia⸗/ tio nẽ circũſtantiaꝝ occurrentiũ: ⁊ ſicut dictũ eſt de iudicio:ita dicedũ eſt de diſ/ NA. penſetüe müfepel olläau Chocae⸗ gicielns dheſeret benin ils tni heberen Ccüſanti bori Conſuen ttint ror lo⸗ nertaft Nowwine dornici felngui ſſtolcen vonol⸗ liſcpat ecaatüv⸗ rciſtiti Meg Feſde omiag x puen gcimi ncnnit epope hbenrſo 1s dſſpene dis raitt⸗ lis neturgi ſorpnn en nalcſeülie Pni inileg ogenger ſint imali ginpo⸗ gllocaſporcat t bevefiat ho⸗ neliin ſenoni bidebita tai nu bonu nigg ge. C ral a deo i, rak ayvronit Neſtſehgnmnaan d ani augt bihehaadraipen dihaitele e bci. in aliggisnn⸗ loregenain t öds intandiat oun , Mvapenale. Gun ſchntan itanteeno⸗ Epen N ſiane, tiqun cri conaetti sectidl Ar. penſatiõe:quia ſuper his que cõcedutur in iure vel ꝓhibent᷑:nõ cadit diſpẽſatio: niſ ꝑ illũ qui eſt cõditoꝛ iuris. In oibus ergo caſibꝰquoꝝ diſpẽſatio epᷣo nõ inter dicit vel nõ ꝓbibet᷑ in iure canonico:epᷣs diſpẽſare pot.Sed qñ illa que nõ pꝛobi- bentm aliquas circũſtãtias variantur epᷣus tan q; iudex oꝛdinarius põt in eis diſpẽſare:⁊ nõ diſpenſare m variatione᷑ circũſtantiaꝝ occurrẽtiũ. Ande in ſim- plici homicidio cõſueuit epᷣus diſpẽſare Conſuetũ ẽ ſir ut hõicide ad ſedẽ apł cã mittãt aut ꝑꝑ enoꝛmitatẽ delicti:aut ꝑꝑ troꝛẽ alioꝝ: aut ꝓpt᷑maioꝛẽ penaʒ ipſoꝝ. . mſ ergo eſt dicendũ œ Ad Perimu bomicidiũ ponitur inter caſus quoꝝ diſpẽſatio int᷑dicit epᷣo quinquageſimaſecũda nõ vniuerſalit:ſed homicidiũ enoꝛme vł bomicidiũ clericoꝝ cuiꝰ diſpeſatio pape relinquit᷑ ꝓpter cauſaʒ dictã. bomo ſeparet᷑ a tota ecclłia militãti:iſta tñ ſeparatio põt fieri vł ex cã aggrauãte peccatũ vel alleuiãte. AUnde qñ occurrit circũſtatia aggrauãs:diſpẽſatio relinꝗt᷑ pape:qñ vᷣo no:epᷣs põt diſpẽſare.Ad 3 eſt dicendũ illud decre.intelligit᷑ de homicidio clericoꝝ. Cuʒ eni ſacerdotes ⁊ vniuerſalit᷑ in ſacris cõſtituti bomici⸗ din cõmittũt:qꝛ ipo facto irregularitatẽ incurrũt:cũ talibꝰ nõ ſolũ epᷣus verũ etiã pſe papa cõſueuit cũ difficultate diſpen are. Et quia diſpenſatio talis in iure ꝓ hibetur:ſolil pape qui eſt iuris cõditoꝛ ta lis diſpenſatio relnatnitur. it. S PiI ſic ꝓcedit᷑.vr̃.n. Dtertiu ꝙ papa ñ poſſit diſpẽſare ut bomo occidẽs alium ne occidat᷑ ab eo excuſet᷑ ab hõicidio:qꝛ ius naturale nũq; põt eſſe iniuſtũ: ſʒ de iure nãli eſt vim ꝑ vim repellere ut dicit Iſido.⁊ ponit᷑i.di.ciius nãle. ¶S.qc- ꝗd homo iuſte põt pꝛo vita ſua ↄſeruada iuſte põt facere:⁊ iuſte facit ſi facit. Sed Aug .i.de lib. arbi. dicit q iuſta eſt lex ꝗq dat ptãteʒ viatoꝛi ut latronẽ occidat:ne Ad ⁊ xij.vbi latronẽ noctumũ lex ꝑmittit int eſt dicendu ꝙ qᷓ;uis ꝑqplibʒ bomicidiũ ab eo occidat᷑:ſi in tali caſu latro iuſte occidat᷑ nõ cõmittit᷑ hõicidiuũ. ¶ S pus hõ teneĩ diligere ſe ex charitate q; pꝛorxi mũ:ſuppoſito ꝙ quis nõ poſſit ſaluare vitã pꝛoximi cum ſua vita.potius debet berimcre vitam pꝛoximi ; Paom: . 4 eſt aplus ad In contrariu 6 dices MHulli malũ ꝓ malo reddẽtes.Et Petr⸗ dicit in canõica ſua ꝙ meliꝰ eſt ſi velit vo luntas dei nos pati benefaciedo qᷓ; ma- KRñideo Iefaciendo. XAaid dicendũ ꝙ hõ aliqñ occi dit᷑ nocẽdi vł vlciſcẽdi cupiditate:et tał occiſo vniuerſalit᷑ phibet Exo.xx.cũ dr Mõ occides.Aliqn vᷣo iuſticie egtate:et tał occiſio pᷣcipit᷑ vniuerſalit᷑ Exo.xxij. Waleficos ne patiar viuere.Aliqñ ãt ieuitabili nccitate et iſta ꝑmittit᷑. Exo. fici:⁊ nõ diurnũ:qꝛ ſm Augj.ibidẽ de no cturno ꝓbabilit᷑ neſcit᷑ an venerit ad ca piedu ſolũ vład occidẽdũ. Cũ ẽ ꝑmiſſio fiat de mioꝛi malo ꝓpt᷑ euitatiõez maio ris mali:ut dic Augꝰ.i.de li.ar. Ideo pu to ꝙ clpa ſit hoĩeʒ occidẽ ne ipᷣe occidat᷑ qcũq; ieuitabili nccitate h̊ fiat:qꝛ aĩaʒ ꝓ ximi plꝰ teneoꝛ diligẽ qᷓ; coꝛpꝰ ꝓpuʒ:qð me iuito poſſu ꝑdere. Planũ ẽ aut ꝙ aia ꝓximi ꝑdit exqͥ i actu iiuſte me occidẽtiſ me occidit᷑.Ad h̊ ẽ auẽtas Aug:.i plu ribꝰ locl.p.de li.ar.dicẽt.Lege iculpata illi hoies ꝗ alios occidũt ne ipi occidãt᷑ quõ ĩculpati eẽ queãt ñ video:⁊ aſſignat rõeʒ pᷣdictã dices:ꝗcqd erepturꝰerat ille „ a⸗ gꝗ occidit᷑ totũ in ptãte nr̃a nõ eſt:qꝛ vita aie nullo pacto aufert᷑ dũ hoc coꝛpꝰ iter imit᷑:qpꝛopt lege ꝗqdẽ nõ repᷣbendo que tales ꝑmittit iterfici:ſj quo pacto illos defend ã qui interficiũt.nõ iuenio. IJdem Augꝰ.ad publicola in quadã epiſtola.æ ponitur.xxiij.q.v.vbidicit ſic de occidẽ/ dis hominibꝰ.ne ab eis quiſq; occidat᷑. Mon mibi placet conſiliu nec valet di/ ctum quoꝛudam dicentiũ q Auguſtin⸗ loquitur in caſuquo quis iterficit volẽ/ y„ 2 tem eum interficere ex euadendi euita- bili neceſſitate: ⁊ ex vite pñtis inoꝛdina to amoꝛe occiſurus cũ etiã ſinõ crederet licere:qꝛ Augꝰ vniuerſalit᷑ dicit ꝙ qlit inculpati eſſe queant occidẽtes alios ne ipſi occidant᷑ nõ vidco: ⁊ qualit᷑ excuſari poſſint a culpa nõ inuenio. Ad pꝛamu ene g eu. DOSie IHHasd Ro. xij. exponit illud vbum ꝙ liceat vim ꝑ vim repelle- re:quia inferenda eſt vis motui nro cuõʒ mouet᷑ ad illatas iniurias repellendas. boc eni eſt de iure naturali talẽ vim in/ ferre animo noſtro:ut nõ moueat᷑ S oꝛ/ dinem charitatis illatas iniurias repel lere:nõ ſᷣm naturã ſenſitiuã in qua coica mus cũ bꝛutis m enim illã veruʒ cſt ꝙ inclinamur ꝑ vim repellere vim: ſed ſᷣm naturã itellectiuã diuina iuſticia et cbha ritate foꝛmatã ſᷣm quã inclinamur plus diligere aia mꝓximi qᷓ; coꝛpus ppꝛiũ qð inuitepoſſumus ꝑdere. ¶ Aq ⁊veſt di cendũ ꝙ ꝗcquid homo iuſte põt iuſticia ſuadente ⁊ pᷣcipiente:debet facere ꝓvi⸗ ta ſua cõſeruanda: ſed nõ ꝗcquid pot iu ſticis ꝑmittente.latronem vᷣo a viatoꝛe occidi lex permittit: non aũt iubet. Anñ dicit Augꝰ. in libꝛo ſupꝛadicto legẽ qui deʒ ſatis video eẽ inimicã õ buiuſmodi accuſationẽ que in eo pplło quẽ regit in minoꝛibꝰ malefactisne maioꝛa cõmit-/ terentur dedit licentiã. multo enĩ minꝰ malũu eſtoccidi eum qui aliene vite inſi- diatur q; eũ ꝗq ſuã tuet᷑ vitaj. Ad 3 eſt do. ꝙ lzʒ pᷣus hõ teneat᷑ diligere aĩaʒ ſuã q; ꝓrimi ꝓlus tñ tenet᷑ diligere aĩaʒ ꝓximi q; ꝓpꝛium coꝛpus.Planũ eſt aut ꝙ occiſio volẽtis me iniuſte occidere nõ eſt ſine ꝑiculo dãnatiõis anime ꝓximi: ideo nõ ſolũ ꝑfecto viro:verũ etia cuili/ bet puate ꝑſone magis expedit ꝑmitte re ſe occidiqᷓ; occidere. —— ſic pꝛocedit᷑ guarin Videt᷑ n. ꝙ . Raha gollir diſeſore u bõ inter ſiciẽs ſeipſum non ineurrat culpã bomi Q¶ ¶ͤ neſtio cide. Oicitenĩ Aplus.i.Chor̃.ix. Me lius eſt mihi moꝛi q; ut gloꝛiã meã quis euacuet. Melius ergo ẽ ut bõ ſeipſuʒ oc cidat q; ꝙ ꝑdat gloꝛiaʒ ſue in nocentie. ¶Pꝛeteres dicit Hiero.⁊ ponit᷑ xxiij. q.v. Mon eſt noſtrũ arripere moꝛtẽ: ſed oblatã libent ſuſcipere:vnde in ꝑſecu/ tiõibꝰ nõ licet ꝓpꝛia perire manu:abſq; eo vbi caſtitas ꝑiclitat᷑. Añ igit᷑ bõ de- beret ſeipſum interficere q;ᷓ caſtitatẽ ꝑ/ dere. C Pꝛeterea nullus bõicida int᷑ ſã ctos numerat᷑:ſed multi ꝗ ſeipſos inter fecerunt numerant᷑ interſcõs: licet ẽᷣ q hbõ ſeipſum interficiat abſq; eo ꝙ bo⸗ micidium incurrat. In cõtrariũ lo ſo il⸗ HM.on occides tenec aliunm. IiA dicendu ꝙ iſtam qõnez RKn EO mouet Augꝛ.i. de ciui. dei: vbi ait aliquos ſenſiſſe nõ licere ho minẽ occidere:ſed ſeipſuʒ licebat:qð ꝓ/- babant ꝑ multa exempla. Pꝛimo gꝗga Samſon ſeipſü interfecit.Quedã ſie᷑tx fe mine volentes fugere eos ꝗ volebãt ea rum pudicitiã violare in rapturum ⁊ ne caturũ fluuiũ ſe ꝓiecerunt. Harrat etiã ibi de Lucretia romana:que cum violen ter eſſet oppꝛeſſa a filio regis hoceivi⸗ ro ⁊ cuida cõſobꝛino ſuo vir foꝛtiſſimis pmo indicauit ⁊ cõſtrinxit iuramẽto ut vindictam facerent:poſtmodũ tãqs fe- deris ꝓmiſſi tranſgreſſa ſeipſam occidit Simlilit᷑ Cato ſeipſum occidit: Et oẽs iſte perſone in venerabili babent᷑ bono re ab eccleſia. C Adqð reſpondet Au guſtinꝰ ꝙ Samſon ⁊ Jepte non alit᷑ ex cuſantur:niſi quia iuſſu ſpiritus ſci bo fecerunt:⁊ ſi perſone alie ſupꝛa nomina te tali iuſſu ſpũs ſancti ſe occiderunt: iĩ memoꝛia deb ent celebꝛari:alit᷑ nõ. An deↄcludit ibi Augꝰ.ꝙ nec ꝓpter maloꝝ ⁊ perſecutoꝛuʒ vltione᷑:ſicut Samſon: nec ꝓpter alioꝝpctõꝝ vitationem ſicut virgines timentes deſloꝛari: nec pꝛopt peccatoꝝ pᷣteritoꝝ deſpationẽ:ſiẽ iudas Ar. necypte nuleben ocs ho honoſag ſcunet. ſalute ei ſeSuln larenea an,tean gotpfel ar t catte htmit Lakde oci⸗ intc ſtisin tionec cuſea Lu igimn lloa . „p⸗ lneſil MNat Groonceq cheeges ehitn in lerdee et Bug dunalerſa g Ko (hrollte uiftot Phuterſii U Cor ie He orüifeigi utboſepſizoe ſeinweentie⸗ o goni mi, erenonid ſ nnde in gſea⸗ re manuchſg Aiigithid⸗ iß caſttati böiciga iti glapſosint rſcos leuf⸗ ſeè 1 goio HSun ritnie ughidec, Pnlcerho Ei⸗ Peine Quiſlife golchiten ſpatum N . amuci vtaun ſi ewent/ egshoepf, ofinſi ad Ro. vij. ſed Ar. nec ꝓpter melioꝛis vite acꝗqſitionè:ſicut multi beretici faciit. Omnibꝰ eniʒ iſtis modis non põt diſpeſari ꝑer bominẽ: ut bomo ſeipſu occidẽs culpã homicidij nõ incurrat. Mam bomo tenet᷑ ſemꝑ buare ſalutẽ aie:ne auferat᷑ ſiue ab alio ſiue a ſe. Salutẽ vo coꝛpoꝛis tenet᷑ hbomo ſer/ uare:ne auferat᷑ a ſe:ſed nõ tenet᷑ ſeruare eam ne auferatur ab alio:dũ modo expe diat ꝓ ſalute aie:ſaluteʒ coꝛpoꝛis moꝛti 21 exponere. Ad Peammn ergoeſt vicendu qp melius eſthomini moꝛi q; gloꝛiã ſue ino centie ꝑdere:non tñ ideo debet ſe occidẽ ſed pꝓmittere ſe pᷣus occidi ab alio. ¶ Ad ⁊veſt dicendũ ꝙ dictũ Niero.ſic exponit glo.cã ⁊ qõne ſupꝛadca.dicẽs q; ly abſq; eo intelligit᷑ incluſiue:ac ſi diceret nec in iſtis in quibꝰ magis videt᷑: puta in perdi tione caſtitatis vel virginitatis licet ali cui ſe occidere:bm quẽ modũ exponitur Cant].iiij. Pulchꝛe ſunt gene tue abſq; co qð itrinſecꝰ latet. C Ad ʒ patet ſo/ lutio ꝑ ea que dea ſunt in co⸗hoze gonis. ninti ſic ꝓceditur. D quintni videt eni q; pppa diſpẽſare poſſit ꝙ pater oc-⸗ cidens filiaʒ in adulterio dephenſaʒ nõ incurrat culpaʒ parricidij:quia qð iuſta lege concedit᷑ ripotnbic; cuſpe: ler concedẽs patri ut filiam in adulterio de pꝛebẽſam poſſit occidere iuſta eſt:aliter enim lex dicenda nõ eſſet niſi iuſta eẽt:ut dicit Augꝰ.i.de lib. arbi. CPꝛeterea lex diuin a lex ſancta eſt:⁊ mandatũ ſanctuʒ eutro.xxij.pꝛo obedien ia adulterio parẽtes poterãt pꝛolem nam moꝛti tradere:ergo diſpẽſabile eſt ater filiaʒ occidat in adulterio vepᷣ/ enſam abſq; culpa parricidij. C S.iu⸗ riſcõſultꝰdicit ꝙ ideo patri non marito mulierẽ vel virũ adulterũ ꝑmiſſũ eſt occi dere:qꝛ plerũq; pietas pat erni nominis conſiliũ pꝛo liberis capit. Moritimo ca⸗ loꝛ ⁊ ipetus facile ſeuiẽt refrenãdus fuit indultum eſt ergo patni non marito ꝙ ꝗqnquageſimaſecũda v mulier in adulterio deybenſ in fficiat. ur rT eſt: qꝛ qcũq; In contrarin nom Diſtikci⸗ minus malũ ppter euitationẽ maioꝛis mali nõ excuſat᷑ a culꝑa nec a pena debi ta illi culpe.m enim Gꝛego.⁊ ponit᷑.xiij di. c. nerui teſticuloꝝ.ſemꝑ minꝰ malũ di mittenduʒ eſt ꝓpter euita tionẽ maioꝛis mali: ſed maius malum eſt bomicidiũ q; adulteriũ:qð patet:qꝛ ꝓpter vitandum bõicidin deus ꝑmiſũt repudiũ ne.ſ.fieret vxoꝛicidiũ: nõ ergo pater iterſiciẽs filiã in adulterio eresglat Hen⸗ Har zic e dicẽdu ꝙ ſicut dic Au Rnd 0 i. de lib. arbi. lex in male factis minoꝛibꝰne maioꝛa cõmitterent dedit licentiã. Planum eſt autẽ ꝙ minꝰ malũ eſt adulteriũ q; q mulier in adul/ terio depᷣbenſa ſic ꝑ patrẽ interficiat: et meliꝰ eſtꝙ tale quid ipunitũ dimittat᷑ q; poſt interfectionẽ eius pater interficiẽs pena parricidij puniat᷑: pᷣſertim cũ pr̃na pietas que ſemꝑ conſiliu capit pꝛo liber liberãdis potius qᷓ; iterficiẽdis:non ſine incõſulto doloꝛe ⁊ magno incitatiuo ad iterfectionẽ adultere filie moueat᷑:q;uiſ tñ lex penã nõ apponat a culpa tota paor ricid ij excuſari nõ põt ꝓpt᷑ duo. ¶Pꝛio quia lex diuina que pncipalit᷑ pᷣcipit nõ occides:humanis legibꝰ aſtricta non eſt ideo talis tanqᷓ; trãſgreſſoꝛ legis diuine pene eccleſia ſtice eſt ſubijciendus tanqᷓ; parricida: lʒ eius culpa poſſet excuſari ſeu alleuiari ⁊ aggrauari ᷣm cõditioncʒ circũſtantie occurrentis. Secũdo qꝛ ſm ꝑmiſſionẽ legis magis oſtenditur & pater ĩterficiẽs filiã adulterã exdoloꝛe et ira vindicte et iniurie in eam irrogate q̃; exzelo iuſticie fecerit:Fm quẽe moduʒ nõ ſolũ pꝛiuata ꝑſona:veru etiã miniſter legis interficies maleficũ a culpa bomi- cidij non excuſat᷑. Hon enim lex ꝑmittit patri filiã adulterã occid ere: niſ ꝗttuoꝛ conditionibꝰ appoſitis. ¶ Pꝛimo ꝙ in ipo actu z⁊ oꝑatiõe adulterij eã occidat. 2:. ꝙ ſimul interficiat adulterũ cum v 3 Ar. adultera C 3* ꝙ nõ vbiq; ſ ſolũ in do⸗ mo quam inbabitat:vel in domo mariti ipſà occidat. Maioꝛẽ enĩ iniuriã putauit legiſtatoꝛ q in domo patris aut mariti auſa fuit filia adulteriũ cõmittere C ꝙ in cõtinẽtiincõſulto doloꝛe ⁊ vũ eſt in actu acerbi doloꝛ filiã adulterã occidat Planũ eſt aute ꝙ oẽs iſte cõditiões bᷣm quas ꝑmittit᷑ patri filiã adulterã occide re:oſtendũt ꝙ talis occiſio nõ ſit Zelo iu ſticie:ſed ma gis doloꝛe illate iniurie:ac ꝓ cõſequẽs culpa parricidij carere ñ põt Ad pꝛimũ ergo eſt dicendu qy Ieſcut dicit Aug'ler bumana iuſta eſt: multa tñ permittit et mult a ipunita reliquit ꝗ per diuinã legẽ puniunt᷑ Ad ⁊ꝛm ergo eſt dicendũ q; nicut dicit.x. Ethbicoꝝ. Pater nõ bʒ pote ſta tẽ coactiuã ſuꝑ liberos:ſed monitiuã tm. Unde Iʒ lex mãdauerit filium pꝛo- teruũ pꝛo rebelliõe patris eſſe lapid ãduʒ ⁊ filiã ſimilit᷑ foꝛnicariã in domo patris nõ tñ illud debebat fſieri iudicio paterno ſed debebãt ipſiparẽtes appꝛebẽdere fi- liã vel filiũ ⁊ ducere ad ſenioꝛes ciuitatiſ et ad poꝛtaʒ iudicij ut ꝑ iudices qui illo tẽpoꝛe erãt tale iudiciũ fieret: nõ doloꝛe illate iniurie:ſed zelo iuſticie. NHec cõtra illud lex bumana poteſt aliꝗd ſtatuere pꝛecipiendo: ſed ſolum ꝑmittendo: non taxãdo penã. ¶ Ad 3ꝭ“ dicit᷑ ꝙ paterna pietas cõſiliũ capit pꝛo liberis extra paſ ſiont᷑ ceſſante doloꝛe:ſʒ in cõſulto doloꝛe dũ in actu adult erij filiã cũ adulrero oc cidit:m que modũ ſibi a lege ꝑmittit᷑:cõ ſiliũ capere nõ põt. Vnde lʒ ꝓpt᷑ magnũ icitatiuũ pena a lege nõ taxetur: in foꝛo tñ eccleſia ſtici iudicij puniẽdus eſt. Airo vo ꝑmittit᷑ adulterũ vxoꝛis occidexe:nõ tñ omnẽ ſicut patri:ſed talẽ qui ſit Puilis et bum ilis cõditiõis: qꝛ motiuũ videtur maioꝛis contẽptus.vel tale qui ꝑ legem Juliam ipune poſſit occidi:ut iuriſcon/ ſultus dicit. . CQAQueſtio quinquageſimatertia. de diſ penſatione ſexti pꝛecepti. Blterius &νNNn diſpenſatiõe ſexti p̃cepti: Cir ca qð querũ t᷑ quq;. C Pꝛimo vtrũ papa poſſit diſpẽſare ꝙ vnꝰ bomo bẽat plures vxoꝛes. Scdo vtrũ ſue rit aliqñ huana auctoꝛitate diſpenſatũ plures vxoꝛes bere. C 3 vtrum papa poſſit diſpenſareꝙ vna mulier poſſit et᷑ vxoꝛ pluriũ viroꝛuũ. ¶ ꝓ. vtru papa poi ſit diſpenſare ꝙ ſimplex foꝛnicatio non ſit peti moꝛtale. C vtrũ papa poſ. ſit diſpẽſare in oi gradu cõſanguinitat. l ſic ꝓceditur Peimmn igkieni ÿ½ papa poſſit diſpenſare ꝙ vn? hoõ bẽat plures vxoꝛes: in eo eni ꝙ nõ ẽ cõ tra ius naturale papa põt diſpẽſare:ſed Iſidoꝛ?ꝰ dicit ius naturale eſſe:qð tẽ cõe omni natioi:cũ ̊ boĩes młtarũ nationũ vxoꝛũ pluralitate vtant᷑:non erit cõtra ius naturale vxoꝝpluralit ateʒ babere. Pꝛeterea papa põt diſpẽſare ꝙ vn⸗ bõ vtat᷑ pluribꝰcibis:ẽ põt diſpẽſare vnus bõ copulet᷑ pluribꝰvxoꝛibꝰ.Qðm. ſacit cibus ad ſalutẽ homis cõſeruatiue facit cõcubitꝰad ſalutẽ generis mlłtipli catiue. ¶ Pꝛeterea papa põt diſpeſare in eo qu põt aſſuefieri ⁊ cõſuetũ fieri:nã qð ẽ cotra naturã nuq; aſſuefieri põt.ſi eni ꝓijcit᷑ lapis ſurſũ nuqᷓ; aſſuefiet ſur/ ſum aſced ere:ut dicit pbũs viij. Phiñ. ſz br̃e plures vxoꝛes põt aſſuefieri:⁊ ali qñn fuit cõſuetũ:cadit & in eo diſpeſatio. 11O eſt: qꝛ Apls dicit In Otran a Ephe.vi. ut vi ri diligãt vxoꝛes ſuas ſicut ꝓpa ſua coꝛ poꝛa:ſed cõtra naturam eſt ꝙ vnus bo- mo habeat duo coꝛpoꝛa:ergo etiam ꝙꝙ& babegt duas vxoꝛes. Kn 60 dicendum ꝙ papa no poteſt diſpenſa re in his que ſunt contra diuinam inſtitutionem contra nature oꝛdinationem: et contra diuini pꝛecepti obligationem. Mabere auteʒ plures vxoꝛes ſimul eſt contra o⸗ Ar. nianta. gäinſtint ſatritnot mnacaro: bitbomno⸗ mAui guurſbus fectecon Gfriſltu keonatute tevont ſgeparn coliugrz atſtat pha boꝛ⸗ tontiöus bomine sbe npuce legione ſee lin lolrfi⸗ gilte Mvafae lulos en thoscar⸗ kesvroꝛe ltathenr⸗ oͤnuneon 1g iien a eſt crnßcepti Cr c Epeine rech don Scdoptiſi e dihenſti 3eptrum ocn nulierhoſtt vtri pan e ſornicatone tmüpenen Cöſangunntt uic Medin daiof eſaretg iin cocni gniin öripetnti ſecſe Oe Nſterünetoon pon entcin riz habte, irtg diſheleg ni Qun. ischſemware cnrs iini. irdhgein ſniſei⸗ Aocfien 1 mnia iſta. C Pꝛimo quidem cõtra diui nã inſtitutionẽ. Sic enim inſtitutum eſt ma trimoniũ ut vir ⁊ vxoꝛ debeant eſſe vna caro: Juxta illud GBeñ.ij. Adbere⸗/ bit homo vxoꝛi ſue ⁊ erunt duo in carne vna. Qui enim ꝓglures vxoꝛes habet cũᷣ pluribus diuidit carnem ſuaʒ:⁊ facit di recte contra matrimoni a deo pꝛimari am inſtitutionem. Secundo eſt con tra nature oꝛdinationẽ. Oꝛdo nãq; na⸗ ture non includit impoſſibilitatem. Cu igit᷑ natura matrimonij talis ſit:ut vn⸗ coniuguʒ alteri ptãtem ſui coꝛpoꝛis tra dat:ſicut impoſſibile eſtvnum bomine⸗ vna hoꝛa pluribus vroꝛibus debitid pe tentibus redd ere:ſic impoſſibile eſt vnũ bominem äm nature oꝛdin em plures v⸗ xoꝛes habere. ¶ Tertio eſt contra diui m pꝛrcepti obligationẽ: nam pꝛeceptuʒ legis nature datũ homini: Matth. vij. ſic ligat ut nemo faciat altori quod ſibi nolit fieri. Planum eſt autem ꝙ homo diuidens carnem ſuam cum pluribꝰvxo ribus:facit vxoꝛi quod ſibi nollet fieri. nullus enim vellet ꝙ ſua vxoꝛ cum plu⸗ ribus carnem ſuam diuideret: vnde plu res vxoꝛes habere eſt directe contra di ctamen rationis naturalis. Aʒ pꝛimũ ergo eſt dicenduz g2RRPenn ꝙ ius naturale ee còtnune omnium nationũ poteſt intel⸗ ligi dupliciter.loquendo etiã de iure na turali non cõmuniter ſumpto: ᷣm queʒ modum dicimus ꝙ ius naturale eſt qð natura omnia animalia docuit: ſed de iure ſpecialiter accepto ⁊ ſingularit᷑ na turaliter omni homini indito: ſm queʒ modum dicit Iſidoꝛus:qꝙ ius naturale eſtquod in lege ⁊ euangelio continetur Pꝛimo q;tum ad obligationem: et ſic tale ius cõmune eſt omnium nationum habentiuz rationalem animam. Secun do q́;tum ad obſeruationez. Habere & plures vxoꝛes eſt cõtra ius naturale ut eſt cõmune omni nationi:quia omnes nationes ligat: non tamen ſic eſt cõe quinquageſimatertia in ab omnibus obſeruetur. C Ad ſecun⸗ dũu eſt diceudũ ꝙ non eſt ſimile quia ꝑ vſum ſecundi cibi nullum fit pᷣiudicium pꝛimo: ſed per vſlum ſecunde vxoꝛis fit pꝛeiudicium pꝛime:bhominis nanq; ad cibum quem cõſumit nulla contrabitur obligatio:ſed hominis ad vxoꝛem per⸗ petus obligatio contrabit᷑. Ad ter tium eſt dicendum ꝙ eſſe aliquid natu/ rale poteſt intelligi dupliciter. Acla na tura ſola ſine actu qnime:ut motus la/ pidis: et tale nõ põt aſſuefieri in contra rium:uel a natura cum actu anime:⁊ ta le poteſt aſſuefieri in õꝛiuʒ:Añ aues do cent᷑ hoium voces articlatas foꝛmare D lecundũ ipeoce- tur enim ꝙ aliquando auctoꝛita te humana fuit diſpenſatuʒ plures vxo res habere:quia in illis que non ſunt cõ tra naturam nec contra moꝛes: nec cõ tra dei pꝛecepta auctoꝛitate hbumana diſpenſari poteſt. Sed dicit glo. Augj. Geñ.xxix.ꝙ pluralitas vrxoꝛum Jacob non fuit contra naturam:nec cotra mo res:nec cõtra dei pꝛecepta:ergo in boc auctoꝛitate humana diſpenſatum fuit. CPꝛeterea Ambꝛo.dicit q Abꝛabã quando plures vxoꝛes habuit non cõ⸗/ miſit aliquid contra legem: ſed pꝛeue/ nit legem: in omne eo quod non eſt con tra legem diuinam:diſpenſari poteſt au ctoꝛitate humana. ¶ Pꝛeterea diſpen ſatio cadit ſuper eo quod nõ eſt contra legem nature:ſed cõſeruatio ſpeciei bu mane:quam natura omnium animaliũ dictat in ſuo genere:ſecurius ⁊ certius poteſt fieri per pluralita tem vxoꝛum q; aliter.ſolum ergo auctoꝛitate humana in hoc cadit diſpenſatio. Anrese 1 ẽ:qꝛ bũana au⸗ In C0 trarin ctoꝛitas ñ ſe ex tẽdit diſpẽſari ĩ eo ꝗqð cẽ cõtra naturã et contra moꝛes.Sed glo. Geũñ.iiij.dic ꝗ; pmꝰõ naturã ⁊ moꝛes cõmittes adul- teriũ fuit lamech ꝗ accepit duaſvxoꝛes vV 4 EEOScipue oſtendũut ſolu dei auẽte diſpẽſatũ eſſe in pluralitate vxoꝝ Pꝛimuzʒ eſt diuini cultus ampliatio. ¶Secundũ ẽ ſcõꝝ patrũ deuotio. In N ſucceſſione nãq; ſanguinis ſi dic Augꝰ erat ſucceſſio religionis in qua colebat᷑ 1 A pluritas auũt vxoꝝ talem poſſibilitatem deus. Ande qꝛ gentis fideliũ diſtincte ab infidelibus pmus pater fuit Abꝛa⸗ bam:iõ in eo pmo factũ eſt pᷣuilegiũ ſan cte diſpenſationis de pluribꝰbñdis vxo ribus:⁊ ſic ſucceſſiue oibus poſteris eiꝰ inquibus fuit eadẽ cã ꝓppagationis fide lis ppł. ¶ Scvo hoc oñdit ſcõꝝ patrũ deuotio. Cõtrabebãt eni bm Augl. ſan cti patres cũ pluribꝰ vxoꝛibꝰ nõ ducti li bidine.ſed ducti pietatequa vtebant᷑ cõ iugibus pluribꝰ caſtius q;ᷓ nuũc vna qui- libet iſto in quibꝰ videmꝰ etiã ꝙ ?ᷣm ve nis concedit Aplus:ꝗ atteſtat᷑ coꝝ me ritũ. Ait eni ꝙ ſicut no fuit impar meri tũ patientie in petro qui paſſus ẽ:⁊ in io hãne qui paſſus nõ eſt:ſic nõ fuit impar meritu ↄtinentie in iopanne qui nuilas exꝑtus eſt nuptias: ⁊ in abꝛabãa qui fili/ os generauit:nam illius celibatus ⁊ iſti us cõnubiũ ꝓtepoꝝ diſtributione chꝛi- ſto militauerũt. q;uis eni caſtitas celibu melioꝛ ſit q; caſtitas nuptiarũ: abꝛaba tñ abas babuit in bitu ⁊ vn ſolã ĩ vſu. Ad pꝛimũ eſt do. ꝙ plu 2 Eein Elres vroꝛes bere no fuit cõtra naturã in antiꝗs patribꝰ:qa nõ fuit ꝓpter affectũ libidinoſu: ſed offi/ cioſum:vñ non erat cõtra legem nature exquo ſciebant in terns inſpiratiõe ⁊ an gelica reuelatione ip̃m deum boc velle. q;ᷓuis.n.rõ nãlis abſolutc dictet ñ eè ac cipiendã rem alienã dno rei inuito:cõdi tionalit tñ põt dictare ↄꝛium:puta dño volente. Exquo ergo ſancti pres ſciebãt deũ velle:nõ erat ↄ dictamè legis natu re ſic conditionalit ſumptũ:necõ moꝛẽ: qꝛ ilo tẽpoꝛe ſic fiebat:nec ) pᷣceptu:qꝛ nulla lege ſcripta adbuc iſtud erat ꝓhi- bitů. Et ꝑ hoc pare ponſio ad ſecundũ: A¶LQQueſtio quia abꝛabã pᷣuenit legem moſaicã ſcri ptam:non aũt pᷣuenit legem nature:q̃ l,- abſolute dictarẽt pluribꝰ vxoꝛibus non eſſe cõmiſcendũ:volente tũ deo ⁊ inſpi⸗ rante dictabat ↄꝛium. ¶ Ad eſt di⸗ cendũ ꝙ rõ naturalis in boit dictat cõ ſeruationèe ſpeciei 'm rõnem poſſibilem rõn abilẽ excludit:vndenõ recipit diſpe ſationẽ niſi in caſu ⁊ diuina aucte ⁊c. D I ſic pꝛoceditur: 2= D tertii aαεα0 pa poſſit diſpenſare ꝙ vna muli er poſſit eſſe vxoꝛ pluriũ viroꝝ.Oicit.n. Augẽin lib. de. x. coꝛdis ꝙ plus peccat bõ q; mulier adulterans: magis ergo ẽ diſpenſabile ꝙ vna mulier beat plures viros q; ꝙ vnꝰ? hõ heat plures vxoꝛes. ¶Pꝛeterea aliqñ de facto diſpenſatũ eſt ꝙ hõ plures vxoꝛes bẽat:ergo de fa cto diſpẽſabileẽ q; vna mulier hẽat plu res viros. ¶ Pꝛetes phbus dicit.i. Pbi. ꝙ ſic femina appetit maſculũ ſicut ma- teria foꝛmã:ſed materia põt pluribꝰ foꝛ mis iuſoꝛmari:s mulier poteſtpluribus 3 viris copulari In C0 trarin e:quia illud nõ eſt diſpenſabile quod in nulla lege legit᷑ eſſe factũ uel diſpenſatũ:ſed nuſq; legit lege diuina fuiſſe diſpenſatũ:nec in aliq natione qᷓntucunq; barbara legit᷑ eẽ cõ- ſuetum ꝙꝙ vna mulier hẽat ples viros. non eſt ergo boc diſpenſabile. . 6 0 dicendum in copula⸗ rn tione viri ⁊ vxoꝛis qua- tuoꝛ includuntur. Pꝛimo naturalig ſubiectio. Sic enim dictu eſt vxoꝛi Geñ ij. Sub viri poteſtate eris ⁊ ipᷣe domina bitur tui. ¶ Secũudo ꝑfecte amicitie co pulatio. Eſt enim naturalis amicitia ꝑ fecta ⁊ pꝛimaria inter virum ⁊ vxoꝛem ¶Tertio pꝛolis generande affectio:qꝛ ꝓpter hoc facta eſt in adiutoꝛiũ viri: ut dicit Augꝰ. ¶ Quarto eius nutritio et educatio. Iſta autem quatuoꝛ deſtruere tur ſi mulier eſſet vxoꝛ pluriũ viroꝝ.Re N. orerc contrao: ſonague feinouere (ta enim hotcke figiou bettrte iyrube eretorp Npolt tament faeund glonbun kllesſat 1duca ſſolt trition quand pulat lerſt tinli⸗ eſeagul gblsace Hofurt lis mar Concur ſuc vit flg pen nſten quitqr (oopltan Tei Onnnism seſtyn Nuihena lat dic⸗ ucet ba RN ſineſ ſain. he U n noſtieiſei Lmmatmfei Pytoꝛbus nor eti deo inſh⸗ Cedpeſd boit dictgri en goſſbien oltbiltuten orecht die ina aucteli ſic groctdim Oidein re un ipiror Dinnn 6 rsged 1s: nagzehe li engen wp dihtini bitaden ulerhett vbioti li ſr Ma itguni Neſolurbes scolan glin idn pulelege ſeh nuſßte inil algi ſhi⸗ nenahi Ar. moueret᷑ enim naturalis ſubiectio:quia contra oꝛdinem nature eſt ut aliqua ꝑ- ſona eque ꝑ ſe pluribus ſub ijciat᷑. Sc do remoueretur amicitie copulatio. Perſe cta enim amicitia non niſi ad vnum eſſe poteſt:⁊ cum hoc induceretur doloꝛis af flictio que ẽ pꝛincipium diſcoꝛdie:qꝛ ꝗli bet triſtatur cum impeditur per alteruʒ in vſu ſue rei delectabilis. Tertio remo ueretur pꝛolis affectio.qᷓ;uis eniʒ vnus vir poſſi fecũdare młtas feminas:vna tamen mulier cõmunit᷑ a pluribꝰ viris fecund ari non põt:vnde meretrices que pluribus viris ſe ſupponũt cõmunit ſte riles ſũt. Quarto remoueretur nutritio ⁊ educatio:quia certitudo pꝛolis eſt cau ſa ſollicitudinis habende circa eius nu- tritionem ⁊ educationem: que nulla eſt quando vna mulier pluribus viris co⸗ pulat᷑:indiſpenſabile ergo eſt ꝙ vna mu lier ſit vxoꝛ plurium viroum. mi 6 2 eſt dicẽdum Ad Pꝛim ꝙ intentio Aug.. eſt in libꝛo pꝛeallegato: maius peccatuʒ eſſe adulteriuʒ vxoꝛis q; viri: pꝛo tanto quis ad adulteriũ vxoꝛis concurrit. Pꝛi mo furtum in eo ꝙ bereditas debita fi- lijs mariti daturextraneis. Secũdo cõ concurrit frequenter bomicidiũ: pꝛopt᷑ quod vitandum moyſes permiſit adul/ teria:permittendo libelluʒ repudij.Ex pꝛeſſe enim dicit glo. Deutroxx. Aide inquit quantũ malum eſt bomicidiuʒ: quo vitando multa adulteria tolerant᷑. Tertio concurrit ibi ſacrilegium:qꝛ omnis mulier adulterans 'm omne te pus eſt vniuerſaliter pꝛeuaricatrix leg- diuine:non autẽ ſic hõ: cum aliquando fuerit diſpenſatum ꝙ vn? hõ poſſʒ plu ribus vxoꝛibus cõmiſceri. Plus tamen peccat hõ adulterans q; mulier:qꝛ deo cẽ ꝓpinquioꝛ: Eſt eni caput eiꝰ:⁊ in com Basione foꝛtioꝛ: et in rõne pꝛeſtantioꝛ. ſta enim duo ſimul ſtant:ꝙ mulier ad/ ulterãs maiꝰ petm cõmittat qᷓ; vir:⁊ tñ plꝰvir peccat q; vxoꝛ:qꝛ mav petm̃ re- qnquageſimatertia fert᷑ ad ogationẽ ⁊ actũ peccati: ſed plꝰ peccare refert ad conditionẽ ⁊ ſtatũ pec cantis. C Ald zeſt dicenduʒ ꝙꝙ ſiẽ con tra natura eſt ꝙ materia ſimul in eodeʒ modo pluribus foꝛmis infoꝛmet᷑ ſic cõ tra naturã eſt ꝙ vna mulier ſimul ma- trimonialit᷑ pluribus viris copulet᷑.ſuc- iue vᷣo moꝛtuo vno viro poteſt alteri nubere:ſicut in materia ex coꝛruptione vnius fit generatio alterius. ⸗ O⸗gqguartũ ſic pceditur: J EVNigdet᷑ eniz ꝓ papa poſſit diſpenſare ꝙ ſim⸗ plex foꝛnicatio non ſit peccatũ moꝛtale: quia ille qui facit quod eſt de iure natu/ re non peccat: ſed Iſidoꝛꝰ dicit de iure naturale eẽ maris ⁊ femine ↄiunctione nõ abeceati moꝛtale ſimplex foꝛ nicatio. Pꝛeterea abꝛabu cognouit ancillam ſuã de conſenſu vxoꝛis: ⁊ cum ibi fuerit foꝛnica tio ſimplex: non tamè eiiponit᷑ ꝙ peccauerit moꝛtalit. C S. vbi poſſunt aſſignari bona matrimonij ſine peccato fieri poteſt:ſed in concubi- tu foꝛnicario poſſunt afſignari perpetui tas fidei:generatio pꝛolis ⁊ ſacramẽtũ ergo ſine peccato moꝛtali fieri pot. J n c0 trariũ eſt:quia nullus LCWEI I EB excluditur a re gno celeſti:niſ pꝛo peccato moꝛtali.ſed Aplus dicit ad Epbe.v. ꝙ omnis foꝛ⸗ nicatoꝛ aut immundus non babet bere dit atem in regno chꝛiſti ⁊ dii. Rn cO dicendum ꝙ quibuſdã SXNU) viſum eſt foꝛnicationeʒ ſimplicẽ non eẽ pctm̃ moꝛtale:qꝛ Geñ. i. indifferent oibus dr: Creſcite ⁊ multi plica mini:⁊ replete terrã. Silrlex ciuił dicit ꝙ& in nullius bonis ẽ ↄcedit᷑ occu/ panti:ſʒ mulier ſoluta carẽs in nulliꝰ bo nis ẽ. Occupãti &ᷓ licite ↄcedit᷑ vti etiã re ad vſũ ad quẽ fcã ẽ:nullũ videt᷑ eſſe pcti᷑· ⁊ maxie vti re ſua:g ꝙ ꝗs vt atur ancilla ſua ad actũ gnãtiòis cũ ad h mulier fcã ſit nõ videt᷑ eẽ pctm moꝛtale: ¶ Ad bꝰ F rũdet Augin li.de.x.coꝛdis dicẽs ſim Ar. plicẽ foꝛnicationẽ eẽ j ius nãle:qꝛ eſt ᷓ iſtud pᷣceptũ legis nature:qð tibi nõ vis fieri alteri nefacias: qð ꝗdẽ pᷣceptũ ut git: extendit ſe ad dilectionẽ dei ⁊ dile/ ctionẽ ꝓximi.nõ eni hõ dʒ facere pximo qð ſibi nollet fieri:⁊ mnulto mag non dʒ facẽ deo:qð ſibi nollet fieri:alit: ut ait: carioꝛ eẽt hõi ꝓximꝰ qᷓ; deꝰ. Sʒ iõ adul teriũ ẽ pctm moꝛtale:qꝛ hõ facit ꝓximo qð ſibi nollet fieri:coꝛrũpit eni vxoꝛẽ eiꝰ ⁊ tñ ſuã nollet ab aliqͥ coꝛrũpi:s eodem mõ foꝛnicatio ſimplex ẽ pctm moꝛtale: qꝛ facit hõ deo qd ſibi nollet fieri:nam coꝛrũpit domũ ⁊ teplũ dei:⁊ tñ domũ et teplũ ſuũ nollet ab aliquo coꝛrũpi ⁊ de/ turpari. ¶ Qð vᷣo dr: Creſcite ⁊ multi plicamini ⁊c.dictũ eſt hoc ꝓꝰpᷣuaricatio ne Eue: ⁊ inſtitutionè mrimoni:: ⁊ ſi an dictũ ẽ:fuit:.ppter opeꝝ ſex dierũ ↄtinu ationẽ:non ꝓpter pᷣcepti executionem. ¶ Qð aut ſubdit᷑:occupanti cõcedit᷑qð nõ ẽ in bonis alicuiꝰ.intelligit᷑ de illis q́ rũ dñium fuit datũ bõi:nõ de mulieribꝰ uel boĩbus. ¶ Sikr re ſua vti cuilibet li cet:nõ tñ abuti.Ancilla aũt nõ ẽ depu/ ta ta bõi ad vſũ foꝛnicationis:ſj ad alia Ad pꝛimũ Sl vfus vf⸗ R ri cũ femia q̃cũq; naturał dr a natura generali nõ aũt ſpeciali:q ẽ cũ rõne ⁊ diſ cretionis vſu. Uñ poſtq; Iſidoꝛꝰ dixit de iure naturali eẽ cõiunctiõeʒ maris et femine:addidit:quã nos mr̃imoniũ ap⸗ pellamꝰ. Ad 2 *c doᷣ. ꝙ/ Abꝛabã nõ fuit foꝛnicatꝰ cũ ãcilla ſua:qꝛ nt ſcribit᷑ Geñ.xvi.Ancilla fuit ſibi vxoꝛ ⁊ ꝓ vxo re aſſignata.nõ eni diceret abꝛabã ba/ buiſſe duas vxoꝛes:ſi ancilla nõ fuiſſʒ ſi⸗ bi matrimon alit copulata. C Ad ʒ ẽ dð. ꝙ ꝑpetuitas fidei nõ fuat᷑ in cõcu⸗/ bitu foꝛnicario:co ꝙ de ↄſẽſu alteriꝰ: vł vniuſcuiuſq; ꝑpetuitas illa diuidi põt: nec bonũ ꝓlis:cũ non ſit ad pꝛolem affe ctus mr̃imonialł⁊ młtõ minꝰ: nec ẽ hic bonũ ſactr̃i:ꝓpt qð erroꝛ cẽ̃ dicere foꝛni- cvtionẽ ſimplicem nõ eẽ pctm moꝛtale. Queſtio V —2 â& ſic pꝛocedit DOD quintu keenim ꝙ pupa nõ poſſit diſpẽſare in qͥli/ bet ↄſanguĩitat gdu:qꝛ ius poſitiuũ cui⸗ papa cẽoditoꝛ:nõ põt tollere ea q ſũt de iure nature. Sʒ vinculũ ↄſãguitatl q ẽ aptũ natũ ipedire mr̃imoniũ:ẽ vinculũ nãle:g nullo ſtatuto ecclie boc põt tolli. ¶WS. manete cã:ſꝑ manet effectꝰ: ſʒ cã q̃re cõſan guitas iped it mr̃imoniũ ẽ bo⸗ nu ꝓlis:repᷣſſio cõcupiſcẽtie:⁊ młtiplica tio amicitie. manẽte & tali cã: ſpꝑ nane⸗ bit effectꝰ: ut q; nõ diſpenſet᷑ i gdibꝰ cõ⸗ ſanguinitat. CS. ꝓapa nõ põt facẽ ꝙ vna ⁊ eadẽ actio ſit in genere pcti iceſtꝰ ⁊ ĩ gen ere ſacr̃i.ſed ſi alig ↄberet in t᷑tio gradu cõſanguitatis abſꝙ; pape aucte: talis cõtractio eẽt pctm iceſtꝰ. ſi vᷣo tał ↄtractio appꝛobat᷑ ꝑ pap eèt verũ mri monium:⁊ ſic vna ⁊ eadẽ actio eſſet pec J 11 otrariũ catũ ⁊ ſacrm. 1e OEIS e ſt gꝛ nõ minoꝛis auẽtis cẽ papa q; ixatoꝛ qẽ cõditoꝛ iur ciuił.ſed qñqʒ ius ciuile determiabat g/- dus cõſanguĩtatis mr̃imoniũ ipediẽtes 7 nõ ipediẽtes:ẽ mło foꝛtiꝰin talibꝰpo Kndeo teſt diſpẽſare papa. Edo. ꝙ in mrimonio tria poſſumꝰ cõſiderare. ¶ Pꝛimo eq̃lẽ eꝗ/ pollẽtiã. Air eniĩ ⁊ vxoꝛ nõ ad iparia iu dicant᷑:ſũt eni eᷓles in actu mr̃imoniali Scðo carnał copule ierubeſcẽtiã. Ter⸗ tio ipſplis diligẽtiã. Pꝛopter carentiã igit᷑ eq̃lis egpollẽtie ſꝑ pr̃ ⁊ mr̃ fuerũt a mrimonio excluſi i oi lege.Si.n.ſilia co pularetpri.aſſumeret eã in ſociã:⁊ nõ re maneret i ea filialis ſubiectio: ⁊ eodem mõ ſi filiꝰcopłaret mri:vñ ſtati in pmoꝛ dio ꝓductõis hoĩs pr̃ ⁊ mr̃ a mrimonio fuerũt excluſi: Jur᷑ illud Geñ.ij. ꝓpter h reliquet bõ pr̃em ⁊ mr̃em:q̃ꝝ derelictio nõ põt itelligi q;tũ ad bitatiõem uł ne⸗ ceſſarioꝝ ſubuetiõem:qꝛ tũc eẽt ↄtrariu illi pcepto:hHonoꝛa pr̃æeem tuũ i matreʒ tuã. Jutelligit ᷓ talis derelictio q;tũ ad mr̃imonialẽ cõiuctionẽ. In hoc igit᷑ nul 1 Ar. ldiheht hatfioni cctenis ali ſentüfch ilibdeſa bonetate (eDon odomno turegbor ſicca ſen ſchtääpro Mene atn taochone Ariry ſſchad ls fo⸗ tioneecc ho poͤt. dbug generet beyſit⸗ Cuhlon oxßen diccinoi⸗ ſcckeſcef nelvgene Chcaln nontii toi lncopoli⸗ ale detertn ogragua Eeincolli Gronſenng iar ihintt ſtepcney ſeibnte ligſfine 5 auck 1güͤr ann diſpeſurein uspoſtui an lerecaq ſüt Niguitat gi noniä:Evined leboc hottoli netcfen h nrimoniiiht nieꝛ mkrge alici:hhnn⸗ enſei iaſbti rnihiſeig Surttii lgienuffe igpnenit, nek int Pi uflin Lenctdd uti tait ſeNöni ccodite n determinht, noniüſpetißs im nuhl ſpitregton⸗, vnn 1 „₰ arentis mffui SZin flig⸗⸗ Ar. la diſpẽſatio cadit:quis pꝛima inſtitutio matrionij has duas ꝑſonas excepit. In ceteris autẽ nullã nulli coniugij ſacra- mentũ federandu ꝓbibuit: ut dic Hugo n.lib. de ſacr̃is. Pꝛopter carẽtiaʒ vᷣo boneſtatis pudicicie excluſi fuerũt in le ge Myoſi a matrionio ille perſone que in vna domo ad inuicem cõſucuerũt habi/ tare:quoꝝ vnus alteriꝰ honc ſtatẽ ⁊ pu⸗ diciciã ſeruare tenet᷑. C Sed ꝓpter ca rentiã pꝛolis diligentie quã parentes te nent᷑ naturaliter babere excluſi ſunt a cõ tractione matrionij:qñq; ꝑ eccleſiã uſq; ad vi.⁊.vij.gradũ nũc vᷣo excludunt᷑ ſolũ vſqʒ; ad.iiij.ex vna parte:⁊.v.in alia. In alijs vo inferioꝛibꝰ gradibꝰ ſine diſpẽſa tione eccłie cõtractio matrionialis fieri nõ põt.ſic eni reſpõdet Grego.regſitus ab Aug: angloꝝ epᷣo querenti in quota generatiõe fideles debeãt copulari:diſ- penſatoꝛie iquit queda lex romana in re publi.ꝑmittit ut ſiue frater ſiue ſoꝛoꝛ ſeu duoꝝ fratrũ germanoꝝ:vel duaꝝ ſoꝛoꝛũ filius ⁊ filia miſceant᷑: ſicut experimẽto didicimꝰ in tali cõiugio ſobole nõ poſſe ſuccreſcere:vnde neceſſe eſt ut iam in.iiij vel.v. generatioe fideles licenter ſibi iun Ad Pꝛeimum ergo dicenduz ꝙ lʒ cõſanguinitas ſit naturale vinculuʒ non tñ tollit ma trioniũ ipediendo carna lem copulã:niſi m determinatũ graduʒ quẽ determinare ſpectat ad eccleſiaʒ in quo gradu copula talis carnalł ſit licita et in quo illicita. C Ad ꝛmeſt dicenduʒ ꝙ non ſemg maner eadã cã.qð eni i vno tepoꝛe ꝓhi aglio tẽpoꝛe ꝓpter alias cauſas occurrẽ/ tes ſalubꝛiter cocedit᷑. ¶ Ad zeſt dicẽ qũ ꝙ ſi fieret cõtractio matrionialis in fraau coſonau uitat ꝓbibito ab eccłia m quẽ modu eſſet in genere peccati ĩce ſtus: nõ fleret ſacrameta lis illa actio ra tione illius pꝛime contractiõis: ſed ba⸗ bita diſpeniatiõe noua contractio eſſet ꝓhibet matrioniũ in gradibꝰ con ſanguinitat ꝓpter cauſas ſuperiꝰ dtas quinquageſimaquarta 1 ſacramentalis ⁊ matrimonialis. ¶ Qoõ.liiij.ð diſpeſatiõe ſeptimi pᷣcepti Bunc conſiderandu eſt de diſpeſatiõe ſeptimi pcepti. Circa qð qrunt᷑ qᷓ̃tuoꝛ. pPꝛimo vtrum papa poſſit diſpenſare in furto ꝙ nõ ſit peccatũ moꝛ tale. C 2 vtrũ papa poſſit diſpẽſare in furto in caſu pꝛopꝛie neceſſitatis. 3 vtrũ papa poſſit diſpẽſare in furto in ca ſu pauꝑtatis aliene. vtrum papa „ poſſit diſpẽſare ut res furtiue ſublata nõ D unn reſtituaf· . Sſic ꝓcedit:vr ececni ꝙ papa poſſit diſpẽſare in fur to ꝙ nõ ſit peccatũ moꝛtale:qꝛ nullũ pec catu cadit ſub diuino pᷣcepto:deus enim nulli mãdat ĩpie agere:ut ſcribit᷑ Eccle. xv.ſed deus inuenit᷑ pᷣcepiſſe furtu. ſicut eni ſcribitur Exo.xij. Fecerũt fili IJira el ſicut pᷣceperat dñũs Moyſi ⁊ expolia/ uerunt egyptios. C Pꝛeterea papa põt diſpeſare in eo qð nõ eſt ius nature nec de iure diuino:ſed apꝓpatio rerũ nõ eſt de iure nature.dicit eni Augꝰ et ponit viij.di.c.quo iure.tolle iura imꝑatoꝛis et quis audet dicere: hec villa eſt mea:et iſta domus eſt mea: nullu ergo furtũ cõ⸗ mitti põt exquo nulla res mag eſt ꝓpa vni q; alteri. ¶ Pꝛeterea papa eſt vica rius dei: ſed deus eſt dñs omniũ rerum iure nãq; diuino dñi ẽ terra ⁊ plenitudo eiꝰ.põt ergo papa diſpẽeſare ut niła res vel poſſeſſio attribuat᷑ vni mag qᷓ; alti. An otrariũ ctaz papa nõ põt In dtra rin zibeherke ivinluit . pᷣcept ſʒ nõ furari numerat᷑ int᷑ diuina ndeo zεcbte. Ero.xr. *NESEdicedũu ꝙ& ſiẽ gra eſt qdã lux: ita peccatũ moꝛtale qð gram tollit qdã tenebꝛa eſt:ꝑ fructꝰ aute lucis ⁊ te⸗ nebꝛe põt cognoſci peccatuʒ qð luci gr̃e oppõit᷑.iutxta llud Math.vij.a fructibꝰ eoꝛũ cognoſcetis eos. Fructꝰ autẽ lucis triplex ut dicit Apls ad Epbe.v. Pꝛi- mus ẽ charitatis bonitas. Scdᷣus iuſti Ar. cie 86. Terti ẽ maniſeſtatiõis veri⸗ tas. Opponit᷑ aũt furtũ charita tis boni tati ꝑ ſubtractã a ꝓximo idigentia. ODp ponit᷑ iuſticie eꝗqtati ꝑ violent᷑ retentaʒ eiꝰ ſubſtãtiã.ꝑ furtũ eni nõ reddit᷑ vnicui q; qs ſuu cẽ.ſj violẽter iuito dño eiꝰ ſub ſtantisa retinetur:⁊ opponitur manife- ſtatiõi veritatis ꝑ occultã fraudulentiã vñ furtũ ex bis tribꝰ bʒ ꝙ ſit pctm moꝛ tale:nec ĩ eo auẽte SSen viceſen põt. 2 i m ij eſt do. ꝙ ſicut die Ad Ppꝛemn Augꝰ in li. lxxxiij. qõnum.q ix.nullũ deciꝑeſũma vᷣtus eſt. quẽlibet vᷣo deciꝑe ſũmũ vitiũ cẽ. hoſte⸗ aut deciꝑe ppᷣa volutate malũ ẽ:ſj diuia aucte ẽ bonu.Filij iſrłñ expoliauerũt egyptios ꝓppa volũtate. ſʒ diuina aucte nec deus boc pᷣcipiens fuit deceptoꝛ:qð credere nephariu ẽ:ſʒ fuit meritoꝝ ⁊ ꝑ ſonaꝝ iuſtiſſimꝰ diſtributoꝛ: nec filij iir ſurtũ cõmiſerũt: ſed magis qð debitum erat eis acceperũt. Vñ ſcribi᷑ Sap̃ · x. q iuſti tulerunt ſpolia impioꝝ. ¶C Ad 2 ẽ dð. ſicut dicit iuriſconſultꝰ:cũ aliqd iuri diuino uel nãli additur uel ſubtra/ bitur ius ciuile efficitur. Coĩtas reruʒ ꝓtanto att ribuitur iurinali:non ꝙ ius nãle dictet oĩa eẽ poſſidenda coĩter:imo dictat ↄtrariũ:vñn phũs na li rõne repꝛo bat opinionẽ illoꝝ qui dixerunt vxoꝛes ⁊ oĩa alia eſſe cõiter babenda: ſed qꝛ ſᷣimn ius na turale non ẽ fcã diſtinctio uel ap pꝛobatio rerũ: ſed magis hoc factũᷣ eſ pᷣm ius poſitiuũ:iõ appꝛopꝛiatio rerum nõ dj eſſe de iure naturali:ſed de iure ci⸗ nili:qu nõ eſt iuri naturali ↄtrariũ: ſj ſu peradditu. ¶ Ad 3 eſt do. ꝙ ſicut deꝰ ꝗ bʒ pncipale oium reꝝ dñium ſᷣm ſuam ꝓuid entiãa oꝛdinauit tpa les res ad coꝛ⸗ poꝛalẽ hoĩum ſuſtentationẽ:eiſq; natu⸗ rale oĩum rerũ dñium q;tu ad ptãtẽ vtẽ di ↄceſſit:ſic papa eiꝰvicari? buc oꝛdinẽ dinie ꝓuidẽt ie obuare tenet᷑ ñ imutare ſorſidui ſic ꝓcedit᷑: vr ſecũdũ?cban Queſtio II neceſſitatis: quia magis conſonum eſſe vr nature foꝛnicari q; furari:ſj nũqᷓ; pꝛo ſeruãda ꝓpa vita papa põt biſpẽſare q; liceat homini foꝛnicari:ergo multo mi⸗ nus põt diſpẽſare ꝙ liceat homini fura ri. Pꝛeterea maius bonũ eſt cõſerua. tio ſpeciei q; idiuidui: et ma ius malũ eſt furari q; foꝛnicari.ſed nõ licet cõmittere minꝰ malũ puta foꝛnicari pꝛo maioꝛi bo no:ut pꝛo cõſeruatiõe ſpeciei:ergo młto minꝰlicet facere maiꝰ maluzʒ.ſ.furariꝓꝓ minoꝛi bono:ut pꝛo cõſeruatiõe idiuidui S. ſicut fit appꝛopatio mulierũ per mrioniũ:ita fit appꝛo patio rerũ ꝑ domi niũ:ſj nũq; licet rapere mulierẽ ia alteni — pere rẽ iam alteri apppatã ꝑ dominũu. än⸗ .i eſt:qꝛ papa põt diſ In Otrariſare, bomo ab ſoluat᷑a reſtitutiõe rei aliene ĩ caſu neceſ ſitat :g ſimilit᷑ põt diſpẽſare i caſu neceſ- ſitatis ꝙ rẽ alienã poſſit bomo accipere * A dicẽédũ ꝙ ſicut diẽ Augꝰ⸗ Knd e0: ponit᷑ viij.di. Aduerſũ nãle ius nulli quicq; agere licet. Eſt eniʒ ius nale idẽ ⁊ imobile apud oẽs. C Jus vo poſitiuũ eſt młtiplex ⁊ m łiplicit᷑ mu tabile:qꝛ q;diu cõſonat iuri nãli ſeruũdũ eſt:qñ vᷣo diſcoꝛdat ſeruãdũ nõ ẽ. Planu eſt autẽ ꝙ cõſeruatio vite eſt de iure nali apppatio vᷣo ⁊ diſtictio rerũ ut dictũ eſt fca ẽ ꝑ ius poſitiuũ:qñ ap pꝓpatio feruʒ coſeruatiõi vite nõ obuiat ſeruãda ẽ: vbi vᷣo obuiat ceſſat:ita ꝙ ſi nccitas vite co. ſeruãde ẽ alit᷑ releuabił q; ꝑ acceptionẽ rei alteri apppᷣate:nõ e diſpeſabile ut re alteri ap ppatã ꝓ cõſeruãda vita ſua bõ accipiat:qꝛ ius poſitiuũ in tali caſu ñ ob⸗ uiat nãli.Si vᷣo nõ ẽ releuabił:diſpẽſabi le eſt:ut hõ rẽ alteri apppatã ꝓ oſeruãda vita ſua accipiat:quia i tali caſu ius poſi — tiuũ opponitur naturali: ceſſat enim ex nccitate rerũ apꝓpatio:⁊ fiũt oĩa coĩa. ſpeſabi ſetſen Nc eluth⸗ en mUSeſt dicẽdũ verũ pꝛimum dera den catiõis magis ẽ cõſonũ nature q; furti. A. Vetera caſvnecel focca eteſititt Neehicſci tunds.S Ctionund ſonperon tohegpet lügh Peäeich herurad deiridea guüſtlie ſunecelie Hecteon liem non eſt Meme guteſe Puopꝛin⸗ 4 chit ſſittoin lnspeccati honpötd hayga lice ho multe Mpo non terslce⸗ nuenonpo miphalutea oliſcg iu ſeinpnl ſtpveris nlechet uſilul ranihhnüche⸗ irniiing ergotmultoſm⸗ rboninifut⸗ nüeſtciſene⸗ maius meli licet cömitet ipeomionc⸗ cichergontt alwſ funm matiöeſcuin Ntiomulciſe atofhigonn mulictidten zenißlan⸗ Ntignind ſtephtin ſareg id lene annl reicalineg bomoocche inehe ii di Bon reſen Eſen 1 mktiglotyn uriniliſeni Ar. Nateria tamen circa quã eſt furtum in caſu neceſſitatis aliter ſe habet q; mate ria circa quaʒ eſt foꝛnicatio:quia in caſu neceſſitatis materia furti fit idonea ad accipiendũ eam:eo ꝙ delpꝛopꝛia fit cõ munis. Sed materia circa quã eſt foꝛni catio nunq; fit idonea ad coeundũ cũ ea ſemper enim manet foꝛnieatio in ſua ra tionequa nunq; fit cõois. ¶ Ad ⁊ eſt di cendũ ꝙ lʒ maius bonũ ſit conſeruatio ſpeciei q; indiuidui: hbomo tñ magis te/ netur ad cõſeruationẽ indiuidui q; ſpe/ ciei:⁊ ideo illud per qð conſeruat᷑ indiui duũ fit licitum ut pꝛopꝛiũ fiat rõne in ca ſu neceſſitatis:ſed llud perqð ↄſeruatur ſpecies non facit licitũ:quia nõ fa cit mu lierem coõmunẽ. ¶C Ad zmeſt dicendũ q; non eſt ſimile:quia appꝛopatio mulieru ꝑpetua eſt eiſdem ꝑſonis manẽtibꝰ:non autẽ ſic eſt appꝛopꝛiatio reruũ:quia q eſt pꝛopꝛiuzʒ fit cõmune in caſu neceſlitatis ———e ſic ꝓcedit᷑. vid et eenim papa non poſſit diſpeẽſare in furto in caſu aliene pauꝑtatis:qꝛ ma/ ius peccatũ eſt furari q; mentiri:ſʒ papa non põt diſpeſare ꝙ pꝛo vita altriꝰ cõſer uanda liceat alicui in aliquo caſu mẽtiri ergo multo minus furari. ¶ Pꝛetterea papa non põt diſpeſare ꝙ pꝛo ſalute aĩe alteriꝰ liceat alicui furari:ergo mlto mi nus non põt diſpẽſareq liceat alicui fu/ rari ꝓ ſalute coꝛpoꝛis. S. Aplus dic Ro.iij ꝙ iuſta eſt illoꝝ dãnatio ꝗ dicũt faciamꝰ mala ut veniãt bona:nõ ẽ ergo diſpẽſabile ſed dãnabile ꝙ quis furetur ut ſubuenigt pauperi indigeti in caſu ne In C0 trariũ ceſſitatis. eſt:qꝛ ſaluatoꝛ excuſauit Oauid qui panes ppoſitionis dedit pueris ſuis in caſu neceſſitatis:q̊s non licebat comedere niſi ſacerdotibus. ſicut habet᷑ Luce.vi.ſuꝑ quo vᷣbo dicit glo.ꝙ neceſſitas non licitũ facit licitum: ergo furari ⁊ indigenti ſubuenire in ne- ceſſitatis articulo:i homo nõ babet ꝑ ſe ꝗqnquageſimaquarta III ꝙ ſibi ſubueniat eicun et. HM * dicendũ ꝙ aliqui dicun Rn . E 0 ꝑſonama qua furtiue ali quid accipit᷑ aut publicã eſſe ⁊ de ſtipen dijs cõmunitat viuere:vel pꝛiuatã:et ſi eſt publica: dupliciter:quia vel bʒ domi⸗ niu tyran nicũ:vel iuſto titulo acquiſituʒ vtroq; modo dicũt ꝙ licitum eſt furari a ꝑſona publica in caſu neceſſitatis ꝓpꝛie tyrannu ſpoliare quẽ honeſtũ eſtinecare: vel aliene: quia nõ eſt cõtra legẽ nature ut dicit Tullius iij. de officijs. Similit licitũ eſt furari de bonis publice ꝑſone babẽtis dominiu iuſto titulo acꝗſitum: quia bona eius ſtipẽdis cõitatis ſũt. So de bonis pꝛiuate perſone nõ licet furari imo potius ut dicũt debet ſe vel alterum mittere moꝛi q;ᷓ contra legem nature facere furtũ:furtũ autem lege nature ꝓ⸗ hibetur: ut dicit Augꝰ.libꝛo.ij. confeſti. POig auteʒ iſta non vident᷑ eſſe bene dicta:q;uis eni bo ſtem vel tyrannũ ſpo- liare licitu ſit auctoꝛitate ſuperioꝛis:nõ eſt tamen licitum ꝓpꝛia volũtate ut dicit Augꝰ. Bona vo publice ꝑſone habetis donminiũ iuſto titulo acquiſitum:lʒ ſint ſtipẽdia cõmunia ſunt tñ ſibi appꝛopata pꝛo cõmuni ad miniſtratiõe quã ſibi exer cet. Ande ea rõne non eſt licitum furari de bonis eius qua rõne non eſt licitu fu⸗ rari de bonis pꝛiuate ꝑſone. MNecẽ ↄtra legẽ nature rem alteri appꝛopꝛiatã acci pere in neceſſitatis articulo ad ſubueni/ endũ ſibi vel alteri:quia boc nõ eſt ꝓpꝛie ſurtũ in lege na ture ꝓbibitũ q;uis vide atur eſſe ſimile furto:cũ in caſu neceſſi/ tatis illud qð pbꝛiu eſt fiat cõe. CHuto ergo eſſe dicendũ ſicut ſupꝛa dictũ eſt: qꝙ velneceſſitas pꝛoximi pot aliter releua ri q; ꝑ acceptionẽ rei alteri appꝛopate:⁊ tunc nõ licet rem alienã accipere. Nel ñ eſt aliter reuelabilis: ⁊ tunc licet. NHam ſm Augl. in lib. de vera religiõe. Iſta eſt regula charitatis:pꝛoxio optare bona qͥ ſibi homo optat:ſic ergo de iure nature rali qlibet tenet᷑ cõſeruare vitã ſuaʒ:ita Ar. et vitam pꝛoximi:in eo ergo caſu in quo diſpẽſabile eſt ut bomo rem alienã acci piat pꝛoↄſeruãda vita ſua:in ſimili caſu diſpeſabiie eſtut bomo accipiat rem ali enã pꝛo cõſeruãda vita broremt ſi i mñn ergo eſt dicẽdu Ad Peumn Gbis furari maiuſ peccatũ ſit q; mẽtiri:tñ mendaciu ipoꝛ- tat inſeꝑabiliter pꝛauã intetionẽ agẽtis puta intẽtionẽ falledi: ideo nũ q; pot bñ fieri furtũ aũt nõ ſic ipoꝛtat. Q Ad 2 eſt dicẽdũ ꝙ nõ eſt ſimile: uia ſalus aie gliter põt còſeruari qᷓ; perſubuẽtionem rei tẽpoꝛalis:ſalus autẽ coꝛpoꝛis nõ:no eni res tẽpoꝛalis ſic oꝛdinat᷑ ad ſalutem aie ſicut coꝛpoꝛis. C Ad ꝭ eſt dicendũ ꝙ rem pꝛius alienã accipere et paupert tanq; ſuã dare in neceſſitat articulo no eſt malũ neq; hns furtũ: q;uis videat furto ſimile. Mam furtũ ꝓpꝛie dictũ eſt cũ accipitur res aliena manes aliena:⁊ iuito dno manẽte dño ⁊ intẽtione frau⸗ dulenta puta aio celãdi ⁊ retinẽdi alienu in tali vo caſu nõ manet res aliena eo ꝙ neceſſitas facit cõmunẽ: neq; manet ide dũs rei quia accipiẽdo ⁊ vtẽdo in neceſ- ſitate ſua efficit᷑ cõis:nec accipit᷑ fraudu lenter ſed ſimpliciter: vnde nõ fit maluʒ ut eueniat bonũ ſicut ſupponebat. wͤ znase poſſit diſpenſare ut res furtiue ſublata nõ reſtituat᷑:qꝛ papa eſt diñs omniũ: ergo põt rem vnius alteri ↄcedere abſq; eo illi reſtituat. D. pa pa eſt vicariꝰ dei.ſʒ deus mãdauit ut filij iſrael furarent᷑ bona egyptioꝛum nõ reddituri eis illa bona qᷓ furati eis fue/ rant:ut dicit Augꝰ.S ſiłr papa boc face re pot. Sſcribit extra de furtis: Si quis ppter neceſſitatẽ famis uel nudita tis furatus fuerit cibaria veſte vel pecu niã:peniteat ꝑ tres hebdomadas. In- dulget ; papaꝙ res furtiue ſublata non veſtituat᷑. ¶ ¶ P: mitioꝛ dʒ ee lex diuma q́; lex bumana:ſed nõ taxat᷑ pena moꝛt Queſtio IIII ꝓ furto ſemꝑ in lege bũana: ergo lex di uina nec penam damni taxare debet ex quo mitioꝛ eſt. ſtaagmiagns eſt:quia nõ In contrarin furari cum ſit pceptum diuinũ: indiſpeſabile eſt. KRKnſideo dicendũ ꝙ res põt au- l HHEDOferri ab aliquo quinq; modis q;tum ad pꝛeſens. ¶ Pꝛimo ꝑ illius cuius eſt ignoꝛantiã:⁊ ſic ꝓpꝛie no minat᷑ furtum a furuo uela ſuſco: eo ꝙ noctis tẽpoꝛe accipit neſciente domino rei:ut dicit Jſido. ¶ Scð o ꝑ violentiã ⁊ ſic ꝓpꝛie vocatur rapina:ſicut tyranni ⁊ mali pᷣncipes violentiã inferentes ra⸗ piunt aliena:de quibus dicit ſcriptura: DOes hcies tui quaſi vꝛſi rapientes pᷣ/ dam. ¶ ·Tertio ꝑ iniuſticiã: ⁊ ſic vocat᷑ latrociniu. tales eni ſunt rectoꝛes ꝗ cõ⸗ dunt iniuſtas leges ad extoꝛquendu pe· cunias pauperũ. remota eni iuſticia re- gna ⁊ regimina non ſunt niſ quedã ma- gna latrocinia ut diẽ Augꝰ.iiij.de ciui. dei. CQuarto ppter ſacre rei illatã ir reuerentiã:⁊ ſic vocat᷑ ſacrilegium. Mã bᷣm Iſido.ſacrilegus dicit᷑ eo e legit vel furatur rem ſacraz. Quinto ꝑ negle ctam maliciam:⁊ ſic eſt retentio merce dis operarioꝝ.qui enim non reddit mer cedem ſuis mercẽnarijs planũ eſt ꝙ te netur ad reſtitutionẽ. Ommia enim iſta nomine furti ꝓbibentur:⁊ ideo in oibꝰ iſtis nõ cadit diſpenſatio:ut res bis mo — dis ſublata nõ reſtitua f:niſ in caſu ne- ceſſitatis ⁊ ꝓ reipublice adminiſtratiõe uel fidei derenſione:ſeu pꝛo illoꝝ a quibꝰ accipit᷑ bonoꝝ confiſcatione:⁊ ꝓ illoꝛuzʒ qui accipiunt indigentie releuatione: et impoſſ ibili redditine. Ad pꝛimũ edicthem PeIIHEpaps eſt dñs oium ꝑ tuitionẽ ⁊ iuſticie obſeruationẽ:vnde nõ puto ꝙ poſſitrem vniꝰ cõcedẽ alteri niſi foꝛte in caſibꝰ ſupꝛadictis. ¶ Sed nũꝗd ſi aliꝗd recipiat de bomis ↄfiſcatis ꝑ papã:tener᷑ ad reſtitutionẽ: puto ꝙ ſi N. ſuſteoie Augyinl ſoultuel lus ataz gigpe atoſtte ſtnere⸗ lig⸗/ lig nen Endecg falbeofe Ptiosnd leßmt veritatie hecpen⸗ ſonafel wobt Sten eig unicos ſhet Li limnicu ti lecretalis eucl Cnutrit⸗ mnn nigtoͦge ſoebteti teſeche 1 chpic afiftone ganoteker leggſirn 4 lotri ineneſeg ahuri iutan I marterzoleey anaedeheren ſſ Cgniat fnmmiaun ſelableck. fes dot n aliquo quing 6, C Pim, in ſeppen da ſuſh⸗ Nlicrenn Sconi ina:ſaegunn tüinfoore, nat nm eingans,, Kicii:tiona Gtreatgt⸗ Nonenig: 1eniiſtut Hmniguclinns us iz ein mmi un ilcgucn iorlit Ar. iuſte ↄfiſcata ſunt:nõ tenent᷑ tñ qꝛ dicit Augꝰ.in li.lxxxiij.queſtionũ:Solus deꝰ nouit uel certe lõge excellentius ⁊ ſince rius atq; certius qᷓ; hoies noſcant:qua quiſq; pena uel ᷣmio dignus ſit:puto q; tutiꝰñnit talis bona q;tũc ũq; ↄ fiſcata re ſtituere q; tenere. C Ad ſecundũ eſt di cẽdu qꝙ papa ẽ vicariꝰxpᷣi ⁊ miniſter eiꝰ nõ ꝙ mediate eo aliꝗs decipiat᷑:ſj potiꝰ⸗ æꝙ a deceptiõe liberet᷑ Dicit eni Aug⸗ in libꝛo ſupꝛadcõ ꝙ deꝰexpoliauit egy⸗ ptios ⁊ decepit:nõ quidẽ ꝑ ſeipſũ:qꝛipᷣe ſeipᷣm neminẽ decipit:cu ſit ꝰ̃᷑ ꝛ ſpũs veritatis:dignus tñ digna diſtribuens: nec ꝑ angelũ bonũ cui nõ cõueniebat ꝑꝓ ſona fallacie:nec ꝑ talẽ hoiem ꝗ cuſtodi re ⁊ obſeruare intẽdit illud qu ſcriptũ ẽ. Sit bmo veſter:eſt eſt.nõ nõ:ſʒ ꝑ tale an geluũ ꝗ ꝓſue volũtatis ꝑuerſitate:iĩfimis nature gradibꝰ oꝛdinatꝰ ẽ ad vindictaʒ malefactoꝝ ⁊ exercitiũ atq; purgatiõeʒ iuſtoꝝ:aut ꝑ tales hoĩes ꝗ nodũ huiꝰmũ di cupiditatibus ſe exuerut. Judei nãq; quos egyptij expoliati ſunt ⁊ decepti: nõ iã erant tales quibꝰdiceret᷑ Hiligite inimicos veſtros:ſʒ tales ꝗbꝰ dici opoꝛ tebat: Dilige ꝓximũ tuũ:⁊ odio hebis inimicũ tuu. C Ad 3 & dicẽdũ ꝙ illa decretalis intelligit in caſu neceſſitatis ꝓpe uel aliene in qᷓ rem alienã acciꝑenõ cõmittit ꝓpe furtuʒ: lIʒ videat᷑ ſile furto ut dictũ eſt:uel loquit᷑ de furto ꝑuaꝝ re⸗ rũ q nõ accipiant᷑ aio inferẽdi magnum nocumẽtũ ꝓximo.Talia.n.q mima ſuũt intellectꝰ gccipit q̃ſi nihil ut dicit pᷣus ij. Phiſ. ¶ Adqeſt dicẽdu ꝙ; ꝓ quoli⸗ bet furto non ifert᷑ pena moꝛtis: niſi ag grauaret ex aliqᷓ circũſtãtia: uł ex parte eius qð furtiue aufert᷑:ut ſiquis furaba tur hboĩem: moꝛtis pena puniendus erat Eto.xxi. Ał ex ꝑte modi furãdi:ut ſi ꝗs furat re ſacrã uel rem cõem: uel in loco cõmunui:puta in balneo uel in foꝛo: vbi vulla eſt cuſtodia muri vel familie. In talibus enim cuſtodia legiſſatoꝛ dedit quinquageſimaquinta 1 ¶ Queſtio quinquageſimaquinta de diſpen ſatione octaui pꝛecepti. Eind Econſid erandum —1 eſt de diſpenſa tieone octaui pᷣcepti. Circa qð queruntur quatnoꝛ. C Pꝛi⸗ mo vtrum papa poſſit diſpenſare ꝙ fal ſum teſtimonium non ſit peccatuj moꝛ tale. Secudo vtrum papa poſſit diſ penſare ꝙ mendacium non ſit peccatũ ECertio vtrum papa poſſit diſpenſa re ꝙ liceat mentiri mendacio officioſo uel iocoſo. ¶C Quatto vtrum papa poſ ſit diſpenſare ꝙ inferendo teſtimonium non interueniat iuramentu. O pꝛrimum SHare getur enim ꝙ papsa poſſit diſpẽ ſare ꝙ falſum teſtimonium non ſit pec catum moꝛtale:quia mendacium quod vni nocet ⁊ alteri pꝛodeſt:peccatum nõ eſſe videtur:ſed quandoq; aliquis falſuũ teſtimon ium perbibet ut aliquẽ a moꝛ⸗ te liberet:⁊ a falſa ſentẽtia intetata ſibi per falſos teſtes uel per iudicis peruerſi tatem: ergo tale teſtimonia falſum diſ pen ſabile eſt ꝙ non ſit peccatũ moꝛtale. Pꝛet erea aliquis fert teſtimoniũ de a liquo homine ꝙ ſit caſtꝰ ⁊ caſtũ eu cre dit:⁊ tñ ẽ adult:falſũ s teſtimoniũ ꝓfert ⁊ nihilominꝰ nõ peccat moꝛtalit p Au guſtinũ. ¶ S. veritas q ẽ virtꝰmoꝛalis reꝗrit veritatẽ 'm oẽs circuſtãtias: ſed difficile ẽm oẽs circũſtantias ↄſidera. re ſcm de à fert teſtimoniũ. Sue e g dice aoe falſu teſtimoniu atmmoera erm. n orrari”s eſtauia tranſgreſ In 2 traniè diuini pꝛecepti pctm moꝛtale ẽ:ſj papanõ põt diſpenſa re in diuinis pᷣcept: nõ põt diſpẽſare ut falſü teſtimoniũ nõ ſt hetm moͤꝛtale. KEnde dèicendu e falſum teſti Rn deo moniũ ex hoc dicitur ecẽ moꝛtale pctm: qꝛ eſt cõtra dei iuſticiam ⁊ contra iuſtum iudicium. Scribit᷑ eni Ro.i.ꝙ cum iuſticiam dei cognouiſſent Ar. non intelligentes ipſam: ſʒ potius ↄtra ea m agẽtes:digni ſunt moꝛte.Iſtud au tem cõtingit tripliciter. Pꝛimo qñ hõ ꝓ fert ſalſum teſtimoniũ in bis que ſunt ti dei:⁊ in his que ſpectãt ad ſacrã ſcriptu ram :ſicut multi ſaciunt ut videant᷑ ſa⸗ piẽtes. Cõtra quos ſcribit Job.iij. Muũ quid deus indiget veſtro médacio ut ꝓ illo loquamini dolos. 2iqñ ꝗs ꝓfert falſum teſtimoniũ cõtra iuſticia ꝓximi: ut ex tali teſtimonio iuſticia ꝓpximi per- datur ⁊ occultet᷑: Qð ꝓbibet ſpus ſcüs qñ ait: Moli mentiri aduerſus ꝓximũ tu um. 3 qñ quis ꝓſert teſtimoniu cõ/ tra iuſticiã ſuã met: Et hoc uel ex nimia bumilitate:ut cũ in ↄfeſſione dicit ſefe- ciſſe quod non fecit.de quo dicit Augꝰ. ꝙ ſicut ſümopere cauendũ eſt ne bomo taceat qð homo fecit: ſic cauendu eſt ne dicat qð nõ fecit. vel ex aliqua vtilitate ut cũ homo mentit᷑ alicui volẽdo aliqd ↄſequi ab ipſo. Omnibꝰiſtis modis fal- ſum teſtimonium eſt peccatum moꝛta- le:nec in hoc Sale iſnenſatio⸗ W. zi mñi ergo eſt dicendũ ꝙ Ad pꝛmũ ſialicui fieret iniu ſticia ⁊ falſo mõ iudicaretur:poſſet quis ſine peccato ad reuelandũ iuſticiã eiꝰfal ſuʒ teſtimoniũ dicere:quis lʒ diceret fal ſum:nõ tame falſe:nec contra ꝓximũ ut tolleret pximo iuſticiam: immo ut ſerua ret ei: tamẽ quia teſtis iuratꝰ admittit᷑ ut dicat veritatẽ:puto ꝙ i tali caſu mẽ tiri non debet:qᷓ;uis eni moꝛtaliter non peccaret:qꝛ mendaciũ no diceret inno- cumentu ꝓrimi:peccaret tñ: qꝛ ꝑiurium incurreret. ¶ Ad ꝛeſt dicenduʒ q m Aug.. in Enche. xxv.c.quatuoꝛ modis cõtingit hominẽ falli. Pꝛimo nãq; ma⸗ nn malo quis fallit᷑: cum non credit il⸗ ud quod ad vitã ducit eternã. Secũdo puo malo aligꝗs falli᷑ ꝗ falſũ ꝓvero ap pꝛobando aliqd patit ab ipſo: puta cuʒ quis bonũ bominẽ putat qui malus eſt: ⁊ ab eo aliquid mali patit᷑. Tertio nul⸗ lomalo quis fallit᷑:qñ aliqs malũ hoĩeʒ Queſtio II ita bonũ credit ut nil mali patiat᷑ ab eo. nõ eni in tali cadit illa pꝛopbetica dete/ ſtatio. Ae vobis qui dicitis malũ bonuʒ et bonũ malũ:quia de ipſis rebus quibꝰ boies mali ſut:nõ de ipſis hominibꝰ itel ligendum eſt ᷣm qꝙ ibi dicit Augꝰ. Scd quarto non: nullo etiã bono quis fallit qñ ipſù hominèe dicit bonũ que putat eẽ caſtuũ:nec ſcit ipſũ adulteru:dato ꝙ con- trariũ ſit:nõ enim fallit᷑ in doctrina reri bonaꝝ ⁊ ma laꝝ:ſed in occult bumanoꝝ moꝛu. ¶ Ad 3 ergo eſt dicendũ ꝙ non opoꝛtet falſu teſtimoniũ ferẽtes oẽs cir/ cuſtãtias circuſpicere: ſed illas důtaxat que habẽt iudice de veritate infoꝛmare: puta de loco ⁊ tẽpoꝛe.Dicit enim Nugo ſuper Eſa. ꝙ in teſte deberet eſſe ſciẽtia iuris:memoꝛia facti:⁊ intentio boni.et tunc 'm Aug..in lib.de ciui.dei.vbi par eſt mumer? teflin pꝛo rei abſolutiõe ⁊ dã- natiãe reus abſoluedꝰ eſt ⁊ nõ ↄdẽnãdꝰ. Dilecundu hter AEEE dit᷑. videt᷑ cnim qꝙ papa diſpẽſare poſſit ꝙ mẽdaciũ non ſit peccatũ moꝛtale. dicit enim Augꝰ. ꝙ peccatũ eſt volũtariũ:ſed mendaciũ cõſiſtit in rone nõ in volũtate ergo nõ eſt peccatũ. C Pꝛeterea lex bu mana iniuſta nõ eſt:ſed talis lex cocedit ut contrabẽetes ſe poſſint decipere citra medietatẽ iuſti pꝛecij.ſi ergo licet fallere licet mentiri. ¶ Pꝛeterea Ambꝛo. dicit ꝙꝙ nõ ſolu in verbis ſed etiã in factis ſi/⸗ mulatis medaciũ eſt: ſed nõ omne mẽda ciuũ in factis ſimulatis eſt peccatu: quia aliqñ ſimlatio bona ẽ Simulauit. n. Da uid ſe eſſe furioſuʒ.i.Reg.xxi.non ergo omne mendaciũ eſt peccatũ moꝛtale. AD 1 eſtquia omne qo In Nrarin nõ eſt a deo pecca tum eſt: ſed Jſdo.dieit in lib. de ſynoni- mis. ꝙ oẽ medaciũ ſũmo opere cauẽdũ eſt:quia omne peccatũ nõ eſt a deo. „ P N&ραα dicendu ꝙ 'm⸗Augj. xv Kn 0 C0 de trini. verbũ exteriuſ ſonãs in auribꝰ auditoꝛis ſignũ quoddã N. ecüücke⸗a ctoheri Npenttione Alproſeren AGtenſgn keſutn lun A toyeut rfarcſt tiſech⸗ Areinu Atimnd Neelt lyninte ttepnere ſſſügn gotyerdu flarier gientisd aee guiſpax Mnihu ucni ap⸗ wesügni, tentio ſon tmſedon ſo ht cxeg een ſpe topmitti⸗ lhecontrae lgeſeno helggtieſt⸗ nanag perd udcctie Letſiconn mnlletizen bſtnulatio ſo⸗ Caut fihuenter leco Zi uſellinint clſnin⸗ Dr nelipetikebet Nropbenicn dete ains nalüboug ſpus cws gub⸗ dis bommt i idectt Bug) Sd ibonogus ſlt nuique puate tcni datochict findoctrinam occui boment eKdicehdugn nü ſaitcsbizln/ eſctusdir citta ifana Dctanhi Oehentdlin 1 rnndn wani Anf coditin ltti Ki ſctoe⸗ cig ſeſne — tmitmüüſcl eNömwotde⸗ danulen lunnu nuſen murlt lnmnt hts annenit geccun⸗ 8 mlauknd ati montzle, Ar. mediũ eſt verbi interiꝰ latẽtis:⁊ ipſiꝰ rei exteriꝰ exiſtentis:hʒ ergo verbũ triplicẽ ↄparationẽ.vnã ad rem ſignificata.aliã ad pꝛoferente ⁊ tertiã ad audientẽ. Haã ad rem ſignificatã hanc cõparationẽ bʒ ut rẽ ſicut vere eſt. ſic vere ſigni ficare va leamꝰ.Ad pꝛoferentẽ ᷣo bʒ banc cõpa/ ratione: ut affectũ noſtru vel cõceptum vere ſicut eſt alteri expꝛimamꝰ.Ad audi entẽ ſic cõparat᷑:ut eius mentẽ per ſigna ad veritatis cognitionem excitemꝰ:oĩs gutẽ mentiẽs iſto triplici bono ⁊ iſta tri plici vtilitate verbũ ſuũ pꝛiuare intedit. Mam intedit ſignificare rem aliter q; ſit et expᷣmere cõtrarin eius qð ſentit:⁊ ad falſũ excitare auimũ eius qui audit:ſj̊ nõ põt verbũ hominis carere rei vera ſigni ficatiõe:⁊ loquẽtis vera expꝛeſſiõe:⁊ au dientis vera infoꝛmatiõe abſq; peccato cũ Aplus dicat.Logꝗmini verita tẽ vnuſ/ quiſq; cũ pꝛoxio ſuo:quoniã ſumꝰ iuicem mẽbꝛa. Omne igit᷑ mendaciũ iniuſtũ eſt et peccatũ:nec in boc cadit chiio⸗ qł—PB 1ergo eſt bicendu ꝙ; Ad P umn mendaciũ eſt talſa vocis ſignificatio cũ intẽtiõe falledi. In tentio vo nõ eſt rõnis tm:nec volutatis tm:ſed rõnis eſt ut dirigentis:volũtatis vo ut exequentis. legẽ:ſed nõ ꝑmittit᷑ 'm legẽ diuinã:quia peccatũ eſt. Multa enim ꝑmittit lex bu mana ꝗᷓ per diuins legẽ pꝛohibent᷑:ut ſu pꝛa dictu eſt per Augj. ¶ Ad zeſt di⸗ cendũ ꝙ omne mẽdaciũ in factis ⁊ ᷣbis ſimulatis eſt peccatũ non tñ cõuertit᷑ ꝙ oĩs ſimulatio ⁊c.E ſt eni duplex ſimula/ tio. AUna cautele ⁊ pꝛudẽtie qua verũ int dũ pꝛudenter celat᷑:⁊ iſta eſt licita ⁊ ſine mẽdacio.Alia deceptiõis et fraudulẽtie qua falſum intendit᷑:et iſta eſt illicita et cum mendacio. Pr ſic pꝛocedit᷑. vr Dtertii de: evae pol ꝗqnquageſimaquinta Ad ꝛ"eſt dicendu ꝙ ſᷣm legẽ bumanã cõtrabẽtibꝰ ſe mu/ tuo ꝑmittit᷑ decipere:qꝛ per talẽ decepti onẽ contractꝰ nõ reſcindit᷑ qſi factꝰↄtra ſit diſpẽſare ꝙ liceat mentiri mendacio officioſo vel iocoſo:quia nõ vituperatur Abꝛabam qui vxoꝛem ſuã Saram ſoꝛo rem ſuã eẽ dixit.Geñ.xx.ꝓpter euaſionẽ moꝛtis. Mec Jebu qui pꝛo culture dei ampliatiõe ſe velle colere Baal ſimula- uit: ⁊ oẽs cultoꝛes eius in tfecit.iii.Re. x. Mec obſtitrices que officioſo medacio paruulos bhebꝛeoꝝ ſeruauerunt. Exo.ij. pꝛeterea mẽdaciũ eſt falſa vocis ſi- gnificatio cũ intẽtione decipiedi:ſed io/⸗ coſe mentiens nõ intendit decipere:licet ergo iocoſe mentiri. S.maius malũ eſt bomicidiũ q; mẽdaciu ſʒ pꝛo aliq vti litate vel nccitate boiuʒ boicidiuz licite põt fieri: ergo multo magis mendaciũ. —AAnmrant 1 eſt að ſcribit᷑ In contrany Eccle.vij. no li velle mentin mug mchgacis RAρραο dicedu ꝙ iſtã qõez ptra⸗ Rnd 60 ctat Augꝰin Enche. xx iiij.c. vbi dicit aliquos ſenſiſſe ad bomis iuſti officiũ ꝑtinere aliqñ mentiri: maxie de rebꝰ paruis:⁊ de rebꝰ ad dei culturaʒ ꝑtinetibꝰ. Mibi autẽ ut ait vid e᷑ pecca tũ eſſe omne mendaciũ:ſed multũ inteſt ut dicit quo animo et de gbꝰ rebus gſq; mentiat᷑:quia nõ ſic peccat ille qui men- titur animo conſuledi ſicut illequi metit᷑ volũtate nocedi:ut qui viatoꝛẽ mẽtiedo in diuerſũ iter mittit:ſicut qui vite viam mendacio fallente depꝛauat. Hec ut ait ment ies iudicadus eſt qui dicit falſũ qð putat eſſe veru:talis eni nõ fallit ſed fal litur. ¶ Sciendũ eſt ergo m intentionẽ Augj.ibidẽ ꝙ queda ſunt mala opera ex genere operis ꝓppter indebitã materiaʒ ut occidere hominẽ. Quedã vᷣo ꝓpter ide bitam circũ ſtantiã:ut celebꝛare miſſam ſũpto pꝛandio. Quedã vᷣo ꝓpter idebitũ finẽ: ut dare elemoſynã ppter vanã glo⸗ riaʒ.·Pꝛimũ genus maloꝝ põt aliqñ ſine peccato fieri: quia mat erie indebite põt gddi debita circũſtantis: ut bomini põt addi maleficus. Secundũ genus maloꝝ poteſt fieri ſine peccato:quia circũſtatia Ar. mala põt remoueri. Sed tertiũ genꝰ ma loꝛũ quãdo ipoꝛtat actualẽ deoꝛdinati/ onem ⁊ pꝛauam intentionẽ i finem:non põt ſine peccato fieri:co ꝙ actuali inten tioni finis ↄ traria ſimul ĩeſſe nõ poſſũt Cum igitur mend acium includat in ſua diffinitiõe intentionẽ fallendi:nũqᷓ; põt bene fieri:⁊ nunq; diſpẽſandũ eſt ꝙ fiat. Ad pꝛimum æge viedz 1 C EE „Abzaba nõ fuit mentitꝰ ᷣm intentionẽ ſuã:large.n. loquẽedo Sara ſoꝛoꝛ eius erat. Erat eniĩ ſoꝛoꝛ Loth filij Aram fratris Abꝛabe: ut dicit glo. Geñ. xx. Jebu vo ampliaãdo cultuʒ dininũ cõmendatꝰ eſt de fine quẽ intendebat:non de modo ꝑueniendi ad finem. vnde cõmendatꝰ eſt de vero:non de mẽdacio:nec obſtitrices remunerate ſunt pꝛo mendacio: ſed pꝛo beneſficio be nignitatis. C Ad ⁊eſt dicendũ q mẽ daciuzʒ eſt peccatum ꝓpter intentionem fallendi vel falſuʒ aſſeredi:iocoſe vᷣo mẽ tiens q;uis non babeat intentionẽ deci/ piendi: habet tamen intentionẽ falſum aſſerendi. Ad òꝭ eſt dicendũ ꝙ qᷓ;uis bomicidiũ maius peccatuʒ ſit in genere qᷓ; mẽdaciũ:nõ tñ ipoꝛtat ſemꝑ iĩtẽtionẽ malam operantis ſicut mendaciũ.vnde q;titatiue maius eſt:ſed q̃litatiue nõ:nec pꝛo aliqua vtilitate mẽtiendũ eſt. Sicit eni Augꝰ.i.de doctria chꝛiſtiana. c.xiiij. ꝙ nullus mentiens in eo ꝙ mentit ſer⸗ uat fidem. Nam boc vult ut cui mentit᷑ fidem ſibi adhibeat quã tñ mentiendo ei non ſeruat:ſed oĩs fidei violatoꝛ iniquuſ eſt. Omnis autem iniquitas eſt inutilis: ergo omne mendaciũ mucile eſt. . ₰ ſic ꝓceditur. D quartu vibt eniz q papa poſſit diſpenſare ꝙ in ferẽ do teſtimoniũ:non iterueniat iuramẽtũ: quia quod eſt de ſe confirmatũ non indi/ get con firmari ſed verum teſtimonium dicere eſt pꝛeceptũ dei per ſe confirmatũ non ergo indiget alio confirmari. C S. papa non debet inducere aliquè ad pec- — Queſtio IIII catum: ſed dicit Aug ꝙ ille qui pꝛouo/ cat aliquem ad iuramentũ q;uis ille qui iurat ſi bene vtitur iurameto nõ peccet: a malo tamen eſt illius cuius infirmita te cogitur iurare. ¶ Pꝛetereaq ſũt idẽ vnum non cõfirmat᷑ per aliud: ſed ſicut periurium ⁊ falſum teſtimoniũ ideʒ eſſe videntur:ſic teſtimoniũ verũ ⁊ iuramen tum verum idem ſunt. J n otrariũ eſt: quia Jacob Geñ. xxxi.teſti-⸗ monium ⁊ pꝛomiſſionẽ Laban ſoceris ſui per iuramentũ cõfirmatũ hr̃e voluit G dicendũ ꝙ teſtimon iuz homis uel inducit in iu dicio:uel extra iudiciũ:ſi extra iudicium ꝓfertur non eſt iuramento cõfirmandũ ſed ſimpliciterpferendũ. In ſimplici eniĩ teſtimonio vitandũ eſt iuramentum ne incurratur periuriũ.ſed ſi teſtimoniũ in iudicio inducit᷑: conuenient᷑ imponit᷑ iu⸗ ramentũ: Inducit᷑ nanq; teſtimoniũ in iudicio ad tollendũ controuerſiã int ho/ minem ⁊ hoĩem. Sed ſᷣm Aplm ad He bꝛe. vi. Homines per maioꝛes ſuos iu⸗/ rant:⁊ omnis controuerſie eoꝝ ad con firmationẽ veritatis finis eſt iuramen- tũ. In oĩ ſᷓ teſtimonio adducto ĩ iudicio iteruenire debet iuramẽtũ ut teſtes nõ admittantur in iudicio:niſi iurati. Ad pꝛimũ ergo eſt dicendum N q bomines maxi⸗ me timent peccata incurrere:que ſuũt cõ tra deũ tanq; grauiſſims: non aute ita abboꝛrent peccata que ſunt contra pꝛo ximũ:ideo ad maioꝛem certitudinem te ſtimonij requiritur teſtiũ iuramentum. ¶Ad 2 *e dð.ꝙ ſi inducens aliquẽ ad iura mentũ ſit perſona pꝛiuata ⁊ ſciat eũ falſum iuraturũ:peccat iuramentum re quirẽs tali peccato ut vincat bomicidũ um:ut dicit Augꝰ:⁊ ponit᷑ xxij.q.v.c.il lequi.ſed ſi eſt perſona publica:ſi ſciat t· ſtem iuraturũ falſum:dicũt aliqui ꝙ nõ peccat iuramentum requirens: quia nõ eum ipfe cogit iurare: ſed lex: quia tamẽ Ar. crfalbtel tiaſbſeg ttorpoto⸗ Garechtel ſote pt tertumdi eigent colpotne Huenet tn geecaretu ſallamdia taimon falſumnte ſuratnen (Cc Cbei rirc late ſeye hapopol keloliene Cder kin con tarelege⸗ Hopoſt cglien I vilequipeone nüchuis ilegi mmeton ue uins iyfinmt Atertaq ſitf alind ſdſ imoniditl ävanitinund ſt quia Jun Bei tmiteß Vabmn ſann rmatü biendnt di thm; 81c naunii iiamidan entocöfmmi ü Pingiaci küramantunt Hiteſinoni tinponk P teſimoni! foucriiin; nins s⸗ nisckinunh Auan imi ini nien giim miminn Ar. ex falſo teſtimonio iniuſta ⁊ falſa ſentẽ tia ſubſequitur:⁊ totũ iudicium peruer/ titur:puto ꝙ potius debet ſuo officio ce dere q; tale iuramentum requirere. niſi foꝛte ꝓpter ſcandalũ vitandu, CAd tertium dicitur ꝙ lʒ materialiter poſſit eſſe idem periuriũ ⁊ falſum teſtimoniu eo ꝙ omne periurium eſt falſuʒ teſtimo nium et mendacium: aliter iurans non peccaret uel deieraret:niſi mentiretur ⁊ falſum diceret: non tamen omne falſuʒ teſtimoniu eſt periuriũ: quia non omne falſum teſtimonium uel mendacium eſt iuramento firmatuum. ¶ Queſtio.lvi.ð diſpẽſatõe noni pᷣcepti Blteri us conſid erã — quz eſt de diſpenſatiõe nom pᷣcep i:Cir Qca quod queruntur quatuoꝛ. Pꝛimo vtrum papa poſſit diſpenſa re in concupiſcentia rei aliene auctoꝛi tate legis moſaice. ¶ Secundo vtrum papa poſſit diſpenſare in cõcupiſcentia rei aliene auctoꝛitate legis cuan gelice. NLertio vtrum papa poſſit diſpenſa re in concupiſcentia rei aliene auctoꝛi/ tate legis hbumane. ¶ Quarto vtrũ pa pa poſſit diſpenſare ꝙ concupiſcentia rei aliene non ſit peccatũ moꝛtale. — inmſ && ſic pꝛocedit Pamn Riackeni qp papa poſſit diſpenſare auctoꝛita te legis moſa ice in cõcupiſcentia rei alie ne. Mam interioꝛ cõcupiſcentia non co hibetur ni ſi per auxilium gratie dei:ſed lex moſaica non ↄferebat gratiã. Scri bitur enim ad HMebꝛe.vij. ꝙ nihil ad per fectum adduxit lex. auctoꝛitate & illiꝰ le gis rei aliene concupiſcentia nõ ꝓhibet᷑. Pꝛeterea lex noua perfectioꝛ eſt ve teri lege: ſed in boc ponitur perfectioꝛ quia cohibet animum ⁊ ma num: illa au tem ſolum manum ſed nõ animũ concu piſcentia ergo non cohibetur auctoꝛita te illius legis. ¶Pꝛeterea illa lexq non iudicat bominem niſi per audituʒ 2⁊ fca quinquageſimaſerta· exterioꝛa:non cohibet interioꝛem con/ cupiſcentiam: ſed lex moyñ ſolũ iudica/ bat ſᷣm audituʒ ⁊ exterioꝛa facta. Scri bitur enim Joha. viij. Munquid lex no ſtra iudicatihominè niſipꝛius audiuerit „½ ab ipſo ⁊ cognouerit ꝗd faciat. In cõtrarium æt Qolu⸗ Ego concupiſcentiam neſciebaʒ:niſi lex dier non conchvlſecs. . * dicendum ꝙ legem mo Rnd 60 ſaica m pꝛobibuiſſe con/ cupiſcẽtiam rei aliene dupliciter poteſt intelligi. Pꝛimo q́;3tum ad legiſſatoꝛis intentionem ⁊ expꝛeſſionem. ¶ Secũ/ do q;tum ad pene tranſgreſſoꝛum taxa tionem ⁊ impoſitionem. Pꝛimo modo planum eſtꝙ lex moſaica concupiſcen/ tiam pꝛobibuit:quod tripliciter patet. Pꝛimo qꝛ letx illa a deo data fuit:ut pa⸗ tet. Exo.xx.ſed deus plus diligit mun⸗ diciam coꝛdis q; operis:ergo deus in le ge non ſolum aliene rei actualem acce/ ptionem:verum etiam inoꝛdinatam co gitationem accipiendi ⁊ concupiicendi pꝛobhibuit. Ande dicit Augꝰ in libꝛo de x.coꝛdis: Cangas nonam coꝛdam ⁊ in- terficitur beſtia cupiditatis. Secu⸗ do quia omnia pꝛecepta illiꝰ legis tam affirmatiua q; negatiua inducebant bo minem ad opera virtuoſa:ælmaxime ad dilectionem dei ⁊ pꝛorimi que ẽ foꝛma omniũ virtutum:ſed operatio virtuoſa magis conſiſtit in interioꝛi cogitatione qᷓ; in ext erioꝛi operatione. Non eniʒ di citur quis iuſtus ex boc ꝙ opera iuſta operatur:ſed ſi iuſte et animo iuſto intẽ dat. Tertio quia illud pᷣceptum: non cõ cupiſces domũ nec rem ꝓximi tui:ita ut nomine domus intelligatur pꝛohibita concupiſcentia boni vtilis ⁊ boni hono rabilis inter alia pᷣcepta illius legis nu meratur:⁊ vult Augin lib.de.x.coꝛdis ꝙ non furari et non ↄcupiſcere rem alie nam ſint duo pꝛecepta legis. ¶C Sed ſe cũdo mõ veꝝ ẽ ꝙ lex moyſi non ꝓhibuit Ar. concupiſcentiã nec cohibuit animũ:ſed manũ qꝛ ꝓ pctõ interioꝛis cõcupiſcetie penã non taxauit:nec impoſuit ſicut ta xauit penã ꝓpeccato exterior oꝑis:ocu lum ꝓ oculo: dentem ꝓ denteignq; bo⸗ ues ꝓvno boue:quatuoꝛ oues ꝓ vna: et ſic intelligit᷑ lex moyſi cobibebat ma/ num:z non animum. .. —dN Ad pꝛimũ ergo eſt dicẽdu q argamentu no ar⸗ guit legem moyñ cõcupiſcenti interio/ rem nõ ꝓbibuiſſe:ſed bene arguit gratiã ad concupiſcentiã vitandã nõ pſtitiſſe. vnde ex bac lege illa lex dicebat᷑ occaſio naliter occidere:qꝛ cõcupiſcentis ꝓbibẽ do notificabat gratiã adiutricẽ ad vi tandu nõ ↄferebat. ¶Ad 2 eſt dicẽdũ ꝙ nõ dr lex euãgelica ꝑfectioꝛ veteri ꝓ⸗ pter ꝓbibitoꝝ pluralitatẽ: qꝛ ſic ꝓbibe⸗ bat᷑ manus ⁊ animꝰibi ſicut bic: ſʒ ꝓpt agiutricem charitatẽ que hic cõfertur ⁊ ibti nõ. ¶ Ad qꝭ' e dic endu ꝙ illud vbu intelligit᷑ de iudicio exterioꝛi q;tu ad pe ne tꝑalis taxationẽ 'm que modu verũ eſt &ꝙ lex illa nõ iudicabat aliquẽ per in- terioꝛẽ cogitat iõeʒ ſ ꝑ extioꝛẽ oꝑatoe⸗ ſecũd n ſic pꝛocedit ERe Zider ent; wvꝓ papa in cõcupiſcentia rei alie ne poſſit diſpenſare aucte legis euange lice:qꝛ ſcribi᷑ Matth.vij. Molite iudica re ⁊ nõ iudicabimini:qð de interioꝛi in/ tentione uel cogitatione intelligit᷑ eẽ ꝓ hibitũ:nõ ergo ꝓbibita cõcupiſcẽtia rei aliene in euangelio: exquo nullus ꝑ eam eſt iudicãdus. ¶ ¶ Pꝛeterea ſuꝑ illo ꝰbo i. ad Cbor. iij. Molite añ tepus iudica/ re dicit glo. ꝙ bic neſcit᷑ ꝗs ſit dignꝰ lau de uel vituperio: ſed in die iudici laus erit bene agenti uel cogitati. P. dicit Aug in lib. de peni. ꝙ nos in quẽq; ſen tiã ĩferrenõ poſſumꝰ:niſi ſpõte ↄuictũ uł ↄfeſſum. Pꝛo cõcupiſcẽtia & interioꝛi nõ taxat᷑ pena i lege euãgelica:ſic nec i lege Ar Pe 1 moſaica. In ½ trarinen Augꝰſuper illo Qneſtio II verbo Matth. v. Nõ veni ſoluere legeʒ ſz adimplere:vbi ait ꝙ chꝛiſts legẽ ꝑſe- cit ⁊ ipleuit:quia ſupꝛa pceptũ legl exte⸗ riꝰ opus ꝓhibentis additionẽ fecit de ꝓ hibitione actus interioꝛis peccati. ndeo dicendum &ꝙ cõcupiſcẽ- — Otia ꝓbibita in lege euan gelica in duob differt a ꝓhibitione cõcu bit⸗ centie in lege veteri. Pꝛimo qꝛ hic cõ tem non. Scdo quia hic taxat᷑ pena: ibi aut nõ taxabat᷑iqð pʒ de bomicidio ꝓà taxauit lex moyſi pena ts lionis ut occi/ dẽs occideret᷑: Sʒ lex chꝛiſti Matth. v. ꝓ iterioꝛi ira ⁊ rãcoꝛe ꝓximi taxabat pe nam eternã dicens:Ois qui iraſcit᷑ fra- tri ſuo reus erit iudicio eterno.ſiut ſicut chꝛiſtꝰ gloꝛiã eternã ꝓmittit in lege euã- gelica obſeruantibꝰipſã:ſic traſgreſſoꝛi- bus eiꝰeternã penã taxat.Lex aũt moy ſi ſolũ bona tẽpoꝛalia ꝓmittebat obſer uatoꝛibꝰ eia: vnde ſolù penã tꝑaleʒ traſ greſſoꝛibus ĩponebat acꝑ boc cogitata 7 pctã interioꝛa nõ poterat punire que huana ⁊ tẽpoꝛali pena punirinõ poſlůt niſi cũ in iudicio fuerint nota m allega ta ? pbata. Coͤuenient aut lex chꝛi ſti eternã penã taxat ꝓ cõcupiſcentia in oꝛdinata rei aliene ꝓpter ſex mala:q ex ipſa cupiditate ⁊ ex inoꝛdinata cõcupi⸗ centia oꝛiunt᷑. Pꝛimũ ẽ appetitꝰ inſatia bilitas. Scom ẽ appetentis penalitas. Tertiũ ẽ rerum appetitarũ inutilitas. Quartũ eſt iuſticie peruerſitas. Quintũ qꝛ ex ipſa ſuffocat᷑ cparitas. Serxtũ eſt omnis iniqtas:qꝛ dicente Apbło eſt ra- L dix oius maloꝛu. Ad peaunni n dicendum ibi phibet᷑ iudiciũ temerariũ m Aug'. illa enim facta que dubii eſt quo aimo fi ant nõ debemꝰ temerarie iudicare: ſo ſp in melioꝛes ꝑtem interpꝛetari: ſz de bis que nõ pñt bono aimo fieri:ſicut ſũt ſtu- pꝛa ⁊ blaſpbemie nobis ꝑmittit iudica re ⁊ eternã penã eis indicere. Ad ſe- cundum ⁊ tertiuʒ eſt dicendu q; Aplus ert᷑ gra iuuans ad vitandũ ipſa: ibi au Ar. e Bugyho Melaſche Cieteap porglicrt Mlitniff olt loneauce Pönitten riſet GRerin Rhcpult ginlht uiſee ſoeſcrſe Nidict Cſſans gomen Ahinns ſihnop dlulala hocßut Ueſigiad Nc echdon letr ꝛhoe ⸗ n tribus piine diuſnaoie nalonni Neperſe Aicide Umierien N ſtn Snen Nrlonie ntent Wutſt⸗ eniſolvereleg cdꝛichſegei⸗ ceptülegen⸗ ltone ſectde⸗ nspeccat. mn g cocloſſi⸗ bita in legeun pbibitionecin Pꝛimoqꝛbc ndü lübin ctaxatpenen e bomiaco) talionis tonc briſti Vurch Nrimttirihit s gimmdift ocenoſuin nittitinra! ſſenigiin 1t Lerairnil mtrrehit Nl mi hlani oboe ooñthl en pune gul SL notabnil ictaütlucn cöcnptcunin aſa uf 2— — — — S = . = g Sſy= — — =☛ D =– = S S= =okt — — — S — = = = ☛ ☛ = =ꝛ — SS = — — — — = SE= = Ar. et Augꝰ loquũtur de peccatis occultis que ſoli chꝛiſto iudicada relinquut᷑: ꝗabuſ etſi eterna pena ꝑ legem euãgelicã taxat tepoꝛaliter tũ humano iudicio puniri nõ poſſũt niſi fuerit ſpõte cõfeſſi vł cõuicti. rp; 111 ſic pꝛocedit᷑. vr Dtertiil eui; æ papand poſſit diſpẽſare in cõcupiſcetia rei aliene auctoꝛitate legis humane:qꝛ ᷣm phm intentio legiſſatoꝛis eſt iducere ad virtutẽ:ſed virtus pꝛincipalit᷑ cõſiſtit in in terioꝛi animo q; in exterioꝛi opere:S pꝛincipalit᷑ magis lex bumana cobibet animu q́; manũ. ¶Pꝛeterea lex buma- na iuſta eſt:aliter 'm Augj.lex dicenda nõ eſſet:ſed iuſticia eſt in volutate interi oꝛi. Dicit enim iuriſcõſultꝰ ꝙ iuſticia eſt conſtans volũtas ius ſuũ vnicuiq; tribu ens:magis ergo lege bumana cobibet animus q; manus. ¶ Pꝛeterea iuriſcõ ſultus ponit ꝙ lex ciuilis ex naturali et diuina lege cõpoſita eſt: ſed tam lex diui na q; naturalis cohibet animũ ⁊ manũᷣ ut ſupꝛa dictum eſff. ſt:ge lar eſt: qꝛ lato In contrariũ ραα ne eſt bomo. Sed ſcribit᷑i.Reg.xvi.Hõ videt que foꝛis parent:deus aute intuet᷑ coꝛ:nõ ergo ſpectat ad bumanã lege co/ bibere animu ſed ſolum manu. Rnd cO dicendũ ꝙ lex bumana in puniẽdo trãſgreſſoꝛes in tribus videtur differre a lege diuina Pꝛimo q;tuʒ ad punitionè᷑: quia lex diuina oĩa mala vniuerſalit᷑ punit ⁊ do/ cet eſſe puniẽda:ſed lex bumana multa mala ꝑinittit:⁊ multa ipunita relinquit que per legem diuinaʒ puniũtur:ut dicit Augꝰ.i.de lib. arbi. ¶ 2? q;tuʒ ad modi puniendi explicationt᷑:quia lex bumana ſolum punit dicta ⁊ facta nõ autẽ cogi/ tata. In cogitationibꝰ enim homo ſub⸗/ ij citur ſoli legi diuine:̊ in cogitationibꝰ ut pꝛoꝛũpũt in facta vel dicta bomo ſub ijcitur legi bumane:ut oꝛe duoꝝ vel triũ teſtiũ poſſit cõuinci ⁊ cõpetẽti ſeueritate qnquageſimaſexta III coerceri. òq;tum ad pene ipoſitionẽ quia lex bumana imponit pena ſolũ t⸗ poꝛalem:nõ enim plus põt eſſe duratura pena legis q; ipſa lex. Planũ eſt auteʒ ꝙꝙ& bumana lex eterna nõ eſt:ſed ſolũ in bac vita aĩali ⁊ ſenſibili eſt duratura ſicut di cit Aug. Diuina ï lex imponit penam eternaʒ:ſicut ipſa eterna eſt. Humana g lex pꝛo cõcupiſcẽtijs ⁊ iterioꝛibꝰ peccat tranſgreſſoꝛes non punit nec pꝛobibet:⁊ in hoc differt hnmana lex a lege Myſi: quia licet illa non taxet penã pꝛo interi- oꝛibus cõcupiſcentijs ſaltẽ pꝛohibet qñ dicit. Mon concupiſces:qð non facit lex . j/bumana. A Peimu ergo eſt dicendum ꝙ lex bumana bene intendit ad virtute inducere per cobibitionẽ penalem: non ta men per penas cogit vel punit animuʒ ſed ſolum manũ. ¶ Ad 2ꝛ eſt dicenduũ ꝙ; lʒ iuſticia ſit in volũtate ſubiectiue:ef⸗ fectiue tamen per penas non cobibet ite rioꝛem cogitationẽ:ſed exterioꝛẽ opera⸗ tionem. ¶¶ Ad 3 eſt dicenduz q;uis fundament aliter lex bumana ex natu/ rali lege ⁊ diuina ſit cõpoſita.eo ꝙ nulla lex iuſta poteſt eſſe niſi ſuper naturali et diuino iure füdetur. multa tamen addit et multa ſubtrahit vel relinquit que per dium am legem coꝛꝛigutur. quarium ſtbroef eni papa nõ poſſit diſpeſare in cõ cupiſcentia rei aliene ꝙ non ſit peccatu moꝛtale:quia dicit Augꝰ ꝙ peccatuʒ eſt appetere quod iuſticia vetat:ſed iuſticis dei Exo. xx.vetat concupiſcere rem ali/ enam: ergo eſt peccatuʒ moꝛtale. C HB. in quocũq; non eſt charitas ibi eſt pecca tum moꝛtale: cum ipſa ſola diuidat ĩiter filios regui eterni ⁊ filios perditiõis eter ne ᷣm Aug.. ſed ſcribitur.i. Jo.ii.q cũq diligit mundu ⁊ illud quod eſt in mundo quod eſt concupiſcentia carnis: ⁊ coneu piſcentia oculoꝝ:⁊ ſuperbia vite:non eſt chanitas patris in eo: cõcupiſcẽtia ergo Ar. Queſtio 1 Nr. rei aliene eſt peccatũ moꝛtale. CPꝛete conſũmata:peccatum moꝛtale eſt. Nam ſberſce⸗ rea glo. ponit Exo xx. ꝙ pꝛimũ manda ut dicit Jaco. Peccatum cum conſum⸗ worme tũ legl ꝓbibet ſurreptione. ꝛerroꝛt᷑. 3 4 matum fuerit generat moꝛtem Conſu probibitoon ſeculi iiterficit amoꝛem. 4mpietatẽ. matum autem intelligitur eſſe peccatũ Elalpeiltn I crudelitatẽ. &foꝛnicationẽ.rapa non ſolum per operis executionem: ve- cntienon citatem. S'imit falſtatem. 2mundi ruetiam per interioꝛis conſenſus delibe bcheurinte cupiditatẽ. io adulteru cogitationem. rationẽ. Rõnes autem in oppoſitum ſo Adlhen Sed cupiditas eſt radix omm iũ maloꝝ: lute ſunt peroiſtinctionẽ pdictam. N ſo ut dicit Aplus.i.ad Tbimo.vi.concu· ¶ Queſtio. lvij. de diſpenſatio/ Plretia S rei aliene peccatuᷣ moꝛigle eſt. ne desiei pꝛecepti. Ralcranchnn Einn nFPA&T eſt. quis conſi anie . In contranum Conchpi⸗ Eindq E eſt de diſpenſa⸗/ Egrd ſcentia rerũ viſibiliũ qñ q; inſurgit in no tione decimi pꝛecepti: Circa ore bis ex neceſſitate:nõ ex volũtate: ſednnũõo quod qruntur quin q;. ¶Pꝛi ⸗ eſt petm ſi volũtariũ nõ eſt:ut Aug? dic̃. mo vtrum papa poſſit diſpenſare aucto KRKnd cO dicendũ ꝙ cõcupiſcẽtia ritate alicuius legis ne carnalis cõcupi Manml XIEEEOrei aliene q;tum ad pᷣſẽs ſcentia ſit peccatù moꝛtale.¶. Secudo chlPein quattuoꝛ modis põt accipi.pᷣ ut ẽ nobis vtrum vnq; cum aliquo ſanctoꝝ fuerit tpero⸗ innata. 2. ut rõnabiliter oꝛdinata. 3 ut diſpenſatum: ut eſſet ſine peccatocarna Vertion eſt in nocumẽtũ pꝛoximi deliberata. Et lis concupiſcentie. ¶ Lertio vtruz pa nnn Atut eſt opere coſumata. C Pꝛimo mõ pa poſſit diſpenſare ꝙ conſenſus in cor aamnb⸗ coõcupiſcentia non eſt peccatù moꝛtale: nalem concupiſcentiã: non ſit moꝛtale epnhi ſed ſolum veniale: nobis naq; uolentibꝰ peccatum. ¶ Quarto vtrum papa poſ lcrn concupiſcit caro aduerſus ſpirituz;: quia ſit diſpẽſare ut moꝛoſa delectatio in car ur ot enim ſenſibilia ⁊ delectabilia audita vel nali eoncupiſcentia nõ ſit peccatu ino?s WWANMino viſa aut imaginata ſemꝑ ſeofferunt no- tale. C Quinto vtrum papa poſſit diſ⸗ Arpncene bis ad cogitandũ ⁊ imaginandũ de eis: penſare ut carnalis con cupiſcentia ali/ lgenn r ſubito inſurgit ut 1alts daeciabi quibus remedijs ex toto vterr⸗ ge – ia co gitata ⁊ ima ginata audita ſeu vi umnm erso ſice Mapit. ſa concupiſcat: non expectata rõnis iu/ Peimi. ceie nthent dicio:⁊ deliberatiõe volutatis:ideo taliſ det᷑ enim qꝙ paps poſſit diſpenſa niurgat concupiſcẽtis non põt eſſe peccatuʒ moꝛ re auctoꝛitate alicuius leg ne carnalis eana f⸗ tale:exquo volunt aria non eſt. Scdo concupiſcentia ſit peccatuʒ moꝛtale: qꝛ coſſenſune concupiſcentia põt eſſe rõn abiliter oꝛdi quod nulla lege ꝓhibetur diuma uLbu⸗ ſgebben nata:ut ſi quis cõcupiſcat rem aliquasm mona:diſpenſa bile eſt: ſed concupiſcen beſtſtönis viſam vtilem vel delectabile: ſen hono/ tia non ponitur in genere ꝓbibit oꝝ ali⸗ De anro rabilem ᷣm dei mandatum:⁊ ꝓpter bo- cuius legis. Mulla enim lex pꝛecipit im- abſcenge num ⁊ virtuoſuzʒ finem:⁊ iuſto titulo nõ poſſibile:concupiſcentia auteʒ in nobis pubnii in nocumentũ alterius:non eſt tunc pec non inſurgere:im poſſibile eſt ergo boc ẽ ffezoteff catuʒ moꝛtale:ſed foꝛte veniale:quis eo diſpenſabile. ¶ Pꝛeterea illud cuõ quo eonbhe ipſo ꝙ animus implicatur in cogitatiõe naſcitur bomo ⁊ concipitur:non pꝛobi⸗ nnnrere tempoꝛaltum: retardatur a feruoꝛe ſpi/ betur aliqua lege: ſed homo cum conecu ð wbir ritusalium bonoꝛum. ¶ Sed 3 7 4 inõ piſcentia caruali naſcitur ⁊ concipitur. Glen concupiſcẽtia ſi ſit in detrimentum pꝛo/ Juxta illud Pſa ł. Ecce in concupiſcetia ſ 8 ximi delibreata: ⁊ ſi ſit opere contra dei conceptus ſum: ⁊ in peccatis concepit min mand agtu ⁊ contra charitatem pꝛoximi me mater mes:diſpenſabile ergo equa. e⸗ ben ortaleeſ Nen maum conſon monen. Copt urcle ectai teannienennte⸗ conſchlusdelbe inoppoftun - edican. N. conſidenmnenm eſt dedißal Nreceyti in rquinq C diſponſet ud ecamiliic rale Cit 1o ſnani e tcirin Canoftrijn ntes vn irmon mum gepeſe anmen deccet o imiin apliannil⸗ oNtat . i mnned uns Ab⸗ ſoonethlict Pbron Tgroikin rczin ohe chetoo den ululce urtabße no ctil libet lege ne concupiſcentia ſit peccatũ moꝛtale. Pꝛeterea quod fit contra pꝛohibitionẽ legis: peccatum moꝛtale eſt:ſed pꝛimus motuscarnalis co ncupi ſcentie non eſt peccatum ergo non pꝛo⸗ hibetur in lege diuina:ac per conſequẽs eſt diſpenſabile ſtauis ſin 4 . eſt:quia lu⸗ In cõtrarium caui ad Roma. vij. Concupiſcentiam neſcie bã niſi lex diceret: Mon concupiſces: di/ cit gloſa: Bona eſt lex que dum concu/ piſcentiam pꝛobiber omnia mala pꝛo/ 2 I CO vicendũ qꝙ concupiſcen tia carnalis in nobis triplicit poteſt ac cipi. Pꝛimo ut eſt inchoata. Secudo ut eſt per conſen ſum rationis deliberata. Tertio ut eſt per coꝛpus exterius conſu mata. Pꝛimo modout concu piſcentia carnis eſt in nobis inchoata no eſt in le ge pꝛohibenda:quia talis concupiſcetia iniurgit in nobis ex ſurreptiõe:⁊ incho atur in nobis abſq; noſtra voluntate: nec eſt in noſtra poteſtate ꝙ non inſur- gat:vnde non poteſt lege aliqua ꝓbiberi quia lege pꝛobibeturquod per noſtram voluntatem poſſumus vitare.Eſt tñ ta lis concupiſcentia inchoata uel initiata pꝛobibenda ne ꝓgreſſum faciat ⁊ ne tã/ tum iſurgat qꝙ iudiciũ rõnis peruertat. Secunda vᷣo concupiſcentia que ẽ per conſenſum rationis deliberata:bene eſt lege ꝓbibenda:quia lex datur ſemꝑ ba/ benti rõnis vſum ⁊ liberum conſenſum Vnge exquo per rõnis conſenſum con- cupiſcentia que inſurgit in nobis poteſt appꝛobari ⁊ non appꝛobari:⁊ ei conſen tire:poteſt ſimiliter talis concupiſcẽtia lege pꝛohiberi: ne per rationem ſibi cõ⸗ ſentiatur ⁊ compꝛobetur:Fm quem mo dum pꝛobibetur quando dicitur:Mõ cõ cupiſces vxoꝛem pꝛorximi tui: ſed concu piſcentia opere exterioꝛi conſumata eſt lege punienda: quia tunc poteſt eẽ nota iudicio humano quando per opus con quinquageſimaſeptima Ii ſumata eſt ⁊ completa:ergo concupiſcẽ tia carnalis in nobis ichoata ẽ cohibẽ/ da:p er conſenſum vo deliberata eſt le/ ge pꝛobibẽda. ſʒ oꝑe cõſumata ẽlege di uina 7 bumana punienda. Ad rõnes erso oẽs in oppoſi e 1ODE tum eſt vicenduͦ ꝙ ſicut in nalibus q̃dã ſunt in genere dire cte ⁊ cõplete:q̃dã vᷣo indirecte ⁊ ꝑ redu ctionẽ:ſic in moꝛalibus quedam:ſunt in genere pꝛohibitoꝛum complete ⁊ dire/ cte:pm quem modũü concupiſcentia car nalis per conſenſum deliberata ⁊ opere conſum ata intelligitur eſſe ꝓbibita: qñ dicitur:MNon ↄcupiſces Quedã vᷣo incõ plete ⁊ quaſi inchoatiue:Pm queʒ inodũ pꝛimi motus concupiſcentie intelligun tur eẽ ꝓbibiti:cum dicit᷑: Mon concupi/ ſces:non ꝙ tales motus pꝛopꝛiepoſſint pꝛobiberi:ſed mag cobiberi ne ꝓgreſſu fsciant. Magis enim debet dici refre⸗ natio pꝛimoꝛum motuum cobibitio q; EeE CI ſic ꝓceditur QARigqeturenim ꝙ cuz aliquo ſan ctoꝛum diſpen ſatum fuerit ut eſſet ſine peccato carnalis ↄcupiſcentie. In quo cunq; enim eſt ſpiritus ſanctus ibi pec catum concupiſcentie eſſe non poteſt. Sed de Jobanne baptiſta ſcribitur Lu ce.i.qꝙ ſpiritu ſancto replebatur adbuc in vtero matris exiſtente. C Pꝛeterea bicit Auguſtinus.iij.de libero arbitrio Si laboꝛioſum eſt omnia commendare memoꝛie:hoc bꝛeuiſſimum tene:quecũ/ qʒ illa cauſa eſt voluptatis ſi non poteſt ei reſiſti ine peccato eiceditur.ſi autem poteſt non ei cedatur: ⁊ non peccabit᷑. ſi ergo per aliquem ſanctoꝛum peccatũᷣ concupiſcentie vitari non potuit: non fuit in eo peccatum. ¶ Pꝛeterea i quo cunq; eſt peccatum:ibi eſt remoꝛſus cõ ſcientie. Sed ſcribitur Job. xxvij.in per ſona erꝰ: Juſtificationè meã quã cepi te nere non deſerã:nec eni repꝛebẽdit me coꝛ meu in omni vita maa. In cõ trariũ Augꝰ in li. de —B LI AI Egfectoe iuſticie. Knd COo dicendum ꝙ banc dubi tationẽ mouet Aug in libꝛo de baptiſmo ꝑuuloꝝ dicens:ꝙ ali ud eſt querere an aliqs ſanctoꝝpoſt pec catũ pmoꝛum parentũ fuerit ſine pctõ cõcupiſcen tie.aliud an poſſit eſſe: ⁊ ali⸗ ud an ſi poſſit eſſe: cur non eſt. Nam ad Hmum articulũ an fuerit:planũ eſt ꝙ nõ p̃ter cbꝛiſtũ ⁊ matrem eius:qꝛ vox ſcõꝝ eſt illa: Non intres in iudiciu cum ſeruo tuo:nõ enim iuſtiſicabitur in con ſpectu tuo omnis viuens: Aox ſimilit᷑ ſanctoꝝ eſt illa: Oixi confiteboꝛ aduerſũ me ĩiu- ſticiã meam dño:⁊ tu remiſiſti impieta tem peccati mei:qð pʒ quia ſtatim ſub/ ditur: Pꝛo bac puta iniuſticia uel remiſ ſione peccati oꝛabit ad te omnis ſanct⸗ in tẽpoꝛe oppoꝛtuno. Aox ętiã ſãctoꝛũ eſt illa: Si dixerimꝰ ꝙ pctm nõ hemus noſipſos ſeducimus: Vñ dicit ibi Aug⸗ ꝙ illa centũquadragintaquatuoꝛ milia ſanctoꝝ quicuz mulieribus non fuerũt coinquinati:⁊ qui ſine macula fuerũt añ tbꝛonum dei: ſcriptü ẽ de eis ꝙ in oꝛe ipſoꝝ non fuit inuentum mendaciũ:qui tñ ſi ſcipſos dixiſſent fuiſſe ſine pctõ: mẽ dacium in oꝛe eoꝝ fuiſſet. Ad 2 v/⁵ articulum ſi non fuerit an poſſit eſſe:re- ſpondet ꝙ poſſet ꝑ gram dei. cooperan te vᷣo libero arbitrio:quia nec manda tu eius ſine eius gratia ſeruaripõt:vn cum ꝓpbeta ditiſſet: Tu mandaſti mãdata tua cuſtodiri nimis:ſtatim adiũxit: Ati nam dirigant᷑ vie mee ad cuſtodiendas iuſtificationes tuas.p hoc dedit intelli/ gere non eſſe in poteſtate eius cuſtodi- re uł obbuare mãaãdata dei ſine directiõe gre diuine: qꝛ nemo optat optinere qð eſt in ſua ptãte facere. C Sʒ ad tertiuʒ articulum ſi poſſet eſſe cur nõ eſt nec fuit rñdet ꝙ boc deus ꝑmittit ꝙ nõ ſit ꝓpt repꝛeſſionem huane ſuperbie. ⁊ ꝓpt᷑ con Fuationẽ diuĩe gre:qꝛ dicẽte Aplo: ANir tus in ifirmitate ꝑficit pᷣterxpᷣm:S ⁊ ma aneſtio trem ecarnalẽ ↄcupiſcentiã nullꝰ ſcõꝝ Ad pꝛimũ: edta Ar guſtimꝰin libꝛo de ꝑfectiõe iuſticie reſpõ dens pᷣmo articulo ſic ait: Quiſꝗs autẽ dicit poſt acceptaʒ remiſſionẽ pctõꝝ ita quẽq; bominu iuſte vixiſſe in bac carne uel viuere ut nullũ oino beat pctm: ↄdi- cit Aplo iobãni qui ait: Si dixerimꝰqꝛ peccatũ nõ heèmus: noſmetipſos ſeduci mus ⁊ veritas in nobis nõ ẽ. MHon enim ait habuimus:ſed bẽmus:ꝙ ſi boc intel ligit᷑ eẽ dictũ de pctõ oꝛiginali ex pmis parentibꝰ cõtracto:cuius peccati deſi- derijs p̃cipit Aplus ut nõ obediamvi- deat ſic dicens: quid agat᷑ de dñica oro ne vbi dicimꝰ: Dimitte nobis debita no ſtra ꝙ niſi falloꝛ no eſſʒ opꝰ dicẽ:ſi nũqᷓ; uel in lapſu lingue uel oblectãda cogita tione eiuſdẽ peccati deſiderijs aliqntu luũ ↄſẽtiremꝰ:ſj tmmõ dicedu eẽt:ne noſ inf eras in tẽtatiõem:ſj libera nos a ma lo. MHed Jacobus Apls diceret: In mul tis eni offendimꝰ oẽs.Quãaãuis ergo bea/ tus Johãnes in vtero mris fuerit re- pletus ſpũ ſancto:per cuiꝰ repletiões cõ ſecutus fuit peccati oꝛiginal is remiſſio née:poſtmodũ tñ ſine pctõ actuali ipſe ⁊ alij ſancti nõ vixerũt:ita ut ſibi ⁊ oibus neceſſariuũ fuerit dicere: Oimitte nobis debita noſtra. excepto enim vno media toꝛe dei ⁊ bominu: ꝗſqs uel fuiſſe vel ee in bac vita aliquẽ bominèe uel aliãs bo/ mines putat:quibus nõ fuerit uel ſitne ceſſaria remiſſio peccatoꝝ actua liũ non ſolu oꝛiginalis: ↄꝛius eſt diuine ſcriptu re ut Augꝰ ibi expᷣſſe dicit. ¶ Adꝛeſt dicendũ q; Aug ſoluit in ſupꝛadicto li- bꝛo argumentũ factũ. Querendũ ẽ in- quit:ꝑ quid efficit᷑ bõ cũ pctõ carnał cõ cupiſcentie ꝑ nature neceſſitatẽ: an h ar bitri libertatem. Si ꝑ nature neceſſita tẽ:culpa caret: ſi ꝰo ꝑ arbitrij libertate qreduũ ẽ:a qͥ iaʒ libertatẽ arbitrij a cce- pit:⁊ planũ ẽ ꝙ a deo a q̊ nullũ pᷣt ee ma — lũ uł pctm. Ad qð rũdet ꝙ ꝑ arbitrij li- 4 porteefe polutote lote:ſtan tacrliber ſeceſſeno Rſpſͤa Ntipine bantoen ho nuoca ſcclem (tiden Nogtarmn narecote PAag perbi uninon fbepiui cut n Mtacin i ri⸗t in neb lüciuin mui ſcgeon Alisd cafhaſe⸗ ſgleger tiomn ſini fedeſect⸗ chohus hſalsgi taleeſtir! ſfendee lcgedin lin nort⸗ Lentinultin clacre poni Ndicidi tioeiuſtcie ehi itQuiſgs ui niſonepetipt iſeindarcnne obestetn 1 t: Biditeine bſchetgls e s noi han nus:cüͤhveitt rigineleeſtß ius gen Nnöchetmt⸗ at de iuic nnoheinn ſopycenn ſoblectitneßt NiCnis ti cRian Nocra osNR Giuis ho” miis fueſt ſe, aereglennch ininstenſe acnmtlie⸗ urſtiiu⸗ 8 ſenuatni alulſn rune * Ar. bert atẽfem ẽ ut eẽt bõ cũ pctõ:qꝛ iũcta volũtate vitio ĩ qð cecidit caruit liber- tate: itaut ia penalis vicioſitas ſubſecu ta ex libertate fecerit neceſſitatẽ ut hõ neceſſario cõcupiſcat: nec ſibi ĩputat᷑ ꝙ ꝑ ſeipſũ carnalem cõcupiſcentia ac alia pctã vincere nõ põt.ſed iputat᷑ ſibi ꝙ li beratoꝛem de tali neceſſitate:cũ ppbeta nõ inuocat dicẽdo:Oe neceſſitatibꝰme is educ medñe. Mõ eni ut idẽ Augꝰ di⸗ cit.iij.de lib.arbi. Inputat᷑ nobis ꝙ vul nerat a mẽbꝛa geſtamꝰ:ſʒ ꝙ volenteʒ ſa nare cõtemnimꝰ. C Ad zm eſt dicenduũ q;; Aug in ſupꝛadicto libꝛo exponit il⸗/ lud verbũqualit᷑ Job nõ repᷣhedit coꝛ ſu um in oivita eius dicens:ꝙ qꝛ iuſtus ex figde viuit:ideo fides beati Job eius vita erat.nõ cũ repᷣbendit coꝛ eius in tota vita eius: puta in tota fide exquo ꝑ ſidẽ ſ repᷣbendebat peccatũ qð babitabat in mebꝛis eius:ſed pugnãdo ſꝑ õ pecca tu cõuincit᷑ ipſũ habuiſſe pctm. velle eni bonũ agere adiacebat ſibiꝑ fide.ſed per ficere non poterat ſine gratia cbꝛiſti ut Aplus dicit ad Ro. vij. rrnr rort ſ ſic pcedit᷑: Ai/ — D tertin det᷑.n. ꝙ papa pooſſit diſpenſare ꝙ conſenſus in carnalẽ concupiſcentiã nõ ſit pctm moꝛ tale:qꝛ cõſenſus in carn alem cõcupiſcẽ tiam finitus eſt: ergo non põt aggraua re delectationẽ carnalẽ in infinituũ. cum ergo pus carnalis cõcupiſcentia eẽt ve/ nialis añ cõſenſuz poſtmodũ ↄſenſus nõ põt facere moꝛtale. ¶ S.oẽ pectm moꝛ tale eſt in lege diuina ꝓhibitũ: ſʒ cõſen. tire in delectationẽ camalẽ nõ inuenit᷑ in lege diuina phibitũ:nõ enim ꝓbibet᷑ ſub illo pᷣcepto:nõ mechaberis. nec ſub illo:non concupiſces:ergo nõ eſt pecca- tum moꝛtale. C S.conſenſus Eue in delectationẽ comeſtionis pomi ſine vo lunt ate comedendi non fuiſſet damna/ bilis:qꝛ non ꝓpter hoc fuiſſet eiecta de paradiſo:ergo nec conſenſus delectatio nis carnalis in inferioꝛi parte rõnis eſt bꝛo de ſermone dñi: dicens ꝙ concupi ſcere põt triplicit᷑ cõtigere. Pꝛimo ex qnquageſimaſeptima m a umabtlis nee mortalis. od ſeri 2 Pari eſt quod ſcri/ In Nrariumeitur Matb. v. Qui viderit mulierem ad cõcupiſcen dum eaʒ:iam mecha 1 eſt in Sede ſuo. * Q dicendum ꝙ hanc qõeʒz Rnd 60 determinat Augꝰ in li⸗ concupi/ ſuggeſtione. Statim enim ex memoꝛia uel ex viſu uel ex auditu alia delectabi lium m tactum vel guſtum bis aliqua cõcupiſcentia. C Secundo uggeri t᷑ no ex delectatione aliquantulũ cõſentiẽdo qꝛ poſtmodũ in cõcupiſcentia illa ſugge ſta per viſũ uel per auditũ ſtatim bomo incipit ꝑcuti ⁊ ſcintillari aliqua delecta tione optando illã babere quodã incom pleto conſenſu nondũ deliberatiõe p̃ᷣba bita: vtrum ſint a deo ꝓbibita uel non. ¶ certio completo coſenſu uel cõple- ta deliberatione:quia ſic cõſentit᷑ ⁊ de- liberatur talis concupiſcẽtia fienda:ut opoꝛtunitate data qᷓntũcuũq; a deo ꝓbi bita opere cõpleatur. Pꝛimis ergo duo bus modis ſᷣm ꝙ dicit Augꝰcõcupiſcẽ tia non eſt peccatũ moꝛtale:qᷓ;uis ſit ini tium peccati. Sed tertio mõ eſt pecca- tum moꝛtale. Ande dicit Augꝰnota/ biliter chꝛiſtum dixiſſe: Mon omnis qui concupierit muliert᷑:ſed qui viderit mę lierem ad cõcupiſcenduzʒ: puta boc fine ⁊ boc animo deliberato ut eam cõcupi/ ſcat:quod nõ eſt iam ſcintillari delecta/ tione carnis:ſed deliberate cõſentire li bidini ut nõ refrenetur illicitus appeti- tus:ſed opoꝛtunitate data ſatiet᷑. Cũc enim ut ait conſenſus cõcupiſcentie eſt peccatum moꝛtale in coꝛde:⁊ ſi non in opere bominibus notuzë:quando res cõ cupita cui cõſentitur acceptatur:eſt cõ- tra deum ⁊ ↄ ꝓbibitioõem eius. Ad pꝛmũ aticenan P coſenſus comple- tus q;uis in genere na ture finitusſit:i genere tamẽ moꝛum in finitus eſt:quia moꝛtalis: nec cõſenſus talis eſt circũſtã tia ſolũ agsuãs:ſjẽ cã delectatione ꝓhi bita m complens:⁊ direcepont eaz in generepꝛobibitoꝛum. C Ada eſt di- cenduʒ ꝙꝙ in lege pꝛobibetur aliquid du pliciter: uel implicite: uel explicite. Si/ cut ergo per:mõ occides pꝓbibetur expli cite bomicidiũ operis:implicite vᷣo bo- micidium voluntatis: ſic explicite ꝑ nõ concupiſces pꝛobibetur conſenſus ope- ris:implicite vo conſenſus voluntatis. ¶Ad ʒ dicũt aliqui ꝙ ↄſenſus Eue completus in delectatione comeſtionis pomi:non ſolum comeſtio ſuiſſ damna bdilis nõ tm quo ad penam eternam: ſed etiam quo ad penam tempoꝛalem cie- ctionis de paradiſo:quod non puto eſſe verum. Mon enim deus dixit:quacunq; boꝛa volueritis comedere:ſed quacũ; boꝛa comederit moꝛte moꝛiemini. Co me ſtio ergo illius pomi non erat mala: niſi quia pꝛobibita: volitio tamen nõ fu it pꝛobibita: ſed operatio: id eo volitio quantũcunq; completa puto ꝙ non fu- iſſet damnabilis. Oicenduʒz eſtergo ad argumentu q non eſt ſimile de delecta bilibus ſenſus tactus ⁊ guſtus:quia de/ lectabilia tactus cum pertineant ad lu xuriam:ideo ſunt pꝛobibita: quia mala ſed delectabilia guſtus nõ ſunt mala ni ſi ſint pꝛsopbibia. ZSquartu le keeate wvꝓv papa poſſit diſpenſare ut mo roſa delectatio in carnali concupiſcen- tia non ſit moꝛtale peccatũ. Sicut enim naturalia ᷣm philoſophum non poſſunt mutare ſpeciem:ſic nec moꝛalia: ſed de/ lectatio non moꝛoſa poteſt fieri moꝛo/ ſa eadem numero.cum ergo non moꝛo/ ſa ſit venialis: moꝛoſa nõ erit moꝛtalis. ¶Pꝛeteres delectatio moꝛoſa eſt in ra tione in ferioꝛi:que non poteſt a deo a/ uerti: ul in deum conuerti:cum auertiu ł cõuerti in deum ſit ſolius rõnis ſuperio ris: Sʒ peccatũ moꝛtale nunq; eſt ſine AQueſtio IIII auerſione a deo: ergo moꝛoſa delecta⸗ tio non poteſt eſſe moꝛtale pctm. CS. moꝛoſa delectatio in bono ꝑ nos opera bili ſine conſenſu faciendi illud ſi aſſit fa cultas:mon eſt meritoꝛia vite eterne:er/ go delectatio moꝛoſa in malo ſine oſen ſu faciendi non eſt meritoꝛia et᷑ne pene. 1rPA ẽ Augꝰ qui di⸗ In cotrariucgte, gonn pec catum cogitationis delectatione teneat etiam ſi volun tas perficiendi deſit:moꝛ tale eſt:⁊ ꝓ eo totꝰ hbomo damnabi.·d RKnd co dicenduʒ qꝙ moꝛoſa cõ cupiſcentia ⁊ complacẽ tia inſurgens in carne:vel põt dici mo roſa tempoꝛis durationę uel conſenſus deliberatione. Pꝛimo mõ nõ cauſat pec catum moꝛtale:quia ſi duraret per vnũ diem: ⁊ bomo ſempꝑ diſſentiret uel com placentiã illã nõ acceptaret ꝑ rõnis iu / diciũ:nõ eſſʒ tunc moꝛtale peccatũ. Iſto mõ Hieronymꝰloquit᷑ de moꝛa in rge tis carmn alis cõcupiſcẽtie in epła ad Eu ſtochiũ:vbiloquẽs de ſeipſo dicit: Ne/ mini me clamantem diẽ crebꝛo cum no cteiuxiſſe: nec pus a pectoꝛ ceſſaſſe ver beribus q́; rediret in me increpate dno tranquillitas. Sz ſcdᷣo mõ ꝙ cõcupiſcẽ tia ſit moꝛoſa ↄſenſus deliberatioe: itꝗ ꝙ tam diu duret cõplacentia illa donec ſibi cöſentiat plene ⁊ deliberate ꝑ ro⸗ nis iudiciũ ⁊ voluũtatis iperiũ: tuc puto q moꝛtale petm̃ ſit:qꝛ plene cõpletuz ẽE q;tum ad bois deliberatiõem ⁊ ; tu ad diuinã reputatianẽ:ꝗ velle terminatuʒ ⁊ deliberatũ bois ꝓ faero roputze. ecta “ 141¾⁄111ι Eeſt d8. delecta Ad Permn tio moꝛoſa ⁊ ñ mo roſa q́;uis malr eadẽ vici poſſit: foꝛma lit tñ nõẽ eadẽ. Aerũ ẽ eniꝙ moꝛa tꝑis in bono nõ mutat ſpecie boni: tn moꝛa deliberãs mutat: qꝛ deliberatũ eẽ facit opus meritoꝛiũ:qð ſine deliberatiõe fa⸗/ ctũ nõ eẽt meritoꝛiũ. ¶ Ad ꝛeſt dð. ꝙ rõ inferioꝛ q;3uis nõ beat d eu ꝓ obie⸗ cto:bʒ tñ deũ ꝓ fine.vñ põt bomiem ab Ar. jo debeue⸗ ben 2 dedelctatia ctitioneme Coniſtetert Norareau 9. . Nh⸗ Galotſcentn ſtcnn Lien Ultinpen ten diune gloclifen npttent Nerlei: ſtaess. E ſerabens eupienti Ptpitalaen ſnherapſt beSnpen Gohiicentra Abiet Ch⸗ ſotnebeinor Neeſenengn Cogſtationen ptonpd Auerig a⸗ gmnobiſogt nns:ſigvo⸗ neegoa cküanfere N muchns ſettnttene lul ultamnn tſnbiur ſizſipeb ice efgor H blarneſen W 6 Pehute II noroſd dacen. epen. C) 0 9tos oen Giidiaſit avitecternee nmaloſne roriz ethepene jiuhaun ſt oldue Cctationenne icndideient odammif,. nehi mtis anhe Cel gitna nend cMae nonoͤcnin durera i ſanfen Karet gfngr eeatti demnornnin hio diar Trünann Ar. ipᷣo deo auertere:⁊ in eũ ↄuertere tanq; in finẽ. Ad qꝭqm ẽ dicendu ꝙ nõ è ſile de delectatione moꝛoſa bona ⁊ dedele⸗ ctatione moꝛoſa mala:quia cum bonuʒ conſiſtat ex integra cauſa m Dionyſiu plura requirunt᷑ ad bonũ q; ad malu. D quintũͥ ſic pꝛocedit᷑. En yvidet eniz q; papa poſſit diſpẽſare ut carnalis cõcupiſcentia aligbus remedis ex toto vitetur. Sicut eniʒ frenũ impoſitũ equo tollit impetum eius: ſic occupatio hois circa diuinas laudes ⁊ eius oꝛatiões eſt quoddã frenuʒ hominis tollens malas concupiſcentias ab eo. Sic eni ſcribitur Iſaie.xlviij.Laude mea infrenabo te ne intereas. Ergo dei laudatio eſt frenum retrabens bominẽ ab interitu carnalis cõcupiſcentie. C Pꝛeterea dicit Hiero. in ępiſtola ad Ruſticu monachũ. Ama ſcripturaꝝ ſtudia:⁊ carnis vicia nõ ama bis. Scripturaꝝ ergo contẽplatio eſt re mediũ contra concupiſcẽtias. C pꝛete⸗ rea dicit Chꝛyſo.ſuꝑ Matheũ ꝙ abſci⸗ ſio mebꝛi non ita compꝛimit tẽtationes nec ſic tranquillitatẽ facit in animo ſicut cogitationu bonarũ occupatio: dicente Apło ad Phylip.iii.Quecunq; pudica. quecũq; caſta:quecũq; ſancta: quecũq; amabilia:quecũ q; bone fame:ſiqua vir/ tus: ſi qua laus diſcipline: hec cogitate. Bone ergo cogitatiois occupatio eſt re mediũ auferens carnalem concupiſcen/ tiam. S. dicit Hieroñ.ad Ruſticum monachum. Semper aliꝗd boni operis facito:ut te diabolus inueniat occupatũ quia multam maliciam docuit ocioſitaſ ut ſcribitur Eccleſiaſtici.xxxii. Ocium etiaʒ ſuperbia ⁊ ſaturitas panis fuit ini quitas ſodomoꝝ ut ſcribitur Execbhieliſ xvi.Ocij ergo remotio eſt remedium tol leus carnalem concupiſcentiam. C S. ſuper illo verbo Apłi.i ad Choꝛinth.vi. Fugite foꝛnication ẽ. dicit glo.ꝙ de alis vicus poteſt expectari cõfſictus:ſed hãc fugite ne appꝛopinqtis: quia aliter vici quinquageſimaſeptima „ non põt. MWulierum ergo remotio eſt re⸗ mediuz vincens carnalèé eeopiſerfi. —AnT 1eſt Damaſ. lib. In cotrarii i&. vbi ait ꝙ iĩpoſſibile eſt hoĩeʒ aliquẽ nequa q; carnalit᷑ cõcupiſcẽ:q;uis.n.mitigari poſ ſit:auferri tñ nõ põt.Et Sap.vij.ſcribit ꝙ alit᷑ hõ nõ põt eẽ cõtinẽs niſi deꝰ? det. Rñd EO dicendi ꝙ carnalis cõ cupiſcentia tanq; boſtis interius incluſus ⁊ familiaris inimicus difficillime vitatur. Jdeo ſancti multa re media conati ſunt inuenire ad repꝛime/ dum ipſam:⁊ pꝛeter remedia ſuperiꝰ ad/ ducta Hieronymꝰ in epiſtola ad Euſto chium ponit quattuoꝛ remedia. C Pꝛi⸗ mum eſt particulariter in cogitationibꝰ operationũ carnaliuz animũ non figere quia cum particularia deſideria multum moueant:ſtatim caro inflãmatur et ſen ſualitas tota incenditur:qua incenſa tra bit rationem ⁊ volũtatem ad conſen ſuʒ ſicut ſpera trabit ſperam. ¶C Secunduʒ eſt ſtatim cum cogitationes carnalis cõ cupiſcentie veniũt ad mentem:ipſas int ficere. Vnde ait. Ille laudatur ⁊ ille pꝛe dicatur:beatus qui ſtatim cum ĩceperit cogitare interficit cogitatus: et allidit cos ad petram:petra autem erat chꝛiſtꝰ Tertium eſi pꝛaua colloquia:conſoꝛ tia:⁊ conuiuia mulierum fugere. Ande dicit. mulierum colloquia:officia:cõſoꝛ- tia:ſalutatioes:collocutiões:tan q; q̃ſdã cathenas fugias uoluptatũ. C Quartũ eſt diſcurſus ⁊ vagatiões ex toto ſperne re. Vnde dicit. Caue ne domũ exeas et velis videre filias regionis aliene:ſicut fecit Oyna filia Jacob:qꝛ q;uis fratres babeas patriarcbas:⁊ Iſrael patre lete ris:ſicut Oyna letabatur:egreſſa tñ coꝛ rupta eſt et violata. Et ſubdit. Molo te querere chꝛiſtũ ſponſũ per plateas ⁊ an⸗ gules ciuitatis:ne foꝛte inueniat te vi- giles: ⁊ ꝑcutiãt te ⁊ vulnerent:⁊ tollant pallium tuu. Iſta iamenremedia 2 alia ſupꝛa poſita intelligenda ſuut eè iuuan Ar. tia ad mitigandũ carnalem cõcupiſcen- tiam:nõ aùt ad oĩno vit andũ:qꝛ vitari nõ põt ſine auxilio diuine gre.Et ſic pʒ ſolutio rationũ ſupꝛa poſitarũ. ¶ LQue ſtio. lviij. de diſpenſatione ſacramenti. . Buic conſid erãdũ eſt de diſpẽſa tione ſacra mentoꝝ: Circa quod querunt᷑ * * — oocto. Pꝛimo vtrum papa poſſit diſpenſare ꝙ aliqð ſacrm de no/ uo inſtituatur. C 2*vtrum papa poſſit diſpenſare ꝙ effectus ſacramęti alicui cõferat ſine ſacras mento. C ꝭ.· vtrũ pe pa poſſit diſpenſare in ſacramentoꝝ foꝛ ma. ¶ Rvtrũ papa poſſit diſpeſare in ſacramentoꝝ materia. C 5· vtru papa poſſit diſpenſare in ſacramentoꝛuz ritu. ¶övtruũ papa poſſit diſpenſare in ſa- cramentoꝝ numero. C 2. vtrum papa papa poſſit diſpenſare in ſacramentoꝝ iteratione. C Svtrũ papa poſſit diſpe ſare in ſacramentoꝝ oꝛdinatione. ſic pꝛoceditur Dpꝛimũ heeregitu papa poſſit diſpenſare ꝙ aliquod ſacramentũ de nouo inſtituat᷑iqꝛ maio ris poteſtatis eſt papa qᷓ; aligs aploꝛuzʒ pꝛeter Petrũ:ſed Jacobus aplus inſti- tuit ſacramen tũ extreme vnctionis: ut pʒ Jaco.v.igit᷑ multo foꝛtius papa ſuc ceſſoꝛ erio ſacr̃m aliquod de nouo Pꝛeterea cã dʒ pᷣcedcre ef inſtituere. ſectũ:ſʒ effectꝰ ſacr̃iↄfmmatiõis ẽ datio ſpuũs ſancti ad robur:⁊ extreme vnctiõis ꝓticipatio future reſurrectiõis:añ ꝗ da tione᷑ viſibilẽ ſpus ſancti ⁊ reſurrectõeʒ cbꝛiſti pꝛedicta ſacramenta non fuerũt inſtituta ſed relicta fuerũt apoſtolis in ſtituenda: q̊ꝝ ſuit Petrus cuiꝰſuc ceſſoꝛẽ papa. ¶ Pꝛeterea Mugo lib.ij. de ſacris expᷣſſe dicit ſacr̃m extreme vn ctiõis ab apłis fuiſſe inſtitutũ: ⁊ Beda dicit ſuꝑ illo verbo Mattb. vi. Eicie/ bant apoſtoli demonia ⁊ vngebant oleo multos egrotos ⁊ ſanabant᷑: ⁊ buc mo Queſtio I rem ſancte eccleſie babent tradituʒ eſſe ab ipſis apoſtolis:ut egroti vngani oleo põtificali bencdictione cõſecrato.¶ D. inſtitutio ſacramentoꝛũ facta a chꝛiſto erpꝛimitur in euãgelio:ſed de inſtitutiõe aliquoꝛum ſacramentoꝛum nulla fit mẽ tio in euangelio: ergo illoꝛum inſtituto/ res fuerunt apoſtoli:quoꝛum caput fuit Petrus pꝛedeceſſoꝛ pepe. In ontanum aa Eboꝛin.i.Paulus confutat erroꝛẽ illoꝝ qui inſtitutionem ſacra mẽtoꝛum Petro ſibi ⁊ alijs apoſtolis attribuebant dicen tes. Munquid Petrus vel Paulus cruci- fixus eſt pꝛo vobis:aut in nomine Petri aut Pauli baptiz ati eſtis Rn cO dicendum qꝙ ſacramera Vmnoue legis q;tum ad pꝛe ſens quattuoꝛ modis conſiderare poſſu/ mus. Pꝛimo q;tum ad eoꝛum diffi⸗- nitionem. Secundo q́;tum ad ſacra- menti veteris legis cõparationẽ. C 3· q;tum ad eoꝛum emanationem. ¶ Et quarto q;tum ad ſacerdotij tranſiatio- nem. Ex quibus omnibus patere poteſt qꝙ ſacramentoꝝ inſtitutio non conuenit pape nec alicui puro bomini:ſed ſoli xᷣo Eſt. n. diffinitio ſacramẽti ut diẽ HNugo i. li. ꝑte.ix. coꝛpale elementũ ex ſilitudine repᷣſentãs:ex inſtitutioe ſigniſicans:⁊ ex ſanctificatiõe ſpũalem gratiã continẽs:· ita ꝙ ex ipſa inſtitutiõe habet gratiam cauſare:quia efficit quod ſignificat. Et ut idem Hugo dicit. Repꝛeſctatio indi ta eſt cuilibet ſacramẽto per creatoꝛem: in ſtitutio rᷣo facta eſt per cbꝛiſtuim ſalua toꝛem. Sed adminiſtratio fit per mini- ſtrum diſp enſatoꝛem: ſicut ergo per ſolũ chꝛiſtum fit gratie collatio:quia veritas per Jeſum chꝛiſtũ ſucta eſt:ſic per ſolum chꝛiſtũ facta eſt ſacram entoꝝ inſtitutio ¶USecũdo boc patet per còparationẽ eoꝛum ad ſacra meta veteris legis: nou enim minoꝛis cefficacie ſunt ſacramenta noue legis q; veteris:im mo maioꝛis: ſʒ Ar. deilisſe Uideici glinctiuta 1polnoe⸗ iſtenure Ri mite Dlarakpe Otlaciann ipozen ſlpeb ltusius⸗ botosdge ellspat jtillequo neſaci⸗ vitägn rgo aſol mnentor inſtitu toſſa utdiat ſiccnor⸗ tmuhe chetein ſeregere tlgotra ſtwanit eſſohije Mon 4 hlleren urunng. 1eſ deen ſioſnnein⸗ ſorenc teſn Dus linei 4 tekinetilt Elmni tonis h nis inis knſhn NTE ſinntoone llönuigeri Qllgenn Meſiote⸗ enttraditze⸗ Gonrtgant eciſeamd C eu facta a chaiſ b:ſc deinſtintiͦ orum nula ſrni iloeum inſtun, voꝛumn otfit Ppe. ſll iumet futat oniſi⸗ nmetounpen umdbucharnie V Pantemm utin oniren Ar. de illis ſacramẽtis dicit Augꝰ.vi. de ci/ ui. dei. c.xi. ꝙ ſacra menta iudeoꝝ cur uel qn inſtituta ſunt auẽte diuina factũ eſt ⁊ poſtmoduʒ a pplo dei cui vite eterne my ſteriũ reuelatũ ẽ tẽpoꝛęquo opoꝛtuit eadẽ auẽte ſublata ſũt. ¶Tertio iſtud declarat᷑ per eoꝝ emanationẽ:nam illiꝰ eſt ſacr̃a inſtituere:a quo virtus ⁊ effica cia ipſoꝝ emanat. Sed Aug exponens illud verbũ Joõᷣ.xix.vnus militu lancea latus eius aperuit:dicit ꝙ vigilanti ver bo euangeliſta vſus ẽ:ut nõ diceret: lat⸗ eius ꝑcuſſit:aut vulnerauit: ſed aperuit vt illic quodmodo vite oſtiuũ pand eret᷑: vnde ſacra eccleſie emanarũt: ſine qabus ad vitã que vere vita eſt nõ intrat᷑. Sic ergo a ſolo chꝛiſto virtꝰ⁊ efficacis ſacra mentoꝝ em an auit: ſic ab ipſo chꝛiſto ſo lũ inſtitutio ſacramètoꝝ fcãẽ᷑. ¶ Quar to iſtud pʒ ꝑ ſacerdotij tranſſationẽ: naã ut dicit Aplus ad Hebꝛe.viij. Omnis ſacerdos ⁊ ois potifex ad offerẽdas oſti as ⁊ mumera cõ ſtituit. Illius ergo ẽ ſa craméta inſtituere:cuiꝰe ſacerdotiu trãſ ferre:qꝛ tranſlato ſacerdotio:neceſſe eſt ut legis tranſlatio fiat: ſed ſolus chꝛiſtꝰ fuit tranſſatoꝛ noui ſacerdotij ⁊ noue le gis: S ſolꝰxpᷣs noue legis ſactr̃a inſtituit. cobus nec aliquis apoſtoloꝝ aliqð ſacra mentũ inſtituit: ſʒ inſtitutum a chꝛiſto pmulgauit. C Ad 2m eſt dicendũ ꝙ q́;uis miſſio viſibilis ſpuũs ſancti nõ fuerit fcã añ chꝛiſti aſcẽ/⸗ ſionẽ uel reſurrectione: plena tñ miſſio ſpus ſancti añ fuit fcã patribꝰ veteris teſtamẽti.ut dicit Augꝰ ſcðo de trinita te. Et planũ ẽ ꝙ in ſacramẽeto cõfirma tionis q́;uis ſpus ſcus det᷑ ad robur:nõ tñ dat᷑ viſibilit᷑: ſed inuiſibilit. Ad 3“ eſt d.ꝙ ꝑ apoſtolos dicit᷑ fcã eẽ ſacroꝝ in ſtitutio uel traditio:qꝛ ꝑ eos fcã ẽ eo rũ ꝓmulgatio: ⁊ adminiſtratiõis execu tio. Quia enim ſacramenta aliqua non erant de neceſſitate ſalutis:ideo eoꝛum expꝛeſſionẽ ⁊ adminiſtratiõis executio qnquageſimaoctaua nn ne non curauerunt enarrare euangeli/ ſte:ſicut fecerüt de alijs:qᷓ;uis ut cmu⸗ niter ponitur de ſacramenco confirma- tionis fiat metio Matth. xix. vbi cbꝛi⸗ ſtus pueris manus im poſuit:⁊ de ſacra mento extreme vnctionis Matth. vi. Et ꝑ boc pʒ reſponſio ad quartũ. D ſecũdũ ſic ꝓceditur: ⸗ Didet᷑ eniʒ ꝙ pepa poſſit diſpenſare ꝙ effe/ ctus ſacramẽti det᷑ alicui ſine ſacramè to:quia effectus ſa cramenti eſt remiſſio peccatoꝝ:ſed papa per cõmunicationez indulgentie põtpcta remittere:ergo po teſt conferre effectuʒ ſacra menti ſine ſa cramento. Pꝛeterea chꝛiſtus põt ef fectũ ſacramenti conferre ſine ſacramè to:qꝛ ptãtem ſuam ſacramentis non al ligauit. ſed ut dicit Cyrillus alexandri nus patriarcha tantâ xpᷣs ptãtem con tulit Petro quantã ipſe habuit: nibil ſi- bi retinẽdo.poteſt ergo papa cõferxre ef/ fectuù ſacramẽti ſine ſacramẽto. Pꝛe terea eandem poteſtatem habet papa quã ⁊ apoſtoli:ſed de apłis ſcribit᷑ Actj. ii.q ꝑ impoſitionem manuuz dabant ſpum ſanctum: eode ergo modo poteſt papa conferre effectum ſacramenti ſi/ 2 ANP -ne ſacramẽto. In C0 trarin E:qꝛ ↄferre effe ctum ſacramenti ſine ſacramento perti net ad ptãtem excellentie quã chꝛiſtus ſolus ſibi retinuit:⁊ Brall lker cõceflit. 2 ρ& dicẽdũ ꝙ planũ eſt chꝛi Rnd 60 ſtum poſſe dare gratiaʒ alicui ſine ſacr̃o.Dedit enim graʒ Coꝛ nelio nonduũ baptigato: Ande dicit Au guſtinꝰ in lib.de baptiſmo:⁊ ponitur de con ſe.diſ.iiij. Merito centurio uel coꝛ/ nelius nondũ baptięatus ſimoni bapti⸗ gato anteponit᷑:nam iſte ante baptiſmuũ ſpũ ſancto repletꝰ fuit. Ille aut poſt ba ptiſmũ inflatus eſt imundo ſpũ. Aerũ- tamen ſi iam ſpũ ſancto accepto coꝛne⸗ lius baptigari noluiſſet: cont emptutaãti ſacramenti reus fieret.Hanc aut ptãtæ Ar. chꝛiſtus nõ cõceſſit alicui bomini puro ſed ſolu ſibi retinuit. AUñ Augꝰ in libꝛo de cõſenſu euangeliſtarũ: ⁊ ſuꝑ Zaohban⸗ ſoluens illã cõtrouerſiã quali᷑ Joban⸗ nes baptiſta cognouit chꝛiſtũ ⁊ ignoꝛa uit:nam ante qᷓ; ipſum baptięaret: euʒ cognouit eſſe dei filiuʒ:qñ dixit: Ego a te debeo baptigari ⁊ tuvenis ad me:⁊ qñ venientibus ad ſe dicebat: Poſt me venturus eſt qui baptięabit vos ſpũ ſan cto ⁊ igne Poſtmodũ Jobã i. Sacerdo tibꝰ⁊ leuit ꝗrẽtibꝰteſtimoniũ de ipſo di rie: Egonelkiebam en: ſed qui miſit me bapticare:ille mibi dixit:Hic eſt qui ba pricat in ſpũ ſancto.hanc igit᷑ cotrouer ſiam ſoluens Augꝰ dicit ꝙ Jobannes añq; xpᷣm bapticaret cognouit ⁊ igno/ rauit. Mã cognouit ꝙ bapticauit in ſpi ritu ſancto: ſed ignoꝛauit ptãtem ſacra mentoꝝ ſolũ ſibi retenturuũ: ut non coce deretur alicui puro hõi ptãs ſacrameta inſtituedi ⁊ effectus ſacramẽti ſine ipſis ſacra mentis cõferendi:ne ſeruus in Pᷣuũ ⁊ bõ in bominẽ poneret ſuã ſpẽ.Potuit 6ͤ banc ptãtem chꝛiſtus:ut videtur dice re Augꝰ oferre miniſtris eccleſie:ſʒ non congruit.Abſurdu enim videt᷑ dici ali/ P fieri nõ poſſe cuius deeſt exemplum ut ait in libꝛo de ſpũ ⁊ aĩa:nunq; eẽ factuù credit᷑ ut ꝑ foꝛa mẽ acus came- lus tranſierit:⁊ tamẽ ipſe hoc dixit deo eſſe poſſibile. Hec factu eſſe credit᷑ ꝙ ali quis nunq; fuerit ſine pctõ excepto vno mediatoꝛe dei ⁊ hoĩs: nõ tñ debemꝰ ne gare fieri poſſe ut bomo ſine pctõ eẽ po tuerit:ſic nõ debemꝰ negare chꝛiſtũ hãc ptãtẽ ↄferre potuiſſe:q;uis collata ñ ſit AG pꝛimũaze eſt dicendum PPeEINEi remiſſio petõꝛũ per coĩcationẽ indulgentie dat᷑ contrit 2 cõfeſſis: vñ nõ dat᷑ remiſſio culpe:niſi mediante ſacra mento: ſed remiſſionem pene debite illi culpe uel in to to uel in ꝑ te cõfert papa mediante officio. Ad 2i dicendũ ꝙ tanta ptãtem chꝛiſtꝰcõ tulit ꝓetro qᷓntã potuit miniſterialẽ:nõ Queſtio IiI pᷣncipalẽ bẽre:utquicqd abſolueret uł li garet mediante ſacramento uel remit⸗ teret mediante officio in celis putet᷑ eẽ ligatum uel ſolutũ. C Ad ⸗ eſt dicen⸗ dum ꝙ apoſtoli dabant ſpũm ſanctum uel mediante ſacramento confirmatio/ nis:uel mediãtę oꝛatioe ⁊ ſacre ſcriptu- re expoſitione:bm quẽ modũ dicit Aplłs Galiij.ſe dediſſe eis ſpum ſanctũ ⁊ ope ratus fuiſſe in eis virtutes. D tertiu ſic pꝛoceditur: Vigdet᷑ enim ꝙ paps poſſit diſpenſare in ſacra- mentoꝝ foꝛma:quia greci non vtunt᷑ foꝛ ma baptiſmi qua vtunt᷑ latini: ergo cuʒ tam illi qᷓ; iſti cred ant verum baptiſma conferre:videtur auctoꝛitate buma⸗ na in foꝛma ſacramenti poſſit fieri diſ- pẽſatio. ¶ Pꝛeterea in extrema vnctio ne non inuenitur aliqua foꝛma data ab * chꝛiſto:ergo auctoꝛitate p ape talis oꝛma eſt oꝛdinata. ¶.Pꝛeterea in ſa⸗ cramen to penitentie foꝛma eius poni/ tureſſe abſoluo te:ſed talis foꝛma nõĩi⸗ uenitur tradita a chꝛiſto: ergo auctoꝛi/ lae humana in tali fein diſen atu e. eſt:quia foꝛma ẽ In cotraru de eſſentia rei: ſʒ papa non poteſt diſpenſare circa eſſen- tialia ſacramentoꝛus:ergo nec in ſacra / Ri ldeo, mentoꝛum foꝛma. dicendũ quoꝛund opi/ nionẽ fuiſſe ecdeſiam poſſe mutare foꝛ maʒ ſacramentoꝝ ⁊ inſtituere:quod po/ tiſſime de foꝛma ſacramenti penitentie auſi ſunt aſſerere dicentes banc foꝛmazʒ abſoluo te:non eſſe conuenientem: ꝗa tali foꝛma debet eccleſia vti in ſanatio/ ne infirmitatis ſpiritualis: ſicut apoſto li vtebantur in ſanatione in firmitatis coꝛpoꝛa lis:ſed apoſtoli in ſanando egro tos non diceb ant:ſa no te:ſed ſan et te de us:ergo eodeʒ modo miniſtri eccleſie nõ debẽt dicere:abſoluo te:ſed abſoluat te deus. Alterius dicunt ꝙ temerariũ eſt dicere abſoluo te:puta:oſtendo te abſo⸗ Ar. lltutncutnip ſtulnon ſi Cius gratia foniio. Zd dicgroſtene ſbireucati begtevirgin ſoheipoto⸗ tni tonfit ſludopkie Vobisſgid hec Geef⸗ ſraneto ſagunetan Neſhnatioe gtoꝛ qvi⸗ Catis dade Vanetted onemiper efcütqs Alohote qpolite ir Hitrehuii NMrcltener ghoꝛetvelno Colutus Gicut Ueeſtbusen Ulhnecſe inna Porctanſitin ſeenlosoſtenn ſſepenten wercotra ſe ſenmnetoni e ſiedehetſtſe hſtepſis — = — — = — — — abſolveret mmerotcl feni⸗ d incels putete Ddnectdien⸗ nt hän ſanetun entoconfrmato en ſaceſchpe⸗ modi dict Ae vümſancitc tes. 1 Zidc anng ſpenſane nlen Fecinonfmin milatinicc nt venunbgain uctoꝛrunnm/ ant ooſtſci⸗ inetrem m us fonma un nitutepſpenni pretcretitfn ſna cus pot tsfoema ti/ n ien, ſoenadheindt⸗ 7 uafonm llecſanini Ar. lutum:cum ipſe ignoꝛet vtrum abſolutꝰ ſit uel non: ſicut ignoꝛat dei voluntateʒ cuius gratia fit abſolutio ⁊ peccatoꝛũ remiſſio. Addut ſimiliter ꝙ nullus põt dicere oſtendo te abſolutũ: niſi foꝛte eẽt ſibi reuelatũ ſicut Joanni euangeliſte et beate virgini. Sed banc opinionẽ er roneã puto eſſe:quia ſicut remiſſio pecca toꝛũ non fit niſi chꝛiſti aucoꝛitate.iuxta illud apłi.ij. Choꝛin.ij. Ego qð donaui vobis ſiquid donaui ꝓpter vos in ꝑſona chꝛiſti. Sic foꝛmã inſtituere in quolibet ſacramẽto ſoluʒ ad chꝛiſtũ ꝑtinet a quo ſacrameta inſtituta ſunt. Hec eſt ſimile de ſanatiõe coꝛpoꝛali ⁊ de remiſſiõe pec catoꝛũ:quia gratia ſanitatis inter dona gratis data cõputat᷑.vnde verbũ dicet. Sanet te deus non ſanabat ſed ſanati/ onem ipetrabat:ſed verba ſacramẽtalia efficiut qð ſignificãt.vnde verbũ dicẽtiſ abſoluo te:verã abſolutionẽ efficit pꝛin cipaliter virtute chꝛiſti:et miuiſterialit᷑ virtute clauiũ conceſſaꝝ min iſtris eccłie Mec eſt temerariũ dicere abſoluo te:cuʒ ignoꝛet vel non ſit ſibi reuelatũ ꝙ ſit ab⸗ ſolutus. Sicut enim iudex abſq; temeri tate teſtibus auditis poteſt pꝛonüciare aliquẽ eſſe innocentẽ:q;uis ᷣm veritatẽ ignoꝛet an ſit inocens:ita nõ temerarie ſacerdos oſtend it aliquẽ eſſe abſolutum in foꝛo penitẽtie:in quo credit᷑ penitẽeti pꝛo ſe ⁊ cõtra ſe. Puto ergo ꝙ in foꝛmis ſacramẽtoꝛũ non cadit diſpenſatio: ſed illis debet vyti eccleſia quibꝰ ipſe chꝛiſt⸗ imediate vſus eſt:vel apoſtoli qui ab ipᷣo 1 jacceperunt. Ad Pamn ergo eſt dicendum ꝙ multi dicunt perſonam baptizãtem non eſſe de eſſentia foꝛme baptiſmi:ſed ſolum inuocationem trinitatis: et ideo greci ⁊ latini verũ baptiſma conferunt. VId ꝛ“eſt dicendum qꝙ foꝛma extre/ me vnctionis tradita eſt ex verbis beati Jacobi:qui ſacramentũ extreme vncti/ onis a cbꝛiſto inſtitutum pꝛomulgauit. Qude quia in tali ſacramenuto expectar — — quinquageſimactaua II aliquod coꝛpoꝛale futurum:puta alleui atio infirmitatis diceute beato Jacobo Alleuiabit eum dominus.Ideo eccleſis vtitur pꝛo foꝛma oꝛatione depꝛecatiua quia Jacobus dixit. Oꝛatio fidei ſalua/ bit infirmũ. In alijs vo ſacra mentis cu ſolus effectus ſpiritualis expectet᷑: ſtati ẽfficitur quod ſignificat᷑ auctoꝛitate xpᷣi et virtute clauium. Unde vtitur ſemper verbo indicatiuo pꝛo foꝛma:ut baptiʒ o te:abſoluo te:⁊ criſmo te. C Ad ʒ“eſt dicendum ꝙ foꝛma penitentie habetur ex verbis xpᷣi Matb.xvij.dicẽtis.Quod cũq; ſolueritis ſuper terram erit ſolutũ et in celis. Per quod datur intelligereꝙ perſona miniſtri expꝛimẽda eſſet in abſo lutione ſicut in ſacramẽto baptiſmi:qñ dicit Math. vltimo. Euntes baptizan⸗ tes omnes gentes. Daquartũ tc beoeett, . 9 videtur enim ꝙ papa poſſit diſpenſare in ſacra mentoꝛũ materia:quia materia peniten tie eſt ſubditꝰ:ſed papa poteſt hunc ſub- ditum facere non ſubditum: ergo poteſt diſpenſare in materia ſacrameti. P. materia euchariſtie eſt panis: ſed greci conficiũt in fermeètato:nos vᷣo in azimo cadit ergo diſpenſatio in mutatione ma terie ſacramenti. legitime contrabeutes ſunt materia ſa cramenti matrimonij:ſed papa põt fa/ cere perſonas illegitimas ad contrabẽ- dum legitimas: ⁊ econuerſo:ergo papa põt diſpenſare in materia ſacramenti. 14 eſt: quia In contranum materis ponitur in diffinitione ſacramenti:erso eſt de eſſentia eius. ⁊ per conſequẽs non cadit in ea diſpenſatio. dicendum qꝙ ſicut vide⸗ . Kñdeo mus in rebꝰ naturalib? ſic ſuo modo eſt in ſignis ſacrametalib?ꝰ-. In naturalibꝰ autem ſic eſt ꝙ in his que di fferüt ſpecie materia eſt diuerſa ꝓpter diuerſitatẽ foꝛme. Meẽbꝛa eni leonis et Pꝛeterea perſone Ar. cerui differunt:qꝛ aie eoꝝ differũt ut dic cõmentatoꝛ pᷣmo de aĩia:ſed in bis ꝗᷓ ſũt eiuſdẽ ſpeciei foꝛma non eſt diuerſa:niſi ꝓpter diuerſitatẽ materie:ita ꝙ manet vnitas foꝛme ſpecifice cum diuerſitate materie diuerſificate ꝑ diuerſa accñtia: ſic in ſignis ſacralibꝰ oleũ ⁊ aqua ⁊ pa- nis differunt ſacra metalit ꝓpter diuer ſitatem foꝛmarũ ſacramẽtoꝝ: Sʒ vnuʒ ⁊ idem ſacramẽtũ põt bẽre materiã di/ uerſificatã ꝑ diuerſa accidentia:ut ꝙ ſit aqua dulcis ⁊ amara nõ diu erſificat ſpe ciem ſacra mẽti baptiſmi.⁊ ꝙ ſit acimꝰ panis uel fermentatꝰ nõ diuerſiſicat ma teriã ſa cramẽti euchariſtie. In materia ergo oꝛdinata eẽntialit᷑ ad foꝛma ſacra menti nõ cadit diſpenſatio: ſʒ in diuerſi ficatione materie penes diuerſa accñ tia nõ mutantia ipſius materie ſpeciẽ ulen titatem diſpenſari ꝑoteſft. Ad pꝛimũ ergo eſt dicendum 7 babens vſum li beri arbitri penitens ⁊ confeſſus e ma teria ſacramenti penitẽtie:nec eccłia in hoc diſpenſare poſſet:ſed ꝙ ſit ſubditus iſtius uel illius accideétale eſt ſacramẽto 7ĩ boc recipit diſpenſationt. C Ad 2“ eſt dð.ꝙ acimũ ⁊ fermentũ nõ mutant ſubſtãtiã panis: ⁊ per conſequẽs nõ mu tant eſſentialiter materiam ſacramèti. ¶Ad z'neſt dicenduz qꝙ maſculus ⁊ fe mina ſunt materia ſacra menti mrimo nij: ꝙ tñ illegitime Z hant uel legitime poteſt eccleſia ſtatuere diuerſos gradus vndeſi matrimoniu ſit celebꝛatũ in ali/ quo gradu ꝓbibito ab eccleſia: ſi illa ꝓbi bitio fuit latẽs: legitimũ fuit matrimo niũ:⁊ legitimi filij inde nati:qꝛ legitime ᷣm iudicium eccleſie fuerũt copulati:ſed poſtmodũ ſi ꝓhibitio ad noticiã eccleſie veniat tale matrimoniũ: iudicat illegi- timũ ſine diſpenſatione leęgitime facta. n ſic ꝓceditur: D quinti etn. papa nõ poſſit drſpenſare in ſa- cramentoꝝritu:qꝛ magis eſt obbuandꝰ Queſtio vV ritus in figurato q; in figura. Sʒ Exo. xij.pꝛeceptũ fuit ſpecialè ritũ ſeruare in comeſtione agni paſcalis:qui figurabat ſacramentũ eucbariſtie:ergo multo foꝛ⸗ tius determinatꝰ? ritus ſeruandus eſt in figurato. Pꝛeterea papa nõ põt diſ-⸗ penſare in ritu eoꝝ quefaciũ t ad ſatiſfa- * —; ₰„ — ctionẽ hominis que nõ niſi a deo habent᷑ Sed ſcribit᷑ Exo.xxix.ꝙ per aſperſionẽ ſanguinis ⁊ iunctionẽ olei cõſecrab ãtur ſacerdotes ⁊ veſtes eoꝝ. Et Leuiti.xvi. ſcribit᷑ ꝙ ſacerdos per aſperſionè ſangui nis vituli expiabat ſanctuariũ ab imun- dicijs filioꝝ Iſrael:⁊ a pctis eoꝝ quoꝝ re motio cũ magis ſit neceſſaria in aqd mini ſtratiõe ſaceramẽtoꝝ noue legis:videt᷑ ꝙ in tali ritu non cadat diſpenſatio. C S. papa non põt diſpẽſare in pᷣceptis dei ut ſupꝛa dictũ eſt:ſed tam ſacremeta veter legis q; ritus gdminiſtrãdi dei auctoꝛi- tate inſtituta ſũt: ut dicit Auguſti.ergo multo magis in noua lege. . eſt:qꝛ ut ſcri⸗ In CO nt grin dir be conſe. di. i. Jacobus frater dñi ⁊ Baſilius ceſa rienſis epᷣus addiderũt nobis miſſe cele⸗ bꝛationẽ. Et Augꝰ.i.ad Choꝛin. xi. diẽ lʒ cbꝛiſtꝰ poſt cenã ſuũ coꝛpus dederit diſcipulis: quo tñ ritu vel oꝛd ine poſtmo dũ ſumeret᷑ apoſtolis reliquit docenduzʒ Kñideo et oꝛdinandum. XIEO ſicut dicit Hugo. ij. li. de ſacra. Omnis eccłiaſtica ad miniſtra tio in tribꝰ cõſtat.ſ.in oꝛdinibꝰ diuerſoꝝ pꝛelatoꝝ. In adminiſtra tiõibꝰ ſacramẽ toꝛũ:et in diuerſis pceptis ſubditoꝝ. In oĩbus iſtis papa diſpenſare põt:⁊ pot di- uerſos gradus ⁊ diuerſos oꝛdines pꝛela toꝛum oꝛdinare:⁊ oꝛdinatos tollere pꝛo rerũ diuerſitate ⁊ tempoꝛũ:lᷣm ꝙ videt eccleſie vtilitati cõuenire: põt ergo di/ uerſũ ritũ in adminiſtratiõe ſacramẽtoꝝ iſtituere ſeruatis ſemꝑ iliis que ad eſſen tia m vel ſubſtantiã ſacramẽtoꝝ faciunt In ſubditis vo põt diuerſa pᷣcepta pon- 7 poſita auferre H ſtatũ ⁊ ↄditionẽ ipᷣoꝝ S. p⸗ ſtoorpoꝛis Ahilten lgrigcrun ſuſcgorerü Eechetiten deberrtenen ſnictifirnit dllcotio ſen ſtaalagti gvoitate chtipeces 6s debent chorttaten keſispatr Vorer ſepeccg femotion ypirit⸗ lunra te nepphi/ iiſibieeri Nſturc ſenteele ſatcüfas cbisrpe rlbſtiche bee x pkionlsſ. muie mnaugmme lumpotrt uz humn bſſuß ſ nehroeuch ſret ſtyn lchooͤtf ſuanigintg n G efitüſcruerei⸗ 1s guiſintabt erzomulofar⸗ ſemnandes in apan dordi⸗ ciit A ſariſi ſia deo beben per aſenſi leicöſecrabin Erautin ſpcrſioneſnn cuarüü shinun⸗ Ntishr in S ovelgenil ſpenem. einieggodin ſacenetaſet ridipciauat⸗ 1: Auonſtcch . tarurin⸗ Ubitwne. ailisc lsnlecle⸗ Chidde cgns deln mnümenin iguta . Giumn, tldn Aminiſti rdidiccſ oby ſagent zibltck ſſotipinn z0lnesßt 1 lIxxrxiij.qõnum. Ar. mñ ergo eſt dicendũ qy Ad Pꝛimni ss ille in ſü ptio⸗ ne coꝛpoꝛis chꝛi ſti nõ ẽ ſeruandꝰſᷣm lr̃aʒ ſed ſpualiter ſolũ:quia dicit Augꝰin lib. Sumentes coꝛpus cbꝛi9- ſti figuratũ ꝑagnum paſchale debẽet eẽ accincti renibꝰ ppter ca ſtitatẽ:bac uluʒ debent tenere in manibus: ppter ſpirit ſancti firmitatẽ. Foꝛtis eni eſt ut moꝛs dilectio: ſicut ſcribit᷑ Cãticj.vlt.debẽt eſſe calciati pedes ꝓpter ſancti euange lij verit atẽ. Jux illud ad Epbe.vi.Cal ciati pedes in pparatione euangelij pa- cis:debent eſſe ſtantes ꝓpter attentiõis charit atẽ:⁊ feſtinant᷑ comedere ꝓpt᷑ ce- leſtis patrie gaudij auiditatem. C Ad 2 pdr ꝙ ritus ille nõ faciebat remotio- nez peccatoꝝ inficientium aiĩiam:uel ad remotionẽ culpe ſpualis:que potiſſime requirit᷑ in ſumptiõe coꝛꝑis chꝛiſti: ſʒ ſo lum ad remotionẽ imundicie coꝛpoꝛal. vnde ipſũ ſãctuariũ dicebat᷑ expiari: qð tñ ſubiectũ culpe eſſe nõ põt. C Ad 3“ dicitur ꝙ ritus ille nõ poterat hoieʒ ſer uientẽ uel adminiſtrantẽ illa ſacramẽta pfectũ facere ſᷣm ↄſciam:qꝛ ſolũ erat in cibis ⁊ potibus ⁊ varijs baptiſmatibꝰ: ⁊ luſtics carnis:ut dicit Apłus ad He bꝛe.ix.Sed ritus adminiſtratiõis ⁊ ſũ- ptionis ſacramentoꝝ noue legis requi⸗- rit mũdiciã ⁊ ꝑfectionẽ cõſciẽ᷑tie. ⁊ ideo ſm augmentũ eccleſie ⁊ deuotionẽ fide- lium põt ritus ta laugmetari ⁊ oꝛdiari. 22 ſe extũ ꝓcedit᷑: Ai/ A detur eni ꝙ pa⸗ pa poſſit diſpenſare in ſacramen toꝛuʒ numero:qꝛ oia ſacr̃a oꝛdinant᷑ ad cbꝛiſtũ:ſʒ totus chꝛiſtus cõtinet᷑ in ſac- mento euchariſtie:põt ergo papa diſpẽ ſare ꝙ ſit vnum tm ſacr̃m. 8 Pꝛeterea papa põt vnu ſacr̃m multiplicare ꝑ plu ra:quia in ſacro oꝛdinis põt plures oꝛdi nes inſtituere ſupꝛa inſtitutos. Mõ eniʒ fuerunt in pᷣmitiua eccleſia: niſi duo oꝛ dines.poſtmodũ eccleſia ſibi alios inſti tuit: põteodẽ mõ plura ſacrameta ad re poteſt. ꝗqnquageſimaoctaua VI vnũ reducere. ¶ Pꝛeterea in ſacramen tis dat᷑ remiſſio pctõꝝ:ſʒ oĩa pctã remit tunt᷑ in bapt iſmo:ſu fficit ergo ſolum ſa cramẽtũ baptiſmi eſſe. D.matrimo niũ eſt ſacrᷣm datũ cõtra intẽperantiaʒ tactus:põt papa diſpenſare ut oꝛdine tur aliud ſucrm õ inteperantiã guſtus.- i 1â eſt: qꝛ ſacr̃a oia In cotrarii ituta ſunt a chꝛiſto:non auẽte puri bomis poſſunt alia ſacra menta inſtitni. OωA dicédũ ꝙ tria ſunt gene H Kndeo ra ſacroꝝ:ut ponit Hu⸗ go.i. libꝛo de ſacr̃is. C Quedã eni ſacr̃a ſunt ꝓpꝛie dicta: que ꝑ ſe faciuũt ad bo- minis ſaluationẽ: ⁊ ſine quibꝰ ſalꝰ hoĩs bẽri non põt. C Queda vo ſunt ꝗ faci- unt ad hoĩs erercita tion em: ut aq̃ aſper ſionis: ⁊ ſuſceptio cineris ⁊ ſilłia:ſine qui bus ſalus hois q;uis hẽri poſſit:occupa ta tñ in his huůana mens aliquã ſanctifi cationẽ ⁊ gr̃am amplioꝛem ꝑ ea acqre Aliqua vo faciunt ad eoꝛu que ſunt vera ſacramenta deuotam p̃ᷣpa rationem:ſicut omnia ſacra mẽtalia: ut cõſecratio veſtiũ:altariũ:⁊ eccleſiarũ:ac miniſtroꝝ. In numero ergo pmoꝝ ſacra m entoꝝ papa diſpẽſare nõ põt:quia ab illo in ſtituta ſunt:qui omnia poſuit ĩ nu mero:pondere:⁊ menſura. ſed in nüero alioꝛum que nõ ſunt ppꝛie ſacramenta: ſed magis quedam ſacramentaha: pa- pa pot diſpenſare multiplicando:uel di mimuendo:ſᷣm ꝙ viget eccleſie vtilita ti ⁊ deuotioni fideliũ expedire. AG pꝛimũ ergo eſt dicendum ELNEi ſacramentü chꝛi ſti coꝛpoꝛis eſt cibus grandiuʒ: ut dicit Augꝰ:⁊ id eo requirit ſumentiũ ſanctifi cationem ⁊ mundiſicationẽ factaʒ per alia ſacramenta. ¶ Ad 2 eſt dicendus ꝙ papa ſacra mentum vnum nõ multi- plicat in plura: nec ſacramentũ oꝛdinis eſt niſi vnum ſacramentũ: non tñ ẽ vnia niſ vnitate oꝛdinis quod ipſum nomen impoꝛtat: vnde paucitas uel plurifica- 7 tio oꝛdiuũ non facit in dicto ſacramẽto piuerſitatẽ: ſed finis ad quẽ oꝛdinat᷑ vti- litatem. C Ald q' dicit᷑ ꝙ q;uis in ba- ptiſmo peccata oĩa remittant᷑ ꝓpter rei terationẽ tñ peccatoꝝ actualiuʒ: cũ ipſe baptiſmus non reiteret᷑: opoꝛtuit alia ſa cramenta oꝛdin ari ad expiation illoꝛũ peccatoꝝ: vnde penitentia dicit᷑ ſecũda tabula poſt naufragius. ¶. Ad ꝗreſt di cendũ ꝙ in continetia tactus non ſoluʒ cauſat infectionẽ ꝑſone:ĩmo etiã cauſat infectionẽ nature:quia virtꝰ generatiua per qu fit humane nature pꝛopagatio a bono pꝛolis deoꝛdinatur:niſiper ſacra mentum matrimoni reguletur. S ſeptimũ ſe ai . vꝓ papa poſſit diſpenſare in ſacra men toꝝ ſterationequis ꝑfectius eſt ſa/ aie:nunqᷓ; põt auferri ꝑ ſuſpenſionẽ uel cramentũ euchariſtie q́; baptiſmi:ſed ſa cramentũ euchar ſtie reiterat᷑: ergo ſimi liter põt reiterari ſacramentũ baptiſmi. ¶ Pꝛeterea iterato moꝛbo:iterari debʒ medicina:ſed confirmatio datur contra infirmitatẽ et debilitatẽ ſpualem:reite/ rata ergo tali infirmitate: põt reiterari confirmatio. ¶ Pꝛeterea ſacrametum i quo nõ ipꝛimit character reiterari põt ſed in aliquibꝰ oꝛdinibꝰ ſacramẽti oꝛdi- nis nõ ipꝛimit᷑ character:cuiꝰ pꝛobatio eſt:quia conſtituti in minoꝛibꝰ poſſũt re gerti ad ſtatum laicalem: ſacxamentum ergo oꝛdinis reiterari pot. ℳ.. In contrariũ aaereee vbi ait ꝙ ĩpoſſibile eſt eos qui ſemel illu⸗ mina ti ſunt ꝑ bapt iſmũ:⁊ iterũ pꝛolapſi ſunt in peccatũ: rurſus reuocari ad peni tentiã ut iterũ baptizent᷑:quia t ales ſũt iterũ crucifigetes ſuiner flliß dei. απ☛HHω αο dicendu ꝙ& in rebus na- ERn CO turalibe2 coꝛpoꝛalibns triplicẽ videmꝰ poteſtatẽ ¶ ¶ Anam re⸗ tẽtia recipiẽdi oẽs foꝛmas ⁊ oẽs perfe/ Queſtio ctiones naturales. Secũda ẽe reſiſtẽ di ſicut ferrũ ⁊ oia dura babẽt potentiã reſiſtendi ut nõ facilit᷑ recipiant peregri nas impᷣſſiones. TLertia ẽ agẽdi:inc . „ ignis bʒ potentiaã calefa ciendi. Iſti aut triplici potẽtie in coꝛpoꝛalibꝰ coꝛreſpõ/ det triplex potentia in ſacr̃is ſpualibus qꝛ in baptiſmo im pᷣmit᷑ potẽtia recipi? di. Baptięatꝰ enĩ põtoẽs ꝑfectiões ſpu⸗ ales ⁊ ſacr̃ales recipere. In cõfirmatio ne vᷣo im pᷣmit᷑ potentia reſiſtẽdi: nt nõ ibi faciliter recipiat᷑ ꝑegrina imõpᷣſſio cõ tra nomẽ xp̃i. Sed in ſacr̃o oꝛdinis im- pmit᷑ ptãs agẽd i ⁊ admiſtrãdi ceta alia ſacramenta. Cũ charact ⁊ ptãs ſpũa lis in iſtis tribus ſacr̃is a xpᷣo impmar᷑ indelebilit᷑ a q ſacr̃a ſunt inſtituta: ſicut papa ñ põt deſ i character ⁊ deè ptat ipᷣſſiõe ul expulſõe:qꝛ exq̊ impmit degradationẽ qnimo in aia ſeparata re manet.Dicit eni Augꝰ.i.li.de ſymbolo o ſi hereticꝰ coꝛrectus incipiat nouiter xpo militar̃:nullꝰ tñ audet ei characterẽ baptiſmi mutare:ſic nõ põt diſpẽſare in dictoꝛum ſacramentoꝛum reiteratione. Ad Pꝛim mentũu euchariſtie ſit ꝑfectius in cõtinẽtia:nõ tũ ẽ ꝑfectiꝰ in receptionis potetia: qꝛ nõ im pᷣmitur in eo character: ſicut i baptiſmo ? in ſa/ cramẽtis ſupꝛadictis. C Ad 2 meſt dð. qꝙ confirmatio dat᷑ contra ſpuslè infir⸗ mitatẽ cõſecutam ex oꝛiginali peccato: quod quidem vnum fuit foꝛmaliter:vn/ de ſicut ille nõ reiteraturſic non debz re dum qꝙ 'm cõmunioꝛem opinionem in quolibet oꝛdine impꝛimit᷑ charact: ⁊ qq̃n tũcun q; in minoꝛibus oꝛdinibus oꝛdi- nati traſfert ſe ad laicatũ:ſeꝑ tñ in eis remanet character impᷣſſio:qꝛ ſi de lai/ iilce . catu ad clericatũ reuertant᷑: non ſunt ite cipendi:que a philoſophbo appellat᷑ potẽ tia materie:ſᷣm quã ipa materia eſt in po riũ in illis oꝛdinibꝰoꝛd inãdi. —— 1 17 ſic pꝛocedit᷑ 20 oCtaUUiderenim A. Pipoh ordiuatio ſis no de ſacerſos ptocigin Abaso Vileur⸗ anent, Papndiſ Aalacta Ptorleo diet loget nit Kleto Cpe tomſe (Atu: tutaf ereo ſ Hupticn une ie Secide eci nbabetpotari rahiant geſeg Ccnikgitti faciendi Niti oralipßconei ſacris ſpoalie (potitiatecpe esſectöͤcsi e Matin tiafeſſtitint egrina niſte ſacfocnnst — = Amiſticin . afac ipifi cisa nng ſuntitmie icheng foen hafi ohße in ois ſontn giließhe Zincpiat ſou Aceichafalin ihötdiſpiht vunntetct Nghr neni aemit gee iien aGn =S uhidlinft, Genlipecenn ſormaliteſc⸗ crog da S,dl e glonent icharti⸗ aui ite⸗ D ,oNid⸗ ladin⸗ Gbinttth Ar. ; papa poſſit diſpẽſare in ſacra mẽtoꝛũ oꝛdiuatioe:ſicut eni character vniꝰ oꝛdi nis nõ depẽdet ab alio:quia põt gꝗs fieri ſacerdos vel diaconus per ſaltũ:nõ aſſu pto oꝛdine ſubdiaconatꝰ. vel alijs inferi oꝛibus oꝛdinibꝰ:ita vnũ ſacramẽtü non videtur depend ere ex alio:cũ qplibet ſa cra mentũü habeat ſuu effectum põt ergo papa diſpe ſare ut nõ baptizatꝰ recipint alia ſacramenta. ¶ Pꝛeterea cauſa eſt pꝛioꝛ ſuo effectu loco tepoꝛe ⁊ dignitate: ut dicit phbũs:ſed cauſa oĩis ſacramenta lis gratie eſt ipſe xpᷣus:realiter in ſacra⸗/ mẽeto euchariitie cotentꝰ: ͤ ſacrm euchba riſtie tꝑe debet pᷣcedere ſacr̃m baptiſini. Pꝛeterea matrioniũ eſt vnũ ſacrame tum:ſed hoc fuit in pmo ſtatu ante ꝑec⸗ catũ: alia vo ſacramẽeta poſt peccatũ ĩiſti tuta ſunt:debet igitur matrimoniũ pᷣce eois oſia ſacramenta r. ſa, In contranin cramentum baptiſmi ponitur ianua ⁊ oſtium omni⸗ um ſacramentoꝛum,.g ⸗ „ Riñid cO dicendũ ꝙ oꝛdo in ſacra 2 mentis quatuoꝛ modis coſiderari põt.pᷣ q;tuʒ ad neceſſitatẽ. 2: q;tum ad dignitatem, ꝭ q;tum ad tẽpo ris diuturnitatem. 4: q;tum ad admiui ſtrandi poteſtatem. C Pꝛimo mõ ſacra mentũ baptiſmi debet pᷣcedere oĩa alia q;uis enim deus poſſet ſine baptiſmo ali quẽ ſaluare.łm oꝛdinẽ tñ a deo in ſtitutũ pomo ſaluari nõ põt ſine baptiſmo:quia niſi homo renaſcat᷑ ex aqua ⁊ ſpiritu ſan cto nõ põt introire in regnũ dei ut dicit Jo.iij. ¶ Secũdo mõ ſacrametũ eucha riſtie p̃ᷣcedit oĩa alia ſacramẽta:quia di gnius eſt omni alio: cu ibi cõtineat᷑ xpᷣus nõ ſolũ per gratie efficaciã ſicut in alijs: verũ etiã ꝑ ſuã realeʒ pᷣſentiã. ¶ Tertio modo matrioniũ pᷣcedit alia ſacrameta: qꝛ in pmo ſtatu ante peccatũ ſᷣm Augj. fuiſſet honozabile cõnubiũ ⁊ thoꝛus ima culatus. Sed 4: modo ſacrametum oꝛdinis pꝛius eſt alijs ſacramẽtis.vnde gquinquageſimanona 1 Gꝛatianꝰ pꝛius det᷑minauit de ſacromẽ to oꝛdinis ĩ poteſtate miniſtroꝝin pᷣma ꝑte decretoꝝ.⁊ de cauſis ⁊ iudicus ipoꝝ: quod fecit in ſecuda ꝑte: q; detmin ret de ipſis ſacrametis:qv ſecit in ꝑte tertia ,R Ha1R11 ergoeſt dicendu qcs Ad Pemm non eſt ſimile:quia characteres oꝛdinũ nõ pᷣſupponuùt ſe ad iuuicem de neceſſitate: ſed oe cõgruitate m oꝛdinationẽ eccleſie. Ande madatuʒ eccleſie tranſgredit᷑ ſi aliquis faceret ſe oꝛdinari per ſaltum: ſed tam ſacra mẽtũ oꝛdinis q; alia de neceſſitate pᷣſupponũt characterẽ baptiſmalem. AUnde ſi nõ ba ptiʒ atus oꝛdinaretur:eſſet iceru m reoꝛ⸗ dinandus. MHibil eni poteſtrecipere qui caret potentia recipiedi. C Ad 2 icit ꝙ chꝛiſtus eſt cauſa efficiens omnis ſa⸗ crametalis gratie:⁊ ;tum ad boc verũ eſt ꝙ ſacramentum euchariſtie pꝛecedit omnia alia ſacrameta tempoꝛe ⁊ digni tate:ſed foꝛmaliter ipſa gra baptiſmaliſ pꝛecedit perceptionem ſacra menti eu- chariſtiequia non aliter bomo efficitur dignus dictum ſacramen tum percipere niſi fide infoꝛmata charitate. Ad 3 dicitur ꝙ q;uis inſtitutio ſacra mẽti ma trimoni tempoꝛe pꝛeceſſit inſtitutioneʒ omniũ alioꝛum ſacramentoꝛum:ta men quia minꝰ habet de ſpiritualitate q; alia ideo non pꝛimo loco:ſed vltimo inter ſa⸗ cramenta eſt numerãdum ⁊ oꝛdinadum. ¶OQOueſti oquinquageſimanona de diſ⸗ penſatione articuloum. “ Eind Eonſigerandum uufurfrfrr eſt de diſpenſa⸗ tieone articuloꝛum. Circa qo queruntur quatuoꝛ. ¶ Pꝛio vtrum papa poſſit diſpẽſare in noui ſym boli editione. Secundo vtrum papa poſſit diſpenſare in articuloꝛũ additioe. Tertio vtrum papa poſſit diſpẽſare in articuloꝛum diminutiõe. ¶ Quarto vtrum paps poſſit diſpenſare in articu⸗ loꝛum coactione. y 2 3 Wi ergo ſic ꝓcedit᷑ D Peumn videt᷑ enim ꝙ papa non poſſit diſpenſare in no ui ſymboli editione. Dicit enim Augꝰ.i de ſymbolo.ꝙ ſymbolũ ad boc ſit ut vba * que per diuinã ſcripturazʒ ſparſa ſunt ad vynnnum redacta tardoꝝ hominũ memoꝛia non laberet᷑ ut ois bomo poſſit diſcere et tenere quod credit:ſed ſi papa poſſet ſemꝑ nouu ſymbolum condere:ex eoꝛum multiplicatiõe memoꝛia nõ iuuaret᷑: ſed potius confund eret. Pꝛeterea in ſym bolo explicant illa que ſut fidei:ſed q;diu ſumus in iſta vita nõ poſſumꝰ explicare que ad fidem ꝑtinent.vnde dicit Augꝰ⸗ ij. lib. de ſymbolo. ꝙ non debemꝰ eſſe cu/ rioſi ad inueſtigandũ qð apoſtoli minie expᷣmere ⁊ explicare potuerũt:no ẽ ergo nouũ ſymboluz condendu. C Pꝛeterea que ponũtur in ſymbolo nõ debent rõne peꝛobari.ſed Aug dicit libꝛo ſupꝛadicto ꝙ ſancti ſymboli ſuſcepimꝰ rationẽ ex/ ponenda:ergo videt᷑ ꝙ nouũ ſymbolnm onderegd popam nõ pertct. . ß nce. rI eſt:quia ſym-/ In contrani bolum eſt re⸗ gula fidei:ut idem Augl.dicit.i.libꝛo de ſymbolo.Sed quo tiens fidei regula veę tilatur ad Petru: ⁊ ſui nominis bonoꝛis auctoꝛitatẽ referẽdũ eſt:ut dr.xxiiij.q.i. My dicendum qꝙ hanc qõez L KRKndeo determinat Aug?. i. lib. de ſymbolo. vbi vult ꝙ oĩs ſymboli con⸗ dendi ⁊ oꝛdinandi in ſancta dei eccleſia terminat᷑ auctoꝛitas.Habet eniʒ fides cbꝛiſtiana tria pin eundẽ Augl. C Pꝛio vniuerſalitatẽ.vnde dicit᷑ catholica:qꝛ non docet᷑ in angulis ſicut doctrina here ticoꝝ:ſed publice ⁊ vniuerſaliter diffuſa eſt per vniuerſũ oꝛbem. Secũdo vni/ tatẽ.qꝛ vna fuit fides autiquoꝝ⁊ moder noꝛũ: ut dicit Apłus ad Ephe.iiij. AUnꝰ deus: vna fides:⁊ vnuũ baptiſma. ¶. 3. auctoꝛitatẽ. Oicit eni Augꝰ cõtra epłaʒ funda mẽti. Ego non cred erẽ euangelio ſi non crederẽ eccleſie.Ex bis tribꝰ pate AQneſtio H põt qꝙ nouũ ſymbolum condere ſoluʒ ad papaʒ ſpectat. Mam in ſymbolo ponunt᷑ illa que vniuerſaliter ꝑtinent ad cbꝛiſti- anam fidẽ. Illi ergo incũbit auctoꝛitas buiuſmodi ſymbolum condere:qui eſt ca put fidei chꝛiſtiane:⁊ in quo tanq; in ca pite oia membra eccleſie vniunt᷑: ⁊ cuius auctoꝛitate oĩa que ad fidem ſpectãt fir mantur ⁊ roboꝛantur. D ergo eſt dicendũ q; Ad Peimmn ſemꝑ ſymbolũ cuz de nouo conderet᷑ bꝛeuiter colligeret que eſſent de ſalute credendi: et igeo ſemper memoꝛia iuuaret᷑ ⁊ non confũderet:nec opoꝛteret oeẽs credentes oia ſymbola et que in pᷣdictis ſymbolis cõtinerent᷑ actu alit᷑ in memoꝛia retin ere:ſed illa dutaxat que eſſent ad neceſſitatẽ ſalutj.Alia aut minoꝛes tenerent᷑ credere in fide maio- rum ad quos ꝑtinet fidem defenſare: et in ſymbolis ipſam explicare contra iſur gentes erroꝛes. Aliud eſt enim ſcire tm- modo quid homo credere debeat ꝓpter adipiſcendam vitam beatam que no niſi eterna eſt: ⁊ aliud eſt ſcire quẽ admoduzʒ 4 7 „ boc ipſu ⁊ pijs opitulet᷑ ⁊ contra impios defed at᷑:ut dicit Augꝰ.xiiij.de trini:ciij ¶Agd ꝛmeſt dicendu q Aug? loquit de explicatiõe aperte viſionis que erit in pa tria vbi illa que nunc bomo credit aperte videbit:non enim loquit de explicatioe enigmatice cognitiõis vie: in qua tñ niſi bomo erplicite credat que ad ſalutèẽ ꝑti- nent: ibi aꝑte nõ videbit: dicente ppbeta Hiſñ credideritis non itelligetis. C Ad zjndicit᷑ c Aug? nõ loquit᷑ de ratioe de monſtratiua: ſed de rõne exꝑoſitiua.Eſt enim triplex gradus cognoſcẽèdi illa que ſunt fidei. Anus eſt per ſolius volutatii firmã adbeſioné. Secũdus eſt per ſacre ſcripture expoſitioné: declarationẽ: ⁊ cõ trarioꝝ ſolutionẽ: vnius textus per aliuz vel vnius articuli per alium. Tertius eſt philoſopbie ⁊ ſcietie bumane cũᷣ fidei ad mixtiõe Pꝛimꝰ gradus fuit ⁊ eſt in oibꝰ idelibꝰ ſimpliciter credentib. Secũdus Ar. ſutindoct tius ctind 4 nialted nini opt⸗ ſolognn ſe C ſeihtune ecc Ctro ttaliu cpbute minisbe vitse ſenne tialin⸗ hohütn ltote, c(ſdeyt (CNCr riſiͤf aſhit⸗ ird C Ktcu gppꝛoy e ſncti ſonEt hunanit (Seri tinseſt ei diſfero⸗ feſutnectie ſſecnto.⸗ iucirii Wngent inſſene mnont Micenn dceſolvz, ndoloponun mmentadchiit⸗ cübitauconnt onderequiche guotmnzne eyniumt:: inn iden hecti goeſtdicnni⸗ mg hynbole ter coligrtg⸗ dir etideolne nconfüteti sgufftitt is cotnei edN teſulnt Aun ein ſoen emocfente re cnn ſtenim en d iudiciũ. ſupꝛa i meſt aln In cõ trarin eſt:quia creſcẽte fide põt creſcere articuloꝝ fidei numerꝰ ſed Gꝛego. dicit ꝙ 'm incremẽta tepo⸗ rum creuit fides ſanctoꝛum patrum: et quãto vicinioꝛes fuerunt aduentui ſalua toꝛis tanto ſacramenta ſalutis plenius fuit in dvoctoꝛibꝰ eccleſie pᷣmitiue.Et ter tius eſt in doctoꝛibꝰ pᷣſentis upoꝛis: 1111ſic pce Dſecunduũ i*α— enim ꝙ papa nõ poſſit diſpen ſare in articuloꝛũ additiõe:qꝛ articuli ab aliquibꝰ ponũt᷑ xij. em nume rũu.xij.aploꝝ ſʒ papa nõ põt numeꝝ apo ſtoloꝝ multiplicare:s nec numeꝝ articu loꝛuzʒ. S.fides eſt de bis que in ſacra ſcriptura cotinent᷑:ſʒ ſupꝛa illa nõ eſt ali- Pi addẽdũ uel diminuẽdũ:ut ſcribitur eutro.iiij ⁊ Apo.vlti. Pꝛetea oẽs articuli uel fũt de chꝛiſti diuinitat e uel ð eiꝰ humanitate:qꝛ in hoc ↄſiſtit tota bo minis btĩtudo: iuxta illud Jo. xiiij. Hec eſt vita eterna:ut cognoſcat te ſolũ deuʒ verũ:⁊ quẽ miſiſti JYeſum chꝛiſtũ. Sed ar ticuli ꝑtinẽtes ad chꝛiſti diuinitatẽ: non ponuũtur niſi.vij. ¶ Pꝛimꝰ eſt de eſſẽtie vnitate. Credo in deum. C Secundus eſt de ꝑſona patris. Patrem oĩpotẽtem. ¶ Tertius eſt de ꝑſona fili. Et in Jeſu chꝛiſtũ filiũ eius. & Quartus eſt de ꝑſo na ſpiritꝰ ſancti. Et in ſpiritũ ſanctũ do minũ. C Quintꝰ eſt de gppꝛopᷣato pr̃is Factoꝛem celi ⁊ terre. C Seꝑtimꝰ eſt de appꝛopato ſpiritus ſancti. Et vnam ſanctã catholicã eccle- ſiam. Et ſeptem ponũtur de vera chꝛiſti bumanitate. ¶ Pꝛimꝰ eſt eius cõceptio ¶ ' Secudus eſt eius ĩcarn atio. Ter tius eſt eius paſſio. ¶ Quartus eſt eiuſ ad inferos deſcenſio. Quintꝰ eſt eius reſurrectio. Sextus eſt eius in celum aſcenſio. ¶C Et ketie⸗ eſt eius aduẽtuſ la ergo non eſt aliquid perceperunt. li. Sextus eſt ve appꝛopato fili. Carnis reſurectionem. Ar. qnquageſimanona 11 RWM Aωπ☚ο dicendů ꝙ papa m poſſe Kndeo diſpenſare in articuloꝛũ additiõe põt tripliciter ĩtelligi.¶Pꝛĩo q;tum ad ipoꝝ articuloꝝ mtiplicatiõeʒ WBreeung0 q;tum ad eoꝝ que in arti- culis ponũtur explicationẽ. Tertio qᷓ;tum ad eoꝛũ que ad articulos poſſunt reduci augmentationem. Omnibꝰiſtis modis papa põt diſpenſare in articuloꝝ additiõe:quia ſicut põt nouũ ſymbolum condere:ita põt nouos articulos ſupꝛa alios multiplicare. Secũdo põt arti culos in ſymbolis *α ſitos per plures ar ticulos explicare. Tertio qꝛ foꝛte oĩa credibilig per articulos in ſymbolis poñ tos poſſut reduci poſt articulos pᷣdictoſ per talem reductionẽ augmẽetare: ut ſub qlibet articulo ponant᷑ plura credibilia Wimi poſita ſiit A 9 Pꝛunmu ero⸗ eſt dicendum ꝙ eiuſdem auctoꝛitatis eſt papa alij epi et paſtoꝛes ecclłie:cuiuſmodi fuerũt Pe/ trus ⁊ alij apoſtoli. Ande ſicut ipſi ꝑ ali uos articulos neceſſaria ad ſalutem in ymbolo collegerũt:⁊ poſtmodũ patres in Myceno concilio ꝓpter erroꝛes inſur- gentes ſupꝛa illa in alio ſymbolo aliqua addiderũt: ſic nũc ꝓpter eandem cauſaʒ eccleſia poſſet aliud ſymboluʒ oꝛdinare: vel per modũ articuloꝝ additiois:vel ꝑ modũ explicatiõis ſeu reductionis ſicut dictũ eſt. C Ad ⁊veſt dicendũ ꝙ ad illa que in ſacra ſcriptura ponũturnõ debet fieri aliqᷓ additio erroꝛis vel falſitatis: vel diminutio veritatis:ſed addere veri tatem quã cõtinet:explicare ⁊ declarare ſemꝑ licuit eccleſie ⁊ ſemꝑ licet.¶¶ Ad Zeſt dicedũ ꝙ qᷓ;uis in articulis nume ratis ſpſtãtis lit tota boĩs ſalus cõſiſtat et fũdamẽtũ fidei xpᷣiane in illis ſſtãti/ aliter cõtineat᷑:mlta tñ ad illa poſſũt re- duci cõtra que ſi alig erroꝛes inſurgeret poſſʒ ecclia ſupꝛadict articulis pone:vlł de eis nouos articulos cõd ere. F††i ſic pꝛoceditur. D tertin vi Riis ꝙ papa Ar. poſſit diſpenſare in articuloꝝ diminu⸗ tione:qꝛ eius ẽ diminuere cuiꝰ ẽ addere: ſed papa põt diſpenſare in articuloꝝ ad ditione ut dictũ ẽ: & in eoꝝ diminutio/ ne. ¶ Pꝛeterea vtile ẽ ꝙ papa diſpenſet in articuloꝝ addition e explicãdo: ⁊ de/ clarãdo:uel nouiter ↄ dendo qñ q; ꝓpter inſurgentes hereſes:g eodẽ mõ vtile eſt ut qñq; diſpenſet: ut que ſunt fidei oc- cultent ⁊ nõò explicent᷑ ne ſimplices in er roꝛem labant Añ Paulꝰ Galbl ij. ſeoꝛſũ dicit ſe cõtuliſſe de bis que erãt fidei ne foꝛte in vacuum curreret uel cucurriſſet. ¶ Pꝛerca rpᷣs mãdauit Mattb.xviij. ſcand alũ puſilloꝝ eẽ vitandu:ſʒ qñ q;ali qui infirmi in fide ſcãdaligant᷑ de bis ꝗq ponunt᷑ in articulis: vtile ẽ diſpenſare qũq; ut talia in ſymbolo non ponantur. TPꝛeterea miti articuli ponunt᷑ ĩ can cellaria pariſienſiin quibꝰ planũ ẽ ꝙ pa pa poſſet diſpenſare:ergo eod eʒ modo in articulis filiela. E: qꝛ in arti⸗ In contrariui aus cõtinei ſubſtãtialit᷑ fundamentũ fidei: ſʒ ſiẽ pa/ pa nõ põt dictũ ſacrʒ tollere:ita nõ põt ipᷣm diminuere:qꝛ füdametũ nemo põt ponẽ p̃ter illð qð poſitũ ẽ:qð ẽ xpᷣſ ieſus BRndeo do. ꝙ paps diminuere X EESpoſſe articulos fidei du plicit põt itelligi C Pꝛimo q;tũ ad ſbaʒ credibiliũ. Scðvo q;tũ ad modũ cre/- dedi ⁊ explicãdi illa. Pꝛimo mõ non põt illa que ſüt fidei dimmucere nec deſtrue/ re. Dicit eni Aplus.ij. Cborj.x. Gloꝛia mur de ptãtenra quã nobis dedit dñs in edificationẽ: nõ in deſtructionẽ vraʒ Cota eni gloꝛiatio eccleſia ſtice ptãt dʒ eſſe in edificatiõe ⁊ augmẽtatione fidei chꝛiſtiane:nõ in veſtructiõe uel diminu/ tiõe:qꝛ in hac nullũ ẽ poſſe. Mõ.n.ut ait Aplus: poſſumꝰ aliꝗd aduerſus verita tem: ſed ꝓ veritate. Sʒ ſcdᷣo mõ ſi in ex⸗ plica tione articuloꝝ nũc fcã aliꝗ erro/ res iſurgerẽet:poſſʒ ad extirpatiõeʒ illox aliũ modũ credẽdi explicare ⁊ oꝛdiare. Queſtio 1III 2 144S&ε ergo eſt dicendũ Ad Paumu n5 E ale Mo n pet pit᷑ pape lucernã ⁊ fidẽ xpᷣi ſb̊ modio po nere ⁊ abſcõdere:ſj bñ mandar᷑ ſibi ipaʒ ſuꝑ candelabꝛũ exaltare. Extedit᷑ ᷓ eius poſſe ad fidei augmentationẽ ⁊ exalta tionẽ:nõ ad diminutionẽ uel deſtructio nẽ. Ad ⁊ꝛ"dicit ꝙ papa bñ madat et diſpẽſat ꝙ illa que ſunt fidei nõ ꝓpon⸗ꝗ tur ſimplicibꝰdiſputãda:ex ponenda:ſeu declaranda :ſʒ in hoc nõ cõſiſtit fidei ar ticuloꝝ diminutio uel deſtructio:ſʒ ma⸗ gis coꝝ integra ob?uatio. C Ad 3 dbr ꝙ fidei veritas:⁊ iuſticie integritas: et vite ſanctitas ꝓpt᷑ ſcandalũ puſilloꝝ di mittenda nõ ſunt. AUñ ⁊ Aplus dicenti bꝰ chꝛiſto: Scis qꝛ phariſei audito vᷣbo tuo ſcandaligçati ſunt.⁊ dictũ ẽ Matth. xv. Sinite eos ceci ſunt ⁊ duces cecoꝛu. ¶Ad ꝙ' dicit᷑ ꝙ illi articuli ꝑtinent ad diuerſas opinioes magiſtroꝝ: nec ꝓ⸗ ponunt illa que in illis articulis ponut oĩibus fidelibus credẽda uł tenẽda. Unñ papa ᷣm plenioꝛẽ infoꝛmationẽ verita tis poſſet illos appꝛobare ulimpꝛobare ſicut ſibi placerert. pe H F1 ſic ꝓceditur: A Artu geα prapa nõ poſſit diſpenſare in arti/ culoꝝ coactione:qꝛ articuli ſunt pncipia doctrine fidei:ſicut de àlibet eẽ vel nõ eẽ cetera ſilia ſunt pncipia in ſcia hũana ſʒ aſſentire illis pncipus inducti ſũt ho mines ab ipa vᷣitate coacti:ut diẽ ppus ergo multo foꝛtius cogunt᷑ boĩes aſſen⸗ tire articulis fidei:cũ iſta ſint verioꝛa ill ¶Pꝛeterea articulꝰ ſm ethymologiaʒ noĩs dr ab artando:qꝛ artat ipſos credẽ tes ad credendũ. Mo eſt diſpſabileq articuli credentes nõ cogant. S. diẽ Augꝰ ĩ de vera religione e q;ʒuis hoies cũ iſtituũt legẽ poſſint de ipſa iudicare: poſtqᷓ; tñ ĩſtituta ẽ neceſſariũ ẽ m ipam viuere. Sic eode mõ anteq; articulier- plicent in ſymbolo licet alit᷑ ſentire:poſt modũ vo neceſſariũ e ſic credere. Aca Ppoteſtn Kice thtſte ſis cſeei tnie ( Peinomo taut tamc. ſcutſcheft Utdickt ſuefiet deus ſa nöpol Geſäͤſh aneh gentei Aphe ſerhh Scdo⸗ necnocn ſpererf tecogcti Clen lat iue gerecp ia cpylpre ſinii ſino pio Augrcon ſeimteg ſitboies nſpit nec tllcogit gütule is E Ndp iſcſiitee ſiigpice uithe ſimpkan ſöftli Il deſt diceni eſk Höni tjib nodio de nandar ibiipe, Emnitzci⸗ tioni t ereſt uel deſnct⸗ pabi micate fideino pyeni erponcndnſ coſſtitſien hructio ßnt 1. CAr ckintegitse Ndali giln 11 Zyhsnon anilelauunft dicit Nt 17 ducescni miculi ena nagilronn, Irtichliz en zulterete matiope n⸗ Netlinnnen 7ſe un late, SSS iem, Manſit de n dit pon ibciesaſc nronouil abynabon Ces N natiplos, ,oelbis ſaß⸗ . nis c In contrariũ ? us are ꝗs poteſt nolẽs:credere ãt nõ niſi volẽs „☛— do. ꝙ articulum artare KI id 60 uel cogere aliquẽ tripli/ cit᷑ põt itelligi. ¶C Pꝛimo neceſſitate fi⸗ nis cõſecutionis. ¶ 2 neceſſitate coa- ctionis. 3: neceſſitate obrᷣuationis. Pꝛimo mõ articuli oẽs cogũt ⁊ oẽs ar/⸗ tant tam credẽtes q; nõ credẽtes:quia ſicut ſine fide impoſſibile e placere deo: ut dicit Apłus ad Hebꝛe.xi.ſic ipoſſibi le ẽ ꝙ aliꝗs ↄſequat᷑ finẽ fidei puta deũ ſine fide in articulis cõtenta. Poſſet eni deus ſaluare aliquẽ ſine ſacr̃is eccleſie: ſʒ nõ poſſet ipſu ſaluare ſine fide:uel ꝑ ec cleſiã ſibi pdicata:uła deo imediate iſpi rata. Mõ.n.poſſet ſaluare aliquẽ nõ cre dentẽ ipᷣm eẽ deu ſaluatoꝛẽ eius:qꝛ dicit Aplus: Accedẽtẽ ad deũ oʒ credere:ꝗa eſt:⁊ ſperantibus in ſe remuneratoꝛ fiat Scvdo vo mõ nullos cogit:nec credẽtes nec nõ credetes:qꝛ nulli cogunt᷑ fidẽ re- cipere ⁊ fidei articulaſſentire neceſſita te coactiõis:ſj ſola volütate adheſionis Credere.n. ſᷣm Aug'.ẽ cũ aſſenſu volũ/ tat iudicare. Sʒ tertio mõ cogit ſolũ fi de recipietes.Poſtqᷓ;.n.hõ ĩ baptiſmo fi dẽ xpᷣianã recipit:⁊ ibi diabolo ⁊ põpis eiꝰvłr renũ ciat: extüc cogedus ẽ ꝑ eccle ſiã dictã ꝓmiſſione obbuare ⁊ ſidẽ ꝓmiſ ſã nõ violare.Si.n.leges buane ut dicit Augꝰ cogũt ut ꝓmiſſa hoium ad iuicem fcã integralit puent᷑młto mag cogedi ſũt hoĩes: ut ꝓmiſſionẽ fcãm deo nõ coꝛ rupãt.neceſſitate & finis ↄſecutiõis ar-/ ticli cogũt oẽs:neceſſitate vᷣo coactiõis cogũt nullos:ſj neceſſitate obſeruatio/ ogut ſolum baptixatos. pꝛim 15 e do. ꝙ i aſſenſu aanf pncipioꝝ ſcie bua/ nitꝰ iuẽte ẽ coactio ꝓpt᷑ euidetiã ſpecła/ tiõis:qꝛ ĩ eis ĩtellectꝰ euident ocluſioneʒ ituet᷑ ⁊ ſpeculat᷑:ſʒ i articuł nõ pᷣt eẽ coa ctio ꝓpt᷑ euidctia ſpeclatõiſ:cũ talia ſint ſup itellcm. Eſt ãt ibi coactio volũtat ſexageima 4 adheſiõis:qꝛ volũtas ꝗᷓ libẽ credit cogit ⁊ captiuat intellcm:bᷣm que modũ dicit Apls. qj. Cho.x. Cogẽeteſ ⁊ captiuãtcz oẽm intellem in obſequiũ xpᷣi. Añ qBuis iſta ſint iſl verioꝛa iñ tñ ſut hůsne cogni tiõi euidetioꝛa. Ad aeſt dð. ꝙ arti- culꝰ artat artitudie fin s ↄſecutiois:qa alit᷑ finis ↄſeꝗ nõ põt ſine fide in articulł explicata:ut dcm c:ſʒ nõ artat artitudie agẽtis coactiõis: cũ ipſa volütas libere adbhereat bis q ſũt ſidei. ¶Q⁸ Ad 3c dvᷣ ꝙ illa coactio ĩtelłer q;tũ ad obſuatiõeʒ articuloꝝ reſpcũ illoꝝ ꝗ iã fidẽ libere re ceperũt:ꝗ poſtmodũ ꝑ eccłiam cogunt᷑ fidem ꝓnuſſam integam ſerure. ¶QAueſtio.lx.de diſpen ſatione legum ⁊ canonum ſanctoꝛum- Blterius ggee de diſpen ſatõe legu ⁊ canonũ ſcõꝝ. Cir ca qð qrunt᷑ octo. C pꝛi:vtꝝ papa poſſʒ diſet reĩ lege nature. ¶ 2: vtrũ papa poſſit diſpẽſare i lege moſai ca. ¶3vtrũ̃ 22 poſſit diſpẽſare ĩ le⸗ ge euãgelica. C ⸗vtrũ paꝑapoſſit diſ peſare ioĩ lege bůana. ¶. · vtrũ ꝑapa poſſit diſpẽſare in eplis pauli. C vtx papa poſſit diſpẽſare i dictis doctoꝝ ꝗ ap ꝓbati ſut ꝑ eccliam. C 2: vtꝝ papa poſſit diſpẽſare i canone pᷣqeceſſoꝝ poti ficũ. C S: vtrũ papa poſſit diſpẽſare in canone concilioꝝ ſcõꝝ patrů. — *det᷑. n. ꝙ papa poſſit diſpẽſare ĩ lege nature. Dic. n. iu⸗ riſcõſultꝰ. Jus nãle eſtqð oĩa aĩalia do/ cuit:⁊ qð ẽ cõe oĩibꝰq ſt i mari ⁊ ĩ fratut oĩuʒ cõis poſſeſſiomaris ⁊ feie piunctio quã nos mrimoniũ appellamꝰ.Planũ ẽ at ꝙ i oibꝰiſtis papa diſpenſat: cadit gᷓ diſpẽſatio ĩ lege nature. ¶ S.oẽ coꝛru ptibile ⁊ mutabile ẽ diſpẽſabile:ſʒ lex na ture coꝛruptibił ẽ ⁊ mutabil. Coꝛrupta eni erat lex nature i ilł de ꝗbꝰ diẽ Apłs ad Ro.i.Semine eoꝝ mutauerũt nalem vſum: in eum vſum qui eſt cõtra naturã „ 4 Ar. Pꝛeterea omne oꝛigin ale ẽ diſpenſa bile: ſed lex nature ẽ coꝛrigibilis. Dicit enim glo.ſuꝑ illo ꝰbo Eccłxvij. Addi- dit eis diſciplinã ⁊ legẽ vite: ꝙ legẽ vite appellat quã ad cone voyeniigexis APA&LP Hτι⅓⅞⁄-ſcribi voluit. In cõtrariũ cs bribitor in pncipio decretoꝝ. Jus naturaleẽqð in lege ⁊ in euangelio cõtinet:ſed in hoc nõ cadit diſpenſatio:nõ ergo põt papa diſpenſare in legenature. EX G EO dðꝰ. ꝙ ĩaia nra duplex „ * potentia: vna q bonum cognoſcit᷑:alia qua bonũ appetit᷑. In po tẽtia ergo intelliectiua qua banũ cogno ſcit᷑ impꝛeſſa ẽ quedã naturał inclina/ tio ad cognitionẽ veri:alit᷑ nõ inclinare mur ad adipiſcendũ cognitionẽ verita- tis. Vñ dicit Augꝰ. x. de trini.c.iiꝙ niſi impᷣſſam bẽremꝰ oium diſciplinaruũ rõ-/ nem ad nullã earũ tanto diicendi ſtudio flagraremꝰ. In potẽtia vᷣo volitiua qua bonũ appetit᷑ impᷣſſa ẽ naturał inclina/ tio ad affectionẽ boni:qꝛ bʒ eudẽ Augj. viij. de trini. Min hẽremꝰ impᷣſſam affe⸗ ctionẽ boni:nec ipſũ bonũ ꝓſequeremur 7 malũ fugeremus:nec vnu bonũ alteri pᷣponeremꝰ.Maturalis inclinatio im/ pſſa itellectui pꝛactico:qua receptis ſpe ciebꝰ pᷣncipioꝝ agibiliũ naturalit᷑ intel- lectus iudicat vnũ eẽ ꝓſequendu ⁊ alte- ruũ fugiendũ: lex nature ꝓpꝛie appellat᷑: q duo bʒ. Pꝛimo:quia ẽ aptitudiałl: nõ gactualis. Scðo qꝛ eſt vniuerſalis:nõ ꝑti cuilaris: qꝛ vᷣo ẽ aptitudin alis nõ reduci cit᷑ ad actũ niſ ꝑ nr̃am oꝑationẽ:⁊ extrĩ ſecã ipulſionẽ: ſed quia eſt vniuerlſalis nõ põt ad actũ reduci: niſi ꝑ aliquoꝝ ad ditionẽ ⁊ aliquoꝝ ſubtractionẽ. Amuer uſale eni non agit niſi aliqua ꝑticulariter addant᷑: nã ꝑticularia indiuidua addũt ſuꝑ ſpeciẽ cõditiões idiuiduales. Spẽs wo adducũt ſupꝛa genus ſpeciticas diffe rentias. Vñ dicit ppus.i. MWetha. nõ ſanat᷑ hõ:ſed iſte hõ:neęc calefacit calidi tas:ſed iſta caliditas. Ipſoꝝ eni ꝑticula Qneſtio rium ꝓpꝛiũ ẽ agere uel pati:nec ſufficit aliquoꝝ additio: niſi ſit aliquoꝝ ſubtra- ctio. Continent᷑ eni ipſa ꝑticularia po⸗/ tentialit᷑ in vniuerſali: que miſi actualit ſubtrabant᷑ ⁊ explicent᷑: ᷣm illud vniuer ſale nõ ↄuenit agere nec pati. Querit.n. oꝛphyrius:vnde bʒ vle qð ẽ genꝰ dif ferentias: Et rũdet ꝙ ptãte qdẽ bʒ oẽs actu vo nullã. In nuilo ” genere cõtine tur potẽtia:ſʒ in materia foꝛme potẽtio nali includunt. Añ ſicut materia nõ eſt pncipiũ agendi niſi ab ipſa abſtrabatur uel ſubtrabatur foꝛma:ſic vłe nibil agit nec patit᷑: niſi ab eo ſubtrabant᷑ ꝑticula res differentie:qꝛ lex nature ẽ aptitu/ dinalis ⁊ habitualis:ut reducat᷑ ad actu indiget nr̃a oꝑatione:⁊ ad talẽ actũ re/ duci nõ põt ꝑ nr̃am oꝑationẽ: niſi ꝑ aliq̃ ruũ ꝑticulariũ additione: ⁊ ꝑaliquoꝝ ſpᷣ/ tractionẽ ⁊ explicationẽ:cu nr̃a oꝑatio nõ niſi ꝑticulariũ ſit. An puto ꝙ ſignã ter iuriſconſultus dixit:ꝙ cũ aligd addi mus uel ſubtra bimꝰ iuri diuino uel nali ius ciuile ⁊ iura ꝑticularia efficimꝰ: in cauſis ſingulis agitur ⁊ iudicatur. Cũ querit an papa poſſit diſpẽſare in lege nature: puto eſſe dicendum ꝙ in lege nature ſᷣm eiꝰinclina tionẽ vłem pa pa diſpenſare nõ põt:qꝛ illa vlłis inclina tio quã legẽ nature appellamꝰ a ſuperio ri agente eſt cuilibet nature impᷣſſa: ſed in lege nature q́;tũ ad eius additionẽ et Feun ad eius iubtractionẽ papa diſpẽ arepõt: qꝛ ſuũ ẽ ſupꝛa illam vlem incli nationẽ aliqua ꝑticularia addere:⁊ aliqꝗ ibi potẽtionalit᷑ cõtẽta ſubtrabere ⁊ ex plicure:ꝑquoꝝ ſubtractionẽ uł additio- nem ↄtingat vᷣm illã aptitudinalẽ uk ba bitua lẽ iclinationè actualit age ułpati. Ad pꝛimũ cbitreinm⸗ P Lin ve&νuilibet reiim⸗ p̃ſſit aliquã regulã: ꝗᷓ dirigit᷑ ieioꝑatio ne. Sicut ẽ ſunt tria genera oꝑationuʒ: ita triplicit põt accipi lex nature.Que/ dam eni operant᷑ ſolo inſtinctu narure ſine cognitiõe ⁊ electione:ut inſenſibilia Quui nerdice anec eo aicognit piinaß xlarge. marime, dipenin ke Gkade nerdiſc gücſan Apcitudt Agaut atono Pdiine ſerillel gtint turalte Mtoone Tobre, Nlaten⸗ roctua Nigtt⸗ roſisſo Uperiſin corpoꝛolie Gaknubil Cohfundik lpto⸗ſeg huthrage datgfut e ohrati 2 pe ba Poſlug nunleine kfrorrols⸗ gtdßen odataſt ntüfccici ſtoneſeſr dgreſiudei tenlegen ſee ſuſfien aris po, miacmeit lledeniuer 1QAertt. degaydi glehzoi⸗ ncre cotine mepotiti Rernanoe Wrobann lenblezt haueriale meegyriu⸗ aigan nlizgit, geniiin aigng, Unizogeto to M aighatl oia nil frein:⸗ nuticun. ſtdcheſt⸗ chdon eſen nchun MN Atone e diche ſonincl lleren dl longe te olaohio⸗ unaſtube ANalic lbetkein⸗ lirtnn Ar. Quedã vᷣo cũ cogni tione:ſed ſine electio ne ⁊ diſcretione:ut irrõnabilia:ſic oẽs arance eodẽ mõ faciunt tela. Queda vo cũ cognitione ⁊ diſcretiõe:ut rõnabilia. Pꝛima vᷣo regula vocat᷑ lex nature cõit T large. Scda vᷣo magis ꝓpꝛie. Tertia maxime ppꝛie. Quãuis papa nõ poſſ diſpenſare in lege nature cõit᷑ ſumpta: diſpenſat tñ in lege nature fm ꝙ reſtrin git᷑ad hbumanã naturã agetẽ cu electio ne ⁊ diſcetione. C Ad 22 3 eſt dicen dũ ꝙ ſicut dictum eſt lex nature cum ſit aptitudinalis ⁊ habitualis: nõ reducit᷑ ad actum niſi ꝑ nram oꝑationę?:vnde ſi- cut ꝑ noſtrã bonã oꝑationẽe᷑:⁊ pncipalit᷑ ꝑ diuine gratie motioney tal naturalis lex illuſtrat᷑ ⁊ fulgoꝛat᷑:ut actualit ten/ dat in bona iuſta:vera:⁊ recta:inq na- tura liter inclinat᷑: ſic ꝑ noſtrã pꝛaua ope rationem ⁊ diaboli illuſionẽ obumbꝛat᷑ ⁊ obtenebꝛat᷑ut ſic remaneat pꝛoſtrata quatenꝰ in illa ad que naturalit inclina tur actualit᷑ tendere nõ valeat.vñ dicit Augꝰ.ix.de trini.c.in. ꝙ iudiciũ legł na turalis ſꝑ eſt veritatis ac ſui iuris incoꝛ ruptiſſimis regulis firmum. Et dato qꝙ coꝛpoꝛaliũ imaginũ ⁊ phantaſmatũ te gat᷑ nubilo quodã: non tñ inuoluit᷑ atq; confundit᷑. Mõ igit᷑ talis lex ꝑ pctm coꝛ rupta:ſed bene eſt obnubilata ⁊ obtene bꝛata:ad cuiꝰ remotionẽ ⁊ coꝛrectiõem data fuit lex ſcripta:⁊ vltimo ad ꝑfectã eius curatione data fuit lex euangelica ſic ꝓceditur D ſecũd Uader enim ꝙ papa non poſſit diſpenſare i le e moſaica:qꝛ lex illa iuſta ⁊ ſancta fuit Inxta illud Ro. vij. Lex ſancta ? mada tum ſcũm ⁊ iuſtũ:ſed iuſticia ꝑpetua eſt ⁊ imoꝛtalis:ut ſcribit Sapᷣ.vuj.nec in ea cadit diſpenſatio. Pꝛeterea lex illa a deo data fuit: Juxta illud Mattb.xv. Irritũ feciſtis mandatũ dei ꝓpter tra⸗ tionis tradẽédo. 1 Ad Peammn ergo eſt dicendum ditionẽ veſtrã:⁊ loquit᷑ de madato leg⸗ date iudeis:ſed nullus poteſt diſpenſa/ re in lege:niũ ille qui eſt conditoꝛ legis ſexageſima II non ptinet ergo ad papam vupẽſare in lege illa cuiꝰ ipſe latoꝛ non fuit.¶S.lex illa cõtinebat pᷣcepta moꝛalia:ſed in illiſ non cadit diſpenſatio: cũ ſint neceſſaria oibus voletibus cõſequi ſalutẽ eternam iuxta illud Matb. xix. Si vis ad vitam ingredi: ſerua mendats⸗ . r =ðð 2 eſt qꝛ lex illa one/⸗ In △ traniu roſa fuit. ſʒ Actj. xv. Petrus cuiꝰ ſucceſſoꝛ papa eſt vixit. Vt quid tẽtatis onus iponere ſuꝑ cerui ces diſcipuloꝝ:qð nec nos nec pres nri Rn eO. poꝛeare potuerut. ESdicendũ ꝙ ſicut ſcribitur ad Heb.vij. Tranſſato ſacerdotio:ncẽe eſt ut legis tranſſatio fiat. Planũ eſt aũt qꝙ ſacerdotiũ chꝛiſti ſucceſſit ſacerdotio leuitico:ſicut ergo per chꝛiſti ſacerdotiũ eſt facta traſſa tio ſacerdotij leuitici:ita per legẽ euan gelicaʒ facta eſt tranſſatio legis moſayce ¶ Eſt autẽ facta triplex diſpẽſatio per ipſũ chꝛiſtũ in lege moyſi. Ana q; tum ad pᷣcepta cerimonialia.qꝛ per ipſũ fuerunt cõpleta:cum ipſe fuerit finis ⁊ terminꝰ omniũ illoꝝ.dicẽte apło i. ad Choꝛin.x. Omnia in figura contin gebant illis:ſcripta ſunt autẽ ad coꝛꝛe- ctionẽ noſtrã:in quos fin es ſeculoꝝ de⸗ uenerũt. ¶Alia q;tum ad moꝛalia que per ipſũ fuerũt ipleta ipſo dicẽte Math. v. MHon veni ſoluere legem ſed adiplere. ¶Lertia q;tuʒ ad iudicialia que ꝑ ipſũ fuerunt mitigata. Juxta illud Math.v. Audiſtis quia dictũ eſt antigs.Oculuʒ pꝛo oculo:dentẽ pꝛo dente.Ego autem dico vobis nõ reſiſtere malo. Diſpẽſatũ eſt ergo in lege moyſi quatuoꝛ modis. Pꝛimo figuratũ qu figurabat pᷣſen⸗ tialiter exbibẽdo. ¶ Secudo verũ intel lectum illius legis aperiẽdo. Certio quedam ꝑfectiõis conſilia ſupaddendo. ¶ Quarto modũ obſeruatiois ⁊ imple ꝙ papa non diſpenſat in lege illa iuſti cie ãmotionẽ:ſed magis per eius cõple/ Ar. tionẽ ⁊ ꝑfectionẽ. C Ad 2⁊v*eſt dicendũ qꝙ; papa nõ diſpenſat in lege moyſi aucto ritate ꝓpꝛia: ied magis auctoꝛitate xpᷣi in euãgelio ſibi data:⁊ po ſtmodũ ꝑ aꝑo/ ſtolos ſibi explicata.Et ꝑ hoc patzʒ rũſio ad tertiũ:quia in pᷣceptis moꝛalibꝰ non eſt facta diſpẽſatio ꝑ eoꝛũ ãmonitionè?᷑: ſiz magl ꝑ eoꝛũ ipletionẽ ⁊ rectificationẽ. D tertiũ ſic pꝛocedit.vr 2E EIeni ꝙ papa poſ ſit diſpẽſare in lege euagelica. Mã chꝛiſtꝓphibuit Math. vi. Sollicitudinẽ circa victũ ⁊ veſtitũ ⁊ circa alia tẽpoꝛa⸗ lia.papa autẽ tale ſollicitudinẽ nõ pꝛobi bet:iĩmo imperat in ꝑſona Pauli apłi ad Colo.vlti.Si ꝗs nõ vult operari nõ mã ducet. ¶ Pꝛeterea Math. vij. Chꝛiſtuſ pꝛohibuit iudiciũ dicẽs Molite iudicare et nõ iudicabimini: ſed papa cipit iudi ciu fieri in ꝑſona apłi.i. Choꝛ.v.de bis que foꝛis ſùt iudicetis. Nam de bis que intus ſunt iudicabit deus. Pꝛeterea Matb. v. chꝛiſtꝰ mãdauit malo non eſſe reſiſtẽdũ: omni petenti eſſe tribuendũ:et omne ſublatũ non eſſe repetenduũ:ſed in oĩbus iſtis diſpenſat papa:cadit ergo in lege euãgelica diſpenſatio. ¶ Pꝛeterea ſuꝑ illo vᷣbo Math x.qui nõ accipit cru⸗ cem ſuam ⁊ ſequit᷑ me:nõ eſt me dignus Dicit Gꝛego.qꝙ crucè dñi duobꝰ modis baiulamꝰ.aut cũ ꝑ abſtinẽtiã carnẽ ma ceramꝰ.aut cũ per ↄpaſſionẽ pꝛoximi ne ceſſitatẽ noſtra putamꝰ:ſed cũ nõ omneſ teneant᷑ ad iſta:videtur ꝙ in lege euan/ gelica cadit diſpenſati. In cõtrariũ auctoꝛitate cbꝛiſti.ſed apłus. Gał.i. dã- nat ⁊ anatbematiʒat cõuertẽtes euange liũ xpᷣi in aliud ehahelin : cũ nõ ſit alinud. MNAW “ dicendũ ꝙ lex aliqᷓ tripli RKnd EOciter põt recipere diſpen ſationt. ¶ Pꝛimo ꝓpter eius imꝑfecti⸗ onẽ. ¶Secũdo ꝓpter eius inexplicati. onẽ. ¶ Tertio ꝓpter negocioꝝ occurrẽ Queſtio eſt:quia ñ cadit 2 ?diſpẽ ſatio in eo qð eſt anathematizatũ ⁊ dãnatũ ꝑ aploſ IIII tin variationẽ. Pꝛopter pᷣmũ recipit diſpẽſationẽ lex moſayca:qꝛ nibil ad pfe ctuʒ ded uxit illa lex:ſicut dicit apłus ad Hebꝛ.vij. ¶.Pꝛopter ꝛurecipit diſpen ſationẽ lex nature:que cũ ſit vniuerſalis et habitualis:per additionẽ ⁊ ſubtracti⸗ onem fuit ꝑticulariter explicanda:ut ſn pꝛa dictu eſt. & Sed ꝓpr tertiũ recipit diſpẽſationẽ lex humana:que cũ ſit regu la bumanoꝝ actuũ:ex variatiõe ipſoꝝ co tingit talem legem ⁊ talem regulã qñq; mutari ⁊ variari. Nullo autẽ iſtoꝝ mo⸗ doꝛũ lex euangelica diſpẽſationẽ recipit nõ quidẽ ꝓpter imꝑfectionẽ:cũ ipſa ꝑfe/ cerit ⁊ ipleuerit lege imꝑfectã: q;uis eni Fauſtus dixerit chꝛiſtũ nõ ipleuiſſe illaʒ legem ſed ſolunſe. Aliter ut ait iud ei ſu⸗ ſpicari nõ potuiſſent ipſum aliꝗd agere „ contra legem ſi ipſa in nullo ſoluiſſet:cuʒ tñ expꝛeſſe dicerẽt Jo.ix. MNon eſt bic bõ a deo qui ſubbatũ non cuſtodit. Iſta tñ argumentatio friuola eſt. ut dicit Augꝰ contra Fauſtũ: quia non negatur iudeiſ verũ ſenſuʒ legis nõ intelligetibꝰ vid eri potuiſſe chꝛiſtũ eſſe legis ⁊ ꝓphetaꝝde/ ſtructoꝛem:cum ipſi crederent bin eoꝛum ſuꝑſtitioſu intellectũ a miraculis et alijs ſaluberibꝰ operationib eſſe abſtinenduʒ die ſabbati qð erat directe contra inten tionem legis. Mon ſecũdo ꝓpter eius iex plicationẽ: cũ Math. vij. aperte expli/ cetur illud pꝛeceptum legis nature. Ois quecũqʒ vultis ut faciant vobis bomies et vos facite illis. In quo ut ibi ſubdit᷑ lex pẽdet ⁊ ꝓpbete pᷣſertim tñ 'm Augj. Qui pꝛoximu diligit ſibi faciẽdoqð vult ſibi fieri conſequẽs eſt ut ipſam pꝛecipue dilectionẽ diligat. Biligendo autem di lectionem ſequit᷑ ꝙ diligat deuð:qꝛ deus dilectio eſt: ⁊ ſic in explicatione illius pᷣ⸗ cepti oĩa alia mandata explicant᷑. Hec tertio ꝓpter eius variationẽ vel muta- tionem: cum dicatur Math.xxiii.Celũ et terra tranſibũt:verba autem mea no 1 mE pꝛeteribunt. Ad Permy ci eſt dicendum . Gchrſſ niſtiste albaben ſababen botno cectet etmmelo⸗ tenpoꝛi Chpetion nencäint cuncuit ſoccupe tudinen Cua non peo guoc gr Pobibe ſeict Neten H con ullie lin e xſmon ſpetatüöe Ntanteq Gihlttoteg ſtperath⸗ Wtöeci Pbucri Ulte bene⸗: gi in turnty n dpe nheuil 2 litn eleren⸗ cgedining ſttiuric S (0 ſenſcre Eadicti l önüteh⸗ gunibilag diatapllo rtehit dige it miaſi er ſhnact⸗ tplcanlauſt ttertüfut queckitregr natööeobora mreglligi aute ſtopnd⸗ ſatiolefept rti linß gfeeti gnun nplalelij rutatütii⸗ ſum digeuhn loſouiſeeh Tprclbeb⸗ ſtodtt Yun ut diet Ar Nezitur dd igetb ditn 7 Phetird oltennn aculsctiii einſnu nenmu iu paiſe mwngl/ zumOi⸗ rbiſhel nbn Zs, kihod i ummutct co antend enzgi⸗ Ntani li minlnen Chmuiile ung tetd⸗ inan Ar. f ꝙ chꝛiſtus ꝓbibuit ſollicitudinẽ babẽtẽ in iſtis tẽpoꝛalibꝰ finalem intentionem vel babentẽ diuini auxilij deſperationè vel babentez pꝛeſùptuoſam cogitationẽ ꝙ homo ex ſua ſollicitudie ⁊ ſagacitate crederet poſſe quecũq; bona pꝛocurare et mala vitare.vel ꝓbibuit ſollicitudinè tempoꝛis habentem inoꝛdinatam poc-/ cupationẽ ut ſi quis ſollicitudinẽ appo⸗/ nendã in futuro die apponat in die pñti: cum cuilibet diei ſufficiat ſua malicia et pᷣ̃occupatio:non autem pꝛobhibuit ſollici tudinem babentẽ neceſſarioꝛũ ꝓuiſionẽ. Ad ⁊eſt dicendũ ꝙ per illa verba non pꝛobibet᷑ iudiciũ iuſtłicie ⁊ equitat quod ꝑſona publica exercere tenetur: ſj pꝛobibet᷑ iudicium temerariũ: ut illa que neſciũtur quo intellectu fiant:non inter pꝛetent᷑ in malam partem. vel iudicium ꝛiuate ꝑſone cui non incũbit iudicium erre auctoꝛitate in aqminiſtratione rei publice non recepta. Ad 2zeſt vicen dum ꝙ oia illa ba ut dicit Angꝰ in lib. de ſermone dñi.ĩtelligẽda ſunt in animi pᷣparatiõe:ut ſic qlibet ſit parat in aio ut anteqᷓ; charitatẽ erga deũ ⁊ pꝛoximũ amittat:quocũq; bono tꝑali vel coꝛꝑali ſit paratꝰ carere:nõ aũt ſemꝑ in oꝑis ex ecutiõe:cũ ipᷣe v pᷣus ꝑcutieti eũ ĩ maxilla nõ pᷣbuerit ſubi alterã:ſj dixit. Si male locutꝰ ſum teſtimoniũ ꝑhibe de ma lo.ſi autẽ bene:cur me cedis. Ad eſt di cendũ ꝙ in lege euãgelica quedã pꝛecipi untur ut pᷣcepta:quedã vo ſuadeut᷑ ut cõ ſilia. In pceptis ergo nõ cadit diſpẽſatio diſpẽſabilia ſũt eo ꝙ ſine eis ſalus hoi ſexageſima In rũ actuũ:ſed papa nõ põt diſpenſare qꝙ boĩes regulãdi ſint ſine regula:&glin lege bũana diſpẽſare non põt. ¶Pꝛeterea lex bumana iuſta eſt: aliter lex dicenda non eſt ᷣm Aug'.ſed papa nõ põt diſpẽ ſare in iniuſticia: cũ poſſe eiꝰ nõ ſit ve ritatẽ:ſed ꝓ veritate:ut dicit Aplus.ij. Cbor..vlti.ſᷓ nec in bůana lege. C S. papa nõ põt diſpẽſare in eo qð eſt diui- nitus ꝓnũciatũ: ſed hũane leges ſunt ꝑ oꝛa pncipũ diuinit ꝓmulgate:nõ cadit 0 in eis diſpenſatio 5laud . ain eſt. qꝛ qð pᷣn-⸗ In contrarnin cipi placʒ:vi oꝛem legis bʒ ut dicit iuriſcõſultꝰ.ſed ſupmus pꝛinceps vice dei in toto oꝛbe eſt ipſe papa:oẽs ergo huane leges ab eius voluntate emanant. do. ptas pape taq; ca Kñd 60 pitis vlis ale aaͤ⸗ tria pᷣncipalr oꝛdinat᷑. Pꝛimo ad totius ppłi xpᷣiani coꝛrectiõeʒ cũ delingꝗt:⁊ gu bernatiõezʒ cũ recte agit eiꝰ nãq; eſt oẽzʒ poteſtateʒ inſtituere cum bona eſt: ⁊ au ferre ul coꝛrigere cũ bona non eſt: ut diẽ Husgo.ij.li.de ſacr̃is. C2 ad omniuʒ qõnum ⁊ negocioꝝ ſolonem ⁊ determi nationem. AUñ dicit Augꝰ? ſuꝑ illo ?ᷣbo Matth. xvij. Libi dabo claues regni ce loꝝ:ꝙ vpᷣs vnu ſolũ caput voluit eſſe in tota eccleſia:ad qð diuerſa mẽbꝛa recur rerent ſi foꝛte ab inuicem piſſentirent. ¶ Tertio ad fidei et ſacreſcripture a/ pertam defenſionem. vndepetro cuiꝰ ipſe ſucceſſoꝛ eſt ſpecia liter dictum eſt a tre ut non deſiciat fides tua:⁊ tu aliqñ niſi mõ quo dictũ fuit ſupꝛa. Sed boge tre ne Luce.xxij.Ego pꝛo te rogauipe Z D quartcũ haberi põt. 2— ſic ꝓcedit᷑.vr eenim ꝙ papa in omni lege bũana diſpeſare nõ poſſit:quia lex humana ex lege diuina ⁊ naturali compoſita eſt ut dicit iuriſconſultus:ſed papa non poteſt diſpenſare in lege diuina et naturali: ut ſupꝛa dictũ eſt:ergo nec in lege bumana. OPeel erea lex huana regula ẽ hu ano oↄuerſus cõfirma fratres tuos. C Pꝛo pt er iſta ergo tria tribus modis poteſt papa in omni bumana lege diſpenſare. ¶Q¶⅝⅞â⸗ Pꝛimo ꝓpter populi cui lex dat᷑ coꝛ rectiõem. Dicit.n. Augꝰ.i libꝛo de libe ro arbitrio: ꝙ ſi populus ſit benem ode ratus et grauis cõmuniſq; vtilitatis di ligentiſſimꝰ cuſtos merito tali lege hbo⸗ noꝛatur:ut liceat ſibi magiſtratus crea- Ar. re ꝑ quos reſpublica adminiſtret. Si vᷣo idem ppłus poſtmodũpaulatim depꝛa/ uet᷑: ut coꝛruptꝰrem pᷣuatam reipubli⸗ ce p̃ferat: atq; beat venale ſuffragium ⁊ ad flagicioſa atq; ſcelerata oꝑa cõuer tatur:iuſte tali lege puat ⁊ alis lege fla gellationis ⁊ caſtigatiõis gubernatur. ¶Sccundo ꝓpter qõnum ⁊ negocioꝝ ſolutionẽ. Contingit enim büana nego cig multiplicit᷑ variari: ⁊ ꝓpter diuerſi- tatem buanoꝝ actuũ diuerlas qõnes in ſurgere:ad quarũ terminationẽ vtile eſt qñq; in lege diſpenſare: cũ regula ꝗᷓ vni tempoꝛi expedit ad determinandũ vnũ negociũ:illo variato alteri tepoꝛi nõ cõ ueniat. VUñ dicit Augꝰ lib. ſupꝛad cõ q; lex hbũana q; qᷓ; iuſta ſit:cõmutari tñ per tꝑa iuſte poteſt. ¶ Tertio ꝓpter ſidei ⁊ ſacre ſcripture defenſionẽ. Cũ enĩ chꝛi ſtiana fides ⁊ lex diuina in ſacra ſcriptu ra explicata hũane legi ſubiecta nõ ſit: ſi in aliqua ꝑte bumana lege uel conſue tudine inueniant᷑ aliqua ſacre ſcripture aquerſa:uel libertate eccla ſtice ſeu cbꝛi ſtiane fidei repugnantia:iuſte põt papa talem legẽ uel talem cõſuetudinẽ tollere ⁊q in ea vły diſpenſare.Hõ enĩ ut ait Oꝛe oꝛius: chꝛiſtus dixit: Ego ſum cõſuetu ſo: ſed Ego ſum veritas. Et Aug diẽ ad Bonifaciũ:ꝙ quicũq; legibus impe ratoꝛum que ↄ dei voluntate ferunt᷑: ob tem perare nõ vult:a cꝗrit magnũ pᷣmiu Ad pꝛimũ ergo eſt dicenduʒz PeEg; lex naturalis eſt queda inclinatio bũane nature imp̃ſſa: que cum ſit aptitudinalis ⁊ vniu erialis non reduciturad actum niſi ꝑ aliquoꝛuʒ ꝑticularium ſubtractionẽ ⁊ explicatio/ nem. ⁊ per aliquoꝝ additionẽ:ex quibus particularibus additis ⁊ ſubtractis uł explicatis cõponit omnis bumana lex vnde ſicut papa poteſt diſpenſare in le/ gis naturalis additiõe:ſubtractiõe:uel explicatione: ita poteſt diſpenſare in oĩ lege bugna. C Ad 2“ do. ꝙ pepa nõ di ſpenſat ut regulandi ſint ſine regula: AQueſtio v ſed diſpenſat ut illi qui regulant aliqua regula uel aliqua lege vno tꝑe:uł ꝓpter eoꝝpꝛauitatem: ſeu ꝓpter alias cas ſu/ pꝛadictas alio tꝑe regulent᷑ alia regula 7 alia lege. C Ad 3“* eſt dicendũ qꝙ iu⸗ ſticia eſt virtus impoꝛtans reſpectũ ad alterum:vt dicit᷑. v. Ethi. AUnde ꝓpter variationem illoꝛum quoꝝ reſpectũ im poꝛtat variationem recipit᷑.et per conſe quens lex humana q;q; iuſta ſit:iuſte ta men ꝑ tempoꝛa mutari poteſt: ut dicit Augꝰ.¶. Ad ꝙ' eſt dicẽdum qꝙ eo mo do leges humane per oꝛa pncipum ſunt diuinitus pꝛomulgateiquo modo omne verum a quocũq; dicatur a ſpiritu ſan cto eſt:ut dicit Ambꝛo. Vngde ſicut pa⸗ pa pꝛeeſt toto mundo auctoꝛitate dei: ita aucte dei diſpenſat in oibus. quintũ ſic pꝛocedit᷑: +☛Aeeln Eein Zigdetur. n. . q; papa poſſit diſpenſare in epi⸗/ ſtolis Pauli.iicit enim Ricardus in libꝛo de contemplatione ꝙ ſuſpecta de bet baberi omnis veritas quam nõ cõ firmat euãgelica uel pꝛopbetica aucto ritas:ſed de confirmatione epiſtolaruʒ Paulinec pꝛophetica nec euãgelica au/ ctoꝛitas aliquid tractat: cadit ergo in eis diſpenſatio. C Pꝛeterea Petrꝰ ſu⸗ it maioꝛ Paulo ⁊ omnibꝰ apoſtolis po teſtate iuriſd itiõis: ſed diſpenſare in do ctrina alicuius quid tenendum: ⁊ quid non tenendum ſit pertinet ad iuriſditio nis poteſtatem: ergo in omn ibus dict ⁊ factis Pault ⁊ alioꝝ apoſtoloꝛuni ps pa ſucceſſoꝛ Petri pᷣt diſpeſare. ES. eple Pauli recipiũt᷑ aucte xpi:qꝛ ipe pᷣti tulat ſe ĩ oib aplin ieſu rß⸗ pᷣter ad e bꝛe.ꝗᷓ a multis nõ recipiebat ſolum ꝗa tali titulo pᷣtitulata nõ erat. Sõ Mani cheꝰſic pᷣtitulauit ſeut dicit Augꝰ ↄ epi ſtulã füdamẽti: Manicheus aplus ieſu xpᷣi ꝓuidentia dei patris:hec ſut ſuluber rima iba de ꝑbenni ac viuo fonte:qua rõne ẽ ecdeſia non credidit epiſtolis illi us:pari rõne poſſʒ nõ credere epłis iſliꝰ A. Chytr ſundamett ſi mecat Cnnitzs.s lchece⸗ Gchiſok puteeden Cpeor loroſß berial Kclepr flisſn icia phost derteras latis Q hescvie ſolicar ſenlun cpoſtol ſunt an olpe Nce Paoeli couerſatio Tartiocin hon näch lun dee oneſenppt ſeogligg⸗ Chriſtus, 5 (ptune iſiguid do nani ge ſtij Cbor itis eins leni eſtc ſoginepl ali ne ſitope do ſͤe al: Dennag z)inn chig cce⸗ difegtlenislign wotpen! htn Pteralasgis ſy Pleniela regut eſtdiccnnü gir/ Nans reſoeenn 41 tbi Cnte t vop feſpectui Cchit etpctcot iuſtaſtiuſten mipotch ut di ctdum g cont oꝛapnapotniin eguo nothonne Arur Apttin o. Vrtkiarhe⸗ Lachinit r inn . iigee Alan dipentere ing in Ricanhsn ngſiheltidt ns aam 0 eſtcin tuc S nectuigtidtir urcndt ayl Ar: ſexage Cpꝛet erea Augꝰ dicit contra epiſtolã fundamẽti. Ego non crederem euãgelio niſi me catholice eccleſie cõmoueret au⸗/ ctoꝛitas. Si ergo maioꝛ eſt auctoꝛitas pape q; euãgelu:mlto foꝛtius eſt maioꝛ qᷓ; epiſtolaꝝ Hauli:ergo papa qui eſt ca- put eccleſie põt in eis epiſtolis diſpẽſare Pꝛeterea in eplis Pauli continet᷑ eiuſ pᷣdicatio:ſj in tali pdicatiõe auctoꝛitate Petri ⁊ alioꝝ apoſtoloꝝ diſpenſatuʒ eſt ut eſſet pꝛimꝰ in pꝛedicatiõe populi gen tilis ſicut Petrus in pꝛedicatione populi iudaici. Juxta illud Gabij. Jacobꝰ ⁊ Ce pbas ⁊ Joãnes qui videbant᷑ colũne eſſe dexteras ded erũt mibi ⁊ barnabe ſocie/ tatis. Pꝛeterea ſcribit᷑ xvi.di.cano/ nes qui dicunt᷑ apoſtoloꝝ:nec ſedes apo ſtolica recipit:nec ſancti patres illis con ſenſum pᷣbuerũt. Si ergo canones alioꝝ gpoſtoloꝝ auctoꝛitate apoſtolica reiecti ſunt: eodem modo auctoꝛitate pape epi 5 ſtole Pauli reijci poſſunt. ſtar in edi In contrariũ vchi⸗ pꝛincipaliter tria continent. Pꝛimo eius cõuerſatio. Secũdo peccatoꝝ ↄdonatio Tertio eius pꝛedicatio.Sed ois iſta tria non niſi chꝛiſti auctoꝛitate roboꝛata ſũt Mam de eius cõuerſatiõe vel exhoꝛtati/ one ſcriptũ eſt ad Romañ.xv. Mon au/ deo aliꝗd loqui eoꝛũ que ꝑ me non efficit chꝛiſtus. De peccatoꝛuʒ vo cõdonatiõe ſcriptum eſt.ij. Choꝛin.ij. Ego qð dona ui ſi quid donaui ꝓpter uos:in ꝑſona xpᷣi donaui. Sed de eius pᷣdicatione ſcriptũ eſt. ij. Choꝛin. vltio An experimẽtü que ritis eius qui in me loquit᷑ chꝛiſtus: ſed planũ eſt ꝙ papa non põt diſpenſare in ilł ꝗ xp̃i auẽte roboꝛata ⁊ ↄ firmata ſũt nõ & in epłis Pauli. S.ſi papa ĩ eplis pauli diſpenſaret:nõ faceret hoc niſi de pᷣlatoꝝ ⁊ doctoꝝ eccłlie diſputatiõe ⁊ in ſitiõe. Sed Augꝰ dicit in quadã epła a Hiero. magis credendũ ee apło paulo in ſuis ⁊ ꝑ ſuas lr̃as iuranti. Queut ſcribo vobis ecce coꝛaʒ deo non mentioꝛ quam ſima d cuicũq; boctiſſimo doctoꝛi de alienis lit teris diſputanti. . X„ dicendũ ꝙ doctrina epi Rñndeo ſtolarũ Pauli tria babʒ ¶Pꝛimo nanq; fuit a chꝛiſio imedia- te reuelata. Sic enim ſcribit ad Gall.i. Motuü vobis facio fres euangeliũ quod euangeligatũ eſt a me:qꝛ non eſt m ho/ minè᷑:neq; ego ab boie accepi illud: ſed ꝑ reuelatione ieſu chꝛiſti. ¶. Secũdo ei⸗ adminiſtratio fuit ſibi imedia te a chꝛi⸗ ſto delegata. Sic eni ipe ſcribit.i.Cbo. v. Pꝛo chꝛiſto eni lega tiõe fungimurtã q; exboꝛtatione ꝑ nos.⁊ ad Galł. ij. di⸗ cit: Ili qui videbant᷑ ſſe aligd ⁊ coluũne apud vos nibil mibi cõtulerùt. Sic eni chꝛiſtus nõ ita alligauit virtute ſuaʒ ſa cramentis ꝙ ſine eis nõ poſſet aliq̊s ſal uare:ita nõ ſic ſuppoſuit auẽtem ſuã cla uibus datis Petro ꝙ ſine eis nõ poſſet gliquos ad euangeligandum deſtinare. ¶Tertio ſuit a Petro cuiꝰpapa ſucceſ ſoꝛ eſt imediate cõfirmata ⁊ appꝛobata ſic eni ipſe ſcribit.ij.ſui canonica.c.vlti. In veritate ⁊ in pace dñi nri ieſu cbꝛiſti ſalutem arbitramini: ſicut cbariſſimus frater nr Paulus ſᷣm data ſibi ſapientiã ſcripſit vobis: ſicut in oibus eplis ſuis loquens in eis dequibus ⁊ in quibꝰſunt quedã difficilia intellectu:que indocti ⁊ inſtabiles depꝛauant:ſicut ⁊ ceteras ſcri pturas ad ſuaz ipſoꝝ damnationẽ. Pꝛo/ pter iſta tria pſumptuoſũ eſſe puto di cere papam in eplis pauli: poſſe diſpen ſare ſiẽ pᷣſt peuoſn eer dick y poſſz b⸗ pẽſare i doctrina cbꝛiſti niſ accipiat᷑ diſ bend atio ꝓaliquoꝛum occultoꝝ uel du/ loꝝ interpᷣtatione ſeu explicatione:qꝛ pape eſt occulta in ſacra ſcriptura expli care ⁊ dubia interpᷣtari modo quo ipſe Aplus dicit ad Ephe. iij. Mihi omniũ ſanctoꝝ minimo data eſt gratia hec in gentibus euãgeligare inueſtigabiles di⸗ uitias gr̃e chꝛiſti ⁊ illuminare oẽs que ſit diſpenſatio ſacramenti abſconditi a ſeculis in deo qui qui omnia creauit. Ar. Agd pꝛimũ ectotendte⸗ 191IEU obiectioné ſol- uit Augꝰ contra eplam fundamenti di cens ꝙ nec de vocatione mathbie gꝗ ſuc- ceſſit in loco traditoꝛis xp̃i: in euasgelio betur aliꝗd: ſed ſolũ in actibꝰ aploꝝ cui libꝛo neceſſeẽ nos credere:ſiẽ credimus euangelio:qꝛ vtrãq; ſcripturã ſinobis catholica comendat auctoꝛitas. In eo- dem etiã libꝛo de vocatiõe atq; apoſto/ latu Pauli vigilantiſſimã tenemꝰ biſto riam. ¶C Ad a eſt dicendũ ꝙ petrus fu it maioꝛ paulo in ptate iuriſditionis ab eo imediate oꝛdinata: ſed nõ in ptãte iu riſditionis imediate a chꝛiſto in pauluʒ ⁊ in alios apoſtolos deriuata ⁊ delega/ ta. ¶ Ad 3“ eſt dicendũ ꝙ apoſtola⸗ tum manichei nõ inuenimus eſſe factũ diuinã reuelationẽ:ſicut apoſtolatum pauli: ⁊ iõ illũ credimus ec mentitũ ſcri bentẽ ſe apoſtolũ ieſu cbꝛiſti. Paulũ aũt credimus metiri non potuiſſe. Dicit eni Aug⸗ꝰ.xx.de ciui.dei.c.i.MNullũ exiſtimo eẽ moꝛtaliũ qui cũ ea ꝗ fides tenet ſicut dicta ſunt intellexerit:⁊ a ſũmo ac vero deo ꝑaias ſcãs dictas eẽ crediderit: nõ credat atq; cõſentiat. ¶. Ad 4 ẽdicen dum ꝙ eccleſie auẽtas magna ẽ:qꝛ inni citur reuelationi ⁊ auẽti diuine:nec alit᷑ euangeliũ credimus eſſe verũ: niſi qa a deo reuelatũ ⁊ ꝑ chꝛiſtũ pᷣdicatũ. Ln di cit Augꝰ cõtra eplam fundamenti ꝙ pᷣ cipue quinq; clariſſima vincła rõnabiłr tenet hoiem credẽtẽ ĩ catholica eccłia CPꝛimũ ẽ reuelãtis ſapientie veritas Cz" pploꝝ vnitas. . 3“ eſt aploꝛzũ auctoꝛitas. & ꝙ eſt ſũmoꝝpontiſficuʒ a petro vſq; inpñtem diẽ ſucceſſoꝝ ↄti nuitas. C S“ eſt fidei vniuerſalitas. nlla eni fides catholica voca ⁊ vniuer ſalis ſicut fides cbꝛiſtiana. CAd E6 dicendu ꝙ illud verbũ nõ intelligit᷑ q;tũ ad pᷣdicandi iuriſditionẽ ꝙ petri aucto/ rit ate paulus pᷣdicaret: NHam tribus an nis pᷣdicauit anteq; videret petrum: ut ipſe dicit Gall.i.ſed intelligit᷑ q;tum ad Queſtio VI ſubditoꝝ diuiſionẽ: ut petrus ꝗ pᷣpolle- bat miraculis pᷣdicaret iudeis: ⁊ paulꝰ philoſophis gentilibꝰ:co ꝙ iudei ſigna petũt:⁊ greci ſapientiã querunt:ut dr.i. Chorji.i. CAd &eſt do. ꝙ illud vbu canones ap łoꝝ nõ eẽ recipiendos intel ligitur de üilis qui ab hereticis ⁊ pſeude aplis ſub noie veroꝝ apoſtoloꝝ cõpoſi/ ti erãt:ñ ãt deilłꝗ a ver aplis editi ſut. 2 Tic ꝓceditur:Ai⸗/ D letusdder eniz ꝙ pa pa in dictis voctoꝝꝗ eccleſiam appꝛobati ſunt diſpenſare nõ poſſit:ꝗa in illis que ſunt ꝑ eccleſiã cõſirmata nõ cadit diſpenſatio.ſed opuſcula beatoꝛũ Augl. GBeeg!. Ambꝛo. ⁊? Miero. ⁊ multo rũ alioꝝ doctoꝝ appꝛobata ſunt ꝑ eccle⸗ ſiã: ſicut pʒ·xv.di c.iam nũc.& in eis non cadit diſpenſatio. Pꝛeterea ſcribitur extra de reli.⁊ vene.ſanctoꝛum ꝙ feſta ill oꝛum quatuoꝛ doctoꝛũ ſupꝛa poſitoꝝn eodẽ bonoꝛe venerent᷑ ſicut feſta ap loꝝ g eodẽ modo eoꝝ dicta tenenda ſunt:ſic dicta aploꝝ:ergo nõ ſunt diſpenſabilia Pꝛeterea inferioꝛes non pñt diſpen ſare ſuꝑ dicta maioꝝ.Sed Hiero.dicit in lib. de.xij.lectoꝛibus: q; Augꝰ epus volauit ſuꝑ cacumina montiũ q̃n aqui- la: z ea que in montiũ radicibus fiũt nõ cõſiderans młta celoꝝ ſpacia terraruũq; ſitus ⁊ aquarũ circulu claro ſermone ꝓ/ nunciauit aſcendens in fructuoſũ lignu maioꝛa ⁊ ſuperioꝛa poma carpere feſti⸗ nauit. ꝓxios ãt ramoſnobis puuł reigt In cõtrarium uer⸗ re cuius eſt appꝛobare.Sed eccleſie au⸗ ctoꝛitate doctoꝝ dca ſunt appꝛobata: eius aucte poſſunt eſſe oiſpenſata. 1 G O dicengum e ſicut dicit Aug in plogo.iij.li. de trini.tribus modis in dictis eius ⁊ alio rum doctoꝝexponentiũ ſacrã ſeripturã diſpenſatio: coꝛrectio:⁊ emẽdatio eſt di ligenda. Pꝛimo diuina lectionc. Secun do inconcuſſa rõne:⁊ Tercio eccleſie de/ . ertninatione tptureauc geni ſpicee ncta aliquo⸗ ſctipture an wertolle benſoisven kinge 1ru/ foꝛem büct Canoriceſcri (iſcrpturi ſerbbendocr gulhinesin Cſecötronid mendoſum tumninterh neintel ſclptores⸗ uslegere ſonctſtatt. ſeephft los uctore⸗ tücz htp horeft, De⸗ oheuſſamro Pgo i ibde non ſolapiül ctozendeſig nel olo ſen ithet neq; toꝛez nolo ſil netſer ſi enm poſteg , 1Nor ei Mlurtitſerurt ncz ocred ſatergete sſicetl pat Zuce giſenln lci glid i ihe ehufti lecceletnbn⸗ Perisg öhol⸗ dn / co hinge ſgn ignermtutdii Rtdd glul i rerigiekos in Wrticis geu poſtolopciht⸗ c aplosattii . Nealind, deturenzen conqoeadein nſare olrg daſicitmn dopnalm or Dingtun vberzſanne⸗ nniciin Praauſhin ncthungi üͦſgun in ionr feſs o enenda i nt ienſhi nonpit ohhn died ,4 Aug montiiitg lhus fitſ ovtmolg nee, enwoilisn anfiſ ehalfog dip⸗ r. terminatione. Cũ enim ſit maioꝛ ſacre ſcripture auctoꝛitas q; ſit oĩis hüanim/ geni ꝑſpicacitas: ut idem Aug? ait qũ dicta aliquoꝛuz doctoꝝ inueniunt᷑ ſacre ſcripture auẽte roboꝛata:⁊ aliquoꝝ nõ: merito illa p̃ponunt᷑ iſtis:qꝛ ſuſpecta dʒ bẽri oĩs veritas quã nõ cõfirmat ſacre — auctoꝛitas:ut Rycardꝰ dicit: † ugꝰ in quadã epła ad Hiero.hũc ho noꝛem ⁊ huc timoꝛẽ dicit eſſe deferendũ canonice ſcripture:ut nullũ eoꝝ qui ſa crã ſcripturã cõpoſuerunt vel ſcripſerũt ſcribendo erraſſe credendũ ſit. Sʒ ſi ali- quid in ea inueniat᷑ qð veritati videatur eſſe cotrariũ nibil aliud putanduʒ eſt q; mendoſum, eſſe codicẽ:uel nõ eſſe aſſecu tum interpᷣtem qð dictũ eſt: vel nos mi/ nime intellexiſſe ambigamꝰ. Alios aũt ſcriptoꝛes ⁊ expoſitoꝛes ut ait ita debe/ mus legere ut qᷓntacunq́; auctoꝛitate ulł ſanctitate polleant:nõ iõ putemꝰ veruʒ eſſe:qꝛ ipſi ita ſenſerunt:ſed qꝛ nobis per alios qauctoꝛes uel canonicas uel ꝓbabi les rões q a vero nõ receſſerint ꝑſuadẽ potuer̃t. DOe ſcdo vᷣo mõ diſpẽ ſadi ꝑ in concuſſam rõnem ſic loquit᷑ Augꝰ in ꝓ logo.iij.lib.de trini. In oibus lris meis non ſolũ piũ lectoꝛt᷑: ſed et liberũ coꝛre⸗ ctoꝛem deſidero. Nerũtñ ſicut lectoꝛem meũ nolo ſic eẽ mihi deditũ: ut amplius amet me q; catholicã fide:ſic meũ coꝛre ctoꝛez nolo ſibi ſic eſſe deditũ ut aãplius amet ſe ⁊ ſuã rõnem q; catholicã verita tem: ⁊ poſtea ſubdit᷑ illud quod ponitur ix. di. Moli meis litter q̃ſi canonic ſcri- pturis inſeruire:ſʒ in illis canonicis que cunq; nõ credebas cũ inueneris incon- ſtanter erede. In iſtis aũt meis qð certũ hẽbas niſi certum intellexeris:noli fir- me tenere.Sed de tertio mõ diſpeſan- di loꝗt᷑ Augꝰ in lib. de vera reli.vbi ait: ꝙ tfalſa ſp ſunt expuẽda in oibꝰſcriptoꝛi bułlexpoſitoꝛibꝰvera ſꝑ teneda ⁊ catho lice ecclie tribuẽda: dubia tãdiu credẽ- da q; diu alið ñ pᷣcipiat catholice ecclie auctas. Diſpeſabilia & ſiut dicta docto ſexageſima rũ ſacre ſcripture diuina lectiõe incõcuſ ſa rõne:⁊ eccleſie determinatione. ſunt appꝛobata ꝑeccleſiã non cadit diſpenſatio auctoꝛi tate puate ꝑſone:vnde nullꝰ ꝓpꝛia opi/ nione dz doctoꝝ dicta impugnare. ſ cũ omm reuerẽtia exponere ⁊ recitare: au ctoꝛitate tñ pape ꝗ ẽ caput eccłie põt in oĩibus expoſitoꝛibꝰ ſacre ſcripture diſpẽ ſatio fieri ꝗd tenendũ ſit de expoſitiõib⸗ eoꝝ ⁊ qd no. Ad ⁊meſt dð.ꝙ illi do/ ctoꝛes eodẽ honoꝛe ſũt honoꝛsdi: ſicut apli in his qᷓ eodẽ ſpũ ſcripſerunt:⁊ i his q ab aploꝝ dictis nõ diſcoꝛdauerũt: ſed ſi qñ q; inuenta ſunt uel nunc inueniren tur in eoꝝ libꝛis aliqua diffoꝛmia a dict apłoꝝ in catholice fidei veritate in tali- bus: nec eoꝝ dicta eẽnt tenẽda:nec q;tũ ad hoceodẽ honoꝛe honoꝛanda.C Ad 3 veſt dð. ꝙ ꝓpter volatũ Augj. ſuꝑali os doctoꝛes nõ plus firmitat ⁊ aucto/ ritatis debemꝰ tribuere ſuis ⁊ alioꝝ do ctoꝝ dictis q́; ipſemet tribuat:vñ cũ ipᷣe ſolũ ſcriptoꝛibus canonice ſcripture tri buat infallibileʒ auctoꝛitatẽ.oibus aũt alijs non niſi ꝓppter eius ſacre ſcripture firmitatẽe:⁊ eccleſie appꝛobationè uel in cõcuſſam rõnem:iõ alia firmitas uel au ctoꝛitas ſibi tribuenda nõ ef. O ſeptimu αα EPEinn Zidef eni papa in canone pᷣdeceſſoꝝ ſü⸗ moꝝ põtificũ diſpẽſare nõ põt:qꝛ in illis papa nõ põt diſpeſare m traſgreſſoꝛes punit.Sʒ ſcribit᷑.xx.di.auẽte ꝑpape Mi⸗ colai:Si decreta romanoꝝ põtificũ nõ hẽt:de negligẽtia atq; ĩcuria eſtarguc di. Si vᷣo bẽtis ⁊ nõ obpᷣuetis: de temæ/ ritate eſtis coꝛnpiẽdi ⁊ icrepãdi. CS. papa nõ põt diſpẽ ſare in blaſphematibꝰ ſpuům ſcũm: ſed ſcribit᷑xxv.q i ꝙ viols toꝛes ſacroꝝ canonũ ſpum ſcũʒ blaſpbe mãt:mõ cadit ergo in talibus diſpẽſatio ¶ Pꝛet erea papa non põt diſpenſare in eo ꝙ ipſe pꝛofitetur ſe ꝑer oĩa ſerua⸗ Ar. re. Sed ſcribit᷑ cauſa ⁊ qõne ſupꝛadicta c.ſatagendũ ꝙ ꝓfitetur ſe Pelagius pa pa thomũ ſui pdeceſſoꝛis ſe per oĩia bus re:⁊ anathemati ppo it u3 tenn F⸗ 4 1. 3 eſt quod dicit Iſi⸗ In Irin doꝛus: ⁊ ponitur xxix.diſ.q; ex cã:tꝑe:loco:⁊ ꝑſona regu/ le canonum intelliguntur ſeruande. KRndeo dicendũ ꝙ canones ſum EEOmon pontificu tribꝰ mo dis diſpenſationẽ recipiunt. C Pꝛimo q;3tum ad eoꝝ mutationẽ:quia ꝓ loco tẽ poꝛum ⁊ negocioꝝdiuerſitate ꝑ papam mutari pñt. Sic enim ſcribit.xxix.diſ.c. ſciendu: Meceſſe eſt ut iutta diuerſitatẽ locoꝝ:⁊ hbominũ:⁊ tẽpoꝝ:ꝗbus ſcriptu/ re ſcripte ſunt diuerſas cauſas ⁊ argu⸗ menta oꝛiginẽ bẽant. Secũdoq;tuʒ ad eoꝝ additionẽ uel multiplicationem Sic eni ſcribit᷑.xxv.q.i.S.bis itaq; rñde tur.ꝙ ſicut chꝛiſtꝰ docebat tanq; pote/ ſtatẽ habẽs:⁊ tanq; dñs legis:addens moꝛalibus ea que deerant ad perfectio nem. vmbꝛas vᷣo figuraliũ in luceʒ ſpuũa lis intelligentie cõmutãs:ſic ſedis apo- ſtolice pontiſices canonibus a ſe uel ab alijs ſua auctoꝛitate conditis:reueren- tiam exhibent:nõnunq; tñ gliter diffini endo uel decernendo:ſeu aliter agendo ſe decretoꝝ dños ⁊ conditoꝛes oſtendũt ¶Tertio q;tum ad eoꝝ interpᷣtatiõeʒ 7 explicationẽ. Sicut eni ſcribitur cã ⁊ qõne ſupꝛadicta. Sacri ſiqdẽ canones ita aliquid conſtituũt ut ſue interpᷣtatio nis auctoꝛitatẽ ſancte romane eccleſie ſeruent:quis illi ſoli canones valẽt int/ pꝛetari qui ius condendi eos babent. Ad pꝛimũ ergo ẽ dicendũ q PeUlex puanda ẽ q́;diu legis cõditoꝛẽ nõ fit alia innouatio uł alia iterpᷣta tio: q;uis eni anteq; lex po nat᷑ vnicuiq; liceret aliter ſentire:poſtq; tñ poſita ẽ m illã eſt agendũ:⁊ nõ aliter ſentiendũ: ut dicit Augꝰ. Papa ergo ꝑ illa ᷣba nõ ĩponit neceſſitatẽ ſibi:ꝗa ſic ipſe canonibꝰauc tem pᷣſtat ut ſeipſuʒ nõ Queſtio ſub ijciat eis:ſed imponit neceſſitatẽ ſu/ ſpũs ſancti. Dicit enĩ VIII is ſubditis qui canones ab eo editos uł per eum appꝛobatos tenent hẽre ⁊ reue rent᷑ obſeruare. C Ad ⁊“eſt dicendũ q; eccleſia eſt congregata glutino amoꝛis eni Chbꝛyſo. in libello de laudibus Pauli: ꝙ nõ bitumine ⁊ pi ce:ſed ſpiritu ſancto eccleſie ſunt ꝑuncte Vnde articulus fidei ponit᷑ credere in vnã ſcãm catholicã ⁊ apłicã eccleſiã ren ſtere ergo auſu temerario canonibꝰſum moꝝ pon tificũ:eſt ſpuũm ſanctũ blaſppe mare:non tñ papa ꝓpt᷑ b'neceſſitatẽ ſi- biimponit:quia ita ipſe auctoꝛitate ſpi ritus ſancti canonibꝰ firmitatẽ impar/ titur ꝙ nõ eis alligat. C Ad zm eſt do. ꝙ thomus dĩ charta inuoluta in q̃ ſcri- buntur ea que ad fidem ꝑtinent. talem ergo thomu ſui pᷣdeceſſoꝛis papa ꝓbibe tur ſe per oĩa ſeruare:quia ſi in talibꝰ ꝗq ad fidem ꝑtinent papa diſpenſaret. no monſtraret ſe eſſe fidei conſtructoꝛẽ:ſed deſtructoꝛem. Sic enim ſcribit Gꝛego. Felici epo:Si illa deſtruere q anteceſſo res noſtri ſtatuerunt: non ↄſtructoꝛ: ſed euerſoꝛ eſſe iuſticie cõpꝛobarer. pape in canone cõcilioꝝ ſcõꝛũ patrũ diſpenſare nõ poſſit:qꝛ papa non põt diſpenſare in illis qͥ auẽte puatus eſt. Sed ſcribitur.xx v.q.i.cõtra ſtatuta pat rum cõdere aliꝗd uel mutare:nec bu ius quidem ſedis apoſtolice põt auctas CS.ꝓapa nõ põt diſpẽſare in ſtatu cõi totius eccleſie. Sed ſcribit᷑ cã ⁊ qõne ſu pꝛadicta:ſi ꝓ ſtatu oĩum eccleſiarum ne ceſſe eſt in pigro vigilare affectu opoꝛtet pmam ſedem ſtatuta cõcilioꝝ pomnibꝰ ſeruare. C D.papa nõ põt diſpẽſare in illis quoꝝ ignoꝛantia excludit boiem a coĩione altaris.ſed Gꝛeg.dicit ⁊ ponitur ca ⁊ qõne ſupꝛadcã.Hac cõſona ſanctis pr̃ibꝰ diffinitiõe ſancimꝰ:ut q ſacris obe dire canonibꝰ neſcit: nec ſacris miſtra/ re altaribꝰ:nec cõionẽ caꝑe ſit dignus. Doctauũ eken n . c ſcteeeg heprehue Vpbanos Cetes tone lulcrelege algeoft Gitur: wngecuen pbifoep⸗ treseos finierütei täikerdare W gum ſhaſke⸗ ſuctet E oꝛ auige raiuu ſoporini ntimveri⸗ ſieiintegr ſerttater⸗ tſocratnen toe enoꝛ tepcepto⸗ hltſebẽre⸗ nentag fig 4 ſotus fi Cinatione⸗. cltdihhen Aape tcligt dene ptaur VI it neecſſtutei⸗ tdehegſosn manibere fae deſtnicnti 1glutmomons beſbinſbei nöbitumiten ceieſuntgune pomt acct plici ecclci wocanonſpa m ſanani hußen dtb'neteſturß⸗ Nſeauaumt Ffirmtneinn⸗ CMr zinncubiſn len guni ſonse Gvi innid goiſpenſne! conitmuetori m nbir Grh⸗ nct anteet NongKrucort e. t e ettin Ulekte ſtn n N& n dlan ſatuta. nfeheeh rpit anent iereinſtatwci ainciel ecciafun 1 . fnchi cchior oniiii zirvſpiinn gelarbern⸗ Anotth nn NcNa mhurgſn ſa ſin aeltuhl Ar. ſn In CcÖ trariũ eſtauod ſcribit xxix.di. auctoꝛi tate Gꝛeg ꝓ varietate rerũ: locoꝝ: ⁊ tẽ poꝝ regule ſcõꝝ patruũ tengeraur. ñid EOdicendu ꝙ olutio iſtius qonis ponit᷑.xxv.q.i.vbi Vrbanus papsa ſic ait: Sunt quidã di/ cẽtes romano põtifici ſꝑ licuiſſe nouas cõdere leges:qð nos nõ ſolũ negamꝰ: ſʒ valde affirmamꝰ. Sciendũ tñ ẽ ut ibi ſſᷣ/ ditur: ꝙ inde nouas leges condere pot vnde euangeliſte aliqd nequa q;ᷓ dixerũt vbi vᷣo aꝑte dñs vł eius apłi ⁊ ſancti pa tres eos ſequẽtes ſentent ialit᷑ aliꝗd dit fmierũt:ibi nõ nouã legem romanꝰ pon tifex dare:ſʒ potius quod pᷣdicatũ ẽ vſq; ad aiam ⁊ ſanguine ↄfirmare dʒ. Et ibi ſubdit᷑ qꝛ ſiqð docuerũt apłi⁊ ppbᷣe de/ ſtruere niteret᷑ nõ ſniaʒ dare ſʒ magl er rare ↄuinceret᷑:vñ cũ q̃tuoꝛ ocilia ſi qᷓtu oꝛ euagelia ꝑ eccliaʒ cõpbata ſint: ut 55 92* xv. di. puto ꝙ in illis nõ cadit diſpen tio:potiſſimeqꝛ in illis ſancti pres ſen/ tentiauerũt de quatuoꝛ ſpãliter: que d fidei in tegritatẽ ſpectant. ¶ Pꝛimo de veritate nercnlo Scvo de verita⸗ te ſacra mentoꝝ. Tertio de extirpa⸗ tione erroꝛu. , Et quarto de obſeruã tia p̃ceptoꝝ. Determinata & in cõcilis pp, ſe hẽre in duplici genere:qꝛ uel perti nent ad fidei catholice explicatione:uel ad ſtatus fid eliũ ꝓ illo tꝑe currentis oꝛ dinationẽ ⁊ diſpenſationẽ: in pᷣmis non cadit diſpẽſatio:ſʒ in ſecũdis ſic. . HR ergo eſt dicendum Ad i ꝙ illud decretü in telligit de neceſſitate:⁊ ſic veru ẽ ꝙ pa: pa pᷣuatur ptãte diſpenſendi in bis q ad fidei integritatẽ ſpectant. In talibꝰ eni nõ ſe ectendit eius poſſe:qꝛ nõ põt õj ve- ritatem:ſed ꝓ veritate. Vel intelligitur de bũuilitate:qꝛ ſicut xpᷣs ſact̃a que eccle ſie mãdauit fuanda pᷣmũ ſuſcepit: ut ea in ſeipſo ſanctificaret:ſic papa obſerua re debet:que decernendo alis mandat: non neceſſitate obſequendi:ſed auctoꝛi- ſexageſimapꝛima 1 tate ⁊ builitate impartiendi. ¶ Ad 2 eſt dicendum ꝙ ſicut ſcribit᷑ in canoni⸗ ca Jacobi in oibus ſtatutis ⁊ humganis actibus ſubintelligit᷑ ſ diuina volütas ut dicamꝰ ſp ſi dñs voluerit:⁊ ſi deo pla cuerit ſic faciemꝰ. Eodẽ mõin ſtatut ⁊ cõcilijs patrũ ſꝑ ſubintelligit᷑ ſalua au⸗ ctoꝛitate et voluntate ſedis apoſtolice. vnde in nõnullis capitulis cõcilioꝝ cum aliud obſeruandũ decernitur ſtatim ſub infert᷑: niſt auctoꝛitas romane ecclie ali ter imperauerit:uel ſalus tñ in oĩbꝰ apo ſtolica aucte. Ad q“ eſt dicenduzʒ q; dictũ Gꝛegj'.intelligiĩ ul de ignoꝛantia iuris que non excuſat illos qui canones ſcire tenent a culpa vel a pena: uel intel ligitur de ignoꝛantia cotemptus.tales enim ſcientes canones contemnẽdo ta men ſcire ſe diſſimulantes:digni ſunt pe na que ibi ponitur. De his que ãnectunt᷑ diſpenſationi. Bu C cõſiderandum e de bis que annectuni diſpenſationi: que ſunt.xv. ¶ Pꝛimo diſpen ſat qñq; pa pꝗ ꝑeremptioem. ¶C2: ꝑ abſolutioneʒ W3 % ligationem. . 4 per p̃ᷣdicatio nem. C : per confeſſionẽ. C o perp- uilegioꝝ largitionem. 2 ꝑer interp tationem uel declamt ioht. E. 8 b bn⸗ ficioꝝ collationem. C ↄ:ꝑ officij admi niſtra tionẽ. C ioꝑ tranſſationt. C ni. per oꝛqinationem. Ci⸗: ꝑ ꝓuiſionem. iz er confeſſionẽ. Ciꝗper cõmiſ ſiont. Ci j.per conſeruationem. QAueſtio.lxi.de exemptioe.¶ Circa pmũ querunt᷑ ſex. C Pꝛimo vtrũ papa poſſit in eccleſia exemptionem facere. ¶Secundo vtruʒz papa voſſie Aiguas a ſeipſo eximere in ſpnalibus. ¶ Ter- tio vtrum papa poſſit aliquos a ſeipſo eximere in tempoꝛalibus. ¶ Quarto vtruʒ papa debeat in eccleſia exemptio nẽ facere: uel magis eq tollere. ¶ Quin to vtrum papa debeat aliqua collegis eximere a iuriſditione epoꝛũ. Sexto Ar. vtrũ papa debeat aliquos religioſos exi mere a iuriſditione oium melztor⸗ Li — ſic pcedit᷑:. Ai D Peum U 4ctur⸗ enim qꝙꝶ prospa nõ poſſit exemptionẽè face⸗ re in eccleſia. Papa eni nõ põt imutare curſum nãlem rei: ſ̊ naturale ẽ ſjm ppᷣm o agente appꝛopinquãte paſio diſpoſi⸗ to vnũ agat ⁊ reliquu patiat᷑. Male eſt ẽ ꝙ; dioceſano exiſtente in debita diſtũtia ad pᷣcipiendũ: ſubditꝰ ad obediendum ille pᷣcipiat:⁊ ilie obediat. Talẽ ergo nature curſum papa ĩmutare nõ poteſt. ¶ pPꝛeterea papa dʒ in ſua actione de um imitari. . c.xxx. dicit ꝙ deus ſic adminiſtrat ola ꝗ creauit:ut ipſa ꝓpꝛios exercere ⁊ agere motus ſinat. Pꝛeterea papa non pot facere ꝙ res ꝓpꝛia vᷣtute 7 ꝓpa oꝑatio ne pᷣuetur:ſicut deꝰnõ facit ꝙ res a b eo create fruſtrent ꝓpꝛia vᷣtute ⁊ ꝓpa oꝑa- tione. Sic.n.ſcribit᷑ Sap.xiiij. Tua pa ter oĩa gubernat ꝓuidẽtia:⁊ potes es ut ſine rate uel naui quis adeat mare:ſʒ ut nõ eſſent ſupuacua oꝑsa ſapiẽtie tue:exi- guo ligno credut hoies aias ſuss ſalua re. Papa nõ poterit exim ere ſubditos ab obedietia ſuoꝝ p̃ᷣlatoꝝ:qꝛ ſic puarẽt᷑ Bevlttute ogaclone⸗ “ AIn 51 E: quia moy- In contranu ſes in veteri lege geſſit figurã ſummi põtificis:ſʒ de eo ſcribit᷑ Exo. xviij.ꝙ minoꝛa ſenioꝛi- bus iſrael cõmittebat. maiora vo ſuo iu dicio reſeruabat.ſic papa maioꝛa colle- gisa ⁊ maioꝛes pꝑſonas de eccleſig ſue vi/ ſtatibi ⁊ coꝛrectõi imediate rebuarept nm Aoαο d. in exemptiõe tria Rnd ec0 poſlumus ohlaerare. pꝛimo ipſuʒ papã erimentẽ. ¶ Se cudo pſonas exeptas. Tertio ipᷣam erẽptionẽ᷑. Ex quoꝝ quolibet patere po teſt ꝙ papa in eccleſia põt exemptionẽ facere quã vult. Eſt.n. ipſe paꝑa dei fi lij vicarius. Sicut quod de facit me/ diantibus creaturis tanq; mediantibꝰ ed Augꝰ. vij. de ciui. dei AQueſtio ùͤ ſecundis cauſis totũ põt facere imme⸗ diate per ſeipᷣm: ita papa ſolte q;tuʒ ad ptãtem iuriſditiõis:ſicut oẽs fſideles re git mediãtibus miniſtris eccleſie:ita po teſt oẽs immediate ꝑ ſeipſum regere:⁊ ſi boc nõ facit:nõ ẽ ex defectu vi rtutis et potentie: cũ miniſtri nõ regat niſi ex vir tute eius:ſj magis hoc ẽ ex coicatiõ c eiꝰ bonitatis ⁊ clemẽetie. Secũdo hoc patʒ ex ꝑte ipſoꝝ exemptoꝝ.ſic enim dʒ ecſi- cut ODionyſius dicit in eccleſiaſtica hie⸗ rarchia:ſicut ẽ in hierarchia celeſti: ſʒ in celeſti hierarchia ſic ẽ ꝙ angeli de ſupꝛe ma bierarchia exem pti ſunt: qꝛ non reci piunt diuinas illuminatiões mediãtibꝰ alijs: ſed immediate per ſeipſos:⁊ ꝑ eos ad oẽs inferioꝛes deriuant᷑ ſic in eccleſi/ aſtica hierarchia aliqui debẽt eẽ exẽpti imediate recipientes illuminationem et coꝛꝛectionem a ſũmo põtiſice:⁊ per cos ad alios inferioꝛes pꝛedicta ſunt deriuã da. ¶ Tertio iſtud patet ex parte ipſiui exemptionis. Cum enim papa ſit caput totius eccleſie:nõ debet ipſe pꝛiuari ope ratiõe hierarchica:que eſt vintatio ⁊.coꝛ rectio:ut ipſe aliquos imediate ſuppoat ſue coꝛꝛectioni ⁊ ſue viſitationi:⁊ bocꝓ- pꝛie ſonat exemptio ſubtra bi a coꝛꝛecti- one ⁊ viſitatione inferioꝛum pꝛelatoꝝ:⁊ ſupponi imediate coꝛꝛectiõi ⁊ viſitatiõi Ad Ppꝛimũ ſumi pontificis. ergo eſt dicendum ꝙ agente appꝛopinquante paſſo diſpoſi to vnum agit ⁊ reliquũ patitur:niſipaſ- ſum ſubtrabatur agenti iferioꝛi per acti onem ſuperioꝛis agantis:⁊ maxime qn nullum paſſum betermnatur agenti iſe rioꝛi:niñ per ſuperioꝛis pꝛouidentiam. Planum eſt autem ꝙ omnibus inferio⸗ ribus pꝛelatis de eccleſia ſubditi diuidũ/ tur: ⁊ determinantur per poteſtatem iu⸗ riſditionis pape. Tinde ſicut ad eum ſpe ctat ſubditoꝛum aſſignatio vel determi⸗ natio:ita ad eum pertinet eoꝛum ſubtra ctio vel exemptio. ¶Ad 2 eſt dicend qꝙ motus potelt inelle rei dupliciter.vel utlie N. erſeppye ggetopo⸗ nſogere: ſicntes ei ſed in no Pariozun bitrior etlberub toles ſub ſatodeee ccle Cuilltei peehtis ſteteexi £ R bigten olliſan Nchaſto Claint. ltron ii Mpo hon ſclenon ſolbitur ns ita iuraſene lbetimnen ile creremno⸗ ſentten lunpa ncznſcet⸗ Monmmg Mc ftnllsinc unſiiperr tſege inte Nſchi he Ntots ſueles is cckſietehe unſtggert kectuyinntist regitniief⸗ c coicatioc cigoborhig ſc enim dzei⸗ Aclcisſica b⸗ tchia calelißn mnoeldelt iſunt nn t nanii crſaponde icn, nidebittilii luminaronent ötiicet oekc⸗ 4anſini geromtth 1papz ſtch lepruunig retato, Gtlaneſn ſutontndoch ventbielanann vuntilk , iſutl ſels⸗ ,iunn odſc uitunnipan, imoripe a⸗ a marine aunr eni ntmulenen nnhre tin ibinnu Cpnfun iarglenn, vetaun ii⸗ ne ſtdiend Ar. ſexg ex ſue ppꝛietate nature:vel ex uperioꝛis agẽtis poteſta te.ieus ergo oẽs res ſi/⸗ nit agere ⁊ exercere ꝓpꝛios motus cõue nientes eis ex eoꝛũ nature pꝛopꝛietate: ſed in motibus cõuenien tibus eis ex ſu perioꝛum agentium poteſtate in eoꝛum arbitrio relinquit ꝓpꝛios motus ponere et ltra bere.Cum igitur babere tot vel tales ſubditos non cõueniat alicui pꝛe- lato de eccleſia.niſi ex poteſtate clainuʒ conceſſarũ Petro:cuius papa ſucceſſoꝛ exiſtit: in eius poteſtate eſt ſᷣditos ipis pꝛelatis aſſignare:⁊ eos ab eoꝛum pote ſtate eximere.: ⁊ ꝑ boc patet rñſio ad 3 , D ſlecũdiũ ſic pꝛocedit᷑. ☛ Ede viget᷑ enizʒ ꝙ paps poſſix eximere aliquos a ſe ſpſo in ſpiritualibꝰ:quia quod eſt imedi/ diatea deo conceſſuʒ:a papa non poteſt tolli:ſed poteſtas ſpiritualis imediate ẽ a cheiſto omnibꝰ epis ⁊ ſacerdotibꝰ con ceſſa:in tali ergo poteſtate ſunt exempꝑti . ut non ſubijciant᷑ alicui niſñ xpᷣo. CS. papa non poteſt iniuriam facere alijs: ſnicut non põt facere iniuſticia m.ita eniʒ ſcribitur. xxv.q ij. Sicut noſtra defendi- mus. ita ſingulis quibuſq; eccleſijs ſua iura ſeruamus:ſed iniuſticia eſſet: ꝙ qui libet imediate nõ exequeret᷑ poteſtatem a chꝛiſto ehtam. od contingit fieri per exemptionem. .Pꝛeterea apoſtoli fuerunt exempti in ptate ſpirituali a Pe tro:ſicut patet de Paulo ⁊ alijs apoſtoł MNam Paulus ꝓpꝛedicauit et baptizauit — ° anq; vidẽt petrũ:g eodẽ mõ epᷣi ſt exè⸗ pti a papa ꝗ locũ aploꝝ tenẽt in ecclia. — In contrariũ anomn⸗ ritualis includit᷑ in poteſtate clauiũ que non niſi Petro ẽ cõceſſa: ut patj Math. xvi. In tali ergo ptãte nullus põt eẽ exẽ 227 ptus a papa. Kñdeo dicendũ ꝙ ptãs ſpũalis eſt ilſa qua peccata remittutur: quoꝝ re- remiſſio ᷣm pᷣſentẽ iuſticiã ⁊ 'm oꝛdinẽ a chꝛiſto inſtitutũ tribꝰ modis in eccłia fit Eſin S aliq̊s eximẽ a ſeip̃o ĩ tꝑali ima iiiii ¶Pꝛuno mediãte capitis eccłie officio indulgentiaꝝ z ſuſfragioꝝ cõicationẽ. 2 mediate ſacrameto ꝑ eius admi/ niſtrationẽ ⁊ diſpenſation. ¶. 3* medi/ ante miniſtro ꝑ eius doctrine illumĩati/ onẽ.Planũ eſt autẽ ꝙ iſta tria exerceri nõ poſſüt in ecclia niſ auẽte pape. NHam ptate clauiũ fit ĩidulgẽtiaꝝ et ſuffragioꝝ coĩcatio: fit ſacrametoꝝ adminiſtratio: et fit ſacre ſcripture pᷣdicatio ⁊ illumina tio. Sicut ́ papa nõ poſſz negare ſe non bhabere ptãtez clauiuù ſuꝑ iſtis tribꝰ: exã̊ papa ẽ ſucceſſoꝛ Petri:ita nõ poſſʒ aſiq mebra ð eccłlia eximere a ſeipo: in ptãte ſpuũa li que in iſtis tribꝰ cõñſtit. ê 1ergo eſt dicẽdũ &ꝙꝶ A Pꝛummn ptãs oꝛdinis eſt in- mediate a cbꝛiſto cõceſſa ? in ea oẽs ex- emnti ſur poches recipiũt ut non poſſit ab eis auferri:ſj nec i eius receptioe nec in eius executiõe aliꝗs põt eſſe exẽptus: cũ nõ niſi ptãte clauiu fiat eius receptio et eius executio. C Ad ⁊“eſt dicenduʒ ꝙ ex ecutio ptãtis ſpũalis nõ cõcedit᷑ ali cui ad vtilitatẽ eius:ſed ad vti lita tẽ ſub ditoꝝ: ſuper quib executio recipit᷑vnde nulla iniuria fit ei nec iniuſticia:ſi ꝑ exẽ- ptione taliſ executio ſibi ſᷣtrabit᷑. ¶ Ad zueſt dicendu e cbꝛiſto pᷣſente cũ apłis Petrꝰ nõ dẽbat exercere iuriſditionẽ ſuã pncipali nãq; agẽte pñte:legati iuriſdi- tio ceſſat. AUn ĩ his ĩ gbꝰapłĩ fueruũt ime qiate edocti a xpᷣo:⁊ in his ꝗ fuerũt ime 2 diate a xpᷣo apłis cõmiſſa nõ erat neceſ- ſariũ Petri iuriſditionẽ reqrere:ſj iã xpᷣo abſẽte ⁊ ãpliꝰ ñ coĩcãtevita aĩali cũ apłii nullꝰvn q; fuit exeptꝰ a ptãte petriĩ ſpuũa libꝰ:nec aligꝗs eẽ põt exẽpt⸗ a ptũte pape g eiꝰſucceſſoꝛ ẽ bᷣm oꝛdtne a xpᷣo ſuin. 2 ibꝰ qaꝛe ↄſuetudo ada ẽ:⁊ lõgo tꝑe aꝑphata ꝓlege tenẽ⸗ da eſt:ut dicit iuriſcoſultꝰ: ſed ab ãtiqua cõſuetudine fuit obſeruatũ in ecclia gal licana ꝙ pᷣlati Francie nõ recognoſcut 53 2 tempoꝛalia a papa: ſed a rege:⁊ ipſe ſi⸗ militer rex a nullo tempoꝛalia recogno ſcit: ergo tam laici q; clerici poſſunt eẽ po exempti a papa in tempoꝛalibꝰ. Pꝛe terea papa eximit multos a ſe in tempo ralium ad miniſtratiõe:ergo multos po teſt eximere a ſe in tempoꝛalium iuriſdi tione:ut nõnulli ſint exempti ab eointe et rõni ↄꝛia quãto diuturnioꝛ tãto ꝑnici oſioꝛ ⁊ periculoſioꝛ:nec coſuetudo ſed ab poꝛalium ad miniſtratione ⁊ iuriſditiõe ¶ Pꝛeteres quilibet poteſt cedere iuri domi⸗ ſuo.nõ obſtante ergo qꝙ papa eſt vom nus omniũ: poteſt cedere tali dominio: ut ſint aliqui exempti ab eo in dominio n. — . . . E Ne tempoꝛaliũ. In cotrarin eſt: quia papa non poteſt facere ꝙ mẽbꝛum non ſit inẽ bꝛum: ⁊ ꝙ non habeat caput: ergo non poteſt facere ꝙ omnes fideles tam lai⸗ ci qᷓ; clerici ſint mẽbꝛa eccleſie: ⁊ tn non recognoſcant eum vnum caput tepoꝛa/ lium ⁊ ſpiritualium. ai, R⸗ * QAdicendũ ꝙ ſicut Aplus RKndeo a oit de us fidelis eſt ⁊ ſeipſum negare non pot. Megaret aũt ſeipſum ſi eximeret gliqᷣs a ſuo dominio tempoꝛali uel ſpiritua li qina tunc negaret ſe eſſe dominu omniũ tam tempoꝛaliũ qᷓ; ſpualium. Cum igi tur papa verus vicariꝰdei ſit:ſi aliquos ꝓ eximeret a ſeipſo in iuriſditione tẽpoꝛa lium uel ſpualium:negaret ꝙꝙ non eſſet verus dei vicarius:⁊ talis negatio in er roꝛem manicheoꝝ ipſum induceret:po/ nentium ab alio pꝛincipio ſpualia: ⁊ ab alio tepoꝛalia eſſe pꝛoducta. Unde non eſt dubium e ſip tali veritate teſtifican da papa pateret᷑: verus cbeiſti martyr eſſet cenſendus. Mon enim ut ait Augꝰ Herod es dicebat iohãni: nega chꝛiſtuz: ſed ſolum qꝙ liceat ſibi bẽre vxoꝛem fra tris ſui: quia boc negauit:paſſus eſt et martyr effectus eſt. Sic papa cõſtanter negare dʒ aliquẽ laicum uł clericũ:regẽ uel imperatoꝛc exemptum eſſe ab eo in iuriſditione tempoꝛaliũ uel ſpũalium. ꝛ cõtrarium confitendo confiteret deum Queſtio cuius ipſe vicarius exiſtit nõ eſſe vn iuer ſoꝛũ dñm:⁊ in ditiõe eius cuncta nõ eſſe ſita. Mec eſt dicenduzʒ ꝙ iſta pꝛofeſſio ſit fienda ꝓpter tepoꝛaliu ipſoꝝ cupidi/ tatẽ:ſed ꝓpter teſtiſicanda ipſiꝰ dei ⁊.vi earij Jeiu chꝛiſti vniuerſalẽ ptätem. 14M☛1τιi ergo eſt vicendũ qꝙG — d Prummn cõ ſuetudo veritati uſio dicenda eſt. Non eni dixit chꝛiſt? ut dicit Gꝛego. Ego ſum cõſuetudo:ſj̊ ego ſum veritas. Et beatꝰ Cypꝛianus dicit qy cõſuetudo q;tũcũq; vetuſta ⁊ q;tum⸗/ cũq; vulgata veritari eſt oĩno poſtponẽ da. Si vo potentia regalis vel iperialis allegat᷑:videat vt dicit Aug gꝗd factum ſit de NHabuchodonoſoꝛ qñ a regno de/ poſit eſt ⁊ inter beſtiss cõnumeratꝰ eſt: donec eco oer et den celi eſſe dñm vniuerſoꝝ. Ad ⁊ eſt dicendũ ꝙ non eſt ſimile:qꝛ ſpualiũ ⁊ tepoꝛaliũ admini⸗ ſtratio atteſtat᷑ dei ⁊ pape ſui vicarij di/ gnitatẽ. Sicut en veus teẽ poꝛaliũ adin niſtratione exercet mediãtibꝰ creaturis: iudicẽ autẽ oĩuz ⁊ dñm oiuʒ ſe eſſe fatef. Sic papa vicariꝰ eius aliquos eximit a ſeipſo a tꝑaliu adminiſtratiõe:ſʒ nullos ot eximere a iuriſditiõe:qꝛ exẽptio a iu riſditiõe negaret dei ptãtem:ſed ecẽptio ab adminiſiratiõe teſtat᷑ dei cuiꝰ ipſe vi / carius exiſtit excellentiaʒ ⁊ dignitatem- Ad ʒeſt dicẽdũ ꝙ ꝗlibet põt cedere iuri ſuo qð ſibi concedit᷑ in fauoꝛẽ ſuu et in pꝓpꝛiã vtilitstẽ: ſed nõ põt cedere iuri qu nibi cõcedit᷑ in fauoꝛẽ alteriꝰ.puta in vtilitatẽ reipu.et ĩ cõcedẽtis teſtificãda ptãtem. Dominiu ergo ſpũ aliũ ⁊ tpaliũ nõ eſt cõceſſũ pape in ſuũ ꝓpꝛiũ fauoꝛc vel cõmodu: ſed in totiꝰ eccleſie vtilitate et ipſiꝰ chꝛiſti cõcedẽtis teſtificnda po⸗ teſtatẽ: vnde tali iuri et tali dñio cedere nõ põt eriſtẽs papa:nec ꝑ ↄſequẽs aliqs in tꝑalibus et ſpualibꝰ a ſuo onio —— = ₰4* eximere. D quarmh ſic pꝛocedit᷑. 4 A. iveinig ſackenpt nicsce ſicce dj gitaſuntt ſtesoben mbeenn ſti i ols ſcerbn borckh Ptioret lepcp Etoopt Cceſat harod pon lurgee Pelch nutpon oline⸗ houne ſihen. beme biciant tntotoli chin Aug ſoroů n geie ſp⸗ fftirſe febr ßz ſeſgineci theciatebt n⸗ moe le. Ee ſſfoꝛivſa P eſtiürin ſinaio⸗ tiseecte ſfeſtif Khiſtobe = = —, = — lll it höcſeſtine 8s ancti oſe c tougfeſt⸗ lu pſor anii⸗ ndiiſpdan ſalipriten. ocſdiecnci⸗ nenhhwn mmiortätogti oſuetudoſelt idirit chiß cſuetuleſze, Cpꝛimnusdil Neuſtatqhun⸗ tcino wtn enſi Dpaa vn neNN a ldenn 1otig rntii ainn⸗ heſnirumd, Nepentüi üinbraretuti aqvos n ie nl videt᷑ enĩ ꝙ papa potius debeat in eccle ſiga exemptioem tollere ponere: gꝗs in pmitius eccleſia nõ erat exemptio:g nec nuc eẽ dʒ Oicit eni Oa maſ. qꝙ oia ꝗ tra dita ſunt nobis ꝑ aplłos ⁊ antiquos pa/ tres obpuare ⁊ tenere debemꝰ: nihil vl tra hec inꝗrẽtes. ¶.Pꝛeterea papa nõ dʒ ſtatũ ⁊ oꝛdinẽ eccleſiaſticũ ꝑuertere cũ Aplus dicat.i. Chorj.xiiij. Oia ho-/ neſte ⁊ 'm oꝛdinẽ fiant in vobis. Cum S honeſtas ſit honoꝛis ſtatus: ⁊ ꝑ exem ptionẽ tollat᷑ honoꝛis reuerentia ſubdi toꝝ ed pꝛelatos: ⁊ oꝛdo pꝛelatoꝝ ad ſub ditos:videt᷑ ꝑ exemptionẽ totus oꝛdo eccleſaſticus ꝑuertat. ¶C Pꝛeterea pa/ pa nõ dʒ in eccleſia ponere turpitudinẽ ſed pulchꝛitudine:cu ipſa ſit pulchꝛa ut luna:electa ut ſol.ut ſcribit᷑ Cantic.iiij. Pulchꝛitudo aũt eccleſie ↄſiſtit in oꝛdi/ na tione ꝑtium in toto: ut mẽbꝛa quodã oꝛdine coꝛꝛeſpondeãt capiti:ita ꝙ ſũmꝰ pontifexẽ ſupꝛemũ caput: alij vᷣo pꝛela ti ſunt medij int᷑ eum ⁊ inferioꝛes ſubdi tos:ut mediantibꝰ eis ipſi ſupᷣmo capiti ſubijciant᷑: ſʒ ꝑ exẽptiõem talis pulchꝛi tudo tollit᷑ ⁊ turpitudo inducitur. Sicit enim Augꝰ.iij.confeſ.ꝙ turpis eſt ꝑs qᷓ ſuo nõ cõgruit vniuerſo. SIn3 eſi: qꝛ papade ſpe In ₰ traorniy⸗ cialiih⸗ wenbeis eccleſie⸗ ſpãlem curã dʒ hẽre:ſicut capi/ ti ſpecialioꝛ cura ẽ de oculis qᷓ; de alis mẽbꝛis: ſʒ ſpeciglioꝛ cura bẽtur ꝑ æctio nem imediatꝗ q́; ꝑ m cdiata: vnde ⁊ ocł imediate ſituant᷑ in capite: expedit ergo p Sen in ecclia aliquà exeꝑtiõez fa ciat ndeo ?ic7 ſic dicit Bug⸗ C“2 ponit. xxii.q.iiij. c. diſ- plicet. Eccleſia per incrementa tẽpoꝛũ ma ioꝛi vſa eſt ptãte in coꝛrectiõe delin/ quentiũ: in ꝓmotione ⁊ quiete bonoꝛũ vſa ẽ maioꝛi libertate.Fu it nanq; in p/⸗ mitiua eccleſia platoꝝ pauꝑtas: quia in fa me:ſñiti:frigoꝛe:⁊ nud itate eoꝝ ſubdi⸗ tos viſitabant. Sic eni dicit Aplos. ij. Chor.xij.ſcribens:Quid eni minꝰ ba- ſex ageſimap III buiſtis p ceteris eccleſuũs:niñ ꝙ egoipſe non grauaui vos:⁊ ecce tertio ꝑatus ſũ venire ad vos:⁊ nõ ero vobis grauis:qꝛ nõ quero que veſtra ſunt:ſed vos. Munc aut ꝓpter opulentiã diuitiarũ pᷣlatiin eo rũ viſitatiõe non ſolũ ſubditos grauant ſed etiᷣ expoliant:accedentes cũ turba equoꝝ ⁊ famuloꝝ:perquoꝝ viſitatioem quod infirmũ ẽ nõ cõſolidat:qð egrotuʒ non ſanat᷑:qð cõfractum eſt no alligat᷑: quod abiectũ eſt nõ reducit᷑: ⁊ quod ꝑdi tum ẽ nõ requirit᷑: ut magis:qð dolendũ eſt: debeat dici diſſipatio qᷓ; viſitatio:ꝓ pter qð expedit ut romana eccleſia que oĩum mat ẽ in eccleſia aliquã exẽptiõeʒ ponat eximendo aliquas ꝑſonas ⁊ aliq collegia: uel aliquas religiões a viſita/ tione epᷣoꝝ:⁊ ſubijciẽdo ĩmediate coꝛꝛe ctioni ⁊ viſitationi ſue. Vñ in ꝑſona ſũ/ mi põtificis vicarij ieſu xpᷣi ſcribit᷑ Exc. xxxiii. Ecce egoipſe ſuꝑpaſtoꝛes requi ra m gregẽ meuzʒ de manu eoꝝ:⁊ ceſſare eos faciã:ut vltra nõ paſcant gregẽ me um:nec paſcant ampliꝰ paſtoꝛes ſemet ipſos:⁊ liberabo gregẽ meũ de oꝛe eoꝛũ ⁊ non erit eis vltra in eſcam:qꝛ bec dicit dñs deus: Ecce egoipſe requiram oues meas ⁊ viſitabo egs:ſicut viſitat paſtoꝛ gregẽ ſuũ. Secundo in pmitiua eccleſia fuit ſubditoꝝ paucitas: ut nõ ſolũ vnus pꝛelatꝰ vnã ciuitate: ĩmo ꝓuinciã ⁊ plu res videre poterat:ſicut pʒ de paulo qui nũüc in greciã: nunc in byſpamã. nunc in italiam ad viſitandũ ꝑgebat:ſed nunc ſie eſt dei pplłlus multiplicatus: ut vix ſuffi ciant plures pᷣlati mediã ꝑtem ſuoꝝ ſub ditoꝝ coꝛꝛigere ⁊ inſtruere. Sic eni dicẽ dum eſt nunc cuilib et ep̃o volenti habe re magna iuriſditiont᷑:⁊ nolẽti aliquos eſſe exemptos a iuriſditiõe ſua:qð dixit Jetro moyſi Exo. xviij. Stulto laboꝛe cõſumer tu ⁊ pplus iſte ꝗ tecũ ẽ:⁊ vltra vires tuas ẽ negociũ: ſolus illid nõ po- teris ſuſtinere.Et ꝑ hoc pʒ rũſio ad p*. ¶Ad 2 cſt dicendũ ꝙ oꝛdo eccleſiaſſi cus nõ ꝑuertit᷑ ꝑ exeptionẽ: imoqð inoꝛ 5 3 Ar. dinatũ eſt ad oꝛdinẽ reducit᷑: Mã in coꝛ poꝛe naturali nõ eſſet oꝛdo ſi oĩia mẽbꝛa equalit᷑ diſtarent a capite: ſic in coꝛpoꝛe myſtico oꝛdo nõ puaret᷑ ſi oĩa mẽbꝛa eꝗᷓ⸗ liter diſtarent a ſůmo pontifice:ꝗ ẽ ſup/ mũ caput in eccleſia. C Ad 3 do. ve rũ eſſe pᷣlatos eẽ medios inter ſummũu pontificẽ ⁊ inferioꝛes ſubditos: non tñ debẽt eẽ medij reſpectu oium ſubditoꝝ ſed aliqua mẽbꝛa ĩmediate debẽt inbe⸗ rere ſũmo pontifici:ſicut oculi imediate inberent capiti:nõ mediãte alio capite nec mediãtẽ aliquoa lio meleo t. „111 ſic ꝓceditur ☚ qumtu etur. n. . qꝙ papa non debeat eximere aliqᷓ collegia a iuriſditione eboꝝ. Paꝑa enim nõ dʒ pᷣbere alicui materiã ſuꝑbiendi⁊ ocio vacandi:ſed exemptio videt᷑ pᷣſtare materiã collegs monachoꝝ ſuꝑbiẽdi ⁊ ocio vacandi.Cũ enĩ nõ indigeãt mẽ/ dicare exquo ſtudio nõ intendũt: vacãt ocio:⁊ ex abundantia diuitiarũ ꝓpt exẽ ptionẽ ò eoꝝ ep̃os ſuꝑbiũt.Sic.u.ſcri⸗/ bit Ege. xvi. Hec fuit inigtas ſodome ſoꝛoꝛis tue:ſuꝑbia:ſaturitas panis:a buʒ dantia ⁊ ocium. Pꝛeterea Miero.diẽ Amg ſtudiũ ⁊ carnis vitia nõ amabis. qui nõ ſunt dediti ſtudio nõ debẽt eſſe exempti:qꝛ ſic dat eis occaſio potins vi tia amãdi q; avitis retrabendi. C S. ſcribit.xciij.di.MHulla rõne clerici aut ſa cerdotes habẽdi ſunt: q ſub nullius epᷣi diſciplina 2 ꝓuidentia gubernant᷑: qꝛ ta les acephalos ⁊ ſine capite conſuetudo pſca nucupauit:ſed papa nõ dʒ velle ali qua ſua mebꝛa eẽ ſine capite:E nõ dz ali qua collegia uel monaſteria a iuriſditio ne epiſcopoꝛum eximere. In contrariũ aꝛ quode BeEN vyVtile ⁊ ꝓficuũ in eccleſia papa tenetur facere:ſed młti ſunt paſtoꝛes in eccleſia ꝗ nõ paſcũut gre ges: ſed potiꝰ ſeipſos: de ꝗbus ſcribitur Ege. xxxiiij. Ae paſtoꝛibus iſrael ꝗ pa- fccunt ſemetipſos.a iuriſditione g talium Queſtio V ↄgruũ ẽ aliq̃ mẽbꝛa ve erclen crini⸗ † dicendũ ꝙ oꝛdinatio Kñid 0 ditoꝝ ſub pᷣlato fcã eſt in cõmodũ ipſorũ ſubditoꝝ ⁊ eoꝝvtilitatẽ potiſſime q;tũ ad tria.Pꝛimo q;tum ad delinquentiũ coꝛꝛectionẽ. Scðo q;tum ad bonoꝝ Puot ⁊2 eoꝝ quietã ↄtem plationẽ. Tertio q; tum ad collegioꝛuʒ ſeu monaſterioꝝ uel eccleſia rũ tutioꝛeʒ gubernationt᷑: que qdem tria contingit qñq; impediri ꝑ imediatã iuriſditioneʒ ipſoꝝ epoꝝ:⁊ ideo ꝑ ꝑapã cui cura dʒ eẽ de oibus congruũ eſt aliqua collegia et aliquas ꝑſonas eximi:ut in bis que dcã ſunt quietius ⁊ ſecuriꝰ poſſint ꝓmoueri: nec in hoc debẽt epi grauariuel ꝑturba ri:ſi ſine eoꝝ culpa ꝑſone alique uel colle gia ſubtrabant a iuriſditiõe ipſoꝝ:quia cũ ſubditi nõ ſupponant᷑ eis in eoꝝ com modũ nullũ pᷣiudiciũ p̃ᷣ ſtatur eis: immo magnũ beneficiũ cũ tales ſubditi ab eo rũ iuriſditione ſubtrahunt᷑. Illis aũt pᷣ/ ſtatur piudicium qui nõ querũt que ieſu chꝛiſti:ſed ꝗᷓ ſua. Sicut.n. dicit Bꝛego. ſuꝑ illo ᷣbo Exo.xi.qd emularis ꝓ me gs tribuat ut oĩs ppłus ꝓpbetet:pia in/ quit mens paſtoꝝ ꝗq nõ ꝓpꝛiã gloꝛiã: ſed auctoꝛis querit:ab oibus vult iuuanqd facit:nam fidelis dicatoꝛ optat ſi fieri valeat ut veritatẽ quã ſolus loqui non ſu fficit: oꝛa cunctoꝝ ſonett. Ad pꝛimũ cetrog ior dean P IbE nachi non ſint dedi ti ſtudio.ſunt tñ dediti oronibus ⁊ diut noꝝ cõtemplationibꝰ quoꝝ oronibꝰ mł tum iuuat᷑ eccleſia ꝗᷓ ſuos filios monet i. Thimo.ij. Fieri ꝓ oĩbus orones ut ge tam ⁊ tranquillã vitã agamꝰ in oĩ pieta te ⁊ caſtitate. Ad ⁊“ eſt dicendũ q; multa ſunt alia retrabetia a vitus car⸗ nis pᷣter ſtudinʒ: ⁊ potiſſime exercitium oronis ⁊ diuine cõtemplatiõis:qꝛ aliter nõ põt bõ eẽ ↄtinens:niſi deus det: ꝗqbꝰ quietius poſiunt vacare monacbi ꝑ exe pꝓtionem ſi ſunt exempti q; ſi banen⸗ ſub ſirepitu viſitatiõis epoꝝ. C Ad 3* A. Aldict fosre⸗ ol e herte fbusg iunpn torſütt lection ſwopin lerlgie r nicn ſacere⸗ glon (Er kione coen ficti 419 tohea n pano G Peet Ntitae deſctiſi ziſseg iano ſit aiſ. seren ſ ce lanito: lon connit dſiecn hk zich⸗ Olpbire haplitabt Kic⸗ Ilttnulti iſuaii te lerotione Anrbroft Mczs ſi leigeriti Gorinatio platotäcktin 1 cltat⸗ rimoiptunet Gzoihunn bicriten adcollegion eigrü tuten trin contin iriſliting anian liqracolezr Ntinbisgea doſir wun bariuzat, ealceno. liteee feisincrch ſatur es ind sſbhnn i t enin gvenüthpe nnit bin eninbi becpe üigtil usrütiun/ Oenini 1 etu rnſirretl eſt dicẽdũ ꝙ illud decretũ loquit᷑ de cle ricis vagabundis ⁊ ꝓteruis:qð pʒ ꝑ ills quod ſequit᷑.Addit᷑ eni: Sumũ donum mun eris a deo cõſequunt᷑ qui ſuis docto ribus ꝗ recte epi intelligunt᷑ilibent᷑ obe diunt:nec tũ mon achi uel ali qui eximũ tur ſũt ſine capite:qꝛ ſupponunt᷑ ſub coꝛ rectione ⁊ viſitatione abbatũ ⁊ ſuoꝝpᷣ⸗ latoꝝ intrinſecoꝝ:⁊ oẽs finalit᷑ ſub vni/ uerſali oapite eccleſie. 2 ſextũ ſic ꝑꝛocedit AUi 2 ger eniꝙ papa non debeat religioſos eximere a iuriſditiõe omniũ pᷣlatoꝝ:qꝛ papa nõ dʒ facere in eccleſia qð ẽE materia multoꝛu malonꝝn:ſed multa mala ꝓuenerũt in ec- cleſia rõne exemptionis in oꝛdine tẽꝑla rioꝝ:monachoꝝ:⁊ canonicoꝝ. Mõ eſt S cõueniens aliquos religioſos eximi a iu riſditione oium pᷣlatoꝝ. Pꝛetereg ſi galig rellgioſiponant᷑ exempti a iuriſdi/ tione oĩium pᷣlatoꝝ:ergo erunt exempti a legato pape:qð videt᷑ incõueniens cum papa nõ poſſit aliquos eximere a ſeipſo. ¶Pꝛeterea Innocentiꝰ vicit ꝙ exem⸗/ pti qntacũq; gaud eaãt libertate:tñ rõne delicti ſiue ↄtractꝰ: aut rõne rei dequa ʒ ipſos agit᷑ rite poſſunt coꝛã locoꝝ oꝛ/ Ar. ſexageſimapꝛima VI tur ex ipſa ignoꝛãtia. ¶ Scdus ẽ exboꝛ tatio ppłoꝝ ꝓpter vitioꝝ manifeſtatio⸗ nẽ. Sic.n.dicit ꝓppᷣa: Aunũcia populo meo ſcelera ecoꝝ⁊ domui iacob pcta eoꝝ Qu.n.nõ vitet᷑ malũ nin cognoſcat᷑: ma gna vtilitas inſurgit in pplo fideliuzʒ: ſi vitia ⁊ pctã eis manifeſtent C Tertiꝰ ẽ doc trina mgr̃oꝝ ꝓpter ſacre ſcripture erpoſitionẽ. Tanta c.n. ꝓfũditas ſacre ſcripture ut a pncipio mudi uſq; ad finẽ ſpꝑ ſit neceſſaria in ecclia eius expoſitio. AVñ Augꝰ ſuꝑ illo vᷣbo:Qu erite faciẽ eiꝰ ſp.dicit ꝙ in ſaẽ ſcriptura ſꝑ deꝰqrit ⁊ ſꝑ. inuenit᷑: Mã qrit ut iueniar᷑ dulciꝰ:⁊ in uenit᷑ ut qrat auidiꝰ. De iſtis vᷣo tribus actibus loquit Apłs.i. Thimo.iiij.di⸗/ cens: Eſto exeplu fideliũ in vᷣbo: ⁊ in cõ uerſatione:⁊ charitate: ⁊ dũ venio attẽ de lectiõi:exhoꝛtatiõi: ⁊ doctrine. At glig ĩ ecclia iſtis tribꝰactibꝰꝗetiꝰpoſſint vacarep vtilitate pꝓpłi xpᷣiani ↄgruuũ ẽ ut aliꝗ rligioſi ⁊ potiſſime rligioñ pauꝑtat a iuriſditiõe olum pᷣlatoꝝ ſint exempti: ſpãlr debẽt vacare lectõi diuinoꝝ:exboꝛ tationi populoꝝ: ⁊ doctrine magiſtroꝝ. Ad primũ ergo e dð. ꝙꝙ, mala lIibeb poſſunt puenire in oꝛdinibus ſine exemptione:ſicut cũ exẽ/ dina rijs cõueniri.Cũ igit᷑ quaſi oia poſ ptione. Mõ.n.exemptio eſt cã maloꝛuʒ ſint ad iſta tria reduci:vid et᷑ ꝙ in nullo talis exemptio valeat. An ntrariy quia papa In contrari aadate⸗ domitos dʒ viſitatiõi ⁊ coꝛꝛectioni pᷣla- toꝝ cõmittere: quietos vᷣo ⁊ pacificos dʒ ſuę coꝛꝛectioni reſeruare. Sic.n. ſcri: bit᷑ Zacharie.x.in ꝑſona cuiuſſibet epᷣi Sup bircos viſitabo. qꝛ dñs: puta pa/ pa:viſita bit gregem ſuum. Fſid EO ðð ꝙ tres actꝰ in eccle ℳ Oſia ſunt maxime neceſſa rij ⁊ multũ vtiles reipublice. C Pꝛimꝰ⸗ ẽ ſtudiũ ⁊ lectio diuinoꝝ ꝓpt ignoꝛantie remotionẽ qᷓ młtũ ẽ ꝑiculoſa: Juxta illo Ambꝛoſu: Gꝛauiſſime⁊ pericłoſiſſime peccas ſi ignoꝛas.młta eni mala ſequũ niſi q;tum ad illos qui exem ptione ⁊ li/ bertate abutuntur:ſicut tamẽ aliqui re/ ligioſi abutuntur libertate ⁊ alijs donis receptis a deo et ſunt ceteris peioꝛes: ita aliqui vtuntur in bonum et ſunt ce/ teris melioꝛes. Inde dicit Augꝰ in epi ſtola ad plebem bipponenſem ꝙ ſicut eccleſia contriſtatur de ſuis purgamen/ tis ita debet letari ⁊ gaudere de ſuis oꝛ namentis. ¶ Ad ſecundum ergo eſt di cendum qꝙ aliqui dicunt legato quantũ- meunq; a latere ſedis apoſtolice miſſo: exemptos non teneri obedire: puto ta/ men œ ſi in ſua legatione expꝛeſſio fiat de exemptis ⁊ non exemptis ꝙ omnes ten entur ſibi parere cũ a ſede apoſtolica ut ſupꝛa dictũ ẽ nullus intelligat exẽpta. Ar. Ad zeſt dicẽdũ nõ de alibet deli cto uł dequolibet cõtractu: ulł de ꝗcũq; re de qua g religloſuz agit᷑:nec in àcũqʒ loco poſſunt religioſ exepti coꝛã locoꝛũ oꝛdinarijs cõueniri:niũ eſſent adeo gra „ a de quibꝰ non coꝛꝛi „ uia ⁊ enoꝛmi gerent uel nõ poſſent coꝛꝛigi ꝑpꝛelatos ipſoꝛũ. ¶ Queſtio.lxij.de pape abſolutione. M Einde conſiderandum EEeſt de pape abſo lutiõe: Circa quod qrunt᷑ſex. ¶ Pꝛimo vtrum papa poſſit abſoluere vſurariu abſq; eo vſura re ſtituat. ¶ Scðvo vtrũ papa poſſit abſol uere buum vſurarij: ꝙ non teneat᷑ ad re ſtitutionẽ: ⁊ abſq; eo ꝙ ſibi faciat rela- xationẽ. ¶ Zertio vtrũ papa poſſit ab ſoluere non rite abſolutũ ꝑratibabitio⸗/ nẽ. ¶ Quarto vtrũ papa poſſit abſolue re habentẽ rem alienã poſt annos pᷣſcri ptõis:abſq; eo ꝙ ipſa reſtituat. CQui to vtrũ papa poſſit abſoluere ſymonia- cũ abſq; eo ꝙ ſymoniã reddat. Se/ xto vtrũ papa poſſit abſoluere ludenteʒ ad taxillos abſq; eo ꝙ reſtituat lucrum. ℳ ſic ꝓcedit᷑: Ni Pꝛemmigetr eni ꝙ pa pa nõ poſſit abſoluere vſurarium abſ. q; eo ꝙ vſuram reſtituat. Papa eni non põt ↄtra ius naturale:ſed vſura ſᷣm phũm eſt lucru cõtra naturã: non poteſt ergo abſolui vſurarius: abſq; eo q vſu/ ra reſtituat᷑. ¶ Pꝛeterea papa nõ põt abſoluere furẽ:niñ reſtituat᷑ furtũ: ſʒ no mine furti ꝓbibetur vſura: ut patet per Pꝛetetea ᷣm Augl.in glo. Exo. xxij. epła ad Macedoniu: Si res aliena ꝓpt qua peccatũ ẽ cum reddi poſſit nõ reddi tur: non agitur penitentia: ſed fingitur. Siaũt veraciter ag᷑: nõ remittit᷑ pctm niſi reſtituatur abla tum: ſed vſura ẽ res aliena:ergo nunq remittitur peccatuʒ niſi reſtituat ablatum. In cõtrariũ auog erbii Quod cun qʒ ſolueris ſuper terrã:erit ſo Queſtio lutũ ⁊ in celis:ſt ergo papa abſoluat vſa rariũ abſq; eo ꝙ vſuram reſtituat: abſo Bndedo, Jlutus erit. ⸗ „Xus V pvicendũ ꝙ ad qõnem cõ muniter ſic reſpondet᷑:ꝙ vſure vel ſunt accepte de rebus ⁊ de bonis clericoꝛũ et eccleſiarum:⁊ tũc abſolute dicit᷑ ꝙ papa poteſt tales vſuras relatxare: vel donare v ſurario:et ſic abſoluere ipſum:abſqʒ eo ꝙ eas reſtituat illis a quibꝰ accepit. V accepte ſunt vſure de bonis laicoꝛũ qui imediate ſubſũt iuriſdictiõi eccłie:et tũc ſiliter põt. Si vᷣo accepte ſunt de bonis laicoꝝ qui imedia te ſubſũt iuriſditiõi ſe/ culari pꝛincipũ:tunc dicitur ꝙ in caſibꝰ illis in quibꝰ papa põt exercere iuriſditi onem tẽ poꝛale:ſiliter põt talem relaxa- tionem facere:ſicut pꝛincipes ſeculares poſſent de bonis ſubditoꝛũ ſuoꝝ. Si vᷣo nullus talis caſus intueniat:⁊ papa cõſi deret talem relaxationè eſſe vtilez eccłie debet regrere huiuſmodi pᷣncipes ſicut eos reqreret pꝛo defenſione ⁊ adiutoꝛio eccleſie:qð ſi rẽénuant:ſua auẽte põt pᷣdi- ctas vſuras relaxare:⁊ vſurarios abſol- uere:abſqʒ eo ꝙ ipſas vſuras reſtituant Sed iſta reſpoſio qᷓ;uis verũ dicat ð relaxatiõe:puto tñ ꝙ papa talem relaxa tionẽ facere nõ põt:quia nõ debet:pꝓpter quatuoꝛ incõueniẽtia que ſequũtur ſi pa pa talem relaxationem vſurarũ faciat. ¶Pꝛimũ eſt:quia ſcanduluz in populo dei cõmittit᷑. Dicit eniʒ Augꝰ in eplła ad Macedoniũ. Illud fidẽtiſſime dico cuʒ qui pꝛo hoĩe ad hoc interuenit ne male ablata reſtituat: ⁊ ad reſtituẽdũ nõ com pellit ſi cõpellere pot.ſociũ ſe eſſe fraudiſ et criminis exe plũ pꝛebet. Secundũ eſt:quia certũ nõ tenet᷑. In dubis nãq; abſolutiõis conſciẽtie ſemꝑ tenendũ eſt certũ ⁊ dimittendũ incertuù. Fieri.n.põt ut dicit Augꝰ? ut tu ſcias qð ego neſcio:⁊ pꝓpterea putem pꝛo aliquo interueniẽdũ eſſe ut ſui ſceleris pena relaxet᷑. Nerum * ſepe accidit ut nos fallat: vel negãdo ſe abſtuliſſe:vłaffirmãdo ſe vnde reſtitua: I föbees ortos! uberern lvedicte naſtur⸗ ccredchet debeient oſicnzin Cunogett it Noy⸗ Honewse ſereintn cbltult abtpſi ult Can Connitei poyti itodg gturt ſpſin hoyreſ⸗ D Grhotni hueperea dor eſgo⸗ ſepto⸗ ſegnüter ſhepſtol ſoturale⸗ agenga⸗ Mocd guogter gfunſhte geondo irehnſe Gieren aiſcblat, fiueeten Neecgtäna mtöͤeye⸗ ine htchſhlutt, Muftſinareh, iagſiteni vrevalu obis enicoie utedicfgnen ararey r reipſun ze guicy uat h bonislicnug icriiccckerii Pte ſut hin⸗ bſärininii⸗ dianpa tacnnmit⸗ pörtintun nncihefond ſtoriſos Nnisr: Md leſernlie Aönapes ii ſioler adinte n üehoͤtßt pnrosnwſn rinnsſcttun Pis edi atlenſin n Ne abeſnin it Anſemiſul, wauftocli Rfrnl hlnediben immutlenn inin lin 4 ieein, nõ bẽre. Sepe ſiłr ⁊ nos fallamur putã/ do:⁊ nos nõ agere ut reddat:vel ipſũ nõ babere vnde reddat. Tamen veraciter boc dicit eſſe tenẽdũ vt cũ de reo ſnĩs nõ vna ſit nr̃a de aliena re:neutri tñ cõpla- cere debemꝰ ꝙ res nõ reddat᷑ aliena.Hã de boĩie ut boĩes diuerſa ſentimꝰ:ſj ĩ iba iuſticia ſimul ſimus. ¶ Tertiuʒ eſt:quia cõmodum de peccato repoꝛtat᷑.ſic enim ait Augꝰ. Apud coꝛ meu cui teſt ẽ deus non aud eo dicere nec ſentire:vel diſcer/ nere int᷑ueniendũ eſſe pꝛo aliᷣ:qð ſcelere abſtulit ſceleris ipunitate poſſideat. Si autẽ vſuraria relaxet᷑ vſura:quod ſcelere abſtulit: ſceleris impunitate poſſidet. Quartũ eſt:quia iiuſtum in pꝛoximũ cõmittit᷑. Aerum nanq; eſt ꝙ papa pot pꝛo vtilitate reipub.⁊ eccleſie ſuos ſub⸗ ditos grauare:ſij ſicut vtilitas cõis intẽ ditur per eumta et grauitas cõiterper ipſuũ ſuis ſubditis eſt inferenda.Si autẽ non reſtituant᷑ vſure illis ꝑſonis a quibꝰ ſunt extoꝛte per vſurarios:nõ inferũtur grauamia cõiter:ſed quibuſdã ſingularit vnde peccat᷑ contra iu ſticiã diſtributiuax põt ergo papa talem relaxatidnẽ facere ſed puto ꝙ nõ debet ꝓpter iſta mala que ſequũtur:que per oꝛdinẽ adducit Augꝰ in epiſtola ad Macedonuu. mM11 ergo eſt dicendũ qꝙ; Ad Peunmn nõ facit contra ius noturale:quia nõ iudicat vſuram nõ eſſe reddendã:ſed vtilitate reipub.accipit ab vno qð ſibi debebat᷑ ⁊ relaxat alteri illud quod alteri tenebat᷑. Ad ⁊“eſt dicen- dum ſiłiter ꝙ papa nõ abſoluit furem iu dicando ꝙ res furtiue ſublata nõ ſit re- ſtituẽda:ſed bene poſſet pꝛo vtilitate ec cleſie rem furtiue ſublata ab illo reciper cui ſublata eſt:⁊ illi donarequi ipſam re- ſtituere tenet᷑. ¶ Ad òꝭ eſt dicendum ꝙ peccatũ non remittit᷑ alicui abſq; reſti- tutiõe:vel abſq; relaxatiõe ꝑ illũ qui de iure põt illã relaxationẽ facere. Aſic ꝓcedit᷑ ſec U vierens ſexageſimaſecida n ꝙ; ꝓapa poſſit abſoluere ſeruum vſurarij abiq; eo ꝙ teneat᷑ ad r̃ſtitutiõeʒ:⁊ abſq; eo ꝙ ſibi faciat relaxationẽ:qꝛ vᷣm iura nõ debʒ ſequi incõmodũ illũ quẽ nõ ſegt᷑ cõmodũ:ſed ſeruus vſurarij de vſura nõ ſentit cõmodũ acꝗſitiõis:ergo nõ debet ſentire dãnum reſtitutiõis. ꝛzꝛeterea ſi ſeruiẽs vſurario tenet᷑ ad reſtitutionẽ vel indiget relaxatiõe:tüc quicũqʒ vſu/ rariam pecuniã poꝛtat vel numerat vel debitum ſcribit tenet᷑:qð videt᷑ eſſe peri culoſuz ⁊ abſurduũ. Pꝛeterea magl vr eſſe cauſa dãni vel furti qui conſulit alt᷑i furtũ vel dãnum eſſe faciendũ:q;ᷓ ſeruus vſutari:ſed dans conſiliũ da muũ vł ſur tum eſſe faciendũ:nõ tenet᷑:ut videt᷑:cu⸗ raptoꝛ non tencat᷑ ſequi eius cõſilium. AN FPRAAEFLPDA& -TPi11 eſt: quia qui ₰J n Contrarin ſeruit furi in furto:tenet᷑ ad reſtitutionẽ:ergo qui ſer uit vſurario in vſuris:tenet᷑ ad reſtituti onem:cũ nomie furti pꝛobibea t᷑ vſura. KEAX dicẽdũ ꝙ ſicut patz. xiiũ Rñde 0 q.vi.aucte Augſ. Quãdo res aliena que reddi põt non reddit᷑: non agitur penitẽtia:ſed ſimulat᷑ Ois ergo ꝗ conſcietiã hʒ rei aliene:tenet᷑ ad reſtituti onẽ:vel indiget relaxatõe:aliter abſoluẽ dus non eſt. Iſtud autẽ cõtingit ĩ triplici caſu:quia aut ꝗs tenet rõne ſoliuſ delicti eo ꝙ cauſa vel cõcauſa fuit rapine ſʒ de re rapta mbil ad eum ꝑuenit. Aut rone ſolius rei:quia res rapta ad eum ꝑuenit ſed cã rapine nõ fuit. Aut rõne vtriuſq; quia ⁊ ca rapine fuit ali̊ mõ:⁊ res ad eu puenit. Si ergo ſeruꝰ vſurarij cõtinet᷑ in iſto tertio caſu:planũ eſt ꝙ tenet. Si vᷣo cõt inet᷑ in ſco.ſiliter cerrũ eſt eũ teneri ſed ſi pmo caſu:quia ſolũ cã eſt ⁊ cõcauſa fuit vſure:tüc puto ſiliter eũ teneri ſi feẽ ↄtractꝰ vſurarios noie ſuo vł dñi aut q; vſuraſ exigat:iſto nãq; mõ ↄcauſa ẽ vſu re:ſj ſi in alijs ↄditiõibꝰpuiat vſurario q nõ ſint cõcauſe vſure puto ꝙ nõ tenet᷑. 1 ergo eſt diceédũ q; AG Peunmy illa regka iuris ĩtel „ Ar. ligit᷑ in bis que ſũt bone fidei? nõ male Mam qui incendit vomũ nullũ ſentit cõ modũu acqſitiõis:debet tñ ſentire cmo/⸗ aliqus 1 ſi poſt modũ petat ipſiꝰ pape ratibabiti⸗ dũi reſtitutiõis. ¶Ad ⁊“eſt dicendũ q; nõ qcũqʒ ſeruit vſurario in vſuris tenet᷑: ſed qui ſeruit in vſuris faciẽdis:puta co tractus vſurarios faciẽdo vel exigendo. CAd zieſt dicendu ꝙ m regulã iur triplex eſt cõſiliũ:quodd nõ frauduletũ quoddã fraudulentũ: inefficax tñ qð dat᷑ alicui als idẽ facturo quoddã fraudulen tũ efficax:qð datur alicui ałs nõ facturo In ðp caſu qui dat conſiliũ non eſt cauſa dãani.lʒ poſſet eẽ occaſio. In ꝛc ſiliter nõ eſt cã dãni:qꝛ dãnuʒ nõ eſt ſecutũ ex con ſilio ſuo. Sed in òꝭ eſt cã dãni:qꝛ danum ſubſecutũ eſt. vnde in pᷣmo ⁊ in ſcðo caſu non oꝛitur obligatio ad reſtitutionẽ:ſed —. — 2. . Sèð D tertiũ in tertio ſic. ſic pꝛocedit᷑.vr enim ꝙ papa poſſet nõ rite abſo/ lutü abſe binezen ratibabitionẽ. Scribit᷑ eni ex. de bis ꝗᷓ fiut a pᷣlato ſine ↄſenſu ca pituli. certũ eſt de rigoꝛe iuris cõceſſionẽ allã nõ tenere:quã reclam ãte capłoꝑ pꝛe deceſſoꝛẽ tuũ cõſtat factã fuiſſe: niſ eam ratã poſtmodũ babuiſſent:ergo ſi aliꝗs eſt abſolutꝰ in caſu in quo abſolui nõ po tuit:ſi poſtmodũ papa ratã habeat:tene bit abſolutio. C Pꝛeterea ita eſt in liga tione ſicut eſt in abſolutiõe:ſed ſi ꝗs ratũ bẽat hõicidiũ ꝑ aliũ factũ:ligatꝰeſt cłpa et pena hõicidi:ergo ſi papa rataʒ beat abſolutionẽ: abſolutꝰ erit. Pꝛeterea ſi ꝗs abſolutꝰ eſt in caſu in quo nõ potuit abſolui: in tali ab ſolutiõe nõ eſt defectꝰ niſi ꝓpter ſuperioꝛis ꝓbibitionẽ: ergo ꝑ ſahioꝛis analtione tenebie abſolutio SE 1 42²– eſt:quia tunc pa In cotrarii pa poſſet effectũ ſacramẽti ſine ſa dtamento ropferead * Jog -ſupza negat eſt. Rend c0 dicèdũ ꝙ iſta qõ pꝛo tãto eſt dubia:quia tam ᷣm iura diuina q; ſᷣm bumana ratihabitio retrotrabit᷑ ⁊ man dato cõparat᷑. Ande qui cõſentit in ho/ Queſtio n micidiũ eo ignoꝛãte factũ:hõicida apud deũ habet᷑. Si ergo aliꝗs ſacerdos ab/ ſoluat aliquẽ in caſu ꝓhibito ſibi a papa onem: vr ꝙ ratihabitio obtẽta ſufficiat ut illa pᷣma abſolutio ꝑfecta ſit. Sci endũ eſt ergo ꝙ ratihabitio nõ bʒ locuzʒ in abſolutiòe ſacramẽètali ad quã requi/ runt᷑ tria Pꝛimo poteſtas oꝛdinis ex ipi us oꝛdinis ſuſceptiõe. Scvo oꝛdinis exe cutio ex ſuperioꝛis iuriſditiõe.Tertio ſa cramẽ ti ad mmiſtratio ex ipſiꝰ vbi cũ ele mento applicatiõe:qꝛ applicat᷑ verbũ ad elemẽtũ ⁊ fit ſacramentũ ᷣm Augl. In cãu ꝓpoſito ſi ſacerdos aliquè ab ſoluit in caſu ꝓhibito ſibi ꝑ papã:in tali abſolu tione deficit ex parte ſacerdotis oꝛdinis executio.Si vo poſtmodũ ex partepape intueniat ratihabitio:ex ꝑte eiꝰ deficit ſacramẽti applicatio:et planũ eſt ꝙ qð/ cũq; iſtoꝝ triũ deficiat:abſolutio non eſt ſacramẽtalis. Si eni papa ex ſola rati⸗ habit ione abſq; ſacramẽti applicatione poſſet aliquẽ abſoluere:poſſet effectũ ſa cramẽti ſine ſacramẽto cõferre:qð xpᷣus nullo puro bomini conceſſit. AG pꝛimũ ergo eſt dicendu q nõ eſt ſiłe:qꝛ aliena tio vel conceſſio rei cũ ſit de iure poſitiuo depẽdet ex ſola volũtate babẽtis ptateõ alienandi. Ande ſi dependet ex volutate pluriũ:ſi vniꝰ volũtas pᷣcedit:ſufficit ra⸗- tibabitio ſubſequẽtiũ cõtinuata cũ voluũ tate pꝛioꝛis. ¶Ad ⁊ veſt dicẽdù ꝙ noe ſile eodẽ mõ:qꝛ homo põt ſeipſuʒ ligare pꝛaua vulũtateꝑ diuini mãdati traſgrel ſionẽ. Mam q́ᷓ;uis explicite ꝑ nõ occides pꝛobibeat᷑ factũ:iplicite tñ ꝓbiher᷑ volu tas. Ande ſi ꝗs ratũ hab eat homicidiu eo ignoꝛãte factũ:ligatꝰ eſt culpa ⁊ pena bomicidi:qꝛ trãſgreſſoꝛ eſt diuini man/ dati ſz nõ pot hbomo ſeipſũ abſoluere niñ ꝑ diuine gratie infuſionẽ:⁊ ſacramẽtalit p ſacra meti receptionẽ. Ad ʒ eſt di⸗ cendũ ꝙ q;uis in abſolutiõe nõ fuerit de fectꝰ niſi ſuꝑioꝛis ꝓbibitio:ex ꝑte tũ ſupe (öreſelien Ar. fustoͤ iticppti Camentit vol ſonpot teſi toni 6 ſchzen göinſte Fresiſe ſttuece. fepetino gen ſes nekreſti ſactur⸗ getur. cepste tgtoh Con uninpe iblref. temnitatit Gtogliot ſtptioon ESin opetite ſſteretinea ſipröts iſtecopf⸗ tonenti hinid alter guc de ſuto Et ſnorade te Me atisten ſtermtenn I üböiclten gs iacostd biditoſbigon peperutbebii vobteta ſuffceht ſectaſt CO bitionihzlon aliaquiſent as ondlniscrii Gcooninoc igitüe Lan erig hia lt lit müfn Ag los ineflr inu ile ſacutactis nomh derte chd Kpimnicetn 40ſolvtionch ſuſt neniacplenn te atfui dent᷑:ſed qð repeti noß Ar. rioꝛis nõ ſufficit ratibabitio niſi ſit ſacra mẽeti applica tio:cũ non poſſit effectũ ſa⸗ cramenti ſine ſacrameto conferre. ſic ꝓcedit᷑vr van it aboluere abet Eni glie nam poſt annos pſcriptioisa bſq; eo ꝙ ipſazʒ reſtituat. Oicit eniz Augꝰ ad ρ* cedoniũ. Certe alienũ nõ eſt qð iure poſ ſidet:qꝛ qð iure habet᷑ iure poſſidetur:et qv iuſte bene:⁊ qð bene alienũ iam ñ eſt ſz res pᷣſcripta iure poſſidet᷑ñ eſt ergo re ſtituẽda. ¶ Pꝛeterea.xvi.q.iij.ſcribit q repeti nõ poſſũt q̃.xxx.ãnis quiete poſſi- õt:homo non te⸗ net᷑ reſtituere: ergo. ¶ Pꝛeterea qð poſ ſidetur aucte illiꝰ q eſt dñs rei iuſte poſſi detur. Sed ſcribit᷑. C. de pᷣſcrip.ꝙ pꝛin/ ceps romanꝰ oĩuʒ dñiuʒ hʒ quo ad ꝓpe/ tate:cũ res pᷣſcripta aucte pꝛincipis te . — — neat᷑:vr ꝙ res pᷣſcripta nõ ſit reſtituẽda. S. res nõ eſt reſtitueda niſi illi cui cõ petit repetitio⁊ actio in foꝛo iudiciali.ſʒ ſcribit᷑ er.de pſcrip.c.ad aures nr̃as.fra temitati tue inoteſcat ꝙ de iure melioꝛ eſt ↄditio poſſidẽtis:qꝛ q̃dragenalis pꝛe ſcriptio omnẽ pꝛoꝛſus actionẽ excludit. ¶ . S. iin re illa quã bomo iuſte amittit nõ ↄpetit ei repetitio:⁊ hõ retinẽs illam ſuſte retinet: ſj ſi bomo ꝑ totũ tẽpus pꝛe ſcriptiõis ſit negligẽs in repetedo rẽ ſuã iuſte elapſo tꝑe pᷣſcriptiõis pᷣuat᷑ repeti- tione ut ãplius nõ ſit ſus:ſj trãſeat in do nis alteriꝰ: res legitĩe ſript⸗ eſt reſtituenda. In CO tran n eſt:qꝛ oĩs reten tio rei aliene ꝓbiber᷑ noĩe furti:ſʒ pᷣceptũ de furto Exo.xx.cũ ſit negatiuũ obligat ſemꝑ ⁊ ad ſẽꝑ:gniłʒ tꝑis ãtigtas q̃cuq; pᷣſcriptiõe talẽ ꝓhibitionẽ põt tollere. . Bn 60 dicenduz ꝙ aligꝗ ſimpir dicũt ꝑ rões ſuperiꝰ aſſi gnatag rem legitime pᷣſcriptam ⁊ bona fide retentam uſe; ad tempus pꝛeſcri- ptionis non eſſe reſtituendam: ſi infra tempus pꝛeſcriptionis homo non ha/⸗/ ſexageſimaſecũda IIII. buit cõſcientiam de mala fide: puta q eſſet res aliena ⁊ iniuſto titulo acquiſita ſi vo poſt tẽpus pᷣſcriptiois innoteſcat ſibi de mala fide ꝙ res fuerit aliena et imuſto titulo acquiſita.dicunt ꝙ nõ dʒ ſibi ide foꝛmare ↄſciaz ut teneatur ip̃aʒ reſtituere:qꝛ res illa iã fcã eſt ſua: ⁊ iam tranſiuit in dñium eius elapſo tẽpoꝛe pᷣ ſcriptionis auẽte ꝑꝛincipis legem pᷣſcri ptionis faciẽtis. Sʒ opinio ↄtraria mihi ꝓbabilioꝛ videtur ponẽs ꝙ omni tꝑe audiendꝰ eſt hõ ſuꝑ repetitiõem rei ſue. Mouet aũt me ad hoc ſpãliter tria. ¶Pꝛimo auctoꝛitas diuina. Mam pᷣce ptum de non furari ſub quo ut dictũ eſt continetur omnis acceptio ⁊ retentio rei aliene:cũ ſit negatiuuũ obligat ad ſꝑ rõne qua negatiuũ:⁊ ꝓſemꝑ ronequa p ceptum: vnde cum tale pᷣceptum ſit de iure nature ⁊ de iure diuino: nulla lege humana poteſt tolli. Planũ eſt aut q pᷣ ſcriptio lege humana poſita eſt:que lʒ8 ꝓ ſtatu reip.ſit iuſta ⁊ ſeruãda: in nullo ta men põt pꝛeiudicari leginãli uł diuine. CScvꝰo auctoꝛitas Augl. ad Mace/ donũ:vbi loqnens de reſtitutioue rei ali ene ſic dicit: Si diuerſa de bomie ut bo mines ſentimus:in iuſticia tũ ſimul ſu-⸗ mus:quatenus ſi de re aliena diuerſoꝛũ diueria ſit ſententis:nulli tamen place⸗ gt ut res nõ reſtituatur aliena:nec in h noſtras ſuſpitiones quibus credibilibꝰ rerum ſignis mouemur cognitiones cer tas eſtimare debemꝰ: cu credibilia muil ta ſint falſa ſicut credibilia multa vera. ¶Tertio auctoꝛitas diuina. Sic enim ſcribitur extra de pꝛeſcript.c.fi. Quo⸗ niam omne quod non eſt ex fide pecca/ tum ?:ideo ſynodali iudicio diffinimus ut nila valeat abſq; bona fide pᷣſcriptio tam canonica qᷓ; ciuilis:cũ generaliter ſit omni cõſtitutioni atq; ↄſuetudini de rogandũ:que abſq; peccato moꝛtali nõ poteſt obſcruari. Vnde ozʒ ꝙ qui pꝛeſcri bit ut in nulla tepoꝛis parte habeat con ſcientiam rei alien. AL. 2 d pꝛimũ ergo eſt dicendum ePeEellet o&& illud quod poſſi detur iure diuino ucl naturalinuſte poſ⸗/ ſidetur ⁊ bñ:iſj qð poſſidet᷑ iure poſitiuo nõ ſꝑ iuſte poſſidet᷑. Multa nanqʒ ut di cit Augꝰ lex ciuilis cõcedit ⁊ mta pu/ nienda impunita reliquit:que ꝑ dininaʒ legem coꝛrigunt᷑ c en im ut ait:qꝛ nõ oĩia facit q facienda ſut:iõ que facit ipꝛo banda ſunt. Planũ eſt enim ꝙ Aug?le⸗ gem inculpatã dicit que cõcedit ut bo/⸗ minẽ volente me occidere: poſſim occi⸗ dere:⁊ tũñ hm legem diuinã hanchuma⸗/ na legem Fuant es ipſe inculpatos nõ bʒ ſic lex que cõcedit pꝛeſcriptionẽè iuſta eſt bm pñtem ſta tum fᷣm tñ legẽ dium ſer uantes lege pꝛeſcriptiõis inculp ati eſſe nequeũt: Et ideo àcunq; tge bõ bʒ con ſcientiã ꝙ res fuerit aliena uel iniuſto ti tulo acquiſita:puto ꝙ m legẽ dei hõ te net᷑ ipſam reſtituere. C Ad ⁊“ eſt dicẽ dũ ꝙ in bonis eccleſiaſticis papa bʒ ple num dñium. AUñ abſq; omni ſtatu pᷣſcri ptionis põt oꝛdinare ꝙ illequi eſt admi niſtratoꝛ in tali eccleſia tanto tẽpoꝛenõ hẽ at ãplius ad miniſtrationẽ: uel ꝙ aliꝰ in adminiſtratione illa nõ poſſit bẽre ali quã iuriſditione. ¶C Ad qeſt dicẽdũ q; pᷣncipes non ſunt dñi rerũ ſubditoꝝ:niſi ſint eoꝝ ſerui:ſed ſunt tutoꝛes:ꝓpt᷑ quo/ rum tuitionẽ dant᷑ eis redditus ⁊ ſtipẽ- dia: vltra que ſi accipiunt a ſubditis te/ nen ᷑ ad reſtitutionẽ ſicut al ij.pꝛo vtili tat e autẽ reip.pñt bona ſubditoꝝ qñq; a ccipere ⁊ in comunem non in pꝛopꝛi⸗ a m vtilitatem cõuertere. In nullo tñ ca ſu p oſſunt condere legem que p̃iudicet legi diuine uel naturali. Ad 'eſt di cen duũ ꝙꝙ illa decretalis loquit᷑ de pꝛeſcri pelan e rei cecleſiaſtice:⁊ ſi loquat᷑ de pᷣ/ qñ po ſſidet᷑ bona fide: ut q in nullo tge bõ heat ↄoſciaz ꝙ res fuerit aliena ⁊ i iu ſto ti tulo acꝗſta.CAd 5'c do. ꝙ da⸗ to ꝙ negligentia poſſet eẽ iuſta cã amiſ⸗ ſion is rei:non tñ põt eẽ iuſta cã ꝙ iuſte Queſtio rip tione rei ſingularis: intelligendu ẽ poſſideatur ab alio:exquo conſtat ſibi ꝙ; aliena eſt ⁊ iniuſto titulo ſibi acquiſita: qᷓ;uis negligentia in repctẽdo reim infra tempꝰ pᷣicriptionis poſſit etiam eſſe ſine peccato:puta ꝓpter ignoꝛantiam'ul ꝓ- pter abſentiam: uel ꝓpter pueritia: aut ꝓpter habentis potenti. 1 ſic pceditur: D quintu et enim qꝙ papa poſſit abſoluere ſymonia cũ abſq; eo ꝙ ſiymonia reddat.Contin git'eni qñ q; ꝙ vnũ totũ collegiũ ſimul cum pᷣlato recipſt pecunia ꝓ aliquo bñ/ ficio eccłiaſtico ſymoniace collato. Cał qutẽ pccunia nõ debet reddi eccleſie: in cuius iniuriã datũ fuit eccleſiaſticũ bñ ficium:quia tunc illi repoꝛtarent cõmo dum de peccato quod cõmiſerunt: nec de dicta pecunia poteſt fieri elemoſyna uel in pios vſos cõuerti:qꝛ non põt fieri elcmoſyna de pecunia ſymoniace acqui ſita:ut ſcribit᷑ i.q.i.Põt ergo abſolui ſi moniacus abſq; eo ꝙ ipſam reſtituat. ¶S.nullꝰ põt cogi teddere rem illia q̊ recepta eſt ũ eiuõ cõeniat iuſta repeti tio:ſed dans pecunia ꝓ re ſpuͦali nõ põt ea m repetere: qꝛ exquo eã turpit᷑ dedit: iuſte ſeipᷣm pᷣuat eiꝰ rei petitione:poteſt S abſolui ſymoni acꝰa biq; eo ꝙ pecunia ſymoniaca reſtitua᷑. ¶C S.deturpi lu- cro nõ dʒ fieri ꝓmotio ecdleſie: ſed ſi pe- cunia daret᷑ eccleſie cuiꝰbñ ſiciũ ſymonia ce eſt acquiſtũ: ꝓmoueretur eccleſia de turpi lucro:nõ eit ergo reſtiueda. Ancgß 1 eſt quia ſcribit In cõtrariũ N lertit tio ſymonie dantem ⁊ accipientem pa- riter inuoluit. Meuter ergo dans uel ac „ „ cipiens ſy moni nia effect iue ſit ſtudioſa volũtas emẽdiuel vendẽedi aliqð ſpũale uel ſpũ ali ãnexũ:obiectiue tñ fit iniuria dño ſacroꝝ ⁊ ipſoꝝ ſpũaliũ:qꝛ illa vẽdũ tur q ie gratis dãda eẽ mõdauit: Jur illud Matth. x. Oꝛat accepiſt t date ã põt abſolui niſi reddat᷑ Kn C60 dicendu ꝙ q́;uis ſymo⸗ ——— . — Y. epeeun polütote di gligpepat nentopd dihpeſatoꝛ guabona ytiltete te ſeneprogt ſymonoced aſt ecel neehtrpi⸗ glisci on debetdare fſcht diuin reimint erecht moduve ſieretſih⸗ Hmmonie ſcſona⸗ hhiateal ooblante o ſllius ce heccatuno igtum ſenn Comhcuno⸗ toklcolegi ſberalteri ſto clenol annen 4 4 geriſ NetC: hſamnſpnone ſtfeetitio thinſtetet litnte dif Geit⸗ . bis htiten itrdarcng ſdlenci Phedantis⸗ gnocetſtetſlli nloſhiagniig Patitorennint ſſitetiam cſeire voruntiemik), Nerpoentüt i. ſtiidetr Ucaienin Ablolvere ſnonn üürcctat Conm toti calcgüſfn aunii alnnoyi, ninctllun i ctdticclie / nit licali reponawron d cimic aſt ieneenefn i gebonhatß⸗ ſmonioce t tzoohſeli⸗ cigetnimnt S Cbngt ocnet il miiifnen umttlidi 1 ctrilt. 1, dualebf ligiuum 1uponm 1ast dmnsli lhinin iihn futucſtl Letigla n i = = — – = = — SSS — — — — S — = . — S — — — — — — — — — — =☛ S= = = = 2 = à — —— S= — = =— S= — — — = —*£ = — Ar. Vnge pecunia ſymoniace accepta ↄtra volũtatẽ dñi nullo mõ retineri põt.veru quia papa ipſiꝰ chꝛiſti qui eſt dũs ſacra/ mentoꝝ ⁊ ipſoꝝ ſpiritualiũ:vicariꝰ eſt et di ſppeſatoꝛ bonoꝝ eccleſiaſticoꝝ: ea rõne qua bona eccleſiaſtica põt recipere: et ꝓ vätilitate eccleſie vel pꝛo cã rõnabili con ferre pꝛo quibꝰ vult:eadẽ rõne pecuniaʒ ſymoniace datã vel receptã:q;uis redde da ſit eccleſie in cuiꝰ iniuriã data eſt vel recepta:ꝑõt pꝛo vtilitate eccleſie vył pꝛo alia cã rõnabili dare cui placet:nõ tamẽ debet dare illi qui ſymoniã cõmiſit:quia ſicut diuina iuſticia neſcit patrociniũ da re criminibꝰ:ut dicit Chꝛyſo. ſic papa ꝗ eſt executoꝛ diuine iuſticie:nõ debet cõ/ modũ vel patrociniũ dare peccatis:q fieret ſi ſymoniacꝰ abſolueret᷑:⁊ pecunia ſymoniace recepta nõ redderet᷑. Ad ꝛzimü ergo ſic cõiter dicit 1E ꝙ pecunia vel poſ⸗ ſeſſio vel fructꝰ ſymoniace accepti debẽt reſtitui eccleſie in cuiꝰ iniuris data ſunt: nõ obſtante ꝙ pᷣlatus vel aligs de colle⸗ gio illius eccleſie fuerit in culpa:qꝛ eoꝛũ peccatũ non debet alijs nocere:ita tñ q; q;tum fieri põt illi quipeccauerunt inde cõmodũ nõ cõſequant᷑.Si vo pᷣlatus et totũ collegiũ ſunt in culpa:debet paupe ribꝰ ⁊ alteri eccleſie erogari. Nam verũ eſt ꝙ elemoſyna nõ põt fieri de pecunia ſymoniace accepta per dantẽ vel recipi⸗ entẽ:ſed ꝑ papã vł ſuperioꝛẽ auctoꝛitatẽ babentẽ ſuꝑ bona ecclłlie elemoſyna fieri põt. Ad ⁊“eſt diccndu ꝙ dans pecu niam ſymoniace nõ põt ipſam repetere: quia eoipſo qꝙ; turpiter dedit:ſeipſũ pᷣua uit repetitiõe. Recipies etiã vel media- toꝛ iuſte retinere nõ põt: cũ recepta ſit ) volũtatẽ dñi illiꝰ rei quã ipſe vendendã expoſuit:⁊ iõ de mãdato ſuperioꝛis ha/ betis ptãtem ſuꝑ ipſa bona eccleſie eſt diſtribuẽda ſm volutatẽ eius.¶C Ad ʒꝰ eſt dicenduũ ꝙ ſymonia eſt turpe lucrum rõne dantis vel recipiẽtis qui vendũt vł emũt qð gratis eſt tribuendu:vᷣm pᷣceptũ ” ſexageſimaſecũda vVvXij dñi:ex ꝑte tñ eccleſie cui reddẽda eſt ppt iniuriã ſibi factã nõ eſt turpe lucrũ:quia ponſa eſt illius qui malis ⁊ turpibus in bonu ⁊ pulcbꝛitudinem vtitur. ſic pꝛocedit᷑ D ſextum viker enĩ q⸗ papa poſſit abſoluere ludentẽ ad aleas:abſq; eo ꝙ lucruʒ reſtituat:qꝛ pa pa non ligatur ali iure poſitiuo:ſed lu⸗ dus aleaꝝ int᷑dictꝰ eſt iure poſitiuo: nõ Ee ront⸗ cum tali diſpenſare poſſit. Pꝛeterea magis eſt illicit? queſtꝰ me retricius q; alee lucrũ:ſed illud qs acqui ritur per meretriciũ põt licite retineri:g multo magis qð acꝗrit᷑ per alee luſum. Pꝛeterea qð accipit᷑ a volitario nõ cenſet᷑ furtũ vel alienuũ:et per cõſequens nõ reſtituẽdũ:ſed tale lucruũ accipit᷑ a vo⸗ lutario:quia ludẽtes pari volũtate cõue niũt qñq; ad ludũ:nõ eſt ergo tale lucruʒ In Otrari ij Jreſtituendn. J—☚ 1 1*Reſt. quia q iure ꝓ- bibet᷑ iuſte nõ poſſidet᷑:ſʒ alee luſus ĩ iure pꝛobibet᷑:ſicut patet.C. de epiſ.⁊ cler.S. infdicimꝰ. ⁊. C. de reli.⁊ ſũp.fu.in cõſti- tutiõe greca ꝗ ſic incipit. Aleaꝝ ludus. qð ergo ſic Z ius acgꝗrit᷑ iniuſte retinet᷑. Rnd EO dicendũ ꝙ ſcut dicit Iſ ArI do. ⁊ ponit.i.di.deiurena turali eſt omniũ cõis poſſeſſio.ð iure vᷣo poſitiuo vel gentiũ eſt ſediũ occupatio ⁊ rerũ acꝗſitio:vñ acquiſitio rerũ ⁊ moduſ acanſrent e iur⸗ Pormen —— qui q;tum ad pꝛeſens triplex eſt.. Mã quid a eſt honeſtꝰ⁊ a iure cõceſſus ut fiat per aliquẽ iuſtũ vẽditiõis vel donatiois titulũ. CQuidã inhoneſtꝰ ſed ꝑmiſſus a iure:ppter maius maliũ vitãduʒ:ut per meretriciũ qð ꝑmittit᷑ in lege bumana pꝛopter vitandu adulteriũ.¶ Alius in honeſtus ⁊ a iure ꝓbihitꝰ:ut per alee lu duũ. In pᷣmo caſu licet acqrere ⁊ retinere nec datur repetitio. In ⁊ caſu non licet ſi cacꝗrereiqꝛ ꝑmiſſio eſt de malo:ſj licet retine: nec ↄpetit repetitio. In ⸗ꝭ vᷣo cãn nec licet acꝗrere nec retinere.ſj cõpetit Ar. repetitio:quia ergo ludus aleaꝝ eſt inbo neſtus ⁊ ꝓbibitus qui ſic lucrat᷑:nõ iuſte acquirit nec poteſt retinere:immo com/ petit leperio infra. xl. annos. ut dicit pꝛemiſſa cõſtitutio grec a. C.de reli.et ſump.fu.l.aleaꝝ vſus. .. AG pꝛimũ ergo eſt dicendum — 1 ꝙ papa nõ ligatur iurepoſitiuo inq;tum cõtradicit iuri na/ turali vel diuino: ſed pꝛo ut ius naturale vel diuinũ iure poſitiuo iuuat᷑ ⁊ fauetur tãto mag! ipᷣe iure poſitiuo ligat᷑:quãto magis eſt iuris naturalis ⁊ diuini fautoꝛ et obſeruatoꝛ. Unde dicit Augꝰ ⁊ ponit᷑ ix.di.ꝙ quicũqʒ legibus imperatoꝝ que ꝓ fidei volũtate ferunt᷑ obtẽꝑare nõ vult acquirit grande ſuppliciũ. ¶C.Ad ꝛeſt dicendũ ꝙ qᷓ;uis queſtus meretriciꝰ ſit magis in honeſtus nõ tñ magig imo mi nus eſt bũana lege ꝓbibitus. ¶Ad 3 eſt dicendũ ; qñ ludentes pari volunta te cõueniunt ad ludũ neutrũ põt lucruʒ retinere:ſʒ ẽ pauperibꝰerogãdũ. Si vᷣo vnꝰcrahit᷑ ab alio:qꝛ tunc pᷣſumit᷑ fraus illi reſtituẽdũ ẽ ꝗ tractꝰ fuit ad ludũ. ¶QAueſtio.lxiij. de pape ligatione. Lterins addene . pape ligatio ne: Circa quod ꝗᷓrunt᷑ quatuoꝛ O⅜ Pꝛimo vtrũ pꝛeceptũ pa/ pę magis liget q; ligamen legis nature. CSecũdo vtru pᷣceptũ pape magis li get qᷓ; ligamẽ ↄſcie erronee. ¶ Tertio vtrũ pꝛeceptũ pape maai liget q;ᷓ liga men cõſcientie recte. C Quarto vtruʒ pᷣceptũ pape liget vłiter in gibus. . ai 3PY ergo ſic ꝓcedi Primn tur: Aid et᷑.n. ꝙ pꝛeceptũ pape minus liget qᷓ; ſ̃ceptum legis nature:qꝛ minꝰ ligat mu tabile ⁊ fallibile q; ligamẽ imutabile et infallibile:ſed ligamen legis nature ẽ in fallibile ⁊ imutabile:pᷣceptũ vo pape eſt fallibue et mutabile: ergo minus ligat. Pꝛeterea ligamen impꝛeſſum a veo magis ligat q; ligamẽ impꝛeſſum ab ho — Queſtio I mine:ſed p̃ceptũ legis nature eſt ligamẽ impᷣſſum a deo:ut dicit Augꝰin de vera reli.hᷣceptum vᷣo pape ẽ ligamẽ impᷣſſi ab hoie magis ligat ligamẽ leg natu- re q; pꝛeceptum pape.¶Q. Pꝛecerea liga men illud quo ligant pꝛecepta diuina et buana magis ligat q; illud ligamẽ quo ligant pᷣcepta buana tm:ſed ligamie le/ gis nature pꝛecepta diuina ⁊ hũana li/ gant.pꝛecepto vᷣo pape ſolũ ligant hũa neleges:magis ergo ligat liga mẽ legis norar q́; pꝛecctũ pape. . Ariſi ẽ:qꝛ ligamẽ In contraniu legis nature pctm̃ coꝛꝛumpit᷑: ſicut dicit glo. Ro.i. pꝛeceptũ vᷣopape nunq; tollit᷑. Nauicła enĩ Petri lʒ fluctuet:nuq; tũ demergit᷑. nideo cd ꝙ ler nature tri „ pliciter põt conſiderari. Pꝛimo foꝛmalit᷑ ⁊ quiditatiue:⁊ ſic foꝛ mnaliterẽ quidã babitꝰ determinans et inclinans bũanũ intellectũ ne faciliter poſſit deuiare vel errare. Omne enim in determinatũ indiget aliquo determinã te:potentia aũt intellectiua indetermi⸗ uata eſt:ideo indiget aliquo babitu incli nante ⁊ determinãte iꝑpſam ad actũ eiꝰ. Secũdo materialit᷑ ⁊ ſbiectiue:⁊ ſic talis habit im pmit᷑ intel lectui pꝛacti- co:⁊ eſt in intellectu pꝛactico tanq; in ſoᷣ iecto. Eſt n. vnus intellectus pꝛacticus ⁊ ſpeculatiuus:ſed differt rõne fmis:ꝗa finis intellectus ſpeculatiui eſt veritas pꝛactici ᷣo opus:ut dicit phus.i. Me⸗ tha.vnde ſicut intellectui ipeculatiuo in ſerta ẽ notio pᷣucipioꝝ ſpeclłlatiuoꝝ ſicut ꝙ omne totũ magis ẽ ſua ꝑte:ſic intelle ctui pꝛactico inſerta ẽ notio pꝛincipioꝝ operatiuoꝝ:ut nemini faciendũ eẽ illud quod homo nollet ſibi fieri: ⁊ iſta notio ꝓpꝛie lex nature appellat. ¶ Tertio po teſt cõſiderari finalit᷑ ⁊ obiectiue:⁊ ſic ẽ reſpcũ vniuerſaliũ pꝛincipioꝝ agendoꝛũ nõ ꝑticulariũ: vnde ꝓpꝛie lex nature eſt babitꝰ cognitiuus q;tũ ad ſuã rõneʒ foꝛ malẽ:⁊ na liter intellectui pꝛactico impᷣſ Mekien A. ſsitüt ctuprineſp,d onpticula en Quss tchtialiüne teriminte No Kani lerllene eriluſo heqlian Mapeligerg men ſoleg Gltpꝛcce liumt pe⸗ turereſpcl cehtumpe Gatne o ſpuneta ctottati ſmtaltbie puuugiis ppeeeen – obenisſin ttgtoitmpr Meſſionele ogis natut lenercnet i rſefo: ofuncpyk Eftcen (dcerei lachtndin Uitueltcren ſterzoctus fit ſhlegen Hoſtnodi neperſete thts plar cgrius D ſſeepei N Snatneetlgni at Randeren eelimeinil tligaweles uen eEpegulg Aac iün Gilud lnneg⸗ Atnſallgantet dinmnt binnal, apeſbliligant bi oligrlinilegt iglemi aunun ſarnit ⸗ rnicdt, döglnun tcr götcgniien vidtsrine tiiſ Nt7a aleetüte fit ne Onnecnn, tigto detern Alecnmn ineten, raliſvobabin igſanat nit it 1 betul nedlen un, pennnuft müngte ſwi ma. umiſni tdngitt Narm uumn Ar. non pticulariũ q;tũ ad ſuã rõnẽ obiecta lem. Quia & foꝛmalit᷑ eſt babitus:ẽ po⸗/ tentialiũ non actualiũ: qꝛ vᷣo materiali terẽ in intellectu pꝛactico:ẽ opabilium nõ ſpecula biliũ:ſed qꝛ obiectũ eiꝰ ẽ vni/ nerſale:nõ eſt reſpcũ ꝑticulariũ:ſed vni- uerſaliũ ſolũ: magis ligat pꝛeceptu pa pe q́; ligamẽ legis nature:qꝛ pꝛeceptuʒ pape ligat potentia liter ⁊ actualit᷑.liga men ðvo legis nature potentialit᷑ ſolum. Silr pꝛeceptum pape ligat reſpcũ ag bi lium ⁊ ſp ecula biliũ.liga mẽ vᷣo legis na/ ture reſpcũ agibiliũ ſolũ: Eodẽ mõ pꝛe ceptum pape ligat vłr ⁊ ꝑticulariter.li/ gamẽ vᷣo legis nature vłrtm. 1521 S eſt vo. ꝙ ceptu Ad Pꝛimi pape ꝑſonalit ⁊ in ſtrumẽt alit᷑ mutabile e ⁊ fallibile:ſj au- ctoꝛitatiue ⁊ pꝛincipalit᷑ imutabile eſt ⁊ infallibile:qꝛ auẽtas diuina cui inmtit imutabilis ⁊ infallibilis eſt. C Ad 2 * E dð.qꝙ pꝛeceptũ pape impᷣſſuʒ ẽ ſilr a deo uta a cbꝛiſto ꝗ ditxit petro: Quodcũq; ligaueris ſuꝑ terrã:ligatũ erit ⁊ in celis ⁊ tãto impꝛeſſio iſta eſt in fallibilioꝛ im pꝛeſſione legis nature:inq;tum impᷣſſio legis nature que ẽ babitualis per actua lem erercitatione põt depꝛauari in ma lum ⁊ refoꝛmari in bonu:ſed iſta impſ- ſio nunq; —-łr depꝛauari põt:ſicut nunq; vli fides eccleſie põt veficere. C Zd 3 eſt dicendũ ꝙ ligamẽ legis nature ligt pꝛecepta diuina ⁊ huana virtualit: ba- bitualiter. ⁊ vniuerſaliter: ſed particula riter ⁊ actualiter talis ligatio explicata fuit in lege moyſi per diuerſa pꝛecepta ⁊2 poſtmodũ in lege noua per ſuperaddi tas perfectiones ⁊ ꝑticulares declera⸗ tiones. Planum ẽ enim ꝙ vtriuſq; leg papg eſt interpꝛes ⁊ declaratur tanq; vi cgarius cbꝛi ſti. PBilecundu en R * pᷣceptũ pape nõ magis liget q; liga/ tentia ferat᷑ a nõ ꝓp e: ſy a Scvo ſi manifeſiu erroꝛem contineat. vtroq;.n. mõ nõ ligat:ſed cõſcientia er-/ ſexageſimatertia 11 ſus q; tũ ad ſuã rõnem mãleð: ⁊ eſt reſpe ctu pꝛincipioꝝ agendoꝝ vniuerſalium ⁊ men ↄfcie erronee:qꝛ ↄſcis erronealigat ad malũ. Tenet᷑ eni bomo ſeꝗ ↄſcĩaʒ er roneã dictantẽ bonũ eẽ qð malũu e. Diẽ eni glo.ſuꝑ illo ᷣbo.R . nõ ex fide pctm ᷑:⁊ ſi bonũ ẽ qð ſit: tñ ſi fit ↄſciam: malũ ẽ. Tenet᷑ at ꝗlibʒ vi tare malũ⁊ per conſequẽs quilibet tene tur ſeq ↄſciam erroneã: ſed pᷣceptum pa pe non ligat ad malum: magis ergo li- gat ligamẽ ↄſcientie erronee q; pᷣceptuũ pape. ¶ Pꝛeterea ſcribit᷑ Gall. v. Te⸗ ſtificoꝛ omni hõi circucidenti ſe ꝙ debi toꝛ eſt vniuerſe legis implende:ſed im⸗ pletio legalium poſt aduẽtum cbꝛiſti nõ liga bat ex pᷣcepto diuino:ligabat ſolũ exↄſcia:⁊ illud malum erat.quia ſerua/ re legalia poſt aduentum cbꝛiſti maluzʒ erat. Ligat ergo cõſcientia crronea ad malum ad quod non ligat pceꝑtũ pape ¶ LSDPꝛeterea agẽs ↄſciam ſꝑ peccat ſiue bonũ ſiue malum faciat:ergo hõ ſpꝑ tenet᷑ ſequi ligamen ↄſcie:ſed pᷣceptũ pa pe non tenet᷑ homo ſemꝑ ſequi.ſi enĩ pᷣ/⸗ cipiat contra legem dei non eſt ſibi obe diendu: magis ergo ligat conſcientia er ronea qᷓ; pꝛęceptum pape. altaſei eſl: qꝛ falſa ſen⸗ In cõtrarii ?cain» ligat:quod dupł cõtingit. Pꝛimo ſi ſen ꝛio iudice: ſʒ alieno ronea eſt falſus iudex:⁊ manifeſtũ erro rem cõtinet:maxime ſi dictat facien duʒ eẽ pꝛium legi nature uel diuine. Minus ligat q; pꝛeceptum pape. . n C0 dicendum ꝙ conſciẽtia 1 & erronea eſt erroneum itʒ dicium de agendis. Agibilia autẽ q; tũ ad pꝛeſens in triplici genere ſunt:quia Quedam ſunt ad quoꝛum obſeruationẽ uel vitationem tenemur ex lege diuins vt que continentur in pᷣceꝑtis affirma tiuis ul'negatiuis Quedã vᷣo ſut ad à-⸗ rũ impletionẽ nõ tenemur: ſj ĩducimur ut ꝗᷓ ↄtineur in conſilis ⁊ ad monitiõibꝰ o.xiinj. Ome q Ar. Quedã vᷣo ſunt ad quoꝝ impletionẽ nõ tenemur:nec inducimur:ut oꝑa indiffe- rentia ⁊ actiões nãles:ſicut leuare feſtu cam uel non leuare: comed ere uel nõ co medere. Oe pᷣmis ꝙ eſt dubiũ an tenea/ mur ſequi ↄſciaʒ erroneã:qꝛ de ↄſilijs et operibus indifferentibꝰ nõ videt᷑ eẽ du- bium. Planum eſt eniʒ ꝙ ſi quis credat ſe ligari ⁊ teneri ad intrandũ religioneʒ; peccat ſinõ intrat.Si quis ſilr credat ſe teneri leuare feſtucã:niſi leuet:peccat.ſʒ de pceptis diuine legiseſt dubium:qꝛ de eis eſt diuina obligatio in cõtrariũ. VUn de dicut aliqui ꝙ ſi quis credat bᷣm ↄſci entiã ſe teneri ad foꝛnicandũ uł ad fur tum cõmittendũ: nõ tenetur tale liga/ men cõſcie ſequi:quia non tenet᷑ hõ face re illud:uel ſequi ↄſciam in eo qð eſt legi diuine cõtrariũ. Ande dicunt ꝙ cõſcien tia erronea non ligat in malis:⁊ ad ſe/ quendũ illa que ſunt diuina lege ꝓhibi- ta. ¶ AVerum qꝛ ut Aug“ videt᷑ dicere: Facere cõtra cõſcientiã ſiue bonum ſiue malũ fiat:ſemꝑ eſt peccatũ:id eo puto ꝙ conſcientia erronea in malũ obligat ad ſequendũ non ſimplicit᷑ ⁊ ꝑ ſe: ſed ᷣm ꝗd T per accidens: inq;tum creditur recta q;diu manet erronea.Coõcurrit eni ſuꝑ eundem actũ duplex vinculũ cõtrariuʒ. Anum legis nature:quod eſt vinculũ li gans ſimplicit᷑ ⁊ per ſe: ꝑuta nõ eſſe fu- randũ nec foꝛnicandũ. Aliud vinculum errantis cõſcientie quo credit᷑ licere foꝛ nicari ⁊ furari:quod ꝗdem vinculu ligat ᷣm ꝗd ⁊ ꝑ accidens:inqᷓ;tũ cõſcietia cre dit᷑ recta vñ quicꝗd facit bomo durau⸗/ te tali cõſcient ia erronea peccat Naʒ ſi foꝛnicat᷑: facit contra ligamen diuini pᷣ cepti:ñ vᷣo non foꝛnicat᷑ facit cõtra liga men cõſcientie. ¶ Sʒ quo peccat vtro q; mõo:exquo ꝑplexus eſt ⁊ quaſi ad im- poſſibile obligatus. Aniuerſalit᷑ enĩ 'm Augl.illud cui reſiſti non põt: peceatuʒ non eſt Talis auũt nõ eof reſiſte E Ad quod re ꝗn alterũ iſioꝝ icurrat. dr ꝙ ſimpłr nõ eſt ꝑplexus:quia poteſt Queſtio iiI ⁊ dʒ cõſcientiã erroneã deponere ad pᷣ/ ceptum pape uel ſuperioꝛis:⁊ in boc ſol uit᷑ ꝓpoſita queſtio:quia magis ligat ceptũ Lape qᷓ; ligame ↄſcie erronce. Ae rum eſt em ꝙ ᷣm qd ⁊ ut nüc magis li- gat ligamẽ cõſciẽtie erronee q; pceptũ pape extẽſiue:eo ꝙ ↄſcia erronea durã⸗ te erronea ligat ad malũ ⁊ ad bonũ.Ad bonũ gqde ex obligatiõe pᷣcepti dini. Ag ma lũ vo ex obligatõe erronce ↄſciẽtieq putat᷑ recta.pᷣceptũ vᷣo pape nũqᷓ; ligat niſi ad bonũ: quia ad malũ pᷣceptum pa pe non eſſet tenendũ: imo oino ſpernen/ dũ:ſed virtualiter ⁊ vłr magis ligat pᷣ⸗ ceptuʒ pape:qꝛ hõ ſꝑ ⁊ vliter in oibus te netur erroneã conſcientiã dimittere ad pᷣceptũ ſui ſuperioꝛis:⁊ eius determins tioni ſtare ac eiꝰ ꝑplexitatem in ſua de/ terminatione relinquere. Et ꝑ boc patʒ rñ ſio ad rõnes in oppoſitũ factss. 1 ſic ꝛoccdit. Si D tertiu delnr mre pꝛe ceptũ pape magis liget qᷓ; liga/ men recte conſcientie:qꝛ ſꝑ ligat magis mandatu ſuperioꝛis qᷓ; inferioꝛis: ſ̊ pa- pa ẽ ſuꝑ aias oium boium: Juxta illud Ro. xiiij. Omnis aia ptãtibꝰ ſublimioꝛi bus ſubdita ſit: ergo papa ẽ ſuꝑ cõſcien- tias oium.pᷣceptũ eiꝰ magis ligat q; p ceptum conſcientie ꝓppꝛie. ¶D. magi ligat᷑ ꝗs eo a quo ſe nõ põt abſoluere q; eo a quo põt ſe abſoluere:ſj a pᷣcepto pa pe hõ nõ põt ſe abſoluere.põt aũt ſe ab⸗ — ſoluere a ligs mine cõſcientie:õ magis li gat pᷣceptu pape q; ligamè conſcientie. S. magis ligat qð certu eſteſſe bo- nũq; quod non eſt certũ. Sed certu èe q; pᷣceptũ pᷣlati e bonũ. Scribit᷑.n.Pꝛouer. xvi. O iuinatio ẽ in labijs reg :in iudicio nõ errabit os eius. Foꝛtius ẽ ligamen pᷣcepti pᷣlati q; ligamen röricntie. c —PO 1 eſt: qꝛ vincu In contrarii innaab⸗ ſoluit a p̃cepto dei tollit vinculũ pᷣcepti pape: ſed dictamẽ cõſcientie abſoluit a pꝛecepto dei. Si. n. alicui mulicri dictat nkolis liſtoffe Rrbaiftan A. Conſciettioil feiveritaten ſbco hec pe⸗ Gtumdel: dctarme con Gorndoſcien Wae⸗ Marrenue putoleintecte tchſvennpur, leteq; hccepti ſtdupleriudic Pvoindicon ſcti ai pſe cſegi chaffee rchr utſcnb 6 Nnfecit lorosftanfe gennbnbüan ahnduini⸗ ferſninz gifalez bin ſiciſtentĩ ſogffetnchn tpanüitici⸗ Ppimineicihne bonm Conſen ee ebikinoj ſoſgorinoi lnt cotroder ſionegeli⸗ ſninguonoit ecogitatibts netufpenu ſertie og be Meptüpape ianiang Nn fbciͤſcentiz fnofi te ceg in I idepneree wꝛis iboe ſl na mngs lott atenene Nt utnüc nags i⸗ nonee ſepi tin mroncadui ütadbond ezepti dini? moncroſciii opapenu; l mei zechtun mooi m kngulpri⸗ ilurteinen tünntatn 6,1iN tmmdiu e Edra viti it. ſenouti eur 1,4, Glin in nſalertoi tigons e⸗ un Mni rith ͤtin chrace Ar. conſcientia iſtũ eſſe viru ſuum: qui tñ in rei veritate non ẽ ſuus vir: ⁊ cognoſcat᷑ ab eo: nec peccat:nec tranſgredit᷑ pꝛece ptum dei: qð tñ tranſgrederet᷑ niſi eſſet dictamẽé conſcientie multo magis & li- gamẽe ↄſcientie abſoluit a pᷣcepto pape. Rnd cO dicendũ ꝙ ligare mag „ & & pöt mtelligi dupliciter: Vel extenſiue:vel intenſue. Si acci⸗ piat᷑ ↄſcia recta:que recta eẽ credit᷑: ex/ tenſiue in pluribus ligat ligamẽ ↄſciĩe ſic recte q;ᷓ pᷣceptũ pape. Cuiꝰ rõ eſt:qꝛ cuʒ ſit duplex iudiciũ:diuinũ ⁊ bũauũ: deus in ſuo iudicio magis penſat affectũ qᷓ; ef fectũ: cuʒ ipſe intueat᷑ coꝛ.bõ vᷣo magis effectũ q; affectũ:cum videat que foꝛis parent: ut ſcribit᷑.i.Re.xvi. Vnde ſi ꝗs 3 ↄſciam facit aliquod bonũ quod non bono affectufacit: q́;uis nõ faciat ↄtra legem ᷣm buanum iudiciũ:ſacit tñ con⸗ tra ſm diuinuũ iudiciũ:nec in tali iudicio meret᷑ pᷣmiuz. Ecõtrario ſi ꝗs faciat ali quod maluz huana lege ꝓhibitu:qð ſᷣm ſuã cõſcientiã creqat᷑ bonü:quia facit bo no affectu:q́;uis faciat contra lege Pᷣm bũanũ iudiciũ:nõ tñ facit cõtra ſᷣm diui num iudiciũ:nec in tali iudicio meret᷑ pe nam. Conſcientia ergo recta que recta eẽ credit᷑ in oibus ligat.pᷣceptu vᷣo pape nõ ligat in oĩbus: qꝛ in malis ⁊ in his q ſunt cõtra deũ nõ ligat. Inteſiue tñ foꝛ tius ligat pᷣceptum pape q; ligamen cõ⸗/ ſcientie:qꝛ ligat in foꝛo exterioꝛis iudi/ cij:in quo nõ ligat liga mẽ cõſciĩe:cũ ſoli⸗ us cogitatiois ᷣm iudiciu hũanũ nemo mereat᷑ penã:⁊ ligat in foꝛo iterioꝛis cõ ſcientie eo ꝙ bõ cõſcientiã ſuã rectã ad pᷣceptũ pape dʒ cõfoꝛmare.erroneaʒ vᷣo cõſcientiã ad p̃ceptũ pape dʒ deponere. AA W ergo eſt diceẽdu q; A Peimn. papa eſt ſuꝑ bomi nis cõſcientiã in ſoꝛo exterioꝛis iudicij. in foꝛo ſo interioꝛis cõſcientie hõ ſubij/ citur ſoli neo:q 'm intentionẽ eius ope- ri ſuo finẽ imponit. Vñ in pluribus li/ gotur bo interioꝛi cõſcientia q; pᷣcepto ſexageſimatertia IIII pape:eo ꝙ quicꝗd agit homo cõtra cõ⸗ ſcientia credens cõtra deũ agere: eiꝰ iu⸗ dicio pumit᷑: ſʒ nõ qcꝗd hõ agit cõtra pa pam: uel tranigreſioꝛ mãdati pape non in oibus eſt puniendus. CAd ꝛeſt di cendũ ꝙ a vinculo cõſcientie nõ põt ali quis ſe abſoluere:ſicut nec a pᷣcepto pa/ pe. Mam ſi ligamẽ cõſcientie eſt rectum tener᷑ illud ſequi:⁊ ſic ab eo ſe nõ abſol⸗ uit.ſi vo eſt erroneu: ten et illud depone re:nõ ſuo iudicio: ſed iudicio ſuperioꝛis Ad & eſt dicendu ꝙ argumentum arguit efficacius vinculũ eſſe pᷣceptũ pa pe q; ligamen cõſcientie:⁊ ꝙ in vinculo cõſcientie tenet᷑ ſtare pᷣcepto papean ſit rectũ uel erroneũ:ſed q;diu creditur eſſe rectum:in pluribꝰ ligat q; pᷣceptũ pape. uartũ ſic pꝛocedit SðM 9 81*° Ligetur eni ꝓ ſceptum pape ligat vniueſalit in omnibuſ:qꝛ qui obligat᷑ ad maiꝰ:obli gatur ad minus:ſed illa que ſunt de re⸗ gula xp̃ᷣiane fid ei in quibꝰhomo obligat᷑ pape obedire:maioꝛa ſunt q; illa q ſunt indifferentia: ergo in iſtis pceptů pape ligat. C Pꝛeterea pꝛeceptũu dei ligat in omnibus: ſed pꝛeceptu pape ligat virtu te dei: Juxta illud. Luce.x. Qui vos au dit me audit:⁊ qui vos ſpernit me ſper⸗ nit:ergo pᷣceptuʒ pape ſur ligat in oibꝰ. Pꝛetetea Bernandꝰdicit: Salutare credas quicquid pᷣlatus iniunxit.quod/ cunq; ergo mandatũ vicariꝰ cbꝛiſti tra diderit exequendũ eſt:vbi cõtraria diui-⸗ nelegi non pꝛecipiat. ſ. Di itenittn A FPEEPATPA 1S eſt: Dicit enim In COt IU Bernarde: Ho plus exigas a me niſi illa que ꝓmiſi: ſed bomo in religiõe chꝛiſtiana non pꝛsomit tit omnia indifferent ia ſeruare:non Sin omnibus pceptum pape ligst ſi⸗ EO dicendum ꝙ i religio⸗) H ne chꝛiſtigna: cuius pa/ pa monarchiam tenet aliqua pcipiun? que ſunt de ſalutis neceſſitate. Aliqua vo ſnadentur que ſunt de congruitate H re Ar. Queſio Aliqua vᷣo aguni: que ſunt indifferentia ſi poſſint pᷣdicare. & Serxto vtrum ma In pmis q;tu ad illa que ſunt explicita pceptu pape ligat virtute diuini pcepti q; tũ vo ad illa ꝗ ſunt implicita:ligat p⸗ ceptũ pape ex virtute clauiuʒ: qꝛ ſuu eſt determin are ⁊ declarare:qᷓ ſunt illa qͥ ꝗ libet ꝓfitet᷑ obſeruare in religione rpia +⅔ na. In ſcdis vo ⁊ tertis pᷣceptum pape nõ ligat:qꝛ nec ligat pceptũ dei.niſi ſoꝛ/ te roõne contemptus uel niſi illa que cre- duukt eſſe indifferétia papa mad aret in- telligẽda es Puanda in ꝓfeſſione xpiane religionis. Oicit eniz glo. ſuꝑ illo verbo Matth. xxiij. Suꝑ catbedra moyſi ſede rũt ſcribe ⁊ phariiei:quecũq; S dixerint vobis:Fᷣuate ⁊ facite ꝙ pᷣcepta pᷣlatoꝛũ retinenda ſunt in bhis que ꝑtinet ad ca- thedrã:ułin bis q red Geuta cathedrã. dr qꝙ illa que in xpᷣi Ad Peumn ana religione cõti⸗ nent᷑ tanq; pᷣcepta maioꝛa ſunt neceſſi- tate q; cõſilia: uel indifferentia: non tñ ſunt maioꝛa ↄgruitate.vnde pᷣceptu pa pe in illis ligat ex neceſſitate: in iſtis ãt nõ niſi qdã cõgruitate. C Ad ameſt dð. pᷣceptũ pape virtute pcepti dei ligat ⁊ ideo illa que a deo nõ pᷣcipiun t᷑:ſʒ ſua⸗ dent᷑:uel indifferentia habent:pᷣceptum pape ſiłr ligare nõ dʒ. C Ad ʒe dicen qu ꝙ illud vbu Berñ. intelligenduͦ ẽ de bũilitate ⁊ ↄgruitate:nõ ãt de nccitate ¶Queſtio.lxiiij.de pꝛedica tio nis diſpenſatione. videndũ ẽ de diſ Einde penſatione pᷣdi⸗ cationis. Circa qð querurt᷑ ſex DpPꝛimo vtrũ diſpenſatio p dicationis in papa ſit ptas oꝛdinis ułiu riſditiõis. ¶ Scdo vtrũ ſine aucte pa- pe conueniat epis p̃dicare. ¶ Tertio vtrũ papa poſſit religioſos ad o fficiũ pᷣ dicationis aſſumere. C Quarto vtruʒ bpabe religioſs penitentibꝰ ⁊ ꝓcuranti- us debeat officin p̃dicationis ↄferre. QAuinto vtrũ ſola aucte pape ſine re quiſitione epoꝛuʒ ⁊ pꝛeſbyteroꝝ religio giſtris intheologia ex officio conueniat pꝛedicare ſicut epiſcopis. O Peimi So Peedi PEEV tur: Didet᷑.n. WFWY diſpenſatio pꝛedicatiois in pa pa non ſit alicuiꝰ poteſtatis oꝛdinis vel iuri ſdit iõis:quia in pᷣdicatione requirii doctrina. Juxts illud Eccl.v. Si eſt tibi intellectꝰ rñde pꝛoximo tuo:ſin auteʒ:ſit manus tua ſuper os tuũ: ſed multi laici ſunt litterati magis q; clerici:ergo nulla alia poteſtas requirit᷑ ad pᷣdicanduʒ niſi doctrine veritas. Pꝛeterea ad pᷣdicã dum requirit᷑ miſſio. Juxta illud Ro. x Quomodo pᷣdicabũt niſi mittant᷑:ſʒ aliꝗ interius diuinitꝰ inſpirati a deo mittunt ad pᷣdicandũ:ſicut beatus Oꝛego.refert in dialogo de beato Bñũdictoſqui boĩes montis Caſſini ſus dicatione ad fideʒ adduxit.Et dequodã equitio cui angel⸗ in ſõnis apparuit eum ad pᷣdicadũ mi ſit. ergo ſine poteſtate oꝛdinis vel iuriſdi tionis inſpirati a deo poſſunt p̃dicare. Pꝛeterea ſcribitur Eccł. xvij ꝙᷣ deus vnicuiq; mãdauit de pꝛoximo ut eripiat euz ab omni iniquo:ex ſolo ergo pᷣcepto diuino quilibet ſuo pꝛoximo tenet᷑ pꝛedi care ⁊ ipſum inſtruere abſq; aliqua alis poteſtate recepta a papa orgie Relin⸗ e S 1 ⸗riſditiois. In contrani eſt quod ſcri⸗ bitur ex. de hereti.c. cum ex iniuncto. Kñdeo dicendum ꝙꝙ a chꝛiſto ca EEplte deriuata eſt in mem bra eius gratia affectum infiãmans et peccata remittens: ⁊ veritas intellectũ illuſtrans ? viam eterne vite oſtendens de quibꝰ duobus ſcribit᷑ Jo.i. Gꝛatia et veritas ꝑ Jeſũ chꝛiſtũ facta eſt. Pꝛimuʒ iſtoꝝ cõicat᷑ inp opulo chꝛiſtiano ꝑ ſcra- mẽtoꝝ ad miniſtrationẽ. Mam gratia ſa cramẽtalis:ꝑ ſacra mẽta noue legis con fert᷑ vnde dicũtur eſſe vaſa gre: ſicut dic Hugo.i.li.de ſacra mẽtis. Ocum vo per ſacre ſcripture pᷣdicatione. Gꝛatie ergo A. ſinlsa erürkin ſieauiaſ guschiiſt Einantna orinisp ſcicatio Ptnerog, toin pop⸗ innisen Peeaer tn poſet ſectaret Plaicis llci odti r iniuͦc ſgecchs gtüös⸗ oe hapite tor epen . en. ial EAhere⸗ gfonnetnt tcntor⸗ Pne ci⸗ ſler din ſſiscoe Uatfigeni lano ſuf ſtfiſtgs ſſcvert Ppkn en Eaſthetle Cefutrgeni ſiſat ſ⸗ N gel; ſſcripcotn ſepieti Er, vo it is rormintn nao opuentat , ahb ſe el tun Diekn. Aicatüösinße ti ociniot tione feguini y. Hieſtti lo in auteſi ſd multilaiet icictgotul dicand, ni eaad ſce ilcg hot natirmi Bur dioocibeid 4s 50ici inisflint ofutröt, Vrinonihil betptſanl mo tenin ßte⸗ 7/ob, imece⸗ Etunct, ainiin mucinnen, n ivfänenet — = S=S=£☛ͤà — 2 = –☛ = S= =S — S =- S = — — S=S⸗ = — — ☛ n = — — = — S == — — — — „ = ☛S — = N — —☛ — = —, SS — — — = — = = — — = — — — — ſacralis colla tio que reſpicit coꝛpus xp̃i verũ vł myſticũ ꝑtinet ad poteſtatẽ oꝛdi nis:quia ſacr̃m euchariſtie cõtinẽs coꝛ/ pus chꝛiſti verũ ad qð oia ſacramẽta oꝛ dinant᷑ nõ niſi ſacerdos ⁊ babẽs ptateʒ oꝛdinis põt cõficere: ſed ſacre ſcripture pdicatio cũ reſpiciat coꝛpꝰ xpi myſticunʒ Etinet ad ptãteʒ iuriſditiõis:vñ pꝛedica tio in papa eſt ptãtis iuriſditiõis:nõ oꝛ⸗ dmis:qꝛ nõ oꝛdinatꝰ electꝰ in papa poſſʒ pᷣdicare ⁊ officiũ pᷣdicatiõis diſpẽſare:n tñ poſſet facere illa q ad ptãteʒ oꝛdinis ſpectarẽt niſi oꝛdinaret᷑. C Ad pvicit᷑ ꝙ laicis q; tücũq; polleãt doctrina int᷑/ dicit᷑ p̃dicare.vñn ſcribit᷑ ex.de here.c. cũ ex iniũcto.ꝙ; cũ oꝛdo doctoꝝ ſit pᷣcipuus in ecclia nõ debʒ ſibi qſq; idiffereter pᷣdi- catiõis officiũ vſurpare.MHam äᷣm apłm. NQuopᷣdicabuũt niſi mittant᷑.⁊ veritaſ ipᷣa Pcipit apłs. Rogate vñm melſis ut mit tat oparios ĩ meſſẽ ſua laic s q;tũcũgꝗ; lratis:qꝛ officiu pᷣdicatiõis eis no eſt cõ⸗ miſſũ:pᷣdicare nõ licet. C Ad 2 rndet exð. deę here.c.cu ex iniũtto.vbi drĩ ꝙ ſi ꝗs argumeétatiue rñdeat ꝙ miti iuiſbiliter mittutur a deo:z ſi nõ viſibilit mittant᷑ dixit Jſaias ꝓpheta. C A o mo nitioe ⁊ coꝛꝛectiõe frna cuilibʒ mãdatũ ab hoie cũ iuilibilis miſſio ſit dignioꝛ q; viſibit ꝛ diuina lõge mclioꝛ q; bumana: io iſtis cõuenit pᷣdicare:talibꝰ rõnabilit᷑ põt rñd eri:ꝙ cũ iterioꝛ illa miſſio ſit oc- culta nõ ſufficit alicui tm aſſerere ꝙ ipſe ſit miſſus a deo: cũ hoc ꝗlibet hereticus aſſeruerit. Mam Manichens ſcripſit ſe aplm Jeſu chꝛiſti miſſũ a deo:ſʒ opoꝛtet ꝙ aſtruat illã iuiſibilẽ miſſionẽ ꝑ oꝑati/ one miraculi:vel ſacre ſcripture teſtimo⸗/ niũ:ſicut Moyſi miſſo in Egyptũ ad fi⸗ lios Iſrael: datu eſt ſignü ut cõuerteret virgã in colubꝛũ.⁊ Jo.baptiſta ſue miſſi onis ſpale teſtioniũ ſũpſit ð ſcriptura di- cẽs.Ego vox clamũãtis in deſerto:ſicut eſt de pꝛoxio: ut eripiat eũ ab oi iniquo: ſeg ſicut dicit Aug? in li.de nouo cãtico. Chꝛiſtꝰ ſcripturas ſ- anctas p̃dicat᷑nõ ſexageſimquarta Adpr ꝙ mo ii in angulis:nõ occulte:ſʒ palã ⁊ publice. In ſole eni poſuit tabernaculũ ſuũ:qꝛ in maniſeſto collocauit eccleſiã ſua:⁊ ut ib/ dit. Si veritate fulcit᷑ pdicatio tua: pu⸗ blica ſit doctrina tua. vnde ex.de bere.c. cũ ex iniũcto.ſenibit᷑ ꝙ ꝗdã laici merito ſunt arguẽdiqui occulta cõueticula cele bꝛat: ⁊ officiu pᷣdicationis ſibi vſurpant. Deus eni lux vera intãtu odit opera te nebꝛaꝝ:ut aplos ꝑ vniuerſũ mudũ pᷣdica turos euãgeliu oi creature miſſurꝰ eis pᷣ ceperit.Quod dico vobis in tenebꝛis di cite in lumie:⁊ qð in aure audit pᷣdicate ſuper tecta. „.. ſecundut pigcket . CLEntur: Nidet᷑ eEceini qꝙ ſine aucte ꝑpape ep̃ᷣis conue- niat pᷣdicare:quia nõ põt ꝗs pᷣdicare niſi mittat᷑:dicẽte apło Ro.x. Quomodo pᷣ dicabunt niſi mittant᷑: ſed omnes epᷣi in perſona apoſtoloꝝ miſſi ſunt a chꝛiſto ad pꝛedicandu. Juxta illud Math. vltimo Euntes in mundũ vniuerſuz pꝛedicate euangelium omni creature:nõ ergo indi gent mittia papa. ¶ Pꝛeterea archidi aconis ⁊ pꝛeſbyteris conuenit ex officio ipſoꝝ pᷣdicare:ut ſcribit.xxv.di.c.ꝑlectis multo ergo foꝛtius ex officio conuenit pꝛdicare epiſcopis. Pꝛeterea ſuper illo verbo Math. xvi. Tibi dabo claues regni celoꝝ.dicit glo.ꝙ poteſtatem ſol/ uendi ⁊ ligandi:⁊ ſcientiam diſcern endi claues regni celoꝛũ chꝛiſtus appelllauit ſed ambe iſte claues includunt᷑ in epiſco pali officio: ergo epiſcopis ex officio con uenit pᷣdicare abſq; aliqᷓ alia 3 te. .. * êA1 1 eſt: quuia p̃⸗ In Lontt Arin dicare ẽ actꝰ iuriſd itiõis:ſed poteſtas iuriſditiõis de/ riusta eſt in epiſcopis ab ipo papa:ergo abſq; pape aucte pᷣdicare nõ poſſunt. dicendum ꝙ pꝛedicare Ri ideo exofficio poteſt intelligi q;tũ ad pñs duplr. Pꝛimo q;tũ ad ipiſi⸗ officij ↄmiſſionẽ.2: q;tuʒ ad ipſiꝰ officij. executionẽ.P:io mõ pᷣdicare poſſe ↄue⸗ ga 2 nit in omnibus quibꝰ aigrum cura com mittit᷑:vnde eoipſo ꝙ; epᷣi:archidiaconi: 7 pᷣbbyteri ad curã animarũ aſſumunt:ex officio cõuenit eis pᷣdicare:qꝛ in officio eis cõmiſſo auctas docendi ⁊ inſtruedi aias eis cõmiſſas iĩcludit᷑: ⁊ dico aucto ritas docẽdi:qꝛ in ptãte oꝛdinis qua ꝗs efficit᷑ eus uel pꝛelvꝛ recipit᷑ poteſtas li gandi ⁊ ſoluẽdiique eſt vna clauis. Sci entiã vo ut noĩat babitũ acquiſitu vl m fuſum nõ recipit:niſi q;tum ad auẽtem. Poteſt eni extunc ſcientiã adminiſtrare Mõ enim cũ papa facit aliquẽ epᷣum uel pꝛeſbꝛũ: dat ſibi licentiã ligandi dando ei ptaãtem ligandi ⁊ ſoluẽdi. Sed dando ſi bi mam ptaãtem qua poſſit ligare 2 ſol uere:dat ſibi ptaãtem ⁊ auẽtem actũ ſci- entie exercendi. Erx officio ergo conne/ ni t ebis ⁊ pᷣ̊is pᷣdicare epᷣo in ſuo dio ceſi. ⁊ pꝛeſbytero in ſua parocbia. Cu.n. poteſtas liga ndi ⁊ ſoluendi.⁊ ptaãs pꝛe- dicandi ſit quedã ptãs ſpũalis que ſemp —— *„ datur cũ aliqua cõſecratioe: ideo epᷣus in conſecratione epᷣali? ſacerdos in con ſecratione ſacerdotali vtranq; ptâtem recipit: vnde q;tum ad officij comiſſionẽ uel receptionẽ ep̃is ⁊ pᷣſbyteris couenit pdicare ex officio: ſed q;tũ ad officij exe cutionẽ:quia boc requirit iuriſditionem ſuꝑ determinatã dioceſim: ⁊ ſuꝑ det mi- natam parrochiã: ſicut dioceſes ⁊ par- rochias determinare ſpectat immedia te ad papã:ſic executio pᷣdicatiois ⁊ ſa⸗ crameétoꝝ ad miniſtratiois ex officio re- cepto non conuenit epo uel pꝛelbꝛo ſine è aucre pape. Ad Pamn Feſt . ne apo ſtoli miſſi ſunt ad pᷣdicandũ:nõ niſi pᷣſup poſita qauete petri: cui iam victu erat ſin gularit: Libi dabo claues regni celoꝛu 5* ſic ep̃i ad mittunt᷑ ⁊ alſumunt᷑ in ptẽ ſol lricitudinis nõ niñ pᷣſuppoſita oucte pa- pe:gꝗ ſicut dat eis quctem exequendi of⸗ ficin receptũ ſuꝑ tanta vel tali ing eeria ſi bñ vtant᷑:ita culpa exigente ſi comiſ0 officio abutunt᷑:põt eos dcs executione 3 Queſtio n pꝛiuare. C Ad 2 eſt dicẽdũ q; arcbidi- aconis ⁊ pꝛeſoyteris ↄuenit ex officio p dicare:⁊ multo foꝛtius ep̃is poſtòq; cura aĩaeis cõmittit᷑: ſʒ ſicut ꝑ papã fit eis talis pꝛouicie vel talis dioceſis ſiue par rochie cõmiſſio:ita ꝑ eum põt fieri illaꝝ ſubtractio:vñ ex officio executiõis nõ cò nenit eis pᷣdicatio vel ſacrametoꝝ ad mi niſtratio ſine auẽte pape. ¶ Ad 3 eſt di cendu ꝙ epᷣus vel pſbyter recipit vtrãq; clauẽ q;tu ad auctem exercedi actũ:ſed q;tuʒ ad actꝰ executionẽ cũ boc reqrat debitã materiã ſubditoꝝ nõ couenit eis vti clauibꝰ niſ aucte apktia. Stertiüi chetr vin. ſiit religioſos ad officiu pᷣdicatiõiſ aſſumere:qꝛ papa nõ põt contra ſtatuta patrũ aliqd cõdere vel mutare: ur ſcribit xxv.q.i.c.contra.ſed ſtatutũ patrũ eſt ut —— q.i.c. adijcimꝰ ¶SD. ſcribit xxv.q i.c. ſuüt quid ã. Si qð docuerũt apłi ⁊ ꝓpbete de ſtruere: qð abſit: niteret romanꝰ põtiſer, nõ ſniaʒ dare:ſjõ magis errare ↄuincerek Soꝛdinatio eſtapliiin &horfir ut nuli⸗ gloꝛier in alienis laboꝛibꝰ ? in aliẽis pl ut poſſint pᷣdicare in dio ceſi ebi ⁊ in par rochia ſacerdot': cõuincit errare. C P. puilegiũ indultũ ſemꝑ intelligit᷑ ſine piu dicio alteriꝰ eẽ conceſſũ. ſj boc non põt itelligi eſſe factũ ſine piudicio eboꝝ⁊ ſa- cerdotũ ꝙ alij mittãt falcẽ in meſſẽ eoꝝ ergo boc papa facere non poteſt. — ei eit: aꝛ? q poteſt In cOôtrariu é& es in u⸗ dioceſ:põt facere papa in toto oꝛbe:ſed ep̃us pot ⁊ debet in ſua dioceſi eligere ꝑ ſonas idoneas ad pdicatiõis officiu: ut ſcribit᷑ ex. deoffi.iu.oꝛdi.c. inter cetera.S milto foꝛtiꝰ boc papa facere põt' ut pter oꝛdinarios aliquos viros idoneos aſſu mat ad p̃dicatiois officiu: qui vice ſus ſa crain ſeripturã pdicẽt populo chꝛiſtiano ter dñi ſacerdotes nullo audear pᷣdicaf ſiue monachꝰ ſiue laicꝰ ille ſit: ut dr.xvi. oft 4 Ar. i phert⸗ d 4 ſohinvtea clgtecete tutteret! ſtitepotic uyda non ſanctiateh Gfics wen bendon N dlond ſiptionef Ceven ctobbate Pettund Mrpite Nepbie leeriott lecps nims i lituſn⸗ Hotucke oiege ni ſteitni N dogtnatef nogis an ſtonis aſ. oetuiſit aſpotetig huſtenen ſcctorolmn lcii Gie⸗ eptenkie itofnilis olutisde⸗ ſiri deln Polcgt tittnen lſtciis: 3 Ppnlorz oion Mebupdee gittafie l icerchi⸗ Nniterofte, is poſthan topepifta ioceiis iled mpor ſcii erccutidis ſoch crametor n Cdz r reapürti meredliatiſn Ne beeft Nn n cnen a. , gri gofciſtani, vetnn brn ſmmtint tuti pormel ntai = = = = = = = — — S= — = = — — = = — — = — — — — S= = = ☛n — — S =☛ = —☛ = — — — — — =- =—— = = == =, — = = — — S= = = = . Ar. in vniuerſo oꝛbe. düigy gliui h * dicẽdũ ꝙ aliqui heretici Rn d c0 ptãtem eccliaſtici mini- ſteri in vite ſenctitate poſuerũt:ut ꝗ ſan ctitate carerent: oꝛdinis quoq; ptatem amitterẽt:⁊ ꝗq ſãctitate fulgerẽt:oꝛdinis ptãte potiebant᷑.quoꝝertoꝛẽ ꝓfeſſio quo runda mon achoꝝ ſecuta:int m de eoꝛuʒ ſanctitate pᷣſumebãt:ut miniſtroꝝ ecclie officia ꝓpꝛio arbitrio vſurparent abſol- uendo:⁊ pꝛedicando abſq; pape vel epi vel alicuiꝰ ſuꝑioꝛis auẽte:cotra quoꝝ pᷣ⸗ ſũptionẽ ſcribit᷑.xvi.q.i.c.puenit ad nos Ende valde miramur ꝙ qdaz monachi et abbates in parrochis vra ↄtra ſãctoꝝ patrum decreta epᷣalia iura ⁊ officia ſibi vſurpaãtes vedict abſq; ꝓpꝛij epi licẽtia vel aplłlice ſedis aucte. Maãdamꝰ itaq; di lectiõi tue ut eos ↄuenias: ⁊ nę talia de iceps oino pᷣſumat ꝓbibeaſ.¶Aliꝗ vᷣo nimis icaute ab iſto erroꝛe reced ere vo lẽtes:in Zꝛiuʒ erroꝛẽ ꝓlapſi ſũt:aſſlerẽteſ monachos ⁊ religioſos q;tũcũq; idõeoſ et pᷣnilegio papali vel epali fulcitos:nul lo mõ poſſe pᷣdicare:⁊ alia officia eccłia⸗/ ſtici miniſterij exercere:quoꝝ dogma dã nãt᷑.xvi.q.i.vbi ſic dr̃. Sũt nõnulli malo dogmate fulti audaciſſime quidem ęelo magis amaritudinis inflãmati qᷓ; dile- ctionis:aſſerẽtes monachos quia mudo moꝛtui ſũt ⁊ deo viuũt:ſacerdots lis offi cij potẽtia ĩdignos:ſed oĩno in erroꝛẽ la bunt᷑:qꝛ neq; beatꝰ Benedictꝰ mõachoꝝ pceptoꝛ almificꝰ iſtiꝰ rei ali mõ fecit int dictũ. Ande pᷣcipimꝰ ut ab hmõi auſibꝰ repmant᷑ ĩ poſterũ:qꝛ quãto ꝗs excelſoꝛ tãto in illis erit potetioꝛ.Sed mr ecclia de gti nãq; pꝛedicãdi ⁊ docẽdi eſt pꝛecipue ho/ verita tis doctrix ⁊ virtutj magiſtra me/ dqiã viã detminsat eẽ tenedaʒ:ut cũ aucte ſedis aplice religioſi ⁊ alij viri idonei ad officiu pᷣdicatiõis poſſint aſſumi:qui ſint coadiutoꝛes epſoꝝ⁊ pꝛeſbyteroꝝ in pᷣdi- catiõis ⁊ ſaera mẽtoꝝ adminiſtratioe in ro pulo xpᷣiano. Vnde ſcribit᷑.xvi.q.i.ex ducte binꝰ decreti qð aplico moderamie et pietat officio a nobis cõſtitutũ eſt ſa — ſexag eſim gquarta IIII cerdotibꝰ monacbis apłoꝝ figurã tenẽ/ tibꝰ liceat pᷣdicare baptiʒare cõionẽ dar penitẽtiã ĩponere:atq; peccata ſoluere. Ad umu &s eſt dicendũ q- P illud decretũ int elli git᷑ papã nõ poſſe mutare de iure diuino ſtatuta patrũ q;tuzʒ ad illa q decreuerut de iure diuino:ſicut de articulłl fidei:de hᷣ ceptis diuinis:vel ſacramẽtis eccłie:ſed q́;tuʒ ad illa q detminauerũt de iure po- ſitiuo relicta ſũt ſuꝑ diſpẽſatiõe pape:ut poſſit ea mutare vel diſpẽſare ſʒ q; opoꝛ tunitates tepoꝛũ vel negocioꝝ occurrut- ¶Ad 2'"n eſt dicẽdũ ꝙ papa aſſumedo religioſos ad p̃dicatiõis officiũ nõ facit cõtra aplm: ut ꝙ ipſi gloꝛient in alienis plebibꝰ: vel in alienis laboꝛibꝰ:qꝛ ;tum ad talẽ actũ plebes ſũt eis appꝛopate.⁊ babẽt in eis luriſditiõeʒ in pᷣdicatiõig of ſficio:ſicut pꝛeſbyteri vel epi:nõ quidẽ oꝛ diuariã: ſʒ et cõmiſſioe ⁊ diſpẽſatiõe aꝑpo ſlolice ſedis: nec valet ꝙ tũc poſſet ꝓcu- ratiões ab eis recipere:ſicut epi recipiũt qꝛ boc nõ eſt eis cõceſſũ: pdicare autẽ eſt, eis cõceſſũ.Si autẽ papꝑa cocederet poſ ſent recipere vnũ ſicut reliquũ. ¶C.Adz eſt dicendũ q nulluũ pᷣiudiciũ fit epis vel pꝛeſbyteris:qꝛ talis iuniſditio pᷣdicatiõis et adininiſtratiõis ſacroꝝ nõ eſt eis con ceſſa in fauoꝛẽ ꝓpꝛiũ:ſed in fauoꝛẽ ipoꝝ ſubditoꝝ:iõ in vtilitatẽ eoꝝ põt papa eis coadiutoꝛes dare:⁊ ab eis ſubtrabere et alijs iponere ſine imuria ipſoꝝ. —— M Dgugrt ea tgepape ryrteligioſis potẽtibꝰ ⁊ ꝓcuratibꝰ n debeat pᷣdicatiõis officiuʒ coferre.Oꝛdo noꝛis ⁊ dignitatis in ecclia.ſj ſcribit᷑ ad Hebꝛe.v. Memo aſſumat ſibi bonoꝛt᷑: ſʒ qui vocat᷑ a deo tanq;ᷓ Aaron ꝓcuratiig officiũ p̃dicatiõis eſt denegãdu:nõ offe/ rendũ. S. ecclia ſticũ officiũ ꝓcurare eſt magne ã bitiõis.ſic enĩ ſcribit.viij.q.i c.ſcicndũ.cu locus ſuperioꝛ imꝑaturule qui ad ꝑcipieda bec obedit obed ẽtic ſibi Ar. virtutẽ euacuat:ſi ad bec ex ꝓpꝛio anbe lat. Pꝛeterea Oꝛeg? dicit in paſto. 2 ponit᷑.viij.q.i.c.in ſcripturis.Loc regi⸗ minis ſicut deſiderantibꝰ e denegãdus ita fugiẽtibꝰ?c offerendꝰ.ſʒ pᷣdicare ad lo cũ regimis ꝑtiet. eſt. n. ars artiũ regimeę 2 iſtructio aiarũ: ut dicit Gꝛegꝰ: petẽ i Sdicatidis officiũ pape n dz Srre eſt: qa Eſaias In CO trarin ſportte ſe obtu⸗ lit ad pᷣdicationis officiuʒ diceus Eſa vi. Ecce ego mitto me. ſideo. d: p̃dicatiõisofficiũ a E ꝓcurare uel recuſare põt pᷣcedere ex duplici radice bona:⁊ ex du/ plici radice mala. Si naãq; pꝛocuret᷑ ex charitate 1 auditoꝝ vtilitate: meritoꝛi um eſt ⁊ laudabile.Si vᷣo recuſer᷑ ex hũi lita te ppꝛiũ imꝑfectũ ↄſiderando:ſlłr ẽ l fund amẽto alteriꝰ:niſi aucte illiꝰ cui eſt fundamentũ. Ita. n. dicit Apkus Ro. laudabile. Exemplũ pmi Eſa.vi.Ecce ego mitto me.Exẽplũ ſc ði HNiere.i. Ec ce neſcio loq qꝛ puer ego ſum. Eodẽ? mõ ex duplici radice mala:qꝛ ſi ꝓcurat᷑ ex ambicioſitate ⁊ turpis lucri gra: e vi tuperabile. Si vᷣo recuſet ex getis ſuaui tate ⁊ toꝛpoꝛis pigritia:ſiłr ẽ dãnabile. De pmis dicit Petrus pᷣma canonica ſua:Paſcite qui ẽ in vobis gregẽ dei:nõ turpis lucri gra:neqʒ; ut dñantes in cle ris. Oe ſcdis dicit Eſa.vi. Canes ſunt nõ va lẽtes ⁊ nõ v olẽtes narnareut dicit mmVE alia litters. Ad Primm Sc do ꝙ in pᷣdica⸗/ tione nõ ſolũ ẽ honoꝛ: ſed laboꝛ:vtrũq; tñ pot appeti ſine pctõ: ut laboꝛ appe/ tat ꝓpter ꝓximi vtilitateʒ:⁊ bonoꝛ ꝓpt dei laudẽ: ut ſße deus laudet᷑ in creatura ſua. Ad 2“eſt do. qꝙ obedientia ſꝑ ẽ ↄvᷣuatiua vᷣtutũ dumodo ſibi ãnectat᷑ bu militas:ſi tñ ꝗs obediat ex ꝓpꝛij bono- ris ãbicioſitate:nõ ↄſiderata ꝓximi cha ritate:⁊ ſacre doctrine manifeſtationis veritate:puat᷑ ᷣtute obedietie rõne ſuꝑ bie ꝗᷓ e ãnexa ãbicioſitati ꝗᷓ oẽs vᷣtutes deuorat:ſicut vera bũilitas oẽs vᷣtutes ↄfuat. Et iſta ẽ intẽtio Gꝛeg].in illo de v creto. ¶ Ad z'eſt doð. ꝙ Gꝛeg? loquii ibi de loco regimis pᷣlatois:nõ pᷣdicatio nis:qᷓ qdẽ pᷣlatio q;uis qñ qʒ vtilit᷑ ſuſci piat᷑ ſꝑ tñ idecenter appetit᷑ ⁊ ꝓcuratur. 1† ſic ꝓcedit᷑:vi DOU nti get᷑.n.qꝙ ſola aucte pape religioſi ſine regſtiõe epᷣoꝝ ⁊ pᷣlbyteroꝝ pᷣdicare nõ poſſint: ꝗa epi maioꝛt᷑ auẽtem hñt pᷣdicedi q; reli gioſi.ſ epi ex dioceſim ſuã nõ pnt pᷣgica re ſine reꝗſitise ep̃i illius dioceſis:s nec religioſi pñt pᷣdicare ſine reꝗſitiõe epoꝝ ułpi byteroꝝ. S. nul lept pdicare ni ſmittat᷑:ſed non legimꝰ miſios nin.xij. aplos:q̊ ꝑſonas repñtant epᷣi: ⁊.lxxxij⸗ diſcipulos quoꝝ pſonas repñtant pᷣſbꝛi ꝑꝛocbiales ut dicit glo.Lu.x.Ergo ſine aione iſtoꝛum nullus põt pᷣdicare- nullus bʒ qucteʒ edificare ſuper xv. Sic ãt pꝛedicaui hꝰ euãgeliũ nõ vbi noĩatus eſt chꝛiſtꝰ ne ſuꝑ alienu funda-/ mentũ edificarẽ: gſine reqſitiõe epiſco poꝝ ⁊ pᷣbꝛoꝝ religioſiñ debẽt pꝛedicare rP& r& 17† eſt: q pꝛedica-⸗ riſditionis: ſʒ aliqui religioſi ſunt exem/⸗ pti a iuriſditiõe epoꝝ ut ſupꝛa determi⸗ natu e: ſine reqſitioe ipſoꝝpñt pᷣdicare n 0 do. ꝙ nõ minoꝛis auẽt „A EN ẽ paps in tota ecclia q; ꝗlibet epũs in ſua ꝓpꝛia bdioceſimo ma ioꝛis cũ in ꝓpa dioceſi epũs iuriſditiõey nõ exerceat niñ ancte pape: ſ qlibz eßs in ꝓpa dioceſi pᷣt ⁊ dʒ religioſos ⁊ alios idoneos viros ad ſcẽ pꝛedicatiõis offici um aſſumere: qui vice ipſoꝝ plebes xpᷣi eiſcõmiſſas edificẽt ᷣbo ⁊ exeplo abſq; oĩ reqſitiõe pᷣſ᷑ꝛoꝝ in quoꝝ ꝑꝛochijs pꝛe dicant:ꝗbꝰ ep̃i neceſſaria tenent᷑ admim ſtrare ſi indigẽt tanq; cooꝑatoꝛibꝰ ⁊ co adiu toꝛibꝰipſoꝝ:ſicut ſcribit᷑ extra de of⸗ in.oꝛdi.c. int᷑ cetera: ſiłr papa põt ⁊ in tota eccłia aliquos religioſos ⁊ ido⸗ neos viros ad ſcẽ pꝛedicatiõis officiuʒ d A. bꝛditorech ſa eenece iberdioct ltdebeitv 6s auds corfelen Aaſpueli p lpibebettn Goſ geipe cioſdo aud ad bocben is odicar ligioldi hctoꝛltas wipoc iſt Te Poſdoe poſſütgt cncut raäii in aliun gltngic Aapotalt 5cancay kogregſto⸗ luspotuiß ſfuſſetnee epü függ iitnoͤti he t Poolus nbecheiſti goe nmrin Nohgumnn. Dl Bicglegi ds ögaren gic vniiti ctite utint i ſchatie ain aſ ſoiſtertgiti Nepöoſttt tpcienlichttſ ſitöhitfi õ inertgitecht uporzcicntn mymiſeenin, ütungi t nasſpinit bni lus atitan Gclianſe auitit r Als indlüte gtuini in ergitöethſi iCeetien ſchupvte⸗ ſinen Cigiſtnn utſihummn igtii musi gn ahii nnnti muneinnne o eiſllin Gſſike Ar. oꝛdinare:cũ pabulũ vᷣbi dei ꝑmaxĩe no- ſcat᷑ eẽ neceſſariũ populo xpᷣiano: qui in AIlibet dioceñi ⁊ in qlibet ꝑꝛochia poſſint et debeãt verbũ dei pᷣdicare:et in eoꝝ lo cis in quibꝰ habitant abſq; oĩ reqſñitioèe epᷣoꝝ vel pꝛeſbyteroꝝ poſſint pᷣdicare et alia ſpualia ꝑ ſede aplicam eis cõmiſſa -ad miniſtrare. AG Peima ergo eſt dicendũ ꝙ; epᷣi habẽt maioꝛẽ ptãteʒ pᷣdicãdi q; reli-/ gioſi:qꝛ ipſi pᷣdicãt ptãte oꝛdinaria:reli- gioſi vᷣo auẽte apłlica eis cõmiſſa:⁊ q;tuʒ ad boc bene poſiut extẽſiue in pluribꝰ lo cis pᷣdicare q; ei:qꝛ auẽtas pape ex q̃ re ligioſi pᷣdicãt:ad ꝓlura loca ſe extedit q; auctoꝛitas eboꝝ.¶ Ad ⁊eſt dicẽdũ q; miſſi poſſũt alios mittere:ſicut Paulus miſit TCbimoten ⁊ Tituʒ.⁊ Petrꝰ miſit Pꝛoſdocymũ ⁊ Marcum:et ſic ei miſſi poſſut alios mittere ad ꝑꝛochias ad pᷣdi candũ pᷣter ipſos pᷣſbr̃os:⁊ ſine reꝗſitiõe ipſoꝝ:cũ ipſi pꝛeſbyteri in ꝓpis ꝑꝛochijs nihil poſſint agẽ:nec baptizare: nec miſ ſas celebꝛsre:ſine ꝓpꝛij epi licẽtia:ut ſcri bit᷑.xv.q.i.c.cũctis fidelibꝰ. Eodẽ mõ pa pa põt aliquos mittere in tota ecclłia ad pdicandũ pᷣter epos ⁊ ſacerdotes:et ſine ceoꝝregꝗſitiõe. C Adq*ẽ diceẽdũ q; Pau lus potuiſiʒ pᷣdicare vbi xpᷣus noĩatꝰ erat ſi fuiſſet neceſſariũ:⁊ ſic edificaſſet ſuper alienũ füdamẽtũ:qꝛ pᷣdicaſſet cõöuerſis ꝑ aliũ:nõ tñ hoc erat expediẽs:qꝛ ut glo.di cit Paulus ſciebat pſeudo apłos ſub no mine chꝛiſti falſa docere:qð poſtea coꝛꝛi gere maximi erat laboꝛ :io ſollicitꝰ erat Huenire: et veritatẽ integre tradere vbi nonen mcaterar ehꝛiſiug. . en ſS⸗ ic ꝓcedit᷑.vr eniĩ R lex ti ociſtri⸗ the ologia ex officio nõ cõueniat pᷣdi/ dicare ſicut epis:qꝛ epᷣis cõuenit ex offi cio pᷣdicare:ex eo ꝙ cura aiaꝝ eſt eis cõ- miſſa:ſʒ magiſtris in theologia nõ eſt cõ miſſa cura alan: ex officio nõ ↄuenit eis pᷣdicare ſicut epis.¶S.pꝓoſteriꝰ nõ dat᷑ ſine poꝛi:ſʒ ptas ſcietie ⁊ diſcernẽdi pꝛe/ ſexageſimquarta ſupponit ptãtem ligãdi et ſoluendi:cũ s magr̃i in theologia nõ poſſint ſoluere ⁊ ligare. nõ poterũt ex officio p̃dicare ſicut epi. ¶S. officiũ epale indecẽter appetit Fm Gꝛeg. Officiu vo magrale Pᷣm aliq̊s decent᷑ appetit᷑ ⁊ ꝓcurat᷑nõ ergo magr̃o Toſficio cõuenit pᷣdicare ſtcut ecbo. . eſt: qꝛ magri in In cotrarii tbeologis aucte pape poſſũt pᷣdicare vbiq;:epi vo ſolum in ꝓpa dioceſ: magis ex officio ↄuenit pᷣdicare magris in theologia q; eßis. Kü eO dicendũ ꝙ epᷣis cõuenit E Sdicare ex officio epali: magjris vᷣo ex officio magr̃ali:ſicut ergo differüt officiũ magrale ⁊ epᷣale:ſic diffe rẽter ↄuenit pᷣdicare ex officio epᷣis ⁊ ma giſtris. Planũ eſt autẽ ꝙ quicũqʒ recipit cathedrã epalem:recipit eminẽtiã pote tie quã pus nõ hbebat:⁊ per hãcpotẽtiaʒ recipit auctem coicandi ſcietiã quã pᷣus babebat. Qui autẽ recipit catbedrã ma giſtralẽ:nõ recipit eminẽtiã ſcientie quã pꝛius non babebat:nõ enim qui licẽciat aliquẽ ad magiſteriu dat ſibi ſcietiã quã pus nõ habebat:ſed recipit auẽtem do⸗ cendi ⁊ coĩcandi ſcietiã pᷣus acqſitã:ſicut enim poteſt eſſe iuriſperitus:⁊ tamen ca ret poteſtate ⁊ auctoꝛit ate iudicandi:et ecõuerſo aliquis põt habere auẽtem iu/ dicãdi ⁊ tñ caret ſciẽtia iuris. Sic aliꝗs põt bhabere ſcientiã ſacre theologie:⁊ tñ caret aucte docendi ⁊ coicandi ſcientiaʒ et aliquis poteſt habere auẽ tem cõmuni candi ⁊ docendi:⁊ tñ caret ſciẽtia:ſic epᷣs eoipſo ꝙ epᷣus in ſua dioceſi hʒ auctem in ſua dioceſi docendi ⁊ pᷣdicãdi:ſi tñ ca- ret ſciẽtia nõ põt nec docere nec pᷣdicare gliter ergo ex officio cõuenit pᷣaicare epi ſcopis: et aliter magiſtris in theologia: quia epᷣis cõuenit pᷣdicare ex officio:ppt᷑ poteſtatem receptam in cathedra epᷣali ſed magiſtris conuenit ex officio pꝛedi/ care per auctoꝛitatem receptaʒ in cathe dra magiſtrali. Et per hoc patet rñũſio ad ration es in contrarium. Ar. BDnc pidendut de diſpẽ⸗ Cſatione cõfeſſionis CQinrca quod queruntur ſex. ¶ / Pꝛimo vtrum papa poſſit facere ꝙ qꝗlibet chꝛiſtianꝰnõ ↄfiteat᷑ ſe- mel in anno ꝓpꝛio ſacerdoti. vtrũ aucte pape religioſi poſſint in qli/ ber ar ebiz leut0:i ſacerdotes cõ/ feſſiones audire. C 3· vtrũ papa poſſit facere ꝙ pctã ſeme cõfeſſa bõ teneatur iterũ cõfiteri. vtrũ papa poſſit fa cere ꝙ cõfeſſio eoꝛundẽ pctoꝝ bẽat effi caciã vltra ſemel. 5ꝰvtrũ papa poſſit facere ꝙ quis differat confeſſione vſqʒ ad qᷓqrageſimã ſine peccato. C“ vtrũ ex pᷣcepto pape ſacerdos ꝑꝛochiał tene at᷑ credẽ ſoli vbo ſuo ſbᷣdito:diceẽti ſe eſſe ↄfeſſum religioſo hñti auctẽ ab ſoluẽdi. D pꝛimũ Eſic ꝓceditur AQidetur eniʒ qꝙ papa non poſſit facere ꝙ quili bet xp̃ᷣianus non cõfiteat᷑ ſemel in anno ꝓpꝛio ſacerdoti: qꝛ ſcribit᷑ extra de pe.⁊ re.c.omnis vtriuſq; ſexus.ſaltem ſemel con fiteat᷑ in anno fidelit ppꝛio ſacerdo- ti.ſtãte illa decretali in ſuo vigoꝛe pa- pa nõ põt facere ꝙ ↄfeſſio pctoꝝ cuiuſſi bet ꝑꝛochiani nõ fiat ſemel in anno pꝛo pꝛio ſacerdoti.¶ Pꝛeterea papa nõ po teſt ↄtra ius nãle:qꝛ nullꝰ poteſt eẽ iuris diſpẽſatoꝛ:niſi illius ſit oꝛdinatoꝛ. Jus aũuũt naturale oidinatũ ẽs beo:nõ a pa⸗ pa:ſed de iure naturali ẽ ſubijci filiũ ſpũ alem pf̃i ſpuali:ſicut filiũ carnalẽ patri carnali:ut dicit Apłs ad Hebꝛe.x ij.vñ ſic papa nõ põt ſubtrabẽ filios iud eoꝛũ ut invitis parentibꝰfaciat bapticari ita nõ poteſt ſubtrabere filios ſpuales ab ipſis ſacerdotibꝰ. ¶ Pꝛeterea oꝛdo ec / cleſiaſtice bierarchie imitatur oꝛdineʒ celeſtis hierarchie: quem papa tollere nõ põt.Sed ſicut pape ſubuciunt᷑ archi/ eßi:ſic ep̃i archiepiſcopis:⁊ ſacerdotes epᷣis:ſed archbiepiſcopi non pñt ſe intro- mittere de bis qᷓ ſpectat ad epos: ut dr Scedo Queſtio 1 ¶Queſtio. lrv. de diſpẽſatõe ↄfeſſiõis rig · ij. oͤnecpana de eßis nee e eßde e 11 ſacerdotibꝰ. in qualibet ꝑꝛochia oꝛdinare pꝛet ppos ſacerdotes aliquos idoneos viros in cõ feſſion ibꝰ audiendis ⁊ penitentijs iniũ gendis:ut dicit᷑ ex̃ de offi.iu.oꝛdi.c. in t cetera.ergo multo foꝛtius hboc põt face re papa in tota eccleſi. . „ — „* » dicendũ ꝙ diſtinguẽdũ nd 60 eſt de ꝓpꝛio.Ham qñnqʒ ꝓpꝛium accipit ut diuidit᷑ cõtra alienu, Qnñnq; vᷣo accipit᷑ ut diuidit᷑ contra cõe. Pꝛimo mõ ut ꝓpꝛiũ diuidit᷑ cõtra alienũ accipit᷑. Jo.x.vbi dr ꝙ oues ꝓpꝛiũ pa- ſtoꝛem ſequunt᷑:alienu aũt fugiũt:qꝛ nõ nouerũt vocẽ alienoꝝ. Scðo vo modoꝰ- ut ꝓpꝛiu diuidit cõtra cõe: ut accipit᷑.i. Topicoꝝ.vbi drĩq ꝓpꝛiũ ẽ quod ↄuenit vni ſoli:⁊ qð indicat ꝗd eſt e rei ⁊ ↄuer ſum pᷣdicat de re.Pꝛimo mõ ꝙ accipien do ꝓpꝛium ut diuidit᷑ ↄtra alienũ ſtante illa decretali: omnis vtriuſq; ſexus.pa pa nõ poteſt facere ꝙ aliꝗs nõ cõfiteat ſemel in anno ꝓpꝛio ſacerdoti ſine eiꝰli- centia:vbi dr:Si ꝗs aũᷣt alieno ſacerdo ti voluerit iuſta de cã ſua pctã confiteri licentiã pꝛius poſtulet ⁊ obtineat a ꝓ/ pꝛio ſacerdote:cũ alienus eũ non poſſit ſoluere uel ligare. Sed ſcvo modo ſtãẽte illa decre.in ſuo vigoꝛe põt:qꝛ ſiẽ eᷣus e ℳ— ſacerdos cõis in tota dioceſi:⁊ ſiquis cõ fitet᷑ ſibi: cõfitet ꝓpo ſacerdoti ut ꝓpꝛiũ diuidit tra alienu: nõ ↄtra cõe:ſic pa⸗ pa in toto oꝛbeẽ ſacerdos cois:⁊ cu ꝗs ↄfitet᷑ pape ułalteride ſuo madato:ↄfi tet᷑ ppo ſacerdoti:cũ nec curatꝰñt ꝓpꝛiꝰ⸗ ſacerdos: niũ de mãdato ſuo. Hulł eniʒ ſacerdos nec ſecularis nec religioſus bʒ aliquã iuriſditiõez ſuꝑ alis: niſi de iure poſitiuo pape:qꝛ ptãs iuriſditiõis nõ fu „ — it deriuata a xpo in aplos:niſi mediante petro:Mec in epos ⁊ pᷣibeos dʒ deriuari niſi mediãte papa.ſecꝰ at ẽ de ptate oꝛ/ dinis: vñ ſic ridiculũ cẽt dicere ꝙ petrꝰ nõ potuiſſet ſoluere nec ligare ſubditos cliuctbet 0pliſcbe ſefhialu Neſalddet tos cin Gbſolutin ſtothih ſcnotid lg aüt dee tal pro (eita g ceos: auctepen tneodem ns ſzced ochig ſcenoe nat us, H⸗ ſcſimee⸗ ono ſallato aglutoꝛe c. ii ſagiioꝛes gemnd Lic⸗ ſbicoagint nan fli⸗ geſllegep ſlijeſihe nchſcſot⸗ Hacsneltn therſoliag mlerſilter D irhun Mfreton . is neeten 1 ſeantork, tceins hi⸗ Ginmeſnet n oneosyirdonn penitentis ini oſi iod o nius bochot ſue . n. Gi nſinnii ro huncig õ diucdttcanmnh diuidicinalan eain nieiinin n. itſnta racoenihi zigto Acka moni ß raalenüſt nuſcz ſr ligs nocifi. ccdotinenn eit nnpſiin iſus iain ler ner ſenns „ S. S= * = — =ͤ — = = = — S. =S — =— — — — — = = — — — — — – =ꝛC — =— — = — — — =ẽ S=E = — — — — E — — — —. = =ẽ = W = = —,— = =nͥ ☛ = e ee = — — — — — — — — — — — = = — — 2 — * cuiuſiibet apłi:uel alius de mãdato ſuo: ⁊ apłi ſubditos illoꝝ.lxxij.diſcipuloꝛuʒ: ſic ridiculum ẽ dicere ꝙ papa non poſſit uel alij de mãdato ſuo ſoluere ⁊ ligare ſbᷣ ditos cuiuſſibʒ epᷣi ⁊ cuiuſſibʒ pᷣvᷣꝛi: ⁊ ſic abſoluti nõ tenent᷑ ꝓpo e vepo ſa⸗ cerdoti cõfiteri. A Pꝛunmyn Eeſt do. ꝙ illi ꝗ cõ fitẽt᷑ bñtibꝰ auẽteʒ pape:ↄfitent᷑ ꝓpꝛijs ſacerdotibꝰ ut ꝓpum diuidit õ alienum illa auũt decretalis intelligit᷑ &ꝙ gꝗs cõfi⸗ teat᷑ ꝓpꝛio ſacerdoti:ut ꝓpum diuidit᷑ cõe:ita ꝙ ſacerdos ꝑꝛochiał ẽ ꝓpus ſa cerdos:⁊ religioſus: uel aliꝰ qui fungit auẽte pape uł epᷣi:ẽ ꝓpus ſacerdos:nõ tñ eodẽ mõ:ſʒ ſacerdos ꝑꝛochialis ẽ ꝓp us ſacerdos:ut ꝓpꝛiũ diuidit ↄtra cõe:qꝛ non poteſt audire confeſſionem: niſi in pꝛochia ſua ſolũ. Religioſus vᷣo ẽ ꝓpꝛi⸗ ſacerdos ut ꝓpꝛiũ diuidit᷑ cõtra alienuʒ qꝛ eoipſo ꝙ hʒ licentiò ſuꝑioꝛis nõ ẽ alie nus:ij qꝛ in q̃libet ꝑꝛochia pᷣt audire cõ feſſionẽ ẽ ſacerdos cõis. C Adaẽ dð. ꝙ papa nõ ſubtrahit filios a pr̃e ſpuᷣali. led ſicut ep̃o ꝗẽ pr in tota dioceſi dant᷑ cogadiutoꝛzes pbꝛi ꝑticlarit᷑ in qᷓlibʒ ꝑꝛo chia. VUñ in oꝛdinado eos dicit: Quato fragilioꝛes ſumꝰ tãto bis mag oibꝰ idi gemꝰ.Sic religioſi in tota dioceſi dant᷑ ſibi coadiutoꝛes ad gubernatõeʒ ⁊ iſtru ctionẽ filioꝝ eccłie.¶Ad q eſt do. ꝙ nõ ẽ ſiłe:qꝛ ptãs ſacerdotis nãłr iure di nino lbᷣdit᷑ ptãti ep̃i:cũ ſit ĩꝑfcã reſpcũ ei⸗ ſed epᷣs ſubdit᷑ arcbiepo ſolũ ex oꝛdina/ tione ecclie: iõ in ꝗbꝰ eccłia ſtatuit epᷣuʒ archiepᷣo ſubijci:in illiſ tm ẽ ſubiectꝰ.pa pa ãt ĩ oẽs xpᷣianoſ imediatã iuriſditio nẽ hʒ:iõ pᷣbere ptãtem ſacr̃a ad miſtrãdi paucis uel multis:ſemel uel pluries: ꝑ/ tinet ſolũ ad ptãtem iuriſditionis pape vniuerſaliter in tota eccleſia. pri Añ ſicocedit: vi O ſecũdũ cbrdde pa nõ poſſit facere ut religioſi in qlibet ꝑꝛochia audiãt cõfeſſiões:ſicut ꝓ pꝛij ſacerdotes. In ecclia nãq; vitanda ſexageſimaquinta 11 ſunt mala ⁊ occaſiones maloꝝ. Juxta il ſud Apli. i. Chor. xi. Qð aũᷣt facio et faciã ut amputẽ occaſionẽ eoꝝ ꝗ volunt occaſionẽ: ſʒ ſi religioũ tanq; ppꝛij ſacer dotes audirẽt cõfeſſiões in q̃libet parro chia:poſſet multi dicere ſe eẽ cõfeſſos:et ſic incõfeſſi ad ſacr̃a accedere:ex nõ poſ ſent artari ꝑ pꝛopꝛiu ſacerdotẽ. Hullo ẽ mõ eſt occaſio dada talis: ut ſub pᷣtextu ↄfeſſiõis religioñs facte latẽter incõfeſſi ad ſacramẽeta boĩes accedãt. ¶ S. ſolũ ſacerdotes parrochiales poſſunt ſacrt̃m euchariſtie adminiſtrare eoꝛũ parrochi/ anis:ſʒ aliter ipſi nõ poſſũt ſcire dignos et idignos ꝑceptiõe dicti ſacra mẽti niſi eoꝝ cõfeſſione:ergo neceſſariũ eſt eos attari ut cofiteant ꝓpꝛijs ſacerdotibꝰ et nõ alijs. S.cũ papa cõmittit aliquos ſub cura epᷣi⁊ epᷣus aliquos ſub cura ſa⸗ cerdotis:extũc exonerat ſe a cura illoꝛũ: ut extũc ſint ſub cuſtodia ipſoꝝ.⁊ nõ ſub cuſtodia ſua:qtenus ſacerdoti iputet ſub ditoꝝ lapſus. Juxta illud.iij. Re.xx. Cu ſtodi virũ iſtum:qui ſi lapſus fuerit: erit aia tua pꝛo aĩa eius: aliterpapa et epᷣus in magno periculo eſſent:tolletes ſupꝛa ſe onus iĩpoꝛtabilę.poſtq; ergo cura par rochianoꝝ cõmiſſa eſt ſacerdoti:nõ hẽnt apliꝰ ſe ep̃s vel papa itromittere de e.s ⸗ alij religloñ pficiant᷑ᷣ cig ſacerdotes. I eſt:qꝛ cui nõ re In cotrariũ grere len⸗ repugnat poſſe ſieri ⁊ poſſe eẽ: ſj hoc po nit᷑ eẽ factũ ꝑ papã ꝙ religioſi in q̃libet parrochia tanq; ꝓpꝛij ſacerdotes cõfeſ⸗- ſiones audiũt:põt g iſtud papa facere. nd C0O dicendũ ꝙ religioſos in glibet ꝑꝛochia ↄfeſſiões audire tanqᷓ; ꝓpos ſacerdotes duplicit põt intelligi.p ptãte oꝛdinaria.⁊ ptãte diſpeſatoꝛia. Pꝛimo mõ ſũt ꝓpꝛij ſa cerdotes pꝛeſbyteri ꝑꝛochiales ꝑ epᷣos oꝛdinati. Scðdo modo ſut ꝓpꝛij ſacer dotes in qᷓlibet ꝑꝛochia religioſ ꝑ papã pᷣuilegiati.Planũ eſt enim q; apollo erat pꝛeſbyter coꝛintbioru. Juxta illud apli. Ar. i. Choꝛin.iiij. Ego plãtaui. Appollo ri- gauit.et tũ Pau.in ecclia Choꝛinthioꝝ iuriſditionẽ exercebat:iuxta illud qð ipᷣe dicit.i.Choꝛ..iij. In virga veniã ad vos aut ĩ chatitate:et illũ publicũ foꝛnicariũ ſathane per excoĩcationẽ tradidit:⁊ fre- quẽter Lhimoteũ ⁊ alios ad ipᷣoꝝ Cho rintbioꝝ iſtructionẽ deſtinauit. Eſt autẽ nõ ſolũ poſſibile:imo multũ neceſſariũ re ligioſos ⁊ alios viros idoneos in qlibet pꝛochia tanq; coadiutoꝛes epoꝝin pᷣdi/ cationibꝰ faciẽdis ⁊ cõfeſſiõibꝰ audiẽdiſ õᷣter ipᷣos pꝛeſtyteros ꝑꝛochiales oꝛdi/ nare. ⁊ illa decretałponit᷑ iter cetera ſpe ciealit᷑ ꝓpt᷑ tria. Pꝛimo ꝓpter ipſoꝝ ſa cerdotu ruditatẽ. Qui.n. vult ↄfiteri pec cata ut iueniat graʒ ſicut dicit Augꝰ:dʒ ꝗqrere ſacerdotẽ ꝗ ſciat ligare ⁊ ſoluere: ne cũ negligẽs circa ſe extiterit:negligat᷑ a deo:ꝗ miſericoꝛdit᷑ monet:ut cecꝰceco ducatũ nõ pᷣſtet:ne ambo in foueã cadãt: Planũ eſt aut ꝙ magna iſcitia ⁊ magna ignoꝛãtia in ſacerdotibꝰ dei tollerat᷑ ut dicit Aoluſianꝰ in quadã epla ad Augj. Multũu detrabheret᷑ ſacre ſcripture et ſaluti aiaꝑ ſi xp̃ᷣiſideles ruditati ſacerdo tũ relinqrent᷑. Scðo ꝓpt᷑ cõfitentiũ pluralitatẽ. Sicut.n. apli vidẽtes ꝙ meſ ſis multa erat ⁊ oꝑaru pauci:rogauerut dñm meſſis ut mitteret oꝑarios in meſſẽ fſuũ. Lu.x.ita nũc faciẽdũ eſt ꝑ papã ⁊ epi he⸗ de religioſis ⁊ alijs idoneis viris CTCertio ꝓpt᷑ ſacerdotũ familiarita tẽ Mã familiaritas ſacerdotuʒ circa aliqͥ̊s qñq; parit erubeſcẽtiã:qñq; vᷣo circa ali quos parit conteptũ ⁊ puipẽdẽtiã:qñq; autẽ circa aliquos cũ ipſi hoĩes ſint parit rancoꝛẽ ⁊ ma liuolẽtia: exquibꝰ oĩbꝰ xpᷣi fideles retrabi pñt ne eis cõfiteant᷑: vñ puide ꝑ paſtoꝛè eccłie buic piclo ꝓuidet᷑ Ad pꝛim ergo eſt dicendu ꝙ 2 nulla occaſio mali dat᷑:qꝛ ſi hõ ↄfiteret᷑ ꝓpo ſacerdoti:poſ ſet eũ decipere ut minoꝛa ↄfiteret᷑ ⁊ ma ioꝛa taceret. Oato tñ ꝙ daret᷑ aliqͥ occa ſio mali:mnłta tñ bona ex hoc ſequunt᷑:ux Queſtio III dictum eſt: ⁊ miłtis alijs maioꝛibꝰ ꝑicu lis obuiatur. ¶ Ad ⁊eſt dicẽdũ ꝙ ſa cerdos põt ſcire digunos ⁊ indignos ꝑce ptione ſacramenti euchariſtie ꝑ ſnĩaʒ ſu periorl.Eo.n.ipᷣo ꝙ ipᷣe ſcit religioſos ꝗbus ſui ꝑꝛochiani dicũt ſe eſſe cõfeſſos poſſe ſoluere ⁊ ligare auẽte ſupioꝛis pa pe uel epi.dʒ ſtare ſnĩe ipſoꝝ:qꝛ magis hõ dzʒ ſtare ſentetie ſun ſuperioꝛis qᷓ; ſue CAd z“ eſt dy. ꝙ falſu ẽ papa exo- neret ſe a cura dioceſis qñ comittit eam epᷣo:⁊ epᷣs a cura ꝑpꝛochie qñ cõmittit eã ſacerdoti:ĩmo fcã cõmiſſione adbuc ma ioꝛ cura eſt pape de dioceſi ⁊ epᷣo de ꝑꝛo chia q; illis ꝗqbus cõmiſſio fcã c.poſtq; enĩ Apłus ꝑ eccłiam oꝛdinauerat epos ⁊ pᷣſbros adhuc dicebat.i.ad Cborjꝗ.xi. Pꝛeter illa q̃ extrinſecus ſunt inſtantia mea qtidiana ſollicitudo oĩum eccłiaꝝ. tertii ſic pcedit᷑: Ni⸗ detur.n. ꝙ pa⸗ pa poſſit facere ut pctã ſemel cõ/ feſſa bomo teneat iterũ ↄfiteri:qꝛ papa nõ põt tollere oꝛdinẽ inſtitutũ a xpᷣo: ſʒ rpᷣs inſtiuit duos oꝛdines ad cõfeſſionẽ pctõꝝaudiendã epᷣs ⁊ pᷣſbr̃os.ſi ẽ̊ ꝗqs au ctoꝛitate pape ↄ fiteat᷑ religioſis: tenebi tur illa eage pctã epᷣo ułpbro iterũ con fiteri. ¶S. cũ papa ↄcedit chꝛiſtifideli bus ut poſſint ↄſiteri religioſis non exi mit eos a cura ſuoꝝ ſᷣſbroꝝ:cũ ab eis ec cleſie ſacr̃a teneãt᷑ reciꝑe:ſj eoꝝ pᷣſbris tenent᷑ ↄfiteri:ſaltẽ ſemel in ano:s q co fitent᷑ religioſis illa eadẽ pctã tenentur iterũ ↄfiteri ꝓpis ſacerdotibꝰ. S. ſa cramentũ ſꝑ ↄſeqꝗt᷑ ſuũ effectũ ſi fiat ſuꝑ debita mã.⁊ in foꝛma eccłie: niſi fictio ſit ex ꝑte recipietis:ſʒ cum gꝗs ↄfitet᷑ bis ſuũ petm religioſo ⁊ ꝓpo ſacerdotiẽ ibi debita mã: puta ipſe cõfitẽs: ⁊ vr᷑q; ab ſoluit in ſoꝛma ecclie:Sᷣ ſẽꝑ confeſſio ba/ LPAE —*à Sν⅞¾bet ſuu effectu In C0 tran inm e:qꝛ ſacrm pnĩe ſicut cetera alia ſacramenta bʒ efficacia in cauſando ex virtute dei: non poteſt S per papam immutari. Ar. Kia tenetter rt, C Gſcſiopea gutedin lapaßſe nerck oof oeu glitiset gctü poſa Ncioßt cice ſe füdädie⸗a Pnird Tremſt intoler ipaͤire Cliation W Pcoſeſt ſopeni⸗ ninr: lerefa 1lagri6 Uulonig⸗ Miſthd ſationis,⸗ heqno bo ugcager lltenccr gennẽ o⸗ igneag b⸗ toquorung t b ce lcggtttſt nicgſocſos⸗ Rbachehn oſtterip ten phoſe engergin ſen doti . Pialine lufken s dionb'ga dicitüg 81 digos ge banſtieoſtizzi Heſtirrelgiſ itſecſecnſſis wite ſpiors ilonge nagt ſcherorshſn igepicn⸗ qichnintent bicgicnittd nilione dhunt ioccitcinn niſoſiefß 0rnutniis cus wtitd tmkocinele 7ſceclid lliennet curpctiſen nihfienan inſuntial lers lcift rzints iti Kigoſi n bkotroen aifigten eaheit, tenttint D == —= S= S ☛ — = 4 — — —— = — = = =2= ☛ =– 1„ „ = — — — = — E — = — = = = — — — — =z — = =à — — — — — — —- — —, — — . — = — — = = — = = = — — — — — — — = — = —,8k — = — — S * — — — = = Ar. RKhid 60 dy. ꝙ papa ñ pot fac ere ut pcta ſemel cõfeſſa ꝗqs teneat᷑ ex pᷣcepto iterũ cõſiteri:qð dupł ꝓbat᷑. Q Pꝛimo ex ꝑte ipſi?ſacri:HNam cõfeſſio pctõꝝ e ꝗd ſacr̃ale ſubiaces ime diate diuino madato ñ huano. Eñ ſicut papa ñ poſſʒ diſpenſare ꝙ bõ pctõꝛ ñ te neret᷑ cofiteri:ita ñ pᷣt diſpenſare ꝙ cõ⸗ feſſio eiuſde pcti reiteret᷑: Mam eiuſdeʒ quctis eſt aliquẽ actũ relaxare ad illum actũ poſſe reiterare.Qua.n. rõne pma ↄfeſſio ñ hẽret ſuũ effem: pari rõe nec ſe cuda cõfeſſio bẽret. Mec valet iſtãtia q̊ rũdã dicentiü ꝙ pᷣma cõfeſſio bʒ effectũ pmũ ⁊ directũ: puta abſolutionẽ pctõꝝ ⁊ remiſſionẽ pene et᷑ne uł cõmutationeʒ in tꝑalem. Sc da vᷣo hʒ effectũ ſcvᷣariuʒ ⁊ indirectũ ut augmetatiõ eʒ gre.⁊ recõ ciliationẽ eccłie. Tal.n. iſtãtia nlla ẽ: qꝛ nõ negat᷑ ꝗqn ꝑ reiterationẽ cõfeſſiois uł ꝑ cõfeſſionẽ publicã nõ poſſʒ fieri remiſ ſio venialiũ ⁊ augmẽtat io gre ĩ feruoꝛe charitatl.ſʒ cõfeſſio pnialis uł ſacr̃alis cõplete fcã ſemel hbʒ ſuũ effectũ pᷣmariuũ 2 ſcᷣ ariu. 2? b pʒ ex ꝑte cõfitentium NMNullꝰ naq; põt cõpelli uel cogi ꝑ papaʒ ad illiid qð e cõſili ⁊ ſuꝑerogatiõis ułꝑ fectionis:ſʒ ſolũ ad illud qð ẽ pꝛecepti ſi ne quo hõ nõ pᷣt cõſeꝗ ſalutt: qꝛ ſi ſupꝛa illud caderet coactio uł pꝛeceptũ eẽt ab ſolute nccriuʒ:ſʒ cõ fiteri vltra ſemel idẽ pctm ñẽ pᷣcepti:ſj cõſili: g̈ papa nõ põt aliquẽ ad b cõpellere. Hec valet inſtã⸗ tia quoꝛund dicentiũ ꝙ H̊ cõſiliũ nõ ca dat ſub pᷣcepto cogete directe: idirecte tñ cadit ut ſi ꝗs volutarie eligat ꝓmoue ri ad ſacros oꝛdies tenet᷑ ipſo fco ex pᷣce ꝓto ecc łie buare cõtinẽtiã.ſiciſi aligs eli gat ↄfiteri volütarie religioſis ipio fcõ ex ſtatuto ⁊ pᷣcepto eccłie tenet᷑ iterũ cõ fiteri ꝓpo ſacerdoti illo.ſ.pᷣcepto:Ois vtriuſq; ſexꝰ.Tałinſtatia ſił nulla ẽ:qꝛ ſumere oꝛdines ⁊ ad continentiaʒ ſe ob ligare totũ eſt libere voluntatis Quicũ q; eni aſſumit oꝛd ies de ecclia latinoꝛuʒ volũ tarie in ꝑſona occiqẽtalecclie emit ſexageſimaquinta tit votũ caſtitatis.Mõ.n.qcũq; aſſumit oꝛdies:ex ipᷣa oꝛdis aſſuptione tenet᷑ad cõtinẽtiã:qꝛ tũc ſic teneret᷑ eccłia greco rũ ſicut latinoꝝ:qu e S decretũ. VUñ pa/ pa nõ cogit aſſumentẽ oꝛdinẽ ad voue⸗ dũ continentiã:ſ poſtq; ſponte aſſũpſie oꝛdinem qu libere aſſumedo libẽ emit/ tit cõtinentie votũ:cogit ipſü ad obpua tionẽ voti:qꝛ vouere volũtatis eſt:ſj ob ſeruare eſt ncẽitatis:ſic volũtarie qlibet põt cõfiteriułreligioſo uł ꝓpᷣo ſacerdo ti:⁊ ſic cuilibet cõfitedo iplet pꝛeceptuʒ eccleſie:cũ vt᷑q; ſit ꝓpus ſacerdos:ſic ꝑ papã nõ põt cogiq vltra ſemel iqẽ pec AG pꝛimũ catũ confiteat᷑. .½ 1 Feſt do. ꝙ illi duo oꝛdines a xpᷣo iſtituti audiũt cõfeſſionẽ ptãte oꝛdiaria. Sʒ alij pñt inſtitui ut cõ feſſionez audiãt ptàte diſpenſatoꝛia de licentia pape uel epᷣoꝝ ſeu pᷣſbroꝝ:poſiet ſilpapa q ptãtis plenitudinẽ in tota ec cleſia bʒ tertiũ oꝛdinẽ cõfeſſoꝝ iſtituere q aucte oꝛdinaria confeſſiones audirẽt ſicut in eccleſia pꝛimitiua fuerunt bduo ſoli oꝛdines ſacri:puta pꝛeſbyteroꝛũ et dia conoꝝ:⁊ tñ poſtea eccleſia alios ſibi oꝛdines inſtituit:ut magiſter ſniarũ dic CAdzmeſt dicendum ꝙ papa non exri mit fideles a cura pᷣſ byteroꝝ ꝓpꝛioꝛuʒ ſed ſi conſitent᷑ religioſis : ſi nolunt pꝛo pꝛijs facerdotibus confiteri: tenent᷑ eis ꝗalia ſacramenta ad miniſtrare:cum ipſi iam impleuerint illud pᷣceptũ: Omnis vtriuſq; ſexus teneatur ppꝛio confiteri ſacerdoti: eoipſoqꝙ per papã religioſi ꝓ pꝛn ſacerdotes oĩuʒ fideliu ſũt oꝛdinati Ad 3 eſt dicendũ ꝙ ſꝑ cõfeſſio po- teſt habere ſuum effectum: qꝛ ſꝑ bõ põt babere aliquod peccatü moꝛtale uel ve niale quod nonduũ confeſſum eſt. Ał de iã cõfeſſis ſy maioꝛẽ contritionẽ ⁊ ꝓPpr erubeſcentia completioꝛẽ abſolutionẽ. Digeturenim ꝙ papa poſſit fa cere ut cõfeſſio eoꝛundem habeat effica. Ar. caciã vltra ſemel:qꝛ plꝰpᷣt papa mediãte ſacr̃o q; mediãte officio:ſʒ mediãte offi/ cio põt remittere ttiã ułqrtã ꝑtẽ pctõꝝ alijs retẽtl ut ꝑ coĩcatõeʒ idulgẽtie: ſic pᷣt mediãte ſacro. ¶C Pꝛeterea actꝰ ĩclu⸗ dẽes multas defoꝛmitates ꝑõt tolli vna ab eo remanẽte alia:ſʒ pct m includit tri plicẽ defoꝛmit atẽ. Anã a bono incõmu tabili auerſionẽ: Alia ↄſcie coꝛꝛoſionez. Et tertià in bono cõmutabili inoꝛdins tã delectationẽ. Poterit ꝑ vnã ↄfeſſio nẽ tolli vna defoꝛmitas ⁊ ꝑ aliam alia. ¶C. SD.ſacr̃m pnie põt reiterari: cũ ibiñ impmatur charact᷑:ſʒ nõ reiteratur re/ ſpcũ alioꝝ ⁊ alioꝝ pctõꝝ:qꝛ ſic reiterat baptiſmꝰ reſpcũ alteriꝰ⁊ alteri?ꝰhomiĩs. Reiteratur reſpcũ eiuſdẽ peccati:⁊ ſic cõfeſſio eoꝛundẽ pctõꝝ bẽbit efficaciax In cõtrariũ. vltra ſemel E EHEa.⁊q: quod eſt ple ne ſolutũ in terra:⁊ in celo nõ ẽ ampliꝰ ſoluendũ:ſʒ ꝑ cõfeſſionẽ ſacr̃alem ſemel fcãm ſoluitur hõ in celo ⁊ in tra ex vᷣtu- te clauiũ:ſcdᷣa ſoło nibil iuẽit ſoluedũ. Rn cO dicendũ q; de cõfeſſiõe EEOtriplicit poſſum' loqui. ¶¶Pꝛimo de cõfcſſioe cõpleta ⁊ ſacrali Scðo de cõfeſſiõe incõpleta ⁊ cõdi tionali. ¶ Tertio de ofeſſione merito⸗ ria ⁊ ſalutari. Con feſſio eoꝛundẽ pctõ rũ cõpleta ⁊ ſacr̃alis pᷣceptoꝛie ẽ᷑ fienda ſolũ ſemel:nec papa põt diſpenſare i plꝰ nec in minꝰ: qꝛ ꝗ non põt relaxare actũ uel non põt ſuꝑ actꝰrelaxationt᷑:nõ põt ſuꝑ actus reit erationẽe:uel miłtiplicatio nẽe.ſʒ papa ñ pᷣt ſuꝑ actꝰↄfeſſionis rela⸗/ xationẽ:qꝛ tc poſſʒ effectũ ſacr̃i ↄferre ſine ſacro:S non pᷣt ſuꝑ actꝰſacr̃alis con feſſionis reiteratione uel multiplicatio nẽ.cõfeſſio vᷣo incõpleta ⁊ ↄditiona łeo- rundẽ peccatoꝝ coactiue fiẽda ẽ plus qᷓ; ſemel. Põt. n. q;tũ ad pñs in qnqʒ caſibꝰ ↄ feſſio eẽ ĩcõpleta.Pꝛimo ſiꝗs dubitat pctã illa fuiſſe cõfeſſum. Scdo ſi pctã ofeſſa diui ſit diuerſis ſacerdotibꝰ. Ter tio ſi pniam iniũctã non fecit nec imple Qneſtio V uit. Quarto ſi nõ fuit confeſſus ꝓpᷣo ſa⸗ cerdoti ſ̊ alieno. Quito ſi talia pctã cõ fiteri pᷣſumat ſibi ſubtracta ptãte ſuꝑio rig. Si. n. in oĩibꝰiſtis iueniat᷑ cõfeſſioeʒ fuiſſe ĩcõpletã:cogẽdꝰẽ penitẽs ad reite rationẽ ↄfeſſionis eoꝛudẽ peccatoꝝ. ſʒ ↄfeſſio meritoꝛia ⁊ſ ſalutaris ↄſultoꝛie boꝛtãda ẽ ut fiat àties fieri pᷣt: qꝛ qᷣnto plhõ ↄfitet turpitudiuẽ criminis tanto magis veniã ptõꝝ ↄſeꝗt:ut ſcribit᷑ i tra ctatu de pnia.iij.di.ita ꝙ confeſſio com pleta ſacralis eoꝛũdẽ ꝓctõꝝ pᷣceptoꝛie fieda ẽ ſolũ ſemel. Incõpleta vo cõditio nał pᷣcep toꝛie ſiẽda ẽ vltra q; ſeł. ſed me ritoꝛia ſalutar cõſulto:ie fiendac quo/ A G pꝛimũ tiens fieripoteſt. A B er Scẽ do. ꝙ ñ ẽ verü Plꝰ.n.pᷣt papa mediãte officio q; mediã te ſacro:qꝛ mediãte ſacr̃e toeti pᷣt qᷓntã ptãtẽ deꝰ cõtulit ſacr̃o:vñ tãtũ pᷣt qntũ vnꝰaaliꝰſacerdos:ſʒ mediãte officio tãtũ p̃t qᷓntã ptãtem deꝰ cõtulit officio. Nec tñ ẽ veꝝ ꝙ ꝑ coicatione ĩdulgẽtie remit tat t᷑tiã ꝑtem pꝓctõꝝ:cũ idulgẽtia ñ coꝛ/ cet᷑ niſ cõtritis ⁊ cofeſſis:ſj̊ remittitur ttia ułqrta ꝑs de ĩiũcta pnia ꝓ peccatj q̊ abſolutio iã facta ẽ. & Ad 2e dæ. ꝙ petm ipoꝛtat multas defoꝛm itates malr: ſ̊ foꝛmalłr ſolũ vnã ipoꝛtat:puta auerſionẽ a bono incõmutabili:q̃ remo ta ꝑ cõtritionẽ᷑ ⁊ cõfeſſionẽ remouet oẽſ alie inq;tũ bñt rõeʒ culpe.¶C Ad 3 di ꝙ pnia reiterat᷑ q̊tiẽs cotĩgit pctm reite rari:quia quotiens hõ peccat quocũ q; peccato:põt ꝑpenitere ⁊ ꝑ confeſſionẽ ab ſolutione conſeꝗ:ſic aut non reiteratur baptiſmꝰ:qꝛ volũtarie peccantibꝰ poſt acceptaʒ notitiã veritatis in baptiſmo iam non relinquitur ꝓ peccatis bhoſtis: ut dicit Apłus ad ebꝛe. x. n e& ſic pꝛocedit᷑ papa non poſſit facere ut ꝗs dif᷑ ferat confeſſionem vſq; ad quadrageſi⸗ mam ſine peccato: quia eſtmagis ſub⸗/ ueniẽdu moꝛbo ſpuali q; moꝛbo coꝛꝑali A. ſeelinis faloſec leheqen igerigpe Cidiftert tuele noꝛt hens ſact Litensiſed tinnocf tie diffcre cr ticncſite ins bonin Weſte cokeſions boneſac thaigs talellet dnenct Pnen He aleni⸗ Haopr. geii 4 Gllegiſeof t Geg ffmnariin mnbend AEulßle Gegiinet (hofnni 4 4 ſitoten icucbari —— (rtethoi ß nde i ngeſe fientan leharit illteren llsne kſeoriine ogech 1 ſelus phoſt italig petic na gtitt ſhi nuer cjfeſſioej dnites afate ſe ecaaton tans gialtoit leniöt gentn cnministant⸗ kutſcnbſtim confeſſiocon ctop jcpteit pleta ſocitii⸗ miſlutne ſeſntteo⸗ nsfenent⸗ ingiiſei hfinei ſn tin frinti ütiti ſtini iteoffloottt ltofico ⸗ lulgene enit lgenancon⸗ tenitttuut iapherlet Pdnid deſornttius ſiernt — n reiteratif Catid heſ nbeytiin aatls boſtii⸗ , neeti ltetn cretas enatſife tmegis . notho hen ſed aliquis ſubiectꝰ moꝛbo coꝛpoꝛali pe riculo ſe cõmittit niſ ſtatim remediũ me dicine querat:⁊ nõ ſtatim qrendo exne/ gligetig peccat:mlto ergo magis peccat qui differt remediũ adhibere cõtra ſpiri tualẽ moꝛbũ peccati. Pꝛeterea contẽ nens ſacramẽetũ penitẽtie nõ eſt vere pe nitens:ſed habes ſacerdotẽ paratũ ſi ſta tim nõ cõfitet᷑ ↄtẽnit ſacramẽtu penite- tie: differedo ergo cõfeſſionẽ ſemꝑ eſt in peccato. ¶ Pꝛeterea maius bonũ eſt ſta tim cõfiteri q; differre:ſed negligere ma ius bonũ habita opoꝛtunitate operãdi illud eſt moꝛtale peccatui;: differre ergo cõfeſſionẽ ſine peccato no põt eſſe. CS. bona ſacta in moꝛtali peccato ſut moꝛ- tua:ſi ꝗs ergo cõmitit aliq ð pct m moꝛ- tale ſtatim poſt paſcha differedo cõfeſſi onem vſq ad qdrageſimã: oia bona fca ſm Adio tẽpoꝛe erunt moꝛtua. — In contrariũ n deug ecclie nõ peccat: ſed ecclia ſtatnit ſemel in onno ppꝛia peccata eſſe cofitẽda:ſicut patz e? Ois vtriuſq; ſexus.ergo differẽ do cõfeſſionẽ vſq; ad tépus ab ecclia iſti gO. tutũ nõ eſt peccatũ. IHOnicendü quoſdã diriſſe æ tenet᷑ homo cõfiteri q;cito opoꝛtunitas cofitdi ſe offert: ita qꝙ ſi ãplius differat peccat. Sed iſtud eſt cõtra rõnẽ pᷣcepti affirmatiui:qð Ia obliget ſemꝑ:nõ tñ ad ſemꝑ:G̊ pᷣm derminatu locũ ⁊ tẽpus.Tẽ pus autẽ iplendi pᷣceptũ de cõfeſſione vr eſſe qñ iĩminet aligs caſus in quo neceſſe eſt homini ꝙ ſit cõfeſſus: puta ſi iminet ſibi moꝛtis articulus:vel nccitas accipi endi euchariſtia:aut ſacrũ oꝛdinẽ:ad que opoꝛtet boĩez ꝑ cõfeſſionẽ purgatũ pᷣpa- rari. Ande ſi aliqꝗd iſton ĩmineat:æ aliqs cõſiteri pᷣtermittat:peccat:dumodo de⸗ bita opoꝛtũitas aſſit:⁊ qꝛ ex pᷣcepto oẽs ſid eles tenen t᷑ ſemel in anno in feſto pʒ ſcatis pᷣcipue ſacrã coionem accipere iõ ecelig oꝛdin auit ut ſemel in anno qũ imi net tẽpus accipiẽdi eucbariſtis ocs lide/ ſexageſimaquinta les cõſiteant᷑. Ad qoeʒ ergo puto eſſe dicendũ ꝙ laudabile eſt ⁊ magis tutũ ut peccatoꝛ qᷓ; citius põt cõmode peccatuʒ ſuũ cõfiteat᷑.qꝛ in ſacrameto pnie gra cõ ferturꝗᷓ hoĩez reddit magis firmũ ad re/ ſiſtendu peccato: ⁊ in periculis ſuꝑueni/ entibꝰ redqit ipſũ magis ſecurũ:differen do tñ cõfeſſionẽ vſq; ad tẽpus ab ecelia inſtitutũ:puto licituù eẽ:nec peccat ꝑ ſe lo quendo ſic differendo. an. ergo eſt dicendũ ꝙ B . Penunmi nõ eſt ſile. qꝛ moꝛbꝰ coꝛpoꝛalis niſi ꝑ remediũ medicine exti guat᷑:ſeimꝑ inualeſcit in peius:niſi foꝛte virtute nature fuerit extinctꝰ. Moꝛbus autẽ peccati extinguit᷑ ꝑ cõtritionẽ ⁊ cõ/ feſſionẽ habedo in voto ⁊ in ꝓpoſito ob/ ſeruãdi tẽpus ab eccłia inſtitutů. C Ad 2eſt dicendũ ꝙ babẽs ſacerdotẽ para tum ſi nõ ſtatim cõfitet᷑tnõ ex boc contẽ nit ſacr̃m pnie. Tũc enĩ ↄteneret qñ nec cõfiteret᷑ nec beret ppoſitũ cõfitedi tꝑe ab ecclia oꝛdinato:qꝛ ſi ſic ↄtẽneret:pla/ nũ eſt ꝙ peccaret. ¶C Ad 3ꝭ "eſt dicendũ ꝙ nõ ſemꝑ negligens maiꝰ bonũ peccat etiã opoꝛtũitate exiſtẽte ipledi illud:niſi ſit maiꝰ bonũ tale qð teneat᷑ iplere ex pᷣ/ cepto. Maius eni eſt bonũ itrare religi/⸗ onẽ q; mr̃imoniũ bere:⁊ tñ nõ peccat ꝗs illud obmittẽdo opoꝛtimitate etiam exiſtẽte. Ad ꝗeſt dicẽdũ ꝙ bona fcã in medio tꝑe nõ ſũt moꝛtua: exq̊ͥ eniʒ hõ de pctõ moꝛtali cõmiſſo ↄtrituſ eſt:⁊ bʒ pꝛopoſitũ ↄfitẽdi tꝑe ab ecclia oꝛdinato nec ãpli ꝓpõit recidiuare:iã abſolutꝰ eſt a pctõ:⁊ ſi caſus moꝛtis aduen iret ĩ quo ſacerdotis copiã habẽ nõ poſſi: puto æœ nõ gderet: ecà ex ↄtẽtu nõ ob et. . PoYrI1 ſic ꝓcedit. vr eniĩ pe ſacerdos parrochiał nõ teneat credere ſolo ?bo ſuo ſubdito dicẽti ſe eẽ religioſo ↄfeſſũ babẽti auẽtes abſoluẽdi qꝛ frequẽter in ↄfeſſiõe aliꝗ cõterũtur ꝗ pus pↄtriti nõ fuerũt: ſʒ ſacerdos dʒ ſuuʒ ſubditũ q;tuz põt ad bonũ iducere:ergo Ar. oino debet ab eo erpetere ut ſibi ꝓfitea k. ¶ LHPꝛeterea rectoꝛi dicit. Pꝛouer.xxvu. diligẽter cognoſce vultũ pecoꝛis tui: ſed nullo mõ meliꝰpõt qᷓ; ꝑ cofeſſionẽ cogno ſcere: oiĩno debet ab eis exigere ut ſibi confiteãt᷑. ¶ Pꝛeterea illud qð dat᷑ ali cui:ãplius nõ eſt in ptate dantis.poſtq; Sparrochia cõmiſſa ẽ ſacerdoti.non re- manet ampliꝰin ptãte pape uel epi:ſꝑ Pot regꝗrere ut eiꝰ ſubditi ſbi cofiteant PAGt 11 eſt: qꝛ ſi ſibi con In C0 trariu fiteret᷑ poſſʒ di cere ꝙ vellet ⁊ teneret᷑ ei credere: dice ti ſibi eẽ ↄfeſſum religioſo hẽnti auctoꝛi tatem:credere tenetur. Rnd co dicenduʒ ꝙ in foꝛo iudi Se ciali credit bõi õ ſe:ſj nõ ꝓſe.in foꝛo ãt pnie credit᷑ bõiꝙ ſe ⁊ ⸗ ſe Si g aligs petat a ſuo ſacerdote ſacr̃m euchari ſtie dicedo ſe eẽ cõfeſſum religio ſo uel bẽnti auctem:ſi ſcit in eo eẽ impe dimentũ ad ꝑceptionẽ euchariſtie perti nens ad foꝛu iudiciale:puta ꝙ ſcit uł cre dit eũ eẽ excoĩcatũ:nõ tenet᷑ ſibi credere niſi de abſolutione ſibi conſtet: ſi vᷣo ſcit in eo eſſe imped imentũ ꝑtinẽs ad foꝛuʒ pnĩe:puta peccatũ:tenet᷑ ſibi credere: et iniuſte a git ſecũ ſi denegat ſibi euchari⸗ ſtia: exquo ꝑbibet ſe eẽ ↄfeſſum ⁊ abſolu tum ab eo ꝗ abſoluere vorni ue aubte 0. P aplica uel epᷣi. Ad P nimmn S eſt dð. ꝙ illð bo⸗ nũ qð in ↄfeſſiõe hoĩes ↄſequut᷑:iã illud ↄ ſecutus eſt ꝗ cõfeſſum ſe dicit:ſi veruʒ dicit.ſi aũt falſum dicit:pari rõne pote rat falſu dicere ↄfitendo ſibi:mec põt ali cuius hois auẽte ꝗs cõpelli ad ↄfitendũ peccatũ qð alteri cofeſſus : ꝗ abſolue/ re potuit. C Ad ⁊meſt dicẽdu ꝙ rectoꝛ eccleſie vultũ pecoꝛis ſui diligẽter debzʒ agnoſcere:ↄſiderando exteriꝰ vitã eius ſed , modu cõſeſſionis nõ põt alit᷑ ſcru- tari: niſi ꝙ credat illa que ab eo dicunt ſibi. C Ad zeſt do. ꝙ pꝛochia nõ da tur ſacerdoti in ſuũ cõmodũ: ſed incom modu ſubditoꝝ:⁊ iõ i comodũ illoꝝpñũt — legii papa indultu at. C 2. vtrũ papa lege pꝛiuilegioꝝ in Qnueſtio 1 alij ſacendotes oꝛdinari ad eoꝝ inſtru⸗ ctionẽ ⁊ abſolutiõem ꝑ ſuperioꝛẽ paſto/ rem qui de omnibus cura habet. ¶ QAueſtio.lxvi.de largitiõe puilegioꝝ 2 conſiderandum Ein C eſt de puilegioꝝ largitione: Circa qð querunt᷑ quatuoꝛ. Pꝛimo vtrũ pui⸗ ſidoꝛꝰ bñ diffini eccleſia vti debeat. ¶ 3. vtrũ ſolus pa⸗ pa pꝛiuilegiũ cõcedere poſſit. A vtrũ pape pꝛiuilegium per eius ſucceſſoꝛem poſſit reuocari. =5 gith ic pꝛoceditur .☚ Pum Aigdetur.n.q; peiuilegiũ Iſidoꝛ? male diffiniat. Sic.n.diffinit pꝛiuilegiũ IJſdoꝛꝰ: ⁊ po/ nit᷑ diſ.iij. Pꝛiuilegia ſunt leges pꝛiuato rũ:q̃ſi puate leges:nã puilegiũ ide d cm ẽ ꝙ in puato ferat᷑. In puilegio.n.q ñq; nõ ponit᷑ niſi ius cõe: Wale 5 drcy pui⸗ legia ſunt qᷓſ puate leges. C Pꝛeterea nibil diffinit᷑ ꝑ ſuũ oppoſitũ: ſj lex dicit aliꝗd poſitiuuũ. puatio vᷣo impoꝛtat ne- gationẽ. Eſt eni nęgatio in ſubiecto: ut dicit phũs: male P ꝙ puilegia ſũt q̃ſi leges puatoꝝ. ¶C S. doctrina ecde- ſiaſtica drĩ catholica: qꝛ ẽ vłis: eo ꝙ nõ in angulis uel in puato:ſʒ vlłr e pꝛedicã- da ⁊ docenda: ut Augꝰ dicit in libꝛo de nouo catico Cũ igit᷑ puilegia ut in plu ribus dent᷑ de bis ꝗ ꝑtinẽt ad eccleſa⸗/ ſticã diſciplinã:male dr ꝙ puilegiũ ide Actum eſt ꝙ in pꝛiuato feratur. . A 11 e auctas ecchie In cõ ti 1 in que hanc difi⸗ S Rnitionem appꝛobat, Rñd 0 dd. q; Purlegis pt tripłr ↄſiderari. C Hꝛi ex ꝑte eiꝰ cui ↄcedit᷑ 2.: ſex ꝑte cõis iuris ꝙ relaxat᷑. ¶·3· ex ꝑte oꝛdis iudiciarij ꝗ in eiꝰ conceſſiõe nõ obbuat᷑. ¶ Quãtũ & ad illos ꝗbꝰpui legia ↄcedũt᷑ dicunt᷑ puate leges:qꝛ ſꝑ pᷣ uilegia ↄcedunt᷑ aliꝗbꝰ ſingularit᷑.q;uis eni diſtiguat᷑ puilegiũ in gnãleqð dat᷑ ec ſcllgcrtte A. lcſe ele⸗ Lintollesi cNoneſe Ellipein ctotttcoi cgioſngr (Cuni ſciregera ſgteleges,l ſepnarn ſpyabitücn tryqch ſipretgni gereßti Gaidio nata leg Sugoe conſuer llegio⸗ ſeaſt6 ſycohar nulileyiu t;⸗ o iluntiir honopoeren gneicicie elinlin liorſata Lkcoetnten atſciudic ſttobonae pen ieit Ppubegor Uuueſſconf fagssconſie ſcögenere poesol uan Pipruteti Shalge illi e Li Spei adeon nn ſerinepeſt⸗ bir töeſulego conigerincunn tdehulecze ieaqiverut Duinopeün Nidorhädffin deniegin etrüſolsy poſt Caymi tis clſnn ie ouacinr tenr Vnscofi. i Akn nt lesrs n ilegided zuilgon lesdrN 3, C Peetan gitüßler ſoitnportete bgin ſbet dotinet, ee NSNM. . whnd. irinpi talurlc⸗ mmleziiit nin act e banedifi enaghecht, Gezi tn tchan PtAeK , Pcndt allosg tlſttiſt gilin indulget᷑: uel in reuel in mõo. O Ar. cleſie vel collegio ſiue vni cõgregationi ⁊ in puilegiũ ſingulare qð dat᷑ vni pua- te ꝑſone:ſꝑ tñ ills q pꝛiuilegiant᷑ dicunt᷑ cẽ qdã pꝛiuata: = quedã ſingularia reſpe ctu totiꝰ coitat:qꝛ ut diẽ Hiero. Pꝛiui Ee ſinguloꝝ nõ pñt legẽ facere coẽm Quãtũ vᷣo ad ius cõe qð ꝑ ipſũ pꝛiui legiũu relaxat᷑ pꝛiuilegia dicunt᷑ q̃ſi pꝛi/ uate leges. Mõ.n.ẽ pꝛiuilegiũ niſi aliad indulgeat ſpãle.vñ alig dicũt pꝛiuilegiũ efſe pꝛiuatuʒ ſiue ſingulare ius ↄtra cõe indultũ: cui conſonũ ẽ illud qð ſcribitur xxv.q.i.cũ pꝛiuilegia aliquibꝰ cõcedunt᷑ ſi pꝛet᷑ gnãlem legẽ nulli aliqd ſpãle idul gerert᷑: pꝛiuilegiũ nõ diceret᷑: Mã pꝛiuile- gia iõ dicunt᷑ qſi pꝛiuata legia eo ꝙ pꝛi- uatã lege in ſingulis generẽt: qð aucte Beꝛego. cõfirmat dicentis: Si hoc neq; conſuetudine uel lege generali neq; pꝛi nilegio vendicas: reſtat te vſurpare qð feciſti. Sʒ q;tum ad iuris oꝛdineʒ ꝗ in conceſſione pꝛiuilegioꝝ nõ ᷣuat᷑ dicit pꝛiuilegiũ inde dictũ eẽ q; in pꝛiuato fe ratur. Mon.n. pꝛiuilegia dant᷑ niñ ab ilł qui ſunt ſupꝛa legẽ vłr uel pticularit᷑:q̊s non opoꝛtet in concedẽdo pꝛiuilegia oꝛ dinẽ iudiciariũ obſuare ut ſedẽtes ꝓ tri bunali ulł in loco publico eoꝝ ſnia robur bẽat:ſicut contingit de iudicibꝰꝗ ſᷣm le/ gẽ coẽm tenent᷑ iudicare:⁊ de illis q ᷣin oꝛdinẽ iudiciariũ trãſeũt. Vñ talis di ffi nitio bona eſt:qꝛ non continet ſuperflu⸗/ um neq; diminutum. I, ;̈ b eſt do ſp in pꝛi Ad Peimmn uilegio gliqd ſpale geriuel in ato eni in pꝛiuilegio nihil expꝛimat᷑:niſi ius cõe fauoꝛ tñ confert᷑ ſpãlis ꝑ pꝛiuilegiũ:ꝗa magis conſueuit timeri qð ſpãłrocedit q; að generalit᷑ idulgetur. ꝑ bullas nãq; papales plꝰ terrẽtur hoĩes:lʒ ius cõe cõ dcã pꝛiuilegia ſcire:ꝗ coĩa iura ignoꝛãt. da b. ꝙ pꝛiuatũ ibi accipitr ꝓ ſingulari. Eſt enim ſenſus ꝙ pꝛiuilegia ſunt leges pꝛiuatoꝝ:quia ſingulariũ ſup ſexageſimaſerta n poſitoꝝ reſpectu totius coĩtatis:uel re ſpectu iuris cois qð non appꝛopꝛiat᷑ iſt magis q; illi. &Ad 3eſt dicendum ꝙ pꝛiuilegium non dicitur dari in pꝛiuato ex parte recipientis:cum poſtq; datum eſt mandetur omnibꝰ publicandu: ⁊ in/ fallibiliter obſeruandu:ſʒ dr fieri in pꝛi uato ex ꝑte dãtis q ñ tenet᷑ ĩ daido puile giũ oꝛdinẽ iudiciariũ fuaĩr cũ ſit ſup lege Dſecũdũ eeanun ⸗7 Ar.n. ꝙ pa pvg in ecclis lege pꝛiuilegioꝝ vti ñᷣ debeat: qꝛ papa n dʒ vti ĩ eccłia:qð edifi cat ciuitatẽ babyloniã:ſ̊ magis qð edifi cat ciuitatẽ hierłymã. Iſti ãt duo amo res pꝛiuatꝰ ⁊ coĩs edificãt duas ciuita- tes:ut dicit Augꝰ: Mã amoꝛ pꝛiuatꝰedi ficat ciuitatẽ diaboli babyloniã. Amoꝛ bᷣo coĩs edificat ciuitatẽ dei birim cele ſtem: cuzʒ & pꝛiuilegium ſit pꝛiuata lexut dictum eſt:videtur ꝙ papa tali lege pꝛi uata i eccleſia vti non debeat. C S.oẽ qð derogat iuſticie ñ ẽ in eccłia vtendũ: ſz pꝛiuilegiũ derogat iuſticie.ſ.legi cõi q̃ iuſta ẽ:alit᷑ non et dicẽda lex:ut diẽ Au guſtinꝰ:non ẽ in ecclłlia pꝛiuilegiũ indul gendũ. ¶ Pꝛeterea diſpenſatio inclu⸗ dens diſſipationẽ int̃dicitur pape. Sic eni ſcribit Berñũ.ad Eugeniũ: Si quer a me ꝓhibes me diſpenſare:non: ſʒ diſſi pare:nã non ſum tam rudis:ut ignoꝛeʒ poſitos nos e diſpẽſatoꝛes:ſʒ in edifi⸗ cationẽ:non in deſtructionez: Jut᷑ illud Son Hic ꝗritur int᷑ diſpẽſatoꝛes ut fi deł ꝗs iuẽiat᷑:cũ g in puilegio ſꝑ aliqd diſpenſetur ↄtra ius cot: videtur ꝙ tał diſpenſatio ſit diſſipatio. In cõtrariu em tas en⸗ Valet ſcã romana eccleſia quoſilibet ſu/ . Pl te . ius cõe cõ is pꝛiuilegijs munire:⁊ ex ſpãlia decre/ tineant q; ꝑ iura coĩs:⁊ młti facilit᷑ pñt ta quedã ſpãlia bñ ficia nangere le *W 11 do. ꝙ nccitas vtẽdi lege Ki 1 60 puilegioꝝ ecclia tripler q;tũ ad pñs ee vr. ¶C Pꝛiẽ actuũ bũa.⸗ noꝝ variatio. C 2 coĩs iurj remeoꝛa: Ar. ¶Tertia eſt cauſe innouatio. Contin git enim actus büanos multiplicit᷑ va⸗ riari:ꝓpter ̊n variationẽ in bonũ uł in maluũ neceſſariũ eſt quibuſdam puilegia indulgere:⁊ a ꝗqbuſdã ſubtrahere ꝓpter caſus cõtingen tes ꝗqꝑ legẽ coem deter⸗ minari nõ potuerunt:ſicut Augꝰ ponit exemplũ.i.de lib.ar.de pplo ꝗ ſi ſit mode ratus:⁊ gratus:cõiſq; vtilitatis viligẽ/ tiſſimus cuſtos:recte tali puilegio inue ſti ut liceat ſibi magiſtratus creare: ꝑ quos reſp.admiſiretur. Si vopoſtmo/ du paulati incipiat depꝛauare rem pꝛi- uata reip.pꝛeferẽdo: recte tali puilegio puatur: ⁊ q;uis ut ibi Aug? dicit lex bu mana ↄtraria videat᷑ contimere: ut vna aliqñ honoꝛẽ tribuat aliquibus. Aliqũ vᷣo aliquibus auferat:vtraq; tñ iuſta ẽ: tꝑalis tñ eſt cenſenda:qꝛ eoipſo ꝙ tẽpo ralis ẽ iuſte ꝑ tꝑa mutari poteſt. Se cunda cã ẽ ex cois iuris remẽoꝛatione. Si enim lex naturalis in pᷣmoꝛdio crea tionis hõi a deo impꝛeſſa ex pꝛaua oꝑa/ tiõe in quibuſdã inueniat᷑ ſic obtenebꝛa ta ⁊ ſic obſcurata:ut dictamẽ leg na ture multa oꝑent:multo foꝛtius lex po ſit iua põt ex obliuione ſic aboleri in ſub qi tis: ut tanq;ignoꝛata non obſeruetur iõ n eceſſariũ e ſꝑ ꝑ puilegia ꝑcularit ex/ plicari: ⁊ ad mẽoꝛiã bominu etiaz; illa q coia ſũt ꝑticularit reuocari. C Tertia eſt ex cauſe innoua tõe:nã inn ouata cau ſa inouat᷑ effectus. Cã aut pᷣſtandi pᷣui- legium ẽ qñ qʒ xpᷣiane religiois amplia- tio.qñq; vo inſolertii ⁊ maloꝝ uel volẽ tium nocere obuiatio.qñ q; aut recepti bñ ficij recompẽſatio.vñ talibus cauſis innouatis neceſſariũ e puilegia inouare vñ ſcribit᷑.xxv.q.i.ꝙ pᷣuilegia q ob reli ionis:uel neceſſitatis:uel exbibiti ob- equ ij gra ↄcedunt᷑ neminẽ releuãdo:ita diuitez facit ut multoꝝ detrimẽta nõ circũ ſpiciẽdo in pau ꝑtatis miſeriã non 7 0 Pꝛim Mullos deijciant. EeENNer EE dd. amoꝛ ille puatus dãnat᷑:qui eſi ſꝑ recuruus ad ſe Queſtio I11 ipſum: ut ſiqua bons pꝛopter deum uel pꝛopter ꝓximu opat᷑ ſemper intedat ſu um ꝓppꝛium cõmodũ ⁊ ꝓpꝛiã excellentis talis amoꝛ puatus merito ediſicat ciui tateʒ diaboli:qꝛ diabolꝰpenitet ⁊ peni tentis agit de malo: Juxta illud Sap. i. dicentes intra ſe pn iam agetes non ꝗ dem ppter dei diſplicẽtiã:ſed ꝓpter ſuaʒ ꝑditam excellẽtiam. Amoꝛ ergo puat quo bonũ ꝓpꝛiũ ſꝑ intendit᷑ edificat ciui tatem babylonicã:ſed amoꝛ quo bonuʒ cuiuſcũq; ꝓximi ſingularit appetit᷑: edi⸗ ficat ciuitatẽ dei.Nam pᷣcepta dei iube mur bere puatum amoꝛẽ magis ad ꝓs rentes domeſticos:qᷓ; ad extraneos ᷣm oꝛdinem charitatis. C Ad 2 dd. q; ſicut ſcribit᷑ xxv.q.i. Cum aliqua puile gia ab apoſtolico aliquibꝰ concedutur:? ſi contra generalè legẽ aliquid ſonare vi deant᷑ no tñ ↄtra ipam aligꝗd cõcedere intelliguntur:cum ipſius legis aucte p uilegia ſinguloꝝ penes mr̃ em omniũ ec Ad 3“ eſt do. cleſiarũ reſeruent. “ d . Bermñ. intelligit diſpẽſatiõem eſſe diſſi⸗ pationẽ qñ fit non ↄſiderata rationis e quitate:⁊ reip.vtilitate:vnde ſubdit ibi ſtatim vbi neceſſitas vꝛget excuſabilis diſpeéſatio eſt vbi vtilitas ꝓuocat:diſpẽ ſatio laudabilis eſt: vtiliras dico cõis non ppꝛia:na m cũ nihil boꝝeſt non pla ne fid ełdiſpẽſatio: ſj crudeł ẽ diſipatio 2☛ detur.n. ꝙ non ſolus papa poſſit puilegia con/ ced ere:qꝛ epᷣus poteſt puilegiun dare in ſua dioceſi:ſicut pʒ.xvi.q.ij.c.viſis.non ergo ꝑtinet ſolũ ad papã pᷣullegiũ dare. peꝛeterea dare puilegiũ ſpectat ad illu ꝗẽ ſupꝛa ius:ſʒ dicit iuriſconſultus qꝙ imperatoꝛ non eſt ſubiectus legi:po/ teſt imperatoꝛ puilegiũ dare. ¶ S. papa non poteſt aliquos exim ere: non poteſt pꝛiuilegia ↄcedere. ꝙ aute papa non poſſit aliquos eximere:pʒ per Ber nardũ ad Eugeniũ ſic dicentẽ: Mon eſt paruipendenduũ qð 7 deum hʒ auctoꝛeʒ ſtngel ilegeie Zr. 1decclo chionolt pobeciit ſote ang loſubere betinferi ſubeſlech Na tcton karetgie ü Hlieiterd teſtgeill ee eti minist tonte ͤfirm ticnd ſonrn Muun CUne heimit ſoor hei ictin albus⸗ ſopupo po ationen holii u incla apr adiote ſronbzni Vr pim unntin Ntidaläͤſc⸗ llönee Kioſnife ſluleri⸗ dig gmta U adent te erintedetſia günclentii ocuſcatcini penitet pen taillud Se. agetes hong ſec pterſeg ꝛergo P itcdificatct noꝛcvo hent fir appetitc⸗ ccptadliut e urs t Gummnelf rine nticnai⸗ Nchccdu ſnidhene igscöctt e. ogs ouit fenonmti 1 denche dſ⸗ atakatotidee. teſchüitfr 1 calſihi Evoar lrns in i huu ae Uurn Non legs n titgingt — gueige 65 Ar. 2 de celo ducit oꝛigint᷑: ꝗᷓ ꝓpter ſi dicat epᷣus:nolo eẽ ſub archiepo:⁊ abbas no lo ob edire epſo:hoc de celo nõ eſt: niſi tu foꝛte angeloꝝquepia dicẽtẽ audiſti: no lo ſub archangelis eẽ: aut ex alio quoli- bet inferioꝝ oꝛdinũ aliquẽ nõ ferentem — ſubeſſe cuiq;: niſi deo/ In C0 troriy⸗ fei⸗ dee ape teſt omia iura ↄfirmare:ↄdẽnare:⁊ rela rare.talis aut ẽ papa:ergo c. Rn CO dicẽqi ptas pape in pliciter differt teſtae illoꝛum. cõferendo puilegia tri- .A2 cõfirmare:⁊ de cauſa cõceſſionis vłſub tractiõis pꝛiuilegionꝝ omniũ põt cogno⸗ ſcere⁊ diſcutere atqʒ ſententiare. Eius aüt Euilegis nulliꝰ ſententie ſubiacent. ¶Q⅞—;ertio in dignitate:qꝛ ipſe põt cõce dere puilegia in ſpualibus ⁊ tꝑalibꝰ cle ricis ⁊ laicis.alioꝝ aut pꝛiuilegia ſalteʒ laicoꝝ pꝛincipum nõ concedunt᷑:niſi de tꝑalibus.⁊ leicalibus perſonis. ſolꝰ er go papa poteſt cõce dere puilegis cũ oĩ ligatione:⁊ cũ oĩ cauſe diſcuſſiõe: ⁊ cum oi ſpualiũ ⁊ tẽpoꝛaliũ ⁊ clericoꝝ ⁊ lai⸗/ coꝛum incluſione. . ergo dẽ ꝙ ep̃s põt A Primmn dare Pui legtuan in ſua dioceſi: cũ ↄſenſu tñ capituli:hocipᷣʒ tfsñ non bʒ niſi iure ⁊ auẽte pape. C Ad 2" br ꝙ imperatoꝛ põt cõcedere puile- gium in tẽpoꝛalibus ꝓpt᷑ adminiſtratio nẽ tꝑaliũ ſibi cõceſſam. Quicũq; etiam rex uel pnceps ſeu coĩtas põt coſtitutio nẽ aliquã facere qñ ⁊ in quibꝰpõt in ilł indulgentiã ⁊ puilegiũ dare: imo maio- ritas uel dignitas ⁊ tꝑis poꝛitas puile gium dant.Qñq; diuturna oↄſuetudo p natã lege inducit:miſi ꝓbet᷑ abuſus: ̊ſbꝰ e loꝗ ꝑticularit de puilegio:nõ vlr ut ſu ſexageſimaſexta tũ ad pñs ſpectat a po B Pꝛimo in vniuerſali- tate:qꝛ puilegia ſua oẽs ligãt uel ſoluũt ſuũ etia puilegiũ nullius ꝑtãte puri bo/ III pꝛa dictum eſt. Ad ꝭor̃ ꝙ v̈ba illa Berñn. intelligẽda ſunt veritatẽ habuiſſe ſuo tẽpoꝛe qñ ep̃ᷣi attenti erant in rigi⸗ da coꝛꝛectione:⁊ bonoꝝ ſuoꝝ ſubditoꝛũ cõſeruatione.vñ malũ erat tunc ab eo/ rũ viſitatiõe ſubditos ſubtrahere:qꝛ ſub diti fiebant diſſoluti: ⁊ bona cõia diſtra bebant᷑. Añ dicit ſupꝛadicto libꝛo:Hðs ẽ bons arboꝛ faciẽs fructꝰ tales:inſole- tias:diſſolutiões:dilapid atiẽes: ſimul/ tates.ſcandala:odia:⁊ qð magis dolẽ/ dũ eſt intra eccleſias inimicitias graueſ q diſcoꝛdias.nüc aũt regnante cupidi/ tate ex viſtatiõe pᷣla toꝝ illa oĩa mala ſe quunt᷑ique Berñn. narrat cõtigiſſe:ſi tüc uiſſent viſit atiõe puati. Dicit.n. Gꝛegꝰ ſuũ etia puilegiũ nulli puri bo/ in paſto.illud vᷣbu Apłi:Qui epatuʒ de minis ſoluit uel liga?. ¶ Scvo in au⸗ ctoꝛitate:qꝛ ipᷣe pot ſua ⁊ alioꝝ puilegia ſiqerat:bonũ opus deñderat:illo tꝑe fu iſſe bonũ quo quiſqʒ ad epatuz ꝑpueniẽs ſecurus erat palmã martyrij obtinere. Vnñ ſi ᷣba Apłi ſuo tꝑeintelligenda ſũt multo foꝛtius ᷣba Bernardi. d 11 ſic ꝓceditur H guartu Didet᷑ enim vy puilegiũ pape ꝑ ſucceſſoꝛẽ nõ poſſit reuocari.Scribit᷑.n.xxv.q.ij.Pꝛi⸗ uilegia eccleſiarũ ? monaſterioꝝ ſcoꝛuʒ patrũ gucte inſtituta: nulla pñt im ꝓbi/ tate cõuelli. D. Gꝛeg? ſcribit Aug!. angloꝝ epo: Si ea deſtruerẽ ꝗ anteceſſo res nri ſtatuerũt:nõ cõ ſtructoꝛ:ſj euer/ ſoꝛ eẽ iuſticie cõpꝛobarer:ſʒ papa nõ.dʒ cõpꝛobari deſtructoꝛ canonuz ne notet᷑ de hereſi. Mõ põt & reuocare puilegia ſu oꝛũ pᷣdeceſſoꝛu. ¶Ꝙ Pꝛeteres ide Gꝛegꝰ ſcribens Oñico carthaginẽſi eo:de cc cleſiaſticis puilegis:qð veſtra fraterni tas ſcribit:hoc poſtpoſita dubitatiõe te neat:ꝙ ſicut noſtro defẽdimꝰ: its ſingu lis quibuſq; eccleſijs ſus iura Fuamus. In C0 trariũ? qð ſcribit᷑.xxv. ₰J ₰1!1 II 1 g. i. Sca roma na eccleſia ſua auẽte ↄgregata valet diſ iungere:⁊ diſicta cogregare: ronis tũ equitate cõſiderata: vñ uel pietatis uel neceſſitatis intuitu ſemel a ſe conceſſa Ar. AQueſtio 14 valet vel in totũ vel in partẽ cõmutsre. Ki 60 dicendu ꝙ puilegiu vel WEEEeſt gſonale:vel eſt gene⸗ e Srrüch aut ꝑ papã indultũ in toto vk in ꝑte ꝑ ſucceſioꝛẽ põt reuocari.Ham ſi ſit puilegiũ ſpeciale ſeu ꝑſonale:põt re uocari ꝓpter abuſũ:quia pꝛiuilegiũ oĩno meret᷑ amittere:qui ꝑmiſia ſibi abutit po teſtate.ut ſcribit᷑.xi.q.iij. Secũdo ſi ſub⸗ repticie et falſo mõ ⁊ falſis pᷣcibꝰ fuit ĩpe ffratũ. Mam medax p̃catoꝛ ipetratis ca rere debet:⁊ quibꝰ ſcripta dirigũtur ſunt puniedi ſi pꝛecũ medacia vetuerit argui. ut ſcribit᷑xxv.q.ij.5.reſcripta.Tertio ſi reipu.vel pꝛincipi nocumentũ pꝛeſtet:qꝛ nec dãnoſa fiſco: nec iuri ↄꝛis poſtulari opoꝛtet:ſicut ſcribitur.xx.q.i.Si vᷣo ſit pꝛiuilegiuũ generale:reuocari põt:vel pꝛopr᷑ delinquẽtiu coꝛꝛectionẽ: ut ſi ciueſ occidãt ſuũ epᷣm:ppuilegio epalis digni- tatis ꝑpetuo debent carere.vel ꝓpter in meliꝰ cõmutationẽ: ſicut res eccłiaſtice que alienari non poſſũt: ex ſpãli puilegio poſſuũt in meliꝰ comutari. Epales ſiliter ſedes vł hoſtilitat! v pauꝑtat ncẽitate qñqʒ; mutant᷑ ⁊ in vnu redigutur:vł ꝓpt᷑ pietat ⁊ nccitatis ſubuẽtionẽ:ut q ex p. uilegio religionñs vel domibꝰ religioſoꝛũᷣ concedunt᷑:iam eoꝝncẽitate releuata ſi poſtmodũ cognoſcant᷑ eẽ in detrimentũᷣ cathedralis vel ꝑꝛochialis eccłie poſſũt ſubtrabi:cu bonũ cõe ae p̃ferẽdũ cuilibʒ P bono pꝛiuato. Ad paimũ: c nlegia e⸗ cleſiaꝝ ⁊ monaſterioꝝ cũctis tevoriſs inconcuſſa debent gmanere:ne videlicet pter eius auẽtem a quo data ſunt cõtra ſpa liceat ire alicui.vnde cũ ꝑ papã dẽtur per papaʒ reuocari poſſũt.¶ A 2 b ꝙ cu puilegis cõcedunt᷑ vl ꝓpt pauperũ ſubuè tionẽ:vel ꝓpt ſeruiẽtiũ ecełie remu nerationẽ:vel ꝓpt reipu ꝓmotionèe:non euertit᷑ iuſticia:ſed cõ ſtruit᷑:q; tũcũq; vi deat᷑ talis cõceſſio iuri cõi obuiare:cum legiſlatoꝛis ĩtentiõe auctoꝛitas in ta libꝰ ſemgꝑ itelligat᷑. Et ꝑ boc ptz rũſio ad 3 QAueſtio. lxvij. de in᷑pꝛetatiõe pape. Lteriu S videnduʒ eſt AE de int᷑ pꝛeta- tione eceleſie. Circa qð qrunt᷑ quinq;. Pꝛimo vtrũ ſolus papa poſſit puilegiũ aplicuʒ int pꝛetari. 2·vtrũ ſolus papa poſſit intpꝛetari ſacrã ſcripturã. C 3? vtrũ ꝗd papã ſpe- ctet int᷑pꝛetari ius ciuile. C A:vtruũ pa pa poſſit interpꝛetari ius nature. C: vtruʒ papa ſemꝑ dubia in melioꝛẽ partẽ teneat᷑ interpᷣtari. Iſic pꝛocedit. vr Peimi eni ꝙ nõ ſolus apa poſſit pꝛiuilegiũ infpꝛetari. Seribit᷑ eni.j.Eſdre.viijꝙ ſcribe.leuite et ſacerdotes erant intüpꝛetãtes legẽ in in populo:ſed locũ ſcribaru nũc tenet do ctoꝛes ⁊ magr̃i:ergo eoꝝ magis eſt int- pᷣtatio q; pape.U¶. Pꝛeterea qui põt ma ius põt minꝰ:ſed magr̃i poſſũt ſa crã ſcri pturaʒ it erpꝛetari:ſic ptʒ. xx.di c.decre⸗ tales. ergo inulto magis poſſũt iterp̃ᷣtari pᷣuilegia aplica:. Pꝛeterea Gꝛeg. diẽ xiiij. Moꝛa. ꝙ pꝛaui dicta bonoꝝ cõſue uerũt male interpᷣtari:ſed cũ papa ſit bõ põt depꝛauari ſicut aln:ergo non eſt cre/ dendũ ſemꝑ ſue inrerßtationi. ſeribit In contrariũ aelegi nãq; ſoli canones valẽt ĩterpᷣtari qui ius cCcõdendi eos babent. Ki ideo, cõdendi eos babent. iceẽdũ ꝙ ſicut notat Nu go. xxv.q.i. Magiſtri et doctoꝛes valent canones ⁊ apoſtolica puilegia ĩterpᷣtari ſed interpᷣtatiões eoꝝ nõ cogunt᷑ iudices obſeruare in foꝛo iudiciario:ſecꝰ autẽ eſt de iterpᷣtatiõe romani põtificis cuiꝰ iter pᷣtationè iudices cõpellunt᷑ obſeruare:⁊ magfi cogut᷑ in ſchol docere⁊ pdicare. A &&1 P1&. ergo eſt dicendũ ꝙ Ad Prim magiſtri poſſũt iter pᷣtari canões ꝑ modũ diſputa tiõis:ꝑqui rendo ſanũ intellectũ ipſoꝝ ſaluis vᷣbis eoꝝ ſine additiõe vel diminutiõe: ſed ĩter pᷣtatio pape eſt per modũ det᷑ minatiois: ſnd lin⸗ ſtcritero (Foſinut ſonegfor aſdten Pidemnogi ſcmtonib⸗ ſirdoe glon dicts n oub Hlatiier cedrzn Vron voꝛevel wdoade heit tinsi nisiuc Hſents ehte⸗ tetſoẽ ſitili encine ektiti . riin, Cwonzf ſhornn ſisape enoſppt tgedehi loſitito Epnniite Stſekdo ſccos gioſn bein fii — nayhie ti eß ltit ktOhee . puttatiöeſe. g9 rocthe deinkprer⸗ Cinacoqntf imopin ſons ſcnzinirent. oſtitintpꝛetet rias gepie „Cuytni nature. C nmelioꝛe oen ſihurni gnig o ſi⸗ lgüinem⸗ iebehehuie Nrigslih rünücteetde nigisckit⸗ nuguiirn ſitſigiſn tncbede, ſitin abiet hrfit Gonntfon 7aolin 4 riciius as hͤbent⸗ urrl corcse Geiſffn unkilie⸗ ſeo aute ſegaßi iſennen cer gient oeidellli feſtiu ututös 2 uß Gete 5 Rr⸗ eo ꝙ ſua detminatio ligat oẽs ad tenẽ/ duũ ipſa: no autẽ ligat iterpᷣtatio magroꝝ filiter iterpᷣtatio ꝑape põt eẽ cũ additiõe et diminutiõe ſenſus vel ſnie: iterpᷣta tio v magroꝝ ad boc ſe nõ extedit. CAd 2"eſt dicendu ꝙ illa ↄparatio intelligit᷑ ibi de magris reſpectu platoꝝ:qꝛ in iter- pᷣtationibꝰ ⁊ expoſitiõibꝰ ſcripturaꝝꝑ ma giſtri ? doctoꝛes pᷣferunt᷑ eis: maxiĩie illi quoꝝ dicta aꝑpꝛobata ſũt ꝑ eccſam: ſed in qonibꝰ diffiniẽdis ⁊ deminãdis ipſ pᷣlati pᷣ ferunt᷑ doctoꝛibꝰ. ¶Ad 3 eſt di cẽduʒ ꝙ ma le ĩterpᷣtari põt ee dupliciter Vno mõ ex ꝑte iterpᷣtant:ut ſi fiat ex li/ uoꝛe vel ex rancoꝛc in nocumẽetũ alteriꝰ nõ ↄſid era ta rõnis eqtate:⁊ ſi ſic pꝛaue papa iterpᷣtat᷑ puilegia peccat quidẽ:ſed eius iterpᷣtatio ſeruada eſt:qꝛ ſnia paſto ris iuſta vel iniuſta ſemꝑ ligat:ſaltem vᷣm pᷣſentẽ iuſticiaʒ.Alio mõ põt dici pꝛaua er ꝑte eius ꝙ iterpᷣtat᷑: ⁊ tũc ſi illa iterp/ tatio cẽt cõtra fidẽ:vel cõtineret mamfa ſtã falſitatẽ:nõ eẽt tũc illi iterpᷣtatiõi cre dendũ:nõ eni põt papa cõtra veritatẽ:ſʒ pꝛo veritate:ut diẽ apłusij.Choꝛi.xiiij. Dſecundũ ichean — vid er eniʒ wꝓvw nõ ſolũ papa poſſit ſacrã ſcrip⸗ turãꝗ ĩterpᷣtari. JIntpꝛetatio nãq; monuũ eſt donũ ſpiritꝰ ſancti.iuxta illud apłi.i. Choꝛin.xij. Anicuiq; dat᷑ manif eſtatio ſpus ad vtilitatt. Alij ꝗdẽ ꝑ ſpiritu dat ſermo ſapiẽtie. Alij iterpᷣtatio ßmonũu:ſʒ tale donũ qñq; alij mag q; papa baber̃ poſſũt:g nõ ſpectat ſoluũ ad papã ſacram ſcripturã iĩterpᷣtari. C S.i ſacra ſcriptu ra ↄtin et᷑ doctrina ꝓphetica:ſʒ ſcribit᷑ij Pet.ij.ꝙ oĩs ꝓphetia ſcripture ꝓpᷣs iter pᷣtatiõe nõ fit:nõ eſt ᷓ volutat buane ſa crã ſcripturã iterpᷣt ari.vñ dixit Joſepb Geñ.xl.Nuqd nõ dei ẽ iſta ĩterpᷣt atio.vñ Dañ̃.ij.ſcribit᷑. Mihi nõ in ſapiẽtia qᷓ ſit ii me ppq; i cũctis viuẽtibꝰſacr̃m b reue latũ e᷑:ſʒ ut ĩte rpᷣtatio regi manifeſta fie ret. ¶Pꝛeter ea in cauſa fidei papa eſt equa lis conditi onis cũ alijs.qꝛ poteſt ſi L. . - H — 2. . „ 4H . K lexaggeſlimaſeptima II a fide deuiat ↄuici ⁊ iudicari ſic ali:ſj ſa cra ſeriptura eſt de his que ſunt fidei: cui libʒ licitum eſt ſacram ſcripturam ſibi interpꝛetari. * xxiiu.q.i.c.Quo tiens fidei rõ ventilatur arbitroꝛ nõni ſi ad petrũ:puta ad ſui nois uel bonoꝛis auctoꝛitatè referre debere:uel vti nũc re tulit veſtra dilectio. ſ EOdicendũ ꝙ eius eſt inter ptari cuius e cõdere.xpᷣi autẽ eſt ſacrã ſcripturam cõd ere:quia de ipſo eſt tota ſcriptura ſubiectiue ⁊? fuda mentalit. Ande dicit Augꝰ. xiij. de tri. c.xix. ꝙ ſcia nra xpᷣs eſt:ſapientia quoq; nr̃a idẽ xp̃s ẽ:qꝛ ipſenobis fidem de re bus tꝑalibus inſerit: ipſe de ſempit᷑nis exhibet veritatt. Ad euũ ergo ꝑtinet au ctoꝛitatiuę ſacrã ſcriptura interpᷣtari: ꝓpter qð Lu.xxiiij.ſcribit᷑ incipiens a moyſi ſe ⁊ oibus ꝓpheticis interpᷣtabat᷑ illis in omnibus ſicripturiſ qᷓ de ipſo erãt Planũ ẽ aũt chꝛiſti vicariꝰ in tota ec cleſia ẽ papa:vñ loco chꝛiſti ad eũ pnci/ palit᷑ ꝑtiet ſacrã ſcpturã exponere:i cuiꝰ ſignũ ià eiꝰpaſſiõe appꝓpinqnte ꝓ petro cuiꝰ ſucceſſoꝛ ẽ papa rogauit ut nõ defi ceret fides ſua:ſicut ſcribit Luce.xxij. WwWi mmi dr ꝙ planuʒ eſt in Ad Pamu eccleſia młtos ecẽ ?⁊ fuiſſe dono ſpũs ſancti repletꝰ ſuꝑ erpo ſitiõe ⁊ interpꝛetatione ſacre ſcripture: qꝛ tñ angelꝰ ſathanepõt ſe trãſfigurare in angelũ lucis:iõ ꝗd tenẽdũ ⁊ qd nõ te nendũ ſit de illis interpᷣtatiõibꝰ:non niſ auẽte ſũmi põtificis tminaripõt vñ q̃li ter in oꝛetatio ſnialr ſit tenẽda in ſacra ſcriptura ſolũ ad papaʒ ſpectat. C Ad ſecundũ dr ꝙ ibi interpᷣt atio accſpit᷑ pꝛo reuelatiõe ſacre ſcripture: eo ꝙ ppbeti- ca doctrina ⁊ vniuerſalit᷑ ſacra ſcriptu/ ra nõ eſt buana voluntatemuenta:ſed a deo in ſpirata:vnde ſubdit᷑ ibi ꝙ nõ volũ tate bhumana illa ta ẽ ꝓpheta:ſed ſpiritu ſancto inſpirati locuti ſunt ſele boies b 2 Ar. Iſto ͤ modo nõ ſpectat ad papã ſacraʒ ſcripturã interpᷣtari:ſicut nõ ſpectat ad ipſum ſacrã ſcripturã inſpirare. Solłꝰ.n. chꝛiſtus e ſubiectũ in ſacra ſcriptura ut ſpiratoꝛ ⁊ reuelatoꝛ ipſius Hapa aũt ſit vicariꝰ ſcripturã ab eo inſpiratã ⁊ int- pᷣtatam tenet pijs opitulari:⁊ cõtra im pios defenſare:ac de expoſitionibꝰ ⁊ in terpᷣtatiõibꝰ alioꝝ ſnialit᷑ determinare quid tenendũ 2 ad nõ tenendu. ¶ Ad ʒ* pr ꝙ in ca fidei papa ẽ equal ↄditio nis cũ alus:qᷓ;tum ad illa que credenda ſunt. Sʒ ut dicit Augꝰ. xiiij. de trini. c. iij.Aliud ẽ ſcire tm mo ad hõ credere de beat ppt᷑ adipiſcenda vita beata:q nò ni ſi eterna eſt:⁊ aliud ẽ ſcire quẽadmodusʒ hocipſuʒ ⁊ pijs opitulet᷑: ⁊ ð impios de fendat᷑. In boc.n.qliter ſacra ſcriptura pijs opitulet᷑ ⁊ 3 impios defendat᷑: no e equalis cõditiõis cũ alus:qꝛ ad ipſũ ſpe ctatiſacram ſcriptura interptari: ⁊ alio- rũ interpᷣtationẽ apꝓpbare uel impbare. Vnge extra de bereti.interdicit᷑ laicĩ in ſacra ſcriptura diſputare uel docere. een e er S1 ſic pcedit᷑: vide “ D terimn torenlen qp ad papã nõ ſpectet iĩterpᷣtari ius ciui le:qꝛ ius ciuile iudicat in foꝛo exterioꝛis iudichj ſm faciem. Papa aũt cũ ſit vica/ rius chꝛiſti:⁊ oĩs xpi actio debeat eẽ eiꝰ inſtructio:dʒ iudicare ſᷣm interioꝛẽ ↄſci .. entia:vnde ſibi ⁊ alis paſtoꝛibꝰ eccleſie m faciẽé: ſed iuſtum dr: Molite iudicare iudiciu iudicate. Pꝛeterea ius ciuile pcipit miniſtrũ obed ire iudici:⁊ iudiceʒ legi: ſed ſi talẽ in terpᷣtationẽ exequit᷑ pa pa:cõdemnat qnq innocentẽ ꝓ nocente cũ ſᷣm legis iudici poſſit interdũ inno/⸗/ c&α noceéte cõuinci: qð ẽ 3 diui ã legẽ Q¶Dꝛeterea papa nõ dʒ facere iniuriaʒ alicui: ſed iniuriã facit imperatoꝛi ſi int zetatur ius ab eo conditum. S &νP H 1.α 1ε eſt: quia ad que In cotrarineinet iudicare legiſlatoꝛem ad eũ ꝑtinet interpᷣtari le⸗ gem latat ꝑ eun:ſed ad papã ꝑtinet iudi Queſtio care imꝑatoꝛẽ ſi delinquit:ergo ad ipſu,ʒ ꝑtinet interpᷣtari lege latã per ipſum. Kfide dicendum ꝙ quadruplex „. intᷣpꝛetatio legis ciuilis ꝑtinet ad papã. ¶. Pꝛima eſt q;tum ad eius coꝛꝛectione:młca eni ꝑmittit:? mul ta ipunita relinquit lex ciuilis q̃ ꝑ diuinã lege cuiꝰ papa miniſter eſt coꝛꝛigunt᷑: ut dicit Aug?. Scoda eſt q;tũ ad eius ob ligationẽ:ad papã naq; ſpectat int᷑oꝛe/ tari quas cõtrouerſias ⁊ ꝗq eccliaſtica ne gocia vult ligari vel ſolui legibꝰ imꝑato rũ:⁊ qᷓ nõ.vnx.di,ſcribit᷑ ꝙ legibꝰ impa toꝝ no in oĩbus eccłiaſticis cõtrouerſjs vtendu eſt. ¶Zertia eſt q; tu ad eius cõfirmationẽ: nõ enĩ põt eſſe magis exẽ- pta lex q; legiſlatoꝛ: vñ ſi examiatio et cõfirmatio imꝑatoꝛis ſpectat aà papaʒ opoꝛtet ꝙ iperialiũ leguũ cõfirm atio vel repꝛobatio ſiliter ad ipſũ ſpectet. ¶4 q́; tũ ad eius declarationẽ ⁊ ſuppletionẽ ſicut eni ois ſcietia bumanit iuenta eſt imgfecta ⁊ quedã vmbꝛa reſpectu diuine ſciẽtie:ſic papa ꝗ eſt armariũ ſacre ſcri/ pture debet imꝑiales leges declarare ? ſupplere ꝑ noticiã ⁊ ſufficietiã diuine ſci entie cuius miniſter eſt. ATH 1M11πO bicitur & xp̃i actio Ad pꝛaimũ &ααι⁵α iuſtibet chꝛiſtia ni inſtructio ad cogitädu ꝙ iße ſit deus iudex iuſtiſſimꝰ:qꝛ actio qᷓ chꝛiſtus iudicat ex auditu iterioꝛinoſtra inſtructio eſt ad cognoſcẽdũ ꝙ ipſe nec falli põt nec fallere: nõ tñ tal eius actio debet eſſe noſtra iſtructio ad agendũ ut ſiliter nos debeamꝰ iudicare ſm iterioꝛẽ conſciẽtia m: cũ poſſimus falli ⁊ fallere-⸗ Ad 2 or ꝙ miniſter tenet᷑ obedire iudici: ⁊ iudex legi m veritatẽ. DOiſtin⸗/ guit᷑ tũ duplex veritas.vna eſt rei facte. * et altera rei fa ciẽde. Contra p m tenet᷑ obedire ſõditꝰ pᷣlato pcipiẽti:⁊ iudex legi ſed nõ cõtra ſc aʒ. Unde in caſu quo pᷣci pitur ꝙ inocens occidat᷑ pꝛobatꝰnocens dicit ꝙ q; uis in hoc obediat cõtra veri⸗ tatẽ rei facte:nõ tñ obedit᷑ ↄtra veritate III — ſen gne A. feſſtee⸗ teckrer gnliſe iober ciſeet ſtminic ſoinbe lus dede nitßͤ⸗ debete⸗ cſtoibn lernat ſoil⸗ noſn ert dar ſed i Zi pi H. geloost nnsſet⸗ Alielin Nhet tit Ki fen En⸗ cgtüi llernn tlelaiſ ſtflitſne lpece⸗ ſornnen 17 lemntnef uii pon Nebafpo ſcbaten Medicch deebe tenn nte ak⸗ ll Poadipd; cripſun. gadruplee gisinlls ſtößtumad nientꝛmul Sqodiuini muzunt:ut iadeiusob ut intpꝛe⸗ cliaſticaſe. boimpato egibolinp⸗ truerſis Has eus mgse⸗ Armmwde nnd d fmnore hettt C, zſupplcton neni ſoeeudiuin tüͤſageſen⸗ dedlrare Eidiinet rlin d hil und inniſoftn ieinde lansei⸗ Pl Glche, „ aee rei faciẽde:eo ꝙ in foꝛo iudicij vbi inqſi- ta eſt veritas ſic iuentũ eſt. Ad ꝭĩor ꝙ nulli facit iniuriã qui vtit᷑ iure ꝓpꝛio: eoiꝑſo ergo ꝙ papa eſt ſupꝛa iperatoꝛẽ: et ipe eſt miniſter eius opoꝛtet ꝙ lex eiuſ ſit miniſtra legis eius:vnde ſi vtatur iure ſuo in hac parte nõ facit iniuriã ſibi. 2 MeEE Eeniq papa n prpſſit iterpᷣtari ius nature:qꝛ nul⸗ lus debet eẽ in tꝛes legis quã ipᷣe nõ po nit:ſʒ papa nõ põit legẽ nature:ergo nõ debet eã iterpᷣtari. C Pꝛet erea:illud qð eſt oibus notũ nõ ĩidiget iterpᷣtatiõe: ſed lex nature eſt oibus nota: ſicut dicit glo. ſuꝑ illo ꝰbo Ro.i.Cum cognouiſſẽt deũ nõ ſicut deũ gloꝛificauerũt:ergo nõ indi- get iterpᷣtatioe. S.qð eſt oĩbꝰ cõe nõ dar᷑ auctas ſuꝑ euʒ magis vni q; alteri: ſed ius nãle eſt cõe omni natiõi ut dicit Iſidoꝛꝰ: ergo nõ dat᷑ auctas iterpᷣtandi ipſũ magis pape qᷓ; alteri. In cõtrariũ eſt:qꝛ ius nãle ẽ Ja E dqp in lege ⁊ euã gelio cõtinet᷑tut ponit᷑.i.di.c.humanũ ge nus.ſed ad papa ꝑtinet ĩterpᷣtari legẽ et euãgelia:ut ſupꝛa dictũ eſt:ergo ad ipſuʒ ptinet naturale ius intpꝛetari. . ☛ Kñid CO dicendũ ꝙ illud cõuenit „VEVOiterptari qð cõtingit va- riari Eſt auteʒ actio buane nature poſt peccatũ q̃drupłr variata:ut dicit Augꝰ in li. lxxxiij.qonũ. Nam in pᷣma actione ante legẽ ſcriptã lex nature in boie ut di cit fuit ſine pugna:quia ſine cognitiõe di ſticta peccatoꝝ. Cõcupiſcẽtiã ingt apls Ro. vij.neſciebã niſi lex diceret:nõ cõcu/ bces Jn ſcða vᷣo actiõe ſub lege ſcripta ex nature fuit cũ pugna tñ ſine victoꝛia qꝛ occaſiõe accepta peccatũ ꝑ mãdatuʒ legis operatũ eſt omnẽ cõcupiſcẽtiã.No tiſicabat enĩ lex pctã ꝗqbꝰlex nature ĩpu- gnabat᷑nõ cõferẽdo tñ gram adiutricẽ: vnde dic ebat᷑ eẽ pugna ſine victoꝛia. In tertia autẽ actione ſub lege gratie lex na ture eſt in pugna:tñũ cũ victoꝛia eo ꝙ per ſexageſimaſeptima ſacramẽta que ſũt vaſa gratie cõfert᷑ vi ctoꝛia ꝑ gram adiutricẽ. Sed in quarta actiõe ut in patria lex nature nõ babebit pugnã:ſed pacẽ ſẽpiternã.Sicut ergo lex nature eſt młtiplicit᷑ variata: ſic ꝑ eccle ſiaſticã diſciplinã cuiꝰ papa eſt miniſter eſt młtipliciter interpꝛetata. Adpꝛimũ de ſt vit ena 1 ſicut in regimine ex/ terioꝛi eſt duplex lex neceſſaria. Ana na turał certificãs de agẽdis in vniuerſali. Alia poſitiua deſcẽdẽs ad cãs ſpecialeſ ſic in regimine interioꝛi aĩe ponit᷑ duplex lex. Ana nalis que certificat de regulis operãdoꝝ vniuerſalibꝰ.Alia que certifi cat de caſibꝰ operãdoꝝ ꝑticularibꝰ:q ap ellat᷑ cõſciẽtia: vtriuſq; aũt legis papa iterpꝛes eſt:⁊ vtraq; ſubijcit᷑ iudicio ſuo. qꝗꝛ legẽ nature q;uis nõ ponat in vnluer- ſali:ptinet tñ ad ipſũ ponere in ꝑticulari ꝑticulꝗres caſus ex ipſa eliciedo ⁊ ſpãlit᷑ explicãdo.Siliter cõſciẽtia q; uis ipᷣenõ ponat eã ſimplicit᷑:ponit eã tũ ſᷣm qd:qꝛ iudicio ſuo gꝗs debet ſtare ſi ſit recta vel nõ recta. C Ad ⁊“eſt dicendũ ꝙ lex na ture eſt oibus nota vniuerſalit᷑:ſed talis noticia modicũ vtilis eſt:qꝛ cuʒ actio ſit ſuppoſitoꝝ ꝑticulariũ:ſermões vniuerſa les in ma teria moꝛali modicũ ꝓficiũt ad agendũ:ut dicit ppbus.i.Etby.C Adʒꝰ eſt dicẽdũ ꝙ ius nãle qñq; accipit ſine co gnitiõe:ſine electiõe:⁊ ſine ꝑticulari acti one vel expꝛeſſiõe: qñq; vᷣo cũ cognitiõe ſine electiõe:qñ q; aut cũ electiõe ſine tñ ꝑticulari expꝛeſſioe. Pꝛĩo mõ cõuenit oĩ⸗ bus rebꝰ. Scdo oibus aĩalibꝰ.Tertio oĩ bus hõibꝰ. Quarto hõibꝰ ſic viuẽtibꝰ et ſic agẽtibꝰ ſᷣm talia vł talia pᷣcepta:⁊ iſto mõ ſic pape cõuenit ſupꝛa ius nale aucto ritate intpꝛetãdi habẽ:qð ñ ↄuenit alijs. min ti ſic ꝓcedit᷑. vr Dgquintũ eepapa ſ tenear dubia ſemꝑ in melioꝛẽ ꝑtẽ iterpᷣtari:qꝛ magis eſt ſequẽdu iundicium iterioꝛis coſciẽtie q; exterioꝛis indicijcñi ilis liget ex legenature: iſtud ne lege: poſitiua ſi ↄſcia dictat alicui dubia in terpᷣtanda ee in malã ꝑtẽ:ẽ tale iudiciuʒ ſequendũ. S. ſuꝑ illo ?bo Apli.i. ad Cborꝗ.x. Tetatio vos nõ appᷣbẽdat:ni ſi hũana. dicit Augꝰ ꝙ tẽtationẽ acci pit Aplus ꝓ dubitatione: ut ſit ſenſus: ꝙ dubitatio de boĩe dʒ nos appᷣbende-/ re:ſʒ nõ de deo:qꝛ ſicut dubitare de deo ꝑnicio ſuʒ e:ſic dubitare de boĩe ſalub er rimũ eſt. C PD. dubit are de fide ꝑiculo/ ſum ẽ: ſi ꝗs & eſt ſuſpectus aliquẽ eſſe du kisin fide. tutius ẽ tale dubiũ in peioꝛè᷑ Ancee ptẽ intpꝛetari. In C0 trarin ẽ quod Nie glo. Ro. xiiij ſuꝑ illo ?ꝰbo:Quinõ mãducat manducantẽ nõ iudicet. Ambigua inꝗt dehemus ſp in melioꝛẽ ꝑtem vertere. Rn C60 doð. ꝙ i interßtatiõe du A bioꝝ fert iudiclũ:eſt er go magis tutum iudiciũ dubioꝝ vertere in melioꝛẽ ꝑtem ſꝑ ꝓpter q̃tuoꝛ. C Pꝛi mo ꝓpter ipſu iudicatũ:qꝛ ſine ſufficien ti ca nulli eſt faciẽda iniuria.vbi & nõ ap parent manifeſta iudicia de malicia ali cuius: iniuria fit ſibi ſi malũ eẽ iudicet᷑ exquo ſine legitima cã illud qð dubiu eſt in malũ infpꝛetat. ¶ Scðo ꝓot ipſum iudicãtẽ:qꝛ babẽs bonã opinionẽ de ali quo malo boĩe lʒ fallat᷑: nõ tñ mentit᷑: qꝛz ↄtingentia ꝑticularia ſcire nõ tener᷑: nec in ficit᷑ in affectu:qꝛ de q̊libet pᷣſumẽ duũ ẽ bonũ:niſi euident᷑ appareat ↄꝛium. ¶ertio ꝓpt᷑ ipſum iudiciũ:MHã aliud c& iudicare de re:aliud ẽ iudicare de boiĩe ꝗqꝛ male iudicare de re ẽ malũ iundicant H malũ iudicare de boĩe:ẽ malũ ipſiꝰ iu dicati:cũ ex boc cõdemnat᷑ ſine cã. Cꝗ· ꝓpt᷑ remediũ ut a iudicio diſtinguit᷑ Dif ſert eni remediũ a iudicio:aꝛ in remediũ apponẽdo in dubijs ſꝑ ẽ ſupponẽdũ ⁊ in terpᷣtandũ qð ẽ deterius.Sʒ i do dubia ẽ ſꝑ interᷣtandũ ⁊ ſuppon edũ qðò eſt melius. Ad Peimu Feſt dð & in foꝛo interioꝛis ↄſcie agit᷑ cã inter den ⁊ hoĩeʒ iõ ſꝑ tale iudiciu ẽ ſequendum: ſiue ſit re 5 in iudican Queſtio 1 ctum ſiue nõ rectũ:dũmõ rectũ eẽ eredat᷑ qꝛ deus mag reſpicit illud qð interius in boĩe gerit᷑ q; quod exteriꝰ agit᷑: ſed in foꝛo exterioꝛis iudicij agit cã int᷑ boĩeʒ 7 boĩem: iõ iniuria fit ꝓximo ſi illudꝗð dubiũ ẽ ſine legitima cã i malũ ĩterpᷣtat᷑ CAd ⁊' eſt do.q; Augꝰ ibi loquit᷑ de dubitatione finalis termini. e bomie naãq; ſp ẽ dubitandũ ut ſpes fina ł in eo non pon at᷑.Ecõtrario diffidentia final ẽ de deo ꝑnicioſa:ſi ipſe deꝰ nõ pᷣfigatur finis ꝓptquẽ oĩa alia intendant᷑. Ault dicere Augꝰ ꝙ tẽtatio bumana ut ait Aplus:nos dʒ appᷣhẽdere ut dubitatio de homie:ne in eo ſpes nr̃a ponat᷑ tanq; in fine ſp nos appᷣbendat:h̊ nõ diuina. Glo.tñ cõis alit᷑ exponit ꝙ bũana tẽta tio eſt alit᷑ ſapere qᷓ; res ſe habeat ut cũ ex aliquibꝰiudicijs bõ de bonitate alicu ius incipit dubitare.Tuc aũt nõ eẽt bu mana qñ iã ex illis leuibꝰ ſignis temera rie certuũ iudiciũ daret.Si.n. nõ ẽ inobiſ pfectio angeli nõ tñ dʒ in nobis eſſe pᷣſũ ptio diaboli. C Ad ꝭ ẽ dicendũ ꝙ ſi- cut dicit Jacobus in canonica ſua: Tu fidem babes:⁊ ego oꝑa:oñde mibi fidẽ ſine operibꝰ:⁊ ego ondam tibi ex operi bus fidẽ meã.Ex quo dicto clare oſten- dit᷑ ꝙ per opera oſtendit᷑ fides ⁊ infide litas alicuiꝰ. Vñ ſi manifeſta iudicia ap parent ꝙꝙ ꝗs ſit dubius in fide:eſt ſtatim manifeſtandus ut coꝛꝛigat᷑: non ut con fundat: Juxta illud Jaco.vlti. Si quis autẽ ex vobis errauerit a veritate ⁊ con uerterit ꝗs eũ ſcire dʒ qm ꝗ conuerti fe cerit pctõꝛem ab erroꝛe vie ſue:ſaluabit aĩam eius a moꝛte.⁊ operit multitudi⸗ nem peccatoꝛum. ¶ Aueſtio.lxviij.de bñficioꝝ collatiõe 4 in 6 conſiderandum UEeſt de beneficio⸗ rum collatione:Circa qð que runtur q̃tuoꝛ. C Pꝛimo vtrũ ſolus papa in plura litate bñ ficioꝝ poſ- ſit diſpenſare. ¶ 2 vtrum ſine auctoꝛi tate pape ep̃s poſſit plura ben eſficia vni iin güardis enlre ſepepeke “ p atrebe dipenlare 1iiacu.4 tollifiri Dis aute fücktut cjs ſern ſciavni Popord Pralt lecnen tiͦe e Etbi⸗ Shtite nlen iubee ſhire acleſeſe⸗ denſatoꝛe Ecötray nlanfe lerſo luhen ninisr eg Nrbeto miminh ſnnpon n nci (beni hntudine ſpuns Kic⸗ Nti cctt ac interis agfk ſetin ifcämt bois moſ illnde nalüſteröta. bi ſoquif de n be boni 6 final in e⸗ fuentifink rößfignn mmant Muti bumoru eN nen nunn iinnting nhnidan tebmdn ſebehannd bonitgetia caittotit ignsteng in vöcieht nobiscſehi endig mnaſu I hilenbiſt mnthien icocet i ſs ictuicic⸗ ,decthin nntn 1gonant ſeheflucl tnund Ar. cõferre. C 3 vtrũ moꝛtuo papa colle. giu cardialiũ poſſit eccłiaſtica bñficia diſpenſare. ¶ ¶vtrum cuʒ di ſpenſatio ne pape licitu ſit plura bñ ficia retin ere D pꝛimũ ſic ꝓcedit᷑:. Ui — † detur eniz ꝙꝙ pvrspa non poſſit diſpẽſare in plu ralitate beneficioꝝ. Papa eniʒ non põt diſpenſare in eo quod eſtſimplicit᷑ malũ ⁊ iniuſtũ. Eſt aũt ſimplicit᷑ malum quo tollit finis ad quẽ res oꝛdinata eſt. Fi/ nis auteʒ. ad quẽ oꝛdinat᷑ gra beneficio rũ eſt ut diuerñ miniſtri in diuerſis offi/⸗ cijs ſeruiãt eccleſe:qui tollit᷑ ſi plura bñ ficia vni conferant᷑. ¶ Pꝛeterea papa nõ põt diſpenſare cõtra ius naturale:ſ pluralitas bñficioꝝ eſt ↄtra ius natura le:qꝛ eſt õ iuſticiã diſtributiu qᷓ in ꝓpoꝛ tiõe arithmetica ↄſiſtit ut pʒ ꝑ phᷣm.v. Ethi. At vnicuiq; det᷑ non ᷣm eq̃lem qᷓntitatem. ſed pm ꝓpoꝛtionem ut ꝓ ma iori ſeruitio maius beneficiũ:⁊ ꝓ minoꝛi minus con feratur. Talis autẽ iuſticia tollit᷑ ſi plura beneficia conferant᷑ vni. ¶ S. miniſter non põt ↄtra volũtateʒ dñi rem ſuã diſpenſare:ſed papa eſt mi- niſter rerũ ecdeſiaſticaꝝ: Juxta illud qð ſcribit.x.q.ij.c.pᷣcarie. Sic tractare res ceccleſie ſe arbitret᷑ ut alienarũ rerũ diſ- penſatoꝛem non ꝓpꝛiaru largitoꝛẽ:ſyhꝰ eſt cõtra voluntate dñi ꝙ plura bñficia vni conferant᷑. Dicit eni diſpenſatio q̃ſi diuerſoꝝpenſatio. ¶CPꝛeterea ſi ꝗs bʒ plura beneficia cogit᷑ ſubeſſe pluribꝰ do minis:⁊ eadem hoꝛa pluribus obedire pꝛelatis:⁊ a pluribus iudicari:⁊ ab vno oꝛdinari altero inuito.hoc aũt hʒ anne⸗ xam impoſſibilitatẽ: quia impoſſibile ẽ duob' dñis fuire:ut ſcribit᷑. Math. vij. —Ancegsg Neſt quod ſcribi J n cotrarim tur extra de cõ ceſ. p̃ben. in. c ꝓpoſi nir Orit.n Pa bm umus plenitudinem ptãtis de iure po 7 ſupꝛa ius poſſumꝰ diſpeſare. Ki jd 60 dicendum ꝙ in collatio ne beneficioꝝ auiquid ẽ ſexageſimaoctaua de iure diuino ⁊ nãli.:⁊ aliqꝗd eſt de iure bo ſitiuo. Oe iure nãqʒ nali ⁊ dinino ẽ ut b⸗ ueficiũ det᷑ ꝓpt᷑ aaminiſtratione officij. Sic.n.mãdatũ ẽ Nume xviij.ilꝗs auũt Leui dedi decimas Iſracl in poſſeſſionẽ pꝛo miniſterio quo ſeruiut mihi in taber naculo federis: ut nihil aliud poſſideanr decimaꝝ oblatione cõtenti. Et aplus.i. Cboꝛ ix.dicit. Sic xpᷣus oꝛdinauit: ut q euãgeliũ ãnũciãt de euãgelio viuãt.iut᷑ ulð Lu. x. Dignꝰ opcrariꝰ mercede ſu De iure vero poſitiuo ẽ paucitas velpii rali tas beneficioꝝ:nõ eni poſſũt talia ca dere ſub vna reguia:qꝛ conſiderata qũ q; ecclie ncc̃itate:vel ꝑſone dignitate plura beneficia cõferẽda ſuùt vni q; alteri. Cuʒ igit᷑ papa nõ ſolũ poſſit illa ꝗ ſut iuris po ſitiui:verũ etiã ſupꝛa ipſũ ius diſpẽ ſare: ut ſupꝛa allegatũ eſt:ideo dicẽdũ eſt ꝙ ſi cut de iure poſitiuo cõi cuiꝰ papa eſt con ditoꝛ facta ẽ talis reſtrictio ut niłi liceat plura bñ ficia habere:ſj qcũq; recipit ali-/ quod beucficiũ cuaram babens animarũ annexaʒ: ſi pꝛius tale beneficiũ habebat eſt eoipo iure pꝛiuatuſ:ſicut ſcribit᷑ ectra de pꝛeben. ⁊ digni.c.de multa. Sic papa qui eſt ſupꝛa ius poteſt talem reſtricti/ onem relaxare:⁊ in pluralitate benefi/ cioꝛũ vniuerſaliter diſpenſare:conſidera ta tamen eccleſie vtilitate ⁊ iuſticie equi tate:aliter ut dicit Bernar. magis dicẽ/ da eſt diſſipatio q; aſpenſario⸗ P ergo eſt dicendum Ad Primu nõ eſt ibi puatio finis:põt enim beneficiatꝰad miniſtrare officiu vel per ſe vel pꝑer alium auctoꝛi/ tate ſuꝑioꝛis Hon eni Pauiꝰ ad miniſtra bat officiũ pſonalit᷑ ĩ eccłia Philippẽnũ ſed ꝑ ſuos miniſtros:⁊ tñ reſidẽs ipᷣe pñ/ tialit apud eccleſiã Theſſalonicã bene ficiũ ꝓcuratiõis a Philippẽſibꝰ recepit: ut ipſe teſtat᷑ Pbilippᷣ.iij. ¶ Ad ⁊eſt dicendum ꝙ papa non poteſt diſpenſare ſupꝛa ius naturale cõmuniter ſumptũ: ſed bene poteſt diſpen ſare in iure natu⸗ rali quantum ad illa que ex iure naturali b 4 Ar. eliciunt᷑ ⁊ explicant᷑nec tollitur iuſticia diſtributiua in collatiõe bñficioꝝ dumõ nſta cã fiat:qꝛ ſi vnuʒ bñ ficiu det᷑ vni et plura dent᷑ alteri ꝓ eodẽ Fuitio: pñt alia negocia occurrere in ꝗbus ↄſid erata ec cleſte vtilitate uel ꝑſone dignitate vnus erei g re ; alius. Adʒ dr verũ eẽ ꝙ papa eſt rerũ eccliaſticarũ diſpenſatoꝛ: In diſpenſatione tñ nõ ſo- lũ requirit fidelitas.ſʒ etiã pꝛudetia.q cũ ſit recta rõ agibiliũ: fidelit᷑ diſpenſat papa eccleſiaſtica bñficia cõferẽdo plu- ra vni q; alteri: ↄſiderata ꝓ loco ⁊ tẽpo re eccleſie vtilitate uel ꝑſonarũ dignita te. C Ad 4 dicẽdũ ꝙ Hugo ſic ſoluit iſtud argumẽtũ.xxi.q.i.dicẽs: ꝙ clericꝰ põt bẽre plura bñ ficis in pluribus ecde ſijs tanq; laicꝰ:nõ ſicut clericus: Mã ec- cleſiaſticũ bñſiciũ laico põt in ſtipendiũ aſſignari: uel ad tepꝰ: uel vłvſq; ad moꝛ meret᷑ plura recipere q; alius. tem: ſ clericꝛeẽ nõ põt niſ vniꝰ eccleſe in qua põt hẽre voceè. ⁊ a pᷣlato illiꝰ põt oꝛdinari ⁊ iudicari. Dicendũ ẽ tñ ꝙ ille cũ quo diſpenſatũ ẽ de pluribꝰ bñficijs ꝑ papã nõ ẽ ꝑplexus uel ad ĩpoſſibile ↄſiri ctus: qꝛ talẽ ꝑplexitatez ſuꝑioꝛ tollitut ipfſe eligat cui voluerit obedire: ⁊ a quo voluerit oꝛdinari. vñ ſicut papa in pluri bus eccleſijs iuriſditiõem ſibi cõfert:ita ⁊ pluriũ pᷣlatoꝝ eũ ſubditũ facit. — Dſecũdũ hen inilſne aucte pape epᷣus poſſit plura bñficia vni cõferre. Scribit eni.lxx.diſ. c. ſcõꝝ. ꝙ cũ diſpenſatione eßi vnꝰ diuer ſispoõt peſſe eccleſis. ¶ Pꝛeterea epᷣus in ſua dioceſi bʒ iuriſditionẽ:ſj̊ ↄferre be neficia ptãtis iuriſditiõis eſt: collata epᷣo ptãte iuriſditionis: intelligit᷑ ee col lata ptãs cõferendi bñ ficia. ¶ Pꝛet ea cã diſpenſatiõis in pluralitate bñficioꝝ videt᷑ eẽ ꝑſonarũ dignitas ut qnto aliꝗ ſũt in ſanctitate ⁊ ſcia dignioꝛes: tanto ſunt pluribꝰ bñſicus ꝓmouendi ⁊ bono/ randi:ſed tales ꝑſone pñt eẽ in qualibet dieoceſi: cũ talibꝰ põt eps diſpenſare. en Pς .iẽ qð ſcribit er In cõtrariũ dep̃̈ben. ⁊ dig. „emulta woanigentig. “ Q dð· ꝙ alig dicunt epᷣum Rn COpone diſpenſare cu aliq in pluralitate bñficioꝝin eode ep̃atu:ſj nõ in diuerſis:qꝛ nõ põt eũ facerę ſubdi- tũ in dioceſ i qua iuriſditionẽ nõ bʒ: vñ tał eẽt ꝑplexus:qꝛ exquo diſpẽſaret cũ eo ut plura bñficia poſſz reciꝑe in diuer ſis epatibꝰ cũ oibꝰ illis teneret obedire: obliga ret eũ ad ipoſſibile:quã ipoſſibili/ tatem uel ꝑplexitatẽ ſolus papa tollere põt:ſed hoc nulla rõne fulcit᷑i o⸗ vłr int- dicit᷑ extra:c.ſupꝛadcõ de młta. ut nullꝰ⸗ plura bñficia tenere valeat abſq; diſpẽ ſatione ſedis apłice:vñ exceptis caſibꝰ qꝗ in iure expmunt᷑ puto ꝙ epᷣus inplu- ralitate bñficioꝝ diſpenſare nõ põt.Po nunt᷑ aũt ꝗnq; caſus in iure ut pʒ.xxiq. i. ⁊ extra de elec.c.dudũ. in ꝗbus ꝑmittit᷑ diſpẽſatio in pluribꝰ bñficjs. C Pꝛim⸗ eſt ꝓpter eccleſiarũ tenuitatẽ ut qn neu tra ꝑ ſe ſufficit ad ſuſtẽt andũ miniſteriu põt ambabꝰ ꝑfici. C Scðs ẽ ſi vna pẽ/ det et altera. ¶ Tertiꝰc᷑ ꝓpt᷑ raritates⸗ clericoꝝ. ¶ Quartus ẽ ſi eccleſia ãnexa eſt pᷣbende uel dignitati. CTũc n. in ma⸗ ioꝛi eccleſia põt reſidere ⁊ in ꝑꝛochia ido neũ miniſtrù tenere.¶ Quintꝰc ſi vnaʒ bʒ intitulatã ⁊ gliã cnendae. eoeonm, Bimſ § ẽ do. ꝙ illu P Am Usgreti logtur de bñficijs ſimplicibꝰ nõ bñtibus cura aiarũ: in ꝗabus ↄcedit᷑ epo diſpẽſare. Al loquit᷑ dẽ pluribꝰ beneficijs ĩ quoꝝ vno ſit pbeda tus ⁊ in alio intitulatꝰ. ¶Ad 2m eſt dð. ꝙ collatio beneneficioꝝ ẽꝑtã tis iuriſditiõis deriuate a papa in ipſos ep̃os:⁊ iõ qᷓnta iuriſditio in iure a papa expᷣmit᷑:tanta eis conuenit ⁊ non plus. ¶Ad 3 1 dicendũ ꝙ er dep̃bẽ. 2 dig. c. de multa: ſoluit᷑ iſtud argumentũ: vbi ſic dicit᷑: Mullus plures dignitates uł ꝑ ſonatus bẽre pᷣſumat:circa ſublimes tn 2 lratas ꝑſonas qlmaioꝛibꝰſũt bñficijs onorende li nel ianpe tho gelit Gnienspt lllicu nhine ſiabifei gu gren tereabene tüishool hricttion ſeaketcbel Rabenti Ulmnne noercbiei narereor Pitne Nrei⸗ cd an deel Uturncbe uſccde usſeni Ke lllag e⸗ hitiacon föcoſte luncmord tche gpe lebena ſtoneilte cr hekicio eſen A ſſſpe güpbe⸗ Clotoz ſnaune 1 gſrhffi deſben dis gdiantthin mürecigl⸗ cckezatui⸗ iſcce i⸗ one noͤby pi diſpeſaret i rtclgeindiu ncgei obeift⸗ guipoſſbil/ S lorteſin⸗ en en ttbi Mhe gah onoint⸗ ſnenop⸗ nrßl ihthnmn 10n imminn Ghiſſud, i⸗ imunch . une Cirphhfe 3 nhuin uiltmi Fünmint, inn il Geriſogru itbrs an . ne ſhelere⸗ en lat b neſcoz h Nope ſipe nure ahee trnanhhe iejten =— — ghucht Hitlic Ar. bonoꝛande cũ rõ poſtulauerit per ſedes apłicam poterit diſpenſari M . utun Drertü etera du. tuo papa collegiũ cardinaliũ poſ ſit eccleſiaſtica beneficia diſpenſare: ꝗa maioꝛis ptãtis ẽ collegiũ cardinaliũ q; capitulũ eccleſie catbedralis:ſj capitu/ lum põt moꝛtuo ep̈o diſpenſare eccleſia ſtica bñficis:o młito foꝛtius poterit col-/ legiũ cardinaliu moꝛtuo papa. Pꝛe⸗ terea beneficia cõferre ẽ ptãtis iuriſdi- tiõis:ſj collegiũ moꝛtuo papa põt ꝗeꝗd iuriſditionis ẽ: qꝛ põt excoĩicare ⁊ cõpe-/ ſcere rebelles eccleſie: & ſiłr põt eccleſña/ ſtica beneficia diſpẽſare. ¶ Pꝛeterea ca pitulum metropolitane eccleſie pot moꝛ tuo archiepo electos ſuffraganeos ↄfir mare ⁊ eoꝝ cõfirmationẽ cõmittere:er/ go młto magis põt collegiũ cardinaliũ de p̃latis mↄfirmatio ꝗd ſedẽ aplicam ſpectat. J n cotrariũ erbitur Eextra de elec. c. vbi maius.lib. vi. Scri bitur. n. ibi ꝙ cardinales moꝛtuo papa ꝓuiſiõi ſuceſſoꝛis ſic attentiꝰ vacent q̃te nus ſe neqq; de alio negocio itromittãt 8 do ꝙ ſcribitur extra ne RKn EO&τσ.al. inno. Collatio bñficioꝝ ułſił ꝑtinet ad capitulũ ⁊ epᷣm uel ad epᷣm ſolũ cũ ↄſilio uel aſſenſu ca/ pituli: uel ad aliquẽ de eccleſia: puta ar⸗ chidiaconũ uel aliũ cũ reqſitiõe epi. Si pᷣ mõ coiter ſpectat ad capitulũ ⁊ epᷣm: tunc moꝛtuo epᷣo uel a beneficioꝝ colla⸗ tione ꝑ papã ſuſpẽſo põt capitulũ vacã tes pᷣbendas cõferre:dato qꝙ epᷣus ĩ col latione illarũ ligs wrerel. e heat ut pla i o ſcdo mõ collatio tus:ſicut ibi dr. Si beneficioꝝ ſolũ ad epᷣm ſpectat cũ ↄſilio uel aſſenſu ſui capituli: tũc moꝛtuo epᷣo uel ſuſpenſo: caplm nõ põt de collatiõe taliũ pᷣbẽdaꝝ ſe itromittẽ:Sʒ ſi ᷑tio mõ collatio pᷣbẽdaꝝ ꝑtiet ad aliquẽ de eccle ſia cum conſilio epi:tuuc ſublato epᷣo de medio ꝑ moꝛtẽ uel ꝑ remotã diſtantiã 1 ſerageſimaoctaua nõ ẽ ppter hoc collatio beneficij vacan tis differenda:qꝛ in petendo uel expectã do eius cõſiliũ poſiet vacanti beneficio ꝓiculũ ĩminere. Quia iure ꝑmittit᷑ col- latio beneficioꝝcapitulo cathedral ec- cleſie mõ quo dictũ eſt. Collegio vᷣo car dinaliũ interdicitur.ſicut pʒ etr᷑ de elec. vbi maiꝰ ꝑiculũ:ergo ↄcludẽdũ ẽ ꝙ col latio cardinaliũ moꝛtuo papa nõ põt ec cleſia ſtica beneficig diſpenſasre. nus niſi vnuʒ ꝑ ſeoꝛdinet᷑ ad aliud. Põt eni hõ generare boiem ⁊ nõ canẽ. Col⸗ legiũ nãaq; cardinaliũ nõ bʒ ꝑ ſe oꝛdine ad alia collegia eccłiaꝝ cathedraliũ:qꝛ Ad wimiſ Leſt do. ꝙ nõ ſem ꝑ Ad pꝛimũ & de hobr ani alia collegia tenent᷑ regulari iur̃ ſcripto et poſito ꝑ papã:ſjillud collegiũ eſt aſſi/ ſtens illi qui ẽ iuris latoꝛ ⁊ poſitoꝛ:vñ hʒ alia collegia regulare ⁊ nõ ab eis reglari ¶ Ad ꝛ“eſt dicẽdũ ꝙ iuriſditiõis ptãs tanq; in frõte reſidet in papa ⁊ ab eo tri- buit ⁊ reſtrigit᷑ in alijs:collegio ergo qñ imineret periculũ defendẽdi terras eccle ſie cõcedit᷑ ptãs excoĩcãdi ⁊ cõpeſcẽèdi re belles: ſ pt ãs eccł iaſtica bñ ficia diſpen ſandi intdicit᷑. ¶ Ad ʒdicit᷑ ꝙ eccleſia tanq; mater oĩuʒ fideliũ ꝑ ſua ſtatuta ſꝑ nitit᷑ aiaꝝ pericuł obuiare qꝛ ergo ꝑ me tropolitanoꝝ moꝛtẽ poſſent ſuffraganei eccleſie detrimẽtũ ſuſtinere:ut chꝛiſti gre ges diu carerẽt paſtoꝛibꝰ:ideo ꝓuide ſta tutũ eſt ut metropolitana capitula poſ- ſint canonice electos ↄfirmare:⁊ eoꝝ cõ ſecrationẽ cõmittere:ut autẽ cardinales ſede apłica vacãte electiõi apłici attẽtiꝰ inſiſtãt:oĩs alia negocia eis intdicũtur. 2☛ eniꝙ cũ diſ/ penſatiõe pape nõ ſit licituʒ plura bñ ficia retinere:qꝛ qð eſt turpis lucri nõ põt licite retineri:ſj tenere plura bñ ficia eſt turpis lucri:ut dr̃.xxi.q·i.ergo licite ñ retinẽtur. S. bigamia bʒy anerxã irre/ gularitatẽ:ſed habes plura beneficia eſt bigamus: quia babet plures ſnonſas:er Ar. go non poteſt ſine peccato ipſa retinere. T pꝛeterea bñ ficiu iuſteno retinet᷑ niñ pꝛopt officiũ: ſy bomo nõ põt in pluribꝰ eccleſijs officiũ exercere:S nõ pòt plura beneficia iuſte retinere = Aſtqꝛ vbi eẽt Ann 2 vbi eẽ ru:eccleſis nõ diſpẽſaret. Diſpẽſat autẽ in pluralitate beneficioꝝ:abſq; periculo co. S aie poſſũt retineri. ReEEOdicendũu ꝙ aliqᷓ ſunt ſim plicit᷑ bona.Aliqᷓ vᷣo ſimpłr mala.Aliq vᷣo media.Pluralitas eni bñficioꝝ ñ põt cõtin eri cũ ſimplr malis:vł cũ ſimplicit bonis. Nam ſi eẽt de ſimpłr bonis:nulla paler fieri de ipᷣa ꝓhibitio:nõ enĩ põt ꝓ/ biberi ꝙ ꝗs nõ heat fidem ſpem ⁊ chari tatẽ:que ſut ſimpłr bona.Pꝛobibet᷑ autẽ pluralitas bñficioꝝ babentiũ curã: ſicut ptʒ ex᷑.de pᷣben.c.de multa.nõ põt cõti neri inter ſimpłr bona:nec põt contineri inter ſimpłr mala:qꝛ tũc niſa poſſet fieri in ea diſpẽſatio vel relaxatio. Non eniʒ ſũt diſpẽſabilia furtũ:adulteriũ:⁊ ſacri- legiũ:⁊ talia que ſũt ſimpłr mala.Coõti⸗ net᷑ ergo cũ bois medijs ꝗᷓ in caſu aliquo poſſũt eẽ bona vel mala ᷣm diuerſas cir cũſtãtias occurrẽtes. Puto ꝙ tenẽ plu ra bñ̃ficia cũ pape diſpenſatiõe licitũ eſt: dũmõ ex ꝑte diſpẽſant ⁊ diſpẽſationè re cipiẽtis ſit vꝛgens neceſſitas:vel cõis ec cleſie vtilitas. Si vᷣo ex ꝑte dãtis ſit pꝛi uata carnalitas: ⁊ ex ꝑte recipietis aua ricie cupiditas:illicitũ eſt tenere:qꝛ tunc ut Bernar. diẽ magis dicẽda ẽ crudelis diſſipatio q; diſpẽ ſatio. Aerũ qꝛ ſᷣm apo ſtolu.i.Cboꝛ.vi. Multa licẽt que nõ ex/ pediũt.iõ q;uis in caſu licitũ eẽ poſſit plu ra bñficia retinere cũ diſpẽſatiõe:nõ tñ expedit. Cõtrabit᷑ eni in eccłiaſtico bene ficio ſpũale vinculũ reſpectu eccleſie cui hõ tenet᷑ qñ indiget ꝓuid ere:et reſpectu pꝛelati cui in mãdatis tenet᷑ obedire. In pluralitate autẽ bñficioꝝ tale vinculum ſpũale quodãmõ diſſoluit᷑ q;tũ ad eccłie indigẽetia:qꝛ nõ põt vtriq; eccleſie deſer Qneſtio IIII uire ſimul indigẽti:ſicut ſi ſimul inſtet ele ctio fiẽda in vtraq;:⁊ q;tũ ad pᷣlati obe/ dientiã:quia nõ pot ſimul vtriq; diuerſa mãaãdati obedire. Aliud vinculu incurrit᷑ in eccłiaſtico bñficio q;tũ ad beneficiũ tẽ poꝛale qð recipit:qð quidẽ dat᷑ ad mini⸗ ſtroꝝ ſuſtẽtationẽ:⁊ pauperũ ſubuẽtionẽ Planũ eſt autẽ ꝙ ex pluralitate benefi- cioꝝ fit miniſtroꝝ diminutio: qꝛ de bene ficio duoꝛũ ⁊ qñq; decẽ vnus ſolus ſuſtẽ tat᷑. Fit ſiliter pauperũ defraudatio:qꝛ in eccleſia in q̃ pbendatꝰ nõ facit reſidẽ- tiã:nõ ſubuenit᷑ pauperibꝰ:vñ ꝓpt᷑ młta pericula ꝗᷓ pluralitas beneficioꝝ hʒ q̊ne/ xa:⁊ ꝓpt᷑ ſcãdalũ qð in ecclia ex hoc ſemi 2* nat᷑ puto ꝙ q;tũcuũq; in aliq caſu ſit lici- tũ:nullo tñ mõ eſt expediẽs. m ñ ergo eſt dicendũ ꝗꝙ; Ad paimũ cadtgrgina pluralitas bñ ficioꝝ.qñ ex cupiditate ſu-/ ſcipit᷑ ⁊ puata carnalitate ipendit. In ca ſibꝰ tñ illis in quibꝰ licet plures eccleſiaſ habere:puto ꝙ licet habere plures pᷣbẽ- das ſimplices:vel plura beneficia in plu ribꝰ eccleſijs: abſq; nota turpis lucri:qꝛ in oibus illis caſibꝰ rõnabit᷑ expꝛimit᷑ cã ere pluralitas beneſicioꝝ eſt ꝓmiſſa. Ad ⁊meſt dicendũ ꝙ nõ ẽ ſpõſus pᷣbe datus niſi vniꝰ eccleſie tm de iure cõi. Si vo in alia eccleſia bẽat beneficiũ:dat᷑ ſibi magis in ſtipẽdiũ ſicut daret᷑ laico. AUñ Vrbanꝰ papa dicit.lxx.di.c.ſanctoꝝ.qꝙ licet eᷣo diſponere ut vnus diuerſis eccle ſijs pᷣeſſe poſſit: canonicꝰ tñ pᷣbẽdariꝰ eẽ nõ poſſit niſi vniꝰ in qᷓ ↄſcriptꝰ ẽ. Erx diſ pẽſatiõe tñ pape põt cõſcribi in pluribꝰ: et ſubditꝰ pluriũ pᷣlatoꝝ fieri:ꝑ quẽ tolli bigamia ⁊ irregularitas. Ad ⁊ẽ di cendũ ꝙ illud qð ꝑ miniſtros facimꝰ per noſipſos facere dicimur. Vñ exq; in aliqᷣ caſu ꝑ papã diſpẽſat᷑ cũ aliq̊ͥ de pluralita te bñficioꝝ itelligit᷑ eẽ diſpẽſatũ:ut vbi ꝑ ſe nõ põt exercere officiu:exerceat per idoneũ ſuũ miniſtrũ: ⁊ ꝑ boc differt ſpiri tuale cõiugiũ a coꝛꝑali:qꝛ in ſpũali ꝑ aliũ debitũ homo põt reddere quod non pot L ns horce . aunigiot n i ceßcchtope ſeat Neeret efeßtope goistene Czenc teneotdien plis ckete ſcotuset. ebenefite Urbonsca faptope Mtusdes wnerpre ceuu dice ſcchoppee Cnteone ſecpt wanin ſand dd Periculügn cornigenao boꝛas cone lebenefi Neereboꝛg ſetuloten lutoisbe honicas In nnliſtt⸗ id olatiobe, lytmggdinent hMnculi ncuni iadbencficiit⸗ ledar ad min⸗ periſubniten falitatebenef⸗ Utio: gede ben vnus ſolus iit defrauatg Dnöftnic⸗ ſoripene cnefcnr hiſe⸗ Achia o in alucantla⸗ Ns. ocktdni ncnz er apitntſ⸗ tepenni purts lt Nreploresd⸗ dentficuißß⸗ Aumis ln ſcior ckonne xr ihalzn tduethu dicere hoꝛas canonicas. £ Pꝛel ſuetudo tenet vim legis:ſj nõ ẽ cõſuetu in coniugio coꝛpoꝛali- ¶ Queſtio.lxix. de officij admiĩſtratiõe DNor conſiderandũ Nuper?cαπhαa miniſtratione: Circa qð que/ runt᷑ ſeptem. Pꝛimo vtruz ex pᷣcepto pape quilibet beneficiatus te neat᷑ dicere boꝛas canõicas. ¶ ¶ 2V vtrũ ex pᷣcepto pape beneficiatus totiens bo ras oęs teneat᷑ dicere quot beneficia bʒ ¶ z vtrũ ex pᷣcepto pape beneſficiatus teneat᷑ dicere boꝛas ſᷣm conſuetudinem vlis eccleſie:uel illius eccleſie in q̃ͥ bene- ficiatus eſt. C 4: vtrum ex pᷣcepto pa/ pe ben eficiatus exiſtens in ſacris tenea tur boꝛas canonicas dicere. : vtrũ exypcepto pape exiſtens in ſtudio ſit ex- H Prhs a debito dicendi hoꝛas. C 6. vtrum ex pꝛecepto pape ois religioſus teneatur dicere boꝛas. C2 vtrum ex p̃cepto pape obmittenti boꝛas iniungẽ dum ſit ꝙ dicat eaſdẽ boꝛas qs dim iſit J B 6 ſic ꝓcedit᷑: Ni p̃cepto pape quilibet bñficiatꝰnõ teneat᷑ dicere hoꝛas canonicas:qꝛ eccle ſia nõ dʒ diſſimulare illð quod vergit in periculũ aiarũ: ſʒ eccleña diſſimulat nõ coꝛꝛigendo tranſgreſſoꝛes ⁊ nõ dicẽtes boꝛas canonicas:nõ ẽ ergo dicenduʒ & oẽs beneficiati ex pᷣcepto ꝑꝗpe teneant Pꝛet ea cõ do ut oẽs beneficiatiteneant᷑ ad hoꝛas canonicas:qꝛ multi laici ſunt bñ ficiati Boꝛae canonicas dicere nõ tenent DS.parcendũ ẽ młtitudini:ut põt col ligi.ij. Re. c. xviij.vbi dr̃ q Joab retinu it pplm ne ꝑſequeret᷑ iſrłvolẽs ꝑcere mł titudimi.ſj młti bñ ficiati nũq; dicũt ca nonicas hoꝛas:nõ ſolũ minoꝛes: imopᷣ lati ⁊ maioꝛes:ut pʒ er de cele.miſ.c.do lentes:parcẽdũ ẽ gtanti młtitudini. KSPR 1 eſt qð ſcribit᷑ e Inco trarin:. cele.miſ. c. ſu⸗ pꝛadcõ: vbi papa dicit in vᷣtute ſcẽ obe/ Ar. ſexageſimanona i dientie biſtricte p̃ᷣcipimꝰ: ut diuinũ offi ciũ nocturnũ ꝑit᷑q; diurnũ qntuʒ deꝰ eis dederit ſtudioſe parit᷑ celebꝛẽt ⁊ deuote. . ñ deo ** ſicut pᷣcipit Apls 1 i. Choꝛj.vij. Nir vxoꝛi debitũ tenetur reddere: ⁊ vxoꝛ viro.Pla num eſt autem ꝙꝙ int᷑ clericũ bñficiatũ ⁊ eccleſiã in qua cõſcriptus eſt ⁊ benefi ciatꝰ ẽ quoddã ſpũale mr̃imoniũ ↄctuʒ qꝛ miniſter ẽ xpᷣi:⁊ xpᷣi officiũ gerit ꝗ de/ ſponſauit ⁊ copulauit ſibi ecclenã nõ ba bentẽ maculã neq; rugã:ut dicit Aplus ad Epbe.vi.vnde ſicut ab ecclia exigit debitů bñ ficiũ:ſic eccleſie tenet᷑ reddere debitü officiũ. Maz pᷣm Hiero.beneficia ꝓpter officia data ſũt.Si ergo ſine excu ſatiõe rõnabili clericus beneficiatꝰ non dicit debitum officiũ: ſed ſcient᷑ dicẽ ne glgit uel contemnit:puto ꝙ peccat dã/ dabilit᷑ intm ꝙ poſt admonitionẽ cano nicam ꝓtali culpa excoicari põt: Juxta illud qð põit canon. xci.di.c.clericꝰ.vbi dr ꝙ clericus ꝗ ſine coꝛpoꝛis inequalita te vigilijs deeſt:ſtipendijs puatus exco municet᷑. Planũ eſt ãt ꝙ ſine culpa moꝛ tali ꝗs non merert᷑ excoĩcari: ⁊ infra ſub ditur: Clericiꝗ ad opꝰſem adeſſe ↄtẽpſe rint ᷣm arbitriũ epi eccliaſticã ſuſcipiat Ad pꝛim i diſciplinam,. . geſt dð.qꝙ eccclia non dʒ ſuſtinere quod vergit in cõe peri culũ aĩarum ſi illud in iudiciu deducatur alioquin eccleſia multa per patientiam tolerat:que ſi deducta eii̊ in iudicio exi gente iuſticia non toleraret: ſicut ptʒ ex tra de pꝛeben.⁊ dig.c.eum iam dudum⸗ CAd ⁊ mpr ꝙ conſuetudo non rõnabił abuſio dicenda eſt: nec tñ eccłia oẽs ab uſiones de eccleſa põt tollere ꝓpt᷑ diffi cultatem coꝛreptiõis:vnde extra depꝛe ben. c. cum non ignoꝛes.in antiqua com pilatiõe ita ſolet cõtineri: Mirabile ge rimꝰ ⁊ indignũ ꝙ tu m eccła tua vis in-/ troducere ↄ ſuetudineʒ eccłie gallicane que cũ vnũ ad plura bñ ficia recipiat Z ſacroꝝ canonũ iſtituta non appbat ano Ar. bis:lʒ nõ poſſit pᷣ młtitudine delinquẽtiũ emẽdari. Ad zʒvicit᷑ ꝙ multitudini eſt parcẽdu peniteti:ſed nõ in delicto ꝑ/ manẽti:imo ſicut bonũ q;to coĩus:tãto diuiniꝰ:ſic peccatũ q;to coius:tãto ẽ ma gis periculoſũ ⁊ magis coꝛꝛigendu. ſecũd I ſc ꝓcedit᷑vr MD CUNEn en er pꝛe- cepto pape bñficiatꝰtoties hoꝛaſ canonicas dicere teneat᷑ quot bñficia hʒ qꝛ ſicut ſe hʒ vnũ bñ ficiũ ad vnũ o fficiũ: ſic młta bñ ficig ad młta officia:ergo ſic ex vno beneficio tenet᷑ dicere vnũ offici um:ſic ex multis beneficijs tenet᷑ multi/ plicare officis. Pꝛetea beneficiatꝰte netur ꝑſoluere officiũ in illa eccleſia in qᷓ recipit ben eficiũ:ſʒ recipit in pluribꝰec/ cleſis: in pluribus tenet᷑ hoꝛas cano/ nicas pſoluere. ege 2 gentur dona rõnes etiã creſcũt donoꝛũ ex multiplicatione beneficioꝝ multi plicantur oẽs rõnes diuinoꝝobſequioꝝ —— R 1 PpAe eſt: qꝛ pᷣceptuʒ In CO0 trarinss Zuiſ t poſ C ſibili:ſʒ ſi ꝗgs habẽs decẽ beneficia tene retur decies boꝛas canõicas dicere:eẽt quedã obligatio ipoſſibilis:nõ põt ergo cadere pꝛeceptum ſuper boc. Rnd CE0 ð. ꝙ ſicut ſcribit aucte REAugl. xi. diſ. Catbolica AQueſtio S. vᷣm Gꝛego.cũ au- II qʒ tenent᷑ꝙ beneficiatus dicat officiũ diuinũ traditio eſt vłis eccłie. AUnde ex pᷣcepto oĩis habẽs beneficiũ tenetur di/ cere officiũ:ſed q; dicat officiũ illiꝰ eccle ſie uel iſtius:ẽ ex traditione ꝑticulari ta lis eccleſie. Sicut ẽ ſe hbʒ eiꝰ traditio ſic tenetur. AUnde ſi traditio eccleſie habet ꝙ ꝑ ſe depuiat:ꝑ ſe tenetur Si vᷣo ꝑ vica riũ:p vicariũ tenetur.ideo puto ꝙ bẽns plura beneficia niſi conſuetudo uel ſtatu tutũ eccleſiaſticu requirat ut ꝑ ſe deßui- at:nõ tenetur ꝑ ſe plura officia dicere. Wiimi 6 ds. ſilr ſe bũt Ad P umn plura beneſicia ad plura officia q;tũ ad ꝓpoꝛtionẽ:ſj ñ q;tũ ad obligationè:quia officiũ dicere obli- gatur ꝗs ex traditõe vłi:plura vo ex tra ditione ꝑticulari.vnde pᷣm traditionẽ il lius ꝑticularis eccłie tenetur:⁊ nõ alit. ¶ Ad ꝛ'e dð. ꝙ beneficiatꝰ tenet᷑ ꝑ- ſoluere officiuʒ vbi recipit beneficiũ ꝑ ſe uel ꝑ aliũ: vnde vbi tenetur depuire ꝑ ſe ten etur per ſe:vbi ꝑ aliũ:tenet᷑ ꝑahum. Ad z' dr ꝙ cu augetur dona rões creſcũt donoꝝ intẽſiue:qꝛ cũ maioꝛipm ptitudine ⁊ maioꝛi conatu tenentur di⸗ uina obſequia exercere:qð ſequẽs dictũ Gꝛegl.manifeſtat cũ ait:Tanto o buili oꝛ atq; ad ſeruiedu deo ꝓmptioꝛ Ac; dz eẽ ex munere:q̃nto ſe obligatioꝛẽ eſſe eccleſia ꝑ oꝛbẽ diffuſa trib?modis ꝓbat᷑ ꝓſpicit in reddẽda rõ ne: Et extẽſiue nõ exiſtere.MHã ꝗcquid in ea tener᷑ aut ẽ ſcri pturarũ auctoꝛitas:aut traditio vniuer ſalis:qut certe ꝓpꝛia ⁊ ꝑticularis iſtru/ ctio. Gcripturaruzʒ g aucte tota eccleſia cõſtringit. Aninerſali vᷣo maioꝝ tradi⸗/ tione ſiłr tota obligat᷑. Sed pᷣuatis con ſtitutiõibꝰ ⁊ ꝓpꝛijs infoꝛmatiõibꝰ vna queq; eccleſigruũ ꝓlocoꝝ varietate put ſcribit xi. di. g cõſuel . mane eccłlie mẽbꝛis diſſẽtire nõ H̊. Tali cuiq; viſum ẽ ſubſiſtit ⁊ regit᷑: ita ꝙ ec/ cleſia partim regitur traditionibus di/ uinis. partim traditiõibus generalibus ⁊ partim traditiõibꝰ ſpecialibꝰ. Ad tra ditiões diuin as ex pᷣcepto oẽs ⁊ vbiq; tenent᷑. Silr ad traditiões generales:ſʒ qdem in multiplicatione hoꝛarum:ſj in elemoſynis ⁊ in alijs opibus pietatis: tertiũ ſ ꝓceditur:vi ☛ EE! Eegetur eni ex pcepto pape bñficiatꝰ teneatur dicè hboꝛas ſʒ ↄſuetudinẽ vlis eccłlie:qꝛ ↄſuetudo vlis ecclieẽ ↄſuetudo eccłiero mane.ſʒ ſcribit᷑ xi.di.ꝙ a cõſuetudie ro Sͤ ↄſuetudĩe bñ ficiatꝰ glibʒ tenet᷑ ſeofoꝛ mare. C S. ſᷣm Aug:.ii.ↄfeſ. Turpis ẽ ꝑs ſuo nõ ↄgruẽs vniuerſo:ſʒ q ibʒ eccle ſia particularis ẽ pars reſpcũ romane ec cleſie: quilibet ergo clericus in dicendis ad traditiões ſpecia les nõ oẽs: nec vbihoꝛis tenet᷑ ſe romãe eccleſie ↄfoꝛmare D N. Cpeetera gullenc'⸗ ſncas die Pebengati letehons Kug c Citzrol. eloſccredea Ke goleſanen ſarpone talteſunt obonsre Pmtcle⸗ oer ſtlonege Cffllets Geter Uhevene chzored Naßecci Cumndee Neree debead en Kqvane ſt decan debetelg (deran⸗ ſnpercs u diono⸗ llabezt fulonorn ſanheete ſielgere⸗ ſtcbptra Nün tigtonih nch ci⸗ 6 I Sdict offli cke Nreee cüthemrdi⸗ fciüiliperce negtillenits e tracſtioſe eecleſe bebtt Gifopria guo bens rudovelſten tutoſedefu⸗ ficiadicge. giltbiͦ ndenſcliu nonehiihti idichrbl⸗ lun ſoern mntin r thoali⸗ iwer, efrigt irryl gaton, wn ſi⸗ anncre toN. ſisdn Lmnmtbin nnrg Nnah Ar. ¶Pꝛeterea ſi ᷣn cõſuetudinẽ eccłie in qua cleric' eſt benatꝰ tenet᷑ hoꝛas ca nonicas dicere: cum poſſibile ſit aliquẽ pꝛebendari in multis eccleſijs:teneret di cere hoꝛas ᷣm cõſuetudinẽ om niũ illaꝝ enar an ſupꝛa negatũ eſ⸗ M j P *α * 111 eſt: qꝛ canonicuſ In C0 trarin tenet᷑ obſeruare ſtatuta ⁊ ↄſuetudinẽ ſue eccłie: ſiłr te⸗ net dicere boꝛas bʒʒ ↄſuetudinẽ eccłie ſue Rud 60 dicendũ ꝙ ſicut ſcribitur aucte Gꝛego.xxix.di.re gule ſanctoꝝ patrũ pꝛo tẽpore: loco:ꝑſo na:⁊ pꝛo negocio inſtante ecclie nccitate tradite ſunt. Planũ eſt aute ꝙ dicere ta les hoꝛas vel tale officiũ eſt traditio iſtiꝰ particularis eccłie nõ vniuerſalis: puto ergo ꝙ clerici bñficiati illiꝰ eccłie in ca ſu illo in quo tenent᷑ ꝑſonalit᷑ eccleſiã ſuã officiare. tenent᷑ officiũ illius ecclie di cẽ Ange tenent᷑ qũ ſunt pᷣſentes legitio ĩpe dimẽto ceſſate: als nõ tenent:ſed poſſũt ſibi eligere dicere o fficiũ Pᷣm cõſuetudine alicuiꝰ ecclie in qua ſũt pbendati.Si vᷣo querat᷑ de electioe offici:cuiꝰ eccleſie offi ciu dicere eligere teneat᷑ ꝛrõnabilit᷑ vr̃ ꝙ debeat eligere dicere officiu illius ecclie in qua maioꝛẽ gradum bhʒ:puta ſi in vna ſit decanus: ⁊ in alia ſimplex ca nonicus debet eligere dicere o fficiuũ ecclie in qua eſt decanꝰ.Quod ſi i vtraq; ecclłlia fuerit ſimplex canonicꝰ. debʒ eligere dicere offi ciũ dignioꝛ eccłie:q;uis foꝛte in minoꝛi ecclia beat pin guioꝛè pbendã:qꝛ tꝑalia nulliꝰ mo mẽti ſut ſpualibꝰ ↄparata.Sʒ ſi ambe eccleſie ſint elis dignitatis põt ſibi eligere officiu qcuũq; volucrit:ſi fueæ- rit ab vtraq; abſes:ſi autẽ fuerit in alii earũ pᷣſens: debet ſe cõfoꝛmare i les eun AG eunmn. quibꝰ cõuerſat. P dicit᷑ ꝙlin traditio⸗ nibus generalibꝰ a cõſuetudie romane eccleſte mẽbꝛis diſſentire nõ licet: ſed in traditionibꝰ ꝑticularibꝰ regula ſeruãda eſt 'm cõſuetudine loci ⁊ tepoꝛis. ¶Ad 2 dicit ꝙ pars debet ſe cofoꝛmare ſuo ſexageſimanona IuI vniuerſo in bis que ſũt vniuerſalia: ſʒ in his que ſũt ſoecialia iſtiꝰ eccłie vel illius: tenet᷑ ſe cõfoꝛmare illi eccleſie in qua reſi dentiã facit. Sicut eni cõſuetudo vniuer ſalis facit ius vniuerſale:ſic conſuetudo localis inducit ius in loco in quo conſue tudo ſeruat᷑. C Ald 3 patet ſolutio: aꝛ nõ tener᷑ hoꝛas dicere ſᷣm cõſuetudinem ommũ eccleſiax in quibꝰ eſt bendat: ſj illiꝰ que eſt maioꝛis dignitatiſ:vel illi in qua maioꝛem gradum babet. „ D quartũ ſic pꝛocedit᷑. ðcepto ꝑape bñficiatꝰ exiſtẽs ĩ ſa cris nõ teneat᷑ dicere hoꝛas canonicas: quia officiũ nõ dicit᷑ niſ ꝓpter receptum beneficiũ:ſicut dicit Hieroꝰ:ſed cõtingit qnq; exiſtetes in ſacris nõ bẽre bñ ficia ergo nõ tenent᷑. Pꝛeterea pᷣceptũ de dicẽdis hoꝛis et᷑.de pᷣben.ſolũ exted itur ut coiter in ecclia dicant᷑ boꝛe canonice. Si ergo exiſtẽtes in ſacris nõ habẽt ĩti/ tulatas eccleſias:nõ tenent᷑ tale pᷣceptuzʒ ſeruare. C Pꝛeterea qui non tenent᷑ dicẽ boꝛas ᷣm ↄſuetudinẽ a licuiꝰ eccłie:nlłaſ hoꝛas tenent dicere:ſʒ cõſtituti in ſacris ſi nõ ſint ititulati in aliqᷓ eccłia nõ tenent᷑ dicẽ hoꝛas ?m cõſuetudinẽe alicuiꝰ ecclłie: ergo nullas hoꝛas tenent᷑ iee⸗ An rpararin eſt Inno. ex. de n cotrann iele miſ. be * dicendũ ꝙ duplex eſt be Rndeosdigne ſpgalen⸗ tẽpoꝛale Pꝛimũ datur in ſacramẽtoꝝ diſpẽſatiõe Gcuᷣm dar in vite pᷣſentis ſuſtẽtationẽ. et ſatis maius eſt pmũ qᷓ; ſcom:⁊ ẽ pᷣmũ cã ſcðᷣi:dicente apło.i.ad Cboꝛin.ix. Si vobis ſpualia ſeminamꝰ:magnũ ẽ ſi vr̃a carnalia metamꝰ. Der pmũ bõ obligak deo:a quo ipſũ bñ ficiũ ſpũale ſuſcipit᷑ꝑ ſcom vo obligat᷑ eccłie:ꝓpt᷑ cui obſequʒ tpale bũficii ibi impẽdit oſtituti g in ſacris qᷓ;tũcũ q; non ſint cõſcripti in aliqᷓ pticulari eccłia nõ ſũt abſoluti a debito dicẽdi hoꝛa s:qꝛ ſemꝑ poſt receptũ a deo ſpuale bñ ficiũ ius eſt eis acqſitũ ꝑcipiedi tꝑale bñficiuũ:vñ ſꝑ tenẽt᷑ dicẽ diuinü of ficiũ. Abſoluũt ãt a ðbito dicẽdi hoꝛas ĩiſta uel ĩ iſta eccla:exq̊ nõ ſunt ĩ aliq̃ ꝑti culari eccleſia ↄſcriꝑti nelbenckci⸗ ti. PRN1 pʒ ſolutio:qꝛ tene Ad Peunmn tur dicere officiuz ꝓpter receptũ ſpuale bñficiũ:⁊ ſilr ꝓpter receptũ ben eficiũ tgꝑale: qꝛ ſi ẽs aliquę ſine certo titulo in pᷣbyterũ uel diaconũ oꝛdinat:de quo neceſſaria vite ꝑcipere valeat:tadiu tenet᷑ ei neceſſaria miſtra re donec in alia eccleſia cõuenientia ſti/ pendia m ilitie clericalis aſſignet:ſic ptʒ extra de pᷣben c.epᷣus. CAd 2“ dr ꝙ in ſacris inſtitutus non ↄſcriptꝰ in aliq eccleſia ſolutus ẽ a debito diceẽdi hoꝛas coĩter cũ alijs clericis iſtius eccleſie uel illius: ſed nõ ẽ abſolutus a debito dicẽdi diuinũ officiũ ꝓpter receptũ ſpuale bene ficium. C Ad 3 dr ꝙ tenet᷑ dicere ho ras fᷣm cõſuetudinẽ eccleſie cathedralis de cuiꝰ eßi licentia eſt oꝛdinatꝰ.qui neceſ q; ſaria tenet᷑ ſibi miſtrare donec ſibi de cõ uenienti bñ ficio puideat: niſi ad titulux prfitonij ſui ſuiſſ. pmotns 2 igr⸗ . 1ſic ꝓcedit᷑: vi “M D quinti det᷑ eni ꝙ ex bpcep to pape bñ ficiat exñs in ſtu dio ſit excuſatus a debito dicẽdi boꝛas qꝛ extra de pᷣben.⁊ dignitatibꝰ.c. licet.pᷣ cipit᷑ ut ſtudenti ꝑmanenti in ſtudio ec- cleſiaſticipuentus tribuant᷑ pᷣter quoti/ dianas diſtributiões:ꝗᷓ tm reſidentibꝰco ferunt᷑. ſicut & abſoluit᷑ ſtudens a coꝛpo rali reſidentia eccleſie: ita abſoluit᷑ a ne- bito dicẽdi hoꝛas. S ifirmi excuſant᷑ ab borl.s ſiłr ſtudetes. C S. minꝰ bonũ didittẽdũ eſt ppter maiꝰ bonũ:ſj ſtudiũ eſt maius bonuʒ: cum ſit magis vtile q; diccre boꝛas: exgo illud eſt dimitten⸗ dum pꝛopter iſtildl. bo PPPATPi 131 e: qà dicere bo In cotrarii s&a Feced ſiud erc vo nõ eſt pᷣc ptũ: ꝓpter ſtudiuz bõ nõ abſoluit adicenls Poaig &ασ& RHHE&αο d. &ο beneficiat? in ali Kñndeo qua eccleſia ad duo ob⸗ Q neſtio V ligat᷑: Pꝛimo ad diuine laudis ꝑſolutio⸗ ne: qꝛ oĩbꝰ clericis diuino ſeruitio aſſcri ptis eccleſia determinat.vij. hoꝛas ad dei lau ẽ eſſe ꝑſoluendas: Jux illud pᷣs. Septies in die laud ẽ dixi tibi:que cano nice dicunt᷑:qꝛ regularit᷑ certis boꝛis ſüt dicende:ſicut pʒ extra de cele.miſſa. Et ad eccleſie ſubuentionẽ ut eccleſia in q̃ bñ ficiũ recipit tẽpoꝛale adminiſtret ſvoꝝ ale.Alit᷑ nõ ẽ rõnabilis cã recipièdi te- poꝛale:niſi ſpuale adminiſtret᷑ ſicut diẽ glo. ſuper illo vbo Pbilip.iiij Qñ pfectꝰ ſuʒ ad macedoniaã nulla mibi eccłia cõi⸗ cauit in rõne dati ⁊ accepti:niñ vos ſoli Bñficiatꝰ ẽᷓ exiſtens in ſtudio qᷓ;tũcũq; diſpẽſet᷑ cũ eo ad tẽpꝰ ne pñtialit᷑ teneat᷑ in eccleſia reſd ere ad eius ſubuentioneʒ ꝓpt maius emolumentũ qð ex ipſo ſoe rat᷑ de fructu ſcie quã acquirit: nũ q; tñ abſoluit᷑ a debito ꝑſoluendi diuinas lau des: imo magis tali debito aſtringit: ꝓ to cũ eo magis gratioſe agit᷑ ut tẽpo⸗/ rale beneficiu recipiat ⁊ doctrine ſtudi I um impendat. Ad pꝛimũααa diſpenſat᷑ cum ſtudente ut nõ teneat di cere hoꝛas in loco vbi ſtudet:ſed ſolũů ut nõ teneat᷑ ad tẽpus intereſſe cũ alus ad dicendũ hoꝛas ſolennit᷑ in eccleſia vbi Ad 2 pr ꝙ dicere bo ras ẽ pᷣceptũ affirmatiuũ: vñ lſʒ obliget ſp:nõ tñ ad ſemꝑ:ſʒ exñte opoꝛtunitate ⁊ debita valitudine: ꝓpt᷑ qð infirmi ex/ cuſant᷑ a debito dicendi boꝛas: partic bendatus eſt. 7 pes ſunt boꝛarũ que in eccleſia dicunt᷑ ex vinclo charitati:q bona validoꝝ mẽc⸗- bꝛoꝝ coĩcat infirmis ⁊ ilłꝗ valitudĩe ca rẽt. C Ad ꝭ or ꝙ ſtudiu nõ ẽ maiꝰ bo nũ q; dicẽ hoꝛas:niſi foꝛte qñn imineret ułnimia ꝓuiſio uł diſputatio ↄ heticos ne tñ ſtudiũ impediat᷑ ꝓpt᷑ boꝛas dicen das. Inno.ponit ꝙ occupati i negocus publicl:ſicut pᷣlati ⁊ vacates ſtudio excu ſant᷑ ne ſinguł boꝛis teneant ſinglas bo ras dicere: ſed mane poſſunt dicere bo ras q̃ currat vſq; ad veſpas:⁊ deide ve-· ſperas cũ cõpletoꝛio:⁊ vltinio in ſero uł X . S ſcptotnen 4 olauasb gto eckeboꝛas (miſln de collatzee tercntoic icagilae doceboꝛa tonsͤaddi kir ſobowgt Moöhi , Nc Chind Ftitdni ſetengt ⸗ Nacheft itaili cstbe nee igrs ſobeeri ederrad⸗ igr nqpar ſorusioe lbos Te⸗ loffici⸗ fdipſic mmodciorie cgecencit ftiüſpon ſtaeffde fapett ſtessspo kelggſee ſackenie pr . disgſolutio⸗ ſenntio aſen en borns 40 Arillis inbequecano erns bons i cae niſa. E ncccleſani aminirethi i ſerptetit, nſher iant iͦ Ciper nibicaelucu⸗ Ntni lutoching gitulttcet buchtog gaheße unt: muqyn lnumms / rurte, mi npenttt üians NRN ſtaitsne aloft ſnithh iͦpclott vunmtne, hirnick, Alidopne, alindee⸗ Iy2 0 föemn Ziminee in aliqua boꝛa noctis igturituin: dd5S ſic ꝓcedit: ANide ſextũ tur. n. ꝙ ex pᷣce rime t ſuan pto pape religioſi nõ teneant᷑ di/ cere boꝛas canonicas:qꝛ religioſis nõ ẽ cõmiſſa de cõi iure cura aiarũ:nec eis ſi collata eccliaſtica beneficis: Sofficia nõ tenent dicere. r dicere. C S. religioſi nõ tenent᷑ niſi ad illa ad ꝗᷓ ſe ex voto obligauerut: ſʒ dicere hoꝛas ñ ↄtinet᷑ ſub aliq̊ triũ vo/ Ps ad dicẽdu boꝛas religioſi ñ tenet᷑. S.religioſi ↄſtituti ſũt ſõ obedientia ſi ᷓboꝛa q tenẽt᷑ boꝛas dicẽ pᷣcipiat eis aliqd a pᷣlato eoꝝ excuſant᷑ a debito dicẽ In cõtrarii giboeos ĩicludit᷑ in diuino cultu:ſ religioſi potiſſi me ſut diuino cultui mãcipati:& ipſi ma me tenent᷑ ad boꝛas gicendas. ligi RNndeo ſos ñ obligari ad boꝛas dicẽdas inq; tu religioſi ſt: qꝛ puri laici pñt eẽ religioſi:ſʒ ſi ſint clerici ⁊ ꝓmotiĩ ſacris ⁊ bnt bona eccliaſtica tenent ho ras dicerę:ſiẽ clerici bñficiati: nõ rõne q̃ religioſi:ſj rõne bñficij qð ꝑcipiũt:ſʒ ab ſoluere religioſos a debito dicẽdi hoꝛas detrahere ꝑfectõi ſtatꝰipſoꝝ. Planũ ẽ eni ꝙ ꝑ religiõis igreſſũ religioũ ipᷣo fcõ mãcipati ſut diuinis obſequijs: vñ totꝰ ſtatus ipſoꝝ dʒ ec occupatꝰ i diuinis lau dibus.Teneri tñ ex pᷣcepto dicere diui⸗ nũ officiũ ꝓpt᷑ receptũ bñficiũ põt intel ligi duplicit᷑. Pꝛimo ꝓpt᷑ receptũ bñfici um oꝛdiaria ptãte:⁊ ſic tenent᷑ hoꝛas di cere clerici bñficiati. Scdo ꝓpt᷑ receptũ bñficiũ ſpontanea volũtate:⁊ ſic religio ſi tenent᷑ dicere officiũ:qꝛ viuũt in volun taria pauꝑtate de bonis volũtarie colla tis eis a pplo xpᷣiano.Laici vᷣo religioſi ſi aliqd loco boꝛaꝝ tenẽt᷑ dice: utputa tot pr nr uel aliqd tale ᷣm cõſtitutiones ipſoꝝ religioſoꝝ:qᷓ cũ ſint ꝑ eccleſñ ↄfir mate loquẽdo de religioõibꝰ appbatis ex pᷣcepto tenent᷑ ppſi dicere ſicut alij. RAwoiO Ti of ꝙ milt religioſi Ad Peamy cõmiſſa E cura aiaꝝ di a pplo xpᷣiano tꝑalia bñfici re non tenettur. potées ſoluẽ:cũ ſit pᷣteritũ. CE t miato dr detᷣmiĩiatũ officiũ ſi g qſ ex pᷣce ſexageſimanona VI ex ſpali puilegio:q;uis nõ ptãte oꝛdiaria exqᷓ cõmiſſiõe cõmittit᷑ eis ptãs recipiẽ ia ppf offi cia qᷓ eis tenẽt᷑ admiſtrare ĩ pᷣdicatiõibꝰ ułl ofeſſiõibꝰ:ĩ q̊ꝝ officioꝝ admiſtratione icludit᷑ dicẽ hoꝛas ⁊ diuinũ officiũ. Mo nachis ãt ⁊ alijs religioſis ꝗqbꝰ cura aia rũ nõ ẽ cõmiſſa ex ſpali pᷣuilegio ↄuenit boꝛas dicẽ ex regula ⁊ ↄſtõibꝰipſoꝝ:q eo mõ ꝙ ſut ꝑ papa ↄfirmate ex pᷣcepto ob ligãt᷑ ad ila. C Ad 2 or ꝙ dicẽ boꝛas ↄtinet᷑ ib voto obedietie ⁊ ĩ voto volũta rie pauꝑtatis:quã ſiẽ pfitẽt obvuare: ſic ꝓfitẽt᷑ dicere diuinũ officiũ ꝓ receptis a deo ⁊ ppło xpᷣiano bñ ficis· ¶ Ad 3ʒ E dd. ꝙ religioſus lbditꝰ ñ tenet᷑ parere pᷣ lato iĩ his ꝗᷓ ſut õ cultũ dei ⁊ 3 regulã: vñ ſi pᷣt adiplẽ obedietiã cũ ꝑſolutiõe debiti dicendi hoꝛas tenetur obedire:alłs pare DOſeptimũ beege wꝙ ex pcepto pape obmittẽti bo/ raſ ñ ſit iiugẽdũ ꝙ dicat eaſde hoꝛas q̃̊s dimiñt:qꝛ pnie ſt᷑ arbitrarie: ꝓ pctõ ob miſſiois hboꝛarũ qcũq; pena ſᷣm arbitra riũ ſacerdotis pᷣt iponi. S.·ꝗcũq; te- uet᷑ ſoluere aliq ð debitũ pᷣrereuũte tꝑc ſo lutiõis efficit᷑ ipotẽs ſoluẽ illv.ſi ẽ gs di tmiſit dicẽ matutinũ ułpmã:iã efficit᷑ im S.ĩ tpe de pto ten eret᷑ dicẽ illð idẽ officiũ qð dimi ſit tũc in tpe paſchali diceret officiũ dñi ce paſſionis quod videretincõueniens. AtA r& e: qꝛ dicere offi- In C0 tranicii ẽqvdã ðbitũ 5Hß bõ ñ abſoluit᷑ a debito niſ reſtituat᷑ de bitũ. Jux illꝰ Augꝰ: Mõ dimittit᷑ peti *Sʒ Qnniſi reſtitua ablatũ. Rundeo, X5REOvs. galis voctoꝛes buic qõni ſatiſfacẽ.dicũt.n.ꝙ ĩ oĩofficio illꝰ Ecõeq v ꝑtiet ad laudẽ dei ⁊ ad ſuffragiũ fid eliũ:ſj diſtiguit vnũ officin ab alio ʒ diuerſitatẽ tꝑm ⁊ locoꝝ: ⁊ b mſtũ rõna lit᷑ ẽ iſtitutũ: ut diuerſimode deꝰ laudet᷑ Ppʒ ↄgruẽtiã tꝑm ⁊ locoꝝ ⁊ ꝑſoaꝝ:vñ ſic ĩ Ar. officijs diuinis exoluendis obſeruada eſt cõgruitas loci: ita ſiłr obſeruada eſt ↄgruitas tẽpoꝛis:q quidẽ obſeruari nõò poſtet ſi opoꝛteret iniſgere obmittenti ꝙ diceret hoꝛas qs obmiſit: qꝛ foꝛte in cõpletoꝛio diceret: Jam luc l oꝛto ſidere. 2 in tꝑe pachali diceret officiũ dñice paſ ſionis:qð eſſet abſurdũ: iõ dicũt nõ eſſe miungendũ ei ꝗ dimiſit diuinũ officiũ ꝙ; repetat eaſdẽ boꝛas:ſed aliqd ad laude diuinã ꝑtinens: Pnta c dicat ſeptẽ pſal 2 mos: uel vnũ pſalteriu: uel aliqd apli⸗ Em qntitatẽ velicti. Sed cum diſtin guat duplex oro:vna cõis que drĩ in ꝑſo na eccleſie 'm determinata v̈ba ab ec⸗ cleſia vli uel ꝑticulari inſtituta.Alis ſe/ creta qᷓ fit a puata ꝑſona:quãa cuilibʒ li citum eſt expᷣmere m illa ᷣba que vult PYlanũ eſt ꝙ ꝑſolutio hboꝛaru no ↄtinet᷑ ſub orone ſecreta:ſed ſub orone cõi: que fit in ꝑſona eccleſie m determiata ᷣba ab ipſa eccleſia vli uel ꝑticulari inſtitu- ta:iõ puto ꝙ ſicut quilibet tenet᷑ ex pᷣce-/ pto illas hoꝛas dicẽ: ⁊ ſm illa vᷣba ſicut eccleſia oꝛdinauit. AUnde ſi aliqs obmi/ ſit dicere hoꝛas ex negligẽ tia uel ex oc cupatione irrõnabili:credo ꝙ iniungen i τι¾1 poſſibilitas adeſt. Ad Pamnm * penitẽtie ſüt arbitrarie in alioꝝ pctõꝝ remiſſione. ſʒ non in debitoꝝ ſolutiõe. A debito enim nũq; aliꝗs abſoluit᷑: niſi ꝑſoluat᷑:⁊ ſi poſ ſibilitas adeſt illud idẽ að ẽ ſubtractũ ẽ reſtituendũ. C Ad 2 *dr ꝙ hoꝛe pᷣteri- te nõ repetunt᷑ ꝓpter illius tẽpoꝛis recu perationt᷑:ſed ꝓpt᷑ diuine offenſe ſatiſfa ctionẽ.⁊ negligentie punitionẽ. Deꝰ enĩ oĩ tꝑe adeſt:cũ apud eũ nõ ſit tranſmu/ tatio:nec viciſſitudinis obũbꝛatio.vñ ſi in cõpletoꝛio dicat᷑ obmittenti hoꝛas: Jam lucis oꝛto ſidere: q;uis ibi non ſit tẽpoꝛis cõueniẽetis ꝓ illo tꝑe quo dicit᷑ eſt tamẽ ibi cõuenientia teporin ꝑſo lutõe pebiti ꝓ illo tempoꝛe quo dici de buit. Ad ʒ“ dicit᷑ e repetitio boꝛaꝝ ſtatu. Queſtio . . q̃s ꝗs dimiſit nõ dʒ fieri in loco publico 2 tꝑe quo obmittes tenet᷑ ſimul cũ alus diuino officio intereſſe:ſic eni eet bñ in/ coueniens ⁊ ſcadali tge paſchali dicere officiũ dñice paſſiõis:ſed talis repetitio fienda eſt in ſecreto: ⁊ tꝑe quo obmit⸗ tens nõ eſt cũ alijs in dicendis hoꝛis oc cupa tus:hᷣm que modũ nullũ ẽ incõueni ens officium vniꝰdiei repetere in alio. Aueſtio.lxx.de tranſſatione. Ein G E cõſiqerandũ ẽ de SEtranſlatiõe: Cir ca quod querunt᷑ qnq;. C Pꝛi mo vtrũ papa poſſit diſpenſa re ut matrimoniũ nondũ carnalit᷑ cõſu- matũ diſſoluat᷑ ꝑ tranſſationẽ ad ſtatuʒ religionis. ¶2vtrũ papa poſſit diſpe ſare ut religioſus ab obſeruatione regu le abſoluat᷑ ꝑ tranſlationẽ eius ad pᷣla/ tionis ſtatů. C 3 vtrũ papa poſſit diſ⸗ penſare uta voto epᷣs ſolennit emiſſo ab ſoluat Ecang ationẽ eius ad religionis 4vtrũ papa poſſit diſpenſare ut religioſus abſoluat ꝑ tranſlationem eius ad ſecularèe ecclenã. C S vtru pa- pa poſſit diſpẽſare ut religioſus ꝓfelſus credo ꝙ ini in artioꝛi regła abſoluat᷑ a voto traſſa dum c ei illas eaſdẽ repetat quãdo ei tionè eius ad regulã latioꝛ· e wei 1s5 ſic pcedi: vr DO prmu 5 hbapa nö poſſit diſpẽſare ut mrimoniũ diſſolua᷑ tranſſlationẽ ad ſtatũ religionis: quis P religiõis ingreſſũ matrimoniũ nõ diſ- ſoluit᷑: niſi ꝓpt cõtinentie votũ:ſed votũ continentie fuit int mariã ⁊ ioſepb:⁊ tn int᷑ eos fuit verũ matrimoniũ nuq; diſ⸗ ſolutũ:ut dicit Augꝰ. Mõ põt o mrimo⸗ niũ diſſolui ꝑ introitũ religiõis. ¶C Pꝛe/ terea in religione emittit᷑ votũ ſolenne cõt inentie:ſʒ in manu ep̃i uel publice ꝑ- ſone ſponſus uel ſponſa pꝰ cõtractũ ma trimoniũ põt ſolennit᷑ vouere cõtinẽtis 7 tñ mr̃imoniũ nõ diſſoluit᷑. C Pꝛetea ſi ſponſa poſt contractũ mrimouiũ emit tit ↄtinẽtie votũ in mamu epᷣi nõ tenet intrare religionẽ ſi vult in ſeculo cõtine 5 — — A. Gofnſteruere hore erquo Reupenut Phorlrel bereipul Ke titerin inoni noc a voſedi Znii nigz htis futis zunen Vinoniä uree ſchildr ſeitiorcne ſyſteutin fſoput Homiſiotec fneitßun, Gguücberor Hxniinipe peltden Hoel pmn ſotnittoti ltſtatüte estr⸗ ggldonmnt⸗ ſoneit Cdinit don ehuſcerſu ſſoſeſone⸗ heutentein e ro N Et ocſnati giilteocil toſcän pe Plocopebla tümichas iecnieithiin, galcbel dieet Uals repetino⸗ e quo obnit⸗ ndis horis ullieincoven detcremalo⸗ fanſlatoone. chſcgrantii namnlarir igng C Acltapen Hiarulrcil⸗ nienengſen, egeſtihi Neneroneſt Niais iſt/ uuhlh, nni enſoc Grulgnt⸗ ſtahenan. inn Cemge⸗ D zurlii⸗ gähtone,, ien igneini Ganislc penurod⸗ tiſa: on tioehben emüfichi ſititſin, dwtiſen ingablat önnl , vetchtl⸗ ut. i nigon inſeunſ „,9 nch t Ar. tiam ſeruare:mec tenet᷑ matrioniũ cõſum mare:exquo emiſit cõtinentie votum:et chenveri matt imnonic ett. . ſiſ⸗ A 1 eſt:quia ſi ſpõſa In C0 trari maneret in ſecu lo ſponſo religionẽ ingreſſo: ꝑmittit᷑ ſibi nubere ſi vult:q . Linirterer niſi ſo * fj Autum eſſet matrioniũ. Rñnd cO dicendũ ꝙ ex diuina inſti tutiõe ⁊ ex iuridica rõne eccłia tenet ma trimoniũ nõdũ cõſũmatũ ꝑ copulã car- nalẽ poſſe diſſolui ꝑ introitũ religionis. Initiũ nãq; ſignoꝝ qð fecit chꝛiſtꝰ in nu ptijs mutãs aquã in vinũ Joannẽ euan- geliſtã volentẽ nubere poſt cõtractũ ma⸗ trimoniũ ꝑ vᷣba de pñti vocauit ad apo⸗ ſtolatũ: ut veteribꝰ imutatis:noua oia qꝗᷓ Aa chꝛiſto inſtituũ tur apparerent:ut dicit Hieroꝰin ꝓlogo ſuꝑ euangeliũ Joãnis. Fnancik ih ſs ad veridica rõne Mam verũ eſt ꝙ in ſponſa libꝰ fit quedã pꝓmiſſio:⁊ in voto ꝑ ĩitroitũ religiõis quedã ꝓmiſſio fit:ſed eſt quedã pꝛomiſſio nuda ⁊ ſimplex ſine rei tradi/ tione:ut pꝛomiſſio qua tibi ꝓmitto dare equũ que nõ mutsat ſtatũ rei:qꝛ ñ trãſfert dominiũ:ipedit enĩ ne detur alteri:ſʒ nõ ipedit donationẽ ſi data fuerit. Quedaʒ vo eſt ꝓmiſſio iueſtita rei traditiõe: ut qᷓ pꝛomitto tibi dare equũ ⁊ ſtati do:qᷓ mu tat ſtatũ rei eo ꝙ tranſfert dominiũ: qꝛ Fm leges traditionibꝰ ⁊ vſurpationibus rerũ dominia trãſferunt᷑. Talis autẽ pꝛo miſſio ipedit neres pꝛomiſſa detur alteri et dirimit donationẽ ſi data fuerit.Quia ergo ille qui contrahit ꝑ vᷣba de pñti dat ſe mulieri nuda ꝓmiſſiõe:ſed nõ ponit eã in poſſeſſionẽ ſui ante copulaʒ camalem. Ponit autẽ in poſſeſſionẽ ſui ꝑ ingreſſuʒ religiõis: ⁊ ꝑ pꝛo ſeſſionẽ ipſã religionẽ:ꝑ quaã ꝓfeſſione trãſfert᷑ ꝑſona in ptãteʒ pᷣ lati:ideo cõueniẽter diſpẽſatũ eſt ꝑ eccle ſigz ut ꝑ ſolũ religiõis ĩgreſſũ matrioniũ nõ cõſùmatũ ꝑ copulã carnalẽ diſſoluat᷑ ℳ— . Peiimi Sο eſt dicendu q Ad Pe “ U aria et Joſebh ſeptuageſima ter eccleſia ad hoc tenenduʒ I pari cõſen ſu cõtinentiã vouerũt:iõ ſemꝑ inter eos fuit verũ matrioniu. Dicit eni Augꝰ in lib.de ↄſenſu euãgelioꝝ.Exẽplo Marie ⁊ Joſeph magnifice inſinuat fi⸗ delibꝰ cõiugatis etiã ſeruato pari ↄſenſu cõtinentiã poſſe ꝑmanere vocariq; verũ matrioniũ nõ ꝑmixto coꝛꝑoꝛis ſexu: ſed cuſtodito mẽtis affectu. ¶ Ad 2dicit᷑ ꝙ votuũ continetie factũ in manu epi vel alteriꝰ publice ꝑſone:puto ꝙ ñ ſit ſolẽne nec dirimit matrioniũ etiã ſi tale votum 5p̃cedat matrioniũ nõ virimit ſi cõtractũ fuerit:⁊ multo minꝰ nõ dirimit ipſũ ſi ma trimoniũ ſequit᷑. ¶ Ouobꝰ nãq; modis puto votũ poſſe ſolẽniʒari. Pꝛimo ꝑ reli- gionis pꝛo feſſionẽ tacitaʒ vel expꝛeſſã q̃ tranſfert᷑ ꝑſona vouẽtis in ptãtem pᷣlati vel miniſtri eccleſie ꝑticularis:⁊ obiigat᷑ ad cultũ ꝑpetuũ religiõis. Scdo ꝑ ſacrã oꝛdinationẽ q̃ tranſfert᷑ ꝑſona oꝛdinata in ptãteʒ pᷣlati vel miniſtri eccłie vniuer ſalis:⁊ obligat᷑ ad ꝓꝑpetuũ miniſteriũ al/ taris. & Ad ꝭeſt dicendũ ꝙ ſponſã te neri poſt votũ ad religionis ingreſſũ põt intelligi duplicit᷑. Pꝛimo tẽtione abſolu ta:⁊ ſic puto ꝙ nõ tenet᷑: qꝛ ſi ſpðſus ſuꝰ coſentit incõtinẽtiã: põt in ſeculo cõtinẽ Scdo tentioue cõditionali:⁊ ſic puto ꝙ tenet᷑:qꝛ ſi ſponſus vult oino matrioniũ cõſũmare ꝑ copulã carnalẽ:cum ipſa nõ poſſit conſũmare ſine peccato moꝛtali: exquo votũ fecit: coget aute cõſũmare ꝑ eceleſã:niſi religionẽ intrauerit. — Diecuncu i trae ꝙ papa nõ poſſit diſpẽſare ut reli⸗ gioſus ab obſeruatiõe regule abſoluat᷑ ꝑ trãſſationẽ eius ad ſta tũ pᷣlatiõis:qꝛ mo nachi poſſut pᷣfici plebani⁊ pꝛeſ byteri et in alijs eccleſiaſticis beneficijs:ſicut ſcri bit xvi.q.ic.ſi monacbus.ſʒ tales tenẽt᷑ ad obſeruãtias regulares: ut patzʒ ex.de ſta. mo.cꝙ dei timoꝛẽ. ¶ Pꝛeterea.xvi q.i.ſcribit᷑ de monachis qui diu moꝛãtes in mona ſterijs ſi poſtea ad clericatꝰ oꝛdi nem ꝑuenerint: ſtatuimꝰ nõ debere eos e⸗ cc Ar. a pꝛioꝛi ꝓpoſito diſcedere:tenentur ad obbuantia regularẽ. C Pꝛet᷑ ea ila que ptinent ad obpuantiã regularẽ ſut ꝑfe/ ctionis: cu ſint ſuperoga tiõis ⁊ ↄſili: S religioſi cũ ad ſtatũ pᷣlationis ⁊ ꝑ conſe⸗ quens ꝑfectiõis aſſumunt᷑:nõ debẽt illa Aeſerere ſed ſoꝛtius ipſa tenert. ribitt ti AEEE& r H& * quod ſeribitur Incotraniu cαa i ſtatutü eſt ⁊ a ſy nodo cõfirmatũ ut monachus quẽ canonica electio a iugo regule mo- naſtice pfeſſionis abſoluit ⁊ ſacra oꝛdi⸗ natio de monacho epᷣm facit velut legi/ timus beres patnã ſibi hereditatẽ iure vendicandi poteſtatem babeat. RKn eO dð.ꝙ de iure ſcripto pa EEEHE&« ci religioſis ad ſtatũ pᷣlationis tranſiatis nõ diſpenſat in oĩ- bus que ad obpᷣuantiã regularẽ ꝑtinent ſed in aliquibꝰ. C Ad cuius euidentiaʒ eſt ſciendũ ꝙ in obpuantia regulari Ali qua ſunt coĩa ⁊ eſſentialia.Aliq ſunt an nexa ⁊ ſpecialia: Et aliqua ſunt inditia ꝓſonalia. Coĩa nanq; ſunt ⁊ eſſentialia tria vota:qꝛ votum ↄtinentie ⁊ pauꝑta tis coĩa ſunt religioſs ⁊ ep̃is.votuʒ vᷣo obedientie eſt ſiłr aliquo mõ cõe:qꝛ licet religioſus factus epᷣus abſoluat abobe dientia pᷣlatoꝝ ſue religionis:quibꝰ ipſe factus e ſuperioꝛ:nõ tñ ſoluit᷑ ab obediẽ tia ſimplicit᷑.tene᷑ enim obedire pape ⁊ ſuo metropolitano. Que vᷣo in obyuan tia regulari ſunt aqnexa ⁊ ſpecialia: ſicut vigilia: ieinnia: ⁊ ſilentiũ: ⁊ buiuſmodi: religioſi aſſumpti ad pᷣlationẽ non tenẽ tur obfuare:niñ q̃ᷓntum valitudo ipſoꝛũ pꝓmittit. IJpſi enim ſꝑ debent eſſe parati ad ſatiſfſactionẽ omni poſcenti ronem de eg que eſt in nobis fide ut ſcribitur.i. Pe. iin. AUñ debent ſe pᷣſeruare in illa va litudine mẽtis ⁊ coꝛpoꝛis:ꝑauã poſſint palationis officiũ eis iniunctũ ad alioꝛuʒ vtilitatem diligent adminiſtrare. Scri bit᷑ enim de conſe. di. xc. non mediocrit᷑ ꝓꝙ rõnabilit homo dignitate amittit: ꝗ uel ieiuniu charitate: aut vigilias pᷣfert .⸗ 9. Queſtio 2 ſen ſus integritati:ut ꝓpter indiſcretam pſalmoꝝ uel officioꝝ decãtationẽ amẽ- tie aut triſticie notã incurrat: qꝛ de rapi na deo holocauſtũ offert:qui ciboꝛũ ni/ mia egeſtate: uel ſomni:sut manducan di penuria imoderatecoꝛpꝰ ſuũ a ffligit. Sʒ illa que ſüt indicia uel ſigna ꝑſona lia: utpote que monſtrant religioſos in pᷣlaturam aſſumptos fuiſſe talis uł tał religionis:tenent᷑ ſecũ ferre. Inde reli⸗ gioñ oẽs in pᷣlaturam aſſùꝑti babitũ ſue religionis tenent᷑ poꝛtare: Juxta illð qðᷣ ſcribit᷑ eẽ̃ ð vi.⁊ ho.cle.c.clerici.Põtiſi- ces in publico ⁊ in eccleſia ſy indumẽt lineis oẽs vtant: niſi mõachi fuerint q̊s oʒ hẽre bab itů monachalen. Ad pꝛmũsnsg teret e PeUide religioſis qui H ficiunt᷑ eccleſie ſeculari:qꝛ tales ſubijciũ tur epo ſi eccleſia ad iuriſditionẽ epᷣi ꝑti net ⁊ ten ent᷑ ſi plures ſunt ad obſeruan tiam regularẽ ſicut pus in monaſterio te nebant᷑ ut pʒ extra de ſta.mo.c.dei amo rem: Si vo ſociũ nõ bʒ tenet᷑ ſe cum qui bus viuit cõfoꝛmare:qꝛ epᷣs cui ſubijcit factus ẽ eius abbas.Sed ſi ecdeſia ꝑti net ad iuriſditionẽ monaſterij abbatis tenet᷑ oia monachus ſeruare que pᷣus in monaſterio ſeruabat. C Ad 2 eſt do⸗ ꝙ illud decretuʒs loquit᷑ de bis que ſunt coĩa ⁊ eſſentialia religioſis ⁊ platis ꝗa ꝗ- bus nou debet diſcedere religioſ: cũ ad platiõis ſtatũ afſumunt:imo foꝛtius in üllis ſe firmare. Ael loquit ve illis qtraſ ferunt᷑ ad eccleſias ſeculares: ut ibi mi niſtrent ſacramenta populo chꝛiſtiano quod eſt officium clericoꝝ. tales autẽ ſi cõmede poſſunt ⁊ ſine ſcandalo:tenent regulares obſeruẽtias tenere ułomnes uel magis eſſentiales· Et ꝑ boc patet re ſponſio ad tertium. tertiũ icpecdit: Zi⸗ tertin decheenic pa-⸗ pa non poſſit diſpenſare ꝙ eßus abſoluat a voto ſolennit᷑ emiſſo ꝓpt ei⸗ trãſla tiõem ad religiõis ſtatũ:qꝛ ⁊ epᷣali ſ A. Mution hobota ip nertale Gtuimmp⸗ ſaeniſ Enuchpot ſe ge cteethot nectutis ſe tangerpar tis alegan gemuste facias ine cens oine Allum q 4 c kenune galoeut gopete ulmn Ppſhat Mderecor infechuft uen bitie Cng lelveclide. ſngo zoxr ſns dens ſtcbiiſor fitmen igtgten 8ipen⸗ hnnnn ſ Cjfntaſns Cclninpotz ſnſttee C oceſto lci I tindicereten iearione gſhi⸗ nnedefagt quichorüpi⸗ u manducan Pſiaffigt. Aſigna gons rlgolosn ſſetalsukta me DMeteli⸗ iheidebräſte 1 mnlid lnüen. Guh innni ctüneß PineN goisc gttcäfiil Gitiri ⸗ nr olen 1 Mo AN tcetſecne elſeadtil Uaſen us ungeſi, * 2 4 ha bẽda ipſoꝛũ ſubditoꝝ: perpetuo ergo tenet tale votũ ſeruare. Pꝛeterea in epᷣatu im pᷣmit᷑ charact᷑ uel ꝑfectio cha- racteris:ſed talis ꝑfectio eſt indelebilis gnũq; põt ep̃atuʒ deſerere. S ſi poſ ſet diſpeſari cũ epo ut ad religione trãſ⸗ eat eet hoc ꝓpter defectũ coꝛpoꝛis ⁊ ſe⸗ nectutis:ſed hoc nõ fit. Scribit eni alle xander papa cuidã epo defectũ ſenectu tis allegauti ex de renũ:c.litteras. M0 nemus te ut ſuꝑ boc diebꝰ iſtis nulla te facias in opoꝛtunitate moleſtuqꝛ inde- cens oino ꝓbat᷑ pus ſoluere militie cin⸗ gulum q; ced at aduerſtas plion. In conträrtui e renun.c.niũ cũ pᷣdem.ꝓ graui quoq; ſcã dalo euitando cũu alit᷑ ſedari nõ põt:licet epᷣo petere ceſſionẽ ne ꝑlus tꝑalem bo⸗ noꝛem q́; etemã videat᷑ a ffectare ſalutẽ KRfideo do. ꝙ epus in ſua conſe VCrgtione ſuſcipit curam ipſoꝝ ſubditoꝝut extunc teneat᷑ er voto Puid ere eoꝝ ſaluti. ¶Quantũ ad eoꝛũ in fide chꝛiſtiana inſtructioné. Quã- tũ ad tꝑalis ſubſidi ſi neceſſe ẽ puiſionẽ Quãtũ ad moꝛum infoꝛmationem. ¶Et q tuʒ ad delinquentiũ coꝛꝛectio nie:que quide quatuoꝛ ꝑ oꝛdinẽ enume- rat glo. Jo.xxi.ſuꝑ illo vbo Paſce oues meas.dicens: ꝙ paſcere oues ẽ credẽ⸗ tes in chꝛiſto ne à fide deficiant ↄfoꝛta re:terrena ſubſidia ſi neceſſe eſt ſubditis ꝓuidere. exempla vᷣtutis cũ verbo p̃dica tionis impendere: aduerſarijs reſiſtere 7 errantes ſubditos coꝛꝛigere.niſi oc-⸗ currant caſus quibus epus ad bec exer- cenda impotẽs efficiat᷑: nõ licet ſibi re- troſpicere. Ponunt᷑ aut ſetc caſus ꝗ/ bus ceſſio licite eſt petenda:⁊ eius reni ciatio eſt admittenda. CPꝛimꝰẽ ↄſcia criminis ꝑ quã executio officij impedit᷑: puta ſi eſſet homicida uel ſymoniacus. Scous eſt debilitas coꝛꝑis ex ſene/ ctute uel infirmitate ꝓueniens. Ter ſeptuag ↄſecra tione emittit᷑ votũ ſolẽne de cura eſima IIII tius eſt defectus ſcientie. Quartus eſt malicia plebis. Quintus ẽ graue ſcã dalũ quod ſedari non poſſit. C Sextus eſt irregularitas ꝑſone. Mam pꝛopt᷑ nul lũ impedimentũ dʒ hõ pᷣtermittere ſtu 1 Ndium ſue ſalutis. Ad pꝛunũ Aum ſae runts, lenni nõ diſpenſat᷑ niſ ꝑ papã: vnde nec epᷣs ad religion ſe trãſferre põt ſine pa⸗ pe licentia ꝓpter caſus ſuꝑius noĩa tos iuxta illo qð ſcribit᷑ extra de renũ.c.mo nemus. Oe licentia nr̃a cedas alioquiu cedendi licentiã aucte apoſtolica tibi ſci as eſſe penitus interdictã: qm ſi pẽnas beas quibꝰ ſatagas in ſolitudinẽ aduo⸗ lare:ita tñ attrite ſunt nexibꝰ pᷣceptoꝛũ ut nõ liberũ hẽas abſq; noſtra ꝑmiſſiõe volatum. ¶ Ad 2 & dicendũ ꝙ perfe ctio characteris ſemꝑ manet in epo nec illa pot vnq; puari:ſed executio põt im pediri ꝓpter aliqua impedimẽeta ſupue⸗ nientia:quibꝰ ceſſantibꝰpõt iterato ad epatum ꝓmoueri ſine noua cõſecratiõe dũ modo per culpam ꝓpꝛiam non ſit ab epiſcopatu depoſitus ⁊ in monaſterium detruſus. Calis eni nunq; poteſt ad põ tificatum reſurgere: ſicut ſcribitur. vij. q.ij. c. pꝛecipit ſancta ſynodus. ¶ Ad tertium eſt dicendum ꝙ non pꝛo quacũ qʒ in firmitate ceſſio eſt petenda ⁊ licen tia pbenda:⁊ maxime qñ cum infirmi⸗ tate uel ſenectute permanet antiq̃ ppli deuotio:⁊ ſue ſanctitatis feruoꝛ. Unae ſcribit᷑ extra de renũc.c.litteras.tutius eſt hoc tẽpoꝛe ſi cõmiſſa tibi eccleſa ſub vmbꝛa tui nois gubernet:q; ſi alteri no ue incogniteq; ꝑſone cõmittat᷑:maxime qꝛ in te vigoꝛ deuotõis ⁊ fidei coꝛpoꝛe ſe neſcẽte no deficit: ſed vergẽte deoꝛſum conditione coꝛpoꝛea feruoꝛ ſpiritus in ſublimioꝛa conſcenldit. HDOquartũ ceditur: ðOð 9 * Ee Zidetur eni wv papga non poſſit diſpenſare ꝗp religioſus abſoluatur a voto per eius tranſlationem ad eccleſiam ſecularem. Sceribit᷑ enim ·ij. ad Thimo.ij.ꝙ nemo militans deo implicat ſe negocus ſecu/ laribꝰ. Mõ põt fieri ut religioſus in mi litia xpᷣiana aſſcriptus trãſferat ſe ad ſe/ culare eccleſã. ¶ Pꝛeterea in voto ſo⸗ lenni nõ põt ꝗs viſpenſare niſi papa.ſõ religioſus ꝑ. fe⸗ onẽ ſolẽne votü emit ꝓp cr tit: de iure ſcripto non intelligit poſſe diſpenſari cũ eo:niſi de ſpãli pꝛiuilegio. ¶ Pꝛeterea ſi religioſus tranſit ad ſecu farè eccleſiã: opoꝛtet eun tenere ↄſuetudi nẽ illius eccleſie:iuxta illud qð ſcribitur aucte Aug xij. diſ.c.illa. Ad quãcunq; foꝛte ecclenã veneris:eius moꝛè ſerua: ſi cuiq; nõ vis eſſe ſcand alũ: ſed hoc eſſʒ contra ſtatuta regule. 1 eſt quod ſcribi 2* ctoꝛitate Hiero. Sic viue i monaſterio ut clericus eſſe meresris. RKnd C0 d. de boc fuerũt ml MEl EEEti modi dicendi. ¶ Qui dã enim dixerũt ꝙ olim poterat fieri ut monachꝰ in ſeculari eccleſa p̃ſiceret ex diſpenſatione: ſed poſtmodũ exigẽte vti litate eceleſe cõceſſũ fuit et ſine diſpen ſatione fieni poſſit. CAlig vᷣo dixerunt ꝙ nũq; potuit fieri:nec pot ſne diſpen⸗ ſatione: niſi eccleſia eẽt ſub iuriſditione monaſteri in ̊ poſſint plures monachi cõmoꝛari ad boc ꝙ poſſint regularẽ ob ſeruantiã tenere:ſed coĩter pᷣma opinio nũc tenet. ¶ Ad cuiꝰ int ellectu eſt ſcit dũ ꝙ ſecularis eccleſia ułe abſolute ſub epᷣo. Ael abſolute ſub abbate ⁊ iuriſdi/ tione monaſterij: Ael ſi ſub vtroq;. Si ergo vlrẽ ſub epᷣo: põt ꝑ epᷣm p̃fici mo- nachus cõſentiente abbate: extüc epᷣs efficit᷑ abbas eius. Si vo ſit abſolute ſpᷣ abbate pleno iure: ſufficit ſola auctoꝛi⸗ tas abbatis ut pᷣficiat illi eccleſie. Si vᷣo ſił ſit ſub vtroq; ſicut ab vtroq; pᷣficit᷑: ita vtriq; tenet rñd ere i iure ſuo: ut i ſpi rit ualibꝰ epᷣo:⁊ tꝑalibꝰabbati⸗ Adpꝛimumhict ſicut ptʒ de cõſe.di.v.c.ca Qneſtioo vVv cleſie nõ ẽ im plicatio negocioꝝ ſecłarin cũ ibi teneat᷑ pdicare ⁊ ſacr̃a admiſtra- re. ꝗ ſut ꝓpe actꝰ militie xpiane. C Ad ⁊2 vr: ꝙ ſicut dicit Nug. monachꝰ tenet᷑ ec voto.alia ad q tenet pter votũ. Nam ex voto tenet᷑ nõ bẽre pꝛiu: retinere babitu: cõſeruare cõtinẽ tiã: obedire abbati: ſed ꝓpt᷑ votũ: ? ex cõ ſequẽti tenet ad ſilẽtiũ:ad vigilias:ieiu- nia:⁊ orones:⁊ ad alia que in regula cõ tinent᷑: in qbus põt fieri diſpenſatio ꝑꝛo vtilitate populi xpiani. CAd 3 or ꝙ cõſuetudine eccleſie tenet᷑ Fuare q; tum ad officiũ: qꝛ tenet᷑ officiare eccleſiã yᷣm ↄſuetudinẽ eiꝰ:maxime ſi eccleſia ſubijci tur de iure cathedrali eccleſe. Aliaſ vo obbuantias vite monaſtice tenet᷑ buare q̊s cõmode fuare põt ſine ſcãdalo.Eſus tñ carniũ oĩno ſibi interdicit ꝑ canoneʒ: cut v. c. carnẽ. niſi in caſu DD quin 1ifirmitat!. “ =O A ſic ꝓcedit᷑:vr eeni ꝙ papa non poſſit diſpenſare ut religioſus abſoluat᷑ a regula p traſis tionẽ eiꝰ ad latioꝛẽ regulã. Scribit eniʒ Lu. ix. Hemo mittens manũ ad aratrũ ⁊ reſpiciẽs retro aptus ẽ regno dei:ſj ta lis retroſpicit tranſferendo ſe ad latioꝛẽ — lan dhen cõuenient cũ tali Pꝛeres ſcribit extra ve regu. ? traãſe. ad religiont᷑.c.licet. Nulli deneget licen tia qui eã cũ hũilitate acꝑuritate duxe-/ rit poſtulandã: ut nõ ficte ſed vere ad fru gem melioꝛis vite valeat tranſmigra / re:non obſtante ꝓterua ⁊ indiſcreta cõ/ tradictione pᷣlati.diſpenſat in tranſitu ad artioꝛem regulã ſed non econuerſo. ¶ Pꝛetes ſcribit Bernar. inquadã epi ſioſa quibuſdã monacbis cõquerentibꝰ ꝙ ipſoꝝ mon acbu receꝑat: Si gs de no ſtris ad nos maioꝛis ꝑrectõis gra artio ris vite deſiderio cõuolauerit: nõ ſolum non cauſamur ſi ei in tali ſtudio ↄſulitis ſed multum p̃camur ut boc faciatis.nec offenſos nos conqueremur ſed valde in boc eſſe adiutos fatebimur. g. lia ſunt ad q 7 e raen⸗ ſͤeſüti⸗ füdecre ei Wde tnlteder. Ptenrtribu rtrenſen Ahotonen lchuctpe gictiagepe⸗ aſßluns Chncgekd leti Neit chliſtit ſiiſci aſ ohls a ortort/ inſe (Ceüd (niiltu (Ehmnoe Neiüſen fbuspon terce ſeeri mo ſatn ſecul. ſe ſtig luſeltis bagirerpo ſereſſotf eurilluer iftdißzent ſſeſtlt pentrifr. ſtentdite u⸗ a aanniſr⸗ zine C laſirai⸗ iaad tenet tenet nobert emne cötin porircr yigllus et,/ hine Genlatiopee sen huftihlun ineachi/ iachiuhie lee in n e tweiin ciocnonn niniina ing, ſcud n I— 1*3 † eſt: quia ad ipoſ In C0 A Mabie neinotene tur: ſed qñ q; abiecti ⁊ fugitiui monacbi nõ poſſut ipetrare recõciliationẽ ſᷣm foꝛ ins decre. &. de regula.c vlti. nec poſſut artioꝛẽ iuenire kegali. licet ergo eis ad *&ν latioꝛem tranſire. Kñch c0 dicendũ ꝙ cuz quis vult tranſire de regulari obſeruãtia ad regu- larem: tribus modis põt intelligi. Pꝛio ut tranſeat ad artioꝛẽc. 2: ad parem. 3· ad latioꝛem. ¶In pmo caſu de cõi iure licitũ eſt petita licẽtia nõ obſtante cotra dictione pꝛoterua pᷣlati: niſi eſſet abbas vel platus alicuiꝰ religiõis qui imediate ſubi ceret᷑ dño pape:ſine cuiꝰ ſpeciali li⸗ centia petita ⁊ obtenta:etiaʒ ad artioꝛe regulã ſibi trãſireñ licet. In 2: vo ca ſu cũ licẽtia petita ⁊ obtẽta licet. C Sʒ in 3? abſq; diſpenſatiõe non licet:niſi in duobus caſibꝰ. C Pꝛimꝰ eſt qñ tranſiẽs ad artioꝛẽ regulam ꝓteſtat᷑ ꝙ velit eẽ in pꝛobatiõe an regula illam poſſit ſeruare ¶Secuũdus eſt ꝓpter defectũ obſerua⸗ tionis illius artioꝛis regule:tũc eniʒ nõ ſolum ad latioꝛẽ regulã liceret ſibi traãſire verũ ſi nulli religioñ iuenirent᷑:cu ſecula ribus poſſet cõmoꝛari boneſte ⁊ regula/ riter cũ eis cõuerſado:cũ per talem de/ fectũ monaſteriũ poſſet cõuerti in eccle/ ſiam ſecularẽ.ſicut patʒ ex de reli.do. APe ergo eſt dicendu cp AG Pe’ mn retro non reſpicit ꝗ ſue ſalutis pꝛocurãde curã bzʒ. vndeſiqs ſua ſalutis ipedimentũu in artioꝛi regula liueniret:poſſet ſe ad latioꝛẽ regulã trãſ⸗ ferre:illo tñ iped imẽto ceſſãte:puto mo naſterio ad oꝛdinẽ regula rem reducto te netur illuc reuerti:niſi per papã cũ eo fu/ erit diſpenfatũ. Ham epᷣus ſi ipedimẽtũ aliene ſa lut pꝛocurãde iternemiat:vel pe riculũ aĩe exercẽdi officiũ ſlłoꝛiat᷑:ex aliq̃ cauſa põt epᷣus retroſpicere:⁊ ad religi- onem traãſire latioꝛe:ceſſante tñ illo ipe⸗ dimento:iterato põt ad epatum aſſumi Ad 2 ο 2 3 eſt dieendũ ꝙꝙ ille au⸗ Ar. ſeptuageſimapꝛima 1 ctoꝛitates loquunt᷑ de còiiure quo papa nõ eſt aſtrictꝰquin poſſit cũ aliquo diſpẽ/ caſu rationabili ſuꝑueniente. QAueſtio lxxi de deainarione zaf, Pi 11 & conſiderãdu Lterius eſt de oꝛdina tione. Circa qð querunt᷑ qᷓtuoꝛ WWpꝓꝛimo vtrũ ſoluũ ad papaʒ ſpectet oꝛdinatio ſtudioꝝ. 2 vtrũ ad papam ſpectet oꝛdinatio officioꝝ. 3* vtrum ſolũ ad papam ſpectet oꝛdinatio religionu. 4. vtrũ ſolũ ad papam ſpe ctet oꝛd inatio pᷣlationum. ſen e 311 ergo ſic ꝓpcedit᷑ OM Pꝛimi ager enim e noon ſolũ ſpectat ad papã oꝛdĩatio ſtudioꝝ. Studiu nãq; pᷣmo fuit oꝛdinatũ ſare ut ad latioꝛem regulam trãſferatur in Egypto. ibi nãq; gens ſacerdotũ pꝛi- — . mo vacare viſa eſt ad iuentionẽ ſciẽtiaꝝ ut dicit pᷣus.i. Metha.non ergo ſolum ſpectat ad papaʒ ſtudia oꝛdin are. C S. ad papam non ſpectat oꝛdinare illud in quo cõmittit᷑ ſymonia:ſed non põt oꝛdi- nari ſtudiũ per papam niſi eccleſia ſticuʒ beneficiũ pꝛomittat᷑ legentibꝰ: ergo cõ/ mittit᷑ ibi ſymonia. C Pꝛeterea illa que pꝛoponũtur populo chꝛiſtiano ſolũ cre- dibilia non debent tradi ſub ſtudio ſciẽ-/ tie:exquo ſciẽtia de eis acꝗri nõ põt ſed q cõtenent᷑ in ſacra theologia:pponũtur credibilia non ſcibilia: ergo non debent oꝛd inari magri theologi idoeer. —ArAHE—& 11 eſt qaò ſcribitur In COt Iri ex. de magiſtrlj. vbi mandatur ꝙ in qualibet cathedrali eccleſia magiſter vnus oꝛdinet᷑ tbeologꝰ qui facerdotes ⁊ alios i ſacra pagina do ceat. Et in.c.ſuꝑ ſpecialia ſtricte pᷣcipit᷑ ut a pꝛelatis eccleſiaꝝ ⁊ capitulis a liqui dociles ad theologie pfectionis ſtudium AHoω deſtinent. Ki deo do. ꝙ fides xpᷣiana cuiꝰ papa eſt caput ⁊ directoꝛ multis modis iuuatur z pꝛomouetur per oed inatione ſtuqioꝛu. C Pꝛio qdẽ in erroꝝ vitatiõe: nõ.n.pñt erroꝛes vitsari ⁊ repꝛobsri niſ cogſcan:.vñ ex defectu ſcĩie ꝓuenit erroꝛ colendi młtos deos: ut nõ cognoſcẽtes quis eẽt oium artifex: aut ignẽ: aut ae/ rem: aut gyꝛũ ſtellarũ:aut aquã: aut fo- lem:aut lunã rectoꝛes oꝛbis terrarũ de os eſſe putauerunt: ut ſcribi᷑ Sap.xiij. Secundo in vioß curatione.ſic eni vicioſi non curant᷑ niſi per virtuoſos:ſic ſulti quoꝝ infinituseſt numerus nõ cu rant᷑ niſi ꝑ ſapientes. Vñ ſcribi᷑ Sap. vi.ꝙ multitudo ſapientiũ ſanitas oꝛbis trarũ ẽ: ⁊ rex ſapiẽs ppli ſtabilimẽtũ ẽ ¶l. Tertio in iudicioꝝ terminatione.nõ cniʒ a liter iuſte iudicia terminari poſſũt niſi ꝑ ſapientũ diſcuſſionem. Vnde ſalo/ moni dictů ẽ.iij. Re.iij. Quis poſtulaſti tibi ſapientiã ad diicernendũ iudiciũ: ec ce feci tibim ſermones tuos:⁊ dedi tibi coꝛ ſapiẽs ⁊ intelligens. ¶ Quarto in regnoꝝ ⁊ pploꝝ dominatione.nõ enim poſſunt qui pᷣſunt iuſte dominari ⁊ impe rare ſubditis:niſi intellectu vigeant ⁊ ſci entia. AUnde ſcribit᷑ Sap̃.viij. Per ſapi⸗ entiam habebo claritatẽ ad turbas: et bonoꝛeʒ apud ſenioꝛes ⁊ iuuenes. Oiſ- ponam ꝑ ipſam pplos ⁊ nationes mihi erunt ſubiecte. Pꝛopter iſta ergo ꝓuide de oꝛdinatiõe ſtudioꝝ decretalis fcã eſt in concilio lateranenſi: ⁊ poſtmodũ per Inno.iij.cõfirmata:q;uis male ſeruet᷑ condere ⁊ eas ꝑnegligen tansſeruere. AA Wwimti ersgo eſt dicendum Ad Pꝛimn q illa oꝛdiatio ſtu dioꝝ in egypto fuit pᷣmo circa matbe⸗ maticas ſcias:que nut dicit Augꝰ.iij. de voctrina chꝛiſtiana vtiles ſunt ad ſacrã theologiam intelligenda: q;uis illi ſa⸗ cram ſcripturã ignoꝛarent:ipſam tamẽ figurabant ppter duo. C Pꝛimo ꝓpter ſcientiaruũ illaru inuentoꝛes qui ſacerdo tes fuerunt ſtipendia a cõmumitate reci pientes:⁊ liberi a cenſu iudiciali exiſten tes. Ande ſuꝑ illo bo Geñ.xlvij. Sub iccitq; pharaom Joſeph omnẽ terram egypti p̃ᷣter terrã ſacerdotum que a rege tradita fuerat eis:dicit glo.ꝙ boc ſigni ficabat terrã eccleſie in qua ſunt ſocer⸗ dotes liberam eẽ a cenſu iudiciali ꝗqᷓ ver bo diuino indeſinent᷑ paſcitur:nec dam num panis ſpũalis ſuſtincbat:Ex q̊ ba- bet᷑ ꝙ poſſeſſiones eccleſie poſtq; a regi bus deo ſunt mancipate:diſtrabi nõ de bent ⁊ in nullius bonis ſunt cõputãde. Scvo ꝓpter modũ tradendi: qꝛ tra/ did erũt ſciaʒ per quaſdã ſititudines 2 fi guras:quod eſt ꝓpꝛium theologie:vnde pbus. i. Metha.dicit illos theologiʒaſ⸗ ſe eo ꝙ metaphoꝛice ⁊ figuratiue locuti ſunt. ¶ Ad 2 * eſt dicẽdu ꝙ ſi alicui cõ mittit᷑ ſpũalis poteſtas: ex officio obli/ gatur ad docendũ. Si vo de redditibus eceleſiaſticis ſua ſtipendia ꝑcipiat: ſimi lit᷑ nõ dʒ aliqd ꝓ ſua doctrina reciperc. Atroq; enim modo ſi ex pacto aliꝗd re cipit ꝓ vſu ſpualis ptãtis:cum ex debito ſuſcepti beneficij debeat doctrinã impẽ dere:nõ intelligeret᷑ tunc ſua oꝑa locare ſed potius vſum ſppalis gre vendere:qv ſine nota ſymonie eſſe non põt. Ale vᷣo qui babet ſciam ⁊ non ſuſcipit officiũ uł beneficium exquo obliget᷑ ad docenduʒ licite poteſt pᷣcium ſue doctrine re cipere nõ quaſi ſciam vendẽs: ſed ſicut ſua ope⸗ ra locans. Unde dicit Augꝰ in eplła ad . Maced oniũ ꝙ non ideo dʒ iudex vẽde HNogicuʒ enim eſtvtile bonos canones re iuſtũ iudiciu: nec teſtis verũ teſtimo⸗ niũ: quia vendit aduocatus iuſtũ patro cinium:⁊ iuriſperitus iuſtũ cõſiliuũ: quia illi ad vtranq; ꝑtem ad examen exbibe tur. Iſti vo ex vna ꝑte conſiſtut. C Ad zmeſt dicendũ q; que in ſacra ſcriptura continent᷑ per bumanam rationeõ inue ſtigabilia nõ ꝓponunf᷑ inferioꝛibus de eccleſia tanq; ꝑ huanã rõnem inueſtiga⸗/ ta:ſz potius ut credibilia ⁊ a deo reuela/ ta. Per ſuꝑioꝛes tñ ꝑ ſtudiũ ⁊ exercitiuʒ ſcie credibilia explicant᷑ ⁊ declarantur. Scibilis vo docent ⁊ ppan. DBD lecũdũ ibtedie A. tſh nffitoz: Gfiasbab ononſ ofticio: ſpectet ſeiſedb⸗ ſeneagi⸗ ceos ſoe Cpeere cioꝛum c büͤtorot Vniperto Cuintam Iue Wo⸗ lbde⸗ chik fies bummn dicer, Ma⸗ eedone tathenvnn goos ſolu Cni uin ſbiete Mpnoſtt 8 bonat llen ape innt tnesr mschrſt CDunniſtozn lypſeech; ſoun fſlooſttert ſinng ſunte ZRe ſtpeian ſeravost ahinenos tefi Il ngbenſtg log boe i u ſent ſec⸗ dleitli lturnec den bar Eribe epoſtihsg dlſrabi nid nt cöptrite gendi: gete Küncines 1 declogie aet. thenſopt Onur h⸗ lig ialaid gofiaoohi⸗ ddeſctatns ehiri ma noper nupittt⸗ amadN annunh: Gcu wNE e, Grſhis fANIe cerhe⸗ kimiu n., ani icchino/ ſüpett⸗ ifli:ne fi. C gtſchhgnn gtonez i ſgiotbie niucſtͤ⸗/ uduſle itei⸗ 1beN, 1 nuudht HgGeH ꝙ nõ ſolum ad papã ſpectet oꝛdinatio officioꝛuʒ: quia terrena poteſtas multa officia habet: ſed talia nõ oꝛdinat papa. ergo non ſolum ad eum ſpectat oꝛdina- tio officioꝛuʒ.¶ ¶ Pꝛeterca oꝛdinare offi cia ſpectat ad quem ꝑtinet conferre bene ficia:ſed beneficia tempoꝛalia ſpectat cõ ferre ad imperatoꝛem vel regem:ergo et ad eos ſpectat ſil ter oꝛdinatio officioꝛũ. Pꝛeterea ille non eſt oꝛdinatoꝛ offi/ cioꝛum:contra cuius oꝛdinationẽ diſtri/ buũtur officia. ſed læxxxix.di.pꝛecipit᷑ ut vni perſone duo officia non comittantur cum tamen multa officia cõmittant᷑ vni In contrarium ua g. rxv. di. c perlectis. Rnd c0 dicendu ꝙ ſicut Hugo.ij lib. de ſacramentis dicit eccleſia coꝛpus chꝛiſti eſt viuificata vno ſpiritu et vns fide. Sicut ergo dicente apio in coꝛpoꝛe bumano ſingula queq; mebꝛa pꝛopꝛia et diſcreta officia babet: ⁊ vnuquodq; non ſibi ſoli agit quod ſolum agit.Sic in coꝛ poꝛe dona officioꝛum diſtributa ſunt:et tamen vnuſquiq; non ſibi ſoli habʒ illud quod ſolus babet. Iſtoꝛum autem offi- cioꝛũ pꝛincipalis diſtribuxoꝛ eſt ipſe chꝛi ſtus: dicẽte apoſtolo ad Eph cuiq; noſtrum data eſt gratia im menſu ram donatiõis chꝛiſti:qui dedit quoſdã quidem apoſtolos: quoſdam autem pꝛo pbetas:alios ro euangeliſtas:alios aut paſtoꝛes ⁊ doctoꝛes in cdificationẽ coꝛ poꝛis chꝛiſti.Executoꝛ autem oꝛdinati-⸗ onum iſtoꝛum officioꝛum eſt ipſe papa: qui vice chꝛiſti aliquos oꝛdinat loco apo ſtoloꝛum:perquos cbꝛiſti doctrina ſit te ſtifſicanda:aliquos loco pꝛopbetarũ per quos ſit exponẽda.Aliquos loco euage/ liſtarum:per quos ſit ſcribenda ⁊ decla⸗ randa. Aliquos loco doctoꝛum: ꝑ quos ſit pꝛedicanda. Et aliquos loco paſtoꝛuʒ per quos ſit executioni mandanda. Huc oꝛdinem officioꝛũ eccleſie regina Sabba ſeptuageſimapꝛima eb.iiij. Ani iij. Reg. x. ꝙ videns domũ Hura eccleſiã quam Salomon chꝛiſtum figurans edi/ ficauerat: ⁊ cibos menſe eius:et habita⸗ cula ſeruoꝛum: ⁊ oꝛdinem miniſtrantiuʒ veſteſq; eoꝛuʒ: ⁊ pincernas ⁊ holocauſta que oſterebant in domo domini:non ha bebat vltra ſpirituʒ:ſed dixit.Beati viri tui:⁊ beati ſerui tui qui ſtant coꝛam te ſꝑ et audiunt ſapientiam tuam- Ad pꝛimum ctvicend &⸗ licia oꝛdinat terrena poteſtas poteſt oꝛdinar ſpiritualis poteſtas:ſed no ecõuerſo. Si militer ſpiritualis poteſtas põt officia terrene poteſtatis coꝛꝛigere ⁊ remouere Officia vo ſpiritualis poteſtatis per ter renam nec coꝛꝛigi nec amoueri poſſunt. ¶ Agd 2'eſt dicendũ ꝙ ſicut dicit Hug. ſecudo libꝛo de ſacramentis. Omnia be neficia que cõfert terrena poteſtas: põt cõferre ſpiritualis. HNabet enim terrena poteſtas ſub ſe Ouces: Comites: Pꝛefe ctos: Magiſtratus:qui omnes a pma poteſtate ſpirituali auctoꝛitatem ſumũt a qua ipſa pꝛima terrena poteſtas deri/ uatur. ¶ Ad q'eſt dicendũ ꝙ regłarit duo officia non debent cõmitti niũ vni de coi iure. Papa tamen qui eſt iuriſ con ditoꝛ buic legi non tenetur: quia poteſt plura vni cõmittere:vel pꝛopter perſone cui cõmittũtur idoneſtatem:vel pꝛopter officiglium paucitatem: ſeu pꝛopter ec- cleſie neceſſitatem. DO tertium echꝛecedit K viget᷑ enim wv non ſolum ad papam ſpectat oꝛdinatio religionu. Incepit enim papa tus poſt Petru: ſed antę Petruʒ fuerunt multi religioſ. Scribit᷑ enim Acc.ij. q; erant in Hieruſalẽ iudei viri religioñ ex omni natiõe que ſub celo eſt:nõ ẽᷓ ſpectat ſolum ad papam religiones oꝛdinare. ¶ LPꝛeterea religio ponit᷑ eſſe quedam virtus moralis: ſed oꝛdinare virtutes moꝛales ſpectat ad polliticũ ⁊ ad philo venit a finibus terre videre.de qua dici᷑ ſophũ moꝛalẽ:uõ ergo ſpectat ad papaã. .ð ((c᷑c᷑cCoc à4 PpPꝛeterea religio noĩiat᷑ aboꝛdinatio ne illiꝰ a quo religio fundat᷑: ſicut religio beati Benedicti:religio beati Auguſti/ ni:ſancti Franciſci:ſancti Dñici.Hõ no ininat aut aliq religio a papa: nõiſolu⸗ a ipſũ ſpectat religionũ rainareo⸗ αα1 âNπ1 eſt qò ſcribitur In COotr grin extra de religi. domi. c. ne nimia veligionn dinerſtas. . * N& do. & in religiõe tria cõ Rnd 60 ſiderant᷑. ¶ Pꝛimo ex ꝑ te eccleſie pmotio.nã quelibet religio oꝛ dinari dz pncipalit᷑ ad cultũ dei.⁊ ad ꝓ⸗ motionẽ eccleſe. C Scdo ex ꝑte religi onẽ mtra ntiũ cõſid erat᷑ charita tis ꝑfe/ ctio: qꝛ quelibet religio ẽ quedã via ten dẽaài in ꝑfectionẽ charitatis. ¶ Tertio ex ꝑte diuini cultus ad que religio in ſti⸗ tuit᷑ cõſiderat᷑ debita oꝛdinatio. Oppo nif᷑ enim religio ſuꝑſtitioni: qꝛ ſuꝑſtitio nõ eſt aliud niñ religio ſupꝛa modu ſßua- ta:qꝛ cultũ diuinũ ſuꝑſtitioſus vult im/ pendere cui nõ dʒ: uel mõ quo nõ dʒ: ut dicit gloſa ſuꝑ illo ybo Colocẽ ij. Mũt ꝗ dem rõn em ſapientie in ſuꝑſtitiõe. Pꝛo pter iſta ergo tria ſolius pape eſt religio aes oꝛdinare: oꝛdinatas ap ꝓbare:qꝛ ſo lus ip ſe bʒ cõſiderare vniuerſalẽ eccleſie ꝓmotiont. Semꝑ eni artifer ſupᷣmü fi⸗ nem cõſiderans bõ oẽs inferioꝛes ad il/ lum finẽ di rigere ⁊ oꝛdinare:ut dic ppᷣs i.Ethi.Et cũ ipſe ſuᷣmũ ꝑfectiõis gra dum in eccleſia teneat:ipe ſolus hʒ alijs vias ad Lfecrone tendẽdi oñd ere. Silr ſolus ipſe bʒ illa que ad diuinũ cultũ ꝑti nent Viruertaliter oꝛainare. gu qy es —2A& Pi S eſt dicendu ꝙ cõ — d Paumu inunit᷑ oẽs qui deũ colunt religioſi pñt appellari. AUñ qꝛ ſo li iudei ad cultũ vnius dei dediti erat re ligioſi noiati ſũt. ꝓpꝛie tñ religioſi dicun tur ꝗ totam vitã eoꝝ diuino cultui dedi cãt: 2 a mundanis negocijs ſe abſtrabeẽ tes ꝑ ꝓfeſſionẽ ⁊ habitus ꝓteſtationeʒ uel diuini cõtemplationi:uel aiarũ iſtru ctioni:uel alicui fructuoſo operi ad eoꝝ eſtio ꝑfectionis exercitationẽ:⁊ eccleſie pmo 0 CAd 2eſt d. ꝙ ſicut diẽ Augꝰ. v. c. de vera reli. Quocũ q; mõ ſe habeat philoſopboꝝ iact antia loquẽ tiũ de tutibus:illud tñ intelligere faci le eſt religionẽ xpᷣianã ab eis nõ eẽ querẽz dam:quia ipſi eadẽ ſacra ſuſcipiũt cũ po tionẽ inſiſtunt. pułnationu. ⁊ de ſuoꝝ deoꝝ natura bac ſummo bono diuerſas Zꝛiaſq; ſnias in ſcholis ſuis teſte eadẽ multitudine ꝑſo nabãt: ꝙ ſi hoc vnũ tm vitiũ xpiana re/ ligio in eis ſanatũ videret:ine ffabili lau de pᷣdicandã ceẽ eoꝝ doctrinã neminẽ ne gare opoꝛtet. C Ad 3“ eſt do, ꝙ tota religio chꝛiſtiana a papa noĩat᷑: qꝛ noia tur a chꝛiſto:cuius vicarius ipſe exiſtit: religiones alie ꝑticulares q;uis ab eoꝛuũ fundatoꝛibus ſpecialibus nominent᷑: re ligiones tñ dici nõ debẽt:miſi qᷓtenꝰ ſũt per oꝛd inationẽ eccleſie appbate ⁊ ↄfir mate. Scom enĩ Ambꝛo. ſuꝑſtitio ⁊ nõ religio eſt qñ traditioni bũane nomẽ re ligionis applicat᷑. AUñ qui cultũ deo ex· bibʒ modũ diuina auẽte ab eccleſia in ſus eſt dicendus· ſtitutũ magis ſuperſtitioſus q; religio-⸗ S quartũ Seedna . 9 eer ZLider enim ꝙ nõ ſolũ ad papã ſpectat oꝛdinatio plia tionũ:quia anq; eẽt papatus fuit platio Sẽepꝑ eni angeli angel: demones demoꝰ· nibus: boĩes bomibus pᷣfuerũt ⁊ perũt vſq; ad fine mũdi: ut dicit glo.i. ⸗ borj. xv. ¶ Pꝛerea apud gentiles qui nõ ſub ijciunt᷑ pape fuerũt platiões: quiaquos nos dicimꝰ epos ⁊ archiep̃os: ipſi dicut flãmines ⁊ archiflamines. Mõ & ſolum ad papam ſpectat oꝛdinatio pᷣlationuz. Pꝛeterea pᷣlati dicunt᷑ qui pſunt: ſed „ mlxi pᷣſunt in vominio ſeculari ergo nõ ſolum ad papam ſpectat oẽs p̃ᷣlationes oꝛdinare. ¶Pꝛet᷑ea pᷣlationè ꝗs cõſegꝗ tur per electiont: magis ergo pᷣlatiões debet oꝛdinari ꝑ electoꝛes q; ꝑ popam. .3. 4e 1τ eſt quod ſcribi ZncO trarin tur xi.di. c.cle A vbid iſtuione eſenit Jr. rlautes ſeos dit ſtbebent tignolat ſbbzgene lant Pneppen nt Jut⸗ Gragüten unprn iſate annsßla Gitataſo Nronbe toeure⸗ Cfuseut Madqn rornn tonine gſe Cr Gecun Lertio QAut Qin (Oer Cen botete Cgteꝛen (ſochtutn tekplores hiigere Mopociti inpern go⸗ „ ffiennte ingziugh ſooſhin ðððJ Pa eeceiehgo gaigtn V QoinmG6 ctantinſoace Kelligerefic. is oceguc ſcigfütce. vnatiabn aſcß iins leimdine iü chianafe⸗ inefihfin nineninee KN 9ten oire geti keuſtr us tehl nonitene t niitſi hart brotwOD nenone / liwa⸗ leinin ic⸗ 3 untoßt S ninoſb iſoſil uingtos 6. dicut Uiöſant 4 en eonn z Hand pſ ,ttdlce ſeina ſnog n ginui⸗ * ., ⅞,, öö—— Zd Ar. ſeptuageſim ros.vbi dr ꝙ ſũ mus põtifer ſacerdotes 7 leuites efficit:ipſe oẽs oꝛdies eccleſia/ ſticos diſponit: ipſe quid vnuſqſq; face re debeat ĩ ecclłia oñdit:pᷣcipit ⁊ mãdat. Vnd EO dicendum i ſicut dicit ρbE Phbus. ri. Metha. En tia nolũt ma le diſponi: ideo ſicut in quo libz gen ere eſt da re vnũ pmũ a quo alia regulant: ſic i toto vniuerſo oʒ dare vnũ pncipem in quẽ oẽs pꝛincipatus redu- cunt᷑. In toto aũt buũano genere ſupmũ gradũ tenet ipſe chꝛiſtus per hũanitatẽ aſſumptaõ:⁊ in toto vniuerſo ipſe deus. ñ ſicut omnis ptãs oꝛdinat᷑ a deo: ꝗa omnis pᷣlatio a deo ẽ:⁊ que a deo ſũt oꝛ dinata ſunt:ſiue ſit in angelis: ſiue ſit in gſechda 1 quas lʒ non recognoſcant a papa defa- cto:recognoſcere tñ ten ent᷑ de iure: illo ſ.iure quo omnes tenent᷑ ſubijci chꝛiſto WAd tertiũ eſt dicendũ ꝙ q;uis in ſe-/ culari dñio multi pᷣſint: eoꝝ tamẽ inſti/ tut io ⁊ deſtitutio iuſta cauſa ſuꝑuenien te non niſi ad papã ſpectat. CAld quar tum eſt dicendu ꝙ ſicut electoꝛes 'ᷣm oꝛ dinẽ a papa inſtitutum pᷣlatos eligũt:ſic platos confirmare uel deponere: nõ ni ſi Ee oꝛdinationẽ ſpectat. ¶ LQAueſtio. lxxij.de pꝛouiſione. videndum eſt de p Buc uiſiõe: Circa quod querunt᷑ quatuoꝛ. Pꝛimo vtrum papa peccet ꝓuidẽdo ſnG demonibꝰ ſic in toto bũano genere pᷣla/ de beneficio eccleſiaſtico bono dimiſſo tio de iure oꝛdiari nõ põt niſi a xp̃o. Ai melioꝛi. ¶C Secundo vtrũ papa peccet carius aunt cbꝛiſti in tota pñti vita ẽ iße ꝓuidendo cõpatriote ⁊ domeſtico magl papa ad quẽ de iure ſpectat oes pᷣlatio- q; extraneo ¶ Tertio vtru pepa pec/ nes ⁊ omnia dominia in toto hũano ge cet nõ puidendo theologis magiſtris re nere oꝛdinare vice xp̃i q;tum ad multos ligioſis vñ decent᷑ poſſint viu? ¶¶ Quar caſus. ¶ Pꝛĩo q;tu ad eoꝝ trãſſatiöem to vtrum ſi religioſo ꝑ papã ſufficienter Secundo q́; tum ad eoꝝ depoſitiõezs eſt puiſuz elemoſynã recptã iuſte poſſit MM q;tũ ad ipſoꝝ renuciatiõeZ. D imu retinere. Quarto q;tum ad eoꝝ ↄfirmatiõeʒ. 2 P ergo ſic ꝓcedit Duinto q;tum ad exemptionem. Videtur eni ꝙ papa peccet ꝓui Bexto q́;tu ad dep ontoꝝ reſtitutõe, dendo bono dimiſſo melioꝛi.Scribit.n. Septimo q;tũ ad nouoꝝ ↄſtructiõe, extra de pᷣben. Gꝛaue nimis ⁊ abſurdũ Poteſt eni ep̃atum oꝛdinare vbi pus nõ eſt ꝙ quidã eccleſiarũ pᷣlati cum poſſint erat:⁊ remouere vbi pus erat. C Octa viros idoneos ad eccleſiaſtica beneficia uo q́;tum ad duoꝝ in vnũ vniont᷑: qꝛ ppꝓ ꝓmouere:aſſumunt indignos quibꝰ nec teſt plures in vnũ vnire:⁊ vnuʒ ꝑ plures moꝛũ boneſtas:nec litterarũ ſcia ſuffra diuidere. ¶ Mono q́;tum ad dignitatũ gatur. ¶ Pꝛeterea pᷣferre vnum bonuʒ nõ vacãtiũ collationẽ. C Decimo qᷓ; tũ pluribus eſt peccatum:ſed melioꝛ tenet ad imperatoꝝ ⁊ regũ oium ⁊ pncipum duoſ gradus bonitatis:puta boni ⁊ me inſtitutionem ⁊ deſtitutionem. lioꝛis:bonum vo vnum ſolum: pecc atũ HW Ad Pꝛim um 0 dicendũ eſt ergo puidere bono dimiſio melioꝛi. 1. q;uis pᷣlatio ¶Pꝛeterea papa non tenetur de eccle nes fuerint anteq; eſſet papa in ſe: non ſiaſtico beneficio ꝓuid ere alicui niſi ra⸗ tñ fuerunt ante illum cuius aucte papa tione ſcientie:vłſanctitatis uel iuſticie fungitur: qui ſicut ex merito ſue paſſiois equitatl. Si ergo papa pꝛefert bonum meruit ſiꝑ omnes angelos exaltari:ſic illi qui eſt melioꝛ aliquo iſtoꝛum triũ:ut meruit oẽs angelos ⁊ bomines ſuo im/ videtur:ſem per eſt peccatũ. perio ſubiugare. Ad ſecundũ eſt di- w6 t rii eſt: quia qui eſt cenqu ꝙ apud gentiles ſunt pᷣlationes J C I ſufficiens ut eli Ar. gat᷑ad officiũ: ſufficiens eſt ut puideatſi bi ð bñ ficio:ſʒ ſufficit eligẽ bonũ ad offi ciũ:ſic pʒ ex de elec.dimiſſo melioꝛi:ſine pctõ o ꝑ papã ꝓuidet᷑ bono dimiſſo me/ do. ꝙ cũ papa ꝓ ⸗alioꝛi. c0 uidet de eelle lanico bi ficio alicui: uel intendit ꝓuiderę ꝑſone uel eccleſe. Si igit᷑in ꝓuiſone pᷣncipał cã ẽ puid ere eccleſie:⁊ ꝓuiſio ꝑſone ẽ cau ſa annerxa:puto ꝙ ſuppoſita equali faci litate peccatum ẽ ꝓuidere bono dimiſſo melioꝛi:cũ enĩ iura dicunt ꝙ ſufficit ꝓui gere bono et idoneo ſubintelligit nulla cõparatione facta ad melioꝛẽ:ſed cõpa ratiõe facta ⁊ equali facilitate ſuppoſi ta ex deliberatione ꝓpuidere bono dimiſ ſo melioꝛi:ſine coꝛꝛuptione appetitꝰ eſſe non põt.Si vᷣo in ꝓpuiſione pꝛincipał in/ tentio ẽ ꝓpuidere ꝑſone:⁊ ꝓuiſio eccleſie eſt cã aunexa:puto ꝙ ſine peccato pot ꝓ uideri bono melioꝛi dimiſſo. Mã ſupero gatiõis ⁊ ↄſilij eſt eccleſie pꝛouidere de melioꝛi.pᷣcepti vo eſt puidere de bono ? idoneo. Si ergo papa vult Puigere nio ne pncipaliter:aut quia ipſe uel ſui ec cleſie ſeruierunt: aut ꝓpter ſupplendam eius indigentiã: exquo nõ tranſgredit᷑ i Ae de pꝛouid endo eeclen⸗ licite er u to fieri poteſt. d Pꝛimi ergo eſt dicendum ꝙ in illa decre.non fit cõparatio de bo/ no ad melioꝛẽ:nec de ꝓuiſione ꝑſone et eccleſie.ſed de bono ad indignũ reſpcũ. eccleſie ſolũ: quod ptʒ ꝑ illud qð ſequit᷑ Zolentes g buic moꝛbo mederi pᷣcipi9/ inus ut pᷣtermiſſis indignis idoneos aſ- ſumãt:qui deo ⁊ eccleſijs velint ⁊ valeãt impendere famulatũ. ¶C Ad ⁊“eſt dicẽ auũ ꝙ ſicut dicit Augꝰ ad Macedoniũ: Illum dicimus bonuũ cuius bona pᷣua⸗ lent:⁊ illuz optimũ qui minimũ peccat. Põt autẽ eſſe ꝙ aliquis paucioꝛes gra/ dus bonitatis habet qᷓ; alius extenſiue: ex cauſa tamè rationabili intenũue vn⸗ gradꝰ bonitatis etꝰ pᷣferedꝰẽ pluribꝰ al terius. Ad 3ʒeſt dicendũ ꝙ cũ ẽ pn Qneſtio I cipalis intẽtio ꝓuldere eccłie nõ eſt ſine coꝛꝛuptiõe appetitus pꝛouid ere bono di miſſo melioꝛi q;tuʒ ad illa tria ſuperiuſ dicta:cũ in eis pncipaliter cõſiſtat pmo O ſecũdũ cee eſte enim ꝙ papa peccet ꝓuid endo cõ patriote:⁊ domeſtico magis 6 extraeo éſanda: ſemd quia bona coĩa ſuũt coĩter diſp bona eccleſie ſunt bono coĩa:ut ſcribitur anc te Ambꝛo.xxiiij.q.viij.c. conuenioe. Pꝛeterea in pꝛouiſiõe ſpũalis bñ ficij cauſa ſpuũalis debet ↄſiderari:ſed patria vel familiaritas eſt cauſa carnalis non ſpiritualis. ¶ Pꝛeterea ſcandalũ młtoꝝ papa debet maxie vitare:ſed multi ſcan daliz ant᷑ cũ cõpatriotis ⁊ familiaribus pape:vel pꝛelati magis pꝛouidet᷑ q; alijſ eſt ergo hoc maxime vitandũ. 6, In contrariũ t 2teao ſuoꝝ ⁊ maxime domeſticoꝝ curam habʒ fidem negauit ⁊ eſt infideli deterioꝛ.Et Augꝰ dicit i.de doctri.xpiana.c.xij.cuʒ oibus hoibus pꝛodeſſe nõ poſſis: bis po tiſſimũ cõſulẽdũ eſt qui pꝛo locoꝝ ⁊ tein vłqrũ libʒ rerũ opoꝛtunitatibꝰqũ qdam eoO, ſoꝛte tibi iungutur. An dicendũuũ ꝙꝙ in pꝛouiſione eccleſiaſtici bñ ficij vel põt attendi bene- ficiũ qð cõfert᷑:vel intentio cõſerẽtis:v locus in quo confert᷑. Si vᷣo cõſideret᷑ be neficiũ qð confert᷑:cũ ſit ſpale nõ debet dari niñ pꝛo officio:qᷓnto ergo quis ẽ ſuf ficietioꝛ ⁊ dignioꝛ in officij ad miniſtra/ tione:tanto citius meret᷑ beneficij pꝛoui ſionẽ: ita ꝙ ſecus eſt de puiſiõe beneficij tẽpoꝛalis ⁊ ſpũalis: quia tẽpoꝛale q;to familiarioꝛ pꝛoximioꝛ ⁊ intimioꝛ:tanto citius ex oꝛdine nature ⁊ charitatleſt ꝓ- uid ẽdũ:ut loquũtur auẽtes apli ? Augj. ſuperiꝰadducte. Spuũale vo beneficiũ nõ quãto pꝛoximioꝛi vel ꝓpinquioꝛi:ſj qnto ſufficietioꝛi ⁊ dignioꝛi tato citius eſt con ferenduũ. Si wo cõſideret᷑ intẽtio pꝛoui/ dẽtis:aut ꝓuidet ↄpatrio te ⁊ domoſtico z. (Wots⸗ crolqpe Utyutap perre ltocyn (iillicit trie affe ptercn larettal ſlrſoos hotpion neo. Ndin ignoꝛan triend⸗ cciue pingvo: trancoi ſe Et⸗ Q& . broy⸗ lerthpn indit me ſcrſunto dicee Pitop lragtes: yhtote care, chpoto⸗ ufherhn fehgügli uumnter ſſtcini ritele ſrreine depogin Ahentt Ponie 1 Aeröelſne idegebono g tma ſperi alren ioccleſe, ſc eedlk v tpuhencodi s tt/ ſpeſandeſd urſarbin Conncnch Hüalsbifi rarſp 1elsoN alinlog Omiſan ſnllathr nilliii i. ſckupoty Cin4 atumbihj mnnk: e/ ſebep⸗ W ſanghan. nn n inb cgele lerödch⸗ ſoguise Ar. Antiti, . Geſichgen ſoebent,aid. ihont n ex aliqua cã debita magis q́; extraneo utputa ꝓpter eius maioꝛẽ pauꝑtatẽ:uel ꝓpter receptu honeſtũ obſequiũ:⁊ tunc puto ꝙ non peccat. Si wo faciat boc ex cã illicita ⁊ indebita:ut pᷣciſe ꝓpter pa/ trie affectionẽ:uel conſanguinitatẽ: uel ꝓpter cumulandas eiꝰ diuitias:pctõ nõ caret talis ꝓuiſio. Conſiderandũ eſt ſiłlocus in quo ꝓuiſio fit:qꝛ in tali loco põt pꝛouid eri de beneficio alicui extra/ neo.vbi in admiſtratione offici pꝛopter ignoꝛantiam lingue ⁊ incõoſuetudine pa trie nõ eẽt idoneus depuire domeſticus ⁊ ecõuerſo in tali loco poſſʒ pꝛouideri ꝓ pinquo ⁊ cõpatriote in quo ꝓuidere ex-/ tranco infructuoſũ ⁊ damnoſũ eẽt eccle ſie. Et ꝑ b pʒ rñſio ad rõncs i oppoſitũ. UD;ʒ ti i ſic ꝑꝛocedit᷑: ANi D tertingekenin pa pa nõ peccet magi ſtris ⁊ religio ſis nõ ꝓpuidendo vnde decent᷑poſſint vi⸗ uere:quia papa non dʒ pᷣbere magiſtris cãm diſtrabendi animũ a ſtudio ⁊ a cõ templatione veritatis ad quã pꝛincipali ter ſunt oꝛdinati:ſed ꝓuiſio beneficioꝝ ẽ cã diſtractionis animoꝝ a ſtudio. VUnde Plato peregrinatꝰ ẽ extra greciã:? So crates ⁊ multi philoſopbi tꝑalia dimiſe runt ut quietius poſſent cõtemplationi vacare. ¶ Pꝛeterea religioſi ſunt ↄſtri/ cti voto paupertatis a quo nõ abſoluũ- turper magiſteriu. Mõ eſt ergo eis cõfe⸗ rendũ aliquod beneficiũ ex quo tale vo tum relaxet᷑ C Pꝛetea beneficiũ eccle ſiaſticũ nõ põt dari niſi ꝑofficiũ:ſed ma giſtri religioſi nõ poſſunt officia ad mini ſtrare in eccleſia ut ſint canonici uel ar- chidiaconi:non põt ergo eis de bñ ficio In contranuũ nidet. de magiſt. ſeribit᷑ ꝙ ad inſtructione ſa⸗ cerdotũ ⁊ alionꝝ theologi magfr̃i inſtitui debent qui nibil exigant ꝓ doctrina:ſed eis de eccleſiaſticſpꝛouẽtibꝰꝑꝛouideat᷑. Planũ ẽ aut ꝙ magfjr̃i religioſi docẽt ſa cerdotes ⁊ alios volentes doceri ſiẽ alij ſeptageſimaſecũda II peccatũ eſt ergo pꝛouiſionẽ ꝑ canonem magiſtris taxatam eis ſubtrabere. ſid C0 dð. ꝙ ſicut ſcribit.xxiiij. q.i. Sancta mat᷑ ecclia a tramite apłce traditionis: nunqᷓ; re- ceſſiſſe pꝛobat᷑. fuit autẽ aplłica traditio ut ſcribit᷑ Actj.ij ut de pꝛouentibꝰ coibꝰ a xp̃iſidelibus oblatis pꝛouideretur vni cuiq;:ſicut vnicuiq; opus erat.cũ tali ẽ moderamine eccleſiaſtica bñficia ⁊ pꝛo uentus eccleſiaſtici ſunt diſpenſandi ut neminẽ ita releuando diuiteʒ faciant q; multoꝝ detrimenta nõ circũſpiciẽdo in paupertatis miſeriã nõnullos deijciant illud apli.ij. Chorj.viij. Ad memoꝛiaʒ reuocantes.non enim volumus ut alijs ſitremiſſio:vobis autẽ tribulatio:ſed ex equalitate in pñti tempoꝛe veſtra abun dant ia illoꝛum inopiam ſuppleat.vnde puto ꝙ pie ⁊ ſancte ageret᷑ quando illa decretalis extra de magiſt.cũ oĩbꝰ ꝗ ad magiſteriũ aſſumunt᷑ theologie tam ſe/ cularibus qᷓ; religioſis obbuaret᷑: nec du bito ꝙ exinde magnũ pꝛofectũ xpᷣifide⸗ les ↄſequerent᷑:exquo eis daret᷑ ca vnde ſemꝑ ſe ſtudia occnbarent. dirant „ A ergo eſt dicendum A Pnimu q bona tempoꝛa⸗ lia ſunt quedam inſtrumenta virtutis. Virtus autem conũſſtit in medio: vnde tam abundantia tẽpoꝛaliũ q; eoꝝ ino/ pia actum virtuoſum ſpeculatiõis ⁊ ſtu dij impendit: pꝛopt᷑ quod ſicut religioſi qui ad magnas pᷣlationes aſſumunt᷑:diſ trahbunt᷑ a ſtudio ſcientie:ſicut experimẽ taliter videmus:ſic magiſtri religioſi q bus nibilpꝛouidetur:ex carentia neceſ⸗ ſarioꝛum coguntur ſe a ſtudio diſtrabe- re iquia non potentibus viuere melius ẽ necria vite pꝛocurare q; philoſophari. Ad ſecundum ẽ dicendum ꝙ pꝛopt᷑ pꝛouiſionẽ aliquoꝛum pꝛouentuuũ neceſ ſarioꝛuʒ ad vitam religioſi magiſtri non. abſoluerent᷑ a voto paupertatis: maxi- me cũ ipſi nõ ſolum coꝝ neceſſitati verũ etiam alioꝛum vtilitati pereoꝛũ doctri⸗ Ar. nam tencant intend ere: cui intendere nõ poſſunt ſine ſcriptoꝛibus ⁊ chartet alioꝝ que faciũt ad traditionẽ ſcie. Dit enim Aoluſianꝰ in epła ad Augl. Parũ eſt nobis ſic a te in ſtrui ut tibi ſit liberã do ſatis: ingeniũ quippe ⁊ eloquiũ t uuʒ tam excellens tãq; luculentũ pdeſſe de/ beat etiã ceteris. Ad qeſt dv. ꝙ nõ eſſet nccriũ ut religioſus magiſter cui aſ ſignarent᷑ aliqui ꝓuentꝰ eccleſiaſtici effi ceret᷑ canonicꝰ uel archiùiaconꝰ: ſeu etig ep̃s: ſed buaret᷑ foꝛma illius decretał ex de magiſ. vbi ic dr̃: Aſſignet᷑ aũt cuili/ bet magiſtroæ a capitulo ꝓuentꝰ vniꝰ p bẽde: ⁊2 ꝓ theologo a metropolitano tm debet: nõ ꝙ ꝓpt᷑ boc efficiat canomcꝰ:ʒ tamdiu redditꝰ ipſos ꝑciptat q; diu ꝑſti terit in docendo.⁊ ſi vna eccleſia no poſ „ .. ſet ſic ꝓpuidere: poſſet tota dioceſis in b grauari pꝛo vtilitate fidei. &H PPEH&α ſic pceditur D quartu n , ſ papã religioſo ſufficient᷑ eſt uiſum receptaʒ elemoſynã retin ere iuſte nõ poſſit:qꝛ elemoſyna da ad ſubleuan da indigentiã recipiẽtis. Ille gnon in diget: tenet᷑ ad reſtitutionem. Pꝛeta clericus acquirens bñ ficiũ ex pcto ſimu lationis: ten et᷑ illud reddere:qꝛ nõ itrat p boſtiũ:ergo ſi recipiens elemoſynaʒ ſub pᷣtextu pauꝑtat :tenet᷑ ad reſtitutio nc. C Pꝛefea defraudare pauperẽ ẽ pec catuũ equipollens hoicid io: Juxta illud Eccłxxiij Panis egentiũ vita bhoĩs eſt: qui de fraud ax illũ bõ eſt ſanguinis:non ergo poteſt licite retineri. 2. — In cõtrari —„ eſt:quia ꝗd da W ο EI tur ꝓ bñdictio ne iuſte retinet᷑:ſed elemoſyna ꝓ benedi ctiõe dat ſicut pz ꝑ Aplm.ij. Chor.ix. KFñid c0 dd. ꝙ ſicut ptz ꝑ phũm eEEDij. Ethbi. MWediũ in vtu- te nõ accipit 'm equalẽ diſtantis ab ex-⸗ tremis: ſed pm debits ꝓpoꝛtionẽ circũ/ ſtantie quã facit recta rõ:vñ nõ oʒ ꝙ me diũ virtutis ſit int᷑ ſuꝑfluum ⁊ diminu- tum. Poteſt enim eſſe ꝙ aliquis mode/ ratus cibus qui vni eſt ſufficiens: alteri eſt ſuperfluus vel diminutꝰ. Sig alicui religioſo vel alteri ſufficiẽter eſt ꝓuiſum bm vnain circũſtantiam ⁊ non ᷣm alias, poſſet elemoſynam receptam iuſte reti- nere. Sed ſi ᷣm omnem conditionem ſta tus ⁊ pſone ſufficienter pꝛouiſim eſtiũbi puto ꝙ elemoſyna m receptam non põt in pꝛopꝛios vſus conuertere:ſed tenetur pauperibus elargiri. ODicit enim Hiero?ꝰ ſuper illo verbo Math. xvi. Sta terem illum ſumens da illis pꝛo mercede: ut nõ ſcand aliz emus eos. Si quis obicere vo luerit quõ Judas in loculis poꝛtabat pe cuniam quare de illa pecunis tributum non eſt ſolutum. Reſpondebimꝰ:quia rẽ pauperum in vſus ſuos conuertere dñs nephas putauit:mobiſq; idem tribuit ex Ad pꝛamum emri dum qꝙ in aliquo poteſt ſuppleri ind igen- tia vnius in quo non poteſt ſuppleri indi gentia alterius. Ande exquo liberaliter elemoſyna tributa eſt:ex neceſſitate iuſte retinetur: ex cupiditate vᷣo damnabiliter Ad 2"eſt dicenduy ꝙ acquirens be neficium per ſimulationẽ bonitatis non tenetur illud reddere:tenetur tamen pe/ nitere de ſimulatione: per quam iniuſte acquiſiuit decipiens conferentem: no tn fuit erroꝛ perſone:ſed qualitatis. Sic re cipiens elemoſynam ſub pꝛetextu pauꝑ- tatis:tenetur de cupiditate penitere:no tamen tenetur ipſam reſtituere: ſed pau peribus clargiri. Ad 3 'eſt dicenduz qꝙ; nedum de elemoſyna recepta: ſed de pꝛopꝛia ſubſtantia:du modo uperfluum retineatur:deſraudat᷑ pauper:vnde neu trum poteſt retineri ſine peccato. ¶ DQueſtio ſeptuageſimatertia. de con ceſſione. 5† conſiderandu Einde eſt de conceſſi⸗ one: Circa qo qrunf qnq;. ¶Pꝛio vtru papa ſine pctõ ergo eſiivicen⸗ crivſor ſalubꝛit ferüobi ſoꝛtem eun n⸗ purae tinel Cunm puum rte g lci⸗ Cr git ſat gceicity⸗ nlo ci Vebon iltnt ei Nltſerlb ſiſactc⸗ Cinarra dſcen hite Uyſaran ſinbsint tfiliod ſcput ſlhabune echnien lll Nignis note ſftiatens gtcr 10 Gis gſa ereſtpufun ꝛponbnalio; tomiuſteret⸗ ondtionenſt zouiſutnctih Nram non ſin ceſecttenen ircnin Hie dei. Otutnen mercedeurti nisohſeſt ls vatohetpe amannbutun Cupeniſi orvatae Ns Gon tbuittad Apn. nweldec Nenhcee, peni lieniee Marue —RK piaren trunmhe gian . men onn ms Gekt umpulc, re eſedß⸗ aivoon remrn Nrente ccsto⸗ tattadech 1. rider i zjent heſni⸗ — Ar. poſſit concerdere in caſu fieri vſuras Sco vtrũ papa ſine pctõ poſſit cõ/ cedere fieri vſuras cũ infidelibꝰ⁊ publi- cis hoſtibus eccleſie. C 3 vtrũ papa ſi ne pctõ poſſit alicui concedere decimas laicoꝝ. ¶ ½vtrũ papa poſſit ſine pctõ regi francie ułalteri pᷣncipi cõcedere de cimas clericoꝝ ꝗe vtrũ papa poſſit deci mas eccliarũ ſibiipſi ↄcederei ꝓppꝛiũ vſũ Dpꝛimũu eh Leeni JAr! tur: Nider᷑ eni wꝓ papa ſine pctõ poſſit ↄcedere ſi eri vſuras.Scribit᷑.n.extra de vſuris.c. ſalubꝛit᷑.ꝙ licet maritoretinere fructꝰ rerũ obligatarũ ſibiꝓ dote a ſocero:⁊ in ſoꝛtem no cõputare: ⁊ ibidẽ.c.cõqueſtꝰ. bẽtur ꝙ licet dño feudi res feudales in pignus accipere:nec tenet fructus com putare in ſoꝛte. ¶ S. iuſte exigit᷑ ab bo/ mine illud ad quod volũtarie ſe obligat. Cum debitoꝛ volutarie obliget ſe ad vſuram: iuſte exigit᷑ ſine peccato. CB. licet in cã necẽſſitatis furari: multo ma gis i cã ncẽitatiſ licet ad vſurã mutuare S. vſura eſt ꝗcquid vltra ſoꝛtẽ reci pit᷑: ſicut ſcribit᷑.xiiij.q.iij.Quicꝗd ſoꝛti accidit vſura eſt. Sʒ ſcribit᷑ extra de vſu ris.c.ĩ ciuitate tua.ꝙ ſi gs emit merces tꝑe quo nõ niſi ꝗqnq; libꝛas valent: ⁊ ꝓ/ mittit ſe illis a quibus illas merces acci pit ſex libꝛas ſtatuto terminoſoluturũ: nõ facit cõtractũ vſurariũ:q;uis pecca/ tũ incurrat:diſpenſat & in caſu papa q In cotrariu wieanae põt diſpenſare in eo quod eſt diuina lege ꝓbibitu. Sed ſcribit᷑ Exgechi.xviij. Qui ad vſuram non cõmodauerit vita viuet * non moꝛietur. Rend cO do. ꝙ in vſura duo poſ⸗ ſumus intelligere. Pꝛimo ipſam ſuꝑabũ dantiam que reqrit᷑ vltra datũ Quicqd eni ſuꝑ datũ exigit᷑ vſura ẽ: ut dr.xiij.q. iij.c. putauit. Scdo cauſam ꝓqua talis ſuꝑabundantia dat᷑. Mam datur ꝓvſu pecunie mutuate:cũ vſura ᷣm ethimo/ ſeptuageſimatertia 1 logiam nominis dicat᷑᷑quaſi vſus eris. Atroq; autẽ modo vſura cõtinet ini quitatem: ut in ipſa pullo mõ poſſit fieri ſine peccato diſpẽſatio. Pꝛimo nãq; cõtinet inigtatẽ ex ꝑte rei que dat:qꝛ ini quũ eſt ut ad quẽ nullo mõ ꝑtinet rei pe⸗ riculu: ad ipſuʒ ꝑtineat lucrũ. Scvo ex ꝑte vſus pꝛo quo datur cõtinet iniqui tatc.qꝛ iniqui eſt ut pꝛo vſu rei mee exi/ gat a me pꝛeciu. Planũ eſt aũt ꝙ vtruq; cõcurrit in cõtractu vſurario.Haʒ vſura cõſiſtit ꝓpꝛie circa mutuũ. In mutuo ðo plene traſfer᷑ dominiũ rei quo ad ꝓpꝛie/ tatẽ ⁊ vſum. Dicit᷑ enim mutuũ eo ꝙ de meo ſit tuũ:quia ergo trãſfer᷑ dominiuʒ quo ad rei ꝓpetatè:totũ periculũ ꝑtinet ad debitoꝛe:ad ipſuʒ ergo debet ꝑtinere emolumẽtuʒ:quia v᷑ᷣo tranſfer᷑ dominiũ quo ad vſum:ergo pꝛo vſu rei ſue nõ de/ bet ab eo exigi pꝛeciuʒ:oĩs ergo cõtractꝰ vſurarius eſt peccatũ:nec pot in eo fieri G pꝛimũ diſpenſatio. —. 8 ergo eſt dicendu c in illo caſu nõ eſt cõtractꝰ vſurariꝰ:qᷓ;uiſ ſit aligꝗ ſimile cõtractui vſurario:qꝛ nõ accipi᷑ ſuꝑabũdãtia pꝛo vſu pecunie:ſed pꝛo alia cauſa rõnabili. Naʒ maritꝰ acci pit fructꝰ rerũ pꝛo dote ſibi obligatarũ: ideo nõ tenetur cõputare in ſoꝛtẽ: ꝓpter onera matrionij que ſuſtinet. Siſlr dñs feudi accipit fructꝰ rerũ feudaliũ ſibi ob ligatarũ:uec tenet in ſoꝛtẽ cõputare ppt debita ſeruitia feudi que in eo tẽpoꝛenõ ꝑcipit. Ad ⁊meſt dicẽdũ ꝙ nõ omne ad quod quis voluntarie ſe obligat iuſte ab eo exigit᷑: niſ obligatio ſit legitima. Obligatio vᷣo qua debitoꝛ indigẽs ſe ob ligat creditoꝛi ad ſoluẽdas vſuraſ q;uis ſit legitima ex ꝑte debitoꝛis:nõ tñ eſt le- gitima ex ꝑte creditoꝛis:cum ſit ꝓbibita et contra naturã rei. C Ad z“eſt dicen qum ꝙ ſicut in caſu neceſſitat licet mibi accipere rem alienam per actum qui nõ eſt furtuʒ:ſed eſt ſimilis furto:ſic puto ꝙ in caſu neceſſitatl poſſem pecuniã mutu are:ut pꝛo ſuꝑabundantia daretur mibi panis ſi aliter babere non poſſem nec tũñ pꝛopꝛie dicẽda eẽt vſura q;uis eẽt vſure ſimilis: quia illud qð per ſugabũdantiaʒ acciperè nõ eſſet alienũ:ſed mibi debitũ in caſu neceſſitatis. Ad 'eſt dicẽdũ ꝙ decretalis illa intelligit nõ eſſe cotra/- ctum vſurariũ:ſi illud quod ſuꝑabũdant᷑ accipit᷑ referat᷑ ad ipſius rei venditionẽ ſed ſñi referat᷑ ad pꝛeci ſoluẽdi expectati/ onem: ut de pecunia ſoluẽda tẽpoꝛe futu ro quo emptoꝛẽ expectat pꝛeciu recipiat manifeſte vſura comitti. D ſecũdũ eſaden&, papa ſine peccato poſſit cõcedere vſuras fieri cũ infidelibꝰ ⁊ publicis boſti 7⸗ bus eccleſie. Scribit᷑ enim. xiiij.q.iiij.au ctoꝛitate Ambꝛo. c. ab illo. ꝙ ibi eſt ius vſure vbi eſt ius belli:quia cui iure infe/ rũtur arma:illi legitime auferutur vſure ſed cõtra in fideles ⁊ hoſtes publicos hõ babet iuſtũ bellũ: ergo iuſte ab eis aufe/ ruũtur vſure. ¶ Pꝛeterea papa põt conce dere ut ab boſtibꝰ ⁊ rebellibꝰ ecclie rapi antur bona tepoꝛalia. Sed ſcribit᷑ aucte Augl riiij.q.iij. Hon minuſ crudelis eſt qui pauperẽ trucidat fenoꝛe q; ꝗ diuiti galiqua rapit. Et ibidẽ ſubdit᷑ aucte Am bꝛo. Rapinam facit qui vſram accipit. Al- Pꝛeterea maius peccatũ eſt occider̃ qᷓ ad vſuram accõmodare.ſed licet occi- dere publicos hboſtes: & licet ab eis vſu/ Dn Parrari ras erigere. . In cotrarin eſt qð ſcribit᷑ e de vſuris.c.ſuꝑ eo vᷣo. Cum vſurarũ cri-⸗ inẽè vtriuſq; pagina deteſtet᷑ ſuꝑ hoc ali- quã diſpenſationẽ poſſe fieri nõ videmꝰ quod ꝓonitur.xiiij.q.iiij.quod quidẽ aliq ad litterã dicũt eſſe intelligendũ puta q; licitũ ſit laicis quibus licitũ eſt bellare et garma poꝛtare ex pᷣcepto ſuperioꝛis ab bo ſtibus vſuras exigere:nõ tñ ex cupiditate ſed ʒzelo charitatis: ut ſic macerenvſu⸗ sg qui nõ poſſunt domari armis:q tenuſ SDHS„ωRS dicend ꝙ queſtio eſt du Ki jdeo bia ꝓpt᷑ illud. c. Ambꝛ]j. deſiſtant hoſtes ? ꝑſecutoꝛes eſſe. Rnde nec exigende ſunt vſure ab eis niſi q;diu hoſtes ſunt. Pꝛobãt autẽ iſtud:quia exqͥ̊ indicit᷑ cõtra eos iuſtũ bellũ aucte pape vel imperatoꝛis:iuſte poſſumꝰ eos occi/ dere:⁊ omnia bona eoꝛum eis auferre:- noſtra facere iure belli:ſicut ſcribit᷑.xxiij. q.v.c.dicat aliꝗs. Mec refert vel manife ſte vł occulte ꝑ inſidias hoſtes deuincat᷑ quia nibil ad iuſticiã inteſt ſiue apte ſiue ex inſidijs aliquis pugnet: iuſte enim ut dicit Aug'in bello inſidijs bomo vtipõt A ſimili ergo ut dicunt iuſte ab hoſtibus poſſunt exigi vſure:⁊ quecũq; alia graua mina eis inferre. Sed iſtud coĩter nõ tenetur:quia im vſura nunq; inuenit᷑ féa eſſe diſpenſatio in aliquo caſu:⁊ ſatis cõ- ueniẽter:quia tale peccatũ non ſolum eſt culpa ꝓpternocumetũ quod infert:verũ etiã quia eſt cõtra naturã rei ſicut dictu eſt ſupꝛa. Siliter occiſo ⁊ rapina:et alia grauamina que inferũtur boſtibꝰ aucto⸗ ritate ſuperioris in ferũtur eis iuitis:nõ per contractionẽ amicitie: cõtractꝰ autẽ vſurarius fit volũtarie. vnde ſicut nunq; licitũ eſt cum boſtibus familigriter con uerſari ⁊ cõtractus cum eis facere: ĩmo pena capitali m leges debet puniriqui boſtem recipit: ſic nõ eſt licitũ cũ eis con tractꝰ vſurarios facere:vnde puto ꝙ nõ cadit diſpẽſatio ꝙ cũ boſtibus vel infide libus papa cõcedat fieri vſunuas. »* . r ergo eſt dicenduũ eꝙ Ad Primi 5 dicta Ambꝛo. tripliciter rñdetur. Pꝛimo ꝙ ipſe appel- lat vſuram quãcũq; grauem extoꝛſionẽ que poſſit fieri innimia penſione domoꝝ vel in locatiõe pᷣdioꝝ:quibꝰgrauaminibꝰ ifideles ⁊ beretici ꝑ fideles grauatiqnq; ↄuertunt᷑ Scðo ꝙ illud.c.nõ ſuit Am⸗/ bꝛo. ſed falſo mõ dictis eius eſt inſertum Zertio ꝙ Ambꝛo.nõ loquit᷑ ibi aſſertie ſed recitatiue. Recitat eniʒ ibi ꝑmiſſionẽ factã iud eis:quibꝰ fuit pmiſſũ cum illis poſſe fenerari ad euitationẽ maioꝛ mali contra quos iuſtũ bellũ poterat habere. Ar. CA lareſe feuerine rcrapin ſcutrapit nisoccie feyeren entütn uibypſon/ neius dee peccstuͤc tatennin⸗ ämnali — de Noimas eunn ihuitis uuc nonpot tuloobt s n r mnerpe⸗ ceſiodein ahhuge⸗ .bohaten ldiciscon Geltvro do utpol 6s pattocn Nco poteſtn Nelereone kepnufn ſcb naeſunceeg deeinas tes eſe. beis nichii eiſtc guuei ellü ett epe ſſumdeoso⸗ n eis aufertet cure ſenbit tri. ſat velnantf holtesdeuſci⸗ Kiue tote in ſet uſeenine ns bomoptpi⸗ iuſteeb boſths eig tlig Aiitancen mi unnifi Pedlur ſsci Nimmſng glinorte wiräſenden vinme imrunitf trünt hirmndh mimmacn gesfcrmn Nhetntl ſericids mlmne R ſfi⸗ iatmie Nct Vnbe enn eto Ar. MWald 2ꝛ meſt dicendũ ꝙ q;uis vſura di- catur eſſe rapina interpᷣtatiue: quia iuſte retineri nõ pot ſicut nec rapina:nõ tñ eſt vere ra pina:quia non aufert᷑ inuito dño ſicut rapina. ¶. Ad 3 eſt dicendũ qꝙ q;/ nis occidere maius peccatũ ſit in genere qᷓ; fenerari:eo ꝙ occidere ipoꝛtat nocu/⸗ mentũ in ꝑſona ꝓpꝛia:vſura vᷣo in rebus quibꝰ ꝑpſona ſuſtentat᷑ita ꝙ rõne effectuſ maius peccatũ eſt:tñ foꝛmalit᷑ in ſe maiꝰ peccatũ eſt vſura: cũ impoꝛtet defoꝛmi⸗ tatem in natura rei:vñ ſic poꝛtat ſecũ ſꝑ ſuã maliciã:qð nunq; põt bene fieri. DW D tertiũ ſic pꝛocedit᷑.vr 2 eni ꝙ papa ſine peccato alicui nõ poſſit cõcedere decimas laicoꝝ:quia laici ſunt ſub ptãte regum ⁊ pꝛincipum ſecularium:eis ergo inuitis papa non poteſt concedere: quia tunc eſſet ſurtum in quo papa diſpẽſare non poteſt. C Pꝛeterea diuturna conſue tudo obtinet vim legis: ſed in aliquibus regnis raro vel nun q; fuit cõſuetudo q; papa concederet decimam laicoꝝ alicui iam ergo pᷣſcriptio facta eſt:ut talis con ceſſio de iure fieri non poſſit. Pꝛete-⸗ rea Hugo dicit.ij.libꝛo de ſacramentis. ꝙ bona tempoꝛalia ſiqua ſunt a regibus et laicis conceſſa eccleñe:nunq; ſic elon- gantur a dominio terrene ꝓoteſtatis ꝙ ſi ratio poſtulauerit pꝛo eis non debeat᷑ eis patrocinium ⁊ obſequum. In contrariumt aui BI *ib q põt ma ius poteſt minus:ſed papa poteſt com/ pellere omnes laicos reges ⁊ pꝛincipes et eoꝛum ſubditos ad ſeruiendu eccleſie in caſu neceſſitatis:pꝛo vtilitate g ecclie pot decimas eoꝛũ concedere cui vult. Bndeo dicendum q; ius natu/ X rale omnia facit com⸗ munia in neceſſitate: vbi enim appꝛo/ pꝛiatio rerum non ſtat cum con ſeruati/ one nature: in tali caſu qð ẽ ꝓpꝛium fit cõe. Jus vo diuinũ facit oia coia exca rit ate ꝓ reueretia diuinicultus.Scribit᷑ ſeptuageſimatertia eni.i. Eſdre.iij.ꝙ ꝓedificatione templi dñi ſinguli dederùt pecunias latbomis ⁊ cementarijs:cibũ quoq; potũ ⁊ oleuʒ Et.ij.Eſdre.iiij.ſcribit᷑ q dederũt pecu niã lapidarijs ⁊ fabꝛis:⁊ potũ et pabu- la cũ gaudio:ac vnuſqſq; cuʒ vna manu tenebat gladium ⁊ cũ alia faciebat op⸗ Sed ius ciuile facit oĩia coĩa ꝓ reip.vti- litate. Añ ſcribit᷑.i. Macha.viij. de ro/⸗ manis ꝙ oẽs obediebãt vni:⁊ nõ eratĩ/ uidia neq; gelꝰ int᷑ eos ad remꝑppꝛomo uendã. Ius & nãle pꝛopᷣa facit coĩa inne ceſſitate. Jus v?ᷣo diuinũ ex charitate:et ius ciuile ex reip.vtilitate. Planũ ẽ aũt ꝙ papa eſt oĩs iuris interpꝛes ⁊ oꝛdina toꝛ tan q; architectoꝛ in tota eccleſiaſti ca bierarchia vice chꝛiſti. AUñ quolibet iure põt cũ ſubeſt cã rõnabilis decdimas omniũ laicoꝝnõ ſolũ ſubditoꝝ:verũetiã regũ pncipũ ⁊ dñoꝝ recipere ⁊ ↄcedere pꝛo eccleſie vtilitatę:ac eos ſi noluerint AA Wwimsſ1 dare compellere. Ad Peimu b5 uentes ẽpapa cũ ſubeſtcã ad recipiendum deci mas laicoꝝ ⁊ reges ⁊ pꝛincipes p requi⸗ rat q̃tenꝰ ab eoꝝ ſõditis tales decimas exigãt pꝛo vtilitate eccleſie.Qð ſi vꝛge te nccitate facere ↄtẽnerẽt iuſte vtroſq; poſſʒ ſua auẽte cõpelle:⁊ ꝓtali tuma cia bonos honoꝛare ⁊ ꝓteruos depõere. Ad ⁊ meſt dicendu ꝙ ius pape nũq; p̃ſcribitur. Quãuis ergo non ſit conſue. tudo dictas decimas a laicis petere. qa nec ſunt petende niſ iminente ecclie ne ceſſitate:ius tũ petendi in caſu ſꝑ reſidet pen es eccleſã. ¶ Ad 3c dicenduʒ ꝙꝙ ugo vult patrociniuʒ ⁊ obſequiũ im pendendũ eſſe dantibus tempoꝛalia ec⸗ deſie:nõ in dvominij rccognitiopem: ſed in eoꝛum ſubuentionẽ ⁊ grarũ action eʒ ⁊ ſicut gratis ſunt recipiende:ita gratis ſunt erogande. dite⸗ ”cä ic pꝛocedit· quortu Didetur. n. ꝓ paps ſine peccato non poſſit regi grancie uel alteri pꝛincipi ↄcedere „ Ar. decimas clericoꝝ:qꝛ nũq; minoꝛes reci piunt decimas a maioꝛibꝰ. Uñ abꝛaba minoꝛ melchiſedech cõꝓpbatur:quia ſibi dedit decimas: ut ꝓbat Apłs ad Mebꝛ. vij.ſed clerici ⁊ ſacerdotes ſũt maioꝛes regibus ⁊ pꝛincipibꝰ:ut ſcribit᷑.xcvi.di. c.quis dubitet. ¶ Pꝛetᷣa ſcribit Nume. xviij.ꝙ filus Leui conceſſe ſunt decime: ſed loco illoꝝ ſuccedunt clerici. Conue/ nit ergo eis decimas reciꝑe ⁊ non dare. ¶QpPꝛerea decime nõ ſut cõceſſe niñ ꝓ miniſtroꝝ ſuſtent atioe ⁊ ſacrificioꝝ ob- latione: ſed ꝓ nulla iſtarũ cauſarũ regibꝰ ꝛincipibus conceduntur. ℳ 7 In côtrarin tergene es ſemꝑ decimas eccleſiarũ ↄfert regi Frã cie ⁊ multis alijs pncipibſus. Rn 60 . c; in cõceſſiõe deci⸗ marũ tria pñt ↄſidęrari Cpꝛimo cã quare ↄcedunt᷑. C 2 au⸗/ ctoꝛitas cõcededi. 3: res que cõcedit᷑ Triplici aũt cã iuenimꝰ in lege moy ſi decimas fuiſſe ↄceſſas. ¶ Pꝛimo ꝓpr miniſtroꝝ eccleſie ſuſtẽtatiõeʒ:⁊ iſto mõ decime pᷣcepte ſunt. Mume.xviij. ¶C 2: ppter ſacrificioꝝ oblationẽ. ¶ 3: ppter pauperũ ⁊ hoſpitũ receptionc:⁊ iſio mõ decime pᷣcepte ſ t Deut. xiiij. AUñ ex b venit ſoꝛte oꝛdinatio eccleſie:ut de ſtipẽ dijs eccleſie tres debeãt fieri poꝛtiones: ſicut pʒ.xij.q.ij.c. mos c. ¶ Anap mini ſtris eccleſie ſuſtentandis. ¶ Alia ꝓec- cleſijs reparandis. ¶ Tertia Baube ribus ⁊ ꝑegrinis recipiẽd is. Aucto ritas vo cõcedẽdi decimas eccleſiarum nõ reſidet niſi in papa:qꝛ ius accipiẽdi decimas ſpũale ꝗd eſt. Cõſequit᷑.n.debi tũ quo miniſtri eccleſie ſeminãtes ſpuũa- lia pñt tꝑalia recipꝑe ſᷣm dictum Apli.i. Cvorlꝗ.ix vnde ſicut ius recipiendi deci mas ꝑtinet ſolum ad clericos ⁊ babẽtes curã aiaruũ:ſic ius cocedẽdi de cimas nõ bʒ niſi ille que eſt clericoꝝ ⁊ eccleſiarum paſtoꝛ ⁊ rectoꝛ. ¶C. Sed res quenoie de cimarũ dant᷑ cũ ſint coꝛpoꝛales:poſſũt Queſtio V cedere in vſum quoꝛũcũq; clericoꝝ ⁊ lai coꝝ.Põto papa becimas eccleſigrũ con ceqere regibus ⁊ pncipibus:ſj nõ niſi ꝓ vtilitate eccleſie ſᷣm aliquẽ triũ modoꝛũ upꝛanoltog:ng ius petendi decimas vłr pot eis cõcedere:ſicut nõ põt facere ꝙ auẽtas potifica ł ſubijciat ptati regali i 21 411 6 eſt od. ꝙ laic nõ Ad pꝛimũ cdeennei⸗ recognitionẽ alicuiꝰ ꝑfectiõis uel domi nij recipiẽdi ab eis:ᷣm quẽ modũ ſꝑ mi- noꝛ dat decimas maioꝛi:ſʒ ↄcedunt᷑ eis res tꝑales in adminiſtrando ꝓ vtilitate eccleſe.¶ Ad 2meſt dð.ꝙ cleric ↄuenit ius petendi decimas: ſj cap qᷓ ↄcedut = res qꝗᷓ cõcedunt᷑ pñt cõpetere cleric ⁊ lai cis. C Ad 3 eſt ; Fianceg papa non põt cõcedere regi Francie uł alicui pncipi decimas eccleſiarũ ut cõuertant in ꝓpꝛios vſus:ſed ſolũ ꝓ euidenti vtili/ tate eccleſie. vnde nõ dʒ papa facili ſp petitiõibꝰ regũ ãnuere.cũ ſint qñq; ma⸗/ gis abuſiões q; petitiões. Mõ.n.ẽ nouũ ꝙ papa ⁊ alij pᷣlati eccłie ſt iniuſt peti toibꝰregũ ⁊ pᷣncipũ ꝓpulſati:⁊ freqnt in iurijs ⁊ cõtumelijsqſſati. Dicit.n. Ber⸗ nardus de quoda rege Francie noie Lu douicus ꝙ ex eius grauibꝰ ↄtumelijs ? iuiur ijs pariſiẽſis epᷣi innocẽtia fuit pul ſata: ſed nõ qᷓſſata:qꝛ dñs ſuppoſuit ma nũ ſuã: ⁊? ſenonenſis ſui metropolitani cõſtantiã conatus eſt cõcutere ut metro politano:qð abſit abiecto facile ꝓut vel let craſſaret᷑ in ſuffraganeos: ꝗ merito ut dicit erat alter Herodes nõ iam xᷣm in cunabilis bũñs ſuſpectũ:ſed in eccle⸗ ſijs inuidebat exaltatum. . 1ſic ꝓceditur: OD quintũ en prapa non poſſet decimas eccle- ſiarũ ſibiipſi ↄcedere inhaein vſü. Scri bit enim extra de deci.l actiõis eſt ut clerici a clericis decimas⸗ exigant:cũ nuſq;in lege dñi hoc legamꝰ Papa aũt eſt ſumus clericoꝝ: non debʒ Eclericoꝝ decimas reciꝑe. ¶Pꝛeterea ouũ genus ex⸗ S. wahi qnbus odʒen pprüco hullus d; ſecheo i bpap⸗ F pbidr bant dee crgo end n⸗ (hidite tomage Mtorbt aliam hente magis fiter i ans lilnr Modet Cpolut lſttesp e Eſen nanoen o⸗quo Statis aoicioes. rerdun es pots ererin 8 Ktaltern diatſinate Ibachti (Ential zundl eleglte ſͤbonispat ſpelankei Mgim Pceiee l eceignienn Naßſi Nimünaton tendi dums tnoͤpt ſue cigiptütieg lod glaicn unt decinen cniis dort denoduſoft iHoctamfe⸗ mopttüit ce ot ani emit taedni tn inegen nr u Atieni Ninünenm aihniſtl griuki, mißn ſiti u barde⸗ matftl Grmnint guirtſili ℳ Ar. nullus dʒ ſibi appꝛopꝛiare:ſed res eccle ſie cões ſunt: ut ſcribit᷑. xij.q.i.c res.non . deu papa eqs in ꝓpꝛios uins etete 1 P ¾ eſt quod ſcribi In cotrariu turiue rvin. vbi dr ꝙ leuite ſummo ſacerdoti ſolue bant decimã decime ex mandato dñi: ergo eadẽ rõne de decima eccleſiarũ ſol uenda ẽ decima pape ꝗẽ ſũmꝰ ſacerdos Wn deo dicengũ e ſicẽ dic Aug⸗ Dõõ BWVenenũ charitatis eſt cupiditas: que quãto magis auget᷑itã/ to magis charitas extinguit᷑. Unde ſal uatoꝛ bu ani generis videns ꝙ pñtis ſe culi amatoꝛes diuitias ꝑnicioſe appete Tanto ergo pepa pale ſimplici clerico uel laico. ¶ Scdo bant pauꝑ eẽ voluit. Tan magis tenetvenenũ cupiditatis exẽpla riter in tota eccleſia exterminare qᷓnto magis ipſe ̃ ceteris alijs tener᷑ chꝛiſti veſtigia imitari:de q̊ dicit Hiero. Mat. xiij.ꝙ de pecuniga ſibi a xp̃ifidelibꝰ obla ta noluit tributa ſoluere:qꝛ nepbas pu/ tauit res pauperũ in ppꝛios vſus cõöouer tere. Eſt eni papa tan q; quodda ſpecu,⸗ lum añ oculos oium fideliũ ſupꝛapoſitũ in quo:quod abſit:ſi aliquod ſignũ cupi⸗ ditatis ⁊ auaricie denotet᷑: fiunt cupidi cupidioꝛes:⁊ bonoꝝ cccliaſticoꝝ inuaſo res: aæc decimarũ ⁊ bonoꝝ eccleſie petito res.Põt ẽ papa decimas eccleſiaꝝ reci pere ⁊ in ꝓpos vſus cõuertere qñ indi/ get:aliter ut puto nõ dʒ vti tali ptãte: ut dicat ſimul cũ aplo.i.Chorj.ix. Nolumꝰ vti hac ptãte: ſed oia ſuſtinemus ne qð offendiculũ demus euangelio chꝛiſti, 1 ERergo eſt dicendũ ꝙ Ad Penmny illa decre. intelligi tur ut clerici de dot ibꝰ eccleſie decimas eccleſie alteri nõ ꝑſoluãt: ſed de alijs ſu is bonis patrimonialibꝰ ⁊ pᷣdis ſoluere cõpellun᷑: imo de illis ſibiipſi clericꝰ te- uer᷑ decimas ſoluere. Ael intelligitur de ä ſeptuageſimaquarta 1 papa bõʒ certos redditꝰ de terris eccleſie in quibus bʒ imediatã adminiſtrationẽ Mõ dʒ ergo eccleſigrü decimas in vſum ꝓpꝛiũ conuertere. C Pꝛeteresa res cõcs decimis ꝑſonalibꝰ a ꝗbus clerici ſũt exẽ pti. C Ad 2meſt do. ꝙ illi reddit'qñq; pape non ſufficiũt vnde ad ꝓuidendũu ſi bi ⁊ fa milie ac alijs cõditioibus ad eius dignitatem ſpectantib põt licite tales decimas recipere ꝓ pauperũ vᷣo ſubuen tione ⁊ eccleſie ꝓꝑmotione dubiũ nõ ẽ ꝗqn papa poſſit vltra q; decimas ab eccleſia exigere:cũ ipſe ſit oium rerũ eccleſiaruʒ dñs. C Ad qeſt dð. ꝙ ſicut ſe bʒ ꝑſo⸗ na pꝛiuata ad ꝑſon ã publicã:ſic bona ꝑp- pꝛia ad bona coĩa. Vñ ſicut papaẽ ꝑſo-/ na publica:ſic bona eccleſie que coia ſũt ſibi efficiuntur pꝛopꝛia. ¶ MQueſtio. lxxiiij.de cõmiſſione. EXECIr du eſt de co⸗ miſſione: Circa qð querunt᷑ qᷓ tuoꝛ. Pꝛimo vtꝝ papa poſ ſit cõmittere totũ officium pa vtrũ papa poſſit cõmittere totu officiũ epᷣale ſimplici ſacerdoti. Tertio vtꝝ papa poſſit cõmittere totu officiũ cleri⸗ cale ſimplici laico. C Quarto vtrũ pa- psa poſſit cõmittere ſymoniam. 2 e E ergo ſic ꝓcedi — Pamn tur: Niqer.n ꝙ papa nõ poſſit totũ officiũ pa- pale cõmittere ſimplici clerico vel laico quia quicꝗd eſt ſingularit᷑ vni cõmiſſum nõ põt cõmittipluribus:ſed officiũ pa⸗ pale ſingularit᷑ fuit cõmiſſum petro in pſona oium ſùmoꝝ pontificu Waetb⸗ xvi.tibi dabo claues.nõ põt g pluribꝰcõ mitti. C Pꝛeterea qð ẽ ĩmediate a xpᷣo nõ põt ab hoie alteri comitti:ſed officiũ papale imediate fuit a xpᷣo petro colla/ tu:g non põt ꝑ papam alteri committi. ¶Pꝛeterea papa figuratꝰ ẽ ꝑ moyſen ſicut ſupꝛa dictum fuit:Sed Exo.xvij. ſcribitꝙ illi qbus moy ſes o fficiuũ ſuũ cõ miſit grauia maioꝛa negocia ad ißjm moyſen ſꝑ referebãt: facilioꝛa tmmõ iun dicates. Negociũ fideiqc mag gra ue ⁊ arduũ negociũ qð incccla cenof it õ Ar. papa nõ poſſet cõmittere: ſed ſemꝑ eſſet ad ipſum referendunm. . . In contrariũ elhen B1 12Ei papale inc⸗ tum papa eſt ſolũ iuriſditione poꝛta t:H oĩs poteſtas nſcleigie pot cirti. e .W — 1ρρ◻ dicẽdũ & officiu papa Ki id 60 tria impoꝛtare vicrur. Cpꝛimo canonicã electionẽ papa eniʒ ut papa eſt: nõ põt eſſe niſi per electionẽ. Inq;tuʒ vᷣ eſt ſacerdos vel epᷣus:pot ee per cõſecrationẽ. Scðo vo imediatã adminiſtration᷑:ſolus enĩ papa ut papa eſt loco chꝛiſtiin toto oꝛbe bʒ oĩuʒ tꝑaliũ et ſpaliũ ĩmediatã adminiſtrationem. ¶ Tertio cõmiſſaʒ iuriſditionẽ:qꝛ iuriſ. ditionè quã bʒ ꝑ electionẽ vł ꝑ imediata adminiſtrationè põt alteri comittere.p- mis ergo duobꝰ modis officium papale papa nõ põt cõmittere alicui. Mon eniʒ õt cõmittere ꝙ aligꝗs officiũ papale ba eat ꝑ electionẽ ipſo exiſtẽte paꝑa et no renũciãte papatui. Mec põt comittere ꝙœꝙ aliꝗs bẽat officiũ papale ꝑ imediatã ad- miniſtrationẽ ſicut ipſe bõ·Sed 3 mõ ꝑ cõmiſſã i vriſaſtionkitute q; qnicqd iuriſ ditiõis ẽ in papa ipſe põt cõmittere.Mã ſi papa baberet archidiaconũ cui cõmit/ teret ptũtem thez auros ⁊ redditꝰ ecclłie recipiẽdi ⁊ diſpẽſandi:ſicut Sixtuſ cõmi ſit beato Laurẽtio.Et ſi baberet Cãcel lariũ cui cõmitteret bñficia eccliaſtica et pᷣbendas oẽs eccleſie cõferendi et diſtri/ buẽdi. Et ſi baberet Auditoꝛẽ cui comit teret ptãtem qõnes oẽs decidẽdi ⁊ deter minandi:planũ eſt ꝙ totũ officiũ papale ut ĩpoꝛtat cõmiſſã iuriſditionẽ et⸗ alteri Ad primum cSυ ꝙ officium papale ſingulariter vni com mittitur q;tum ad canonicã electionẽ:qꝛ nõ pòt eſſe niſ vnus papa canonice electꝰ ſed ꝑ cõmiſſã delegationẽ plures poſſunt llegari qui aucte papali fungantur. Si enim aliꝗs cardinalis ad aliquã ꝓuinciã per pap generalit᷑ deſtinet᷑: puto eum in V Queſſtio I illa oĩa poſſe que ex iuriſditiõe ꝓueniũt:ſi ex delegatiõe ſint ſibi cõmiſſa:vnde pote rit clericos ſuſpẽdere: deponere ĩſtituere et degradare:beneficia cõferre:ac oia fa cere que ipſe papa facere poſſet. C Ad 2 eſt dicenduũ ꝙ officiũ papale eſt ime⸗ diate a xp̃o ꝑ imed iata adminiſtrationẽ ſed ꝑ delegatã iuriſditionẽ põt eẽ in alnſ poſſet enim papa ꝑ ſuũ vicariũ generale conciliũ cõuocare:⁊ per eundẽ vicarium illi cõcilio inteſſe:⁊ tñ quicqꝗd ageret᷑ ibi ratũ ⁊ firmũ eſſet: ac ſi papa ꝑſonaliter inteſſet. In multis nã q; cõcilijs illa que pᷣ̃cipue ad fidẽ ſpectãt fuerũt determia⸗ ta:⁊ papa pᷣſencialit᷑ nõ int᷑fuit: et tñ illa firma ⁊ incõcuſſa tenet ecclena.Ad 3 weſt dicẽdũ ꝙ nec negocia ardua ⁊ gra nia papa detmmat niñ ꝑ alioꝝ ↄſiliũ:qð ſic facere tenet᷑. Dicit enim glo.ſuꝑ illo vbo Ero. xviij. Audito Moyſes ꝙ di⸗ rxerat Jetro cognatꝰeius:fecit oĩia qcũq; ſuggeſſerat:et nõ dixit Moyſes mibi lo⸗ quit᷑ deus facie ad faciẽ:etquicqd agere debemꝰ iße mibi det᷑minat quõ ergo ab boĩe cõſiliũ accipiã:ſed fecit quecũq; ille ſuggeſſit: er quo datr᷑ itelligi ꝙ ſiẽ Woy ſes deo familiaris ⁊ ſapiẽtiſſimꝰ nõ eru- buit a minoꝛi et gentili doceri:ſic ſoꝛma data eſt pape ⁊ alus doctoꝛibꝰ nea gbuſ libet erubeſcãt erudiri. Ande puto ꝙ ne/ gocia fidei papa nõ põt cõmittere:miĩoꝛa quidẽ aliquibꝰdoctoꝛibꝰ ⁊ magiſtris:ma ioꝛa vo generali concilio examinãda et der minanda:ſi ipᷣe gſonolit intereſſe nõ BDilecudũ caiirf enĩ ꝙ papa poſſit cõmittere totũ officiũ epiſcopale ſimpliei ſacerdotiquis maius eſtofficiũ daen⸗ q; epale: ſed offi cium papale põt eſſe in nõ papa ꝝ. cõmiſ ſionẽ ut ſupꝛa dictũ eſt: ergo ſiliter officiũ SPie poteſt cõmitti illi qui non eſt epus. Pꝛeterea ſupꝛa oꝛdinẽ pꝛeſbyteroꝛu non eſt aliquig oꝛdo:quia cu nõ ſint niſi ſeptẽ oꝛdines: oꝛdo pꝛeſbyteroꝝ ſepti- mus ponat᷑:ſupꝛa ipſů non eſt alꝗs alius z. Lichhoe ſcewott ittiſt frnareg lmnſip to impo päoſit pusppin glene iur hliej ſace Cpiete 0beos 0 ſediud cömmitti poſſete doder tchti ta ine lenten Pincu Utoi⸗ Osi, Naporc cblſnna kotere lognin⸗ ige ſcerde agtotii ganog. nesfino doreerci ſeong Gyieſeri eitont heknil el oſe⸗ linin I höe etüitt evotepot noreiſtiute ſanenoi poſer CNM Pprleckint, mminiſtruion⸗ ehöͤtckineh rügcherat ndekeariun glagereiſi 10 Povelte aſs tne ütdeeni⸗ tinr atil 1 C – or Nin chlhi e ſarügaig nigt gug n SNRen cnben Ar. Si ergo epᷣus nulluʒ oꝛdinẽ addit ſupꝛa ſacerdotẽe:totũ officiũ epᷣale poterit com mitti ſimplici ſacerdoti. C Pꝛeterea cõ firmare ꝑtinet pncipalit᷑ ad epale offici um:ſic pʒ de conſe.di.iij. Sʒ cũ ↄfirma tio impoꝛtet ꝑfectione reſpiciente coꝛ- pus xpi myſticũ:reſpectu cuius papa bʒ plena iuriſditionẽ:poterit per papã ſim ꝓplici ſacerdoti confirmatio committi. ¶.Pꝛeterea ad epᷣm pᷣncipalit pertinet pſꝛos oꝛdinare ⁊ alios oꝛdines cõferre ſed iſtud ut videt᷑ ſimplici ſacerdoti põt cõmitti:qꝛ cũ ſacerdos hẽat oẽs oꝛdies boterit oẽs oꝛdines aſerre: cũ vnuſaſ poſſet ꝑfectionẽ quã bʒ alteri cõferre. In contranu as dit bꝛo de ſacrametis:vbi ait ꝙ auẽtas po teſtatis ne a b omnibus paſſim vendica ta inferioꝛes erga ſupꝛa ſe poſitos inſo lenter reconderent: ⁊ ſoluto obedientie vinculo ſcanda lù gencrarent: Oꝛdina- uit dñs ut aliqua ſummis ſacerdotibus ep̃is cõmitterent᷑ queinferioꝛibus nul/ latenus conuenirent. 2 Ee diceundgũ Hugo notat xcv. di. c peruenit. ꝙ pa pa pot com mittere ſimplici ſacerdoti ꝙ cbꝛiſma cõficiat ꝙ oẽs oꝛdines confe/ rat pᷣter eõatum quẽ non habet:niſi di- ceret ꝙ vltra ſacerdotiu epatus nõ eſſʒ oꝛdo:quiaſ ſic dicat᷑ poſſet papa cõmit tere ſacerdoti ꝙ epatum conferret ſicut ſa cerdotiu. Põt ſiłr ut dicit committere diacono ꝙ conſecret oꝛdine diaconatꝰ ⁊ oẽs minoꝛes oꝛdines:⁊ ut ſic ad vnũ dicere ex cõmiſſione pape quicũq; babʒ „ — . aliquẽ oꝛdinẽ põt illu alteri cõferre:põt ſimiliter ꝑ papaã cõmitti ſimplici ſacer- doti altariũ z ginũ ↄſecratio: ⁊ ꝗa in bis tribꝰvidet ↄñſtere totũ officiu epᷣale puta in oꝛdinũ collatiõe:ↄfirmatione: ⁊ in altariũ ⁊ vginũ ↄſecratiõe:ex dict eiꝰ videt᷑ poſſie ↄcludi ꝙ totũ officiũ epᷣale ꝑ papã poſſit cõmitti ſimplici ſacerdoti.ſʒ iſta det minatio repugnat dict eiꝰin pᷣce ſeptuageſimaquarta in dẽti di.vbi dicit ꝙ illa qᷓ ꝓueniũt ex cõſe cratõe nõ pñt cõmitti ꝑ delegatõe;:vñ nõ poſſz papa cõmittẽ ꝙ nõ ſacerdos oꝛ dinaret ſacerdotes: qꝛ ptãs ſacerdotał ꝑↄſecrationẽ ↄfert᷑:ſʒ illa q ꝓueniũt ex ſola iuriſditione ꝑ delegatioem cõmitti pñnt:vñ ex cõmiſſoe pape ñ ſacerdos poſ ſet ſacerdotem deponere 2 degradare. Cũ ſ officiu epᷣale ꝑ ↄſectioem ↄferat᷑:ſe quit᷑ ex dictis eiꝰ ꝙ ꝑ papã nõ poſſit cõ/ mitti ſimplici ſacerdoti. Dicut aln ꝙ officiu epale qᷓ;tũ ad ꝑfectionẽ reſpi/ cientẽ coꝛpꝰxpᷣi myſticũ põt cõmitti ſim plici ſacerdoti: qꝛ reſpectu illiꝰ papa bʒ plenitudinẽ pt ãtis ⁊ põt cõmittẽ ſacer/ doti ꝙ ↄfirmet:ſj q;tũ ad ꝑſectionẽ re ſpicientem coꝛpus chꝛiſti verum:epiſco pale officium non poteſt committiſacet doti ſimplici. Añ nõ poteſt papa cõmit tere ut dicũt:ſimplici ſacerdoti ꝙ ſacer/ doteſoꝛdinet:qꝛ ſacerdotiũ reſpicit coꝛ pus xpᷣi verũ:reſpcũ cuiꝰ ñ ẽ maioꝛ ptãs pape uł ep̃i q; ſimplic ſacerdotſ. Sy nec iſtud videtur qetare intellectum:gꝗa nõ e qſtio de his q agunt᷑ ꝑptãtem:ſj eſt qſtio de ipſa ptãte reſpcũ agẽtiu.Planũ eſt aut ꝙ ptas epᷣalis ẽ ptãs oꝛdis ⁊ daĩi ꝑ ↄſectionẽ ſic ptãs ſacerdotał ⁊ q;uis ñ ſit alis ptãſ oꝛdis a ſacerdotio q;tũ ad diſtinctionẽ ⁊ character nũerationem: Eſt tñ alia ptãs q;tũ ad perfectionẽ:q̃ gꝗdẽ perfectio perↄſecrationẽ ofert᷑ ⁊ q in ptãte oꝛdis papa ñ ẽ maioꝛ alijs: exq̊ ſub ptãte oꝛdinis continet᷑ diſtincte cha racteris ſacerdotał impᷣſſio: ⁊ dicti cha racteris perfectio:non video ꝙ officiuʒ epale poſſit committiſimplici ſacerdoti nec q;tum ad perfectionem reſpicien- tem coꝛpus cbꝛiſti myſticum:nec q;tuʒ ad perſectionem reſpicientem coꝛpus chꝛiſti verum: quia vtraq; perfectio cõ tinet᷑ ſub ptãte oꝛdinis epᷣalis ⁊ vtra q; per conſecrationẽ epᷣalem confertur. Ad paimum εn viten um papale eſt maius q; ebale rum 30 Ar. iuriſditionẽ: nõ aũt q;tuũ ad cõſecratiõeʒ ſi eni diaconꝰ fiat papa iuriſditionẽ be- bit maioꝛẽ q; ꝗcũq; epus: nuq; tn epale officiũ poterit exercere: niſi in ebᷣm con ſecre᷑. C Ad 2 p. ꝙ officium epale q́; tũ ad characteris impᷣſſionẽ nõ ipoꝛ- rat aliã ptãteʒ diſtinctã a ſacerdotio: ſz q́;tum ad characteris ꝑfectionẽ aliã po teſtatẽ dicit ⁊ aliũ oꝛdinem.ꝓot enim in aliquo eẽ ptãs:ſʒ im ꝑfecta:in puero na/ q; eſt ptãs generandi:ſed ſicẽ imꝑfecta ut q́;uis ſufficiat ſibi ad cibi ſuptionẽ no tñ ſibi ſufficit ad gnãtioneʒ: ut poſſit ſibi ſilegenerare: ꝑ quãcunq; cõmiſſionem poſſet papa ꝑficere ptatem in ſacerdote qꝛ poſſet eũ cõſecrare epᷣm: ſz ipſo exiſte te ſimplici ſacerdote no vid eo ꝙ ſibi poſ ſint cõmitti que ad ꝑfectũ ſa cerdotẽ ſpe ctant puta ad epᷣm. Sequeret enim ꝙ abſq; omni cõſecra tione ꝑ ſolã pape co miſſionẽ eſſet factꝰepᷣus ⁊ ſacerdos ina gnus:q;uis eni epᷣatus nõ ſit oꝛdo diſti⸗ ctus a pᷣbyterio q;tum ad coꝛpus xpi ve ru: q;tum tñ ad coꝛpus my ſticum ꝑ ſe oꝛdo alius ab oꝛdine pᷣbeoꝝ. C Ad 3 eſt dicendũ ꝙ ſi ſimplici ſacerdoti pot co mitti ut ↄfirmet:nõ vid eo ꝙ ſibi no poſ ſet cõmitti q; oꝛdines cõferat:cu vtra q; pꝓfectio ad ptatem oꝛdinis epᷣalis ꝑtine at:ipſa tñ inſtitutio aploꝝ nũq; babuit ut manus impoſitio ↄueniret niſi ep̃is. Vnde dicit glo. Actl.viij.ſuꝑ illo verbo ſpiritũ ſanctũ:ꝙ philippus ꝗ erat vnus de ſeptẽ diaconibꝰ ſamarie euangelica⸗/ bat xpᷣm ad quã miſſi fuerũt petrus ⁊ io hannes potuiſſz manus ipon ere: ut illi acciperent ſpũm ſanctuzʒ ſi fuiſſet eᷣus. ſed quia non erat aploꝛum aduẽtus fu it neceſſarius. Ad eſt d ꝙ vnuſ⸗ quiſq; põt ꝑfectionẽ quã bʒ in alterum tranifundere ſi ill ꝑfectionẽ bʒ mõ pꝑfe cto: ſimplex ant ſacerdos ñ bʒ ptatẽ mõ ꝑfecto:qꝛ tũc nõ eẽt ncẽriũ ut ꝑficeret᷑ . Pi 129 lectõeʒ epale Dertiun ipcedit Aide Qneſtio tur enĩ ꝙ officiũ clericale papa nõ poſſit imponehaãt manꝰ ſuꝑ illos ⁊ accipiebãt cõmitrere ſimplici laico. Sicit.n. HNugo ij libꝛo de ſacramẽtis ꝙ due ſüt ptates clericoꝝ ⁊ laicoꝝ:ſpũalis ⁊ coꝛpoꝛalis.? qᷓ;uis ptãs ſpũ alis poſſit facere illa que põt coꝛpoꝛalis:non tũ ecõuer ſo.officiuʒ clericale cũ ſit ſpale nõ poterit cõmit ti puro laico. C Pꝛeterea ide ugo di cit eode libꝛo ꝙ duo ſunt parietes eccle ſie:vnus ſtans a dextris puta clerici qui ſoꝛtẽ nominãt eo ꝙ ſoꝛte electi ſůt: Jut illud ad Ephe.i. Soꝛte vocati ſumꝰ ᷣm ꝓpoſitum eius qui oia operat᷑.Aliꝰ a ſi- niſtris ut laici qui ide ſonant quod ppli PErern ⁊ ſiniſtrũ diuerſaiſfficia hñt. S. officium clericale pertinet ad po teſtatem clauium:ſed ptãs clauiũ nõ cõ An Froerarii uenit laicis. dere pᷣuilegio clericali officiuʒ clericale põt ei cõmitti. Sed ſcribit᷑ extra de cle. cõiu. ꝙ clerici qui cũ vnicis ⁊ virginibꝰ ↄtraxerint ſi tonſurã ⁊ veſtem deferant clericales: nec criminalit᷑ nec ciuilit᷑ ad iudiciũ ſeculare trabi pñt:nec pecuniali ter cõdemnari:ſed eos in pᷣmiſſis volu- mus gaudere dullcgio dericali. f * dicendũ ꝙ ad officium Kud c0 clericare:uel põt ꝑtine- re ptãs oꝛdinis uel iuriſditiõis.ptãs vᷣo oꝛdis qꝛ ꝑ ↄſectionẽ cõfert᷑ nõ põt laico cõmitti. Vñ nõ puto verũ dicere illos ꝗ dicũt ꝙ laico pot cõmitti ut cõſecret vir gines ſi tñ talis cõſecratio poſſet fieri ſi ne miſſa.Quãuis eni cõ ſecratio virginũ non ſit ſacra mentũ uł nõ ſit oꝛdo: ad po teſtatẽ tñ oꝛdinis ꝑtinet:cuũ ibi ſignifice tur deſponſatio eccleſie cum xp̃o. Unde ſi ↄ ſecratio altariũ ⁊ bñdictio veſtiu et vaſoꝝ que ſunt quedà ſacra mentalia ad ꝑfectã ptãtem oꝛdinis ꝑtinent:puta ad epᷣm multo foꝛtius ad talẽ ptatem ꝑti/ net ↄſecratio vginũ. Poteſtas vᷣ̈o iuriſ⸗ ditionis laico põt cõmitti důmõ ad hoc idoneitate bẽat ⁊ ꝙ ſit litteratus vn ex cõmiſſione pape ꝓuto ꝙ laicus pot ex/ A. s 11 cnuuͤte ceric agtiſit, R figeech ſcadotf aaainel pmügl Polis elei lebe ſtoit ſhobo⸗ decler Nv ſiß⸗ ſulhein Nno nol legba ſtölanin ulgkel ains lltinpon thoc leppoteſte 2 I rnoͦſt dickn Bug⸗ .R „ ueſüt ptites 1corporel6s7 ſactreiluii zucroffi otentcöntt taide ozodi thmnaesetcle gundenaigui deniſit. At wocstiſutpynm Hern. Ade⸗ Mungyl hgfunhit emi 1 is0tnd i 1 Wtid laugin tian u⸗ iͦ ntt hmwA tmrauln eugn — — S= — nſtſei, noviton 110 1 dibiſ⸗ — = S= 1 — = — = = — S=. —— — = = — = – — — — =— — — — == = 5 — = — — — =— E S S — = = . — — = coõuiuũt clerici ⁊ laici. =S = — Ar. cõmunicare: bñficia eccleſiaſtica ↄferre ⁊ oĩa facere qᷓ ex iuriſditiõe pueniunt. 1111§ eſt dicendu & lai Acd P unm co nõ cõmittit᷑ po/ teſtas ſpũalis ut impoꝛtat ptàtem oꝛdi nis que reſpicit coꝛpus xpᷣi verũ:ſj ſoluʒ ptãs iuriſditionis q reſpicit coꝛpus xpᷣi my ſticũ:vñ talis ptãs põt cõuenire cle/ ricis ⁊ laicis:ſicut in tali coꝛpoꝛe ſimul ꝙ clericus idẽ eſtqð ſoꝛs: quia ſoꝛte vo cati ſut. Ouplicit᷑ tñ alig pnt poſſũt vo/ ri ꝑ eccleſã.Pꝛimo electiõe oꝛdinaria: ⁊ ſic ad officin clericale vocant᷑ ſoli clerici oꝛdine hñtes:qꝛ in quolibet oꝛdine im⸗/ pmit aliꝗᷓ ptãs ꝑqua diſtinguit ſic electꝰ ab lie. Bnomo el ectiõe diſpeſatoꝛia: 2⁊ ſic laici pñt vocari ut iuriſditiõeʒ cleri cale hant: ⁊ eoꝝ puilegio gaudeat. Mõ eſt eni bonũ canones ſumoꝝ ponti ficuʒ inculpare.ſub pᷣtextu tñ illius decre.ex de cle cõiu. lta mala cõmittunt᷑ que non puniunt᷑:que ut puto nõ fuit fcã ni/ ſi in fauoꝛẽ clericoꝝ coiugatoꝝ exũtiũ in ſtudijs:in quo ut liberius poſſint vacare ut nõ moleſtarent᷑ ꝑ ſeculare iudiciuũ pᷣui legio clericoꝝ eccleſia eos gaudere volu it: pᷣſertim cũ ex eis multi poſtmodũ ad oꝛdinẽ eccleſiaſticũ ſe tranfferãt. C Ad 3 eſt dicendũ ꝙ coiter diſtinguit᷑ clauis oꝛdinis ⁊ iuriſditiõis. Officiu clerica/⸗ le ut impoꝛtat clau ptãtis iuriſditiõis põt laico cõmitti: nõ ãt ut impoꝛtat cla uem poteſtatis oꝛdinis ⁊ . ſic ꝓceditur: D 9ue 1 Videt᷑ enim wvꝓꝙ papa nõ poſſit cõmitte ſymo/ niam:qꝛ ſymonia eſt volutas vend endi uel emendi aliꝗd ſpuale ꝑ receptionẽ ali nis voni a is: ed pa ga uõ põr migd emere uel vẽdexe:cũ oia ſpuũalia ⁊ tẽpo ralia ſint ſua. ¶ Pꝛerea ſymonia ẽ iure poſitiuo ꝓbibita:ſed papa nõ ligat᷑ aliq iure poſitiuo: o ſymoniã cõmittere non põt. Pꝛeterea ſi papa poſſet cõmitte re ſymoniã:uel hoc eeẽt cũ clericis: uel cũ ſeptuageſimaquarta laicis:ſed cũ neutris ut videt᷑. Mõ cũ clc- ricis:quia clericoꝝ bona ſua ſunt q;tum ad vſum pꝛo ſua nccita te. NHec cũ laicis quia eoꝝ bona iuſte ꝑõt accipere pꝛo ec- In Otr. Ariu cleſie vtilitate. 11 eſt. qꝛ papa eſt ſuc ceſſoꝛ Petri: ſed petrus ne incurreret ſy- monia pᷣmo daͤnatiõis . cõtra ipſaʒ △ ypꝛotulit Act.vii. Rñd 60 dicendũ ꝙ ſymonia eſt õ ius diuinũ ⁊ cõtra ius nãle: repugnat.n. vẽditio ſpui aliũ nature rei pꝛopter tria. Peimo aula expte dantis bong ſpiri tualia babẽt libera cõdonatio nẽ. Oicũt᷑ enim ſpũalia dona gratuita:quia gratis dant᷑: ſ ergo pᷣcio vendant᷑ iam nõ dant᷑ gratis. Ende ſequit᷑ illud incõueniẽs ad qð deducit aRlus qꝙ ſi gratia daretur et menitis gratia nõ eſſet gratia:ſic ſi ſpiri tuale beneficiu daret᷑ pcio gratũ nõ eẽt gratũ. .Secũdo ex ꝑte ad miniſtrantis dona ſpualia habet dominn pꝛiuationèe: miniſtri enim eccleſie donoꝝ ſpualiũ do⸗ minio ſũt pᷣuati:nõ enim ſt ipſoꝝ dñi ſʒ diſpenſatoꝛes:vnde ſi accipiut pꝛeciũ de eis accipiut lucrũ de re que nõ eſt ſua: ſic vſurariꝰ qui accipit lucrũů de pecunia cuiꝰ dominiũ ⁊ vſus eſt in alterum tranſlatũ. ¶Lertio ex parte ſui habẽt iniquã eſti mationẽ. Quod eniʒ ſpule re tꝑali poſſit emi vel vendi: iniqua eſtimatio eſt.vnde dictũ eſt Symoni ꝑ Petrũ:pecunia tua tecum ſit in perditiõe:quia eſtimaſti do⸗ nũ dei pecunia poſſideri. Wagis enim ẽ equiuoca com ꝑatio inter ſpuũale et tꝑale q́; inter aurũ ⁊ pluůbum. Eſt ergo ſymo/ nia cõtra ius naturale:quia repugnat na ture rei Quod vo ſit contra ius poſitiuũ planũ eſt:qᷓ;uis ergo papa ñ poſſit ligari vel viciari peccato ſymonie: ut eſt pꝛobi- bita iure poſitiuo:cum ipſe ſit talis iuriſ conditoꝛ ⁊ interpꝛes:poteſt tamen ligari vel viciari vicio ſymonie ut eſt cõtra ius naturale vel diunun. Ad pꝛimum ao dcena ee Hb g bona eccleſic Ar. ſunt pape ſicut diſpẽſatoꝛis:nõ aũt ſicut dñi vel poſſeſſoꝛis.vnde ſi pꝛo ſpũalibns recipit tẽpoꝛalia bona dupliciter peccat. Pꝛimo quia recipit lucrũ de rebus quaꝝ nõ bʒ dñationẽ ſj ſoluʒ ad miniſtrationẽ. Secũdo quia nõ recipit illa vann Pte licitũ vſum ſ ꝓpter obuſum. C Ald 27 cſt dicendu ꝙ q;uis papa nõ ligetur iure poſitiuo: ligat tñ iure diuino et naturali in quo nec ſecũ nec cũ alijs papa diſpen- ſare põt. ¶Ad 36 dicẽdũ ꝙ cu vtriſq; papa põt ſymoniã cõmittere ſi bac inten tione tribuat ſpũalia ut tꝑalia recipiat. Queſtio.lxxv.de conſeruatione-· Einde dnaz eizees IIWE (eruatiõe. Circa qs querunt᷑ quatuoꝛ. ¶ Pꝛio vtru ſolum ad papam ſpectet oẽs in ſuo iure cõſeruare. ¶ ¶ 2? vtrũ ſo/ lum ad papam ſpectet releoneet den⸗ peribꝰ cõſernatoꝛes dare. C 3· vtrũ cõ⸗ fſeruatoꝛes dati per papa poſſint eſſe alij q́; eccleſiaꝝ pꝛelati. btrum cõſerua toꝛes dati per papaʒ babeat iuriſditionẽ niñ ſuper manifeſtis iniurüs. Demm ditur. v idet᷑ u. wnõ ſoluʒz ad papam ſpectet oes in ſuo iure cõſeruare. IJlle enim eſt iuris cõſeruatoꝛ qui eſt iuris defenſoꝛ:ſed de- ſendere vnũquẽq; in ſuo iure magis ſpe ctat ad imgatoꝛẽ ⁊ ad reges q; ad papã. Juxta illud Pꝛouerbi.xx. Rex qui ſedet in ſolio ſuo diſſipat omne maluʒ intuitu ſuo. & Pꝛeteres iuſticiam conſeruare ꝑ tinet ad iudices:quibus dicitur Sapiẽi Biligite iuſticiã qui iudicatis terram.nõ ergo ſpectat ſolum ad papam. . Pꝛete rea idem eſt rei conditoꝛ ⁊ cõſerua toꝛ m Dam aſ. Sed iuriſconſultꝰ dicit q omne ius aut cõſenſus populi fecit:ſñicut ius ci- uile.aut neceſſitas cõſtituit:ſicut ius gen tium. aut conſuetudo firmauit:ſicut ius olcitur ſponſus eccleſie: ſed iſta deſpoſa/ in quo eſt. ¶ Incontrari matirsie Queſtio ͦ tio conſiſtit in tribus. Pꝛimo in fidei firmitate. C Scðdo in iuſticie equitate. ¶Et 3 in miſericoꝛdie pietate. Juxta illud Oſee.i Spõſs bo te mihi in fide: iu K1 1 cO ſticia:⁊ miſericoꝛdia. „REdicendum ꝙ ad coſerua- tionem iuſticie quatuoꝛ pꝛincipaliter re- quirũtur. Pꝛimo acceptionis perſonaru carentia faciliter eniz in iudicio delinꝗt᷑ ſi in cauſa reſpici tur homo et non deus. C Secundũ eſt fictio ? pꝑmanẽtia:ut nõ circũferatur homo omni vento doctrine ¶Tertium eſt virtutis effica cia: nulluſ nãq; debet querere fieri iud ex niſi valeat virtute irüpen⸗ iniquitates: ut ſcribitur Eccle. vij. ¶ Quartum eſt iuris noticia quia vnuſquiſq; bene iudicat de bis que nouit:⁊ eoꝛum eſt bonus iudex ut dicit᷑i Ethi. Iſta autem quatuoꝛ eſſentialiter et ſupeminẽter nõ reperiũtur niſi in deo Pꝛimo perſonarũ accepti- tionis carentia. Juxa illud.i.Petri.i:Pa trem inuocate eum qui ſine perſonarum acceptiõe iudicat 'm opus vmuſcuiuſq; ¶Secũdo fictio ⁊ ꝑmanęætia: quia oes intelligẽtie fictio et ꝑmanẽtia eſt per bo nitatem puram que eſt pᷣma cauſa: ut di citur.ix. pꝛopoſitiõe de cauſis ¶ Tertio virtutis efficacia:qꝛ attingit a fine vſq; ad finem foꝛtiter: ⁊ diſponit omnis ſus⸗ uiter: ut ſcribitur Sapientie viij. C4 . * omnis iuris noticia:ipſe enim nouit deci piẽtein ⁊ eum qui decipitur:quia omnia nuda ⁊ aperta ſunt oculis eius:ut dicitur ad HMebre.iiij. Aicariꝰ auteʒ dei im terra eſt ipe papa. Ande pꝛopter iſta quatuoꝛ ſolum ad eum pertinet vnuquẽqʒ in ſuo . 4S„† iute conſeruare. Ad P rummn ergo eſt dicendũ qꝙ imperatoꝛ vel reges ſunt conſerustoꝛes iuris miniſterialiter: ſed pꝛincipaliter et auctoꝛitatiue ſolum eſt ipſe papa ad cuiꝰ mandatum ipſi teuentur parere et auxi- lium ipend ere. Sicut enim ad pꝛeceptu dei omnis creatura armabitur contra inſenſa tos:ſic omnis homo tenet᷑ patete A. ſopeeg 7 ſtcie, C esſunt ſſoneuo dchau ris cof ej cktte tertiume Onpey ſtab ſie iaſtcias ecoo tioneſt ſs inue onnnest linüan 2 ( ions Keize hoouen Pottusp ſoltn/ ſufertn⸗ Vſepelen cigos deſehgenta ſteninbi Soluinipia pectare, ciseoch Ehagssin gfeuge eolzuie Nchentcort⸗ 6 kaune n feni ſletofitt Kie Hymtſn “rl din lfe ſciecgvitate gietne Jurn mnibimſcein miſeronni. 1 coſen⸗ zcipalterr⸗ mnisarheni cico deling: ſertondans, mmitinutſi vnodottne eficdsnin ivdertitalar nu utohe dimindh aneben zurniki gctotalts jimr tünde inmumn Mipeni eum flutni Ggru Gice mand pape ad repellandũ iniuirã ꝓ ↄpᷣuatõe iu ſticie. Ad ſecundũ eſidicendu ꝙ iudi ces ſunt defenſoꝛes iuris q;tũ ad excci tionẽ nõ q; tuʒ ed legis iuriidictionẽ:vñ papa qui eſt ꝓpe iuriſconditoꝛ ipſe dʒ ee iuris conpuatoꝛ: qꝛ ut dictù ẽ ꝑ Oamaſ. ideʒ eſt rei factoꝛ ⁊ conſeruatoꝛ. CAd tertium eſt dicendũ ꝙ ſicut dicit Aug Omne verũ eſt ab illo qui dicit: Egoſũ vitas: ſic ois iuſticia è ab illo ꝗ dic: Ego iuſticias iudicabo. Sicut gͤ homies pñt eſſe cooperatoꝛes dei in veritatis cogni tione:ſic pñt eſſe cooperatoꝛes dei ⁊ iu/ ris inuentione:vnus tamen fons a quo omnes riuuli iuris deriuant᷑: puta ius di uinũ:cuiꝰ papa eſt tyrerbꝛes 7 Brn toꝛ —en ieA ſic pceditur: Wü WR ſecud U Aher enim ꝓ non ſolum ad papã ſpectet re- ligioſis ⁊ pauperibus coòſeruatoꝛes dare Keligioſi.n.ſut i ſtatu ꝑfectõis ſj ꝑfect nõ ↄuenit iniurigs illatas ſubt᷑ fugẽ:imo potius patieut᷑ ſuſtinere: ſicut dicit glo. ſuꝑ ulo v?bo pᷣ. Cbor xiij. haritaſoĩa ſuffert: non ergo indigent ↄſeruatoꝛib⸗ ad repellendas eoꝝ iniurias. C Pꝛetea religioſis dr Ro.xij. Hon voſmetipſos defendentes:ſed date locũ ire. Scriptuʒ eſt eni mibi vindictã ⁊ ego retribuã:ſolũ & diuinã vidictã nõ huanã debet religio ſi expectare. ¶C Pꝛeterea.i. Chorl.vi.di cit Aplłs: Jam quidẽ oĩino delictũ eſt in vobis:eo ꝙ iudicia betis inter vos:q̃re nõ magis iniuriã accipitis:quare nõ ma gis fraudè patimini: ꝓpter repellendas ergo iniurias manifeſtas religioſis non debent conſeruatoꝛes dari. de offi.et po.iudi.delega. Statuimus ut conſeruatoꝛes quos plerumqʒ conce dimza manifeſtis iiuris et violetis de fede poſſint s eis cõmittimꝰdefẽdẽdo. KRKn cO dicendum ꝙ ſicut dicit „.leEEAug' in epka ad plebez byponeſem: Mulius homo ſuffictt enar ſeptuageſimaquina n rare uel compᷣbendere diaboli captiöcs ⁊ circuuentiones ac maliuolas ſuſpitio nes quas ipᷣe ſuadere tentat per ſua mẽ bꝛa:pꝛout perpꝛauos bomines de ſan ctis viris ⁊ bonis religioſis.Conat᷑ eniz pꝛimo eoꝝ ſanctitatẽ biffa mare: ut quẽ no poteſt deuoꝛare ſeductum ad nequi- tiam:ſa mam ipſius inquinare conetur- ut ſic ſi fieri poteſt oppꝛobꝛijs bominũ: malarum linguarum detractione de- ficiat:⁊ ſic in fauces eius ruat. Se. cundo conatur eoꝛum poteſtatem pba- raoni ſubiugare:ſicut fecit de filijs iſrł quos ſub poteſtate pharaonis ſubiuga uit. Ende vox pꝛauoꝛum hominũ per ſe quentium ſanctos viros eſt ula Exo. i. Ecce populus filioꝛum iſrael multis ⁊? foꝛtioꝛ nobis eſt:venite ſapiẽter oppꝛi/ mamus eum. ¶ Certio conatur impe dire eoꝛum doctrine veritatem: que ẽ cõ ſolatio ⁊ armatura ſanctoꝛum viroꝛum in qua frequenter maliuoli conant᷑ ſan ctos viros impedire ne exipſa ſpecula⸗ tione ſcientie conſolationẽ recipiãt. cñ ſuper illo verbo.i.Re.xiij. Cauerãt eni philiſtijin ne foꝛte facerent hebꝛei gladi um aut lanceam:dicit glo.hoc eſſe expo nendum de pꝛobibitione ſtudijlitterarũ quod quidem ſtudium quandoq; bereti cia ſanctis viris conati ſunt ſubtrabere ſicut fecit Julianus apoſtata ut ecccleſ aſtica teſtat᷑ hiſtoꝛia. ¶ Quarto cona tur eoꝝ vtile ſocietatẽ cum xpᷣiano ppio diſperdere: ne ex hoc poſſint in eccleſia xpᷣi aliquẽ fructum facere: Juxta illud quod ſcribitur Heſter.xii. Holunt nos inimici noſtri perdere ? tuam beredita tem delere. Oe iſtis quatiioꝛ per oedi⸗ nem loquiturꝓphᷣa ĩ pſal.qñ dicit: Ecce enim inimici tui ſonuerunt q; tuz ad ſan ctoꝛum diffam ationem:⁊ qui oderut te extulerunt caput:q;tum ad coꝛum ſub iugationem:ſuper populum tuum ma⸗ lignauer̃t ↄſili ⁊ cogitauerũt aduerſus ſcõs tuos q;tũ ad eoꝝ ſtudij ⁊ docirine voloſa ſtractõezʒ: dixerũt:vẽite 7 biſꝑda d 4 Ar. mus eos de gente: nõ memoret᷑ nomẽ iſrael vltra: q;tũ ad eoꝝ ne in pplo chꝛi⸗ ſtiano fructũ faciant diſꝑſonẽ. Cõuenit Eut ſancta mat eccleſia cui de ſuis filis maxima cura ẽ nepꝛaui boĩes mẽbꝛa di aboli religioſos glios xpᷣi pauperes ꝑ ſequant᷑ ⁊ in oꝑibus fructuoſis impedi ant eos ꝓtegere: ⁊ ad eoꝛum perfectio/ nem conſeruatoꝛes pbare. = Ad pꝛimũ ρα diteneligio OAE nõ cõuenit religio ſis ⁊ a lis ꝑfectis viris iniurias ſp poꝛ⸗ tare in opatione:ſed ſolũ in animi ppa/ ratione. Hullus. n. religioſus ad ꝑfectio nem pauli attingere pot: qui raptus fuit ad tertiũ celũ:⁊ tñ aduerſus iiurioſos ro manũ ciuẽ ſe eſſe teſtatꝰ eſt: ⁊ armatos in ſuo comitatu ad eius defenſiont veni re ꝑmiſit. ¶ Ad ſecũdũ eſt dicendũ qy religioſi nõ debẽt ſe defendere ꝓpꝛia vl⸗ tione ⁊ liuoꝛoſa vindicatiõe: ſed iuſticie obſeruatione:⁊ ſuꝑioꝛis defenſiõe licitũ eſt religioſis eoꝝillatas iniuriag repel- lere. Ad tertiũ eſt d. æ Aplus loqꝗ- tur de iudicio litigioſo in quo litigare no poteſt eſſe ſine ſcandalo audientiu. ñ Pabelte igioſis ⁊ alus eccleſiaſtic vir ed ex boc magis ↄcludit᷑ eos conſerua toꝛibus indigere. ”ð 2W EEEe ger enim & cο ſeruatoꝛes dati ꝑ papam poſſint eſſe alij q; eccliaꝝ pᷣlati. Cõſerua toꝛes enim virtutẽ cogentẽ debẽt bẽre: ſʒ hãc magis habẽt ſeculares pncipes ꝗbꝰ li/ citũ eſt arma veferre q; eccleſiarũ plati ⁊ ecdeſiaſtici ꝑſone. ¶. Pꝛetere⸗ ↄtin/ git qũq; eccleſiaſticas pſonas adinuicè ſe tautuo indigere in cõſeruatiõe: vnus blatus uel abbgs poterit vari in ↄbus⸗ toꝛem alteri. ¶ ¶Pꝛeterea qñ q; canoni cus dat᷑ in conſeruatoꝛẽ iuris ⁊ puilegij alicuius pᷣlati ⁊ ſic vnꝰ poterit exercere iuriſditionem EA ſuper alterũ. In cotrarin eſt qð allexãd er Queſtio bʒ iuriſditionẽ ſuꝑ eum: iiij. oꝛdinauit in q̃daz decre. vbi dicit nullus cõſeruatoꝛ exiſtat niſi ep̃us ułab bas: uel canonici cathedraliũ eccleſiax marie ſi dignitatẽ ⁊ ꝑſonatũ bũt in ilł. Rnd eO d. ꝙ ad conſeruatoꝛes X datos ꝑ papã tria requi runt᷑ de congruo. ¶ Pꝛio ut ad iuriſcon ditoꝛẽ puta ad papã bẽant imediatã ſb⸗ iectionẽ: ſic eni oꝛdinata eſt eccleſieſia⸗ ſtica bierarchia ut cũcta a ſũmo deueni ant ad iferioꝛes ꝑ media: Oñ dic Ausg i. de doctrina cbꝛiſtiana: ꝙ bõ nolẽs di- ſcere uel defendi ab boĩe:ſed imediate deo uel ab angelo incurrit. Pꝛimo dei tẽ tationẽ:qꝛ tẽtare deũ eſt cu adeſt auxili — — um büanũ querere diuinu uel angelicuũ. Secũdo icurrit hũane nature abiectio- —Aꝓä nẽ. poſſet eni deus boĩes ꝑ angelos con ſeruare ⁊ iſtruere: ſed abiect⸗ eẽt ut ait bũ ana cõditio:nec eẽt verũ qð Apls di cit: Templũ dei ſanctũ eſt qð eſtis vos: exquo de buano teplo deus defen ſionez 7 rñſionẽ nõ daret hoĩbus. Certio incur rit cbaritat puationẽ qꝛ tũc ut diẽ cba ritas que ſibi inuicem boies nodo vnita tis aſtringit: non beret aditu refunden- doꝝæ quaſi miſcendoꝝ ſibimet animoꝝ nt. ¶.Se/ ſi boies ꝑ boĩes nibil agere cundo requirit᷑ iuris executio. q;uis en papa ſit oĩs iuris poſitiui cõditoꝛ:notn decet ut ſit oĩis iuris executoꝛ: ſzy aliqᷓ iu⸗ ra exequunt᷑ mediantibus laicis:aliqua bo mediãtibus clericis 'm diuerſitateʒ ſtatus ⁊ ↄditionis ꝑſonarũ. ¶. Tertio reqritoꝛdinaria iuriſditio. Cõſueuit. n. ut iuris alterius cõſeruatoꝛ iuriſditionè? oꝛdinariã actu exerceat: qꝛ experientig facit artẽ:inexperientia vᷣo ca Iſta ãt tria bñt eccleſiarũ pᷣlati:⁊ alie pſon e ec cleſiaſtice dignitatem babentes: uia pꝛimo habent ad papaz imediatũ ſubie- ctionem. Secũdo iuris executionẽ. Et tertio oꝛdinariã executioney. Poſſet tñ papa qſcũq; oꝛdiare ↄbFuatoꝛes ſui iurl. iin Rergo eſt dicendũ: ꝙ Ad Peum aiq; cõſeruatoꝛes Gr. dinkcon alore kake gprinleg nt t. busintur ſconeitat dicendie res ſoſe maniteſti ſeculareie ſententii ügurll ci Cio Liliü not gue deo Vedie alleren dpuato Awar duertit kevelfe he Nr. lacelacd ſbſigin ituee . , nicinon fſoqvia n der nalefe Mhpoſent heſihterſ, vont Or fnogaten keiſeſed tauszn ognoſcen ſſtich ſeeſſete i Uisii G poter ANc III phidiek nüithnslled Aliü eecleim i bitinl onſearnus wimaregul rad iurſſ tinetirtib⸗ Aeecleieſs, ſüno Nen Vine Zu gboͤwwlsn⸗ dinedete⸗ peino Uaddt eh id ngia⸗ ntenbiat⸗ Dungezchn eretusn reki s ſol Corpl enhich unonſi inn eNW dne NR. , m e ₰ goe umrhelſ⸗ Ar. dant᷑ contra raptoꝛes ⁊ pdones: ⁊ ad b maioꝛẽ idoneitatẽ babẽt pᷣncipes ſecu/ lares q; clerici. Qñq; vo dant᷑ ↄtra eos q pꝛiuilegia a ſede aplica indulta infrin gunt ⁊ generalit᷑ ut illos befendãt ab oĩ bus iniurus ⁊ offenſis:⁊ ad hoc maioꝛẽ idoneita tẽ babẽt clerici q; laici: Ael eſt dicendũ ꝙ cũ clerici ponunt᷑ cõſerua to res:ſi ꝑ ſeip̃os nõ poſſent eis cõmiſſos a man ifeſtis iniuris defendere bꝛachbiuʒ ſeculare ſuꝑ hoc poſſẽt inuocare? eos ꝑ ſententiã excoĩcatiõis cõpellere ad pbe dũ auxiliu: nde ſcribit᷑ er ð offi. iu. oꝛ. m cõſeruatoꝛibꝰ: neceſſariũ eẽt ꝙ ſuꝑ hoc c.i.Cũ opus fuerit publicũ cõuocẽt au/ xiliũ non ad pᷣiudicandũ: ſed potiꝰ ad ea uertit᷑ enĩ qũq; iuſticia ex mutuo amo que deo ſunt placira pſequenduũ. C/Ad 2 vicẽdũ ꝙ ſicut ſcribit᷑ in illa decre. allexandri diuerſi ſibi mutuo nõ pñt eẽ ofuatoꝛes ⁊ ſatis ↄuenient᷑ qꝛ ?ᷣm phᷣm Amantibꝰ⁊ odientibꝰ nõ eadẽ apparẽt re uel fauoꝛeſicut ex mutuo odio uł ran coꝛe. C Ad 3 "eſt dicẽdũ ꝙ i illa decre. extitit oꝛdinatũ ut ꝑſona ſecularis uel eccleſiaſtica ↄſeruatoꝛẽ hẽat qui exiſtat ſub ſua iuriſditione uel ſub ſuo dñio ⁊ di ſtrictu ecdeſiaſtico uel tempoꝛali. D uartũ ſic pꝛocedit᷑ J 9 Aidet᷑ eni ꝙ ↄſeruatoꝛes dati ꝑ papã babeãt iuriſd itione aliã q́; ſuꝑ manifeſtis iniu- rijs: quia iniuria notoꝛia qñq; negatur per malef actoꝛẽ.cõſeruatoꝛes de hoc nõ poſſent cognoſcere ſi iudicialẽ indagi nẽ ſubterfugit iuriſditio ipſoꝝ ut decre. nit. Pꝛeterea qũ q; ille qui iniuriã irrogat ⁊ maleficiũ cõmittit confitet᷑ ſe feciſſe: ſed dicit nõ eè notoꝛiũ. Cõſerua toꝛes nõ pñt agere õ eũ: exquo nõ pñt fagnolcere decà. ¶Pꝛeterea qñq; ma leficiũ eſtnotoꝛiũ:ſʒ malefactoꝛ dicit b feciſſe vtendo iure ſuo ⁊ in defenſionem ſui iuris.in tali o notoꝛio conſeruatoꝛes non poterunt pꝛocedere. . eſt quod ſcribit᷑ In cõtrariũ αꝶd in ſeptuageſimaſexta IIIII dele.ad illa que iudicialẽ in da ginẽ exi- gũt ſuã nõ poſſint extedere iuriſditiõeʒ. Rn 60 dicendum ꝙ ſicut dicit RKI5 ODamaſ.i.libꝛo:Cauſa ẽ ad cuius eſſe ſequit᷑ aliud. cuicuq; ρ pa pa m cõmittit᷑ aliqua cã de iure intelligũ tur ſibi eſſe cõmiſſa oĩa alia que ſequunt ad diſcuſſionẽ ⁊ executionem illiꝰ cauſe Planũ eſt aut ꝙ conſeruatoꝛes non pñt aliquos punire de manifeſtis ĩiurijs:niſi illos citarent ⁊ citatos ſi ↄtumaces eẽnt eos cõdemnarẽt in expenſis: et dato ꝙ maleſiciũ eſſet notoꝛiũ alus:ſed nõ ipſis requireret ꝓbationes ⁊ cõpellerent ſuꝑ boc teſtes ad eoꝝinfoꝛmationẽ quibus partes intereſſe debent: Similit qliter excoicare poſſent ſiue cauſe cognitione cũ fieri nõ poſſit excoĩicatio ſine ↄtuma cia ⁊ culpa rõnabili:⁊ ↄtumacie ꝓpbatio requirit indaginẽ ⁊ cognitionẽ cauſe:et oꝛdinẽ iudiciariũ alit᷑ iniuſte fert᷑. Intel ligit᷑ textus illiꝰ decre.q ↄſerustoꝛes nõ beant iudicialẽ indaginẽ uł cognitio nẽ cauſarũ:niſi in notoꝛijs ⁊ manifeſtis iniurijs a quibꝰ tenent᷑ vefendere:quos papa eis comittit. In illis tũ oꝛdinè᷑ iu- diciariũ ſeruare debẽt ⁊ plenã iuriſditio Ad pꝛimũ en beben notoꝛia negat᷑ cõſeruatoꝛes pñt eum co gere: als inutile eſſet eoꝝ officiũ. CAd 2m eſt dᷣ.ꝙ ſi malefactoꝛ nõ ↄfitet᷑ ma⸗ leficiũ eſſe notoꝛiũ:⁊ ↄfitet᷑ ſe feciſſe:eui dentia facti notoꝛiũ ẽ ꝑ cõfeſſionẽ ſuaʒ Mltis eni modis aliquid dreẽ notoꝛiuʒ ¶Pꝛimo malefactoꝛis cõfeſſioe. C 2* teſtium ꝓbatione. ¶Z· rei euidentia:qᷓ nulla pnt tergiuerſatione celari.Ad tertium eſt dicendum qꝙ nulli facit iniu riam qui vtitur iure ſuo:vnde ſi malefici um committens dicit ſefuiſſe vſum iure ſuo:⁊ offert ſe pꝛobaturum: conſeruato res vtriuſq; ꝓbationes admittent:quia aliter non poſſent explere iuriſditionem eis commiſſam. O ¶ De ſtatus gfectione ueiare ” coſiderandu e OO ſthec? ſtatus pᷣmi tate nel ꝑfectionequã bomo ecer ptãte eccleſiaſtica ſequit᷑: 2 qꝛ oĩs ſtatꝰ ꝑfectio a cbꝛiſti capite ſũ/ pſit oꝛiginẽ: Jdeo qᷓdruplex cõſideratio de ſtatus pfectiõe occurrit. C Pꝛimo qualit᷑ in chꝛiſto fuit exemplarit᷑ demõ⸗ ſirata. ¶ Secuũdo ut fuit in eius apłos deriuata. ¶⅞Zertio ut fuit in pᷣmitiua eccleſia obſeruata. ¶ Quarto ut nunc in chꝛiſti fidelibꝰ ẽ reᷣſentata.Qualiter aut oĩs ſtatus ꝑfectio in chꝛiſto eſt exẽ/ ꝓlarit᷑ demonſtrata cõſiderada ſũt octo ¶Pꝛimo de xpᷣi ſtatug pᷣmitate. C 2· de eius charitate. ¶¶ 3 ve eius pauper tate. ¶ de eiꝰ ppꝛietate. ¶ . de ei⸗ vite coitate. ¶ : de eius carnalitate. ¶? de eius obedientia. ¶ S: de eius ¶QAQueſtio.lxxvi de ſtatus chꝛiſti pᷣmi/ tate. ¶ ¶ Circa pꝛimũ querunt᷑ qua tuoꝛ. Pꝛimo vtrũ oĩs ſtatus ꝑfectio a xpᷣo ſit effectiue ichoata. C Scðo vtrũ ſtat⸗ pfectio inchoata a chꝛiſto pᷣferẽda ẽ ꝑfe ctiõi patrũ veteris teſtamẽti. CCTertio vtruʒ oĩs ſtatus ꝑfectio in cbꝛiſto ſit de monſtrata exemplo. C Quarto vtrum oĩs ſtatus ꝑfectio in cbꝛiſto ſit demon/ ſtrata verbo ⁊ docttis. S DpPrimiũ ergoſicpꝛo/ eenim ꝙ oĩs ſtatus pfectio a xo ns ſit e ffectiue ichoata. Sacra mentũ enim matrimonij pomit hominẽ in aliquo ſtatu cũ ibi ſit aliqua religio ꝑ- petua obligatio viri ⁊ vxoꝛis: Jux᷑ illud i. Chorl.vij. AUir ptãtem ſui coꝛpor nõ bʒ ſʒ vxoꝛ. ſed mr imoniũ fuit an aduen tu xpᷣi:nõ ẽᷓ oĩs ſtatus pfectio a xpᷣo c ef⸗ fectiue inchoata. ¶Pꝛeterea ſtatꝰ pla/ toꝝẽ ꝑfectus:ſʒ młti fuerũt pᷣlati añ ad uentum xpᷣi: neut moes 2 aaron ⁊ alij vpncipes ſacerdotũ. ¶ S. ꝓfec tio ſtat⸗ bẽetur per vona graꝝ:Juxr illud Jaco.i. Queſtio 4. Omne batũ optimũ ⁊ oẽ vonũ ꝑfectum de ſurſum eſt.ſed młta gr̃arũ dona ante xpᷣi aduẽtũ fuerũt bũano Seng oa⸗ DA 1E Apls Col 5 ncontrann lo.i.ut exbi/ beamus oẽm boĩem ꝑfectuʒ in xpᷣo ieſu ſuꝑ quo vbo dic glo. ꝙ ois ꝑſectio ſtat⸗ eſt a chꝛiſto ieſu nõ a lege. Rnd C0 dicẽdũ ꝙ nõ intendimꝰ SMEI bic log de ſtatu bm ethi mologiã noĩs:nec ᷣm ex diuerſis eta⸗ tibus eſt variatꝰ: nec ꝓut ex buana cõdi tione uel terrena ptãte ꝑ ꝓſpera ⁊ aduer ſainterdũ variat᷑:ſjʒ magis 'm ꝙ ex po teſtate eccleſiaſtica:uel ex aliquo ſacra⸗ mento in vita ſpu ali hõ conſtituit᷑: ⁊ ad cultũ dei oꝛdinat᷑.ꝑ fectũ naq; ꝓpꝛie dici tur illud ꝗð põt attingere ꝓpꝛie virtuti ⁊ ꝓpꝛio fini:ut dr.vn.Phi.Finẽ auũt nr̃e btitudinis nõ att ingimꝰniñ ꝑ xpᷣm: Ju illud ad Hebꝛe. x. Rabentes itaq; fres fiduciã in introitũ ſcõꝝ in ſanguine xpᷣi. Poſſumus g dicere in vita ſpuali ali⸗ ꝗs acquirit ſtatũ cũ ꝑpetua obligatione ⁊ iſte eſt ſtatus ↄiugatoꝝ.Aliꝗs vᷣo acꝗ rit ſtatũ cũ diuini cultus adminiſtratio ne:⁊ iſte eſt ſtatus clericoꝝ. Aliꝗs aute ſtatũ acquirit cũ operũ ꝑfectioe ⁊ ſuper erogatiõe:⁊ iſte ẽ ſtatus religioſoꝝ.Sed aligs acquirit ſtatũ cũ aiaꝝ ꝑpetua iſtru — ctione: ⁊ iſte ẽ ſtatus pᷣlatoꝝ Statũ ẽ cõ iugatoꝝ xps rectificauit. Mattb. v. qan dixit: dictu ẽ: qcũq; dimiſerit vxoꝛẽ ſuĩũ detiilli libellũ repudij. Ego aũt dico vo bis:qꝛ oĩs qui dimiſerit vxoꝛẽ ſuã facit eam mecbari.Statũ vo clericoꝝ cõple⸗ uit xpᷣs ⁊ terminauit Matthb.v. qñ ait. Miſi abundauerit iuſticia vr̃a plꝰ q; ſcri barum ⁊ pbariſeoꝝ nõ intrabitis in re⸗ gnũceloꝝ Sup quo ibo diẽ glo. ꝙ diſci pulos ſuos xpᷣs oñ dit eẽ ꝑfectioꝛes ma iſtris veter legis: qꝛ illoæiuſticis erat igurata: iſtoꝝ vo crat cõpleta ⁊ termi- nata: illoꝝ ſiłr iuſticia erat ſolũ in verbo ⁊ in exhoꝛtatõe:iſtoꝝ aut debebat eẽ in v̈bo ⁊ in oꝑe. Statim ãt religioſoꝝ xpᷣs A. Prafie⸗ len 9 Alvsp hobes 7 ged ſte ſonexpe Vltimo⸗ opesme Naoſeſt ſerniatq tertio perbo⸗ Ulniqnn Onmmi coni ctione (kotnen nen hiani⸗ teſitint llro de / honi tpe chi ſeefn Ncgig⸗ ſiagben Pamore otüſncb⸗ lchentte laütant gloscheiſ⸗ unr ſtanoꝛs Nen ſatfin afnen ltgfmnof ltpoſten dailrit (ſegßn 2 zſtet donügkenn nidona emt Percoleti lie biltatbe⸗ munho n sgſectoſt . böͤintendin⸗ eltun hnen diugisct⸗ terbianrcht tre Gsin gey lpt⸗ nſini te iißun e N W Ntün Mi cin Muzigft pbnpen guufin —R gni SEni gerue! irdl nz Denin hrb, in nnſi S= mniifit⸗ nnr ei tbgN i gechſi robtti ni⸗ igogd lun . ſuſhics de eſold inen unui⸗ Ar. ſpecificauit Matth. xix. vbi adoleſcenti Pent⸗ qd ſibi deeſſet in vita ſpu ali:rñdit i vis pfectus ceẽ vade ⁊ vende oĩa que babes ⁊ da pauperibꝰ:⁊ veni ſeqre me. Sed ſtatũ pᷣlatoꝝ charitatis trina ofeſ- ſione xpᷣs firmauit: vñ ſuꝑ illo ᷣbo Jo. vltimo:Simon iognis amas me. paſce oues meas.dicit glo.ꝙ trine negatiõi tri na ↄfeſſio reddit᷑tne minus amoꝛi ligua ſeruiat q; timoꝛi:⁊ ideo tert io iĩterrogat ⁊ tertio iniungit ſibi ouiũ curã: oſtẽdes per boc ꝗntũ ipſe appciat᷑ pᷣlationẽ oui/ um:qm bocẽ maxime amoꝛis eiꝰ ſignuʒ Omnis ergo ſtatus perfectio ⁊ rectiſi- catio a xpᷣoxeſt effectiue inchostta. Ad paumum 7⁵ n mien — qum: ꝙ matri moniũ ſecundũ qð babet ſpualem perfe ctionem annexã conſequit᷑ ex eo eſt ſa cramentũ eccleſie:tale aũt ſacĩm cõple tum eſt in chꝛiſti incarnatiõe:qꝛ tũc xpᷣs bhuᷣanitatẽ ſibi copulãdo nuptie celebꝛa/ te ſüũt inter eũ ⁊ eccleſiã:ut dicit Augꝰ in libꝛo de ſymbolo:vñ nõ ſolũ ſtatuʒ mĩi moni xp̃s perfecit rectificando:verum etiã ſacraliter implendo. . Ad 2“ eſt dicẽdũ ꝙ ſtatus platoꝝ pᷣcedentiũ chꝛi ſti aduentũ magis fuit firmatus timoꝛe q; amoꝛe.quod pʒ de pꝛincipibus ſacer- dotũ in chꝛiſti aduentu:qui ſibiipſis cõ- ſulebant ne romani venirent ⁊ tollerent locũ eoꝝ ⁊ gentem. Sed ſtatũ pᷣlatoꝛuʒ quos chꝛiſtꝰ inſtituit firmauit amoꝛe nõ timoꝛe. Unde dicit Aug? Jo. vltio: Sic ſit amoꝛis officiũ paſcere dominicũ gre gem ſicut fuit timoꝛis indicium negare paſtoꝛem. ¶ Ad 3eſt dicendu ꝙ do⸗ nis graꝝ ꝑfectio ſtatus acquirit᷑ foꝛma liter:effectiue tñ in fide xpᷣi: añ eis aduẽ tui ⁊ poſt ei?aduentũ dona groꝝ ab ipſo deriuata ſũt:qꝛ ſicut lex ꝑ moyſen data ẽ:ſic gr̃a ⁊ vᷣitas ꝑieſũ xpᷣm fcã ẽ: Jo.i. ℳ Bſecindu ihei ſtat? ꝑfectio ĩichoata a xpᷣo non ſit pferẽda ꝑfectiõi patrũ veteris teſia. eptnageſmaſcra menti. Scribit enim Geñ.vi. Noe vir iu ſtus atq; ꝑfectus fuit in generationibꝰ ſuis:cũ deo ambulauit ſequens veſtigia eius ut dicit glo. Sed in hoc cõſiſtit ꝑſe ctio inchoata a chꝛiſto in ſequendo veſti gia eius. Juxta illud.i.Petri.ij.chꝛiſtus paſſus eſt pꝛo nobis vobis relinques ex- emplum ut egmin veſtigia eius. S. ſcriptum eſt Geñ.xvij.de Abꝛabſ. Am: bula coꝛam me ⁊ eſto ꝑfectus:ut non ti/ moꝛe ſed amoꝛe ſeruias mi bi:ut glo.ex-/ ponit:ſed ꝑfectio inchoata a chꝛiſto pᷣciſe in amoꝛe conſiſtit:non ergo iſta perfectio p̃ferenda eſt illi. Pꝛeterea ſcribit᷑.iiij. Reg. xx. in ꝑſona Eʒechie · Obſecro dñe memento queſo quõ ambulauerim coꝛã te in veritate ⁊ in coꝛde perfecto:⁊ quod placitum eſt coꝛam te fecerim. In contrariũ cnbie ad Hebꝛe ir. Munera ⁊ boſtie offerunt᷑ que nõ poſſũt iuxta cõſcientiã ꝑfectũ fa cere fuientẽ. Et de ſta tꝰpfectiòe ichoata ꝑ cbꝛiſtũ ſcribit᷑ ad Nebꝛe.xij. Acceſſiſt ad mõtem Sion ad ciuitatem dei viuet in Hieruſalem: et eccleſiam pꝛimitiuoꝛũ qui conſcripti ſunt in celis:⁊ iudicem om nium dñm ⁊ ſpiritum iuſtoꝝ perfectoꝝ. Rü 60 dicendum ꝙ ſi compa- IHEEEratur perfectio ſtatꝰ?poſt aduentum chꝛiſti ad perfectionem ſtatꝰ pꝛecedentium eiꝰ aduentũ. Planũ eſt ꝙ iſta ꝑfectio p̃ferẽda e illi.cuiꝰ rõem aſſi⸗ gnat Augꝰ in li.de moꝛibꝰ eccłie.c.xxx. vbi ait ꝙ in duobꝰ teſtamẽtis vetere et nouo nobis deus diſciplie regulã dedit: ut tinoꝛe ⁊ amoꝛe ſibi ſeruiat᷑:qꝛ timoꝛe ꝑficit᷑ cohertio:amoꝛe mmo ꝑficit᷑ iſtructio Quãq; tñ ut ait vtruũq; in vtroq; ſit pce- ptũ:pᷣualet tñ ĩ veteri lege timoꝛ:in noua v̈ pualet amoꝛ:quẽ libertatẽ ⁊ timoꝛeʒ ſeruitutẽ aplus nomiuat qñ dicit. NHon accepiſtis ſpiritũ ſeruitutis ĩ timoꝛe: ſed ſpiritũ libertatis filioꝝ in quo clamamꝰ abba pater. Quanto ergo a moꝛ pᷣfertur timoꝛi tãtũ ꝑfectio iſtiꝰ ſtatꝰ pᷣfertur illi Ar. Eſt auteʒ alia rõ q̃re ꝑfectio iſtiꝰ ſtatus illi pᷣferẽda ẽ quã apłs aſſignat.i. Cho. x.quia illis cõtingebãt oĩs in ſigura nos autẽ reſpectu illoꝝ reuelata facie gloꝛiã dni ↄteplamur. Sed ſi cõparet᷑ ꝑfectio ꝑſone iſtius ſtatus ad ꝑfectionem ꝑſone ſtatus illius habẽt ſe tuc ſicut excedẽtia et exceſſa:quia quedã ꝑſone iſtius ſtatus in ꝑfectiõe pᷣferende ſunt illis:⁊ quedam illiꝰ ſtatus in ꝑfectiõe pᷣferende ſũt iſtis Timmergo cſt dicenduũ q; Ad Paumn Moe fuit vir iuſtus et ꝑfectus ſᷣm cõditionẽ illius ſtatus.vñ dicit glo. ibi notabiliter eſſe dictũ in ge- nera tionibꝰ ſuis:qſi nõↄſũmate et cõple te iuſt icie:ſed pm generationẽ ſuã. CAd 2meſt dicendũ ꝙ ꝑfectio Abꝛabe pᷣferẽ/ da eſt ꝑfectiõi iſtius ſtatꝰ:nõ rõne ſtatuſ ſed rõne charitatis que eſt vinculũ ꝑfe⸗ ctiois Oicit enim Augꝰ. ꝙ ſicut nõ fuit impar meritũ patientie in Petro ꝗpaſ- ſus eſt:et in Joanne qui paſſus no eſt:ſic nõ fuit ĩpar meritũ in Joanne qui nullaſ exꝑtus eſt nuptias:⁊ in Abꝛabã ꝗ filios generauit. Verũ nãq; eſt ꝙ melioꝛ ẽ ca- ſtitas celibu qᷓ; caſtitas nuptiaꝝ:ſʒ abꝛa bam vnã bẽbat in vſu:ambas vo in ba- bitu. C Ad z“eſt dicendũ ꝙ illa ꝑfectio Eʒecbie nõ erat ex ſui ſtatꝰ operatiõe:lſſ⸗ ex penitẽtie ipetratiõe:qð ſequẽs lra ma ni feſtat. Oicit᷑ eniʒ ſibi. Audiui oꝛationẽ tuã:⁊ vidi lachꝛymã tuaʒ:et ecce ſanaui te die tertio:aſcẽdes in tẽplũ dñi:⁊ addã diebꝰ tuis.xv.ãnos.puta ad penitequʒ. O tertiũ ſic pꝛocedit᷑.vr EEEEeE emz e ois ſtat? pꝓpfectio in chꝛiſto nõ fuit demõſtra ta exemplo. Mon enim ꝑtinet ad ꝑfectio nem cũ peccatoꝛibꝰ cõuerſari:ſed magiſ eos repᷣhendere: et ad eos indignationẽ babere. In ꝑpſona enim ꝑfectoꝝ dicit p- heta. Setrabence ſecreto pꝛoximo ſuo c ꝑpſequebar ſuperbo oculo ⁊ inſatia⸗ bitli eoꝛde: cũ hoc nõ edebã: ſed chꝛiſtꝰcũ peccatoꝛibꝰ mãducabat z bibebat. Luc xv.de quo plerũq; phariſei ſcandaliʒati Queſtio IIII ſunt. Wath. ix. Quare cu publicanis et peccatoꝛibꝰmãaãducat magiſter veſter.nõ ergo oĩis ſtatus ꝑfectio in cbꝛiſto exeẽplo cbꝛiſti eſt demõſtrata. Pꝛeteres ꝑfe- ctionẽ quis debet exeimplo moſtrare: nõ ſolum in ſe:ſed im ilnis quoꝝcuram habʒ ſed chꝛiſtus nõ mõſtrauit ꝑfectionẽ diſci puloꝝ quoꝝ curã babebat. Dicit᷑ n. Ma thei.ix. ꝙ diſcipuli Joãnis dixerũt xpᷣo. Quare nos ⁊ phariſei ieiunamꝰ frequẽ- ter: diſcipuli autẽ tui nõ ieiunãt:nõ g mõ ſtratũ eſt in chꝛiſto exemplũ oĩs ſtatus fectiõis. & Pꝛeterea maximũuũ exemplu fectionis eſt patientie opus:iuxta illud acobi. Patientia enim opus pfectum habet:ſed chꝛiſtus nullã patietiã cũ pn/ cipibꝰ ſacerdotũ ſeruauit:qnimo frequẽ- ter eis mals ipꝛecabat᷑. Matb.xxiij. Ae vobiſ ſcribe ⁊ phariſei bypocrite.nõ ergo in eo fuit omnis perfectionis ſtatus ex/ emplum monſtratum. Eremplum enim dedi vobis ut quem / ad modũ ego feci vobis:ita⁊ vos faciatj. dicendũ ꝙ due ſunt ptei RKnd 0 pfectionis iuſticie. Ana eſt declinare a malis que ſunt pꝛobibita per mãdata: ⁊ diſuaſa per conũlia. Alia eſt facere bona que ſunt pꝛecepta ꝑ man data: ⁊ perſuaſa per conſilia. Juxta illud pſal.Seclina a malo ⁊ fac bonũ. Atrãq; autem pertfectiõis partes chꝛiſtus in car ne aſſũpta exemplo demonſtrauit: fugit enim ⁊ contempſit ommia que ex amoꝛe male inflãmate bomines pernicioſe ap⸗ petunt. Suſcepit autem ⁊ ſuſtinuit om nia que ex timoꝛe male humiliante bo⸗ mines dammnabiliter accuſant: et iſta eſt deductio Augl.in libꝛo de vera religiõe. vbi dicit ꝙ quia ſatellites voluptatum diuitias populi pernicioſe appetebant: chꝛiſtus pauper eſſe voluit:honoꝛibus ⁊ dinitijs inbiabant: rex fieri noluit: car- nales filios magnum bonum putabant: camale coniugium pꝛolemq; contempſit Ir. aboeqht tuneles gens cot Apoꝛis clciatt oſſſimün nnologue cbriſtiint hatvs e Hina ſit fiiſdurn fugüütun A fſelt Gr e bab iuci Clei ozelo q n ranmn i inſfinn deeſtgo bobenpys lhltati Pfectoet coherſa b vine⸗ netian Aoytia natu tcögon ſnt face iuf Ktdciti Cointris hfenlasco ſatzztoin tpant eri agragveint obis n heedein ſeſurd ſeeftoti I ipeblicantze Derveſteryi lcheiſto erit Pecragfe lonoſtnke t̃ oparamben, t ertornidi⸗ Dckn is diterit oe immam fgli lannitnohni lücisſtans natimüenmgl oPs un i n husgiknnn ienenidin egmnfti emn d. ootenicy noris tinst⸗ fetrn azu dee eint sinatn innutin RK erugtinn ila M Ar. et hoc q;tuʒ ad bona que ipſe vitauit: cõ tumelias ſuꝑbiſſime hboĩes boꝛꝛebãat: oe genus cõtumeliaꝝ ipſe ſuſtinuit:doloꝛes coꝛpoꝛis execrabant᷑: flagellatꝰ eſt atq; cruciatꝰ:inoꝛi metuebãt:atq; ignomini⸗/ oſiſſimũ moꝛtis ſen crucem putabant Ipſe autẽ crucit᷑ixus eſt:⁊ boc q;tum ad mala que ipſe ſuſtinuit. Lota itaq; vita chꝛiſti in terris ꝑ boĩem quẽ ſuſcipere di gnatus eſt:nobis exẽplariter moꝛũ diſci plina fuit. NHec aliqð peccatũ ↄmitti põt niſi dum appetũtur que ille contẽpſit. et fugiuturque ipſe ſuſtinuit:ſicut ibi cõclu mE dit Auguſtinꝰ?. Ad Pammn ergo eſt dicendu q/ ſicut Gꝛegꝰ dicit. Aera iuſticia cõpaſſi/ onẽ babet.Falſa vᷣo dedignationẽ:q;uis et iuſti ſoleãt recte peccatoꝛibꝰ idignari. Sed aliud eſt qð agit᷑ tipo ſuꝑbie:⁊ ali qð ʒelo diſcipline Chꝛiſtꝰ autẽ venerat tanq́; medico languoꝛes aiaꝝ ⁊ coꝛpoꝛũ curaturus. Medicus autẽ qui nõ fuerit cũ infirmis ifirmatꝰ:curare neſcit:ſicut dicit glo.ſuꝑ illo ?ᷣbo ad Hebꝛe.iiij. Non babemꝰ põti ficẽ qui nõ poſſit cõpati ĩfir mitatibꝰ nr̃is vnde in boc maxima eius pfectio eſt oſtenſa:ꝙ qꝛ cũ peccatoꝛibus eſt cõuerſatꝰ:pctõꝛes iuſtificauit.C Ad 2 eſt dicẽdũ ꝙ ſic dic Chꝛyſoꝰ ſuꝑ Ma the. Joãnes ⁊ ſui diſcipuli ieiunabãt:qꝛ abſtinẽtia meritũ auget:quibꝰ nulla ẽ po tentia nature:ſed chꝛiſtꝰ qui peccata po terat cõdonare cur diſc ipulos eius ad ie lunãduʒ cogeret quos abſtinẽtibꝰ pote/ rat facẽ iuſtioꝛes ⁊ ſoꝛtioꝛes.¶ Ad 3 eſt dicẽdũ ꝙ patietia eſt habẽda ĩ poꝛtã do inturias nobis pſonaliter illatas:ſed offenſas cõmiſſas in deũ vel in pꝛoximũ ſtatiʒ zelo iuſticie vindicare debemꝰ:nec vſq; ad auditũ ſuſtinere. Aude diẽ Gꝛe. et ponit᷑ xxii.q.iin.c.inter qᷓrelas ꝙ pec eata que in deũ vel in pꝛorximũ cõmittut᷑ a nobis puniẽda ſut. IAlla wo quibꝰ in no bis delinquit᷑ patiẽter tollerãda:vel po/ tius ſunt diſſimulãda. DPꝛincipes autem ſacerdotü tranſgreſſoꝛes diuine iuſticie ſeptuageſimaſexta IIII erãt. AUnde iuſte xpᷣs ipꝛecabat᷑ eis mala fecit eniʒ hoc Helias:qui ad vindicandũ diuinã iniuria:ꝑ ignem de celo ipetratu duos quinq̃genarios int᷑fecit: ut ſcribit᷑ B uartũ iiij. Re. i. c. . 9 I En pcedit. v? eenim ꝙ oĩs ſtatus ꝑfectio in xpᷣo nõ ſit demõſtrata vᷣbo ⁊ doctrina. Nam ꝑfectiõis opus eſt ſacrificiũdeo offerre: cũ hoc ꝑtineat ad cultũ latrie:ſed ipſe ſa crificiu docuit nõ eſſe acceptandũ. Juxta illud Math. ix. Euntes aũt diſcite quid eſt miſericoꝛdiam volo ⁊ nõ ſacrificium. pꝛeterea mandatũ differt a conſilio chꝛiſtus autẽ docuit ſolũ obſeruari man data. Juxta illuũd Matb. vlt io. Euntes docete oeès gẽtes:docẽtes eos fuare oia quecũq; madaui vobis. Cum ſjᷓ ſtatus ꝑ fectio cõſiſtat in ſuꝑerogationẽ coſilioꝛũ vr ꝙ chꝛiſtus ſtatus ꝑfectionẽ nõ docuit vᷣbo. ¶ Pꝛeterea ꝑfectio cõſiſtit in vita ſolitaria ⁊ contẽplatiua:qꝛ ſedẽdo ⁊ qui eſcẽdo fit aia ſcies ⁊ pꝛudes:ut dicit᷑.vij. Pbiſicoꝝ:ſed chꝛiſtus nõ elegit ſolitariã vitã ad doccndu:ſed publicã hominũ con uerſationẽ:nõ ergo vᷣ bo eſt oĩs ſtatꝰ ꝑfe/ ctio in chꝛiſto demõſtrags. In coõtrari ikehem ne⸗ cere.Act].i.ſed oĩs ſtatus ꝑfectio in xpᷣo fuit demõſtrata in opere exeplariter: ut ſupꝛa dictũ eſt:ergo ſimiliter in doctrina Rn 60 vocaliter ⁊ vᷣbaliter. SAnee dicenduz ꝙ ſtat? gfectio cõſiſtit pꝛincipalit᷑ in tribꝰ.¶ Pꝛimo in reinotiõe cupiditatl auaricie:q;tũ ad vo tũ pauꝑt atis. 2? in remotiõe carnaliſ concupiſcetie:qᷓ;tum ad votũ caſtitatis. NLertio in remotiõe elationis ſuꝑbie: q́;tuʒ ad votũ obedietie ⁊ builitatl. Iſta aute tria xpᷣus ᷣbo docuit:⁊ in eis ꝑfecti onẽ ⁊ felicitat viã eſſe oſtẽdit. Math.v. In pᷣmoꝛdio eni ſue pᷣdicatiõis ſtati pau ꝑtatẽ p̃ ceteris cõmẽd auit:dicẽs. Beati pauꝑes ſpiritu:quoniã ipoꝝ eſt regnũ ce- loꝛu: ⁊ ꝙ in pauꝑtate ſũmam ꝑfectionẽ — eæẽ monſtraret ſuo pꝛecurſoꝛi nunciauit: Matth. xi. Eutes renunciat e iobani q vidiſtis ⁊ audiſtis: ſurdi audiũt: moꝛtui reſurgũt:pauperes euãgeligant᷑.ſuꝑ quo mᷣbo dicit glo. ꝙ pauꝑes euãgelięare nõ minus ẽ pᷣmiſſis: puta moꝛtuos ſuſcita reiuel cecos illuminare. Ca ſtitatem v?o ꝓbo cõmẽd auit. Matthb.xix.vbi cũ diſci puli dixiſſẽt ſibi:Si ita ẽ cã hõi cũ vxoꝛe nõ expedit nubere. Rñdit:nõ oẽs capi⸗ unt vbũ iſtud:ſʒ ꝗbꝰ datũ ẽ: ac ſi diceret ut Hieroꝰ exponit: Anuſqſq; cõſideret vires ſuas vtrũ poſſit vᷣginalia ⁊ pudici tie iplere pᷣcepta. Mã ꝑ ſe caſtitas blãda eſt:⁊ quẽlibet ad ſe alliciẽs: ſʒ ↄſiderãde ſũt vires: ut ꝗ põt caꝑe capiat.Que vox dñi ẽ hoꝛtãtis milites ſuos:⁊ ad pugnã pudicitie ↄcitãtis:qſi dicat:ꝗq põt pugna re puguet:⁊ ſuꝑet:ac trniphet. Sʒz obe⸗ dientiã ⁊ ꝓpe voluntatis abnegationeʒ vbo docuit: Lu.xiiij.qñ dixit Qui nõ ba iulat crucẽ ſuã ⁊ ſequit᷑ menõ põt meus eẽ diſcipulꝰ.qð exponẽs Chꝛyſoꝰ dicit: qꝙ arduũ ꝗppe ẽ crucẽ dñi tollere:nega/ re qð ſis:cu velis eẽ qð nõ ſis. Ande iſta tria in ꝗbus ↄſiſtit ſtatꝰ ꝑfectio nõ ſunt ab hoĩe inuenta: ſʒ xpᷣi doctrina comen . data:⁊ ſuo verbo pꝛedicata. Ad pamuma eiaten cit glo. Mattb.ix. Chꝛiſtus non deſpe/ xit ſacrificium:ſed quia phariſei ſacrifi⸗ cia ſine miſericoꝛdia faciebant in tem/ plo coꝛam populo:ut iuſti apgerent: et — nõ exercebat mibicoꝛdie oꝑa in qbus ꝓ/ bar᷑ ee vera iuſticia.ideo xps ſignant᷑ di xit: Mibicoꝛdiã volo ⁊ nõ ſa crificiũ:ſub audi ſine miſericoꝛdia. Ad 2ec dicẽ dum ꝙ ſicut vxpᷣus pfectiõis opa nõ pᷣce pit ſed ſuaſit:Sic apłis pᷣcepit ut in do/⸗ cendo mãdata pᷣciperet: ⁊ opera ſupero gatõis ſuaderẽt. Eñ Apłs.i. Chorj.vij. dicit de ginibꝰ?: PHꝛeceptũ dñi ñ habeo cõſiliũ aũt do. Ad 3 dicendũ eſt ꝙ xps n elegit vitã ſolitariã m quã aliꝗs occupaĩ᷑ circa actus debuientes ſue geti non ſunt in ꝑfectois ſtatu: nõ g AQAQAneſtio 1 ⁊ ſue dulcedini tm:ſʒ clegit vitã ſᷣm quã aliꝗs p̃ᷣdicdo ⁊ docẽdo cõtemplata tra dit᷑ alqs ad eoꝝ inſtructionẽ ⁊ ſalutem. Calis eni vita q;uis ſit aliquo mõ acti⸗ ua:pᷣeminet tñ ſimplici cõtemplatiõi: qꝛ pꝛeſupponit abundantiam contempla- tionis ⁊ dilectionis. et per conſequens D maioris ꝑfectiõis ⁊ c. ¶ Queſtio ſeptus geſima ſeptia de cbꝛiſt i charitate. um eſt de EVEV videndum eſt de Einde chꝛiſti charita⸗/ te: Circa quod querunt᷑ tria. Cpꝛimo vtrũ cbꝛiſtus ſolũ in charitate poſuerit ꝑfectionis ſtatum 2 vtruũ ꝑfectũ modu diligedi chꝛiſtꝰ poſuerit ſub pᷣcepto uel ſub ꝑfectiõis cõ ſilio. ꝭ vtrũ ad ꝑfectu modũ diligen di cbꝛiſti aliquis perfectionis ſtatus po ſit attinger. Dpꝛimũ ade herur ☛ Peeiiten gitur. idetur enim ꝙ cbꝛiſtus non ſoluʒ in cha ritate poſuerit perfectionis ſtatum: ꝗa ſcribitur ſuꝑ illud Lu.xiiij. Qui non re nunciat oĩbꝰ que poſſidet nõ põt meꝰ ee diſcipulus dicit goo. Bede ꝙ differẽtia eſt inter relinquere oia ⁊ renunciare ꝗas cũctoꝝ fid eliũ eſt renunciare oĩbus: pu ta ſic tenere que mũdi ſunt ut tñ ꝑ ea no teneant᷑.ſed relinquere oĩa boc ẽ curas mudi oino poſtponere:paucoꝝ ⁊ ꝑfecto rum eſt. In abdicatione tꝑaliũ cõſiſtit ſtatus pfectioõis nõ in charitate. C S. pfecta charitas eſt in eo qui nõ timet:q? ut dicit Jobãnes in canonica ſua: Per⸗ fecta cbaritas foꝛas mittit timoꝛẽ: ſed multi in ſtatu cõiuga toꝝ exiſtentes non timent ⁊ habent ꝑfectã charitatẽ: ⁊ tn ſolg cha ritas facit ad ſtatũ ꝑfectionis. ¶“Pꝛe terea illud magis facit ad ſtatum perre ctionis quod magis ſacit ad beatitudi/ nem: ſed cognitio uel viſio que eſt donũᷣ intellectus magis facit ad beatitudine q́; charitas que eſt perfe ctio voluntat atisr g . ð, Ar. Prtolt leqvont nobovic Goyerita zn. Peil hront Cbor' verioes corpusr wonbed Peeſens tiobt Cy Cn ſerdti tope eftcie goſie o ina lt tſancei cumeſe oferiine latimnan deieſtn hec mute tidopler goſdic litns eſf opus pon multternn Coh i husgteſa Gk ole gzn foftnale rlai Puſint⸗ ltüdeio⸗ lgtio gſone Ccautg in twiti ngu Rtemplatam he1 ſalten. lano no aet⸗ tenplatölg n Contenple⸗ Cnlegren ſmſeptinde Cendun Ade celichantn, endtn . fichicha h tons taiun düigin cnH Pnfrit nodüdli nis ſuns ſ e eur ANem P bicht aum 4 giton 1 iſenet Ar. Jurta illud Mattb.v. Beati mudo coꝛ de:quonia ipſi denʒ videbunt. Suꝑ quo verbo dicir Augꝰ ꝙ viſio ⁊ contempla- tio verita tis eſt tota merces fidei. P& 1να⅞† eſt:quia maxi⸗ In cõtrariũ neberfenbis opus eſt martyriũ ⁊ abdicatio tꝑaliũ:ſj iſta non ꝑficiunt hominè ſine charitate 1. Chor..xiij. Si diſtribuero ĩ cibos pau perũ oẽs facultateſ meas:⁊ ſi tradidero coꝛpus meũ ita ut ardeã:charitatẽ autẽ non habeam nibil mibi pꝛodeſt. PD G&1 dicendũ ꝙ ad gfectiõis KRñd cO ſtatum quinq; q;tum ad pꝛeſens requirunt᷑. C Pꝛimo perpetua voti obligatio. ¶ 2? dei ⁊ ꝓtimi dilectio WM 3: ad cultum dei oblatio ⁊ dedicatio ¶ A habitus benedictio: ul ꝑſone cõ/ ſecratio. C 5 omniũ tẽpoꝛaliũ abdica tio.Herpetua nanq; Porrabiigsri⸗ Ecã efficiens perfectionis ſtatus.Oicit enij glo. ſuꝑ ilio verbo Leuit. xxvij. Animal qð imolari poteſt dño ſiquis vouerit ſã ctuʒ erit:nec mutari poterit: quia aliuid eſt ſanctificari ⁊ offerri:⁊ aliud eſt ſan/ ctum eſſe ⁊ dei eſſe nam qð ſanctificat᷑ ⁊ offert᷑ incipit dei eſſe quod nõ erat:⁊ pau latim augmentat᷑.Qð aũt ſanctũ eſt et dei eſt non eget augmẽto:qꝛ ꝑfectũ eſt: nec mutari põt. In obligatione enim vo ti duplex eſt obligatio: vna ipſius volun tatis: ⁊ alia eius ꝙ voto offertur: ut ibi gloſa dicit. Cã vo foꝛmalis perfectiõis ſatus eſt dilectio dei ⁊ ꝓximi. Mullu.n. opus ponit hoĩem in ꝑfectiõis ſtatu foꝛ maliter in vita ſpuali:niſi charitas. Vñ Colocj.iij. Enum eratis multis virtuti bus que faciũt ad ſtatũ ꝑfectionis cõclu dit Aplus: Suꝑ oia auᷣt bec charitateʒ habete:que eſt vinculum ꝑfectiois.Cñ vᷣ finalis ſtatus pfectionis eſt dedica/ re ſe et ſua ad cultũ dei. ꝙ virginitas non quelibet:ſed que eſt ad cultũ dei oblata eſt pꝛemianda. vñ dedi catio ꝑſone ad cultum dei ſᷣm tria vota eſt cauſa finalis perfectiõis ſtatus. Cã Dicit eniʒ Augꝰ ſeptuageſimaſeptimm autem materialis eſt benedictio habitꝰ⸗ ſicut fit in religioſis completo pꝛobatio nis termino: ul epiſcopalis conſecratio in qua emittit votum de cura babenda ſuarum ouium. Sed cauſa inſtrumenta⸗ lis eſt abdicatio ipſoꝛum tempoꝛalium. Iſta ergo quinqʒ per oꝛdinem requirun- tur ad perfectionis ſtatum: et ᷣm ꝙ ma gis et minus iſta in aliquibus reperiun- tur:ſic maius et minus in ſtatu perfecti⸗ onis eſſe dicuntur. Ad pꝛimum *α Am r quz ꝙ relinqre omnia tempoꝛalia perfectoꝛum eſt:non quia hoc faciat ad perfectionis ſtatum effectiue foꝛmaliter.finaliter:ſiue mate/ rialiter. Mam: Socrates et multi alij tẽ- poꝛalia dimiſerunt:qui non fuerunt in ꝑ fectiouis ſtatu:ſed facit ad perſectioneʒ inſtrumen taliter pꝛo tanto:quis diuitie ſunt quedam ſpine ſemen diuinum ſuffo cantes: ut dicitur Luce.viij.pꝛopter qdq per ipfarum abdicationem animus red/ ditur magis liber ad diligendum deum et omnia pꝛopter ipſum. ¶. Adſecuduʒ eſt dicendum ꝙ exiſtentes in ſtatu coniu gali poſſunt quidem perfectionẽ habere et perfectionis opera facere:non tamen ſunt in ſtatu perfectiõis: quia obligatio qua vnus coniugum obligatur alteri:nõ eſt ad perfectiõis opera.non eſt enim ad operationem ſpiritualem:ſed potius car nalem. ¶ Ad tertium eſt dicendum q cognitio facit ad beatitudinem quaſi in- choatiue ⁊ oſtenſiue:ſed foꝛmaliter com pletiue ⁊ finaliter terminatiue ſola dile/ ctio facit ad beatitudinem:vnde cogni tio poteſt facere ad perfectionis ſtatum Fm quid. Sed vniuerſaliter per ſolaʒ cha ritatem bomo foꝛmaliter ponitur in per fectionis ſt‚in. D ſecundum è vid etur enim ꝙ chꝛiſtus perfectũᷣ modũ diligẽdi poſuerit ſub pᷣceptonõ ib ꝑfectiõis cõſilio:qꝛ ꝑfecte deum diligere Queſtio I eſt eũ diligere ex toto coꝛde:ſʒ hoc ponit᷑ ſub pᷣcepto. Luce.x. Diliges dũm deum tuũ ex toto coꝛde ⁊ ex tota mente tua:⁊ er oibus viribus tuis. Pꝛeterea ꝑfe ctus modus diligendiẽ diligere inimi- cos.vñ ſaluatoꝛ Math. v. cu dixiſſz: Oi ligite inimicos veſtros: Statim ſubdit Eſtote vos gfecti ſic ⁊ pr veſter celeſtis perfectus ẽ:ſed diligere inimicos ponit᷑ ſub pᷣcepto eodẽ caplo:Ego aũt dicovo bis: diligite inimicos veſtros:bene faci te bis qꝗ oderũt vos. &ο Pꝛeterea nõ eſt ꝓfectioꝛ modꝰ diligendi q; ꝓ ꝓximo ani mã ponere:Jurta illud Jo.xv. Maioꝛẽ charitatez nemo bʒ ut aiam ſuã ponat quis ꝓ amicis ſuis. Sʒ talis modus di ligendi ponit᷑ ſub pꝛecepto.i. Johã. iij. in bhoc cognouimꝰ charitatẽ dei:quoniã il le ꝓnobis aiam ſuã poſuit:⁊ nos debe/ mus ꝓ fratribꝰ aiam ponere. an gaAͤrrarii” eſt glo. ſuꝑ illo In cõtrarin ? he Worſ⸗ xiij. Ego aũt libentiſſime impendam ⁊ ſuꝑimpẽdar egoipſe ꝓ aiabus veſtris. Rn deo dicendũ:ꝙ aliꝗs eſt mo dus diligendi ꝗ ꝓponit bõi in aet vita in pcepto. Aliqꝗs vᷣo pꝛo domt õi ſolũ in ↄſilio. Aligs aũt mo/ qdus diligendi ꝗ nec in pᷣcepto nec in cõſi lio ſibi ꝓponit᷑ut ad ipᷣm attingat᷑:ſʒ ſo/ lum ut ad ipᷣm mediate modo diligendi vie ꝑueniat᷑. Eſt enim diligendꝰ deus ex toto coꝛde ꝑ intentionẽ: Ex tota mente cognitione᷑: Ex tota aia ꝑ affectionè᷑: Et ex oibꝰ viribꝰ ꝑ executionẽ. Tał aũt mo qus diligendi triplicit᷑ 'm ꝑfectiõeʒ põt variari.¶ Pꝛio ut hõ ſic ex toto coꝛ de:mente:aĩa:⁊ foꝛtitudine deũ diligat ut nibil ſibi deſit ad diuina dilectionem wꝙ ectu uel babitu in deũ nõ referat tã⸗ qᷓ; in finẽ.⁊ iſte modus ꝑfectus diligen di dar bõi in pᷣcepto:ita ꝙ nibil hõ ac- eet guod ſit duine dilectioni ꝛium. Scvo ſic ex toto coꝛde:n cte:anima ⁊ foꝛtitudine deũ diligat ut etis abijciat alle illa quibꝰ vti licite poſſit quatenꝰ li⸗ berius deo vacet ⁊ dilectiõis feruoꝛem in ſcipſo augmentet: ⁊ talis ꝑfectꝰ mo- dꝰ diligẽdi ꝓponit᷑ bõi in cõſiio. ¶C Ter tio ut ſic ex toto coꝛde:mete:⁊ aia:⁊ foꝛ· titudine:homo deũ diligat: ut quicꝗd eſt in oibus pᷣdictis:totũ actualiter conuer tatur in den. Et talis modus diligedi cũ ſit cõpꝛebẽſoꝝ ⁊ nõ via toꝝ:no ꝓponit᷑ ho mini ſub pᷣcepto:vel in cõñlio ꝑ attincti one᷑:ſʒ ſolũ ꝑ imita tiouẽ:mõ quo dicebat Aplus Phił.ii. Mon quod iam accepe- rim:aut ꝙ iam perfectus ſim:ſed ſequoꝛ ſi quo mõ cõpꝛebẽd aʒ in quo ⁊ cõpꝛeben ſus ſum a chꝛiſto Jeſu: ut ſolũ in ea clari tate chꝛiſtũ videã:in qua apparuit mibi in via qñ me cõpꝛehedit:ut Gio exrvonit. A 3111 1⁄1 ergo eſt dicendu Ad Peim 1 in diligendo deũ ſicẽ dictũ eſt:eſt multiplex gradus ꝑfectiois. Põt enim eſſe vnus gradus:ut ſic deus diligat᷑ qtenꝰ oĩa referant᷑ ĩ ipſu actulit vel habitua liter:⁊ nibil acceptetur qð ſit eius dilectioni cõtrariu. Alius gradus e ut abiſciant oĩa illa que poſſut boĩez iĩpe dire a dei dilectiõis feruoꝛe:⁊ vterq; mo dus diligẽdi ꝓponit᷑ homini in via:ſ̊ vnꝰ in cõſilio ⁊ alter in pᷣcepto. Ad 2eſt dicendu qꝙ teneri ad dilectione iimicoꝝ põt itelligi dupliciter. Pꝛimo tẽtione coi qua ꝗs diligens pꝛoxios:inimicos a tali dilectiõe nõ excludat:⁊ talis modus dili gendi inimicos eſt de neceſſitate pᷣcepti. Secũdo tẽtione ſpecialii actualit᷑ mẽs boiĩs ferat᷑ in dilectionẽ inimici pᷣter ne ceſſitatis caſũ: et talis modus diligendi ptinet ad ꝑfectionẽ cõſilij Dico aut pter neceſſitat caſuũ:qꝛ in caſu neceſſitat hõ in ſpeciali actualiter tenet᷑ inimicũ dili/ gere bñfaciẽdo ſibi ex nccitate pᷣcepti pu ta ſi fa me moꝛeret᷑:vł i aliqͥ alio nccitatj articulo. ¶ Ad 2z'meſt dicendũ ꝙ aia vi uificata deo ſpuũaliter ꝑ gratie infuſionẽ et vmiſicat coꝛpus vita nãliꝑ eius infoꝛ matione. Quantũ ergo ad pᷣmã vitã non tener᷑ homo animã pꝛo fratribꝰ ponere: nõ eni teuner̃ bomo peccãdo vitã aie ⁊ ſe nc musegd Ar. Gtenne ſecnndi⸗ nnne rmmiqh Stoinne füetelt ſeoꝛti ltioneli loſlo pſ⸗ ſetal pe⸗ 3 guispt ſatus ſit inbe ſortbit Pa ins Uice⸗ ſeden Cpe Onn Mle⸗ che ſclomer oe tconm Mtonin dligengfe⸗ Pfectüi tis poteſ Ke tlekvist un hſect ibnidch Cgfgey hfniri epeboe do⸗ unl ſ ediet clsn eſ p ubop iö idis ſennen ls gfeal ne⸗ coſto. CCe en zinnfon eutqtiggs malitercopue us dligitic Tropponäh⸗ ilopatthn noquo dicche odiamscce in dſae vo coehe Ueſoliinachn Apemt ni r eent.⸗ Palmuotig Niemtoäf ndegfuent. Moeſt NeS Gi ipi AcCrdt.. nnts rℳ Uemnftl nisen CAr utnini Penpctin gitinideli ienehken Caſtreich rtcnulin ninic öten vcus diſgn Dicozit hectſitt cininian iſateßehht =S= 6 — — 1 4 =ꝛ= icaloneein ienigin grtifi lgante gönüttie art jiorttinn = = ☛ ☛ r . = 1 Ar. cõtemnere ut ꝓximũ ſaluet: ſed q;tũ ad ſecundã vitã tenet᷑ bõꝓ fratribus aiam ponere:qꝛ plus tenet᷑ diligere ſalutẽ aie ꝓrximi q; coꝛpoꝛalẽ vitã ſuã etiã ex pᷣce/ pꝓto in neceſſitatis articulo. Puta ſi ꝗs vidẽet aliquẽ ab infid elibꝰ ſeduci teneret᷑ ſe moꝛtis ꝑiculo exponere ut eũ a ſedu- ctione liberaret:ſʒ extra caſum neceſſi- tatis ꝓ ſalute ꝓximi aiam ponere perti net ad perfectionem conſilij. er POHS†*†EP= 111 ſic pzꝛocedit ur: tertin Alaet enim ꝙ dQAl pfectũ modũ diligendi xpᷣi ali quis ꝑfectiõis ſtatus poſſit attingere:qꝛ ſtatus ꝑfectiõis vltimatꝰdiligendi cõſi- ſtit in hboc ut anima ꝓ amicis ponat᷑: ſiẽ ſcribit᷑ Yo.xv. Sed multitale modũ dili gendi lefecru habuerũt:ut apli ⁊ mar- Pꝛeterea nõ ẽ pfectioꝛ modus dili- gengi deũ qᷓ; ipſum deũ cõpꝛebendere:ſj/ Aplus ꝑ dilectionẽ deũ copꝛebẽdere ni tebat᷑ Jurta illud Pbil.ij. Sequoꝛ aũt ſi uo modo compꝛebendam. An riatrariſ eſt: quia chꝛiſtꝰ In cotrann fuit ſimul via- toꝛ ⁊ comp̃hbenſoꝛ. Sʒ modus diligẽdi viatoꝛũ nũqᷓ; põt attingere ad moduʒ diligendi compbenſoꝝ: ergo ad moduzʒ ꝑfectũ diligendi vxpᷣi nullus ꝑfectõis ſta tus poteſt attingre. Rnid cO dicendũ ꝙ triplex ẽ ꝑfe ctus modꝰdiligendi deũ Anus eſt diuinoꝝ.Alius beatoꝝ.CTer/ tius eſt viatoꝝ.Cũ.n.deꝰ ſit in finitũ bo num ꝑfecte diligit᷑:qñ infinita virtute ⁊ infinita charitateę amat᷑: ⁊ qꝛ in nulla creatura ẽ virtus infinita uel charitas infinita:iõ talis ꝑfectus modus dilige di ẽ ꝓpꝛiꝰpſonis piuinis ſolũ:ut vnaq q; ꝑſona tantũ diligat ſe qᷓntum diligibi łẽ ꝓpt᷑ qo dicit Augꝰ. xv. de trini. ꝙ ſpũs ſcũs nõ eſt pf̃is ſolius nec filij ſoliꝰ ſʒ eſt amboꝝ:iõ coëm qua ſead inuicem dili- Pꝛeterea deꝰ nõ põt ãpliꝰ dili gi q; ex toto coꝛde:ſed multi ſancti viri ſi deum diligũt coꝛde pleno ⁊ perfecto. ſeptuageſimaſeptima un gunt no bis inſinuant charitatẽ. Mod⸗ autẽ ꝑfectus diligendi beatoꝝ conſiſtit in actuali fruitione diu nitatis:ut totũ coꝛ ipſoꝝ actualit ferat᷑ in deũ ꝑ intẽtio nem: ⁊ mens eoꝛu actualit ipᷣm cogno/ ſcat ꝑ ituitiuã viſione:tota coꝝ aĩia diui na dilectiõe actualit᷑ repleat᷑ ꝑ affectio nem:⁊ oẽs vires eoꝝin deu actualit᷑ cõ uertant᷑ ꝑ actualẽ executionẽ:ut rõ oĩuʒ exterioꝝ actuũ non ſit aliud q; dei dile- ctio. Sʒ modus ꝑfectꝰ diligendi viato/ rũ coſiſtit in abiectione illoꝝ que poſſũt boĩem a feruoꝛe diuine dilectiõis impe- dire eo mõ quo dicebat Aplus:Que re tro ſunt obliuiſcat᷑. ad ea vo que pꝛioꝛa ſunt ſeipſum extendens currat ad deſti natũ bꝛauiũ ſuꝑne vocatiõis. Iſte autẽ triplex modꝰ ꝑfectꝰ diligẽdi fuit in x?o diuinoꝝ cõpꝛehbẽſoꝝ:⁊ viatoꝝ: ⁊ ad nul lum iſtoꝝ modoꝝ aligs ꝑfectiõis ſtatus põt attingere:nõ ad modũ ꝑfectũ diui⸗ noꝝ:qꝛ nullus põt eſſe deus ſicut ipſe ſu it:non ad modu ꝑfectu cõpꝛebenſoꝝ: qꝛ nullus põt eẽ viatoꝛ ſimuil ⁊ cõpꝛebeſoꝛ ſicut ipſe fuit:nec ad modũ ꝑfectũ viato rũ que ipſe habuit:qꝛ nulli põt dari gra capitis ⁊ nõ ad menſurã: ſicut ſibi data cut ſilłſit caput ⁊ ſingłar bõ ſiẽ ipſe fuit Ad pꝛumũte doe ini Fe*EbE*martyres 2 aphi nõ babuerüt er ſe ꝙ agiam ponerẽt ꝓſalu⸗ te ꝓximoꝝ:ſed ꝑ gram xp̃i capitis:decu ius plenitudine oẽs receperuũt gram ꝓ gra: ut dr Jo.i.vnde Augꝰexponẽsa ilið v̈bum: Pꝛotexiſti me dñe a couentu ma lignantiũ.dicit: iã ipᷣm caput noſtrũ in/ tueamur.nam multi martyꝛes paſſi ſũt talia:ſʒ nibil ſic elucet quomõ caput no ſtrum: ibi melius intuemur qð illi exoti ſunt. C Ad ⁊ eſt dicendũ ꝙ multi dili gunt deuz ex toto coꝛde:ꝑ dilectionẽ tñ deriuatã a xpᷣo capite. Vnde in xpᷣo fuit modus diligendi ꝑfectꝰ:qꝛ charitatẽ in tota ſua excellẽtia babuit: nõ ſᷣm aliquꝗʒ determinatã menſura m:ſed quilibʒ ali us ex toto coꝛde poteſt diligere deũ ᷣm ee Ar ſixum ſibi a xpo: Juxta illud ad Epbe. iiij. vnicuiq; noſtrũ data eſt gr̃a 'ᷣm mẽ⸗ ſurã donationis cbꝛiſti. C Ad ʒ ẽ dicẽ dũ ꝙ compᷣbendere deũ ꝑ dilectionẽ põt intelligi duplicit᷑: Eno mõ per ipſius cõ pbenſi incluſionẽ uł terminationẽ: ⁊ ſic deus incõpꝛebenſibil eſt omni creature. Secũdo ꝑ ipſius viſiõis ↄſecutionẽ:⁊ ſic põt cõuenire creature: ſᷣm quẽ modũ di cebat Apłs Sequoꝛ aũt ſiquo mõ com pbẽdã:exponẽdo ſicut expoſitũ ẽ ſupꝛa ¶QAueſſio.lxxviij· de chꝛiſti pauꝑtate. Lterius conſiderãdũ 2 eſt de chꝛiſti pauptate: Circa quod querũ turquatuoꝛ. ¶C Pꝛimo vtruʒ chꝛiſtus elegerit ſtatũ paußratis. Se cundo vtrũ pauꝑtas ſecerit in chꝛiſto ꝑ fectionis ſtatuʒ. ¶ Tertio vtrũ chꝛiſtꝰ ſic fuerit pauꝑ ꝙ mendicaret oſtiatim. ¶ Quarto vtru chꝛiſtꝰ ſic fuerit pauꝑ vꝓ manibus laboꝛauerit. ſc pecdi m ergo ſic ꝓpcedi D Peummn tur: Vider᷑ eni Wwꝓecbꝛiſtus nõ debuerit aſſumere ſtatũ pauꝑtatis. Scribit᷑ eni Eccleſiaſti ci.vij. Atilioꝛ eſt ſapientia cũ diuitijs ⁊ magis ꝓdeſt:qꝛ ſicut ꝓtegit ſahieri⸗ ſic ꝓtegit pecunia:ſed chꝛiſtꝰ fuit ſapientia der patris.i.Chorl.i.Pꝛedicamꝰcbeiſtũ dei vᷣtutem ⁊ dei ſapientiã.magis ́ de buit eligere ſtatũ diuitiarũ q; pauꝑtatj. ¶ Pꝛeterea qð eſt materia deęlinquẽdi cbꝛiſtus nõ debuit aſſumere: ſed ſcribit᷑ Eccł xxvij.ꝙ ꝓpterlinopiã multi deli⸗ querũt:ergo talẽ ſtatũ chꝛiſtus nõ debu it aſſumere. Pꝛeterea ſtatũ in quo hõ cõſtituit᷑ in ꝑiculo aĩe cbꝛiſtus aſſumere nõ debuit: ſed inſtatu pauꝑtatis conſti⸗ tuit᷑ hõ in ꝑiculo aieqꝛ pauꝑtas boiem ad furtũ inducit: ſicut abun dantia diui- tiarũ inducit hoiem ad dei contemptuʒ Ande ſalomõ a deo inſpiratus neutruʒ petijt: Pꝛouera. xxx. Mendicitatẽ ⁊ di uitias ne ded eris mihi:ſed tribue tm vi Queſtio 1 modũ pfectũ q;tuz ad aliquẽ terminũ pᷣ ctui meo neceſſaria. „ =* A 11 eſt: qꝛ ſtatuʒ Incontrarin illũ chꝛiſtus debuit aſſumere quem pᷣmo v*bo btifica uit ⁊ eius cõſilio firmauit: ſed ſtatũ pau pertatis pᷣmo btificanit: Matth. v. Bti pauperes ſpũ.⁊ ↄſilio firmauit: WMath. tix. Si vis ꝑfectus et:vade ⁊ vende oĩa que babes ⁊ da Sgerine⸗ beyſo⸗ i W diceduz. ꝙ; Cbꝛyſo. ſuꝑ Rnd e0 NMattb.triplicẽ diſtin⸗/ guit pauꝑtatẽ: vna eſt ſimulatoꝛia: alis coacta ⁊ neceſſaria.tertia ſpũalis ⁊ vo⸗ luntaria. Illi aut ſunt pauꝑes ſimulato rie ꝗ ⁊ ſi expoliant ſe bonis tepoꝛalibus nõ tñ expoliant ſe ſupbia ⁊ arrogantia: ſed magis ſunt ſuꝑbi ↄtẽnendo tẽpoꝛa⸗ lia qᷓ; diuites in ſeculo diuitias poſſiden do:ut dicit Augꝰ in regula. Secũda vᷣo pauꝑtas coacta ⁊ nccria q;uis in ſcptu ℳ ra nõ damnet᷑ nõ tñ laudat᷑ ꝙ ſit meri/ to uel pᷣmio digna:quia ſicut nullũ inuo luntariũ põt eſſepeccatũ ⁊ dignu dana⸗ tione:ſic nullũ inuoluntariũ põt eẽ meri toꝛiũ ⁊ dignũ ᷣmiatione.Sʒ tertia pau pertas ſpualis ⁊ volũtaria ꝑ xpᷣm bea tificata ⁊ laudata:⁊ merito:qꝛ bʒ anne xam tẽpoꝛaliũ volũtariã abiectiont᷑:coꝛ dis biiliationẽ: ⁊ celeſtiũ cõtemplatõeʒ banc aut pauꝑtatẽ chꝛiſtꝰ aſſumpſit di⸗ cente Apło.ij. Cbor..viij. Scitis enim gram dni moſtri ieſu chꝛiſti:qm ꝓpt vos egenus factus eſt in mudo:cũ eſſʒ diues in ſua maieſta te:ſicut glo.exponit:ut il⸗/ lius inopia vos diuites eſſetis. ⁊ in hoc ↄſilium do ut ad imitationè illius pau- peribus detis:qꝛ plus ẽ vtile facienti q Ad nmuͤ cui fit: ut glo.dic. 1 P ergo eſt dð. ꝙ illud verbũ ſalomonis veri ficat᷑ 'm regulam poſitam a Ppᷣo ij. Lopi.ꝙ maximũ bo nũ coniunctũ minimo bouoꝝ eſt eligibi lius qᷓ;per ſe poſitũ. Zñ ſi ſapientia que numerar in᷑ maxima bona e ꝑ ſe dligibi lis: eligibilioꝛ eſt cũ diuitus que nume⸗/ rant inter minima bona.Cu paugtas Pfrorſe ſſipeſte A. ectde⸗ bis duiti Povptate lon C? ſoturden ſcceſſtate ooſtetin Nerttocn Horedaiut tscoactin ſnrqnaf iti ni ttataopel ſonspen giroſit lüͤtulse ltqibiteg ocol⸗ upens⸗ chithen tatenun hitesdn etlene lipt Noluig keſturnti⸗ Ciisckdo E , 0 gizſe nsdiſee ngrereoi⸗ letoneſtr ſezrde gfopano Nuus ror. Mlutigvit „ ſadro 1 4 ſeqeſtaaz llücheiſt o pobeifien ſchſtatͤpan danby. Be guit. Dath t vengecit 6. Cbepſo. a lci diſin⸗ Uigongal ſpüals⸗ gesinult Kintlas nnpuna insnl A in arfulin roi n, imeim Gnun Fügird zonghme ttint 97 R Stbalt ngtſos ucſzoen ſtuti Eilius er iefaenih ſtint go limtene 4 Narinüne wore ſ ſſapetig ſmni Ar. que eſt de ꝓꝑfectione euangelica excedat oẽs diuitias eligibilioꝛ erit ſapiẽtia cum paupꝑtate tali q; cũ diuitijs q ſut minia bona. C Ad ⁊ꝛmeſt dicendũ q illud itel- ligitur de pauꝑtate iuolutaria que bʒ de neceſſitate deſideriũ diuitiaꝝꝑ adiũctum: ideo ſtatim ſubdit᷑ ꝙ qui qrit locupletari auertit oculũ ſuũ:ſubaudi interioꝛẽ a ti/ moꝛe dei ut glo.expõit:tales eniʒ paupe res coactiue nõ volũtaria electiõe:qᷓ;uis ſint crucifixi muũdo ꝑ tẽpoꝛaliũ carentiã ipſi tũ mũdo crucifiti nõ ſunt ꝓpter affe/ ctatã opulentiã. CAd 2ꝭ“eſt dicendũ ꝙ ſtatus pauꝑtatis nõ eſt periculoſus illis qui volũtarie aſſumũt carentiã tepoꝛa⸗/ liũ:tales enim dũmodo habeãt alimẽta et quibꝰ tegant᷑ conrẽti ſunt ſᷣm doctrinã apoſtoli. Illis autẽ eſt periculoſus ſtatuſ pauꝑtatis:qui cũ egeſtate rerũ tẽpoꝛaliũ cupiũt ſaturari cũ quadã inſatiabili aui ditate diuitias appetẽdo:tales enim cu/ pientes diuites fieri: incidunt in tẽtati/ onẽ ⁊ laqueũ diaboli:⁊ deñũderia inutilia ut dicit aptus. i. Thi. vi.ꝙ videt᷑ ſignifi- care voluiſſe Salomon qñ dirxit. NHe foꝛ te ſaturatꝰ alliciarad negandũ et dicam quis eſt dominus. A ſic pcedit᷑. DPſecundũkpeien Wpauꝑtas fecerit in xpᷣo ꝑfecti- onis ſtatũ:quia qð fecit ad ꝑfectionẽ ſta tus diſcipuloꝝ: hoc fecit ad ꝑfection em xyp̃i:a quo eoꝝꝑpfectio deriuata eſt: ſed re linquere oĩa ⁊ dare pauperibꝰ fecit ad ꝑ- fectionẽ ſtatus diſcipu loꝝ. Mathei.xix. Si vis ꝑfectꝰ eſſe:vade et vende oĩa que babes ⁊ da pauperibꝰ:⁊ veni ſequere me ergo pauꝑtas ſiliter fecit ad ꝑfectioneʒ ſtatus xpᷣi. C Pꝛeterea xpᷣus pfectioneʒ poſuit in vita contẽplatiua. Luce x. Op- tima partẽ elegit Maria q nõ auferetur ab ea:ſed xpᷣus ma rie contẽplatiõis fuit ergo pauꝑtas q vite conteplatiue deſer⸗/ nit faciebat ad eius ꝑfectionis ſtatum. ¶Pꝛeterea electio nõ eſt niſ de pfecti- oꝛi. Eſt enim electio duobꝰ pᷣexiſtẽtibus . 8 e ee e — ſeptuageſimaoctaua n vnuʒ pꝛe altero eligere. ut Da maf.dicit ſed xpus elegit pauperes magis qᷓ; diui- tes. Juxta illud Jaco.ij. Mõne deus ele git pauperes in hoc mũdo diuites auteʒ in fide: ergo pauꝑtas fecit ad ꝑfectiõis In contranũ ue laen eſt:quia quod non diminuit de ꝑfectiõis ſtatu in Abꝛa bam qui fuit purus viatoꝛ: non poterat diminuere de ꝑfectionis ſtatu vł augere in chꝛiſto qui fuit viatoꝛ et compᷣbenſoꝛ: ſed abundantia diuitiarum nõ diminuit de perfectionis ſtatu in Abꝛabam qui ex iſtens in opulentia diuitiaruʒ perfectus fuit· Juxta illud SGei rvi. Dinlula coꝛã 1. mme ⁊ eſto perfectus. Ki eO dicendum ꝙ paupertatẽ feciſſe ad ꝑfectiõis et ſtatũ ĩ xpᷣo duplicit᷑ põt intelligi. Pꝛimo ꝙ feciſſet ad ſue ꝑfe ctionis augmetũ. Scvo ꝙ faceret ad no ſtre imitatiõis exemplũ. Pꝛimo mõ non poterat facere ad xpᷣi ꝑfectiois augmen tũ:ꝑfectũ enim eſt qð attingit fm inũ:xpᷣi autẽ ꝑfectio ſiue loqmur de ꝑfectiõe gra tie vnionis: ſiue loq̃mur de ꝑfectiõe gr̃e diuine fruitiõis ab inſtãti cõceptiõis fuit in tmino:vñ nõ potuit augmẽtari ꝑ ali/ uid aliud qð faceret ad ꝑfectiõis ſtatuʒ Sed 2 mõ fecit ad ꝑfectionẽ q;tum ad noſtre imitatiõis exemplũ.Dicit eniʒ Augꝰin li.de cathbetiʒãdis rudibꝰ.qꝙ ter rena oia bona contẽpſit homo factꝰ dñs Jeſus:ut contẽn enda nobis monſtraret et oĩa terrena mala ſuſtinuit que ſuſtinẽ- da pᷣcipiebat:ut nec in illis quereret᷑ feli⸗ licitas: nec in iſtis iufelicitas timeretur. Mam natꝰ eſt de matre:que q;uis a viro intacta ꝑmanſerit: tamen fabꝛo deſpon ſata erat:in quo omnem tipum carnalis nobilitatis extinxit. Natus eſt in Bet⸗ lebem ciuitate:que iter omnes ciuitates udee erat exigua: exquo noluit quen q; de terreneciuitatis ſublimitate gloꝛiari. Pauper factus eſt cuius ſunt omnia ne quiſquam cum in eum crederet de ter/ renis diuitijs auderet extolli.MNoluit rex .l8 ce 2 Ar. rex ab boĩbus fieri:quia bũilitatis oſtẽ debat viã:eſurijt qui oẽs paſcit:ſitiuit ꝑ quẽ oĩs potus cauſat᷑:ab itinere fatiga tus eſt qui ſeipſum nobis viã fecit in celũ crucifixus ẽ ꝗcruciatos nr̃os ſuſtinuit: moꝛtuus ẽ ꝗ moꝛtuos ſuſcitauit. Adpꝛm n Seſtoð pauper Itas faciebat ad ꝑfe ctionẽ diſcipuloꝝ:eo ꝙ diuitie bñt ho/ minẽ impeàire a conſecutione btitudis alioꝝ bonoꝛum ſpũ alium: ꝓpter tria. ¶Pꝛimo pꝓpter nimiã ſollicitudinẽ et attentione.¶ ¶ Scũdo ꝓpt inſatiabileʒ affectionẽ: Cum enim augert᷑ cupiditas diminuit᷑ charitas:m Augꝰ. ¶Ter⸗ tio ꝓpter mentis elationẽ. chꝛiſtꝰ aũt ſi- cut no poterat eẽ peccati capax:ita pᷣdi cta nõ poterãt in eo facere ad ꝑfectiois uel imꝑfectionis ſtatũ. ¶ ¶ Ad ſecundũ eſt dicendũ ꝙ ſicut xpᷣs ab inſtanti cõ- ceptiõis fuit diuine fruitiõis contẽpla/ toꝛ ⁊ cõpᷣbenſoꝛ:ita fuit in cõtemplatio nis ſtatu ꝑfectus:ut in ſe non indigeret aliq̊ retractiuo: ułãminiculo alià iĩducti uo ad ſue cõtemplatiõis perfectionem. Adzq“eſt dicẽdũ qꝙ chꝛiſtus pauꝑes elegit ut nemo ex ſua pauꝑtate ſe contẽ neret. ſecurioꝛ ẽ enĩ pauꝑ ĩ cella q; diues in purpura:ut dicit Nieroꝰ. Pauꝑes er go rps elegit diuites non re pbando: ut nec in diuitis putaret᷑ eẽ felicitas:nec ĩ pauꝑtate timeret᷑ infelicitas:ſicutdictũ eſtꝑ Aug':neutrũ tñ fecit ꝓpter ſui ſta/ tus perfectionis augmentũ:ſed pꝛopter noſtre imitationis exemplum. D tertiũ ſic pꝛocedit᷑:vi EN det᷑ eni ꝙ xpᷣus nõ ſic pauper fuerit ꝙ medicaue rit hoſtiatim. Qð eni fuit in lege ꝓbibi/ tum xpᷣs facere nõ debebat:cũ ipᷣe nõ ve nerit legem ſoluere:ſed lere: Math. v. Sʒ Deutro.xv.ſcribit᷑ Omnino indi/ gens et mendicus non erit inter vos. pꝛeterea mendicans excluditut nõ ſit ſemen chꝛiſti iuſti: Juxta illud Pſal. Junioꝛ fui etenim ſenui ⁊ nõ vidi iuſtũ Qneſtio II derelictũ:nec ſemen eius querẽs panem chꝛiſtus ergo cuiꝰ ſemen panem nõ petit mẽdicare nõ debuit ¶ Perterea ꝙ ſacra ſcriptura impꝛecat᷑ in vindict ã iniuſtoꝛũ chꝛiſtus nõ debuit facere ſed mendicare ſacra ſcriptura impꝛecatur in vindictazʒ maloꝝ. Juxta illud Pſa l. Mutãtes tranſ ferant᷑ fili eius ⁊ mendicent:et eiciant de babitatiõibꝰ ſuis. ¶Pꝛeterea qð bʒ verecũdiã annexà aliquid turpitudinis videt᷑ hab ere:quia verecũdia non eſt niſi de turpi:ut phᷣus dicit: ſed medicare bʒ verecudiam annexã:ergo tale quid xpᷣm facere non decebot.. In contrariũ au un ſpitiũ neceſſariũ eſt ut ſibi boſpitiũ men icando acꝗrat:ſʒ chriſtus nullũ boſpi- tiũ habuit:ut patet Math.viij. Aulpes foueas habẽt:⁊ volucres celi nidos:fili⸗ autẽ hõis nõ bʒ vbi caput ſuũ reclinet. . dicendũ q; ſicut Chꝛy⸗/ KRndeo ſoſto. dicit ſuꝑ illo verbo Jo. xx. Multa fecit Jeſus in cõſpectu di ſcipuloꝝ ſuoꝝ que nõ ſunt ſcripta in libꝛo boc. MWulta Jeſus fecit que nõ ſolũ Jo- annes imo nec alij euãgeliſte oĩia dixerut ſed illa tradiderũt que erant ſufficientia attrabere audiẽtes ad fidem: q;uis ergo ĩ euãgelio expꝛeſſe nõ habeat᷑ ꝙ chꝛiſtus mẽdicauerit ſub vocabulo mendicantis babet᷑ iñ expꝛeſſe ꝙ victũ petebat Cuce xix.vbi ſcribitnr ꝙ ſuſpicies Jeſus dixit Zachee feſtinãs deſcende:quia hodie in dvomo tua opoꝛtet me manere.ſuꝑ quo verbo dicit glo.qꝙ ⁊ ſi chꝛiſtus nõ voces inuitantis audierat:vidit tñ affectũ Pla num eſt autem ꝙ victum petere ante iui tationẽ: nõ eſt aliud q́; mẽdicare:glo.tñ ſanctoꝝ in diuerſis locis libꝛi p ſalmoꝛũ expꝛeſſe dicũt ꝙ chꝛiſtus nõ ſolũ pauper fuit ſed mẽdicus. Nam ſuper illo verbo Ego autem mendicꝰ ſum ⁊ pauper: dñs ſollicitꝰ eſt mei.glo.exponit in pſona xpᷣi ſic loquetis. Oe me hoc dico:quia mẽdi- cus ſum ſᷣm ꝙ bomo. Nam mẽdicꝰ erat ell ſo nou Hiuſtu ſbi teligtt⸗ len pon dicgkag ſteauen Müͤgia gecon pfeetie peni lpolit lrenpla⸗ Necund Gpoyiau rispanen ant e naaſ tiiniuſori mendicare invindiatz tütes ranl c chcieni rees goh upitain non eſt ni nidnel e qgudnn ctnug li tzhy⸗ II — Ar. quia ab alio petebat:pauꝑ vo qꝛ ſibi nõ ufficiebat. ſuꝑ illud: Ego vo egenus pauꝑ ſum deꝰ adiuua me.glo.exponit in pſona chꝛiſti dicentis: Ego ſum ege- nus petens ⁊ pauꝑ inſufficiens mihi:ꝗa mũdanas copias nõ bebat: ⁊ intus vbi dinues erat ambibat deſiderabat ⁊ acci/ piebat. Et ſuper illud perſecutus eſt bo minẽ inopem ⁊ mendicuʒ ⁊ cõpunctum moꝛtificare. glo. expõit de chꝛiſto: ut ſit ſenſus:ꝑſecutus eſt hoĩem inopem ⁊ mẽ dicũ:puta chꝛiſtuʒ. Mã ꝑſequi pauperes ſola ſeuitia ẽé. Alij vo ꝓ diuitis ⁊ hono ribꝰintdũ ꝑſecutões huiuſmodi patiũt᷑ r. ergo eſt dicendũ ꝙ Ad Peumui nõ ꝓhibet ibi ꝙ ali quis nõ ſit in ſtatu menà icitatis ⁊ pauꝑ tatis: cũ in eodẽ caplo ſtatim ſubdatur: Paupes in terra ſus nuũq; deerunt:ſʒ ꝓ bibetur ne ita ab alijs bõ dereliquatur ut in talem ſtatũ inducat᷑ in quo eu opoꝛ teat ex neceſſitate mendicare:vũ nõ ꝓbi betur mendicitas: ſed p̃cipit᷑ mibicoꝛdia ¶Agd ſecundũ eſt diceẽdu ꝙ glo.expo⸗ nit illud ybum de pane ſpuali:ut ſit ſen ſus: Mon vidi iuſtũ derelictũ:nec ſemen eius querens pant᷑ ſpualem. eo enĩ ipſo ꝓvy iuſtus eſt verbũ dei:⁊ ſpualem cibum ſp. bʒ pñtem. Si vo de pane naturali in telligit᷑:ſenſus eſt:qꝙ iuſti non querũt ta lem panem quaſi a deo derelicti:cuʒ eis dicat ad Hebꝛe.vltio: Sint moꝛes vri ſine auaricia ↄtentipñ tibꝰ.ipſe eni dixit Mõ te deſerã neq; derelinquam. ¶ Ad Zeſt dicedu ꝙ nulliũ eſt incõueniens ut illud quod a licui in penam infligir᷑ alteri in iuſticia vertat᷑ multi nãq; ꝓpter pctã que cõmittunt rebus tepoꝛalibꝰ ſpolian tur: ⁊ iñ tẽpoꝛalibꝰ ſpoliari ꝓpter xpᷣm ad gfectionẽ iuſticie ptinet. mendicitas Gm penã malefactoꝛibꝰ a deo indicit᷑: ⁊ tñ volũtarie aſſũpta a chꝛiſto in no ſtruʒ exemplũ ad pfection iuſticie ꝑtinebit. Ad *eſt dicendũ ꝙ erubeſcentia ⁊ verecundia ſemꝑ eſt de turpi:ut pulchbꝛo opponitur. Eſt aut duplex pulchbꝛitudo ſeptuageſimaoctaua IIII vna ſpũalis que conſiſtit in debita oꝛdi/ natione ⁊ affluentia bon oꝝ ſpiritualiuʒ. Ande oẽ quod pcedit ex defectu ſpualis boni turpitudinẽ habʒ annexã. Alia eſt pulcbꝛitudo coꝛpoꝛalis exterioꝛ que coñ ſtit in debita oꝛdinatiõe coꝛꝑis ⁊ aff luen tia rerũ tẽpoꝛaliũ: ⁊ quod ꝓcedit ex de/ fectu talis pulchꝛitudinis turpitudineʒ babet cõiunctã. AUnde ſicut quelibet pul chꝛitudo deſiderat᷑ ita quelibet turpitu- do bʒ verecũdiam ⁊ erubeſcentiã anerã verũtamẽ turpitudo interioꝛ ſpua lis bo ni eſt vituꝑanda.Sʒ turpitudo erxterioꝛ boni tꝑalis vel coꝛpoꝛalis ꝓpter xpᷣmvo lutarie aſſũpta.eſt laudanda.Quãtũcũ q; ergo mẽdicitas verecũdiã babet ane/ xam volũtarie tñ aſſumpta per xpCeej i no ſtru exẽplum laudanda eſt ⁊ pꝛedicãda. D rtu ſic ꝓeedit᷑: vide 9 . 3 tur enixp̃s ſic pauꝑ fuerit ꝙ manibꝰlaboꝛauerit Maioꝛis eniperfectõis fuit xpᷣs q; pau lus: ſed perfectõis fuit in paulo laboꝛa- re manihbꝰcum tñ licite poſſet de ſtipedi/ is ecclie viuere:iuxta ills.ij.heſſalo.vl timo. Mocte ⁊ die oꝑantes ne quẽ veſtrũ grauaremꝰ.non quaſi nõ habuerimꝰpo/ teſtatem: ſed vt nos metipſos foꝛmam daremus vobis ad imitãdũ nos. C S. vxpᷣs aſſumpſit carneʒ ex ſemie abꝛahe deſcendetem:quia nuſqß angelos appꝛe bendit ſed ſemẽ abꝛahbe ad Mebꝛe.ij.ſed pꝛimo hominnm in ꝑſona omniũ dictuʒ eſt Geñ:iij. In ſudoꝛe vnultus tuiveſceris pane tuo. C Pꝛeterea pᷣceptũ legis na- ture rpᷣs tenebatur obſeruare.Sed pꝛe- ceptũ legis nature videtur eſſe manibꝰ laboꝛare.Si enĩ caderet ſub cõſilio ſoluʒ ꝗpłs nõ dixiſſet.i.ad Theſſalo.iiij.Oꝑa mini manibꝰ veſtris ſicut pᷣcepinꝰ vobis In ↄtrariut dun per üt⸗ 2Ber — verbo Matb. vij. Mulieres multe miniſtrabaãtieſu de fa: cultatibus ſuis. Otſcit Nieroꝰ ꝙ conine tudinis iudaice fuit vt mulieres de ſub⸗ ſtantis ſua victum atq;veſtituʒ pꝛecepto ex 5 Ar. ribus vel pꝛedicatoꝛibꝰ miniſtrarẽt. vn⸗ de domino de ſua ſubſtãtia miniſtrabãt: vt meteret earuʒ carnalia. cuius ille ſpi RKn G e0 ritualia metebant. l EEOoicedum qꝙ dei filius bu manã naturam aſſumpſit. vtvite exeẽplo ⁊ verbo doctrĩe boĩes ad celeſtia pꝛouo caret.vnde Luce.v.ſcribiturœ cuʒ turbe eum vellẽt detinere ne diſcederet ab eis ditit eis:quia ⁊ alijſ ciuitatibus opoꝛtet me euangeliz are regnũ dei qm iõ miſſus ſuʒ. Suꝑ quo verbo dicit glo. ꝙ poterat xpᷣs in eodez loco manẽdo omnes attra bere ad ſe.hoc tñ non fecit pꝛebẽs nobis exẽplum.vt per ambulãdo reqramꝰper⸗ euntes ſicut paſtoꝛ ouem perditaʒ.⁊ me dicus acciĩdit ad infirmũ: vna enim ani ma recuperata poterit aligs mille deli- cta abolere. Sic aũt euangeliz are regnũ dei xpᷣs tenebatur vſq; ad exitum moꝛt ſue per ſeipſum:.⁊ per alios vſq; ad fine⸗ mũudi.vnde ſuper illo verbo Joannis.xi. Me opoꝛtet oꝑari opera eiusq miſit me donec dies eſt dicit glo q opera patris que xpᷣs ſua eſſe mõſtrauit erant ifirma ſaluare.debilia roboꝛare.bhoĩes illumia/ re.que xpᷣm opoꝛtebat operari donec vi ta hec conſiſtit. Ad iſta aũt opera exeqn da lahboꝛare manibus xpCs nõ poterat iu uari:ſed magis ĩpediri.qꝛ artes mechani ce babẽt intellectũ a ſua oꝑatiõe diſtra bere. Et q;uis hoc in rᷣo non habuiſſet kocũ eo ꝙ ſimulipſe erat viator et cõpꝛe henſoꝛ.⁊ nõ poterat ex aliquo in ſua cõ/ templatione retardari. in exepluz tamẽ alioꝝ qui verbo pꝛedicatõis debebãt in⸗ ſiſtere nõ decuit euʒz manibus laboꝛare: ad cibũ vel veſtitum queredum maxime poſt inceptũ ab eo pꝛedicatõis officium. Vnde ſuper illo verbo Joan.iiij.Qñ di/ ſcipulis dicẽtibus nunad aliquis attulit ei mãducare.Reſpõdit meꝰ cibus eſt vt faciã volũtatem eius qui me miſit vt ꝑfi ciam opus eius.dicit glo. Cõſideranduz eſt ꝙ cibos ab alijs oblatos dñs ſuſciꝑe ſolebat.nõ ꝙ alieno miniſterio ĩdigeret Queſtio⸗ III qui dat eſcam oĩ carni: ſed vt deferẽtes meritũ conſequerẽtur.ſimulq; foꝛmam tradens:nõ erubeſcere paupertatẽ.neq; graue putare ab alis nutriri pꝛopꝛiũ.n. 7 neceſſariũ doctoꝛibus alios hbabere ꝓ/ curatoꝛes ciboꝝ.vt ipſi de nullo curãtes verbi miniſtrationẽ pꝛocurent ſollicite. Ad pꝛimũ ergo eſt dicendũ q- perfectiõis opus ẽ attingere finem. ſicut ergo diuerſimode finis poteſt attingi.ita diuerſimode po/ teſt variari perfectionis ſtatus. fin iser/ go ad queʒ chꝛiſtꝰ venit erat humani ge neris ſalus.q; melius poterat ꝓcuratre pꝛedicatiõis verbo q; laboꝛis manualis exemplo: Paulus autem bunc eundeʒ fi nem in caſu in quo fecit.magis pꝛocura uit manibus laboꝛando q; ſumptus ab alijs recipiendo. Ad 2eſt dicẽdũ ꝙꝙ ibi laboꝛ accipitur cõmuniterpꝛo omni pena peccati ᷣm queʒꝭ modum dicit Job ꝙ homo ad laboꝛc naſcitur.cbꝛiſtus er⸗ go nõ ſolum laboꝛes:ſed penas imo vlti mam penarum ſuſcepit quia aſſumpſit moꝛtalitatem.⁊ q;uis non laboꝛem ma nuum tanq́; non conueniẽtẽ fini ad que venerat. alios tñ laboꝛes ſuſcepit. Onde ſuper illo verbo Joan. iiij. Jeſus autẽ fa tigatus erx itinere ſedebat ſic ſuper fonte dicit Chꝛyſoꝰ ꝙ ſedebat nõ i trono aut in puluinari: ſed ſimpliciterut continge/ bat ſuper terram. MHam ſeſſio pꝛopter la boꝛem facta eſt. et pꝛopter eſtuʒ refrige rans coꝛpus ſedebat apud fonte. & Ad zm eſt dicẽdum ꝙ laboꝛsre manibus eſt pꝛeceptum nature in ca ſu naturali ⁊ ſpi rituali. Maturali quidem ut ſi bomo no haberet aliũde neceſſaria vite: teneretur ſibi victum per ſuum laboꝛem pꝛocura- re. In caſu vo ſpirituali tripliciter. Pꝛi/ mo vᷣo pꝛopterfurta non committenda Secundo pꝛopter aliena non cõcupiſcẽ da Tertio pꝛopter ociavitanda. Pꝛimo modo laboꝛem manuuʒ pꝛecepit ꝗꝑoſto lus ad Ephe. iiij. Secudo pꝛima Zbeſ⸗ ſaloꝛ iiij. Et tertio.ij.heſſalo.vltimo. . (Aen iquodp gliaguid b Nerumr tereipp⸗ Neſiorut . Ordin⸗ galle tgoſe. bitaalun enpeo sC inun eihe Gpontet ſccteh iinbabe ſtergo 6 15s (emoßfr lanoſe Holigtn ghod: lbspee S log doe weſſe pe i ſd ecpi t ſitni Popriin re ihon⸗ uun uce, hen; II t deſerene forman enteeS ſiroprüü. babeſep⸗ ullonites ent ſoliche⸗ tdiccncig, töͤs chuse diuerimote mimogepo/ ns.fmisc⸗ t bamanige en ung usnenals mmraunſn shwars inmit – gpen Nndidt 7cihec⸗ tsnort Mnt urnte iiinc entin ineon iimmn tonit/ irhen feige e C aitus tutll0 ſhono etenaten n ghant ian h⸗ Gnnitt, on enn hnnͤ 49 Lep? ngikn T. ſe E 9 tugag Aueſtio. lxxix. de xp̃i ꝑpꝛopꝛietate Eimn Evigendum eſt de . rxp̃i pꝛopꝛietate. Circa quod querut᷑ quattuoꝛ Pꝛimo vtrü vxpᷣs babuerit aliquod pꝛopꝛium. C Secũdo vtrũ xpᷣs aliquid habuerit ĩ communi.¶Tertio vtrum xp̃s res ſibi oblatas poſſet cõuer tere i ppꝛiũ vſu. ¶ Quarto. vtrũu reꝝ ſibi ↄceſſarũ habuerit dñiuʒ⁊ non vluen tm. 1☚¾111 ergo ſic pꝛoce- Peimiaicr viet en ww rps habuerit aliquid pꝛopꝛiu. Suꝑp illo eniʒ verbo Luce.ij. Reuerñ ſüt in galileam ciuita tem ſuam nazareth di cit gloſa.ꝙ in naʒzareth erat pꝛopꝛiu ba bitaculum xpᷣi marie ⁊ ioſepb.habere au tem pꝛopꝛiam domũ eſt habere aligd ꝙ⸗ pꝛiuʒ. ¶ Pꝛeterea ſicut xpᷣs in heredita te paterna ſuccedebat patri: iur illud Lu ce.ij.Meſcitis ꝙ i bis que patris mei ſũt opoꝛtet me eſſe ſic ĩ hereditate materna ſuccedebat matri. ſed mater aliqd pꝛopᷣ um habebat cum ex Rire regali oꝛta eſ- ſet: ergo ſimilitcr xp̃s. Æ“Pꝛeterea ante q; xpᷣs inciperet pꝛedicare nõ poterat de elemoſynis viuere:quia ex quo ſpiritua/ lia nõ ſeminabat nõ poterat de iure car nalia metere.ãte ergo.xxx.ãnos xpᷣs ali- quod pꝛopꝛiuʒ habuit.quia ante tale tẽ pus pꝛedicare non incepit. In cõtrarium elaꝛ ei⸗ quod docuit. Sed Matth.x.mandauit nõ eſſe poſſidẽdũ aliquod pꝛopꝛiũ.nõ au rum.non argentum.nõ pecuniã in zonis Rid EOdicedum ꝙ pꝛopꝛiuzʒ põt q́;tum ad pꝛeſens duplxr accipi. Pꝛimo vt oppõitur fraterne cha ritati. Secũdo vt opponitur vite comu⸗ uitati. Pꝛimo nãq; modo habere aliqð pꝛopꝛium eſt auaroꝛum. Secũdo modo babere aliquod pꝛopꝛium eſt laicoꝛum. Pꝛimo nanq; modo accipit.Augꝰ ꝓpꝛi um Luce.xvi.ſuper illo verbo. homo qui daʒ erat diues qui induebatur purpura 7 byſſo. dicens ꝙ diues ille nõ eſt dãna⸗/ tus ꝙ rapuerit aliena. ſy qꝛ ſua pꝛopꝛia lazaro panperi non erogauit. Scdo mo do accipit᷑ pꝛopꝛiu.Actſ.iii.vbi dicit᷑. q; necquiſq; eoꝛu que poſſidcbat pꝛopꝛiuʒ aliquid ſuum eſſe dicebat.ſed eraut illis omnia coĩa.neutro at modo xpᷣs babuit a liquod pꝛopꝛium.quia paupertatẽ ele/ gSit in eius ingreſſu: in eius pgreſſu.et in eius egreſſu.Abexoꝛdio enim introitus eius in mundum pauperculã elegit ma/ trem: pauperioꝛem patriam.vnde in ca pitulis epheſini concilij ſic ſcribitur. Ex ponat tibi venerabile pꝛeſepe pauperri- mum babitaculum cbꝛiſti qui dicat:celũ vide pꝛeſepe ſedentis ſuper cherubim. vi⸗ de pannis inuolutum qui pelagus are⸗ ne coniunxit.vidę deoꝛſum paupertates diuitias eius ſurſum conſidera. In eius vero pꝛogreſſu ſeruauit paupertatem. Ande ſuper illo uerbo Matthei.viij. Aulpes foueas habent.dicit Cbꝛyſoꝰ Aſpicite qualiter paupertatem quã xpᷣs docuerat per opera demon ſtrauit.non enim erat ei menſa:uon domus:non cã/ delabꝛuʒ:nec quicq; talium. In eius vᷣo egreſſu crucis inſignia eius paupertateʒ oſtenderunt: in qua exterioꝛibus rebus pꝛiuatus eſt vſq; ad coꝛpoꝛis nuditateʒ Juxta illud Pſal. Diuiſerunt ſibi veſti- menta mea: et ſuper veſtem meam miſe runt ſoꝛtem. M 91 J ergo eſt dicen⸗ Ad pꝛimum 0à dieen⸗ taculum illud non erat chꝛiſti nec ma- rie:ſed fuit ioſeph:ſicut dicit glo. Mat thei pmo:ſuper illoverbo:voluit occulte dimittere eam. Ham ſuper illo verbo Datthei.viij. Aulpes foueas babent. expꝛeſſe dicit Hieroꝰ:Quid me pꝛopter diuitias et ſeculi lucra cupis ſequi: cum tante ſim ꝓpaupertatis ut nec boſpitio⸗ lum habesm: et tecto vtar non meo. Ad am eſt dicendum ꝙ poterat chꝛi ſtus matrem multas poſſeſſiões bñteʒ eligere: ſed hoc non fecit quãtumcun q; ee 4 eſſet ex regaliꝓgenie oꝛta: ſed pauꝑcu⸗ lam ⁊ domũ ꝓpꝛiã non habente in q euʒ areret. AUñ dicit Chꝛyſoꝰ ſuꝑ illo vbo Warth. iſ. Inueneruũt puerũ cũ maria matre eius. Inuen erunt inquit mariaʒ non diademate coꝛonataʒ:aut in lecto aureo recũbentẽ. ſed vix tunicã vnã ba- bentem:non ad oꝛnamentũ coꝛpoꝛis: ſjʒ ad tegumentũ nuditatis:quale bere po terat carpentari vxoꝛ ꝑegre conſtituta. Ad ꝭg dicendũ ꝙ ſicut xp̃ᷣs ab in- fantia fuit plenus gra ⁊ ſapientia: ſic ſꝑ babuit ius recipiendi carnalia ꝓ ſemina tione ſpualiũ:necnon dñium diipenſadi alijs inq;tum deus:nõ tñ an te pdicatio nẽ ⁊ diſcipuloꝝ vocatione: legitur ꝙ ab alijs ſibi fuerit in neceſſars miniſtratũ niſi a ſuis parentibꝰ tm ꝑ eius ⁊ eoꝝ bz pꝛia m ꝓcurationẽ ⁊ ꝓpꝛium laboꝛẽ. Añ ſuper illo vᷣbo Lu.iij. 2 venit nagaret:⁊ erat ſubditus illis.di cit glo.ꝙ cbꝛiſtus ab ipſa pᷣmcua etate parentibꝰobediens quèlibet laboꝛẽ coꝛ poꝛeuʒ bũilit᷑ ⁊ reuerent᷑ ſuſtinuit.q;uis enim parentes eius boueſti ⁊ iuſti eſſent egenoꝝ tñ ⁊ neceſſarioꝝ penuriã patie bant teſte pᷣſepi miſtro venerandi ꝑtus. Vnde manif eſtũ eſt ꝙ ſudoꝛes coꝛpoꝛe os ↄtinue frequentabãt: neceſſaria vite ſibi querentes:ꝗbus ieſus obediẽs erat ut ſcriptura teſtat᷑:cum ſuſtinendo labo res ſubiectionem pleuariã oengit. aic, 1 ſic pꝛocedit᷑: D ſlecũdũ becni, chꝛiſtus nõ huerit aliquid in cõi. Dicit enim Chbꝛyſoꝰ Yo. ciij. ſuꝑ illo ver bo loculos bebat iudas ꝙ nimirũ null⸗ diſcipuloꝛuʒ pecunias afferebat:ſed per bocqꝙ dicit oculos hẽbat iudas: occul- te inſinuaf᷑ ꝙ quedã mulieres eũ de lu/ is f acultatibus nutrieb ant:nõ habuit aliquid in coi. ¶Pꝛeteres ille nõ babu⸗ it aliquid in cõi cui ſemꝑ miniſtrabant᷑ neceſſaria ab alus. Sed Hiero“ dicit Zuce.viij.ꝙ mulieres miniſtrabant dño de ſua ſubſtantia: ⁊ diſcipulis eius in vi eſcendit cum eis ctu ⁊ veſtitu:non erat S neceſſariũ aliꝗd in cõi ſeruare. ¶ Pꝛerea ille ꝗ oſtiatim mendicat nõ cogit aliquid in cõi ſeruare Sed xpᷣs mend cabat ab alijs petendo: ut ſupꝛa dictũ eſt:nõ ergo tenebat᷑ aliꝗd bẽre in coi. ¶Pꝛeterea quod ẽ maioꝛis pfectionis xpᷣo attribuendũ eſt:ſed ma⸗ ioꝛis ꝑfectionis ènõ bẽre ꝓpꝛiũ:⁊ nõ hbẽ re aliquid in cõi q; habere:quia remoti⸗- oꝛ fit hõ ab omni ſollicitudinę tꝑaliũ: er go chꝛiſto attribuendũ eſt. & Pꝛeterea qui pᷣcipit nihil in craſtinũ ſeruari:nõ dʒ aliquid ſeruare ad cõmunẽ ꝓuiſionem:ſ chꝛiſtus Matth. vij ꝓcipit nibil in cra/ ſtinuz; ſeruari:nõ xpᷣs aliꝗd bgir in Si . 4 B 2146 a eſt qð ſcri In cotrariume go ri. loculos hẽbat iud as: ſuꝑ quo ̈ bo vicit Augꝰ. ⁊ ponit᷑ xij.q.i.bẽbat dñs locu/ los a fidelibus oblata ↄſeruans ſibi ⁊ ſu is nccita tibꝰ⁊ alüc iii geibz geibse⸗ W dicẽdũ ꝙq; Phᷣs.i.Politj. R nd 6c0 duo genera diuitiarũ di ſtinguit:naturales ⁊ arti ficiales. Si er- go querit᷑ an chꝛiſtus bũit aligd in cõi in diuitus na turalibus ut in poſſeſſioni bus: domibus: ⁊ armẽtis.planũ ẽ nõ. Dicit eniĩ Nieroꝰ Matth.xvij. ſuper illo vᷣbo: Nade ad mare ⁊ mitte bamũ: ⁊ eũ piſcem qui pᷣmo aſcenderit tolle⁊ ſta te⸗ reʒ in oꝛe eius inuentũ da eis ꝓ me ⁊ te: boc verbuʒ ſimplicit᷑ intellectũ edificat auditoꝛẽ:dũ audis dñm tãte fuiſſe pau/ pertat: ut vnde tributa ꝓ ſe? apłored- deret non buerit. Et idem Hieroꝰ dicit 2Matth. xxi.ſuꝑ illo verbo:Relictis oi/ bus ab ijt foꝛas.bic intelligendũ ẽ do minꝰ tãte fuit pauꝑtatis:⁊ ita nulli adu latus eſt:ut in vꝛbe maxima nullũ hoſpi tem nullã inueniret manſionẽ. Congru um aũt ſuit xr̃m ꝗq ꝓpt᷑ nos pauꝑ factꝰẽ etiã tales diuitias naturales in cõi cum ſuis diſcipulis maxie nõ bere:eo ꝙ poſ⸗ ſeſſiones tales maxi tis requirunt: ut nedu eccleſaſtici viri di uino cultui vacantes:imo laici vitam ſe htzer mã ſollicitud inẽ mẽ allgren Uirſut hüctit ſgbis lutneſt ls cul buit in eceſit bſſet aniibe Vuge Tenr glo ile liſe lo beldot turalid aſanc lbias ttexrttru mak. oe gente uma hlie Coniiti ln fuitt udd gatpet hii ſch depgris hebenais Hloculss ſogegit⸗ logris ſi ral goſtigtin tiiſerne. petende: Oatalig letnrions Klalme⸗ irnöbe iafenoti⸗ etpaliüece PPerene marienöd uifonemh ibpil incn, bütmt⸗ letgiſn hehn⸗ ofboN thisbo⸗ nsihit vmbocht nin üigne niptln nt spett, . Gti iiſne, ſeta,, un Seins, endüig 9 Ar. cularem agentes ad ececutionẽ ipſarũ vix ſufriciunt.Sʒ ſi querat an vpᷣs aliꝗd hũᷣerit in cõi in diuitus artificialibus: ⁊ in bis que ꝑñt nũmiſmate mẽſurari.pla num eſt ꝙ nic. Sicit enim glo. Jo. xiu. q; xpᷣs cui angeli miniſtrabant loculos ba buit in ſumptus pauperũ ↄdeſcendens neceſſitati infirmoꝝ.Qualit᷑. n.diſcipuli aijbſſẽt ĩ ciuitatẽ ut cibos emerẽt niũ pe cuniã babuiſſẽt: ut ſcribit᷑ Jo iiij.vbi diẽ Augꝰ ꝙ iuerunt diſcipuli emere cibos: emerũt ⁊ chꝛiſto abrulert virenecs⸗ 45 ⸗Rabbi maduca. Ad Peummn ergo eſt dicendũ q; glo.illa intelligenda eſt chꝛiſtũ nõ reple/ uiſſe loculos quos hẽbat ex poſſeſſiõ ibꝰ uel domoꝝ pen ſionibus ſeu ex alis na/ turalibus diuitis:ſed magis ex hisque a ſanctis mulieribꝰ ⁊ alijs rp̃ifidelibus ſibi adminiſtrabant᷑: exquo nõ infringit᷑ terminatio ſuperiꝰ fcã:ſed magis cõtir- mat᷑. C Ad am eſt dicendũ ꝙ mulieres nõ erant ſemꝑ in comitatu chꝛiſti ꝓpui dentes ſibi in victu et veſtitu. vñ neceſſa rium erat aliquid in cõi ſeruare ad ꝓui dendũ eoꝝ neceſſaris ſicut patuit:quan do iuit in ciuitatẽ ſamarie:vbi neceſſari um fuit diſcipulos mittere ad emenduʒ cibo ↄ. Ad zʒmeſt dicendu ꝙ qui men dicat petendo ab alijs:ita põt petere pe cuniã ſicut alia neceſſaria. Eſt enim ipſe denarius ſideiuſſoꝛ ꝓoibus neceſſarijs babendis:ut. Obũs dicit: vnde pecunia in loculis ſeruata poterat eſſe mẽdican do acgqſita: et voluntarie a xp̃ᷣiſidelibus oblata:exquo babita nõ erat de vineis uel agris ſeu de alijs redditibꝰ. C Ad Areſt dicendũ ꝙ cbꝛiſtꝰ nõ ſolũ ꝑſonaʒ ꝑfectoꝝverũ etiã infirmoꝝaſſumpſit:in quoꝝ ꝑſona dicebat: Triſtis ẽ aia mea „ — 2 * .£* . vſq; ad moꝛtẽ:vnde quia pᷣuidit ifirmos futuros:et iſta tẽpoꝛalia queſituros:eo rũ perſonam ſuſcipiẽs: loculos here vo luit nõ tñ ex poſſeſſionibꝰ ⁊ naturalibꝰ diuitis repletos:ſed a chꝛiſtifidelibꝰ re plendos:in hoc ſollicitudinẽ tẽpoꝛalinʒ ſeptuageſumanona m remouens:⁊ coꝝ infirmitati cõdeſcẽdẽs CAg “ eſto. ꝙ Aug⸗ ſoluit argu/ mæentu: o. xiij. dicens: ꝙ tunc qñ xpᷣus loculos habuit: pmũ eccleſiaſtice pecu/ nie foꝛma eſt inſtituta: ut intelligeremꝰ p Sepi non eẽ cogitandũ decraſtino nõ ad hoc fuiſſe pᷣceptũ ut nihil pecunie ſeruet᷑ a ſanctis:ſed ne deo ppter iſta ſer uiat᷑:⁊ ꝓpt᷑ iopie timoꝛẽ iuſticia deſerat᷑. D tertiũ ſic ꝓcedit᷑: Ni- gqget᷑ eni ꝙ vpus res ſibi oblatas in ꝓpꝛiũ vſum nõ poſſet cõuertere. Siẽ.n. Hieroꝰ Math. xvij. Si quis obijcere voluerit quõ xpᷣus tributũ ſoluere nõ poterat: cum iudas in loculis pecuniã poꝛtaret: Rñdebimꝰ ꝙ res pauperũ in vſus ſuos conuertere nephas iauie n obſ⸗ q; id em tribuit ex emplũ. ¶Pꝛetea Jo.xiij.dicit. Chꝛyſ. ꝙ xpᷣs qui nõ perã:nõ virgã nõ aurũ:nõ argentü iubet deferre: loculos ipſe fere⸗ bat ad inopũ miniſteriu:nõ g in ꝓpꝛium vſuʒ cõuertere poterat. ¶ Pꝛeterea qð nõ licet facere epᷣo ppter ꝑfectionis ſta/ tum:multo foꝛtius nõ licebat xpᷣo. Sed ſcribit᷑.xij.q.i.MHõ licet epᷣo res eccleſia- rum in ꝓpꝛios vſus cõuertere:ergo mł⸗ to magis nõ licebat chꝛiſto. In Cco trariũ eſt. ſcribit enim 1N Jo.iiij. ꝙ diſci/ puli abierant in ciuitatẽ ut cibos eme⸗ rent.pecuniã ergo a xp̃ᷣiſidelibus obla⸗ tã in pꝛoꝑꝛiũ vſum ⁊ ſui ⁊ ſuoꝝ diſcipu⸗ c0 Aoꝛum conuertebat. V dicengũ ꝙ oꝛdo charita tis reꝗrit ut reruõ coium diſpenſatoꝛes boc oꝛdine diſpenſent:ut pᷣmo ſibi⁊ ſu- is ſeruientibus in neceſſarijs ꝓuideant ⁊ poſtmodũ pauperibꝰ ⁊ vſibꝰ fid elium ſubminiſtrent. VUñ ſcribit᷑.xij.q.i.c.ſi g. h̊ res ecclie oibus debeãt eẽ coẽs pꝛi mũ tñ ſibi:ſubaudi pᷣlatus:⁊ ſue eccleſie debuientibꝰ neceſſaria ſub miſtret: ⁊ reli qua q ſuꝑſunt fidelin vſibus diſpenſet. bunc autẽ oꝛdinẽ xpᷣs de rebꝰ ſibi: a fide libus oblatis ſeruabat:qꝛ p de eis ſibi et Ar. ſuis diſcipulis in neceſſarijs ꝓuidebat: deinde alia pauperibus erogabat. Ad pꝛmum ναα L ꝙ chꝛiſtus iaʒ bauerat ſe nõ teneri ad tributũ ſoluen gu: cũ ipſe eſſet rex ⁊ filius regis eterni. ſolũ ergo ꝓpter ſcandalũ paſſiuũ vitan- dũ tributu ſoluit nephas putauit illo qð debebat᷑ pauperibꝰ cõuertere in vſuʒ ad quẽ ipſe nõ tenebat᷑. Sic etiã in hoc dat᷑ exemplũ pᷣlatis eccleſie: ut res diſtri buendas pauperibꝰ nõ ↄuertant in ali/ os vſus:in ppꝛios uel ſingularis vtilita tis: ad quos ille res oꝛdinate nõ ſũt.nõ enim res quas a fid elibꝰ chꝛiſtus recipi ebat oꝛdinauerat ad tributi ſolutioneʒ ↄuertendas:ſed ad pauperũ ſuſtenta tio nem. Ad 2meſt dicendũ ꝙ loculos hẽ bat chꝛiſtꝰ ꝓpter ſumptꝰ pauperu:⁊ ipſe ⁊ apłieius pauperes erant:vnde ſibi et ſuoꝝ neceſſitatibꝰ:⁊ poſtmodũ alijs in/ digentibus erant oblata diſtribuenda. ¶Ad 3 diceédum ꝙ illud decretũ in- telligitur ne epi res mobiles uel imobi⸗ les accipiant de ſubiectis eoꝝ plebibꝰet alijs pijs locis aſſumant in ppꝛium vſu ⁊ in ꝓpꝛiaʒ vtilitatẽ maioꝛis eccleſie:ne ex boc maioꝛes enoꝛmi klocupletent᷑ : et minoꝛes ex tali fcõ pauꝑes umen iant 6 02 MWarm Did et᷑ enim q chꝛiſtue rerũ ſibi cõceſſaru ba buerit dñium: nõ vſum tm.cbꝛiſtus eni bẽbat pecuniã in cõi: qꝛ loculos poꝛta bat iud as:ut ſcribit Jo.xtij.ſed inpecu/ nia tranſfert᷑ dñium rei cum vſu:als viu ra nõ eſſet pctm:ſi in pecunia vſus poſſz bẽri retento dominio eiꝰ : xpᷣus habuit dñium rerũ ſibi a fidelibꝰ cõceſſarũ: non vſum ſolã. ¶. Pꝛeterea in rebꝰ conſũpti bilibus dñium non põt ſeparari ab vſu. In talibꝰ eni nec vſus iuris nec vſus fa/ cti ſepatur a rei ꝓpꝛietate. In pane eniʒ vino ⁊7 carmbus ac oibus cõſumptibili bus ꝗ habẽt vſũ facti ⁊ iuris hñt domi niũ:ſed xpᷣs nõ niſ res ↄſumptibiles be — Queſtio UIII bat ſibi a fidelibus oblatas: & babendo vſum bẽbat dñium. ¶Pꝛeterea conce dere vſum rei nõ eſt cõcedere actũ vten di:ſed ius vtendi.qui eni cõcedit equũ ali cui nõ cõcedit ſibi actum eqtandi:ſed q; actũ illũ in equo valeat exercere:⁊ ſic cõ cedit ius vtendi quod quidẽ ius uel do/ miniũ in rebus coſumptibilibꝰ nõ ſeꝑat᷑ ab vſu. habendo chꝛiſtꝰ in rebꝰ ſibi ob⸗ latis vſum:bẽbat ius ⁊ dñium. Pꝛe⸗ terea pᷣlati eccleſiarũ nõ habẽt dñium ⁊ ꝓpꝛietatem in rebus eccleſie: ut oẽs ca/- nones clamant:vñ nec eas pñt aliena⸗ re:nec de eis teſtm cõd ere.Oñium s tẽ⸗ poꝛalium rerum ſi aligs dz here non niſi papa qui eſt vicarius chꝛi ſti.xpᷣs pnci pa liter babuit dñ ium bonoꝝ eccleſie pꝛe ſentium ⁊ futuroꝝ:non ſolũ vſuz. ¶D. religioñ pauperes nõ babent sliqð ppꝛi uz nec habent aliqs poſſeſſiones in cõi: 7 tñ comedunt ⁊ bibunt de elemoſynis eis oblatis a xpᷣifidelibus. Si ergo ĩ ta libus nõ habẽt aliquod ꝓpꝛium dominij niſi vſum ſolũ:apud quem reſidet domi- nium pꝛedictoꝝ:non niſi apud papam ꝗ eſt vicarius chꝛiſti: xvpᷣs ergo nõ ſolũ vſu lmo dñium babuit in rebus ſibi cõceſſis 1 eſt: quia ba- In contrariũ ?n oinn rei:eſt bẽre poſſeſſionẽ rei:ſed rxpᷣus ꝓbi- buit Matth x. nõ eſſe poſſidendũ auruʒ nõ argentu:nõ pecuniam in ʒonis: ergo xpᷣs rerũ ſibi cõceſſarum ſolũ vſũ babuit 11 non dominiũ. Küud 60 dicẽdü ꝙ poſſumus di ſtinguere q;;tum ad pᷣſens triplex dniuʒ ut dica mus: quod eſt dominiũ vſus rei eſt dominiũ rei:⁊ dñium diſpenſandi uel ad miniſtrandi rem: OSominiũ igit vſus rei in rebus cõſumptibilibꝰ: quarũ vſus eſt ißarũ conſumptio: non ſeparatur ab vſu eius. In rebus vᷣo ſtabilibus quaru vſus non eſt earum cõſumptio:dñiuʒ po teſt ſeparari ab vſu:ſed domimiũ diſpen ſandi ⁊ diſtribuendi rem poteſt ſeparari ab vtr iſq;. Mam qui babet dominiũ ad⸗ Ar iniſ tottoe ſbis ſiſoh jtüy l diſp llis a fetente init henlttt Coſump ſarech Mum⸗ erur ſlaum lioii tseffe rdri otur II babend⸗ en ne⸗ Acrü yten dregnägt mdiſed ge tſcc⸗ ins teldo, bo roſeut cbeſbich⸗ n. Cpr tdiiun toisch⸗ hit dien imit⸗ uni nrigeni acliege⸗ iigig ſonsnd⸗ eAenpſni Aapii ut Ne itrn enn oſt un Nge n dchudd⸗ mimn znlin ifiphn . wſunte, Pe ni⸗ Ar. miniſtrandi uel diſpenſandi res aliquas eo modo diſpenſat quo natura rei diſpẽ ſabilis uel adminiſtrabilis requirit. Qñ diſpſẽat uel admiſtrat res ↄſuùptibiles qrũ vſus eſt earũ ↄſũptio admiſtrando uł diſpẽſado vſus admiſtrat dñiuʒ vſus illis cum quibꝰ diſpenſat uel admiſtrat retento ſibi dñio ſꝑ diſpenſandi uel ad- min iſtrandi.ſed qñ admimiſtrat uel diſ penſat res ſtabiles quarũ vſus nõ ẽ eaꝝ cõſumptio:põt adminiſtrare uel diſpen ſare cũ aliquibus concedendo dñium et vſum: ⁊ põt ſic diſpenſare ut ↄcedat vſũ illarũ rerũ retento ſibi dominio ipſaruʒ ſiłcum dñio diſpenſandi uel adminiſtrã di.Oñium ergo diſpenſãdi oẽs res crea tas e ffectiue pncipalit᷑ reſedit: ⁊ reſidet apud rpᷣm tam ↄſumptibiles q; ſtabiles ñ illud verbu pſal Mõ accipiã de do⸗ mo tus vitulos. glo. exponit in perſona xpᷣi ſic dicẽtis:Mõ accipia de domo tua: quia non ſunt tua ſʒ mea. cur & qrã a te qð meũ ẽ ꝗ creaui: Mã mea ſũt q̃ ñ poſſi des ut idomita:qꝛ mee ſt᷑ oẽs fere ſiluaꝝ 2 domita q tu nutris ⁊ poſſides:qꝛ mea ſunt iumenta in montibꝰ ⁊ boues:⁊ hoc q;tum ad res ſtabiles.Quãtũ ᷣo ad res ↄſũptibiles ſpdit:Si eſuriero ñ dicã tibi q.d.non dicã tibi ut paſcas me:qꝛ ſi aliqᷓ dat ad paſcẽdũ:foꝛſa me eſurire putat qð ẽ inſania. Nõ g queras:ꝗd mibi des: qꝛ ſine laboꝛe habeo quod volo. meus ẽ eni oꝛbis terre ⁊ ꝑlenitudo eiꝰ.locoaũt chꝛiſti in terra biſpenſatoꝛ eſt papa:vn- de puto ꝙ dominii diſpenſandioẽs res tam ſtabiles q; cõſumptibiles apud pa pam reſidet effectiuę pꝛincipaliter vice chꝛiſti.Ad miniſtratiue dᷣo iſtrumentali ter dominiũ taliũ reſides apud xpᷣi fide- les:qui ſimiliter eo oꝛdine adminiſtraut eccleſiaſticis viris religioſis uel clericis res tꝑales ꝓ ſeminatiõeſpũaliũ quo ipſe res ſunt apte nate admiſtra ri: qꝛ res ſta biles qũq; ad miſtrãt ↄcedẽdovſũ retinẽ do dñium. Res vᷣo ↄſuptibiles quarum vſus ẽ eaꝝ cõſuptio:ſic ad miſtrãt ut cõce — ſeptuageſimanona IIII dendo vſum concedãt dñium vſus. retẽ to ſp dñio adminiſtrandi. xpᷣs ergo rerũ ſibi cõceſſarũ hũit vſum ⁊ dñium vſus:ſi mul cũ dñio diſpenſandi effectiue pnci⸗/ palit᷑:adminiſtratiue tñ ĩſtrumẽtalit᷑ do miniũ taliũ apud illos reſidebat a gbus ſibi talia neceſſaria adminiſtrabantur: AG pꝛim ergo ẽ dicendũ ꝙ gqcunq; ad miſtrat uel diſpenſat pecuniã alicui retento ſibi dñio diſpenſandi uel adminiſtrãdi: non cõmittit vſurã:qꝛ concedit ſibi vſuʒ ⁊ do miniũ vſus. Oñium eni diſpenſandi uel adtiniſtrandi nõ eſt ſuꝑ rem cõceſſam ſi res ↄſumptibilis ẽ:⁊ ſi res cũ qua ſił ſit tranſferibile dñium cũ vſu ex natura rei:ſed eſt ſuꝑ res alias a quibus ille res conceſſe conſumptibiles nel tranſferebi les oꝛiginẽ ſumpſerũt q́;tum ad admini ſtrantes: uel eſt ſuper poteſtatem ↄcedẽ di uel recipiendi q;tum ad ſummos pon tifices diſpẽ ſantes. ¶C Ad ⁊ eſt dicen/ dum ꝙ quicunq; diſpenſat uel admini/ ſtrat rem conſumptibilem concedendo vſiʒ cõcedit dominiũ vſus:quia natura rei ſic requrit. & Ad ꝭ eodem modo q; concedendo ius vtendi in re conſum ptibili concedit dominium vſus. Secus autem eſt in re ſtabili cuius vſus non eſt conſumptio eius. In boc enim domini⸗ um poteſt ſeparari abuſu ex natursa rei. Ad a“ eſt dicendum ꝙ HDugo notat xij.q.i.c.expedit.duplicem modum dicẽ di de dominio rerũ eccleſiarũ. nus eſt ꝙꝙ dominiũ talium rerũ eſt ipſius eecle- ſie:puta ipſius loci ſacrati concluſi inpa rietibꝰ eccleſie:ꝗ in nulliꝰ bonis e.Nam res ſacre ⁊ religioſe in nulliꝰ bonis ſunt Aliꝰ modꝰ dicẽdiẽ q dñium taliũ reruʒ ſit ipſins x pſ̊i? eo ꝙ talia bona deputata ſunt cleric ⁊ pauꝑibꝰ ad uſuzʒ eoꝝ: in n. perſona dicitur fieri ebꝛiſto qð eis fit: ⁊T hoc uerum puto effectiue pꝛincipali/ ter adminiſtrat iue tamẽ miniſterialiter apud illos reſidet a quibꝰ clericis ⁊ paa peribus ad miniſtrant.Sicut.n.in plat· Ar. eccleſie reſidet ius petẽdi vſũ neceſſario rum q;tum ad dominiuʒ iuris et q;tum ad dominiũ facti: iuxta illud Math. vi. Pꝛecegpit eis ne ꝗd tollerẽt invns niſivir gam tm. Super quo verbo dicit Augꝰ. qꝙ; ptãs recipiedi neceſſaria nomie virge ſign i ficata eſt. Sic apud laicos ſemꝑ re ſidet dominiũ ad miſtrãdi.qꝛ ſicut licet eis tẽpoꝛalia poſſidere q;tuʒ ad dñiuʒ ⁊ ꝓpꝛietatem. vnde poſſũt ipſa alienare ⁊ de ecis teſtamentum condere ſic tali iure ⁊ tali dñio retento tenentur clericis ne ceſſaria miniſtrare in rebus ſtabilibꝰ vel cõſumptibilibus cũ cõditione ipſarũ re/- mum & 20 5meſt dicendũ ꝙ res cõſum ptibiles quibus vtũtur religioſi adv ſum neceſſitatis eoꝛũ nõ ſunt eoꝛum q;tũ ad domi niuz: diſpenſandi vel adminiſtran di.tale eniʒ dominiũ eſt illoꝝa ꝗbus eis . Wlaneure adminiſtrantur. ¶ Q·ueſtio.lxxx.de vpᷣi vite cõmunitate BuncCnſideranduʒ eſt de bEvite xpᷣi cõmunitate Circa quod queruntur tria. pꝓꝛimo vtrũ modusviuedi xp̃i ſeruãdo aliꝗd in cõmuni diminuerit de eius ꝑfectõis ſtatu. ¶ Scdo. vtruʒz modusviuẽdi vxpᷣi cõmunis in cõuerſatõ ne derogauerit eius perfectiõis ſtatui. ¶ Tertio vtrũ modus viuedi xpᷣi com munis in victu ⁊ veſtitu ſtatui perfectio nis eius conuenire. cc oaor πN ergo ſic ꝓpcedit᷑ Pem vid etur eniz ꝙ modus viuẽdi xpᷣi ſeruando aliqd in comuni diminuerit de eius perfectõis ſtatu:qꝛ quod iĩpedit boĩem in iuſticia ſer uanda. diminuit de perfectiõis eiꝰ ſtatu Sed ſcribitut Geutrono.xvi.Mõ accipi es ꝑſonam nec munera quis munera ex cecant oculos ſapiẽtum ⁊ mutant verba iuſtoꝛñ:non ergo erat dexens vt xpᷣs ĩ cõ muni pecuniã ſeruaret. Pꝛeterea pe cunia in cõmuni ſeruata per vxpCj erat pe tẽdo acqnta. S ʒſcribit᷑ Act xx. Opoꝛ tet meminiſſe verbi dñi ie ſu. Beatius eſt Queſtio enim magis dare q; accipere. Meioꝛis ergo perfectõis fuiſſet i xpᷣo de ſuo dare qᷓ; ab alijs accipiẽdo cõſeruare. & Pꝛe/ terea eſſe diuitè diminuit de perfectiõis ſtatu:quia difficile eſt diuitẽ regnũ celoꝝ intrare:ut ſcribit᷑ Math.xix.Sʒ plus fa cit hominẽ diuitem pecunia ⁊ diuitie ar tificiales q́; naturales. Mõ erat ergo ꝑ- fectiois ſta tꝰpecuniã in cõmuni ſeruare. 1 eſtqꝛ ille qalis In CO trarin oſtedit biectio⸗ nis ſtatũ nõ põt a ꝑfectione deuſare.ſed xpᷣs alijs onñdit ꝑfectionis ſtatũ Math. xix. Si vis perfectus eſſe:ergo no pote/ rat a Lertectione deutare „ dicendũ ꝙ vel loquit᷑ de Rnd 60 ꝑfectiõe ſtatus xpᷣi inq; tum erat deus.vel vt erat caput eccleſie. CPꝛimo modo nibil poterat eſſe i xpᷣo quod eius ꝑfectionis ſtatuz augeret vel diminueret cũ ipſe eſſet ab inſtanti cõce/ moni sO in termino ⁊ verus cõpꝛebẽſoꝛ. llud autem poteſt augeri ⁊ minui i ꝑfe ctiõe ꝙ diſtat a fine ⁊ a termio ꝑfectõis. ¶Sed ſecũdo modo cũ xpᷣs eſſj caput eccleſie:iuxta illð ad Epbe.i. Ipᷣm dedit caput ſuꝑ oẽm eccleſiã queeſt coꝛpus eiꝰ ſicut capitis ẽ ſingulis ꝗbuſq; mẽbꝛis ſu am ꝑfectioneʒ tribuere ſecũdũ capacita- tẽ ipſoꝝ:ſic modus viuẽdi rpᷣi talis eẽ de buit vt ↄueniret ſtatui ꝑfectoꝝ⁊ iſirmo/ rũ. In ꝑſona igit᷑ perfectoꝛum madauit Math. x.nõ eſſe poſſidẽdũ aurũ neq; ar gentũ neq; pecuniã in onis. Sed in ꝑſo na infirmoꝛum loculos recõmẽèdauit iu de Joannis. xii. ſuper quo verbo dicit Cbꝛyſoꝰꝙ qui non peram non virgã iu/ bet deferre loculos ſerebat ad inopũ mi niſterium perſonam infirmoꝝ ſuſcipiẽs. multa.n. vt ait xpᷣs agebat viſpẽſans ad nr̃aʒ doctrinã.ꝑfectioꝛ ergo fuit modus viuendi in xpᷣo nihil in communi ſeruare q́; non ſeruare.non quidem reſpectu ſui: ſed reſpectu ſuoꝛum membꝛoꝛum quoꝛu perſonam ipſe tanq; caput ſuſcipiebat. ꝓpter tria que Chꝛyſoꝰ ponit Mathbx. F. Cpit ſſbuore guinſia ſuaſſe ni ſedc movene tttenti ſollicitu boden loppun turis en ee⸗ pea Yuon gande ordis 60 dicſt ade termn mmune N⸗ ck ta tyatm. necn⸗ Nalkei Acſ dia labiſdi tgtisme fbohſtit naliens fecpered bllcͤſe hertiorr notnes . aſec ſioch ſtunh ſitnie be theſt lodicto ſaltſſi hohrſe⸗ e. Beibts o deſvo dare ure Cpe⸗ eperfectis Eegnüccle 1t Golsfi igrtdiuiten catergog⸗ muniſervare gelle galis kiit gfectio⸗ edeuiare ſdl ſtari Datd, ego eppte nubt stpng/ gottalſe oncith⸗ Hun diſum 1 intin tninige cen Angeh 6 beſn ͤchi jinisd Cntin⸗ idtut i ſeßer Saling zmidavit i ſeode nptsr⸗ Ueinopon or ichle nheinen fuit nohe rotiſcnie wnbon ſpehn Ar. CpPꝛimo ꝓpter reomuẽdã a pꝛedicato ribus veritatis omnẽ malã ſuſpicionem quia ſi apoſtoli habuiſſẽt pecunia:vłaliq̃ ſeruaſſent: nõ vid ebant᷑ cà ſalutis homi nuũ:ſed cã lucri pdicare. C 2. pꝓpterre- mouendã ab eis omnẽ ſollicitaà tpalium attentionẽ: ut remoti ab omni tꝑalium ſollicitudine:vacationẽ omnẽ tribuerẽt pᷣbo dei. C ò ut in deo ponerẽt omnem eoꝝ ꝓuiſione:cõtenti de pᷣſentibꝰ ⁊ de fu- turis euentibꝰ:ſperãtes in illo qui dixit ad Hebꝛe.xiij. Non te deſerã neq; dere/ Ad pꝛimum iauam. ꝙ pecunia duplici intẽtione põt ſeruari: Ano tmõ ad poſſeſſiões augedas ⁊ ↄogre gandas:⁊ talis receptio munerũ oculos coꝛdis excecat:⁊ a iuſticia declinare fac̃ eo ꝙ ex cupiditate pꝛocedit. Talibꝰ eniʒ dicit Iſa.iiij. Ae qui cõöiungitis domum ad domũ:⁊ agrũ agro copulatis uſq; ad terminũ loci.Qui iuſtificatis impiun pꝛo muneribꝰ:et iuſticiã iuſti aufertis ab eo. AOlio mõ põt ſeruari ad ncẽitatẽ victus et talis munerũ acceptio cupiditatẽ nõ bʒ ann exã:neq; excecat oculos ſapientũ neq; mutat vᷣba iuſticie. In ꝑſona quoꝛũ dicit᷑i. Thi.vltio. Habetes alimenta et gquibꝰ tegamur: bis cõtẽti ſumꝰ. ¶ Ad 2Z meſt dicendũ ꝙ q́;uis dare ſm ſe ſit lau dabiliꝰ q; accipere: eo ꝙ actus liberali/ tatis magis eſt in dando qᷓ; in recipiẽdo nõ obſtãte ꝙ liberalis det ⁊ recipiat:rõe tñ alicuiꝰadiũcti ꝑfectiꝰ ⁊ beatiꝰẽ qñq; recipereq; dare. Si nãq; in paupere ni- hil cõſid eret᷑ niſi receptio elemoſyne tm: beatioꝛ ⁊ ꝑfectioꝛ eſt diues qui dat ele moſynas:qᷓ; pauper qui recipit. Sed tał põt eſſe cã recipiedi q magis meretreci hiens qᷓ; dans:utpote ſi ſe in tali ſtatu cõ ſtituat volũtarie in quo nõ coactꝰ ſʒ vo- lũtarie pauper effectꝰ ſit ꝓpter chbꝛiſtũ:be atiꝰ eſt ſic recipere q; dare.vnde diẽ glo. ſuꝑ dicto ð bo. Hon illis qui relictis oĩbꝰ ſecuti ſuũt dñm diuites elemoſynarios pᷣ⸗ ponit:ſed illos maxie gloꝛificat qui cũct H octuageſima II que poſſid ent in ſemetipſis renũciantes nibilominꝰ laboꝛant operãdo manibꝰ ut habeãt vnde tribuãt neceſſitatẽ patiẽti: QCAd en dicendũ ꝙ ſeruãdo pecunis . ex poſſeſſionibꝰ ⁊ redditibꝰ cõgregatam facit bominẽ diuitẽ ſollicita attẽtiõe: ſu perba elatione:⁊ ſpũalium ſuffocatione. Vnde adoleſcens cui dictũ eſtvende oĩa que habes ⁊ da pauperibus:abijt triſtis erat enim multas poſſeſſiões babẽs: ſemd ſeruare pecuniã ad neceſſarioꝝ ſuſtenta- tiont. ⁊ ſui ⁊ pauperũ pꝛouiſonẽ:nõ faẽ bomint᷑ diuitẽ babere annexaʒ auaricie cupiditatẽ:ſed ꝑfectiõig charitatẽ. D ſecũdũ teaie vt viuendi chꝛiſti coĩs in cõuerſatiõe derogauerit eius ꝑfectiõis ſtatui Quod „ enim erat cauſa blaſphemãdi deũ:dimi- nuebat de ꝑfectionis ſtatu in chꝛiſto:ſed cõuerſatio eius cũ hominibꝰ erat ca blaſ phemãdi deum. Jo.x. Oe bono opere nõ lapidamus te:ſed de blaſphemia:⁊ quia tu bomo cũ ſis:facis teipii deum. C S. illud diminuebat de ꝑfectionis ſtatu in chꝛiſto:quo diminuebat de fide eius di⸗ uinitatis: ſed nõ eſt ꝓpꝛiuz dei cõuerſari cum bominibus. Juxta illud Oaniel ij. Sermo enim quem tu queris rex grauis eſt: nec reperiet᷑ quiſqᷓ; qui indicet illum exceptis dijs quoꝝ no eſt cu bominibꝰ cõ uerſatio:ergo cõuerſatio chꝛiſti cũ homi nibꝰ diminuebat de fide diuinitatis eius et ꝑ conſequẽs de eius ꝑfectiõe. Pꝛe⸗ teres in ſolitudine nõ in cõuerſatiõe eccle ſia paſcitur a cbꝛiſto. Juxta illud Apocj. xij. Mulier fugit in ſolitudinẽ vbi babet locum paratum a deo:ut ibi paſcat illa⸗ diebus. M. cclx. magis ergo in ſolitudie q; in couerſatiõe cõſiſtebat chꝛiſti ſtatus perfectio. In cotrarium eſi. xvu. Cõuerſantibꝰ autem eis in galilea. ⁊ Baruch.iiij. Poſt bec in terris viſus ẽ et cu hominibꝰ cõuerſatus eſt. Ar. Kiſid co dicẽdũ ꝙ; chꝛiſtus venit 6 in bunc mũdu ad ſancto rũ cõtẽplationẽ. Jo.x Ego veni ut vitã babeant ⁊ babudantiꝰ babeant.ſuꝑ quo v̈bo dicit Augꝰ. ꝙ chꝛiſtus venit ut ſacti vitamhabeãt ingrediẽtes ꝑ fidẽ queper dilectionẽ operat᷑:⁊ babũdatius babeãt egredietes Quãdo veri fideles moꝛiunt acqrũut enim tuc vitam babũd antiꝰ:vbi nunq;; deinde moꝛiant᷑i⁊ ad peccatoꝝ co uerſationẽ.i.Thi.i. Aenit enim xpᷣus in bunc munduʒ peccatoꝛes ſaluos facere quoꝝ pᷣmꝰ ego ſum:ideo vite ↄtẽplatiue qua viuũt ſancti: ⁊ vite actiue qua coiter viuũt boĩes exẽpla xpᷣs mõſtrare debuit qð ſicfecit: quia qñ q;ʒ monſtrauit exẽpla vite contẽplatiue:eligẽès qñq; ſolitudinẽ ad oꝛandu: ad quieſcẽdũ:ad bumanũ fa⸗ uoꝛem vitandũ. Mam de oꝛatione dicit᷑ LZuce.vi. Factuʒ eſt in illis diebꝰ:exiſt in montẽ oꝛare:et erat ꝑnoctans in orone dei. De quietatiõe vo dicitur WMath.vi. Nenite ſeoꝛſũ in deſertũ locũ ⁊ regeſcite puſiilũ. Sed de fauoꝛis mũdi remotione ſeribit Math. v. Aidens Jeſus turbas aſcẽdit in montẽ. ſuꝑ vbo diẽ Chꝛy ſoꝰ qꝙ nõ in ciuitate:nõ in foꝛo:ſed in ſolitu dine ſedebat erudiẽs nos: ꝑ boc nibil ad oſtentationẽ facere: ſed potius a tumul/ tibus diſcedere cũ de neceſſarijs diſpu⸗ tare opoꝛtet. Exẽpla vᷣo vite actiue mo ſtrauit Matb.ix. Quãdo factũ eſt diſcũ- bente eo in domo:ecce multi publicani et peccatoꝛes veniẽtes diſcũbebãt cu eo et diſcipulis eius. Quod verbum expones Hieroꝰ dicit Aideãt publicanũ a peccat ad melioꝛa cõuerſü locũ inueniſſe penitẽ tie:⁊ ex hoc ipſi ſalutẽ nõ deſperent. Ad pimum εeenſiga e 1 We w cõuerſãdo cũ hominibꝰ nõ dabat xpᷣus cauſã blaſphe/ mandi deũ:quia ut glo.ibi dicit:q;uis ſa cramentũ nati boĩs intelligentiã diuine natiuitatis impediret: tñ qꝛ diuma na/ tiuitas omne opus ſub miniſterio aſſũ/ pti bois exequebat᷑: iõ faciens opera dei Queſtio In pris in aſſumpta bũanitate oꝑibus doe-⸗/ monſtrabat quid de eiꝰ diuinitate eſſet credendũ: ꝓpterquod dicebat: Sinõ fa cio oꝑa pris mei nolite credere. Si autẽ facio ⁊ ſi mihi nonvultis credere: opibꝰ tñ credite. C Ad ⁊eſt dicendũ ꝙ ſiẽ di cit DHamaſ.chꝛiſtus que erant homis ſu pꝛa hoiem oꝑabat᷑.q;uis couerſando cũ hoibus monſtraret ſolũ hũanitatem agendo tñ ſupꝛa büanitatẽ que bomis erant monſtrabat diuinitatẽ:vnde in cõ uerſando cũ hoibus nõ diminuebat᷑ fi/ des de eiꝰdiuinitate:ſed potius augmẽ tabatur. CAd 3 eſtdicendũ ꝙ ſic ibi dicit glo.toto tẽpoꝛe quo ſubſiſtit pᷣſens eccleſia pdicatione chꝛiſti tribus annis: ⁊ dimidio fcã paſcit ⁊ nutrit.Pꝛedicatio aũt chꝛiſti nõ eſt fcã in puato: ſʒ in publi ca conuerſatione: Juxta illud Jo. xviij. Ego palam locutus ſum mũdo:⁊ in oc culto locutus ſum nibil. D tertiũ? vecdit i⸗ dus viuendi cbꝛiſti cois in victu ⁊ veſtitu ſtatui perfectiõis eiꝰ nõ cõueni ret. Quod eni fuit ꝑfectiõis in Yoanne baptiſta ꝑfectiõis erat in xpᷣo:ſed modꝰ viuendi ioannis in cibo ⁊ potu non erat coĩs cũ alijs exquo iudei inducti ſunt:ut Chꝛy ſoꝰdicit nolle habere chꝛiſtũ in do ctoꝛem:ſed magis ioannẽ:nõ ſolũ ꝓpter generis nobilitatem: qꝛ chꝛiſtus filiꝰ fa bꝛiioannes vo filiꝰ pontificis:ĩmo ꝓpt᷑ vite ſanctitatẽ: qꝛ eſca ioannis erant lo cuſte ⁊ mel ſilueſire. ¶ S.vti ſuꝑfluita/ te veſtimentoꝝ nõ erat pᷣfectiõis in xpo maxime cũ mandaſſet Luce.iij. Qui ba bet duas tunicas det vnã non babenti. 7 in ꝑfectiõe ioannis dr̃ ꝙ bẽbat veſti mentũ de pilis cameloꝝ:ſed xpᷣus plura veſtimenta bũit:quod ptʒ Jo.xix.qꝛ oẽs milites babuerunt tunicam vnam:exce pta tunica que vni ſoꝛte aduenit. ¶Pꝛe terea illud opus perfectiõis debuit xpᷣs oſtendere perquod eius poteſtas mon „ ſtrabatur in expulſione demonum: Sed Ar. ſctbitor? Cumnnon ſiun Teit A chꝛiſti nc 11 Venit 1 dicit⸗ npoble Aſa tinctione finispor mani g ſlius c⸗ glig per tauit. G pero ſoanme respe malin Quer ſtyse tior i eraſ. Calumm comnunen nhemyve ſonem6 efſation ſtioonne ſunzſemue ſtuatein lnſe mo Dertie Cgtoen. bbchetnn Gteogibus de Abintate eſtt cchet Bitoft neacre Giant geteroni⸗ Ncndigſedi aunt bonisft cneſant⸗ i hüantaten Ni ehoni⸗ mixnceinc immchti fi, hotus uugnt lcentigfehi oſhiſrien imsams. migttin Aun futl nin pon, ridgtine⸗ e i utiem iicein GiNN. nien M. irüim mmen naſinn Vrchiſindl tiibigt rchu⸗ umsen ar. num non eijcitur niſiper oonem ⁊ ieiu⸗ nium: Jeiunium ergo maxime faciebat 26 chꝛiſti ꝑerfectionis ſataen⸗ ſeri. eſt qð ſcri- Incotrarium ſta en. xi. Aenit filius hoĩs mãducans ⁊ bibẽs dicũt:Ecce bomo voꝛax ⁊ potatoꝛ vi ni:publicanoꝝ ⁊ peccatoꝝ amicus. VAN 60 dicendum ꝙ ſtatus per fectionis conſiſtit in at tinctione finis. Sicut ergo vnus ⁊ ideʒ finis poteſt attingi diuerſis vijs:ſic bu/ mani gen eris ſalutem ꝓpterquam dei filius carnem aſſumpſit: alia via per ſe ⁊ alia per ſuum pꝛecurſoꝛem ioannẽ ꝓcu rauit. Ande dicit Chꝛyſoꝰ MWattb. xi. Per cõtrariam viam venimus ego et tu ioann es:⁊ idem fecimus:ſicut ſi venato res per duas cõtrarias vias aliqð ani/ mal inſequantur ut in alteram incidat. Quare autẽ contraria via inceſſit chꝛi/ ſtus a via ioannis: Chꝛyſoꝰ aſſignat q̃⸗ tuoꝛ rõnes. ¶ Pꝛima ꝓpter iudeoꝛum inexcuſationeʒz. Erant autẽ iud ei pꝛoni calumniare vtranq; vitam:ſolitariã et cõmunem:id eo vtranq; per ſe ⁊ per io- ann em voluit aſſumere ad eoꝝ confuta tionem. ¶ Secunda ꝓpter ſolitariã cõ uerſationem.ſicut enim perfectõis erat in ioanne viuente vita ſolitaria abſtine tiam ſeruare.ſic perfectionis fuit in xpᷣo viuente in cõmuni conuerfatione bomi⸗/ num ſe mõ cõmuni ipſoꝛum confoꝛmare ¶ LTertia pꝛopter miraculoꝛum choꝛu ſcationem: chꝛiſto nauq; teſtimoniũ per bibebat miraculoꝛum choꝛuſcatio. Jo⸗ a nui vo ſoluz auſteritas vite. Quar ta ꝓpter iudeoꝛum admirationem: ſicut eni in ioanne iudei admirabantur vite auſteritatem ⁊ tantaʒ parcitatem:ſic in chꝛiſto admirabantur aliam perfectio nem: ꝓuta ſapientiam. Scribit᷑ eni Lu. ij. ꝙ ſtupeb ãt oẽs ſuꝑ doctrina ⁊ reſpõ⸗/ Ad pꝛimn adse ef⸗ * octuageſimapꝛima 1 ſcribitur Matth. xvij. Hoc genꝰ demo⸗ ctio chꝛiſti ⁊ ioannis erat in attinctione fini s:ut dem ẽ:qui ꝗqdẽ finis poterat at tingi per vitã coẽm xpᷣi ⁊ ꝑ auſteritateʒ quaʒ faciebat ioannes. Nñ ſuꝑ illo ᷣbo Matth.xi. Ju ſtificata eſt ſapientia a fi lijs ſuis. Dicit Augꝰe ſci aplłli intellexe runt regnum dei non eſſe in eſca ⁊ potu ſed in equanimitate tolerandi quos nec copia ſubleuat nec depꝛimit egeſtas:vñ dieebat Paulus: Scio abundare et pe- nuriam pati. chꝛiſtus ergo qui eſt ſapie tia dei pris iuſtificatꝰ eſt a ſuis filijs: pu ta ab apoſtolis qui erant eius fili ꝑ ad optionem. ¶ Ad ſecundũ eſt dicenduʒ qꝙ ſicut dicit Chꝛyſoꝰ: Conſuetudo pa leſtine patrie erat uti duos pannos obne ctẽtes ſubt exerẽt:vnde per hoc qð euã geliſta dixit: Erat tunica inconſutilis: ⁊ deſuper cõtexta per totum: occulte euã geliſta inſinuat vilitatem v eſtimentoꝛũ chꝛiſti non pluralitatem: quia non plu/ res panni erant ſubtexti ⁊ coniũcti ad in uicem ad indutmnentum vnum perficien dum. ¶ Ad tertium eſt dicendũ ꝙ chꝛi ſtus demones expellebat potentia diui nitatis:cuius auxiliuʒ q;uis ieiunio ma gis ta men oꝛatione impetratur. Dicit enim Chꝛyſoꝰ Matth. xvij.c nihil eſt homine decenter oꝛante potentius:vn/ de ſi tibi ẽ infirmuʒ coꝛpus ad continue ieiunandum:non ſit tibi tamẽ infirmuʒ ad oꝛanduʒ: Et ſi ieiunare nõ potes:po tes tamen non laſciuire:nõ ẽ boc paruũ nec multum a ieiunio diſtans. ¶QAueſtio.lxxxi.de chꝛiſti a nalleate A Q coſiderandu Lterius de xpᷣi car⸗ nalitate: Circa qð qrunt᷑ q̃tu oꝛ. ¶ Pꝛimo vtrũ xpᷣs buãdo carnalitatẽ pentũ fuerit in ꝑfectiõis ſt⸗ tu. Scðdo vtrum xpᷣs puando carnali tẽ cõſanguineoꝝ ſteterit in ſtatu ꝑfectio nis. CTertio vtꝝ xpᷣs fuando carnali tatẽ a micoꝝ receſſerit a ꝑfectiõis ſtatu. ¶Quarto vtꝝxpᷣs uendo carnalitate bñn factoꝝ tenuerit ſtatum ꝑfectionis. Ar. D pꝛimũ ergoſic pcedi J tur: Aidet᷑ eniĩ ꝙ chꝛiſtus ſeruando carnalitatẽ parentũ nõ fuerit in ꝑfectiõis ſtatu. Oẽ enim peccatũ impedit ſtatũ ꝑfectionis ſed parẽtes ciꝰ qndã vanã gloꝛiã bebãt de xpᷣo. Oicit.n. Chꝛyſoꝰ ſuꝑ illo verbo Mattb. xij. Ecce m eius ⁊ fratres ſta bant foꝛis querentes loqui ei. Manife⸗ ſtũ eſt ꝙ ſolũ vana gloꝛia hoc faciebant cupientes ab boibus laudari ex carnali tate ⁊ ꝓpinquitatequã hẽbant ad xpᷣm. Pꝛeterea qð xpᷣs docuit in alijs ꝑti/ nere ad ſtatũ ꝑfectionis in ſe debuit ſer nare. Szʒ Mattb. x. loquens de ſtatu ꝑ fectiõis dicit: Veni ſeparare boĩem ad uerſus pr̃em ſuũ:⁊ filiãẽ aduerſus mr̃eʒ ſuã:⁊ inimici boĩs domeſtici eius:carna litas parentũ impedit ꝑfectiois ſtatũ ¶ Pꝛeterea in cõmendatiõem ꝑfectio nis ſtatus beati Joannis baptiſte dicit Hieroꝰ in eplła ad ruſticũ monachũ Jo annes baptiſta ſcãm mr̃em huit ponti/ ſiciſq; filius erat:⁊ tñ nec mr̃is affectu nec patris opibus vincebat᷑:ut in domo entũ cũ pericło viueret caſtitat: carna 2 igit ꝑentũ nõ ſtat cũ ꝑfectõis ſtatu g e e:quia pᷣceptuʒ In C0 trann chꝛiſti nõ repu- gnat eius cõſilio:ſed cam alitas paren- tũ eſt pᷣceptum:non g repugnat ꝑfectio ms ſtatui de quo eſt conſiliuuunuz. CO dicenqũ ꝙ/ xpᷣs plene im . VDplieuit illud pᷣceptũ:hono ra patrẽ tuũ ⁊ matrẽ tuã. Nã ꝙ patrem bonoꝛauerit pʒ Jo.viij. Cũ enim iudei vicerent ipſũ demoniũ bere:Rñdit:ego de moniũ nõ babeo:ſj bonoꝛifico patrẽ meũ.ꝙ vᷣo mr̃em honoꝛauerit in qᷣtuoꝛ Faiue igmanleegu i mo in erꝰ ado eſcentia. Hã ſuꝑ illo verbo Lu.ij. Deſcẽ dit cũ illis ⁊ erat ſubditꝰ eis.Dicit glo. ꝙ in ſuſtinendo laboꝛes ⁊ ſudoꝛes coꝛ reos quos maria ⁊ ioſepb continue fre quentabãt neceſſaria vite ſibi queretes ps ſubiectionẽ ⁊ reuerentiã plenariaʒ Queſtio eis exibebat. Secũda in alioꝝpꝛeſentia Oicit enĩ Aug in libꝛo de ſymbolo ſug illo bo Jo. i. AUinum nõ habẽt teta uit illa femina in pmo miraculo poſſe ſe iubere filioanq;ᷓ mat᷑ ⁊ tanq; dñna:que tñ pᷣus ſe noiauerat ancillã.Ait eniʒ vi nũ nõ hbñt: ſac igit᷑ ut aque in vinũ ↄuer tant᷑. Ille aũt ut oñderet ꝙ in hoc nõ te nebat᷑ ei obedire:qꝛ ſuꝑabat hbuůane na ture facultatẽ quã ab ea acceꝑat dirit: Mõdũ venit hoꝛa mea:in qᷓ ↄditio bũa/ ne nature oñdit᷑ que fuit boꝛa paſſionis ne tñ in pᷣſentia alioꝝ matrẽ cofunderet 7 pᷣceptu eius cõtẽnere videret᷑: ad mã⸗/ datũ mr̃is dicentꝭ miniſtris. Quoqcũq; dixerit vobis facite ⁊ aq in vinu cõuer⸗ ſe ſunt. Tertio in abſentia: Mã Jo. vltio Pendens in cruce ⁊ relicturus matrẽp ſentia coꝛpoꝛali ſᷣm Cbꝛyſo.nullius al- terius:cũ multe alie mulieres aſtarent meminit niſi mr̃is:docẽs nos ꝑ boc ſuo exemplo ꝙ a pijs filijs parentibꝰ cura eſt ipendenda:ita vt illud lignũ vbi fira entis factũ fuerit ca⸗ thedra magiſtri docentj.Quarto in fu- nerali diligentia. Cõſueuerũt eni deuo ☛G — erant mẽbꝛa moꝛi ti fili ut Hieroꝰ dicit:SFimeralia hono- rabilia matri exbibere ꝙ nullo mõ ẽ cre dendũ dei filiũ in rege ſue mr̃is pᷣtermi ſiſſe qninimo ſibi totus feſtinꝰ occurrit. ergo eſt do. ills Ad Peamn nonte gloꝛia nõ ẽ referenda ad cbꝛiſti matrẽ. ſed ad frés eius quos nõ oʒ ne dũ a peccato inanis gloꝛie:ĩmo nec a pctõ in fidelitatis excu ſare.cũ ſcriptũ ſit Jo.vij.ꝙ nec frẽs eiꝰ credebant in eum. Quare ẽ ðgo qrebat ſibi loqui ⁊ non expectabat finem pᷣdica tionis Rñdit Cbꝛyſo. ꝙ boc fuit ꝓpt alioꝝ impoꝛtunã petitionẽ: uel ꝓpter in deoꝝ ſuſpitionẽ. Suſpecta eni fuit ne in ſidie ei ponerent᷑ a iudeis:⁊ ita ſubito vo lebat eum ab eis reuocare:uel ꝓpt᷑ eius ardentem dilectionẽ.nõ enim ipſa po- terat ad hoꝛam eius pꝛeſentia pꝛiuari. Ad ⁊ꝛmeſt dð: ꝙ ſicut dicit Chbꝛyſo. — . Detthk. pmeirnon lelſeparat Pllisß ſocetpiet fintnoo;⸗ rainquere taninte peccati⸗. cgtorpote mittefein loverbo⸗ “ egr ſectirte woruti⸗ Nenalg 9hitatgie poſitug vakictas 4 eni Trann Sain Nartb Necaro⸗ o reue ſatoſe Vatn onifioft G wercegeb⸗ ſen tC end lunſelbe Cutpeozimm Dhei A bfecet ſiete ieigi⸗ loreſenti einwoſ baberq titn mmclo hoſet tanih age lli Areni, vein ini d g ten boctͤt hatbügne he 1acccgat djite ni Kitiobüs, don ſion⸗ tricofmnde iui iunmi in⸗ mufihfi lamnenuni unlist⸗ ienmird nehhe zyrumen Niin haifn Ommöß, Citaide PAdide nlorint rtsün ſenn cktift . milliii 6 oln untedt Nee i⸗ 6 i Coidt Ma tth. x.ſi amoꝛ parentũ dei amoꝛi cõ parer᷑ ⁊ non poſſit vtrũq; ſaluari: odiuʒ uel ſeparatio parentũ ẽ pietas in deum. In illis q̊ obediendu ẽ parentibꝰ que nõ no cẽt pietati.ſi aũt õ deũ aliꝗd expetie rint no oõ eisg aſſentire: imo ex toto eos — relinquere. Ad 3“z dicendũ ꝙ xp̃us tanq; in termino poſitus nõ poterat a ꝑ fectionis ſtatu cadere pulſione alicuius peccati. Joannes auũt baptiſta ſicut pec catoꝛ poterat: iõ neceſſariũ erat ſibi di/ mittere illa que poterant eũ a ꝑfectiõis fratu reuocare. Ande dicit Bꝛeg? ſuꝑ il lo verboa go. xi Quid eriſtis in deſertuʒ ere: arundinẽ vento agitatã. Arũdi- dine gppe morxut aura cotingit in ꝑtem flectit:ꝑ quã carnalis aimꝰdeſignatur ꝗ mox ut fauoꝛe uel detractione tangit᷑ in ꝑtem aliquã declinat᷑. arudo ergo vento agitata ioannes nõ fuit: quẽ in deſerto poſitũ a ſtatu ſue ꝑfectiõis nulla rerum varietas inflectebat. 1 ic pꝛoce⸗ D ſecundugcaten eni ꝙ vpCᷣs ſeruando carnalitateʒ ↄſanguineoꝝ nõ ſteterit in ſtatu ꝑfectio nis:qꝛ in ꝑfectionẽ ſtatus petri dictũ ẽ Mattbh.xvi. Beatus es ſimon bariona: qꝛ caro ⁊ ſanguis nõ reuelauit tibi:ergo qs reuelat᷑:affectio carnis ⁊ ſanguĩs nõ ſacitꝑfectionis tatum. Pꝛeteres ex naturalibꝰbõ nõ meret᷑ nec demeret᷑ nec ponit᷑ ĩ ꝑfectiõis ſtatu:Jux illꝰ Mattb. v. Si diligitis eos qui vos diligũt:quaʒ mercedẽ bẽtis: non ergo ex carnalitate coſangnineoꝝ xpᷣus ſtabat in ꝑfectionis ſtatu. ¶C Pꝛeterea illud nõ facit ꝑfectio nis ſtatũ cui ſacra ſcriptura impᷣcat᷑ ma lum:ſed babentibꝰ carn alitatẽ ad cõſan guineos impᷣcat᷑ malum ſacra ſcripturs Dickhee iij. Ve vobis qedificat in ſan „„ 2 11 ⸗guinibus. In cotrarin eqi vocat ꝗag pfectiõis ſtatũ: in ſtatu ꝑfectiõis ſub ſiſtit: ſ s carnales ↄſanguineos voca ectõis ſtatũ:puta ad apłatũ:g. uit ad ꝑ octuageſimapꝛima I Bnd C0 do. ꝙ ſicut dicit Chꝛyſ. E xpᷣs in cõſanguineis car nalibus qñ q; eoꝝ cõuitia hũilit᷑ tolera/ uit:qñ qᷓ; vo eoꝝvirtutes magnifice ex/ altauit. qñ q; eoꝝ obligtates rectifica- uit:ſed nũqᷓ; eoꝝvitia apꝓbauit. eoꝝ nä⸗- q; vitia builiter tolerauit. Jo.vij.ſuꝑ il⸗ lo vᷣbo:HNemo ꝗppe in occulto aliqd fa- cit ⁊ querit ipſe in palã eẽ. Dicit Cbꝛyſ. ꝙ cõſanguinei cbꝛiſti de foꝛmidine et de amoꝛe inanis gloꝛie ei notahant: naʒ ꝑ boc ꝙ dicebãt: nemo in occulto sliquid facit: notabãt eũ de foꝛmidine incuſũtiũ 7 ſuſpicãtiũ ſił q; qᷓ fiebãt ab eo nõ vere eënt fcã:ꝑ b vo ꝙ dicũt ⁊ q̃rit ipe ĩ pala eſſe:amoꝛẽ inanis gloꝛie in eo notat: vn merito ſubdit᷑: ꝙ neq; frẽs eiꝰ credebãt in eũ. Cõſanguineũ.n.xpᷣm bẽre poterãt ſed credere in eũ ipſa ꝓpingtate ⁊ carna litate faſtidierũt: ut Chꝛyſo dicit: Air/ tutes eoꝝ magnifice exaltauit. WMatth⸗ iiij.vbi relictis oibus iacobꝰ ⁊ ioannes ſecutiſunt xpᷣm: ut dicit Chꝛyſoꝰ:ꝙ qa ipſi reliquerũt affectionẽ carnalẽ:que in telligit᷑ ꝑ rethe ſubſtãtiã mũdialẽ que in telligit᷑ per nauẽ ⁊ pr̃nitatẽ ſocialẽ ꝗ in telligit᷑ ꝑ patrem:iõ meruerũt ſic magni ficari ⁊ exaltari a xpᷣo:qꝛ vẽiẽtes ad ipʒ iſta tria debent relinquere. C Eoꝝ ob⸗ liquitatẽ rectificauit: Matth.xx.vbi pe tentibꝰ fra tribꝰ eius ſedere a dextris ⁊ a ſiniſtris chꝛiſti. Rñdit:Meſcit qd peta- tis:ac ſi diceret:ego vocaui vos de ſini⸗ ſtra ad ꝑtem dextrã: ⁊ vos vr̃o conſilio ⁊ vr̃a petitõe curritis ad ſiniſtrã. ¶ Sʒ nunq; eoꝝ vitia aꝑꝓbauit.⁊ ꝑ boc ma/ gnifice in inſinuat᷑ platj eccleſie ut ſic in eoꝝcõſanguineis diligant naturã a deo platatã:ut minime eoꝝ vitia ſuſtineant e 5 U ergoẽ d. ꝙ añ il Ad pꝛimũ &hhar⸗ ⁊ alij diſcipuli fuerũt in ꝑfectiõis ſtatu: 7 tñ nõ cognouerũt eũñ eẽ dei filiũ:ſ ſoluũ et xpᷣm:puta vnctũ:uel eẽ vei filiu ado⸗/ ptiuum:mõ quo cognouerat natbana el Rabbitu es fili? dei. ſedò illa cognitio Ar. petrꝰ ⁊ alij apłcognouerũt tũc xp̃m eẽ dei filiũ:nõ ſolũ tranſcendebat carnis ⁊ ſanguĩs affectionè: imo oẽm hũani ſta⸗ tus pfectionẽ. ſolum.n. boc ſcibile erat pr̃is reuelatiõe. C Ad 2“ eſt dicenduzʒ ꝙ naturalis affectio xpi erga ↄſangui/ neos veſtita erat ne beſitaret charitate 2 verbi incarnati diuinitate:iõ nõ pote rat diſtrabere eum a perfectionis ſtatu. CZ 3 eſt dicẽdu ꝙ illis imp̃cabat malũ ꝑ ſacrã ſcripturã ꝗedificãt in ſan- guinibus:ꝗ hũt oculũ in ꝓmotiõe ⁊ exal tatiõe ipoꝝ ſolũ ad eoꝝ carnalẽ a ffectio nẽ:nõ ant pᷣncipalit ad eccłiaſticoꝝ offi cioꝝ dignã executionẽ uł admiſtratiõeʒ — Eeager eni g cbꝛi⸗ ſtus ſeruando carnalitate amico M receſſerit a ꝑfectõis ſtatu. Scribit᷑n. Dstth viij. ꝙ volenti ſepelire pr̃em ſu um nt ſequeret᷑ eũ dixit:Oimitte moꝛtu os PaAlremoethos ſuos· Jo. do. xi. di/ xit: Cagarus amicus nr doꝛmit: ſʒ vado ut a ſomno excitẽ eum.ex amicitia ẽ ad moꝛtuũ acceſſit: a quo pᷣcepit diſced ere Seolebar ſtatũ ꝑfectiõis acquirere. oñdere ſigna carnalitatis ad ami cos nõ ſunt ſigna ꝑfectoꝝ: naʒ in ꝑſona ꝑſectoꝝ dicit Augꝰ.iiij.de trini. ꝙ cum aliqð eternũ mentecapimꝰ:iã non cõuer ſamur in hoc mudo.ſed cbꝛiſtus de ami co ſuo lagaro lacbꝛymatꝰ ẽ Jo.xi.qð vi denteſ iudei dixerũt: Ecce quõ amabat eũ: ergo nõ erat ꝑfectiõis ſignü. C- S. smicitia fundata ſuꝑ vtili uel delectabi li ñ ꝑtinet ad ꝑfectiois ſtatũ:ſʒ amicitis ebꝛiſti xidebat᷑ fudari ſuꝑ vtili uel dele cta bili. Hã ſcribit᷑ Jo.xij iꝙ pꝰ ſuſcitatio nẽ lagari venit ſieſus hetbaniã ⁊ ibi fece ruũt ſibi cenaʒ 2 martha miniſtrabat: nõ 2 60 trarin eſt:qꝛ nõ ẽ ma ioꝛ ꝑfectio q́; animã ꝓ amicis ponere.ſʒ xps aĩiam ſuã ꝓ amicis fſuis poſuit:ergo ꝗmicicia ul carnalitas amicoꝝ non tra- Queſtio 1 ſic ꝓcedit᷑: AUi⸗ u cenſcn ed⸗ Etalis amicitia ꝑtinebat ad ꝑfectionis rit chꝛiſtum ertra ꝑfectionis ſtatãũ. Kfi cO dd. q; lm Oamaſ.iij. li. Wc. xvih.xp̃y 9 fitemur den fem̃⁊ boĩez ꝑfectu. Suſcepit.n. bũ di uinũaiaʒ⁊ carnè᷑:qꝛ totihoĩs nãm i ʒRſ0 ne diuine vnitate coaptanit:⁊ vni anq nature diuie ⁊ hũane ꝑmiſſũ ᷑ ageqð ſu um erat:ex potetia tñ dinitatlqñqʒ actꝰ buᷣsnitatis ſuſpedebat᷑ qñq; vo ſibiipſi relinqbat᷑. VUñ dicit Augꝰ.ꝙ qñ voluit eſurijt:⁊ qñ voluit ſic uł ſic affici erga a- micos ułnõ affici ĩ eiꝰptãte erat. Quic ad tñ dei filiꝰ ꝑ hoĩez quẽ ſuſcepit digna tus ẽ opari:nobis diſciplina moꝛ u fnuit ⁊ ad noſtrã in foꝛmationẽ᷑ nõ ad ſuã ꝑfe⸗ ͤctõeʒz demõſtrauit Pamn Sc do. ꝙ totũ erat ad xhᷣi gloꝛis: ⁊ moꝛtuũ relinquere: ⁊ ad toꝛtuũ accedere: mõ quo dicit Apls.i. Chorꝗ.x. Siue mãducatis ſiue bibitiſi⸗ ne a nigd aliud facitis oia in gloꝛiã dei fa cite.ad moꝛtuũ & ſuſcitãdũ amicũ acceſ- ſit qꝛ ꝑ boc deus gloꝛiſicabat᷑. Vñ dixit marthe Jo. xi. Mõne dixi tibi qm ſi cre/ dideris videbis gloꝛiã dei.ſed a moꝛtuo pcepit diſcedere:uel qꝛ moꝛti ille infi- delis erat.⁊ iõ ꝑ infideles erat ſepelien dus: ut dicit Augꝰ:vłqꝛ ꝑ alios funera lia illiꝰ poterãt expleri: ⁊ ille nõ ĩpediri uel retardari ad ſequendu xpᷣm inquo ſe ef ſue gfectõis ſtatũ:ut dic Cbꝛyſ. Ad ꝛ"eſt dicendù ꝙ rp̃ᷣs lacheyma⸗/ tus ẽ in ſuſcitatiõe Lagari amici ſui ppt tria.Pꝛimo ad monſirandã verã buani tatẽ.nõ eni aliqð ſignũ reſurrectiõis ad huc mõſtrauerat:vñ ad boc videbat᷑ iuiſ ſeut lachꝛymaturus:nõ ut reſuſcitaturꝰ Scvo ad oñdendã verã pietatẽ.qꝛ eniʒ fons pietatis erat:iõ flebat ꝓꝑte buani tatis:quẽ reſuſeitare poterat ꝑ potentiſ diuinitatis. Tertio ad firmanas in nov frat᷑nãcharitatẽ.non.n.recedit bõ a ꝑfe ctionis ſtatu:ſi pſpera ⁊ aduerſa ſuoꝝ ca roꝝ ⁊ amicoꝝ ſua putatmo magis inꝑ fecta charitate firmat᷑: modo quo dicit Anio ad Ro. xij. Gaudete ci gaugenti⸗ bustſe eC s opr ptibimne ſobat. geityb ſoͤci⸗ foubyel tnogle⸗ . tenuer lichs eſtdit ſelſit! derion bentt blane nab⸗ ſun ce Ce idofea Osofo alusce rrii oben les ſpet lc lctöͤser hoteda homnt ficent Rptsetlo NW . n 8 S Ar. octnageſima ti ediderern onnbunpnunecnta Pꝛim IIII ene⸗ us 2 flete cũ flcntibidipſũ inuicẽ ſentie Jo.iiij.ſuꝑ illo ᷣbo:Munad aligs attu- ai tes. C Ad 3 o &ο ſic dicit Cheyſos lit ei mãducare:cibos balis obistos Din ibin rps apud lagaruz 1 ſozozes eiꝰ hitabat dñs ſuſcipere ſolebat:nõ q alieno mint dsninie vt ibi maneret coꝛpałr vbi ſpnalr repau ſterio indigeret ꝗ vat eſcam oĩ carni: Ca * ſabat. Ham ſcõꝝ viroꝝ ẽ ut ait:ꝙ ñ gau ut deferentes meritum cõſequerent᷑. In ſiget est:vbi epule large ſc.ſ̊ ubi ſcitaſ fioꝛet beneficio voquod recipit᷑ sttendeuda ẽ tuigicgn ũ ca pᷣncipał amicitie rhi c lazaroꝛ ſo graꝝ actio:ut illi pmo referat᷑ gra ꝑ quẽ 3 ni roꝛibꝰeiꝰerat cens uł coꝛꝑał refectio:ſed ꝓpoñtũ bñ ficia largiẽdi inſpirat᷑: ⁊ illis 1. imte magl eoꝝ ſcitas ⁊ ſpiritualis deuotio. quos inſtrumentalit᷑ bñficia diſpeſan e 4 BG rtiuz ſic ꝓcedit᷑: Aide tur. ñ ſcribit᷑ Eſa.li.Grarũ actio inue nla —SSStur eni ꝙ rous niatur in te: vox laudis ſꝑ ſit in oꝛe tuo Kd d ſeruqdo carnalitatẽ bñ ficioꝝ nõ vñ nõ ſunt inculpande aftectiões 2 uer iati tenuerit ꝑfectiõis ſtatũ: qꝛ ↄſentire blan ſationes pauperũ cũ diuitibus: nec repu ma nuii dicis rogantiu ꝓretributiõe bñficioꝛu tande adulatiões:ſj magis qued indu⸗ iiè eſt dimittere pfectiõis ſtatu. y rp̃s con ctiones ad p̃ſtanda beneſicia pauperibꝰ ie ſenſit Luce.vij.iudeis rogantib eu ꝓ cẽ ſicut debẽt:⁊ qdam gratiaꝝ actiões con oen turione:qꝛ dixerunt.Oiligit eni gentem gaudendo de eoꝝ bonis oꝑibus. Diẽ᷑. n. en nran 2 ſynagoga ipſe edificauit nobis. Apłs i. Thi. vltio. diuitibus hui⸗ leculi ner Ne. BLZu.xxij ſuꝑ illo vᷣbo:q ptãtem ba ſpᷣcipe nõ ſublime ſapere:neq; ſperare in iudii⸗ bent ſuꝑ eos bñ fici vocant᷑.dicit glo.q; incerto diuitiarũ:ſj facile tribuere atqʒ; ngrid blandi ſermones offerunt᷑ a ſubditis ilł coicare ⁊ theſaurigare ſibi fundamentu Hiindu a gb” bificia recpiunt᷑: ſz boc repugnat bonũ in futurũ: ut appᷣbendãt vitã eter rhin ſtatui ꝑfectiois: carnalitas bñ ficioꝛuʒ nã:q fugitiua eſt ab eis:niſi hoc faciãt: ut i iped iebat cheiſtum in gfectionis ſtatu. glo. dicit. Et ſignanter dicit pᷣcipe:qꝛ de Gitumn BD. ꝙ xp̃s impᷣcatꝰ? in penã nõ facit ſuꝑfluo ⁊ ſupabundanti bñficia pauꝑibꝰ IHE d pfectiois ſtatuà: B rps phariſeos len dare eſt pᷣcepti. De nccrio vo ẽ ꝑfectio ngi gas orones facietes ad bũfactrices vi/ nis ⁊ conſuiij. Ande dicit glo ſuꝑ illo ver gügfnge duas er᷑no iudicio odemnauit: Matth. bo.i.Cborj viij. Et conſilium in hoc do Unhr xxiij. Ae vobis ſcribe ⁊ pbariſei ꝗ come ſubaudi ut pauꝑibus detis qꝛ boc vtile uinc Aiitis domos viquarũ orones lõgas oꝛã eſt plus facienti q; illi cui fit. Modus N tes: pprt boc apliꝰ iudicin accipietis. po acquirendi ſi fiat cauſa religionis ⁊ eogt. an cotrarii eſt: q; Eliſeus honeſtatis pertinet ad ſanctitatis per- mnatuch “ +2 — 1U ppb̃a in ſtatu ꝑ fectionem.ſi vᷣo cauſa auaricie ⁊ cupi- gicihd ectiõis erat: ? tamẽ mulieri gpud quaʒ ditatis pertinet ad ſuperſtitionem ⁊1 g- einafen boſpitabat⸗ dixit. iii. Re. ii. Ecce ſedu F RE pꝛimũ uerſitatem. eini le in omnib miniſtraſti nobꝛ gd visut Ee ergo eſt dicendumn DU eninn, faciam tibi:HNunquid ergo hbẽs negociũ ꝙ iudei ut Chꝛyſoꝰ dicit: pio modicis ”M . tien ⁊ vis ut loqr regi uel pnciꝑi militie ꝓte. ſumptibus ad opus ſynagoge datis gra nrpprbini Knd EOèᷣ. in bnñfa ctoꝛib?tria tiam pꝛo centurione poſtulabant a chꝛi mtopoten , voſſumꝰ ↄſiderare Pꝛi- ſto. In modo ſimiliter petendo doloſita mtnin mo ipſoꝝ meritũ qð pᷣncipalit᷑ intendit᷑. tem pꝛetendebant:quia nolebant pꝛo⸗ elſtho Scvo bñ ficiũ qð recipi᷑. Certio modũ pter inuidiam fidem centurionis detege . rd ꝑquẽ acꝗrit. Planũ e aũt meritũ ipſo re:vnde non permiſerunt ipſum ad xpᷣm cn s rũ dʒ eẽ pncipalit intẽtũ:ut ꝗſ diligat re venire: ne magnus aliquis eſſe putare/ nen dode cipere bñj ficia a bñfactoꝛibꝰ ꝓpt᷑ meri/ tur cui preces poꝛꝛigebantur: Ideo xpᷣs i tu qð inde ↄſequunt᷑. Vñ Cbꝛyſoꝰ dicit non reſpexit ud eoꝛũ rogo mina: ne⸗ ad obediẽs homini uel ſoli deo. Queſtio ” Ar. ſumptus ad op ſynagoge datos: ſʒ ad ſide cẽturionis ĩ cũctis moꝛtalibꝰ mani feſtandã. fidei ergo eius ↄſenſit: ⁊ ꝑ ſuaʒ virtutez ſeipſum pꝛeſentiali ter exhibuit. CQCAd ꝛmeſt dicẽdum ꝙ blãdos ſermo/⸗ nes offerri benefactoꝛibꝰpõt intelligi tri pliciter fieri. Rꝛimo ꝓpter eoꝝ deceꝑtio nem. Secũdoppter eoꝛũ peccatoꝝ cõmẽ dationẽ.Tertio ꝓpter alicuiꝰ beniuolen tie captationẽ:vel alicuitꝑalis benefi- cij cõſecutionem:ſeu periculi vitationẽ. Pꝛimo mõ puto ꝙ ſit peccatuʒ moꝛtale blãdos ſermones offerre:qꝛ talibꝰ iudici uʒ eternũ pꝛomittit᷑:iuxta illud.ij.Petri ij. fictis verbis de vobis negociabuntur: quibꝰ iudiciũ iãolim ñ ceſſat ⁊ ꝑditio eo rũ nõ doꝛmitat.Secũdo mõ ſiłr puto q ſit moꝛtale:qꝛ ſic laudat᷑ peceatoꝛ in deſ derijs aie ſue:⁊ iniquus benedicit᷑. Sed tertio mõ. Augꝰ dicit eſſe peccatũ venia le. Sic eni ait ilibꝛo de igne purgatoꝛio: ſi ĩplius ꝗs fuerit blãditus q; oð. ſic cui/ q; maioꝛi Eoc aut ex volũtate aut ex ne ceſſitate adulari voluerit:ad minuta pec cata ꝑtinere nõ ẽ dubiũ. Ad ʒ eſt di. cendu ꝙ pbariſeis xp̃ᷣs ipꝛecatꝰ eſt penã ꝓpter tria ut Chbꝛyſoꝰꝝ dicit. Pꝛimo quia miqui erãtz cupidi. Secũdo qꝛ eoꝝ aua⸗ ricia religiõis coloꝛe depingebãt:⁊ quaſi arma dei diabolo pꝛeſtabãt: duũ inigtas amabatr᷑ qᷓ pietas eſtimabat᷑. Tertio qꝛ pꝛedã faciebãt in ꝑſonis que de facili de cipiunt᷑ puta in mulieribꝰ viduis:q eoipᷣo q; vidue de facili decipiunt᷑:nõ hbñ tes vi/- roꝝ ↄſiliũ. Oe facili ſimiliter bonis ſuis exꝑoliant᷑ nõ habẽtes viroꝛum dñium. ¶Aueſtio.lxxxij.de chꝛiſti obedientia. Eind E ſiderandũ ẽ de xpᷣi obedientia. quod querũtur q̃ttuoꝛ. Pꝛimo:vtruʒ in xpᷣo fuerit obeditia. ¶ Secundo: vtrũ s⸗ fuerit mini uel! Tertio: vtrũ obedietia in xpᷣo fecerit perfectiõis ſtatum. ¶ Quarto vtrũ obedientia chꝛi ſti fuerit voto pꝛomiſſa. ℳ 1 ſic pꝛocedit᷑: vi Dꝛim Uageinrenls in xpᷣo nõ fuerit obediẽtia qꝛ obediẽ tia ĩpoꝛtat quendã ſa mulatũ:ſed in xpᷣo nõ fuit famulatꝰ:dicit eij aplłs ad NHebr᷑̃. iij.ꝙ moyſes fuit fidelis ĩ tota domo dei ſi famulus.xpᷣs aũt nõ ſicut famulus ſʒ ſicut verꝰfiliꝰ ¶ ¶ Pꝛeterea vbi ẽ obeaiẽ/ tia ibi ẽ ſubiectio:ſed ĩ xpᷣo nõ ẽ ſubiectio ad patrẽ donec fuer int ſibi oia ſubiecta: iuxta ills apłi.i. Chor.iij. Cũ aũt ſubie cta fuerint ſibioĩa tunc ⁊ ipe filius ſubie ctus erit illi qui oĩa ſibi ſubiecit: planũ ẽ aũt ꝙ nõdum videmꝰ oig ſibi ſubiectavt dicit apłs ad Hebr.ij. Pꝛeterea obe diẽtia ĩipoꝛtat ſeruitute:ſed Oamaſ.ne/ gat in xpᷣo fuiſſe ſeruitutẽ:ergo in eo non Hfuit obediẽtia. In ↄtrariũ⸗ t dbeietin. ijj.bũiliauit ſemetip̃s ꝓnob fcũs obediẽs nd EO dicendũ q neceſſarium eſt ponere in xpᷣo fuiſſe obedientiã ꝓpter tria. C Pꝛimo ꝓpter pmipeccativitat ionẽ ⁊ ſatiſfactionem. Peccatũ enĩ quo totũ bũanuʒ genus eſt damnatũ fuit pᷣmi ade carnalis inobe- diẽtia:g virtus qua tale peccatũ vitatur ⁊ ſatiſfit: ꝓ ipſo dʒ eſſe ſcdiade ſpuał obe diẽtia: bãc rõem Apls aſſgnat ad Ro. v.dicẽs: Sicut ꝑ iobedientiaʒ vni hoĩs peccatores ↄſtituti ſunt multi: ita ꝑ vni us obedientiam iuſti conſtituunt᷑ multi. Secũdo ppter ſacrificij acceptatio/ nẽ.xpᷣus eni vna oblatione ↄ ſumauit in ſempit ernũ ſanctificatos:qꝛ ſemel obla tus eſt ad multoꝝ exhaurienda peccata ut ſcribit᷑ ad Hoebꝛe.ix. Sed talis obla- tio nõ fuit deo grata ⁊ accepta ſine obe⸗ dientia: Juxta illud.i. Re.xv. Munquid vult dñs holocauta aut victimas: ⁊ nõ potiꝰut obediat᷑ voci eiꝰ.melioꝛ ẽ eni obe dientia q́; uictime. Tertio pyt᷑ hũᷣa ne nature Pbuandã ↄditione. Małr enĩ bu mana nã que ꝑtim ẽ ſpualis: ⁊ ꝑtim coꝛ poꝛalis ſubijcit᷑ nature diuine que ex to to ſpi ritualis eſt:qꝛ deus ſpũs e᷑.Jo.iiij. agtiſe tione⸗: hezft 30 molat ttiot one end biecti cund C? qous capt i⸗ in Otal (ſeyn ſobier is meb⸗ bonitn tiapi⸗ haͤſubi luhe. bliba tliiprii ſhin Motatgt „ keyegig ſoh en auche ltasyve iſofe ldetert koeeſti geritſub oſofo⸗ ſeci Nroctafki mrotz hin tingeobeli tüſcdini⸗ DBadher. vundonoe Nſannlueß wieobeli⸗ ſbienn dis ſubiecn. Cat ſthe ſeſligſ⸗ bitcit puumt ſbiſbiat Permo ntn/ ANnn inrchelin⸗ zlblepon⸗ bfäschels ucmi renti i Vpein Glannun i. rueithe Naiftn aeſit innun nrijnh nun rumenuſn inctchtuth, R gſendt dapeact Ar. Aſq; iure creatiõis quo iure oĩs creatu- ra deo ſicut ſuo creatoꝛi ſubi ci debet.vn de Apls Phil. i. Statim cu dirit ꝙ dei filiꝰ in ſimilitudine boium factꝰ e.⁊ habi tu inuentus:vt bomo:ſubdidit:hũiliauit ſem etip ſum pꝛo nobis factus obediens vſq; ad moꝛtem. Igitur ꝓpter pmi pec-/ cati ſatiſfactionẽ: ꝓpt᷑ ſacrificij accepta- tionẽ:⁊ ꝓpter hũane nature ſeruãda ↄdi tiõeʒ fatemur iĩ xpᷣo fuiſſeverã obeaiertg. 1 ergo eſt dicẽdũ Ad paimum Init in mulatꝰ? 2 ſubiectio nõ ratioe ꝑſone: nec ratione diuine nature:ſed ſolu ratiõe bu mane nature: ideo ſimpliciter nõ eſt ↄce dendu ꝙ in xp̃o fuerit famulatusvel ſu/ biectio:niſ cu iſta additiõe Pᷣmn q; bõ ⁊ ſe- cundu bhumanam naturam aſſumptam. CAd ⁊ "eſt dicẽdũ:ꝙ illa fubiectio de qua apls loquit᷑ intelligit᷑ de ſubiectiõe capitis ⁊ membꝛoꝝ:tũc eni xpᷣGs ut dicit Augẽ tradet regnu deo patri:qñ iuſtos in quibꝰ nuc regnat ꝑ fidẽ ꝑducturꝰẽ ad aꝑtam viſione diuinitatis ut vid eãt ipᷣaʒ eſſentiã cõmunẽ pri ⁊ filio.⁊ tũc ipᷣe xpjs ſubiectꝰerit patri nõ ſolũ in ſe ſʒ etiã ĩ ſu/ is mẽbꝛis ꝑ Pn participationẽ diuine bonitatis. ¶Ad qꝭẽ dicẽdũ ꝙ obediẽ tis videt᷑ differre a ſubiectiõe ⁊ ſeruitute nã ſubiectio ĩpoꝛtat ſuꝑioꝛitatẽ: iuxta il lud Ro.xiij. Omnis aia ptãtibꝰſublimio ribꝰ ſubdita ſit. Seruitus ?o quãdã coac tiuã ptãtẽ: iuxta ills.ij.Pet᷑.ii:aquo qs ſuꝑpatus eſt:eiꝰ ⁊ ſeruꝰ ẽ. Sʒ obediẽtia i/ poꝛtat quãdã placitã volũtatem: ſi ergo iſta referanf᷑in xpᷣo ad ꝑſonarũ diuerſita tẽ negãda ſunt.Mõ eni i xpᷣo fint alia ꝑ- ſona m quã conuemiret ſibi ſubiectõ uł ſeruitꝰ: ⁊alia ſcvʒ quã ↄueniret ſibi ſuꝑi oꝛitas vel dñ iũ:boc eni ſaꝑet erroꝛẽ arrij Si po referant᷑ ad naturaꝝ pluralitatẽ cũ determmatiõe nature huane vera ſũt 2Z oceſſa iĩ ſcriptura ſacra. Mã hm ꝙꝙ hõq; fuerit ſubiect pri apls dicit.i. Chori. xv. ꝙ v̈o foꝛmã ᷣui acceꝑit dicit Apłls Pbilł ij.⁊ ꝙ i placitavolũtate ſꝑ fuerit ſibi obe octuageſimaſecunda II diẽs dicit Jo.viij.ꝗᷓ placita ſi e hecto ſo⸗ H ic ꝓcedir D ſecundudc eniz qxpᷣs nunq; fuerit obediẽs bomi ni.ſed ſoli deo tm:xpᷣs.n.fuit caput eccle ſie:ſed caput non tenetobedire mẽbꝛis: ergo nunq; tenebat᷑ obedire niſi ſoli deo Pꝛeterea qui nõ tenet᷑ obedire agelis multo magis ñ tenet᷑ obedire hoĩ: ſ̊ xpᷣs babebat ãgelos ſibi ſubiectos. Matitb. iiij. ecce angeli acceſſerũt ⁊ miniſtrabant ei ¶Pꝛeterea ille cui ſuppoſita ẽ omnis creatura nõ tenet᷑ obedire alicui creatu- re:ſz xp̃o ſuppoſita oĩs creatura:iuxta illud ad Hebꝛe.ij. nõ eni angels ſubiecit dev oꝛbẽ terre futuꝝei de quo loquimur. 13◻ eſt qð ſcribit᷑ Lu In cotran ce.ij. Deſcendit cũ maria ⁊ toſep eret mbgitne eis. y- icẽduʒ ꝙ queſtio ẽ du Rn 60 bia ex boc xpCs dicit᷑ eẽ filis dauid:ſcdᷣm naturã bumanã aſſum- ptã de vterovirginali que ex ſtirpe daui⸗ tica pceſſit. Matth.1. Liber generatiõis ieſu xp̃i filij dauid:⁊ q;tũ ad hoc tenebat᷑ obedire parẽtibus ex ſemĩe dauid ꝓcedẽ tibꝰ:qꝛ filiꝰ parentibus obedire tenet᷑ ad Ephbe.vi. fil i obedite parẽtibꝰ vr̃iſ by.n. iuſtũ ẽ. C Cõtrariũ iſtiꝰſcribit Mattb. xxij.vbi dicit᷑ ꝙ ſi dauid in ſpiritu vocat ipᷣm xpᷣm dñm.d.Dixit dñs dño meo ſe⸗ de a dextris meis:quõ filiꝰ eiꝰẽ.ex quo ipᷣm dñm ſuũ appellat.Planũ eſt aute ꝙÿ dñs nõ tenet᷑ obedire ſeruo.Hãc at obie- ctionẽ ſoluit Chꝛyſoꝰ Mattb. c. ſupꝛadi cto dicẽs: ꝙ bᷣm carnẽ ex matre aſſũptaã vere xpᷣs filiꝰerat dauid:ſcvᷣm aũt diuini tatẽ ex patre genitꝰ: dñs eiꝰerat. ¶ Ae rũ qꝛ ſcoᷣm gloſã ad Hbit.ij.xpᷣs fuit fili⸗ dauid ⁊ dominus ᷣm naturã humanam tꝑaliter aſſumptã:ideo ſciendũ eſt ꝙ iſta idẽtitas filiatòis ⁊ dñij põt accipi mate rialiter ⁊ foꝛmaliter. Si eni eccpit᷑ ma- terialr ſic verũẽ xpᷣm Pin eande naturaʒ eẽ filiij dauid ⁊ dũm eiꝰ. Mã ut glo.illa di cit. Illꝰ qð natũ ẽ ex dauid its botheatn Ar. E ẽ ut dñs eẽt dauid.Nã i carne ĩqua moꝛ tuꝰè᷑:⁊ inqua reſurrexit ⁊ aſcẽdit: ⁊ſedet ad dexterã pr is: ⁊ ĩ ißa eadẽ ſic exaltata ⁊ ſic honoꝛata:ſic ĩ ccleſtè babitũ mutatꝰ ẽfiliꝰdauid:⁊ dñs eiꝰ:nõ tũ ᷣm eandẽ rõ nẽe ſuptã: ſz ut illa natura eadẽ fuit a ma tre tꝑałr accepta:ſic fuit filius dauid:qꝛ boc mõ fuit i lůbis eiꝰ vᷣim coꝛpulẽtã ſub ſtãtiã qua a mr̃e accepit hm Aug..ut vo illa natura fuit diuinitati ꝑſonalrvnita ⁊ diuĩa fruitiõe ac gre largitiõe repleta: ſic fuit dñs nõ ſolũ dauid:ſʒ ⁊ oĩuʒ boñux imo oĩuʒ ageloꝝ- Ad Paimmeεicidurps fuit caput eccłie ꝓpt᷑ gre plenitudineʒ de cuisplenitudine oès accepimꝰgraʒp gra ut dicit᷑ Jo.i.Defectus tñ coꝛꝑales aſſũ pfſit ĩ ſiſitudinẽ ſuoꝝ mebꝛoꝝ:qꝛdecuit eũ ꝑ oĩa fribꝰ ſiłarivt etatũvarietatẽ famẽ ſti ſudoꝛes ⁊ laboꝛes i ꝗbꝰ ſuſtinẽdis: ⁊ poꝛt ãdis ſił cũ ſuis paretibꝰ ſubiectionẽ 7 obęditiã eis exhibebat ut dic gl.Cuc ij. Ad ⁊mergo ẽ dicendũ ꝙ xpᷣs babe bat angelos ſibi ſubiectos ppter ꝑſonalẽ vnionẽ qꝛ ille hõ erat deꝰ: nature tñ ↄdi tiõöe minozatꝰ ẽ paulominꝰ ab ãgelis: ut ſeribit᷑ ad ebꝛe.ij.ſuꝑ quo verbo dicit glo. ꝙ ⁊ ſipaſſibił ⁊ moꝛtalis erat ãgelis tñ ip erabat:⁊ ꝑ hoc patet rũſio ad.iij. ſic peedit᷑: vide- D tert Uenie obedietia in xpᷣo nõ fecẽit ꝑfectois ſtatũ:qꝛ zaeu liberi arbitrij hõ ponit᷑ ĩ ꝑfectõis atu:ſedxpᷣs abinſtãti ſue ↄceptlõis ba buit vſũ liberi atbitrij nõ ãt obedietiaʒ ẽ eã ñ fuit poſitꝰin ꝑfectõis ſtatu. ¶S. ſolũ actü meritoꝛin hõ ponit᷑ ĩ ſtatu ꝑfe ctõis. Sʒ xpᷣs meruit ab inſtãti ↄceptio nis ſue quantũ mereri potuit nõ ẽ pobe diẽtiaʒ. ¶S.ſtatus ꝑ fectõis ↄſiſtit ĩ at tictiõe termini:h tpᷣs ab inſtãti ↄceptio nis fuit i termĩo ⁊ verꝰ cõpꝛebẽſoꝛ:ñ ꝑ obediẽetiã fuit poſitus in ꝑfectiois ſtatu. . n —c0 trart n ndn be . 1 des exaltauit illũ: glo.pꝛopter obedien tiam bumilitatis ſue exa tauit illum. X EWctõis xpi poſſumꝰ loꝗ tri plicit᷑. Pꝛio q;tũ ad coꝛpoꝛis augumẽtũ Secũdo q;tuù ad meritu eſſentiale. Ter/ tio q;tum ad aliquod meritũ accidẽtale. Pꝛio q; tuʒ adcoꝛꝑis augumetũ.Pla nuũ ẽ ꝙ ab inſtãti ſue ↄceptõis nõ ẽ ↄple⸗ tũ ſʒ ᷣm cremetũ ſui coꝛpoꝛis ĩ ſapietiap ficiebat. Añ ſuꝑ illo verbo Luce.ij.puer auũt creſcebat ⁊ ↄ foꝛtabat᷑: dicit glo.iux ta mẽſurã etatiscoꝛpoꝛee natura diuins ſapiẽtiaz reuelabat: ne ſi d paruꝰ etate erat oẽm ſapientiã demõſtraſſet videret᷑ eẽ ꝓdigium. In merito vᷣo eſſentiali xpᷣs ab in ſtati cõceptiõis fuit ꝑfectꝰ:iqꝛ tũc re cepit ſpiritũ nõ ad mẽſura:⁊ ideo ꝑ actũ volũtatis charitate ifoꝛmate meruit ge qd mereri potuit de eſſẽtiali pᷣmio qð cõ ſiſtit in atꝑta viſiõe diuinitatis: ita ut ab ipſo inſtati ſue cõceꝑtionis fuerit beatꝰꝛ verus cõpꝛehbẽſoꝛ.Sed in merito accidẽ tali qð reſpicit genus oꝑis potuit mere⸗ ri ⁊ ꝑfici. Meruit eniʒ ſibiꝑ humiltatis obedientiã accelerationẽ reſurrectõis ⁊ multa oꝑa digna raiigeernlo poſt eiꝰ cõ ceptionẽ oꝑatus eſt. Cangit autẽ aplus bił.ij. Quattuoꝛ p̃rogatiuas quas ex ua obediẽtia ⁊ hũilitate xpᷣs ſoꝛtitus c. Pꝛimobumane nature exaltationẽ. Cũ dicit pꝛopterqð⁊ deus exaltauit illum. dãdo ſibi coꝛpoꝛis claritatẽ:quia bumi- litas claritatis eſt merituʒ. Claritas vᷣo bumilitatis eſt pꝛemium vt dicit Aug⸗ Secũdo diuinin ommis donationeʒ cu addit ⁊ donauit illi nomẽ quod ẽ ſuꝑ oẽ nomẽ:donatũ eni eſt illi boi ꝙ eſſet deꝰ⁊ nominaret᷑ deꝰ. Et q;uis in inſtati ſue cõ ceptõis iſta donatio fcã ſit:tñ ꝑꝰreſurre- ctioneʒ qð erat occultũ in euidẽti poſitu E:ut ſcirét hoc demones ⁊ boĩes ut glo. dicit. Tertio oĩum creaturaꝝ ſubiectõex cũ ſubdit:ut ĩ noie ieſu oẽ genu flectat᷑:ce leſtius terreſtriũ ⁊ infernoꝝ: ⁊ merito qꝛ celu puta ãgelos ipleuit eoꝝꝶruinã repan do.CTerreſtria puts boles ſaluauit eis is Pn EOdi endũ ꝙ de ſtatu ꝑfe * D guipar. demole tesertr⸗ lunleng bis liu feſd⸗ hücrßt Pfitchü lribye cofeſiot ſaipte ptöͤst tipott filate taleve cople obedt tiusi meri dcen cſſent un bolog iſch Nenck lntern tatete uuts 4 4. in ſopctea Neonfo, eige ſtneren dini⸗ Geppoe lineſtſe J gian⸗ honftit gſetſa ler Na I kkſilln. deſtarn gſe⸗ ſuumſogi is gonen entitie T/ tü gciſene oumetie usroͤt ⸗ siſenn Aueeigin dietgon mtraduin düara nſirning ruli gihgti fittuhuch nmmen iljndi ine nnut Güntben Unainndl Syniſet/ numind mliß oten G nim n sln, lenmi —⸗ gegun, rn⸗ jſtoet 1 ontingi cktſ igeſeni Ar. nuã paradiſi apiendo. Et infernuʒs puta demones expoliauit captiuos ibi exiſtẽ/ tes extrabẽdo:ſicut glo.dicit.Quarto oĩ um linguaꝝↄfeſſione:cũ poſt ponit. Erx oĩs ligua ↄfiteat᷑ qꝛ dñs ieſus xpᷣs i glo- ria eſt dei pris. Multi nanq; 'mn Augl. nũcxpᷣm negãt:qꝗĩ finę ſeculi velit nolint ↄfitebũt᷑. Juxta illꝰ Daũñ.vij. Oĩs ppłs tribꝰ ⁊ lingue ſeruiet ei ĩ eternulin cuius cõfeſſiõis ſignũ Joã.xix. Titulus crucis ſcriptꝰeſt lingua bebꝛaica greca⁊ iatina Ad primũ ergo eſt dicẽduz q xpᷣs ab inſtãti coce ptõis fuit obedies patri:qꝛ ſicut in inſtã ti potuit ĩtelligere ⁊ velle ꝑ ſciẽtiã ⁊ cha talẽ volitionẽ ⁊ cognitioneʒ:tota mens erꝰ plene ſubijciebat deo. Sʒ poſtmoduʒ obediẽtia builitatis eiꝰ maifeſtata eſt ꝑ eius icremen tũ tꝑis ⁊ etatis ꝑ młta oꝑa meritoꝛia que ipſe oꝑat? eſt. Ad 2 e dicendũ qꝙ illud merituʒ reſpicit pᷣmium eſſentiale. In merito vo accideta li ut ſu pꝛadictum eſt fuit augmentũ ᷣm genus oꝑis qꝗð ipſe oꝑatus eſt dequoꝝ numero fuit eiꝰ obedientia ad prem. C Ad qʒ e dicenduũ: ꝙ in inſtãti cõceptõis xpᷣs fuit in termio eſſentiali:ſʒ coꝛpoꝛis imoꝛtali tatẽ ⁊ claritatẽ poſtmodũ ex merito hũi litatis ⁊ obedientie ſue conſecutus eſt. α☚ „ſicpced iturvide D Ortuzetenic, ob ediẽ tiea vp̃i ñ fuerit voto ꝓmiſſa:qꝛ ſuꝑ ſllo verbo pſal. ouete ⁊ reddite domĩo deo nro:dicit glo.ꝙ vouere volũtatis eſt ſz reddere ẽ neceſſitatis.Sʒ ĩ xrpᷣo nõ fuit gliqᷓ neceſſitas: nec redd itovoti. CS. Dionyſiꝰ dicit caplo. ij.eccłiaſtice bierar chie ꝙ votũ ſolẽnisat᷑ in ↄſecratione ⁊ oꝛ dinis ſuſceptiõe.Sʒ de xpᷣo nõ legit᷑ ꝙ ſic ſolẽnigauerit votũ obedientie in xpᷣo er go nõ fuit obediẽtia voto ꝓmiſſa.D. illi ut ſub ptâte alt᷑iꝰ vouere nõ pñt ſiẽ ſe.xxxſʒ xpᷣs erat ſꝑ ſõ ꝑtãte pr̃is 111 voué ñ porat. In Nrariy eſt ga votu eſt vo octuageſimapꝛim⸗ lutaria oblatio facta deo. Sʒ ſuꝑ illo v?/ bo ad Hebꝛe.v. Cu eſſet filiꝰ dei didicit ex bis ꝗ paſſus eſt obedienti Oicit glo. xpᷣs icit a: volurorte ſaſeepk obe⸗ 43 α dientiã vſq; ad moꝛtẽ. RKuñ 60 dicendu oroz nõ eſt aliud q́; ſpoõtanea voluntas deo oblata. Oblatio aũt quã de ſeipſo xpᷣs fecit deo pri volũ taria fuit: qꝛ volũtarie tradidit ſe iudicãti iiuſte qꝗ pctã nr̃a ꝑtulit ĩ coꝛꝑe ſuo:vt dicit᷑.i.Betriiij.⁊ iſta voluta svo to ſoleniçata eſt i xpo in inſtati cõceptio nis ſue cũ cõ ſecratiõe ſpiritus ſaãcti. An de in ꝑſona tp̃i gloſa exponit illudverbuũ potu 1 L t ſic pſalmũ dicam nomini tuo in ſeculuʒ ritatẽ infuſã abſq; ſenſusoꝑatiõe:ſic Im ſeculi:vt reddamvota mes de die in die ut ſit ſenſus. Sic ego oꝑaboꝛ ad bonoꝛeʒ tuũ ut quicũq; requirat exemplo meo fs ciat ⁊ in ſeculũ ſeculi /q;diu hoc ſeculum durat:quia nõ ad tempꝰ eſt boc agenduù ⁊ ſic reddã vota mea de die in diez puta ꝙ voui reddã aſſidue. Illud ſilrverbũ in⸗ troibo in vomũ tuã ĩ holocauſtis reddaʒ tibi vota mea que diſtintxerũt labia mea glo.exponit ĩ ꝑſona xp̃ᷣi ſic loquentis:in/ troibo ĩ domu tuã in bolocauſtis:vt me/⸗ ipſum offerã in cõſpectu tuo: uel in bolo cauſtis bonoꝝ opeꝝ:⁊ tũc cũ itroibo red dã tibi cũ angel votamea: puta vota lau dũ qᷓ bic voueo ⁊ pmitto:qᷓ vota diſtinxe rũt labia mea co ꝙ ipᷣa rõ mea oĩbꝰ pᷣtu- lit:ill ſitłr ᷣbũ.Calicẽ ſalutaris accipiã ⁊2 vota mea reddã coꝛã oi populo:eiꝰglo. in perſona xpᷣi exponit ſic dicens: Calice accipiam quod eſt in deſiderio et poſtea ipſo actu reddam vota mea coꝛaʒ omni populo eius: quia meipſum qui ſum tua imago offeram coꝛam omnipopulo ut exemplum capiat cur ego ita facio. Ad Pꝛimũ ergo eſt dicendum qyin chꝛiſto nõ fuit neceſſitas coactiõis ⁊ ſeruilis:ſed neceſ ſitas immutationis ⁊ filialis:⁊ talis neę ceſſitas requirit᷑ ad ꝑfect am ronezʒ voti. ¶Ad ⁊'c dicendu ꝙ votũ xpi ſolẽniʒa tũ eſt ↄſecra tione ⁊ oꝛdinis ſu kepgione. Cöoſecratiõe quidẽ ꝑ plenitudinẽ gratie ſanctificantis ⁊ ↄſecrãtis giam ⁊ coꝛ⸗ pus eius. Añ dictũ ẽ Lu.i Qð naſcet᷑ ex te ſanctũ vocabir filiꝰ dei. Et Jo. x. ſeri- bit᷑ Quẽ pr̃ ſanctificauit ⁊ miſit in mu- dũ. Oꝛdinis vo ſuſceptiõe:qꝛ alij ſacer- dotes facti ſunt ſine iureiurando: xpus aũt factꝰ ẽ ſacerdos cũ iureiurãdo ꝑ euʒ qui dixit ad eũ: Jurauit dãs ⁊ non peni tebit eun: tu es ſacerdos in eternũ.ad He bꝛe. vij. Ad qm & dicẽdum ꝙ cbꝛiſt? pm diuinitatẽ eiuſdẽ voluntatis erat cũ Parrerſtettt ⁊ eiuſdem ſubſtantie. ᷣm vᷣo ſanitatẽ votũ eiꝰerat de volũtate pa tris:qꝛ bᷣm voluntatẽ huanã ſꝑ faciebat eiꝰ bñplacita: Juxta illud. Jo.viij. Qui miſit me mecũ ẽ ⁊ nõ relinꝗt me ſolũ.ꝗa que placita ſunt ei facio ſemꝑ. ¶Queſtio.lxxxiij. de chꝛiſti ↄtinentia. O 50 C conſideraãdũ g eſt de chꝛilti ↄtinẽtia: Circa qð qrunt᷑ tria CpPeꝛimo vtrũ chꝛiſtꝰ porue rit actũ cõiugalem exercere. ¶ Secũdo vtrũ chꝛiſtus ꝓpt᷑ ꝑfectiois ſtatũ debue rit vitare carnalẽ cõiugium. ¶ Tertio vtru cbꝛiſtus a ſtatu ꝑfectiõis decidiſſs in carnali cõiugio viuendo. S Ppum U ſic pꝛocedit᷑: vi 2 ger eni ꝙ vpᷣs uõ potuerit actũ cõiugalẽ exerce re:qꝛ generãs dat tale eſſe genito quale ipſum hʒ:ſed chꝛiſtus bʒ eẽ diuinuʒ:nec natura hua na exiſtit in p̃o niſi ꝑ diuinũ eſlſe: eẽ diuinũ coĩcaſſet genito:⁊ ſic ge nuiſiet deũ quodẽ impoſſibile. Pꝛe⸗ terea xpᷣs noõ potuit peccare nec menti⸗ ri:⁊ tñ habuit linguã ⁊ os ꝑ que mentit᷑ ⁊ voluntatẽ qua peccat᷑:& ſiłr dato qꝙ ba buerit potentis ⁊ mẽbꝛa generãdi nõ vi det᷑ q; potuerit generare. Pꝛeterea in chꝛiſto nõ eſt niſi ſuppoſitũ diuinũ cu ius ꝓpꝛiũ eſt agere:qꝛ actiões ſupꝑoſito rum ſunt:ſed ſuppoſitũ diuinũ ẽ ſpiritꝰ Zurts illud Jo.iii. Spũs eſt deus: nõ g potuit actũ carnalem exercere. Queſt 81 P=S& H& ei 1 eſt: qꝛ? potentia In Otran né uengſorts nõ põt exercere actũ ad quẽ oꝛdinat.ſj i xpᷣo potẽtia generãdi fuit ꝑfecta:ſicut ⁊ oẽs alie potentie:alit᷑ nõ fuiſſet ꝑſectus bo: potuit ergo actu cõiugalẽ exercere. R eO dicẽdum ꝙ actus aligs E non poſſit pgredi a po- tentia:ex tribus põt cõtingere: Pꝛimo ꝓpt᷑ potẽtie alicuiꝰvtut carentiã. Scðo ꝓpt effectꝰ pᷣuatiuã eſſentiã. Tertio ꝓ⸗ pter ipſius effectus ad illud agẽs repu⸗ gnantiã uel incõdecentia. ꝓpter pmu lu cidũ nõ videt᷑ a ceco. ꝓpter ſcm nõ vi⸗ det᷑ tenebꝛa ꝓpter tertiũ nõ videt᷑ ture Actus g copule cõiugalis ꝑ rpᷣm exerce ri nõ potuit Mõ quidẽ ppt᷑ potentie ali- cuius virtutis carẽtiã:nec ppt᷑ effectus puatiuam eſſentiaã: ſed ppt ipſius effect ad chꝛiſtũ repugnan tia uel incõdecentiã ¶Fuit.n. mrimoniũ inſti tutuũ ppf tria: uel triplici ex cã mulier fcã eſt in adiuto/ rium viri. Pꝛimo ꝓpter ꝓlis generatio/ nẽ. Scdo ꝓpter cocupiſcentie refrena- tionẽ. Tertio ꝓꝑter viri gloꝛificationeʒ. Pꝛimũ adiutoꝛiũ hũit locũ i ſtatu inocẽ tie. Scom in ſta tu peccati.Tertiũ in ſta tu gratie. Oe pᷣ adiutoꝛio loqui᷑ Augꝰ ix.ſuper Geñ.qꝙ mulier nõ ẽ fcã in adiu⸗ toꝛiũ viri ꝓpter laboꝛis ſubleuationem nec ꝓpter ſocietatis recreationẽ nec p/ pter inſtructionẽ:ſʒj ſolũ ꝓpter pꝛolis ge nera tioem. De ſcðo vᷣoadiutoꝛio loquit᷑ Aplis.i.Chorj.vij. AUnuſqſq; ſuã vxoꝛẽ beat ppter foꝛnicationẽ vitadã. De ter tio aut adiutoꝛio dicit Augꝰ in libꝛo de catheſigandis rudibꝰ: exponẽs illud ver bum Apli.i. Chor..xi. Mulier ẽ gloꝛia viri. Fecit de?bomini in adiutoꝛiu femi nã:no ad carnalẽ cõcupiſcentiã:qmꝗdeʒ nec coꝛꝛuptibilia coꝛpoꝛa tũc bẽbantañ q́ᷓ; eos moꝛtalitas iuaderet pena pecca ti:ſed ut beret gloꝛiã de femina cũ ei pꝛe iret ad deũ:ſeq; illi pꝛeberet imitandũ in ſcitate ac pietate:ſicut ipſeeſſet głia dei cũ eiꝰ ſapientiã ſequeret᷑.xpᷣo ͤ actꝰ ↄiu/ Glsc⸗ nalssg. fotione pis guicee tur⸗ Q volunt Oer 6 necpea nnoꝛeer nalicoe Honfia gbinc getus A heraſte 71tran tenge hatur ſat ab nathr⸗ tufahe boyn cſtoce grerd ſferni⸗ ſnnane ften lpb oyoy lotenzte ezod duhſil ltieſe⸗ Cadr kpetine Giſer; bſite 1 Gpotqta nobeue ainrhhito niat 104 t omsde cencge. Pansaig Pgrecl gere: Dim rtüi. Oc este Meerpni Alczttö⸗ önir ,nN Nereriei⸗ A Kus S ſinmn genn didndin Nsonm⸗ Cottkn gntg iina etſ el d viſnt⸗ S uini / ipr u onn. ſgiſe riider galis copule nõ cõueniebat ꝓpt ꝓlis car nalis genera tionẽ: qꝛ ipſe no ꝓpt᷑ gene- ratione carnalẽ: ſʒ ſpualẽ incarnatus ẽ. Jo.i.Dedit eis płãtez filios dei fieri his qui credũt in noĩe eius. Et ſtatim ſubdi tur: Qui nõ ex volũtate carnis neq; ex voluntate viri:ſjj̊ ex deo nati ſunt. Hec ꝓ pter cõcupiſcentie refrenationẽ:qꝛ ipſe nec peccatũu fecit:nec dolus inuentus eſt in oꝛe eius.ſolus eni inter moꝛtuos car- nali cõcupiſcẽtia fuit liber. Nec ꝓpt᷑ ſui gloꝛificationẽe.ipſe.n.gloꝛificatꝰ ẽ a pre ab in ſtanti ſue ↄceptionis:in nullo ergo actus ↄiugalis copule ſibi cõueniebat. G pꝛimũ ergo eſt dicendũ q; * nõ ſequit᷑ xõm ge⸗ neraſſe deũ:nã generãs tranſmittit nãʒ ⁊2 tranſmittẽdonãm dat foꝛmã ↄſequẽ- tem generationẽ illã: ⁊ d ando foꝛmã vł naturã dat eẽ qd fluit a foꝛma ⁊ qð cau ſat᷑ ab ioſa natura. Uñ ſi xp̃s genuiſſʒ bʒ naturã bũanã genuiſſet ſuppoſitũ in na- tura huana:⁊ ſicnaturalit᷑ genuiſſet pu rũ homint᷑: nõ deũ ⁊ hoiem. ¶CAd 2 eſt dicẽdum ꝙ ſecus eſt de mentiri ⁊ pec care:⁊ de gen erare:qꝛ generare ĩpoꝛtat effectũ poſtiuũ:mẽtiri vo uel peccare cũ ſint quedã puatiões nõ bũt de ſe rõnem effectus agibilis ⁊ ꝓpducibilis.vnde poſ ſe ipſoꝝ nõ ẽ poſſe:h̊ deſicere a poſſe.In xpᷣovo vbi no erat defectibile poſſe:non poterat eẽ mẽdaciũ neq; peccatũ. Gene rare vᷣo de ſe hʒ rõem eſfectus agibił⁊ p ducibilis:iõ xpᷣo nõ repugnabat rõne po tentie: ſed ꝓpter rõnes ſuperiꝰ dictas. WAd 3c d. ꝙ Iʒz ſuppoſiti ſit agere ułpati:neutrũ tñ ſibi ↄuenit niſi rõe nãe vñ ſiẽ xpᷣs vere comedebat᷑ ⁊ bibebat nõ obſtate ꝙ ſpũs nec comedit nec bibit:qꝛ talia lʒ eſſent actꝰ ſuppoſiti ſpalis:ꝑu- ta ſuppoſiti diuini: ↄueiebãt tñ ſibi rone huane nãe:ita gnãre poutuiſſi:⁊ eẽt actꝰ illiꝰ ſuppoſiti rõne tũ nature aſſumpte. D ſecñũdũ hegunn⸗ ꝙ chꝛiſtus pꝛopter perfectõis ſta tum debuerit vitare cam ale coniugiuʒ qꝛ quod facit ad pfectionẽ ſtatꝰ in mem bꝛis facit ad ꝑfectionẽ ſtatus in capite: ſed continetia facit ad ꝑfectiont᷑ ſtatus in mẽebꝛis:ſicut pʒ Matthxix.vᷣbo ⁊ ex emplo.verbo ꝗd em qꝛ qui põt cage capi at. Exemplo vo ſunt eunuchi ꝗ ſeipſos caſtrauerüt ꝓpter regnũ celoꝝ:ergo faci ebat ad gfectiõem ſtatus in xpᷣo capite Pꝛeterea cõſiliũ eſt de ꝑfectiõis ſta tu:ſed cbꝛiſtus de cõtinentia ꝑ Apłm de qit cõſiliu.i.Cborꝗ.vij.De virginibꝰ pᷣce ptũ domini non babeo: conſiliũ at do. Pꝛeterea Augꝰ dicit qꝛ ↄtinentia cõ iugalis eſt bona:vidualis melioꝛ:⁊ virgi nalis optima:ſed optimus ſtatus cõue/ niebat optimo homini:xpᷣo ergo ꝗfuit obrinus bomo conueniebaꝛt. In contrariũaentatve comphenſoꝛũ: ſed chꝛiſtus in pmo inſtã ti ſue conceptionis fuit compᷣhenſoꝛ: vi tare carnale cõiugiũ non poterat facere ad eius perfectionis ſtatum, . 1 60 dicendu ꝙ vitationẽ cõ X„ Miugalis copule facere ad ſtatũ ꝑfectiõis in chꝛiſto dupliciter q;tũ ad ꝓñs põt itelligi. Pꝛimo ꝙ faceret ad eius ꝑfectiõis ſtatũ conſequendũ.Scðo ꝙ faceret ad eiꝰ ꝑfectiõis ſtatũ alus de monſtrandũ. Pꝛimo mõ vitatio ↄiuga copule nõ faciebat ad eius ꝑfectiõis ſta tum. fuit eni chꝛiſtus ſimul viatoꝛ ⁊ cõ/ pᷣbenſoꝛ:⁊ ſicut fuit ſimul in ſtatu viato ru compᷣhenſoꝝ:ſic eoꝝ oꝑa qB;uis non facerent ad ꝑfectionis eiꝰ ſtatus cõſecu tionẽ:qꝛ iam ſtatum cõpꝛehenſoꝝ babe bat: faciebant tũ ad per fectionis ſtatus viat oꝝ directione; ⁊ regulationẽ inquo 66 coꝛpoꝛis paſſibilitatẽ exiſtebat. Habet autẽ ſtatus cõtinentie ſupꝛs ſtatum cõiugalem quaſi ſex peminẽtis Habet nãq; pᷣmo maioꝛem dignitatem quia percõtinentiã homines aſſimilant᷑ angelis. Secũdo maioꝛem puritatẽ.tra bitur eni ſpus per actum coniugaleʒ ad Ar. immũditiã camis⁊ efficitur quaſi caro. Tertio bʒ maioꝛẽ libertates: qꝛ vxoꝛ nõ pʒ ptatem ſui coꝛpoꝛis:ſed vir. Quarto bʒ maioꝛẽ vnitatem: qꝛ qui cũ vxoꝛe eſt ſollicitꝰ eſt quõ placeat vxoꝛi:⁊ diuiſus ẽ Quinto bʒ maioꝛẽ ſanctitatẽ:qꝛ cõiuga ti tribulationẽ carnis habet: ⁊ impulſio nem maioꝛẽ q; nõ ↄiugati. Sexto habʒ maioꝛẽ vtilitatẽ:qꝛ maius pᷣmiuʒ ⁊ ima ioꝛ fructus ſibi debetur. Ad pꝛim ergo eſt dicenaũ q⸗ ꝓfectio mẽbꝛoꝛum eſt ꝑfectio capitis: nõ quidẽ cõſequendo ſed cõmunicãdo. Cõmunicat emm xpᷣs qui eſt caput eccleſie ſuã ꝑfectionèe: ⁊ ad eam imitandã induxit ſua mẽbꝛa verbo ⁊ exemplo:nõ tñ ſuã ꝑfectionẽ cõſecutꝰẽ ꝑ ſuoꝝ mẽbꝛoꝝ ſtatus ꝑfectionẽ. Ad ſecundũ eſt dicendum ꝙ de continentia chꝛiſtus ↄſiliũ dedit:qꝛ tale ↄſiliũ expe⸗/ dieus erat ſuis mẽbꝛis ad conſequenduũ perfectionis ſtatu: ⁊ ipſe in ſe tale conſili um ſeruauit verbo ⁊ opere:nõquidẽ pꝛo pter ſui ſtatus ꝑfectionis conſecutione . appter ſe⸗ perfectionis imitationem Agd tertiũ eſt dicendũ ꝙ continentis virginalis eſt optima q;tum ad ſtatum viatoꝝ:⁊ eſt quedã ſimilitudo ⁊ partici/ patio ſtatus compᷣbenſoꝛum:quem ſta⸗ tumc bꝛiſtus conſecutus eſt ab inſtanti ſue ↄceptionis:nõ ꝑ virginalẽ continen tiũ:ſed per vnionis vlerta tis Sran . L SO ſic ꝓcedit: vide D tei Lin enken chꝛiſt?ꝰ a23r a ſtatu pꝑfectiõis decidiſſet in car- nali coniugio viuendo. Sicit eni Augꝰ? q cõiugalis copula concupiſcentiã non extiuguit:ſed mitigat.ꝑfectionis g ſtat⸗ non ſtat cũ copula coniugali. ¶ Pꝛete rea xpᷣs ſuſcepit ꝑſonã ꝑf ectoꝝ ⁊ ifirmo cipiens qñq; nibil poſſidenduz ⁊ nibil puandum in pſona ꝑfectoꝛuz. Aliqñ vᷣo loculos habẽdũ ⁊ aligd ſeruandũ in ꝑſo na in fir moꝝ:ergo ſilr facere debuit i his que deſeruiut virtuti generatiue:ut qn ꝙ; rũ in his que deſeruiũt virtuti nutritiue — Queſtio AI ſeruaret continentiaz in perſona perfe ctoꝛuin: æ quandoꝙq; copula coniugalem experiretur in perſona infirmoꝝ ſtatum ſue perfectionis dimittendo. Pꝛete⸗ rea chꝛiſtus conſtituit ſtatum ꝑꝓfectioia in continentia virginali: non coniugali: ergo viuendo in carnali coniugio a ſta⸗ tu per fectionis decidillet. beab Pe e; 11 eſt: qꝛ abzahaz In C0 trariin perfectus fuit Geñ.xvij.Ambula coꝛã me ⁊ eſtoperfe ctus.⁊ tamẽ fuit ĩ ſtatu coniugali: ergo multo foꝛtius chꝛiſtus viuẽdo in carna li coniugio potuit ſare in Lrec õis Aat E dicedũ qꝙ ſicut diẽ Au Ki id 60 in lib. lxxxiij.queſtionuʒ. Mundi curſus ꝑ quatuoꝛ ſtatus tranſi tum babet. Pꝛimus enim ſtatus fuit iu ſticia oꝛiginalis. Secũdus peccati actu⸗ alis oꝛiginalis. Tertius gratia ſaluta ris Quartus erit beatitudinis e ternał BSe quolibet autẽ iſtoꝛum ſta tuum xpᷣs aliqu id accepit. NMam de pᷣmo ſtatu ac- cepit iuſticiam oꝛiginalein ⁊ peccati in munits tẽ. Oe ſecundo vo coꝛpoꝛis paſ⸗ ſibilitatem ⁊ moꝛtalitatẽ. De tertio gra tie vbertatem. Oe quarto compbenſoꝛũ aperte viſionis claritatem. Aiuendo er go chꝛiſtus in carnali coniugio non deci qiſſet a perfectiõe hbpmi ſtatꝰ:qꝛ veſtitus iuſticia oꝛiginali mnłto nitidius ⁊ ſanctiꝰ fuiſſet vſus illo actu q; bomo ante pec- catum in quo ut dicit Aug fuiſſent nu/ ptie ⁊ thoꝛus immaculatꝰ ſine omm pꝛu ritu libidinis Mec a perectione ſecundi ſtatus: quia ſi ſimul ſtabant in ſuppoſito verbi incarnati cum perfectione ⁊ abſq; omni derogatione nature diuine coꝛpo- ris aſſumpti paſſibilitas et moꝛtalitas ergo multo foꝛtius abſq; omnideroga⸗ tione ꝑfectionis illius ſunpouti goterat ſtare actus coniugalis copule. Nec a ꝑ fectione terti ſtatus decidiſſiet: qꝛ ſi vir⸗ ginitas ioannis nõ p̃ fert᷑ in merito gra tie m Augacarnali copule abꝛabe: imk o mag cũ gre vbertate potuiſſo in xpᷣo . . ſerecar gperfet ſcuce koneap ciatus? tius erg fliſſzre ſitigat iſctloa wente cigoꝛi ſimule fuinq⸗ lenca. Gſm tade brop herat ſpeae Uenit ECta Maue Gili⸗ ſtöte naſi; opoſt. opvin igeleh. holireſpi ſlüͤtef legcenge cee lg nopo⸗ Maereile gtuſchaite NN ſautp; Popterſee e dee „ “ eona ee. cohiugaen rmopſtatun un gfand oncoign üngo ty ſhchuht erfectus neteſopeet wingali e nidoin anm giegisſen ſarne⸗ R nimenn niemſti aliuem miungh einolin n Muni, ſtare carnale coniugium. Nec ſimiliter 9 perfectione quarti ſtatus:qꝛ ſi exiſtẽs in cruce chꝛiſtus nõ impediebat᷑ in frui/ tione aperte viſionis diuine ratione cru ciatus ⁊ doloꝛis coꝛpoꝛalis:multo foꝛ/ tius ergo chꝛiſtus in tali beatitudine nõ fuiſſz retardatꝰ rõne actꝰ copule ↄiugał AG Ppꝛim ergo eſt dicendum . * *π14 „ec extictio nec mitigatio cõcupiſcentie in chꝛiſto habu iſſet locum multo magis q;ᷓ in pmo ſta/ tu ant e peccatũ:eo ꝙ ipſe ſimuł cũ iuſti/ cia oꝛiginali babuit plenitudinẽ gre: et ſimul erat in ſtatu viatoꝝ ⁊ compbenſo rum que in hmo ſtatu in nullo fuiſſent in uenta. C Ad ſecundũ eſt dicendũ ꝙ nõ eſt ſimile:quia virtus nutritiua cũ faci at ad conſeruationẽ indiuidui ẽ coĩs oĩ/ bus perfectis ⁊ imꝑfectis: ſed virtꝰ ge neratiua cum faciat ad conſeruationem ſpeciei non eſt cõmunis omnibus. Con/⸗ uenit aut ſolum infirmis ⁊ non ꝑfectis. Eſt enim ipſa continẽtia mons magnꝰ ad quem omnes non poſſunt aſcendere- Vñ ſug ilio verbo Geñ.xix.MHõ poſſum in mõtẽ ſaluari ne foꝛte appᷣhendat me maluʒ ⁊? moꝛiar. Eſt ciuitas bic ꝑua ad quã poſſũ ↄfugere ⁊ ſaluaboꝛ iea. Dicit glo. ꝙ virginitas altus mons eſt ad que angelꝰ hoꝛtatur aſcedere qñ dixit:Loth noli reſpicere poſt terguũ tuũ ſed in mõte ſaluũ te fac.verũtamẽ ꝗ videt ſe nõ poſ ſe aſcendere talem montẽ:maneat in ſe goꝛ:que erat ciuitas ꝑua in valle poſita qꝛ ꝗq nõ põt ↄtinere ⁊ ivᷣginitatẽ huare dzʒ manere i legitio mrimonio:xp̃s ẽ in bis q̃ buiebàt tuti nutritiue:qᷓ coĩs erat oĩ/ bus:ꝑſonã ꝑfectoꝝ ⁊ ĩfirmoꝝ aſſũpũit:ſj in his ꝗqᷓ Fiiebãt vᷣtuti guatiue q uenie/ bat ꝗqbuſdã ⁊ ꝗbuſd nõ:aſſi ꝑſt pſonaʒ ꝑfectoꝝ:ſʒ nõ inſirmoꝝ. TC Ad 3 d. ſicut xpᷣs . ſtituit ſtatũ ꝑfectiois in cõ tinẽtia virginali:ſic in illo ſtatu vixit nõ pꝛopter ſue perfectionis conſecutionem ſed ꝓpt ſuoꝝ mem bꝛoꝝ imitationt᷑. De apoſtoloꝛum vocatione. octuageſimaquarta 1 O ſte uUꝗᷓ yiſum eſt qua 0 ſiter ſtatus H fectio in chꝛiſto fuit exempla ititer demonſtrata. Muc vidẽ dum eſtquõ abeo tanq; a capite eſt ĩ ei aplos deriuata: Circa qð octo videndũ ſunt. Pꝛimo de aploꝛum vocatione ¶ 2 de eoꝝpᷣdicatoe. ¶ 3 eoꝝ ↄuer ſatione. C † e eoꝝ ꝑtectiõe. ¶S de eoꝝ pᷣlatõe. C& coꝝ pauꝑtate. ¶2 de eoꝛum caſtitate. C S: de eoꝛum obe dientia ⁊? humilitate. ””ss Aueſtio.lxxxiiij. Circa pᷣmũ q̃runt qtuoꝛ. Pꝛimo vtrũ apłi pus vocati fuerint ad ſtatũ religionis q; pᷣlationis Cꝛ vtꝝ apłi pꝰexercitatiõeʒ maãdatoꝝ fuerĩt vocati ad religiõis ſtatů. ¶C 3ʒ vtꝝ apłipꝰeoꝝ vocatioeʒ ꝓfecerit in ꝓfectio nis ſtatu. ¶ Æ₰ vtrum apłi pꝛiꝰ fuerint a xpᷣo baptiati q; ad oſtalarunocer 9 1Rcpeedit: DPemi, gopliß puf fuerit vocati aò ſtatũ religiõis q; pᷣlatõiſ. ſup.n.illo ybo Mat. iiij. Ambu lãs ibᷣs iu᷑ mare vides duos fr̃es mittẽ tes retbe ĩ mare.dic glo.Oecent ãt dñſ ꝑ piſcatoꝛia loca vadit piſcatoꝛes hoĩuʒ iſcaturꝰ: ſʒ cũ piſcari hoĩes ſit vfficiũ pᷣ atoꝝ:videt᷑ ꝙ apłivocati pus fuerit ad ſtatu pᷣlatiõis q; religiõis. C D.ſtatꝰ re ligionũ videt᷑ eẽ ĩſtitutꝰ a puro boĩe:pu⸗ ta a bñũdictoulłaug uł ab alijs ꝗ religio nes aliqᷓs in ſtituerũt:non & a xpo ꝗ fuit deꝰ ⁊ bõ. C D.petrus fuit caput oium aploꝝ ⁊ pᷣiatꝰ totiꝰ eccłie: ſʒ ſtatim cum xpᷣs vocauit eũ Jo.i.dixit: Cu vocaber. cepbas:g ſtati ad pᷣlatõis ſtatũ vocatꝰe In contrarinc dirn J ) E 811 Rrm aliter pꝛe cedit tᷣminũ:ſʒ ꝑfectio religiõis ẽ ſiẽ via ꝑfectio vᷣo pᷣlatisis ẽ ſic terminꝰ. Mam h latio Rded iam ern ectie SS⸗ dicendum ꝙ perfectio Rn geo religionum in riboeſ. en tialiter cõſiſtit. Pꝛimo in ſpũᷣali pauꝑta te per abdicationeʒ mũdialis ſubſtatie — Ar. Secũdo in coꝛpoꝛis ⁊ mẽtis caſtitate ꝑ abadicationẽ omnis carnalis ↄcupiſcẽtie Tertio in obedientia ꝑ abdicationẽ om nis elatiois ſuperbie relinquẽdo pꝛopꝛie volũtatis motũ. Iſta aut tria vota facto ⁊ exẽplo apł pꝛoſeſſi ſunt in ipſa eoꝝ pꝛi ma vocatiõe: quãdo Matth. iiij. vocati a xpᷣo ſtatim relictis oibus ſecuti ſũt euzʒ. Super quo verbo Oicit Chꝛyſoꝰ ꝙ tria ſunt que reliquere debẽt venietes ad xpᷣj Pꝛimo ſubſtatias mũdiales que ꝑ naueʒ itelligut᷑ Secũdo operatiões carnales que intelligtur per rethe. Tertio reue/⸗ retias paternales e intelligunt᷑ ꝑ pa- trẽ:ut enim dicit apłus ad Hebꝛe.xiu. Si patres quidẽ carnis noſtre hbabuimꝰ eru ditoꝛes ⁊ reuereb amur eos:nõne multo magis obtꝑa bimus patri ſpirituũ ⁊viue mus. Si ergo apli ĩ pꝛima eoꝛũ vocatio ne iſta tria reliquerut ⁊ tria vota eſſẽtia lia ꝓmiſerũt:plann eſt tũc ꝙ ad ſtatũ re- ligiois ſut vocati. In pᷣlatione auᷣt eo rũ tris poſſumus cõſiderare. Pꝛimo ptã/ tis iuriſdictionẽ que cõfert᷑ in electione. Secũdo ſpuũalẽ conſecrationẽ que ↄfert᷑ in oꝛdinatiõe. Tertio executionẽ que cũ requirat diuine ſcie infuſionẽ non põt fie ri niſi per ſpũs ſancti miſſionẽ. Ad ſtatũ ergo pꝛelatõis apłi q;tum ad eoꝝ iuriſdi tionẽ vocati ſũt. Matth. xvi.vbi dictuʒ ẽ petro a q̊ͥ alis poteſtat iuriſditio erat taxanda. LZibi dabo claues regni celoꝝ. OQuantum vo ad eoꝝ oꝛdinationẽ voca/ ti ſunt ad pꝛelationis ſtatu Joan. xx.quã do dictũ eſt eis. Accipite ſpum ſanctum quoꝝ remiſeritis peccata remittunt᷑ eis: tuc eni facti ſunt ſacerdotes ⁊ epᷣi. Sʒ q;/⸗ tum ad executionẽvocati ſunt ad pꝛela/ tiõis ſtatum Mar. vltimo:vbi poſt; re pleti ſunt ſpiritu ſancto pᷣdicauerũivbi⸗ q; dño cooꝑante ⁊ ſermonẽ ↄfirmũte ſe quentibus ſignis:pꝛius ergo apłi vocati ſunt ad ſtatum religionis q; pꝛelatiõis. 1 ergo eſt dicendu q; Ad Paumn Chꝛyſoꝰ exponit ſi gnãter eſſe dictũ:faciã vos fieri ꝑiſcato-/ ceptoꝝ dʒz pᷣce Queſtio u res: puta doctoꝛes ⁊ pꝛelatos: non facio ſed ſa ciã ut cũ retbe verbi dei cõpꝛeheda tis boĩes de mũdo tepeſtuoſo ⁊ periculo ſo vbi hoĩes nõ ambulãt:ſed ferunt᷑: vbi hoiĩes alterutrũ ſe comedũt: ſicut piſces foꝛtioꝛes deuoꝛãt minoꝛes:ut tranſſati viuãt ĩ terra facti membꝛa coꝛꝑoꝛis xpi. Ad ⁊meſt dicendũ ꝙ religioes nõ ſũt inſtitute a puro hoĩe q;tuʒ ad vota eſſẽ/ tialia in quibꝰoſiſtit oĩs religiõis ꝑfettio ſed pᷣſupponunt᷑ illa vota iſtituta a xpᷣoĩ ipſa apłoꝝ vocatiõe:ſed ſolũ q;tuʒ ad q/ da m accidẽtalia: puta q;tum ad habitu oꝛdinationẽ regule uel ↄſtitutionũ que nec ſic firmitatẽ babent niſi cũ appꝛoba tione eccłie. ¶C Ad 3 eſt dicẽdu ꝙ q;dtũ ad vp̃ᷣi electionẽ Petrus ⁊ alij apli eter/ nalitervocati ſunt ad ſtatũ religiõis?⁊ ad ſtatũ p̃ᷣla tiõis iuxta illo ad Ephe.i.Ele git nos i ipſo ante mudi ↄſtitutioneʒ ut eſſemꝰſancti ⁊ im aculati in ↄſpectu eius in charitate.Sed in opꝑis executiõe pꝛi⸗ facta eſt eoꝛum vocatio ad ſtatũ religio- nis q; ad ſtatum pꝛelationis ut dem eſt. I ſicꝓcedit᷑: vi ſecũduũ cαα apli poſt exercitationẽ mãdatoꝝvoca ti fuerit ad ſta tũ religiõis. Sa luatoꝛ eni ni a quo ipſi vocati ſũt vbi ↄſiliũ pmo de dit de pauꝑtate ſectanda Matthei. xix. Adoleſcẽti ꝓpoſuit ut ſi vellet vitam in gredi ſeruaret mãdata: ⁊ tũc ꝓfitẽti ſe s iuuẽtute ſua illa ſeruaſſe:ↄſiliũ depauꝑ⸗/ tate dedit dicẽs: Si vis ꝓꝑfectꝰ eẽ vende oĩaqꝗ bes ⁊ da Faugibe Sbſernct p⸗ . ere viã ↄſilioꝝ. illo ybo Matth. vltimo. Euütes docete omnes getes. Dic it Hieroꝰ. Cõſiderat᷑ bic oꝛdo pꝛecipuus. Iniumxit enĩ domi⸗ nus apłis ut pꝛimo docerent vninerſas gentes:deinde fidem vngerent ſacrame to:et poſt fidem et baptiſma: que eſſent obſeruanda pꝛeciperent:ex quovidet᷑ in- nuiſſe q; obſeruatio pꝛeceptoꝛum debet bpᷣcedere omnem aliam perfectionisviã. Pꝛeterea imperfectum ſemper debet S ſuꝑ A. heceha gtorieſ ſewati⸗ 1 tos:totſecr deichecbett oſor gann t:ſelrgiſs S:t Naſe 1corpeni fcligiocsnſt H otn ligisgien iſittaa t Gaun den locimnemige tmnignͤ 31 Re tütdgtnn Cheibe adiucee encrn Senctaenn Abuiter Pntni 6s Aung tiglſen ilemt tni⸗ nit z d dſennt:e òòUGUWG Ar. pꝛecedere perfectũ. Sed obſeruatio pᷣce ptoꝛũ eſt quid imperfectum reſpectu ob/ ſeruationis conſilioꝛũ.ergo ante exerci- tationem pꝛeceptoꝛum apoſtoli non fue runt vocandi ad ſtatum religionis. In cõtrariũ e poſch vo⸗ . cati ſut xpᷣs hoꝛ- tatus eſt eos ad obſeruationẽ madatoꝝ Joan. xiiij.Si diligitis me mãdata mea — eO ſeruate. HEEDicẽdum ꝙ ratione. et exẽplo xpᷣi:⁊ exemplo apoſtoloꝝ pꝛoba⸗/ ripoteſt ꝙ perfectio ſtatus religiõis nõ neceſſario pꝛeſupponit obſeruationẽ mã datoꝝ. Ratio talis eſt. perſectio eni vni- uſcuiꝰ ꝙ; religiõis ſtatꝰ ↄſiſtit in attictio ne finis percharitatis affectũ. Hõ enim deus qui finis eſt attingit᷑ coꝛpoꝛis greſ ſibus:ſed mẽetis affectibꝰ:ſʒ põt aliquis ip ſum deũ attingere:nõ ſolum per meri tum gratie:verũ etiaʒ per pꝛemiũ gloꝛie: ſolo charitatis affectu:ſine omni mãda⸗ toꝝ obſerua tione:imo cũ eoꝛum trãſgreſ ſione:ſicut patuit de latrone cui dictũu eſt Luce.xxiij.hodie mecũ eris in paradiſo. Superquo verbo dicit Chꝛyſoꝰ ꝙ vpᷣs latronẽ impulit in paradiſũ ante totũ oꝛ bem:ante apoſtolos.anteꝓppbetas.ante patriarchas:nudo verbo:ſola fide:ne qs introitũ deſperet poſt erroꝛes peccatoꝝ Hoc idem patet exẽplo rpᷣi. Matth.iiij. vbi dicit ꝙ poſt baptiſmũ tüc xpᷣs ductꝰ E iĩ deſertuʒ a ſpiritu:ſuꝑ quo verbo dicit gloſa:poſt baptiſmũ xpᷣs exeplariter do/ cuit baptizatos de muũdo exire:⁊ inqete deo vacare quod ꝑtinet ad religiois ⁊ ꝑ fectionis ſtatũ.Et planũ eſt ꝙ baptizati ſtatim baptiſmo recepto nõ ſunt pᷣererci tati ĩ obſeruatiõe mãdatoꝝ.Tertio boc patet exẽplo apłloꝝ de quibus ẽ pñs que ſtio. Dicit᷑ eni Matth.iiij. ꝙ ſtatim reli ctus oĩbus ſecuti ſunt eũ:⁊ dato ꝙ eſſet dubium de alijs:dubium non ẽ aliqð de Datth. Oe quo dicitur Luce.v. ꝙ vidit ieſus publicanum nomine leui ſedenteʒ ad theolone ũ cui dixit:ſeq̃re me:⁊ ſtatiʒ octuageſimaquarta relict oĩba ſecutꝰ eũ.ſuꝑ q̊ bo diẽ Am bꝛoꝰ ꝙ ille verbo vocatꝰ ꝓpꝛia dereliꝗt qui rapiebat aliena:⁊ ſi rapiebat aliena planũ ẽ; mãdata nõ ſeruabat: ⁊ ſixpᷣm ſecutꝰc᷑ relictis oĩbꝰ:planũ ẽ ꝙ ad religio nis ꝑfectiõis ſtatũ accedebat. patet hoc manifeſte de apło paulo ꝗ dicit de ſeipᷣo Gal.i.Audiſtig cõuerſationẽ meã aliqñ in iudaiſmo:qm ſupꝛa modũ ꝑſequebar eccliam dei:tũc igitur dei mãdata nõ ſer uabat. Et ſtatim ſubdit. Cũ aũt placuit eiꝗ me ſegregauit exutero mr̃is mee ut reue laret filii ſuum in me cõtinuo nõ ac geui carni ⁊ ſanguini.quod recte ſpecta bat ad religiois gfectiõis ſtatũ: fuerunt ergo apoſtoli non pꝛeſuppoſita obſerua tione mãdatoꝝvocati ad religiõis ſtatũ. 97 ergo eſt dicendũ q Ad Pꝛimn oꝛigenes exponit il lud verbũ dictũ eſſe a xpᷣo diuiti ꝑ modũ repꝛebeſiõis. Si vis ꝑfectus eſſe. Ait.n. ſic eſſe ſcriptũ in euãgelio bm hebꝛeos ꝙ; cum dũñs dixiſſet ei:vade⁊ vẽde oia qᷓ ba- bes.cepit diueſ ſcalꝑe caput ſuũ⁊ no pla cuit ei. Lũc dixit ad eum dñs quomò di cis feci legẽ ⁊ ꝓximos dimittis.qm ſcri- ptum eſt in lege.Diliges pꝛoximũ tuum ſicut teipᷣm:⁊ ecce multi frat res tui abꝛa he filij qui amicti ſut ſtercoꝛe moꝛien tes pꝛe fame ⁊ domus tua plena eſt multis bonis ⁊ nõ egredit᷑ ex ea aliquid oĩno ad eos. Si ergo vis ꝑfectus eſſe vẽde oĩa q bhabes ⁊ da pauꝑibus: ſic eni apparebit ſi diligis pꝛoximũ tuum: ex quo patet di uitẽ illũ fuiſſe metitũ ⁊ redargutũ a oño de eoquod dicehat. Chꝛyſoꝰ vo exponit pꝛedictum verbũ eſſe dictum ꝓ modum mon itionis. Ait enĩ ꝙ nõſimiliter deti- netur qui pauca habẽt.⁊ qui multis abũ dantquonia abũdantia diuitiaꝝ maioꝛẽ accendit flãmã ⁊ vehemẽtioꝛ fit cupido. naʒ aliud ẽ iaʒ nolle incoꝛpoꝛare q deſũt ⁊ aliud iã ĩcoꝛpoꝛata diueilere:qꝛ illa ve/ lut extranea repudiant᷑iiſta ?o velut mẽ bꝛa icoꝛpoꝛata abſcindũtur:obſeruabat ergoille diues pᷣcepta ſed imꝑfecte ⁊ cuʒ Ar. Q — difficultate ppter diuitiaꝝ abudantiã: iõ xp̃ᷣs eũ mon uit ⁊ conſiliũ dedit de tutio- ri ⁊ ꝑfectioꝛi via. ¶ Ad ꝛt eſt dicẽdũ ꝙ illa que ibi ponũtur de obſeruatiõe man gatoꝝ ⁊ receptiõe ſacramẽtoꝝ oibus ſũt neceſſaria: ⁊ in ſeculo remanetibus ⁊ ad religionẽ tranſeutibus:cũ ſine fide uloꝛũ homo nõ poſſit eſſe ĩ via ſalutis C Aad 3 eſt dicẽdum ꝙ foꝛmaliter ꝑfectionis ſiatus cõſiſtit in charitate:ſiue ſit obſer/ ugtio pꝛecepti ſiue còſiliũ: inſtrumẽtał tiñ talis finis puta charitas qᷓ ẽ ſinis pᷣce pꝓti ⁊ finis cõſilij:tutioꝛi ⁊ facilioꝛi mõ at tigit᷑ ꝑ ſtatũ religiõis q; manedo ĩ ſec ło p SeE 1 ſic pcedit: vider D terunenè apli poſt eoꝛũ vocationẽ nõ ꝓfecerint i ꝑfe ctiõis ſta tu:qꝛ poſt vocationẽ aploꝝ ad ſtatu religiõis no fuit alius ꝑfectioꝛ ſta/ tus ipſoꝝ niſi ſtatus pꝛelatois. ergoĩ ſta tu pꝛimo ad quẽvocati ſunt nõ ꝓfecerũt ſtit in tribus votis ut ſupꝛa dictũ eſt: ſed apli nõ pꝛofecerũt in illis:ergo nec in re ligiõis ſtatu ad quẽ vocati ſut. ¶ Pꝛete rea ꝑfectio ſtatus religionis ẽ ſe’qui xpᷣm mẽtis a ffectu nõ coꝛpoꝛis greſſu vt dicit glo. Matth. iiij.ſʒ hac ꝑfectionẽ babue runt apoſtoli ſtatim eworateund E ug? up In contrariũſt es; xviij. Bulta habeo voris dicere ſy non 42 17 „poteſtis poꝛtare mõ. Ki⸗ id 60 icendũ ꝙ ꝑfectio ſtatus aploꝛum poſt eoꝝ vocationẽ fuit pᷣcipue exquattuoꝛ. ¶ Pꝛimo erx xp̃i familiari cõuerſatiõe.Micit eni Cbꝛyſoꝰ ſuper illo verbo Mattb. xx. Heſcitis quid petatis ꝙ frequẽter patiebat᷑ dñs diſcipulos ſu- os aligd nò recte aut dicere aut agẽ aut cogitare:vt ex illoꝝ culpa occaſionẽ iue- niret exponẽedo eis regulã piecatis:ſciẽs ro⸗ eoꝝ ñ nocebatpñte magiſtro. LSecudo ex legaliùò ⁊? tpaliũ dimiſſiõe quũto plus eni cu xpᷣo ↄuerſabant᷑:tãto ma gis ꝗ retro ſũt obliuiſcebant᷑.⁊ ad ea neſtio que anterioꝛa ſunt ſeiposexercebant. vn Pꝛctere pfectio ſtatus religiõisoſi/ p viij is datu n noſce myſteriũ regni dei ceteris auᷣt ĩ pa- de ſuꝑ illo verbo Mattb. xvi. Quid cogi tat is inter vos dicere modice fidei:quia Rans nõ habetig. Dicit Chꝛy ſoꝰ ꝙ qꝛ di cipuli circa obyuãtias iudaicas adhue repebant ideo dominus vebemẽter eos ſncrepauit ad vtilitateʒ omnium. Erat enim ſollicitudo iudeoꝛum in cibis ⁊ po tibus ⁊ varijs baptiſmatibus ſicut dicit Aplus:a quoꝛũ ſollicitudine xpᷣus ſuos diſcipulos remouebat. ¶ ¶Tertio ex mi raculoꝝ opꝑatione.Oicit enĩ Chꝛyſoꝰſuꝑ illo verbo Joã. xi.Gaudeo ꝓpter vos ut credatis qm nõ eram ibi:qbd illic nõ exti⸗ terim cõfert ad maioꝛitatẽ fidei veſtre: qm ſi aſtitiſſem egrotantẽ curaſſe ꝗd ect modicũ ſignũ ad mee virtutis iudicin:qꝛ vο me abſente ſuꝑuenit moꝛs: potius in fide mea coꝛꝛoboꝛabimini cuʒ videbitis me poſſe defunctũ putreſcentẽ reſuſcita/ re.¶ Quarto ex eius inſtructiõe vnde ſu er illo verbo Luce.viij. AUobis datu eſt rabolis. Sicit glo.qꝙ q;uis plurima xbs i parabolis dixerit vt vidẽtes nõviderẽt ℳ 5 ⁊audiẽtes non intelligerent:ſermo tamẽ eius totus diſcipulis patuit: ⁊ myſteriuʒ ſecretũ per eos reuęlanduũ ec moſtrauit 72 G primũ erge Eẽ dicendü ꝙ — apł ñ ꝓfecerũt i no ui ſtatꝰacꝗſitione.ſed in ſtatus adeptiꝑ⸗ fectioꝛi inſtructiõe eoꝝ que faciebant ad cognoſcendaã xp̃ᷣi diuinitatẽ ⁊ eiꝰ buma- nitaté. ¶Ad 2" dicendue i oibꝰ? illis tribus votis apłi ꝓfecerut. In voto qdẽ pauꝑtatis qꝛ ex doctrina xpᷣi itellexerüt pauꝑtatẽ mag puanda eẽ in metis affe- ctiõe q́; ĩ carẽtia diuitiaꝝ:vñ ſuꝑ illo ꝰ/ bo Matth. xix. Quis ergo poterit ſaluꝰ fieri. dicit Augꝰ: Cu pauci ſint diuites ᷣ cõparatione multitudinis pauperũ: itel ligendu eſt ꝙ ocs qui diuitias cupiũt in diuitũ numero haberi diſcipuli aiaduer terunt. In voto vo caſtitatis exẽplo xpᷣi dicitur Matth. xix. Sunt enuchi qui ſe⸗ ipſos caſtrauerũt pꝛopter regnuũ celoꝛũ: „* Ar. ſo neb. tgtionu togute ulisa ue bin zneſtdi tis affee nacpert 4 Gents zahdie ſnaige 4plide ſancti. fituſci petrue Quos ſoleut ſerch⸗ cobg I gechentn Oideg ſeeficeignd le lalcis eatte cenitnen mmun. in bise dasſcurdd inetus ſie Caoerti i oerwen gdlrrit⸗ niigi ſct nsrdcrg es lin norlaft mitiit ncien/ s wit ernäiH n iinci Cnae AW. , Ar. nõ mẽbꝛoꝛum abſciſſione: ſj malaꝝ cogi tationũ intẽtiõeiut Cbꝛyſoꝰ dicit. In vo to autẽ obediẽtie Joã.vi. Mũquid ⁊ vos vultis abire: dixerunt diſcipuli. Snñe ad quẽ ibimus ̈ ba vite eterne bes. C Ad 3 eſt dicẽdũ ꝙ ſecuti ſunt apꝑli xᷣm men tis affectu: ſed in illa affectiõe iĩcremẽtũ receperũt per illa que ſuperius dicta ſũt. D guarcu iꝶ* ꝓcedit᷑:vi 2„ 9 Een gef. n. ꝙ apli nõ fuerint a x̃o baptiʒzati anteqᷓ; eſſent ad apłatum vocati:qꝛ illi ꝗ bapti zandi erant baptiſmo ſpiritus ſanctinõ indigebãt baptizari baptiſmo aque: ſed apli baptiʒandi erant baptiſmo ſpiritus ſancti. Acti.vos aũt baptiʒz abimini ſpi ritu ſcõnõ poſt multos bos dies. ¶ petrus nõ fuit baptiʒa tus:ergo nec alij. Quod auteʒ petrus nõ fuit baptizatꝰ ad ſoleutianã ſcribit Augꝙ nouatianꝰ aſ ſerebat petrũ baptiz atũ nõ fuiſſe. Sʒ lo co baptiſmi penitentiã egiſſe eo ꝙ egreſ ſus foꝛas f leuit amare. LPꝛeterea qs ſcriptum nõ inuenit᷑ nõ eſt allerenduũ. Sʒ ꝙ aplłi baptizati fuerint ſcrivtũ nõ iuenit nõ eſt aligd de eoꝝ boptigno aſſe requz. 2 P* Pe; quia apki J n contrarin fuerũt voca⸗ ti vt eſſent poſſeſſoꝛes eterne heredita/ tis. Sed ſcribitur Joan.iij. Miſi quis re- natus fuerit ex aqua ⁊ ſpiritu ſancto nõ * G eO itrabit ĩ regnũ cco. r Pà dicendu ꝙ Aug' in epla ad ſoleut ignam banc queſtionem deter minat oſtend es tripliciter apoſtolos ba ꝓtiz atos fuiſſe:nedum baptiſmo Joan. ſedqs magis credibile eſt baptiſmo rp̃i et boc vel ante vocationem:vel in ipavo catione: vel ſtatim poſt vocationem ad apoſtolatum. Pzimo ſic: apoſtoli fuerũt de coꝛpoꝛe ecdeſie: imo pᷣma ⁊ pꝛecipua membꝛa coꝛpoꝛis eccleſie:ſed ut ibi dicit Aug. Quoicunq; legimus eſſe in coꝛpo re xp̊i quod eſt eccleſia non niſi baptiʒa/ tos pertinere ad reguum celoꝝ intellige re debemus: niñ foꝛte quos ouguſtia paſi ſionis inuenit:⁊ nolẽtes negare xp̃ᷣm an teq; baptiz atent᷑ occiſi ſũt:quibꝰ ipᷣa paſ ſio pꝛo baptiſmo deputata eſt. Sj nuqd vt dicit hoc poſſumꝰ de apoſtolis dice/ re quivſq; adeo largu tempus habuerũt quod baptiʒarẽtur vt ipſi etiã alios ba/ ptiʒarent. Secũdo ſic:miniſteriũ bapti⸗ ʒgndi xpᷣs nõ cõmiſiſſet niſñ baptizatis: cõueniẽs enĩ erat eos eſſe baptiʒatos ꝗ alios baptiʒabãt. Sed ſcribit᷑ Joan.iiij. ꝙ ieſus nõ baptiʒabat ſed diſcipuli eius quod eſt verũ xpᷣm nõ baptiʒ aſſe ꝓpꝛijs manibus:ſed baptiʒabatimudãdo inte/⸗ rius:miniſterium autẽ baptiʒz andi pꝛebe bãt diſcipuli ut dicit gloſa Augꝰ Joan. iiij. Tertio.ſic nam Joan. xiij.xpᷣs dixit petro cum ad eius pedes lauandos veni ret:Qui lotus eſt nõ idiget niſivt pedes lauet:ſed eſt mũdus totꝰ:in quo ĩtelligi᷑ ut dicit Augꝰꝙ petriã fuẽgt baptiʒatꝰ. AG Ppꝛ mũi οα rñũdet Augꝰ?di Pe cens: ꝙ ſi dicamu⸗ apłos nõ fuiſſe baptizatos aqua: metuẽ dum eſt ne grauiter in eis erremus:quia in hoc damus hominibus auctoꝛitateʒ cõtemnendi baptiſmuʒ:quem vſq; adeo nõ ↄtenendũ ipa aplica diſciplina comẽ dat:ut coꝛnelius centurio ⁊ illi q cũ illo Jat ccebeo ſcõ fuerũt bapticati oicente petro Actłx. NHu qd aqua 3 S bibere põt ut nõ baptiʒent᷑ bi ꝗ ſpm ſcm acceperũt ſicut nos Intitrcha; Fapki eẽnt baptiz ãdi baptiſmo ſpus ſci ĩdige bãt baptiʒari baptiſmo aq̃ iſtiruto a xpo ne ſacrm ipᷣm ↄtenere viderent᷑. Zd 2meſt dicendum q; ut ait Augꝰ: ſine no uatianus ſiue alij dicãt pnia m fuiſſe da tã ꝑ aplos petro loco baptiſmi: aſas b dixerit a regla fidei catholice ⁊ a doctri na aopoſtoloꝝpꝛoꝛſus eſta lienus.poſſũt enim boies agere pniam ante baptiſmũ de peccatis eoꝛum:ita tamen ut bapti⸗ Jentur.ſimilit᷑ i poſt baptiſmũ ita pec⸗ cant ut excõmunicari ⁊ reconciliari me reant penitentes appellantur. Hamſi mon mag'ante baptiʒzat? erat qs vellet Ar. emere a petro ſpũm ſcm:⁊ monitꝰeſt ab ceo ut penientiã ageret ab illa nequitia: nuq́; tñ loco baptiſmi penitẽtia ſuccede re põt. C.Ad 3“ ſilr rũdet Aug? no oĩia que fcã ſũt ſcripta iueniunt᷑: veruta mẽ fcã eſſe ex certis documẽtis ꝓbant. Scriptũ ẽ eni qñ bapticatꝰ ſit apłs pau lus Acti.ix. Surgẽs baptigçatus e: a ſcri ptum nõ ẽ qn bapticati ſunt alij apli. ve rutamẽ eos bapticatos eẽ intelligere de bemus:quẽad modũ ſcriptũ ẽ qn bapti gati ſunt plebes in hieruſalẽ ⁊ in ſama- inaria. Qñ ãt baptięate ſint alie plebes gentiũ quibus apli eplas miſerunt: non eſt vtiq; ſcriptũ: tñ ipſas bapticatas eẽ vtiq; minime dubitamꝰ ꝓpt illa dñi ſen tentiã: Miſ ꝗs renatus fuerit ex aqua ⁊ 6 nõ intrabit in regnũ celoꝝ. Queſtio. lxxxv. de aploꝝ p̃dicatiõe. Lterius aenauze 6 de aploꝝ pᷣdi cCatione: Circa quod querunt᷑ Ituoꝛ. CPꝛimo vtrũ ꝑ apo ſtolos in toto oꝛbe euangeliũ chꝛiſti fue rit pᷣaicatũ. ¶ Secũdo vtrũ apłi pᷣdicã do ſ ãnũciarẽt pacẽ. ¶ CTertio vtrum apłi p̃dicãdo vterent᷑ pꝛudẽtis. ¶ Quar to vtrũ apli pᷣdicãdo libꝛis ad uicenai yindigerent. D pamny ergo ſic ꝓcedi tur: Videt᷑ enim ꝙ ꝑ aplos in to to oꝛbe nangelii xpᷣi fuerit pᷣdicatũ.Di cit enim Apls Ro.x.ꝙ fides eſt ex au/ ditu. auditus aũt eſt ꝑ vbũ dei.⁊ ſtatim ſubdit:Sʒ nungꝗd nõ audierunt. Et qui dem in oẽm terrã exiuit ſonus eoꝝ: ⁊ in fines oꝛbis terre vᷣba eoꝝ.qð de ſono et pᷣdicatione aplłoꝝ glo.erponit. C Pꝛe/ terea ſuꝑ illo vbo Lu.x. eſignauit dñs ⁊ alios ſeptuagitaduos: ⁊ miſit illos bi nos añ faciẽ ſuã. Dicit glo. ꝙ bñ ſeptua gintaduo diſcipuli mittunt᷑ ad pᷣdican/ dqũ:qꝛ totidẽ mũdi gentibꝰ ⁊ totidẽ lin- guis euangelium pᷣdicandũ erat. CS. apłi poſt aſcenſionẽ dñi ꝑ totum oꝛbem ſe diuiſerunt: ergo per eos in toto oꝛbe Qneſtio 1 euangelium eſt pꝛedicatum. In contrariũ lerbi xxiii.Cum pᷣdicatũ fuerit euangeliũ re/ gni in vniuerſo oꝛbe in teſtimoniũ genti bus:tunc veniet cõſumatio:ſed nõdũ ve nit conſumatio ⁊ finis ſeculi:s nondum euangeliũ regni eſt in vniuerſo oꝛbe pᷣdi- KRKnid eO dicẽdũ ꝙ in boc catũ ter Cbꝛyſo. ⁊ Augl. Nam Chꝛyl. dicit qꝙ pᷣdicatio euãgeli in vniuerſo oꝛbe cõ pleta ante ſubuerſionẽ bieroſolyme ci ſub Veſpaſiano ⁊ Zito romanis pᷣncipi vid et᷑ eſſe cõtrouerſia in uitatis: qꝛ anno.xlij poſt paſſionem dñni bꝰ ciuitas hieruſalẽ cum tẽplo ſubuerſa eſt. ⁊ boc fuit maximũ biuine vᷣtutis ſi- gnum in tam bꝛeui tepoꝛe pꝛedicatio euangelij ꝑ apłos facta fines oꝛbis ter rarũ impleuit. ꝓbat autem iſtud cbꝛyſoꝰ auẽte ⁊ exemplo. Auẽte quidem ꝓphete dicentis: In omnẽ terrã exiuit ſonꝰcoꝛũ 2 in fines oꝛbis terre vᷣba eoꝝ. Exẽplo vᷣo qꝛ ſipaulꝰde hierłm in hiſpaniaʒ:⁊ in greciã: ⁊ romã ſepe cucurrit:exquo vnꝰ tantã poꝛtionẽ accepit:ercogitsre debe⸗ mus qntam ceteri apli operati ſunt.q;/ uis tñ euangeliũ ꝑ aplos fuerit vbiq; p⸗ dicatũ:nõ tñ oẽs crediderunt:iõ in teſti monium ⁊ damnationẽ illoꝝ qui no cre diderunt pᷣdica to euãgelio regni in vni- uerſo oꝛbe per aplos tunc venit finis et conſumatio:nõ quidẽ mũdi vniuerſalit: ſed coſumatio ⁊ deſtructio ciuitatis bie ruſalẽ. Augꝰ aũt erpᷣſſe dicit: Euangeli um regni in vniuerio oꝛbe per aplos nõ eſſe p̃dicatũ:certis documentis ꝓbatuʒ eſt:qꝛ ĩ affrica vbi ipᷣe erat młte barbare nationes ⁊ innumerabiles gentes erat quibus nondũ pᷣdicatũ eſſe euangeliuũ illos qui inde captiui ducebant᷑ manife ſtum erat:nec ut ait poteſt dici gentem illam non pertinere ad ꝓmiſſionẽ factaʒ abꝛabe. quia non in pſona romanoꝝ uel biſpanoꝝ dictum eſt ſibi in ſemine tuo bñdicent᷑ oẽs gentes terre. In quibꝰ g H Ar. gentibus les ced hoge nee Ggäyt raugeli fnis 159 hoyitlei ſerüra⸗ coplets iiſtiro Cncger Etvoꝛn fenrp enioes babuert opinion eAn catio e heita tiomin besge itotoa teee tis noid cunet yu loß. ſe 1 ſchant, ſenehl lchilet n lcku ttſl 1d gUlan goieſe fetne n. ſelgte uur Dath teuangelüft, ſtnonägen tioſegnölie ulineden narſvorheſh ginboc cöehveſ C d ſnivaſdoeen ebiaghten Ownns N uinſui⸗ mitacheſ õ egtinn e riainH Urußan,i ter —HK irttſcn ſintfiß ien anron, ienn, Ar. gentibus non eſt eccleſia oz; ꝙ ſit nõ q; oẽs credant: ſed aliqui credent ⁊ aliqui nõ:qꝛ nec vbi iam pᷣdicatũ ẽ oẽs credũt ſed qñ vbiq; fundata erit chꝛiſti eccłis 2 euageliũ regni vbiq; pᷣdicatu: tũc erit finis ⁊ ↄſumatio ſeculi.Oꝛigenes auteʒ ponit ſe in medio iſtoꝝ dicens vtruq; ee verũ: ⁊ ꝙ tpe apłoꝝ euangelij pᷣdicatio cõpleta q;tum ad fam ⁊ pdicatiõis au ditũ:⁊ nõ cõpleta q;tũ ad pᷣdicatiõis fru cctu. nõ eſt eni putandũ fuiſſe aliquã gen tem que fama apłoꝝ ꝗ diſperſi fuerüt ꝑ qtuoꝛ mũdi ꝑtes non audiret:⁊ que no- men xpiſalte ꝑ auditũ ignoꝛaret.q;uis eni oes gentes ſingularit᷑ pᷣdicatoꝛez nõ babuerint: ex vicinis tñ locis habuerũt opinionẽ fidei:ſic ꝙ nõ potuerũt ignoꝛa re. Quãtũ tñ ad pdicatiõis fructu p̃di- — catio euangelij nõ eſt cõpleta in toto oꝛ be: ut ꝙ in oibus gentib? eccleſia credẽ⸗ tlium in chꝛiſto ſit fundata: tñ quis non oẽs credituri ſint qñ ſic euangeliũ regni in toto oꝛbe fuerit pᷣdic atü:ut in oi gen/ te p̃dicet᷑ cbꝛiſti nomẽ:⁊ ecceleſia creden tiũ in oibus gẽtibꝰ fund et:tũc erit finis ⁊ ↄſumatio ſeculi:ut euangeliſta teſtat᷑ AAPUA ergo eſt dicédus g% A Peami ss bieit peopbe tam fuiſſe vſum pᷣterito tpe pꝛo futuro: tzt ſit ſenſus: In omne terraz exibit ſonꝰ coꝝ:ſed nõ exiuit.vel ut dicit Oꝛigenes ſignant᷑ dicit exiuit ſonus:qꝛ nõ fuit aliqᷓ gene ad quã fama ⁊? audit? aploꝝ nõ ꝑ/ ueniſſet:nõ tñ talis ſonus Fuent cũ iſto fructu ut ibi eccleſia chꝛiſ tui ad a liquos credentes: q;uis nõ q́;tũ ocs: ſicut fundda eſt in toto oꝛbe añ finẽ ſeculi. C Ad 2 " eſt d ꝙ illi. lxxij. diſcipuli nõ p̃dicauerũt ꝑſonalit᷑ totidẽ gentibꝰ? uel liguis cũ ipſi miſſi ñ ſint niſi ad ciuitates ⁊ loca ad que xpᷣs erat ven- turus:ſed verũ ẽ ꝙ totidẽ gentibꝰ ⁊ toti qem Iinguis pdicatio euangeli regni eſt fienda: ⁊ chꝛiſti eccleſia in eis fundanda qt illi diſcipuli fuerũt:⁊ q copletũ erit tũc erit finis ⁊ ↄſumatio ſeculi.C Ad octuageſimaquinta fudaret᷑ q; 3ẽ dicẽdum ꝙ verũ eſt aplos per totũ oꝛbem ſe diuiſiſſe ⁊ ſamã eoꝛum ſeu pᷣdi/ cationis eoꝝ ad omnes ꝑueniſſe q;tum ad auditů:uel ex ipſis uel ex vicinis lo- cis vbi pᷣdicabit:nõ tñ vbiq; eccleſia xpᷣi fuit füdata ſiẽ fundãda erit Bns ke . ſic ꝓceditur: D ſecũdũ Ser. enim ꝙ; apli pdicando nõ ſemꝑ annun ciarent pacem. Apoſtoli enim non vebe bant pᷣdicare niſi euangeliũ chꝛiſti. Sed ſcribi᷑ Mat. c. Holite arbitrariqꝛ veni pacẽ ĩ tra mittẽ ñ veni pacẽ mittẽ:ſʒ gla qiu. S. odiũ oppõit᷑ paci. Sʒ ſcribit᷑ Lu.xiiij. Si ꝗſ venit ad me ⁊ nõ odit pa trem ſuũ ⁊ matrem: filios ⁊ fres:adbuc ant ⁊ giam ſuã:nõ põt meus eẽ diſcipu/ lus. C Pꝛeterea chꝛiſtus venit in mun- dũ tanq; iudex iuſticie: Juxta illð Eſa. xi. Judicabit in iuſticia pauperes. Et ; pſal. Oeus iudiciu tuũ regi da. magis debuit pꝛeciꝑe aplis pꝛedicandã eſſe iu- n cotrari aderz quãcũ q; domũ intraueritis pᷣmam dici⸗ Kiideo te:pax buic domui. 4 dvicendum ſicut dicit Chꝛyſoꝰ? Mattb. x. Pax pmo nuncian/ da fuit ꝑ chꝛiſti apłlos: ⁊ nuncianda ẽ ſꝑ per eoꝝ ſucceſſoꝛes:quia mater ẽ omnin bonoꝝ ſine qua omnis inania ſunt ⁊ va na. Ha bet aut ut dicit pax chꝛiſti qua pᷣ⸗ cepit pᷣ eẽ nunciandã quatuoꝛ cõditioões quia pmo oꝛdinata eſt mandans vnicui q; reddere quod ſuum e. Secũdo vera neminẽ fallens uel circũueniẽs. Tertio eſt munda:omnia turpia ⁊ inquinata re ſpuẽs. Quarto eſt vnitiua:⁊ copulatiua omnia diuiſa ⁊ diſperſa vniens ⁊ coniũ gens. Per pꝛimã igitur coditionẽ exclu ditur pax ſuꝑboꝝ:qui contempto ſuperi oꝛi bono:inſerioꝛi puta ꝓpꝛie voluntati 7 excellentie obediunt: ideo ẽ inoꝛdina/ ta. Per ſecundã vo excluditur pax ſimn latoꝛuʒ qui nequit exteriuns pacem ſimu lant:⁊ interioꝛa eoꝝplena ſunt dolo: et. Ar. ideo ẽ falſa. Der tertiã aũt excludit᷑ pax foꝛnicatoꝛũ:quoꝝ vie ſunt immũde ⁊ in fames greſſus eoꝛuʒ;:ideo eſt immunda. Sed per quartaã excluditurpax ſciſmati coꝛum quoꝝ cõſcientia tan q; perturba/ ta ſemꝑ pᷣſumit ſeua ⁊ mala. Pacem er go excludentẽ bec oĩa ſupꝛad ca:xpᷣs pᷣce pit diſcipulis pꝛimo eẽ in eoꝝ pꝑdicatio ne ſuis fidelibus nunciandam. De qua dicit Apłs Phil.iiij. Pax dei que exupe rat omnẽ ſenſum cuſtodiat coꝛda veſtra ? intelligentias veſtnras. A Pꝛumũn ergo eſt dicendũ: ſi 2 62 cut dicit Chꝛyſoꝰꝗ liter xpᷣus iniunxit diſcipulis ut in vnã- quãq; domũu ingredientes pacem indice rent:⁊ qualit᷑ angeli dixerunt:Gloꝛia in excelſis deo: ⁊ in terra pax bominibus. exquo ipſe non venit pacem mittere: ſed gladiũ:niſi quonia iſti marima pax ẽ:cũ illud quod egrotat incidit᷑ cum illud qð lenonem infert ſeparat᷑ ꝛita enim poſſibi le erit celum terre copulari qñ malaʒ pa cem bona diſſonantia ſoluit: ſicut paulꝰ eos qui aduerſus eum conſonabant di⸗ niſit: Mam bonus medicus ita reliquuʒ coꝛpusconſeruat qn illud quod inſana/ biliter ſe habet abſcidit. C Ad amſoluit Gꝛegoꝰ? in Omel dicens: Percũctari li bet quõ paretes ⁊ carnaliter ꝓpinquos pᷣcipimur odiſſe: ꝗq iubemur ⁊ inim icos diligere: ſed ſi vim pᷣcepti perpendimus vtrũ q; agereꝑ diſcretionem valemꝰ: ut eos qui nobis carnis cognitione coniũ⸗ cti ſunt: ⁊ quos ꝓrimos nouimus dili/ gamꝰ:⁊ quos aduerſarios in via dei pa⸗ timur odiendo z fugiendo neſciamꝰ. H quaſi perodium diligit᷑ qui carnalit᷑ ſa- piens dum pꝛaua nobis ſuggerit nõ an ditur. C. Ad 3“ e dicendũ ꝙ chꝛiſtus pᷣ dicando paceʒ pꝛecepit iuſticia: ſicut qui pꝛecipit effectuin pᷣcipit canſam ex qᷓ cffe ctus ſequitur. Eſt enim effectus iuſticie Vrgant illud Eſa. Opus iuſticie pat Et Jaco.iij. Fructus iuſticie in pace ſe minatur.vnde nec a litigantibus p̃lium — Queſtio III intenditur niñ ꝓpter paccaen. H detur. n. ꝙ apo ſooli pꝛedicando non vterent pꝛu dentia. Apłus enim non pꝛecipiebat ni ſi qd chꝛiſtus loqueb atur in eo: Juxta il lud.ij.Cbor.xii. An experimentũque⸗ ritis eius qui in me loquitur chꝛiſtus: ſʒ ipſe pꝛecipit ad Ro. xij. Molite eſſe pꝛu⸗- dentes apud voſmetipſos: ergo pꝛuden tia apoſtoli in pdicatione vti nõ debebat ¶Pꝛeterea apoſtoli non debebant vti in p̃ᷣdicatione quod repꝛobatum erat in chꝛiſto. Sed ſcribitur in perſona eins. i. Chorl.i.Perdam ſapientiam ſapientuʒ 7 pꝛudentiam peudentium repꝛobabo⸗ Pꝛeterea apoſtoli erant filij lucis nõ ten ebꝛarum. Sed ſcribit Luce.xv.Pꝛu- dentioꝛes ſunt filij tenebꝛarũ filijs luc ingenerd tione ſuua. od ſeribik Pe 1= 11† eſt qu bü In cõtrariũ arde Eſo te pꝛud entes ſicut ſerpentes 7. K„ R G EO dicedu ꝙ Aplus Colo. vltimo.quatuoꝛ condi⸗/ tiones tãgit in quibus pꝛudentia e vte da in pꝛedicatione. Pꝛima eſt q;tum ad infideles ⁊ ad illos qui foꝛis ſunt cauta ambulatio:ut ſempꝑer caute obſeruetur ſaluatio capitis. Serpens enim totum coꝛpus in periculo exponit: caput in ine dio inuoluendo ⁊ ſeruando:ſic ſemꝑ ca/ put qui eſt chꝛiſtus ſeruandum eſt caute ut nulla circuuentione perdat. Secũda eſt tẽpoꝛis accepta tio uł redemptio:de qua dicit Apłs ad Epbe. v. Aidete quõ caute ãbuletis redimẽetes tepꝰ:qm diegæ mali ſũt. vbi dicit glo:ꝙ ths redimũ añn qg ut vacet Bdſeatitpyr hon en mali ciã ꝗ pati ſũt trabere ad Sꝛium.nqᷣ- pter penalitatu miſeriã ut ſi aliqũ ex di- uerſis occupatiõibꝰ obmiſſũ ſit ts ote⸗ plstiõi aptũ recupet᷑.Qũq; ant ꝓpf au- dqitoꝝ indiſpoſitã audiétiã ut expectet tẽ pus qñ meliꝰ ſt diſpoſiti audire. Tertia Ediſcreta locutio:ut ſic tep eret fmo qᷣte Zꝛium. Hñq; ꝓ Ar oer ct ie Quart wicuig jnobi⸗ gltions ainbul iech⸗ itciſ. leitce 4 ſceitbi hefini lnst npar tuixe gile liti djpen letig e⸗ glnmj it thicre⸗ iiiſi ilnete rĩss dyer ſetb ſuf Necpſt I lin nli gaphil klageſi eti hiſſio⸗ ineitnth uſenti ſti hitig ſteß ſta rſne Nteenign chichet o. t l finctie urcbiſts lrccſex voena tinibete dbchen hamakt oſecie, lande⸗ niſkene peſ entb “S dun armi utim MNNh Ar. nuo:expediat magnis ⁊ guis mõ quo di cit Apis.i. Cbori.i. Sapietiã loqmur int᷑ gfectos:puulis aut lac dedi nõ eſcaʒ Quarta e pata rñſio.ſꝑ eni hõ ſit ꝑatus vnicuiq; poſcẽti reddere rõem de ea ꝗ eſt i nobis fide:ut dr.i.Detri.iiij. DHꝛim a cõ ditionẽ tùgit Apls cu dicit In ſapiẽtia ambulate ad eos ꝗ foꝛis ſut. Sc daʒ tã git cu addit redimetes tẽpꝰ. Tertiã tã- git cũ ſubdit: Sermo veſter ſꝑ in gra ſa/ le ſit cõditꝰ. Quartã tãgit cu poſtponit ut ſciat quõ opoꝛteat voſ vnicnich rũdẽ 2ð in oppoſitũ ẽ dð. Ad rones ꝙ ille dr pꝛudes ꝗ ſcit bñ iuenire media ⁊ vias ad ↄſecutio ne finis. Eſt aut triplex finis. Pꝛimꝰ ma lus ⁊ aie int fectiuus. Scos bonꝰ ⁊ naliſ tñ paru duratiuꝰ. Tertiꝰ ſuꝑn ãlis ⁊ gra tuitꝰ ꝗ er᷑nalit᷑ ẽ ꝑm aſiuus.Peudentia g ꝗq iuenit vias ad ↄſequẽdu finẽ maluũ: ut qlit᷑ ſit luxuriandũ ⁊ tyrãnice dñ andum dr pꝛudẽtia pctõꝝ:de ꝗᷓ diẽ Aplłs pꝛu dẽtia carnis moꝛs e. ⁊ bãc re pbat Ro. xij. Pꝛudẽtia voq inuenit vigas ad ↄſe- quendũ na lem finẽ bonu: ut qlit᷑ it mo- ralit᷑ ⁊ ciuilit᷑ uer ſadu ẽ pꝛudẽtia phoꝝ 7 hbãc re pbat Apis.i.Cbori. Sʒ pꝛu⸗ dẽtia q iuenit viaſ ad ↄſeqndũ finẽ ſuꝑ⸗ nãlem: ut ꝗlit᷑ ſt in medio pꝛaue ⁊ ꝑuer- ſe natiõis pᷣm rpᷣi doctrinã ↄuerſanduũ e doctria theologoꝝ ⁊ ſcõꝝapłoꝝ cui pꝛu dẽtie ſꝑ ẽ ſimplicitas adiũcta:⁊ hac xpᷣs pᷣcepit Matthx qñ dixit. Eſtote pꝛudẽ tes ſiẽ ſerpẽtes ⁊ ſimplices ſicut colũbe. ⁊ ſic pꝛocedit᷑: Ar Artuzen. qꝙ apli pdicã do libꝛis ad pᷣuidendu idigerent. Paulꝰ. n. int alios apłos fuit magi do- ctus:qꝛ ⁊ ſi iperitꝰ Pinõe nõ tñ ſcia: ut ipᷣe teſta t.ij. Chorj.xi. Sʒ ipſe ſcribit ij ad Cbi .vltio. Aeniẽs affer tecũ libꝛos ma xime ât mẽbꝛanas: c idigebat libꝛis ad pᷣuidendu. ¶S.i.Petri.iiij.ſcribit᷑: Pa rati ſp ſitis reddere rõem de ea qᷓ ẽ i vob fide.ſʒ iſta ꝑa tio nõ poterat eſſe ine ſtu⸗ dio.⁊ ſine pᷣuis collatõe. VUñ ſcribt Actj. octuageſimaquinta xv. ꝙ ↄuenerunt apłi ⁊ ſenioꝛes videre de ÿ̈bo hoc: Suꝑ q vbo dicit glo. ꝙ pue nerũt ad videndu vtriuſq; ꝑtis ſciam pꝰ eoꝝ nunciatiöem. D. ſpus ſcũs nõ docet qu rectuù nõ ẽ: ̊ petrꝰ? no recte abu lauit pim veritatẽ cuagelij: ut ſcriblt᷑ ad Salk ij. vñ 7 inſtructioõe paull dirdiemie n eeg && 11 icut ibi patet. In ₰ t gnn eſt quod ſchbitlr Matth. x. Cum aũt trad ent vos:noli⸗ te cogitare quõ aut ꝗqd loqmini. dabitur enim vobis in illa boꝛa quid loqᷓmini Rnd 60 dicendũ ꝙ ſicut apli ha ſ An buerunt xpᷣm dei filium familiarẽ ante eiꝰ aſcẽeſione q;tũ ad pꝛe ſentialẽ ↄuerſationẽ:ita poſt eiꝰ aſcenſio nẽ hbuerũt familiarẽ ſym ſcm q;tũ ad eiꝰ doctrine pᷣdicationẽ: Iſta aũt fa miliari tas fuit ſpecialit᷑ q; t ad qtuo?. ¶ Pꝛi mo q;tum ad chꝛiſti doctrine ſubi taneã introductione. AUnde ſuper illo ?bo Jo. xiij. Oocebit vos omnia. dicit glo. doce bit inq; non ſicut qui artes aliquas ⁊ ſa pientia ſtudio uel induſtria diſcere ↄſue uit:ſed ſpus veritatis: quia ipe ars atq; doctrina ⁊ ſapieutia inuiſibilit menti ve ſtre infundet ſciam diumoꝝ. ¶Scoo q;tum ad eoꝝ que cbꝛiſtus no dixit vni- uerſaleʒ inſtructionẽ. ¶ Et tertio q;tũ ad eoꝝ ꝗᷓ vxpᷣs dixit clarã rememoꝛatio/ nem. Ge iſtis duobus dicit glo. Jo. xx. ſuꝑ illo verbo:ſuggeret vobis oĩa. Spi⸗ ritus inq; ſanctus docuit ⁊ commemo/ rauit:ita ꝙ li ſuggeret ꝓ commemoꝛa- tione exponit. Oocuit quid e; quecuuq; non dixerat eis chꝛiſtus tanòs non va⸗ lentibus poꝛtare tunc. commemoꝛauit vᷣo quecunqʒ; chꝛiſtus dixerat: que uł ob ſcuritatis cauſa ul eoꝛuʒ intellectus tar dit ate ipſi memoꝛie cõmendare nequi⸗ uerunt. ¶ Quarto q;tum ad eoꝛuʒ que neceſſaria erant paratam reſponſioney. Erant enim aliquando apoſtoli ſubito ab infidelibus circundatiqui commina bantur eis ne in chꝛiſti nomine loque/ rent᷑.in quo caſu opoꝛtunũ erat ut ſpũs ſanctus ſubito eis reuelaret quecũq; di- cẽda erãt. Quãdo aũt cũ fidelibus uel ſił cõgregabantur collationez habebant de bis que deterininada erãt ꝓ fide ſicut fe/ cit Paulus Gabl.ij. Cõtuli cũ illis euãge lium quod pꝛedico in gẽtibus. Super il⸗ lo verbo dicit Hieroꝰ ꝙ oſtẽdit Paulus nõ habuiſſe ſecuritatẽ euãgelij niſi eſſet auctoꝛitate DPetri ⁊ alioꝝ roboꝛatum: ⁊ ſicut fecerüt 5 Actl.xv.vbi collatione habita int᷑ aplos determinata fuit qſtio ſuꝑ obſeruatione legaliũ: ex quo dat exẽ plũ:utiglo.dicit:faciẽdi cõuẽtus ⁊ cõſilia ad determinãda ⁊ diſcerneda qᷓ ſũt fidei H ergo eſt dicẽduy ꝙꝙ Ad Peumi5nö indigebat libꝛis illis pꝛopter ſuã puiſionẽ ſed ꝓpter alioꝝ infoꝛmationẽ ut oſtẽd eret eis ꝑ te ſtimoniũ legis ⁊ ꝓpphetarũ quecũqʒ; do/ cebat ⁊ ſcribebat:ſicut fecit Jaco. Actji. xv.quãdo dixit:buic cõcoꝛdant verba ꝓ/ phetarũ:ita ꝙ teſtimoniũ Petri ꝓpheti ca auctoꝛitate roboꝛauit ut glo.ibi dicit uel pꝛopter ſuã cõſolatiõeʒ:qꝛ quecunq; ſcripta ſunt ad nrazʒ doctrina ſcripta ſut ut per patientiã ? conſolationẽ ſcriptu/ rarũ ſpem habeamꝰ ut ie dicit Ro. xv. ¶Ad ꝛmeſt dicẽdum qꝙ illaʒ parationè in eis faciebat ſpiritus ſanctꝰ pᷣm ꝙ ma teria exigebat:vnde cũ erãt cũ infidelibꝰ ⁊ gentibus quibꝰ ſtatim erat rñũdendũ fa ciebat per ſeim. Quũdoq;ʒ autes mediaã te eoꝝad inuicẽ collatione ⁊ termiatiõe. ¶Ad 3 c dicenduz ꝙ illa inrectitudo Petri nõ fuit ex defectu ſciẽtie:ſed ex ali qua inaduertetia:nec tñ eſt incõuemens ꝙ ſpus ſauctus aliquid reuelauerit pau lo quod nec reuelauit ſibi. Eni.n.⁊ eideʒ bhomini quãdoq; ſpũs ſanctꝰreuelat vnũ 2 occultat ſibi aliud:ſicut paulo ſpũs ſan ctus reuelauit euangeliũ:⁊ tñ cum bieru ſalem pꝛedic aturus aſceẽderet dixit: Ec ce ego alligatus ſpũ vado in hieruſalem que in ea ventura ſunt mibi ignoꝛãs: per reuelationẽ ergo ſpiritus ſancti euãgeliũ agnouit:ſj ꝗd ꝓ eodẽ euãglio paſſur erat * * ignoꝛauit ut Gregꝰ dicit ſuꝑ Ececbielẽ ¶¶QAueſtio.lxxxvi.de aplłoꝝ ↄuerſatiõe Eindevidendum eſt de aplop ouerſatiõe Circa qð querũtur quattuoꝛ. Q¶Pꝛimo vtrũ xs i collegio aploꝛũ debuerit mulieꝝ cõſoꝛtiũ ad mit tere. Secũdo vtrum aplis licitũ fue- rit poſt rpᷣi reſurrectionẽ mulieres in eo rum cõuerſatiõe habere. Tertio vtꝝ Paulo licitũ fuerit mulieꝝ ↄuerſatõe vti ſicut alijs. ¶ Quarto vtrũ pꝛelatis ſuc- ceſſoꝛibꝰ aploꝛum licitũ ſit mulieres i eo rum conuerſatione tenere. ſer r ergo ſic ꝓcedi D Pamn videtur eniʒ ꝙ xps nõ debuerit in collegio aploꝝ mulierũ ↄſoꝛtium ad mittere. Oia enim que oꝑatus ẽ dei filiꝰ ꝑ hoiey quẽ ſuſciꝑe dignatus eſt:nobis diſciplina moꝝ fuit: ut dicit Augin de vera religiõe. Sʒ tale ↄſoꝛtiuʒ mulieꝝ cũ apłis nõ erat diſcipli na moꝝ ſequentiũ pꝛelatoꝝ⁊ alioꝛũ pꝑfe- ctoꝝ viroꝛum:ergo ⁊c. ¶ Pꝛeterea xpᷣs a ſuis aplis tentamenta debebat aufer⸗ re nõ pꝛebere:ſ̊ mulierũ ↄſoꝛtiũ cũ apłis erat eoꝛum tentationis incitamentum. Aculeus eni peccati eſt foꝛma femines. 7 moꝛtis conditio nõ aliunde ſurrexit de muliebꝛi ſubſtutia ut dic Aug?. C S xpᷣs venit pꝛincipaliter ad extirpationè pꝛimi peccati:quod licet in nobis ſit oꝛi ginale in pᷣmis tñ parentibus fuit actua le. Sed illud peccatum cõmiſſuʒ ẽ ex mu tua ↄuerſatione ⁊ perſuaſoꝛia locutione mulieris cum viro ut dicit Augꝰxi.ſuꝑ Geneb. Tale ergo conſoꝛtium chꝛiſtus non debuit admittere. dKr ee e 5 ð ſcribit In contrarii Barth vii Factum eſt deinceps ibat ieſus per ciui tates ⁊ caſtella pꝛedicaus regnum dei:? xij apoſtoli cum illo:et mulieres que cu/ rate erant a ſpiritibus immundis. Pen E dicẽduʒ q ſic dicit Aug⸗ EVin libꝛo de ſingularitate iebrot A. denco ethin barytg uhit Uherst Muptia feytee Un tfaqu mullere areec tnutd fuitp⸗ goag ſialloc docuit tamin Na eſtpi Eeechidt ouaſtoe . un clde Aeſtce rgutne zsicgleg⸗ ſeti ni lslaiſ nlieresin Caon Acſſetöent inncdatst efuliensi mend Ceman iie en uann gfie ußtrit ne ncnedic tluiſt oumg, eru⸗ in imin. inm di 170 viynn uftin iniſhicln Guuſoni hi 7 dl lipren rihgin glun Ar. clericoꝝ. Omneqð a dno noſtro ieſu xpᷣo actum eſt vel geſtũ rationabiliter gere⸗ batvt poſteris aduerſus pꝛeuaricatoꝛes munita vndiq; traderet᷑ auctoꝛitas. Pꝛe uiderat aũt ipĩe dñs futuros bereticos q nuptias auferrent:? matrimoniũ dãna rent:⁊ qð ipe dñs ↄiunxit ab initio hũa/ ne pꝛopagatõis ipſi cõtra nature pncipi um ⁊ cõtra euãgeliũ ſeꝑare attentarent: ↄtra quos iaʒ tuc auctoꝛitas parabat᷑ qñ mulieres maritatepꝛobibite nõ ſũt acce dere ad xpᷣm cui in pñtia ſeruiebant.non tñ ut dicit:ſine moderamie talis ꝑmiſſio fuit pꝛocurata:qꝛ ſibi nõ cooꝑatur aliꝗd gquod gerebat:ſed ceteris ꝓficiebat. Mã ſi allocutꝰ eſt dñs ſamaritanam ad boꝛã docuit⁊ receſſit:nec defenſionem fecit cõ taminandis exceſſibus. d gotah H⸗ A& Sẽ dicẽdũ ꝙ tali mo Ad Pꝛimn deramine ut dictuʒ eſt pꝛocurata eſt mulierũ ↄuerſatio cum apłis ut omniũ poſteroꝝdiſciplina moꝝ eeẽt. Mõ.n.ut dicit Augaadherebat ſingu laribꝰſingulares:aut ĩ diſciplinste cõme moꝛatiões ꝑſeuerabãt illecebꝛo ↄſoꝛtio ↄuerſantes:nec ad cõiugationes ipꝛobo ſas:ſed ad diſcẽda bone ↄuerſatiomis ſtu dia:no ut perderẽt aplłos ſedvt diſcerent reuerentiã:⁊ pꝛopter humanitatis exhi bẽdũ myſteriu ſequebant᷑ nõ riſus nõ io- cus dicit᷑ ibi affuiſſe:nec ſicut apud quoſ- dã nũc vſq; aſſolet fieri choꝛus pſallẽtiũ virginü aures venenoſis cantibꝰ aſſerit᷑ demulſiſſe. Ad ameſt dicendũ qꝙ ut di cit Augꝰ eodẽ libꝛo quãtũ ipſis apłis flu xa familiaritas potuẽëit diſplicere: quã tũ ↄtinẽtia eis potuerit placere et hoc iu dicio ꝓbari põt:ꝙ ipſi de ipſo dño loquẽ te cũ ſemina cõpulſi ſũt dubitare:niñ eos maieſtatis ꝓbata noticis retra ciſſet. Di cit eni euangeliſta ꝙ mirabant ꝙ eũ mu liere loquebal :vnde ↄſoꝛtium mulieꝝ cũ eis ex pñtia dñi nõ fuit eis tentatõis in- citametu: ſed ↄſiderata eoꝝ puqicitia po ſteris fuit honeſtatis reliquedũ exẽpluʒ. CGgd zʒeſt dicenuduũ:qꝙ ſicut dicit Am octuageſimaſerta II bꝛoꝰ vtruq; ſexũ dñs curaturus aduene/ rat:vnde ⁊ ſicut ꝑↄſoꝛtiũ mulieris cu vi ro peccatũ eſt ꝓpetratũ ſic perↄſoꝛtium tale peccatum illud eſt curatum ⁊ ꝑ muli erũ conſoꝛtium myſterium venerande re ſurrectionis pꝛimo eſt nunciatum. Sin⸗ ſecũd ſic ꝓcedit. Ai 2 detur eni aplis licitũ nõ fuerit poſt reſurre/ ctionẽ rpᷣi mulieres in eoꝝouerſatiõe ha bere:qꝛ mulier nõ eſt facta in adiutoꝛiuʒ viri niſi pꝛopter ꝓlis ꝓcreationẽ:ut dicit Augꝰ ſuper Gen.Sed iſta de cauſa apłi nõ habuerunt mulieres in eoꝝ ↄuerſatio ne:non enim oꝛdinati erant ad pꝛopaga tionem carnalem ſed ſpiritualem: ut ba- pticarent omnes gentes i nomĩe patris ? filij⁊ ſpũs ſancti Matth.xxyiij. SD. illud vitandũ erat ab ipſis aplis qo fuit cauſa capitis apoſtoloꝝcaſus.Sed ꝑan cillaʒ boſtiariã Petrus xpᷣm n egauit.Di cit eni Ambꝛoꝰ ꝙ fuit mulier ſicut legi⸗ mus in paradiſo delitiaꝝ:nec tamẽ defu it in pꝛetoꝛio iudeoꝛũ: ibi enim diabol? mulierem hominẽ decepit: hic petrũ per oſtiariaʒ circũuenit. Fideles eteni viros diabolus nõ niſi ꝑ mulieres ĩpugnare cõ ſueuit/ Pꝛeterea apoſtoli aſſũpꝑti ſunt ad ſtatũ perfectionis. Sed nõ eſt ſtatꝰꝑp/ fectibis mulieres in ↄuerſatiõe babere: dato ergo eis liceretnõ tñ erat expedi ens:qꝛ multa licent que no expediunt. A 1e qd ſcribit In contrarii a iEre omnes perſeuerantes in oꝛatione cum mulieribus ⁊ maria matre domini ieſu. ndeo dicẽdum qꝙ i. Cborꝗ..ix. EVglo. aſſign at quattuoꝛ ra tiones pꝛopterquas licitũ fuit in eccleian pꝛimitiuna aplis mulieres circũducere et glijs pꝛedicatoꝛibus. ¶ Pꝛimo pꝛopter earum deuotiones:quia deſid erio dñice doctrine ⁊ vᷣtutũ cupide ſequebant᷑ apo/ ſtolos ⁊ alios pꝛedicatoꝛes. ¶ Secudo pꝛopter apoſtoloꝛum adminiſtrationem quis ſicut noſtrum ſaluatoꝛem mulieres ſecute ſunt miniſtrãtes ei de facultatibꝰ ſuis:ſic ipſe miniſtraturas młieres volu it ſequi apłos et p̃dicatoꝛes eiꝰ: oñdes ꝑ hoc ut glo.dicit:quid a plebibꝰdebeatur euãgeliſtis. Zertio ꝓpter ipaꝝ appꝛo bationẽ ne enivideretur eſſe repꝛobate a rpᷣo:qꝛ ruina buma ni generis ab eis ince pit:voluit eaſi comit atu ſuo⁊ ſuoꝝ aplo rum babere. C Quarto ppter viroꝝ ad/ beſionẽ:cõuertebant᷑ enim tũc mulieres pariter cũ viris:⁊ qꝛ viri vẽdebant eoꝛũ ſubſtãtias ⁊ poſſeſſiones ⁊ ponebãt pᷣciũ ad pedes apłoꝝ cõmoꝛãtes cũ eis: ↄgru uʒ ñ erat utvxoꝛes eoꝝ ab eis diſcederẽt S. G pꝛimn ergoẽ vicendũ 2 PRITL nö cauſa pꝛo creatiõis pꝛolis:ſʒ cauſa deuotõis⁊ ob- ſequij adminiſtrationis talis ↄuerſatio ꝑmiſſa eſt ceũ moderamine tñ ſupꝛadicto in alia queſtione. & Ad ⁊ꝛ“eſt dicẽdũ q; mulieru ↄſoꝛtium cũ apłis periculoſum nõ erat ante ſpũs ſancti receptionẽ:quia tũc erant oẽs vnanimes ꝑſeuerantes in oꝛatiõe: ut dicit Act.i.⁊ mibil ſm Augl. potẽtius hoie deuote oꝛãte: multo aũt minus poſt receptionẽ ſpũs ſancti:quia tũc foꝛis apparetibꝰ liguis igneis itꝰ fcã ſũt coꝛda flãmãtia ut Gregꝰdic.C Ald Zmeſt dicendũ ꝙ ſicut dicit Hieroꝰ cõſue tudinis iundaice fuit nec ducebat᷑ in culpã Moꝛe ontiquo ut mulieres de ſua ſubſtã tia victuz atq; veſtitum pꝛedicatoꝛibus miniſtrarent:vnde babere eas tüũc in eo/ um conſoꝛtio propter hanc cauſam no Sec . pter exẽplum poſteris relinquedũ: ut alij pertinebat ad imperfectionis ſtatum. O tertiũ ſicꝓcedit᷑. Nide * — EILtur eni ꝙ Paulo nv lic ſtũ erat mulieꝝ cõuerſatione vti:ſicut alijs aplis: Paulo nõ licebat fa cereqð murmuratiõis ⁊2 detractõis cau ſa eẽ poterat. Sʒ cribit Act.vi.ꝙ factũ eſt murmur greeoꝝ aduerſus hebꝛeos eo ꝙ deſpicerẽtur in mĩſterio quottidiano vidue eoꝝ. ¶. Pꝛeterea qdᷣpaulus pꝛobi buit ſuis diſcipulis nõ erat ſibi licitũ fa- cere.Sʒ.i.Chi·v.dicit adoleſcẽtioꝛes vi a Aueſtio duas de vita:cũ enim luxuriate fuerint i xpᷣo nubere volũt. C Pꝛeterea Augꝰ di cit ꝙ ãputãda ſunt a nobis quecũ q;ligii feri tomitis ſulphurãtibꝰ flamis foꝛnax ebuletis caruis eſtuat. Sicut eni ſubvna cauea nũ q; ẽ ſecurus agnus cũ lupo: its ſub vna domo nunq; eſt ſecurus hõ cũ fe miua. Sy paulus patiebatr᷑ ſtimuluzʒ car nis ſicut ipie dicit.i.Cborl.xij. DOatus ẽ mihi ſtimulus carnis mee: ⁊ Ro.vij. vi⸗ deo aliam legem i mebꝛis meis: ergo cõ ſoꝛtio mulierum vti ſibi licitum non erat 1½ eſt qð ie di In contrarin cit.i. Cborl!. ix. Mũquid non habemus poteſtatẽ ſoꝛo reʒ mulierẽ circũd nekar ſteut Latet⸗ Pit, Aoο dicẽdum ſicut Pau Kñe e0 poterat de ſtipẽdijs ſub ditoꝝ viuere: nõ eſt tñ vſus tali ptãte.Di cit eni ipſe.i.Chorl.ix.Si alij ptãtis nr̃e participes ſunt:quare nõ potiꝰ nos: ſed nõ ſumus vſi hac ptãte: ſj̊ oia ſuſtinemꝰ ne aliquod offendiculũ demus euãgelio xpᷣiſic poterat cõſoꝛtio mulieꝝ vti in ſux comitatu modo quo vtebant᷑ alij gpli: ñ tũ ẽ vſus tali poteſtate ꝓpterquattuoꝛ. ¶Pꝛimo ppter ſcandalu pſeudo apłoꝛũ vitandum. Callidi eni erant pſeudo apo ſtolilad videndũ uel obſeruandũ aliquid in aplo vñ poſſent ſibi detrabere:qbꝰipſe nõ ſolum cauſaʒ: imo oẽm occaſione ſub trabebat: ſicut ip̃e dixit.ij.Chorj.xi.Qð facio ⁊ faciã ut amputẽ occaſionẽ eoꝛũ ꝗ volunt babere occaſione. ¶C Secuũdop- exemplo ſui nõ haberent materiaʒ cauſa pietatis ⁊ ſub ſpecie ſanctitatis cõſoꝛtia mmhlierũ diligere: de quibus ipſe dicit.ij· Tbi.iij.voluptatũ amatoꝛes magis q; dei: habentes quidem ſpẽm pietatis: vit tutèẽ autem eius abnegãtes:qui penetrat domos⁊ captiuas deducũt mulierculas peccatis oneratas. ¶ Tertio ꝓpter mo rem gentilium ſeruandũ:non eni erat co ſuetudinis gentiliuzʒ mulieres miniſtra trices habere ſicut iud aice gẽtis. Unde Ar. quis ſc⸗ nibuse conſceuea herod luntent Agc Ult Ttan collegas gdinten inecce loada bbidiat pigas ſtenop: ſtep vie ſiwinig tibmitn cunduce neſtd lospis caſtitat repe erantta votico Muitar mbe⸗ Gpen Mohi ccein 1 lamen tgtiont⸗ . – teyere. n Melotozn ihhei Aeenunt Fforzli nbeeſen ſenn nane ite fuefirt mes Bog ecigſigt limis ſomt Utaniſtbete scälportt ansbocdſe fſtinulez en in dnti 1 hori nas: egoc tunnosct zütfe ti . pntrii⸗ aeum i thin ulgin —. - J — S=S Ar. quia ſcandalum facere poterat in natio nibus quibus Paulus pꝛedicabat: hanc conſcetudineʒ ſe abieciſſe cõmemoꝛat ut Hieroꝰ dicit. ¶Quarto pꝛopter pericu lum tentationis fugiendum: dicit enim Augꝰoꝙ certe paulus plus oibus laboꝛa uit: ⁊ tamen ad mulieres circunducẽdas collegas ſuos imitari contremuit:ne ſe ad in teritũ ſubuceret tentationi carnali 311 1Næ ergo eſt diceduz ꝙ& Ad Pꝛimmn. murmur factuʒ eſt in eccleſia pꝛimitiua nõdum vocato pau lo ad apłatũ. Cauſa ãt murmuriſvt glo. ibi dicit fuit duplex: AUna fuit ꝙꝙ bebꝛei viduas ſuas utpote eruditioꝛes in mini ſterio pꝛeferebat viduis grecoꝝ.Alia fu⸗ it ꝙ vidue grecoꝝ plus grauabatur inta li miniſterio. VUn paulus ꝗ fuit apłs gẽ- tium:moꝛem hebꝛeoꝝ de mulieribus cir cunducẽedis cũ eis ſeruare noluit. C Ad 2 eſt dicẽdum ꝙ apłs Paulus pcipit il las viduas eſſe vitãdas que poſt votum caſtitatis emiſſum nubere volebant:que ⁊ ſi repellende nõ erant ratione nuptiaꝝ erantta men vitãde pꝛopter fractionem voti:eo ꝙ vouentibus virginitatem uel viduitatẽ ñ ſolũ nubere ſʒ velle nubẽ dã nabile ẽ: ut glo.dicit. C Ald ꝭʒ e vicẽdũ ꝙ paulus per reſponſionẽ ſibi factam de ãmonitiõe ſtimłi carnis:ſecurioꝛ poterat eſſe in ſua tentatione nõ vinci ſed per fici ⁊ tamen ne ad incertum ſe ſubijceret ten tationi: con ſoꝛtium mulierum wlautt. . 2 gi ergo ſicpcedi quariu nur idetn, pꝛelatis ſucceſſoꝛibus apłoꝛuʒ licitum ſit mulieres in eoꝝ cõuerſatione tenere:quia ſancti ꝓpbete geſſerũt viceʒ pꝛelatoꝛum ⁊ figuras ꝑfectoꝛum viroꝛũ Sed Helias ⁊ beliſeus boſpitia mulieꝝ elegerunt magis q; regum ⁊ magnoꝛum viroꝛuʒ:licet ergo pꝛelatis ⁊ perfectis vi ris pꝛeſentis tempoꝛis in conſoꝛtio mu lieru manere. ¶ Pꝛeterea epiſcopi ⁊ pꝛe lati repꝛeſentant perſonas aploꝛum:ſed octu ageſimaſexta IIII ipſi in eoꝝ comitatu ⁊ in eoꝝoſoꝛtio mu lieres habuerunt. ergo. ¶. Pꝛeterea illa rum perſonaruʒ obſequio licitum eſtvti epiſcopis ⁊ pꝛelatis que aptioꝛesg ⁊ pm/ ptioꝛes ſunt ad illa obſequia exhibẽda:ſʒ femine cõmunit ſunt pꝛõptioꝛes ⁊ aptio res ad domeſtica obſequia q;ᷓ maſculi. Peꝛet erea ſpiritus ſanctꝰ? fuit cuſtos apoſtoloꝛum ne mulierum conuerſatiõe poſſent contaminari:ergo ſimiliter po/ teſt eſſe cuſtos clericoꝛum et alioꝛum ſan ctoꝛum viroꝛum ut ſecura poſſit eſſe cuʒ eis mulierum conuerſatio. C Pꝛeterea apoſtolus dicit Gał.v. Alter alteriꝰ one ra poꝛtate: charitas ergo eſt onus ten/ tationis viroꝛum per mulieres poꝛtari: ¶ Pꝛeterea ſi conſoꝛtium mulieris cuʒ clericis eſt ſuſpectum: tunc nec in eccleſ is nec in oꝛatoꝛisg cum eis deberent de⸗/ rici conuerſari. C Pꝛeterea quod poteſt bene et male fieri nullus debet in ma lazʒ partem iudicare: iuxta illud apoſtoli ad NRo.xiiij. Tu quis es qui iudicas alienuʒ ſeruum. Sed conuerſatio mulierum cuʒ clericis poteſtbene ⁊ male fieri:ergo nõ debet ab alio in malum iudicari. In contrariumdi⸗ OB¹ ͦbſcribitur extra de cobà bitatione clericoꝛum ⁊ mu Edicenduz ꝙ aliqui fuerũt tante temeritatis ⁊ pꝛeſumptionis vt di cerent pꝛelatis et clericis moꝛe apoſtolo rum et pꝛophetaruʒ licere vti conſoꝛtio et obſequio mulierum: et ad aſſertionem coꝛum erroꝛis inducebant que ſuperius allegata ſunt et plura alia:quam opinio nem Aug? dicit eſſe bhereticam in libꝛo de ſingularita te clericoꝛum: vbi pluribꝰ rationibus couatur oſtendere ꝙ a deri-⸗ cis ⁊ vniuerſaliter eccleſiaſticis viris mu lierum conſoꝛtium tanq;venenuʒ eſt vi⸗ tandum. Pꝛimo ſic Adam ꝑ euaʒ ſe ductus eſt qᷓndo nulla moꝛientiũ exepla pꝛeceſſerut niſ ꝙ ſola vna iuſſio oſtrinxe 98 4 rat:ſed mõ innumerabiles moꝛtes ⁊ in/ finita iuſſa compeſcunt. Jam eni ꝑfecti ep̃ᷣi ⁊ clerici poſt calcata certamina:poſt magnalia: ſigna:⁊ mirabilia vſq;qua q; mon ſtrata noſcunt᷑ naufragaſſe cum vo luer̃t ĩi bac naui fragili nauigare. Se cundo ſic:nullus ſecũ mulierẽ dzʒ cõduce re qui vxoꝛẽ contempſit.Qui eni vouit vinũ non bibere:vini oblectatiõe ꝑfrui non dõᷣ: ſed clerici ⁊ eccleſiaſtici viri vn uer ſalit᷑ deſpecerunt vinculũ nuptiaruz: F vinculis femineis nõ debent alligari: qꝛ qᷓ;uis nullo ↄcubitu miſceant᷑ cũ eis: deſiderio tñ:viſu:colloquio:cõiunctione ſp oblectant᷑. ¶ Tertio ſic:peius q;ᷓ me cbia eſt continentiã ducere criminoſam ⁊ infamẽ facere ſanctimoniã:ſed clericꝰ fame ⁊ pudicitie bonũ fruſtra intrin ſecꝰ laboꝛioſo agone cuſtodit: ex quo foꝛinſe cus patit᷑ infamari ꝑ cõſoꝛtiũ mulieruʒ. ¶Quarto ſic:nullus ſuꝑ vua febꝛe cu pit adbibere peioꝛẽ ne incipiat enutri/ tio inſanabili laboꝛe cui vlluſ ualeat me dicus ſubuenire:ſed nunq; coꝛpus bũa/⸗ nũ deſideriis carnalibꝰ ſpum ceſſat infe ſtare ſufficit clerico carnẽ ſuã ſuperare nõ alteram cõducere.¶¶Quinto ſic:ſi mariti ⁊ vxoꝛes deſideria ↄiugalta quo/ tidie gerentes ſibi nõ ſufficiũt ad extin- guẽda libidine:ꝗd agũt illi ꝗ adiũgedas impugnationes feminis ſociant᷑: F Se xto ſic:citius delinquit᷑ vbi ſine ſuſpitio ne ſecurũ põt eſſe delictũ: maxime qxꝛ cõ cupiſcentie nulla deſpectio rerũ exiſtit: cuidiabolus pigẽs ſpecioſũ efficit ꝗcqd fedu ⁊ boꝛꝛidu fuit: &nulla femina nec vetula nec affinitate coniücta peculiari ter a dlericis ſuſcipiendaẽ ad domeſticũ AG pꝛimũ obſequium. ergo eſt diceduzʒ qꝙ ſicut dicit Augꝰ. Magni boies ſunt qui ſanceis ꝓppbetis valuũt ſe comparare.ad occaſionè eni noſtre luxurie ĩ ꝑuerſũ ſan ctos volumus imit ari: int ceteros actꝰ veſtigia iuſtoꝝ nolumus ſequi. In ꝗbuſ dam eni tanq́s infirmos nos excuſamꝰ Qneſtio III ad imitãda facta maioꝛũ:⁊ in alijs nos equales maioꝛibꝰ ꝓteſta mur:cuũ tũñ beli- as in anguſtia ↄſtitutus ſe imparẽ pr̃ibꝰ ſuis añ deũ fateatr᷑.nungd ait melioꝛ ſuʒ qᷓ; patres mei. CAd ⁊“ eſt dicendũ ꝙ; non videmꝰ ſic apud nos calcari auarici am ſicut apłi cũcta dimiſerũt: nec vide/ mus crapulã ⁊ ebꝛietatẽ ſic noſtris con uiuijs abeſſe:ſicut apli nibil bẽntes ſre quent᷑ conati ſunt eſurire:nec cognoſci- mus in nobis ieiunia:ſitim:fame:nudi/ tatem ꝓpter inſtantiaʒ ſolius doctrine vbiq; pollere:ſicut in aplis legimus tri umpbaſſe:ſed tales ut diẽ Aug ſüt cal- lidi argumentatoꝛes ⁊ iuriſperiti falla/ ces:ꝗ dũ cupiunt pᷣuaricari cotrouerſias actioneſq; cauſarũ:etiã ipſa iura trãſuer tunt:⁊ tñ volũt cõpetentibus coherceri iuſſionibus legũ ad illudendos iudices incõuenientibus exemplis velut ſimiles cõiecturas iuris ſub ijciũt:de ꝗbus bñ ꝑ ſalomonẽ dicit᷑: Peccatoꝛ bõ euitat coꝛ rectionẽ:x ad voluũtatẽ ſuã inuenit com parationè. ¶Ad 3 eſt dicendũ ꝙ per interemptionẽ.vtilioꝛ nãq; eſt maſculꝰ uel puer cõtinens ad dome ſticũ obſequi um q́; femina: ꝓ qᷓnto decentioꝛ ut a cle ricis ag coitatem uel cõmoditatẽ poti⸗ eligat᷑ maſculus qᷓ; femina. Dato tñ ꝙ femina vtilioꝛ eſtimet᷑ in domeſtico ob ſequio:nõ oʒ carnalia emolumenta pᷣpo nere vtilitatibus ſpualiũ cõmodoꝝ:po/ tiſſime: qꝛ iõ femina vtilioꝛ eſtimat᷑: eo ꝙ ſuis blandimentis frequeut᷑ aduerſa ſuggerit eſſie ꝓſpera: ⁊ tadiu ſopitũ ignẽ ſine vllis flãmis occultat donec duas fa culas iuges ſił ãbas accẽd at. C. Ad ẽ dð.ꝙ ſpũs ſcus noſter cuſtos ẽ: ut diẽ Augꝰ:ſed ut vitia ↄꝛia declinantibꝰaſſi⸗/ ſtendo ſubueniat:nõ ut ↄꝛia eligẽtibus faueat:nec ut voluntarios ⁊ ꝓnos in ad uerſa cõfoꝛtet. neſcit eni ut dicit Chꝛyſ. patrociniũ dare criminibus diuina iuſti cia. C Ad ꝙeſt dicendũ ꝙ nõ ſunt one ra tẽtationũ que Paulus imperat ſup/⸗ poꝛtanda:ſed ut tolerãtes noſmetipſos ſiaſtl ſeaſt gten lein II ulistr Cätibel⸗ Nri hißy neliſi ticencig cantuund eteerih⸗ noſnsch lbentaift ecogneſi ſameml⸗ 1s doenn egimsn ut ſpennig inrint eche Gisd rſni eegnusi iinant ie a ni üe E perdit ⁊ luxu. palatoꝝ in pfectione exceſſerit diſcipuloꝝ ſtatuz ioaunis baptiſte. ¶Quarto vtrũ ſtatꝰ? diſcipuloꝝ xpi in ꝑfectione exceſſerit ſta octuageſimaſepti‧mOHe 1 diſcoꝛdia nulla diſcernat:⁊ in tẽtatiõib⸗ cõſtitutis fratribꝰ mutua pᷣbesmus au⸗ xilia:nõ ut ipſi nobis ꝑ feminas tẽtamẽ ta pꝛocuremus. C Ad é neſt dicendum ꝙ ſicut dicit Augꝰ:MHeretice ꝓfeſſionis eſt iſta ↄtradictio calünioſa que de bo⸗ nis pᷣſcribit ut aſſerat mala.Amãde eni ſüt femie int᷑ ſacra ſolénia: ⁊ odio bñde in cõmunione puata. In eccleſijs nãq; impugnatiões nibil poſſunt:vbi ipſi de mones cedunt:⁊ nulla ſexus alicuiꝰ per mittit᷑ cõſiderari diſtãtia. Ibi enim ſpũs dnatur ⁊ caro ancillã ſemetipſaʒ cogno ſcens:ſicut ꝑdit ſue voluntatis vſum:ſic CAd =m eſt dicendũ q; ſicut dicit Augꝰ: Illis Apls ꝑ illudver bü cõtulit deſenſione ꝗqnullã ptem leg impugnant: ⁊ illis tribuit patrociniũ ex voto ſuo aliquid faciũt:nec ꝗqcq; eccle ſiaſticis viris impediuũt. IJillos ant eccle ſiaſticis tribunalibus ſubdidit:quos trãſ greſſoꝛes oꝛdinarie tranſgreſſionis nul- la impunitas excuſat. . ¶ QAueſtio.lxxxvij. de aploꝝ ꝑfectiõe. no videndũ eſt de apo E&ι&%. ſtoloꝝ perfectione. CLCirca quod querunt᷑ quatuoꝛ ¶Pꝛimo vtrũ ſtatus apoſto loꝛũ in ꝑ fectiõe exceſſerit cuiuſlibet reli- gionis ſtatũ. Secũdo vtrũ ſtatꝰ apo ſtoloꝝ in Se exceſſerit ſtatũ omniũ Tertio vtaſtatus aploꝝ xpᷣi 4* tum diſcipuloꝛum eius quos binos mi/ ſit ante faciem ſuam. I ergo ſic pcedit᷑ Pamua Aider em ꝓ ſtatus aploꝝ in gfectione nõ ex ceſſerit cuiuſlibet religionis ſtatũ: quia de aplis ſcribit Actj.iin.ꝙ nec qſq; erat egens int᷑ eos:ſʒ inter religioſos multi ſunt indigentes:potiſſime illi religioſ q nibil habent ꝓpꝛium nec in cõi. ¶ Pꝛe terea ſtatus perfectio cõſiſtit in abdica⸗ tione ⁊ dimiſſione tẽpoꝛaliũ:ſed młti ſũt religioſi qui ꝓꝑlura tempoꝛalia dimiſerũt qᷓ; apoſtoli: In ꝑfectioꝛi ergo ſtatu ſunt tales q; apoſtoli fuerunt. ¶ Pꝛeterea g fectionis ſtatus coſiſtit in voti obliga⸗ tione:ſed de apoſtolis non legit᷑ ꝙ voto ſe aſtrincerint ad perfectionis ſtatuʒ ſic religioſi kʒciunt. ”Mð ſtania ciſ. J eſt:quia cã ſemg In cotrann excedit ſuũ effe- ctum:ſed perfec tio ſtatus apłoꝝ voca/ toꝝ pᷣmo ad ſtatum religionis fuit cau⸗ ſa ꝑfectiõis oĩs religionis.nullius & reli gidis gfectio põt nis⸗ ꝑfectioni eai 341 diceduz q; q;uis apoſto Rn e0 li pᷣmo fuercht vocati tã ad ſtatũ religionis q; plationis:ut ſupꝛa dictũ ẽ:magne tñ pᷣſumptionis eſſet di cere ut alicuius religionis ꝑfectio poſſet apoſtoloꝝ ꝑfectionẽ attingere. Nabuit eni aplici ſtatꝰ perfectio ſingularit᷑ tria Pꝛimo ſingularẽ vocationem. Fue⸗ runt enim ipi immediate a chꝛiſto electi ⁊ vocati. AUñ ſuꝑ illo verbo Matth.iiij. Ambulans ieſus iuxta mare galilee.di cit Chꝛyfoꝰ ꝙ añq; chꝛiſtus aliqd dicat uel faciat vocat apłos ut nibil illos la⸗ teat:nec ᷣboꝝ eiꝰnec opeꝝ:ut poſtmodũ fiducialit᷑ dicere poſſent:nõ poſſumꝰque audiuimꝰ ⁊ vidimꝰ non loqui.Quãte au tem efficacie fuerit iſta a chꝛiſto imedia ta voc atio:Gꝛegoꝰoſtendit ſuꝑ illo ver bo: At illi relictis omnibꝰ ſecuti ſũt do minũ.dicens ꝙ tãta ab apłlis cbꝛiſtum ſequentibꝰ dimiſſa ſunt:quãta a non ſe/ quentibus cocupiſci potuerunt. ¶C Be⸗ cudo habuit ſingularem remuneratio/ nem. Petro nãq; ⁊ alijs dicentibus: Ec ce nos relinquimꝰ omnia ⁊ ſecuti ſumꝰte quid ergoerit nobis.ſingularit reſpon⸗ ſum eſt: Aos ꝗ ſecuti eſtis me ſedebitis ſuper ſedes.xij.iudicãtes.xi.tribꝰ iſrael Alis autem relinquentibus domũ: fra tres:vel ſoꝛoꝛes:vel agros dictum eſt: Centuplum accipietis. Super quo ver bo dicit Chꝛyſoꝰ ꝙ apoſtol xpᷣus pꝛomi Ar. ſit ſutura: quia excelſioꝛeſ erant:⁊ ſic iã ꝑfectiut nibil pᷣſentium quererẽt. Alijs aut que ſunt bic ſaluatoꝛ repꝛomiſit qñ ait: centuplũ accipietis. C 3· bũit ſin gularẽ cu chꝛiſto pñtialẽ conuerſationẽ VAnde ſuꝑ illo vbo Luce xxi. Vos eſtis qui ꝑmanũnſtis mecũ in tẽtationibꝰ meis dicit glo.q; ſicut iude ꝓditoꝛi dñs ꝓnu⸗ ciauerat ve:ſic apoſtolis remanentibus bona ꝓnũciauit:qꝛ nõ inchoatio patien tie:ſs ꝑſeuerantia celeſtis regni gloꝛiaʒ donat. Unde apoſtoli cũ chꝛiſto cõuer- ſan tes ⁊ in tẽtationibus ꝑmanẽtes eter num regnũ adepti ſut:cũ eis dixit:Ego diſpono vobis regnũ ut edatis ⁊ bibat ſuꝑ menſam meã in regno meo. „ TP3 ergo ẽ dicẽdum qꝙ Ad pumm illud verbũ intelli gitur de indigentia puiſonis. ꝓuid ebat᷑ enim vnicuiq; nonpᷣm ꝑſonas ⁊ mime ra gratiarũ: ſed 'm maioꝛẽ uel mimnoꝛeʒ indigentia:ut glo.dicit. Mon aũt intelli gitur de ꝓuiſione ſufficiẽtie: ut ꝙ vnicui q; puid eret᷑ qð ſibi ſufficeret ⁊ nõ indige ret aliquo:cuʒ Apls dicat.ij. Chor xi. In fame ⁊ ſiti:in frigoꝛe ⁊ nuditate.⁊ ea dem epłla caplo.vi. In tnibulationib: in neceſſitatibus.⁊ in anguſtijs. in plagis in carceribus:⁊ in laboꝛibus:inieiunijs. ⁊ multa ibi enumerant᷑que ſonant apo/ ſtolos habuiſſe non tẽpoꝛaliũ ſuffiden/ tiam: ſed q; plurimã indigentiã. Ad 2 reſpendet Oꝛigenes Matth rix di⸗ cens: ꝙ ſi petrus cũ fratre ſuo minima reliquit:nõ minima tñ ſũt eſtimata apð deum conſiderantẽ qm er tanta plenicu dine dilectiõis illg minima reliquerunt ut etiã ſi multas habuiſſent poſſeſſiões omnia reliquiſſẽt.⁊ puto ut dicit ꝙ ma is petrus cõfidens de affectu ſuo q́; de ipᷣa qntitate reru relictarũ: fiducialiter interrogauit qñ vixit: Ecce nos relingꝗ/ mus omnia. ¶ Ald “eſt dicendum qꝙ; apli voto ſe chꝛiſto in ſacrificiũ obtule⸗ . o/ tum alioꝛum pᷣlatoꝛum ſequentiu q;tuy ad pꝛeſens in quinq;. ¶CPꝛio in pꝛimits runt. Moc enim eſt voto offerte aliquid non reſeruare ſibi libertate retroire: q Queſtio apli fecerũt. Dicit. n. Paulus.i. Cborꝗ. ix. Si eunagelicauero non eſt mibi glo⸗ ria. Meceſſitas enim mibi incumbit. et ſtatim ſubdit: Cum eſſem liber ex oibus omnium me ſeruum feci. exceſſerit ſtatum omniũ pᷣlatoꝛum. DPer fectio enim ſtatus conſiſtit in attinctio/ ne finis per meritũ gfe. Sed diẽ Augꝰ ⁊ ponit᷑.ij.q.vij. Puto ꝙ ſine vlla ſui con tumelia cypꝛianus epᷣus petro aplo com parat᷑ qntu attinet ad martyri coꝛonaz Pꝛeterea ſicut ſtatꝰ pꝛeſbyteroꝝ põt excedere in perfectione ſtatum epoꝛum ſic ſtatus pꝛelatoꝛum poteſt excedere in perfectionę ſtatum apoſtoloꝛum. Sed ſicut dicit Aug i epiſtola ad Hierony. ponitur cauſa ⁊ qõne ſupꝛadicta:q;ʒddq bm vocabula que vſus obtinuit epiſcopꝰ ſit pᷣſ bytero maioꝛ: in multis tũ rebus Hieronymo minoꝛ eſt Augꝰ. Pꝛete⸗ rea qui ſunt equales in pt atis iuriſditio ne:equales ſunt in ſtatus perfectione:ſj pᷣlati et potiſſime epiſcopi ſunt equales apoſtolis in poteſtatis iuriſditiõe: ergo umiter in ſtatus berfectione. fün Anng’” 5 11D eſt: quia funda In C0 tran n mentum ſemꝑ eſt maioꝛis perſectionis ⁊ permanẽtie bis que ſupꝛa fundamenta ponunt᷑ ſed pꝛelati ⁊ epiſcopi ediſicati ſunt ſng füu Spe. ij. damenta aploꝝ ? ppbetaꝝ: ad po& dicenduz & vnus ſtat“ Ki id 60 perfectioꝛ eſt altero ex fectioꝛi charitate:que eſt vinculum : cti onis: ſicut dicit Apłs Coloc]iij. Ta to ergo ſtatus apoſtoloꝝ in perfectione exceſſit ſtatum omniũ pꝛelatoꝛum:quto eoꝛum charitas maioꝛ ⁊ perfectioꝛ fuit alioꝛum p̃ᷣlatoꝛum charitate: loquendo cõmumter. Exceſſit ſiquidem charitas ⁊ gratia ſtatus apoſtoloꝝꝑfectionis ſta Aꝓꝓ ſtatus aploꝝ in pfectione non ptoꝛn fhſn:i loriutt nis ſir rum perfe trier ſiz linq de ſücie ſus lite boꝛ⸗ tibi dicit c to i eni Cun dedt ret gotn cos naſt⸗ rixo⸗ nelot 1 lapen tonon l ſbigo⸗, mndit er — croibus peediu Geturani jonenon um. er ttinctio⸗ Dog; aſicon gocon zcotonn tewrer cſrun igenn 1n. Hiann. iche Glap irchus⸗ nilen⸗ R nuls N te. Ipſi. n. pꝛimitias gre pmitꝰ recepe-/ ruunt ſicut Aplus dic ad Ro. vii. C Se cundo in vniuerſalitate: quia plus gra/ tie abund auit in apoſtoł q; in alijs: ad Ephe.i.em diuitias gra tie ſueque ſuꝑ⸗/ abundauit in nobis non enim ſolum in eis fuit gratia ſufficiens reſpectu ꝑpꝛece ptoꝛum:uel perficiens reſpectu conſilio rum:imo ſuperabundãs reſpectuh ſingu larium donoꝛuz. ¶ ¶Tertio in certitudi nis firmitate. Certi eni erant ipſi de eo rum perfectione q;tum ad ſtatũ vie de perfectione gratie:⁊ q;tum ad ſtatuʒ pa trie de fectione pᷣmi.ij. Petri.i. Cert⸗ ſuʒ e velox ẽ depoſitio tabernaculi mei ſm ꝙ dñs reuelauit mihi. ⁊.ij. Thi. vlti. De reliquo repoſita eſt mibi coꝛona iu⸗ ſticie:quã reddet mibi dñs in illa die iu- ſtus iudex. ¶. Quarto in fructuoſa vti litate. Paulus enim qui plus omnibꝰ la boꝛauit tanq; quidã ſol:lngue ſue fulgẽ tibus rad ijs totum oꝛbem illuſtrauit:ut dicit Chꝛyſoꝰ. Eoꝝ ſilr pᷣcioſa moꝛs ec cleſiã magno tbeſauro ditauit. Quin to in cõſeruationis dignitate. Fuerunt enia chꝛiſto ſinglarit᷑ pᷣ'uati: Jo. xvij. QLum eſſem cũ eis ego ſeruabã eos quos dediſti mihi: ego cuſtodiui eos ⁊ nemo ex eis perijt:niñ filius ꝑditionis.nõ ro go ut tollas eos de mudo: ſed ut ſerues eos a malo.nõ inq; a malo pꝑiculoꝛuʒ ? paſſionu coꝛpoꝛaliũ.has enim eos expe riri volebat ut eſſent ſui imitatoꝛes: ſj a malo tetationum moloꝝ ⁊ peccatoꝝ: ut A G Pꝛimũ Flo. ibi dicit. ergo eſt dicendu qæ illas paritas gratie beati cypꝛiani cũ pe tro non attendit᷑ rõne ſtatus cois pᷣlato rum qui coiter deficit a ſtatus ꝑfectiõe aploꝝ ꝓpter illa que dicta ſunt: ſed rõne ſingularis gratie ſibi a deo date:ꝗ lIʒ nõ numero fuerit inter aplos nüeratꝰ: me⸗ rito tamẽ martyrij eũ ⁊ alios ſcõs aplis equat. C. Ad2 "eſt dicẽdũ ꝙ illud dictũ Augj.intelligit᷑ dequibuſdam donis ſin gyularibus 7 gſonalibus:nõ per compa- octuageſumaſeptima röem ad ſtatũ aploꝝ cõit᷑ ſůptũ. In ta⸗ libꝰ eni ſinglaribꝰ donis vnꝰ aplłoꝝ ſuit pſectioꝛ alio Oicit. n. Cbꝛyſo? Matth. xix.ꝙ vnuſqſq; aploꝝ in aliquo bono ii rituali fuit alio ꝓꝑfectioꝛ:ut petrus in ti- de: Jones in virginali innocentia:Pau lus in ſapientia: ⁊ ſic de alijs.Sic in ali/ quo dono beatus Hieroꝰ potuit eſſe ma ioꝛ Aug. ſed rõne ſtatus planum eſt ꝙ Augꝰ perfectioꝛ erat Nieronymo: cum ſtatus epiſcopalis perfectam charitatẽ rèquirat: Sic ſtatus apoſtoloꝛum per⸗ fectioꝛem charit atem requirebat q; ad/ buc ſtatus pꝛelatoꝛum:co ꝙ ſemper pn cipia ſicut ſunt modica in quantitate:ſic debent eſſe maxima in virtute. tertium eſt dicendum ꝙ equalitas po/ teſtatis iuriſditionis accipitur roſpectu pꝛoximi ⁊ coꝛpoꝛis myſtici eccleſie: cuiꝰ ſalutem quanto quis cum maioꝛi chari tate adminiſtrat:tanto in perfectioꝛi ſta tu eſſe dicitur. Planum eſt autem ꝙ cho rus apoſtoꝛum totus fuit ſuperabundã ti charitate repletus non ſolum in ꝓcu ratione ſalutis ꝓximoꝝ: immo in funda datione coꝛpoꝛis myſtici torius ecclie. Dtertium lear enim ꝙ ſtatus apoſtoloꝛũ chꝛi ſti in perfectione non exceſſerit ſtatum diſcipuloꝛum Joannis baptiſte. Super illo enim verbo Matth. xvij. HMoc genꝰ⸗ demonum non eücitur niſi peroꝛatio/ nem ⁊ ieiunium. OSicit Chꝛyſoꝰ ꝙ ieiu nium multam ſapientiam imponit ho⸗ minem quaſi angelum conſtituit: incoꝛ⸗ poꝛeas poteſtates impugnat:concupi/ ſcentias pernicioſas extinguit:deum ꝓ pitium facit.⁊ animam ſuperbam bu⸗/ miliat:ſed diſcipuli Joannis ieiunabãt non autem diſcipuli chꝛeiſti: ut dicitur Matth. ix. ergo illi eraut perfectioꝛes Pꝛeterea. ſcribitur Matth. vi. ꝙ ve nerunt diſcipuli Joannnis ⁊ poſuerunt coꝛpꝰ eiꝰ in monumento: qð nõ dicit᷑ de diſcipulis chꝛiſti bec feciſſe de eo: ſed ci: Ar. ſepelire mortuos ſit opus perſectionis ut pzʒ Tbobie.xij.videt᷑ ꝙ diſcipuli Jo. ex boc fuerint in ꝑfectioꝛi ſtatu. ¶. Pꝛe⸗ terea diſcipulixpi eu negauerũt Math. xxvi relicto eo omnes fugerũt. Hoc at ñ legit᷑ de diſcipulis Joan.qeũ negauerit. In cõtrariũ c netus ole ctio cõſiſtit in ſe quendo xpᷣm: ⁊ relinquẽdo omnia ꝓꝑter xp̃ᷣm. Sed hoc nõ legit᷑ de diſcipulis Jo. ſed ſolum de diſcipulis cp̃i: ergo ipſi fue runt in perfcctioꝛi ſta 13 63 unt ”UMM dicendũ ꝙ vel loquimur Rn eO de pfectione ſtatus vtro/ rũq; aploꝛum xp̃ᷣi ⁊ diſcipuloꝛũ Jo.in ſe uel per cõparationem ad perſonas:vtro q; aut modo ſtatus aploꝛũ ſuit ꝑfectioꝛ. t eni Joãnes finis veteris teſta mẽti ⁊ pꝛincipiũ noui. Unde tpe Joan.lex mo ſaica que nibil ad ꝓgfectuʒ deduxit adbuc babebat ſta tum. Juxta illud Mattb. xi. lex pphete vſq; ad Joannẽ baptiſtam ꝓpbetauerunt. Apłi autem non ſolũ fue runt in ſtatu plenitudinis gratie:imo no uum teſta metum gratie plenitudinẽ cõ/ ferens per eos eſt pꝛimo ꝓnunciatum:⁊? vetus teſtamẽtũ ceſſaſſe per eos pꝛimo ẽ ſententiatũ. AVUnde petrus caput aploꝛuʒ de ceſſatione legaliũ pꝛimo ſentẽtis ꝓtu- lit.Act.xvi. ¶Q Si vᷣo loquamur de ſta/ tus perfectiõe per cõparationẽ ad perſo nas.Planũ eſt diſcipulos Joãnis non ſo Ium nõ habuiſſe ꝑpfectionem equalẽ xpᷣi apłis:imo dignos fuiſſe magna repꝛebẽ ſione pꝛopter tria. &O Pꝛimoppter eoꝛuz ſuperbã elationem. icit enim Cbꝛeyſoꝰ ſuper illo verbo Mattb. ix. Quare nos ⁊ phariſei ieiunamus:diſciꝑuli auteʒ tui no ieiunant:vidę elationis ſuperbiã:pꝛi/ mo ſeipſos ponũt:deinde phariſeos:ieiu nabat enim ſicut ⁊ phariſeus:g dixit ieiu no bis in ſabbato: decimas do oium que poſſideo:quod atteſtat᷑ eoꝝ ſuꝑba inter/ rogatio? ieiunij repꝛebendẽda iactatia. Secũdappter phariſeoꝛuʒ aſſociatio nem. Dicit enim HBieroꝰ ꝙ no poterãt di Queſtio III ſcipuli Joan.nõ eſſe ſub vicio qui iũgebã turphariſeis quos a ioãne eoꝝ magiſtro nouerant eſſe condẽnatos: ⁊ caluniabãa tur xpᷣm quez ſciebant magiſtri vocibus eſſe pꝛedicatum. ¶Tertioppter inuidie emulationẽ. ODicit enim Chꝛyſoꝰ ſuꝑ il⸗ lo Joan.iij. Facta eſt queſtio ex diſcipu⸗ lis Joan.de puriſficatione: ꝙ ʒelotipe ſe habebãt diſcipuli Joan.ad dilſcipłos xpᷣi ⁊ ad ipſum xpᷣm:quia viderũt diſcipulos xpi baptiçantes:ceperũt dicere ad illos qui bapti?abãtur baptiſino xpᷣivt tali ba ptiſmo nõ baptizarent᷑quaſi aliquid ma ius haberet baptiſma Joan. baptiſte ba ptiſmate diſcipuloꝝ xpi. AUnde maifeſtũ ẽqꝙ queſtionem depurificatiõe mouerũt pꝛimo diſcipuli Joan.nõ celo diſcẽde ve⸗/ rita tis ſed magis ęelo inunidie. . 11 ergoẽ dicẽduz Ad pꝛuinum ouliri nõ ſunt coacti ieiunare ipſo ſcilicet pñte: qꝛ ſua pꝛeſentia ieiunantibus ⁊ abſtinen tibus eos faciebat iuſtioꝛes ⁊ ſoꝛtioꝛes: ut dicit Chꝛyſoꝰ? Mattbh.ix.nec cũ quoli bet ieiunio genus demonioꝝ eijcitur ſed tali quo ſuꝑbia:inuidia:⁊ aliavitia dep⸗ mũtur:quale nõ erat ieiuniũ diſcipuloꝛũ Joan. ut dictum ẽ. C Ad ⁊ẽ dicenduʒ qꝙ dei ꝓpuidentia factum ẽ ut coꝛpus xpᷣi non trad eretur ſepulture per aplos: pꝛo pter oẽm ſuſpitionez remouendã. Si.n. iudei pecunia coꝛꝛũpentes cuſiodes dixe runt. Oicite quia diſcipuli eius nocte ve nerunt ⁊ furati ſunt eum vobis doꝛmiẽé⸗ tibus Mattb. xxviij. multo magis boc dixiſſent ſi per eius apoſtolos coꝛpꝰ chꝛi ſti fuiſſet ſepultum. Et pꝛopter dictaʒ ſe pultura m bonoꝛanda m:pꝛedictum eni, erat Eſaie.xi. Erit ſepulchꝛum eius go rioſuzʒ. AUnde per bomines inſignes ⁊ bo noꝛabiles chꝛiſti corpus erat ſepeliendũ quod ſic ſactum eſt:quia per Hicodemũ qui erat pꝛinceps iudeoꝛum:⁊ Joſepb ꝗ ergt nobilis decurio. ¶ qꝙ; illa negatio coopata ẽ Hetro ac alis apłlis in bonuʒ non in malum:qꝛ in ꝓpꝛie ¶Ad 3 dicédu biten lt do ſelſth ſten Qui nop it ſon lngt n us⸗ nen gio bis hon⸗ ib AMo ctös. wor Ffin mitt lepo S nrie P ſegorc ö raſie ſifa ſe⸗ ſsno⸗ ſtifll Uſteti Mtop⸗ ll iccbi gidro niobi cbbus nnuicie Nte ſt losr lpulos los taliba nidne giſeba iſiſi bat tere diid wii tpiͤt: bſinen tions ol r dep⸗ iun r; nati lesdire Nete N wemie⸗ Ar. bspr⸗ infirmitatis recognitione:in pꝛorximoꝝ infirmantium cõpaſſione:⁊ in eoꝝ poſt/ mo dũ foꝛtioꝛẽ rhi ↄfeſſionẽ. Adeo enigʒ ut dicit Augꝰ ꝑfectis viris oia cooperãt᷑ i bonũ vt ſiqua eoꝝ facta deuiãt ⁊ exoꝛ⸗ bitant hec ipſa cooperantur eis in bonũ ut doctioꝛes reddantur ⁊ foꝛtioꝛes. PrS1& ſic ꝓcedit᷑: vi R uartu der᷑ eni ꝙ ſta tus ap loꝝ tpi in pfectiõe nõ exceſ ſerit ſtatũ diſcipuloꝝ ei? quos binos mi/ ſit ante faciẽ ſuã.Scribitur.n.Luce.xiiij. Qui nõ renüciauerit oibus que poſſidet nõ põt meus eẽ diſcipulus:ſʒ illi fuerunt xp̃ᷣi diſcipuli. ergo reliquerũt oĩa pꝛopter ipᷣm.ac ꝑ cõſequẽs equales fuerut apłis in pfectòis ſtatu. Pꝛeterea qui ſũt eq̃ᷓ lis meriti ſũt equalis pᷣmii ⁊ equa lis ſta/ tus:ſʒ apłi ⁊ illi diſcipuli fuerũt equalis meriti. Cũ eni reuerũ eſſent.lxxij.cũ gau dio dicẽtes:Oñe demõia ſubi ciũtur no bis in noie tuo:dictũ eſt eis. Gaudete qꝛ noĩavr̃a ſcripta ſũt in celis. ¶C Pꝛeterea quibꝰpꝛefigitur idẽ modus perueniendi ad ꝑ fectõis ſtatũ ſunt in equa li ſtatu ꝑfe ctõis:ſed illis diſcipulis pꝛefigitur idem modus ꝑueniẽdi ad ꝑfectõis ſtatũ ſicut pᷣfixus ẽ aplis:vtriſq;.n.dicit᷑. Ecce ego mitto vos ſicut agnos iter lupos: ⁊ noli te poꝛtare ſacculũ nehera 7 ccl⸗ alia. eſt qꝛ nullus de/ In cotrariu bet ſe xp̃i colle/ io in gfectionis ſtatu comꝑare: vt dicit ugꝰ. Sʒ illi diſcipki ñ fuerũt de vpᷣi col legio:gᷓ nec eq les apłis in ꝑfectõis ſtatu Q dicendũ ꝙ ſoli.xij. apli. £ 60 electi ſũt a xpᷣo ad ſtatũ religiõis pertꝑalium oĩum abdicationẽ. ⁊ ad ſtatu pᷣlatõis ꝑ ouiũ cõmiſſiõez: ⁊ad ſtatũ familiaris cũ xpᷣo cõuerſatiõis per ſecretoꝝ reuelationẽ. Oe illis aũt diſcipu lis nõ ẽ ſcriptũ ꝙ ab eo fuerũt vocati ad ſtatũ religiois:nec ad ſtatũ pᷣlatiõis: nec ad ſtatũ fa miliaris cõuerſationis:ſʒ vo- cati ſũt tanq; coadiutoꝛes apłoꝝ in ſacra mẽtoꝝ ad miniſtratiõe: ⁊ euãgelij pᷣdica octuageſimaſeptima IIII tiõe:ꝙ ipᷣa verba xpᷣi manifeſtãt. Ait.n. Luce.x. Meſſis quidẽ multa:oꝑarij autẽ bauci:rogate ergo dñm meſſisvt mittat oꝑarios in meſſe ſuam:nõ ergo eſt dicen du ꝙ ipſi fuerit eqles apłis in perfectio/ Ad pꝛimum nie aere ꝙ multi fuerint xpᷣi diſcipuli renũciãtes bis que poſſidebãt qui abierũt retro:non eni obligatõis voto xpᷣm ſecuti ſut. An/ de ſuꝑ illo verbo Jo.vi.Ex hoc multi eiꝰ diſcipłi abierũt retro:⁊ nõ iã cũ illo ãbu/ lãt. Diẽ chꝛyſoꝰ:ꝙ ñ dixit receſſer̃t ſj abi erũt retro puta ab ea fide ⁊ auditiõe q̃ fʒ veritatẽ erat q; perdiderũt ⁊ pᷣciſi a coꝛ- poꝛe vitã amiſerunt. Solũ aut de.xij.di ctu eſt.Oñe ad quẽ ibimꝰ verba vite eter ne habes:qꝛ ipſi voto obliga tõis vpᷣm ſe⸗ cuti fuerãt nt amplius nõ eſſet eis liberũ retro abire. In quoꝛũ ꝑſona dicit apius Pbił.iij. Que quidẽ retro ſunt obliuiſcẽs ad ea vᷣo que ſunt pꝛioꝛa meipᷣm exten⸗/ dẽs.Et ſtati ſubdit:quicũq; ergo ꝑfecti ſumꝰ:boc ſentiamꝰ:puta ꝙ que retro ſũt obliuiſcamur: ⁊ ad illaq pꝛioꝛa ſũt nos ipſos extẽdamus. C Ad 2“ eſt dicẽduʒ qꝙ oĩum pꝛedeſtinatoꝝ noĩa ſcripta ſunt in libꝛo vite ꝑ eternã ſentẽtiã.⁊ oĩum exi ſtentiũ in gratia ſier per pñtem iuſticiaʒ: qui tñ deleri poſſunt de libꝛovite cũ labũ tur in peccatũ: iuxta illud pſal. deleãtur de libꝛo viuentiũ:⁊ cũ iuſtis nõ ſcribant᷑. Ande multi ſunt ſcripti ĩ libꝛo vite ꝗ nõ ſunt in ꝑfectionis ſtatu:⁊ Judas fuit in perfectionis ſtatu: ⁊ quãdoq; ibi ſcriptꝰ per pꝛeſenteʒ iuſticiam:ſempꝑ tñ deletus per eternam ſentẽtiam. C Ad 3eſt di cenduʒ ꝙ ille modus fuit pꝛefixus apłis ⁊ coadiutoꝛibus aploꝛum:vt idem mo/⸗ dus traderetur omnibus pꝛedicantibus euangeliũ:⁊ adminiſtrantibus ſpiritua- lia:q non pꝛincipaliter tempoꝛalis ſubſi dij: ſed deſiderio celeſtis pꝛemij boc face rent. Multis eni modis aliqui ſecuti ſũt xpᷣj ut dicit Chꝛyſoꝰ. Matth.ix. Aliqui enim per pꝛedicationẽ.Aligꝗ per ſcriptu- re monitionem. Aliqui vo per eternam inſpirationem: et aliqui per tempoꝛali/ um abdicationẽ ⁊ voti obligationem:ſ/ cut apoſtoliqui retro non abierunt. ¶ Queſtio.lxxxviij.de aploꝛũ pᷣlationę. Ein Evidedu E de aolo rũ pᷣlatione. Cir⸗ ca qð querũtur.iiij. ¶CQ Pꝛimo vtrũ ſolus petrus fuerit a xpᷣo aſſumptus ad pꝛelationis ſtatů. Se⸗/ cundo vtrũ perfectioꝛ fuerit in aplis ſta tus religionis q; pᷣlatõis.¶ Tertio vtꝝ illi. lxxij. diſcipuli fuerit aſſupti ad ſtatus pᷣlatõis. ¶ Quarto vtrũ illi.vij.diaconi ad ſtatũ pꝛelationis fuerint aſſumpti. . 11A1&ſic pcedit᷑. Ai-/ D P Amugek eni ꝙ oẽs apoſtoli non ſolum petrus ad ſta tuʒ pꝛelationis fuerint aſſũpti.Epᷣatꝰ.n. nomẽ pꝛelatõis eſt:ſed Joan.xx.xpᷣs om nes apoſtolos fecit epiſcopos quado in- ſuff lauit ⁊ dixit eis: Accipite ſpũz ſãctũ Aoei remiſeritis peccata remittut eis. uperquo verbo dicit glo. Intueri libet ad quãtum culmen gloꝛie pꝛoducti ſunt xpᷣi apoſtoli ut vice dei quibuſdam pec- cata retineãt quibuſdã relaxent: quoꝛu nuc in eccleſaepiſcopi locũ tenẽt.¶Pꝛe terea pꝛedicare euangelium eſt pꝛelatoꝝ officium. Sed Mattb. vltimo oibꝰ apo/ ſtolis indifferenter dictuʒ eſt. Euntes in mũüudum vniuerſum pꝛedicate euãgeliuʒ omni creature. ¶ Pꝛeterea paulus aſſũ ptus fuit ad officium pꝛedicatiõis nõ au ctoꝛitate Petri:quia poſt eiꝰaſſumptio/ nem ad apoſtolatũ tribus enis pꝛedica uit ant eq; iret bieroſolymã videre Petꝝ ut ipſe dicit Gał.i.Alij ergo apoſtoli fue runt aſſumꝑti ad pꝛelationis ſtatũ a xpᷣo In coõtrariũ. Sr berris. trus fuit ad platiõis ſtatũ electus a xpᷣo Matth. xvi. Tibi dabo claueſ: ergo ſolꝰ petrus in ſtata pꝛelationis a chꝛiſto fuit conſfirmatus quod ſic factum eſt Joan/ Queſtio nis. xxij. Ha ſces ue tneas. ſtat PW&&ρα & biceduz ꝙ omnis ſtatus Rend 60 reducitur ad vnũ capat: aliter nõ eſſet dicedus ſtatꝰſj caſus. Abi cũq; aũt eſt capitis vnitas ibi eſt ſtatus. Abicuũq; autem pluralitas: caſus eſt nõ ſtatus:totius aut ſtatus epᷣalis ⁊ eccłia ſtice hierarchie caput eſt eatus chꝛiſti ad quem omnes epiſcopatus ⁊ pꝛelatio nes omnes eccleſiaſtici oꝛdinis reducun tur:iuxta illud.i.Petri.ij.Conuerſñi eſtis nuũc ad paſtoꝛem ⁊ epiſcopũ animarum veſtraru: vnde ſuper illoverbo Joan. xij. Paſce oues meas:dicit glo.qꝙ finito pꝛã dio cõmiſſionem ouiũ ſoli petro cõmeda uit xpᷣs ⁊ nulli alteri:cuius cõmiſſiõis re miniſcens.i.Petri.v.dicit paſcite qui in vobis eſt gregem dei Siperguo verbo etis dicit glo.ꝙ ſicut dñs ſoli petro totiꝰ gregis curam babere iuſſit: ita petrus ſe que tibus paſtoꝛibus eccleſie iure mãdat ut eum quiſq; qui ſecum eſt gregẽ dei ſol licita gubernatione paſcere teneatur. A pꝛimũ ergo eſt dicẽduʒ q „ . verum eſt illa ſuffla tiõe ſpũs ſancti aplłos eſſe factos a xpᷣo ſacerdotes ⁊ eos: ⁊ ſacerdotio recepe runt poteſtatẽ oꝛdinis reſpicientem xpᷣi coꝛpus verum:⁊ in epiſcopatu receꝑunt poteſtatẽ oꝛdinis reſpicientẽ chꝛiſti coꝛ- pus myſticũ. Ande totum poteſtatẽ oꝛdi nis imediate a xpᷣo recipiunt. Nerunta⸗ men poteſtatem iuriſditiõis qua poſſent ptãtem oꝛdinis exequi in tanta uel in ta li materia nõ receperũt niſi a petro poſt miſſionem ſpiritus ſancti. Ande ſuꝑ il/ lo verbo. Luce.vltimo. Aos aut ſedete i ciuitate quoadvſq; induamini virtute ex alto. Dicit Chꝛyſoꝰꝙ ſicut milites i- uaſuros multos nemo dux ſinit exire do nec armati ſint: ſic?æ apłos ante ſpiritus ſancti deſcenſum xpᷣs egredi nõ permiũſt Planũ eſt auũt ꝙ poſt miſſionem ſpũs ſan cti ſolus petrus caput apłoꝛum⁊ om niu populoꝛu remanſit. C Ad ꝛ“ eſt vicen⸗ tunste A uc telet coaui Etid Pltitn tatep ſtpa ſeot pturt tomẽ alis tibas babn ctoꝛn ſtſ tus cha cti⸗ lle ſo⸗ letin cnte tenpu won ſbe⸗ ehn oſ⸗ feli fcli⸗ I henſcer ſgſepie ſero fe Geai Koa Neegtie Meehgtio ſhtupne lcreahſt I iſtuts icpor ſus, Obi ſtſans, ſseſtno 31 ccki wochiiſi peelare eduan eneſts nimarum nt ſuitopi glnet⸗ ſſusft teciin nopon erd toch pems ſemütn geiſ eaur. ti hf alho te gen h rar chrſticn, eckni N Uaunts, Audis t, hetope beſci⸗ nit lle lpitu eeniltes iteeien⸗ nehhlitu „ umroni . naſt lN Ar. dũ ꝙ pꝛedicare euangeliũ pertinet ad po teſtatem clauiuz: ſoli aũt petro poteſtas clauium cõmiſia ẽ:ut patet Matth.xvi. Et ideo illa deſtiatio pꝛedicatoꝝ Mar. vltimo intelligeb atur eſſe fieda auctoꝛi tate petri. Ad 3 e dicẽdum ꝙ veruʒ eſt paulũ ĩmediate a xpᷣo fuiſſe electum ⁊ idco nõ expedicebat ut ad petrũ iret rece pturus ab eo pꝛedicationis officium:qð tamẽ ipſe fecit:qꝛ contulit cũ ipſo ⁊ cum alijs aplis de euãgelio qð pꝛedicabat gẽ tibus: in quo oſtedit ut dicit Nieroꝰ:non babuiſſe lecuritatẽ euãgeli:miſ eẽt au/ ctoꝛitate petri⁊ alioꝝaploꝛũ roboꝛatuʒ. Bſecundu ee⸗ =òð A cedit. Ai⸗ getur eni ꝙ i aplis perfectioꝛ fue- rit ſtatus religiois q; pꝛelationis:qꝛ ſta tus perfectionisconſiſtit in charitate:ſ charitas dei cui inũſtunt religioſi eſt ꝑfe ctioꝛ q́; charitas pꝛoximi cui mſiſtũt pᷣla ti: perfectioꝛ ergo fuit in apłis ſtatus re ligionis q; pꝛelationis. ¶ Pꝛeterea pꝛe lati inſiſtunt vite actiue:religioſñi vᷣo vite contemplatiue.ſed perfectioꝛ eſt vita cõ templatiua q; vita actiua. Luce.x. Ma⸗/ ria optimã partem elegit que nõ auſere ab ea. ¶ Pꝛet erea poſſeſſio tempoꝛaliũ repugnat perfectionis ſtatui:ſed pꝛelati poſſunt poſſid ere tempoꝛalia non autem religioſi. perfeet ioꝛ ergo erat i apoſtolis religionis ſtatus q; pꝛelationis. 521 PNα☛†α&ι1απι eſt quia pꝛela In conti Arimte eſt nes perſicere:religioſoꝛuʒ autem qꝙ ſolũ ſint in ſeipſis perlecti. Sed longe maioꝛ per fectio requiritur ad perficiendum alios q; ꝙ quis in ſeipſo ſit perfectus. Rn eo dicendnim ꝙ ſicut ſupꝛa LI dictum eſt. Apli fuerunt vocati ad ſtatum religionis: ⁊ ad ſtatuʒ pꝛelationis. Si ergo fiat comparatio de ſtatu vno reſpectu alterius poſſumus di cere ꝙ ſtatus pꝛelationis:in eis reſpectu ſtatus re ligionis fuit perfectioꝛ:fuit di- octuageſumaoctanaas n gnioꝛ:fuit vtilioꝛ:⁊ fuit difficilioꝛ. Perfe ctioꝛ quidem pꝛopter abundantioꝛem di lectione. AUnde abundantem dilectionẽ chbꝛiſtus expetiuit a petro qndo ſibi oues regendas cõmiſit: ſicut dicit glo. Joã. xxi Oignioꝛ vo pꝛopter perſone repntatõe⸗ Exiſtentes eniz apoſtoli in ſtatu religio nis chꝛiſtum imitabantur. Sed exiſten- tes in ſtatu pꝛelationis chꝛiſtum repꝛe/ ſentabant:et eius vicem gerebant. En⸗ de Paulus exiſtensin ſtatu religionis di cebat:imitatoꝛes mei eſtote ſicut et ego chꝛiſti. Sed exiſtens in ſtatu pꝛelationis dicebat. ij. Chorl.ij. Ego quod donaui vobis ſi quid donaui pꝛoptervos in per⸗ ſona cbꝛiſti. Atilioꝛ autem pꝛopter pꝛo⸗ ximoꝛum exhboꝛtationem: tenentur eniʒ pꝛelati non ſoluʒ ſeipſos immo ſuos ſub ditos in bis que ſunt fidei illuminare et ad diuinum cultuzʒ oꝛdinare. Ande.i. ad Thi.iiij. paulus ſcribẽs CTbidicit.Eſto fidelibus exmplum in conuerſatione: in verbo:in charitate:⁊ dum venio attende lectioni exhortationi:⁊ doctrine. Sʒ dif ficilior propter temporalium ⁊ ſpiritua lium ad miniſtrationem:quoꝛum admi⸗ niſtratio magni laboris ⁊ difficultatis ẽ propter diuerſitatem ⁊ interdum praui- tatem illorum quibꝰ miniſtrantur:quos niſi prelatos diſpoſitos videant ⁊ para/ tos magnis cruciatibus aff liguntur: ſi- cut de illo ſancto Lotb ſcribitur.ij.Pe⸗ tri.ij. Aſpectu cnim ⁊ auditu iuſtus erat babitans inter eos ꝗ de die ĩ diẽ animã iuſtaz iniquis operibus cruciabant:exceſ ſit ergo ſtatꝰ prelatiõis in apoſtolis eoꝝ met ſtatum religionis in per fectione: in vignitate: in vtilitate ⁊ difficulttate. Adq praimum * dten 2 6 4 guũ ꝙ perfectio dilectionis proximiex perfectione diui- ne dilectionis ſumit originem: quando quidem biuina dilectio tanta eſt in ah/ quo ut non ſolum ſibi velit ſeruire et ei/ us dulced ine frui: imo ommibus alijs ſer bire cupit: ⁊ ad eius fruitionẽ inducere ꝓoter deũ. Planũ c aũt ꝙ talis dilectio pfectioꝛ ẽ q; ſi ſolum ipſe diuino cultui vacaret. AHñ.ij. Chor. xv. dicit Apłus Siue mente excedimꝰ deo: puta ad ho- noꝛem dei omnia tꝑalia cõtẽnendo:ſiue ſobꝛij ſumus vobis ideſt ad vram vtili- ta tem:charitas xh̊i vꝛget nos:qꝛ chari⸗ tas xp̃i vꝛget ut oĩia ꝓ vobis faciamꝰ ſiẽ dicit glo.ꝑfectioꝛ eni charitas ẽ qus ꝗs ſeruit dño ⁊ amico ꝓpt᷑ dñm:qᷓ; dño tm CAd ⁊mneſt dicendu ꝙ nõ ſic:vita acti ua attribuenda eſt pᷣlato ut vita cõtẽpla tiua puetur:cũ Gꝛegoꝰ dicat in paſtoꝛa li. c.xvi. Sit rectoꝛ ſingularis cõpaſſiõe ꝓrximis: pᷣcunctis cõtemplatõe ſuſpeſus ut ꝑ pietatis viſcera in ſe infirmitatem tudinẽ ſemetipſũ quoq; muiſibilia petẽ do tranſcendat, E A14 3 6 d. a, iari poſſeſſiões ñ q̃ſ ppꝛias: ſʒ ſicut coẽs diſ pẽſant: Juxta illud qð ſcribit᷑ xij.q.i. Ex pedit facultates eccleſie poſſideri ⁊ ꝓpꝛi as pfectionis amoꝛe ↄ temni:qꝛ nõ ꝓpe ſunt ſʒ coẽseccleſie facultates.talis er/ ctionis:immo auget. ſie Pcegtt: A ropyi ſic ꝓcedit᷑: Ai⸗ tertin det᷑ enim illi lklkxrxrij. diſcipuli aſſupti fuerint ad pᷣlationis ſtatũ:qꝛ illi ſunt pᷣlati quibꝰcu ra aiarũ cõmittit᷑: ſed illis diſcipuł cura aiarum cõmiſſa eſt: ad pᷣlatiõis ſtatum ſunt aſſumpti. ¶ Pꝛeterea ſolis pᷣlatis licitũ eſt viuere de ſtipendijs ſuoꝝ ſubdi toꝛum:ſed illis diſcipulis cõceſſa eſt vᷣga ꝑquã ptãs recipiendi neceſſaria intelili gebat ut dicit glo. War. vi. pᷣlati erant Pꝛeterea pᷣdicare euangeliũ oꝛdina/ go poſſeſſio in nullo repugnat ſtatui ꝑfe ria ptãte non cõuenit niñ pᷣlatis:ſed illis cõceſſum eſt p̃dicare euãgeliũ oꝛdinaris ptãte:S aſſumpti fuerũt 30 Hlaotdis D 11 eſt: qꝛ ſic illi di- In cõᷣ trarin ſcipuli aſſumpti ſunt ſicut fuerũt aſſumpti ſenioꝛes iſrael tempoꝛe moyſi: Exo.xxiiij.ut dicit glo. III Luce.x.ſed illi diſcipuli ſic aſſumpti ſunt ut ſpũs ſancti gra adiuti implentes de nariũ legis tendant ad còtemplationezʒ cõditoꝛis:ſicut vicit glo.Exo.xxiiij. Sʒ implere pᷣcepta legis eſt infra ſtatũ pᷣla- tiõis:nõ g fuerũt aſſũpti ad pᷣlatõis ſtatũᷣ Rn EO dicendũ aliud eſt eſſe EOagiaru pa ſtoꝛes: ⁊? aliud paſtoꝛũ coadiutoꝛes.Eſie nãq; aĩarum paſtoꝛes ꝓpꝛium fuit apłoꝝ: ⁊ nũc ẽ epi ſcopoꝝ qui eoꝝ ſucceſſoꝛes ſunt. Oe qui bus ſcribit᷑ Riere.iij. Oabo vobis pa/ ſtoꝛes m coꝛ meũ: ⁊ pa ſcent vos ſcien- tia ⁊ doctrina.Eſſe vᷣo paſtoꝝ coadiuto res ꝓpꝛiũ fuit illo.lxxij.diſcipuloꝝ:quo rũ nuc.ſucceſſoꝛes ſũt pᷣibꝛi ⁊ curati. Añ dicit glo. Bede Lu. x. ꝙ ſicut.xij.aplos ceteroꝝtranſferat: ⁊ ſpeculatiõis alti fe 5 0 oꝛma epoꝝ pᷣmon ſtrare nemo eſt ꝗ ðu- bitet ſic illos.lxxij.ſigurã pᷣſibyteroꝝ geſ⸗ ſiſſe maniſe ſtũ ẽ: nõ C illi.xxxi.aſſumpti fuerunt ꝓpꝛie ad ſtatũ platiõis: ſed ma gis ad ſtatum aplłoꝝ⁊ pᷣlatoꝝ ſubuentio nis:ſicut nũc pᷣſbyteri nõ ſunt ꝓpꝛie pa⸗ ſtoꝛes:ſed ſunt paſtoꝝ coadiutoꝛes. AAWi ergo eſt dicend Ad Primu 53 gĩarũ non fuit cõmiſſa illis diſcipulis: ⁊ cõmittit᷑ nunc pᷣſbyteris ſcut coadiutoꝛibꝰ ⁊ miniſtris mõ quo dicit Apls ad Titũ.i.Huiꝰ rei gratia reliqui te crete:ut ea q deſũt coꝛꝛi gas:⁊ conſtituas ꝑ ciuitates pᷣſ bꝛos ſit ego tibi diſpoſui. CAld 2“ eſt dicendũ ꝙ ſicut epoꝝeſt pᷣſbyteros oꝛdinare: ſic eis cõuenit ſtipendia taxare.Quauis.n. iure naturali ⁊ diuino indultũ ſit ut qui altari ſeruit: de altari debeat viuere: ſik dicit Apls.i. Cborl.ix.⁊ ſic cenſuit xpᷣus quolibet iure licere ut dignus eſſet ope- rarius m ereee ſ Lu. x Moc tñ nõ niſ aucte aploꝝ ⁊ epiſcopoꝝ eoꝝ ſucceſſo ſuppoſuit eſſe fiendũ. G Ad Z eſt dicẽ da ꝙ pꝛedicationis officin nulli habẽti pꝛelationis ſtatũ põt cõmitti:qꝛ eis con nenit iure pꝛelationis. AUñ illis.lxxij.di⸗ ſcipulis officium pꝛedicationis comiſſũ C in adiutoꝛiũ aploꝝ:qꝛ eni meſſis mlta niii entpi eoꝝ ſucceſſoꝛũ N. ttatt lerint hipere oꝛes 0s vire ſplopit mento hoͤſent inben tort, heleat ſbibone geuio⸗ ſenſkon togan⸗ hſzrto⸗ micotpo i etila coegian ſhöͤſet glgetizz Ufencn Gipiti⸗ o ceg I ptiite entesde ariong tin. G ſhüß⸗ Wisſtti igekal r dl üinn nüce t deai ſcbis he posſey nantinn * t. G tn N ge⸗ hict 1fingn ent⸗ rthrant ip funſat Gräüm 1tinns iibn 1Ntol ſtui fnien Greteſe Ciuss 1 clit ur nvin eH 17 eguttiß hoetin, 4 gſuhe Sz,atn gulibie “ ſelnnn⸗ his önt teſent 7 ca electio:ad Hebꝛe. v. Ar. erat ⁊ apli pauci oꝑarij:aſſumpſit illos. lxcij.nõ in pꝛela tionẽ ſed in eoꝝ ſubuẽtio nẽ: per quod mõſtrauit ut ep̃i aꝑlłoꝛũ ſuc ceſſoꝛes ex multiplicatione meiſis idone os viros debeant aſſum ere coadiutoꝛes ipſoꝝ in euangelij pꝛedicatione et ſacra- mentoꝛum aq miniſtratione. . D rtuzi pꝛocedit᷑. Di Arn,² 9 detur emim ꝙ il⸗ li Eger dia coni aſſũpti fuerunt ad pꝛelatõis atum. Scribit eni.i. Thi.iij. Siaconi qui bene miniſtrauerũt: graduᷣ ſibi bonum acquirent: ſed habere gradu bonũ eſt habere pꝛelatiõis ſtatũ. ¶ Pꝛe terea ercõmunicare ꝑtinet ad ſtatü pla⸗ tionis:ſed diaconi poſſunt excomunica- re. ergo eis cõuenit pᷣlatõis ſtatꝰ. ¶ ¶ Pꝛe terea apli eligẽtes illos ſeptẽ diaconos dixerũt: oſiq erate fres ex vobis viros ſe bes boni teſtimoni plenos ſpũ ſancto: q/ sO electis oꝛãtes ipoſuerũt eis manus. Sʒ ſic vnꝰ ꝗſq; ad ſtatũ platõis aſſumit p ipoſition? mandzer innocatioe ſone er Bncirariu:e . ep̃i 2 lat i: ſʒ illi nõ ſunt vocati ad ſtatum aplłatus vłepᷣa tus: ergo nec ad ſtatum pꝛelationis. Fnd 60 dicendu ꝙ ad ꝑiectã ra- °μEEEtioné pꝛelationis requi- rüturtria q; tuz ad pnñs. Pꝛimo canoni- . ullus aſſumat ſibi bonoꝛẽ ſʒ quivocat a deo tanq; aarõ Secũdo executiõis adminiſtratio.i.Pe/ tri.iiij. Anuſqſq; ſicht accepit gratiaʒ in alterutꝝ illã ad miniſtraãtes: icut boni di ſpenſatoꝛes multiſoꝛmis gratie dei. Cer tio ad curam ſuſceptã habendaʒ ppetus obligatio Pꝛouer. vi. Fili ſi ſpopõderis ꝓ amico tuo: defixiſti apud exiranen aiam tuã: et illsqueatꝰ es verbis oꝛis tui. Ex quo eni cura animaꝝ invoto ſuſci pir ſole — ni: nõ licet retro abire niſi uel per ſuã ne- gligẽtiaʒz: ꝓpter quã Edeponẽedus ⁊ a cu ra remon?e us: uel ꝑ ipſi? pape licentiax qui põt ĩ ſoleni voto diſpeare: magis er So dicedũ e ꝙ illi.vij. discõi vocati ſüt octuageſimanona II ut pᷣeſſent i ſtatu religiõis q;ᷓ ut beſſenti ſtatu lationis. Sut eni pꝛepoſiti illis ꝗ oĩa vendiderãt: ⁊ ułpauꝑibꝰ erogauerat vel ad pedes aploꝝ poſuerant quibꝰ pᷣdi cti. vij. diaconiin cõi ꝓuidebant necella/ ria ppũaliter ⁊ tpaliter: modo quo faciũt religioſi:qui renuciãtes oĩibus ꝗ oſſidẽt — * — p̃ficiũt eis aliquos qui eis miniſtret i ſpi ritualibꝰ 2 tpalibꝰ. Et in multis ecclis cathedralibꝰ diaconi in tali gradu ponuũ tur ut talẽ ad miniſtrationẽ babeãt. An de dicit glo. Act vij. ꝙ bic iam diſcerne bat apli 2 ſucceſſoꝛes eoꝝp eccllas cõſti⸗ tuti: vnde diaconi ꝗ eẽnt ſublimioꝛis gra qus ceteris ⁊ ꝓximi circa arã qſi colune aſſiſterẽt non ſine ſeptennarij myſterio. AAAA Wii erso eſt dicẽdnz e Ad Pꝛeimi nant ibi diẽ. Qui bene miſtrauerit ſibi gradu bonũ acqrẽt —— nut fiãt ei: nõ ſint epi ꝙ ſicut glo. erponit ñ bñt diaconi gradu pᷣlatõis ſed pñt ſi/ bi acꝗrere pꝛelatiõis gradũ ſi in gradu in quo ſunt bene miniſtrauerit. C Ad 26 dicẽdũ ꝙ diaconi pñt excõicare nõ ꝓpter recepta pᷣlatiouẽ:ſj̊ ꝓpter cõmiſſam iuriſ — gictionẽ: ſicut qui hſunt religioſis excõi⸗ — care poſſũt:qui tũ ꝓpꝛie nõ ſunt plati ſed — miniſtri ad tps cura aliquoꝝ recipietes. — C¶ Ad ꝭ dicẽdu ꝙ pᷣlatio ꝓpꝛie ſũpta de qᷓ nuc loqmur nõ recipit᷑ ↄ manꝰ ipoſi tione: ſz magis ꝑ voti ſolenigatiõeʒ ꝑ ali- eabtiri⸗ 7 benedictõis ſignum. LQueſtio. lxxxix. de aploꝛũ paugtate. 11&W vigedu eſt de aaztte. Circa qð querunt dtuoz. Pꝛimo vtn aplis fuerit int dicta poſſeſſio pecunie ⁊ reru mobilium. L Seccudovtꝝ aphis fuerit intdicta poſ * ſeſſio reꝝ ſtabiliu. ¶ Zertio vtꝝ pceptũ datuz aplis Mar x. de n poſſidẽdis rebꝰ ibe ber xpᷣm ex toto fuerit reuocatu. Quarto vtꝝ apłi mẽdicauerit oſtia. enn, e 11 Wergo ſic ce O Pam ums cidee cimn e aplis no fueritinterdicts L 5 õ poſſeſſio pecunie ⁊ rerũ mobiliũ. Mõ eni fuerut maioꝛis perfectiõis ap łi q; xpᷣs Sufficit eni diſciplo ũ ſit ſicut magiſter eius: Matth. xr. ſed cbꝛeiſtꝰ pecuniã ferua ri tecit: ⁊ loculos iude recomendsuit ut pʒ. Jo.xiij.ergo poſſeſſio pecunie ⁊ alia- ruʒ reruũ mobiliu apoſtolis interdici nõ debuit. C Pꝛeterea apli dimiſerunt oĩa tꝑalia ꝓpt᷑ xpᷣm. Matth.xix. Ecce nos relinquimus oia. Si ergo nõ potuiſſent ſeruare pecuniam a fidelibus eis obla- tam nõ habuiſſent neceſſaria:que deus etiã aĩalibus bꝛutis non ſubtrabit: Jux illud pſal. Qui dat iumentis eſcaʒ ipſoꝝ 2 pullis coꝛuoꝝ inuocantibꝰ en. ¶ Pꝛe terea cibaria ſunt neceſſana ad victum calcia mẽta ⁊ tunice ad veſtitũ:poſſeſſio ergo taliũ nõ debuit eẽ ꝓbibita aplis. In contrariũ aua n . bit Matth. x.Molite poſſidere aurũ neq; argentum neq; ꝑecuniaʒ in zonis:neq; duas tuni⸗ † nd CO. cas: neq; virgam. dicendu ꝙ banc qönem mouet Aug in. ij. libꝛo de conſenſu euã geliſtaru dicens: Wattheu ? Warcum Zꝛium loqui de veſtimẽtis ⁊ calciameèt Mam Mattheꝰdicit calciamẽta in via non eſſe poꝛtãda:neq; duas tunicas ba bedas: neq; virga ferendã. Marcus vo git ꝙ ſand alibꝰ debẽet eẽ calciati:⁊ nibi alud deberent poꝛtare niſ virgã. Ad b Sruũdet Augꝰ ꝙ dñs nũq; ꝓbibuit apo/ ſtolis ut vite neceſſaria in victu ⁊ veſti⸗ tu nõ berent: ſʒ vñ talia babituri eſſent 2 a quibus recepturi oñdit. MHam ſtatim cuim dixit: nolite poſſidere aurũ uel argẽ tum neq; pecunia in ponis: neq; ca lcia/ menta: neq; duas tunicas: neq; virgazʒ imediate adiecit: idignus ẽ eni operari⸗ cibo ſuo.voluit chꝛiſtꝰ ſnos aplos ⁊ ali os ſue doctrine pᷣdicatoꝛes ab oĩ mũdi ſollicitudine eẽ remotos:⁊ necria vite qᷓ cunq; ſiue magna ſiue ꝑua ab illis ꝗbus ſpᷣdicabant ꝓſiipendijs eſſe miniſtrãda. coaleiamenta o 2 ſandalis uel virga per Aueſtio 1 Mattheũ apłis ꝓbibita:⁊ ꝑ Marcũ cõ ceſſa 'm Augj. ibidẽ nõ ſub eade ſignifi catiõe accipiunt᷑: ſic alit᷑ accipit᷑ tẽtatio cũ dr: Cẽtauit deꝰ Abꝛabãa. Et alit᷑ cũ dr̃: Oeus neminẽ tẽtat.qꝛ pᷣmo mõ ſumi tur ꝓ tẽtatione ꝓbationis ſecũdo ꝓ tẽta tione ſeductiõis:ſic cu dr: Judica me deꝰ⸗ intelligitur de iudicio diſcretionis.cũ vᷣo br: Reſurgent impi in reſurrectione iu dicij: intelligit de iudicio cõdemnatiõis. Eodẽ modo cũ ꝓbibet Mattheus cal- cig menta ⁊ virga poꝛtare intelligit etis minima neceſſaria a ſubditis eis eẽ coꝛ- poꝛalit᷑ miniſtranda. Cu vo Marcꝰcon cedit ſandalia ⁊ virgã: intelligit ꝑ virgã aplicaʒ ptãtem qua liceat eis neceſſaria ſumere.per ſandalia vo intelligit ut pes aploꝝ neq; ſit tectus ut enangelica do/ ctrina occultet:neq; nudus ad terraʒ: ut terrenis cõmodis innitatur. miſ ergo eſt dicendũ q; Ad Peamn dñs nõ mandauit aplis pecunis nõ eẽ expendenda ad ne- ceſſarioꝝ emptione:ſed non ee poſſiden dam ad theſaurigationẽ ⁊ ſupfiuam re- tentionẽ̃. Uñ ſᷣm Aug..ſic pᷣceptum fuit aplis pecuniã non eẽ ferenda in zonis:ſi cut pᷣceptum fuit in craſtinu nõ eſſe co- gitandu uel ſeruandu. Planũ e aut non ſic pᷣceptũ eẽ in craſtinu nõ eẽ cogitãdũ Hecinnia 94 vſum nceria ſcis nõ bua ret᷑:ſʒ ne ꝓpt᷑ hboc deo Fuiat᷑:⁊ ne ppt᷑ tpa lia Pona ihſticts deſerat. C Aens⸗ det Hieroꝰ dicens: ꝙ ꝗ diuitias detrun cauerant ꝗ ꝑ aurũ ⁊ argentũ ⁊ pecuniaʒ deſignant: etiã vite nccria ꝓpe modum õgputãt:ut apli qvere religiois doctoꝛes inſtituebãt oĩa dei ꝓuidentia gubernari ſeipſos oſtendere nibil cogitare de craſti no. Tãto eni ut dicit Beda dʒ eẽ pᷣdica⸗ toꝛi de deo fiducia:ut pñtis vite ſũptus q́ᷓ;uis non puideat tñ bos ſibi nõ deeſſe certiſſime ſciat: nedũ mẽs eiꝰ occupetur ad tꝑalia minꝰ ali ſ. ꝓuideat efna. C. Ad 3 6 d ꝙ ſic diẽ Chbꝛyſoꝰ ꝑ duas tuni- cas vuplex veſtimẽtu itelłr. Anũ qbõ mnnet hagt iciqe ſoliet iert Hoſen ſendut da Ghon C beh. vobtſſ. benek busſ bühe ſetin Unmn loboꝛ reqt nibys N gbot e N ftoſſe linben (tum ſ. ſnnob⸗ tonpor ſecto (ſchg dalu bel ninei oblliah W gore htn 4 Harcic eſgni. E tetati Ctalitci otoͤſunn topti⸗ liamerd nis if ctione i nnarüößs heus cal⸗ lligtteti csce Ren Ntonsi utſanil rnrhes icdo, Ntemgu engiͦ⸗ nandant Giadne pſite int ſ⸗ infuit omis G⸗ Ecgri ſisnöhn ek ⸗ un 1pecunt emmochn 6 oeun gbernn re decn e Ggic⸗ iteſühn ſitodeſe an 6,,C dlag t Gid induat ⁊ reliquũ qð in futurũ repuetur. pᷣcepit ergo chꝛiſtus ne quiſq; pᷣter es tu nica qᷓ eẽt indutꝰsliã poꝛtãdã putare eèet ſollicitꝰ:cũ ex ptãte data oia nccria ma/ gna ⁊ minima a fidelibꝰe miſtranda. BPBſecundus eser —Ed Udit: Aider enim ꝙ aplis nõ fuerit interdicta poſſeſſio reru ſtabiliuũ. Hon eſt enim aſſe rendu interdictũ qð non legit᷑ in ſcriptu ra ſacra iiteidictu: ſed nõ legit᷑ de apłis qꝙ poſſeſſiones here fuerit eis interdictũ ¶Pꝛeterea apłi fiendi erãt patres pau peru. Mar. xiin. Seinꝑ panpeſbabetis vobiſcu:⁊ cum volueritis poteritis illis benefacere:ſed non potuiſſent pauperi/ bus ſubueniſſe ſi nibil habuiſſent ve mo bilibus ulłſtabilibus. ¶ S. ſi aplis fuiſ ſet interdicta poſſeſſio tẽpoꝛa liũ:mobili um: uł ſtabiliu:coac ti fuiſſent manibus laboꝛare:a p̃dicationis officio non vaca re:quod tũ non legit᷑ niſi de paulo ꝙ ma nibus labozauerit. P&α r. 11†1 eſt quod ſcrib it In Cot rn Actj.iiij.Quot quot erant poſſeſſoꝛes a groꝝ vendebãt 2 pcia ponebant ad pedes aploꝑ: qð nõ feciſſent ſi licitũ fuiſſʒ apłis poſſeſſiões *. 60 ttenere. . dicendu qꝙ non eſt dubi um ᷣm doctrinã ſanctoꝝ apłis interdi/ ctum fniſſe ne agros uel vineas uedl alia immobilia poſſid erẽt: ppter tria.Pꝛimo tempoꝛalin ſollicitudinẽ remouendam multo ergo maioꝛ ſollicitudo requiritur circa agroꝝ culturã q́; circa ſeruandam pecunia:quia tꝑale ãminiculuz ex agris uel vineis poſſeſſis maius eſt q; ſi bona mobilia babeant᷑: ad quoꝝ culturã tota ſecular vita occupat. Si ꝓpt᷑ ſollicitu d inẽ tꝑaliũ remouẽd à ꝓbibita fuit apeſ poſſeſſio pecunie ⁊ aliarũ reꝝ mobilium młto mag itelłr fniſſe infdicta poſſeſſio agroꝝ ⁊ alian reꝝ imobilii. C2 ppf cu gigitse ſuſpitõeʒ tollẽdã.Dic.n. Miero. Matth. x ꝙ ſi apłi auꝑuł argetũ ſeu pe Ar. octuageſimanona n cuniã hũiſſẽt ſuſpitio fuiſiſ̊ de eis ꝙ ñ cã ſalutis hõinu: ſʒ ca lucri pdicarẽt. a⸗ nifeſtu e at ꝙ ipũ poſſeſſiões accepiſſẽt nõ minus: immo multo magis ſuſpecti fuiſſent ꝙ propter queſtuy ꝓ ꝛeq icaſſent q́; i auꝝuł argètu poſiediſſet. & 3 ppf eoꝝ mgri ꝑfectõeʒ imitadũã.q;uis.n. xpᷣs loclos huerit alioꝝ ifirmitati odeſcẽdeſ eos tñ nõ replebat de pecunia agrovuel poſieſſionũ:ſj ſolũ deę bis ꝗ a cpi fidelibꝰ ſibi erat oblata:nõ ẽ fuiſſet apli xpᷣi ꝑfe- ctiõis imitatoꝛes ſi poſſeſſiões agroꝝ uł A pꝛunũ⸗ vineaꝝ buͦiſſent. 2ESweelle E d. legit obb/ uatio lʒ no legat᷑ phibitio. Act.n.iiij.ſcri bit᷑ ꝙ poſſeſſiões vendebant᷑ ⁊ ad pedes apłoꝝ põebat᷑. Siłr legit᷑ phibitio mioꝝ puto pecuie ⁊ reꝝ mobiliu:S młto foꝛtiꝰ maioꝝ ut agroꝝ⁊ vineaꝝ ? alioꝝ imobi⸗ liũ. & Ad dò. ꝙ apli efficiẽdi erant prẽs pauperũ ꝓpt᷑ eoꝝ recõmendation? reõcmẽdabãt.n.eoſ i eoꝝpᷣdicatioibꝰxpi fidelibꝰ.ſic ptʒ de Paulo.ij. Chorl.viij. Et Gab.ij dicit tãtü ut pauperũ memo res eẽmꝛ: ꝙ etiaʒ ſollicitus fui boc ipᷣm facere.Et ꝓpter ecoꝝſuſtentationem qñ facult as occurrebat. Dicit eni Cbꝛyſoꝰ qʒ ꝑ boc ꝙ vxpCs loculos babuit exẽplum nobis mõſtrauit:ut oẽm hoiem qntũcũ ꝙ pauperẽ ⁊ mũdo aiam habentẽ cruci fixũ opoꝛtet pauperü magnaʒ curam ⁊ valde magnam pꝛocurationem babere⸗/ Ad tertiũ eſt dicendum ꝙ apoſtoli non indigebant manibus laboꝛare eo q; ex ſeminatione ſpũalium vite neceſſaria ex debito iuſticie poterant recipere. Mec tamen Paulus qui iuri ſuo ceſſit ne ali- quando ſtipendia a ſubditis reciperet pꝛopter ſcandalum pſeudo apoſtoloꝛux= vitandum ſemꝑ ⁊ vbiqʒ manibus labo⸗ rabat. Abi enim iudeis pꝛedicabat: qui ſolum diebus ſabbatis ſoliti erant pꝛedi cationes audire alus diebus manibꝰla/ boꝛabat: ſed vbi pꝛedicabat gentilibus quibus omni die verbum euangelij nun odat: manibus nonlaboꝛabat unmo Ar. de ſtipendis ſubditoꝝ viuebat. Diẽ enĩ ipᷣe Phil vlti. Scitis enim vos ꝙ in pn cipio euangelij qñ ꝓfectus ſum a mace- donia nulla mibi eccleſia coica uit in ro- ne dati ⁊ accepti: niſi vos ſoli:qꝛ et theſ- ſalonicã ſemel ⁊ bis in vſum mibi miſiſt ex quo datur intelligi ut glo.dicit .qn Paulus erat apud theſſslouicã manibꝰ nõ laboꝛabat:ne pꝛedicationis officium detrimentum patereturxł· — E! ger enim ꝙ pᷣce pptuim datũ apoſtolis Wattb. x. de non poſſidendis tẽpoꝛalibꝰ ꝑ chꝛiſtu er toto fuerit remotuũ. Scribit᷑ en Luce xxij.ꝙ cũ queſiuiſſʒ chꝛiſtus a diſcipulis Onñ miſi vos ſine ſacculo ⁊ pera: ninꝗd aliqd defuit vobis: Et rãdentibus illis nibil:dixit: Sed nunc aui bʒ ſacculuũ tol⸗ lat ſiłr ⁊ perã:⁊ quinõ bʒ vendat tunica ſuam ⁊ emat gladiũ.fuit & illud ẽ pmũ ex totoreuocatũ. Pꝛetes Acti. liij.ſcribit᷑ ꝙ oẽs vend ebant poſſeſſiões 7 p̃cia ponebant ad pedes aploꝝ. Hoſt aſcenſionẽ ergo cbꝛiſti licitũ fuit atpoſtoł aliquid in cõi bere: ⁊ ſic ilud pmu man datu de non poſſid endo aliqd fuit reuo- catum. ¶. Pꝛeteres quod erat maioꝛis pfectiõis in aplis ꝑ cbꝛiſtũ inducendum erat:ſed boc erat maioꝛis ꝑfectiõis pꝛo pꝛijs renũciare ⁊ poſſeſſiones eccleſie in cõi here: ut ſcribit᷑ xij.qi. In C 6 crariũ eſt: qꝛ chꝛiſtꝰ ꝑ ₰W☚ vbr ilud pꝛeceptu voluit ſuos apłos a ſollicitudine tempo ralium ce retractos:ſed illud nunq; fuit reuoca tum:ergo necpꝛimd. la ” »PLy. dicedum ꝙ uel queritur R c0 de illiꝰ pᷣcepti in caſu re laxatione:uel de eiuo totali ãmotione. CPꝛimo modo planu eſt ꝙ iminente paſſione chꝛiſti illud pᷣceptu in ſuo rigo- re fuit relaxa tũ. Oicit.n. Beda Lu.xxij. ꝙ non eadẽ viuendi regula ꝑſecutiõis qᷣ pacis tꝑe cbꝛiſt aplos in foꝛmauit. miſ ſis nanq; diſcipulis ad pdicandũ ne ꝗd AQnuneſltio mm. tollerent in via pᷣcepit: oꝛdinans ut qui euangeliũ nunciat: de euangelio viuat. Inſtante do moꝛtis articulo ⁊ tota illa gente iudaica paſtoꝛem ſimul ⁊ gregem Pſequente cõgrua regulam tẽpoꝛi decer nit:ꝑmittens ut tollãt victui neceſſaria vonec ſopita inſania ꝑſecutoꝝ tẽpꝰ euã geligandi red est:vbinobis quoq; dedit exemplu iuſta cauſa nonunꝗ; inſtante dã de noſtri ꝓpoſiti rigoꝛe poſſe ſine cul pa intermitci. Sʒ ſcoo modo planũ eſt ꝙ illud pᷣceptum nõ fuit reuocatum: imo magis cõfirmatũ:quod pʒ ꝑ apłoꝝ obſeruationeʒ: ⁊ ꝑ facientin punitiõeʒ. Scribit᷑ enim Actl.iiij. ꝙ multitudinis credentiu erat coꝛ vnu ⁊ anima vna:nec — quicq́; eoꝝque poſſ debant aliꝗd ſuũ eẽ diceb at: ſed erat illis ois coõmunia: ⁊ ne aliquis poſſet dicere eos here poſſeſſio nes coẽës:puta agros uel vineas: hoc ꝑ ſequentia exdudit᷑. Sequit᷑ enim quot/ quot poſſeſſoꝛes agroꝝ aut domoꝝ erãt vendebãt ⁊ pᷣcia ponebãt ad pedes aplło rum.Erx quo pʒ ꝑ aploꝝ obſeruantia ꝙ illa ſolũ que ad neceſſitatem vite ꝑtine⸗ bant coiter babebant᷑ poſſeſſionibꝰ oibꝰ oĩno abdicaris. Similit᷑ pʒ hoc ꝑ cotra⸗ facientium punitionẽ. Scribit᷑ enim ibi ꝙ ananias qui fraud auit de pcio agri ꝑ tem occultãs ⁊ ꝑtem offerens: audita re pᷣhenſione petri:cecidit moꝛtuus:qꝛ con tra ſniam dñi fecit dicentis:Si vis per fectꝰ eſſe vende oia que hẽs.nõ dicit ꝑtẽ Inceperat ; ananias ꝑfectionẽ venden do:ſed nõ ꝑfecit totũ dado:ut glo.dicit. Barnabas v̈ qui totuʒ pᷣcium ſui agri obtulit ad conſoꝛtiũ aploꝝ eſt aſſumptꝰ 7 in ſocietatem Paulo apło aſſignatus ut glo.ibi exponit. Er quo expꝛeſſe pa⸗ tet ad ꝑfectionẽvite apłice ꝑtin ere:nihil poſſidere pᷣter illa ꝗ ſunt victui neceſſa⸗ ria in pdic ationis ſtipendiu:no pᷣmium AG mu ο° eſt dicendũ ꝙ P nicut dicit Augẽ? in illa relaratione pcepti nulla fuit incõſtã tia pᷣcipientis: ſ iuſta ro diſpenſantis: 4 cegu ſl⸗ ctag ſipt ſeon lliſſe netu föͤce ſcai nagi uis⸗ s los! nia tos ſota doſ St A i ſets⸗ ſized filis Hn ſnuntt Goi idate gttetio ſeern ſn⸗ tppi tialu fteyce⸗ gabust nE nen betebet l s bri o viuat, tora ils ngezen Nnn r kaſti ten cdel nſtantel eſine Coplen nocstu ghiple uncii, BnGngs znnune. giu mini eſo⸗ us bo, nincho, napa Cuiyh mti ehrne, NC luni iongt, uulad en nshe Ar. ex qua ꝓ tempoꝝ diuerſitate pᷣcepta uel ↄſilia uel ꝑmiſſa mut ant᷑. Vñ nõ fuit ſa cta ꝑ chꝛiſtũ illius pᷣcepti remotio: ſj ſo lũ ꝓ tꝑe paſſionis aliqlis relaxatio: quo tꝑe apli neceſſaria vite inuenire no po/ tuiſſent: intus exiſtentes ↄgregati ꝓpter metũ iudeoꝝ. Ad ⁊neſt dicẽdũ ꝙ ibi nõ ſcribit᷑ apłos poſſeſſiones babuiſſe:ſʒ p̃cia in cõi ſeruata fuiſſe ᷣm indigentiaʒ magis qᷓ; ſᷣm ſufficientiã:in quo etiã ali- quid de rigoꝛe vite aplice relaxatũ eſt:qꝛ xpᷣs ꝑſonã in firmoꝝ aſſumpſit qñ locu- los habuit quos tñ nõ replebat de pecu nia agroꝝ uel poſſeſſionũ poſſeſſaruũ per eos uelꝑ ſuos apłos:ſ a xpᷣifſidelibꝰob/ lata. Ad ꝭ'é dicendũ ꝙ adbuc ma⸗ ioꝛis ꝑ fectionis eẽt ꝓpꝛis renunciare:⁊ poſſeſfiões eccleſe nõ bẽre in cõi: mõ b apłi non habuerũt:qualit᷑ tñ hoc intelli gatur inferius magis patebit. D quartũ heeieut⸗ aoaopli non mendicauerũt oſtiatim. Dicit. u. Apls. i ad Theſſał ij. Meq;.n. aliqñ fuimus in hmone adulatiõis ſicut ſcitis:neq; in occaſione auaricie:deus te ſtis eſt:ſed illi q mendicãt cogunt adula ri illis a qbus petunt:g apli nõ medica/⸗ bant. ¶Pꝛeterea mendicãtes tediũ in- ferunt illis a quibꝰ petũt:ſed ſicut dicit glo. ij. Chor..ix.ſuꝑ illo verbo:Hilarem enĩ datoꝛẽ diligit deus. Qui dat ut care at tedio mterpellantis:nõ ut reſiciat vi ſcera indigentis: ⁊ rem ꝑdit ⁊ meritum: ſed apłi nò deb ebãt eſſe cã ꝑditiõis meri ti aliquoꝝ: ñ debebãt mẽdicare. C S. mendicãtes oneroſi ⁊ graues ſunr illis a gbus petũt. Sʒ Apls dicit.ij. Chor. xiij. Ecce paratus ſum ad vos venire ⁊ non ero vobis grauis. 6 ſſ eſt Apkus ij. zIn cotrarim Chorj. viij. qui pet ebat elemoſynas ꝓ alijs:ergo ⁊ ꝓ ſe⸗ ipſo petere tenebatur. ſe ⁊ ab alijs nceria peti- Ru 60 dicẽdũ ꝙ aplos mẽdicaſ octuageſimanona IIII uiſſe qð eſt medicare:multipliciter ptʒ. ¶ Pꝛimo ꝓpt pᷣceptã pauꝑtatẽ ab eis obßuatã. Pꝛeceptu.n.eis fint Mtth. x.ut ſic pauꝑes incederẽt in pᷣdicationis officio qtenus nibil poꝛtaret:nec vic ui neceſſaria. Et planu ẽ ꝙ tũc iperioſe nõ poterãt pᷣciꝑe ut reciperent q neceſſaria erãt ab illis qbus p̃dicabãt: nõdum eni euangelio ꝓnunciato ⁊ eccleſia nonduʒ in aliqua ꝑte fundata: tũc ſaltẽ mani/ feſtũ ẽ ꝙ neceſſaria victꝰ bũilit᷑ petebat qð ẽ mẽdicare. ¶ Secũdo ꝓpter hoſpi talitatẽ ab eis cõmedatã. Sit. n. Apls ad Ro.xrij.Hoſpitalitatẽ ſectantes: ne- ceſſitatibus ſcõꝝ cõmunicantes. Et.iij. Jo.i.ſcribit᷑: Chariſſime fideliter facis quicꝗd operaris in frẽs: et maxime in pegrinos ꝗ teſtimoniũ reddiderũt cha⸗/ ritati tue in conſpectu eccleſie:quos bñ facies deducis digne deo:qꝛ ꝓnoie chꝛi/ ſti ꝓf ecti ſũt.Et iſti erãt diſcipuli aploꝝ ut gloſa dicit: Qui a ꝓpꝛis patria expul ſi erãt alieni facti a ꝓpꝛis rebus: vñ me dicare cogebant. ¶LTertio ꝓpter bere ſim extirpatam. Oyotropes eni detra be bat ⁊ diſſuad ebat hoſpitalitatem tanq; indignuz eẽt relinquentibꝰ oĩia ꝓp amoze chꝛiſti medicare ⁊ boſpitia querere.Cõ tra que ſcribens Jognes dicit: Si vene ro cõmouea eiꝰ opera qꝗᷓ facit verbis ma lignis garriẽs in vos:⁊ quaſi iſta nõ ſuf ficiant:⁊ nec ipſe ſuſcipit fratres:⁊ eos ꝗ ſuſcipiuũt pꝛobibet:⁊ de eccłia ei cit. 11111 ergo 6 dicendu ge .⸗ Peumn U aopli nõ cogebãtur adulari:qꝛ ab illis recipiebãt neceſſaria gbus ſpualia miſtrabãt:vñ eos nõ opoꝛ tehat adulari: qꝛ eis nõ dabant᷑ ncecria ꝓpt eos ſj ꝓp᷑ xpᷣm cuiꝰ ſerui erãt ⁊ quẽ nũciabant. Eid ameſt dicendu tedi- um non fitmo ſolatiu illis gbus verbũ dei nunciat᷑: nec ꝓpter repꝛobos pdica: tio aploꝛum erat vimittẽda electis: qui de receptione apoſtoloꝝ tedio non affi- ciebant᷑ ſ letabat. C As E do. ꝙ apo ſtoli modicis contenti erat ⁊ tn n asnu S Ar. fructũ faciebant: vnde nõ erant graues ułoneroſi ilł a abus nccria petebãt ⁊c. ¶ QAueſtio.lxxxx.de apoſtoloꝝ otinẽtia Ein 6 direndum eſt de — apoſtoloꝝ ↄtinen tia: Circa quod querunt tria. C¶ Pꝛimo vtrũ cõtin entig in opoſtolis fecerit ꝑfectionis ſtatũ. C2· vtrũ coniugale vinculum diminuiſſʒ in apłis ſtatum ꝑfectionis. . 3 . vtrũ con tinentia in aplis fuerit cũ votoſeruata. DOD pꝛimuge gaben 2☛ beRutur: Aidet᷑ eni cœ cõtinentia in apłis nõ fecerit ꝑ fectiõis ſtatũ. Qð eni repugnat virtuti nõ facit ſtatũ ꝑſectionis:ſj̊ ↄtinentia re pugnat virtuti:cũ teneat extremũ:⁊ vir tus cõſiſtat in medio:ut ſcribit.ij. Ethi. ꝘPꝛeterea ꝑfectũ dr quod finẽ attin- git:ſed exiſtens in matrimonio põt fineʒ⸗ att ingere:S cõt inentia nõ facit ad ſtatuᷣ perfectiõis. . Pꝛeterea ꝑfectus eſt qui oẽs virtutes hʒ:ut dicit Oꝛigenes ſuꝑ Mattb.ſʒ apli babuerũt charitatẽ quã babendo habuerũt oẽs virtutes: ut ideʒ dicit: ̊ abſq; oi cõtinẽtia fuiſſent ꝑfecti In contrariig& g de,e⸗ 5 cit ad perfe- ctionis ſtatũ in alijs hoĩbus fecit ad ꝑfe ctionis ſtatũ in aplłis:ꝗ q;uis ſci fuerint eñ boĩes fuerũt:⁊ ſi vinci a carnenõ po/ tuerũt tanq; ſpales:ꝑcuti tñ potuerũt quia carnales:ut Cbryſo⸗ dicit. Qdicendũ ꝙ cötinentiaʒ ERn 60 feciſſe in aplis gfectiõis Ratum q;tũ ad pñs quatuoꝛ oſtendunt. Pꝛimũ eſt chꝛiſti cõſiliũ:nã ↄſiliũ nõ eſt niſ de oge ꝑfectiõis ⁊ ſuꝑerogatiõis: ipſe aũt dedit cõſiliũ ſuis apłis de conti nentia ſeruanda: Matth.xix. vbi dicẽti bus aplis:Si ita eſt cã hoium cũ vxoꝛe non expedit nub ere: Oixit eis:nõ oẽs ca piunt verbũ iſtud:ſediq poteſt capere ca biat:que vox eſt dñi hoꝛtantis milites ſu os ⁊ concitantis ad pudicitie pꝛemium: qua ſi dicat: qui poteſt pugnare pugnet Chꝛyſoꝰ dicit. tin eſt documecntum: apoſtoli nanq; documen 7 ſuperet ⁊ triumphet: ut Hieroꝰ dicit ¶ Secundãũ eſt chꝛiſti exemplũ:volens enim eos ad cõtinentiã inducere:exem/ plum poſuit de eunuchis dicens: Sunt eunuchi qui ſeipſos caſtrauerũt ppt᷑ re- gnũ celoꝛũ: non ꝑ membꝛoꝝ abſciſioneʒ ſed per malarũ cogitationuũ interẽptio/ nem:quia modica abſciſio membꝛi non ita compꝛimit tentationes ⁊ tranquilli- tatem facit:ut itatlogi s frenuũ: ſicut . Tertiũ eſt apoſtoloꝛũ ta dederunt de continentia ſeruanda tꝭ q; de perfectionis opere:ſicut patet de Paulo.i.Chorj.vij.vbi data indulgẽtia de continentia coniugali ſtatim boꝛtat ad continẽtiam virginalem dicens: Ao lo aũt omnes bomines eſſe ſieut meipſu ſed vnuſquiſq; ppꝛium habet donum ex deo:⁊ planu eſt ꝙ alijs ꝑfectionem non optabat:niſi quã in ſeipſo ſeruabat: Jut illud qð ip̃e dicit ad Ro. xv. Mon audeo aliquid loqui eoꝝ que per me non efficit cbꝛiſtus. Quartu eſt ipſius ↄtinentie pᷣmium. Singulare enim pᷣmium nõ dat niũñ pꝛo ſingulari opere ſupererogatiois ⁊ perfectionis.cõtinentie aũt ꝓmittitur ſingulare pᷣmiuz: Sap.iiij.Qua pulcbꝛa eſt caſta generatio cu claritate. Immo⸗ talis eſt eni memoꝛia illiꝰ:quoniã apud deuũ nota eſt ⁊ apud hoiĩes.⁊ poſtea ſub⸗ ditur: In ꝑppetuũ coꝛonata triumphat: ⁊ inco inqnatoꝝ certaminũ pᷣmiũ vincit A G imäü ergo eſt dicendu gg/ . P⸗ Mcontinentia virtus eſt ⁊ non re pugnat virtuti non obſtante ꝙ extrema teneat. NHam virtutem con ſiſtere in medio quatuoꝛ modis intelligi poteſt. C Pꝛimo rõne potentie in qua fundatur: ⁊ ſic nulla virtꝰ conſiſtit in me dio:cum quelibet virtus ſit vltimn potẽ tie. Secundo rõne materie circa quã verſatur: ⁊ ſic cont inentia noꝝ eſt virtꝰ: quia puatur vſu oĩuz venereoꝝ. CTer — tio rone circuſtãtie ꝑ quã laudat᷑: ⁊ rõe rõnis cui cõfo ꝛmat᷑: ⁊ iſtis duobꝰ modis nO 11717 non totm d gopt erge yel aben gen isee s trit fac he ſui co goe Unper ttioni⸗ Lon iſent fuſent tfe iie dien volens teren/ 8 Ount iwtre⸗ ſaſong teripto⸗ nbeinon znqull⸗ ni ſant oſtolon documnen. undeti totr Cueta hbortut no unchſ⸗ ounc ente bet neule tefi Nimn nninl Grois t iolcden gre ming Nluh⸗ Ar. continẽtia eſt virtus: quis cõſiſtit in me dio debite circũſtan tie:determin atũ tẽ/ pus ⁊? determinatũ ſtatum obſeruantis 7 in medio rõnis debitũ fine ↄſiderantj. Ad ⁊ꝛuc ds. ꝙ finis attingitur ꝑ con tinentia m coniugalem ⁊ virginalem: tñ perfectioꝛi ⁊ facilioꝛi modo attingit᷑ ꝑ virginalem continentiam qᷓ; ꝑ ↄiugale. ¶ Ag tertiũ eſt dicendũ ꝙ hbabẽs cha/ ritatem babet oẽs virtutes foꝛmalit᷑: et per charitatẽ vnuſquiſq; foꝛmalit᷑ põit in ſtatu perfectiõis:materialit᷑ tñ ⁊ iſtru mentalit᷑ multa alia faciũt ad ꝑfectiõis ſtatũ:int᷑ ꝗqᷓ p̃cipue ponit᷑ ↄtinentia. Dſecundũ â&beoe det᷑ enim ꝙ coniugale vinculum non diminuiſſet in apłis perfectiõis ſta tum. abſtinentia eniz cibi ? potus facit ad ſtatũ ꝑfectiõis: ſj caretia abſtinẽtie i apłis non diminuit de ſtatu ꝑfectionis: ergo nec carentia cõtinentie piminuiſſet in eis perſectionis ſtatum. Pꝛeterea abꝛabam ⁊ alij ſancti patres fuerũt cõ/ iugati:⁊ tamẽ fuerunt in ſtatu perfectio nis: ergo ſiłr fuiſſent apli in ſtatu pfectio nis in carnali coiugio als in ſtatu ↄ iugij exiſtentes. ¶. D. ꝑpetua obligatio voti facit ꝑ ſectiõis ſtatu:ſed talis ꝓꝑpetua ob ligatio eſt in matrimonio: qꝛ vir ptãteʒ ſui coꝛꝑis tradit vxoꝛi:⁊ vxoꝛ viro.Apli ergo exiſtentes in ↄiugali copula fuiſſẽt in perfectionis ſtatu. S 1 eſt: quia cõſiliũ In cotranmn eſt de oꝑibꝰ? ꝑfe ctionis:⁊ potiſſime continentia:ſicut pʒ Aplm.i. Chor..vij.ſi ergo apli nõ te⸗ nuiſſent tale ↄſiliu de ↄ tinẽtia Puãda nõ fuiſſent in ꝑfectioms ſtatu. ſiad ol * dð.qꝙ qnto aliꝗd plus di KRnd e0 minuit de feruoꝛe chari tat q̃ ꝗs deũ diligit ⁊ oĩa oꝛdinat ĩ iᷣm tãqᷓ; in finẽ: tato plꝰ diminuit de ꝑfectio nis ſtatu:qꝛ charit as viculũ ꝓfectõis eſt ut ſcribi Collocj.iij. Oiminuit aũt fer noꝛt᷑ choritatis ⁊ ꝑ ↄñs ꝑ fectiõis ſtatũ nonageſima 1 carnał copula ppt tria. CPꝛimo ꝓpt᷑ gꝗgugmeetũ carna ładberẽtie.tãta eſt enĩ ad bherent ia viri cũ vxoꝛe:ut ſicut qꝗ adhe ret deo efficit᷑ vnus ſpũs cu ipſo:nc ꝗ ad beret vxoꝛi efficit᷑ vna caro cuᷣ ipſa.vndc ex oꝛe pmiparẽtis dictũ eſt Geñ.ij. Re linquet bõ prem ⁊ mr̃em ⁊ adberet vxo ri ſue:⁊ erunt duo in carne vna. Planũ ẽ auũt qꝙ qnto maioꝛ adberetia ẽ hois cuʒ carne ⁊ mũdo:tato mioꝛat᷑ eiꝰ adherẽtia cũ deo:vñ apłis uolentibꝰ ꝑꝓfecte adbere re uinculũ ↄiugale oino erat reliquendũ. W2 ꝓpter augmẽtũu ſocialis coplacen tie. Quantũ eni malũ fecerit cõplacẽtia uxoꝛis in pmo parẽte effectꝰ demõſtra uit:qui ut dicit Augꝰ nõ uictus aliqᷓ cõ/ cupiſcentia nec ignoꝛantia:ſʒ qdã amica bili cõplacentia: exqᷓ interdũ fit ut offen dat᷑ de ne offendat᷑ hõ ꝑſuaſioni uxoꝛis obediẽs pᷣcepta dei cõtempſit. VUñ dicit Aplis.i.Cborſj.vij.Qui cuʒ uxoꝛe ẽ ſol licitus eſt ꝗq ſunt mũdi:quõ placeat uxoꝛi 7 diuiſus ẽ:qꝛ ꝑtẽ de ſeipſo dat deo:ꝑteʒ dat müdo: 7 ꝑtem dat uxoꝛi: ut glo.diẽ. 3 pꝓppter augmentũ carnalis cõcupi ſcẽtie.dicit eni glo.ſuꝑ illoxbo.i.Chorj. vij. Si nupſerit ᷣgo nõ peccauit: tribu⸗ la tiõeʒ tũ carnis bẽbũt huiuſmodi:qꝙ cõ iugati maioꝛẽ ↄcupiſcentiã hñt in carne qᷓ; ↄtinentes ꝓpt᷑ ↄtinuã experientis:p/ pter ꝑſeuerantiã:⁊ ꝓpt᷑ auxilij deficiẽtiã Aplis ergo tendentibus ad perfectõis ſtatum relinquendum erat uinculum cõ Ad pꝛimum nat en E iergo eſt dicen⸗ dum ꝙ ad becindicit abſtinentia cibi et potus ut ſeruet᷑ continentia:eo ꝙ coꝛpꝰ eſtuans uino facilit ſpumat in lururiam ut Hieroꝰ diẽ: Chꝛiſtus auũt ſuos diſci/ pulos ſui pꝛeſentia abſtinentibus ſfacie bat foꝛtioꝛes:vnde carẽtia illiꝰ abſtine⸗ tie nõ diminuit in eis ꝑfectiõis ſtatũ:qa ipſe tali uia inceſſit ut cum peccatoꝛibus manducaret ⁊ biberet. Poſt a ſcenſionẽ aut chꝛiſti gpoſtoli ieiunauerunt: ⁊ uigi lis ⁊ ieiunis eoꝝ coꝛpoꝛa coſtigabant. ar. Juxta illud.i. Cbor..ix. Caſtigo coꝛpꝰ? meu ⁊ in ſeruitutẽ redigo. Ainculũ autẽ? ↄiugale eſt ppetuuʒ: vñ qͥn tuncuq; xpᷣs in ſui pñ tia feciſſet apłos ↄiugatos coti nẽtibꝰ foꝛtioꝛes:poſt ſuũ tñ receſſũ dimi nuiſſet de eoꝝ ꝑpfectõis ſtatu copula con iugalis: ſicut diminuiſſiͤ de ſtatu pfectio nis eoꝝ ſi alijs oꝑibus ꝑfectõis? ſuper⸗ erogatõis nõ inſtitiſſent. C Ad 2 6 di- cẽdum ꝙ iſta duo ſiłſtant ꝙ aliꝗ nõ ſint ꝑfecti ⁊ tñ ſint i ſtatu ꝑfectõis:ſicut mul ti religioſi eo ipſo ꝙ i ſtatu religiõis ſüͦt in ſtatu ꝑſectois: ꝑfecti tñno ſunt ſi oꝑa pfectõis nõ impleat:ſic multi nõ exñũtes in ſtatu ꝑfectiõis:ꝑfecti tñ eẽ pñt: vnde Abꝛaam ⁊? altz ſci patres in ſtatu cõiu⸗ gali erñtes ꝑfecti fuerũt. Nam ut dicit Aug' in libꝛo de bono ↄiugali. Cotinẽ/ tia animi nõ coꝛꝑis virtus ẽ ſed virt? ai qñq; in oꝑe mamfeſtat᷑ qñ q; in habitu latet. Jõ ſicut nõ fuit ipar meritũ in Pe tro qui paſſus ẽ: ⁊ in Joãne qui paſſus ñ eſt: ſic nõ fuit ĩpar meritũ cõtinetie ĩ Jo ãanequi nullas expertus eſt nuptias: i Abꝛa aʒ qui filios generauit. ¶CAd ʒ ẽ dicẽdum ꝙ perpetua obligatio dʒ eſſe de bis que ſut ꝑfectionis oꝑa: nõ aut de copula cõiugali que ponit᷑ ee indulgẽtie nõ ſupeminentie.nõ eni dicit xpᷣs duerèe ti perfectõis ſtatum: vadeꝛ ſta cũ vxoꝛe tua: ſed vade vẽdeoĩa que babes ⁊ da pauꝑibꝰ ⁊ ſequere me:obligatio ergo ꝑ petua in tempoꝛalium carentia:in cõti⸗ nentia: ⁊ obedientia:que ſunt pſectionis opera facit pꝛopꝛie Der ctionts anenin. ſic pꝛocedit᷑.vi- WR tertiugeir enĩ ꝙ ↄti nẽtia ilaplis ñ fuerit cũvoto ſerua ta. Lanto eni opus laudabiliꝰ eſt ⁊ ma/ gis meritoꝛiũ quato ẽ magis volũtariũ: ſed votũ quãdam neceſſitatẽ ⁊ coactio/ ne ĩponit: diminuit ergo de merito ⁊ per cõſequens de pfectiõis ſtatu. Pꝛete- rea dicit Pꝛoſper in libꝛo de vita cõtem platiua: ſic abſtinere ułlieiunare debem? ut nõ nos neceſſitati ieiundi ſubdamꝰ: Queſtio III ne iã nõ deuoti ſj inuiti rem volũtariam facia nꝰ:ſeruaſſent ergo apłi inuiti cõti- nẽtiã ſi exr voto fuiſſent obligati. ¶S. ſuper ilio verbo MWatch. xix. Huͦt eunu cbi qui de vtero matris ſic nati ſunt:di- cit Hieroꝰ ꝙ illiqui nõ voluũtate ſʒ nati uitate ↄtinetiã ſeruãt nñ merent᷑ nec pꝛe miant. Cõtinẽtia ergo i aplis debuit eẽ cũ volutate:⁊ nõ veceſſiegrlvoto are: Wn 1αιs1dεd eſt qꝛ perfectõ .7 n cotram U abkloꝝ fuit i ob ſeruatione cõſilioꝛũ:non ſolum pᷣceptoꝝ Sed ↄſiliũ datur no ſolũ de cõtinentia: verũetiam de vouẽda cõtinentia:ut pa⸗ tet per gloſam ſuꝑ illo verbo: Aouete ⁊ reddite domino deo veſtro. Cõtinentia ergo in deo es er voro Earde G dicẽdũ ꝙ ſicdiẽ Chꝛyſ. R 60 ſup er Vat th. Diſcipli⸗ na xp̃i ex moꝛibus ſue familie nobis de mõſtrat᷑:Eſt aũt talis diſciplina dñi ut perfectioꝛ ⁊ magis meritoꝛia ſit cõtinè tia ſeruata cũvoto q; ſine voto.Et ideo dicedum eſt ꝙ talis fuit moꝛis ſue fami lie: puta apoſtoloꝝæut continentia et alia perfectionis opera cum voto ſeruarent. ¶OQuogd aũt maioꝛis ꝑfectõis ⁊ maio ris meriti ſit cõtinentia cũ voto ſeruata q́; ſine voto q; tuʒ ad pꝛeſens ſpectat ex tribꝰ pʒ. ¶ Pꝛio ex ꝑte eiꝰ qð vouetur: quãto.n.aliꝗs plꝰ dat alicui tãto magis ab eo aliqd meret᷑ ꝗ aut ↄtinẽtiã ſeruat ꝓpt᷑ dei amoꝛẽ: dat do ſolũ coꝛꝑis ↄtinẽ tiaã. ſed qui voto ſe aſtringit adotinetiaʒ ſeruanda: dat deos volũtatis potentism: quia extunc facit ſe ivotentẽ ut aliud fa cere ſibi nõ liceat. Plura ergo offert deo cotinens cum voto q́; ſine voto. CSe cũdo ex parte vouentis. Aoluũtas enim vouentis firmat in bono ꝓpoſito. AUnde ſicut ad augmentũ culpe facit voluntas obſtinata ⁊? firmata in malo: ſic ad au- gmẽta meriti facit voluntas tirmata ⁊ flabilitata i bono. ¶ ¶ Tertio ex ꝑte ipſiꝰ dei cui votum redditur. Dicit n. Aug?i libꝛo de virginitate virginitas nõ qꝛ vir III Nnmn CdO. n nrd * 4 but neeg ate h erfan fuitich ſen dinentu eupe⸗ ar? ſenae nuat. . Nici⸗ chis N iin ſecöee 6n icei nnen. 61 ta oſennn Heuna en 91s iſenst Ar. ginitas:ſed quiadeo dica ta eſt:bonoꝛa⸗ puaricatione peniteat. tur. Ande ipſa virginitas voto ſeruata ad cultum latrie pert inet. — π1 eſt dicẽdum ꝙ op? Ad Peima ex voto factum nõ eſt inuolũtarium in oibus. Multi enim ſunt qui illa que nouerùt tam ꝓmptavo luntate faciut:ut ſi nõ vouiſſent: adbuc vouerent. Oato tamẽ ꝙ in aliquibꝰ opꝰ ex voto factum ut eſt in ſe conſideratuʒ nõ ſit volutariũ: reſpectu tñ obedientie quam vult iplere ſeruãdo votũ efficitur voluntariũ:⁊ magis meritoꝛiũ q; ſi ſola voluntate ſine voto illud ipleret. CAd 2m eſt dicendũ qꝙꝙ Pꝛoſꝑ loquitur in illo caſu qñũ quis nec volũtate bonũ opus fa cit:necretinet volutatem votũ ſeruadi aut obediẽdi:ſj̊ ti implet illud qð vouit uel qð ei pꝛecipit᷑ humano timoꝛe uel pu doꝛe. Talis enim q;uis apud deũ habe atur votifractoꝛ ⁊ ob ediẽtie pᷣuaricatoꝛ tamẽ ex quo ex charitate in pꝛicipio vo uit meritũ ſibi reſeruat᷑ ſi de ipſa coꝛdis ¶Ag 3“ eſt di cenduʒ: ꝙ ſaluatoꝛ ibi diſtinguit tria ge nera continẽtium.Quia aliqui cõtinen tes ſunt ex natura eoiꝙ et frigiditate uł natiuitate ſic oꝛti ſunt ut cõtinẽtes ſint. Aliqui vᷣo violentia ⁊ neceſſitate: ſicut illi qui caſtrãtur a barbaris. Aliqui aũt pꝛopoſito ⁊ volũtate.Et iſtis ſolũ mit titur pꝛem iu. Et ratio buius e: qꝛ q; uis in illis ſit cõtinentia coꝛꝑalis:nò tñ inẽ/ talis. Mõ eniz babentib? mebꝛa genita lia abſciſa cõcupiſcentia fit manſuetioꝛ: Hmoleſtioꝛ:aliũde eni babet fontes ſꝑ ma quod in nobis eſt:ſed ſiipᷣ̃a mens ſo⸗ bꝛia fuerit naturaliũ motuũ:nullum eſt nocum entum: ut dicit Chꝛyſoſtomus. ¶QAueſtio.lxxxxi. DOe aploꝝ obediẽtia. Buc cõſiderandui ẽ de apoſtolon obedien tia. Circa qð queruntur tria. Pꝛimo vtꝝ obediẽtig aꝑo ſtolos poſuerit in ꝑfectois ſtatu. Se cundo vtꝝa obedietia in apłis magis fece nonageſim s rit pfectõis ſtatũ qᷓ; caſtitas ułpauꝑtas ¶certio vtruʒ obedientia apoſtoli vo to pꝛomiſerint. ergo ſcp- detur enim ꝙ obedientia apoſto/ los nõ poſuerit in perfectiõis ſtatu. Per illud enim quod quilibet tenetur ex pᷣce⸗ pto agere:nõ ponitur in ſtatu perfectio nis. Sʒ ex pꝛecepto tenetur bomo cbꝛi/ ſto obedire: aliter ponitur extra ſtatum ſalutis. Exo.xxiii. Omnia que pꝛece-⸗ pit nobis dominus faciemus:⁊ erimus obedientes. Ergo apoſtoliper obedien tiam qua chꝛiſto ſubdebanturnõ pone/ bantur in ſtatu perfectionis. Pꝛete⸗ rea naturale eſt ⁊ debitum iuſticie ut in⸗ ferioꝛes ſuperioꝛibus obediant ad Ro⸗ manos.xiij.Omnis anima poteſtatibꝰ⸗ ſublimioꝛibꝰ ſubdita ſit. Sʒ naturalia non ponunt bomineʒ in pfectiõis ſtatu. Pꝛeterea:continentia ⁊ tempoꝛaliũ carentia ponunt homineʒ in perfectio⸗ nis ſtatu:ut patet Mat hxix. Sʒ ſi chꝛi ſtus mandaſſet apoſtolis vxoꝛes foꝛni- carias accipere:ſicut madatũ fuit Oſee 2 ſpolia aliquoꝛum accipere:ſicut mãda tum fuit iudeis Exodi.xij. Talis obedi eutia fuiſſet cõtra ꝑfectionis oꝑa: ergo ſimiliter contra perfectionis ſtatum. J n co trariũ illud qo ſcri SI;5 ri Si eH„ big. Watrb. xi Qui non accipit crucem ſuam⁊ ſequi tur me:nun eſt me dignus. Sed bec fuit perfectio obediẽtie apoſtoloꝛum ſequi chꝛiſtuz vſq; ad moꝛtem: non quancũq; ſʒ crucis:ſicut patuit de Petro. Ergo ta lis obediẽtia poſuit eos iꝑfectõis ſtatu. Rnd 60 dicendum ꝙ quanto ali quid magis naturaliter amatur:tanto perfectius contẽnitur ꝓ- pter chꝛiſtum. Mibil autem eſt boĩ ama bilius libertate pꝛopꝛie volũtatis: quia per hãc homo deo ſuo ſuperioꝛi fruitur: ſibi equali vtitur:⁊ ſuis inferioꝛibus do⸗ minatur. Aude ſicut non eſt aliquid qs Ar. bomo naturali affectu magis refugiat Gỹ; ſeruitutẽ pꝛeter moꝛtẽ que ẽ finis oĩ/ uʒ terribiliuũ. Sic hõ nõ põt pꝛo alio ali cui plus ipendere pꝛeter moꝛtẽ: q; ſeipʒ eiꝰieruituti ſubiugare.Pꝛopterqð Tbo bie.ix.Mõ inuenies thobias aligd ma/ ius qð ãgelo offerret quẽ boĩeʒ putabat dixit. Si me ipᷣm ſeruu tradã tibi:nõ ero adignꝰ pꝛouidẽtie tue. ¶ Iſta ergo obe dietia qua apli ſeipᷣos i xpᷣi ſeruitutẽ tra diderũt pꝛopiã volũtatẽ abnegãtes po⸗ ſuit eos in perſectionis ſtatu ꝓpt er tria Pꝛio qꝛ ĩ boc fuerut xpᷣi imita toꝛes qui cũ dixiſſet Math.xxvi. Mi pr ſi poſ ſibile c trãſeat a mecalix iſte: ſtati ſubdi dit:verũtñ non ſicut ego volo ſ ſicut tu: Et Joan.vi. Deſcẽdi de celo nõvt faciã volutatẽ meã ſed volũůtatẽ eius ꝗ miſit me. Vñ ſicut ipſe xps volütatem huma nã diuine volutati ipoſuit:ſic apłi ꝓpꝛiã voluntatẽ abnegãtes ⁊ ſe diuine volun tati ſupponẽtes xpᷣi imitatoꝛes fci ſunt. ¶⅝Secũdo qꝛ in ſeipſis talis obedietie fuerunt obſeruatoꝛes. Oicit.n. Paulus Gal.ij. Niuo ego ia nõ ego viuit vo ĩ me xpᷣs:q̃ſi ſuã vita nõ ſuã exiſtimãs ſʒ xpᷣi: 2 Ro.xv. Oebemꝰ nos firmioꝛes ibecil litatẽ infirmoꝝ ſuſtinere:⁊uobis ipis nõ placere:ſicut xpᷣs nõ ſibi ipſi placuit: ſed ſicut ſcriptuʒ eſt Inpꝛoperia impꝛope/ rantium tibi ceciderunt ſuꝑ me. Ter tio quia ad hoc apo ſtoli fuerunt alioꝛuʒ exhoꝛtatoꝛes. Dicit.n. Paulꝰ.ij. Chorj. v: Qm vxps pꝛo oibus moꝛtuus ẽ ſic qui viuũt iã nõ ſibiviuãt ſʒ ei ꝗ pꝛo ipis moꝛ tuus ẽ ⁊ reſurrexit:⁊ nõ ſolũ xpſjo imo eiꝰ miſtris hoꝛtat eẽ obediẽdũ Ad Hebꝛe. vl. Obedite pᷣpoſitis vris ⁊ ſbiacete eis. P1111 ergo ẽ dicenduzʒ q; Ad eamm abnegare pꝛopꝛiã voluntatẽ ꝑ obedientiã. Ano mõ eſt de neceſſitate ſalutis:ut ꝙ nõ admittat ho mo in ſua volũtate aliqd quod ſit ↄtrari um diuine dilectiõi.Alio mõ ſuꝑeroga/ tõis ẽ ⁊ ↄſilij ut ꝙ hõ ſeipᷣm neget q;tuʒ ad illa quibꝰ licite poſſet vti: in ꝗbꝰalce/⸗ — ri ſe ſupponere ꝑfectõis ẽ ⁊ cõſilij. Aplłi aũt no ſolũ in illis quibꝰ poterãt vti: im mo in ꝓpꝛia vita ſe odio habuerũut: ⁊ ſe⸗ ipſos negaueruùt ꝓpterxpᷣm. ¶C. Adam dicendũ q; a liquid põt dici gra tuitũ du⸗ plr:Ano mõ ex ꝑte operis: ut qñ ad illꝰ nõ obligat ex pcepto. Alio mõ ex parte oꝑantis qꝛ dato ꝙ ad illð teneat᷑: libera tñũ ⁊ pꝛõpta volütate facit. Atroq; autẽ mõ obedietia r fuit gratuita ⁊ ꝑfe/⸗ ctionis opus. Pꝛimo er parte ipſius obedietie. Obedierut eni in abdicatiõe pꝛopꝛie volutatis per cõtinentiã:⁊ tẽpo ralium carentiã:⁊ ex ꝑte ipſoꝝ ꝗ obedie/ bant:qꝛ cũ feruoꝛe amoꝛis ⁊ ꝓmpta vo⸗ luntate po famula tũ exhibebãt: quod manifeſtuʒ eſt in paſſionibꝰquas coſtat nature eẽ cotrarias ad quas ipſi gaudẽ tes ibant qꝛ digni habiti ſunt ꝓ noie ieſu cõtumeliam pati. Ad ꝭ eſt dicendũ ꝙ ſicut deus oꝑatur ſupꝛa naturam nõ tñ ↄtra natura:qꝛ ut dicit Augꝰ.Hec ẽ natura vn inſcuiuſq; rei ꝙ in ea deꝰ oꝑa tur:ſic deus põt pꝛecipꝑe ſupꝑꝛa virtuteʒ ꝗͥ bm ſolitum curſu virtus nũc appellant᷑: nõ tamẽ poteſt pꝛecipere cont ra virtutẽ quia in hoc cõſiſtit virtꝰ ⁊ rectitudo bu- mane volũtatis ut diuine volutati ↄfoꝛ metur ⁊ eius pꝛeceptuʒ ſequat᷑. Si ergo xps pꝛecepiſſet aplis bomicidiũ nõ fuiſ- ſet miuſtũ:quia ipſe eſt dominus vite et moꝛtis: ⁊ ſi pꝛecepiſſet ſpolia aliquoꝝ re cipenõ fniſſe furtum quia ſua ſunt oia⁊z cui vult dare poteſt. Similr ſi pꝛecepiſ/ ſet vroꝛes foꝛnicarias aſſumere nõ fuiſ- ſct foꝛnicatio quia ipe eſt humane gene rationis oꝛdinatoꝛ:⁊ ille eſſet debitꝰ mo dus vtedi muliere quẽ inſtituiſſet. Ande talis obedientia nõ fuiſſʒ ↄtra ꝑfectõis opera nec contra ipoꝝ perfectõis ſtatũů. Dcundumiiebe- detur eni ꝙ obedientia nõ magis fecerit in apoſtolis perfectionis ſtatum q; caſtitas vel paupertas. Illud eni ma gis perfectum eſt quod magis coniũgit l Don vtiin nrſ⸗ Mni iti ⸗ idi et klben calt tfe⸗ teigdus Gicatie itie gohale u⸗ :go s0ole igeuſe goieiet cent Gramne Me Nℳℳ unc Aolt: erute loen. aticdie Siao zn ſi⸗ . pec opte utoin eep/ nili zne hene chic,n⸗ ſe t⸗ ici ſe ee lie, oͤnugi ſies ſotun genin AIAr. fini ⁊ cuius oppoſituʒz magis a fine elon gat. Sed Iſidoꝛus dicit in libꝛo de ſyno nimis:qꝙ caſtitas hominẽ celo iungit ⁊ ad celuʒ hominẽ pertrahit:libido vᷣo ho mineʒ ad tartara mittit: magis ergo fa cit ad ꝑfectõis ſtatu caſtitas q; obedien tia. Pꝛeterea quãto oppoſitũ alicuiꝰ eſt dãnabilis et periculoſius tanto ills ẽ magis perfectum:ſed oppoſituʒ ſpũalis pauperta tis eſt cupiditas: q dicẽte apo ſtolo.i.Thi.vltimo:eſt radix oiuz malo rum: magis ergo facit ad perfectionis ſtatum abdicatio tẽpoꝛsliumppter chꝛi ſtũ . obedientia. .Pꝛeteres que ſunt perfecta in ſe magis faciunt ad ꝑfectio nis ſtatuʒ q; illa que perficiũtur in com paratione a lioꝛum. Sʒ fides ſpes⁊ cha ritas que ſunt virtutes theo logice cum babeant deum pꝛo obiecto ⁊ pꝛo fine ꝑ⸗ ficiunt hbominem immediate:non autezʒz ſic obedientia cuius perfectio cõſiſtit in abdicatione pꝛopꝛie volũtatis:ergo illa faciunt magis ad perfectionis ſtatum. e quod dicit In contrariũ ee⸗ din⸗ moꝛaliũ. Sola naq; obedientia virtꝰeſt que virtutes ceteras mẽti inſerit:inſer- ſuper illo verbo Joan. xvij. Ego pꝛo eis ſanctifico meipʒʒ ut ſint ⁊ ipſi ſanctifica ti in veritate:ſicut xpᷣs ſeipſũ obtulit deo patri acceptabilem oſtiam ſic ſuos apo ſtolos oſtiam acceptabilem deo fecit:qꝛ ipſe caput eoꝝ erat:qui imolabantur nõ quidem in figura ſicut olim fiebat ſed in rei veritate:ex quo verbo expꝛeſſe habe tur apłos per obedientiam ſeipᷣos abne gaſſe:⁊ xpᷣo ſe obtuliſſe per abdicationt᷑ pꝛopꝛie volũtatis:quoꝝ obediẽtia q;tũ ad pñs exceſſit oia alia perfectionis ope rg in tribus. Pꝛimo in dignitate.Haʒ ꝑ aupertatis votum offertur deo ſacri- icium de omnibus exterioꝛibus rebus. Per votum vᷣo continentie de ꝓpꝛio coꝛ poꝛe.Sed per obedientiam pꝛopꝛiã vo octuageſimapꝛima luntatẽ quis offert: Maʒ ut vicit Gꝛegꝰ vltimo moꝛaliũ exponens illud verbum i. Reg.xvi. Melioꝛ eſt obedientia q; vi ctima. Obedientia quippe victimis iure pꝛeponitur:quia per nictimaʒ aliena ca ro mactatur:per obedientiam vo uolun tas pꝛopꝛia religatur: ſicut ergo aia uel uoluntas que religatur dignioꝛ eſt coꝛ/ poꝛe:⁊ coꝛpus dignius exterioꝛibus re/ bus:ſic obedientia omnia perfectionis opera excedit in dignitate. Secundo in uniuerſalitate:per uoluntatem eni unuſ quiſq; dñatur rebus etterioꝛibus: et ſui coꝛpoꝛis motiõibus:ĩmo eius itellectio nibus: e eni uolũtas dña in toto regno anime iperatiue ⁊ determiatiue. Vnde qui dat uolũtatem totũ dediſſe intelligi tur. Tertio excedit i ſcitate. Mã abdica tio tpalium uel coꝛpoꝛis ↄtinẽtia nulliꝰ ſcitatis uel meriti eſſe cẽſet᷑: niũ oꝛdinet᷑ ad impletionẽ diuie uolũtatis:qð recte ad obedientiaʒ ſpectat. Magis ergo in apoſtolis fecit obedientia ad ꝑfectionis ſtatum q; aliquid aliud ꝑfectionis opꝛus pꝛopf eius dignitatem:pꝛopt᷑ eiꝰ uniuer ſalita tem: ⁊ pꝛopter gius ſanctitatem. 2 ergo eſt dicẽdũ q taſq; cuſtodit. A G Pnimu caſtitas deo cõiũ⸗ KRñd 60 dicẽdũ ꝙ ut dicit Bꝛegꝰ git perquandam aſſimilationem eo ꝙ et᷑ in carne ⁊ pꝛeter carnẽ viuere:babet quandã ſimilitudinẽ ſpualis nature cu- iuſmodi eſt natura diuinꝗ ⁊ angelica:qꝛ deus ſpiritus eſt. Joã.iiij.⁊ angelus ſpi/ ritus eſt. Qui facit angelos ſuos ſpiritꝰ. Ad Hebꝛe.i.Sed obedientis deo cõiun git per eius uoluntatis impletionem ſi- ne qua nec ipſa caſtitas nec alia perfe/ ctionis opera eſſentmeritoꝛia. Unde ſi- eut cbaritas omnia opera facit eſſe uir tuoſa ⁊ deo grata infoꝛmatiue:⁊ ſic obe diẽtia inſtrumẽta łr effeetiue ⁊ ↄſeruati⸗/ ue. AUnde ſignãter dicit Gꝛegꝰ ꝙ cetas uirtutes meti inſerit: ĩſertaſq; cuſtodit Ad 2 eſt dicendum ꝙ cupiditas ꝗ eſt radix omnium maloꝛũ eſt uitium ge neralep omniinoꝛdinato amoꝛe ꝓpe ex Ar. cellentie.ſpeciale aũt vitiũ ẽ m vſita tioꝛi noĩe appellat᷑ amoꝛ pecunie ⁊ rerũ ẽpoꝛaliũ:ut dicit Augꝰ.xi.ſuꝑ Geñ.pᷣm quẽ modũ dãnabilioꝛ ẽ inobedientia q; talis cupiditas:cũ nec binuſmodi cupidi tas eẽt mala:niſi aimꝰ retraberet᷑ ab im pletione diuine volũtatis: nec ſibi ex to to conatu ſubderet᷑. CAd 3“ eſt dicen dũ verũ eẽ virtutes theologicas ꝑfectio res eẽ ꝓtanto:qꝛ eis adheret hõ deo im mediate tanq; fmi. Sicit enĩ Augꝰ in li bꝛo de vers religione: ꝙ deꝰ imediate cõ fitendus eſt fide:ſpectandꝰ eſt ſpe:⁊ que rendus eſt charitate. Sʒ inter virtutes moꝛales ꝗbus oia creata cõtemnunt᷑: ut erpeditius ad deũ ꝑueniat᷑ obediẽtia ꝑ fectioꝛ ẽ:cũ ꝑ ipſam abneget᷑ ꝓpꝛia volũ tas q̃ nibil in terrenis creaturis digni⸗ us ⁊ carius inuenitur. . D tertiũ ergo ſic ꝓcedit᷑ VDVidetur eni ꝙ; apli obediẽtiã voto nõ ꝓmiſerint qꝛ quod nõ eſt ſcriptü de apłis temera- rium ẽ aſſerere:ſed nõ ẽ ſcriptũ de eis ꝙ ipſi obedientiã voto ꝓmiſerunt. ¶Pꝛe rea vnus amicus nõ tenet᷑ alteri obediè᷑ tiã ꝓmittere.impoꝛtat enĩ obediẽtia q̃n daʒ ſubiectionẽ ⁊ ſeruitutẽ inferiorl ad ſuperioꝛẽ. Sed ſcribit᷑ Jo.xv. Jam non dicã vos ſeruos ſed amicos:qꝛ oia que- cunq; audiui a pr̃e meo nota feci vobis. ¶ Pꝛeterea votũ non eſt niſi de oꝑe ꝑfe ctionis ⁊ ſuꝑerogationis: ſed obediẽtia nõ eſt opus ꝑfectiõis ⁊ ſuꝑerogationis qð pʒ ꝑ eiꝰ oppoſitũ.dicit eni Ambꝛoꝰqꝙ omne peccatu eſt puaricatio legis diui⸗/ ne ⁊ celeſtiũ inobedientiga mandatoꝝ. Incõtrariũ e geia vouene . nõ eſt aliud q; q̊ dam celo ⁊ feruoꝛe voluntatis ſeipſũ ne gare:deo ſubdere:⁊ homini ꝓpt᷑ deũ:ſed boc fecerũt apłi. Suꝑ illo eni ?bo Actf. v. Rñdens aũt petr? ⁊ apłi dixerũt: obe dire oʒ deo magis q́; hoibus. dicit glo ꝙ feruoꝛe ⁊ gelo nõ patiunt᷑ vnũ ꝓ oib⸗ loqui:ſed beuit᷑ loquẽtes dant exempꝑluʒ non vtendi ?boꝝ circuitu. n G COdicendu ꝙ ſuꝑ illo vᷣbo e! Pſal. Houete ⁊ reddite dño deo vr̃o. Augꝰ notat qꝙ aliq̃ ſũt vo/ ta cõmunia ſine ꝗbus nõ ẽ ſalus:ut voue re fidem in baptiſmo: ⁊ abꝛenũciare dia bolo ⁊ pompis eiꝰ:nõ occidere.nõ ſuꝑbi re:⁊ cetera alia:que etiã ſi nõ ꝓmittimꝰ ſoluere debemus.de bis eni ut dicit pᷣci- pit᷑ omnibꝰ: Aouete ⁊ reddite.Alia vo ſunt vota ꝓpa ſinguloꝝ: ut caſtitas:vir⸗ ginitas: ⁊ abedietia. ad bec eni voueda nos xps inuit auit.nõ eni pᷣcepit ut talia voueamus: ſij ut vota reddamꝰ:qꝛ voue re voluntati ↄſulit᷑: ſed poſt voti ꝓmiſſio nẽ neceſſario redditio exigit. Atroq; au tẽ mõ ap k vota ꝓmiſerunt. Pꝛimo vota cõmun ia in eoꝝ baptiſmali regeneratio ne:tũc eni fidem ꝓmiſerunt:⁊ diabolo et pompis eiꝰrenunciauerũt:multo firmiꝰ 7 feruent ius q; alia xvᷣi mebꝛa. Secuũdo ₰ — vota pꝛopꝛia in eoꝝa xpᷣo vocatione:qñ direrunt MWatth. xix. Ecce nos reliqui- mus oĩa ⁊ ſecuti ſumꝰ te.Ecce inq; nos caſtos offerimꝰ ꝑ continentiã:reliqmus oĩa ꝑ tꝑaliuʒ carentiũ: ⁊ ſecuti ſumus te per perpetuam obedientiim. ergo eſt dicẽaͤũ ꝙ ſi Ad pꝛumu cut Augꝰ dicit ſuꝑ illo öbo: Nouete ⁊ reddite.vouete inq; mente quodlibet bonum opus:⁊ reddite ope neceſſario poſt votũ. Ex quo dcõ bẽ tur ꝙ vouere elſt mentis intentõis ꝗͥ nõ ſcribit ſed voluntate ſola expnut᷑. Red⸗ ditio vo voti ẽ oꝑis executionis.q;uis & — de aplis nõ ſit ſepta voti expᷣſſio de eoꝛũ obediẽtia:ẽ tñ ſcpta voti redditio ⁊ ope ris executio. C Ad ⁊ꝛſoluit Aug Jo. xv.dicẽs: ꝙ ſiẽ ſunt duo timoꝛes:ſic due ſunt huitutes. Eſt. n. timoꝛ quem pſecta charitas mittit foꝛas:in q ẽ ſᷣuitꝰſᷣuilis ſił mittẽda foꝛas cu ipſo timoꝛe. Eſtãt aliꝰ timoꝛ caſtꝰ pꝑmanẽes ᷣ ſclm ſecłi bñs icluſaʒ fuitutẽ filialẽ:quã buerũt apli ad xpᷣm coꝝvolutatẽ abuegantes ⁊ ſue vo luntati ſeipſos ad obedientia ſubde tes. —— dp gi 4 ci lo WI ne cn. bus rert ſofi⸗ Clea mopt (udo⸗ tamnde toptr eſun 24 Nltan eent ll zlo eagite ſitro⸗ tpoe anede oſ Hkrim ato/ lnſ gobtk⸗ wi⸗ utt ewe niſio N voſens vennto boloe gfnni Geih he eihni N Gnu⸗ ste of eriy r tie hle Ar. aAd z'" eſt dicendũ ꝙ ſicut due virtu tes cõmunis ⁊ ſpecialis poſſunt verſari circa eandem materiã. diſtinguit᷑ tũ ſub rvõne foꝛmali ſpecia lis obiecti:ſic duo vi tia cõe ⁊ ſpeciale pñt verſari circa eandẽ materiã. diſtinguunt᷑ tñ 'm rõem foꝛma lem obiecti. Inobedieutia ergo ut eſt cõ mune vitium:eſt pᷣuaricatio legis diuine ut dicit Ambꝛoꝰ. ſed 'm ꝙ opponit ſin gulari virtuti ⁊ oꝑis ſingularis ꝑfectio⸗ nis eſt vitium ſpecilaeael. ¶QAualiter xpi ⁊ aploꝝ ꝑfectio in pᷣmi tiua eccleſia fuit obſemata. CLtio in cbꝛiſto fuit exemplarit᷑ detnonſtrata: ⁊? quõ fuit in eiꝰ aplos ab eo deriuata. Munc videnduᷣeſt qliter in pᷣmitiua eccleſia fuit obſeruata Circa quod nouẽ occurruᷣt conſidersda. CPꝛimo quõ ꝑfectio vite apłicę obſer uata fuit in epiſcopis ⁊ platis. Se⸗/ cũgo quomõ in pᷣſbyteris ⁊ digconibus ¶Lcertio quõ in martyribꝰ. ¶Quar⸗ to quõ in cõſeſſoꝛibus. ¶ Quinto quõ in viduis ⁊ vᷣginibꝰ. ¶ Sextoquõ in mo nachis manibꝰ laboꝛantibꝰ. ¶ Septi⸗ mo quõ in monachis cõtemplationi va cant ibus. ¶. Oct auo quõ in pᷣdicatoꝛi- bus euãgelij. ¶ ¶ Mono quõ in doctoꝛibꝰ expoſitoꝛibus ſa cre ſc ripbture. QAueſtio.lxxxxij.quõ ꝑfectio vite apo ſtolice obſeruata fuit in ep̃is ⁊ pꝛelatis. Circa pᷣmum querunt᷑ quatuoꝛ. ¶ Pꝛi mo vtrũ ep̃i in eccleſia pᷣmitiua ſeruarẽt aploꝝ vitam de nõ babẽdo ꝓpꝛiũ.¶Se cundo vtrũ ep̃i tunc ſeruarent apłoꝝ vi tam de nõ habendo poſſeſſiões.¶Ter tio vtrũ tunc epi ⁊ clerici eccleſie pmiti/ uę ſugret apłoꝝ vitã de voto continẽtie . 4Rvtrũ tũc epi ſeruarent apoſtoloꝛu vitam de voto obediẽtie. ergo ſic ꝓcedi M Pam tur: Nidet᷑ eni Yy epiſcopi in pmitiua eccleſia te nerent ſeruare apłoꝝ vitam de non ha- nonageſimaſecunda 1 bendo ꝓpꝛium.Dicit enim clemens q̃r- tus ſucceſſor petri:⁊ ponit᷑.xij.q.ic.di/ lectiſſimi. Comunis vita omnibus ẽne ceſſaria:maxime bis qui vitam aplorũ eoruũ q; diſcipuloꝝimitari volut:ſʒ epi pᷣ mitiue eccleſe imitatores aploꝝ fuerũt 7 eoꝝ diſe ui⸗ ergo tenebant᷑ non bẽre ꝓprium. S. Hieroꝰ dicit ad nepotia- num: Clerici dicunt quia de ſorte domi ni ſunt:vel gꝗa ipſe dñs ſors ⁊ ꝑs eſt ipſo rum clericorũ.qui ergo dominũ poſſidet 7 cum ꝓpheta dicit: Pars mea dñs eſt. nihil extra dñ m bere poteſt:ꝙ ſi quis ꝓ pꝛium aliquid habuerit pᷣter dñm: puta aurum vel argentũ:vł poſſeſſiones:ſeu variam ſuppellectilem: cũ talibꝰptibus dñs non dignart fieri pars eiꝰ. ¶ S. diẽ Ambroꝰ: Aui portio deꝰ eſt nibil aliud curare dʒ niſi deum:ne alteriꝰ impedia tur neceſſitatis munere: quia hec e vera ſagerdotis fuga: abdicatio domeſticorù ⁊ qdam alienatio chariſſimoꝛuʒ:vt ſuis ſe abneget g ſeruire deo geſſit. ¶ Prete rea Hieroꝰ diſtinguit duo genera xpia⸗ noꝝ: laicoꝝ⁊ clericoꝝ:⁊ per boc debet eẽ diſtincta hec duo genera: quia clerici vi ctu ⁊ veſtitu contenti:nullam pꝓprietatẽ habentes debent babere oĩa coĩa: laici vo vxores ducere ⁊ ꝓpum bẽre pñnt. Incõtrariũ er aus nuli, bʒ . Err vñium rei alie⸗ ne ut poſſit ipſam relinqre cui placet: ſ epis ſꝑ licuit de rebꝰ ꝓprijs vel acquiſi- tis:vel ꝗcꝗd deꝓprio habuerũt heredi- bus ſuis cum voluerunt relinquerent:ut ſcribit xij.q.i.c. epᷣi. Semꝑ ergo licitum fuit epis ꝓpum babere. KR.Iideo dicendu œ in bac qõne itnria faciunt dubiu. Pꝛi⸗ mũ eſt dictum Hiero.in libro illuſtrium viroꝝ.c.xi.vbi diẽ talem pᷣmo fuiſſe eccle ſiam credentium in xpᷣo q̃les nũc mona chi eſſe nitunt ⁊ cuꝑiut:vt nibil cuiuſq; ꝓprium ſit: nullus inter eos diues:nulla⸗ pauper:patrimoniale gentibus ⁊ pau./ peribꝰ diuidatur:oroni vacetur:⁊ pſal. SS Ar. mis: doctrine quoq; ⁊ continentie:qua les ⁊ lucas refert primum bieroſolyme fuiſſe ccedentes. Cum igitur monachi pꝛopꝛiuʒ babere nõ poſſint ex quo tales fuerüt in pꝛimitiua eccleſa pꝛelati:ꝗles nuc monachbi cupiũt eẽ:clare pʒ ꝙ illi pꝛium nõ habebãt:ſequitur ꝙ epi in pꝛi mitiua eccłia tenebãtur nõ bre pꝛopꝛiũ. Secũdum eſt pꝛeceptũ domini:qui LCu/⸗ ce.x.mãdauit aplis ut nibil poſſiderent non aurum uel argentũ necpecuniaʒ in conis. Si ergo aplis interdictũ ẽ babe/ re pꝛopꝛiu intelligit eẽ interdictũ oĩbus Bs 7 pꝛelatis ꝗ ſunt apłoꝝ ſucceſſoꝛes Tertin eſt dictum multoꝝ doctoꝛũ illoꝝ ſpecialiter quoꝝ capitula ſupꝛa allega⸗ ta ſũt:⁊ ponũtur.xi.q.i.que expꝛeſſe vi⸗ dẽtur pꝛobibere clericis ⁊ epᷣis nõ habe re pꝛopꝛium. ¶¶ Sciendũu eſt ergo ꝙ epi ſcopis ⁊ clericis nõ ſunt aliqua ꝓhbibita exceptis hisque pꝛohibẽtur alis: niſi il la ad que voto ſe obligãt uel ex pꝛopꝛia volutate uel ex mandato eccleſie:nõ ba bere autem pꝛopꝛium cũ ſit cõſilij⁊ ſuꝑ/ erogationis nõ in terdicit᷑ alicui niſi ad boc voto ſe aſtringat. Unde coĩter epis 2 clericis nõ interdicit᷑ habere pꝛopꝛiũ. Iſtius tñ conſilij ⁊ perfectionis eꝑpiſco/ pi⁊ pꝛela ti eccleſie pꝛimitiue fuerũt ob ſeruatoꝛes: in quibus plene aplica vita fuit obſeruata. Pꝛoceſſu vᷣo tẽpoꝛis: ꝗa multi intraturi erant eccłiam ab illa ꝑfe ctione apoſtolica deficiẽtes:pꝛouide oꝛ din auerut ſancti patres in multis cõcili is ut ep̃i 2 clerici ppꝛiũ poſſent habere ⁊ tllud relinquere beredibus vomeſticis ⁊ ꝓpinꝗs ꝓ eoꝝ volutate: vñ dieit Augꝰ. Certẽ ego ſu qui ſtatuerã nullu oꝛdina re elericũ niñ mecũ vellet manere ſinep po: aut ſi vellet a ꝓpoſito recedere recte ei tollerẽ clericatu. Ecce ĩ ↄſpectu dei et veſtro muto ↄſiliũ.Qui volut bre aliqd pꝛopꝛiu quibꝰ nõ ſufficit deꝰ ⁊ eccłia eꝰ ma neãt vbi volũt vbi pñt:nõ eis aufe ro clericatu: exquo manifeſte dedit itel- ligere oẽs bñtes ꝓpꝛiũ a ꝑfectione vite Queſtio aplice deficere:p̃ceptu vᷣo xp̃i femm aplis ſᷣm Augj.nõ fuit ꝓbibitõis ſ̊ oceſſiois. Cõceſſit.n.xpᷣus ut apłi ⁊ oes pᷣdicato/ res nõ de ppꝛio ſ de ſtipẽd is ſubditoꝛũ ꝗbus pᷣdicabãt poſſet viuẽ:nõ tñ ꝓhibu ſit ꝙ ſi alig vellet de ſuo iure erogare qðᷣ eis nõ liceret:ut ꝙ viuẽtes de oſ ſent euãgeli; are ⁊ ſacra ad miſtrare.Ali as ut dicit Paulus peccaſſet ꝗ de ſuis la boꝛibꝰ viuẽs euangeliu pᷣdicabat. Dicta vo Hieronymi ⁊ alioꝛuʒz doctoꝛum que ſuperius allegata ſunt intelliguntur ve⸗ ra eẽ moꝛe pꝛelatoꝛum eccleſie pꝛimiti/ ue per quos perfectio apoſtolice vite de nõ habendo pꝛopꝛium plene ſeruata eſt. BD ſecudu dceraic pypmitiua eccłia tenerent᷑ ſeruare vitã aploꝝ de nõ habẽdo poſſeſſiões:nul lus.n. punit᷑ pena moꝛtis niſi ꝓpter traſ greſſionẽ diuini pᷣcepti Szʒ ſcribit Actj. liij. ꝙ ananias punitus fuit pena moꝛ/ tis qꝛ fraudauit de pᷣcio agriñ licebat tũc poſſeſſiões br̃e. D. aploꝝ ſucceſſo res ſuùt epi:ſ̊ ipſi poſſeſſliões ñ habebãt ergo nec ipᷣi eßi bre potuerut. S. að nõ cõueniebat laicis ↄuerſis ad fid ẽ mul to magis nõ coueniebat epis⁊ clericis. Sʒ ſcribit᷑ Actl.iij. Quotquot eni erant poſſeſſoꝛes agroꝝ ⁊ domoꝝ vedebant ⁊ pᷣcia ponebãt ad ped es apłoꝝ non ergo licebat epᷣis ⁊ clericis poſſeſſioes hre. In contrariũ icr⸗ pedit. Oe paulino ⁊ bilario epis ꝗ ꝓpꝛi is abdicatis poſſeſſiões eccłiaꝝ di en ter cuſtodierũtz alias plures a chꝛiſti fi delibus conceſſas illis adiunxerunt. KRndeo poſſeſſiões nõ habuiſſe ſʒquarepoſtmo⸗ qũ oꝛdmatũ ẽ ut liceat oĩb eccleſ ijs poſ ſeſſiones habere. Aliam rationem aſſi- gnat Augꝰ. Aliaʒ melchiades paps et aliz vꝛbanꝰ MHam Aug“ vicit hoc ſuiſ⸗ ſe ppterpᷣmitiue ecclie ꝑfectionẽ:ait en ꝛio poſ dicẽdu ꝙplanũ ẽ platos clericos ecclie pmitiue eſuis Dien unn qo nurve⸗ Minit⸗ erira uncl aliy no Sſenme ſotztul Nerni⸗ bi Nct no mot⸗ Mucet abebit nt drics⸗ tci N Sebem! men rnie gic, dlon reu, jiſuen i Umiane n geſt ſſiet, lnnna lheße Ar. pꝛimo de doctrina xp̃iana.c.iij. Quãta vtilitas fuerit iudeis ſub pedagogo cu/ ſtodiri ꝑ iudeos qui pmo crediderunt ex abus facta e eccleſia pᷣma Hieroſolomi tana mõſtratũ c. Hã qꝛ illi ſub pedago/ go ⁊ ſub lege a deo recepta viuebant:et vnũ deũ colebant tã capaces extiterunt ſpus ſancti ut oia ſua venderent eoꝛũ q; pꝛeciũ diſtribuẽduʒ indigẽtibꝰ ante apo ſtoloꝝ pedes ponerẽt:ſeq; totos dedica rẽt deo tan q; tẽplum nouũ:cuiꝰ terrene imagini puta teplo veteri ſeruiebãt. Et ſtatim ſubdit. Mõ eni boc vllas ecclias gentiũ feciſſe ſcriptũ eſt: qꝛ nõ tam ꝓpe inuenti erãt qui ſimulachꝛa manufacta deos habebat. Erant eni multu remo- ti gentiles a ꝑfectiõe noui hoĩs xpi:ideo nõ fuerüt capaces tãte ꝑfectiõis ut poſ ſeſſiones eoꝝ venderent ⁊ pᷣcia ad pedes eurn ponerent ſicut fecerunt iudei. BDMelchiades vᷣ̈o pa pa dicit hoc fuiſ ſe ꝓpter eccleſie trãſiationẽ: ſicut patet xij.q.i.c.futurã.Pꝛeuid ebant eni apoſto li eccleſã de iudea ad gẽetiles ee tranſfe- rendã: ideo in iudea poſſeſſiones ⁊ pᷣdia babere noluerũt:ſʒ poſtmodũ de iudea ꝗad gentiles eccleſia tranſiata iter turbi nes ⁊ adueria ſic ſnccreuit eccleſia ⁊ ad hoc vſq; ꝑuenit: ut nõ ſolum gẽtes: ĩmo romani pncipes:potiſſime conſtãtinus licentiã dedit per vniuerſuũ oꝛbẽ de genti bus fabꝛicãdi eccłias ⁊ pᷣdia ↄſtituit tri buẽda. C Sʒ vꝛbanꝰ papa dic hoc fuiſ ſe ꝓpter miniſiroꝝ gubernationẽ ⁊ pau/⸗ perũ ⁊ peregrinoꝝſuſtẽtationẽ. Ha ſ in matrice eccleſia ⁊ in alijs particularibꝰ eccleſijs ſint aliqᷓ poſſeſſiones in cõmuni melius ⁊ vtiliꝰpõt pꝛouideri miniſtris eccleſie pñtibus ⁊ futuris: ⁊ peregrini ⁊ pauꝑes ↄmodius recipi:q; ſi oẽs reqddi/ tus in pecũis ⁊ rebꝰ mobilibꝰ haberent᷑: de quibꝰquãdoq; pꝛopter malitiã mini ſtrantiũ magna diſtractio fieri ſolet. . ergocé dicẽedum: ꝙ Ad Pꝛeimn Ananias ñ fuit pu nitꝰ moꝛte ut nõ liceret ei agꝝ ⁊ pecunia nonageſimaſecuna m receptã i agroꝛ de agro tenere:ſʒ qꝛ totũ vouerat dare ⁊ añ pedes oploꝝ ponere: vnde mẽtitus fuit ſpui ſcõ pꝛeciũ ſcilicet totũ vendedo ⁊ poſtea partẽ occultado ſicut dicit glo. Actl.v.¶Ad ⁊ueſt dict dũ ꝙ eſi pmitiue eccleſie fuerũt apłoꝝ imitatoꝛes in nõ habendo poſſeſſiones: ſicut ⁊ in nõ habẽdo ꝓpꝛium. Alij auteʒ ſucceſſoꝛes apoſtolos in hoc imitati nõ ſunt:uel quia ab illoꝝ perfectione defici unt ut dicit Augꝰ uel ꝓpter alias ratio nes ſuperius aſſignatas. ¶C Ad ꝭ⸗ne di cendum ꝙ laici qui in pꝛimitiua eccleſia ad xpᷣianam religionem veniebant: vo⸗ to ſe aſtringebant poſſeſſiones nõ habe re ⁊ ꝓpꝛio carere:ſicut expꝛeſie dicit glo. Acx v.ſicut nũc de ſeculovenientes ad religionẽ votum paupertatis ſolẽniʒ ãt Vnde ſignanter dicit Hieroꝰ. Talẽ pꝛi mo eccleſiã credentiũ in xpᷣo fuiſſe:qua⸗/ les nũc monacbi eẽ nituntur ⁊ cupiunt. tertiũt ane 2☛ 2 tur enim epi- fſcopi ⁊ clerici pmitiue eccleſie nõ ſeruarent apoſtoloꝝ vitam de voto con tinentie. Oe gõtinentia eni ſeruanda eſt conſilium: nõ ꝑꝛ eceptum.i. Chor.vij.⁊ Matth. xix. Ergo nec epi nec alij in ſa⸗ cris ↄſtituti:tenebãtur ex pꝛecepto apo ſtolos in cõtinẽtia imitari. ¶ Pꝛeterea ſi continentia eẽt annexa epiſcopatui et alijs oꝛdinibus ſacris iure diuinovel na turali:papa diſpẽſareũ poſſet:ſjj boc v falſũ: qꝛ ĩ oiĩ voto ſolẽni papa diſpẽſare põt ut ſuꝑpꝛa dictũ fuit. CS.vita apli⸗ ca pꝛius fuit in eccleſia Hi eroſolymoꝛũ 7 poſtea in eccleſis grecoꝛum obrnarn ſed greci conſtituti in ſacris contrabũt. Scribitur enim. xxi.di.c.aliter: ꝙ ſacer dotes diaconi atq; ſubdi aconi oꝛienta⸗ lis eccleſe:matrimonio copulantur. An Drrari eiec. ₰1! cratiõe votu ↄti⸗ nẽtie emittunt:ſed in pꝛimitiua eccla fu it oꝛdo epiſcopoꝛum:ergo tunc tenebã/ tur in voto cõtinẽtie apoſtolos imitarni. Ar. . End eO dicẽdum ꝙ de voto cõti XIEIDntie clericoꝝ triplex di⸗ ſtinctio ẽ neceſſaria. ¶ ¶ Pꝛima c: qꝛ cleri ci oꝛiẽtales ⁊ occidetales i minoꝛibꝰ oꝛ dibꝰ cõſtituti:licite poſſunt ↄtrabere ma trioniũ vti ↄtracto. Secũda vᷣo eqꝛ ↄſtituti in ſacris oꝛdinibꝰ puta epatu: ſa cerdotio diaconatu ⁊ ſubdiaconatu:nec apud grecos: nec apud nos poſſũt matri moniũ cõtrabere:nec vne potuerunt a tꝑe apoſtoloꝝ:ſicut pʒ.lxxxiiij.di.c. cuʒ in pterito. ¶ Tertia eſt ꝙ ↄſtituti ĩ ſacris apud grecos ⁊ in eccleſia oꝛientali licite vtũtur matrimonio ↄtracto:vndeſi ſunt ↄiugati ad ſacros oꝛdines pnñt pꝛomoue ri:otinẽtia nõ pꝛomiſſa:ſed apud nos⁊ in tota occidẽtali eccleſia ad ſacros oꝛdies pꝛomoueri nequa q; poſſunt niſi pꝛomiſ⸗ ſa tinetia: Et ſi ſüt ↄiugati: exigit᷑ vt ißi ⁊ eoꝛum vxoꝛes pꝛofiteant᷑ ↄtinẽtiã:a repellunt ne ad ſacros oꝛdines ꝓmoueã tur. Notũ ergo ↄtinẽtie vite aplice ĩ pla- tis pꝛimitiue ecclie plene fuit ſeruatũ: nõ quidẽ ꝑ ipſius xpᷣi vel aploꝛum pᷣcepti co actionẽ cũ ſit ↄſili ⁊ ſuꝑerogatiõis opꝰ: ſed per ipſoꝛum apoſtoloꝛum imitatõeʒ Et perboc patet ſolutio ad pꝛimum,. Ad ſecudu et ndn dt – WEnẽtia ſnexa ẽ oꝛdi nibus ſacris:nõ quidem ex natura rei pu ta ex ipᷣiꝰ oꝛdinis ſacri ſuſceptiõe:qꝛ tũc quicũq; accipet oꝛdinẽ ſacꝝiteneret coti nẽtiam ſerusre:quod ẽ falſum:qꝛ ſicut di ctu eſt greci oꝛdines ſacros ſuſcipiunt:et continetiam ſeruare nõ tenent᷑ſed ẽ ãne ra ↄtinentia ſacris oꝛdiuibꝰ ex voti pꝛo- miſſiõe:quod quidẽ votũ emittit᷑ ab illis qui ad ſacros oꝛdines volüt ꝓmoueri ex ſtatuto eccleſe: nec tñ ſeqtur ꝙ papa ĩta lixoto nõ poſſit diſpẽſare:nõ obſtante q votum liget iure diuino ⁊ naturali:qꝛ cũ votum ſit pꝛomi ri bono ⁊ vtilioꝛi:papa loco dei põt ꝓme lioꝛi bono vel vtilioꝛi ꝓmiſſione factã de minoꝛi bono relaxare:nõ ſolu cõmutare ¶. Ald 3 eſt dicẽdum ꝙ ſtatutuz eccłie ſſio facta deo: de melio/ de voto caſtitatis emittẽdo volẽtibꝰ ad ſacros oꝛdines ꝓmoueri no fuit vniuer⸗ ſale: qꝛ no extedebat ſe niſñ ad clericos occidẽtalis eccłie. Unde ſcribit᷑.xxxi.di. ꝙ occidẽtalis nõ oꝛiẽtalis eccłia caſtits tis obt łit votũ:poſſet tñ papa ſivellet ſta tutũ vniuerſale facere vt nullus poſſz ad ſacros oꝛdines pꝛomoueri:niſi ↄtinẽtisʒ ex voto ꝓmitteret: ⁊ tũc oẽs vniuerſalit ꝑ vniuerſum oꝛbem eent ad boc aſtrictie GATYESS ſicpcedit. Ai 9 Arti det᷑ n. ꝙ epi in pmitiua eccłia nõ ſeruarẽt apo ſtoloꝝ vitã de voto obediẽtie. Joãnis.n. xxi Quando ieſus xpᷣs cõmiſit oues pa ſcẽdas petro in ꝑſona oiuz epoꝝ nõ expe tiuit ab eo obediẽti:ſj dilectionẽ dicẽs. Si diligis me: paſce oues meas. Pꝛe terea epoꝛum obedietia nõ eſt niſi de cu ra gregis babẽda:ſʒ nullius cura baben da ẽ qui relictus ẽ ĩ manu ↄſilij ſui. Scri bit eni Eccle.xv. Deus ab initio oſtituit boiem ⁊ reliquit eum in manu cõſilij ſui. ¶ Pꝛeeeres ꝑfectio obediẽtie ↄſiſtit in conſoꝛmitate volũtatis buane cũ volun tate diuina:ſed bõ nõ tenet confoꝛmare voluntateẽ ſuam volũtati diuine ſemꝑ in volito:ergo nec obedientiavite aplłice in epiſcopis eccleſie pꝛimitiue ſeruabatur. 4 2 eſt qꝛ obediẽtia n C 0 trarin vite aplice fuit obedire chbꝛiſto vſq; ad moꝛtem: ſed boc illi ſernauerunt in pꝛimitiua eccleſia. ν6 bicédum: ꝙ votu obedi Ku e entie ꝑ paſtoꝛes eccleſie emittit᷑ de cura babẽda ouiũ ⁊ agno ut per agnos intel ligant᷑ introducedi vłꝑ- ficiendi: per oues vo iaʒ perfecti: ut dicit Augꝰ. Lalis aut obediẽtia excedit obe- dientiã quoꝛũcũq; religio ſoꝝ:ſiue etiã aſiu biectoꝝ in tribus. ¶ Pꝛimo in vniuerſa litate:qꝛ alioꝛũ obedientia &᷑ reſpectuvni us cui ſe obedire voto aſtringunt Haſto ris aut obediẽtia eſt reſpectu oiuj quo curã habet:quoꝝ ſeruituti ſe ſubucit mõ quo dicebat apłs.i. Cbor.ix. Cu eſſem Nn iii Nbri iwlun ſrw ſewon Moe wnmnen . obcken nin en. obell 1s ulci 1 Cp,t Aailit⸗ BGꝛegoꝰ in paſtoꝛali. Ar. nong 6 4 liber ex oĩbꝰ:oĩum me Fuũ fecl.⁊ ad Ro i. Gꝛecis ⁊ barbaris ſapientibꝰ ⁊ inſpiẽ tibꝰ debitoꝛ ſum. ¶Secũde in difficul tate alioꝝ infirmitates poꝛtãdo ⁊ volũ tati oium ſecõfoꝛmãdo:quod ẽ valde diſ ficile. Añ Mume. xi. Hixit moyſes: cur impoſuiſti pondꝰ vniuerſi ppłi huiꝰ ſugꝑ me.i:nũquid ego cõcepi oẽm multitudinẽ bãc:u t dicas mihi:poꝛta eos in ſinu tuo ſicut poꝛtare ſolet nutrix infantulũ ſun. ¶ LTertio in charitate:quia aiam ſuam ⁊ vitã tenet᷑ ꝓ grege exponere:qð potiſſi me in pᷣlatis eccleſie pᷣmitiue ſeruatũ eſt qñ quiſq; ad epᷣatum ꝑueniens ſecurus erat palmaz marcyrij obtinere:ut dicit ℳ eſt vicendũ ꝙ obe A 8 Dem dien tis in dilectiõe illa includebatur: qꝛ ut dicit Augꝰ: Sic amoꝛis obedientie eius fuit paſcere do/ minicũ gregẽ: ſicut timoꝛis inobedietie fnit negare paſtoꝛẽ. Ad ꝛ'eſt dicen- dũ ꝙ non eſt relictus hõ in manu cõſilij ſui ut liceat ei facere omne qs velit:ſ qꝛ ad illud quod faciendũ ẽ nõ cogit᷑ natu re neceſſitate:ſicut cetere irrönales cre ature:ſʒ libera ſua volũtate:ad cuiꝰ oꝛdi nationẽ tenet᷑ ſe ſubdere alioꝝ cõſñilio et voluntati:quia ut dicit Gꝛegoꝰ: Uſus ꝑ fecte ouerſationis ẽ ut peſſe nõ audeat: qui ſubeſſe non didicerit. CAd 3c do. ꝙ lʒ hõ nõ ſemꝑ teneat᷑ velle qð de vult tener᷑ tñ velle ꝙ ſcit eũ pꝛecepiſſe ꝑ pᷣce- pta:a imitarique ſcit en ꝑſuaſiſſe ꝑ con/ ſilia:quod fit per votu obediẽtie cu ꝗs ſe xpo ſubi cit:? oibus ꝓpt᷑ chꝛiſtu. ¶Queſtio.Ixxxxii:quõ aploꝝ ꝑfectio ob ſeruata eſt in pꝛelbyteris ⁊ diacombꝰ⸗ eccleſie pꝛimitiue⸗ ſceranczeſt SK. - conſiderandũ eſt „ indeee apoſtoloꝛuʒ pfectio obſeruata eſt in eccłia pmitiua in pᷣſbyteris ⁊ diaco⸗ nibus. Circa quod queruntur quatuo?. Pꝛimo vtru in eccleſia pmitiua pᷣſby teri eſſent diſtincti ab eis. Secudo 1 vrrum in eccleſia pᷣmitiua pᷣſbyteri ⁊ dia coni bẽrent ꝑfectionis ſtatũ. ¶ Tertio vtru in eccleſia pmitiua pᷣſbyteri ⁊ dia- coni eſſent equalis perfectionis cũ epᷣis Quarto vtrũ in pmittua eccleſia in ꝑ ſectiõis ſtatu ſimilioꝛes eſſent epiſcopis pᷣſbyteri ⁊ diaconi q; monachi. at ergo ſic ꝓce Peumn ans et en ꝙ in bmitiua eccleſia pᷣſbyteri nõ eſſent diſtincti ab epis. Que en ſunt ſino nyma vnũ realit᷑ nõ diſtin guit᷑ ab alio:ſ Hieroꝰ ſuꝑ epła ad Titum: Olim inde plbyter qui erat epᷣs:poſtmodũ vo into to oꝛbe decretũ eſt ut vnus de pᷣſbyteris EEonerer⸗ ſciſmatũ ſemina tolierent᷑. Pꝛeteres Apls ſcribes Lito arcbi⸗ epᷣo cretenſi ſic dicit: Ad Titum pᷣmo huiꝰ rei gra reliqui te chrete:ut eaqᷓ de/ ſüt coꝛꝛigas ⁊ coſtituas ꝑ ciuitates pᷣſby teros:ſicut ⁊ ego diſpoſui tibi. Suꝑ quo vbo dicit glo.ꝙ ꝑ pᷣſoyteros cõſtituẽdos ciuitates Ap łs intelligit epos:cu que libet ciuitas ſuũ epᷣm requirat. Pꝛete rea oꝛdo pſᷣſbyteroꝝ ponit ſeptimus oꝛdo ſupꝛa quẽ nõ eſt alius: ſi & oꝛdo epᷣał nõ eſt diſtinctus ab oꝛdine pꝛeſ byterij. nec ipſi pᷣſbbteri diſtinguuu᷑ ab epis. AnPAe— 11 eſt: quia in bis In C0 tr. ꝗ nõ ſunt diſtin cta reałr:vnum nõ dr e maius alio. Sʒ Augꝰ ſcribens ad Miero.dicit: q;q;ᷓ Pᷣmi boneꝝ vocabula que iã eccleſie vſus ob tinuit eatus pᷣſbyterrio maioꝛ ſit: tñ in multis rebus Augꝰ Hiero. minoꝛ eſt. Rn G EOdicen dũ: ꝙ ſolutio iſtius .„—N aqgoõnis ponit᷑.xxi.di.c.de- cretis.vbi oñdit᷑ ex veteris legis figura tiõe:⁊ er xpᷣi inſtitutiõe:⁊ ex aploꝝ oꝛdi natiõe pᷣſbyteros ⁊ diaconos ab epis ſꝑ fuiſſe diſtictos. Ex veteris qdẽ legis fi⸗ Furatiõe: planũ ẽ ꝙ ſacerdotiũ leuiticũ gurabat ſacerdotiuz chꝛiſti: ut Aplus ondit ad Hebꝛe. vi. rſed ibi dẽ ꝙ ſummi pontifices ⁊ minoꝛes ſacerdotes a deo ſunt iſticuti ꝑ moyſen: qui ex pᷣceꝑto vñii Ar. aaron in ſummũ pontificẽ. filios vo ei⸗ vnxit in minoꝛes ſacerdotes. ¶ Erx xp̃i vo inſtitutiõe maioꝝ ⁊ minoꝛũ ſacerdo- ti diſcretio facta e: qũ aplłos tanq; mma ioꝛes ſacerdotes: ⁊?. lxxi. diſcipulos qſi minoꝛes ſacerdotes in ſtituit: ut ptz ¶u. x. vbi dicit glo.ꝙ ſicut i apłis foꝛma epo rũ:ſic in. lxxij foꝛma pᷣſbyterorũ qᷣſi ſecũ di oꝛdinis ẽ pᷣſcripta. Ex aploꝝ autẽ oꝛdinatiõe:qꝛ banc foꝛma apłi ſecuti in ſingulis ciuitatibꝰpᷣſoyteros ⁊ epos oꝛ dinauerũt. Oiacones vo ab apłis oꝛdi- natos legim:quoꝝ maximꝰ fuit ſtepha nus. Subdiacones vo ⁊ alios minoꝛes oꝛdines ꝓcedente tꝑe ecxleſia ſibi cõſtitu it: q;uis aliqui dicàt ꝙ ſubdiaconatꝰ oꝛ do ab apłis inſtitutus ſit: ſed int᷑ ſacros nõ cõputatus:ſicut poſtea numeratꝰ? eſt Hoc idẽ pʒ ex diſcipuloꝝ apłoꝝ traditio ne. MNã dionyſius qui fuit diſcipulꝰ Pau li. v. c. eccleſiaſtice hierarchie tres oꝛdi- nes deſcribit: eoꝝ: pᷣſbyteroꝝ: ⁊ diaco/ — noꝝ. ⁊? epoꝝ oꝛdinẽ diẽ eẽ ꝑfectiuũ.p bꝛo rũ do illumiatiuũ ⁊ diaconoꝝpurgatiuũ ergo in oppoſitũ eſt Ad rones do. ꝙ epatũ nõ eſſe oꝛdinem diſtinctũ a pᷣſbytero ⁊ alis ſim pliciter verũ nõ eſt: cuʒ dionyſius expᷣſſe oꝛdinẽ epoꝛum dicat eſſe diſtinctũ ab oꝛ dine pᷣſbyteroꝝ ⁊ diaconoꝝ. Et Gꝛatia nus. xxi. di.⁊ magiſter ſentẽtisrũ epᷣoꝛũ oꝛdinẽ qdripartitũ ponunt. Eſt ergo ali us oꝛdo reſpectu coꝛpoꝛis myſtici cnius curã recipit eps qᷓſ pncipalẽ ⁊ regslem. Sacerdotes aut ſolu miſterialẽ:reſpcũ cuius non ſolũ iuriſditionẽ: imo aliqueʒ oꝛdinez vel oꝛdinis ptãtem bʒ epᷣs pᷣter oꝛdinẽ pᷣſbyteri: ſed verũ eſt ꝙ reſpectu coꝛpoꝛis chꝛiſti veri nõ eſt aliꝰ oꝛdo epᷣo rum ⁊ pᷣſbyteroꝝ:eo ꝙ ad cõſecrandum coꝛpus cbꝛiſti idem character ⁊? eadeimn ptãas eſt in vtriuſq;: ⁊ ꝓpter hanc digni tatem in pᷣmitiua eccleſia iſtoꝝ vocabu/ loꝝ pᷣſbyteroꝝ ⁊ epᷣoꝝꝑ vſus ꝓmiſcuꝰ erat qꝛ p̃ſbyteri dicebant epᷣi ſiẽ ptʒ per illud quod inductũ eſt de Aplo ad Titum.i. Hunc moꝛẽ adbuc ecdeſia puat: qꝛ queli bet epm ſacerdotẽ magnum appellat.? bm hunc intellectũ accipienda ſunt ?ba Hieronymi ſupꝛa inducta. Diſecundũ de gert eni ꝙ in pᷣmitiua eccłia pᷣſby⸗ teri ⁊ diaconi bẽrent ꝑfectiõis ſtatum. Mam ſtephanus ⁊? laurentius diaconi fuerunt ⁊ ſtultũ eẽt dicere q; in pmitiua eccleſia illi nõ fui ſſent in ꝑ fectiõis ſtatit WPꝛeterea quicuũq; aſſumunt᷑ ad aliqð officiũ eccleſiaſticu: aſſumunt᷑ ad ꝑfectio nis ſtatum: ſcut põt bẽri ꝑ Augl. ſuper illo bo Jaco.i. Tu ſede bic bñͥ. paupe/ ri aũt dicatis: tu ſta illic ſub ſcabello pe dum meoꝛũ: vbi dicit ꝙ ſi banc diſtan⸗ tiã ſedendi ⁊ ſtandi ad officia eccleſiaſti ca referamꝰ:nõ ẽ putandũu leue eẽ petin acceptio ꝑſonaru:ſed pᷣſbyteri ⁊ diaconi aſfſumebant᷑ ad officia eccleſiaſtica:ergo erant in ꝑfectionis ſtatu. C. D. ſtatus dicit᷑ a firmit᷑ ⁊ recte ſtando.ſᷣm quẽ mo dũ dicit Apłus. i. Chor.xv. Eſtote ſta biles 7 imobiles abundãtes in oĩ opere dñi. ſed tmulti p̃ſbyteri ⁊ diaconi in ᷣmi/ tiua eccleſia recti ⁊ firmi ſteterunt: ergo erant in pfectionis ſtatu. In coötrariu a nn⸗ 1 11 EUſolum oꝛdinem epᷣoꝝ ponit pfectiuũ:⁊ monacboꝝ perſe ctum. diaconoꝝ vo purgatiun ꝑ catheti cationẽ. Sacerdotuʒ vᷣo illumin atiun ꝗ ſacramentoꝝ admini ſtratione. dicendũ ꝙ ſtatus pfectio Rnd 60 Sstum ad pnñs tribꝰ mo dis põt acquiri. ¶Pꝛimo cõmuniter et large per actus vilectionẽ. C Secũdo magis ppꝛie officij adminiſtrationem Tertio ꝓpꝛijſſim e ꝑ ꝑpetuã voti ob/ ligationẽ. “Pꝛeimo mo oẽs erũtes in charita te ſunt in ꝑfectiois ſtatu: qꝛ ſola charitas vinculũ pfectiõis eſt: Collocl. iij. Iſto nãq; mõ ſtatus perfectio oppo uit᷑ caſui peccati ⁊ culꝑe.lm que moduʒ 7 ep̃i dicebant᷑ p̃ſbyteri ut ptʒ Act.xc. quio toyte tureyp teri⸗ ſen tion cait ſeneGH e . Br. 4 Nsun dioceni Pnitns distn GoAnn he ſae/ dod dn Kcn lihen 1diad ee 3Kars i ſceſ Rohee den⸗ Geee Done Hthen anbel „ Nar ⸗ . dicit Apls: Qui ſe eſtimat ſtare: videat ne cadat. ⁊ Galbł.v. dicit: State ⁊ nolite iugo ſeruitutis iteruũ cõtineri. Secu/ do vo mõ oẽës qui aſſumunt ad officis ec cleſiaſti ca pñt dici ee in ꝑfectiois ſtatu reſpectu laicoꝝ. Sunt eni ipſi qſi medij inter deu ⁊ populuũ. Ande qͥnto ſunt ꝓpĩ quioꝛes deo rõne offici quod miniſtrat: tanto ſunt magis ꝑfecti. Iſto mõ ſcribi tur.viij.q.i.c.qualis.Mõ ſoluũ epi ⁊ pᷣſby/⸗ teri ⁊ diaconi debent magnopere pᷣuide re lut cunctũ ppłim cui pᷣſident conuerſa tione ⁊ mone excedant:verũ etrã inferi/ oꝛ gradus:puta exoꝛciſte lectoꝛes ⁊ alij ¶BSed tertio mo epᷣi ⁊ireligioſi ac oẽs illi ꝗ per votũ in ꝑpetuã ſeruitutẽ ſe tra- dunt ad ſeruiendu chꝛiſto ⁊ hominibus poter ipſum in bis ꝗ ſunt ꝑfectiois oꝑa unt in ꝑfectiõis ſtatu. Iſto nãq; mõ ac/ cipitur ſtatus ut ſonat in quãda ſeruitu tem oppoſitã libertati.ij.q.vij. Si qñ in cauſa capituli uel ſtatus interpellatũ fu erit nõ per pꝛocuratoꝛes:ſed per ſeipos 1 yeſt agendum. Ad Peim ergo eſt dicendum verũ eſſe ſteppanũ ⁊ laurentiũ diacones fuiſſe ⁊ in ꝑfectiois ſtatu extitifſe:nõ pꝛo pter archidia conatuʒ: ſed ꝓpt᷑ martyrij opus:quod quidẽ etxcedit oia ꝑfectioms opera: ut iufra dicet. C. Ad 26 dv. q; verũi eſt oẽs miniſtros cecleſie eſſe in ꝑfe ctionis ſtatu ꝓpt᷑ officij adminiſtratio/ nem:ſed talis ꝑfectio ſtatus magis acci pit᷑ comꝑatiue q; ꝓpꝛie. Ande canones clericoꝝ ſtatum magis appellant gradu Gᷓ ſtatum. Scribit eni.viij.q.i.Pꝛo gra/ du ſui offici quẽ q; melioꝛe eſſe opoꝛtet. Et. xiiij.q.iiij.ſcribit᷑. Si quis oblitus ti moꝛt᷑ dñi ⁊ ſactarũ ſcripturarü fenera⸗/ uerit:aut turpia lucra ex quolibet nego cio queſierit:de gradu ſuo deiectus: ali- enus babeat a clero. Ad 3 eſt dicen duũ ꝙ certũ ẽ multos diacones ⁊ pᷣſbyte ros rectos ⁊ firmos ſtetiſſe in fide ⁊ in charitate:⁊ multi ſic adbuc ſtant:⁊ q;tu Aàad boc fuerunt aſſumpti ad ꝑfectiõis ſta Ar. nonageſimatertſia nmI tum: ut ſtatus opponit᷑ caſui culpe:ſj nõ ꝓut ſtatus ſeruitutis opponit᷑ libertati. m quem modũ ſoli illiqui voto obedic tie in ſeruitutẽ alioꝝ ſetradũt ꝓpt᷑ xᷣm dicunt eſſe in ꝑfectiois ſtatn. gie eue g 11 ſic pcedit᷑t Aide M teruu tur eni ꝙ in pꝛi mnmmitiua eccleſia pᷣſbyteri ⁊ diaco⸗- nileſſent equalis ꝑfectiõis cũ epᷣis.Epi/ ſcopinãq; tenent aiam ꝓ gregibus po⸗ nere: Jo. x. Bonus paſtoꝛ aiam ſusʒ po nit ꝓ ouibus ſuis: ſed hoc multi pᷣſbyte- ri ⁊ diaconi fecerůt in pᷣmitiua eccleſia: ergo fuerunt eqlis pfectiois cũ epiſco-/ pis. S. babere curã alioꝝ eſtꝑfectio nis ſtatus:ſed ſicut epᷣs bʒ curam in ſua dioceſi:ſic pᷣſoyter ĩ ſua parrochia: ⁊ dia conꝰ in ſuo archidiaconatu: ergo ſunt in equali perfectionis ſtatu. Pꝛeterea Augꝰ dicit i epła ad Aalerin: Sic nibil in hac vita maxime bhoc tꝑe difficiliꝰ: la boꝛioſius:⁊ periculoſius eſt ep̃i ⁊ pᷣſby⸗ teri aut diaconi officio:ſic aps deũ nibil bea tius ſi eo mõ militet᷑ quõ noſter im- ꝓa toꝛ iubet. Aidet᷑ gͤ Augꝰ? ponere oẽs — iſtos in eqli ꝑfectione: ſi eo mõ admini/ ſtrent quo miniſtrare debent. netrariſ eſt: qꝛ ſoli ep̃i J n C0 trann ꝑpetue Fuituti illoꝝ ſe tradunt quoꝝ curam ſuſcipiunt ſoli ipñi ſunt in ꝑfectiõis ſtatu in gene Rn deo re pᷣlatoum. EdDdo. ſiẽ diẽ Aug?. kij. de trini.c.xi:Cito magis inheretur deo Into minꝰ diligit᷑ ꝓpi. Poſſumꝰ aũt di ſtinguere triplex ꝓpꝛiu. Quoꝝ pmuz eſt tꝑa le ſubſidin quod ꝗdem cõcedit᷑ homi ni iure poſitiuo quo quilibet põt dicere: Hec villa eſt mea:et bec domus eſt mea viij.di.c.quo iure.Secundũ e carnale cõ iugiũ qð concedit᷑ hõi iure nãli.i.di. Jus aut nãle ẽ.Tertiũ ẽ libertatis arbitriuʒ quod ꝗdem ↄceſſum ẽ homini iure diui- no in pmoꝛdio ſue creatiõis: qñ factꝰ eſt ag imaginem dei ut per volunt atis ar- bitrium pꝛeeſſet omnibus animalibus e ij 2 Ar. . Gceũñ.i. Cꝑale ergo ſubſidiũ quod ẽ pᷣmũ pꝛopꝛiu trabit animuʒ hois ad diuitias tꝑa les. Carnale vo cõiugiũ quod e ym pꝛopꝛium trabit bois aĩum ad ↄcupiſcẽ ꝓp tias carnales. Gedvolutatis arbitrium trabit aium bois ad libertates? hono/ res tpales. Pꝛimũ ergo pꝛopꝛiu dimitti tur per votũ pauꝑtatis. Secudũ vo per votun: caſtitatis. Sed tertiũ per votum obediẽtie:cũ quis tradit ſe in alioꝝ ſerui tutẽ pꝛopter xõm. Si ergo 'm Augl. tã to magis in beret᷑ deo quãto minus dili gif᷑ pꝛopꝛiũ.⁊ quãto magis adberet᷑ deo . tanto magis ponit᷑ bomo in ꝑfectionis ſta tu.cũ pꝛeſ byteri archidiaconi iĩ pꝛi⸗ mitiua eccłia: uõvico in pꝛimitiua eccle ſia apoſtoloꝝ:ſed poſtmodu in ꝓceſſu te poꝛis nõ dimitterẽt ꝓpꝛium tpalis ſub ſidi pervotũ pauꝑtatis.nec pꝛium car nalis ↄiugij per votũ caſtitatis cum ad boc tuc no eſſent aſtricti:nec adbuc ſunt coiter oẽs:nec ꝓpꝛiuʒ volütatis arbitri per votũ obedietie:cũ curã ſuſceptã par rochie ułarchbidiaconatus poſſec dinit tere ⁊ adbuc poſſunt. Cõclud endu eſt ꝙ p̃ſbr̃i ⁊ diaconi nec fuerũt nec ſũt eqlis pfectiõis cũ epis:potiſſime q tus ad vo tum obediẽtie quod pꝛe ceteris alis po nit hominem in perſection is ſtatu. Ad paumũ See dieo bekt perfecta ebaritas poteſt eſſe in multis:qui nõ ſunt in ſtatu ꝑfectionis exvoto dimittedo aliqð pꝛo pꝛioꝝ ſupꝛadictoꝝ.Quauis ergo multi pꝛeſ byteri ⁊ diaconi babuerit ⁊ babeãt perfectazʒ cbaritatẽ ut ſint parati aiam ſuã ponere pꝛo alis:nõ tũ ꝓpter boc ſüt in perfectiòis ſtatu:qꝛ multi ſunt laici ⁊ cõiugati eande tñ ꝑfectione habetes: ⁊ pꝛo ialute ꝓximoꝝ parati eſſent aias ſu- as ponere: nõ tñ i ſtatu ꝑfectõis ee dũr. WaAa 2" eſt dicendũ ꝙ per interẽptio ne. Epis eni cõmittit᷑ cura pncipaꝶteri dioceh: nõ ſolũ ſup laicos.lmo etiaʒ ſuꝑ ipſos pᷣſ byteros ⁊ diacones Mobent. n. ſub epo aliquas ſũminiſtrationes ⁊ ſunt Qnueſtio quaũñ balini⁊? officiales eius:vnde oibus IIII pſ byteris ? diaconibꝰ ⁊ reliꝗs clericis vicit. xvi q i.Attendedũ ẽ ut nibil abſq; celebꝛet uel baptięẽt abſe; eius gmiſſio ne. ⁊ talis cura cõmittit᷑ ehis cũ voto ꝑ petue ſeruitutis. Ad 3 eſt oicedum qꝙ Aug? nõ vult pꝛei byteros ⁊ diacoes ec equalis ꝑfectionis cũ ep̃is:ſʒ ꝙ ĩ eoꝝ curapoſſunt dem ercri:⁊ multum mere/ ri:ſi gradum quem habent adminiſtrent ut noſter im peratoꝛ iubet. TPA12 ſic ꝓpcedit᷑· Ri- OArcHdeihr eni, ip/ mitiua eccłia pᷣſ byteri ⁊ diaconi ſimilioꝛes eẽnt ep̃is in ꝑfectois ſtatu qS monacbi:quia pꝛeſ byteris ⁊ digcõibus cõmittebat᷑ cura animaꝝ: mõoachis aũt interdicebat᷑. Scribit᷑.n.xvi q.i. Mona chus nõ doctoꝛis ſʒ Paseis habet of⸗ ficiuʒ. ¶ Pꝛeteres ſuper illo ᷣbo Actl. xx. A ttendite vniuerſo gregi in quo vos ſpũs ſanctus poſuit epos:dicit glo.pꝛeſ⸗ byceros epheſñinos in clericatuim tamen per aplin vocatos nomine epoꝝꝑ appel⸗ lat:quia coiunctus eſt gradus vtroꝛuq; ⁊ in multis pene ſimilimꝰ. ¶C Pꝛeterea monachis licet trauſire ad ſtarum pꝛeſ- byteroꝛum ⁊ arcbidiaconoꝛus tan; ad perfectioꝛem. Scribitur enim. xvi. q/ i. Sic viue in monaſterio ut cleric eẽ me/ rearis. Sitnilioꝛes ergo erant pꝛeſ byte ri ⁊ diaconi epiſcopis in ꝑfectionis ſta/ In ↄtrariũ e men gerft ctionis attendit᷑ in obedietie voto: quo quis tradit ſe in ſeruitutẽ alioꝝ pꝛopter xp̃m:ſed monachi in hoc imitant᷑ epiſco pos:non autem pꝛeſ byteri diaconi Rñ cO dicendũ ꝙ ſimiitudo in e ſtatus ꝑfectione põt at- tẽdi q;tuʒ ad duo. “ Pꝛimo q; tù ad vo ti obligationẽ: ⁊ ſic ꝓlanũ ẽ ꝙ mõachi ſi miliores ſuũt epis ſĩ ꝑfectois ſtatu q; pꝛeſ byteri ⁊ diacõi. Secũdo qʒtũ ad ſub- ditoꝝ ⁊ tꝑaliũ iuriſdictione ⁊ ſacroꝝ ad/ ꝛij epi licentia agant: nõ vtiqs miſſas ☛ oyen Mert ſona nie C ttons⸗ III toſas derigs ſabſS ila s nlo w dicilun — gie ninde idrett iH NN. bus nh e miniſtrationex: ⁊ in boc ſimilioꝛes ſunt epᷣis pᷣſbyteri:⁊ diaconi q; mõachi.Pꝛi9/ mꝗa tñ ſimilitudo lõge maioꝛẽ qᷓ; ſecũda ꝓqnto magis facit ad ꝑfectiõis ſtatum 7 boc potiſſime veritatẽ bʒ de pᷣlatis ec cleſie pᷣmitiue qanibus oĩa erant coĩa:⁊ ni bil ꝓpꝛiuz bẽbant moꝛe monacboꝝ. Añ dicit Hieroꝰ in libꝛo viroꝝ illuſtriũ taleʒ fuiſſe eccleſiã credetiũ in chꝛiſto: quales nunc monachi eſſe nitunt᷑ ⁊ cupiunt. A Pꝛm R ergo ẽ dicẽdum ꝙ ** in monachis põt cõ/ mitti cura animarũ ſicut pᷣſbyteris: dũ⸗ modo ſint litterati: ⁊ idoneitatẽ heant. Vnde ſcribit᷑.xvi.q.i.ꝙ clericoꝝ officia monacbi pᷣſbyteri libere adminiſtrent. WAd 2 " eſt dicendũ ꝙ illa ſimilitudo attendit᷑ in ſacramentoꝝ adminiſtratio ne:a qua ſiłitudine monachi pᷣibyteri et litterati nõ excludunt᷑:in voti tñ obliga tiõe monacbi ſimilioꝛes ſunt ep̃is:a qua ſimilitudine excludunt᷑ pᷣſ byteri ⁊ diaco/ ni:nõ aũt monachi. ¶C Ad q“ eſt dicẽ⸗ dũ qꝙ inde monachus nõ habet ꝙ offici um clerici exercere poſſit:cuʒ multi mo nachi ſint laici:⁊ in ad miniſtratione ſa⸗ cra mentoꝝ idoneitatẽ non hẽant: ſed in q;tum litt erati ſunt:pñt ad clericoꝝ ſta tum tranſire ⁊ alioꝝ curã bẽre:monacha lem tñ perfectionẽ non relinquendo:vñ fubdit᷑ in eodẽ decreto:Multo tꝑe diſce que poſtmodum doceas:⁊ inter bon os ſempꝑ melioꝛes ſectare. er Queſtio.lxxxxiiij. quõ apłoꝝ ꝑfectio obſeruata eſt in martyribus. Buc videndũ ẽ̃ quõ apꝑpo ſtoloꝝ gfectio obſer uata eſt in martyribꝰ: Circa quod querunr qtuoꝛ. C Pꝛi⸗ mo vtrũ in eccleſa pᷣmitiua martyrium poſuerit martyꝛes in rfectiõis ſtatu. Secũdo vtrũ per ſolũ ſuppliciũ moꝛ tis martyres ſint cõſecuti ſtatũ ꝑfectio nis. ¶LCertio vtrũ plus faciat ad perte ctionis ſtatũ maatyriũ qᷓ; religionis vo tum. ¶· Quarto vtrũ ſꝑ ſit ꝓfectionis nonageſimaquara i opus ꝙ bõ moꝛtis ꝑiculo ſe exponat. Ppꝛimũ ergo ſic ꝓcedi 2 Er tur. Aider. n. ꝙ& martyꝛiũ nõ poſuerit martyꝛeſ in ꝑ fectiõis ſtatu:qꝛ multi cõiugati ⁊ lai ci penã martyrij ſuſtinueruũt in pᷣmitiua eccleſia:nec tñ tales dicunt᷑ fuiſſe in ſta tu ꝑfectiõis:cũ matrimoniũ non cadat ſub conſilio ⁊ nõ ſit opus ſuꝑerogatiõis S.nullum inuoluntariu eſt opꝰ vir-⸗ tutis ⁊ per cõſequẽs nõ ponit boĩem in perfectiõis ſtatu:ſed innocentes mart res fuerunt ⁊ inuoluntarie pa ſſiſunt: cũ tuuc non haberent vſum liberi arbitrij. S. bomo non ponit᷑ in ꝑfectiõis ſta⸗ tu niſi per illa que ſunt cõſilu ⁊ ſuꝑeroga tionis: ſed quilibet ten et᷑ exr pᷣcepto moꝛ tem ſub ire ꝓ cõfefſione nois chꝛiſti: Ju/ xta illud Mattb.x.Qui nõ accipit eru⸗ cn. ſuã ⁊ ſequit me nonẽ e Bine⸗ i 1g 11 eit Aug? in li- In cotran bꝛeo de ſcã vir⸗ gin itate:vbi martyꝛiu ⁊ ginitatez po nit eſt⸗ eopera alcelgis ⁊ ſuꝑeroga risie⸗ 2 G icendũ ꝙ tanto aliqðd Rn 60 opus ẽ maioꝛis ꝑfectio ins:q̃nto maioꝛem reluctationẽ bʒ con tra bons pñtia. Nũ,dicit Gꝛogoꝰ. xxcij. Moꝛal. ꝙ nibilẽ bũane mẽti anguſtiꝰ q; volu tates ꝓpꝛias frangere: ⁊ nibil ẽ latius q; nullis ꝓpꝛijs voluntatibus re⸗ luctari: ſicut g nibil magis appetit᷑ ⁊ di- ligitur qᷓ; vira:eo ꝙ viuere viuentibꝰc eẽ ſic nulla reluctatio põt eẽ maioꝛ q; con tra appetitũ viuendi:q̃ qdem reluctatio qtuoꝛ modis in martyribus ꝑfecta eſt. Pꝛimo ꝓpter eiꝰ terminatioez. Tuc eni terminata ẽ pᷣdicta reluctatio:qñ ꝓ xpᷣo moꝛtui ſunt pᷣſentẽ vitam dimitten do ⁊ eternã acquirendo. vnde termiatio ꝑſeuerationis de qua vpᷣs dixit Matth. x. Qui aũt ꝑfeuerauerit vſq; in finẽ bic ſaluus erit.in eis completa eſt. Suꝑ quo verbo dicit Mieroꝰ ꝙ non incepiſſe: ſʒ ꝑ feciſſe ꝑfectionis ẽ opus.qꝛ nõ inchoan-⸗ tibus ſjʒ ꝑſeuerantibꝰ pᷣmium tribuitur. UD‧K 53 Se⸗cdoppꝑt victoꝛie obtentionẽ. Mar tyriũ eni eſt tale opus qð tunc ꝑficit᷑ qñ ꝓpꝛiũ ſuppoſitũ deſtruit᷑. AUñ diẽ Aug⸗ de versa religione ꝙ qui in aduerſis ꝓfi9 cit ⁊ moꝛtis pericula foꝛtit᷑ aggredit᷑: ꝙ martyꝛes noſcunt᷑ feciſſe:vincit qñ vin⸗ ci videt᷑. C Eerio re charitatis ꝑ. fectionẽ. QOicit enĩ Augꝰ ſuꝑ illo verbo Maioꝛẽ dilectionẽ nemo bʒ q; ut aiam ſuã ponat ꝗs ꝓ amicis ſuis.ꝙ boc mar⸗ tyꝛes ardenti dilectione fecerũt:ideo ad menſam chꝛiſti nõ ſic eos commemoꝛa/ mus:quẽadmodũ alios ut ꝓeis oꝛemus ſed magis ut eoꝛuz veſtigus inhereamꝰ⸗ C¶QAuarto pꝓpter ſpecialis pᷣmij cõſecu tionez. Singulare eni pᷣmiũ non dat niñ ſingulari pfectiõis operi. martyꝛibꝰ aũt ſingulare ᷣmium deus largit᷑ ſicut dicit glo. ſuꝑ illo vbo.ij. Thi.ij. Qui certat in agone nõ coꝛonabit niſi qui legitime cer tauerit. Vñ dicendũ ẽ ꝙ martyꝛiũ mar/ Zidgpe in pfectiohs ae AWimi eſt dicẽduz ꝙ& laici A 1 Paumueen ↄtugati nõ dicũ tur eẽ in ꝑfectiõis ſtatu ꝓpter martyꝛiũ quadiu hũt ipſum in animi pᷣparatione cũ boc ſit in pᷣceptũ ⁊ de neceſſitate ſalu tig:ſed tunc ponuntur in ꝑſectiois ſtatu qñ ipᷣm martyꝛiũ recipiut in oꝑis execu tione:cũ hoc requirat ardentẽ charita/ tem:⁊ ſit ſuperogatiõis opus. C Ad eſt dicedũ ꝙ innocentes vere martyꝛes chꝛi ſti fuerũt: nõ ꝗdem ꝓpter vſus libe/ ri arbitri acceleratiõem: ut qdam dice/⸗ re voluerunt:ſʒ ꝓpter eoꝝ ſanguisꝓ xpᷣᷣ effuſont᷑ vicẽ baptiſmati gerentis. Unñ ſicut pueris baptigçatis ꝑ gram baptiſ⸗ malem pa ſſio v pi oꝑat ad meritũ ſic me ritũ * opatũ e in eis ad palmũ marty- rij. Ad ꝭ“ dv. ꝙ ſicut continentia ẽ ↄſil ij ⁊ ſuperogatiõis opus:⁊ tñ in caſu „ põt e pᷣceptiũ:puta cu aliqs cogit ferua reotinentiã ꝓpt᷑ abſentiã uel infirmita⸗ tẽ vxoꝛis:ut dicit Augꝰ:ſic opus morty rij ⁊ ſubire penã ꝓↄfeſſione noĩs chꝛiſti eſt in pceptũ q;tũ qd auimipᷣparationeʒ: Queſtio ſed qᷓ; tũ ad oꝑis executionẽ nõ ẽ in pce/ ptum:ſed ſuꝑerogatiõis:uiſi in aliq ca⸗/ ſu cũ incumberet defen ſio fidei. Aliud ẽ eni chꝛiſtũ ⁊ fidem catholicã non nega⸗ re:quod ẽ de neceſſitate ſalutis: ⁊ aliud eſt martyꝛiũ voluntarie ſubire:⁊ ad mar tyꝛiũ ſuſcipiendũ ſponte ſe offerre: quia boc gfectiois ẽ. Vñ dicit Chꝛyſoꝰ ſuper illo verbo Matth. xvi. Si ꝗs vult poſt me venire: ꝙ ſaluatoꝛ nõ coactiuũ fecit ſermonẽ. Mõ eni dixit:ſiue voluerit.:ſiue noluerit: oʒ vos patiꝓ me: ſe ſi ꝗs vult. Dſecundu icut⸗ CEE⸗ Tgit᷑: Aide tur eni ꝙ nõ ſolũ ꝑ moꝛtis ſuppli ciũ mariyꝛes ſint poſiti in ſtatu ꝑfectio/ nis. Mã be btõ martino ſcribit᷑ ꝙ ſi gla dius ꝑſecutionis aiam eius non abſtulit palmã tñ martyꝛij nõ amiſit. Et de btã vgine dicit Hieroꝰ in ᷣmone de aſſum⸗ ptione:Doloꝛẽ dñice paſſionis eius ani mãꝑtrãſiſſe:ut ſcribit de ea Lu.ij. Abſq; ergo moꝛtis ſupplicio põt ꝗs poniin ſta tu pfectiõis martyꝛũ. ¶.Pꝛeterea ſcri⸗ bitᷣ xxi.di.ꝙ marcellinus paps verꝰ xpi martyr fuit: ⁊ tũ gladio moꝛtuus nõ eſt: ſed in carcere vita ſu finiuit: ut notatur ibi in glo. Pꝛeterea beretici patiunt penã moꝛtis qñq; ꝓ chꝛiſto ⁊ tn no po- unt᷑ in ſtatu ꝑfectiõis martyꝑimo ms gis in ſtat n damnationis. 2 P= 4½*†O eſt: quia martyr ₰1 C0 trari 6 E qo teſtis ;diu aũt bomini remanet vita nõ teſti⸗ ficatopere quod oꝛe ꝓfitet᷑. Ad pꝑfectazʒ ergo teſtificationẽ reqrit œ aligs moꝛte ſuſtineat ꝓpter chꝛiſtum. R S EO dð ꝙ bym Chꝛylo. ex po 4 U nete illud bũ Matth. xvi. Si gs vult venire poſt me abneget ſemetipſum ⁊ tollat crucẽ ſuã ⁊ ſeqi me. Tria ſunt ꝗ dicunt᷑abneget ſemetipſuz 7 tollat crucez ſuam ? ſequat᷑ me. Nult en im ꝙ ad pfecta röem martyrij tria re quirunt᷑. Pꝛimũ eſt ꝓpꝛię voluntatis 2 ꝓpꝛie vite abdicatio: ꝙ bõ ſeipſum ab nege fomt ſiſitit art ſed ſa ſtrap noͤig cigz 9 terꝛe gveca viole⸗ hꝛol hen. ſſce t ho Gn ü mo lentan lryb: guidie tiumd tſeje ſecept lo Güm Rtus ber Heer toach hoͤſole la taſ thoffa⸗ tſoaſſ cotepr t. D fſtenri er ſniog ſene nöce, 4 4, lide ſega , aliud mar Eqnis Pſuet lepot i ſeeit ſue wlt. Proct⸗ e zipy ne 16 e toebei ſſunn is o ſ; Nnea⸗ ln, ℳ6* . nnur wer o⸗ imoms Ar. famulũ uel quẽcũq; patientẽ:⁊ ſi f lagel latu eũ viderit ⁊ quecũ q; patientẽ:nõ aſ ſiſtit:non adiuuat:ſed qn ignoꝛet:ex boc martyr nõ dr ꝓpꝛie quatũciq; cõpatiat ſed ſalua toꝛ ut dicit:ita vult coꝛpoꝛa no ſtra ꝓpa nos ignoꝛare:uł coꝛpoꝛi noſtro nõ ignoſcere:ut ſi flagellauerint ułquod aliud fec erint coꝛpoꝛi nõ parcamꝰ Secundũ ẽ moꝛtis nõ nã lis ſʒ violẽ ter ⁊ oppꝛobꝛioſe illatio. Non enĩ moꝛs quecũqʒ facit martyꝛt:ſʒ talis moꝛs ꝗq violent᷑ inferatur:⁊ qnto magis oppꝛo/ bꝛioſe tanto perſectius eſt opus mar tyꝛij. Uñ dicit Chꝛyſoꝰ: Me eſtimes q; vſq; ad uerbera tin ⁊ ↄtumelias opoꝛte at hoĩem abnegare ſeipſu oſtendit vſq; ad qᷓntũ abnegare ſit neceſſariuʒ:qꝛ vſq; ad moꝛtem:nõ ad moꝛtẽ nãlem:ſed vio lentam: ⁊ non qualitercũq; violenta: ſʒ exꝓbꝛabiliſſimã: puta moꝛ tẽ crucis xpᷣi qui dicit:Et tollat crucẽ ſuam. ¶ Ter tiun: ẽ iuſte cauſe terminatio: qñ addit: ⁊? ſeq̃tur me.Noneniĩ moꝛs qualit᷑cunq; xpᷣo:⁊ ꝓ defenſione fidei xpᷣiane. Multi enim philoſopbi multas penas ⁊ cruci atus ſuſtinuerunt: nõ ꝓpter chꝛiſtũ: ſed ut moꝛtificatis paſſionibus carnalibus liberius phbiloſophie vacarent. Añ dicit Hieroꝰ in libꝛo cõtra Jouinianũ q; Pla to achademicã villa elegit ab vꝛbe ꝓcul nõ ſolum deſertã:ſed ⁊ peſtilentẽ: ut cu⸗ ra ⁊ aſſiduitate moꝛboꝝ libidinis im pe tus frangerentur. Quoſd ut ait legimꝰ effodiſſe ſibi oculos ne per eoꝝ vilum a contẽplatione philoſophie remoueren- tur. Tria itaq; ad ꝑfectã rõnem marty rij requiruntur: ꝓpꝛie vite ⁊ voluntatis abdicatio:moꝛtis violent a illatio: ⁊ iu — ſte cauſe minatio. Ad Peimn ergo eſt dicendũ ꝙ ille auctes qᷓ loquuntur de martyꝛio vir ginis gloꝛioſe:uel martini: ſeu alioꝝ: ĩtel ligende ſunt de martyꝛio nõ ꝓpꝛie ſum- pto qᷓ;tum ad operis executionẽ: ſed uł nonageſima neget:uam q negat aliũ puta fratrẽ uel III q́;tum ad animoꝝ pᷣparatiõeʒ: uel q;tũ ad pᷣmioꝝↄlecutione. Oato enĩ q; abꝛa bam nõ fuerit minoꝛis meriti exiſiẽs in mrimonio ſuo quã Joannes in virgini⸗ tate:nõ tñ ſequitur ꝓpter hoc ꝙ abꝛabã fuenit virgo. Sic dato ꝙ Joannes non fuerit paſſus penã moꝛtis ſicut Petrus nõ tñ fuit inequałmeriti. AUñ dic Augꝰ ꝙ nõ fuit ipar meritũ in petro ꝗ paſſus eſt:⁊ in ioanne ꝗ paſſus no . d 2 eſt dicẽqũ ꝙ idẽ ẽ moꝛtẽ reciꝑe: ⁊ talia pati ad qᷓ imediate ſegtur moꝛs. Mar⸗ cellinus ergo verꝰ xpᷣi martyr fuit:qꝛ q; uis nõ fuerit moꝛtuꝰgladio:ſic tñ fuit in carcere recluſus ⁊ retentꝰ: ex hoc ſecu taẽ moꝛs. C Ad 36 do. ꝙ q;uis bere tici dicant ſe pati ꝓ xpᷣo:nõ tñ patiũtur pm eiꝰ doctrin in eius eccleſia pᷣditataʒ 7 appꝛobatã. Quiſꝗs enim extra eccleſi am patitur:pati põt:ſʒ martyr fieri non põt. ñ heretici pñt ꝓ xpᷣo pati:ſed nou martyꝛes fięri:ut Gꝛegoꝰ diẽ. vii. Wo raliu.c.xxi.e eis.n dic Apłs ad Ro. . l s quali᷑runq; x.elũ gdem habent: ſednon ſᷣm ſciam. recepta facit martyꝛem:niſi recipiaturp um ſicꝓcedit᷑: Dtertium beni⸗ wWVw non plus faciat ad perfectio- nis ſtatum martyrium q; religionis vo tum. Maions enim perfectiõis eſt ani- mam ponere pro cbriſto per votuʒ obe * dientie:q́; grohinn corpus:quod ſit ꝑ martyrium: ſed per votum obedientie religioſus homo tradit aiam in perpe/ tuam ſeruitutem prochriſto: ergo ma⸗ gis facit ad ꝑfectionis ſtatum q́; mar- tyrin. Pꝛecterea pfectiꝰ ẽ bonũ cõe qᷓ; ꝓpum.ſed ꝑ votu obedientie in religioe bõ mancipat᷑ ſe ruitio multoꝝ:ꝑ mart⸗ rium vᷣo homo ſibiipſi pdeſt magis er⸗ go facit religionis votum ad perfectio⸗ nis ſtatum. ¶Preterea maius vinculũ non tollitur per minus:ſed votum vltra marinum in quo attendit᷑ opus marty rij tolliturper religionis votum. Plus ergo facit ad perfectionis ſtatum votu religionis q; martyrum. SSM Ar. ſunt ad fine:ſed martyriu ẽ finis omniũ votoꝝ. Sicut.n.moꝛs ẽ finis oium terri biliũ:ſic vita ẽ finis oium deſiderabiliũ: qꝛ pellẽ pꝛopelle:⁊ cũcta que hõ bʒ: dat pꝛo anima ſua: ⁊ pꝛo coꝛpoꝛali ſua vita ſaluanda ut ſcribitur Job.ij. . RKnd c0 dicendum e ſicut dicit EEOAugzin quodã ſermone de martyribꝰ:nulli tatũ impẽdũt quãtũ qui ſeiſos ipẽdũt. Martyres aut ſeipos ĩſacrificiũ xpᷣo obtulerũt.Secũdũ Spꝛe eminẽtiã ſacrificioꝝ põt accipi peminen tia ꝑfectionũ. Offert᷑ aũt deo q;tum ad pñs quadruplex ſa crificiuũ. ¶ DHꝛĩo ð ex terioꝛibꝰ rebꝰ qñ bomo res tꝑales ꝓopt deju paupibꝰ elargit᷑: m illud ad Hebr̃. vltimo. Beneficiẽtie aũt ⁊ coĩonis noli/ te obliuiſci. Lalibꝰ.n. boſtiüs ꝓmeretur deus ¶ Secudo de ꝓpꝛio coꝛꝑe ꝑ vicio rũ moꝛtificationẽ: ut qñ aliꝗs carnẽ ſuã crucifigit cũ vicis ⁊ concupiſcẽtijs: de quo ſacrificio dicit apłs ad Ro. xij. Ex- pibeatis coꝛꝑs veſtra oſtiã viuentẽ ſan- ctã deo placentẽ. ¶ Tertio de coꝛde et de pꝛopꝛia volũtate ut cũ quis totũ ſpiri tũ ⁊ totam volũtatem o ffert deo in pꝛo⸗ preiã ſeruitutẽ. Oe quo ſeribit᷑ ipſal. Sa crificiũ dco ſpũs cõtribulatus:coꝛ cotri tũ ⁊ bumiliatũ deꝰnõ deſpicit. C Quar to de ꝓpꝛia vita: ut cũ quia totũ ſeipſum tradit᷑ in moꝛtẽ: vitam tꝑalem ↄtẽnẽdo ꝓ rpᷣo:⁊ boc ſacrificiũ ẽ maioꝛis ꝑfectio mnis q; oia alia:qꝛ nullus plus ipendit q; qui feipᷣin impedit m Aug. Unde boc beneficiũ victis avictoꝛibꝰpſtat᷑:ſicut di cit ut vite parcẽtes ↄſeruẽt ſeruituti ſub iectos. Oꝛ ergo in pꝛimis tribꝰ ſacrifi- cus ↄſiſtunt tria vots religiõis:pauꝑta⸗/ tis ;tũ ad pmũ. Caſtitat q;tu ad ſecũ du. obedittie q; tũ ad tertiũ Quãto iſtꝰ ſacrificiu qrtũ excedit illatria: tàto mar tyrum vora religionis excedit in perfe- di E ctiõis ſtatu — Id paimumen eſt dicen * Ar. OAQneſtio In cõtrariũ Mae linis bie dũ ꝙ votum obediẽtie in boc coſiſtit ut eius ꝑfectio ſit vſq; ad moꝛtẽ. Vnde ſic pꝛofitet᷑ quilibet religioſus obedire vſq; ad moꝛtẽ. MWartyriu ergo gfecte cõple- ctitur illud quod ẽ vltimũ cõplemẽtů vo ti obedietie:exquo in moꝛte recepta pꝛo xpᷣo terminat᷑imõ quo dicit de rpᷣo ꝗ fu it caput martyrũ. Phił.ij. Factusẽ obe diẽsvſq; ad moꝛtẽ. ¶ Ad ⁊eſt dicẽdũ ꝙ martyriũ opus cõmune eſt nõ minus q́; quodcuq; opus virtuoſu i eccłia. Ain cit eni ut dicit Gꝛegoꝰ:eccleſia in moꝛte martyru ⁊ ꝓficit. Nincit eni tyranos ⁊ milites ſuos facit ↄſtantes. ¶Ad 3 dicẽdum ꝙ per votũ vltramarinu quis attentat martyriũ in animi pꝛeꝑatione qð ẽ de neceſſitate ſalutis cui ille laboꝛ i iungit᷑ in pniam ad remiſſionẽ peccato/ rum. Aotũ aũt religionis eſt de bis que ſunt ↄſilij ⁊ ſupererogatõis que excedut oẽm alium pnie laboꝛẽ vnde merito ta- le votũ per introitũ religionis tollit᷑ vel cõmutatur in illud quodq ẽ maioꝛis ꝑfe- ctionis obtus. uartuͤ ſic ꝓceditur. 2 IEELidet eni ꝙ nõ ſemꝑ ſit ꝑfectiõis opus vt bõ ꝓpter xpᷣm moꝛtis ꝑiculo ſe exponat: qꝛ nullus dʒ dare cãm alicui ꝙ eù interfici at:qꝛ tũc efficit᷑ bomicida ſuiipſius: ſed qui moꝛtis periculo ſe exponit: dat cùm interfectõis eius. ¶Pꝛeterea: qd nõ li cet facere cauſa euitatõis peccatinõ li/ cet facere ex quacũqʒ alia cã: ſed Aug⸗ i.de ciuit ate dei inculpatquaſdã femias q volẽtes fugere illos ꝗ volebat eax pu⸗ dicitiã violare in raptun⁊ necatuꝝſuui uʒ ſe piecerũt. rut. Pꝛeterea nõ ſ alicui ſa cereↄtra p̃ceptũ dei:̊ ĩ illo pcepto.MNõ occides:ꝓbibet᷑ ne hõ occidat ſeipʒvt di cit Augꝰ. Mõ licet ergo ex quacũq; cau ſa ꝙ bomo moꝛtis Ler:cule ſe Etponar. ATz qqꝛ in hocponi In ↄtrariũie Amd gerle⸗ ctio mariyrũ:ꝙ ſe moꝛtis periculis tra diderunt pꝛopter cbꝛiſtum.: IIII = — — nzesAerSerreremezrereeeeereer, monte ws! 454 i us ione boi Cato/ CNt torn⸗ itee ee⸗ Ain⸗ terſi s: ran Ntol nöli⸗ Bug ſetmies ,. inn ſanſt uſi mirrer — — = S Ar. gis uel populi iiberationẽ. KRñd EO dictqum ꝙ incoſulte et regulariter ſemꝑ homo nõ teneĩ ſe moꝛtis periculo exponere: ſj in aligbꝰ caſibus laudabileẽ ⁊ opus vir tutis ut quis ſe moꝛtis ꝑiculo exponat. Sunt autem q;tũ ad pñs q̃ttuoꝛ caſus in ꝗbus ſcriptura laudat ꝙ bõ exponat ſe moꝛtis periculo.. Pꝛimo Ppier gre Secundo ꝓpter fidei uel iuramẽti obſeruationeʒ. ¶ Tertio ppter reipublice defenſonẽ. ¶ Quarto ppter veritatis ⁊ iuſticie te/ ſtificationẽ. Exemplũ pmi de Oauid.i. Paralip.xx.Mõne ego ſũ qui iuſſiut nu⸗ meraret᷑ pplus. Ego ſum ꝗ peccaui: iſte grex quid cõmeruit. Nertat᷑ obſecro ma nus tua in me⁊ ĩ domũ patris mei:⁊ po pulus iſte nõ ꝑcutiat᷑.Exẽplũ ſecũdi po nit Augꝰ.i.de ciui.dei.c.xiij.de Marco regulo imꝑatoꝛe Romanoꝝ ꝗ detẽtꝰ in carcere in Carthagine miſſus Romã ꝓp ipetrãda pace pᷣſtito iuramẽto de reuer ſione:qua cũ non ipetraſſet:pꝛopter iura mentũ qð de reuertẽdo fecerat abſqʒ vl la dilatiõe ad hoſtes remeauit: ⁊ ab eis occiſus eſt. Exẽplũ tertũ põit ſiił Augꝰ⸗ de romanis ex ſentẽtia Cathonis.v. de ciui. dei:romanos ideo victoꝛes fuiſſe ⁊ monarchiã tenuiſſe ĩ toto oꝛbe:qꝛ reipu blice fuerãt defẽſoꝛes:iuſticie amatoꝛes veritatis ↄſultoꝛes:bonoꝝ ꝓmotoꝛes:⁊ nulliꝰ libidinis atq; cupiditatis ſecuto/ res:pꝛo quibꝰ ut dicebãt moderni babe bãt luxuriã atq; auaritiñ:reipublice ege ſtatẽ: ⁊pꝛiuati boni opulentiã:laudabãt diuitias:ſequebant iertiã:z iter bonos ⁊ malos diſcrimẽ nullũ.Exeplũ quarti ponit Chꝛyſo? Marci vi de Joane ba ptiſta ꝗ nõ inducebatad negandũ ⁊ p̃ᷣm: H ſolu ad negãdũ bãc veritatẽ:ꝙ liceret erodi br̃e vxoꝛt᷑ fris ſui:quã cũ negare noluiſſet:ĩicarceratꝰẽ ⁊ capite truncatꝰ. 4 i NM ergo ẽ dicẽduʒ ꝙ Ad Anmm nullus dʒ dare caʒ uel occaſionẽ iniuſte agẽdi:ſi tñ aliꝰ iniu ſte agat:dʒ moderate tolerare. Ex quo nonageſimaquina 1 libet aũt iſtoꝝ caſuũ ſupꝛadictoꝝ nõ dai glicui cã iniuſte agèdi:qꝛ veritasgdoctri ne:equitas iuſticie:⁊ ſcitas vite: tꝑe ⁊ lo co nõ ſunt obmittẽda ꝓpter ſcandalum paſſiuũ. Ande ſi aligs ex bis ſcãdalica᷑ ⁊ moꝛtis pen infligit alicui:nõ eſt ipſe cẽõ ſue interfectõis:ſʒ inigtas occidetis. Ad ꝛmeſt dicendũ ꝙ ille mulieres ⁊ quecũ q; alie ꝑpſone ſi interficeret ſeißas niũ hoc faceret ↄſilio ſpũs ſci in cuiꝰpta⸗ te ẽ vita ⁊ moꝛs hois:culpam hbomicidij nõ effugiũt:etiã pꝛo euitanda quacunqʒ coꝛꝛuptiõe:quia nõ imputat᷑ culpa imũ dicie ſine voltaria cõplacentia.Ad Z“eſt dicenduʒ ꝙ illud pꝛeceptũ ẽ ne bõö occidat hboĩem:⁊ peronñns ꝙ non occidat ſeipſum. Sed ſi ab alio occidatur iniuſte agente.:ſi patienter tollerat ad merituzë: non ad culpam ſibiimputatur. QAueſtio.lxxxxv.quomodo apłoꝛum perfectio obſeruata eſt in cõfeſſoꝛibus. cõſiderãdũ ꝑfectio obſeruata ſit ĩ ↄfeſſoꝛi bus. Circa qð querũt᷑ qᷓttuoꝛ. Pꝛimo vtꝝ ſola charitas poſuẽit cõ feſſoꝛes ĩ ꝑfectiõis ſtatu. ¶/ 2 vtrũ ma gis amoꝛ amicitie q;ᷓ ↄcupiſcẽtieę fecerit in cõfeſſoꝛibꝰ ſtatũ pfectionis. ʒ vt- plus poſuerit in ꝑfectionis:ſtatu ↄfeſlſo res coꝛpoꝛis cõtinẽtia q; tꝑaliũ carẽtia ¶QAQuarto vtrum magis per bumilita tem qᷓ; per aliam virtutem confeſſores conſecuti ſint ſtatum perfectionis. ergo ſic pcedi D Pꝛumn tur. NHid et᷑.n. ꝙ per ſolã charitatẽ ↄfeſſoꝛes nõ ſint poſiti in ꝑfectionis ſtatu:qꝛ diligere deũ⁊ pꝛoximũ eſt in pᷣceptum ⁊ de neceſ ſitate ſalutis Matth.xix. Sed talia nõ ponũt hoĩem in perfectõis ſtatu:cũ ſta⸗ tus perſectio reꝗrat illa que ſunt ↄſilij ⁊ ſuꝑerogatõis opa. Pꝛeterea ſiatꝰfe ctio acqritur cũ voto:ſed nõ in olbus cõ feſſoꝛibus fuitobligatio voti:qꝛ nõ oẽs fuerunt religioſi perquos votuʒ emitut᷑ ð de bis que ſunt ꝑfectionis oga. CPꝛe/ terea perfectio dilectiõis cõſeſſoꝛũ fuit in cõſtanti cõfeſſione nois xpᷣi:ſᷣ bec pci pit᷑ oibus tanq; neceſſaria ad ſalutẽ: ad Ro. x. Coꝛde credit᷑ ad iuſticia: oꝛe autẽ cõfeiſio ſit ad ſalute. Mõ ergo ꝑ bocↄfeſ ſoꝛes fuerunt poſiti in perfectõis ſtatu. e Pe ẽ:qꝛ eccleſia nõ In coõtrariũcireſtiuita⸗ tes aliquoꝝ ꝗ nõ fuerũt ĩ ꝑfectõis ſtatu. Rn leo dieendum ꝙ ſicut dicit RI EEEDionyſius. iiij. c. de diui nis noibus. Diuinus amoꝛ ẽ extaſimfa ciẽs nõ ꝑmittẽs ſui ipᷣoꝛũ eſſe amatoꝛes ſz amatoꝝ. In tali aut ĩpetu diuini amo ris triplex ꝑfectio iuenit ᷣm triplicẽ gra dũu repertũ in ipo. ¶ Anus gradus ẽ in diuino amoꝛe:uel in amoꝛe ꝓximi ꝓpter deũ extenſiuꝰ. Secũdus intenſiuus. Et tertiꝰ recognitinꝰ. Extẽſiuꝰ ꝗdẽ tres gradus bzʒ. Unus ẽ quo diliguntur benefici. Secudus quo diligutur cõſan guinei ⁊ domeſtici. Tertiꝰ quo diligũt᷑ inimici:⁊ iſte ſolus amoꝛ ꝑfectoꝝ eſt:vn de Mattb. v. ſtatiʒ cũ ſaluatoꝛ dixit. Di ligite inimicos veſtros:⁊ benefacite bis qui oderũt vos. Tanq; in boc ꝑfectum bñ̃ficiu redẽptõis. Tertius ẽ quo nõ ſo/ lum recognoſcit:ĩmo ſũmo ardoꝛe appe tit᷑ beneficiuũ gloꝛifica õis:in quo ꝗs cu modũ diligedi eẽ demoſtraret:ſubdidit: Eſtote ergo pfecti ſicut ⁊ pater veſter ce leſtis ꝑfectus ẽ. ¶ Intẽſiuꝰ vo ſilr tres gradus bzʒ. Anus quo tꝑalia ↄtenutur pꝛo xpᷣo:⁊ ꝓamoꝛe ei ꝓximis largiutur. Secũdus e quo coꝛpus ꝓpꝛium vigilis abſtiuetijs ⁊ alus oꝑibus macerat᷑: ⁊ ꝓ vtilitate ꝓximoꝝ laboꝛibus ⁊ lãguoꝛibꝰ exponit᷑. Certius eſt quo vita pñs ꝓ xpi moꝛti exponit᷑ ⁊ pꝛo ſalute pꝛoximoꝝ cu neceſſe fuerit:modo quo dr.i. Jo.iij. In hoc cognoſcimꝰ charitatẽ dei qm ille ꝓ nobis aiam ſuã poſuit:⁊ nos debemus pꝛo fribus aia m ponere: in quo cõſiſtit ſuma dilectõis perfectio: qꝛ vltra bunc gradũ dilectio intẽdi nõ põt:iuxta illud Jo.xv. Maioꝛẽ hac dilectionẽ nemo bzʒ ut ais m ſuas ponat ꝗs pꝛo amicis ſuis. Recognitiuꝰ vᷣo eodẽ mõ tres babet gradus. nus ẽ quo recognoſcit᷑ bñfici um creatois. Secudꝰ ẽ quo reeognoſcit᷑ piat diſſolui ⁊ eẽ cq rpᷣo:quod ad gfectã dilectionẽ ſpectat. Dicit. n. Aug? ilibꝛo de cathetiãdis rudibus:nullã eẽ maio rem cãm quare uel inchoet᷑ uel augest᷑ amoꝛ q; cu amari ſe bõ agnoſcit:qui nõ/ dum amabat Qꝛ ergo xpᷣus pꝛiꝰ dilexit nos:nulla maioꝛ potuit eſſead amoꝛem eius iuit atioq; puenire amãdo: ⁊ nimis ẽᷓ durus aius qui dilectionẽ etſinon vult ipendere: nolit repẽdere. In oibus autẽ iſtis gradibus in conſeſſoꝛibus fuit per fecta dilectio:ideo dicendum ꝙ per mo dum perfectum diligendi deum ⁊ pꝛoxi mum fuerunt poſiti in perfectõis ſtatu. ,‚RA&Wing ergo eſt dicẽ Ad P umum dum: ꝙ ſicut dicit Aug ſuper Joan. Charitas non ſtati cũ naſcit᷑ mox pfecta ẽ:imo pꝛiꝰ na ſcit᷑deinde nutrit᷑ vltimo ꝑficit᷑. Cũ ᷣo pfecta fuerit dicit. Cupio diſſolui ⁊ eſſe cũ xpᷣo.Perficit᷑ aut cbaritas ꝑ opera co ſilij ⁊ ſuperogatõis:ideo per hãc ↄfeſſo CAd zE dicendũ: ꝙ ſicut dictũ fuit ſupꝛa: votuʒ emittit᷑ mẽte:implet᷑ vo exterius ꝑ illa que ſunt ſuꝑerogatõis opera: qᷓ;uis eniꝰ cõfeſſoꝛes nõ fuerint oẽs religioſi q;tu- res fuerũt ĩ ꝑfectiõis ſtatu. ad ſuſceptionẽ babitꝰ ⁊ alioꝝ que ſunt qͥ dã accidẽtalis religiõis:religioſ tůũ cen ſendi ſunt q́;tum ad ipletionẽ eoꝛuʒ que faciunt eſſentialiter ad ꝑfectiõis ſtatũ. ¶ Ad zʒ eſt dicẽdũ qꝙ ↄfeſſio nois rpi icaſu vbi aligd ſubtraberet᷑ bonoꝛi fidei xpᷣiane: ⁊ ubi infideles cõtra xpᷣianos in ſultarẽt:uel vbi hõ cogeret᷑ negare fide: de ncẽitate ſalutis:ſʒ publice ↄfiteri ?⁊ voluntarie ⁊ ſponte ſe offerre ad confi- denduimm coram hereticis ⁊ inimicis fi- dei que ſancti confeſſoꝛes fecerunt: ſu/ (n lute den imis uk Ate to rvt lar⸗ diei⸗ ſat hon N ii⸗ 405 i Ar. pererogationis ⁊ perfecionig eſt opus. DODlecundudgkat Cen tur. Vide tur.n. ꝙ amoꝛ ↄcupiſcẽtie magis qᷓ; amicitie poſuerit cõfeſſoꝛes ĩ ꝑfectio nis ſtatu Maioꝛ enit᷑ dilectio deĩ q; ꝓxi miuel q; cuiuſq; rei create:ſj deꝰ diligit a nobis amoꝛe cõcupiſcẽtie. Stultũ eni eſſet dicere ꝙ quis diligat deũ ⁊ ei velit bonũ:ſʒ magis ipᷣm bonũ oĩs boni volu mꝰnobis.Et iſte ẽ amoꝛ cõcupiſcẽtie:ñ amicitie Perfectioꝛ ergo funt in cõ feſſo ribus a moꝛ concupiſcentie q; amicitie. ¶Pꝛeterea maxima dilectio penſat᷑ex maximis bonis. Sed maxima bona ſüt virtutes ⁊ bona ſpuᷣalia que diligutur a nobis amoꝛe cõcupiſcẽtie:cũ ipſa opte- mus nobis ⁊ ꝓximis. Perfectioꝛ ẽ S dilectio ↄcupiſcẽtie:q; amicitie. ¶ fartccti⸗ cõſiſtit in relinquendo oĩa tꝑa ia ⁊ ſeqᷓndo pᷣj CQatth.xix.Sʒ iſta dili . gunt᷑ amoꝛe ↄcupiſcentie: non amicitie. C. S. ills diligit᷑ annoꝛe acupiſcẽtie qd diligit᷑ in oꝛdine ad aliud. Sed hõ diligit in oꝛdine ad aliud ⁊ nõ ᷣm ſe.Dicit eniʒ Aug ſuper illo verbo ad Phylemonez. Ita frater ego te fruar in dño:ꝙ ſi ñ ad⸗ didiſſet in dño ? te frater tm dixiſſet:tm in eo cõſtituiſſet ſpyem ſue beatitudinis: qð non eſt faciendũu niſi in illa trinitate: puta in ſummo ⁊ incommutabili bono Perfectioꝛi ergo modo pertinet ad ſta⸗ tum perfectum amoꝛ cõcupiſcentie ma gis q; amicitie. ẽ H „ . . In contrariũ ae eppe tale: 7 illð magis: ſ pyt amoꝛẽ amicitie itẽdit᷑ amoꝛ ↄcupiſcetie:ergo iſte perfe-/ Bndo, Hora maions2, Vdicẽduʒ ꝙꝙ motus dilectio nis in duo tendit. ¶C Pꝛimo in eum cui aliquis vult aliquod bonum. Se cũdo m illud bonum quod ei optat.Pꝛi- ma dilectio vocatur amoꝛ amicitie. Se cunda vo amoꝛ concupiſcẽtie. Excedit autem pꝛims dilectio ſecundam q;tum Pon * nonageſimaquina n ad pꝛeſens in tribug. Pꝛimo in amo ris terminatione. Secundo in diui⸗ ni pꝛecepti obſeruatione. ¶ Tertio ĩ di uine bonitatis cõmunicatione. Siquis enim diligit aliquem qꝙ ei vult bonum: q;uis vtrunq; diligat ⁊ illuʒ cui vult bo num ⁊ ipſum bonum quod ſibi optat:bo nuʒ optatum per accidens dicitur ama- ri:⁊ non per ſe. Stultum enim eſſet dice re ꝙ intentio amantis per ſe terminare tur ad illud cuius deſtructionez a ppetit Siquis autem optat alicui bonum cibũ bonum potum: qᷓ;uis tale bonum dili gat inq;tum venit in vſuʒ illius cui vuleę illud bonuz:ille tamen bonus cibus vel bonus potus non poteſt per ſe amari cũ eius vſus ſit eius deſtructio. Intẽtio er- go amantis per ſe terminatur ad illud cui vult bonum: et iſte eſt amoꝛ amicitie qui excedit amoꝛem illum concupiſcen- tie in amantis terminatione. ¶ Secũ do excedit in diuini pꝛecepti obſeruatio ne. Cum euim pꝛecipitur nobis ut dili- gamus ꝓximos noſtros ſicut nonpſos: non ſic accipitur talis modus diligendi ut ipſos pꝛoximos diligamus inq;tum nobis in noſtrum vſum ven iunt:quia ſic nõ diligeremus eos ſicut noſipſos: ſicut non diligimus equum vel mulum quiin noſtrum vſum veniũt:ſed magis diligi mus nos quibus talia optamꝰ: ut ex eis conſequamur vtile vel delectabile. intel ligitur ergo modus diligedi prorimos ſicut noſipſos ut eis velimus fidem cha ritatem et eternam felicitatem que no- bis volumus et alia tẽporalia bona qui bus ad illa perueniatur:ſicut nobis illa optamus ut ad illa perueniamꝰ: modo quo dicebat opoſtolus. Mõ queroqued mibi vtile eſt ſed quod multis ut ſa lui fi aut. Et iſte eſt amor amicit ie non cẽcu- piſcẽtie. ¶ Tertio excedit in diuine bo nitatis communicatione. Modus eniz diligẽdiquo diligimus ꝓximu deriuatꝰ Ga dilectione deiqna ipſe diligit nos: ſʒ ipſe deꝰ diligit nos dilcctõe amicitie: q?· Ar. vult nobis bonum et comunicat nobis ſua bona: Igitur ⁊ noſter modus diligẽ di in hoc perfectuse ut ꝓximos noſtros diligamus: qꝛ eis volumꝰ bona dilcctio ne amicitie:mag amoꝛ amicitie qᷓ; cõ cupiſcentie cõfeſſoꝛes cõſtituit in ſtatu ꝑ fectionis:cũ iſte ſit ꝑfectioꝛ illo. H ergo eſt dicendum Ad Pamn q deuz diligere ut ei velimus bonũ põt intelligi dupliciter ¶Pꝛimo ut ei velimꝰ bonuũ ꝑ ſui cõſe/ cutionẽ ut conſequ at aliquod bonũ quo ipfſe careat: ⁊ ſic planũ eſt ꝙ nullũ bonũ poſſumus deo optare:cũ ſit bonũ infini tũ:qð nec augeri nec minui põt. ¶C Se cundo ꝙ velimusei bonũ per ſui coĩca/ tionẽ:⁊ ſic ei velimꝰ bonũ. Dicit.n. Dio/ nyſius ꝙ amoꝛ mouet deũ ⁊ nõ ꝑmiittit eum manere ſine germine: ſed mouet eũ ad coĩcandũ ſua bona. ¶ Ad ⁊“eſt di- cẽdũ ꝙ charitas ⁊ bona ſpũalia ſũt ma xima bona foꝛmalit quibꝰbõ perficitur in vita ſpuali:ſed ſubſtantialit᷑ ⁊ fin alit᷑ terminatiue nõ diligunt᷑ niſi ꝓpter nos ⁊ ꝓximos nr̃os ꝗbꝰ illa optamn⸗. Ad 3 c do. ꝙ tꝑalia ? quecunq; alia q pñt venire in nr̃m vſum non poſſumꝰ dilige re dilectione amicitie:ut ibi terminet᷑ di lectio:ſed diligimus ea tanq; inſtrumẽ- ta quibus nos ulłl ꝓximi noſtri pñt vᷣtuo ſe agere:⁊ oꝑa ſuꝑerogationis exercere ad cultũ diuinũ ipſa oꝛdinãdo uel paupe ribus erogando. C Ad "eſt dicenduʒ qꝙ boĩem diligere ppter ſe ⁊ nõ in oꝛdi⸗ ne ad aliud põt intelligi duplicit᷑. mo participatiue:⁊ ſic ipſe bõ ꝑ ſe diligi tur:⁊ eſt aliud cui ꝑ ſe nolumus bonum. Eſt eni ipᷣe pticeps imediate diuine bea titudinis. ¶ Secudo terminatiue:⁊ ſic planũ ẽ ꝙ nõ eſt finale bonũ in quo ter minatiue nr̃am ſpem debegamꝰ ponere. ſim quẽ modũ loꝗt᷑ Apls i ᷣbo allegato —. M tei tiu dken ꝙ plus poſuerit cõfeſſoꝛes in perfectiõis ſtatu tpaliũ caretia q́; coꝛꝑis ↄtinentia. OQM neſtio ¶Pꝛi III Dicit eni Aplłlæ.i.Thi.vi.ꝙ radix oium maloꝝ eſt cupiditas. Carentia & tepo- raliũ ẽ carentia cupiditatis: que tãq; ca rentia oium maloꝝ magis facit ad ꝑfe- ctionis ſtatum q; aliqd aliud. & Pꝛe- terea pfectio ſta tus ſumit᷑ ex bis que te nent ſe ex ꝑte anime:ſed cõtinentia cum ſit circa ſexuũ diuerſificationẽ ⁊ coꝛpoꝝ diuerſaʒ cõplexionez: magis ſe tenet er ꝑte coꝛpoꝛis:⁊ ꝑ ↄ ſequẽs nõ poterit fa- cere ad ꝑfectiõis ſtatũ. Pꝛeterea qð magis reddit boiem aptũ ad ꝑfectionis oꝑa:magis facit ad ꝑfectioiſſtatũ: ſʒ bꝰ videtur eſſe ſobꝛietas. Scribitur enĩ au- ctoꝛitate Hiero.xxxv.di.c. eccleſie.an nõ confuſio et ignominia eſt ieſum crucifi⸗ xum pauperem eſurientem farſis ⁊ ple-/ nis pꝛedicare coꝛpoꝛibus: ⁊ ieiunoꝛum doctrinã rubentes buccas: tumentiaqq oꝛa ꝓferre:ſi in loco apłloꝝ ſumus nõ ſo lum ſermones eoꝛum imitemur:ſed con uerſationem ⁊ abſtinentiam. ſ11 —=&ν . P* M1 eſt quod ſcribit In cOotrarin Eccł xrvi Ois ponderatio non eſt condigna continen AHSωinY.ς tis anim. ndeostind ꝙ continentia ceteris aliis virtutibus magis facit ad pfectõis ſtatũ ↄſequẽdũ ⁊ ↄ vᷣuãdũ q;dtũ ad pꝛeſens pꝛopter quatuoꝛ. ¶ Pꝛimo pꝛopter maius exemplum. ¶CSecudo pꝛopter maius dominium. ¶Tertio pꝛopter mams auxiliuz. Quarto pꝛo pter vincendum maius pꝛelium. Sunt enim exiſtentes in ſtatu perfectiois lu/ centes in medio praue ⁊ peruerſe natio tionis per ſanctitatis exemnplum.quaſ lum inaria inundi:verbum vite: contine tes:ad Pbil.ij. Mibil autezs eſt quod ma gis vitam ſanctoꝛum viroꝛum babeat denigrare ne pꝛoximis lucis exempla monſtrent:ſicut coꝛpoꝛis incontinentia. Ande dicit Hieroꝰ in quadam epiſtol a de vita clericoꝛum: ꝙ cum teſtimonium opoꝛteat hẽre bonum ab bis ꝗ foꝛis ſůt cũ a te femiaꝝ genꝰ uõ amputotur: das SS õ eniet⸗ tfGd aki/ 1⸗ pouun ntiac s noͤſ⸗ ſd. ſnti⸗ Nee genti⸗ eit ch Pno. it r⸗ nopio .Ount ſois ly/⸗ ſenati⸗ An contni no n beben Kengh4 enent, eſn opſ ſorsſi ur du⸗ Ar. 11 0 repꝛehbẽdedi te locum: ⁊ detrabentiũ tradid t. 6£ 22 ipſe te moꝛſibꝰ Auge. ſug il 11 3 lo verbo apłi. Specracu lum facti ſumꝰ mũdo:dicit ꝙ ſic vits nraʒ ⁊ fam nur̃aʒ cuſtodire debem?: ut nõ erubeſcãt de de tractoꝛiblaudatoꝛes. .Pꝛopterma⸗ ius dñium:per tpanuʒ eni carentiã dña mur alus extrinſecis à nobis: ſʒ ꝑ coꝛpo ris ↄtinentiã dñamur nobiſipis:⁊ q;uis magne virtutis ſit ut homo ſit victoꝛ oi um alioꝛũ mundanoꝝ:longe tñ maioꝛis virtutis eſtiꝙ homo ſit victoꝛ ſuiipſius: quia parũ eſt ut dixit ille ſanctus conſtã tinꝰ barbaras nationes viciſſe:ſi bomo a ſeipo vincat᷑: eo ꝙ illavicere virtus eſt populoꝛuʒ: ſed vincere peccata in ſeipſo eſt virtus mozum. Dꝛopter maiꝰ au xiliuũ:de nulta eni alia virtute ſic dictuʒ ẽ ſicut ſcribi? Sgapientie.vij. ec de ipſa cõ tinentia dictum. Mõ poſtum eſſe ↄtines nin deus der. Et boc ipʒʒ eſt ſapietie:ſci- re cuiꝰ hoc eſt vonũ:que verba exponens Augꝰ. x. confeſſ.dicit Jubes nobis dñe con tinentia:da ergo quod iubes: ⁊ iube quod vis. Et pꝛopter vincendũ ma/ ius pᷣlium:nam contra alia vicia poſſu m us bellare pᷣm noſipſos totos:ſʒ ad ſer nandam continẽtiam opoꝛtet nos bella re contra noſipſos ut ſpus vincat carnẽ: ut nõ quecunq; illa vult faciat. Quauis ergo oes virtutes fecerint ad ꝑfectiont confeſſoꝝ plus tñ oibus alijs ↄtinentia poſuit ⁊ tenuit eos in ꝑfectionis ſtatu. 9 821 ergo eſt dicen⸗ AG Pnumum dũ ꝙ concupi ſcentia que eſtradix omniũ maloꝛum:vi ciuʒ eſt generale cõmuniter ſumptũ pꝛo omni ioꝛdiato amoꝛe cuiuſcũq; rei ut di cit Augꝰ.ci.ſuper Geñ. Secũdum queʒ modũ ipſa cõcupiſcentia carnis phibet᷑ noĩe cupiditatis. C. Ad 2“ eſt diceẽduʒ ꝙ coꝛpoꝛis ↄtinentia conſiſtit in diuerſi ficatione ſexun inſtrumẽ taliter ⁊ mate- ria liter:ſed effectiue ⁊ impatine q;tũ ad rõnem meriti uel demeriti non cõſiſtit ni ſi in volũtate:cinꝰconatus quãto maioꝛ Ageſimaquinta IIII E in reſiſtedo alicui vicio in fſoꝛmata cha ritate:tãto magis habet rõnem meritix perfectionis. Agd 3“ eſt dicenduzʒ ꝙ ſerusntes continẽtiaʒ: neceſſario ſeruãt ſobꝛietatem⁊ abſtinentiã. Unde dicitur in d iſtinct ione ſupꝛadicta. Eccleſie pꝛin cipes qui delitijs aff luũt ⁊ inter epulas atq; laſciuias pudicitiã busre ſe credut: pꝛopheticus ſermo deſcribit quo eijcie/ di ſint de ſpacioſis domibꝰ:lautiſq; con- uiuijs:⁊ multo laboꝛe cõquiſiſtis epulis 2 ſi vis ſcire quo ei ciendi ſint ꝓpter ma las cogit ationes ⁊ opera ſua: euangeli uz lege. In tenebꝛas exterioꝛes: ibi exit ſletus et ſtridoꝛ dentium. ſic Recditur quareü keni e per bumilitaté ↄfeſſoꝛes non ſint con ſecuti perfectionis ſtatũ:qꝛ qð eſtim perfectoꝝnõ facit ad ſtatu perfectionis ſij bumilitas videt᷑ eẽ imꝑfect oꝝ: cũ deo qui eſt perfectiſſimus nõ ↄueniat bumi/⸗ liari nec alicui ſubijci. Pꝛeterea iuſti cia eſt pᷣclariſſima virtutũ ⁊ cõmuniſſi⸗ ma:magis ergo po ſuit oↄfeſſoꝛes in ꝑfe- ctõis ſtatu iuſticia q; huilitas. C .ſta tus ꝑfectõis eſt ſupremꝰin ecclłia q ſemꝑ pᷣſuppõit᷑ eẽ cũ charitate:ſj nõ ẽ iuſtũ q/ bõ exũs i charitate ſubijciat ſe ꝑctõꝛibꝰ nõ qᷣ ſꝑ builitas facit aꝗ 84 tü leetidis. “ 11 eſt qu ſcribitur In 60 trarii Pbil. ij. In hu militate ſuꝑioꝛes ſibi iuicẽ arbitrantes Suꝑ quo iᷣbo dicit glo. ꝙ iõ apłs ad bũi litate ſpẽalłr iuitat:qꝛ boc ſẽtire videtur quod i rofuit:h̊ gcꝗd fuit ĩ chꝛiſto. fuit iſcis diſciplina moꝛum ⁊ perfectionuʒ. Bend EO dicẽdum ꝙ iter omnes virtutes moꝛoales buili tas plus facit ad perfectionis ſtatu fun datiue ⁊ conſeruatiue propterquatuoꝛ. UPꝛiopꝛopter ſingulare magiſterium De nulla eni virtutetaʒ ſingulare docu mẽtum dedit magiſterveritatis ſicut de bumilitate Oicit eni Augſuꝑ illo ver/ bo Matth. xi. Diſcitea menꝛ mitis ſuʒ “ = et humilis coꝛde. Diſcite inquam a me: nõ mudu fabꝛicare:nõ i io mũdo mira cula facere:ſed qꝛ mitis ſu ⁊ builis coꝛ de. Mam ſi magnꝰ es ⁊ ſi vis magnã fa bꝛicã celũtud inis ↄſtruere:de fudamẽto pꝛiꝰcogita builitatiſi⁊ quãto magis vis edificiũ ſupꝛaponẽ tante altius bumili tatis funda metu cõſtrue. Secudop⸗/ pter angulare de accuſatoꝛe ſuppliciuj. Hiabolus eni qui eſt accuſatoꝛ bumani generis die ac nocte Apoc..xij.pꝛopter nullã aliam virtutẽ perdit in boĩe ſuã iu riſdictionẽ ut dicit Augꝰ niſippter bu⸗ militatẽ. Mon ꝓpter ieiuniũ: qꝛ cibũ ipſe nõ capit. Ho ppter caſtitatẽ: qꝛ feminaʒ nõ cognoſcit.Hec ꝓpter oꝛatõis vigili- as:qꝛ ipſe nuunq; doꝛmit. MHec ꝓpter va- tionẽ pecunie:qꝛ nun q; pecunia in burſa ponit. Solu aut ꝓpter bumilitate quã vi det hoĩem ſeruare in terris quã ipᷣe i celo ſeruare cõtepſit. ¶ Tertio ꝓppter ſingu lare oꝑis virtuoſi ↄtrariũ. HNam ↄtrariu humilitatis eſt ſuꝑbia que ſingulariter ſic deſtruit oia opera virtuoſa ut etiã bo nis oꝑibus inſidiet᷑ ut pereãt. Oñ Augꝰ ſcribens ad comitẽ Bonifacium: dicit. Singularit tibi csuenda ẽ ſuꝑbia:qꝛ diꝗ bolus ſupbia tumidus ſic ait. In celũ cõ ſcedã ⁊ ero ſilis alciſſimo. Xp̃s benigni⸗ tate bailis dicit. Foꝛmã ſerui accipiaʒ ⁊ ha bitu ero ut hõ: diabolus ꝑ pharaone; ait. Meſcio dñzʒ ⁊ iſrael nõ dimit tã.Lpᷣs per bumilitatẽ dicit. Scio eũ ⁊ ſi dixero neſcio eũ ero ſimilis vobis medax. Dia bolus . ſuꝑbiã dicit. MWeg ſüͦt bia: ego feci es. Tps dicit. A meipſo nõ poſſũ fa cere quic; ſed pater ꝗ manet in me ? gulare pꝛemin. Exponẽs eni Cbꝛyꝰ?.il/ ſud verbu Luce. xvin: Ois qui ſe exaltat bumiliabit:⁊ qui ſe humiliat exa ltabit. dicit: ꝙ ſicut faſtus inflatio ab ipis celis ipſe facit oi⸗ eeedl. Quarto phrer in⸗ pot depꝛimere nõ cauẽtẽe: ſic bumilitas ab ipſo abyſio peccatoꝛẽ boĩem bʒ ſubli mare. HDec eni pꝛe phariſeo publicanuʒ ſaluauit: latronẽ ante aplos i paradiſuʒ Qneſtio IIII iduxit:⁊ ſubdit. Si iuxta magna delicta bumilitas poſita fuerit: tâ facile currit: ut ſu ꝑbie iuſticiã trãſeat. Si vo inſticie 7 ſanctitati eam ↄiuxeris:quo non ibit: Afiſtet eniĩ ipſi tribunali d uio in medio angeloꝝcu mita fidu cia. Jdeo ppter ſin gulare magiſteriu:pꝛopter ſingulare de accuſatoꝛe ſuppliciu: pꝛopter ſingulare operis virtuonñ contrarium:⁊ ꝓppter ſin/ gulare pꝛemium bumilitas eſt ſingula/ ris virtus inter omnes alias: ⁊ ideo ſin gulariter per ipſam cõfeſſoꝛes poſiti ſũt in perfectionis ſtatu. AG prumũ ergo eſt dicẽduz AE ee n e n den pin natura diui nã eſt ſimpłr ꝑfectus in quo aggrediant perſectões oium genen: ideo Ee naturã diuinaã nõ ↄuenit ſibi builitas: m vo na tura aſſumptã factus ẽ obediẽs vſq; ad moꝛtẽ: bomo vo q;uis ᷣm ſu naturam: ſtatũ: uel tpᷣs poſſit dici ꝑfectus: in cõps ratiõe tñ ad den ſemꝑ inuenit᷑ deficiẽs: ideo reſpectu eiꝰↄuenit ei buũiliari et oĩ- bus pꝛopter im. Ad 2 eſt dicendũ ꝙ in quolibet boie põt ↄſiderari ills qs dei e: ⁊ illud qð hbois eſt. Quãtũ vᷣo ad il lud quod dei eſt in quolibet boie ſi ſibi ex hibet᷑ humilitas:nõ exbibet᷑ ſibi ſed deo Quantu v̈ ad illud quod boiĩis ẽ: etſi de fectus ⁊ pctm in ipſo videa t᷑:ſemꝑ tũ Augi. debemꝰ in ipſo cõſid erare eſſe ali quod donũ quo nobis ſuꝑioꝛ e:ut nõ fru ſtra dicat apłs. In bumilitate ſuꝑioꝛes ſibi inuicẽ arbitrates: quantũcũꝗ; donu quo ſuꝑioꝛes eẽ videmur ſit mani feſtu: ẽ 2 donu quo nobis alij vident᷑ inferioꝛes ſit occultatũ.¶ Ad ꝭʒ eſt dicẽdũ q iu/ ſticia illa le galis que ẽ pꝛeclariſſima vir tutũ poteſt eẽ maioꝛ humilitate oꝛdina tiue ? obſeruatiue Oꝛdinat cni ? pꝛeci pit obſeruari omnes actus virtutu. Sʒ fund atiue et conſeruatiue bumilitas ex- cedit iuſticiam ⁊ omnes alias. Queſtio Monageſima ſexta quomo- do apoſtoloꝛum perfectio obſeruata eſt in virginibus. Neliccta urrt. inſticccde nſbet 1no. Nterin arede Ngrle. Lcri, gal Gcoin otiſit mioni unt Vaurs pon ſhG zturem. mmco eſais niatai, e lin Ail ide d Len otEen. ſcil tſoftu ſgioꝛe den fcrion⸗ lüg, ſimuf. e otin n titi⸗g ltns glonh G tnnnmd Ar. Einde cõſiderandũ eſt EE quomo aplozu; pꝓfectio obſeruata ẽ in virgini 2. Circa q querunt quatuoꝛ Npꝛimo vtrũ virginitas ſi- ne voto ſeruata poſuerit virgines in ꝑfe ctionis ſtatu. 2 vtrũ virginitas vo⸗ to ꝓmiſſa fuerit apud deũ maioꝛig meri ti in virginibus q; ſine voto. C 3 vtruʒ virgini coꝛꝛuptoꝛẽ volẽtem eã coꝛꝛupe/ reviolenter:liceat interficere. ¶Quar to vtrũ virgines que fuerit violeter coꝛ- rupte a barbaris ꝑdiderint aureolam. —3* ergo ſic ptedit᷑ D Pumn Aidef 35 qp virginitas ſine voto ſeruata po⸗ ſuerit virgines in ꝑfectõis ſtatu: qꝛ qu ẽ opus perfectõis ⁊ ſuperogatõis: ponit ad perfectõis ſtatum: ſed virginitas eſt opus ſupererogatõis ⁊ pfectionig: ſicut pʒ. i. Chorj.vi. ?7 Mattb. xix. . Pꝛete rea nullus diceret ꝙ virginitas ſine vo⸗ to ſeruata nõ p̃ferat᷑ matrimoni ſtatui Virgines ergo ſine voto ſunt in pfectio ri ſtatu ; cõiugati. Pꝛeteres apłs di cit.i. Chorj.vn.ꝙ qui virgint᷑ tradit nn ptui bñ facit:qui vo ſeruat eã volentem cõtinere:meliꝰ facit:ergo abſq; oĩ voto virginitas eſt melioꝛ cõingali copula: et ſic ꝑer tinet ad perfectionis ſtatum. — 11½ eſt: qꝛ virgo . n Conti Ariiane voto 5l ginitatis emiſſo poteſt nubere. Aoto vᷣo obligata non ſolum nubere:ſed velle nu bere eſt ſibi dànabile: ut dicit Hieroꝰ er go per virgini tatem ſine voto nõ fit per petua ſeparatio a coi ſtatu coniugstoꝝ. Kſideo dicẽdu q; ſtatus pfectio L nis duo ipoꝛtat. C Pꝛi mo mutationẽ ratione ſtatus:non enim eſt tranſitus de vno ſta tu ad aliũ ſine ali qua mutatione. ¶¶ Secudo ſupereroga tionẽ ratione pfectionis. Mõ eniʒ quod libet opus ẽ perfectum uel ponit boiem in perſectionis via ſed ſolu quon eſt cõſi lij ⁊ ſu pererogatiouis:mutatio ergo ſta nonageſimaſera 1 tus de libertate ad ſeruitutẽ non fit ſine voto:quia ſi virgo nel vidua vouet cõti⸗/ nentiat ſeruare:pꝛiuant ſe libertate du cendi viruũ. Si aut abſq; voto cõtinẽtiũ ſerua nt: tali libertate nõ pꝛiunãtur. Iſto modo accipiendo ſtatum ut eſt conditio impoꝛtans mutationeʒ de ſeruitute ad libertatem:uel econuerſo ſolum facit vo ti pꝛomiſſio:uel pꝛiuats q;tum ad deum nel ſolennigata q;tum ad eccleſiam. So len nicatur auteʒ votũ per babitus ſuſce ptionem: uel ſubſcriptionem⁊ teſtiũ ad/ uocatione: vnde ſcribit᷑.xx.q.i.pꝛofeſſio nem viduitatis uel virginitatis faciãt babitũ religionis ſumant que caſtitates ſeruare pponunt:perfectio vo acquirit ꝑ conſilij ⁊ ſupererogatiõis opus:vnde di cendum eſt ꝙ virginitas ſine voto ſerua ta non poſuit virgines in perfectionis ſtatu:ſed in perfectionis bre⸗ &h ergo eſt dicẽduʒ qꝙ — d Pemu virginitas opꝰ con ſilij 2 ſugerogatõis eſt ponens virginem in perfectionis via q;tum ad opꝰ: ſicut abdicatio tempoꝛa liũ poſuiſſet illũ ado leſcen tez in perfectionis opere ſi ſua bo na m cõſilium ſaluatoꝛis voluiſſet pau peribus elargiri:ſic tamen nõ fuiſſet ille poſitus in pertectionis ſtatu: niſi xpᷣum fuiſſet ſecutus per votum perpetue obe dientie:aſtringendo ſe voto ad illaʒ tem poꝛs lium abdicationem: modo quo apłi fecerunt. Sic virgo uel vidua ſeruando cõtinentiã non ponit in perfectõis ſtatu niſi per voti perpetuam obligationem. Ad 2 * eſt dicendum ꝙ uirgines ſer- nantes ↄtin entiam ſine uoto pferuntu coniugatis in perfectionis opere: ſ̊ nõ in perfectõis ſtatu. Vel in perfectionis actu:ſed nõ in perſectionis ptãte:planũ eſt enim ꝙ nirgintas perfectius opus eſt q; matrimonium:exquo tamèe i nirgi nibus non adimit᷑ ptàs nubendi: non eſt ibi exceſſus ſtatus q; tum ad poteſtateʒ ſed ſolum q́;tum ad actum. Et per boc patet reſponſio ad tertium qꝛ apłs acci Ar. pit ibi bonũ ⁊ melius q;tum ad actũ nõ GStum ad poteſtatem. Dſecundũ eatr eni ꝙ virginitas vota ꝓmiſſa nõ fuerit maioꝛis meriti in virginibꝰq; ſine voto:qꝛ virginibꝰ fatuis clauſa ẽ ianua MWatth. xxv. ſed ſolennigare votũ videt ptinere ad fatuas virgines cũ in boc re quirat᷑ hom inũ teſtimoniũ ⁊ fame glia. S. ?ginitas Lucie 2 Cecilie magni meriti fuit:intantũ ꝙ virginitas in eis fecit martyꝛiũ magis q; mariyꝛiũ virgi nitatẽ:ut᷑ dicit Ambꝛoꝰin libꝛo de virgi nitate:ſʒ earũ virginitasnõ fuit voto ſo lennigata:ergo ad rõem meriti virgini/ tatig non requiritur ꝙ ſit voto ſeruata. ¶ S'ut opus ſit meritoꝛiũ requiritur ; ſit voluntariu ⁊ ſecretũ:ut dicente ſalua toꝛe: Heſcia t ſiniſtra quid faciat dextra maioꝛis ergo meriti ẽ vᷣginitatẽ ſerua⸗ re ſine voto q; cum voto. In cõtrariũ t deonher —₰ 6K1 EO—EL1 K der ſllo verbo pial. Vouete ⁊ reddite dño deo veſtro. KRnd c0 dicẽdum ꝙ vna oꝑatio 4 poͤt eé magis meritoꝛia q; alia pptertria. ¶ Pꝛimo ſi fiat cum maioꝛi conatu ⁊ cũ ardenutioꝛi ꝓmifſiõe cum eni oꝑstio non ſit meritoria:niſi qꝛ voluntaria:qᷓnto plus in oꝑpatione ẽ de conatu ⁊ de auiditate voluntatis:tanto magis eſt meritoꝛia. ITdeo nãq; dilectio marie magdalene multu fuit meritoꝛia qꝛ multũu fuit de conatu ⁊ de auidita te voluntatis Secudo ſi fiat cũ maioꝛi oblatione: Ma ceteris paribꝰ plus mere tur ꝗoffert deo duo q; vnu. Tertio ſi fiat cum firmiori obſeruatiõe. bim eni Aug . non incboaſſe ſʒ ꝑfeciſſe eſt opus plſecte vitutis. Pꝛopf iſta ergo tria poſ ſumꝰ dicere ꝙ virgin ſtas eũ voto ẽ ma gis meritoꝛia e; ſine voto. U. Peimoqꝛ cũ maioꝛi conatu 2 cũ ardentioꝛi ꝓmiſ ſtone Eſt eni votum ꝓmiſſio ſpontanea 7 voluntaria facta deo:igit vᷣginitas ſer Queſtio II uata cũ voto ẽ pmiſſa ⁊ dedicata deo cũ toto conatu ⁊ libera voluntatis oꝑatõe quia vouere libera oꝑatio eſt voluntat ⁊ hinc ẽ ꝙ ꝗ nõ ſũt ſui iurisvouere ũ pñt Secndo qꝛ ẽ cũ maioꝛi oblatiõe:naʒ vouens ⁊ ſeruãs virginitatẽ duo offert deo.ſ.uolũtatem ⁊ opus. ſeruãs wo ſine uoto ſolũ offert unũ:puta opꝰ. Si ergo plus meruit Petrus qui dimiſit oĩa ⁊ ſe⸗ cutus ẽ chꝛiſtũ q́; Socrates phᷣus:ꝗ ſo⸗ lum tempoꝛalia dimiſit:uel ali?ꝗ dimit teret diuitias ⁊ cpᷣm nõ ſequerert᷑. ſic plꝰ meretur go èginitatem ſeruãs cũ uo/ to q; ſine uoto:quia offert deo arboꝛem ⁊ fructũ:ſeruans vᷣo ſine uoto ſolũ offert fructum. ¶ Tertio qꝛ fit cum ꝑpetua et firma obſeruatione. Ham puans vgini tatem ſine uoto põt reſilire a pꝛoꝑoſito qñ uult:ſʒ uouentibꝰ ginitatẽ ⁊ puanti bus ipſam cũ uoto:nõ ſolũ nubere:ſj uel le nubere eſt damnabile: ut dicit Hieroꝰ 7 ponitur.xvij.q.i. ſj er o eſt dicendum Ad pꝛimũ c* dodeen illa nł ille:que ſic deſiderat famari ⁊ lau dari apud alios: ut teſtimoniũ alioꝛum pᷣferat teſtimonio dei ⁊ teſtimonio ↄſcĩe ſue de continẽtia uel de quocũq; alio bo no opere qð facit. Talis eni non poꝛtat oleum ſecũ:quia gaudiũ boni operis to tum bʒ in te ſtimonio alioꝝ:nõ in cõſciẽ- tia ſua referendo in deu: de quibus dicit᷑ Jo. xij.ꝙ dilexerũt gloꝛis hominũ mag ꝙ; dei. AUnde fatua go non nuncupatur ꝓpter uoti ſolennitatẽ:ſed magis ꝓoter ↄſcie ⁊ imentionis uanitate:cu ipſa vᷣgi nitas non oꝛdinat᷑ nec ſeruat ppt᷑ finem debitum. ¶Ad 2"eſt dicend ꝙ quis uotum Lucie ⁊ Cecilie ⁊ multaru uirgi num nõ fuerit ſolennięatu ꝑ babitꝰ ſuſce ptione nel cõſcriptiont᷑:ſeu ꝑ alia qᷓ acci dentalit ſe habent ad uotũ: fuit tũ uoli tate firmatu. Ma ẽ eni aliud uotu quod tum ad deũ bʒ vim obligãdi:niſi mẽt ↄceptio uolũtate firmata: ut dictũ Zu cie ꝑ Agatha de tali uoto ↄſcie: iocudu tckein derx h fis dertre Gtur ſenſue r tüc Place falſa tellig opus ſeigt. tami ſoiie itht vire eo mhoy hoc⸗ ineſtic peobat nam litere lgens cto in felen hennta 2 1 lent coꝛ doobiss Lehcü⸗ chernit ittere hn ſcpe⸗ erebo ſin Grinon 1 adeoi zogate volunrat tipit ene Mofer izzoſt Giog ontt⸗ neg ſo⸗ edinit w. ſene is ado, twrrm Niofet nefen in 1avel eH Mlentin ip M ntl dcun noſe igid⸗ u ſomi/ ilc/ s di nünng upatu olpte fmen gihni arn igl bbitſcſc in td .ri inlimt gietie enan Ar. deo in tua virginitate babitaculũ ppara ſti. Et ſic intelligendũ ẽ de voto Cecilie 2 gliarũ virginũ. ¶C Ad ꝭ“ eſt dicẽdum q;) Augꝰ in ſermone dñi triplicẽ modum dicendi recitat de occultatiõe boni ope ris qᷓ pᷣcipit᷑: ut neſciat ſiniſtra qd faciat dextra. ¶.Pꝛimꝰ eſt ut ꝑ ſiniſtrã intelli- gatur infidelis: ⁊ ꝑ dextrã fidelis: ut ſit ſenſus: ꝙ opus bonũ factũꝑ fidelẽ dʒ la tere inf delẽ. Hunc aũt modu repꝛobat qꝛ tüc nulla culpa eẽt de bono oꝑe velle placere fidelibꝰ:ſed ſolũ infidelibꝰ:qð ẽ falſum. C Secũdus eſt: ut ꝑ ſiniſtrã in- telligat᷑ inimicus:ita ut cũ ꝗs facit bonũ opus ſic dʒ occultare:ut eius inimicꝰ ne ſciat. Et bhũc ſił repꝛobat:qꝛ chꝛiſtꝰ co/ ram iudeis inimicis eiꝰ circũſtantibꝰmi ſericoꝛditer ſanauit boies. ¶C Tertieſt ut ꝑ ſiniſtrã intelligat᷑ vxoꝛ:⁊ ꝑ dextram vir:qꝛ vxoꝛ coiter cupidioꝛ ẽ viro in faci endo elemoſynã:qm qñ elemoſynam bo mo vult facere uel aliquod bonũ opus: dʒ occultare ne vxoꝛ eius ſciat ꝓpt do-/ meſticã pacem babenqã. ⁊ hũc modũ re pꝛobat:qꝛ pᷣceptũ de faciendo elemoſy- nam ⁊ quodlibet bonũ opus dat᷑ cõmu niter viro ⁊ vxoꝛi.Eſt ergo modus intel ligendi verus:ut ꝑ dexterã intelligat᷑ re cta intentio:que nũ q; dʒ miſceri ſiniſtre per humane laudis appetitiõem: ſed ſꝑ referri in deum ꝑ cõſcientie terminatio/ nem tanq; in fuinein. ? tertiũ ſic ꝓcedit᷑: ANi⸗ H er ger eni ꝙꝙ virgi ni coꝛꝛuptoꝛẽ volentẽ ipſam vio- lent᷑ coꝛꝛumpere liceat interficere:qꝛ de duobus malis ſꝑ minus maluʒ eſt eli- gendũ:ut ſcribit᷑ auẽte Gꝛego.xiij. diſ. cnerui teſticulor. ſed minus malu ẽ cõ. mittere bomicidiũ qᷓ; virginitatem ꝑde re:cũ virginitas ſit cõſili ⁊ ſuperogatio nis opus:quod pᷣfer᷑ cuicũq; bono quod ſub pᷣcepto ponit᷑. pꝛeterea licet occi dere boĩem ꝓ ↄ ſeruatione vite coꝛpoꝛał ſi ſimul cum vita volentis occidere ſer- usri non põt:ergo multo magis licet bo nonageſimaſera mn minẽ occid ere ꝓ conſeruatione virgini⸗/ tatis:quia tempoꝛalia ſunt bona mini⸗ ma.coꝛpoꝛalia vᷣo bona media.virtutes vᷣο ⁊ bona ſpũalia ſunt bona maxima:ut dic Augꝰ.ij.libꝛo ð libero arbitrio.c.xij. ¶ Pꝛet erea ſicut anima viuificat a deo per dona ſpualia in ſpuali vita: ſic coꝛ/ pus viuificat᷑ vita coꝛpoꝛali:ſed no tene tur quis vitã ſuã ſpũ aleʒ ꝑdere ꝓ ꝓximi coꝛpoꝛali ⁊ naturali vita ſeruanda:g ci- tius debet virgo perimere vitaʒ ſui coꝛ ruptoꝛis coꝛpoꝛale qᷓ; ſuᷣ ſpũalem ꝑde/ re amittendo virginitatem. H — eſt: quia maius In cOotrariu a ann bomici dium qᷓ; foꝛuicatio:ſed ꝓ nullo bono con ſeruandollicet bomicidiũ ꝑpetrare. Rnd c0 dicendũ ꝙ iſtam qõn eʒ ESEOvetermingt Aug?. i. de ciui.dei.c.xviij.vbi pmo aſſignat rõnem quare non licet ꝓ ſeruãda pudicitia nec ſe nec alium occidere. Secũdo ſoluit ob iectionẽ poſſibilem fieri in contrarium. Ratio ſua eſt iſta: Supponit enim qꝙ cõ tinentia ⁊ virginitas conſiſtit in integri tate mentis non carnis: niſi mat erialit᷑ ſoluʒz: ⁊ pertinet p̃ᷣcipue ad bona anime que nobis nolentibus auferri nõ poſſunt Mam ſi nobis nolentibus poſſet auferri iam nõ eſſet virtus animi ipſa pudicitia nec contineret᷑ inter bona an:me: ſʒ bo na coꝛpoꝛis.Tunc ſic arguit: Pꝛo illa re que ſine conſenſu meo mibi auferri non poteſt: ⁊ qᷓ ſine detrimentoanime: imo cũ magno lucro anime ꝑ violentiam tol li poteſt:nõ licet mihi occidere homine volentem ipſam auferre:ſed talis res ẽᷣ ipſa pudicitia ⁊ virginitas uel cõtinen- tia que ſine cõſenſu mentis a nobis au⸗ ferrinon põt:⁊ abſq;ʒ omni detrimento anime: ĩmo cũ magno lucro anime tolli poteſt:eo ꝙ cũ immundicie carnaliũ cõ cupiſcentiaruũ non cedit animꝰ:coꝛpꝰ ſan ctificat᷑quãtũcũq; violent᷑ ſit oppᷣſſum: nec violentia hbidinis aliene poteſt tol/⸗ lere virgmitatẽ uel ſcitatẽ quã oft ⸗ ſeuerãtia ꝓpe ↄtinentie:ergo nec timoꝛe gfſnittẽdi bonu metis qð eſt incertu:nec tißmoꝛe amittẽdi bonũ carnis q;uis boc certũ licet virgini ſeipᷣað uełaliquem aliũ occid ere. Secũdo Augꝰ ſoluit obie ctionẽ poſſibilẽ ſibi fieri. Poſſet eni ali- quis ſic obijcere: Cimendũ ẽ ⁊ cauendu ne libidimi boſtili ſubditù coꝛpus illece⸗ beꝛiſſima voluptate animũ alliceat cõſen tire peccato: pinde non iam ꝓpr alienũ: ſed ꝓppt ſuũ peccatũ añq; ᷣgo cõmittat dzʒ ſe uel ſuũ coꝛꝛuptoꝛẽ occidere.Ad ꝗð mdet Auga triplici᷑. Pꝛimo ſic: Si hoc eẽt licitũ ut ꝓpt᷑ futurũ peccatũ vi- tandu deberet hõ ſe uel alterũ occidere: boꝛtandi ſunt boĩes ſtatin: cũ baptięati ſunt ut ſeipſos occidãt:qꝛ tũc ẽ tpᷣs cauẽ di oĩa futura pcta:cu ſint oĩa pᷣterita de/ leta: ꝙ ſi boc nõ licet:nec illud. ¶ Se⸗ cundo ſic: Magis ẽ ſubiectꝰ animꝰ vᷣgi⸗ nis timentis coꝛꝛuptorẽ deo eiuſq; ſapi entie q; coꝛpoꝛis ↄcupiſcentie ſue ułalie ne:ergo magis dʒ ↄfid ere ne anim?eius ↄſen tiat libidini carnis ſue ex cõcitatiõe libidinis aliene qᷓ; diffidere. ¶Tertio ſic:Sanctius ẽ de futuro adulteriũ com mitt ere q; certũ de pñti homicidiũ:ergo noõ debemꝰ nunc peccare ne foꝛte poſtes peccemꝰ:nec nüc ꝑpetremꝰ bomicidium ne foꝛte poſtea incigamꝰ in adulteriũ. turũ: cũ illud qðᷣ futurũ ẽ nõ ſit:nõ ſũt fa cienda mala: ᷣm Apli ſniam ad Mo. iij. ut eueniant bona: uel ut euitent᷑ mala q 2 59 — nondũ ſunt. ¶C Ad ⁊uc dicẽdũ qꝙ q;uis vita nãlis uel coꝛpoꝛałl minꝰ bonũ ſit q; vsginitas:nõ tñ pot vita coꝛpoꝛalis fua ri ſoloↄſenſu mẽtis:ſic ipſa v?ginitas ꝛiõ nõẽ ſiłis rõ. ¶ Ad ʒ eſt dicẽdũ eodem mõ ꝙ vita ſpualis aie ꝑ donũ vᷣginitat poõt ſaluari in ↄſenſu mẽt :eti in oppᷣſſo Ar. Auneſtio coꝛpoꝛe Et dato q; aliqð detrimentuʒ pateret᷑ uel de ipſo detri mẽto timeretur penitẽdo tñ pot ſaluari Oicit eni Augꝰ ꝙ ſanctiꝰ? flagiciũ còmittere að peuitẽ do ſaluet᷑:qᷓ; tale facinꝰcõmittere vbi ſlo cus ſalubꝛis penitentie nõ relinquitur. 9 EEQVDidetur eni ꝙ, vᷣgines coꝛꝛupte a barbaris ꝑ diderunt aureolã. Sicit eni Hieroꝰ: Cu oĩa deus poſſit:nõ põt vginem ſuſcitare poſt ruina:valet qdẽ liberare de pena:ſʒ nõ valet coꝛonare coꝛꝛuptã. ¶ Pꝛeterea virginitas eſt integritas carnis:dicente Augl. in libꝛo de vᷣginitate: AUirginitas E ↄtinentia qᷓ integritas carnis ipſi cres „ s vouet᷑ ⁊ ↄſecrat᷑. Coꝛ toꝛi aĩe ⁊ coꝛpoꝛi rupta ergo carne nõ erit ãplius ?go:nec i numero v̈ginũ cõputada. C D. Aug dicit. xxviij. de ciui. dei: ideo deu ꝑmiſiſſe gines chꝛiſtianas a barbaris violent᷑ defloꝛari:ne de bono vᷣginitatis ſeu vi⸗ duitatis ſuꝑbirẽt. ⁊ dato ꝙ de tali bono coꝛ inflatũ tũc nõ bẽrent: tñ hoſtilẽ vio⸗ lentiã in carne ꝑpeſſe ſunt: qꝛ hẽbant ali qd latentius infirmitatis qð poterat in ſuꝑbie faſtũ extolli ſi hc buiſitatẽ in vas ſtatiõe illa euaſiſſent. AUidet᷑ ergo ꝙ vir ginitatis coꝛonã amiſerunt. wn gArrari eſt quod dicit Ad Himũ ergo eſt vicendũ In cotrarin Ambꝛo? ? po ABE Pꝛ Er dictũ Gꝛeg.. intelli gitur in eo caſu qñ vtrũq; malu ẽ pᷣſens 2⁊ in actu eligendi:tũc eni minus malum E eligendũ ꝓpter vitationẽ maioꝛis ma li:planũ ẽ:ſed qñ vnũ ẽ pñs ⁊ reliquũ fu/ m. xxtij q. v. Tolersbiliꝰẽ virginez ca ſtam mentẽ hẽre 8 carnẽ.vtrũq; bonuʒ eſt ſi licet:ſi aut nõ licet ſaltẽ no homini caſti ſimꝰ:ſed deo.⁊ Lucia dixit paſcba/ ſio: Si me inuitã fecens violart. virgini tas mihi duplicabit᷑ ad coꝛonã. ſideo vicendu: & Di ctoꝛinus 5 plbyter iſtã qoõnem fecit Aug'.quid ſentiendũ eẽt de vᷣginibꝰ de⸗ floꝛatis a barbaris.Ad quã ſicrãdet: ꝙ ſi ipſarũ an imꝰ nulla ↄſenſionis turpitu dine fuit maculatꝰ:tota illa libido faci⸗ entis fuit culpa:non patientis:atq; ois illa violẽtia nõ ꝓ coꝛꝛuptõis turpitudie ſed ꝓpaſſionis vulnere eis deputabitur ſnu kkfhl getant lainui too vio ..Gie fli vio bendo⸗ lectsti cino penite funtpe biton hron Ulius hibue ſepia inalic ſamf trans feole bitun A Hn fneytie eno ARötn biüs hoen cji⸗ ſitn finenz meretu⸗ eni Ag Rpenite nepbi inqviur. DNNMi. eturei. ſene A ſuſctae eeneh en chte iras ice DZ A 1. la inuiolata: nec in coꝛpoꝛe poſſit pudici tia violari:cuiꝰ mẽbꝛa potuerũt ſepara⸗ ri. Si aũt ſit dubiũ de ipſarũ ↄſenſu poſt illã violentã coꝛꝛuptionẽ ratã ipſam ba bendo ⁊ ↄſentiendo ꝑ voluptuoſam de- lectationẽ:puto ꝙ aureo la ꝑdid erũt irre cuperabilit:qꝛ cõſenſus in rem illãiaʒ fa ctã nõ põt recuperari:nec ex toto de ipſo penitere. Et dico ex toto:qꝛ bene potue runt peniterc ꝙ ille cõſenſus uel ratiha/ bitio nõ imputaret᷑ eis ad eterns penaʒ: q;tum tñ ad recuperatione aureole uel illius pᷣmij accidentalis qð debet᷑ virgi nibus irrecuperabilit᷑ ꝑdiderunt. Si vo ſic violent᷑ coꝛꝛupte poſtmodũ ↄſenſerũt in aliquã coꝛꝛuptionẽ fiend: nõ in illam iam factã potuerunt: ut puto de illo cõ ſenſu penitere:nõ ſolũ ut eternã peuam tranſirent:verũ etiã ut recuperarent au/ reolam ⁊ pᷣmiu accidentale vᷣginib de/ bitum:quia ratibabitio nõ in futurum: iIſed retrotrabitur. Ad Peimn ergo ẽ dicendum ꝙ Mieroꝰ loquit᷑ de ꝑditiòe pᷣginitatis per mentis ↄſenſionẽ ⁊ carnis coꝛꝛuption? que nõ pñt reſuſcitari poſt ruinã q;tum ad pᷣmium illud accidetale iᷣginitati de bitu. Si o loquat᷑ de coꝛꝛuptiõe carnis violenter fca:intelligit᷑ ꝙ no põt reſuſci tari ?ᷣgo ꝙ nõ ſit fcã talis coꝛꝛuptio:re/ ſuſcitattñ ꝙ illa coꝛꝛuptio ſibi nõ imp˖u ter᷑ turpitudinis crimine:ſed ꝓ paſſio/⸗ nis vulnere: ut dicit Augꝰ. Quatũ enim ad rõnem meriti magis dʒ dici coꝛpoꝛis ſanctificatio qᷓ; coꝛꝛuptio. dicẽdũ: ꝙ delectatio venerea cui oppo nit᷑ ᷣgin alis caſtitas accidẽtalit impoꝛ/ ¶Ad 2 eſt tat ſignaculi vᷣginalis violationẽ. mate rialit᷑ vo ſeminũ cõmixtionẽ: ſed foꝛma liter ſolũ volunta tis ↄſenſionẽ.vnde cõ/ ſenſu voluntatis nõ exiſtente: vᷣginit as nunq; ꝑdit᷑:nec inuiolata pudicitis men tis amitti ᷑icũ nec in coꝛpoꝛepoſſit pudi citia violari:q́;uis mebꝛa ſignaculi vᷣgi nalis poſſint ſeparari. ¶ Ad 3ꝭc dv. qp nonageſimaſeptim 1I qꝛ tantũ valet in mente integritas ut il non vult Augꝰ illas virgines defloꝛa- tas virginitatem amiſiſie ſi non affuit conſenſus mentis. Sed dicit ideo de- um illam defloꝛationem in eis pmiſiſſe ꝓpter bumilitatis ↄſeruationẽ. Añ ſub dit inferiꝰ: Mõ ablata eſtin eis caſtitas ſed bumilitas perſuaſa: ut ſicut quedam moꝛte rapiunt᷑ ne malicia mutet intelle lectum earum:ita aliquid ab illis virg nibus raptum ẽ ne proſperitas mutaret earum modeſtiim. ẽ? Qõ.lxxtxxvij.quõ aploꝝ ꝑfectio obb⸗ uata ẽ in monachis manibꝰ laboꝛãtibꝰ Buc videndum eſt qus⸗ E aploꝛum perfectio obbuata eſt in monachis ma/⸗ nibeus laboꝛãtibus: Circa qG querunt᷑ ſex. Pꝛimo vtrum monachi msanibus laborantes fuerint in ꝑfectio nis ſtatu. ¶ Secundo vtrum illa qᷓ acg ſierunt monachi exlabore ipſoꝝ eis uel monaſterio fuerint acquiſita. vtrum licitum fuerit ⁊ ſitimonachis ali quod ꝓpꝛium babere. ¶ Quarto vtruzʒ monachi viuẽtes in ſocietate fuerint in perfectiori ſtatu qᷓ; ſolitarij. ¶ Quinto vtrum monachoꝝ vita quanto ſit artioꝛ tanto fuerit perfectior. ¶ Sexto vtruũ — monachis vmuerſaliter ex pᷣcepto eſus carnium fuerit interdictus. DDpꝛimum æρi detur eni ꝙ monachi manibꝰ? la⸗ borantes nõ fuerint in perſectõis ſtatu. Quod eni non ẽ opus conſilij ⁊ ſuꝑero- gationis:non ponit bomineʒ in ꝑfectio nis ſtatu: ſed laborare manibus non eſt opus conſilij ⁊ ſupererogotionis: ſʒ ma gis iuxta p̃ceptũ aplicu.ij. Theſſał ult. Nigetur eſſe de dictamine legis natu/ re: ut qui non laborat non manducat. WPreterea nullum inuoluntarium per tinet ad perfectionis ſtatum: ſed labo/ rem quilibet naturaliter reſpuit:⁊ inter- dum contra uoluntatem aſſumitur: er- go nõ ponit aliquẽ in pefectis s ſtaru. . SS e Tertio CpPꝛeterea quod ingerit ſollicitudinẽ ⁊ tempoꝛaliũ curã:nõ ꝑtinet ad ſtatũ ꝑ/ fectõis: ſed laboꝛare manibꝰ ingerit mẽ ti bumane ſollicitudinẽ ⁊ tꝑaliũ curam: nõ ergo ſpectat ad ſtatum perfectionis. e1 eſt: ſuꝑ illo verbo In ₰ trariu Zaboꝛes ma/ mnuũ tuaꝝ:qꝛ mãducabis btũs es ⁊ bene tibi erit.dicit glo. Btüs es hic ꝑ gratia ⁊ bene tibi erit in futuro per gloꝛiam. Adicẽdũ eſt ꝙ laboꝛẽ ma KRnd c0 nuu facere ad ꝑfectiois ſtatum in monacbis vel inquibuſcunq; glus religioſis põt itelligi dupłr. Alad ſtatus ꝑtectiõis cõſecutionẽ. Ael ad ipi us ꝑfectionis ſtatus cõſeruationẽ. Pꝛi mo mõ planuʒ ẽ ꝙ ſtatus ꝑgfectõis vite aptice nõ acquirit᷑ niñ ꝑ triavota ſuperi us noiata:qꝛ per ũlla fit mutatio ſtatus de libertate in perpetuã xpᷣi ſeruitutẽ in pis que ſũt ſuꝑerogatõis oꝑa: ſm quem modũ accipit᷑ ſtatus.ij.q.vi. Cũ i cauſa capituli vel ſtatus interpellatũ fuerit:ñ per erxploꝛatoꝛes: ſed ꝑ ſeipos appellan tes cãm ſuaʒ agere oʒ: vnde dicit Augꝰ ſuꝑ illo verbo MHatth.xix. Ecce nos re⸗ linqinus oĩa:qð de cõpunctione coꝛdis pꝛocedit abrenũciatio ⁊ cõtẽptus oiuʒ facultatũ: de q̃ pꝛocreat᷑ huũilitas ⁊ obe- diẽtia. De humilitate aũt generat᷑ moꝛ tificatio voluptatũ: et de moꝛtificatioe voluptatu extirpãt᷑ atq; marceſcut vni uer ſa vicia. Ex quoꝝ expulſione ⁊ virtu tum pullulatiõe acqrit᷑ puritas coꝛdis ⁊ apoſtolice charitatis ꝑfectio. Sʒ ſecũ⸗ do mõ planũ eſt ꝙ facit ad perfectionis ſtatus conſeruationẽ. Oꝛdinat᷑ enĩ coꝛ/ poꝛalis laboꝛ ſpẽałr ad qᷓttuoꝛ. ¶ Pꝛio dad peccatũ p̃canendũ. Mõ eni ẽ inflict⸗ꝰ botninilaboꝛ ad inducẽd ã nature triſti- cia: ſed ad expellendã ſupergdditã natu re malitiã ut dicit Ogmaſ. Secundo ad peccatũ puniendũ vel moꝛtificandũ. Sicit enĩ Aug. ꝙ nõ ſufficit ſolũ coꝛpo rale ieiuniũ ad acquirẽdam pfecte caſti mome purit atẽ:niſ pᷣceſſerit ↄtritio ſpi ritus ⁊ oꝛatio.cõtra bunc ĩmũdiſſimum ſpũm perſeuerãs:laboꝛ quoq; ⁊ opꝰ ma nuũ iſtabiles coꝛdis vagatiões coercẽs ac reuocãs. Tertio ad ociũ fugieduʒ quod potiſſime babet locũ in monachis ułi religioſis ſolitar ijs. Dicit.n. Hiero⸗ Certũ eſt neminẽ poſſe impugnationes ſolitudinis tolerare:niũ eũ qui pꝛopꝛijs manibꝰ victũ ſibimet fuerit parare con⸗ tẽtus.¶ Quarto ad victum pꝛopꝛiũ cõ quirendum: mõ quo fecit apłs ctj. xx. Ad ea que mibi opꝰ erant ⁊ bis qui me cũ ſunt miniſtrauerunt manus iſte oia. Ad pꝛimũ ergo eſt dicenduʒ: 76 * ꝙ laboꝛare mani bꝰ ex ſuꝑioꝛis obediẽtia:⁊ pꝛopter vicio rũ moꝛtificationt᷑: ⁊ malaꝝ tentationũ expulſiont:perfectionis opus ẽ: ſaltẽ cõ ſeruatiue:quia bʒ hoieʒ in perfectionis ſtatu cõſeruare. Ad ꝛ eſt glerabc cut Anſel. dicit ĩ libꝛo de ſilitudinibꝰ Ni bil obeſt monacho q; tum ad meritũ cũ oꝛdinis difficultas cogit eũ vigilare: la/ boꝛare:iiurias multas pati: qꝛ pᷣma vo luntas qua ſe in xpᷣi ſeruitutem tradidit: oĩa illa ſibi meritoꝛia fecit. C Ad 3 E dicẽdũ ꝙ nõ oĩs ſollicitudo repugnat ꝑ/- fectionis ſtatui:ſed ſolũ illa que ſc terre nis curis inberet ut euoluat mentẽ a dei amoꝛe. AUnde dicit Augꝰ? ſuper illo ver⸗ bo:nolite ſolliciti eſſe quid manducetis: qꝙ nõ iſta pꝛohibita ſunt kis ut nõ ꝓ- curarẽt q́;tum neceſſitas ſatis eſt.vn boneſte viuere potuerũt:ſed ne pꝛopter iſta euangeligarent tanq; pꝛopter fineʒ;. D ſecũduũ ſic ꝓceditur. Ligder eni ꝙ illa que acquiſierunt monachi ex laboꝛe ipſoꝝ:eis ⁊ nõ mõaſterio ſint ac quiſita. Homo nanq; naturali debito ⁊ ex pᷣcepto dei tenetur ſuſtentare paren⸗- tes:quãtũcũq; ergo monachus ſit aſtri ctus mona ſterio per ingreſſuũ religiomis ⁊ obligatiõis votum:quod acquiſuit ex pꝛopꝛio laboꝛe poterit erogare parenti bus in coꝝ ſuſtentatiõe. C Pꝛeterea ꝗ⸗ ſinun g eis igeoz opecbis biew hutenes Nhn ecot, gpꝛiͦch Baler. abine reis. ſeend⸗ N ovi fic⸗ troni anic⸗ fltions itigi ipe/ ſenrüi4 reh no lili⸗ * Pnt cte iade ore⸗ nducens zutto ehroyta! terfn⸗⸗ eieng nachi⸗ on ſdehio! tepath . ſtan fcigen⸗ ilttt neonn nco, Ar. nongageſimaſeptima libet debet ſuoꝝ domeſticoꝝ curã habe/ re: Juxta illud.i.Chi.v. Qui ſuoꝝ dome ſticoꝝ curã nõ hʒ: fidẽ neganit: ⁊ eſt infi deli deterioꝛ: ſed ↄtingit qñ q; monacbũ apoſtatare: ⁊ vxoꝛẽ capere ⁊ filios gene rare. Poterit ergo acquiſita bona ex ſuo laboꝛe vxoꝛi ⁊ fus relinquere:⁊ nõ affi gnare monaſterio. Pꝛeterea ꝓpt᷑ in- opiaã ⁊ pauꝑtatẽ ð bitoꝛ nõ abſoluitr᷑ a de bito:niſi foꝛte ad tẽpus ò; diu adeſt im/ poſſibilitas reddendi: ergo multomag ꝓpter paupertatẽ monaſteri monachꝰ nõ ab ſoluit᷑ a debito parẽtũ an poſſit lu⸗ crum ſui laboꝛis in parentũ ſuſtentatio nem conuertere. M Am PR . F elt: uig donñ ẽ In COtrarin vari irreddibił — ſeẽd monacbi ſe ⁊ ſua vonãt mona ſterio ergo que acquirunt nõ eis ſed monaſte- e⸗ zui ana: vnde non abſoluit᷑ a redditione debiti ſimpli Vn 60 rio acquirunt᷑ ⸗ 1 dicendũ ꝙ ꝑſonaꝝ. Que dam plenequo ad oia ſunt ſui iuris:ſicut pesõ liber ⁊ pat᷑ familias:⁊ tales pñt ſibi acquirere ⁊ acquiſita retinere Quedam vo plene ſunt iuris a lieni:ut ſerui: ⁊ ta/ les nibil eis ſed dominis eoꝝ pñt acqui rere. Qu ed vo ꝑtim ſunt ſui iuris:⁊ ꝑ- tinm alieni:ut qui ſũt de familia: ſic vxoꝛ ⁊ liberi:⁊ tales ꝑſone partim ſibi ⁊ ꝑtim alijsacquirunt. Aroꝛ eni ex pat᷑nalibꝰ ſibi acquirit: ex alijs aũt viro ſaltey quo 343 miniſtrationẽ. Siłr filiuffamilias ſi- bi acgrit de caſtrenſi peculio ⁊ quaſi. de alus vo acquirit patri. Munc aut ẽ ita vꝓꝙ monachus uel religioſus totalit᷑ ẽ iu ris alieni:tam quo ad ſeipſumn q; quo ad ſua Quia ut dicit Auten. C. de ſacroſã. cecle. Ingreſli monaſteria ſe ⁊ ſua deo dedicant. Jdeo dicendũ ẽ monachi ꝗᷣ cunq; acquiſerũt uel acquirut ex laboꝛi bus ipſoꝝ: uel quocũq; iuſto alio titulo non eis ſed mona ſterio ſunt acꝗſita. & ergo eſt dicendum A Pein VN q bomo tenetur ex eſt poſſibilitas.vnde ex liceutia abbatis uel ex aliqua libera adminiſtratione po teſt parentibus ſubuenire de ſuo labo- re: ⁊7 de bis quoꝛum adminiſtrationem bʒ:tenet᷑. Aliter exquo de ſuo nõ bõ nec adeſt ſibi facultas aliun de acquirendiqꝙ ſuuʒ ſit: abſoluit᷑ ab exècurione pᷣcepti ꝑ impotentiã. ¶Ad ⁊meſt dicenduʒ ꝙ in tali caſu non põt relinquere vxoꝛi lucrũ ſui laboꝛis:nec filis: qꝛ vxoꝛ illa nõ fuit vxoꝛ:ſed cõcubina.vnde erat plene iur ſui:non alieni:⁊ filij nõ erant in ptate ꝑpa tris:cum nõ eſſent delegitimo thoꝛo na ti. totũ ergo quod acquirũt apoſtate:te/ nent᷑ monaſterio uel religiõi aſſignare cu ius ſunt. Qð auũt vxoꝛ uł filij cor egke runt: eis tenent᷑ relinquere. ¶ Ad⸗ dicẽdum qʒ non eſt ſiłe: quis ille qui ma —— net in ſeculo de paupere põt fieri diues: ⁊T põt venire ad pinguioꝛẽ foꝛtunã:vnde citer: ſed monachbus ꝑ introitũ religiõis de cetero quod acquirit:monaſterio acq rit: non ſibi: vnde vniuerſalit᷑ abſoluit a debito parentũ: niſi de licentia abhatis uel de bis quoꝝ ad miniſtrationẽ babet „ poſſit eis ſubuenire. bont ee.ri ſc pcedit: Qli⸗ ”””MG tei tin det eni q lici ũᷣ fuerit ⁊ ſit monachis aliquod ꝓ- pꝛium bẽre. Btus enim benedictus fuit pater mõachoꝝ: ut dicit Gꝛegoꝰ.iij. Dy alogoꝝ. ſed ipſe dicit in regula ſus c.de ꝛio. MWonachus oĩino nihil beat niſi quod abbas ded erit uel conceſſerit. Ex abbatis ergo diſpenſatione monachus ꝓpꝛium hẽre põt. C Pꝛeterea nõ mino ris ꝑfectionis ſunt epi q́; monacbi: ſed ep̃i ꝓpꝛium bẽre poſſunt.xij.q.i.c.epᷣi de rebus ꝓpꝛijs:ergo multo foꝛtius licituʒ eſt monachis ppꝛiuz bere. . Pꝛeterea non ẽ dicendũ ꝙ monacbi bonis primo „ nialibus puentur ꝓpt er religiois introi tum: ſed talia nunq; fuerunt mona ſterio E ur ex acaſita: talia monachꝰ põt ſiẽ ꝓpa reti pᷣcepto parentibus ſubuenire: ſi ſibi ad . In coôtrarin etas i⸗ bikur ₰½ 2 extra de ſta.mo.c.cũ ad mõaſteriũ. Pꝛo bibemꝰquoq; diſtricte in virtute obediẽ tie ſub obteſtatione diuini iudici:ne ꝗs mõachoꝝ ꝓpꝛiũ aliquo mõ poſſideat. * „ dicẽdũ ꝙ aliqua ſũt ſub Rn e0 aliquo ſtatu mon achali per que monachus eſſentialit differt a ſeculari. Quedam vo ſunt accidentalia ꝑque a ſeculari monachus accidẽtalit᷑ differt. In pᷣmis ergo ſolꝰpapa põt diſ- pẽſare:ſic ſolꝰ ipſe in cau neceſſitat ꝓoſ ſet de monacho facere nõ monachũ. In alijs vo abbati relingꝗtur diſpẽſatio.cõ/ ſtat aut ꝙ abdicatio ꝓpꝛietatis ſubſtan tiale ẽ monachatui: cũ in boc monacbꝰ a ſeculari differat. Scribit᷑ enim aucte Miero.xij.q.i.q duo ſũt gepera cbꝛiſtia noꝑ: AVnũ eſt diuino officio mancipatũ ꝗ victu ⁊ veſtitu cõtenti:nullã int᷑ ſe ppꝛic tatem debent bẽre:ſʒ oia comunia Ali⸗ ud ẽ quod poſſidet iſta tꝑalia. In baben do ergo ꝓpꝛiũ abbas cũ monacho diſpẽ ſare nullatenus põt. Vñ ſcribit extra de ſtatu mo.c.ſupꝛadicto: Nec eſtimet ab⸗ b⸗as ſuꝑ babenda ꝓpꝛietate poſſit cũ monacbo diſpenſare:qꝛ abdicatio ꝓpꝛie tatis ſicut ⁊ cuſtodia caſtitat adeo ẽ an nexa regule monachali: utõ eam necſu- mus pon tifer poſſit indulgere licentiaʒ: quod verũ eſt regularit: Sʒ caſum neceſ ſitatis nec lex diuina nec hũana in diſ⸗ penſando excludit. “Z P ergo ẽ dicenduʒz: qpÿ Ad P ummn aliud eſt hẽre rei ꝓ/ pꝛietatem ⁊ dñ ationẽ:⁊ aliud here viuʒ ⁊ diſpenſationẽ uel adminiſtrationem. modo. VUñ dvr extra in illo.c.cũ ad mona Monacho ergo ꝓhibet᷑ bẽre ꝓpꝛiũ pᷣmo ſteriũ. Monachus ꝗ ppꝛietatẽ aliquem bæere fuerit depᷣbẽſus: regulari monitio ni pᷣmiſſa:de monaſterio erpellat᷑. Sʒ ſe cũdo mõ abbas põt cõcedere monacho vſum libꝛoꝝ ⁊ aliarũ reruũ.pᷣm quẽ moduũ intelligi tur dictuʒ beati bñdicti. CAd 2m eſt dicendũ q; epi ſe non obligant vo to ut ꝓpꝛium habere non poſſint ſic mo- Q ueſtio nachi:ideo ſimul cum perfectione ipſoꝝ põt ſtare hẽre ppꝛium:qꝛ abdicatio ꝓpe tatis non facit eſſentialit᷑ ad perſectõis ſtatũ:q;uis aliquo mõ ſit ꝑfectionis via CAd 3'“ édd. ꝙ monachoꝛum patri-⸗ monialia mõa ſterio ſunt acquiſita poſt eoꝝ ingreſſum: cum ingreſſi monaſteriũ ſe ⁊ ſua offerant:ſicutiſupꝛa dictũ eſt. arri ſic pceditur D gquartu αRwänen ꝙ monachi viuentes in ſocietate fuerit in ꝑfectioꝛi ſtatu qᷓ; ſolitarij. Sta tus eniʒ ꝑpfectio ↄſiſtit potiſſime in voto obedientie:ſed monacbi ſolitarij non vi- unt ſub obedientia alicuius. Tales eni,z anacoꝛite dicebant᷑ qui diuiſim in deſer/ tis habitabant:ut Hieroꝰ dicit. Alij au tem ꝗ m ſocietate viuebant cenobite ap pellabant᷑. ¶ Pꝛeterea ſtatus ẽ imꝑfe/ ctus qñ periculis eſt expoſitus: ſed ſtatꝰ ſolitudinis eſt ꝑiculis tetationũ expoſi- tus. Dicit enim glo. 2 obſeruauit hoꝛam qua mulierẽ ſolitariã inueniret:quia cum viro exiſtente nõ fu- iſſet auſus eam tentare.Ex qua cã ſcri- bitur auẽte Hiero de cõ.di.v.q; cgyptio rum monaſteria bunc moꝛem tenent ut nullum abſq; opere ⁊ laboꝛe ſuſcipiant: non tam ꝓpter victui neceſſaria: q; ꝓpt anime ſalutes:ne vagetur pernicioſis co gitatiõibus. ¶Preterea ſtatus ꝑfectio compler᷑ ex ſocietate chꝛiſti c bomine Sed ſcribit᷑ Matth.xviij. Abi fuerint duo uel tres congregati in nomine meo ibi ſum in medio eoꝛuʒ. Maioꝛis per/ fectionis ẽ monachoꝝ vitg ſociał q; ſo In contrarin bebezro benedicto ⁊ antonio:qui fuerunt mona⸗/ chboꝝpatres: qui vitam ſolitarism mag q́; ſocialem elegerunt. Unde Augꝰ in li bꝛo de operibus monachoꝝ:ilios mona chos ſanctioꝛes eſſe dicit qui a cõſpectu hominũ ſeparati:nulli ad ſe pᷣbeẽt acceſſũ ρο dicendũ ꝙ uel loquimur Bn 4 cO de ꝑfectionis ſtatu:ułde — Geñ.iij. ꝙ diabolꝰ ð IIn tecti fiapi glis lotiun au pe ctiope ctioni fecte ant. tes ?. neceſe alſunr enſ 1 tn debel ſuom dit fecto toſo won vol⸗ 4 tio. gca pus enpl. ſio⸗ nnon trane tn. inu⸗ beann enp Uni. . ſin wulhr⸗ lgtery⸗ ſohtdf glunt⸗ thtode fibedea ibit⸗ oni eſpt Illt neipte tioe. rſetois onis vis n utn,⸗ ſin e miſeni tic. Detltoar Zeturen ſocietate i Sts einvoto finont . a, oſe⸗ Mian htee limt/ ſclu⸗ ico doo⸗ oliteni tehiͤft⸗ diſn⸗ — eut igan. SN 6s sgſn⸗ ibopine fuennt ſe ne⸗ Ar. ꝑfectionis opere. Atroq; aũt mõ ſolita ria vita maioꝛẽ ꝑfectione reꝗrit q; ſoci alis. Socialis nanq; vita eſt ſtatus vo/ lentium ꝑfici per inſtructionẽ in intelle/ ctu. ꝓper monitionẽ᷑ in affectu:⁊ per coꝛꝛe ctionem in effectu: cum contingit a ꝑfe⸗ ctionis via veuiare. Sʒ ſolitaria vita ẽ ꝑfectoꝝ ⁊ talium qui nullo iſtoꝝ indige ant. Solitarij eni alioꝝ cõſoꝛtia ſpernẽ- tes ⁊ ciuiliter ⁊ ſocialit᷑ nõ cõuerſantes: neceſſario ut phus dicit uł ſunt ut beſtie uel ſunt homiue melioꝛes. Vñ non ſolũ pm ſcõꝝ:imo j pꝑbõꝝ dogmata:ſolitarie ⁊ vᷣtuoſe viuẽ ꝑfectoꝝẽ. Et mag tales debent dici quidã dij q; hoĩes: uel tanq; ſupᷣmi ⁊ ꝑfectiſſimi hoĩes ſunt honoꝛan di ⁊ admirandi.Quanto ergo ſtatus ꝑ⸗ fectoꝝ excedit ſtatũ perficiendoꝝ: tan/ to ſolitaria vita monachoꝝ excedit vitã monachoꝝ viu entium in ſocietate.Si vo loquamur de ꝑfectiõis opere:boc idẽ psʒ·Opus eni ſolitarie vite eſt contepla- tio. Socialis vᷣo ẽ actio.Planũ eſt autẽ ꝙ contemplatio pᷣeminet actioni: et eſt opus magne ꝑfectionis ꝓpter cbꝛiſti ex- emplum imitandũ. de quo ſcribit᷑ Luce vi. ꝙ exijt in mõtẽ oꝛare:⁊ erat ꝑnoctãs in oꝛatione dei:ppter xpᷣi auxiliũ impe⸗/ trandũuũ.ſolitudo.n.vbi deeſt auxiliũ hũa num:locus aptus eſt ad impetrandũ di/ uinũ:qꝛ cum ignoꝛamus quid agere de/ beamꝰ boc ſolum babemꝰ refugij ut ocu los noſtros diriga mus ad deũ: ut ſcribi tur.ij. Paral.xx.Et ppter tumultũ ſecu- li fugiendũ.deſerens eni mundum ⁊ tu⸗ multum ſeculi:⁊ ſeparans ſe a iocundi/ tate ⁊ voluptate mũdi confoꝛtat᷑ a cbꝛi ſto:ut dicit glo. Apocj.xij. Oulier fugit Pi jin ſolitudine. Ad Peummnen½ eſt dicendũ q ꝗ ſunt ꝑfecti ⁊ traditi xpᷣo in ꝑpetuã vᷣui tutẽ:bnñt ꝗdem obedientiã ad deũ i ope risexecutiõe:qᷓ;tũ vᷣo ad alios obedien tiã bñt in animi pᷣpatione. In oꝑpatione vo nõ indigẽt alijs obedire ꝑ inſtructio nẽ in intellectu:uel monitionẽe in affectu nonageſimaſeptima IIII ułꝑ coꝛꝛectionẽ ĩeffectu:cũ pᷣſupponãt᷑ iã ꝑfecti ⁊ fixu animũ bẽre in dei amoꝛe Vnñ recitat Gꝛegoꝰin dyalogo de quodã monacho ꝗ in catena ferres pedẽ fixerat ne liberũ exitũ hẽret de cella. Cui btũs bñdictus ſcripſt: Si xpi ßuus es:nõ te⸗ neat te catena ferrea:ſ̊ amoꝛ dei.CAld 2m eſt dicendũ: ꝙ viuetes vita ſolitaria iã ſunt exercitati ⁊ ꝓbati in periculis tẽ tationũ. Mon enim tales dicente Apło ignoꝛãt cogitatiões ſathane.vñ ad eos tẽtãdum accedẽ diabolꝰvehement᷑ expa ueſcit: modo quo inimici multü tim ent aggredi illos milites quos ſciunt eẽ ex⸗/ ercitatos in bello. Andetalibus tenta/ tio non eſt ad periculũ:ſed ad gaudium: ut ſcribitur Oaco.i.Omne gaudiũ exiſti mate frẽs cum in tentation es varias in cideritis. CAd 2ꝭeſt dð. ꝙ in ſolitudi ne viuenti ⁊ deum per amoꝛẽ contẽplã/ ti chꝛiſtus ſe ſociatper mutuam bilectio nem: modo quo ꝓximi adinuicem ſoci⸗ antur:quia qui manet i charitate in deo manet:⁊ deus in eo.i. Jo.iiij. Et ꝑ inter nam locutionem ⁊ refectionẽ᷑: Juxta il⸗ lud Oſee.ij. Ego lactabo eazʒ:⁊ adducã eam in ſolitudinẽ ⁊ loquar ad coꝛ eiꝰ.· D uartũ ſic ꝓceditur: VLigetur eni qꝙ mon achoꝛum vita quanto ſit artioꝛ:tanto fuerit ꝑfectioꝛ. Scribit.n. Berñ.in epiſtola ad flaminiacenſes mo nachos:Siquis de noſtris ad vos ma ioꝛis perfectiõis gratia ⁊ artioꝛis vite deſiderio conuolauerit:nõ ſolum nõ cau ſamur ſi ei in tali ſtudio cõſulitis: ſʒ mul tum pᷣcamur ut hoc faciatis:nec offẽ ſos nos conqueremur:ſed valde eſſe in bo adiutos fatebimur. Id em ergo videtur monachoꝝ vitam eſſe artioꝛẽ ⁊ ꝑfectio rẽ. Pꝛeterea nõ indulget᷑tranſtꝰ nii de imperfecto ad perfectum:ſed concedi tur omnibus iure cõmuni ut ad artioꝛrẽ regulam poſſint tranſuolare: extra de traſc.ad religi.c.licet. Ergo qᷓnto mona choꝝ regla ⁊ vita ẽ anion tato leckioꝛ ðèòèðð ””M — * IE Pꝛeterea pfitentibus regulaz beati Augj.concedit᷑ licẽtis trãſuolandi ad re gula beati Benedicti tanq; ad artioꝛe⸗ ergo tanꝗ; ad ꝑfectioꝛẽ:qꝛ ꝓpt᷑ frugẽ ſã c: ioꝛis ⁊ ꝑfectior vite ta ücrei ig lget. A PARATPAH&1* 11 eſt qr ꝑfectõ bu In C0 rarin mane vite conſi ſtit m abdicatiõe tꝑsliuʒ ꝓpterxpᷣm: ſed bec ꝑfectio magis viget ireligioñs men dicatibꝰ q́; monacbis:ergo illoꝝ religio eſt perfectioꝛ q́;uis ſit minus arra. * ſid e0 dicẽdũ ꝙ iſta duo ſil ſtãt *„ religionẽ eſſe artioꝛeʒ et ininoꝛis ꝑfectionis. Qð q; tum ad pns tripliciter oñditur. Pꝛimo ꝑ xp̃i exẽ/ plu. ¶ Secundo per apłoꝝ documentũ . Certio perpñtis eccłie erꝑimetum. Hulli nanq; xpiano dʒ venire in dubiuz ꝙ; nulla regula uel religio artioꝛ eẽ pot religione Joanis baptiſte:de quo ſcribi tur Mattb. iij. ꝙ veſtimẽtum eius erat de pilis cameloꝝeſca aut eius iocuſte⁊ mel ſilueſtre. Suꝑ quo vᷣbo dic Mieroꝰ: q; miꝝ erat in bůano coꝛpoꝛe tãtã aſpe ritate vite cõſpicere. Mec ꝙ aliqua reli⸗ gio fuit ꝑfe etioꝛ religiõe xpi:vñ Math. xi. dixit. Aenit Joãnes baptiſta nõ ma⸗ ducans nec bibes: ⁊ dixiſtis qꝛ demoni um bʒ: venit filiꝰbois mãducas ⁊ bibẽs ⁊ dixiſtis. Ecce bõ voꝛax⁊ potatoꝛ vini ⁊ iuſtificata ẽ ſapiẽtia a filijs ſuis. Suꝑ quo verbo dicit Augꝰ: ꝙ ſci aplłi intelle xerunt regnũ dei nõ eſſe i eſca ⁊ potu: ſʒ in eᷓnimitate tollerãdi:quos nec copis ſubleuat nec depꝛimat egeſtas. Religio ergo xpᷣi fuit minꝰ arta ⁊ maioꝛis perfe-/ ctionis. Secũdo hoc pʒ per apłoꝛuʒ documetù Lãta. u. fuit ꝑfectõvite apłi ce ⁊ eccłie pmitiue:ut cuctis poſſeſſiõi bus abdicatis ois baberet in cõmuni: ⁊ pcia poſſeſſionũ ad pedes aploꝛuʒ pone bant᷑. Aqua pfectione defecerut poſte⸗ rioꝛes:qꝛ poſſeſſiões in cõmuni reſerua bant. Expæeſſe enĩ dicit Nugꝰ.iij.de do/⸗ ctrina xp̃isna:nullas eccłias gentiu fe⸗ ciſſe quod tꝑe aploꝝ factum eſt: ⁊ tamẽ Queſtio V monaſteria ex gentibꝰ cõuerſis cõgrega ta poſſeſſiões in cõmuni ſeruãtes artio ris vite fuerũt q; religio apłoꝛuʒ. Oicit eni Hieroꝰ in epła ad Euſtochiu De ci bo vo ⁊ potu taceo cu etiã lãguẽtes mo nachi aqua frigida vtant᷑: ⁊ coctũ aligd comeaiſſe luxuria ſit. Fuerũt ergo mõa⸗ chi i pmitiua ecclia artioꝛis vite q; apli ⁊2 minoꝛis tñ ꝑfectionis: cuʒ per hoc poſſeſſiões in cõmuni ſeruabat Augꝰ di cit eos a ꝑgfectione apoſtoloꝝ defeciſſe. CLTertio boc declarat᷑ perpñtis eccłie experimẽtũ. Cõmuniter eni tenet ecclia religionẽ epoꝛum perfectioꝛẽ eſſe omni alia religiõe tã monachoꝝ q; alioꝝ:⁊ tñ exꝑimentũu docet ꝙ quelibet religio ar- tioꝛis vite eſt q́;ᷓ religio epoꝛum:nõ ergo ſe concomitantur iſta: ꝙ religio quanto artioꝛ tanto perfectioꝛ. Poteſt eni ma⸗/ ioꝛ perfectio cum minoꝛi artitudine: et maioꝛ artitudo cũ minoꝛi perfectione. ergo eſt dicedũ qp½ Ad Pꝛeimn Bernardus n5 l0 quit᷑ de perfectione religiõis ſimpłr: ſed de ꝑpfectione expediẽte illi monachbo de quo loquebat᷑. Sunt eni monachi ⁊ alij religioſi in ſtatu ꝑficiendoꝝ:nõ perfecto ruũ:ſcut dicit Dionyſus.vi. c. ecclia ſtice bierarchie:⁊ ſunt ĩ via acꝗrendi ꝑfectio nis ſia tũ:ad cuiꝰ acquiſitionẽ aliqua ꝑ- fectio iſtrumẽ taliter expedit vni que nõ expedit alteri: ut ad repꝛimẽdas paſſio nes arta vita ꝑ abſtinẽtiam ⁊ exercitiũ laboꝛts ⁊ vigiliaꝝ expediret moleſtatis ab huiuſmodi paſſionibꝰ: que nõ expedi ret alteri qui ex alio exercitio uel ex diui ne gratie aurilio buiꝰ paſſiones iam vi ciſſet. C Ad 2'eſt dicedũ ꝙ eccłia imi/⸗ tat᷑xpᷣm ſponſũ eius:qui nulliclaudit vi am ſalutis: ſed vnicuiq; cõcedit vi quã credit ſibi magis expedire ad cõſequen dum ſue perfectõis ſtatũ. Artioꝛeʒ ergo vit ã cõcedit religioſis exiſtẽtibus inila⸗ tioꝛi nõ ꝙ credat eccleſia tato religionẽ eẽ pfectioꝛt᷑:quãto artioꝛẽ ſimpłr: ſʒ cre dit artioꝛẽ ꝑfectioꝛẽ eſſe inſtrumetalłr⁊ cita gui⸗ otmn te egr i. H hon. ccpto Gicitux deber tiſe⸗ guis n ltione ſoni: tehere camnd liotet Ptoſe Gcan eſuca herien 1 dgegt grro Oict deck tes no dig onnir, eihint bor ugyd feciſe. ackie tacle konn ſgo want⸗ jöne⸗ ine:t tiope⸗ tedig sno lele er 1 ſo aNic enN 1MA en eccd ererrereerser e r ſtns Ar. ſᷣm quid:reſpectu illoꝝ qui ꝑ talẽ artitu dinè dicũt cõmodiꝰ ſe poſſe ꝑuenire ad ꝑfectõis ſtatů C Ad ʒuẽ dicedũ ꝙ ſi-⸗ cut nulla regula poteſt eẽ perfectioꝛ re- ula apłoꝛum: ſic nulla regula põt eẽꝑ⸗ ectioz? regula beati Aug.que nõ aliud eſſentialiter cõtinet q; apioꝝ documeta Pꝛofitent ibꝰ ergo regulã beati Augj.ñ cõcedit᷑ licẽtia tranſuolãdi ad regula bti Benedicti tanq; ad ꝑfectioꝛẽ ſimpłr: ſ tanq; ad exercitatioꝛẽ ⁊ ꝑfectioꝛẽ huic: eo eni ipſo ꝙ artioꝛ ẽ in eſu carniũ et in alis obſeruãti s: põt eẽ iſtrumẽtaliter magis via exercitandi ſe ut ꝑueniat ad perfectionis ſtatũ. Coꝛpoꝛalis tñ exer⸗ citatio nõ facit ad perfectionẽ ſimplicit quia ad modicũ vtilis eſt. Pietas aũt ad omnia valet habens pꝛomiſſionem vi⸗ te que nũc eſt ⁊ future.i. Thimo.iij. H lextũ ſic ꝓcedit᷑. Aide 2 tur eni ꝙ mona chis vniuerſaliter ex pᷣcepto eſus carniũ ſit int erdictus Quod eni ꝗs tene tur ex voto: tenet᷑ ex pᷣcepto. Sʒ mona⸗/ chi ex voto obligant᷑ ad ſeruãdam regu laz beati Benedicti:in qua cõtinetur ꝙ monachi a carnibus abſtin eãt. Ex pꝛe-/ cepto ergo eſus carnium monacbis iter dicitur. C Pꝛeterea:pena carceris non debet monacho niſi pꝛo trãſgreſſiõe pᷣce pti:ſed ſcribit᷑ de Coſe.di.v.c.carnẽ.Si quis monachus violauerit:⁊ contra ſan ctionem regule vſumq; veteꝝ veſci car nibus pᷣſumpſerit:ſex mẽſiũ ſpacio retru ſioni ⁊ pnie ſubiacebit. ¶ Peeterea:ſi ñ tenerent᷑ monacbi ex pᷣ cepto abſtinere a carnibꝰ: nullũ ſcãdalu nec aliqᷓ diſcepta tio eẽt ð eis magis q; ð alijs religioſis. ₰ — 1 NrPAT 1 eſt quia quod ꝗqs In Ccotrariienetur er 5 pto ſeruare:nõ diſpenſat᷑ cũ eo ex quocũ qʒ caſu: ſed cum monacho diſpẽſatur in eſu carnium ⁊ potiſſime circa egrotos. e dicenduʒ ꝙ aliqui dicũt Rndeo monachos ad aliqua te neri ex voto:ut nan babere pꝛopꝛiũ:cõ⸗ nonageſimaſeptima vn tinentiam: æ obedientiã ſeruare: 2 babi tum monachalẽ poꝛtare. Ad aliqua ?o pꝛopter votum ut abſtinere a carnibus 7 omnia ſeruare que in regula bti Bene dicti pᷣcipiũtur. Unde dicut monachuʒ ad ep̃atum pꝛomotũ veſci carnibus nõ licere. Sed durum eſt illa que nõ ſũt ma la niſi quia ꝓhibita ſic reſtriugere ut a ni me laqueo peccatoꝝ ſepe capiãt. C Pu to ergo aliter eẽ dicenduʒ ꝙ ex pᷣcepto cõtento ſub voto monachis eſus camiũ non eſt interdictus:quod patet dupłr. Pꝛimo ex modo pꝛofitendi. Maʒ qui libet monachus ⁊ religioſus ex voto nõ ꝓmittit ſeruare regulã: ſed vouet obediẽ tiam pᷣm regulam Benedicti uel Augj. aut alioꝝ:vide ex voto obligant᷑ ad ſer- nanda illa que ponũtur in regula tanqs pꝛecepta ⁊ que pꝛelatus ᷣm tenoꝛem re gule ſibi pꝛecipere voluerit. Illa oque non cõtinent᷑ in regula ſub pꝛccepto:ſed uelut monitiones uel ut conſilig uel ut oꝛdinatiões uel ſtatuta:non cadũt talia directe ſub voto. AUnde monachus ipſa ſᷣtermittens nõ facit contra pꝛeceptuʒ. Abſtinere aũt a carnibus nõ ponitur in regula beati Benedicti ut pꝛeceptũ: ſed magis ut ſtatutum quoddã: ideo mona chus comedens carnes: puto ꝙ non fa ciat contra en ſe⸗ contra ſtatu tuʒ regule. C Secũdo bhoc patet ex mo do diſpenſandi. Si enim directe abſtine re a carnibus cõtineretur ſub voto mõa chalis regule ⁊ ſub pꝛecepto:mõ quo cõ tinetur nõ poſſe babere pꝛopꝛiũ:tuc nec abbas nec epᷣs poſſet cũ mõacho diſpẽ⸗ ſare in eſu carnium:ſicut nõ poſſunt diſ-⸗ pen ſare cũ eo de non babẽdo pꝛo pꝛiũ:ut patet extra de Sta.moñ.c.cu ad mona ſteriũ: quod pʒ eẽ falſum:quia nõ ſolũ cũ monachꝰ aſſumit᷑ ad epᷣatũ:ĩmo cũ aſſu mit᷑ ꝑ abbatẽ vel ep̃m ad regẽdã eccłiaʒ ſecularẽ:diſpẽſat᷑ cũ eo in eſu carniũ.cũ Hᷣm Augl.ad quancũq; eccleſ qiqs ve nit:eiꝰ moꝛẽ ſeruare tenet᷑iſi cuiq; nvule eẽ ſcandalũ:ut ponit᷑.xij.di.c.illa.Quiſ Queſtio . quis eni rebus pᷣtereuntibꝰ reſtrictiꝰ vti itellectů bim ꝙ phᷣs dicit.x.Ethi. ¶/ S. en tur q; ſe habẽt moꝛes eoꝝ cũ quibus vi- illud magis facit ad ꝑfectionis ſtatum: reſp uit: aut intẽperatus eſt aut ſuꝑſticioſus: quod ↄuenit magis ꝑfectis:ſed vita acti nis ut ponit᷑ auctoꝛitate Augl.xli.di. ua ↄuenit epis quibꝰ couenit alios ꝑfice tin Ad pꝛimũ ærzo eſt vicedu: ej re. Zdagis crzo per actius vitaʒ q; ber nn — e: P monachbꝰcomedẽs contẽplatiuã monachi ſunt poũſiti in ꝑfe acei carnes nõ faceret cõtra votũ:niſi faceret ctionis ſtatu. ¶ Pꝛeterea perfectioꝛi ⁊ wie ex cõtemptu inobediẽtie:qꝛ obediẽtiaʒ ſuꝑioꝛi ↄuenit oꝛdiare inferioꝛes⁊ imꝑ/ mit vouit ⁊ abbati obedire Fy regula. ¶CAd fectioꝛes:ſed actiuis de eccłia conuenit tun 2 dicẽdũ ꝙ pena illa infligit᷑ mõacho oꝛdinare de contemplatiuis. Magis er nic cõtumaciter⁊ inobediẽter carnes come go contemplatiua q; actiua vita conue teß genet l. Dd 3 eſtdicẽdũ q ſcanali ⁊ nit ad perfectionis natuin: Jaa e diſceptatio pꝛo tato magis de moachis & retrari ſj eſt Iidoꝛus li dei q; dea lijs religioſis fit: qꝛ eſus carniuʒ J n C0 trariu bꝛa de ſummo pen ꝓbibet᷑ in regula Benedicti:nõ aut ꝓbi bono.c.xxi. Monachi qui pꝛo dei gmo⸗ ten betur in regulis alioꝝ religioſoꝝ. Hꝛofi- re ſeculo renunciat ⁊ tñ curis reꝝ famili ſaei tentibus eni regulã beati Heigi.nõ ꝓbi · arum implicant᷑:quãto ſe eoꝝ ſtud ijs oc. gui⸗ betur eſus carniũ ex aliquo pꝛecepto uel cupãt.tanto a charitate dina ſe ſepant. aunt ſtatuto regule:ſed ex quibuſdq a ↄſtitutio Rü E dicẽdum ꝙ ſtatus pfe⸗ ite nibus ⁊ oꝛdinationibus ipſoꝛum. iEOctio i abnegatiõe ſunpiꝰ wn fuata ẽ ĩ monachis ↄtẽplatoi vacãtibꝰ. ad pñs tria requirütur. ¶ Pꝛimo mun 0 Ein ꝙ& videndu eſt quõ dialis vite abdicatio:nõ ẽ eni alið ſeimßm ſcc̃ E pfectio aploꝛu abnegare niſi ꝓpꝛijs voluptatibus renu n fſfſeeruata ẽ in monachis ↄtem- ciare:ut qui ſuꝑbus erat: fiat humilis ꝗg ul⸗ pfrlatõi vacãtibꝰ. Circa qo qrũ ſuperſticioſus ẽ: fiat mãſuetus: qui incõ ? tur quattuoꝛ. ¶ Pꝛimo vtrũ monachi tinens fiat caſtus. Maʒ ſiquis ita renũ öuati inſiſtẽtes ↄtẽplationi eſſent in ꝑfectõis ciat oibus que poſſidet ut ſuis nõ renun diit ſtatu. ¶ Secundo vtꝝ monachi inſiſtẽ ciet moꝛibus:iaʒ nõ eſt xvpᷣi diſcipulus ſi⸗ ſette tès ↄtẽplationi eſſent in ſtatu magis ſe cut dicit Aidoꝛus de ſũmo bono.c.xvi,/ 7 curo q́; alij. ¶ Tertio vtꝝ monacbi in-· ¶ Secudo requitit᷑ ad deũ per ſpecula 6 ſiſtentes cõtẽplatiõi eſſent in ſtatu ma/ tionẽ acceſſio.Mõ enim accedit᷑ ad deu,ʒ nton gis meritoꝛio. ¶ Quarto vtruʒ mona paſſibus coꝛpoꝛis:ſed mẽtis ſpeculatõi/ (A(Aſeci chi vacantes contẽplationi eſſent i ſta- bus. In boc eni diſtinguir vita actiua a Cognot tu magis vtili ?⁊ neceſſario. cotemplatiua: qz actius vita eſtinnocẽ- ſſi DOD pꝛunn ergo ſic ꝓcedi tia bonoꝝ operu. Cõtemplatiua vo eſt rhart 2220P'iiU iur. Qidet enĩ ſpeculatio ſupernoꝛuũ: vndeilla eſt cõmu ebebe vꝓ monacbi inſiſtẽtes cõtẽplatõi ia elor. iſta vo paucoꝝ ut Iſidoꝛus tfineli nõ eſſent in perfectõis ſtatu: ꝑfectio nã/ ddicit. ¶Lertio requiritur ipſius dei ꝑ d an q; ſiatus nõ acqrit᷑ ſine charitate:iuxta amoꝛem cõtemplatio. Qidet᷑. n. Gꝛegꝰ. itu⸗ illud. i. Chor.xiij. Si babuero oẽm ſciẽ ſuper Egechilem Omeł.iij. diſtinguere Nich⸗ tiam ⁊ oem fidem ita ut mõtes tranſfe/ inter ſpeculationẽ puram ⁊ onseint⸗ tnaß am charitatẽ aut nõ babeã nibil ſum. tionẽ. Exponens enim illud verbũ Ece nati⸗ Sedà ↄtemplatio ſolũ nominat ſcias:nõ chi.i.Quattuoꝛ facies vni ⁊ qttuoꝛ pen lotn charitatẽ. Cõueniteni contẽplatio hoĩ ne vni: dicit ꝙ facies ad fidei ſpeculatõ hyeffect hm illud quod optimũ ẽ in ipſo puta him nem pertinet penna vo ad cõtemplatio on . „ „. CS. n ſaacti ſe per timofe Atioi King⸗ ☚1 Nagee on Gonen ſumno giͤno, ſunli isoc, ſcant. egſ⸗ ſmg hztn vmun zſchn bi iis/ linco grena teded Ausſ⸗ e thheel laddah cculato/ Ntua⸗ . t ön Nng sda Greg ſinglee. nane Ar. nonageſimaoctaua nem. Aidet᷑ enim cõtemplatio imꝑoꝛta re ſpeculationẽ:non cuiuſcũq; cognitio nis:ſed talis que cum hoc quod eſt illuia tiua intellectus:ſimul eſt inflmatiua ⁊ accenſiua affectus: ᷣ quẽ modũ Aug⸗ accipit cõtemplationes.i.de trini.c.viij vbi dicit coõtemplat io que nobis pꝛo- mittit᷑᷑ finis eſt omniũ actionum noſtra rum:⁊ ibidem ſubdit ꝙ cõtemplatio eſt merces fidei ⁊ per cõſequens merces pu re ſpeculatõis tenentis ſe ex parte intel lectus ¶ Iſta aũt tria mundialis vite abdicatio:ad ipſum deũ per ſpeculatio nem acceſſio: ⁊ ipſius dei per amoꝛẽ con templatio ſic ſe hbabẽt ꝙ pꝛima duonon faciunt ad perſectõis ſtatum ſine tertio quia pꝛimu põt eſſe ſuperſticioſoꝛũ ꝗ di cunt coꝛpoꝛi nõ eſe parcẽdum ad ſatu- ritatẽ ut alios guloſos appellẽt ⁊ de bo noꝛe aliquo nõ curandũ ut alios dicant ſuꝑbos ut apls dicit Coloſ.ij. Ad deuzʒ vᷣo per ſpeculationem acceſſio qð erat: ſecudum poteſt eẽ philoſophoꝝ: qui per purã ſpeculationẽ ad deum accedentes multas veritates de ipſo tradiderunt. Sed tertiũ ibius dei per amoꝛẽ contem platio nõ eſt niſ ſanctoꝝ ⁊ ꝑfectoꝛũ. VUñ dicẽdum ꝙ monachi ↄtemplationi inſi- ſtentes fuerunt in perfectionis ſta n . ergo ẽ dicẽdu: Ad Pamum q ↄtemplatio ratione ſpeculatõis tenet ſe ex parte in/ tellectus cuius foꝛmaliter ẽ ſpeculari ? cognoſcere:ſed ut illa ſpeculatio ẽ a deo inſpirata dono charitatis quod ſe tenet ex parte volũtasis:imperatiue ⁊ effecti- ue habet ipam ſpeculationeʒ inflãmare: ⁊2 finaliter habet ip̃am terminare: quia oĩs cognitio nobis a deo inſpirata ter- minat᷑ ad amoꝛẽ dicente apło. Finis pᷣce pti charitas:⁊ talis contẽplatio que cõ tinet ſpeculationem diuino amoꝛe inflã matã ⁊ ad charitateʒ dei ⁊ pꝛoximi fina liter terminatã:eſt que ponit hominẽ in perfectionis ſtatu. CAd ꝛ“ eſt dð. ꝙ epᷣis magis cõuenit vita cõtẽplatiua q; actiua ut Gꝛegꝰ dicit in Paſto.ꝙ epᷣus pꝛecipue in cõtẽplatiõe debeat eẽ ſuſpẽ/ ſus:Siinterdũ tñ aliquod detrimetũu pa titur cõtemplatiõis pꝛopter adminiſtra tionem vite actiue:ad ſalutẽ pꝛoximoꝛũ bhoc ipſum ꝑtinet ad perfectioꝛẽ charita tem:⁊ per cõſequens magis facit ad pꝑfe ctionis ſtatuʒ. ¶ Ad ꝭʒmeſt dicenduʒ ꝙꝙ actiuoꝝ de eccleſia eſt oꝛdinare de cõte/ platiuis q;tũ ad illa qaue ſubſeruiũt vite ↄtemplatiue:per modũ diſpoſtõis pꝛo⸗ uidendo neceſſaria. Iſtud aũt nõ arguit maioꝛẽ ꝑfectionẽ:ſj potius ſbectlone. L ſecundũ iebege tuur enĩ ꝙ monachi cõtemplatiui nõ fuerint iu ſtatu magis ſecuro qᷓ; alij. Dicit enĩ glo.ſuꝑ illo ?bo Treñ.iiij. Diſ ꝑſi ſunt lapid es ſanctuarij: ꝙ choꝛi mo nachoꝝ ⁊ virginũ quiſemꝑ debent ĩcõ/ ſpectu dei per cõtẽplationẽ inſiſtere dũ ipſi monachi implicant᷑ tempoꝛalibus negocijs:virginũ caſtitas exponit᷑ illece bꝛis. et lapides ſanctuarij diſꝑgũ . Mõ videf ergo eſſe ſecura vita ↄtẽplatiuoꝝꝛ. ¶S. Iſdoꝛus dicit de ſũmo bono.c. xv.qꝙ mõachi qui adbuc tꝑalẽ gliaz aut carnalẽ affectant ↄcupiſcẽtis:a ↄtepla- tiõe ꝓhibẽdi ſũt. Sʒ pauci uel nulli ſůt q a muùdi głia ⁊ carnis ↄcupiſcẽtia ſint ſe motiter piculũ a ↄteplatiõe ꝓhibẽ di ſunt. ſcribit᷑.i. Metap.qꝙ natu ra buana eſt multipłr ſerna:⁊ multis in diget ad ſui ꝑfectionẽ. Sʒ vita ↄtẽplati ua ẽ deſtituta auxilijs ⁊ ſuffragijs alioꝝ Ergo ẽ magis ꝑiculoſa et minꝰ ſecura. 1tL&1τα 6&π & qò ſcribit᷑ errra In Ot grin de renu. c. niſi cum pꝛidẽ. Aita ↄteplatiua q;uis ſit magis ſecura:nõ ẽ tũ ſic fructuoſa ⁊ vtilis ſicut I „octiunug. Ki ich 60 dð ppfectis ↄtẽplatiua vita ẽ magis ſecura:ꝑficiedis vo ſecuri- oꝛ videt᷑ ee vita actiua. Pꝛimũ c;tuʒ ad pñs tripłrpꝛobat᷑. Pꝛio ex ꝑte ↄtem plãtis. ¶ Secũdo ex ꝑte dei reuelãtis. ¶WTertio ex ꝑte eius qð cõᷣtemplat᷑ Di cit enim Oamaſ.ij.li.c.xi. ꝙ cõtempla/ tio ſecura ⁊ bona ẽ illis qui nõ timẽet ca ſum: ⁊ qui nõ ex tꝑe ſubito añ vitioꝛum moꝛtiſicationẽ in babitũ cõtemplatõis deuenerunt. Perfectis ergo ⁊ in diuina contẽplatiõe ambulantibus ſecura ẽ co tem platio. Jimꝑfectis ?o ⁊ minoꝛibus ⁊ adbuc cõcupiſcentia auidioꝛibꝰ uel ca ſum timentibꝰ:ut dicit nõ ẽ bona nec ſe cura. ¶ Secũdo boc pʒ ex ꝑte dei reue lantis. Conteplationẽ eni deus nõ reue lat uel illa ꝗᷓ ſunt ꝑfectõis ſtatus:miſi ho miniiam pᷣparato montẽ aſcendere Mõ en im deus docuit moyſen qualit taber⸗ naculũ federis eſſet cõſtruèdũ miſi in mõ te. Ex quo dat᷑ intelligi ut Ricardꝰ dicit in libꝛo de cõtemplatione: ꝙ ſtatus ꝑfe ctiõem qui per tabernaculũ federis ſtel ligit᷑:ille iam eſtiadeptus qui mõte aſcẽ dit:ꝗ diligent᷑ attendit:qui diutius qrit ꝗ tandẽ inuenit: ꝗ ex diuina reuelatione iã cognoſcit q̃le edificiũ ſit deo pᷣparãduũ ⁊2 ꝗbus obſequijs deũ placare oposteat quod nõ ↄuenit niſ ꝑfectis. ¶ Tertio boc pʒ ex ꝑte eius qð contemplat᷑. Quo eni ſunt gen era cõtẽplationũ: ſicut Ri/ cardꝰ docet libꝛo de ↄtemꝑlatiõe. Anũ eſt ſupꝛa rõnẽ: ſj nõ ſᷣter rõem:qꝛ q;uis rõ illa patiat᷑:nulla tñ pñt bũana rõe in ueſtigari uel cõuinci. Aliud eſt ſuꝑꝛa ra tionẽ ⁊ pᷣter rõem:cui oĩis hbuana rõ vide tur cõtraire:ſicut ꝗᷓ ſunt de trinitatis vi tate: ⁊ de coꝛpoꝛe chꝛiſti: ꝙ idem ſił⁊ ſe- mel ſit in diuerũs locis: ⁊ ſic ẽ pᷣter oẽm buanam rõem ut nun q; eis rõ acgeſce- ret:niſi ad huiuſmodi rei certitudinẽ fi⸗ des ipam ſubleuaret. Vñ cõtẽplatio ta lium ſecura nõ cõuenit niſi ꝑfectis: qꝛ di cit Gꝛegoꝰ lib.vi. Moꝛal. Mõnulli dum plus ↄtemplandũ q; ca ꝑe poſſint: exqui runt: vſq; ad peruerſa dogmata erum⸗ punt:2 du veritatis diſcipuli eẽ builiter negligunt: magiſtri erroꝝ fiunt. Herfici endis vo ſecuroꝛ ẽ vita actiua. ñ diẽ Indo.de ſummo bono:qꝙ in vita actiua Queſtio pꝛiusper exercitiũ boni operis cũcta exx daurienda ſunt vicia. vt in illa iam pura ment acie ad cõtemplanduũ deũ quiſqʒ pertranſeat.quia licet cõuerſus ſtati ad cõtemplationẽ cõſcendere cupiat:tñ ra- tione cogit᷑ vt pꝛius in actiua vita exerci tatione rſietur im igit eſt dicendũ A 4d Pn ilia gloſa intelligit ve illis monachis qui nõ pᷣexercitati per moꝛtificationẽ vicioꝝ cõtemplationem cocupiſcunt:qui ſuperuenientibtenta⸗ tionibꝰretro abeũt:negocis tẽporalibꝰ ſe implicãtes. Mõ eſt eni yt illa gloſa di cit vite ſecularis actio qua nũc nõ ad mi niſtrẽt mon achi ⁊ miſtri altaris. CAd ſecundũ eſt dicendũ.q; Iſidoꝛꝰ loquit᷑ de monachis perficiendis:nõ ꝑfectis.Per ficiendis eni planũ eſt ꝙ vita actius ſe curioꝛ ẽ per exercitiũ bonoꝝ opeꝝ ⁊ moꝛ tificationẽ vicioꝝ quia vtrũqʒ ſimul᷑ re nis curis parere ⁊ diuinis vacare:cõple- ctere nõ valẽt:eo ꝙ duas curas parit᷑ no poſſe ſimul ineſſe hũano pectoꝛi ſenten tia ſaluatoꝛis teſtat᷑ dices: Mõ poteſtis duobꝰ dñis buire. C Ad 2“ eſt dð.ꝙ in ſtatu pfectiõis acꝗrende na hüana mul⸗ tiplicit᷑ ẽ ſerua: qꝛ multis indiget ad ꝓ- bibendũ retractiua: ⁊ ad ꝓuocadũ indu- ctiua:ſj in ſtatu ꝑfectiõis iam acqſite nẽ bum ansa paucis contenta eſt. tur enim ꝙ monachi inſiſtẽtes cõ templatiõi non eſſent in ſtatu magis me ritoꝛio. Meritum nanq; bomims con- ſiſtit in liberare innocẽtes de ma ibus tyrannoꝛum: in quoꝛum perſona dice/ bat Job: Conterebaz molas miqui ⁊? de dentibus illius auferebam pꝛedam: fed hoc fit magis ꝑer vitam actiuam q; co templatiuam. Dicit enim Hieroꝰ in epi ſtola ad paulinus: ꝙ ſancta quippe ſim/ plicitas lolum ſibi ꝓdeſt:et quanto plus edificat eccleſiaʒ dei ex vite merito: ta/ toplus nocet ſi ↄtradicentibꝰ? nõ reſiſtit itertum eegee un Gnu ſuſti⸗ led hoͤfe mag urm u iin cbie fn nory Eeg tate moe ert/ ere nohie teop merti ſotemn (feutt ſeßen (azpr Gpla ithopr dctin fmit ſcanin 6 er⸗ magis nopint tenplan chtt fionner loeitne thierd Leſech permen l detger⸗ mpor niſS ſtutial rtnfe⸗ aed tnti Urcit dmrier tonen pents, doraſbe gooſen ſobi guitde nope Niueſe inen ſnnulen ccigt, enini Rrn Meſß Ni am⸗ ga⸗ Mndr. agitenn 4 goeii 4e, ſletes⸗ nhient s c. na t⸗ diee/ iqutde mcoe hnn zntophe 6 ſto⸗ , ſ6 fili Ar. ¶CpPꝛeterea magnitudo meriti cõſiſtit in magnuitudine conatus: c vincit᷑ ma⸗ gnũ incitamentũ peccati:vnde in laudẽ iuſti viri dr̃ Eccł.xxxi. Qui potuit tranſ gredi ⁊ nõ eſt trãſgreſſus: facere mala ⁊ nõ fecit. Sed talis magnitudo conatus magis ẽ in vita actiua:q; ĩi ↄtẽplatiua. Pꝛeterea Gꝛegꝰdiẽ ſup Exe. ꝙ nul⸗ lum ſacrificiũ eſt deo magis acceptũ q; celus animaꝝ. Sʒ animaꝝ ęelus operã- do q ſüt ad vtilitatẽ ꝓximoꝝ:magis on dit᷑ in vita actiua q; ↄtẽplatiua. Mona cbi ergo exercitantes ſe ivita actius fue runt in ſtatu perfectionis meriti. S r 1* eſt Iidoꝛus li⸗ In cotlran iU Mcae bo no :vbi dicit ꝙ bonũ ẽ coꝛꝑalr remotuz eẽ a mũdo:meliꝰ aũt ẽ eẽ remotũ volun tate:optimũ ſãt ⁊ ꝑfecti meriti ẽ vtro mõ eẽ ſemotũ:qð ꝓ pꝛie ↄtẽplatiuoꝝ eſt. Kñd EO dicedum ꝙ magnitudo ₰ meriti q;3tum ad pꝛeſens ex tribus nõt iſurgere ¶ Pꝛimo er ꝑte meretis. C Secudo er ꝑte pncipij foꝛ⸗ malis:quo quis meret᷑. ¶ Tertio ex ꝑ/ te opꝑpis meritoꝛij. Si ergo magnitudo meriti pẽſet᷑ ex parte meretis:qñ aliꝗs iↄtemplatione dei ⁊ in xpᷣi amoꝛe tãtuʒ creuit: ut ad tpᷣs cupit detrimentũ pati ſue fruitionis ꝓpter xpᷣi gloꝛiã ad ꝓcurã daʒ pꝛoximoꝝ ſalutẽ:modo quo dicebat apls Ro.ix. Nolebã ego eſſe anatbema a xpᷣo pꝛo fratribꝰmeis:dequo Chꝛy ſoꝰ dicit in libello de laudibus eius ꝙꝙ ſicut ferrũ i ignem miſſũ nõ eſt aliud q; ignis ſic anima Pauli diuina charitate ſuccẽ ſa nõ erat aliud q́; charitas: talis puto magis meret᷑ in vita actiua ſaluti pꝛoxi moꝛꝝ intendẽs q; in vita ↄtemplatiua cõ templatiõi vacans. Vnde Paulus hoc elegit tanq; maioꝛis charitatis ⁊ maio ris meriti.Electio eni nõ eſt niſi de ma/ ioꝛi merito dicente apło Pbił i.Coatoꝛ eni ex duobus deſideriũ habens diſſolui ⁊ eſſe cũ xpᷣo:quod mihi multo meliꝰ eſt: permanere aut in carne neceſſariũ pꝛo⸗ nonageſimaoctaua III pter vos:⁊ boc ↄfidens ſcio qꝛ pmane/⸗ bo omnibus vobis ad pꝛofectũ veſtruʒ. Supꝑ quo verbo dicit glo. ꝙ elegit Pau lus: uõ quod ſibi melius erat: ſed quod multis expediebat pꝛopter chantatem que ſuꝑeminet omnibus. Si vᷣo cõſide/ retur pꝛincipiũ foꝛmale quo quis merek planu eſt ꝙ maioꝛis meriti ẽ cõtempla tiua vita q; actiua. Cũ eni pꝛincipiũ foꝛ ma le merendi ſit charitas: ſicut magis merit oꝛiu ẽ diligere deũ ſᷣm ſe q; dilige- re pꝛoximũ:ſic maioꝛis meriti eſt in vita ↄtemplatiua que directe de ſuo genere oꝛdinat᷑ ad dilectionẽ dei: q́; actiuaque directe ex ſuo genere oꝛdinat᷑ ad dilectõ nem pꝛoximi:Pm quem modũ intelligit illud dictù gati Gꝛegoꝛij. vi. MWoꝛal. vl timo.c. Warthe cura nõ repꝛebeditur: DMarie v̈o etiam laudat᷑:qꝛ magne ſunt actiue vite merita:ſed ↄtemplatiue ſunt potioꝛa:ſed ſi cõſiderat᷑ opus meritoꝛiũ: vident᷑ ſe habere ſicut excedẽtia ⁊ exceſ ſa:qꝛ reſpectu meriti accidẽtalis:cũ ta⸗ le meritů deturſᷣm genus maioꝛis oꝑis maioꝛis meriti poteſt eẽ actiua vita q; ↄtemplatiua:ſed reſpectu meriti eſſẽtia lis: qð reſpondet charitati tanq; radici merenti: ſimpliciter maioris menti eſt contemplatiua vita qᷓ; actiua. . 1 ergo eſt dicen Ad Pemumdas ꝙ illa ma gnitudo meriti ĩtelligitur ex parte merẽ tis:quãdo quis tantũ proficit i cõtẽpla⸗ tione ut ꝓpter deũ velit itend ere ſaluti ꝓrimorum cũ aliquo detrimèo ſue con tẽplatõis.Noc enĩ modo planum eſt q; ad maiorẽ ꝑfectionẽ charitatis ꝑtinet q́ᷓ; ſimpłr cotẽplatõi vacare. ¶C Ad 2 eſt dicendũ ꝙ magnitudo conatus põt eſſe ĩvita actiua ĩ vicendo illaque bomi nẽ ipediũt ne ꝑueniat ad ↄteẽplatõis ſta tũ:ſʒ magnitudo conatꝰ que eſt i vita cö tẽplatiua:ẽ i diligẽdo ⁊ ãplexãdo iã ade pta quę ſunt deↄtemplatõis ſtatu:vn⸗ de ⁊ Marie magdalene per quã vita cõ tẽpla tiua deſignat᷑ dictũ eſt LCuce.vij.x Ar. dimiſſa ſũt ei peccata multa qm vilexit multu cui aũt minꝰ dimittit᷑ ininus dili git. C Ad 3 c do. ꝙ nulluũ ſacrificium ẽ deo magis acceptũ q́; gelus aiaꝝ:⁊ ; quis offerat deo aiam ſuò ⁊ alioꝝꝑ appli cãdo ſe ⁊ alios cõtemplationi: maioꝛis meriti eſt:qᷓ; ſe ⁊ alios applicãdo actioi vel q; ꝙ bona tẽpoꝛalia deo offerat. E ſic ꝓceditur. D quartu AUetur eni ꝙ monacbi ↄtemplatõi vocãtes eeſſent i ſtatu magis vtili ⁊ neceſſario q; ali. Scribit᷑ eni Eccl.i. Uidi ꝙꝙ in mul ta ſapiẽtia multa ſit indignatio:⁊ qap⸗/ ponit ſciam apponit doloꝛẽ uel laboꝛey ut dicit alia littera. Sed quãto aliqd eſt magis laboꝛioſũ:tanto vidẽt᷑ eẽ magis 3 vtile. Cõtẽplatio ergo diuin e ſapie tan to ẽ maioꝛis vtilitatſ:quanto ẽ maioꝛis laboꝛis. C Pꝛeterea Gꝛegoꝰ: Miero?: Aug'. ac multialij ſci monacbi magne cõtemplationis fuerũt: quâtã vtilita tẽ iſti attulerũt eccleſie dei:babet extra pereli. ⁊ ve.ſanc.vbi dĩ ꝙ pꝛedictoꝝ do ctoꝝ pᷣlucida ⁊ ſalubꝛia documęeta tota illuſtraruũt eccliam ⁊ decoꝛaꝛũt virtuti/ bᷣ: moꝛibꝰ infoꝛmarũt:⁊ ꝑ ipſos quaſi ꝑ iliummoſas ardeteſq; lucernas ſuꝑ can delabꝝ poſitas erroꝝtenebꝛis ꝓfugatis totiꝰ coꝛpug eccłie tanqᷓ; ſydus irradiãt matutinu. ¶ Pꝛeterea ſicut bõ eſt ma⸗ gis itellect? q; ſenſus:ſc magis vꝛuit vi ta ſpũ ali q́; vita carnali. Sed ad vitam ſpualem magis ẽ vtilis vita Otẽplatiua q; actiua. Scribitur eni Gaß. viij. de di uina ſapia ꝙ ſobꝛietatẽ ⁊ ſapiẽtiã docet ⁊ iuſticiã ⁊ virtutem:quibus vtilius ni- bil eſt in vita bominibus. A Ben eſt Bern. de In contraricaeratiöe ad cugeniũ li.v.vbi iſta duo genera cõte platiuũ ⁊ actiuũ ad inuiceʒ comparãdo dicit ꝙ ↄtemplatiuũ dulcius eſt ⁊ felici ussactiuũ vo vtilius ⁊ foꝛtius eſſeoſtat: bocidẽ habet᷑ extra derenũ: vbi dr ꝙ lʒ * * .—— vita cõtemplatius ſit magis ſuauis: ac Queſtio mnI tiua tũ magis ẽ vtilis.Phᷣs etiã pᷣ Me⸗ tbapbi.loquens deↄtemplatiõe metba phicali dicit ꝙ neceſſarioꝛes ⁊ vtilioꝛes ſunt omnes ipſa: dignioꝛ vo nullea. Bn O diceẽuʒ qꝙ ſi fiat comꝑatio vite actiue ad ↄtẽplatiuaʒ eſt quidẽ generatiõe poꝛ:cũ ſit quedã dii politi⸗ ad contẽplatiuã vitã.Oiſpoſitio o tꝑe ⁊ generatiõe poꝛ eſt ipſo babitu adminiſtratiõe vᷣo eſt cõmunioꝛ: plures eni adminiſtrãt ⁊ inſiſtüt vite actiue q; cõtemplatiue: executione vᷣo difficilioꝛ eſt. vñ dicit Gꝛegoꝰ.vi. Moꝛal. ꝙ lya ꝑ quã ſignificata e vita actiua laboꝛioſa dicit. Et Rachel que deſignabat vitaʒ contempla tius viſum pncipin appella: qꝛ in cõtemplatione ſolũ pᷣncipiuʒ quod deus eſt querit᷑:in oꝑatione aũt ſub gra ui neceſſitatũ falce laboꝛatur. Sed pri- moꝝ ſubuentione ẽ vtilioꝛ:qꝛ q;uis Ra cheil eſſet pulcbꝛa:erat tñ ſterilis: lya at q;uis lippa oculis: erat tamen fecunda. Et boc ſignificabat.ut Gꝛegoꝰdicit. vi. Moꝛalqꝙ licet qui cõtem pladiocia ap⸗ petit plus videat.pautioꝛes tamen deo filios generat. Cum vo ad laboꝛẽ ſe pꝛe dicationis dirigit:minus videt: ſed ãpli us parit. Eſt ergo vita actiua cõtẽpla⸗ „ tiua generatione poꝛ: adminiſtratioe cõ munioꝛ:executioue difficilioꝛ: ⁊ ꝓrimoxꝝ ſubuentione vtilioꝛ. Iſtis tamẽ pꝛeroga tiuis nõ obſtantib ſimpłr ↄtẽplatiua vi ta pꝛeferẽda eſt actiue ꝓpter qnq;. Pꝛi- mo quidem qꝛ dignioꝛ: ipᷣa eni ſignifica tur per dexterã:ſicut actius per ſiniſtraʒ ut dicit glo. Can. vlt. ſuꝑ ilio verbo. Ce ua eius ſub capite meo ⁊ dextera illius amplexabit me. Secũdo qꝛ ſecurioꝛ:pꝛo mille eni cadẽtibus in vita cõtemplati- ua: cadunt deceʒ milia in vita actiua: ut dicit glo. Aug ſuꝑ illo verbo pſal Ca⸗ dẽt a latere tuo mille:⁊ decẽ milia a de- xtris tuis. Tertio qꝛ dulcioꝛ ⁊ iocũdioꝛ: nõ eni habet amaritudinẽ cõuerſatio eiꝰ nec tediu cõuictus ipſius:ſ gaudiũ ⁊ le- ticis: ut ſeribit Sap.vij. Quarto qꝛ ſan⸗ II Do. netbe lioꝛes lu. ororri⸗ Hlarun, guclio ſpviro bebim A H Pote GN Peeniih elcee gen 1 o NANNNH i 6: ſeontt Miat i N . llpe di ice/ tidee⸗ 1pömet pſicla ß ſigiſian fſtiſnn bo NM n lne toorpe⸗ enplt Letuant a lissde ugen o ugüt⸗ =6 ctioꝛ: qᷓuis eni actiua ut dicit Gꝛegꝰ. cõ templatiua tꝑe ſit minoꝛ: merito tamẽ? ſanctitate erit maioꝛ. Quinto quia diu/ turnioꝛ: dicit eni Gꝛegꝰ.vi. Moꝛal quia recte marie pars nunq; auferri or᷑: quia actiue vite oꝑa cum coꝛpoꝛe tranſeunt: cõtemplatiue autem vite gaudia mehꝰ ex fine cõualeſcunt.Actus eni cõtepla/ tiue vite inchoari quidẽ in pꝛeſenti poſ/ ſunt ſed perficiet còpleri:minime niſ in fine. Quis aũt ſit nr̃ finis nõ ẽ alið niſiꝑ uenire ad regnũ cuiꝰ nullus ẽ finis:ut di cit Augꝰ in fine li. de ciui.dei.vocabimꝰ ⁊ videbimꝰ 2 amabimus ⁊? laudabimus eccequid erit i fine ſine fine. QHocabimꝰ eni ſine ocio:videbimꝰ ſine medio: ama bimus ſine odio:laudabimus ſine tedio. I ergo eſt dicẽduz: ꝙ& Ad Permu ille laboꝛ uel doloꝛ Aui inſurgit ex ſapia in cõtemplatiõenõ eſt admixtus treſtitie ſj gaudio.ut enim dicit Bꝛeg? ſuper Execb. Omel. x. iõ ꝗ apponit ſciam apponit doloꝛem:qꝛ cele ſtia cognoſcẽtes: terrenis curis ſubdere aium dedignamur: dum plus ſaꝑpe in cipimus:de bis ꝗqᷓ male egimꝰ nobiſipᷣis ira ſcimur: ⁊ ſic in multa ſapiẽtia multa ta indignatio: quia quanto plus ꝓficimꝰ in cognitione: tanto nobis indignamur amplius de peruerſo oꝑe: uel qui addit ſciam addit laboꝛẽ: ut dicit alia littera: quia quanto magis ſcire incipimꝰ q ſũt celeſtia gaudia tato magis ut erroꝝ; no/ ſtroꝛuʒ laqueos poſſimus euadere flen do laboꝛa mus. Ad 2c dð. ꝙ ſacti doctoꝛes q́;uis mon achi pont iſices fue runt multi ⁊ pꝛelati:qui ſimul contẽpla tiui eſſe debẽt ⁊ actiui:moyſ legſlatoꝛis exemplo qui nũc aſcẽd ebat in montẽ:ut ibi gloꝛiã dñi'cũ maiori cerneret liberta te. Muc vᷣo deſcẽdebat in caſtra: ut cum vtilitate neceſſitatibꝰ populi ꝓuideret: ſiõ facilius ĩdulget ut aſcedat mõöacbhus ad pᷣſulatum qᷓ; pᷣſul deſcẽdat ad mona⸗ ehatũ. ¶ Ad z“ eſt dicenduz nõ ſic in vita contemplatiua attenditur contem . 8 ⸗= Ar. nonageſimanona platio ꝗn ad vtilitatẽ aliorum qñqʒ; do/ ctrine veritas diffundat᷑ verbo uel ſcri- pto:cum in ſapientia occulta ⁊ theſauro abſcõdito nulla vtilitas ſit ĩ vtriſq;: nec in vita actiua ſic attẽdit᷑ operatio ꝙ ab oĩ doctrine ſpeculatione ſeparetur: acci pitur ergo vtriuſq; vite diſtinctio reſpe ctu finis:quia finis cõtemplatiue ẽ veri tas per ſe: oꝑatio vo intendit in ordine ad veritatis contemplationem. Actiue vpo finis eſt operatio per ſe:veritas ?o ꝓ pter opus intenditpur. ¶ Queſtio. xcix. quomõ apłoꝝ ꝑfectio obſeruata eſt i p̃ᷣdicatoribus euangelu. M Lterius conſiderãduũ rrY—EI BD'eſt quomodo Agprorũ pfectio obſeruatq eſti 6Sgaicatoribꝰ euangelij. Circa qð querũtur quinq;. Pꝛimo vtꝝ oẽs pdicatores euãgelij fuerint in ꝑfectiõis ſtatu. Secundo vtꝝ predicatio euan gelij magis fecerit ad perfecionis ſtatũ q́; alia pietatis opera. Tertiovtruni predicare euangeliũ mendicando fuerit minoris perfectionis q; viuẽdo de com muni admiſtratione auditoꝝ. Quar to vtrum perfectio p̃ᷣdicatorum fuerit ĩ conformando ſe capacitati auditorum. ¶Quinto vtrum predicare euangeliuũ excommunicatis ex eccleſe mandato fuerit interdictum. D pꝛimũ aocrcd —Pint, tur. Aid etur eenim ꝙ omnes predicatores euã gelij fuerint ĩ perfectõis ſtatu:qui eniimn a deo mittuntur ſunt ĩ ſtatu perfectiõis ſed ueri predicatores a deo mittũt. Ro. x.Quõ pᷣdicabũt niſi mittant᷑. ergo oẽ?g˙g tales fuerunt in ꝑfectionis ſtatu. S. p̃dicatores euãgelij fuerunt ſucceſſores etorum gbus dictum elt Matth. ultj. ũtes ĩi mũdũ uniuerſum pᷣdicate eusꝝn· geliũ oĩ creature:ſed apłi fuerunt in per fectionis ſta tu:ergo eorum ſucceſſores Pꝛeterea dicit Richar.in ibro dcpa triarchis:neſcio an deus poſſit homini Ar. matoꝛem grati conferre q; ut eius mi- niſterio cõuerſi boĩes in meliꝰ cõmutent᷑ nam boc eſt tãtoimaioꝛ q; moꝛtuos ſuſ citare:q̃nto aĩs melioꝛ coꝛpoꝛe.pᷣdicare ergo euangeliũ nõ ẽ ſine ꝑſectiois ſtatu. A4 1141eſt: qꝛ illis ↄue ZIn cotrarin nit euangeliuz pdicare quibus conuenit cura aiaru: ſed multis conuenit aiarum cura qui nõ ſũt in gfectionis ſtatu ut ſupꝛa dictũ fuit. G cO dicendũ ꝙ euangeliũ p⸗ *5 gicare q;ßtum ad pꝛeſens poteſt cõuenire aliquibus tribꝰ modis. ¶Pꝛimo er cure ſuſcepte obligation is vinculo. ¶ Secundo ex recepte iuriſdi tionis officio. C Tertio esdiuine reue lationis miniſterio. Pꝛimo mõ euange/ lium pᷣdicare ꝓpꝛium eſt epoꝝ qui ex cu/ repa ſtoꝛalis ſuſceptione voto ꝑpetuo ſe oſtringunt ut eoꝝ ſubditis ſubminiſtrẽt neceſſaria ad ſalutẽ in pᷣdicatiõis verbo ſanctitat is exemplo:⁊ tẽpoꝛali ſubſidio cũ neceſſitas incumbit. Secũdo mõ pꝛo pꝛium eſt pᷣſbyteroꝝ ⁊ archidiaconoꝛuʒ 2 qlioꝝ ꝗbus cura aiarum comittit᷑: uel ex cõi iuriſditione:uel ex ſpeciali cõmiſſi one. Tertio mõ eſt ꝓpꝛiu ſanctoꝝ viroꝝ a deo ſpecialit᷑ vocatoꝛum: ſicut recitat Gꝛegoꝛ in dyalogo de equitio monacho ?7 de btõ Bndicto quibus immediate a deo pᷣdicationis officiũ fuit cõmiſſum pter eoꝝ ſpecialẽ ſanctitatis pᷣꝛogatiuã Pꝛimi ergo euangelij pᷣdicatoꝛes puta epᷣi oẽs fuerũt in ꝑfectionis ſtatu:ij nõ ots perfecti. Secũdi vᷣo ꝑfecti quidem multi eſſe potuerũt:ſed no fuerunt in ꝑ/ fectionis ſtatu:exquo curam illoꝝquibꝰ pᷣdicauerũt cũ ꝑpetuo obligatiois voto non ſuſceperũt.ſed tertij potuerũt eẽ in ꝑfectionis ſtatu ⁊ fuerunt ꝑfecti:qꝛ eni de ſtatu monachali vocati ſunt fuerunt in perfectiõis ſtatu:quia vo ꝓpt᷑ pꝛoga eis cõmiſſum fuerũt ꝑfecti. A wWwi mñ ergo ẽ dicẽdum ꝙ; Ad Peam U illi dicatoꝛes mit perceiols arhegeng Fve vꝛoga os perficere. tiua m ſeĩtatis officium pᷣdicationis fuit Queſtio uu tunt a deo qui mittunt᷑ auẽte eccleſie:ſi- cut ergo eccleſig nõ oẽs mittit cum ꝑpe tuo obligationis voto:ſic nõ oẽs ſunt in pfectionis ſtatu. Ad ⁊m eſt dicendũ: qꝙ epᷣi non hñt ex pᷣdicationis officio q; ſint m pfectionis ſtatu:ſed magis ex per petuo obligatiõis vinculo.aſtringut eni ſe voto ꝑpetuo obedire:⁊ fᷣuire:⁊ verba ſalutis miniſtrare illis quoꝝ curã ſuſcipi unt. ¶ Ad 3eſt dicendum ꝙ Ricar. lo — quit᷑ de ꝑfectiõis opere:nõ de ꝑfectiõis ſtatu. Lontinet᷑ enim donũ pᷣdicationis inter dona gratis dats que deus cõfert illis quos vult eſſe ſuos cooperatoꝛes in animarum ſalute. J DODlſlecundũ peedt ꝙ ad ꝑfectiõis ſtatum minus fe cerit pꝛedicatio euangelij qᷓ; alia pieta/ tis opera illud enim magis facit ad pfe ittit ctionis ſtatũ cui maioꝛ btitudo 7 de quo maior diſceptatio erit in die iu dicij:ſed talis diſceptatio erit de operi⸗ bus miſericordiequoꝝ oꝑatoribus dice tur. Nenite bñdicti tur Matth. xxv. S.ſtatus ꝑfectio cõ ſiſtit in acceptatione diuina: ſed thbobi⸗ as maxime ſuit acceptus deo ex oꝑibus miſericordie: Ande narratis oꝑibꝰ mi- ſericordie quibꝰinſiſtebat dixit ſibi ange lus LTbobie. xij. Qm acceptus eras deo neceſſe fuit ut tẽtatio ꝓbaret te.mage: go faciut talis ad ꝑfectionis ſtatum q́; pdicatio. Pꝛeterea pᷣdicatio ptinet gad vitam actiuam: ut HMoꝛal. ſed ad vitam actiuaʒ plus faci ꝛegoꝰ? dicit. vi. unt alia oꝑa miſericoꝛdie q; pᷣdicatio: plus ad ꝑfectionis ſtatum. 11 P„π. 11 eſt: quis maio- In cotrarin ris ꝑſectiõis eit alios ꝑficere qᷓ; perfici:ſʒ p̃dicatoꝝ ẽ ali Dicit enim Augꝰ ſuper illo vᷣbo Mattb. v. Vos eſtis ſal terre.qð jᷣ dicatoꝝ exemplo iſtrui ſapiẽ tia ⁊ doceri *y ρ ceteri dicunt. KRnde Ociccd ilta impe⸗ atris mei: ut ſcribi „*„ l ceieſ⸗ un e. ſunrig Nepdi : fido q ee e ngüten. it iſſi No. fectilis ationis sciſat otwe⸗ geſt daig. ſpls ſ l1piets⸗ ras Kn rdenn M 6 N ſi toc todn Ons niynt⸗ ſbiene. “ nage⸗ tun cG rin ict vl⸗ 1s fieag catio: zmaio, n tonea orſt S r,deaH 1docn jinc⸗ dunt ex charitate ꝓximo ꝓptr᷑ chꝛiſtum: chꝛiſtus ſibi reputat eſſe impẽſa: Juxta illud Matth xxv Quod vni er minimis meis fratribꝰ feciſti mibi feciſtj. C Iſti git ſunt in triplici gradu. Quidã eni ꝓxi mis obſequunrt in coꝛpoꝛalibus bonis: ſicut illi qui veſtiũt nudos:paſcũt fame licos: miniſtrant infirmis: ⁊ alia coꝛpo-/ ralia ſubſidia ꝓpt᷑ chꝛiſtũ ꝓpximis impen dũt: Quidã vᷣoo ſpũalia bona ꝓximis lar giũtur: que tñ nõ excedũt nature facul- tatem: nec ſunt ſupꝛa bũanaʒ cõditionẽ ſicut qui docent ignoꝛantẽ:⁊ reuocãt er rantẽ.de quibus cõmendat᷑ Job.iiij. Ec ce docuiſti plurimos:⁊ manus laſſas ro boꝛa ſti:vacillãtes cõfirmauerũt ſermo/ nes tui:⁊ genua trementia confoꝛtaſti. Sed aliqui ſũt qui ſpnalia bona ꝓximis impendũt ſuꝑ naturã exiſtentia:⁊ ad fi- nem ſuꝑnaturalem inducentia: ſicut eſt doctrina fideique coĩcatur tanq; neceſ- ſaria ad ſalutẽ conſequendã diſtinctazʒ articuloꝝ credulitatẽ:obſeruationẽ mã datoꝝ:⁊ adminiſtrationẽ ſacra mentoꝛũ modo quo faciebat Apłs Galł.iij. Qui tribuit vobis ſpũm ⁊ oꝑat᷑ virtutes in a nobis verbũ auditꝰdei: accepiſt illud nõ ut bum hominũ: ſed ſicut ẽ vere ver buñm dei. Collatio aũt iſtoꝝ vboꝝ ad ſin gularem quandã ꝑfectionẽ ꝑtinet ſuꝑ⸗/ ne dilectionis:qꝛ ꝑ talia homo cõiungit᷑ vltimo fini. Ande ad bãc ꝑfectionẽ oſtẽ dendam ſcribit᷑ Job. xxxvij. Mungꝗd no ſti ſemitas nubiũ magnas ⁊ ꝑfectas ſci entias:ꝑ nubes aũt ᷣm Gꝛegl.ibi pᷣdica toꝛes ſancti itelligunt᷑. que quidẽ nubes ſemitas ſubtiliſſimas:puta pᷣdicationis vias habent:⁊ ꝑfectas ſcias dum de ſu/ is meritis ſe nibil eſſe ſciunt: quia illa qᷓ ꝓtximis impendũt ſupꝛa ipſos exiſtunt. Tanto ergo pᷣdica toꝛes ꝑ euangelij pᷣdi cationem fuerunt magis in pfectionis ſtatu q; ꝑ quecũq; opa alia pietatis:q̃n to ſᷣdicta opa nõ vni ulduobꝰ:ſʒ toti mł 1 titudini xpiane fidei exbibuerur: qð ꝗdẽ builitate pᷣtẽdẽdo.exigebãt.nalie nonageſimanona multitudinis bonũ ꝑfectius ⁊ diuiniꝰeſi quocunq; bono pꝛiuato. „ PWi m ñ eſt dicenduzʒ ꝙ ſla Ad Peim Niceptatio operuʒ erat de operibus illis ad que oẽs coiter tenent᷑ ſed alia diſceptatio erat de mul- tiplicatione talentoꝝ facta ꝑ ſanctos pᷣ dicatoꝛes de bis que ſunt ſuꝑperogatiõis 2 pfectiõig oꝑa. AUñ Gꝛegoꝰ exponẽs il lud bũ Matth.xxv. Acceſſit ꝗ duo ta/ lenta acceperat dicit ꝙ ꝗ intelligẽdo et operãdo alis pdicãt:qᷣſi duplicatũ de ne gocio lucrũ repoꝛtãt:qꝛ du vtriq; ſexui pᷣdicatio impẽdit᷑ q̃ſ accepta talenta ge minant᷑. C Adameſt dicendum ꝙ ꝑ p̃di cationẽ tango magis ꝗs eſt acceptꝰ deo qᷓ; ꝑ quecũq; alia opera pietatis: quãto magis ꝑ ipſam hõ a moꝛte eripit᷑: ⁊ fini eterne vite coniũgit᷑:qm qui conuerti fe cerit pctõꝛem ab erroꝛe vie ſue:ſaluabit aiam eiꝰa moꝛte:⁊ oꝑit młtitudinẽ pec catoꝝ: ut ſcribit᷑ Jac.vl. C Ad 3 & do. q;pdicatiõis opꝰ vtrãq; vitã cõplectit᷑: 2 io magne ꝑfectiõis opꝰ exiſtit.Diẽ enĩ Gꝛegoꝰ. vi Moꝛalꝙ neq; ꝑfectꝰ pᷣdica toꝛẽ ꝗ ꝓpr᷑ ↄtẽplatiõis ſtudiũ oꝑa negli vobis. 2. i. Cheſſał.ij.dicit: Cũ accepiſt! git:uł ꝓpt oꝑatõiſ iſtãtiã ↄtẽplada poſt terriſ vonitt. Dteriii dpꝛocaiit: Aget eni ꝙ pdicare euãgeliũ mẽdi cãdo fuerit minoꝛis ꝑfectiõis q; viuẽdo de cõi adminiſtratiõe auditoꝝ:qꝛ ſi eſſet maioꝛis ꝑfectiois pᷣdicare enãgeliũ mẽ dicando q; viueẽdo de cõi admiſtrat ione tũc ep̃i eẽnt minoꝛis ꝑfectiõis qᷓ; religi⸗/ oſi mendicãtes:qð noeſt verũ:cu religio ſi ad ſtatũ ösen ofunzan⸗ tanq;ad ꝑ⸗- Pꝛeterea medicꝰ dr qſi mẽe fectioꝛẽ. te mẽdicãs ſuꝑ eo ꝙ parũ bʒ:qð ↄuenit duplicit᷑: Ano mõ petẽdo ſicut mẽdican tes nõ bñtes ptãtem accipiẽdibona al- terius modo quo xpᷣs ⁊ apli babuerunt. Alio mõ indigentiã pᷣtendẽtis: ⁊ ſic xpᷣs ⁊ apli fuerüt mẽdici:nõ ꝗdẽ mẽdicando petẽdo cũ loculos berent:ſʒ idigẽtiaʒ ex nano „. 1 1 erx mẽdicitate ſz ex ptãte maioꝛis: ꝑfe ctionis videt᷑ fuiſſe exẽplo xpᷣi ⁊ apłloꝛuʒ euiãgeliũ pᷣdicare viuendo de cõi admi/ niſtratiõe q́; mẽdicando. Pꝛeterea il lud minus facit ad ꝑfectionis ſtatũ per quod magis impẽdit᷑ euangelij pᷣdicatio ſed ꝑ mẽdicare impèdit᷑ pᷣdicatio euãge lij qꝛ tꝑe illo quo mẽdicat᷑ ſubtrabit᷑ euã gelij pdicatio:non ſic aut impenditur vi nengo de communi zmleiſennrioie. . Aari eſt qꝛ opꝰ? ſu In contrarn ſererogarto nis plus facit ad gfectõis ſtatuʒ q; opꝰ- cõmunis iuriſdictiõis: ſed pꝛedicare euã ngeliũ mendicando opus ſuperogatõis eſt ſicut opꝰvoluntarie paugtatis:ᷓ boc facit magis ad ꝑfectionis ſtatum.g Rn deo dicẽdũ ꝙ ſicut ſcribitur Luce.vi.ꝑfectus diſcipu lus ẽ ſi ſuerit ſicut magiſter eiꝰ. Pꝛedica toꝛes aũt euangelij ꝑſon ã xpᷣi diſcipulo/ rum ⁊ aploꝝ ſtatũ repñtant: ideo eoꝛuʒ ſtatus ꝑfectio cõſiſtit in via quã xpᷣs pꝛe dicãdo ſeruauit⁊ ſuos diſciplos docuit. Planũ eſt aũt ꝙ mẽedicãdo pᷣdicare euã geliũ per xpᷣm fuit via ꝑſuaſa ⁊ exẽplari ter demonſtrata in ſe ⁊ in ſuis aplłis. In ſe qdẽ qꝛ ipſe mẽdicãdo euãgeliũ pᷣdica⸗/ uit ut ſuꝑius fuit oñſum. Dicit.n.aplus ij. .&hor..viij. Scitis gratiã dñinr̃i ieſu xyp̃i qm cũ diues eſſet pꝛo nobis egenus factus eſt Glo.in muũdo: ⁊ ꝙ pfectionis ſit in hoc mũdo ipᷣm imitari:ipʒ per Glo. ibidẽè que dicit. NHemo ſe cõtẽnat:pauper in cella:diues in cõſcientia: ſecurioꝛ doꝛ mit in terra qᷓ; diues in purpura:ad do/ mu etiã cachei intrauit nõ inuitatus qð nõ fuit alið q; mẽdicãdo petere. In apo ſtolis vo cũ eos ad pᷣdicãdũ miſit exquo nihil poꝛt ãdũ in via ꝓbibuit cũ illo tꝑeñ poſſent imꝑioſe cõmunẽ adminiſtratio/ n petere:quãdo expulſi de vna ciuitate fugiebãt ad aliã: neceſſariũ erat eis tũc mẽdicare:vnde blaſphemiũ eſt dicere q; mẽdicando pᷣdicare euãgeliũ nõ fuerit via ꝑ xpᷣm pꝛimo ꝑſuaſa.⁊ in ſe ⁊ in ſuis AQAQAueſtio IIn apkis pᷣmo exẽeplariter demõſtrata.Pꝛe dicare vᷣo viuedo de cõmumi adminiſtra tione fuit via indulta ⁊ infirmitati cõde ſcendẽs cõceſſa:⁊ tanqᷓ; iuri naturali cõ ſona multipłr ꝑ eũ ⁊ apłos ꝓbata: ſicut pʒ Luce.x.⁊.i.Chorl.ix. Ande ſicut ſuꝑ erogatõis ⁊ maioꝛis ꝑfectõis fuit ĩpan lo qñ iuri ſuo cedeẽs pᷣdicauit euãgelium manibꝰlaboꝛãdo ſic ſuperogatõis ⁊ ma ioꝛis ꝑfectõis fuit ⁊ ẽ euangeliũ pᷣdicare mẽdicãdo q; ð coĩ ad miſtratiõe viuẽdo. AW1 ergo diceduz eſt: ꝗ Ad Pꝛimy. nõ ſegtur: epin di⸗ e uitias eccłiꝗqꝝ quas hñt nõ poſſtget qſi ſuas ſʒ tanq;ᷓ cões diſpẽſant. Aũ ſcribit᷑ xij q.i.Expedit facltates ecelie poſſide- ri ⁊ ꝓppꝛias amoꝛe ꝑfectionis cõtẽni:q; uis eni reꝝ tꝑalium abdicatio vel medi catio inſtrumetaliter ſit maioꝛis ꝑfectio nis ⁊ ſuꝑerogatõis via qᷓ; ĩaꝝ poſſeſſio ⁊ q;tum ad boc religioñ medicãtes poſ ſent dici eſſe ĩ ꝑfectioꝛi ſtatu q; epi: eſſen tialiter tñ nõ eſt hoc ipſa ꝑfectio ſtatus ſed magis ſe ⁊ ſus ꝓ vtilitate ꝓrimoꝝ ex ponere:⁊ iꝑpetuã ſeruitutẽ ꝓ ſalute ipᷣo rũ ſe tradere:vltra quã perfectionẽ diuĩe dilectiõis gradus nõ ſe extẽdit:ad quaʒ ep̃i voto ſe aſtrigũt: mõ quo dicit Apłs ij. Chorxiij. Ego libẽtiſſime ipẽdam ⁊ ſuꝑ ĩpendarꝓ aiabꝰ vr̃is. Ad 2m eſt dicẽdum ꝙꝙ nec interpᷣtatio nec interpta tiõis cõcluſio ẽ ↄſona gloſe que ponit᷑ ſu per illo verbo Pſal. Ego aũt mendicus ſum⁊ pauper:que ſic dicit:mẽdicus eſtꝗ ab alio petit:pauꝑ vᷣo qui ſibi nõ ſufficit ⁊ vtrũq; exponi ĩ ꝑſona xpᷣiqui fuit mẽę dicus ab alijs petedo ⁊ pauꝑ de hig que mundo habuit ſibi nõ ſufficiẽdo. ¶Ad Z eſt dicendum: ꝙ maiꝰ detrimẽtũ pa- titur euãgelij pꝛedicatio viuẽdo de com muni adminiſtratiõe qᷓ; mendicando ſi- cut exꝑientia docet:illi.n.paucis ↄtẽti⁊ a tꝑalibꝰliberi ſollicite ſacre ſcripture ex poſitiõi ⁊ euãgelij pᷣdicatiõe itẽdut. Iſti aũt q̃ſi de vita pñti ſecuri ⁊ tꝑalibꝰ occu pati quaſi ſementem dñi ſuffocant. doebet Ar hoͤo cii fitate fobule npe fitote las al ſcande Geeg facil feline cite paren Unt gic 3 doe nt, ſt 3 602)725 bert adpr oſ gof C gtoont hoi⸗ ſchſutn umntt eyti⸗ Meait zenbi⸗ bemnodr chhien Pen⸗ in cln UI gta Pee iniſtra taticöde nuralich nſut tiantſug futipo igeliun iistna dre uido⸗ ec ind ofuitq Hittbi lſi⸗ chint⸗ el i oſetn⸗ c cidn o Kns ng uß⸗ idiie Ac l E e iteße euiſ nmian asen oͤſfi ini debis 1C fimetug⸗⸗ lodecn eanto⸗ ls git ſitnn ſisit. — nonageſimanona D quartu beoecit. ꝑfectio pᷣdicatoꝝ ñ fuerit in ↄfoꝛ mãdo ſe capacitati auditoꝝ: pꝛedicatoꝛ eni nõ debet ſe cõtoꝛmare illis qui a ve/⸗ ritate auditũ claudunt ⁊ ad falſitates ⁊ fabulas aꝑiut:ſed multi ſunt tales ĩquo ruʒ perſona dicit Apls.ij. ritate quidẽ auditum auertent:ad fabu las aũt cõuertentur. Preterea multi ſcandaligãtur de veritate euãgelij ij ym Gꝛegoꝰ.ſi de veritate ſcandalũ naſcitur faciliꝰ ſcãdalũ naſci ꝑmittit᷑ q; veritas relinquatur: talibus ergo pᷣdicatoꝛ non debet ſe cõfoꝛmare. ¶ Pꝛeterea phᷣs di cit ꝙ amãtibus ⁊ od ientibꝰ nõ eadẽ ap/ parent:ſed multi diligunt et multi odi/ unt ſacrã ſcripturam mõ ergo oibus pꝛe dicatoꝛ debet ſe confoꝛmare. A L 11 eſt qo ſeribit viij. In Rr. grin q.i.opoꝛtet eũ qui docet ⁊ inſtruit animas rudes eſſe taleʒ ut pꝛo ingenio diſcẽtium ſemetipᷣm poſ⸗/ ſit aptare ⁊ verbi oꝛdinem pꝛo audietis capacitate dirigere. . PEH dicẽduʒ qð pᷣdicatoꝛ va Rn 60 rius ⁊ multiplex eſſe de⸗ beat in ſacre ſcripture p̃dicatione q;tuʒ ad pñs tripliciter oſte nditur. ¶ Pꝛio ſi cõſidererur aploꝛum imitatio. Secũ do ſi cõſid eretur ſacre ſcripturepꝛouiſio LTertio ſi cõſideretur auditoꝝ diſpo/⸗ ſitio: a nullo enim melius põt diſci pꝛedi cationig modus q; ab illo qui dicit de ſe ipſo.i.Tbi.ij. Ego in euangelio xpᷣi po ſitꝰ ſum pꝛedicatoꝛ ⁊ apls:⁊ ꝙ ſibi credẽ qum ſit ſtatim ſubdit veritate dico et nõ mentioꝛ doctoꝛ gentiũ in fide? veritate ipſe aũt ut Chꝛyſoꝰ dicit ĩ libello de lau dibꝰ eiꝰ: variꝰ et multiplex fuit in factis 7 erubis:qꝛ inõ iudeꝰ:mõ gentilis:mõ le gem obſeruans:mõ deſpiciẽs:modo pe cuniam requirens: modo ſibi oblatã re/ ſpuens:ſic enim ipſe varius fuit in cura tionem animaruz ſicut medicus varius eſt in curatione coꝛpoꝛum:non ſententi ⸗ ?è? SSõ IIII am veritatis mutando nec aliter factus ex altero:ſed ipſe quod erat ſemper ma nendo pꝛo cauſaꝝ opoꝛtunitate illa que dicta ſunt variabat. Secundo boc oſtenditur ſi conſideretur ſacre ſcripture pꝛouiſio. Sic enim pꝛouiſa eſt ſacra ſcri ptura:ut dicit Augꝰ.i.de trini.quatenꝰ paruulus congruens nullius generis re rum verba vitaret ex quibus quaſi gra- datim ad diuina noſter itellectus velut contritus aſſurgeret:verboꝛuim eniʒ ſuo rum altitudine ſuperbos irrideret:pꝛo/ funditate attẽtos terreret: veritate ma gnos paſceret:affabilitate paruos nu⸗ triret: ut idem dicit.v.ſuper Geñ.ad lit teram ⁊ totum hoc non facit faſtu ſuper bie ⁊ ampulloſo modo bumane ſcientie ſʒ verbis apertiſſimis humillimo loquẽ di genere ſe cunctis pꝛebet: ut idem ait in libꝛo confeſ. ¶ Tertio iſtud declara/ tur ſi conſideretur auditoꝛum diſpoſitio non enim vna eademq; exboꝛtatio cun ctis congruit: quia nec cunctos parmo rum qualitas aſtringit: ut dicit Bregoꝰ⸗ in paſtoꝛ:ſepe enim que alijs obſunt:ali is pꝛoſunt:vnde ſicut non eſt in auditoꝛi bus eadem diſpoſitio:quia aliqui ſũt cle rici:aliqui laici aliqui diuites aliqui pauu peres: aliqui maſculi: alique femine:ali- qui ſani.aliqui infirmi:aliquipꝛelati:ali qui ſubditi:ñc non eſt eis eadez pꝛedica tio fieda:vnicuiq; pᷣdicatoꝛ dʒ ſe ↄfor⸗ mare:facilia vulgo: ſubtilig ſubtilibus: predicandout Gregoꝰ: dicit paſtorali. P ergo eſt dicen⸗ Ad Pamum dum: ꝙ nõ ſic pꝛedicator debet ſeconformare audito- ribus:ut falſa falſes ⁊ vera veris predi/ cet:ſed veritatis ſententia immutata il lam varijs et diuerſis exemplis debet monſtrare ſm capacitatem vniuſcuiuſ/ qꝙ; modo quo dicebat apoſtolꝰ.i.Chorj. i.Ego ãt cum veniſſem ad vos nõ veni in ſublimitate ſermonis aut ſapie:⁊ infe rius.iij.cap.Ego non potuivobis loqui ſicut ſpiritualibus ſed tanq; camalbus 2 Ar. QAld ꝛ"m eſt dicẽdũ ꝙ veritas publica 2 publice loquẽda eſtut ẽ veritas ſacre ſcripture:nec ẽ obmittẽda ꝓpter ſcanda lum vitandum:ſj veritas pꝛiuata qñꝙ; 2 ſi nõ obmittẽda: eſt tñ interdũ tacẽda ſicut veritas coꝛꝛectiõis ꝓpter ſcãdaluʒ multitudinis:uel ne bõ deterioꝛ efficiat. ¶Agd 2ꝭẽ dicẽdũ ꝙ ſicut ñ oẽs credũt euãgelio ſic verba euangelij no oibus ea dem apparẽt:p̃dicatoꝛ tũñ ſic dʒ ſe capa/ citati oium confoꝛmare ut q;tum in ſe eſt per ipam oẽs ſalui fiant. Sic.n.xpᷣus ſapiẽter omnibus pꝛedicabat ꝙ oẽs de ipſo mirabantur: non tamen omnes cõ uertebantur: ut Chꝛyſoꝰ dicit. Dqumtu? bea ur, SSöSgaicare euãgelius excoĩcatis pᷣce pto eccleſie fuerit interdictũ. Maioꝛ n. E cibus ſpualis , coꝛpoꝛalis. Sed apis mãaãdat pꝛima Cbor v. Cũ excoicatis cibũ coꝛpoꝛalẽ nõ eſſe ſumedũ:multo er go magis cibus ſpuũalis pꝛedicationis verbi dei intelligitur eẽ eis interdictus. ¶ Pꝛeterea dicit Oꝛige. ⁊ põit.xliij.di. c.in mandatis.Solliciti eſſe debemꝰ ne margaritas nr̃ſas mittamꝰ ante poꝛcos ſed excoiati cuʒ ſint ab eccleſia ſeparati poꝛci ſut: imoꝛtalitatis ergo verba que permargaritas intelligũtur: eis nõ ſunt pꝛoponeda. CPꝛeterea pꝛedicatio euã gelij regulariter fit i eccleſia: iuxta illud pſal. In eccleſus benedicite dñ m. Sed Augꝰ in epiſtola ad bonifaciũ introituʒ eccſeſie ſibi interdixit pꝛo eo ꝙ hoieʒ de cccleſia violenter rapuerat ⁊ excõicatio nis ſent entiam incurrerrt. in cörrArii eſt quod ſcribit᷑ Zn CO trann extra de ſen - com c reſponſo: poſtulas edoceri cuʒ ci ues excoĩcationis et interdicti ſentẽtia ſunt ligati:licet tibi viros ⁊ mulieres ſe/ mnel in bebdomada uel in men ſe apð ali quam eccleſiam conuocare qinbus pꝛe dices verbum dei ſuper quo reſpõdemꝰ: ꝓꝙ ſine ſcrupulo conicientie poteris boc AQununeſtio v facere cum videris rpraſte⸗ „— nm NHon dicendũ eſt ꝙ excoôicatõ Kndeo pena eſt quam eccłia in- fligit ſuis fidelibus nõ ad interitum ſed ad coꝛꝛectionis remediũ. Sũmũ autem remediũ reducendi boiem ad coꝛꝛectio/ nem eſt ſacra ſcriptura dicẽte apło ſecũ/ da Tbi.iij.omnis ſcriptura diuinitꝰ in/ ſpirata:vtilis eſt ad docẽdum neſciẽtes ad arguendũ errãtes: ad coꝛꝛigendũ ne-/ gligentes:⁊ ad erudienduũ nouicios:⁊ in cipientes: ĩmo non ſolũ ſacra ſcriptura verũetiã philoſophica voctrina: moꝛuʒ veritatem tradens:qñq; boĩem ad coꝛ/ rectioneʒ inducit. Oicit enim Aug?ꝰ.iij. confeſ. Perueneram nãq; tũc tempoꝛis iu libꝛum cuiuſdaʒ Ciceronis cuius lin- guam fere omnes mirãtur: pectus non ita qBuis liber ille expoꝛtationẽ phicaʒ contineret:mutauit tũ affectum meuʒ ⁊ ad teipᷣm domine mutauit pꝛeces meas ⁊ vota ac deſideria mea alia fecit repen/ te: viluit mibi oĩsvana ſpes:⁊ imoꝛtali tatẽ ſapie ↄcupiſcebã eſtu coꝛdis icredi bili exurgẽ iã ceꝑax ut ad te dñe redirẽ. Ad pꝛim ergo ẽ dicẽdũ ꝙ nõ Pet beſt ſile. per cibũ eni Tr oe inducitur bomoad coꝛꝛectionẽ ed per cibum coꝛpoꝛalem frequẽter ad deceptionẽ:iuxta illud pma PHetri ſecũ/⸗ do Hi ſunt delicijs aff luẽtes inc õuiuus —— ſuis luxuriãtes nobiſcũ polluciẽtes ?⁊ de cipientes aĩias inſtabiles. CAd 2“ eſt dicendum: ꝙ illa verba non intelligunt de excoĩcatis:ſed de hereticis quibꝰ fidẽ nõ ſupponẽtibus ſed argumẽetj vel alijs bumanis ꝓbationibus de ipſa experiri volentibus ſacre ſcripture ſecreta ꝓppo/ nenda non ſunt ne ꝓpter illa argumèeta fidem ipſam deriſibilem dicerent ꝗ meri tum nõ haberet ſi humana ratio ſibipꝛe beret experimentum: ut Gꝛegoꝰ dicit. ¶Ald òꝭ̊m eſt dicendum ꝙ Augꝰ introi tum eccleſie interdixit excõicato: ne ibi perciperet ſacramenta: quod patet per illud quod ſubditur: iterdixi ne oblatio Ar dotpt thhiit thail C. ctioo ſcript lordt t cuge ſop vtm ecle 1 cocht chain⸗ unn ſel lautenn nectio⸗ loſei⸗ nitin⸗/ ſcietes üne⸗ sdin fitur mmoꝛv Ah⸗ o⸗s eln⸗ loſon bich naz! ne hen, iul n une. DG oe er fiſec̃ niuns 67 . , ien. ſce dans Ar. bomus tue a clericis ſuſcipiat᷑: coĩonem tibi iterdico donec ꝓb fcõ coꝛde ↄtrito ⁊ hũiliato dignũ offeras ſacrificiũ deo. CQueſtio Centeſima quõ aploꝝ ꝑfe⸗ ctio obſeruata eſt in doctoꝛibus ⁊ ſacre ſcripture expoſitoꝛibus. ſt eC vicengun⸗ eſt J quõ aploꝝꝑ-⸗ fectio obſeruats eſt in bockoel bus ⁊ ſacre ſcripture expoſi- toꝛibuns. Circa quod queruntur quinqʒ. ¶QPꝛimo vtrum dicta doctoꝝ maioꝛis auẽtis ſint q; ſummoꝝ pontificũ. ¶ Se cũdo vtrũ doctoꝛes ⁊ expoſitoꝛes ſacre ſcripture epis ſint pᷣponendi. ¶ Tertio vtriũ in modo exponendi ſacrã ſcripturã eccleſia doctoꝝ regulas debeat imitari ¶ Quarto vtrũ ſolũ illoꝝ doctoꝝ opuſ-⸗ cula que eccleſia recipit ſint appꝛobata. ¶OQuinto vtrũ illoꝝ doctoꝛu opera q̊s eccleſia canonigat ex bocipſo ſint per ec cleſiam compꝛobata. ſr peegii ergo ſic pcedi Peimn Videt᷑ eni ꝙ dicta doctoꝝ maioꝛis auctoꝛita/ tis ſint q; ſummoꝝ pontificũ.ioctoꝛes enim ſpirãti fuerũt ſpũ ſancto: Juxta il/ lud.ij. Petri.i. Spũ ſcõ inſpirati locuti ſunt ſancti dei boies:ſed talis veritas ẽ illa de qua ſcribitur Eſdre.iinj. Veritas manet ⁊ iualeſcit in eteruũ:⁊ viuit ⁊ ob/ tinet in ſecula ſoculoꝝ. Pꝛeterea vo⸗ ctrina doctoꝝ fuit roboꝛata naturali rõ ne ⁊ auẽte ſacre ſcripture.tali enim do/ ctrina dicebat Augꝰ ſe velle doceri non ſoluʒ a ſene:ĩmo a quocũq; iuuene: ſicut patet.xxiiij.q.iij.c.ſi habes.ſed ſũmi pon tifices non pñt ↄtra naturalẽ rõnem uł auctem ſacre ſcripture:ergo doctoꝝ dcã ſunt eoꝝ dictis pferenda. Pꝛeterea dicta doctoꝝ ſunt ꝑ eccleſiã appꝛobata: ſed nõ oia dicta ſummoꝝ pontiſicũ ap- pꝛobant᷑:ergo dicta doctoꝝ pᷣferẽda ſũt. I eſt:quia maio- In cotrarin ris auetloe il⸗ loꝝ doctrina que põt falſtates ⁊ hbere/ centeſimae 1 ſes damnare q́; illoꝝ que põt ſoluʒ talia manifeſtare:ſed talis eſt doctrina ſumo rum pontificũ reſpectu doctoꝝ.Diẽ eni Aug in epła ad innocentiũ papã: Ho⸗/ ua bereſis ⁊ nimiũ ꝑnicioſa tentat aſſur gere inimicoꝝ gratie chꝛiſti:ꝗq nobis etiã dñicam ofonem in pijs diſputatiõibus conant᷑ auferre:ad cuius extirpationem venerabilitas tua inſtanter ⁊ celeriter ꝓ 60 uid ere dignetur. dicenduz œ doctrina ec cleſie ⁊ ſummoꝝ pontificuʒ eſt doctrina chꝛiſti:de qua dicit beatus Jo.ij.canoni ca:Si quis venit ad vos ⁊ cbꝛiſti doctri nam nõ bʒ:nolite eu recipere in domo: neq; aue ei dixeritis. Añ ciuſdẽ auctis eſt doctrinc'ſum moꝝ pontificũ cuius ẽ doctrina cbꝛiſti:ſicut eiuſdem auctoꝛita tis eſt veritas pᷣncipalis auctoꝛis ⁊ eiꝰ vicem gerentis.icit eniĩ Chꝛyſoꝰſuper illo bo Luce.xxij. Facta eſt contentio inter diſcipulos quis eoꝝ videret᷑ eẽ ma ioꝛ:ꝙ illa cõtentio videtur babuiſſe mo tiuũ eo ꝙ cum dominꝰ ab hoĩbus tran migraret opoꝛtebat aliquẽ eoꝝ fieri ali oꝛum vᷣncipem quaſi dñi vicem gerentẽ iam eni quoddã hũanũ ſcandalũ conce/ perant:quod etiam in ſe occultare nõ po terant: ⁊ tumoꝛẽ coꝛdis non ſuſtinebãt: in eo ꝙ viderant petrum eis pᷣfern ⁊ p/- bonoꝛari. AUnde tam in euangelijs q; in actibus aplon legimus petru in perſo/ 7 na oium ſum moꝝ pontificũ pᷣmũ locum poſt chꝛiſtũ tenuiſſe.· in dubijs ẽᷓ occurrẽ tibus in eccleſia pᷣmũ locum auctoꝛitat tenet ſcriptura noui ⁊ veteris teſtamẽti que tota eſt de xpᷣo tãq; de pᷣncipali ſub/ iecto. Scoᷣm v canones alon nauos imediate ebꝛiſti doctrina eſt ꝓꝑmulgata. Tertiũ decreta uel decretales ſũmoꝛuʒ pontificũ. Quarto dicta ſanctoꝝ doeto rum: Et deinde dicta oium viroꝝ illu- ſtrium eccleſiaſticoꝝ qui talẽta domini recepta multipliciter fructũ aliquem in IHeccleſia fecerũt. Ad Pꝛimn S cſt diceuꝛa illa . . „. auctoꝛitas itelligit᷑ de ſacris doctoꝛibꝰ ſacri canonis:vnde dicit Glo.ibi qꝙ ſic in pt ãte pꝛophetaꝝ nõ erat ſemꝑ babe- re ſpum futura ſemꝑ pᷣdicere ita nõ erat poteſtatis eoꝝut quecũq; vellent dice⸗ rent ſed ea ſola docebant que a ſpũ didi cerant ⁊ hoc in exẽplum poſteroꝛum ne quis ad libitũ ſcripturas exponeret. ¶¶ H Ad 2“ eſt do. ꝙ ſi dicta doctoꝝ fun/ data ſunt ſuper naturali ratiõe ⁊ aucto ritate ſacre ſcripture nõ pꝛe ferunt᷑ dictis romanoꝝ pontificũ niſi auctoꝛitate xpᷣi cui inn itunt᷑ ⁊ cui famulant᷑ ſcriptura et natura que tñ ſũmipontifices pñt inter pꝛetari ⁊ eoꝛuʒ interpᷣtationẽ tota eccle ſia ten etur ſeruarequod nõ contingit de dictis aliquoꝝ doctoꝝ. d dicẽ dũ ꝙ dicta doctoꝛuʒ cõpꝛobata ſunt per ſummos pontifices que ideo ſemꝑ ꝓba- ta tenent᷑ quia pertinẽt ad expoſitionem ſacre ſcripture.Dicta vnius pontificis ↄtingit ꝑ alii reuocari:qꝛ ut in pluribus ſunt de actibꝰ hoium quos ſicut ↄtingit multipliciter variari:ſic pꝛo cauſarum ⁊ tempoꝝogruitate ↄtingit ipſa mutari. Dſecundu cick. tur enim ꝙ doctoꝛes ⁊ expoſito/ res ſacre ſcripture epis ſint pꝛeponendi Honoꝛ enidebet᷑ ſciẽtie ⁊ virtuti:ut ſcri bit/ i. Ethi. Sed doctoꝛes ⁊ expoſitoꝛes ſacre ſcripture maioꝛis virtutis eſſe cen ſent᷑ ꝙ multi ep̃i ergo eis pᷣferendi ſunt. .95 Pꝛeterea ſeribitur.i.Chor..xiiij. maioꝛ eſt qui ꝓphetat qᷓ; qui loquit᷑ lin- guis:ſicut maioꝛ fuit ioſeph qui interpᷣ/ tat fuit ſõniũ q; pharo ꝗ vidit: ut glo. ibi dicit. Sed doctoꝛes exponũt ⁊ inter pꝛetant᷑ ſacrã ſcripturã ep̃i at ſũt vidẽ tes ⁊ ſuꝑintendẽtes:ſunt ergo ſicut ma- ioꝛes eis pꝛeferendi. C Pꝛeterea Aug⸗ dicit i epla ad Hieronymũ ꝙꝙ q;uis ipe eſſet eßs ⁊ Hieronymꝰpᷣlbꝛ in multis tñ rebus Hieroꝰ erat maioꝛ ipo: q;tũcũq; S epi ſint maioꝛis dignitatis: qᷓ; docto/ res:pñt tñ ipi eſſe maioꝛes epᷣis in alijs. Quuchio iII ☛ In contrariũ Dee⸗ poſt paſtoꝛes poſuit doctoꝛes: paſtoꝛes ergo ⁊ ep̃i doctoꝛibus pꝛeponendi ſunt. * 1 dicendũ qꝙ ſolutio qſtio Ki id 60 nis iſtius ponit.xx.di.c. decretales:vbi dicit᷑ ꝙ alið ẽ cauſis ter minũ imponere⁊ aliud ſcripturas ſctãs diligent erponere. In negocijs nãq; dik fmiẽdis nõ ſolum eſt neceſſaria ſciẽtia ſʒ etiã poteſtas. Cum ergo negocia queli- bet finem accipiãt:vel in abſolutiõe ino. centiũ:vel i condẽnatione delinquentiG⸗ ⁊ abſolutio vel ↄdemnatio nõ ſciam tiᷣ imo ptãtem pꝛeſidentiũ requirat: appa- ret ꝙ diuinaꝝ ſcripturaꝝtractatoꝛes ? ſi ſcia põtificibꝰpꝛeemineũãt tñ qꝛ digni/ tatis apicẽ nõ ſunt adepti in ſacxarũ ſcri pturaꝝ expoſitõibꝰ eis pponant᷑. In cau ſis vo diffiniẽdis ſecũdũ poſt eos locum meren᷑:pu to tñ ꝙ in queſtiõibus in qbꝰ doctoꝛes appꝛobati ꝑ eccłiã puta Augꝰ⸗ 1 alij aliqd determinate diffinierunt no ſolũ in ſacre ſcripture expoſitõibus imo in queſtionibus illis per eos determina tis doctoꝛes tales epis pᷣferendi ſunt. I2—☚1 M ergo eſt dicenduũ: c Ad Peim ponoꝛ põt exbiberi alicui dupliciter. Pꝛimo tanq; ꝑſone publice ratiõe dignitatis ⁊ pꝛeſidentie. ¶ Secũdo tanq; ꝑpſone pꝛiuate nõ poſi te in dignitatis apicerõne eius virtutis 2 ſcie. Pꝛimo mo exhbibet᷑ bonoꝛ epᷣis ct alijs pꝛelatis. Alio mõ exbibet᷑ doctoꝛi bus ⁊ ſacre ſcripture expoſitoꝛibꝰ quos tãto decet eſſe humilioꝛes quãto doctio res ſunt illius ſcie que nõ inflat ſed edifi cat. Eccleſia tñ poſt epos ſecũdũ cis bo noꝛis tribuit locũ. C Ad 2'“ dicẽduz q Apls dicit pꝛophetã maioꝛeʒz eſſe illo ꝗ loquitur linguis in ſecretoꝝ reuelatiõe: qꝛ maioꝛis dignitatis ẽ futura ⁊ ſecreta pꝛonũciare q; pꝛonũciata loqui vel ma/ nifeſtarenõ tamẽ ſequit᷑ ꝙ ſint maioꝛis domin ij vel ꝑtãtis maioꝛis enim ptatis erat pharo q; ioſeph cũ regali ſolio eum l Dol Cpbiij eſtoꝛes idiſapt. riocſto⸗ R. uſis ter sſcis nicgdii ſenaß laqueli⸗ ltöeito gpenti ciam tn rie oncs7 mrüſt can lochnn gin nog Tvto Ng ind nin int, c vbri Nene enre, öe⸗ Grtutss 6ee docton qos octie⸗ ſl jcisbo edn ſel elmnn ſoaun pᷣcederet ſic eipꝛeferendi ſunt doctoꝛi bus in p̃lature ptãte q;uis non in ſcie di guitate. Ad 3 “eſt dicendu 9 Aug⸗ dirit illud verbũ cauſa bumilitatis: nul lum tñ incõueniẽs eſt ꝙ nõ ſolu Hieroꝰ imo multi alij iferioꝛis gradus i aliquo dono potucrunt eſſe ma ioꝛes auguſtino imo maioꝛes aplo petro:cũ ipe Augꝰ di cat ſemper eſſe cogitandũ aliquid eſſe in pꝛoximo quo nobis ſuperioꝛ eſt. DBDtertium gheegte ꝙ in modo exponedi ſacram ſcri ptura m eccleſia doctoꝝ resulas non de- beat imitari. Doctoꝛes nãq; exponũt ſa crã ſcripturã perlegis ⁊ ꝓpbetaꝝ aucto ritatem. Oicit enim Ricbardus in li. de ↄtemplatione:ꝙ ſuſpecta debet haberi omnis veritas quã nõ ↄfirmat legis vł ꝓphetarũ auctoꝛitas:ſed talis modꝰ ex/ Datt h. xi. lex 2 ꝓphete vſq; ad ioannẽ baptiſtã. S. expoſitio ſacre ſcripture dz e ↄfoꝛmis iiłꝗ libꝛos ſacre ſcripture ediderũt:ſʒ doctoꝛes mitas expoſitiões faciunt quas oẽs planũ eſt illos non ſen ſiſſe: talis ergo modus exponẽdi nõ ẽ ob ſeruãdus. ¶ S. ſacra ſcripturaẽ de his que ſunt fidei:ſed tradere regulas ⁊veri tates de his que ſüt fidei ꝑtinet ad eccłi H ur Paeet rrſii arc am iſens: . tbdm r . E qð ſcribit᷑ ex ZIn cõtrariuʒ enttise- ne.ſan. Ooctoꝝfecunda facũdia gratia celeſtis irrigui influente ſcripturarũ eni gmata revᷣat reſoluit nodos:obſcura di: lucidat dubiaq; declarat ꝓvndis quoq; ac decoꝛis illoꝝ ſermonibus ãpla ipſius eccłie fabꝛica velut gẽmis vernãtibus rutilat:et verboꝛum elegantia ſingulari gloꝛioſius ſublimata coꝛuſcat. . Fſi J eo dicẽdũ q/ Augꝰ:in li.ſuꝑ Geñ.locis diuerſis ſex re gulas ponit obſeruãd as eſſe in expoſitio ne ſacre ſcripture quarũ. &Pꝛima ſumi tur penes eius cõfoꝛmitatẽ. Sic eni ut dicit exponẽda eſt ſacra ſcriptura:ut᷑ nõ velimus eſſe ſcripturarũ ſententias que noſtra eſt:ſj potius illa que ſcripturaꝝ ẽ noſtrã eſſe velle debemus. Secunida penes eius dignitate:qꝛ pꝛeponẽda ẽ oi bus alijs ſcripturis maioꝛ eni eſt eiꝰau/ ctoꝛitas ut dicit q; omnis humani inge nij ꝑſpicacitas. ¶ Tertia penes eiꝰ ve⸗ ritatẽ:cum.n.ſacra ſcriptura multis mo dis exponat᷑ ⁊ Fi multiplicem ſenſuʒ at tedendum eſt ut dicit Augꝰ.cui expoſi- tioni cetera cõſonant ⁊ ↄcoꝛdãt:quia ni hil dicendũ eſt in vna parte ſcripture qð impediat aliam: vnde ſi vtrũq; ſenſum ſcripturam ſacrazʒ noluiſſe credit᷑: viden qum eſt ſi vtriuſq; ſententie cetere circũ ſtantie ſuffgantur. C Quarta penes eius obſcuritatem. Mã obſcurnita tes ſa⸗ cre ſcripture:ſicut ait non debemꝰ in ali u 9 2 mod? ex- quam partem ita pertinaciter aſſerere: ponendi nũc tenẽdus nõ eſt. Scribit᷑.n. ꝙ aliqua labes ſacre ſcripture poſſit at tribui. ¶Quita penes eius poſſibilita tem:quãdo enim poſſumus ſaluare ſcri pturas ſacras per illaque naturaliter vi demus non debemus ſicut dicit recurre re ad dininam potentiaʒ:vel ad miracu lum:vbi tota ratio facti c potetia faciẽ/ tis. ¶Bexta penes expoſitoꝛis graui/ tatem. Non eniʒ leuiter ⁊ inconſulte ex ponenda eſt ſacra ſcriptura. Sed ſic gra uiter ⁊ mature ꝙ alijs nos deridẽdi non tribuatur occaſio:quia turpe eſt nimis⁊ pernicioſum:ut dicit xpᷣignos ſic delira re in expoſitiõe ſacre ſcripture ꝙ infide lis audiens vix riſum ettere poſſit. H J V ergo eſt dicendum Ad Peunu qꝙ ſicut Hieroꝰ di / cit ibinõ fuit ĩtellectꝰ euãgeli ſte poſt io annẽ legẽ ⁊ ꝓphetas excludere:legimus enĩ ĩ Actibꝰ aploꝝ agabũ ꝓphetaſſe:⁊ q̃ tuoꝛ virgies ſilias philippi. Sʒ q; lex ?⁊ ꝓphete quos ſcriptos legimꝰ qcꝗd pphe tarũt de dño vaticinati ſũt.Qñ ergo dr vſq; ad ioannem pꝛophetauerunt cbꝛi ſti tempus oſtenditur ut quem illi dixe- runt eſſle ventuꝝ ioãnes venilſ⸗ nn deret T. ¶Ad ⁊meſt dieẽdũ ꝙ ſicut dicit Augꝰ iij. de doctrina xpᷣiana.c.vij.cũ i ſacra pa gina vna ſcriptura plures veritates ſo/ nat licct illam ᷣm quęlibet ſenſũ expone re:etiam ſi ille qui eã ſcripſit nõ ſic intel lexit:qꝛ ſpũs ſanctꝰ pncipalis eiꝰ auctoꝛ int ellexit boc et quicꝗd boni ex illa elici põt dum tñ talis expoſitio alig guctoꝛi- tate vel ratione ꝓbari poſſit. C Ad 3 c dicẽdũ:q illa que ſunt fidei ecclia reci- pit ⁊ tradit:recipit nãq; per oꝛa ſuoꝝ fi deliũ ſpũ ſicto reuelãte pᷣmulgata.ra dit vo ſus auctoꝛitate ↄ firmata ⁊ robo rata:⁊ perbũc modum recipit et tradit regulas ſanctoꝛum doctoꝛum obſeruan das in expoſitione ſacre ſcripture. D Grtüü ſic pꝛocedit. Aide 9 tur n. ꝙ ſolũ illoꝝ doctoꝝ opuſclła que eccłia recipit ſint appꝛobata:iudicio eni ecclie illa ſo- lum que recipiũtur appꝛobãtur:ſicut pʒ Mattbh.xxv.de fatuis virginibus:q ideo nõ ſunt a ſpoſo recepte:qꝛ nõ fuerũt ap/ pꝛobate:ſolũ ergo opuſcula doctoꝝque ab eccłia recipiutur ſunt appꝛobata. ¶ Pꝛeterea illa opera ſolũ ſunt ꝑ eccle⸗ ſiam cõpꝛobata que ſũt examiata ⁊ pur gata oiĩ falſitate. Dicit eniʒ Augꝰ: ⁊ po nitur.ix. di. Megare nõ poſſuʒ nec debeo multa eſſe i multis opuſculis meis que poſſunt iuſto iudicio et nulla temeritate culpari. Sed nõ ſunt exaiata niſi que ab ecclis ſunt recepta:ergo nec appꝛobata ¶ LPꝛeterea dicta pontificũ in queſtioni bus de cidedis dictis doctoꝝſunt pᷣpo⸗ nẽda ut ſupꝛa dictũ eſt: ſed dcã põtificũ nõ cõpꝛobantur niſi que ab eccłia ſüt re cepta.Scribit᷑ enim ix.di.epoꝛum litte ras que poſt confirmatũ canonẽ ſcripte ſuntvel ſcribũtur per alioꝝ ehoꝝ grauio rẽ auẽte doctioꝛẽ q; pꝛudetiã licere rep bedi ſi ad i eis foꝛte a vᷣitate deuiatũ ẽ. TPAFL&1α☛ 11O teſt: quia. xv. diſ. ₰31 con Arn in illo.c.vbi nũe rantur opuſcula doctoꝝ que reciꝑiũtur ieccleſis nõ numerant᷑ opuſcula Gꝛego —2 Qneſtio ri ⁊2 Dionyſij ⁊ multoꝝ alioꝛus doctoꝛũ que eccleſia appꝛobat.Alia ergo ſunt ꝑ eccleſiã appꝛobata pꝛeter illa que ibin cipiuntur numerantur. * — NS dicẽdum ẽ ꝙ libꝛi qui le Kñ ec0 guntur in eccleſia in tri⸗ plici genere ſe habent in cõpꝛobatiõe ec cleſie. ¶ ¶ Mã aliqui ſũt cõpꝛobati per fir mã adbeſioneʒ vt nõ liceat alicui nec ca piti nec membꝛis de eccleſia illos repꝛo bare:vel de eis aliquid dubitare:⁊ tales ſunt libꝛi veteris ⁊ noui te ſtamẽticontẽ ti in ſacro canone: ĩ quibꝰ ſi aliquid inue niretur quod videret᷑ cath olice verit ati aduerſum nibil aliud eſſet indicãdum a quocũq; niſi vel mendoſum eſſe codiceʒ uel non eſſe aſſecutum interpꝛetem:uel non eſſe illud per eum plene intellectuʒ. Aliqui o ſunt compꝛobati ꝑ ipſius eccleſie reſeruationem ſicut libꝛi Augj. Hiero. Gꝛego.⁊ alioꝝ doctoꝛum quoꝛũ opuſcula recepta ſunt per eccleſiam.xij vi. Mec obſtat ꝙ ibi opuſcła gregoꝛij dio nyſij ⁊ alioꝛum non ponũtur:quia ibi ſta tim ſubditur. C Itẽ opuſcula atq; tra⸗ ctatus omniũ patrum oꝛthodoxoꝛu qui in nullo a ſancto cõſoꝛtio romane eccle ſie deuiauerunt nec ab eius fide ⁊ pꝛedi catione ſemoti ſũt ſed cõmunionis ipiꝰ gratia dei vſq; ad vltimũ diem ſue vite participes fuerunt legẽda decernimus talium eniz doctoꝝ libꝛos ſic eccleſia ap pꝛobat ſue pꝛouiſioni reſeruando: quod nulli particulariter conceditur auctoꝛi- tas eoꝛum dicta repꝛobare ſed ea reue- renter venerari. Si auteʒ in eis aliquid inueniretur veritati catholice aduerſu- boc repꝛobandum vel exponẽdum eccle ſia ſue pꝛouiſioni reſeruat poſt appꝛoba bationem factam. Sed aliqui ſunt com pꝛobati ab eccleſia per cuiuſſibet verita tis diſcuſſionem. Mam eccleſia nullam veritatem repꝛobat:nec aliquazʒ falſita tem ad mittit ſed ſicut in catholica veri tatequicquid noxium eſt ibi damnatur· quicquid vtile eſt ad ſalutem ibi inueni/ tur. no⸗ 1dil 1yen bant doct cola⸗ bane nica tion⸗ Uiat: ſoa⸗ tien⸗ bate Pee tbol lutſ mue tent mne⸗ r hli tyo ſſe o copr bea eca lleie lien ſege Hoꝛute Dent legen hoſu feſenu fevel⸗ feppon glcvi bata. Dicens in epi Ar. tur:ſic libꝛos non ſolum catholicoꝛũ im mo paganoꝛum ſuis fidelibus legedos ⁊ diſcutiendos exponit ꝑ diſputationeʒ ⁊ veritatis indagationem ⁊ ſic compꝛo bantur per eccleſiam libꝛi modernoꝛum doctoꝛum in quoꝝ dictis cuilibet parti- culariter non negatur auctoꝛitas ipꝛo- bandi:vel aliud ſentiẽdi:ſi vel per cano/ nicas auctoꝛitates uel per ꝓbabiles ra tiones poſſit oſtendere ꝙ a veritate de / uiat:ᷣm enim bunc moduzʒ Aug⸗ꝰ dicta ſua ⁊ alioꝛum doctoꝛũ exponebat diſcu⸗ tienda anteq; eſſent er eccleſiaʒ cõpꝛo ola ad foꝛtunatuʒ Neq; quoꝛũlibet diſputatiões qᷓ;uis ca- tholicoꝛum ⁊ laud atoꝛum hominuʒ ve⸗ lut ſcripturas canonicas habere debe⸗ mus:ut nobis non liceat ſalua hbonoꝛifi centis queillis bominibꝰ debet᷑ aliquid in eoꝛum ſcriptis impꝛobare atq; reſpue re:ſi foꝛte inuenerimus ꝙ aliter ſenſerit qᷓ; veritas habet diuino adiutoꝛio vl ab alijs intellecta vela nobis. Ham talis ego ſum in ſcripturis alioꝛü quales volo eſſe itellectoꝛes meoꝝ:libꝛi ergo veteris noui teſtamẽti in ſacro cano. contenti cõpꝛobati ſunt per eccleſiaʒ per frmam adheſionem:libꝛi vᷣo doctoꝛuʒ receptoꝝ in eccleſia compꝛobati ſunt per ipſius ec cleſie iudicij reſeruationem vt nõ liceat alicui particulariter temerarnie ipugna- re. Sed libꝛi alioꝛum doctoꝛum moder noꝛum ⁊ quoꝛũcũq; ſcribentium cõpꝛo⸗ bantur per cuiuſſibet in diſputando vel legendo veritatis inquiſitionezʒ: ⁊ qdiu nõ ſunt ĩ eccleſia ⁊ recepti ⁊ eius iudicio reſeruati licitum eſt alijs illos impugna re vel gppꝛobare. ¶. Et per bhoc patet reſponſio ad rationes in oppoſitum.,. D2 unintũ ſic ꝓceditur. 2 Nigdet᷑ eni illloꝛũ doctoꝝ oꝑa quos ecclia ca noniat ex hoc ſint per eccleſiã cõpꝛoba ta. Scribit᷑enim Matth. vij. nõ põt ar- boꝛ bona fructꝰ malos facere. Si ergo aliquis canoni:atꝰper eccleſiã ⁊ appro centeſima v batus ipſo facto fructꝰ eſꝰ et ſciẽtia ſua videt eſe approbata. C Pꝛeterea eadt ratio eſt de approbatione ⁊ reprobatio ne ſed ſi aliquis eſt damnatus ⁊ repro⸗ batus per eccłiam reprobatureiꝰ doctri na:ſicut patet de bereticis quos dãnan do damnatur ipſoruʒ doctrina: ergo ſicr de approbatiõe ꝙ canonięãdo ⁊ appro bando aliquem ipſo facto eius doctrina videtur eẽ approbata. Pꝛeterea ma ioris auctoritatis ſunt dicta doctorum quos canonięat eccleſia q; philoſophoꝝ 7 Paganoruʒ: ſed illa non reprobat eccle ſia.ſiẽ pʒ.xxxvij.di.auctoritate Ambro. et Iſido.ergo nec dicta ſanctorum que per ccclenam canonigantnr. In cõtrariũ eſt: quia ſciẽtis —– . non approbat᷑ ꝑ eccleſiam niſi fuerit in canone recepta ſᷣ cut non babetur canonięatus ſanctꝰni/ ſi ſt in cathalogo ſanctorum ſcriptus: ſ non omnia dicta ſanctorum quos eccle ſia canonięat ſunt in canone recepta er/ go nec approbata. . Rn c0 dicendum: ꝙ doctorin doctorum quos eccleſie canonięat approbari per eceleſiã poteſt intelligi dupliciter. * Primo percõceſ ſionem legendi. Secundo per probi bitionem aliter opinandi.:vt ꝙ non lice at alicui particulariter ſentirealiter q; ipſi ſenſerint. Primo mõ ex quo ipſi in fi de eccleſie vixerut a pncipio vſq; ad finẽæ cõcedit eccleſia eoꝝ dicta legi ⁊ teneri ni ſi aliquid cõtra fidem dictum in eoꝝ di⸗- ctis inneniretur:ſicut patuit de abhate ioachim:de quo ſcribitur extra deſfi. ca-⸗ tho. damnamus ⁊ reprobamus libeliũ ſeu tractatum quem abbas ioachim cõ quxit contra magiſtrü petrum lbarduꝶ de trinitate ſeu eſſentia trinitatis: ipſuʒ tñ ioachi ecclia nõ dãnauit:quia ſua ſeri pta iudicio ſedis apłice approbaãda ⁊ cor rigẽda trãſmiſit ⁊ ĩ cedula quã mãu ſua ſcripſit ↄtinebar ſe illã fidẽ tenere quaʒ tenet ecclia oũ fideliũ materẽ ⁊ magi Ar. ſtra. Secũdo mõ nõ põt aligs ꝓ ſancto canonicari ꝓpter ſanctita tẽ vite ⁊ cho⸗ ruicationẽ mm raculoꝝ abſq; eo q; ꝓbibe atur ut nõ liceat alit᷑ ſentire de ſcriptis eius q; ipſe ſenſerit: ⁊ abſq; eo ꝙ eius ops recipiant᷑ in canone alioꝝ doctoꝛuʒ. ſicut eoꝝ quoꝛũdam doctoꝝ dicta appꝛo bat eccleſia:quos tñ nõ canonixat: ſi cut appꝛobauit eccleſia ſententiã magiſtri petri lübardi: ut ptʒ extra de fide.trini. quẽ tñ non canonicauit ⁊ recepit: ſił ec cleñſia aliqua dicta Oꝛigenis ⁊ ipj tamẽ in cathalogo ſcõꝝ non ſcripnutt. ℳ₰ℳ . cipir᷑ ꝓ voluntate: cuiꝰ fructus nõ ẽ ꝓpe ſcia: ied magis ẽ fructus inellectus: ſifoꝛte imꝑatiue põt enizʒ ſtare bonitas voluntatis ſimul cũ ignoꝛantia int elle ieDAE E ergo eſt dicenduz: . Ad pꝛimuæ ibi arboꝛ bona ac ctus Quãuis enim omnis malus fructꝰ ſit ignoꝛantia: ut phũus dicit:intelligitur de ignoꝛantia pꝛudentie: que erecta ro agibiliuũ vniuerſa lit᷑ reſpcũ debiti finig. Sůʒ3 particulariter bonitas voluntatſta repot cum ignoꝛantia intellectꝰ. Et mnE ti pñt vigere veritate ⁊ claritate intelle ctus cum pꝛauitate voluntatis: ⁊ dꝛ bo⸗ nitas volutatis facit bonũ bominẽ ſim pliciter. veritas o & claritas intellectꝰ facit bonũ boĩem m quid: ideo eccleſia canonicando aliquẽ ppter charitatem ? ſanctitatẽ vite:non ſequit᷑ ex boc ipſo ꝙ eius doctrinã appꝛobet:illo mõ appꝛo/ bationis quo appꝛobata eſt doctrina il⸗ ſunt recepta. CAd 2"eſt do. ꝙ ſi ali⸗ quis damnat᷑ per eccleſiam repꝛobatur ſilłr eius doctrina:ſi illã ꝑtinacit᷑otra ec cleſiam defendebat. põt tñ doctrina im pꝛobari: ⁊ nõ autoꝛ doctrine:ſicut dictũ eſt de abbate ioachim. Sola eni ꝑtinaci tas facit hoiem hereticũ:ſic põt aligs ꝓ ſcõ canonicari ⁊ eius doctrina nõ appꝛo bari. C Ad ꝭ eſt dicẽdũ ꝙ nõ eſt ſimile e voctrina pᷣoꝝ: ⁊ de doctrina fid ei: in ila enim licet abſq; detrimento ſalutis ni Queſtio 1 contrarie ⁊ diuerſimode opinari. Sʒ nõ ſiceſt de doctrina fidei in qua ſicut labo⸗ rioſius aligd non querit᷑ ⁊ fructuoſi? ali quid non muenit:ſic periculoſius alicubi nõ erra tur: ut dicit Augꝰ. ¶ Queſtio. C j. quõ aplłoꝝ perfectio re pseſentatur in ppbpðꝛ. MJVMB ſum eſtauomodo ſta NeULtus pfectio i xpᷣo fuit exemplariter demonſtra-/ tiai: etquõ ab eo in eius aplos fuit deriuata: ⁊ qualiter in pmitiua ec/ cleſia extat obſeruata. Munc vid endum quõ in viris eccleſiaſticis pᷣſentis tẽpo⸗/ ris eſt repꝛeſentata accipiendo eccleſa/ ſticos viros non ſolũ illos qui aſſumunt᷑ ſed eos qui idoneitatẽ babent: ut ad gra dum eccleſiaſticum aſſumi poſſint. Cir/ ca quod .xi. conſideranda occurrunt. ¶ Pꝛimo qualit ſtatus ꝑfectio repᷣſen- tatur in papa. . Secũdo quõ in cardi⸗ nalibus. Tertio qualiter in epiſco: pis. Quarto quõ in curatis ⁊ pᷣſoyeris. WOQuinto quõ in religioſis mendican⸗ tibus. ¶ Serto quõ in religioſis in cõi poſſeſſiones habentibus. ¶“ Septimo quaomodo in ſacreſcripture pᷣdicatoꝛibꝰ. Octauo quomodo in magiſtris 2 90 ctoꝛibꝰ. Hono quomodo in medicis. ¶ Oecimo quomõò in notarijs. & An decimo quomodo in aduocatis. C Duo decimo qualiter in iudicibꝰ ⁊ rectoꝛibꝰ. ¶ Kirca pᷣmum querũtur octo:. C Pꝛi mo vtrum paps ſit in ꝑfectioꝛi ſtatu q; aliquis epiſcopoꝛum. ¶Secundo vtru papa ꝑfectiõis ſtatum chꝛiſti ⁊ apoſtolo rum pꝑfectioꝛi modo repᷣſentet q; aligs religioſoꝛum. ¶ Tertio vtrũ papa poſ ſit eſſe in perfectionis ſtatu abſq; eo ſit perfectus. Quarto vtrum in pa- pa exterioꝛ apparatus diminuat de eiꝰ perfectionis ſtatu. & Quinto vtruz in papa adminiſtratio tempoꝛalium dimi nuat de perfectione ſtatus eius. Se⸗ xto vtrum in papa determiaatio cauſa- rum diminuat de eius perfectiõis ſtatu. in tope Dap ctic aut ſcot tion ſtat rar tit o⸗ chn tis lurp ten ul ee im ſau per wul gis ſe dar tt⸗ io/ perfe peffia ſunte ſoh⸗ dte Leß genn ſeetio ine G labo, apyal glabi ctiofe do ſ oico nlta⸗ usee omn tipo⸗ All, nunt agre Gr⸗ reßſen⸗ 4 cardr gile⸗ es⸗ ay, iAN in uy. 600 dics C Mo ub , Cbe tnuc goyeru oſpo Paligs dol eo ginbe, dee n C ocauc⸗ enn Ar. Z centeſtmapꝛi ma . 1 D Septimo vtrum in papa babere do ſtatus maioꝛẽ ⁊ ꝑfectioꝛẽ charitatẽ reg minium ⁊ vſum rerum diminuat de ſta- rit q; ſtatus cuiuſcunq; eſi uel paſtoꝛis tu perſectionis eius. ¶Octauo vtrum Et poſſumus dicere ꝙ ſtatus pape ma papa poſſit ois ꝑfectiõis ſtatũ mutare. ioꝛem charitatè requirit: intenſiue: extt OQR) ergo ſic ꝓ ſiue ⁊ permanſiue. Intenſiue quide,z D Paumum ccie 1i⸗ Aage aſſignat alraiſo⸗ gradus pfecte Qgetur enim ꝙ papsa non ſit in ꝑfe cbaritatis: in libello de qᷓtuoꝛ tutibus ctioꝛi ſtatu q; aliquis epiſcopoꝛum: ꝗa charitatl:exponẽes illa vᷣba Apł.i. Cho aut eſt in perfectioꝛi ſtatu rõönequa epi/ rintb.xiij. Charitas oĩa tolerat:oĩa cre ſcopus:aut ratione qua papa. Non ra/ d it:oĩa ſperat:oĩa ſuſtinet. Dicens ꝙ p tione qua epiſcopus:quia in perfectiöis mus gradus charitatis ẽ oĩa ſufferre ꝑ ſtatu omnes epiſcopi ſũt equales. Hec aduerſitatis patietiã. ¶ Secũdꝰ e oia ratione qua papa:qꝛ in pa patu nõ emit ſibia deo iuſſa credere: ⁊ iplere ꝑ carnali tit votum de cura totius eccleſie haben tatis reſiſtẽtiã. ¶Tertiꝰ ẽ oĩa ſperare da:tunc enim non poſſet cedere popatui ꝑ volũtatis obediẽtiã. & Quarteſt oĩa q;uis enim ᷣm Aug.vouere ſit voluntà ſuſtinere per ſalutis oĩum cõcupiſcentiiä tis: reddere tamen eſt neceſſitatis.vnde ¶Pꝛimuægradꝰ?charitatis ut ait oſtẽ in perpetuum cogeretur curam ſuſceptã ſus eſt in noe:ꝗ creſcẽte boĩs inigtate ꝓ tenere. C Pꝛeterea Berñ.dicit ad euge nunciato ſibi diluuio ſtatim ↄfugit ad li nium: Ante omnia conſidera ſanctã ro- gnũ arche vbi tolerauit celi fremitũ aq̃⸗ man am eccleſiaʒ cui deo auctoꝛe pꝛees rum ſonitus:⁊ factus ſocius ſerpentum eccleſiarum omnium matrem eſſe nõ do ac ferarũ: non expauit ut mergeret᷑ quia minam. te vᷣo non dominum epiſcopoꝝ xpᷣi charitate firmatꝰligno crucis poꝛta ſed vnum exr epiſcopis: non ergo ipſe in batur. Secundus gradus oſtenſus perfectioꝛi ſtatu qᷓ; vnus alter epiſcopꝰ. in abꝛabam qui filio vnigenito non pe ¶WPꝛeterea perfectio ſtatus epiſcopo⸗ percit credes firmiter filiuʒ ſuũ ĩmolan rui ſtat in hoc ut ſit paratus pꝛo ouibꝰ dum ⁊ filio dei reſurrecturu reſeruandu aiazʒ ſuã ponere: ſed vltra illud nõ poteſt ⁊ eiꝰ ſemen per eum poſtmodum multi ſe extend ere charitas pape ᷣm regulam plicadũ:ſicut ſbi ꝓmiſſu fuerat. ¶Ter patam a chꝛiſto Jo. xv. Maioꝛem cha/ tius gradus oſtenſus fuerat in ppło iſra ritatem nemo babet ut ponat quis ani elitico ꝗ terrã ei ꝓmiſſam firmiter ſpera main ſuam pꝛo amicis ſunuiKis · uiit ⁊ obtinuit: Juxta illud pſal. In te ſp- COtrari eſt:quia in per rauerunt pres nr̃i:ſperauerũt ⁊ liberaſti E1 EH fectioꝛi ſtatu eos. LQuartus grad? oſtenſus eſt in perficiens qᷓ; perficiendꝰ:ſed omnes epi domino noſtro ieſu chꝛiſto qui moꝛtem perficiuntur perpapam. Cõmiſſe nãq; ſuſtinuit ut moꝛtem vinceret. Planum ſunt ſibi oues ⁊ paſtoꝛes.alijs autẽ epi / eſt autem ꝙ papa vicem gerit omnium ſcopis ſolum oues ⁊ non paſtoꝛes:ſicut ſupꝛadictoꝛum.vnde eius charitas gra dicit glo. Jo. vltl. ſuper illo verbo:paſce dus perfectionis ſupꝛadictos requirit. ndeo es meaggs ¶Ertenſiue autem cum ſit ſibi comiſ- dicendum ꝙ ſicut dicit ſa cura non vnius eccleſe nec vnius ple Aug ad comitem bonifaciu:Quãto ar bis:ſed totius mundi: ad plures ſe de- dentius deus amatur:tanto maioꝛ per/ bet extendere eius charitas q; cuiuſcũu/ fectio amantis demonſtratur. tanto er- q; epiſcopi uel paſtoꝛis: ſicut ahoꝛun go ſtatus ꝑfectio maioꝛ cenſet᷑ in papa poteſtas certis coartatur limitibus.ſua ; in quocunq; alio epiſcopo:quãto eiꝰ vo ad ipſos qui poteſtatem ſuper alios * Ar. acceperant ſe extendit:in cuius ſignum petrus cuius ipſe ſucceſſoꝛ exiſtit: tuni/ ca ſuccinxit ſe ⁊ ꝓiecit ſe in mare:⁊ ſic ve — Queſſio 1 Videt᷑ eni e papa pfectiõis ſta tum cbꝛi ſti ⁊ aploꝝ nõ ꝑfectioꝛi modo repᷣſentet qᷓ; religioſi. Inter omnia enim que faci nit ad chꝛi ſtũ. alij aut nauigio venerunt unt ad ꝑfectiois ſtatũ ẽ votũ obediẽtie: quia nõ vnã nauim ut ceteri quiſq; ſuaʒ ſj papa nulli bõi obedire tenet᷑.religio⸗ ſed totuʒ ſeculum petrus ſuſcepit guber ſi autem voto obedire bominiſe aſtrin⸗/ gunt:perfectioꝛi ergo mõ ipſirepᷣſentãt nandu. ¶¶ Qs autẽ permanſiue chari/ m5 tas ſit maioꝛ verbis ſaluatoꝛis oſtendit᷑ Luce.xxij. Ego ꝓ te rogam petreut nõ deficiat fides tua: ac ſi diceret:ut gloſa dicit: Sicut ego tuam ſidem ne deficiat oꝛando ꝓtexi:ita tu infirmioꝛes fratres ne de venia deſperẽt ↄfoꝛtare memẽto. 1SAAA& ergo eſt dicendũ ꝙ Ad Pem papa eſt in ꝑfectio ri ſtatu quocũ q; particłari gaſtoꝛe: rõne qua papa cui conſentiẽdo lidere ꝑ legiti mã electionẽ voto ſe aſtringit ad curaʒ totius eccleſie fidelit exequendã poſſibi litate exiſtente. Mam impofſſibilitas exe quendi mdatũ a mandato excuſat: ſic impoſſibilitas implendi votuʒ:uel rõne ignoꝛantie:aut infirmitatis a voto ex⸗ cuſat. Mon eni cura eccleſie ſuſcipitur ut eius regimen periclitet᷑:ſed ut ſaluetur. vnde iuſta cauſa exiſtente papatui renũ ciare poteſt:ut ſupꝛa dictu fuit. C Ad ⁊ eſt dicẽdũ ꝙ Berñ.negat papam eſſe diñm oium epoꝝ ſubſeruiente builita te Fin quẽ modu dicit ad eundẽ eugenium ꝙ ſummus pontiferx ipſe nõ erat ſi ſe ſũ- mum putabat:ſed imperante poteſtate ipſe confitet᷑ papã eſſe dñm epoꝝ ⁊ ſub ditoꝝ.Dicit enim ibi:nõne ſi cã extiterit in epo celum claudere:tu ipſü ab epiſco patu deponere ⁊ ſathane tradere potes ¶CAd ꝭ“ eſt do. ꝙ vltimꝰ gradus cha ritatis eſt a iam ꝓ ouibus ponere:ſed cũ epiſcopiſinguli in ꝑteʒ ſollicitudinis ſint aſſumpti:papa vᷣo in plenitudinẽ ptãtis vocatus ſit tanto ꝑfectioꝛi mõ talis gra dus charit atis in papa eſſe requirit᷑ qn- top pluribꝰ ⁊ pluribꝰ modis voto ſe ob- ligat aiam ꝓ ouibꝰ ⁊ paſtoꝛibꝰponere q; Blecudu i ſe chꝛiſti ⁊ aploꝝ ꝑfectionis ſtatũ q; papa pꝛeteres abdicatio tempoꝛaliu mas xime repᷣſen tat perfectiõem ſtatus chꝛi/ ſti ⁊ apoſtoloꝛum: cum petrus in ꝑpſona pꝓfectoꝛuz dixerit Matthxix. Ecce nos relinquimus omnia ⁊ ſecuti ſumꝰ te: ſed in boc religioſi magis imit ant᷑ cbꝛiſtuʒ 7 Apłs q́; papa. ¶Ꝙρ Pꝛeterea cbꝛiſtus pᷣdixit apłos eſſe ieiunandũ poſt eiꝰ re/ ceſſum. Mattb.ix. Neniẽt dies cũ ſpon ſus auferet᷑ ab eis:⁊ tunc ieiunabũt: ſed religioſi in ieiunijs ⁊ vigilijs magis ſe- quuntur cbꝛiſti ⁊ apoſtoloꝛũ veſtigis q; Fape magis ergo repᷣſentant xpᷣi ?⁊ apo oloꝝperfectiõis ſtatum. ☛R r Reſt: quia nulli di In cotraniαυαοuι1ο . paſce oues meas loco mei:Jo.vltl.ſicut petro cuiꝰ papa ſucceſſoꝛ exiſtit.nullꝰ er go ꝑfectioꝛi mõ repſentat ꝑfectiõis xpji „ ſtatum ſicut ipſe. ndeo dd. ꝙ repntare xpᷣi ⁊ a⸗ Baſtolg. pfectisis atinõ rehigidu Dꝛimo ꝑ eoꝝ is ꝑfectoꝝſucceſ ſionẽ. C Scdo ꝑ ipſoꝝ apłoꝝ q̃ſ perfi- ciendoꝝ imita tione Priiso mõ religioſn plicit. nõ repntant xpᷣi ⁊ agłoꝝ ꝑfectiõis ſtatũ ſed ſolũ papa ⁊ epᷣi. Solus eni ſũmꝰ pon tifex ut dicit Berñ.ad eugeniũ: repñta⸗ tione ẽ ſacerdos magnus pnceps aploꝝ pꝛimatu abel: gubernatu noe: patriar- chatu abꝛahbam: oꝛdine melcbiſedech: dignitate Aaron: auctoꝛitate Moyſi: iudicatu ſamuel:poteſtate petrꝰ:vnctio ne chꝛiſtus. Sed ſecundo mo q́; tum ad illa que faciunt ad acquirendum perfe- ctionis ſtatum eſſentialiter adbuc papa magis repũtat cbꝛiſti ⁊ aploꝝ ꝑfectio/ nis ſtatuʒ qᷓ; aliquis religioſoꝝ:obligat „ turt gor liee im cbri ſentet e faci dletie: lligio, arm, ſehtit li nn chꝛi⸗ ſons enos Ne ſed cbeiſn Puſus fe/ ſen irſ et⸗ ge 160 Glin buſ⸗ ſur R 19 Gd⸗ ſict nn⸗ GOn ſton Ppon 4 r trior⸗ gech⸗ ſ ⸗ etio eſe pe⸗ leto⸗ e pa voto obedientie aſtrigitur quãto ſu tiſten⸗ obegientia ſumitur reſpectu dei ſolũ cu xpᷣm.i.Chor..ix. Cũ eſſem liber ex oibꝰ Ar. centeſimapꝛima m enim ſe voto ꝓ ouibꝰ ⁊ paſtoꝛibus aiam ſic pꝛocedit ponere.vltra quem gradum charitas q D tertiumqae eniʒ eſt ꝑfectionis vinculum non ſe extenkit. bapa nõ poſſit eſſe in perfectõ Seq quãtuʒ ad illaque faciũt ad acqui/ nis ſtatu abſq; eo ſit perfectus Oicit rendu perfectionis ſtatum inſtrumetali enim Bemardus ad eugeniũ: de cetero ter ſicut ẽ tepoꝛaliuʒ abdicatio:ĩ ieiunijs teipſum conſidera:foꝛmam eſſe iuſticie: ⁊ vigilijs exercitatio: magis imitantur ſanctimonie ſpeculum pietatis exẽplar aploꝛuʒ veſtigia religioſi q; papa uel ei aſſertoꝛẽ veritatis: fidei vefenſoꝛem: do Sed boc nõ eſt repꝛeſentare aploꝛũ ſta- ctoꝛem gentium:vxpᷣianoꝛum ducẽ ami⸗ tum iam perfectoꝛum ſed magis pficiẽ. cum ſponñi:cleri oꝛdinatoꝛem:paſtoꝛem doꝛum. Dicebatur enim ſupꝛa ꝙ xpᷣs pꝛi plebium: magiſtrum inſipiẽtium:refugi us vocauit apoſtolos ad ſtatum religio um oppꝛeſſoꝝ:pauperum aduocatũ:ſpẽ nis tanq; perficiendos q; ad ſtatuʒ pꝛe miſeroꝝ:tutoꝛem pupilloꝛum: iudicẽ vi lationis tanq́; iam perfectos: papa aũt duarum:ociuũ cecoꝛum:linguam muto nõ eſt in ſtatu perficiẽdoꝛuʒ: ſed in ſtatu rum:baculũ ſenum:vltoꝛem ſcelerũ: ma perfectoꝛum ſupꝛemum gradum tenet. loꝛum metu bonoꝛum gloꝛiã: virgã poé G pꝛimũ ergo eſt dicẽduʒ: tum:maleũ tyrãnoꝝ:regum patrẽ: lega obegire bomini ꝓꝑ/- moderatorem:canonũ diſpen ſatoꝛẽ: ſal pꝓter ſe non eſt perfectõis ſed potius ſer terre:oꝛbis lumen:ſacerdotem altiſſimi uilis timoꝛis. Eſt ergo perfectõis obe/ vicariũ xp̃i:ſed oĩa iſtaſonãt tẽpoꝝ fuiſſe dire bomini ꝓpter deuʒ: utquia pꝛopter ꝑfectum:⁊ in ꝑtectionis ſtatu: vnũ ergo vnũquodq; ⁊ illud magis. Ideo ſcribit᷑ iſtoꝝ ſine altero eſſe nõ põt. Pꝛeteres Actuũ.iiij.q obedire opoꝛtet do magis ꝑfectum boiem facit pfectio charitatis q; hoibus:tanto ergo perfectioꝛi mõ pa ſed ad perfectã charitatẽ ſpectat q; aqs a exiſtens liber ſe ſeruũ oĩium faciat ppter ius vicarius exiſtit. ¶C Ad ⁊meſt dicen/ oniũ me ſerui fecit ſed hoc facit quilibʒ dum..qꝙ maioeis perfectionis eſt eſſepa- papa curã vniuerſalis eccłie ſuſcipiẽdo trem paupeꝝq; rebus tempoꝛalibus re Pꝛeterea apłi fuerunt ꝑfecti ⁊ in pfe nuciare ⁊ eſſe in voluntaria paupertate ctionis ſtatu:ſed papa gerit vicẽ capitis quia pꝛimũ pꝛopꝛiu eſt perfectoꝛũ:ſecun apoſtoloꝛum:ergo ſic eſt in perfectionis dum aũt eſt perficiendoꝛũ. CAd 3 E ſtatu ꝙ tamen eſt perfectus. dicendum q; vigilie ⁊ ieiunia ſunt q dam oα pSEe ſ eſtqꝛ nullus eſt vię inſtrumẽtaliterperueniẽdi ad perfe In Cotran pfectus niſi per ctois ſtatum. Dicit enĩ Augain li. deie/ charitatẽ que e viculũ pfectõis: ſm papa iunio diei ſabbati:fieri enĩ poteſtut ieiu põt ꝑdere charitatẽe cũ ſit purꝰvia toꝛ nõ netur modo quõ eccleſia ſtatuit ieiunan dũ ↄfirmatꝰ in gratia:ergo põt eẽ in ꝑfe duʒ: ⁊ tamen ieiuniũ ſoluitur ſi qs ebꝛio ctionis ſtatu ⁊ ta mẽ non eſt perfectus. ſus in ipſa vna comeſtione inebꝛiet᷑ fie Ri CcO dicẽdũ ꝙ differt eẽ in ꝓ ri põt ut nõ ieiunet ieiunio eccłie:etiaʒ ſi Æρ l fectiõis ſtatu ⁊ eẽ ꝑfectũ temperati ⁊ abſtinẽtes ſint homines at quãtũ ad pñs ĩtribꝰ.¶. ¶ Pꝛio qꝛ ꝑpfectio q;ʒ modeſtiſſime pꝛãdeatur. eſſentialiter nis ſtatũ facit voti ꝑpetua obligatio pfe ergo ad perfectionis ſtatum facit chari ctũ vᷣo facit voti ipletio ⁊ executio. „2⁰ tas que ſola vltimo fini bominẽ ↄiungit qꝛ ad ꝑfectõis ſta tũ facit tꝑa liũ abdica in cuius cõiunctione vniuſcuiuſq; mem tio ⁊ exercitatio eoꝝ que ſůt ſuꝑerogatõ bꝛi eccleſie perfectio conſſtit. nis oꝑa bec eni gs oſtitui tin gfectõöis . Ar. ſtatu: Juxta illud quod ſaluatoꝛ dixit Matthb. x Si vis perfectus eſſe:vade ⁊ vende omnia que bes ⁊ da pauperibus ⁊ veni ſequere me. ꝑfectũ vᷣo eſſentialit facit ſolũ dei ⁊ ꝓximi ſuꝑexcedens dile- ctio.Mã ille ſcriba planu ẽ ꝙ voluit ſeꝗ xp̃ʒ Math:viij. Wagiſter ſeqr te cũq; ieris. ꝓfectionẽ tñ non meruit obtinere: qꝛ nõ ex dilectiõe ſj tꝑalis lucri acquiſi tione chꝛiſtũ ſeg cupiebat: ut Hieroꝰdic ¶Tertioqꝛ ꝑfectus ꝗs põt eẽ in omni vocatiõe in qua vocat?ẽ:ſed nõ in oi vo catiõe hõ põt eſſe in ꝑfectiois ſtatu. Cõ tingit enim aliquos in oĩ vocatione ꝑfe ctionis oꝑa facere ⁊ ſic ꝑfectio eẽ: nõ tn vouentes:⁊ ſic nõ eſſe in ꝑfegiõis ſtatu. Alios vᷣo ↄtingit totã vitã ſuaõ voto ſe obligantes ad ꝑfectiõis oꝑa:⁊ ſic eſſe in ꝑfcctionis ſtatu:que ſi nõ implent q no/ uerunt cõſtat eos ꝑfectos nõ eſſe.põt er go papa nõ eẽ ꝑfectus: non obſtante q; ipſe ſit in ſummo ꝑfectiõis ſtatu. 2 1 ergo eſt dicenduz: Ad PeimiMBerä enumerat illa eugenio pape ad què ipſe voto aſtri- gebatur:cura eccleſie ſuſcepta:⁊ q reaui reb ant᷑ ad ꝑfectiõis ſtatũ ad quẽ ipᷣe vo catus erat:que ſi ipſe nõ iplebat:ſic erat in gfectiõis ſtatu ꝙ tñ nõ erat ꝑfectus. C¶Ad 2eſt d. qꝙ papa ſe facit ſeruuzʒ oĩum in bis que ꝑtinent ad aĩiarũ ſalutẽ Dicit em Berñ.ad eugeniũ:Mugd pau lus hoibꝰ inſeruiebat in acquiſitiõe tur pis queſtus:nungꝗd ad euʒ de toto oꝛbe cõfiuebant ambitioſi: auari: ſymoniaci: ſacrilegi:cõcubinari:inceſtuoſi:ut ipſius aucte aplca uel obtinerent honoꝛes ec cleſiaſticos uel retinerent. Planũ ẽ aute ꝙ non fecit paulꝰ ſe ſeruũ oĩium cui vi⸗ uere xpᷣs erat: ⁊ moꝛi lucrũ ut plures lu crifaceret xp̃o: nõ utilucra augeret aua/ ritie. Ad 3 eſt dicẽdũ ꝙ apłi poſtq; fuerunt in ꝑfectionis ſtatu a ꝑfectiõe de ciderunt qñ rp̃m negauerut. quante eni ꝑfectiõis fuerit petrus apłoꝝ caput: cu ius papa ſucceſſoꝛ exiſtit:ancilla oſtiaria requiſita dicat: Ana eni mulieris voceꝑ cuſſus dũ moꝛi timuit:vitaʒ negauit:ut Gꝛeg dicit. Sʒ verũ ẽ ꝙ poſt receptio nẽ ſpus ſancti ſic fuerunt in ꝑfectõis ſta tu ꝙ ſemꝑ fuerũt ꝑgfecti. A&r=â S&* ſic pceditur: 22 quartũdhetnr eni vꝓ in papa exterioꝛ apparatus di minuat de eiꝰ ꝑfectiõis ſtatu. Oe eni il, lud in quo papa nõ ſuccedit petro dimi- nuit de eius ꝑfectiõis ſtatu: ſed in exte- rioꝛi apparatu papa non ſuccedit petro ſed magis cõſtantino. Oicit eniʒ Ber/f. ad eugeniũ:Meſcit᷑ petrus aliqn pᷣceſſi ſe:uel gẽmis oꝛnatus:uel ſericis:nec te/ ctus auro:nec vebitus equo albo:nec ſti patus militibꝰ: nec circũ ſtrepitibꝰ ſepꝑtꝰ miniſtris.abſq; bhis eni ſatis credit poſ-/ ſe implere ſalutare maãdatũ a cbꝛiſto re⸗ ceptuzʒ. Si inquit amas me paſce oues meas. In talibꝰ.n.eugeni ſucceſſiſti non S. papa ſicut chꝛiſti officiuʒ adminiſtrat:ſic eius vit petro ſed cõſtantino. ¶ imitatoꝛ ec dʒ. Sed de chꝛiſto ſcribitur Matth. xx. ꝙ in greſſus hbirlin ſedit ſu- aſinaã: vbi dicit Cbeyſo? ꝙ non ſedit in curru aureo pᷣcioſa purpura fulges: nec aſcendit ſuꝑ feruidũ equũ diſcoꝛdie ⁊ liti amatoꝛẽ:ſed ſuꝑ aſina tranguillitatis ? pacis amicã. ¶.Pꝛeteres vm Hiero. il⸗ lud verbu Mattb. xviij. Qui ant ſcãda- licauerit vnũ de puſilli iſtis ꝗ in me ere dunt:expedit ei ut ſuſpendat mola aſina ria in collo eiꝰ.apłis intelligit᷑ eſſe dictüů: qui ſi in illo vitio ꝑmãſiſſent ut de digni/ tate dñandi cõtenderent:poterat eos ůs ad fidem vocabant ꝑ eoꝛum ſcandalum perdere:dum apłos vidiſſent inter ſe de bonoꝛe pugnare:ſed multi ſcandalican tur de comitiua pape militũ ⁊ arm atoꝝ ⁊ curioſa paratura equoꝝ ⁊ veſtimento rũ:g boc diminuit de eius ꝑfectõis ſtatu An cõötrarii εuia papa In cotrarin gre Katn vicem illoꝛum gerunt de quibꝰdicitur in plſal. MHimis honoꝛati ſunt amici tui deꝰ Hitmne leie goꝛi⸗ ſong temt doot herer ſoine pape⸗ g plcui ti be hter tio 68 u 6ßf ca ch: as no⸗ n lbꝛl Wii AA tun bid ind mu/ (N. lieae koton alent ſoc eod lonſp lo deiee lſtz gipen mhalo⸗ cyitn emne Iln poce⸗ itigt cehtio biskts Aitur: tur eni tusd niil⸗ dimi⸗ gerte⸗ Bai. zeaſih⸗ Se/ Heeſi ſe⸗ ſtpot ſſore⸗ co ſtim Nia mit Plur e n We. i tat iei α nimis confoꝛtatus eſt pᷣncipatus eoꝛũ. T 60 dicendu ſicut omnis –„ glia filie regl:puta ipᷣiꝰec cleſie ſponſe chꝛiſti ẽ ab intus:ſic omnis gloꝛia pape miniſtri chꝛiſti pꝛincipalis ſponſi eccleſie ab intus eẽ debet. Eſt au tem tunc gloꝛia ab intus ᷣm Augl.quan do omne bonum quod quiſq; chꝛiſti mu nere facit:⁊ de omni honoꝛe ſibi impen ſo in chꝛiſti gloꝛiam refert. Poteſt autes papa exterioꝛẽ apparatũ honoꝛis ⁊ ma gniſficentie in chꝛiſti gloꝛiam referre tri pliciter. Pꝛimo ꝓpter chꝛiſti ſacerdo tij honoꝛis reuereniiam. C Secndan pter populi ſubiecti obedientiã. ¶ Ter tio ꝓpter maloꝛum repꝛimendã maliciã Planum eſt enim ꝙ lõge maioꝛis digni tatis ⁊ ercellentie eſt ſacerdotiũ chꝛiſti qͤ(ß fuerit ſacerdotiũ leuiticu: cum bic nõ carnes vituloꝛum ⁊ hircoꝛum: ſed vera chꝛiſti caro imoletur ⁊ ſumatur. Quan/ ta autem exterioꝛi paratura fuerit ho- noꝛatum ⁊ oꝛnatum illud ſacerdotium longus tractatus ſit in exodo ⁊ in alijs libꝛis canonis ſacri. Scribit᷑ enĩ Saß. xviij.ꝙ in veſte poderis quam habebat aaron totus erat oꝛbis terrarũ ⁊ paren tum magnalia in quatuoꝛ gradibus la⸗ pidum erant ſculpta: magnificẽtia dei in dyademate capitis illius erat ſcripta. multo ergo magis dignum eſt chꝛiſti ſa cerdotiuz nniprame honoꝛis ⁊ glo rie adoꝛn ari. . Secũdo debet eius pa- ratura oꝛdinari ad populi ſubiectã obe dientiam.Oeſpectio enim pꝛelatoꝛuʒ in ſubditis quandoq; parit contemptũ: et ideo decet chꝛiſti vicarium gloꝛioſum in conſpectu populi apparere:ne duz apud illos quos opoꝛtet eẽ ſubiectos ſi nimie deiectionis ſeruaretur humilitas regen di frãgeretur auctoꝛitas. . Tertio oꝛ dinanda e talis paratura qñq; pꝛopter maloꝛum repꝛimendam maliciazʒ: ne ali qjui inaliuoli attentarent tyrannicaʒ ra biem exercere in illi qui loco chꝛiſti po Ar. centeſimapꝛima IIII ſitus eſt in malleum ⁊ tyrannoꝛum fla⸗/ gellum: ſemper tamen in tali exterioꝛi apparatu temperantia ⁊ modeſtia ẽ ſer- uanda:ne in chbꝛiſtiano populo materia ſcandali tribuatur et ambitio ⁊ mundi gloꝛia queratur. Oicit enĩ Berñ. ad eu- genium ꝙ nullum venenum uel gladiũ acutum tantũ ſibi timebat qᷓntum ambi tionem ⁊ libidinem dominsdi. Ad imũ ergo eſt dicendũg Pꝛ 1 papa ſuccedit pe/ tro in exterioꝛi apparatu qᷓ;tum ad iuriſ ditionem. Statim enim receptis claui/ bus petrus loco chꝛiſti verus ⁊ legitimꝰ dominus fuit omnium tempoꝛalium et ſpiritualiuʒ ꝗged qB3tum ad actualem poſ ſeſſionem ⁊ adminiſtra tionem veruʒ eſt ꝙ in tali exterioꝛi apparatu ſucceſſit cõ ſtantino:ita ꝙ illa que conſtantinus dei beneficio recepit de manu domini bec ipſa tribuit ſilueſtro vicario eius: modo quo dixit dauid.i.Paral:vltl.Tua ſunt domine omnia:⁊ que de manu tua acce pimus bec ipſa dedimus tibi. Ad ſe cundum eſt dicendum: ꝙ papa debʒ eẽ chꝛiſti imitatoꝛ in mentis bumilitate. Sic enim chꝛiſtus dixit Matt b. xi. Di ſcite a me quia mitis ſum ⁊ bumilis coꝛ de. Exterioꝛem tamen bonoꝛis ⁊ reue/⸗ rentie poteſtatem in chꝛiſti gloꝛiam ipᷣe debet recipere ⁊ referre:ut quantuz chꝛi ſtus in cruce fuit bumiliatus tantum ꝓ pter crucem in eius vicario ſit honoꝛatꝰ 7 exaltatus dicendo ſemperin mẽte ſua cum pꝛopheta: Mon nobis domine nõ nobis:ſed nomini tuo da gloꝛiam. Mo deſtia tamen in ipſa apparatura ⁊ equi⸗ tatura eſt ſeruanda pꝛopter ſcandalum puſilloꝛum vitandũ. Dicit enim Chꝛyſ. ſuper Matth. xxij. Mihi autez videtur ꝙ non pꝛopter myſterium ſolum chꝛiſtꝰ ſuper aſinam ſedit:ſed ⁊ menſuram no⸗ bis ſapientie tribuens demonſtrauit q; non ſuper equos ferri neceſſe eſt:ſed ſuffi cit aſino vti:in eo ꝙ nccitas e eẽ ↄtctũ. Ar. CAd “ eſt dicẽdum ꝙ ſi debita mo/ deſtia ſeruet᷑ in exterioꝛi apparatu nõ da tur occaſio ſcandali: cũ talia nõ impedã tur homini:ſj xpᷣo:cuiꝰvicariꝰexiſtit:ſũ⸗ motñ oꝑe ſtrepitꝰ armatoꝝ vitandꝰ ẽa papa:cu arma militie ſue:nõ carnalia ſ ſpu alia ee debeaãt niſi foꝛte in caſu cũ ti⸗ merent᷑ inſidie malignoꝝ. fecit eni Pau lus Actj.ſxxiij. Cũ equites ⁊ pedites ar matos ſecũ ire ꝑmiſit ne incideret ma/ nus illoꝝqui deuouerant ſe non mandu caturus ⁊ bibitoꝛes donec eũ int ficerẽt —— ₰ ſic ꝓceditur . Dgquint Ader enim ꝙ in papa adminiſtratio tpaliũ diminuat de eius ꝑfectionis ſtatu. Ham ꝓfectio ſtatꝰ cõſiſtit in dei cõtemplatio/ ne. Oicit eni Berñ. ad eugeniũ. Contẽ?½ platio eſt que mentẽ purificat:affectum regit: actus dirigit:exceſſus coꝛꝛigit:mo res cõponit:vitam honeſtat ⁊ oꝛdinat: poſtremo diuinarũ parit᷑ ⁊ bũanarũ ſciẽ tiam ↄfert. Sed tempoꝛaliũ adminiſtra tio diſtrabit mentẽ a contemplatiõe: er go ſeparat papam a ſtatus perfectione. WpPꝛeterea papa ẽ ſucceſſoꝛ petri:ſj pe trus nõ dimiñt pape tꝑalium admiſtra/ tionem: ſed ſolũ eccleſia ꝝ ſollicitã guber nationem. Actl.iij.argentũ ⁊ aurũ nõ ẽ mihbi: quod autẽ habeo boc tibi do: tał ad miniſtratio diminuit de ꝑfectiõis ſta tu. Pꝛeteres papa peſt cõtẽplatiuus ⁊ actiuus iuris de eccleſia:qꝛ pᷣeſt paſto/ ribus ⁊ ouibꝰ.religioſis autẽ ⁊ cleric lit teratis: ⁊ laicis:ſed ꝑfectioꝛi mõ eis pꝛe eſt ꝑ contẽplationem q; ꝑ tpaliuj admi niſtrationem. Oicit eni Bern. ad eugeni um: Contemplatio cõfuſa diſcriminat ſparfa colligit:ſecreta rimat᷑: vera inue ſtigat:veriſimilia examinat: ficta ⁊ fuſ ca ta exploꝛat:que ageda ſunt pᷣoꝛdimat acta recogitat:in ꝓſperis pᷣſentit:aduer ſa in aduerſis quanñ nõ ſentit:nibilq; in- coꝛꝛectum dimittit: ergo aſſiſtere in ad/ miniſtratione tempoꝛaliuʒ diminuit de perfectionis ſtatu. AQneſtio „ poꝛalium diminuit de ꝑfectionis ſtatu: tunc pᷣlati religioſoꝛum ⁊ alij officiales tempoꝛalia ad miniſtrãtes ⁊ ꝓcurantes caderent a perfectiõis ſtatu:quod non ẽ XOOdicendu exiſtentib? in perfectiõis ſtatu ſollicitudo non ꝓuid en tia tꝑalium interdicit᷑ impoꝛtat eni ꝓui dentia tꝑalium oꝛdinatam diſpenſatio/ nem:ſed ſollicitudo impoꝛtat mẽtis diſ tractionem:que tribus modis põt fieri Aut eni talis ſollicitudo erga tempoꝛa lia tãta eſt ꝙ tollit cbaritatis terminu,ʒ ⁊ cõplementũ.Aut talis eſt ꝙ tollit cha ritatis feruoꝛes ⁊ augmentũ. Aut talis eſt ꝙ tollit ppꝛie contemplationis ꝓ ſa lute ꝓximoꝝ delectamentuz. Pꝛimo mõ follicitudo in tꝑalium adminiſtra- tione eſt peccatũ moꝛtale. Si.n.ſc tẽpo ralia adminiſirentur ut pponant᷑ bonis ſpualibus ⁊ pᷣfigurant᷑ tanq; finis. cer- tum eſt ꝙ eſt peccatũ moꝛtale. ¶ Secũ do mõ eſt peccatũ veniale:cũ enim appe titus ſenſitiuus intent circa tꝑalia tra bat appetitum intellect iuũ: ſicut ſpera trabit ſperam:non põt tem poꝛalium ad miniſtratio ſieri quin aliquo modo fer/ uoꝛ charitatis inſiã mantis voluntatem diminuat᷑ ułremittat᷑: exquo tñ finis nõ tollit᷑:ſed feruoꝛ tendẽqi m finẽ remittit veniale ẽ nõ moꝛtale.C Sʒ 3 mõ ſiꝗs tꝑalia ad miniſtrat ꝓ ſalute ꝓximoꝝ: ut tpalium adminiſtrationem ad bona ſpi ritualia inducat:dato ꝙ ad tempus ſue ꝓpꝛie cõtemplationis delectamentũ ꝑ/ datur:non eſt tunc peccatũ moꝛtalenec veniale:ſed eſt ſũme ꝑſectionis ⁊ meri/⸗ tum falutare. Elegit eniʒ Paulus Phi. ij.nð ſolum contemplatiois pᷣſentis vite im mo future beatitudinis delectameto ad tẽpꝰ carereꝓ ſalute ꝓximoꝝ. Hꝛima ergo ⁊ ſecuda ſollicitudo ad miniſtratio nis tgaliũ ĩ papa ẽ deteſtãda. Sʒ tertia tanto magis in ipſo laudat᷑ qᷓnto ſupᷣme ſe⸗ fti e⸗ ton der guor lioſ lhuat cguſa abbat chiel 1 Aſi d⸗ Ntio te ſtatu: ſcales nantes none nnbdin⸗ puiten anihr ſſano⸗/ tfien npon mivez ltche tals ſo Pein⸗ iſe⸗ ſet SNne Vea Ae 1trs ene ſoſe⸗ tuten inist eniti ſoſ Ar. ꝑfectiõis gradꝰ in ipſo eſſe dignoſcitur. G pꝛimũ 5 eſt dicẽdũ:ꝙ illa EI que Berñ. enume / rat ibi de contẽplatione accipiẽda ſunt reſpectu ſinis.ille eni qui rectã exiſtima tionẽ bʒ de fine:diſponit ⁊ dirigit oĩs in oꝛdine ad ipſum. phᷣi poſuerunt nul lum ſpecula tiuũ poſſe ꝑfici ⁊ felicitateʒ cõſequi nõ purgatũ a paſſionibꝰ: ⁊ nõ re gulatũ in agibilibus:qꝛ impoſſibile ẽ ut dixerunt:non entem bonũ eſſe pꝛudentẽ cum pꝛudentia ſit recta rõ agibiliũ in oꝛ dine ad finem:⁊ iſto mõ tunc tꝑalia re-/ cte ad miniſtrant᷑ qñ oꝛdinant᷑ ad conſe cutionẽ finis:cũ ſintquedã inſtrumenta virtuoſe agendi ⁊ ꝑueniendi ad finem. CAd ꝛ⁊jeſt dicẽdum:ꝙ papa ſucceſſit etro in adminiſtratione tꝑalium: nõ ſo lulm ſpũalium:cum eni pᷣcia agroꝝ⁊ do- monꝝ ponent᷑ ad pedes aploꝝ: erant illo rum diſpenſatoꝛes qñq; per ſe qñq; per iconomos quos elegerũt:quia chꝛiſtꝰ iu dam iconomũ habuit. Ande dicit gloſa exponens illud verbũ Act.iij. Argẽtũ ⁊ aurũ non eſt mibi:dicit verũ ec petruʒ tunc ad manꝰ nõ habuiſſe pecuniaã: quia nemo erat illius pᷣcepti: nolite poſſidere aurũ neq; argetũ: bebat tñ pecuniã que ad pedes anlo; pon ebat᷑ quã ſibi nõ re/ condebat:ſed ad vſum pauperũ reſerua bat: 36 ua patrimonia reliquerãt.LAd Z * eſt dð. Berñ non interdicit euge/ nio tempoꝛaliũ ad miniſtrationẽ:ſed in/ ducit eu pncipalit᷑ ad contemplationeʒ pꝓ quam poterat de fine ⁊ de bhis q erãt ad finem recte diſponere. ſic ꝓceditur: Ai D ſextũ det᷑ eni ꝙ inpa pa determin atio cauſarũ diminu at de eius ꝑfectionis ſtatu:qꝛ papa anti quoꝝ patrũ veſtigia debet ſegꝗ in ꝑfectio nis ſtatu:ſed tꝑequo barbari totã italiã inuaſerunt Gꝛegoꝰ nõ determinationi cauſarũ:ſed expoſitioni ſcripturarũ va/ cabat:tunc enim obſcuritiſſimã ꝑtẽ Ece chielis diligenter ⁊ elegant expoſuit:ut centeſimapꝛima VI Berñ.dicit ad eugeniũ. ¶ Preterea il⸗ lud diminuit de ꝑfectiõis ſtatu:quod re mouet a ꝑfectiõis oꝑe.Sicit enĩ Berñ. ad eugenium: Oeniq; qñ oꝛamꝰ:qñ do cemus ppłos:qñ ediſficamus eccleſiã:qñ meditamur in lege dñi: quotidie perſtre pũt in pa latio vertẽtes leges: uõ lex dñi imaculata cõuertens aias: ſed leges iu- ſtiniani:que nõ tam leges ſunt q; lites ⁊ cauillationes ſubuertẽtes iudicium. Tu ergo paſtoꝛ ⁊ epᷣus aiarum qua mẽte ſu ſtines coꝛaʒ te obſecro ſ ſimile illa gar rireiſtas. C Pꝛeterea qð impedit oꝛdi-/ nem cbaritatis diminuit de ꝑfectõis ſta tu: ſed inſiſtere determinatiõi cauſarum impedit oꝛqinem charitatis. Dicit eniʒ Berñ.ad eᷣgenin: Si ſapientibus ⁊ inſi pientibus debitoꝛ es ⁊ ſoli negas te tibi non recte agis:qꝛ maledictus ẽ qui ꝑteʒ ſuam det erioꝛẽ facit: Mã ſtultus ⁊ ſapi/ ens ſeruꝰ ⁊ liber:diues ⁊ pauꝑ:vir ⁊ fe- mina:ſenes ⁊ iuuenes:clericus ⁊ laicus iuſtus ⁊ impius:oẽs ꝑticipãt te ⁊ bibũt defonte publico pectoꝛis tui:⁊ tu ſtas ſe In C0 trariũ oꝛſum ſitiens. . eſt: quia papa lu pos ſuſcepit domandos. Ouos vo pa- ſcendas:non pᷣmendas: ut dicit gio o. x.ꝙ non põt fieri ſine diſcuſſiõe cauſaꝝ. Bn 60 dicendũ ꝙ cauſarũ que- ſtiones C Quedãa ſunt garrule ⁊ litigioſe. C Qued vᷣo diffici les ⁊ ſcrupuloſe. Quedã aũt quiete ⁊ fructuoſe. Pꝛime ab audiẽtia pape oino ſunt remouende. Dicit enĩ Berñ. ad eu- genium: Miroꝛ nãꝗ; quẽéadmodi reli/ gioſe aures tue ſuſtinẽt diſputatiões ad uocatoꝝ ⁊ pugnas vᷣboꝝ:qᷓ mag ad ſiub uerſionẽ q; ad inuentionẽ ꝑficiut verita tis. Coꝛꝛige pꝛauũ moꝛe:⁊ pᷣſcinde lin/ guas vaniloquas: ⁊ labia doloſa claude Scve vo cauſe in audiẽtia pape ſüt dili gent᷑ examinãde ⁊ diſcutiẽde mõ quo il/ le ſcũs moyſes fecit Exo.xviij.ꝙ ad ſug geſtionẽ ietro cognati ſui minoꝛa ſenio/ ribus ppli cõmiſit det᷑ᷣminanda.maioꝛa in im A . wo ⁊ difficilioꝛa ſue audientie diſſentien da reſeruauit. Sʒ f᷑tie ꝑ ipſũ papã abſq; ſtrepitu iudici bꝛeuit᷑ ⁊ ſumarie ſũt detr᷑ minãde.⁊ hũc modũu ᷣuare idetmin ate cãaꝝ nõ diminuit ĩ papa ꝑfectiõis ſtatũ. A iimmo auget. Ad Pammn ergo eſt dicenduz: q;) Berñ. ſoluit ibi hoc argumẽtũ dicẽs: ꝙ inoleuit mos:dies alij ſunt:⁊ alij ho/ minũ moꝛes ⁊ tꝑa piculoſa nüc inſtant: qꝛ calũnia toꝛes młti:defenſoꝛ rarꝰ.vbi- q; potentioꝛes oppᷣmũt pauꝑes.iõ pa⸗ pa nõ põt deeſſe oppᷣſſis:nec negare iudi ciũ iniuriã patientibꝰ. ⁊ planum ẽ ꝙ niſi agitent cauſe ⁊ audiant᷑ ꝑtes int᷑ ias iu dicarinõ põt.⁊ qᷓ;uis bõc ſolutiõeʒ Ber nardꝰ nõ appꝛobet:ſolutio ñ ẽ bona. ¶Ad ⁊“eſt d. ꝙ ꝓculdubio qõnes ꝗͥ pñnt t minari ꝑ legẽ diuinã ⁊ ſacros cano nes ad leges recurrẽdũ nõ ẽ. Sũt.n.per cccleſiaſticos viros qñ q; in adiutoꝛium leges aſſumende:nõ pᷣncipalit᷑ tractãde Eoriſtime in audientia vicarij xpᷣi mag eges enangelioꝝ q; imꝑa toꝝ ſonare de bent. Ad z eſt dicendũ: ꝙ ꝓpter de terminationè cauſaꝝ papa nõ dʒ ſeipᷣm relinquere in ſpũalibꝰ ⁊ coꝛꝑalibꝰ:maxi me qn in determ inatiõe cãꝝ nõ ſubeſt cã tfidei:⁊ qñ nõ charitas ſʒ magis cupidi/ tasẽ in cã:qð plerũ cõtingit. Dicit eniʒ Berñ.ad eugeniũ:queſo te q̃le ẽ iſtud de mane vſq; ad veſperaʒ litigare aut liti- gãtes audire: ⁊ vtinam ſufficiceret diei malicia ſua:nõ ſunt libere noctes:vix re lingt᷑ neceſſitati nature ꝙ coꝛpoꝛis pau ſatiõi ſufficiat:⁊ rurſum ad iurgia ſurgit ⁊ dies diei eructant lites:⁊ nox nocti in dicant ma liciam. — . ſe eptimũ ſic ꝓcedit᷑ wvꝓvin papa here dñium ⁊ vſu rerũ diminnat deeius pfectiõis ſtatu. Habe re nãq; dñium reru eſt bere ꝓpꝛiũ:ſʒ cle- ricis interdicit᷑ hẽre ꝓpꝛiũ.xij.q.i.c.duo ſunt. Cũ igit᷑ papa ſit caput clericoꝝ non poterit ſił cũ ꝑfectiõis ſtatu rerũ dñ ium VII bẽre. ¶ ¶Spetro ⁊ alijs apłs p̃ceptũ eſt Matt h. t. Molite poſſidere aurum neq; argentũ:ſed papa ẽ ſucceſſoꝛ petri. ſibi rerum dñium intelligit᷑ eẽ interdictum. ¶S. quod ẽ ꝑfectõis ſtatus in alijs:dʒ eẽ in papa:ſed abdicatio tꝑaliũ ẽ ꝑfectio nis ſtatus in religioſis:S ſiłr in papa. : Atrar 1εO eſt: qꝛ dñs reruʒ In cotrart Teccleſiaſticarum chꝛiſtꝰ eſt. xij.q.ij.c.ꝗ abſtulit.ſed papa xp̃ᷣi vicariꝰ ẽ:g abſqs detrimẽto ꝑfectio- nis ſuii ſtatus b rerũ dñium ⁊ vſum. RKIi cO dicẽdũ ꝙ planũ ẽ papaʒ SS vice xpᷣůi drium ⁊ vſũ re- rũ here nõ ſolũ clericoꝝ:ĩmo oĩuʒ laicoꝝ Eſt enĩ ipſe xpᷣs dñs eccleſie ⁊ oĩium illo ruz ꝗbus eccleſia plena eſt: Sicut dicit glo. ſuꝑ illo vbo pſal. Dñiẽ terra ⁊ ple- nitudo eiꝰ.ſz ꝑapa tale dñiuʒ bẽat ſimul cũ pfectiõis ſtatu aliqd regrit ex ꝑte do min i: ⁊ aliqd ex parte vſus. C Ex ꝑte quide dñij reqrit᷑ut q;uis in oꝑatõe ⁊ iu riſditiõererũ dñium teneat:ſꝑtñ in aimi pᷣpatiõe ꝑatus ſit carere ꝓ ſalute ꝓximo rũ nõ ſolũ tꝑalia:imo coꝛpus ꝓpum pa⸗/ ratꝰ ſic exponere ⁊ ↄtemnere ꝓ ſuis oui/ bus:cũ fuerit opoꝛtunũ. bec eſt eni regu la oium eoꝝꝗ ſunt ſuꝑerogatiõis: ⁊ ꝑfe ctionis oꝑa m Aug ut q;uis ꝑfecti vi ri nõ ſp ipa teneãt in actuali oꝑatione: ſp tamẽ ipſa bẽre debent in ai pᷣꝑatiõe. Cũ.n.xpᷣs dixit Matth.v. Si ꝗs ꝑcuſſe rit te in vnã marillã pbe ei ⁊ alterã.et ꝗ vult tecũ in iudicio cõtendere ⁊ tunicaʒ tollere dimitte ei ⁊ palliũ.⁊ ꝗcũq; te an gariauerit mille paſſuſ: vade cum co alia duo planũ ẽ ꝙ ꝑfecti viri in quoꝝ ꝑſona iſta dixit nõ ſꝑ oꝑpe impleuerũt.MHõ enim xpᷣs ꝑcuſſus in vna maxilla ꝑcutiẽti pᷣbu it alterã. ſzʒ dixit: Si male locutꝰ? ſum te ſt imoniũ ꝑbibe de malo: ſi at bene cur me cedis. nec paulus cũ ꝑcuteret᷑ maxil lã pᷣbuit: ſed dixit Actj.xxiij. Percutiet te deꝰ ⁊c.ſed ſꝑ ꝑfecti viri buia ſuꝑeroga tiõis oꝑa habuerũt in aĩ pᷣpatiõe.cũ eni fuit opoꝛtunũ nõ ſolũ in maxilla imo ito Pan fert Nſee lene inf⸗ VII tüeſt neg oͤſbi tum. is ſect⸗ e. ren⸗ unn gape ctio⸗ 1. n ſüf⸗ nco ſo Ar. HZ to coꝛpoꝛe rpᷣus paratus fuit cruiſigi.⁊ paulus capite truncari: Sic papa dniuʒ rerũ hẽre põt in actuali oꝑatione ſił cuʒ pfectionis ſtatu:dumõ ſꝑ ipſarũ carẽtiã teneat in ai ppatioe. C Ex ꝑte vo vſus requirit᷑ diſpenſatio nõ ꝓpꝛij lucni factio in rebus eni tꝑalibꝰ vſus ẽ bonꝰ: abuſio mala:ſollicitudo peioꝛ:queſtus turpioꝛ: ut dicit Berñ. ad eugenium. Ad pꝛinug⸗ eſt dicendũ: ꝙ EnEUheére reruũ ꝓpꝛieta- tem ⁊ dñium nõ in ꝓpꝛium lucru:ſʒ in ali oꝛum vtilitatis ſubſidiũ nõ derogat ꝑfe ctionis ſtatui: Sicut eni papa nõ põt ne gare ſe vicem xpᷣi nõ tenere:ſic nõ poteſt negare ſe rerũ dñium non hẽre. C Ad 2meſt dð., ꝙ pᷣceptu fuit apłis ut nibil in via poꝛtarent ꝓpt᷑ ſollicitudinẽ remouẽ dam:nõ ꝓpter dnium ⁊ iuriſditionè aufe rendã licitũ erat eis ſũptũ recipere ab il lis gbus pᷣdicabãt: maxime tale pᷣceptũ datũ eſt cũ miſſi ſunt ad pᷣdicandũ iud eis apud quos cõſuetũ erat ut doctoꝛes vi- uerent de ſtipendijs eoꝝquos docebãt. Ad 3 "eſt dicẽdũ: ꝙ illud quod facit ad ꝑfectiõis ſtatũ eſſentialit᷑ in alijs: fa⸗/ cit in papa:ſicut eſt charitaſ.qð vᷣo facit inſtrumentalit᷑ ſicut ẽ abdicatio tꝑaliuʒ quod ẽ via ꝑueniendi ad ꝑfectiõis ſtatuʒ nõ requirit ꝙ ſit in papa:qui nõ eſt in ſta tu ꝑficiendoꝝ:ſʒ iam ꝑfectoꝝ. Vñ xpᷣus cũ petro oues paſcendas cõmiſit non ex petiuit ab eo pauꝑtatẽ:ſed charitatẽ:di- cens Jo. vltſ. Si diligis me paſce oues octaun ſicpeeditur. NQider᷑eni ꝙ papa nõ poſſit ois ꝑ fectiõis ſtatũ mutare. Statꝰ eni ꝑfectio ẽ de his qᷓ ſunt ſuperogatiõis oꝑa.Si er go papa mutaret oẽm ꝑfectiõis ſtatum religio ſoꝝ ⁊ alioꝝ nulli remanerẽt ꝗ oꝑa ſupererogationis iplerent. Pꝛererea quod ſemel deo conſecratũ eſt amplius in alios vſus cõmutari non poteſt. Siẽ ſcribitur Leuitl.vltl.ſed ſtatus perfectio acquiritur cum quadã conſecratione:ſñi- centeſimaſecũda VIII cut patet de ſtatu epoꝛuʒ ⁊ religioſoꝛum ergo ſic deo ſacrata nunq; in aliũ vſum mutari potuerũt. . Pꝛeterea ſcribitur Eccj.xxvi. Omnis pond eratio non eſt digna continentis aie. Status ergoper fectio acquinta per votum cõtinentie nõ poterit ex quacũq; cꝗ mwtari. nari 4 11 eſt:quia traſtatio In Otrarin ſacerdotis fit traſ latio legis:ut dicit Apłus ad Hebꝛe.vij. Mutato ergo ſoleuni per cuius obliga/ tiõem ſta tꝰ ꝑfectio acqrunt᷑ mutat᷑ ſiat⸗ ꝑſectio.põt ãt papa iĩoĩ voto ſolẽni diſ⸗ pẽſare:s põt oẽz ꝑſectõis ſtatũ mutare. Vn leO.. ꝙ ſiẽ dem ẽ ſupꝛa ſta „ tus pf ectio reqrit cũ ſo- lẽnitate voei:ſicut dicit glo. Aug.ſupcr illo vᷣbo pſal. Aouete ⁊ reddite dño deo veſtro. IJle ̈ põt oẽm ꝑfectiõis ſtatũ mu tare:ꝗ põt inoĩ voto ſolẽni diſpenſare. Planu ẽ aut qꝙ oẽs ꝗ ſunt in coꝛpoꝛe my ſtico eccleſe cõparant᷑ ad papa: ſicut filij ad prem.⁊ad prem ꝗdẽ non coꝛpoꝝ tm̃ imo aiaꝝ. Mãa filij tenent᷑ parentibꝰ car/ nalibus in his que ſunt coꝛpoꝛus: qꝛ pa⸗ tres ſunt coꝛpoꝝ:nõ a iaꝝ:ſed pape tenẽ tur oẽs rpi fideleſ parere in bis q ſũt coꝛ poꝛum ⁊ aiaꝝ.ſicut oicit glo.ſuꝑ illo ᷣbo Apki ad Lebꝛe.xij. Si pr̃is ꝗdẽ carnis e babuimꝰeruditoꝛes ⁊ reuerebamur eos:nõne młtomagis obtgabimꝰpatri ſpũum ⁊ viuemꝰ.Coõſtat aut ꝙ pres vo ta filioꝝexñtiũ ſub eoꝝptãte mutare po terãt:Sic pʒ Mue.xxx.ergo mltomagis papa vota oĩum fideliũ de eccleſia cuius curã ſuſcepit mutare põt:⁊ ꝑ ↄñs põt ca ſu neceſſario ſuꝑueniẽtemutare oem ꝑ⸗ A G pꝛim i fectiõis ſtatũ. O—α ergo eſt dicendum: ꝙ in ſimili Hieroꝰ ſoluit argumentũ cõ travigilantium. Si enim omnes virgi/ nitatẽ ſeruarent nuptie nõ cẽnt:⁊ ſic in- teriret genus huüanuz. Rara enim ẽ vir tus: ut dicit Hieroꝰ:nec a pluribus ap⸗ petit᷑:tałenim timoꝛut ait ſtultꝰeẽt ac ſi aligꝗs timeret haurire aquam ne flumen mn in 2 . deficeret:conſimili caſu ille in quo papa de monacho faceret nõ monachũ i pau tioꝛibus euenit: ⁊ talis timoꝛ ne defice⸗ rent illiqui implerẽt oꝑa ſuperogatiõis ſtultus eſſet:qꝛ potẽs eſt deus de lapꝑidi bus ſuſcitare ſibi filios abꝛabe. C Ad 2' dicẽdũ ꝙ ſtatꝰ ꝑfectio acꝗrit qñ ꝙq; cũ duplici ↄſecratiõe puta cũ ſacri oꝛdis ſuſceptiõe⁊ iſta ſʒ manet:qꝛ ſacerdos ſp manet ſacerdos ⁊ es ſemꝑ manet epᷣs. Et ſecũdo cum voti perpetua obligatio ne ⁊ qꝛ votũ eſt pꝛomiſſio volũtaria fcã deo : papa qui dei vicariꝰ eſt tali ꝓmiſſio ne pot vti in obſequium deiin caſu neceſ ſario:vbi videt volũtati eccleſie expedi re. Ad '“ eſt dicendum: ꝙ ↄtinentia ad ꝑfectionis ſtatuʒ facit tat; coꝛpoꝛa lis exercitatio in qua coꝛpoꝛali exercita tione nulla eſt põderatioꝛ ⁊ dignioꝛ ipᷣa reſpectu tamen charſtatis obediẽtie ad modicum vtilis eſt:longe enim eſt maio ris meriti ĩpletio voti obedientieq; pau pertatis vel caſtitatis. ¶Queſtio. Cij.quomodo ſtatus perfe ctionis repꝛeſentaturim cardinalibus. —21 cõſideranduʒ eſt Eindestee ſtat? pfe ctio repñtatur in cardinalibꝰ. Circa quod querũtur quinq;. CPrimo vtruʒ cardinales repñtẽt ſta tum perficiẽdoꝝ vel ꝑfectoꝛum. ¶ Se cundo vtrum cardinales in ꝑfectõis ſta tu p̃ᷣferendi ſint epis. ¶ Tertio vtrum abdicatio tpalium magis requiratur ad perfectiõis ſtatũ cardinaliũ q; ep̃oꝛum. ¶ Quarto vtꝝ deroget ꝑfectiõis ſtatui cardinalin ut omnes de vna patria ſint electi. ¶ Quinto vtꝝ legatio in cardina libꝰ ſpectet ad eoꝝ perfectionis ſtatum. „ ſic ꝓcedit᷑. Ai D Peunn detur enim cardinales repñtent ſtatum ꝑfici endoꝛũ nõ perfectoꝝ. Nam cardinales repñtant ſtatum apłoꝛum ut xpᷣo pꝛinci paliter alias pꝛeſentialiter aſtiterũt:ſed apoſtoli pꝛincipaliter aſtiterunt ut ꝑfici ergo nõ perfectoꝛum cardinales ſtatum repꝛeſentant. ¶C Pꝛeterea vocatio cardi nalin ſiłis debet eſſe vocationi aploꝝ:ſʒ Apls.i.Chorſ.loquẽſ de vocatioe apło ruʒ dicit videte vocationẽ vr̃am frẽs:qꝛ nõ multi ſapiẽtes nõ multi potetes ſʒ ꝗ ſtulta ſũt muũdi elegit deꝰ ut ↄfundat ſa piẽtes ⁊ infirma mũdi elegit ut ↄfundat foꝛtia:ergo ↄtemptibiles ⁊ neſciẽtes de bẽt ad cardinaliũ ſtatũ elegi:ſʒ tales ſũt ꝑficiendi nõ ꝑfecti. Pꝛeterea gfecto rũ ſtatus eſt per ꝑfectã charitatẽ. ſʒ pfe- ctã charitatẽ ꝗas habʒ cũ paratꝰẽ ꝙ xijo aĩam ſuã ponere qð aplłi nõ fecerũt xpᷣo aſſiſtentes ergo cardinales ſtatum aſſi- ſtentium repntantes nõ repꝛeſentãt ſta urn perfectoꝛum ſed Bemftienſoruen 4 E glo. ſuper illo In C0 tranin verbo Pſal. oſti tues eos pncipes ſuꝑ oẽm terra q̃ dicti aplos ↄſtitutos eẽ pᷣncipes ñ ĩ vno loco uel ĩ vna ciuitate ſj ſuꝑ terrã:qð de epᷣis intelligi nõ poteſt qui babent determĩa tas dioceſes pꝛincipes autem ecclie non ꝑficiendoꝝ ſed ꝑfectoꝝ ſtatũ repñtant. Rñ EO dicendũ ꝙ, bãc queſtio⸗ nẽ determinat Bern in li. de ↄſideratiõe ad Eugeniũ dicẽs boc tibi perſuade eos qui admittẽdi ſunt ad tuũ ↄſilium difficile in curia poſſe ꝓbari ⁊ ideo ſi fieri poteſt viros ꝓbatos oʒ eli gi nõ pꝛobandos. Nos enim in monaſte rijs oẽs recipimꝰ ſpe melioꝛãdi ſ curia bonos faciliꝰ conſueuit reciꝑe qᷓ; facere. MNam plures in curia deficiſſe bonosq; malos ꝓfeciſſe pꝛobauimꝰ itaq; non vo lẽtes nec curantes aſſumito ſed cunctan tes ⁊ renuẽetes coge.⁊ illos cõpelle itra- re ⁊ cũ illis requieſcat ſpus tuꝰqui ñ ſint attrite front ſed verecùdi:nõ manꝰ at⸗/ tẽdãt ſʒ neceſſitates ꝗ ſtẽt viriliter ꝓ af⸗ flictis ⁊ iudicẽt eqnitatẽ ꝓ mãſuetĩterre qui ſunt cõpoſiti ad moꝛes cõpꝛobati: ſ ſanctimoniã parati ad obedientiã ſubie * cti ad diſciplinã:rigidi ad cẽſurã:catho⸗ Qneſtio . endi non ut iam perfecti: perſiciẽdoꝛuʒ Ar. lici ad fidem:fideles ad diſpenſationem concoꝛdes ad pacè᷑:qui ſint in iudicio re cti:in conſilio puidi:in iubendo diſcreti: in loquendo modeſti: in aduerſitate ſecu ri:in ꝓſperitate deuoti: in hoſpitio non diſſoluti:in conuiuio nõ effuſi:in oibꝰ cir cũſpecti.iſta aũt oĩa cõueniũt ꝑfectis:et nõ ꝑficiẽdis: iõ dicendũ ẽ ꝙ cardinales ſtatu ñ ꝑficiẽdoꝝ ſʒ ꝑfectoꝝ repñtãät. Ad pꝛimũ eh: g ebi PeiEERcChbꝛiſto pñtialit aſ- ſiſtentes fuerunt ꝑfecti ⁊ perficiendi.ꝑſi ciendi quidẽ reſpcũ ꝑfectionis patrie:uł reſpcũ ꝑfectiõis qua ipſimet apli babue/ runt poſt receptionẽ ſpũs ſancti: ſed ꝑfe cti reſpcũ turbe ⁊ alioꝝ ꝑſiciendoꝝ ꝑtes. Dicit enim Chꝛyſoꝰ Matth. xiij.ꝙ ideo xpᷣs fragmẽéta dedit diſcipulis ⁊ nõ tur bis:qꝛ adbuc imꝑfectius diſpoſiti erant q́; apliꝑ quos ꝑfici debebãũt. CAd 2* eſt dicẽdum: ꝙ argumentũ arguit Zꝛiuʒ quãto enim aha ſunt magis cõtempꝑtibi les ⁊ magis deſpecti in mundo ⁊ in vita tẽpoꝛali:tãto ꝑfectioꝛes ⁊ dignioꝛes ſũt in conſpectu dei ⁊ in ſpirituali vita. Añ chbꝛiſtus adoleſcenti volenti ꝑfectionis ſtatü acꝗrere indixcit Matth.xix.ut mũ do:⁊ de bis que erant in mudo renuncia ret. C Ad 3 eſt dicndũ: ꝙ apli cbꝛiſto aſtiterũt añ paſſionẽ ⁊ poſi paſſione.Et ante pafſionẽ qdem charitatẽ ꝑfectã ba buerunt in animi pᷣparatiõe.Ante enim dixit petrus: Si opoꝛtuerit me moꝛi te/ cum non te negabo.nõ eni charitas ꝑfe ctoꝝ ſic intelligit᷑ eſſe ꝑfecta ut nõ poſſit amitti: non enim tunc efſj charitas via toꝝ:ſed cõpᷣhenſoꝝ.ſufficit enĩ ſic eſſeꝑfe ctũ ut i animi pᷣparatõe hẽatur ꝓ cbꝛiſto aiam ponere. Poſt paſſionẽ vo aplinõ ſolũ in animi pᷣꝑparatione:ĩmo in oꝑeris executiõe hãc ꝑfectiõeʒ charitat ĩ buerũt Dſecũdũ hentten .2EEE Videtur eniĩ wvꝓꝓ cardinales in yfectionis ſtatu epis non ſint pᷣferendi. Dicit eni Berñ. ad eugeniũ:Hoc vnũ dico ridiculũ eẽ q/ centeſimaſecũda 1i vr̃i diaconi nr̃is pᷣſbyteris ſe añferre co/ nant᷑ nõ boc rõ hʒ:nõ ãtiquitas habuit nec hoc ↄſentit auctoꝛitas.⁊ ſubdit rõᷣ nez: qm ipſi diaconi cardinales aſſignãt Mos ſumus inquiũt ꝗ in oĩ celebꝛatiõe dño pape cõiunctioꝛes aſſiſtimꝰ:ſenden te ipo ꝓpioꝛes ei aſſederemꝰ ꝓcedẽte po ſterioꝛes pcedimꝰ:hoc totũ ut diẽ Bem̃. non ẽ dignitatis pᷣuilegiũ: ſed ſedulita/ tis debitũ. Si ergo cardina les nõ debẽt pᷣponi pᷣſbyteris: mlłtofoꝛtius nec ep̃is. C Pꝛeterea inter card inales multi ſũt diaconi. Sed ſcribitur auẽte Hiero.xiiij. di. c. legimus in Eſaia ꝙ diaconi pᷣſoyte ris ⁊ epᷣis nullo mò pᷣponant᷑. ¶Pꝛete/ rea illi ſunt pᷣſerendi in perfectionis ſta- tuquos chuſtus pᷣtulit ⁊ bonoꝛauit.Sʒ ſcribit᷑ aucte cypꝛiani di.ſupꝛadicta:Do minus ieſus chꝛiſtꝰ rex ⁊ iudex vſq; ad pagonis vie ſeruauit bonoꝛẽ pontifici us ⁊ ſacerdotibus q;uis ill nec timoꝛ?ẽ dei nec agnitionẽ chꝛiſti ſeruaſſent. In C 6 crariũ eſt: quia ange/ Ulisſſiſtentes p̃ᷣ⸗ feruntur miſſis in celeſti hierarchia: er/ go ſiliter in eccleſiaſtica hierarchia cardi nales repᷣſentantes ſtatũ afſiſtent iuʒ in ꝓfectiõis ſtatu ꝑferendi ſunt epis repꝛe ſentantibus ſtatum miſſoꝝ. . RKnd eO dicendũ ꝙ cardinales p R ferendos eſſe epᷣis in ꝑ- fectõis ſtatu:triplicit̃ põt itelligi. CPꝛi mo ut pᷣferant᷑ eis in oꝛdinis poteſtate. Secundo in loci dignitate. Ter- tio in ꝑfectioꝛi cbaritate. Pꝛimo mõ planũ eſt ꝙ diaconi cardinales nedum epᷣis imo gbuſcũq; pᷣſbyteris non pᷣferũ tur:quia ptãs epᷣalis ſuperioꝛ eſt ſac er⸗ dotali:⁊ ſacerdotalis ſuperioꝛ ad diaco natuz. vnde diaconi cardinales ad pᷣſby teriũ ⁊ eatum aſſumunt᷑ tanqᷓ; ganse rioꝛẽ ⁊ ꝑfectioꝛem oꝛdinis ptãtẽ. Se cundo vᷣo mõ ſicut romana fides eſt poꝛ 7 dignioꝛ oĩ alia:⁊ eſt oium dña ⁊ magi- ſtra:ſic cõgruũ ẽ ut clerici illius ſedis q/ dam ſingulari dignitate ᷣ ceteris aljs mm. 3 Ar. fulgeãt ita ut cardinales romane eccłie oibus alijs pᷣlatis pꝛeferant hbonoꝛis di gnitate. ¶ Sed tertio mõ hñũt ſe ym ecx cedẽtia ⁊ exceſſa qꝛ in dilectiõe dei ꝑfe⸗ ctioꝛẽ charitatẽ tenctur br̃e cardinales q; ep̃ii: in dilectiõe boꝓximi maioꝛẽ cha ritatẽ epi q; cardin ales: repñtant enim cardinales ſtatũ aploꝝ xpᷣo aſſiſtẽtium⁊ eius ↄtẽplatiõi vocantiũ:vnũ ſicut ſera- ꝓhin ardẽtes iuterpᷣtat᷑ qᷓ aſſiſtẽtes deo eiꝰ charitate ſũt accẽñ ſic cardinales ſta tũ aſſiſtẽtiũ repñtãtes ardẽtes ĩ dei cba ritate eſſe debet cpi vᷣo qui ſtatũ aploꝛũ repñtant ut miſſi ꝑ vniuerſũ oꝛbẽ curaʒ aĩaꝝ ſuſcipiẽtes in ꝑfecta charitate ꝓxi/ mi cũctos alios excedere debẽt:verũ qꝛ dilectio dei ad cuiꝰ ꝑfectiosẽ pncipalit᷑ oꝛdiat ſtatꝰ cardinaliũ pᷣeminet dilectio ni pꝛoximi ad cuius perfectionẽ pncipa liter oꝛdinatur ſtatus epiſcopoꝛuʒ:ideo ſimpliciter in perfectioꝛi charitate car/ dinales epiſcopis pꝛeferendi ſunt. S:⸗ G pꝛimũ do ꝙ ſi Bern. 7 / ſogtur de diac õibꝰ cardina libꝰ reſpectu pᷣiboꝝ ⁊ epᷣoꝝcardi naliũ:verũ ẽ ꝙ eis pᷣferri nõ debent. Si vo loquit᷑ de alijs ep̃ᷣis ⁊ ̃ᷣſ br̃is. In oꝛ/⸗ dinis quidẽ ptãte eis nõ pꝛeferunt ſed in locis vel honoꝛis dignitate pᷣferunt᷑ eis ꝓpter ſingularitatẽ illiꝰſedis ſicut dictũ eſt. C Ad 2 7æ ʒm eſt do qꝙ decreta illo rũ doctoꝝ intelliguntur coĩter de pᷣlatis aliaꝝ eccleſiaꝝ in quibꝰ veꝝ eſt ꝙ diaco ni pᷣſ bris põtificibus nõ ſunt pᷣponendi niñ foꝛte qñ diaconi locũ ꝓpꝛij ep̃ᷣi ⁊ pꝛo pꝛij patriarche tenerẽt:nec diaconi car- dinales pᷣferũtur epᷣis ⁊ pꝛeſ br̃is inquã tũ diaconi ſʒ inq;tum cardinales per di gnitatẽ ſtatus quem repñtant:vnde di/ gnitas illius ſedis nõ eſt trabẽda ad cõ/ ſequentiam aliarũ eccleſiarum. Pi 1 ſic ꝓcedit᷑. Ai/ tertin getur eni ꝙ ab dicatio tpalium nõ magis reqrat᷑ ad ꝑfectõis ſtat cardialiũ q; ẽoꝝ: lau dat᷑.n.tꝑaliũ abdicatio i religioſũs ⁊ ĩ ilł Queſtio IIII qui volũt ꝑficinõ ĩ iã ꝑfectis:vñ abꝛabe cui dictũ ẽ Geñ.xvi ambula coꝛã me? eſto ꝑfectus diues fuit nõ pauꝑ:̊ cardi nales vt dictũ ẽ ſupꝛa repũtant ſtatũ ꝑ- fectoꝝ nõ perficiẽdoꝝ: no ergo reqrit᷑ in eis tꝑaliü abdicatio. & S. cardinales pᷣferendi ſunt ep̃is i honoꝛis reuerentia ut dictũ eſt ſupꝛa: ergo eodẽ mõ in tꝑali um abũdantia ⁊ diuitiaꝝ opuletia: qiüt quedã inſtr̃a exbibitiõis reueretie et bo noꝛis. Pꝛeterea quãto miniſteriũ ali quoꝝ e magis honoꝛabile tãto ẽ magis neceſſaria tꝑalium abudantia: ſed mini ſteriũ cardinaliũ ẽ magis bonoꝛabile q; epᷣoꝝcum aſſiſtãt vicario ieſu xpᷣi: no er go in eis requirit᷑ tꝑalium abdicatio. Zcontranii cipalit er aſtirerũt oĩ moda fuit abdica⸗ tio tpaliũ tiagis qᷓ; fuerit in eis ut poſt⸗ modũu miſſi in mundũ vniuerſuũ pᷣdicare i carqmalibꝰꝗ ſtatu aſſiſtetiũ repñtãt maioꝛ abdicatio tꝑaliu eẽ dʒ q; in epis. ρρ dicendú & cardinales i KRnd c0 gradu ecclie cui aſſiſtũt babet pᷣmitatẽ.Eſt.n. romana eccłs pꝛi ma ſedes oium eccliaꝝ. In ſtatu vo quẽ repñtant requirũt ardentẽ charitatẽ: xve pñntant. n. ſtatũ aſſiſtentiu ⁊ ꝑfectoꝝ. In officio vo qð miniſtrãt reꝗrũt iuſticie eꝗ tatẽ. Sũt.n.ad tale officiu vocati ut ſůt pape coadiutoꝛes ⁊ conſiliari ⁊ iudices oꝛbis terre:oĩbus iſtis modis maioꝛ ab dicatio tꝑaliũ requirit in eis ad eoꝝꝑpfe⸗- ctõis ſtatũ q; in ẽis ⁊ quibuſcũq; alijs pᷣlatis:ſi.n. pꝛima radix maloꝝ ẽ cupidi/⸗ tas in pᷣma ſede que dʒ eſſe radit omniũ bonoꝝ pꝛimoẽ extirpãda⁊ euelleda.Si cut eni oẽ bonuʒ egredit᷑ a romana ſede ſic ⁊ oẽ malũ pꝛogredit᷑ ab illa efficiẽter ⁊ exẽplarit ut dicit Chꝛyſo.ſup Math. Si vᷣo ardẽtẽ charitatẽ reꝗrũt rõne ſta tus quẽ repñtãt: qꝛ aſſi ſtẽtes iter quos ſeraphi ponunt᷑ cui dñr ardẽtes. Cupi/ ditas ꝗᷓ dicẽte Aug ẽ venenũ charitat ex toto ab eis ẽ remonẽda:⁊ iuſticie eꝗ/ — ——— –— — II I aͤbe ne ati üg⸗ in nles enti⸗ hl ſnr bo ali 365 nini lei; jöc lis n icd/ l⸗ Ne tit is, tatẽ tenent᷑ ſeruare rõne officij ad quod ſũt vocati:cupiditatẽ tenent᷑ deteſtari ꝑ quã cõtingit eos eẽ iuſticie guerſoꝛes: pᷣeſſe nõ no ſcũt.ſuꝑioꝛi efficiunt᷑ ifideles iferioꝛibꝰ ĩpoꝛtabiles iuerecũdi efficiut᷑ ad petendu: ad negãdũ frõtoſi:ipoꝛtuni vt'accipiãt ingeti donec accipiat: ingti poſtq; acceperũt:doctã lingua ſuã gran dia loqui cũ oꝑentur exigua:fiũt largiſſi mi ꝓmiſſoꝛes:⁊ ꝑciſſimi exhibitoꝛes:blã diſſimi adłatoꝛes ⁊ moꝛdaciſſimi detra- ctatoꝛes: ſimpliciſſimi diſſimulatoꝛes: ⁊2 maligniſſimi proditoꝛes: ut diẽ Ber. ad eugeniũ:tanto ergo magis cardinali bus abdicatio tꝑaliũ ẽ neceſſaria quãto ipᷣoꝝ tꝑaliũ cupiditas exquo mala ſupꝛa dicta ſequunt᷑ magis repugnate eoꝝgfe AG pꝛimũ ctionis ſtatui. eſt dicedũ ꝙ non ſic requiritur abdicatio tꝑaliũ in iã ꝑfectis ſicut volẽtibꝰ gfici ꝙ in iã ꝑfectis nõ exi ſtat:alias in dño nro ieſu xpᷣo qui fuit oĩ um ꝑfectoꝝ caput non fuiſſet tꝑaliũ ab/ dicatio exeplarit᷑ demõſtrata:ſed ꝓ tato dicit᷑ requiri in volẽtibꝰ ꝑfici magis q;ᷓ iĩ ꝑfectis:qꝛ abũdantia tꝑaliũ nõ ſic eſt ti menda pfectis ſieut perficiẽdis:vnde in abꝛabã ſimłcũ ꝑfectiõe erat tꝑaliũ opu lẽtia. CAld eſt d. ꝙ tꝑaſia ſunt in ſtrumenta honoꝛis ⁊ reuerẽtie: vtendo eis ad virtuoſe agendũ ⁊ ſuꝑerogatiõis opera nõ aũt ad cupiditatis auaritiam. Andepps dicit.v.Etbi.ꝙ hoies neſci/ unt oꝛare:nã oꝛant ut diuitias habẽ poſ ſint:deberẽt aũt oꝛare ſicut ait ut eis be ne vti valerint. C Ad a“ eſt dicẽdũ: ꝙ; pauca tꝑalia requirunt᷑ ad executionem nor miſterij ſicut virtuoſis ꝑauca ſuf ficiut: magis aũt in cumulatiõibus tꝑa liũ eoꝝ miniſteriũ vituꝑatur:nõ enis di xit Apłus.ij. Chor..vi. Exbibetis vos dei miniſtros in caſtris edificãdis in cõ/ ſanguincis ditandis in bonis tꝑalibꝰcu mulandis: ſed in tribulatõibus ⁊ neceſſi tatibꝰ:in anguſtijs in ſcientia in charita centeſimaſecũda te:in verbo veritatis:veſtiti ꝑ arma iuſti cie a dextris ⁊ ſiniſtris. Ppb ᷓſic ꝓceditur. = D quartu Aietur eni ſolã eni cupiditatẽ ip̃iſubeſſe nõ ſuſtinet ꝙ nõ deroget perfectõi ſtatui car dinaliũ ut oẽs de vna patria ſint electi. Nõ eſt perfectioꝛ vocatio cardinaliũ q; aploꝛuz. Sed apli oes fuerũt vocati de vna patria: qꝛ oẽs de iudea electi ſunt. Pꝛeterea ſicut aliqua patria videtur eſſe excluſa ut deilla nõ vocetur aliquis ad cardialatũ ſicut alamania: ſic aliqua põt eſſe incluſa ut ſolũ de illa eligantur. Pꝛeterea cardinales aſſumũt᷑ ut ſint coadiutoꝛes pape.Si de ꝓpꝛia aſſumũ/ tur tanq; ſibi notioꝛes ⁊ ſidelioꝛes. 1 E qꝛ oĩs acceptõ Incõcrariũ Peronandero⸗ gat ꝑfectionis ſtatui. Sʒ ſine ꝑſonazx ac ceptiõe fieri nõ põt ut cardiales oẽs de vna patria aſſumãtur. qui de toto oꝛbe ſunt eligendi. G P ſiden dicendm papa po- Ki jideo teſt ſibi aſſumere car/ dinales in ſuum adiutoꝛium ⁊ conſiliu,ʒ vnde vult ⁊ quos vult ⁊ quales vult: vn de ſibi imputantur ad meritum vel de⸗ meritũ ſi boni ſint uel mali iuuenes vel ſenes docti vel indocti. Nam ſi boni ſũt ⁊ ſapientes accreſcit eius merituʒ: quia multitudo ſapientum ſanitas eſt oꝛbis terrarum. Si vᷣo mali ſunt et iraſci᷑ in his que ſunt dei:eius meritum decreſcit quia modicum fructum poteſt afferre ſo lius pape iuſticia quando ſententia pꝛe ualet multoꝛum aliter affectoꝛum:verũ tamẽ de congruo. Bernardus aſſignat tres rationes in libꝛo de conſideratione ad Eugenium:ꝙ non de vna patria: ſ,- de toto oꝛbe terrarum cardinales eligẽ di ſint. Pꝛima pꝛopter iuſticiam ſer⸗/ uandã glibet enim melius cognoſcit cõ ditiões ſue patrie qᷓ; aliꝰ: ⁊ qꝛ vnuſꝗſqʒ bene iudicat de bis que nouit ⁊ illoꝛu eſt bonus iudex.i. Etbi.Ideo dicit an non eligẽdiſunt de toto oꝛbe oꝛbẽ ĩdicaturi. mm 4 . .„ — ₰☛ . ¶Secunda ppter carnalẽ affectionem remouẽdã. Si enim de vna patria oes eligant᷑:nõ opinatur nec credit᷑ ꝙ aliter fiat niſi vel pꝛecum interuẽtione:vel car nis ⁊ ſanguinis affectiõe ex quo ut dicit ſeꝗtur ſcandalũ nõ ſolum puſilloꝛũ ĩmo maioꝝ de eccleſia. ¶ Tertia ꝓpter vni tatem in populo xpiano nuciandã.Cõ- tẽptus eniʒ ẽ cauſa diuiſõis ⁊ ſciſmatis in eccleſia. Pꝛicipale enĩ motiuũ ſciſma tis grecoꝛum fuit eoꝝ cõtẽpus ꝙ ad bo/ noꝛes eccleſiaſticos no aſſumebant᷑. Si ergo de qualibet patria cardina les ñ aſ- ſumũut᷑ diuiſo⁊ ſciſma ĩ ecclia generant. AG pꝛimũ ergo eſt dicẽduz qꝙ½ =* * de iudea ſoluzʒ apłi fuerũt vocati ꝓpter duo.Pajno qꝛ eccle ſia ibi pᷣmo fundata fuit.Dèe alia vopa tria aſſumi nõ poterãt nõdum fide chꝛi ſti ibi p̃dicata ⁊ eccleſia ibi nõ fundata. Secuũdo qꝛ vxpᷣs ſᷣm carneʒ ſolũ ex iudeis natus ẽ ideo eius aplłi perquos ipſe cun ctis gentibꝰ erat nuciadus ſolũ ex iude/ is vocandi erant. C Ad⁊c dicẽduʒ ꝙ nulla patria excludit᷑ er qua ad cardina latum aliquis vocari nõ poſſit. Sʒ quia de alamanis conſuetũ eſtut eligat᷑. Im peratoꝛ qui ẽ miniſter eccleſie ne ſecreta eccleſie ſuis miniſtris pãdent᷑:⁊ ne quos oʒ eſſe ſubiectos habeat in ecclia ex ſua patria vel genere dños ⁊ iudices defen/ dẽtes:ideo nõ ↄſueuit eccleſia de alama nia cardinales vocare.Silłr nec aliqᷓ be tria ſic icludit᷑ ut de qualibet nõ poſſint eligi q;uis de terris peculiaribꝰ eccleſie magis ſit cõſuetuʒ aſſumi tanqᷓ; liberio res ad cõſilia ferenda ⁊? iudicia exequen- da. Q. Ad 3 eſt dicendum: ꝙ tüc papa eligit magis in ſuos coadiutoꝛes cardi/ nales quato ꝓ republica eccleſie ſunt vti lioꝛes ⁊ pꝛudẽtioꝛes cũ ipe ñ qð ſibi vti le eſt ſed quod eccleſie digere eeuegtn. S1 ic ꝓceditur. quinty er eni ꝙꝙg legatio nõ ſpectat ad cardinaliu per fectionis ſtatů. Omnis eni tꝑalium Q Lueſtio pertractatio repugnat ꝑfectionis ſtatũ V qui enim tãgit picẽ inquinat᷑ ab ea. Sed legatio raro fit ſine tꝑalium pertracta⸗/ tione ⁊ muneꝝ receptiõe ex quo ſeꝗt᷑ ꝑdi tio rigoꝛis iuſticie. Scribit enĩ Eſa.lvii Miſiſti legatos tuos pꝛocul.⁊ bumilia⸗ ta es vſq; ad inferos:nõ ergo legatio ꝑ/ tinet ad eoꝝ perfectiõis ſtatũ. ¶Pꝛete rea quod couenit miſſis non pertinet ad ꝑfectionis ſtatum cardinaliu qui ſũt aſ- ſiſtentes: ſed legatio ↄuenit miſſis dero gat ergo perfectionis ſtatui card inaliũ Pꝛeterea oĩs ſimłlatio ⁊ ꝑſuaſio repu gnat pfectionis ſta tum:ſed in legatione multa quãdoq; ſimulant᷑ perſuadetur. Diẽ eni glo. ſuꝑ illo vbo Geñ xxxu. Mit toq; nũc legationẽ ad dñm meuũ ut inue niã gratiã in cõſpectu tuo ꝙ ad placãdũ boſtis iram ꝓſunt aliquando perſuaſibi lia humane ſapientie ee = .D L eſt qꝛ opus q J n CO trarin xpᷣo attribuit᷑ ptinet ad ꝑfectionis ſtatũ. Sed legatio xpᷣo attribuit Hiere.xlix. Auditũ audiui a dño ⁊ legatus ad gentes miſſus eſt. 6 dicendũ ꝙꝙ in ꝑſona ꝑfe EEctoꝛũ loquitun Apls. ij Chorꝗ..v.qñ dicit ꝓ chbꝛiſto ergo puta vi ce xpi qui fuit legatus dei legatiõe fungi mur tanq; de exhoꝛtante per nos: fungi ergo ptpᷣi legatione nõ derogat ꝑfectio nis ſtàtum cardinaliũ dũmodo admini- ſtretur mõ quo adminiſtrada ẽ: quas at coõditiones debeant br̃e cardinales: qui in legatione mittunt᷑ narrat Ber. ad eu- geniũ dicens. Tales tibi expedit in lega tione mittere qui miſſi poſt aurũ nõ erãt ſed rpᷣm ſequãtur qui queſtũ legationez nõ eſtimẽt:nec requiraut datusiſʒ fructũ qui regibꝰ exhibeat ſe. JYoanne egyptis moyſen:foꝛnicãtibꝰ finees:idolatris be liã:auaris beligeũ. Petꝝ mẽtiẽtibꝰ.Pau lum blaſphematibꝭ:negociãtibꝰ xpᷣm: ꝗ vulgũ no ſpernãt:ſʒ doceãt:diuitẽ ñ pal pat: ſj terreãt: pauꝑem nõ grauet ſed fo ueant: manus pncipum nõ paueãt ſʒ cõ RZ ä — Ee temnũt:qui ecelias nõ ſpoliẽt ſj emẽdẽt qui marſubia nõ exhauriãt ſj coꝛda refi ciant ⁊ crimina coꝛꝛigant:qui nõ de do/ te vidue ⁊ patrimonio crucifixi ſe vel ſu os ditsre feſtinent:qui adte reuerſ feti/ gati quidẽ ſed nõ ditati gloꝛiãtes: nõ q; curioſa ſumptuoſa queq; terraꝝ attule-/ rint:ſed ꝙ relinquerit pacẽ regnis:legẽ barbaris: quietè monaſteris:eccłijs oꝛ dinez:clericis diſciplinã:deo ppłm acce ptabilem ſectatoꝛum bonon dbenn. „ ergo eſt diceduz &œ Ad Paimn magne perfectiõis e ſt tꝑalia pertractare ⁊ eoꝛum cupidita te nò cõtaminari:ſic narrat Ber. ad eu- eniũ de martino qui dũ eẽt cardinalis actus legatus in daciatã pauper reme- auit ut pene expẽſis ⁊ equis deficientibꝰ vix perueniret floꝛentiã: vbi cũ epᷣs loci donaret ſibi vnũ equũ:elapſo tꝑe cuʒ in cura haberet cãm dixit ſibi. Decepiſti ne ſciebam in curia tibi iminere negociuʒ: tolle equũ tuuʒ ecce in ſtabulo ẽ vere:ut Bern. dicit res alteriꝰ ſeculi ẽ: rediſſe de terra auri ſine auro tranſiſſe ꝑ terraʒ ar/ genti ⁊ argentũ neſciuiſſe:donũ etiã qð poterat eẽ ſuſpectuʒ illico reieciſſe:pᷣbet nãq; nibil reciꝑe in legatione pᷣter taxa/ ta ſtipẽdia ſecuritatẽ in ↄſcien tia: ĩ locu tione audiẽtiã: in iudicijs rectaʒ iuſticiã ¶Ad 2 dicẽdũ ꝙ q;uis regulariter aſſiſtentibꝰ nõ cõueniat mitti ex ſuboꝛta cauſa aſſiſtẽtes qũq; mittunt᷑ ſiẽ ꝑʒ de il lo angelo qui miſſus ẽ ad purgãdũ labia eſaie qui fuit de oꝛdie ſeraphiut pʒ Eſa. vi. Ad qm eſt dicendum ꝙ ſic dicit ibi Augꝰ iacob angelos:ĩ ſuo comitatu ha buit ⁊ tamẽ legatos ad placãdũ fratreʒ ſuũ miſit:cuiꝰ exeplo admonemur ut qᷓ; uis credamus in deum ⁊ ſperemus eius ↄſilium nobis nõ deeſſe:tñ faciamꝰ que faciẽda ſüt ex ꝑte nr̃a in ſa lutis ſubſidiũ ¶ Qõ. c iij.quõ ſtatꝰ pſectõ repñtaĩ ĩ ep̃iſ Bu C videndum eſt quõ ſtatꝰ perfectio repñtatur in epᷣis. Circa quod querüturquĩq; — — centeſimatertia 1 — Primo vtrum ep̃i ꝑfectioꝛi modo re pꝛeſentet ſtatum apoſtoloꝛũ q; religioſi Secundo vtrum ad perfectionis ſta tum acquirendũ magis religio q; epᷣalis pꝛelatio ſit pꝛocurãda. ¶ Tertio vtrũ in epis cura tꝑalium diminuat de eoꝛuʒ ꝑfectionis ſtatu. ¶ Quarto vtrum ep̃i de bonis eccleſie poſſit condere teſtamẽ tum. ¶ Quinto vtrum ep̃i bona eccłia ſtica non erogantes pauperibus mane ant in perfectionis ſtaaut. D pꝛim ergo ſic ꝓcedi * *½ tur. Didet. n. ꝙ epiſcopi non perfectioꝛi modo repꝛeſentent ſtatuʒ apoſtoloꝝ qᷓ; religio ſi:a poſtoloꝛum enĩ perfectio fuit in hboc ꝙ reliquerant oĩs ⁊ ſecuti fuit chꝛiſtum iuxta illud Matth.xix. Ecce nos reliꝗ⸗ mus oĩa⁊ ſecuti ſumus te.Sed religioſi perfectioꝛi modo in hoc aplłos repꝛeſen tãt qᷓ; eᷣi. C Pꝛeterea Ambꝛo. dicit ſu per illo verbo.i.Chi.vi. Tu autẽ bomo dei bec fuge. Nibil enim tam aſpeꝝtam pernicioſum qᷓ; ſi vir eccleſiaſticus maxi me qui ſublimen tenet locuʒ diuitijs hu ius ſeculi ſtudeat:quia nõ ſolum ſibiipi ſed ceteris obeſt quibus contrariã dat foꝛmã.Sed epᷣi diuinis ⁊ tꝑalibus ma-/ xime ſtudent apłoꝛum ergo pertectiõis ſtatu non repꝛeſentãt. ¶ Pꝛeterea Ber. dicit ad eugeniuʒ apoſtoloꝛũ foꝛma bec eſt ut intelligatur eis eſſe interdicta do minatio ⁊ iniũcta miniſtratio Sʒ in mi niſtratione perfectioꝛi modo imitantur apoſtoloꝛum ſtatum religioſi q; epi. ℳ. PPπ 1 eſt. quia illi per- n C0 trarii?dn mogo re pꝛeſentant ſtatum apoſtoloꝝ qui ſucce/ qunt eis in regimine eccleſie. Dicit eniz apoſtolus Actl.xx.attẽdite vobis ⁊ vni uerſo gregi in quo ſpiritus ſanctus poſu it epiſcopos regere eccleſiam dei quã ac quiſiuit zngalne ſna⸗ ſcnt O * dicendum qꝛ ſicut Dio⸗ Rnd 60 nyſius dicit.v.c. eccleſia ſtice bierarchie:epiſcopoꝛum eſt ꝑficere Ar. coꝝ aũt ꝗ ꝑficiunt᷑ vniuerſoꝝ altioꝛ oꝛ⸗ do ẽ monachoꝝ ⁊ religioſoꝝ.fuerũt aũt qtuoꝛ aplis collata a chbꝛiſto ꝗᷓ ꝑfectio/ ʒẽ oſtend ebant:in quibus epiſũt eoꝛum ſucceſſoꝛes. ¶ Pꝛimo virga ptãtiua in ſuſceptione tẽpoꝛaliũ ſtivendioꝝ: Mar. vi. pᷣcepit eis ne quidi tollerent in via:ni ſi virgam tm: ut noie virge ptãteʒ a xpᷣo receptam recipiendi tẽpoꝛalia ſtipẽdia intelligamus:ut Augꝰ exponit. Se⸗ cũdo claues in adminiſtrationis iuriſdi tione ſacramẽtoꝝ: Matth. xvi. Tibi da bo claues regni celoꝝ. ¶ Tertio infla⸗ tio ſpũs ſancti in remiſſionẽ pctõꝝ: Jo. xx.inſufflauit ⁊ dixit eis Accipite ſpꝛum quoꝝ remiſeritis peccata remittunt᷑ eis Sup quo vᷣbo dicit Gꝛeęgoꝰ: ¶ibet intue ri ad quãtũ culmẽ gloꝛie ꝑducti ſint apo ſtoli: ut vice dei gꝗbuſdaʒ pcta retineant: quibuſdam relaxent:quoꝝ vota nunc in eccleſia epi locum tenẽt. ¶Quarto di⸗ ſperſio linguarũ in pᷣdicatioe euãgelioꝝ ctj.i. Apparuerũt illis diſpartite lin- gue tãq; ignis.ſeditq; ſupꝛa ſingulos eo rum:ut foꝛis apparentibus lin guis igne is:intelligamꝰintus coꝛda eoꝝ ſacra eſſe flammãtia in dilectiõe dei ⁊ ꝓximi: ꝗa qui charitatẽ dei ⁊ ꝓximi nõ habẽt eua/ gelij pᷣdicationem nullatenꝰ aſſumere de bent: ut Gꝛegoꝰ dicit. In iſtis aũt qua⸗ tuoꝛ ſoli epi ap łoꝝ ꝑfectõis ſtatũ repᷣſen tant:non autem Sigiol. ai 2 11I ergo eſt dicendũ: ꝙ ℳ G Pamué; i non ſunt ſucceſ⸗ ſoꝛes aploꝝ in voto pauꝑta tis:niſi tenẽ do ipſã i animi pparatiõe.pᷣm quẽ modũ oẽs exũtes inperfectiõis ſtatu debẽt eẽ pauperes ſpũ. In voto enim pauꝑtatis planũ eſt ꝙ magis religioſ ſunt eoꝝ ſuc ceſſoꝛes q; eſi:cũ apłi pᷣus fuerint voca ti ad ſtatu religionis q; pᷣlationis:ut ſu/ pꝛa dictũ fuit. Sunt aũt eoꝝ ſucceſſoꝛes epᷣi in iudiciaria ptãte q;tum ad illa qua tuoꝛ que ſuperiꝰ dicta ſut in ꝗbꝰ ꝑfectio/ ri mõ cp̃ᷣi repᷣſentãt aplłoꝝ ſtatũ q; religi oſi. C Ad ⁊m eſt dicendum: ꝙ epi tꝑa/ Queſtio II bus adberentes.⁊ mũdi gloꝛiã querẽtes in perſectionis ꝗdeʒ ſtatu ſũt:ſed erno nis opus nõ implent. OSicit em Bꝛegoꝰ in paſto. Sacrũ quippe epᷣale officiũ nõ ſolũ non diligit:mo neſcit:qui ad culmè regiminis anhelans in occulta medita/ tione cogitatiõis ceteroꝝ ſubiectiõe pa- ſcit᷑: laude ꝓpꝛia letat᷑: ad honoꝛein coꝛ eleuat:reru affluentiu abundantia exul-⸗ tat:⁊ mundi lucrũ querit ſub eius hono/ ris ſpecie quo mudi deſtrui lucra debue- runt. C Ad ʒ“ eſt dicẽdũ:q foꝛma apo ſtoloꝝ vtrũq; requirit dñationẽ:in ptate 72 miſtratione in mẽtis hũilitate ut ꝗſq; apłoꝝ ſucceſſoꝛ tanto fit hũ ilioꝛ atq; ad ſeruiendũ deo ꝓmptioꝛ quãto ſe obliga/ tioꝛem eẽ cõſpicit in redd enda rõne. ℳ. Dliecundu tcn ꝓ ad acgrendũ pfectionis ſtatũ magis epᷣalis pᷣlatio qᷓ; rcligio ſit ꝓcura da. Maioꝛis eni perfectiõis ẽ epᷣalis pᷣ⸗ latio q; religio:ſed religio ꝓpt᷑ perfectio nis ſtatũ quẽ bʒ annexu licite ꝓcuratur: ergo multo magis ep̃alis platio. S. ſcribit᷑ extra de elec. MNibilẽ qð eccłie dei magis officiat q; ꝙ indigni pᷣlati aſſu- mant᷑ ad regimẽ aiaꝝ. licite ergo poſſũt cogi eligentes ꝑ pᷣncipes terrarũ ut eli/ gant epᷣm dignũ ⁊ ſufficiente:ſi indignũ volüt eligere. Pꝛeterea ꝑfectio cha ritatis eſt pcurare ſ lutẽ aia ꝝ:ſʒ religio ſi ut in pluribꝰ ad ſalutẽ aiaꝝ ꝓcurandã qᷓ; clerici ſeculares magis vident᷑ eẽ ido nei ⁊ auidi:licitũẽ ergo eis ꝓcurare epa MRKati ꝑ ſe ⁊ ꝑ mudi pycni peurario In cõtra E qð diẽ Gꝛe⸗ In cot rin in paſto.virtuti bus pollens coactus ad regimẽ epiſco/ pale veniat.virtutibus vᷣo vacuus nõ co Rn ecO actus accedat. dicendu: ꝙ ſtatus epa quatuoꝛ includit quibus caret religio. Pꝛimo bhʒ epᷣalis pᷣlatio piũctã bono ris reuerẽtiã. ¶ Secũdo pᷣſupponit in ſuſcipiẽte cbaritatis abũdãtiã. ¶Ter 9 — — — ⏑ — — — — — — — —. — —w — — = des ctio gos no lene it, 10 ru⸗ o/, bue⸗ apo tte 96 ſie di/ g ocht ige tda eido 10 tioc Greß gittuti gſſo⸗ noͤce 301 diso⸗ ibon ohlt i C . Ar. tio bʒin adminiſtratione tpalium affluẽ tiam. ¶.Quarto erponit᷑ ad giculoꝝ im minentiã. Hon ẽ.n. aliud ptãs culminis niſi tẽpeſtas mentis: in qua cogitatio nuʒ ſo ꝓcellis vani coꝛdis q̃tit᷑ buc illuc inceſianter impellit᷑: ut ꝑ repentinos ex/ ceſſus oꝛis ⁊ operis quaſi ꝑ obꝛuentia ſa xa frangat᷑: ſicut dicit Gꝛegoꝰ in paſto. ꝓcurare ergo honoꝛis reueretiã eſt ambi tioſitatis. putare vo ſe bre charitat abũ dantiã ẽ temeritatis.reꝗrere aũt tꝑaliũ affluentiã eè cupiditatis.Exponere vᷣo ſe ad ꝑtculoꝝ iminentiã ẽ mentis tẽpeſtat. Quieto nãq; mari unperitus nauta na uim dirigere põt.turbo auũt tempeſtatis fluctibus etiã peritus nauta ſe cõfundit 7 perturbat:ſicut dicit Gꝛegoꝰ in paſto. Ad acꝗrendũ igit᷑ gfectionis ſtatum re ligio que oĩbus iſtis caret licite ⁊ ſalubꝛi ter ꝓcurat᷑. Epᷣalis do pᷣlatio minime. Et per boc pʒ rñſio ad pᷣinuũ. ¶/ Adꝛẽ dð. ꝙ non ſufficit bonũ ꝓcurare:nin. ꝓcu retur per bona media.vn quantucunq; eligentes indignũ eligunt in em cogen di nõ ſunt ut eligant magis dignũ:ne ſic electi pncipum ſeculariũ fauoꝛe:dicãt il lud quod ſcribi᷑ Amos.vi. In foꝛtitudi ne nr̃a aſſumpſimꝰ nobis coꝛnua: immo gqſas electioni de ſe facte ꝑ ſecularis po teſtatis abuſum aſſentire pᷣſumpſeritcõ tra canonicã libertatẽ:⁊ effectu electio/ nis carere dʒ:⁊ ineligibilis fieni: ut ſcribi tur extra de elec. Ad ʒ“eſt dicẽdũ:qꝙ ſicut dicit Gꝛegoꝰ in paſto. MWulti fin⸗ gunt ſe de bono opere amare quod non amãt.de mundi gloꝛia non amare quod amãt.Cuũq; ꝑcepti pncipatus pꝑfrui of- ficio ſecularit ceperint: libent᷑ obliuiſcũ tur qcquid ante religioſe cogitauerunt. Quantũcunq; ergo religioſi videant᷑ eẽ magis idonei uel auidi ad ſalutẽ aigaruʒ curandã q; clerici ſeculares. Deteſtabi in eis ut ipſi ingerat ſe ad ꝓcurandũ 1 platiõis ſtatũ. D tertin &εoccdtur: AVigetur enim ꝙ in epiſcopis tẽ/ 4. centeſimatertia III poꝛalium cura diminuat de perfectionis ſtatu:quia quod deteſtatum eſt a ppᷣis ne impedirent᷑ a contemplatiõe nãlis phi- loſophie deteſtandũ eſt ab ipĩs epis ne impediant᷑ contemplatione ſuꝑne theo logie. Sed Hieroꝰ.dicit cõtra bieromi- nianum: ꝙ Socrates ille thebeus pꝛin- ceps phbõꝝ ꝓiecto in mare non ꝑuo auro pondere: abite inquit peſſime cupidita- tes ego vos mergã:ne ipſe mergar in vo bis. ¶Pꝛererea.ij.Thi.ij.Aplius dicit q; nemo militans deo implicat ſe nego⸗ cijs ſecularibus:ſed ep̃i ſunt chꝛiſti mili tes:ergo tꝑaliuz implicatio diminuit de eoꝝ ꝑfectiois ſtatu. ¶ Pꝛeterea quod ẽ cã ꝓuocationis ad luxuriã ⁊ cupidita/ tis auaricigom eſt remotio a perfectionis ſtatu:ſed implicatio tempoꝛalium ẽ cau ſa pꝛouocationis ad luxuriam:⁊ cupidi⸗ tat ad auariciam. vnde in perſona pꝛe- latoꝛum curis tempoꝛalium vacantiuʒ ſcribitur Amos.vi. Ae vobis qui opu- lenti eſtis in ſyon: ⁊ confiditis in mon/ te ſamarie optimates capita pon oen ingredientes pompatice domum iſrae qui doꝛmitis in lectis eburneis ⁊ laſci- uitis in ſtratis. In contrarium n:a⸗ tenentur paſcere gregem eoꝛum non ſo- lum verbo ⁊ exemplo:immo tempoꝛali ſubſidio:ſicut dicit gloſa ſuper illo verbo p Petri.v. Paſcite qui eſt in vobis gregẽ dei: ſed hoc non poſſunt fac ere ſine tem poꝛalium adminiſtratione: non ergo tẽ poꝛalium cura diminuit de eoꝛum per/ fectionis ſtau. dicendum ꝙ& ad perſe⸗ Knd c0 ctionis ſtatum epiſcopa lis aliquid eſt deſiderio apparenduz. ali quid vᷣo eſt pꝛopter alioꝛum ſalutem to/ lerandum: ⁊ aliquid eſt exempla riter de monſtrandum. . Er deſiderio nanq; eſt appetenduz ſpualium contemplatio teleranda vo eſt tempoꝛalium admini: ſtratio. Exemplarit᷑ vo demõſtrada . 3 . . . eſt omnium tempoꝛalium abdicatio.mł tum enim decidit a ꝑfectionis ſtatu vi- talepoꝝ:ſi ex deſiderio ipſi tꝑalibus inſer niunt. Oicit enim Gꝛegoꝰ in paſto.expo nens illud verbũ Treñ.iiij. Diſperſi ſũt lapides ſanctuarij in capite oiuʒ platea ruũ: ꝙ tunc lapides ſanctuariu diſperſ in eapite oium platearũ iacent:qñ ſacroꝝ oꝛdinum viri terrenis actibus ex deſide rio inſeruiũt:ex quoꝝ ᷣus officio ſancti tatis gloꝛie ſtare videbat᷑ ꝓ ſalute tamẽ alioꝝ interduz toleranda e tꝑaliũ admi niſtratio. Dicit eni Bꝛegoꝛ ibi ꝙ ſecula⸗ ria negocia aliqñ ex cõpaſſione toterãda ſunt:nuc; tñ ex amoꝛe reꝗrenda. Mã ſut nonnulli epiqui gregis curam ſuſc ipiũt ſʒ ſid ſibimet vacare ad ſpuũaſta appetũt ut rebus exterioꝛibus nullatenꝰ occupẽ tur:ꝗ cũ curare coꝛpoꝛalia funditus ne- gligũt ſubditoꝝ neceſſitatibus minime occurrunt:quoꝝ nimirũ pᷣdicatio plerũ- q; deſpicit᷑:quia ⁊ ſi facta delinquentiuʒ coꝛꝛigunt tñ cũ eis neceſſaria pᷣſent vi⸗ te nõ tribuũt: nequaq;; libent᷑ audiuntur qꝛ egentis mentẽ doctrine ſermo nõ pe-/ netrat:ſi bunc a pud eius animũ manus miſericoꝛdie nõ cõmendat:ſed ſꝑ ſic exe/ plariter ꝑ epiſcopos demonſtranda cẽ oĩ/- um tepoꝛalium abdicatio:ut de ipfoꝛuʒ cupiditate nullatenꝰ apud ſubditos vo-⸗ cari poſſint. vt enim ibi dicit Bꝛegoꝰ! Tot moꝛtibus digni ſunt pᷣlati quot ad ſuos ſeditos ꝑditois exẽpla trãſmittũt A G pꝛimũ ergo eſt dicẽdu: e . * Rtempozalium cura nõ aſſumit᷑ ab ep̃is: ut eoꝝ implicatione demergant᷑ ſed ut charitatl amoꝛe pau peribus ad miniſtrent. C Ada“ eſt dv. ꝙ ep̃i tempoꝛ aliũ curam non debent er amoꝛe ↄſiderare:ſed interdu ex cõpaſſio ne alioꝛum tolerare: ⁊ ſi que de fectũ pa tiuntur in tali toleratione:hoc ipſum eſt eis ad meritũ ⁊ ad augmentuʒ pfectioõis ſtatus. C. Ad 3“ ẽ d. ꝙ illa vba dicut᷑ in gſona illoꝝ pᷣlatoꝝ ſic diuitijs afflu- unt ut nõ curet nec cõpatiunt᷑ ſug ↄtri/ „ tiõem ioſeph:quia ſi ꝗs deppło decez tri buũ perit ↄtẽnunt:quaſi moꝛiant᷑ bꝛuta aia lia:ut ibi dicit glo.de quibus ſiłr dicit ꝛegoꝰ in ps ſto. expon ens illud verbuʒ Treñiij. Mutatus ẽ coloꝛ optimꝰ:di⸗/ cens ꝙ coloꝛ optimus tuc mutar᷑ cũ quo rundã qui agere religioſe credebant᷑ añ concepta eſtimatio minuit᷑ nam cum ꝗ libet poſt ſanctitatis babitum terrenis ſe actibus inſerit per cupiditatis auari/ ciam quaſi coloꝛe ꝑmutato ante buma⸗/ nos ockos eiꝰreuerẽtia deect⸗ dalcſei evpiſcopi de bonis eccleſie poſſint teſtam entuʒ condere. Epiſcopus nãq; poteſt pecuniam acceptam de poꝛtione ſibi debita don are cui placet:eodẽ modo poteſt illa pecunia emere poſſeſſionem ⁊ illam poſſeſſionem relinquere ꝑ teſta- mentuʒ quibus vult. ¶ ¶ Preterea bona eccleſiè aliqñ ſũt indiſtincta a bonis pꝛo pꝛijs epᷣi.cum igitur om nia ſint in diſpẽ ſatione epᷣi poterit in caſu de oibꝰ teſtari ¶Pꝛeterea de illis bomo poteſt teſta rique ſunt in eius poteſtate. Sed ſcribi tur.xij.q.i.c.pᷣcipimus. Res eccleſie ĩ po teſtate ſusa epiſcopus babeat. Si enim anime bominum pꝛecioſe illi ſunt tra- dite: multo magis opoꝛtet eum curam gerere de pecunijs:ita ut poteſtatę eius indigentibus oia diſpenſentur. C Pꝛę terea que bomo poteſt donare poteſt in teſtamento relinqu ere:ſed epiſcopi aliq donare poſſũt:ut ſcribi᷑ extra de dona. In Cõtrariũ eſt quod ſcribit᷑ . EI H½ xijq. v. Si epi/ ſcopus condito teſtameto aliquid de ec clena ſtici iuris pꝛopꝛietate legauerit ali ter non valebit niſitm de ꝓpꝛ ijs facul/ tatibus ſuppleuerit. Rn G cO dicendum ꝙ bona epi⸗ ſcopoꝛum q; tum ad pꝛe ſens in triplici genere ſe babere poſſüt Quia quedã ſunt ſua ꝓpꝛia ex pater na bereditate uł ꝓpꝛio lucro ſibi acꝗſito IIII tri⸗ ſuis⸗ ſp cpin ordin tutn. lurg Nob⸗ lll i euts dieit tbo; 1d, guo ffrti na tmi on/ m, t d j9„ ſit one 00 hen ſa⸗ one lnt ir tcck gito Quedam vo ſunt eccleſie bona imo/ bilia in poſſeſſiõibus ⁊ aĩalibꝰ quoꝝ fru- ctꝰ ipſe ꝑcipit ⁊ diſppẽſat. ¶ Quedã vᷣo ſũt mobilia ſic ſũt pecunia veſtes ⁊ alia buiuſmodi. Se pꝛimis vᷣo ut de rebꝰ pa trimonialibus vel ꝓpꝛio lucro ſeu ex do ctrina ſibi acquiſitis epᷣs teſtari põt ⁊ il- la relinquere ſuis heredibus dũmõ non ſint hereticiuel pciſ ſeu excõicati: ſicut ʒ. xij.q.i.c.epᷣi. e bonis vᷣo ecclłie ſtabi ibus epᷣs nõ poteſt teſtari: nec illa bexre dibꝰ rel inquere cũ alienari nequaq; poſ ſint qꝛ res eccleſiaſtice nõ ſũt ſue niũ quo ad vſum. Ande ne ſanctnariũ dei videa tur iure hereditario poſſideri ꝓuide ſta⸗ tutum eſt ut ſi ꝗs epᷣs de eccłiaſtici iuris ꝓpꝛietate legauerit aliqd alicui nullius valoꝛis ſit niſitantũdem de ꝓpꝛũs facul tatibus ſuppleat. De bonis vo mobili- bus epᷣs in vita ſua ⁊ ĩ egritudine ſua cõ ſtitutꝰ dũmodo ſit cõpos ſue mẽtis mo/ derare nõ ratione teſtamẽti ſed rõne ele moſyne põt cõferre pauꝑibꝰ⁊ locis reli gioſis ⁊ illis qui ſibi viuente honeſte de/ ſeruierunt ſiue cõſanguinei ſunt ſiue alij ſicut patet extra de teſta.c.relatum. ergo eſt dicẽdũ: ꝙꝙ Ad Peimn poſſeſſio empta ſta tim facta eſt ecdeſie ex quo fuit empta de pecunia eccleſie ⁊ poſſeſſio eccłie nõ põt alienari niſi ꝓ vtilitate eccleſie ⁊ cũ cõſenſu ep̃i ⁊ clericoꝝ:ideo ſingulare eſt boc ĩ pecunia ecclie ut res ĩde ẽpta cuiuſ cũq; noie emat ſit ecclie ⁊ eccłie directã vendicationẽ babet ad eã petendã.Se cus aũt eſt de rebus mobilibus qᷓs epᷣus babet ad ſuũ vſum quas poteſt epᷣs in vi ta ⁊ in moꝛtis articulo alienare in vſibꝰ ſuis ⁊ ĩ vſus cõuertere pietatis ñ ꝑ mo dũu teſti 2 modũ elemoſyne ſicut dictũ ẽ ſupꝛa. C Ad ⁊"e dicẽdũ ꝙ vel ẽ certũ epᷣm habere vel habuiſſe bona ppꝛia tꝑe oꝛdinationis vel poſtea aut non eſt cer/ tum. Si non eſt certum ſemper pꝛeſumi tur ꝙ totum eccleſie ſit indiſticte donec pꝛobetur contrariũ.Si vᷣo certum eſt re — Ar. centeſimatertia „ ſtitui debent illis quibus epᷣs es legauit qꝛ cuivoluit pꝛopꝛia bona potuit cõfer⸗ re:ſiue ante epatum ſiue in epᷣatu ſi bhere ditaria ſucceſſiõe vel aliquo iuſto titulo fuerint ſibi acquiſita noĩie ſuo:nõ nomi⸗ ne eccleſie. Si auteʒ ſine teſtamẽeto dece dit:hereditas eiꝰ eccleſie cui pꝛefuit de/ uoluitur. Ad ꝭe ꝙ dicendũ ꝙ bona eccleſie ſunt in poteſtate epi q;tũ ad diſ penſationẽ non q;tum ad dñationẽ niſi q;tum ad vſum. deo regulariter teſta⸗ ri non põt niſi de licentia pape apud quę dominiũ reũ eccleſiaſticaꝝ dignoſcitur reſidere ut ſupꝛa ẽ dictũ. C Ad eſt di cendum ꝙ vonatio illa quam poteſt fa/ cere epᷣus intelligitur modeſte de rebus mobilibus n per modum teſtamenti: ſed per modum demoſyne in pios vſus ⁊ in remunerationem illoꝛũ qui ſibi vel eccleſie honeſte ſeruierunt. ⸗ Oguinthᷓ ſic pꝛocedit. 9 Nidetur eniʒ ꝙ bona eccleſiaſtica non erogan tes pauperibus in perfectionis ſtatu nõ remanęet:ſuper illo eni verbo Amos.iiij audite verbuʒ hoc vacce pigues q̃ eſtis in monte ſamarie. Glo.dicit ꝓphbeta loquitur ad ep̃os ⁊ ad optimates deceʒ tribuum ut audiant verba dei quos nõ boues aratoꝛes ſed deriſoꝛie vaccas pĩ gues vocat:quia reſidentes domi gulez ventri ſubſeruiũt oppꝛimẽtes egenum ⁊ pauperẽ dum bona illis debita in ſuos vſus redigunt:non ergo remanẽt in per fectiõis ſtatu ep̃i ꝗ bona eccliaſtica pau peribus non erogant. ¶ Pꝛeterea illud quod fraudat bomineʒ: eterna mercede derogat ꝑfectiõis ſtatui. Sed Ambeo. dicit in libꝛo de offi.loquens epo neq;.n. ꝓpterea te deo dicaſti uttuos diuites fa cias ſed ut tibi vitam perpetuam fructu boni oꝑis acquiras ⁊ pꝛecio miſeratõis peccata tua redimas: putant ſeparũ po ſcere pᷣciũ:querũt tuũ vite tue fructũ adi mere: ↄtẽdũt ⁊ accuſant ꝙ cos diuites nõ feceris:cũ te velint illius eterne vite — Queſti 114 1 fraudare mercede. Pꝛeterea qð eſt in alterius ptãte nõ poteſt teneri ſine de trimẽto ſalutis: ſed oĩa bona eccleſiaſti ca paupeꝝ ſunt:ſicut dicit Ambꝛo.⁊ ex- ponitur.xxiiij q.ix.c.ↄuenioꝛ. Sunt eni bonoꝝ eccleſie pauꝑes legitimi beredes ⁊ poſſeſſoꝛes:epiſcopi aũt ſolum diſpen/ ſatoꝛes:ſi ergo illa nõ diſpenſant eis nõ remanent in perfectionis ſtatu. Anrs eſt:qꝛ nullus mi J n C0 tranugt pꝛopꝛijs ſti pendijs:ut dicit Apls.i.Chor.ix. Sed ep̃i ſunt milites ⁊ miniſtri eccleſiaꝝ: lici te ergo poſſunt de bonis eccleſie viuere ⁊ illa nõ tenent᷑ pauperibus e᷑rogare. Bn eO dicendũ: ꝙ ſicut ſcribit᷑ . Cauctoꝛitateτρgoz. xij. q.ij. Mos ẽ apłice ſedis oꝛdiatio epo pᷣ/ cepta tradere ut de oi ſtivendio ac de bo nis eccleſie quatuoꝛ debeãt fieri poꝛtio/ nes. ¶ Aua que cõferatur epo ⁊ fami lie eius ¶¶ Alia clero. ¶ Tertia Baggi bꝰ. ¶ Quarts eccłus repandis. Oe poꝛtiõe ergo deput ata epᷣo pꝛo vita ſua 7 eius familia: eo modo ten et᷑ epᷣs ſubue nire pauꝑibus quo tenetur ſubuenire de bonis ſuis pꝛopꝛijs:⁊ ſicut quilibet aliꝰ chꝛiſtianus tenetur pauperibꝰ ſubueni⸗ re ſeruato debito oꝛdie charitatis. De poꝛtione vᷣoque debetur pauperibꝰ vel eccleſijs reparãdis ſeu clero que omnia iſta quandoq; idiſtincta ſunt ⁊ oia ponũ tur eſſe in ad miſtratione epᷣi ſi de eis epi ſcopus aliquid fraudat. Planũ eſt ꝙ ve/ cidit a perſectionis ſtatu ⁊ tanꝗq; infide lis diſpeniatoꝛ eſt iudicãdus.Si vᷣo pꝛe dicta bona ſint diſticta ⁊ epiſcopi fiq ei cõmittantur eoꝛum diſpenſatio ⁊ diſtri bur io ⁊ ex certa cõſcientia exceſſum faci at fraudulenter in talibus ſubtrabendo notabiliter de poꝛtione debita pauperi/⸗ bus u el eccleſie reparand e cum etiaz il la in caſu neceſſitatĩ pauperibꝰ debeant erogari eodẽ mõ ſine detrimẽto ſue ſalu ,„RASDtis fieri nõ põt. Ad Peimieng eſt dicẽdũ q ꝓp .ℳU pbeta loquitur in perſona illoꝛum pꝛela toꝛuʒ qui nõ ſolũ bona eccleſiaſtica pau- peribus non erogant:ĩmo pꝛoꝑꝛia bona ipſoꝛum pauperu per violentis miniſtro rum ſubripiunt. AVñ ibi dicit glo.loauẽs in perſona miniſtroꝛuʒ:permittite tin ⁊ iubete.Et nos ſpoliabimꝰ domos pau/ perum ut bona illoꝛũ in noſtros vſus re digamus: niſi enim maioꝛes ded erit po teſtatez: minoꝛes quod deuoꝛent nõ ba berent. Planũ eſt autes ꝙ vtroq; modo ſubtrabere bona pauperũ derogat ꝑfe- ctionis ſtatui. C Ad 2ꝛ“ eſt dicendũ.qꝙ cõſanguineis epiſcopi bona eccleſie nõ ten entur conferre:niſ ſicut ⁊ alijs pauꝑi bꝰ ſeruato debito charitatis affectu ni⸗ ſi foꝛte ſint aliqua bona ſua pꝛopꝛia que poteſt conſanguineis vel alijs ꝗbus pꝓla cet tribuere ſicut ſupꝛa dictum ẽ. C Ad zm eſt dicẽdum ꝙ bona eccleſie ſunt bo na pauperuʒ q́;tum ad illã pdꝛtionẽ eis taxatam q; ſi eſt in ptãte epi hac eis di- ſtribuere ⁊ eis ſubtrabere. Planũ eſt q; peccat ⁊ decidit a perfectionis ſtatu. QAueſtio.Ciiij.quomodo ſtatus ꝑfe ctio repñtatur in pꝛeſbyteris ⁊ curatis. con ſiderãädũ fectio re pũtatur in pꝛeſbis cu- ratis. Circa qð querũtur qua tuoꝛ. Pꝛimo vtrum pꝛei byteri repñ/ tent diſcipuloꝛũ xpᷣi perfectionis ſtatuʒ. ¶¶Secudo vtruʒ pꝛeſ byteri in G nis ſtatu ſint pᷣferedi religioñs. ¶Ter tio vtrum pꝛeſ byteri in regimims cura pᷣferendi ſint regibus. C Quarto vtrũ pꝛeſbyteri veteris teſtamenti pꝛeferen di ſint pꝛeſ byteris noui teſtamenti. OD pꝛimum cai detur eni ꝙ pꝛeſ byteri non repꝛe ſentent diſcipuloꝛum chꝛiſti perfectiõis ſtatum. Sacrilegi eni non repꝛeſent ant ꝑfectionis ſtatum diſcipuloꝛum chꝛiſti: ſed omncs pꝛeſ byteri vidẽtur eſſe ſacri legi.Dicit Bern.ꝙ res pauperũ nõ pau rele pe⸗ Ar. peribus dareper ſacrilegi crimen eſſe di gnoſcitur. Facultates autem eccleſiarũ patrimonia pauperũ: ſunt quicꝗd ergo miniſtri diſpenſatoꝛes non vtiq; domi⸗ ni nec poſſeſſoꝛes vltra victum accipiut 2 veſtitum ſacrilega eis crudelitate ſub/ ripitur ¶Pꝛet erea aut pᷣſ byteri repñ⸗ tant diſcipulos chꝛiſti in numero aut in qualitate.Mõ in numero quia illi fuerũt Ixxij.iſti autem plures. Mec in quahtate quia ilh fuerũt diuina ſapientis illuſtra⸗- ti iſtiautem denudati.¶Pꝛeterea diſci pulis chꝛiſti fuit cõmiſſa cura multaruʒ eccleſiarum qꝛ miſſ iſunt in omnem ciui tatem ⁊ locũ quo chꝛiſtus erat vẽturus Luce.iiij. Iſtis autẽ cura vnius eccleſie tm quia nulli licet eccleſias plures cura ta babere ut ſupꝛa dictum inn. . In contrariũ? t, ſicut duodecim apoſtolos foꝛmã epᷣoꝛuʒ demõſtrare nemo eſt qui dubitet.ſic ma nifeſtum eſt. lxxij.figuram pꝛeſ byteroꝝ puta veeraornn eua oꝛginis geſt iſſe. Eer dicendu ꝙ pꝛeſbyteros Ki id c0 repꝛeſentare chꝛiſti diſci pulos qᷓ;tum ad pꝛeſens dupliciter põt intelligi:vel in perfectionis opere: vel ĩ perfectionis ſtatu. ¶ In perfectiõis er go opete planum eſt ꝙ ſic: repꝛeſentant enim eos in pote ſtatis dominio: in ad- miniſtrationis officio in charitatis vin culo:⁊ in honoꝛis pꝛeconio. Poteſtatis enim vom iniũ receperunt a chꝛiſto diſci puli quando dictum eſt eis Luce.x. Ec/ ce dedi vobis poteſtatez calcandi ſuper ſerpentes ⁊ ſcoꝛpiones ⁊ ſuper omnem virtutem in imici:⁊ nibil vobis nocebit ac ſi diceret:dedi vobis poteſtatẽ eijcien di omne genus immundoꝛum ſpirituuzʒ ab obſeſſis coꝛpoꝛibus:⁊ hoc ne putare tur eſſe dictum de beſtis:ut Chꝛyſo.ex ponit:iſtud autem repꝛeſentant pꝛeſby/ teri in ſacramentoꝛum adminiſtratione Adminiſtrationis ergo officium recepe runt quando dictum eſt eis in quãcunq; centeſumaquarta 1 domum intraueritis pꝛimo dicite pax buic domui:quia bonoꝛũ omniũ pax ma ter eſt ſine qua cetera inania ſunt. Id eo xpᷣs pꝛimo diſcipulis pacẽ iuſſit offerre tanq; bonoꝝ omniũ initium quoꝝ mini ſtros eos faciebat:ut Chꝛyſoꝰ dicit hoc autem repñtant pᷣſvꝛi in euaugelij pꝛedi cation e in quo pmo nũciãda eſt pax. Ju xta illud ad Ro.x.q; ſpecioñ pedes euã geligãtiũ pacẽ euãgeligãtiũ bona.Cha⸗ ritatis aut vinculum receperunt quãdo bini miſſi ſunt in oẽm ciuitatem ⁊ locuz in ſignũ qui charitatem dei ⁊ pꝛoximi nõ habet officiũ pꝛedicatiois nullatenꝰ aſſumere debet ut Gꝛegoꝰ exponit. Iſto autem repñtant pꝛeſbyt eri inplebis cu re ſuſceptioꝶe pꝛo qua ĩam animã ⁊ vi tam pꝛopꝛiã tenentur exponere.Sʒ ho⸗ noꝛis pꝛeconium receperunt quando re uerſi cum gaudio dixerũt. Dñe demoes etiam ſubij ciũtur nobis in noie tuo:gau debãt etiã ut glo.dicit ꝙ quaſi ſublimes effecti terribiles hoibꝰ ⁊ demonibꝰ erat boc aut repꝛeſentãt pꝛeſbyten in ſubdi toꝛum iuriſdictione a quibus ſi bene eis pꝛeſunt duplici bonoꝛe debẽt haberi:iut dicit Apoſtolus.i. Tbi.v. Repꝛeſentãt pᷣſbꝛi vxpᷣi diſcipulos in ꝑfectõis oꝑe:ſʒ in ꝑpfectionis ſtatu nõ repñtant xpᷣi diſei pulos qui ſe voto in perpetuã chꝛiſti ſer uitutẽ tradid erunt cũ ipi pꝛeſ byteri ple bis ⁊ parrochie nõ ſuſcipiant curam cũ perpetue obligationis votoqꝛ eã deſere repoſſunt pꝛopter religionis introitum Ad pꝛimũ cas vicruan r 53 pꝛeſbyteri uel ſunt facultatum eccleſie diſpenſatoꝛes et ſic ſacrilegi crimen incurrut ſi illa que pau- peribus debentur ſubtrahunt. Si vo coõ ducti ſunt ad determinata ſtipedia poſ- ſunt illa retinere ⁊ in vſum ſuum cõuer-/ tere:ſeruato ergo pauperes charitat af fectu. C Ad 2 eſt vicẽdũ ꝙ. lxxij. fue rũt illi diſcipuli xpᷣi ſi lxx. ſenioꝛes dati fuerüt moyſi ad regedu ppłlim iſraeliticũ ut pʒ Exo xxiiij. ⁊ boc pꝓptenſeptiſoꝛme * ratiã ſpũs ſancti q̃ eſt neceſſaria ad ob eruationt decẽ pᷣceptoꝝ. Septies enim decẽ.xx faciũt.oẽs ergo pᷣdicatoꝛes cuã gelij q;tum ad boc ad talem numerũ re ducunt᷑ inq; tum obſeruatio pᷣceptoꝛũ ꝑ grãm chꝛiſti mandat᷑ in euangelica pᷣdi catione. In qualitate vo planuẽ ꝙ pᷣdi- catoꝛes euãgelij minime ad perfectiõem illoꝝ nõ attingũt: ut dicit Gꝛegoꝰ:ꝙ nõ iine graui meroꝛe loqui poſſumꝰ ꝙ ſal- uatoꝛ dixit:operarij ãtpauci: qꝛ ⁊ ſi ſint qui bona audiaut deſunt ꝗ dicant: Ecce eni mũdus totꝰ plenꝰ e ſacerdotibus: ſj tñ in meſſe dei rarus valde inuenit᷑ ope- ratoꝛ:quia officiũ quidẽ ſacerdotale ſuſ- cipimus:ſed opus officij non implemꝰ. Ad zm eſt dicendũ:qꝙ dſcipulis chꝛi ſti cura comifſa ẽ multoꝝ cõgregaudoꝝ in eccleſia.Erant eni tũc multi agri ſpi-⸗ cati:ſed pauci meſſoꝛes:⁊ multi creditu/ ri:⁊ pauci doctoꝛes.nunc aũt iam mitis in eccleſia cõgregatis:opoꝛtet ꝙ dermi natis doctoꝛibus aſſignent᷑ determina ti auditoꝛes. Quãuis enipauci merito: multitñ numero hodie officiũ ſacerdo/ tale ſuſcipiunt:quibꝰ determinatos gre ges opoꝛtet aſſignare ꝑ eos paſcendos Hdicatiõis verbo ⁊ ſanctitatis exemplo ne confuſio fiat in eccleſia. “Z D ſecũd i ſic ꝓcedit᷑: Ai 2– detur eniz qꝙ pꝛeſbyteri pᷣferendi ſint religioſis in pfectiõis ſtatu.bonũ nãq; publicuʒ pᷣ ferendũ ẽ bono pᷣnato:⁊ vita actiua ma gis ẽ ſtudioſa q́; conteplatiua. Mullũ.n. ſacrificiũ eſt deo magis acceptabile q; gelus animarũ:ſed pᷣſ byteri intendũt vti litati cõi multitud inis gelo ſalutis aiaꝝ in actius vita fructificantes: ergo p̃fere di ſunt religioſis:qui ſaluti ꝓpꝛie ſtudent in vita contemplatiua deo ſernientes. Pꝛet erea belias ꝑfectioꝛ fuit quocũ ꝙ; religioſo:cuiꝰ ꝓbatio ẽ: quia chꝛiſtus ioannẽ quo internatꝰ mulierũ non fuit maioꝛ.in ꝑſectionẽ eius inducit Luce.i. Ipſe pꝛeibit ante illuũ in ſpũ ⁊ virtute be N.= Queſtio 1141 lie. ?. Watth. xi. Si vultis ſcire ipſe ẽ be lias. Sʒ Chꝛyſoꝰ dicit: Si talẽ mibi ali quem inducas monachũ qualis ut ᷣm exaggerationẽ dicã belias fuit:nõ tamẽ illi coparandꝰ ẽ ꝗ traditꝰ pplis ⁊ multo rũ peccata ferre cõpulſus imobilis per- ſeuerauit ⁊ foꝛtis. ¶ Pꝛeterea cui ãpli us cõmiſſum eſt:magis meret᷑ ſi bene ad miniſtret q; ille cui minus cõmiſſum eſi ſed pᷣſbyteris ampliꝰ ẽ cõmiſſum q; reli ghoſs: ergo ampli⸗ merundt. as ſerid eſt qð ſcribitur In cotr grin xix.q.i.c. duo ſunt. Si ꝗs in eccleſia ſua ab eo popu/ lum retinet ⁊ ſeculariter viuit: ſi afflatꝰ ſpuᷣ ſcõ in aliquo monaſterio uel regula⸗ ri canonico ſe ſeruare voluerit:quia lege pꝛiuata ducit᷑: nulla rõ exigit ut publica conſtringat᷑:ſed lex huata que eſt lex ſpi ritus ſancti: ut ibi ſubdit᷑: nunq; ducit hoiem de ſtatu magis ꝑfecto ad ſtatum minus ꝑfeciũ: ſed facit hoiĩem ad aſcen ſiones in coꝛde ſuo diſponere: ut ſcribit᷑ in pſal.religioſi pᷣſbyteris pᷣferuntur in perfectionis ſtatu. . nñ c0 dicẽdũ:ꝙ pᷣferri religio ſos pᷣſbyteris in ꝑfectio nis ſtatu q́;tum ad pᷣſens tripliciter po teſt intelligi. Pꝛimo q;tum ad cona/ tus voluntatem. ¶ Secũdo q́;tum ad operis qualitatem. ¶ Tertio q; tuʒ ad radicis pmitatem. Pꝛimo mõ pᷣſert opus operi uel ſtatus ſtatui ex voluũt ate operantis:ꝗ enim ꝓmptioꝛi voluntate ⁊ cuʒ maioꝛi conatu facit opus ad quod tenet᷑ maioꝛis ꝑfectiõis ⁊ maioꝛis me-/ riti eſt. Si ergo iſto mõ opera religioſo/ rum ⁊ pᷣſbyteroꝝ ad inuicem cõparent᷑: incertum e quoꝝ opera ſint maioꝛis me riti ⁊ perfectionis:qꝛ planũ eſt ꝙ illoꝛũ opera maioꝛis meriti ⁊ ꝑfectionis ſũt quecũ ꝓmptioꝛi voluntate ⁊ cum maio ri conatu ipſi operant᷑. ¶ Secundo vo modo q; tum ad operis qualitatẽ virgi- nitas pᷣponit᷑ coniugali uel viduali con- tinentie in bono. in malo vᷣo homicidiũ poe con tiu 1et gua ſunt fibi ede I ſſeihe ibial uthin ötamẽ molto oper⸗ aiihl benes ſunn e ſd mhi .. do popr, ſſot⸗ Glr nalege blice ler M nuc tatumn aſen ſnbt ri ſG⸗ eco a o (ons/ rnnd ngl izi lüͤtete Gntate gol 6 mme⸗ go⸗ arent is ne leein nis ſe nai 900N fi Nicor⸗ c Ar. 5pᷣponit furto: S ł vita actiua pponitur contẽeplatiue:qꝛ fructuoſioꝛ. Contẽpla/ tiua vo p̃ponit᷑ actiue: qꝛ merito maioꝛ ⁊ ꝑfectioꝛ.bᷣm quẽ modũ cõparando ali/ qua oꝑa pticularia que faciunt pᷣſ byteri ſunt ꝑfectioꝛa aliquibꝰ ꝑticularibꝰ ope/ ribus qꝗᷓ religioſi faciũt: ſicut magis e in tendere ſaluti aiarum q; ieiunare uelſi- lentiũ teuere:⁊ aliqua oꝑa que faciũt re ligioſi ꝑ fectioꝛa ſunt ꝗbuſdã oꝑib?q̃ fa/ ciunt pᷣ byteri. Sed tertio mõ cõpa/ rando oꝑa religioſoꝝ ad oꝑa pᷣſ byteroꝝ in oꝛdine ad pmã radicem a qua ꝓgredi unt᷑: puta in oꝛdine ad radicè illa quam religioſ ꝑ totam eoꝝ vitã deo vouerũt ⁊ ſe ⁊ ſua in chꝛiſti obſequiũ ꝑpetuo tra⸗- diderunt longe ſunt ꝑfectioꝛa quocunq; ſingulari oꝑe pᷣſ byteroꝝ. Et eodẽ mõ in pꝓfectione vita religioſoꝝ ad vitã pᷣſbyte roꝛũ cõparatur ſicut int initũ ad finituʒ: ut dicit Anſelmus in libꝛo de ſilitudini bus. Quãuis eni in bono abſtinẽtia ſum ptioni cibi pᷣferat᷑:ſumere tñ cibũ cuʒ ali quo ꝓpter charit atẽ pᷣfert᷑ abſtinẽtie. In malo pᷣo q́;uis adulteriũ p̃feratur furto: furari tñ gladium ad occidendũu eſt gra/ uius q́; adulterium. Sic q;uis pᷣſ byteri in aliquo ꝑticulari opere poſſiut pꝛefer- ri religioſis:ex adiuncta tñ radice ꝑperpe tue obligationis:qua ſe in xpᷣi obſequiũ religioſi tradiderũt:ſimplicit᷑ ꝑfectio/⸗/ nis ſtatu pſ byteris pferendi ſunt. ergo eſt dicendum Ad Peumn qꝙ q;uis abſolute intendere bono publico ſit maioꝛis ꝑfe/ ctionis q; intendere bono puato: loquẽ do in genere operis. Intẽdere tñ ꝑfecte bono puati ⁊ ſaluti ꝓpꝛie pᷣfettur illiꝗ imꝑfecte intendit bono publico. elus enim aĩarũ eſt ſa crificiũ gcceptũ deo:ſi oꝛdmate fiat:ut quis pᷣmo bẽat curã ſalutis ſue ⁊ poſtmoduʒ alioꝝ.Quia ut ſcribit᷑ Matth. xvi. Quid ꝓdeſt homini ſi mudum vniuerſum lucret ⁊ anime vᷣo ſue detrimentum patiatur.. ¶Ad 2m vᷣo dicẽdũ ẽ q Cbꝛyſoꝰ nõ loquit de ſim centeſimaquarta plici p̃ſbytero:ſed de epᷣo:vel ſi loquitur de ſimplici pſ bytero nõ intendit pꝛefer- re ſtatum pᷣſ byteri ſtatui religion. Sʒ ꝙ periculoſioꝛ eſt ſtatus babentis curam aĩarum q;ᷓ monachi uel religioſi viuen/ tis in contemplatiua vita: ⁊ ꝙ in maio ripericulo ſe innocen tem ſeruare: maio ris virtutis eſt argumẽtũ: ſed q;uis ia ioꝛ virtus requirat ad hoc ꝙ aliquis cõ ſeruet ſe a peccato immunẽ inter pplłos qᷓ; in religione:maioꝛis tũ virtutis ẽ vi tare pericula religionem intrando q; no vitare pericula inter populos viuendo ¶Ad q“ eſt dicndum: ꝙ bene admini ſtrare aliquid eſt dupliciter. Si enim il le cui plus eſt cõmiſſum maioꝛa faciat ⁊ plus ſeruias ꝓculdubio plus meretur q; ille cui minus cõmittit᷑ 1 minus facit:ij ſi ille cui minus comittit᷑ maioꝛa faciat opera:⁊ płꝰ ſeruiat:magis meret᷑ q; ille cui magis cõmittit ſi minus faciat ⁊ mi D tertiũ rnus ſeruiat. ſic ꝓcedit᷑: Nide tur enim ꝙ pᷣſbyteri in regiminis cura non ſint pᷣferendi regibus.regimẽ n. qᷓnto eſt cõmunius tanto eſt bonũ di uinius ⁊ perfectius:ſed regimen regale eſt magis cõmune q; regimen ſacerdota le:ergo maioꝛis perfectionis. C Pꝛete rea ſtatus perfectio acquirit᷑ cum qdam conſecratione:ncut epiſcopi in epᷣali con ſecratione:⁊ religioſi in habitus benedi ctione ſeu ꝓfeſſione acquirunt perfectio nis ſtatum:ſed reges inungunt᷑ ſic pᷣiſ by teri:s pᷣferunt᷑ in regiminis cura q́;tum ad perfectionis ſtatuʒ. ¶ Pꝛeterea qJ pᷣcedit alterum tempoꝛis duratione pᷣ⸗ cedit ut videtur ſtatus perfectõe:ſed re/ gimen regalepꝛecedit ſacerdotale tem/ poꝛis duratione:quia ante tribum leui ticam ex qua electi ſunt ſacerdotes fuit regimen regale.pᷣcedit ergo ſimilit᷑ ĩ ſta- tus perfectione. —Aà rii eſtquod ſcribi In C otrarm tur auctoꝛita te Gꝛegl.xcvi.di. Quis dubitat ſacerdo tes chꝛiſti regum ⁊ pᷣncipuʒ omniumq; fidelium pres ⁊ magiſtros cenſeri. Rn eo dicendum ꝙ ſacerdotes 2 in regiminis cura pꝛe/ feruntur regibus q;tum ad pꝛeſens in qᷓ tuoꝛ. ¶ Pꝛimo in tempoꝛis diuturni/ tate. C Secundo in operis qualitate. ¶Tertio in honoꝛis dignitate. ¶ Et quarto in iuriſdictionis poteſtate. Fuit enim regimen ſacerdotale pᷣus regimi- ne regsali:in cuius figura tribus leui qui fuit genitus ante iudam: de quo reges ſunt electi. Euit electa ad miniſterium ſacerdotij. Signanter tamen tertius fili us Jacob qui fuit leui ad ſacerdotium ẽ electus:magis qᷓ; pꝛimus uel ſecundus. Sicut dicit gloſa ſuper illeperbo Exo. vi. Hec nomina filloꝛum leui ad com⸗/ mendandum ſacramentum trinitatis: ait enim ꝙ non pꝛimam tribum uel ſe⸗ cundam: ſed tertiam elegit deus in ſa cerdotium:quia in nomine ſancte trini- tatis conſecrati ſunt ſacerdotes:ut eius fid em in ſe ſeruare ⁊ alios docere ſtude ant. In operis vo qualitate pꝛeferunt᷑ eis:quia cura regiminis regum exten/⸗ dit ſe ſolum ad tempoꝛalia. Regiminis gutem cura ſacerdotum reſpicit ſpiritu gle bonum: et illa que ſunt perfectionis opera. Dicuntur enim ſacerdotes quaſi ſacra dantes: uel ſacra recipientes.uel ſacra adminiſtrantes. Quod v̈o in ho- noꝛis dignitate eis pꝛeferantur: patet auctoꝛitate Am bꝛo.xcvi.diſ.c.duo ſunt quippe.honoꝛ fratres ⁊ ſublimitas epi⸗/ ſcopalis uel ſacerdotalis: nullis pote- rit comparationibus adequari.ſi regum fulgoricompares et pꝛincipum dyade/ mati longe erit inferius quaʒ ſi plumbi metallum ad auri fulgoꝛem compares. In iuriſditionis etiam poteſtate pla/ num eſt ꝙ eis pꝛeferuntur: cum iuriſdi- tio regum ſolum ſit ſuper tempoꝛalia. Sacerdotum ?o poteſtas ad tempoꝛa lia ⁊ ſpiritualia ſe extendit:quibus enim pꝛecioſe anime traduntur eoꝛum. po/ teſtate indigentibꝰ bong tepoꝛalia diſpẽ ſant᷑ ut ſcribitc᷑.xij.q.i.c.pᷣcibimus. RAWBL ergo eſt dicendu:qy Ad Peim bonũu cõe pᷣfert bo no pᷣuato in eodẽ genere oꝑis.bonũ eniĩ mẽrimoniale ẽ magis publicũ ⁊ cõe q; bo num cõtinentie virginalis:⁊ tñ iſtud nõ pᷣfert᷑ illi:cũ illud ſit cõſilij ⁊ ſuꝑerogatio nis opus:nec tñ ẽ verũ ꝙ regimẽ regale ſit magis cõe qᷓ; ſacerdotale:im mo illud vniuerſalius eſt:cũ ad tꝑalia ⁊ ſpũalia ſe extendat: ut ſupꝛa dictum ẽ. C Ad2* eſt do. ꝙ reges inungunt in cure regal re giminis ſuſceptione:ſicut epi inungunt in ſuſceptione cure paſtoꝛalis: nõ tamẽ reges dicunt᷑ eẽ in ꝑfectionis ſtatu ſicut epᷣi:quia illoꝝ cura reſpicit ſoluõ tẽpoꝛa lia. Iſtoꝝ aut ſuꝑ bis que ſunt ꝑfectiõis oꝑs. Sacerdotes ðo inungnut᷑ ad conſe crandũ coꝛpus chꝛiſti:quoꝝ vnctio ſem per manet:qꝛ ſo manẽt ſacerdotes: non tñ inun gunt᷑ in cure parrochialis ſuſce- ptione:qꝛ curã illã nõ recipiũt cũ obliga⸗/ tion is voto ſicut epi. C Ad ʒeſt dicen dũ: ꝙ q;uis alie tribus dequibꝰ fuerunt reges poꝛes fuerũt tꝑe tribu leuitica:de qua electiſũt ſacetdotes:eo ſimeon fu it genitus ante leui:nõ tñ ex boc regimẽ regale fuit añ ſacerdotale: quia Hieroꝰ diẽ: Oẽs pmogeniti a noe vſq; ad aarõ fuerunt pontifices.⁊ oẽs maioꝛes natu induti veſte ſacerdotali cũ bñdictiõe pa tris decimas deo velut pontifices offe- rebant:ita ꝙ iſte due dignitates coiun⸗ cte erant ad inuicem ꝓpter ſua excellen- tiã: ut ꝗ erat ſacerdos eẽt rex:⁊ecõuerſo —, GGPTTE ſic pꝛocedit = D quan tu Aidetur eni wvꝓ pᷣſbyteri veteris teſtamenti in perfectionis ſtatu pᷣferendi ſint pᷣſ byter noui teſtamẽti:qꝛ moyſes ⁊ aaron ſacer dotes fuerunt veteris teſtamẽti: ſed iſti fuerunt ꝑfectioꝛes alijs. Oicit eniʒ glo. ſuꝑ illo nbopſal. Moyſes ⁊ aaron in ſa — — — — — — dſhe hu Ar. centeſimaſeptima % cerdotibus eiꝰ: bos imitamini:quia ma gni fuerunt.iſti enim chꝛiſtũ pdicauerũt Pꝛeterea Aplus dicit ad Hebꝛe. vij. de mechiſedecb: Hic eſt enim melchiſe⸗ decb ſacerdos dei ſummi.ſed ipſe fuit in lege nature nedum in veteri lege:q fuit ꝑfectioꝛ lege nature. C Pꝛererea imꝑfe ctum remittitur ad ꝑfectum: ſed chbꝛiſtꝰ qui fuit caput ſacerdotũù noui teſtamen/ ti curatos ꝑ eum remiſit ad ſacerdotes veteris teſtimenti tanq; perfectioꝛes. In contrarium?t o⸗ iij.Qui ſe ⁊ alios miſtros noui teſtamẽ- ti pꝛefert miniſtris veteris teſta menti dicens: Qui idon eos nos fecit miſtros noui teſtamenti:nõ littera ſed ſpũ.⁊ ſta⸗ C T. tim ſubdit ꝙ ſi miniſtratio moꝛtis litte- ris defoꝛmata in laꝑidibꝰ fuit in gloꝛia ita ut non poſſent intedere in faciẽ moy ſi filij iſrael ꝓpter gloꝛiã vultus eiꝰ que euacuat᷑. multo magis miniſtratio ſpũs Ki leo, eit in gloꝛis. dicendũ qꝙ Apis ad He bꝛeos in quatuoꝛ pᷣfert ſacerdotes noui teſta menti ſacerdotibꝰ leuiticis. Pꝛi mo in deriuatione. & Secũuũdo in dura/ tione. ¶ Tertio in perfectiõe. C Quar to in hoſtie oblatione. Fuit cnim ſa- cerdotiũ chꝛiſti ⁊ ſacerdotiũ noui teſta/ m enti figuratum in ſacerdotio melchi⸗/ ſedech qui fuit in lege nature. Cum igi⸗/ tur ſacerdotium cbꝛiſti fuerit cauſa ſa- cerdotij leuitici:ſicut figuratum eſt cau/ ſa figure: ſequitur ꝙ ſacerdotium leuiti cum a ſacerdotio gentilium ſit deriua/ tu ut glo.dic ad Hebꝛe.vij. In dura tiõe vᷣo: qꝛ ſacerdotes leuitici ſine iureiu rãdo fciſũt ſacerdotes. Sacerdotiũ xᷣo chꝛiſti cum iureiurando per eũ qui dixit ad eum: Jurauit dominus ⁊ non penite bit eum: tu es ſacerdos in eęternum vᷣm oꝛdinem melcbiſedechb. ¶ In perfectio ne autem:quia ſacerdot ium leuiticũ nõ poterat iuxta conſcientiam perfectam 8 facere ſeruientẽ ſolſmodo in cibis et po tibus ⁊ varijs baptiſmatibꝰ. Chꝛiſti au tem ſacerdotium in perpetuum ſaluare pot eſt accedens perſemetipſum ad deuũ ſemꝑ viuens ad interpellanduz ꝓnobis ¶In boſtie vo oblatione:quia illi offe⸗ rebant hoſtiam terrenam. iſti autem bo ſtiam celeſtem. Offertur enim nunc per ſacerdotes noui teſtamenti celeſtis ho/ ſtia quatuoꝛ modis. Pꝛimo pꝛincipa liter ⁊ effectiue:quia illa perſona quepꝛi mo obtulit: et in cuius virtute alij offe- runt:non terrena ſed de celo fuit. C Se cundo foꝛ maliter ⁊ quiditatiue:quia ca ro illa vera que offertur celo diuinitatis eſt foꝛmaliter als perſonaliter cõiuncta ertiosnaterialiter ⁊ ſubiectiue:qꝛ in vt ero virginalinon terreno ſemine:ſj celeſti ſpiramine caroque offert᷑ fuit foꝛ mata. ¶ Quarto finaliter ⁊ terminati ue: quia oblatio ſacerdotis noui teſta- menti celum aperit: quod non poterat aperiri oblatio ſacerdotij leuitici. Iſta autem quatuoꝛ per oꝛdinem tangit Au guſtinꝰ.iiij.de trini.c.xiiij.dicens:Quid tam iuſtus ⁊ ſanctus ſacerdos qᷓ; vnicꝰ dei filius q́;tum ad cauſam eſſentialem Et quid tam aptum immolationi qᷓ; ca ro bumana moꝛtalis:q;tum ad cauſam foꝛmalem. Et quid tam mundum pꝛo mundandis vitijs moꝛtalium: qᷓ; ſine vl la contagione carnalis concupiſcentie caro in vtero nata virginali: q;tum ad cauſam materialem. Et ꝗd tam grate ſuſcipi poſſe qᷓ; caro ſacrificij nr̃i effecta coꝛpꝰ ſacerdotlnr̃i:q;tuʒ ad cãz finalẽ Ad pꝛimum ρhaleen⸗ en b qum: ꝙ quan- tumcunq; moyſes ⁊ aoron eſſent perfe⸗ cti ſacerdotes in ſe:in colunna tamẽ nu bis loquebatur ad eos illa dicta que chꝛi ſtum pꝛeſignabant. ad illos ergo loque batur in nube qui iaʒ nobis loquitur in ſcabello:puta in carne perſon aliter aſ⸗ ſu mpta aꝑte:ſicut gloſa ibi dicit. nv 2 Ar. ——— Cald 2 dicẽdũ q;ꝙ Melchiſedecb fu it ſacerdos ſummus: qꝛ ſumi ſacerdotis figurã geſſit:figurauit enim rpᷣm ſũmuʒ ſacerdotẽ: vnde ſicut figuratũ excedit fi gura m: ſic iſtud ſacerdotiũ excedit illud ¶Ad 2aneſt dicendum ꝙ xp̃s nõ remi/ ſit ad ſacerdotes munda tos per ipm ve teris teſtameti tanq; ad ꝑfectioꝛes. ſed innuit ꝙ mudati interius per inſuſionẽ gratie eius tũc doctrina imbuẽdi per ſa cramẽta⁊ catbetigãdi ꝑ monẽ:ptãs mi niſtris eccleſie tributa eſt utvicit Augꝰ. ¶ Queſtio. Cv.quomõ ſtatus ꝑfectio repñtatur in religioñns mendicantibus. in⸗ Evidendu eſt quo-/ UEmoao ſtatus pfe ctio repñtatur i regioſis mẽ Aiicantibus. Circa quod que- rᷣtur nouem. ¶ Pimo vtrum religioſi mendicãtes ſint in ꝑfectioꝛi ſta tu q; ali Secundo vtruz religioſi medicãtes cum perfectiois ſtatu poſſint eſſe de col- legio ⁊ numero magroꝝ. ¶ Tertio vtꝝ reiigioſi mẽdicantes cũ p erfectiõis ſta tu poſſint eẽ de collegio ⁊ numero ſtudẽ tium ſecularium. ¶ Quarto vtruʒ plu/ res magiſtros eſſe in vno religionis col deroget eoꝛum perfectionis ſtatui Quinto vtrum religioſi mendicãtes cum ꝑfectõis ſtatu poſſint eſſe teſtamè toꝛuʒ executoꝛes. ¶ Serto vtꝝ religio ſi medicãtes cũ perfectõis ſtatu poſſint eſſe regum ⁊ reginaꝝ cõſeſſoꝛes. ¶. Se ptimo vtꝝ religioñ mendicates cu ꝑfe- ctionis ſiatu poſſint eẽ ſeculariũ pꝛinci pum officiales. Octauo vtxꝑreligioſi mendicãtes cũ perfectõis ſtatu poſſint de negocus ſecularibus ſe itromitteere. ¶ Mono vtrum religioſ mendicantes cu ꝑfectiõis ſtatu eoꝝ poſſint largioꝛes elemoſynas recipere q; i enenalestee ergo ſic ꝓcedi 2 H ☚ Pamn Aiget᷑ enim retligioſi mendicãtes nõ ſint in ꝑ- fectioꝛi ſtatu q; alij:inquieti eni ⁊ vagã/ tes buc illuc nõ ſunt in perfectiõis ſta⸗ tu. Sicut dicit glo.ſuꝑ illo vᷣbo.ij. Lbeſ. AQueſtio vlt.Quoniã nõ inquieti ſumus iter nos neq; gratis panẽ mãducauimus ab ali- quo.Sed religioſi mendicũtes cogutur eſſe inquieti ⁊ diſcurrere ad querẽdũ eo/ ruʒ victũ ⁊ veſtitũ:ergo maioꝛis ꝑfectio nis eſſet pꝛopꝛijs manibus laboꝛare vel in cõmuni aliquas poſſeſſiões hre q; mẽ dicare. Pꝛeterea ille ſtatus ẽ iperſectꝰ de quo plures cadũt ⁊ plures apoſtatãt- Sed de ſtatu religionis mendicãtiũ plu res cadunt ⁊ plures apoſtatãt a via ſa⸗ lutis pꝛopter inopiã:nec mirũ ſcribit eni Eccleſiaſtici.xxvij.ꝙ ꝓpter iopiã multi Pꝛeterea raligion mendi deliquerũt. cotes ſunt perficiẽdi nõpertecti. Sʒ mẽ dicitas ⁊ abdicatio tempoꝛgliũ eſt peri- culoſa perficiẽdis: ut dicit Damaſ. peri culoſius eſt ergo ſtatus religio nis mẽdi n rörrariſ cantium. Zn C0 trann eſt quia volũta ria paupertas ponit boĩem in gfectiõis ſtatu. Sed bocmagis inuenit᷑ in religio ſis mendicantibus qᷓ; alis: ergo ipſi ſũt in perfectioꝛi ſtatu q; alij. Mmideo dicendũ ꝙ in pauperta- VVte volüũtaria pꝛopter xpʒꝰ aſſumpta in qua cõſiſtit ꝑfect iõis ſtatus Quatuoꝛ modi inueniũtur ᷣm NHiero. Pꝛimꝰ modus fuit apoſtoloꝝ ⁊ alio rum ridelium in pꝛimitiua eccleſia qve dentes poſſeſſiones de pꝛecio ipſoꝛũ ꝓ⸗ uidebat᷑ vnicuiꝗ; ſicut opus erat. ¶ Se ⸗ cũdus modus fuit ⁊ eſt quoꝛundam mo nachoꝛum qui babentes poſſeſſiones ᷣ cõi de fructibꝰ ⁊ pꝛouentibꝰ ipᷣaꝝ ꝓuidẽ tur omn ibus neceſſaria vite:nullus nã⸗ q; debet eligere talem paupertatem in qua ſubtrabat ſibi poſſ bilitatem pꝛoui qẽdi in neceſſarjs. Certius modus fuit ⁊ adbuc eſt quoꝛundam religioſoꝛuʒ quimundum ſpernentes de laboꝛe ma⸗ nuum ſuarum victum ⁊ veſtituz ac alia neceſſaria eis ſubminiſtrant quo modo apoſtolus vſus eſt quandoq; ne offendi culum daret euangelio. ¶ Quartꝰ? mo⸗ len tit, dus eſt quoꝛundam religioſoꝛum mendi cantiuj qui ſpiritualibus vacantes ⁊ do ctrinam euangelicam pꝛedicãtes de bis que a pſonis fidelibus inferunt᷑ in volun taria paupertate viuunt. Quãuis ergo omnes iſti modi viuendi in voluntaria paupertateſint boni ⁊ meritoꝛij.Iſte ta mnen quartus ꝑfectioꝛ ⁊ ſecurioꝛ eẽ dici tur ꝓpter quatuoꝛ. ¶.Pꝛimo:quis ſolli citudinem tempoꝛaliũ minus habet an nexam q́; ali modi. ¶C Secundo:quia ad ſpũalium contemplationem maioꝛeʒ diſpoſtionem babet coniũctaʒ. ¶ Ter tio:quia ad recõpenſationem eoꝝque re = maioꝛa bona ſubminiſtrant. Quarto:quia ad imitationẽ modi vi nẽdi cbꝛiſti ⁊ aploꝝ maioꝛem confoꝛmi tatem habet. Scribitur enim Luce.viij. mulieres multe ſequebant᷑ cbꝛiſtũ mi niſtrantes ſibi de facultatibus ſuis. Wi mE ergo eſt dicendũ: ꝙ Ad Rim diſcurrere de loco ₰ ad locum ⁊ detrimentũ ꝓpꝛie quiet pa- ti: duplicit er põt contingere. C Pꝛimo ut hoc fiat quadam curioſitate pertra- ctando alioꝛũ tẽpoꝛalia negocia ꝓpꝛis p̃termiſſis.⁊ hoc repꝛebendit Aplus ut glo.ibi dicit. Alio mõ ut boc fiat ex chꝛiſti charitate ſeminando ſpuũalia ⁊ in ſtruendo aias fidelium in: bis que ſüũt fi dei:⁊ iſtud non eſt minoꝛis meriti:nec mi noꝛis laboꝛis q; ꝓpꝛis manibus victuʒ 2 veſtitum querere. Ricit eni, Augꝰ oe opere monachoꝝ:Oñm ieſum chꝛiſtum in cuius noĩe ſecurus hec dico:teſtem in uoco ſuper aiam meaʒ qᷓ; q;tum ad me⸗ um attinet cõmodum multo mallez per ſin gulos dies certis boꝛis q́;tum in be-/ ne mod eratis monaſterijs conſtitutum eſt aliquid manibus operari ⁊ certas ho ras habere ad oꝛandum 2 legendos li- bꝛos q; tumultuoſiſſimas queſtiones et perpiexitates cauſarum alienarum pati de negocijs ſecularibus: uel indicãdo di rnendis: uel interueniendo pᷣͤſcindendis Ad ⁊2“ cſt dicẽdum: ꝙ plures cadũt Ar.ꝓq· centeſimaquinta VII ⁊ plures apoſtatant a via ſalutis ex tẽ- poꝛalium affluentis qᷓ; er eoꝛum carẽtia ſicut plures deuiant a vis ſa lutis in pꝛo ſperis q; in aduerſis. Oato tamen ꝙ mł ti cadant ⁊ multi apoſtatent in religiõe paupertatis:hoc tamen non arguit eoꝝn imperfectionis ſtatum:quia arta eſt via que ducit ad vitam: ⁊ pauci ſunt qu iin/⸗ ueniunt eam. lata autem ⁊ ſpacioſa eſt que ducit ad perditionem: ut ſcribitur Matth. vij. C Ad 2“eſt dicenduzʒ: ꝙ vo lentibus perfici neceſſaria ſunt illa que inſtrumentaliter faciunt ad acquirẽdũᷣ perfectionis ſtatũ:ſicut eſt abdicatio tẽ poꝛalium q;tum ad illa tria que Jo.po- nit efſe in mundo. Mam concupiſcentia carnis abdicatur per votum caſtitatis. Concupiſèentia o oculoꝛum per votũ paupertatis. Superbia vite per votum obeaäientie. Damaſ.autem non dicit qp exercitatio in iſtis ſit periculoſa perficiẽ dis: ſed vult ꝙ ſolitaria ⁊ volũt aria alłs contemplatiua vita perfectis magis q; perficiendis conuenit ð D ſeptimũ de P Er Zider. n. ꝙ religion mendicantes cũ ꝑfe/ ctionis ſtatu nõ poſſint eſſe de collegio numero magiſtroꝛum. Minus nanq; eſt nominari magiſter q́; magiſter eſſe: ſed ſaluatoꝛ Matth. xxiij ꝓbibuit ut di⸗ ſcipuli eius non vocarentur magiſtri di/ cens: Vos autem nolite vocari rabbi: vnus eſt enim magiſter veſter. Pꝛete rea religioſi tenentur ad paupertatem ? bumilitatem: ſed cathedra magiſtralis impoꝛtat magnuz hbonoꝛis ſtatummt di cit glo. ſuperillo verbo Matthiiij. Sta tuit eum ſupꝛa pinaculum temph. Si- cut ergo cathedra ma giſtraliſrepugnat religioſoꝛuʒ bumilitati: ſic reyngnare vi detur eoꝛum ꝑfectionis ſtatui. ¶. Pꝛete rea plus repugnat religioſis mendican/ tibus officium ſcholaſticum q; eccleſia- ſticum: ſed eccleſiaſticum officium reli- ligioſi exercere non poſiunt cum eoꝛum fectionis ſtatu. Scribit᷑ enim. xvi.q. i. Memo poteſt eccleſiaſticis officis deſer uire.⁊ in mõaſtica regła oꝛdiate ꝑſiſtere In contrarium ρàa, pvui doctoꝛes eccleſie fuerunt religioſi: ſi cut pʒ de Aug Gꝛeg: Mieroz Ambꝛo. Similiter ergo ſtat doctoꝛatus ⁊ magi⸗ ſteriũ cũ religionis ꝑfectiõis ſtatu. 9 . . „ „ Rñideo dicenduz: ꝙ aliqui dixe runt cheiſtum deuitãdo magiſterium dediſſe conſiliu ⁊ eſſe ſuper erogationis opus:⁊ qꝛ religioũ tenent᷑ ad conſilia: ⁊ illa que ſunt ſupererogatio nis opera concludebant ex hoc religio- ſos de nu mero ⁊ collegio magiſtroꝝ eſſe non poſſe:tenendo eoꝝ ꝑ ſecionis ſtatũ quoꝝ dictũ multiplicit᷑ ptzʒ eſſe falſum. MPꝛimo quidem: quia vitatio illiꝰ non poteſt cadere ſub conſilio uel ᷣcepto cui ꝓmittitur ſingulare pᷣmium. Doctoꝛibꝰ gautem ⁊ expoſitoꝛibus ſacre ſcripture ꝓ mittit᷑ ſingulare pᷣmiũ:ſicut virginibꝰ et martyeibꝰ. Sicut ergo inconueniẽs eẽt dicere ꝙ vitare virginitatẽ uel marty- riuʒ caderet ſub conſilio: ſic inconuenies eſt dicere ꝙ vitare magiſteriũ cadat ſub cõſilio uel pcepto. Secũdo qꝛ nõ põt dari pᷣceptũ uel cõſiliũ de eo qð contra/ riat᷑ cõſilio ſeu pᷣcepto: ſed docere cadit ſub pᷣcepto uł ↄſilio: ut ptʒ Mattb.vltj. Euntes ⁊ docete oẽs gentes. Et Gall. vi. Si poccupatꝰ fuerit hbomo in aliquo delicto:vos qui ſpirituales eſtis iſtruite eum in ſp lenitatis ve nõ docendo:ergo non põt eſſe cõſiliũ. ¶ Tertio qꝛ cõſilia ꝑ chꝛiſti aplos pᷣmo fuerunt ſeruata:ſed ipſi magiſteriũ ⁊ doctoꝛatũ non vitaue/ runt. Dicit enĩ Paulus.i.Thi. ij. Aeri⸗ ta tem dico no mentioꝛ:doctoꝛ gentium in fide et veritate. Dato tñ ꝙ ſub cõſilio caderet:nõ tñ ſequit᷑ ꝙ ad boc oẽs reli/ gloſi tenerent. non em oẽs ꝗ pfectõis ſta tuũ pfitent᷑ ad oĩa tenent᷑ cõſilia:ſed ad il- la tm ad que ex voto ſe obligant:als apli qui erant in ꝑfectionis ſtatu tenebaut U 10 . I I . ad banc ſuperogationem quã Paulꝰ fa ciebat: ut no acciperent ſtipẽdia ab illis quibus pᷣdicabant. Dicendum ergo eſt ꝙ religioſi magis q ſeculares clerici tene⸗ do eoꝝ pfectiõis ſta tum: pñt eſſe de nu- mero ⁊ collegio magiſtroꝝ ꝓpter qtuoꝛ CPꝛimo pꝛopter ipnus ſacre ſcripture quã pfitent᷑ appꝛobationẽ. Soctrina.n. ſacre ſcripture operibꝰ cõpꝛobat᷑:qꝛ pᷣn- cipalis auctoꝛ eius cepit facere ⁊ doce/⸗ re: Act.i. Cum igit᷑ in ſacra ſcriptura cõ tineant᷑ pcepta ⁊ ↄſilia: religioſi qui ſũt pᷣceptoꝝ ⁊ conſilioꝛum obſeruatoꝛes ma gis ipſaʒ compꝛobant docendo ogꝑibus — q;ᷓ clerici ſeculares. Secundo ꝓpter doctrinalis operatiõis perfectione. Oe lectatio nanq; ꝑficit operatione ⁊ diu turnioꝛem ⁊ laudabilioꝛẽ ipſam reddit: ut dicit pᷣus ix. Ethi. religioſi aüt plus cogunt᷑ delectare i ſacre ſcripture ꝑſceru tatione alijs velectatiõibus ab eis ſub- tractis q; alij. Tertio ꝓpter eoꝝ diſpoſi- tionem /ꝑ abdicationẽ enim tꝑalium ⁊ ſe culariũ negocioꝛum que doctrine ſtudiũ marime babent impedire: religioſi ma/ gis ſunt idonei ⁊ diſpoſiti ſacram doctri nam docere ⁊ exponere qᷓ; ſeculares cle rici:ſicut ptz ꝙ oĩa armaris ſunt plena de libꝛis ⁊ operibꝰque fecerunt religioſi ¶Quarto ꝓpter finis ſacre doctrineat tinctionẽ. Finis enim ſacre ſcripture eſt contemplatio veritatis: ut dicit Augꝰ pᷣ de trini. Religioſi aut contempla tioi ſꝑ inſiſtẽtes bũc finẽ mag attiugũt q; alij 11111ergo eſt dicendum AG Deu qp Cbeylo illud vᷣ⸗ bum: Molite vocari rabbi: triplicit᷑ erco nit. Pꝛimo ut intelligat᷑ eſſe ꝓbibitũ ꝑ officij negligentiã. Multi nanq; ſũt ꝗ ſolũ nomẽ magiſteri ⁊ paternitatis cu/ rant hẽre:ſed officiũ magiſteri ⁊ patenr- nitatis negligunt:vocari igitur volut: ſ nen eſſeuomen appetunt: officin negli gunt. Secundo ut iutelligat᷑ eſſe ꝓbi bitum perpncipalem reuerentiam. Hazʒ reuerentia pateruitatis ⁊ miagiterij ſo — — — — — - — — — — — –.2 f— ———UC — — — — — — — — — — — — yationabilem cauſam. ð = lum chꝛiſto conuenit pꝛincipaliter.alijs autem non niſi participatiue. Tertio ut intelligatur eſſe ꝓpbibitum ꝑ ambitcio⸗ nis excelientiam. am bitionẽ enim pꝛobi buit chꝛiſtus non actum magiſteru: nec quẽlibet appetitu interdixit:ſj moꝛdiatũ 2 immoderatum: ut glo.ibi dicit. Ad 2 S dd. ꝙ religioſi non tenent᷑ ad bumi lita tem magis q; al i: niſi q;tuʒ cadit ſbᷣ voto obedientie:nec interd icitur eis bo noꝛ qui debetur ſpuslibus bonis: ſed ſo/ lum ille qui:conſiſtit in rebus mundanis als cum honoꝛ debeatur ſacerdotio ⁊ p lature:nec ad ſacerdotiũ nec ad platurã aſſumi poſſent:nõ ꝓbibetur ergo honoꝛ magiſtralis cathedre:ſed àbitio. C Ald 3 eſt d8. ꝙ illud vecre. non intelligitur de bis que pertinent ad ſubſtantiã reli- gionis. Poteſt enim quis tria vota ſer⸗ uare in quibus conſiſtit religionis perfe- ctio:⁊ eccleſia ſtico officio uel ſcholaſtico ſeruire.i ntelligitur ergo q;tum ad aliqs obſeruantias regulares:a quibus nõ eſt incõueniẽs ꝙ religioñũ mgr̃i abſtineant ut vtilitati cõi vacent docendo:ſicut pa/⸗ tet de illis qui ad pᷣla tionis officiuʒ aſſu muutur:potifſime cum in clauſtris pꝛo/ pꝛijs erxiſten tes. quãdoq; in talibus diſ/ penſationem accipiant pꝛopter aliquaʒ * ſic ꝓcedit: Aide tertin ckrentz re ligioſi cum perfectionis ſtatu non poſſint eſſe de numero ⁊ collegio ſtuden tium ſecularium Oiſpar enim pꝛofeſſio non debet eſſe in vno officio: ſed religio ſi ⁊ ſeculares ſunt diſparis pꝛofeſſionis ergo in ſcholaſtico officio non debent ad inuicem ſociari. & Pꝛeterea omnes de collegio tenent᷑ ſeruare ſtatuta ĩ illo col legio oꝛdinata:ſed iuramenta ⁊ alia ſta tuta que in ſcholaſtico collegio oꝛdinan tur religioſi ſeruare non poſſunt: cum ſu perioꝛem babeant:non debent ergo eſſe de collegio ⁊ numero ipſ. oꝛzum. C Pꝛe t erea bonoꝛes et vtilitates non debent centeſimaq S ninta diſtribui: niſi inter illos qui ſuſtinent one ra ⁊ grauam ina: ſed religioſi nõ ſuſtinet onera collegij ſtudentium :cum non ſol ?P uant collectcam: ⁊ alia que ſunt neceſſa-⸗- ria:non bebent ergo in numero ſtuden⸗ tinin agsregaii. ſeeſ In PFBrLEG&HLE1 à eſt: qꝛr ſacra ſcri- n C0 t in btura eſt de his que ſunt fidei:ſed fides vna eſt ſicut vnu baptiſma:ad Ephe.iiij. Sicut ergo reli gioſi non excluduntur a collegio fideliuʒ in perceptione baptiſmi: ſic nec exciludi debent a ꝑceptiõe ſacre ſcriptnrner. Ki QEWd*7εαà) iâaα conati ſüͦt religioſos a collegio ſe⸗ cularium ſtudentium excludere dicẽtes nulla auctoꝛitate ſtudentes cõpelli poſ ſe: ut relig ſos ad eoꝛum ſocietate ad- mittant: non quidem auctoꝛitate buma na: quia ᷣm iuris ciuilis oꝛdinem nullus ad ſocietatem debet compelli: niſi ſocie tas voluntate firmetur: nec auctoꝛitate eccleſie eccleſie nanq; auctoꝛitas non ſe extendit niſi ad ea que ad cathedram ꝑ⸗/ tinent. Ande dicebat Apłus.i. E hor!. x.Mon auũt in imenſium gloꝛiabimur: ſʒ m menſuram regule quam menſus eſt nobis deus. Ad cathedram autè ut di/ cut nõ ꝑtinet oꝛdinare de ſtudẽtiũ ſocie tate:ſʒ ſolũ de collatõe bñ ficioꝝ⁊ admi ſtratione ſacr̃oꝝ:⁊ illoꝝq non excedunt mẽſurã aplice regule. Iſtud aũt dictum bereſim ſapit: ⁊? q;tũ ad pᷣſens derogat. Pꝛimo fraterne charitati. Suꝑ illo enim ïbo ad Ro. rij. Multivnũ coꝛpus ſumus in xpᷣo.ſinguli autẽ alteralterius mẽbꝛa. Dicit glo.ꝙ io in ecclia ſut diuer ſa mẽbꝛa ⁊ diuerſa dona babetia: ut ec- cleſia nullo indigeat: ſed quodlibet mẽ- bꝛum ſubſeruiat alteri: ⁊ ſit ad inuicem mutua dilectio: ⁊ ſubpuiedi mã ex admi ſtratõe donoꝝ.¶. 2 veroget eccliaſtice vnitati. Ecclis uãq; ẽ vna vnitate fidei iq̃ᷓ ut diẽ Apls Gał.iij. Mõ diſcernit᷑ iu deꝰ ne q; grecꝰ: nõ pᷣuus neq; liber: non maſculꝰ neq; feia.ocẽs.n.vnũ ĩ xpo ieſu. nn 4 eſt ve tota ecclia ⁊ de tota republica cu rã babere qð ad ſũmũ pontificẽ ſupi?p- ¶ LTertio derogat doctrine vniuerſali tati. Si enĩ doctrina ppᷣica eſt vmuerſa/ lis:quia ex iuua mẽto pꝛioꝛis aſſequẽteʒ ſuum incremẽtum ſuſcepit ut ſcribit᷑ ij. Metap. Multo magis ſacra ſcriptura vniuerſalis c in qua vnus recipit emoli- mẽtũ ex ſocietate alterius. Juxta illud Eccleſiaſtici.iij. Melius ẽ eẽ duo ſimul qᷓ; vnum: habent enim emolimentuʒ ſo cietatis ſue:qꝛ ſi vnus ceciderit ab alte/ ro fulcietur. Quarto derogat apoſto lice auctoꝛitati.Scribitur eniʒ.i.Petri. iiij.vnuſquiſq; ſicut accepit gratiam in alterutru illum adminiſtrãtes ſicut bo/ ni diſpẽſatoꝛes multifoꝛmis gratie dei ſuper quo verbo dicit glo.ꝙ quodlibʒdo nũu ſpus ſancti neceſſariũ eſt ad ſeruiẽdũ alijs tã in ſecularibꝰ q; in ſpfitualibus ¶ Quinto derogat reipublice vtilitati quia ſtudiũ ſcientie ma xime vtilitati rei publice deſeruit. Dicit enim glo. ſuper il lo verbo.i.Petri.iiij.Siquis loquit᷑qua ſi ſermon es dei ꝙ ſi quis bʒ ſciað loquz? di nõ ſibi ſed deo tribuat:timeat tñ nepᷣ ter voluntatẽ dei uel pꝛeter veritatẽ ſan ctarum ſcripturarũ vel pꝛeter vtilitateʒ fratꝝ doceat:⁊ ne qð docendũ eſt taceat nec eſt verũ ꝙ dicut ſtudiẽtes ſeculares cõpelli nõ poſſe ut recipiãt religioſos in eoꝝ ſocietate.Eſt enim dupler ſocietas publica ⁊ pꝛiuata. Publica quid eʒ ſocie tas dicit᷑ hn quam boĩes ſibi inuicẽ coi- cant ĩ vna ciuitate ⁊ ivno regno i ſtudio ⁊ in negocus publicis que ad rei coĩs vti litatẽ ꝑtinent. Pꝛiuata vo ᷣm quaʒ duo vel tres in ſocietate ↄiũgũtur ad exercẽ- dũ aliq pꝛiuatũ negociũ: ⁊ quelibʒ iſta rũ ſocietatũ poſſet diſtingui ꝑ obligatio nẽ ꝑpetuam ⁊ tꝑalem:q;ʒuis.n.puata ſo cietas particulari voluũtate hoiuzʒ firme tur. Publica tũ ſocietas ſicut pncipis ⁊ ſuꝑioꝛis ↄſenſu ſirmat᷑ ſic ciues cõpelli pñt ut aliquẽ in eoꝝ ſocietate recipiant: vᷣ dicũt ſtudiũ nõ ꝑtinere ad illa q ſpe ctant ad cathedrã manifeſte ẽ falſù. Al liꝰ nãq; eſt generale ſtudiũ oꝛdinare cuiꝰ batum ẽ pꝑtinere qui ſicut põt cuiuſſibet eccłie collegium cõpellere ut aliquẽ reci piat in fratres ⁊ canonicũ:ſic põt oẽs ſe- culares ⁊ religioſos compellere vt ſe in ſtudio ad inuicem debeant ſociare. Ad pꝛunm Nergo eſt dicendũ ꝓ 2ͤ hoies diſparis ꝓfeſ ſionis nõ ſociãtur in illis ĩquibꝰ ad inui cem vniuntur. Seꝑanturaũt religioſi a ſecularibus in ſecularibꝰnegocijs qᷓ ſunt religioſis phibita:in ſtudio autẽ docẽdi vel diſcẽdi ſociari poſſunt:qꝛ boc ẽ com mune oibus q;tum ad dilectionẽ ⁊ fidẽ in ꝗbus oẽs de coꝛpoꝛe myſtico eccleſie coicant. Adzé dicedũ ꝙ ſicut ſtu- dium ad vtilitatẽ reipublice pertinet ſic ſtatuta in collegio ſtudentiũ facta talia debẽt eſſe que oĩbus de collegio ↄuenire poſſint. ¶C Ad ʒ“eſt dicendum ꝙ iura- menta ⁊ collecte per religioſos de ſuoꝝ ſuꝑioꝛum licentia obſeruari pñt in illis dũtaxat que faciũt adminiſtroꝝſtudij ꝓ uiſionem ⁊ ipſius ſtudij rommot one. ic pꝛocedit᷑. ꝙ plures magiſtros eſſe i vno col legio religionis deroget eoꝛuʒ perfectio nis ſtatui. Super illo eniʒ verbo Jacobi iij. Molite plures magiſtri fieri fratres mei. Oicit glo Quantũucunq; diſcreti ⁊ in ſcripturis docti vel in pluribus eccle- ſijs vel plures i vna eccleſia ne velitis eẽ magiſtri. Cphꝛeterea Hieroꝰ dicit ꝙ in apibꝰ vnꝰ eſt vnceps ⁊ grues vnũ ſequũ tim oꝛdime:in naui ſimiliter vnus eſt gu- bernatoꝛ:multo ergo magis in vno col legio nõ debẽt eſſe niſi vnꝰmagr̃. C S. cõfuſiovitanda eſt in doctrina ſacra ſed ſi plures magiſtri eſſent in vno collegio eſſet quedam con fuſio ⁊ docentiũ et ſtu dentium et a magiſtris ſecularibus ſub- tra herentur auditoꝛes. 1 eſt qꝛ maioꝛis In cotrariuz itultatis 7 . . 9 ) . ſe . — —.— — = = ☛ ☛☚ S S. — — — — 61 Ar. vtilitatis ẽ ſacra ſcriptura qᷓ; ſciẽtia bu mana. Sed i vno ſeculariũ collegio poſ ſunt eſſe plures magr̃i in bumana ſcien tia:ergo i vno religiõis collegio poſſunt eſſe magiſtri in doctrina ſarra. RKñd E0 dicendum ꝙ multi dixe runt ninmeꝝ magiſtroꝛũ ad determinatum numerũ eſſe redigen dum ita vt in vno religiõis collegio plłes ad magiſterium aſſumi non poſſent: ne ſacra ſcriptura in contẽptu habeat. Sʒ iſtud manifeſte ipediret ſtudij pꝛofectũ. Si enim magiſterium ſubtraberetur a religioſo vel quocunq; alio quod eſt ſtu- dentis pꝛemium nõ conaretur ſtud ere ⁊ in ipſa ſacra ſcriptura pꝛoficere. Eſſet ſi militer tale ſtatutum in detrimentuʒ iu ſticie. Si eniʒz religioſus ſic pꝛoficit ĩ ſtu/ dio vt ſit dignꝰ magiſterio ⁊ ex hoc ipſo ꝙ religioſus a magiſterio repellatur: ꝓ bono infertur malum ⁊ ſine culpa pena quod eſt iniuſtum ⁊ iniquum. Dicenduʒ eſt ergo tã religioſos qᷓ;ᷓ; ſeculares ad ma giſterium poſſe aſſumi habentes ſufficiẽ tiam:quia non ex magiſtroꝛum ſufficiẽ- tia ſacra ſcriptura venit in contemptuʒ ſed magis ex ipſoꝛum in ſufficiẽtia. Qð q́;tuʒ ad pꝛeſens triphᷣ war. CPꝛimo ex parte dei a quo ipſa ſacra ſcriptura in funditur:a quo vt dicitur pᷣmo Metha⸗ pbi.legata ẽ omnis inuidia. Ande ſicut deus ipſe oibus ſacram ſcripturam libe raliter communicat ſic officium docendi ipſam ſuppoſita ſufficientia omnibꝰ eſt liberaliter cõmun icandum. Jurxta illud Saßpß.vij. Quam ſine fictione didici ⁊ ſi⸗ ne inuidia cõmunico:⁊ honeſtatem illiꝰ non abſcondo. Secundo erx parte ec cleſie que per ipſam inſtruit᷑. Multũ enĩ pꝛoficit ecclia ex pluralitate magiſtroꝝ nec mirum. Scribitur enim Sap̃. vi. ꝙ multitudo ſapientum ſanitas eſt oꝛbis terraꝝ cuius celo accenſus ille ſanctus moyſes dixit Mume.xi.Quis tribuat ut omnis poꝑulus pꝛophetet:⁊ det eis deꝰ ſpirituʒ ſuũ.Super quo verbo dicit glo. quod habuit nõ inuidit:⁊ ſic fidelis pꝛe/ dicatoꝛ optatſſi fieri valeat vt veritates quam ſolus eon uffiei⸗ oꝛa cuncto/ ruʒ ſonent. ¶C Tertio ex parte doctoꝛis per quem ſacra ſcriptura adminiſtraf: non enim omnes magiſtri ſunt apti eo/ dem modo docere. Sed aliqui verbo ali qui ſcripto aliqui vno modo ⁊ aliꝗ alio: 7 aligd reuelat᷑ vniquod non reuelat᷑ al teri ex quoꝛum modoꝛuʒ diuerſitate do cendi magna vtilitas pꝛouenit eccleſie. Ad pꝛimũ ergoeſt dicendũ q; illa auctoꝛitas no magis facit contra religioſos q;ᷓ cõtra ſeculares:per illam tamen auctoꝛitateʒ non interdicitur ſecularibꝰvel religioñs magiſtro:aʒ pluralitas ſed cõtrarietas. Plures enim magiſtri dicuntur qui con traria docent ⁊ plures vnum ſunt inq; tů vnam veritatez annuciant: ut Aug⸗ dicit: vł pluralitas magiſterij pꝛobibeĩi ꝙꝙ magiſteriuʒz conuenit pꝛelatis ec cleſiarum: qꝛ plures pꝛelati in vna eccle ſia eſſenon poſſunt non autem ᷣm ꝙ cõ⸗ uenit magiſtris doctrinaliũ catbedraꝝ. ¶Ad ꝛ“eſt do. ꝙ plures magiſtri ꝗ ſut ivno collegio nõ pᷣſunt illi collegio icn t Pnceps iĩ apibꝰ vel rectoꝛ ĩ naui ſ̊ gꝗlibet peſt ĩ ſchola ſua. Et planũ ẽ ꝙvna ſcho la płes magri eſſe nõ debẽt. ¶ Ad 3 ẽ dicẽdũ: n ſubtrabũt᷑ ſtudẽtes a magi ſtris ꝑ młtitudinẽ magroꝝqꝛ nõ oẽs ac tu docent:poſſũt etiã ad alia ſtudia trãſ mitti⁊ aliqui ĩ vno tempoꝛe ⁊ aliqui in alio eiſdem in coliegijs deſeruire. D quintũ hegieur. religioſi mẽdicãtes nõ poſſint cũ ꝑfectõis ſtatu eẽ teſtamẽtoꝝexecutoꝛes pfectoꝝ nãq; rẽ ſuã ĩ iudicio nõ repete re. Inxta illð.i. Chorj.vj. Jãqdem oino delictuz ẽ ĩ nobis ꝙ iudicia habetis ĩter vog qre nõ magis fraudẽ patimini mul to foꝛtiꝰ e ꝑfectoꝝrẽ alteriꝰ ĩ iudicio ñ repetere. Sʒ executoꝛes teſtamẽtoꝝ co⸗ centeſimaquinta V ꝙ pꝛopbetare omnes voluit qui bonuʒ 5 4 gũtur relicta teſta toꝝ ĩ iudicio repetere: tet. ¶ Pꝛimo quidem ex dicto Augj.i ergo religioñ medicantes cũ eoꝝ ꝑfectio libꝛo deocto ꝗ ſtionibꝰ ad dulciũ:vbi ait nis ſtatu boc agere no pñt. Pꝛeterea œꝙnegandum nõ eſt defunctoꝛuũ animas ad executionẽ operis requiritur volun/ pietate ſuoꝝ viuentiũ releuari cuʒ pꝛo il tas. Sed religioſi pauꝑtatis velle ⁊ uol lis ſacriſicium mediatoꝛis ⁊ elemoſyne le nõ babet cu ſint ſub alterius ptate: er offeruntur. Secundoqꝛ nulluę debet go nõ poſſunt executoꝛes eſſe i teſtamen excõmunicari uiñ pꝛo tranſgreſſiõe ⁊ cõ to alicuiꝰ. ¶ Pꝛeterea religioſi in perfe temptu operü charitatis. Sed ſcribit᷑ ctionis ſtatu exiſtẽtes periculis aiarum xiij.q.ij.ꝙ qui oblata eccleſie vł clericis. ſe nõ debẽt exponere. Sʒ cõtingit qñqʒ aut teſtamẽto relicta retnere pᷣſumpſe/ Fiure executoꝛes ab aliquo teſtatoꝛe re rint excoĩcari debent. VLertiolqꝛ oia i nqui exquoꝝ diſcoꝛdiavel loci diſtãtia illa quibꝰ anime defunctoꝛũ a penis re-⸗ ↄtingit volutatem teſtatoꝛis ipediti: et leuantur ex charitate pꝛoueniut vel faci ſic ↄſciẽtiã executoꝛis grauari:cũ Gꝛegꝰ entiũ vel illoꝛũ pꝛo quibus fiunt.Cũ igi dicat ꝙ vltima volũtas defucti ſeruan-/ tur anime defunctoꝛũ quatuoꝛ modis a da ſit. ¶C Pꝛet erea ſcribit extra de teſta. penis ſoluant lut ſcribitur.xiij.qij. aut ꝙ ſi quis recipit executionẽ gen⸗ menti oblationibꝰ ſacerdotũ aut pꝛecibus ſan⸗ alicuiꝰ pꝛaui teſtatoꝛis voluſtatẽ tene᷑ ctoꝛũ aut elemoſynis charoꝛũ:aut ieiu⸗ exequi⁊ ad eius executionẽ eſt ꝑ epᷣm cõ nio cognatoꝛũ talia abſq; executiõe o * pellendus. Sed religioſi mendicãtes cũ luntatum teſtatoꝛũ impleri non poſſent ſint exempti per eᷣm cõpelli nõ poſſunt ⸗ 111 ergo eſt dicendũ q; ¶Pꝛeterea fratresminoꝛes inter reli⸗ Ad pꝛunũ c el vie renduͦ y loſos mendicates computantur. Sed fectis licet rem ſuam ⁊ fidei ſue cõmiſſã de eis ſcribitur extra in declaratione cle repetere ĩ iudicio quod tnipliciter patet. men. eoꝛum regule cõſiderata eoꝝ parui Pꝛimo quidẽ vt mali refrenent᷑. Secun tate ſtatus debẽt ſcire eis eſſe iterdictũ do vt infirmi conſolentur quibꝰ data ſůt ꝙ executionibꝰ⁊ diſpenſationibus ſeex tempoꝛalia ad conſolationez;. Tertio vt ponant:cum bec ſepius abſq; litigio et neceſſitas repetentis ſuppleat. Quarto contractione vel adminiſtratione pecu/ vt occaſio peccandi tollatur Quinto vt nie nequeant expediri. volũt atis teſta poteſt eſſe ꝑfectis i modo repetendivt ſi toꝛis in ter pias cauſas computat᷑. Sed petatur cũ lite vłerx camn alitate ſeu ex cu pias cauſas exequi magis ꝑtinet ad reli piditate vel ex ĩmoderato rei tẽpoꝛalis gioſos ĩi ꝑfectõis ſtaru exñteſ qᷓ; ad alioſ amoꝛe:ſicut pet ere ex charitatis feruo. RKi CO diceédum ꝙ religioſ mẽ re ad ſubueniendu ſue vel alioꝛũ viuoꝛũ IEEOdicaätes excludendi non vel defunctozũ neceſſitatibꝰ redit eis ad ſunt ab operibꝰ charitatis:quinimo cũ meritũ. ¶. Ad 2 c dicẽdũ: ꝙ ſicut ſcri ipſa charitas ſit ois ꝑfectionis ſtatus ſi bit extra de teſta.c.vlt volũ.religioſus mis ⁊ cõplementũ ad illos potiſſime cõ/ ab aliquo executoꝛ i ſua vltis voluntate uenit opera charitatis exercere ꝗq ex vo deputatus biuuſmõi officiũ ſuſcipere vł to ad opera perfectionis ⁊ ſuꝑerogatio exeq nõ poteſtcũ velle ⁊ nolle nõ babeat nis ſunt ꝗſtricti. Planũ eſt aüt ꝙ exequi niſi a ſuperioꝛi ſuo licẽtia pet ita ⁊ obtẽ⸗ pias voluntates defunctoꝛũ quibus co- ta.Er quo dicto ſoluũ argumentum:iqꝛ rum anime iuuetur inter opera charita ex ſuperioꝛis licẽtia religioſi poſſunt ta tis maxime cotinetur.Quod ex tribꝰ pa lem executionẽ ſuſcipere. C. Ad ʒꝰ ẽ di — “ 2 SS “ * . 5 4. „ e a 7 vnitas eccleſie ſeruet᷑. Sexto ut iu & P= 1*= 17† 6: quia executio ſticia vnicuiq; tribuatur: peccatũ tamẽ In cotrarii ?häta 9 it 46 l ve bet i⸗ 1. Ne dis e⸗ ſci igi 64 it , u⸗ Ar. ccenteſimaſerta cendũ ꝙ illi periculo pꝛouiſũ eſt in eadeʒ decre.ſuperi allegata:vbi dicit᷑ cum plures executoꝛes fuetit ab aliq teſtato re deputati vno moꝛtuo vel in remotis exiſtente:aut exequi foꝛte nolentene vo/ lũtas teſtatori ĩpediri vel nimiũ deferri ↄtigat:poterit alius officiũ executõis in mente libere adimꝑlere:niſi teſtatoꝛ ali ud in teſtamẽto expꝛeſſerit:tũc.n.ſi defe ctus ↄtingat non eſt periculũ executoꝛis ſed teſtatoꝛis. CUld eſt dicenduz ex quo religioũ ſuſcipiat de licẽtia ſuoꝛũ pꝛelatoꝛũ executionis officiũ ⁊ volunta⸗- rie pereos cõpelli debent qui in bac par te gerunt vicem ep̃oꝛũ vel dicendũ ꝙ nõ ſolum cõpelli per epᷣos poſſũt: ĩmo loco rum oꝛdinaris de omnibꝰ tenent᷑ redde re rationẽ: ⁊ ſi in aliquo reꝑicrint eos de liquiſſe ĩ alioꝛũ exempla pena debita de bẽt eos punire:pᷣuilegio quocũq; nõ ob ſtãte:ut pʒ extra de teſta.ĩ oſtitutioe cle. CAd yn eſt dicẽdũ: ꝙ executio teſta⸗ mentoꝛũ non interdicitur i illa declara/ tione fratribus minoꝛibꝰ ratione mẽdi cationis vel ſtatꝰ perfectionis vt talis executio repugnet mendicantibꝰ et exñ/ tibns in perfectionis ſtatu:ſic enim itelli geretur eſſe interdicta ep̃is quos cõſtat in perſectionis ſtatu eſſe. Interdicit᷑ er- go eis ratione regule pꝛofe ſſiõis ⁊ inter pꝛetatõis papequã ipᷣi tenẽtur obſerua re. Si enim xpᷣi fideles obligant᷑ ad tenẽ dã iterpꝛetationẽ quã papa facit in ſcri- ptura ſacra multo foꝛtiꝰ pꝛofeſſoꝛes cu iuſcunq; regule tenentur ſeruare ĩt erpꝛe tationei quam ſedes apoſtolica fa cit ĩ regula qu acunq; illis ar⸗ gi 4 aane ic pꝛocedit᷑. Ui . 1C0X tu det᷑.n. q; religio ſi mendicantes cu perfectõis ſta tu non poſſint eſſe regũ ⁊ reginaꝝ cõfeſ- ſoꝛes. Tales nanq; debent eſſe cõ feſlo⸗ res regum ⁊ reginarũ qui iuducant eos ad eccleſie ſubiectionem non reballione Sed religioſi mendicantes confeſſores regum ⁊ pꝛincipʒum mundi quandoq; in ducunt eos magis ad rebellionez q́; ad ſubiectionem eccleſie: babentes quideʒ ſpeciem pietatis virtutem autem eiꝰ ab negãtes: vt dic Apls. i.Thi.iij. C Pꝛe terea periculuʒ eſt ec cleſe eius pꝛeeepta interdicta per reges ⁊ pꝛincepes mundi non ſeruari:ſed religioſi mendicãtes qũ ꝙ; non obſtante eccleſie interdicto ⁊ pꝛo bibitione ipſius regibus ⁊ illis quoꝛum ſunt confeſſoꝛes ſacramenta admiſtrat non ſine detrimento eoꝛũ ſolutis quos docet vitare Apls Colocj.i. dicens ne- mo vos ſeducat in bumilitate ⁊ religie angeloꝛum ambulans fruſtra inflatꝰ? ſen ſu carnis ſue:⁊ non tenens caput ex quo totum coꝛpus conſtructum creſeit in au gmentum ꝓei. ¶ Pꝛeterea religioſi mẽ dicãtes nò poſſunt eſſe cõfeſſoꝛes regu ⁊ pꝛincipũ abſq; auctoꝛitate ſedis apłi- ce. Sed ipſiqñq; ingerunt ſe vt abſq; oĩ auctoꝛitate ad hoc aſſumãtur cõfitetes ſe noſſe deũ ⁊ gelo aiarũ hoc facere:fact/ auũt negãt: ut die Apłs de eiſad Citũ.i — 8 ẽ qꝛ religion me In COtrariu güätes voſſune eẽ confeſſoꝛes alioꝛuj auctoꝛitate eccle ſie:ergo multo foꝛtius regum ⁊ pꝛicipuʒ e ecO. mundi. . X3 dicendum ꝙ reges ⁊ mu dqi pꝛicipes magis q; alij cõmuniter ma ioꝛẽ ſufficietiam ⁊ idoneitatez requirüut in eoꝛum cõfeſſoꝛibus ſpecialiter q;3tum ad tria. Pꝛimo q;tum ad ſciẽtie pꝛo⸗ funditatẽ. Si enim quilibet 'm Augl.in libꝛo de penitẽ.talem tenetur elige con ſeſſoꝛẽ cui vult ſua peccata cõfiteri qui ſciat ligare ⁊ ſoluẽ: ne cum negligentes circa ſe extiterit negligat᷑ ab illo qui mi ſericoꝛditer monet ne ipoſe ⁊ ille ambo ĩ foueã cadãt.multo foꝛtius reges ⁊ pꝛin cipes mũdi ꝓpt᷑ ardua negocia occurre-⸗ tia cõ feſſoꝛes ſic ſcĩia illuſtratos debent eligere:qui ſuꝑ huiuſinodi arduis ⁊ diffi cilibus negocis ſciãt ſaluti aiarũ pſule. Secundo q́; tum ad vite fanctitatey in magna autein domo regia in qua. nõ folum ſunt vaſa aurea ⁊ argentea: ſed li gnea ⁊ fictilia:expedit tales eſſe illos ꝗ/- bus regum colla ſubmittunt᷑ ut luceant inter oes per ſanctitatis exempluũ: ſic lu minaria in mundo verbũ vite continen/ tes: ut dicit Apłus Phbib.i. ¶Tertio q́;tum ad operum pietatẽ.tales eni con uenit eſſe cõfeſſoꝛes regũ ⁊ reginarũ qui bus opera pietatis poſſint cõmitti: ⁊ ipi exercita ti eis fideli᷑ exequant᷑: dicente Aplo.ij.Thi.ij. HNec cõmenda ſidelibꝰ bomibꝰqui idonei ſint alios docere. Ad iſta aut tria maioꝛẽ idoneitate ⁊ ſufficiẽ tiam religioñ coĩter vident᷑ bere q; alij Cõmunit᷑ vo in ſacra ſcriptura ꝑ quam ſaluti aiarũ ↄſulit᷑ ſunt magis illuſtrati. in ſanctitatis vᷣo exẽplo ⁊ vito moꝛibꝰ cõ munit᷑ ſunt mag modificati.ad exequẽ/ da vo oꝑa pietatis: que regeſ ⁊ mudi pn cipes ſuis cõfeſſoꝛibꝰfrequent᷑ cõmittũt Ad pꝛimũ ſunt exercitati 4 eſt dicendum: ꝙ ſi cut dicit Gꝛegoꝰ:⁊ ponit᷑.xi.q.iij. JInter verba laudantiũ ⁊ vituperantiũ ad men tem ſꝑ recurrendũ e: ⁊ ſi in ea nõ inuenit᷑ bonũ quod de nobis dr magnã triſtitiã generare dʒ. ⁊ rurſum ſi in ea non inueni tur malũ quod de nobis boĩes loquunt᷑ in magnã debemꝰ letitiã pſilire: non de bemus ergo credere religioſos tales eẽ ut reges ⁊ mũdi pꝛincipes quoꝝ cõ feſſo res exiſtũt inducant ad eccleſie rebellio nem: uł aliquoꝝ maloꝝ ꝑpetrationẽ: da to tñ ꝙ aliqui eẽnt tales nullũ pᷣiudiciũ glis bonis er hoc dʒz aggenereri. nõ eni ut dicit Augꝰ? in epla ad plebem bypo- nenſem: Eccleſia ꝓpter amicitiã qᷓ oculi offendunt᷑ dʒ toꝛcularia deteſtari:ex ꝗ- bus dñice apothece fructu olei lumino/ ſtſoꝛis implent: ſed ſicut ipſa triſtat᷑ de ali gquibus religioſoꝝ purgam etis:ita dʒ cõ ſolari ⁊ letari de pluribꝰ eoꝝ oꝛnament auctoꝛitas aũt illa inducts ad ꝓpoſitũ non eſt:qꝛ nõ loquit᷑ de religioſis: ſed de bereticis. Ad ⁊“ eſt dicẽduʒ: ꝙ mi- nime leuitatis eſſe oſtendit᷑ ſi quis mala grauia cred ere ſtudeat que ꝓbari nõ pñt ut Gꝛego⸗ dicit: nõ eſt ergo creàendum religioſos tales eſſe ut contra ꝓbibitio nem eccleſiã aliquibus ſacramenta ad- miſtret Si tñ aliꝗ tales eẽnt coꝛꝛigẽdi ſunt ꝑ eccleſiã:⁊ loco eoꝝ alij boni ſurro gandi.non enim minꝰ ſunt ſub coꝛꝛectio ne eccleſie religioſi q; clerici ſeculares: nuſq; tñ eccleſia in religioſis uel in alis poterit reperire purũ oleun ſine amurca: uel purum triticũ ſine palea. C Ad 3 dicendũ: ꝙ rex de iure cõmuni ſi habet domicilium ꝓpꝛiũ in aliqua ciuitate:epᷣo illius ciuitatis debet cõfiteri:nec poteſt confeſſoꝛem eligere:uel aliquem pꝛo li- bito cõfeſſoꝛẽ recipere: niũ ſuꝑ boc ba/ beat puilegium ſpeciaele. ſic noadit c ꝓcedi ꝙ religioſi mendicãtes cũ ꝑ fectio nis ſtatu nõ pñt eſſe ſeculariũ pncipum officiales. Mõ ẽ eni magis piũ officium q; ꝓcuratoꝛẽ viduarũ uel pupilloꝝ:q̊ ta le officium interdicit᷑ epo.lxxxviij.diſ.c. epᷣs.ergo multo magis intelligit᷑ interdi ctum religioſis. & Pꝛeterea ſuſciꝑe tui⸗/ tionẽ teſtamentoꝝ ⁊ terminationè cau⸗/ ſarũ eſt officium maxime pietatis:ſʒ ts lia ſimilit᷑ interdicunt᷑ ep̃is di.ſupꝛa di/ cta:ergo eodem mõ ⁊ multo magis int᷑ dicunt᷑ religioſis. Pꝛeterea Hieroꝰſu per illo verbo: Ecce qui mollibus veſti untur in domibus regum ſunt.: dicit ꝙ ex verbo chꝛiſti oſtenditur rigidam vi⸗- tam pᷣdicatoꝛum ⁊ ꝑfectoꝛum bominuʒ vitare debere aulas regum ⁊ molliũ ho minum palatia declinare. In côtrariu an aet oll victoꝛinũ pᷣſ byterũ.Quãtalibet iuſticia deo buiamꝰ:quãtaliber dño obedietiam exhibeamꝰ: melioꝛes eẽ nõ poſſumꝰillis tribꝰ viris ꝗ ꝓↄfuãda dei lege in cami⸗ nũ ignis ardẽt Kierti ſüt:⁊ tñ de eis ſcri . bit.Dañ.ij.ꝙ ↄſtituti ſũt pᷣnci pes ſuper oĩia oꝑa ⁊ ſuꝑ oẽs pꝛouincias babylonis dit tn tio , i 70 ti⸗ s l t⸗ un tn e⸗ i⸗ nl, ho i/ 1 cs ian⸗ lis nni/ 3 p 0i Ar. centeſimaquinta PW αρςG&ο dicendũ ꝙ in regia curia Rndeo quedã ſunt officia pieta „ tis vt cẽ elemoſ ¶QAuedaʒ rᷣ̈ ſunt poteſtatis ⁊ iuſticie cquitatis ut ee cancellariũ ⁊ cõſiliariuʒ ⁊ piatũ cauſaꝝ auditoꝛem ⁊ determina toꝛem. ¶C Quedaʒ aũt ſunt cupiditatis ⁊ curioſitatis ut eè iudicẽ ⁊ aduocatum vel negociatoꝛem vel rerũ ſeculariũ ꝓui ſoꝛem. Pꝛima ergo officia nec repugnãt perfectionis ſtatui nec perfectionis oꝑi vnde licite religioſis cõmitti poſſũt:alia vo non repugnũt perfectiõis ſtatui: als moyſes nõ fuiſſet ĩ ꝑfectionis ſtatu ꝗ ſe debat a mane vſq; ad veſperã ad diſcuſ ſionẽ cauſarum quas determinabat in populo:ut ſcribit᷑ Exo.xvii.repugnant tamen perfectionis operiquia nimis di ſtrabitur mens a.contẽplatiõis actu in- ſiſtendo queſtionibꝰ hoium diſſoluendis vel diſcutiendis in tm ut Augꝰ? dicit ꝙ potius voluiſſet laboꝛare manibꝰ qᷓ; tu multuoſas queſtiones hominũ ſepe au/ dire:ideo talia cum per fectõis ſtatu reli gioſi interduʒ exercere poſſunt pꝛopter charitatem pꝛoximoꝛum quantũcunq; alij inquiete contẽplationis ipᷣoꝛũ aliqð detrimentum patiantur. Sed alis offi⸗ cio quia repugn ant perfectionis ſtatuiꝛ repugnant ꝑfectionis operi religioſi nec coacti ſuſcipere debent. . AG pꝛimũ ergo eſt dicẽduʒ q; JE pꝛocuratio vel gu bernatio viduaꝝ nõ interdicitur epo ſim pliciter ſed ſolũ ꝙ imed iate nullã rei fa/ miliaris curã ad ſe debeat reuocare qua tenus ſolũ lectioni ⁊ oꝛationi ⁊ ᷣbo pꝛe dicationis tmmodo ipſe vacare poſſit. Gubernationem aũt viduaꝝ pupilloꝛũ ⁊ peregrinarũ perarchipꝛeſbrm aut ar cbidiaconũ vel per iconomũ adminiſtra re dʒ ut ĩ eodẽ decreto ſubdit. ¶C Adꝛ c dicẽduʒ tuitio teſtamentoꝝ ⁊ deter minatio cauſaꝝ nõ interdicũtur epᷣo cuʒ pꝛeponũtur coꝛam eo q;3tum ad ĩpꝛoba vV. moſynariũ ⁊ pꝛeeſſe ſpualibꝰ officis in his que ad cultũ dei ſpectant. eſt i religioſis tionem vel repꝛobationẽ ſm equitatis iuſticiam ſed ſiolũ ꝙ in talibus nõ dʒ ſu⸗ ſcipere officiuʒ aduocatũ nec patrociniũ pꝛeſtare pꝛo aliqua parte tanq; aduoca tus cũ ipſe in pꝛopꝛijs ⁊ in eccleſiaſticis cauſis qaduocatũ habere debeat ut ſcribi tur. v. q. ij. ¶Ad 3 eſt dicẽdu: o mol⸗ lium hominũ palatia vitanda ſunt a re ligioſis ne ipſa frequentent cauſa cupi⸗ ditatis ⁊ curioſitatis ſʒ cauſa iuſticie eqꝗ tatis ⁊ fraterne charitatis nõ repugnat illis qui ſunt in perfectionis ſtatu regũ palatia frequentare. Erat enim Oaniel in perfectionis ſtatu ⁊ tñ poſtulauit a re ge ut ↄſtitueret ſocios ſuos ſuꝑ oꝑapui- cie babylonis. Ipſe vᷣo elegit in foꝛibus palatij regis ſtare:ut Kribnr Dan h. ſic ꝓpcedi⸗ D octauũ ir e⸗ enim ꝙ religioſi mendicãtes cum perfectionis ſtatu non poſſint de negoci is ſecularibus ſe intromittere:ſuꝑ illo.n. verbo Treñ.iii.lapides ſanctuarij diſ- perſi ſunt dicit glo.q; plangũtur mõachi ⁊ religioſi iplicati tempoꝛalibꝰ negocis qꝛ nõ eſt actio ſecularis vite q; hodienõ admiſtrẽt religioñi ⁊ miſtri altar. C S Hieroꝰ dicit ⁊ põitur.lxxxviij.d. Nego ciatoꝛem clericum ex inope diuiteʒ ⁊ ex ignobili gloꝛioſum quaſi quãdam peſte,ʒ fuge:magis e⸗ talis peſtis ſugienda ¶LDꝛeterea quod iterdici tur vniuerſaliter clericis:ĩtelligitur eſſe multo magis iterdictum religioſñs. Sʒ de clericis ſcribit᷑.lxxxviij.di.decreuit ſancta ſynodus nullum deiceps cleircuʒ aut poſſeſſiones conducere aut negocis ſecularibus ſe immiſcere. “ðD—ãÿ 1 ! 1 eſt:qꝛ ſtatꝰ oſe J n cõtrari U ctio religioſoꝝ ↄſiſtit ĩ charitate.Sed charitatis ẽ one ra pꝛoximoꝛum poꝛtare Gal.vi. alter al terius onera poꝛtate. KRndęæeo dicenqum ꝙ diſiguedü eſt ex parte negocioꝛum ⁊ ex parte religio ſoꝛuʒ.¶ ¶ Ex parte qui dem negocioꝝ poſſumus dicere ꝙ que⸗ dam ſunt negocia ſecularia ſed nõ ſecula riũ ꝑſonaꝝ. ¶C Quedam vo ſecularium perſonaruʒ ſed nõ ſecularig. C Queda aut ſecularia ⁊ ſeculariũ ꝑſonaꝝ.¶Sʒ quedã nec ſecularia nec ſeculsriũ ꝑſona ruũ. Pꝛima ergo negocia ſecularia no pꝛobibent᷑ religioſis tractare: licet eniʒ religioſis habẽtibꝰ poſſeſſiões in cõmu⸗/ ni vineas domos ⁊ alias res ſeculares tractare que ſecularia eo ꝙ ſunt de rebꝰ ſeculi nõ tamẽ ſunt ſecularium ꝑſonaru ſed religioſum. Eodẽ mõ religions mẽ-⸗ dicantibꝰ licet pꝛedicta negocia ſecula/ ria adminiſtrare in ſubſidiũ viduarũ pu pilloꝛũ ⁊ aliarum perſonaꝝ religioſarũ. Megocia vo non ſecularia ꝑnis tamæe ſecularibꝰ miſtrare pꝛopꝛium officiũ eſt religioſoꝝ non quidẽ auctoꝛitate ꝓpꝛia ſz auctoꝛitate ſedis aplłice.· Tractare au tez negocia ſecularia ⁊ perſonaꝝ ſecula riũ religioſis ⁊ vniuerſa liter clericis pꝛo bibet᷑. Sed negocia nec ſecularia necꝑ/ ſonaꝝ ſeculariũ ↄuenit religioſis tracta re ex pꝛopꝛio ipſoꝛum ꝑfectionis ſtatu. x parte aũt religioſoꝝ diſtiguẽdu eſt:qꝛ aut ĩmiſcent ſe ſecularibus nego/ cijs cauſa cupiditatis vel adipiſcẽde di- guitatis uel laſciuitatis ut excutiãt col⸗- lum ab obedientisa ſuoꝝpᷣlatoꝝ ⁊ quoli⸗ bet iſtoꝝ modoꝝ guiſſime peccãt ⁊ agũt directe ↄtra tria pᷣncipalia vota ꝑ quoꝝ obligatiõeʒ ipi poſiti ſt ĩ ꝑfectiõis ſtatu. NM I erso eſt vicendũ ꝙ Ad Peunmu ſicut dieit Augꝰ in epła ad ſebaſtianũ: pecunijs ⁊ negocis alioꝝ tribulari nõ implicari:merere non bre:doloꝛe ↄtra hi nõ auctoꝛitate attra bi eſtperſecutio quã patiunt᷑omnes qui volüt in rpᷣo pie viuere:⁊ ẽ pia triſtitia ⁊ ſi dici põt beata miſeria: ꝑfectio ergo re ligioſoꝝ i boc cõſiſtit ut ĩtus de peccatis 2 negocijs ſeculariũ pꝛoſperis vel aduer ſis ſint gaudentes vel cõpatiẽtes ꝑ cha rit atẽ Ro.xij. Gaud ete cũ gaudẽtibꝰ fle te cum flentibꝰ idipᷣm iuicem ſentientes exterius cũ ſint imunes nõ ſimplicitati ᷣ eis ꝑ mũdi cupiditatẽ. C Ad 2“ eſt di cendum: ꝙ negociatoꝛè ibi. Hierꝛ acci - pit ꝓ mercat oꝛe queʒ non licet exercere clericis ⁊ religioſis. Maʒ ut ibi ſubdit᷑ ex auctoꝛitate Aug.foꝛnicari boibꝰ ſemꝑ non licet negociari vᷣo aliqñ licet: ante eni q;quis ſit eccleſaſticus licet ei nego ciari: facto vo iã religioſo uel clerico nõ licet. Ad ꝭ“ eſt dicẽdũ:ꝙ iĩ illa ꝓhibi tiõe facta clericis duo excipiunt᷑.Mõ.n. debẽt ſe negocijs ſecularibꝰ imiſcere niſi ꝓptercurã aut pupilloꝝ aut oꝛphanoꝝ⁊ viduaꝝ aut ſi foꝛte eps ciuitatis eccłia⸗ ſticaꝝ reꝝ Ollicizudin ri⸗ hbre Eerhiat ic pꝛocedit. Ai 10 mi det.n.qꝙ religio ſ cũ pfectõis ſtatu nõ poſſint lar gioꝛes elemoſynas reciꝑe q; alij mendi⸗/ cantes Quãto.n.maioꝛ ipoſſibilitas re tribuẽdi ↄſideraturi illis gbus elemoſy na fit tãto maioꝛ retributio eterna reci pit᷑: iuxta illð Luce.xiiij.Cũ facis ↄuiui um voca pauꝑes debiles claudos et ce- cos qui nõ habent vnde tibi retribuant: retribuet᷑ aut tibi ĩ reſurrectiõe iuſtoꝛuzʒ. Quãto ergo magis ſunt idigentes tãto eis largioꝛes elemoſyne ſunt ↄferende. ¶ Pꝛeterea dare elemoſynã ẽ actꝰmibi coꝛdie:ergo illis ſolũ ſunt alemoſyne dã de qui ſunt miſerabiles:ſed illi qui volũ tarie mẽdicitati ſe exponũt ſicut religio ſi mendicãtes nõ ſunt miſerabiles:ſʒ ſo⸗ lũ illi q inuoluntarie pauꝑtatem icidunt ꝓpter caſus foꝛtuitos ſine eoꝝ culpa: ta libus ergo miſerabilibꝰ elemoſyne ſunt dãde. ¶ Pꝛeterea Ambꝛoꝰ: dicit ĩ li. de offi ꝙ cõſideranda eſt i largiẽdo elemo ſynã debilit as ⁊ verecundia vel ſenectꝰ illiꝰ cui dat᷑:tales eni ſenes verecundi ⁊ ehſles nequeũt ſibi vicenn⸗ erere S eſt: quia illis lar In C0 trart Ugioꝛes elemoſy⸗ ne ſunt tribuẽde quoꝛuz ꝓcuratoꝛes aplłi fuerũt.Sed paupeꝝ relinquentiũ oĩa ꝓ/ pter xpᷣm quoꝝ perſonas repꝛeſentãt re dei 1 , gre ne ſte 0 hbi 8 Wrrrreerren n Ar. ligio mendicãtes:apli fuerũt pcurato- res:ſicut pʒ.ij.Cbhor ix. Et Gał ij.tm ut pauperum memoꝛes eſſemus:qꝛ etiã ſollicitus fuit hoc ipſum facere. . Rn G eO dicẽdũ ꝙ multe cauſe cõ X ſiderande ſunt i largitio ne elemoſynaꝝ. ¶ Ana quidem eſt pot idigentiam:repugnat.n.charitati ꝙas vid eat fratrem ſuũ neceſſitatẽ habere ⁊ claudat viſcera ſua ab eo utdicit Joan. ¶ Secũda ẽ pꝛopter cultus dei reuerẽ tiam.Scribitur eni Paralipp.vlt.qꝙ ſi quis voluntarie volebat ofrerre ad edi/ ficationem templi:implebat manũ ſuaʒ ⁊? offerebat dño quod volebat. ¶ Ter⸗ tia eſt pꝛopter debiti iuſticiam: iuſtũ enĩ eſt conferre tempoꝛalia illis a quibꝰ ſpi- rituglia recipiuntur ut pꝛobat᷑.i.Chorlꝗ. ix. CQuarta pꝛopter vite innocentiaʒ Scribitur eni Eccł.xij.da miſericoꝛdi⁊ ne ſuſcipias peccatoꝛẽ:benefac humili ⁊ ne ded eris impio. Quinta pꝛopter re cõpenſationis euidentiam. Quãto eniʒ maioꝛ eſt enidentia in illis qui recipiũt elemoſynam ⁊ faciant recompenſatõey in oꝛa tionibus in conſilus ⁊ in alijs ſpi⸗/ ritua libus bonis tãto magis ẽ elemoſy na tribuenda:penſatis ergo oibus iſtis conditõibus religioſi largioꝛes elemo⸗ ſynas poſſunt recipere cum eoꝛuʒ perfe ctionis ſtatu q; alij cmuniter mendicã tes. ¶C Pꝛimo quia ſunt indigentes cuʒ reliquerint omnia pꝛopter xpᷣm W. cũdoqꝛ cultui diuino inſſtunt. ¶ Ter tio quia euangeliuz annũciant vnde eſt eis quaſi debituʒ. ¶ Quarto quia com muniter melius vtuntur. ¶ Quinto qꝛ magis recompenſant largioꝛes: tamen intelligo cõſiderato debito moderamie ne ſic largas elemoſynas recipiant ut di tioꝛes ⁊ ſuꝑbioꝛes ipi appareãt i religio ne tꝑalia ↄtẽnẽdo q; diuites ĩ ſeculo di 2 1 Duitias poſſidẽdo Ad pꝛimũ ubige voſigedo retributio tempoꝛalis in largitione ele⸗ centeſumaſerta 1 nhne non eſt cõſiderãda:ſed ſpiritus lis ſit ad qua faciendã magis idonei ſùt religioſi qᷓ; ali:nec tamẽ retributio tem poꝛalis licita ⁊ boneſta ⁊ debita ⁊ oꝛdi nata ad bonum ſpirituala neganda eſt facienti elemoſynã:als heliceus peccaſ- ſet quãdo dixit.iiij. Re.iiij.mulieri apð quã ſuſtentabatur:ecce ſedule miniſtra⸗ ſti nobis quid vis ut faciam tibi.nungꝗd habes negocium ⁊ vis ut loquar regi ſᷣ ue pꝛincipi militie pꝛo te. Cld 2 eſt dicenduʒ ꝙ ſicut duplex eſt felicitas ſpi ritualis ⁊ tempoꝛalis:ita duplerx eſt mi ſeria: q́;uis ergo pauperes voluntaric non ſint miſerabiles miſeria ſpiritus li: ſunt tamen miſerabile miſeria ken vo⸗ rali:ideo dꝑe tempoꝛalibꝰ eſt elemoſyna eis exhibenda. C. Ad 2“eſt dicẽdu: ꝙ; debilitas ⁊ egeſtas ſeu ſenectus ſũt que dã ticulares conditiones pꝛopter quas elemoſyna eſt facienda. Cõſideratis ta⸗ men omnibus largioꝛes elemoſyne fa⸗/ ciende ſunt religionis qᷓ; alijs pꝛopter il Iia que victa ſuont.. QAueſtio. C vj.quomodo ſtatus per fectio repꝛeſentatur in religioſis in com muni poſſeſſiones habentibu. Buc vidẽdũ eſtquo- — * mogo ſtat? per fectio repꝛeſentatur in reli gioſis in communi poſſeſ/ ſiones bab entibus. Circa J quod queruntur quinqã. Pꝛimo vtrum religioſi habetes poſ- ſeſſiones in communi repꝛeſentent chꝛi ſti ⁊ apoſtoloꝛum perfectionis ſtatum. ¶Secundo vtrum religioſi babentes poſſeſſiones in communi ſint in equaii perfectionis ſtatu cum religioſis men⸗ dicantibus. Tertio vtrum religioſi babentes poſſeſſiones in communi cum eoꝛum perfectionis ſtatu poſſint men- dicando elemoſynas recipere. C Quaꝛ to vtꝛum religioñ pꝛoſeſſi in vna reli gione cum eoꝛum peꝛfectiõis ſtatu ꝑpoſ/ 9 7 ſint ꝑfici in pᷣlaturazs alterius religionis ¶ Quinto vtrũ ingredietes religionem elapſo ꝓfeſſiõis ãno teneant᷑ exvoto in religionis ꝑmanere ſicut pfeſſi. M1M1 äergo ſic ꝓcedi D. Pam tur: Nidetur eni ꝙ religioſi hñtes poſſeſſiões in cõi nõ repꝛeſentent chbꝛiſti ⁊ apłoꝛum ꝑfectionis ſtatũ. Ille naq; modus viuł- dinon repſentat ſtatũ ꝑfectionis chꝛiſti 2 aploꝝ quinõ eſt obſeruatus ꝑ chꝛiſtũ ⁊ apłos: ſed modꝰ viuendi de poſſeſſio nibus in cõi ꝑ chꝛiſtũ ⁊ aplłos obſerua tus nõẽ: ergo nõ repᷣſentat eoꝝ ꝑfectio- nis ſtatu. ¶ Pꝛet erea Aug dicit iij. de doctrina cbꝛiſtiana: ꝙ pᷣma cccleſie fide lium bieroſolymis ↄ gregatpoſſeſſiões non babuit:ſed tranſſata ad gentiles bʒ qꝛ iſti nõ erant ſic capaces ſpũs ſancti:ſi cut illi.hẽre ergo poſieſſiões diminuit de pfectõis ſtatu chꝛiſti ⁊ ererss ſtatũ apkoꝝ non repᷣſentat. ¶ Pꝛeterea ſtatũ ꝓfrectionis cbꝛiſti ⁊ apłloꝝ repᷣſentant ſo lum diſcipuli eius ⁊ eoꝝ vicem gerentes Sʒ ſcribit᷑ Luce.xv. MHiſi ꝗs renũciaue ritoibus que poſſidet nõ pot meus eẽ di In cõtrariũ ſcipulus. eſt: qꝛ monach ſunt religioſi bentes poſſeſſiones in cõi:i ſed de monachis dicit Berñ.inquadam epła:Heu me miſerũ qualẽcunq; mona chum cur adbuc viuo videre ad illud de ueniſſe oꝛdinẽ noſtruʒ. oꝛdinẽ inq; ꝗ pꝛi mꝰ fuit in eccleſia:iĩmo a quo incepit ec cleſia:quo nullus in terra ſilioꝛ angelic edinibus: nullus vicinioꝛ ei qui in celis eſt birn mater nr̃a:ſiue ꝑ ardoꝛẽ caſtita tis:ſiue ppt᷑ ardoꝛẽ charitatis:cuiꝰapo/ ſtoli inſtitutoꝛes fuerunt. Rñ eO dicendum reßſentare NErxpi ⁊ aploꝝ ꝑfectiois ſta tuʒ:põt intelligi duplicit᷑. C Pꝛimo eẽn tialiter:⁊ ſic oès qui obligant ſe ad ꝑfe/ ctionis oꝑa eᷣm tria vota eſſentialia repᷣ ſentant xpi ⁊ aploꝝ ꝑfectõis ſtatũ. Scri bit enim Nume.vi.qꝙ oẽs naxa reiqui ſe Queſtio S dño volebant cõſecrare:voto ſe aſtringe bant ꝑ pfectiõis opera.Quãtüũcũq; ad boc oẽs religioſi voto ſe aſtringẽtes ad opa ſupererogatiõis bn illa tria cſſẽtia lia vota equalit repᷣſentant chꝛiſti ⁊ apo ſtoloꝝ ꝑfectionis ſtatũ:cũ apłi a rpᷣo pꝛi us fuerint vocati ad ſtatũ religionis ſᷣm illa tria vota pncipalia q; tum ad ſtatuʒ plationis: ut ſupꝛa dictũ eſt. Secũdo inſtrumẽtalit:⁊ ſic 'm diuerſum moduʒ viuendi in voluntsria pauꝑtate diuerſi- mode religioſi xpᷣi ⁊ aploꝝ ꝑfectiõis ſta tum repꝛeſentant. ““ Ad pꝛrimuũ oer vekan g —ͤú1 ois modus viuẽdi in voluntaria paupertate in cbꝛiſto di⸗ uerſis tempoꝛibus exemplariter mõſtra tus ẽ̊. Mã modꝰ viuedi de ꝓpꝛijs laboꝛi bus monſtratꝰ ẽ tꝑe parentũ ſubiectois a pueritia vſq; ad.xxx.annos: in q etate parentibꝰobediens hũiliter ⁊ reuereter laboꝛẽ coꝛpoꝛeũ cum eis ſuſtinuit: ut dic Baſilius Luce.iij. Mod vᷣo viẽdi mẽ dicantiũ de elemoſynis que ab alijs inſe runt᷑ mõſtratꝰ ẽ tꝑe ſue pdicatõis qñ ipe ⁊ apłi viuebant de his que miniſtraban tur eis de ſuis faculta tibus mulieres et alie ꝑſone que ſequebant᷑ eũ: ut ſcribitur Luce.viij od auͦt viuẽdi quo aliqua mobilia in cõi ſeruant᷑ monſtratus eſt ꝑ eũ tꝑe ꝑſecutionis ⁊ paſſiõis qñ tota il⸗/ la gente iudaica paſtoꝛẽ ſimul ⁊ gregem pſequentẽ ↄgruam regulã tẽpoꝛi diſpẽ ſauit ꝑmittens diſcipulis ut tollerent et ſeruarent victui nceria: dicẽs Lu. xxij. Munc qui babet ſacculũ tollat ſilr ⁊ pe/ ram. Sed modus viuendi de poſſeſſioni bus in cõi ꝑ cbꝛiſtũ ⁊ apoſtolos non fuit demonſtratus ꝓppter traſſationem eccle- ſie de iudeis ad gentiles:ut dicit Melchi ades papa.xii.q.i. ¶C Ad ⁊ꝛ eſt dð ꝙ cũ Augꝰ dicit nullas eccleſias gentiũ feciſ/ ſe ut poſſeſſiones venderent ⁊ pᷣcia pone rent ad pedes aploꝝ:intelligendu eſt de gentilibꝰ qui fuerũt in eccleſa pᷣmitius: qui tanq; ꝓpinqui ad ſimulachꝛa mauu — e — tige sed tsad ſitin apo 8 senm ltu; id⸗ ei⸗ ſn ief N ſr on gos Ar. facta que ſoliti erant adoꝛare: non ſic ca paces erant ſpũs ſancti ſicut iudei:ꝗ ex- ercitati erãt colere vnũ deũ. Sʒ poſtmo duũ multi getiles fuerũt qui poſſeſſiones ⁊ pᷣcia poſſeſſionũ reliqueruũt ⁊ pauperi/ bus erogauerũt:ſicut paulinus ⁊ hylari us epi:ut de eis ſcribitur.xij.q.i. Ad Zm eſt dicendũ:ꝙ relinquere poſſeſſiones intelligit᷑ duplicit᷑:uel ꝓpꝛias uł coẽs.re nunciare igit poꝛigs ptinet ad diſcipula tum. ſed chꝛiſii coẽs poſſidere que a xpᷣi fidelibus offerunt᷑ collegs monachoꝛũ 2 Slioꝝ:ut de fructibus in victu ⁊ veſtitu neceſſaria ꝑcipiãt ſimul ſtat cũ xpᷣi apo⸗/ ſtola tus ꝑfect ionis ſtatu. .. Slſecundũ heed it ꝙ religioſi in cõi poſſeſſiones hñ tes nõ ſint in equali ꝑfectionis ſtatu cuʒ religioſis mẽdicantibus. Curatio eni et defenſio poſſeſſionũ magnã ſollicitudi⸗ nem requirũt:ſed chꝛiſtꝰ ꝓbibuit ſollici⸗ tudinem Matth. vij. qua phibitionẽ vo lentes conſequi ꝑfectionis ſtatũ ſeruare tenent᷑ Pꝛererea cõmunitas poſſeſſi onum plerũq; eſt cã litis ⁊ diſcoꝛdie:vt ppůᷣus dicit:ſed xpᷣus reliquit pacẽ volen tibus cõſequi gfectiẽis ſtatum: Jo.xv. Paeen relinquo vobis: coitas ergo poſ eſſionum diminuit de ꝑfectionis ſtatu. Pꝛeterea poſſeſſienes cõfernnt᷑ reli/ gioſis cauſa hoſpitalitatis.vnde quidaʒ religioſi boſpitalarij vocant᷑: ſed ipſi nul lam boſpitalitatẽ faciunt:ergo ipſi non ſunt in perfectionis ſtatu. In cõtrariũ ch auia col⸗ ſentant collegium chꝛiſti ⁊ apoſtoloꝛum ſed collegia epiſcopoꝝ ⁊ canonicoꝝ bñt poſſeſſiones in cõmuni. Scribit᷑ eni.xij. q.i. Expedit facultates eccleſie poſſide/ ri ⁊ ꝓpꝛias ꝑfectionis amoꝛe contemni: ergo eodem mõ cũ ꝑfectionis ſtatu colle gia religio ſoꝝ pñt in cõi poſſeſi ises bre. * r1 dicendũ ꝙ ut ex ſupꝛadi Ren 60 ctis eſt manifeſtũ ad ꝑ/ centeſimaſexta 11 fectionis ſtatũ multa requirunt᷑. ¶ Foꝛ maliter quidẽ neceſſaria eſt charitatis ꝑ fectio. ¶ Efficient᷑ vo triũ pᷣncipalium votoꝝ ꝑpetua obligatio. Inſtrumẽ taliter coꝛpoꝛa łin ieiun ijs ⁊ vigilijs ex ercitatio ⁊ regularis obſeruatio. C Ex emplarit᷑ aũt modi viuendi xpᷣi ⁊ apłoꝛũ imitatio.Quantũ ergo ad charitatis ꝑ/ fectionẽ ep̃i ſunt in ꝑfcctioꝛi ſtatu ceter alijs. Requirit eni pontificalis ſtatꝰ cha ritatem ꝑfectã iam a cquiſit aʒ nõ a cqui- rendũ. Quantuũ vᷣo ad triũ votoꝝ: pꝛinci palium ꝑpetuã obligationẽ oẽs religio ſi qui ad illa ſe obligant ſunt equalit᷑ in ꝑ fectionis ſtatu. Quantũ aũt ad coꝛpoꝛa lem exercitationẽ monachi ⁊ ꝓfeſſoꝛes regule beaſt benedicti artioꝛi viuẽdi mo do ꝑfectiõis ſtatnm acquirũt q; alij: ſed q́ᷓ;tum ad modi viuendi chꝛiſti ⁊ apłoꝛũ imita tionem religioſi medicantes mag illum modũ viuendi ſequunt᷑ q; ali: cuʒ in cõmuni poſſeſſiones nõ hẽant: nec in ſpeciali:ſed ſolum de bis que quotidie a chꝛiſtifidelibꝰ offerun t᷑ in victu ⁊ veſti i neceſſaria recipiant. 172 ergo eſt dicẽdu: & Ad Pamn nullus eſt modus viuendi ꝗ aliquã ſollicitudinẽ nõ reꝗrat. vnde ois ſollicitudo ꝑfectis nõ eſt ꝓbibi ta:ſed talis que euoluat mentẽ a dei cõ/ templatione. Oe ſenſioiautez ⁊ ꝓcuratio poſſeſſionũ põt fieri ꝑ vnius uel paucoꝝ ſollicitudinem ⁊ ſic alij abſq; tꝑaliuʒ ſol licitudine libere pnñt ſpualibꝰ vacare:qð eſt fructus volutarie pauꝑtatis: dequo dato ꝙ uli qui talẽ curã aſſumũt defectũ patiant᷑:recuperãt in merito ꝓpter obſe quium fraterne charitatis. CAd 2 E dicẽdum:qꝙ religioſi hũtes poſſeſſiones in cõi de eis litigare uel diſcoꝛdi br̃e nõ debent. & Pꝛimo ꝗdem gꝗa ipſi volũta riã pauꝑtate aſſumpſerunt. ¶ Secũdo qꝛ ꝑudibundũ ẽ de tpalibꝰ litigare ꝗq tꝑa lia ↄ tepſerũt. Tertio qꝛ de eis nõ ni ſi in victu ⁊ veſtitu neceſſaria regrere de bet. C Quarto qꝛ nõ ſunt eoꝝ ꝓpe ſed a oο Ar. xbi fidelibꝰ eis cõceſſe. ¶CAd q“ ẽ dicẽ dũ ꝙ ecclie eſt oꝛdinare religioſos ad di-/ uerſos ſines pꝛo fideliũ vtilitate.vnde ſ ↄtingat aliquos religioſos oꝛdiatos eè ad boſpitalitatẽ faciendãz ↄtingat eos illam nõ ſeruare tanq; trãſgreſſoꝛes ſũt puniẽdi ⁊ ad reſtitutionẽ cogẽdi eoꝛum que in aliũ vſuz expẽdunt que a xpᷣi fide- libus pꝛo illa cauſa erogars ut. Li ic pꝛocedit. Ni D tertin det᷑ eni ꝙ reli/ gieoſi babẽtes poſſeſſiones ĩ cõmu-⸗ ni cum eoꝝ ꝑfectionis ſtatu nõ poſſunt mendicãdo elemoſynas reciꝑe. Elemo ſyne eni dant ꝓpter indigẽtiam ſupplen dam nõ pꝛopter ſupfluitatẽ ggẽdaʒ. Sʒ vt Bern. ait in quadã epla dicitur ⁊ ve/ raciter creditur ſanctos patres illam vi tam iſtituiſſe:⁊ vt in ea plures ſaluarent᷑ vſq; ad ifirmos regule tẽperaſſe rigoꝛeʒ non regulaʒ deſtraxiſſe. Et ſubdit:abſit autẽ vt credam tantam eos quãtam vi/ deo in pleriſq; monaſterijs vanitatẽ ac ſuꝑfluitatẽ pcepiſſe vel conceſſiſſe. Mi⸗/ randũ eſt enim vnde inter monachos tã ta imtemꝑantia in cõmeſſationibꝰ ⁊ po tationibus in veſtimẽtis ⁊ lectiſternijs 2 equitaturis ⁊ cõſtruedis edificijs ino/ teſcere potuit. Pꝛeterea abutetibus tꝑalibus non ſunt tꝑalia cõferẽda.Sed ern. dicit de abbatibus monachoꝛũ in quadam epla:vt cetera taceũ cũ tãta põ pa ⁊ equit atura vidi abbatẽ incede tan tis hoĩuʒ crin itoꝝ ſtipari obſequijs qua tenus duobus epis vnius abbatis ſuffi ceret multitudo:mẽtioꝛ ſi nõ vidi abba- tẽſexaginta equos ⁊ eo ãplius in ſuo du cere comitatu ita vt tranſeũtes non pa tres eos dicerẽt eẽ monachoꝛum ſed do minos caſtelloꝝ nõ rectoꝛes animaruz Sed pꝛincipes pꝛouiciarũ. ¶ Pꝛeterea Gꝛegoꝰ recitat in dialogo de monacho iſaac ꝙ cũ ſibi poſſeſſiões ⁊ multa tꝑalia offerrent᷑ ille ſue pauꝑtatis cuſtos foꝛtẽ ſniam tenebat dicẽs monach' ꝗqĩ terra poſſeſſionem querit monachus non eſt. Queſſio i In contrariũci an — — bilia cum pfectionis ſtatu recige:poſſũt bona mobilia medicando querere. Sʒ religioſ babẽtes poſſeſſiones in comu ni recipiunt bona ſtabilia cum eoꝝ per- fectionis ſtatu vt ſupꝛadictũ eſt:ergo eo dez modo poſſunt alias elymoſynas mẽ C60 ⸗dicando recie. dicẽdum ꝙ in religioſis duo cõſiderare poſſumus. Pꝛimo ſta tus ꝑfectionem inquo ponũtur. Se cundo finẽ ad quem per eccleſiaʒ oꝛdinã tur. ¶ Quantum ergo ad pꝛimum cum in ꝑfectionis ſtatu religioſi ponãtur per obligationem trium pꝛincipaliũ votoꝛũ Omne illud repugnat pꝑfectionis ſtatui ipſoꝛum quod repugnat alicui triuz pꝛin cipalium votoꝛu. Suꝑfluitas autẽ tem poꝛalium planum eſt ꝙ repugnat voto paupertatis: ideo omnis exceſſus vel in poſſeſſionibus multiplicandis vel in ſu- perfluis elemoſynis mendicandis repu gnat eoꝛuʒ perfectionis ſtatui. Si otã ta ſit paucitas poſſeſſionum ꝙ noniſuf⸗ ficiant vt inde in victu ⁊ veſtitu neceſſa/ ria babere poſſint: ſicut cõtingit aliqua monaſteria habere vnam vines no aut frumentũ ⁊ alia neceſſaria licite poſſunt mendicando alias elemoſynas querere ex quibus eoꝛum neceſſarijs poſſint ſub uenire:vouentibus enim volũtariã pau pertatem neceſſaria ſubtrabẽda nõ ſunt OQuantũ v̈ ad ſecũdum religioſi qui oꝛdinantur per eccleſiaʒ ad hoſpitalita/ tem tenẽdam ⁊ alia opera pietatis exer cẽda nõ debẽt elemoſynas męedicare ex quo ad hũc finem oꝛdinati ſunt ꝑ eccle/⸗ ſiã vt mèd icãtibꝰ debeãt ſbᷣueire. Si.n. de bonis eccłianvna pars ſeqſtrãda ẽ vt pauꝑes foueãtur:⁊ alia vt hoſpit es reci- piantur multo magis hoc intelligenduʒ eſt eſſe fiedum de bonis religioſoꝛũ qui⸗ bus ad boc a chꝛiſti fidelibꝰ poſſeſſiões 7 alis bona immobilia offerunt᷑: vndeer ceſſus ⁊ ſuper ftuitates in talibus facere — ,— — —. — „ — — — — — —— —— — — — gini hni n pen tem 66 tenn i⸗ 8 zit ere tſ 0en unt al its gi⸗ non ſolum repugnat eoꝛuʒ perfectionis ſtatui immo directe eſt contra finem ad quem pꝛedicti religioſ oꝛdinant᷑. Et ᷣm hbunc intellectum intelligende ſũt aucto ritates Bernardi fupꝛa inducte. Eodeʒ modo ſi aliqui religioſi oꝛdinant᷑ ad pꝛe dicationem euangelij ⁊ ſacre ſcripture expoſitionem ⁊ vt quietius ⁊ liberiꝰ huc finem conſequi poſſint pꝛoniſum eſt per eccleſiaz quatenus mendicando de bis que a chꝛiſti fidelibꝰ offerunt᷑ in vitene/ ceſſarijs poſſint ſuſtentari nõ debẽet eſſe poſſeſſionũ cultoꝛes vel domoꝛuʒ vel vi nearum cura toꝛes:vt velint contra pꝛe ceptum legis.Oeutro.xxij.arare in bo/ ue ⁊ aſino.Quia ⁊ ſi hoc nõ repugnat eo rum pfectionis ſtatui repugnat tamẽ fi- ni ad quem per eccleſam Ant oꝛcinei . Sn 1e£1 ſic pꝛocedif. gugn ti Digdetur eni vꝓ religioſi pꝛofeſſi in vna religio ne cum perfectionis ſtatu poſſint pꝛefi ci in pꝛelaturam alteriꝰ religionis. Sta tus enim perfectio conſiſtit in obligatio ne trium votorum. Sed in omni religio ne pꝛofitetur homo hec tria vota: ergo quilibet religioſus poteſt eẽ in qualibet religione pꝛelatus. ¶ Pꝛeterea epiſco pus pꝛelatus eſt omnium religioſoꝛũ exi ſtentium in ſua dioceſi niſi ſint exẽpti:ſʒ epiſcopus quandoq; eſt clericus ſecula/ ris: multo ergo foꝛtius pꝛofeſſus in vna religione poteſt eẽ pᷣlatꝰ in altera.CS. moꝛum diueerſitas non poteſt aliquem religioſum pꝛofeſſuzʒ in vna religiõe red dere indignum ne efficiatur pꝛelatus in alia. Recitat enij Gꝛegoꝰ de beato Be nedicto.iij.dia logoꝛum: ꝙ cum quidaʒ religioſi p̃fatud btm Bñdictũ rogarẽt vt eis deberet pꝛeeſſe ⁊ ipſe diu reſiſtẽdo ⁊ pꝛedicẽdo ꝙ ſui moꝛes eoꝛũ moꝛibus ↄuenire nõ poſſent: finaliter tamen ↄſen ſum pꝛebuit ⁊ factus eſt eoꝝ pꝛelatus. . ,,1H eſt:quod ſcribit᷑ In cotrarin extra in cõſtitu tiõe clemẽtis de electiõe et electi ptãte. centeſimaſerta ſtitutio ant illa ſe extẽdit ſolù a Cuũ rõni nõ cõgruat vt hoĩes diſparis ꝓ feſſiõis vł habitꝰ ſiłi eiſdẽ moaſterijs ſo cient ꝓbibemꝰ ne religioſus aligs in ab batẽ vel platũ alt᷑iꝰ religiõis vel habitꝰ de cetero eligat. Qð ſi ſecꝰactũ ertiterit cO ſit eo ißo irritu ⁊ iane do ꝙ gcu q; i platũ alio- ru eligit᷑ caput eoꝝ oſtitui. Caput autẽ cũ mebꝛis dʒ hre. & Pꝛio ↄueniẽtis vt ſint vniꝰ mor ⁊ vniꝰ modi viuẽdi. ¶ 2 ĩ babitu apparetia vt nõ ↄiugat᷑ cãliter ⁊ idifferent᷑ caput bouis cũ mebꝛis leo⸗ nis:ſic alig phᷣi eẽ poſſibile tradiderũt:ſʒ oꝛdiate caput hois collo et mẽbꝛis bois ↄiigat᷑. 3 influẽtiã. Influit.n. caput i mebꝛa motũ ⁊ ſenſũ: ꝙ ſi eẽt alteriꝰ na ture ⁊ altef?ꝰ ꝓfeſſiõis mime facere poſ⸗ ſet. Quãtũ ad cõuenietia pᷣlatꝰ cũ ſub- ditis dʒ eè eiuſdẽ moꝛis⁊ eiuſdẽ modi vi nẽdi.Quãaãtũ vᷣo ad apparetiã dʒ eẽ eiuſ dẽ babitꝰ. Apget.n. diſtictõ vniꝰreligio nis ab alia potiſſime ꝑ habitũ:vñ cu ꝗs religionẽ ꝓfitet᷑ habitꝰeiꝰ bñdicit᷑: ⁊ cuʒ gs religioſus ad pᷣlationẽ aſſumit᷑ eiꝰ ha bitü deſere nõ dʒ. Quãatũ aut ad influen tiã debẽt eẽ eiuſdẽ ꝓfeſſiõis: ꝓpter ę iſta tria cõgrue ꝓuiſum ẽ ne aliꝗs religioſus pꝛofeſſus in vna religione in abbatẽ vel in pꝛelatuʒ alterius religiõis vel babitꝰ AG pꝛimũ de ceto eligat᷑. ergo ẽ do.ꝙ ſic par ticipatiõe ſpei oẽs hoĩies ſunt vnus hõ: diſtinguut tñ pꝛopꝛijs qualitatibꝰ⁊ acci dentibꝰ ſic pꝛofeſliõe ⁊ obligatiõe illoꝛũ triũ pꝛincipaliũ votoꝝ omnes religiões poſſunt dici vna religio:diſtiguũtur tñ p pꝛijs habitibꝰ ⁊ m ſpẽalia ſtatuta ipo⸗ ruũ. Ad 2“ eſt diceuduz ꝙꝙ es eſt p̃la tus cõmunis religioſoꝝ ⁊ eneoy Con t illa ſe d pᷣlatũ ſpẽalem:vñ ĩ eadẽ cõſtitutiõe luboir per boc autem gꝗn religioſus in epiſcopuʒ ſe chlaris vel cuiuſſibet regularis eccleſie licite poſſit eligi:·non intendimus pꝛohi bere. Ad ꝭeſt dicendum:ꝙ moꝛnuʒ diuerſitas poteſt attendi q;tum ad duo un 2 ¶ Pꝛimo q;tum ad malitiam vel boni tatẽ. ¶ Secũdo q́;tum ad modi viuẽdi diuerſitateʒ Quãuis ergo per diuerſita tem moꝛũ penes malitiamꝰ bonitatem non impediatur religioſoꝝ in pᷣlaturam electio eo ꝙ in qualibet religioe ſunt ali qui boni moꝛis ⁊ aliqui mali: ipedit᷑ tñ penes modi viuendi diuerſitatem: quia pꝛelati cum ſubditis debent eſſe eiuſdez pꝛofeſſionis ⁊ eiuſdem modi viuendi. 8W◻ ſic pꝛocedit᷑. G umtu Videtur enĩ Hv ingredientes religionẽ elapſo ꝓfeſſionis anno nõ tenetur in religiõe ꝑ man ere ſicut pꝛofeſſi. Monacho eniʒz no licet votum vouere ſine licensia abbatis 7 ſi vouerit frangendũ eſt votu per ipᷣm vt ſcribit᷑.xx.q.iiij.ergo ſtando vltra ꝓ/ feſſionis annũ: dato ꝙ vouerit remane. re ex quo ꝙ in manibus abbatis ꝑ ꝓfeſ- ſionẽ votũ non fecit de eius ↄſenſu pote rit ad ſeculũ reuerti. ¶ Pꝛeterea ſcribit᷑ xix q.ii. monaſterijs oibus fraternitas veſtra iterdicat diſtrictius:ut eos quos ad cõuerſationeʒ ſuſceperint pꝛiuſq; biẽ nium in conuerſatione compleuerit nul- lo modo audeant tonſoꝛare:nõ ergo ela pſo pꝛofeſſionis anno tenentur in mona ſterio remanere ſicut pꝛofeſſi. CHꝛete res nullus aſtringitur permanere in reli gione niſi ꝑ pꝛofeſſionem ⁊ obligatione voti:ſi ergo quis non faciat pꝛofeſſioneʒ in aliqua religione non obligatur ex vo- tarni permanere. . a ſeribit „ eſt quod ſcribi In CO ti Ari xx.q.iij.pꝛopoſi tũ monachi ꝓpꝛio arbitrio ⁊ voluntate ſuſceptũ deſeri non põt abſq; peccato. RKn 60 dicendum qꝙ in foꝛo cõ- Vſcientie q́;tum ad deum ſtatim cũ quis ingredit᷑ religionẽ cũ ꝓpo ſito firnio pꝑmanẽdi voto ĩ cõſcia emiſſo vel de ĩtrãdo vel poſtq; intrauit,.de ꝑma nẽdo aſtrigit᷑ ĩ ꝑpetuũ votũ ſᷣuare. Qus⸗/ tu aut ad eccłiam in foro exterioꝛinõ cõ pellit niñ fuerit etatis ꝑfecte ⁊ ꝑ annuʒ tum ab vxoꝛe. Queſtio V rejigionẽ exꝑtꝰ.Elapſo vᷣo ãno ꝓfeſſio⸗ nis ex quo no diſſẽtit: ↄſentire intelligit᷑. Sic enim volun tas intelligit᷑ firma per diſſenſum in bono ſicut ꝑ diſſenſũ in ma lo:ſicut eni erroꝛ cui voltas non ↄtradi cit appꝛobare ipᷣm ↄuincit᷑ ut ſe cribitur. lxxxii. di. Sic bonũ ꝓpoſitũ cui nõ diſſen tit qñ diſſen tire ꝑõt ibᷣm appꝛobare in/ telligit:iõſta tutu e extra de regul.⁊ traſ- eun. ad religi. ꝑ ↄſtitutionẽ clemè. Eos qui deĩceps i diſcretõis etate ↄſtituti no uicioꝝ babitũ in aliqua religione ꝑ ãnuʒ poꝛtauerint hoc ipſo religion em illã de cernimus eſſe pꝛofeſſos. “ ergo eſt dicenaũ e Ad Pam U illud decretũ nõ in telligit᷑ de voto quo quis ligatus eſt: vel ad intrandu vel pmanendu in religione ſed de votis auſterioꝛis vite vel ꝑegrina tionis ſeu quibuſcunq; alijs cõſuetudini bus bumane vite ſpectantibus qui ꝑab batem reuocari poſſunt etiam ſi ante in troitum religionis buiuſmodi vota emi ſit: ſicut vir pot reuocare poſt factumvo e. C Md' dicédũ ꝙꝙ ibi loquitur Gegoꝰ de illis qui nõduʒ babi/ tum monachalẽ ſumpſerũt ſi in habitu ſeculari iun monaſterus exiſtẽ tibus mo- res vitãq; eoꝛꝝ eis ꝓbare ꝑmittitur: de quibꝰ pcipit vt ante biẽnium nõ debeãt tonſoꝛari ne quis eoꝝ aut nõ ſit cõtem-/ ptus quod nouit aut ratũ babeat qꝗð ele git. I. Ad ꝭ eſt dicendum: ꝙ ſtatu ela- p ſo pꝛofeſſionis anno voto ligatus ẽ re ligioſus i religione ꝑmanere ex quo non diſſentit tꝑequo diſſentire tenet᷑: etiã da to ꝙ ante nõ vouerit:qꝛ ſi ante vouit vel de intrando vel de permanendo abſqʒ tranſgreſſiõe diuini pꝛecepti fieri nõ po/ teſt vt ipſum non impleat. ¶ AQueſtio. C vij.quomodo ſtatus ꝑfe ctio repñtatur i euangelij pᷣdicatoꝛibus oↄſiderãduzʒ e quꝰ Eindearvofertiorepfi . tat᷑ i euangelij pᷣdicatoribus. Circa qð queruntur quatuoꝛ 6, 1 pꝛimo vtrũ pᷣdicatoꝛes abſq; ꝓctõ poſſint in pᷣdicatione euangelij aliq̃ ?ba buane leticie imiſcere. Secũdo vtruʒ pᷣdicatoꝛ abſq; pctõ poſſit conatũ appo nere in cõ placeẽdo auditoꝛibꝰ. ¶ Tertio vtrũ pᷣdicatoꝛes euangelij abſq; pecca/ to poſſint curã apponere in oꝛnatu vᷣbo/ rum. ¶ Quarto vtrũ abſq; pctõ poſſint ppli ſcelera tacere nõ ꝓnunciando eis. D pꝛimũ aas higit Videt᷑ enim ꝙ; Spgicatoꝛes ſꝑ peccãt moꝛtalit᷑ in pᷣdicatione euangelij aliqua mᷣba buũane leticie imiſcendo. Que eni ſine pctõ non pñt pᷣdicatoꝛes ꝓꝑponẽ nec auditoꝛes au dire:ſine pctõ in pᷣdicatiõe euangelij nõ miſcunt᷑ ſed fabulas in quibus hoĩes de lectant᷑ pdicatoꝛes ſine pctõ nõ pñt ꝓpo nere:nec auditoꝛes audire. Scribit᷑ eni ij. Petri.i. Mon indoctas fabulas ſecuti notam fecimꝰ vobis dñi nri ieſu cbꝛiſti virtutem. Et.ij. Thi.iiij. A veritate qui dẽ auditũ auertent. ad fabulas aũt con uertent᷑. ¶ Pꝛererea in fabulis audito res matime ꝓuocant᷑ ad riſum ⁊ in alijs bũsne leticie verbis. Sed Augꝰ dicſuꝑ Geñ.ad litterã: turpe ẽ ꝑnimis ꝑnicio ſum xpᷣiano ſic delirare in expoſitioe ſa⸗ cre ſcripture:ꝙ infidelis audiẽs riſuz te nere vix poſſit. C Pꝛeterea ſcribit᷑ aucte Gꝛegl.ilxxxvi.di.ꝙ in doctrina ſacre ſcri pture auctoꝛitatẽ debet ꝓferre nõ ſecula rium lr̃arũ peritiã oñdere epus: quia nõ eſt eᷣalis officij grãmaticã exponere: ne laudes iouis ꝑſonent oꝛa pontificis. r. 1eſt:quia p̃dica In cotrarin toꝛ ſine pecca to pot vti modo loquendi quo vtitx᷑ ſacra ſcriptura: ſed in pleriſq; locis ſa cra ccri- ptura vtit᷑ bis ſignificatiuis trãſſũpti uis ⁊ metaphoꝛicis: Juxta illud Judicũ ix. Jerunt ligna ut vngerent ſup ſeregẽ. Rn G eO dicendũ: ꝙ vti fabulis ⁊? eeE buͤane letitie ybis in p̃di catione euãgeli: trihus modis põt cõtin gere. ¶C Peimo q;tũ ad ſacreſcepture ex⸗ Ar. centeſimaſeptima 1 poſition?. Secũdo q; tum ad moꝛum infoꝛmationẽ. ¶ Tertio q; tum ad au/ ditoꝝ recreationẽ. . Pꝛimo mõ ſacra ſcriptura nullã mixtionẽ recipit EUñ ſu-⸗ per illo vᷣbo Oeutro.xxij. Mon ſeres vi/ neam tuõ altero ſemine.dicit glo.ꝙ pu/ ra debet eẽ expoſitio ſacre ſcripture ſine admixtione hereſis: ⁊ ſine ad mixtiõe ſe cularis ſcie:⁊ ſine ad mixtione inanis glo rie:quia dicente Aplo.i. Chorj.v. Mo/⸗ dicum fermenuti totã maſſam coꝛꝛũpit. Secundo mõ interdu gratia exeplo rũ aliqua ad infoꝛmationẽ moꝛũ induci pñt:quia exempla ponimus nõ vt ita ſit ſed ut ſentiat quid diſcit. Sed tertio modo ad auditoꝝ recreatione: Augꝰ? in libꝛo de eatheticandis rudibꝰ.ponit ꝗqn q; modos quibus auditoꝛes in faſtidio reuelandi ſunt ꝑ p̃ᷣdicatoꝛes ut conſue⸗/ ta audire nõ faſtidient eos:ſed delectẽt. Pꝛimout illa bꝛeuius debeãt compli care. C Secũdo ut lucidius debeãt ex- planare. ¶ Tertio ut cõtraria debeant remouere ⁊ extirpare. ¶ Quarto ut ali qua mira ⁊ ſtupenda debeant enarrare. ¶ QAQuinto ut aliqua honeſta hilaritate condita debeant recit are. 1 ergo eſt dicẽdũ: ꝙ; Ad Peamnmugar. glo. dicit ꝑ fa bulas ibi Apls t angit paganos ⁊ here- ticos. NHam pagani ꝗcquid eos delecta bat deum appellare nõ timuerũt.hereti ci vᷣo acceptis dei veri myſterüs de cete ro non diuinis ſcripturis attendere: ſed potius ad ſenſum erroneũ has male int pᷣtando tranſferre ſtudu erunt.taliũ ́ fa bulas pᷣdicatoꝛ nec ad moꝛũ intoꝛmatio nem nec ad auditoꝝ delectatione dʒ ex/ ponere: ſed ad diſcentiũ extermin atiõeʒ Ad ⁊ꝛ dicẽdum: ꝙ notabilit dicit in expoſitione ſacre ſcripture abſq; dn bio in hoc mixtio nulla eſt facienda: ſed illoꝝ ſententia inducenda qui nõ pꝛopᷣo ſenſu nec ꝓpꝛia interpᷣtatione: ſed ſpiri/ tu ſcõ inſpirati locuti ſunt. & Ad ʒ eſt do. q Gꝛegoꝰ? ibi rep̃ᷣbedit quends eßm M 0° 53 C— Ar. qui doctrinã auctoꝛũ ⁊ poetaꝝ grãmati ce populo exponebat: quod erat multu repꝛebenſibile ſacram ſcripturam pᷣter- mittere ⁊ ſabulas poetaruʒ pꝛoponere. e A111 ſic pzꝛ ocedit᷑. D ſecudu αα, pꝛedicatoꝛ abſq; peccato nõ poſ- ſit conatu apponere in cõplacendo audi toꝛibus. Dicit eni Hieroꝰ i pꝛologo libꝛi Heſteri ꝑſona p̃dicatoꝛũ ⁊ expoſitoꝝſa cre ſcripture. Mec affectamꝰ? laudes ho- minũ nec vituꝑationes expaueſcimꝰdeo cniʒ placerecurãtes miuas boium peni tus nõ timemus:qꝛ diſſipat deꝰ oſſa eo/ rum qui hominibus placere deſiderant. ¶Pꝛeterea pꝛedicatoꝛ ĩ populo è ſicut cõcionatoꝛ. Sed vt phs recitat ex dicto cuiuſdam mulieris perſuadẽtis ſuo filio vt nõ deberet in pplło cõcionari:qꝛ tacẽ do veritatẽ diſpliceret dus loquend a ve ritatem diſpliceret populo. Cuʒ igitur pꝛedicatoꝛ ſemꝑ teneatur loqui verita/ tem nõ videt᷑ ꝙ debeat conatũ appone⸗ re in placedo auditoꝛibus. ¶ Pꝛeterea i dubijs ſemꝑ tutioꝛ pars ẽ eligẽda. Sʒ Hieroꝰ dicit in ſermone de aſſumptione marie virginis.Satis timeo ⁊valde ꝑ⸗ timeſco dũ veſtris cupio parere vel pla- cere pꝛofectibꝰ ne foꝛte ſicut impꝛobus ſ indignus laudatoꝛ uenial⸗ . . P eſt Aug?. iiij. de In Cotraniutα xp̃iana vbi dicit ꝙ opoꝛtet doctoꝛẽ eccleſaſticũ pꝛecipue circa tria attendere. Pꝛimo vt doceat. Secundo vt delectet. Tertio vt flectat. Ham docere eſt neceſſitatis: de lectare ſuauita tis:⁊ flectere cſt victoꝛie. T cO dicẽdum ⁊ conatus pᷣdi . VMcatoꝛis in cõplacẽdo au/ ditoꝛibꝰ põt ꝓcedere ex malo ⁊ ex bono font e. Ex malo quideʒ ſi boc faciat ſui nominis ⁊ ꝓpꝛie fame diuulgatione: modo quo ſcribe ⁊ phariſei faciebant qꝛ ad hunc finẽ dirigebant oĩia eoꝛũ oꝑa vt viderentur ab hoibusvt ſcribitur de eis Matt b. xxiij. Secundo turpis lucri gcquiſitione:tales enim pꝛiuati ſunt ve R . , 5 . . . 2 4 * rita te:quia exiſtimãt queſtum eſſe pieta tem:ſicut dicit Apłs.i.Thi.vi. Ter⸗ tio alicuius veritatis ad ſalutẽ ⁊ ifoꝛma tionẽ moꝛum pertinẽtis dimiſſione. Jn boc.n. gloꝛisabatur. Paulus Actl.xx.qꝙ nec ex timoꝛe male bumiliante nec par/ cens vicijs aliquoꝝ ex cõplacentia male in flamate nunq; dimiſerat aliquid ãnũ ciare ſuis auditoꝛibus ad eoꝝ ſalute ſpe ctãs. Sic eni ait ibi. Cõteſtoꝛ vos hodi erna die:quia mũdus ſum a ſanguie oi⸗ um veſtrũ:nõ enim ſubterfugiquo minꝰ annnciarem vobis eſſe conſiliu dei. Sil tribꝰmodis ex bono fõte põt pꝛocedere. Pꝛimo talem cõplacentiam intedat pꝛopter auditoꝛuʒ charitatiuã dilectio nem. Dicit enĩ Augꝰ in li.de catheticäa⸗ dis rudibus. qꝙ quãto magis diligimus eos ꝗbꝰ logmur tãto magis eis cupimꝰ vt placeant que ad eoꝛum poꝛꝛigũtur ſa lutem qð ſi nõ ſuccedit cõtriſtamur ⁊ in ipſo curſu debilitamur ⁊ fragimur quaſi fruſtra opera ↄteramus. ¶C Seundo vt banc intendat ꝓppter dei veritatis mani feſtationẽ. ¶ Et tertio pꝛopter eterna,- retributionẽ. Ratiões ſuperiꝰ ſacte ſo/ lute ſunt per ea que dicta ſunt. ℳoAr er i ſic pꝛocedit᷑. Ai tertii gclenim e pee dicatoꝛes euangelij abſq; pecca⸗ to nõ poſſint curaʒ apponere in oꝛnatu verboꝛuʒ: videt eni oꝛnatus verboꝝ per tinere ad fauſtũ ſuperbie. Sed ſacra ſcri ptura bumilimo loquẽdigenere ſe cun⸗ ctis pᷣbet vt dicit Augꝰ?: nõ ergo ĩ pꝛedi ca tione ſacre ſcripture dʒ hõ vtioꝛnatu vᷣboꝝ. C S. Paulꝰ fuit pᷣcipuꝰ doctoꝛ ⁊ pᷣdicatoꝛ euãgelij. Sʒ ipᷣe q;uis fuerit ꝑi taſcia ñ tñ ᷣmoe:vt ipᷣe dicit.ij.Chorl.xi Mullaẽ cura apponẽda pᷣdicatoꝛiĩ oꝛ/ natu bmõis. ¶ S.moyſes excuſauit ſe de ĩperitia ſermonis ⁊ lingue Exo.iiij.? tñ ex tali ip eritia nõ ẽ remotꝰ a ducatu ppli iſraelitici:oꝛnatus ergo vel eloquẽ tia nõ eſt in pꝛedicatione conſideranda. In contrarium ated e t/ na N 22ẽ Ar. Eccł xv.ligus ſapiẽtiũ oꝛnat ſcientiaʒ. V. (1 60 dicendum ꝙ hancque⸗ „₰☛☚l ſtionẽ determiat Augꝰ. iiij.de doctrina chꝛiſtiana.c.ij.ſic dicẽ s bic foꝛſitã aliquis querit: vtrũ auctoꝛes noſtri quoꝛũ ſcripta diuinitus inſpirata Ccanoneʒ nobis ſaluberrima auctoꝛit ate fecerunt ſapietes tmmodo an eloquẽtes nucupandi ſunt:que quidẽ queſtio apud meipᷣm ⁊ apud eos qui ſentiũt mecuʒ qð dico facillime ſoluitur. Nam vbi eos in- telligo nõ ſolum nibil eis ſapientius:ve rum etis nibil eloquẽtius mibivideri po teſt: ⁊ audeo dicereomnes qui recte ĩtel ligunt ꝙ illi loquũtur ſimul ĩtelligere nõ aliter eos loqui debuiſſe. Hanc aut ſolu tionem Augꝰin eodẽ li.ex tribus confir mat. ¶Pꝛimo ex parte:finis ad quẽ ſa- cra ſcriptura dirigitur. Secundo ex parte auditoꝝquibus pꝛeponit. ¶ Ter tio ex parte eoꝝa quibus tradit᷑ Sirigit᷑ enim tota ſacra ſcriptura ad dei laudem tanq́; ad fine. Si ergo regina beſter oꝛa uit ꝓ ſue gẽtis tꝑali ſalute kocneur a regem vt in os eius deus congruuʒ ſer-⸗ monem daret oꝛnatũ ⁊ bene ſonantẽ in lingua ſua:multo magis oꝛare debet vt tale munus accipiat qui p omniũ homi- nũ ſalute in verbo ⁊ doctrina laboꝛat:ex parte illorũ quibus pꝛoponitur: videmꝰ enim in coꝛpoꝛali tbeſauro ꝙ vbi ãpli⸗ diuitiarum cernitur ibi offerütur liben tiꝰ:quia auro textis reſeratis reliquijs ſignont᷑ oculi ⁊ loculi aperiũtur:oſtendit᷑ pulcherrima forma ſancti vel ſancte ali cuius ⁊ eo credit ſanctioꝛ quo coloꝛatioꝛ currut bomines ad oſculandũ inuittant᷑ ad donandum ⁊ magis iuterdum mirã/ tur pulehꝛa q; venerent᷑ ſacra. Eodẽ mo do in theſauro ſacre ſcripture quem di/ cente apło habemus in vaſis fictilibus quanto oꝛnatus eloquẽtius intelligibili us ⁊ potẽtius ꝓponitur auditoꝛibus tã to magis ꝓponens intelligenter libent ? obedienter auditur. . Tertio boc pa tet ex parte eoꝛum quibus pꝛoponit.Di centeſimaſeptima cit enim Augꝰ?eodem lib. ꝙ eloquentes quidẽe non ſolũ ſapientes canonicos no ſtros auctoꝛes doctoꝛeſq; fatemur tali eloquentia qua lis ꝑſonis illis congrue- bat:quod potiſſime apparet de eloquen tia pꝛophbetarũ:vbi pertropologiã mul ta obtegunt᷑:que quãto magis tranſla⸗ tis verbis vident᷑ aꝑiri tanto magis cũ fuerint aꝑta dulceſcut: qdð ſpecialr pʒ ex illius pꝛophete libꝛo qui ſe paſtoꝛalẽ vel armentanum fuiſſe teſtatur. Ad Nimu ergoẽ dicẽdũ hu . P mane ſcie hñt mo/⸗ dũ otrariũ modo tradendi ſacre ſcriptu re.Que eni ſunt ardua ⁊ difficilia ſacra ſcriptura tradit modo humili ⁊ facili bu mana vᷣo ſientia que ſunt facilima et le uia tradit modo ãpuloſo ⁊ quodaʒ faſtu ſuꝑbie:habet eni boc ꝓpꝛiũ doctrina ar rogãtium ſᷣm Gꝛegj. vt bumiliter neſci ant inferre quod docent ⁊ recta que ſapi unt recte miniſtrare nõ poſſunt:oꝛnatuʒ ergo bumane ſcientie ampuloſum cum faſtu ſuꝑbie ſacra ſcriptura deteſtatur, Sed oꝛnatum decentem ſanctos viros imitatur. Adz“meſt dicendũ ꝙ Pau lus nõ fuit iperitus eloquentia q ẽ neceſ ſaria ad ſacre ſcripture expoſitionẽ ſicut in omnibus epiſtolis eius patet ⁊ pꝛeci- pue in eplłla ad Hebꝛe.vbi oꝛnate et elo⸗ quenter locutus eſt. Sed in ex᷑terioꝛi lo cutione ad euitandum faſtü ſupbie gen⸗ tiliũ ⁊ pſeudo apłoꝛum eloquẽtia in am puloſitate ſermonis nõ vtebat᷑. Oicit.n. i. Chor.ij. Ego cu veniſſem ad vos fra tres veni nõ ꝑ ſublimitate ſermõis aut ſapiẽtie:annuciãs vobis teſtimoniu xpᷣi nõ eni iudicaui me ſcirealigꝗd iter vos ni ſi ieſum xpᷣm ⁊ buc crucifiru C Ad ʒm eſt dicendũ ꝙ ſicut dicit Augꝰ.iiij. de do ctrina xpᷣiana Quedã e eloquẽtia qᷓ ma- gis decet etatẽ iuuenilẽ. Quedã po ma gis ſenilem:eo ꝙ eloquentia dicẽda non eſt ſi pſone non ↄgruat eloquẽtis ita:vt quedam eloquentia eſt que decet viros ſumos auctoꝛitate digniſſimos plen eq; 00 4 diuinos. Moyſes ergo eloquens fuitil- la eloquẽtia que decebat eũ vt aſſumeba tur mediatoꝛ inter veũ ⁊ boiem aaron 7 alios pᷣlatos leuitici generis. Eloquẽ- tia vo que erat neceſſaria ad alloquedũ pplin fulgebat aarõ gqi gdiutoꝛiũ moyſi effuptus & ad boc officium exequenduʒ. = 2 uartu *α ꝓceditur. Oü 9 Aidet᷑ eni ꝙ p̃dicatoꝛes abſq; ꝑeccato nõ poſ ſunt tacere ſcelera ppłi nõ nũciando eis p̃dicatio nãq; euangelij tinet ad veri- tatez doctrine. Sed m Hiero. veritas doctrie ſanctitas vite ⁊ equitas iuſticie? etiam ppter ſcandalũ dimittẽda no ſut. ¶ Pꝛeterea pꝛedicatoꝛi dici Eſa.lviij. Cla ma ne ceſſes quaſi tuba exalta voce tuã ⁊ annũcia ppło meo ſcelera eoꝛu ab qʒ peccato: ergo pᷣdicatoꝛ ſcelera pplłi ta cere nõ poteſt. Epreterea ſcribitur au ctoꝛitate Gꝛego.lxxxiij.di. c. erroꝛ. Me/ gligere quippe cuʒz poſſis puerſos ꝑtur bare nibil alið ẽ q́; faueremec caret ſcru pulo ſocietatis occulte qui manifeſto fa choꝛi deſinit obuiare. . ſunt A&μα 11ε1 eſt qꝛ non iun . J n c0 trarin ꝑfectioꝛes pᷣdi catoꝛes pñtis tẽpoꝛis ꝓphetis veteris teſtameti. Sed illi multa ſcelera obmit tebant ppło nõ nunciãdo:ſicut patet de repudiatiõe vxoꝛuʒ quod nunqᷓ; fuit bᷣm Augj·a deo cõceſſum:ſed ſolũ ꝑ moyſen 2 alios pꝛophetas pꝛopter euitationem maioꝛis mali permiſſum. Scribit᷑ enim Malachie.ij. vxoꝛẽ adoleſcẽtie tue noli ß iz cũ oiapopuer eãᷣ vmmirteil * dicẽdum: ꝙ quedã ꝑ pꝛe * ndeogαα ꝓponunt᷑ tan/ G; credenda. C. Quedã o tanq́; opan da ⁊ obſeruãda vt oia diuina pꝛecepta. ¶ Quedam aũt ſicut coꝛꝛigeda vt que ſunt cõtra infoꝛmationẽ bonoꝝ moꝛum falſitates ergo ⁊ erroꝛes que opponunt᷑ credibiſibꝰ ⁊ bis que ſunt de integritate fid ei ⁊ ſacre ſcripture pꝛedicatoꝛ ta cere nõ debet. Tranſgreſſiones vo diuinoꝛuʒ Qneſtio ꝛonücianda eẽ peccata dãnoſa peſtis ẽ. In pſona enim taliũ ſcribi᷑ Treñ.i.pꝛo pbete tui vid erunt tibi falſa ⁊ ſtulta:nec apierũt iniquit atẽ tuã:quia tales ex gra uioꝛibus leuioꝛa quaſi diuina guctoꝛita te peccantibꝰ nũciant: dicẽtes bonu ma lum ⁊ malu bonũ ſicut glo. ibi dicit. S que ſunt cõtra bonoꝝ moꝛuʒ infoꝛmatio nem coꝛꝛigenda ꝓpter vitationẽ quãdo ꝗʒ maioꝛis mali ⁊ ne auditoꝛes peioꝛes fiant quandoqʒ ſunt diſſimulãda:qꝛ bm Chbꝛeylo. Cum hominũ pꝛauam volũta tem cobibere nõ poſſumus: ſalubꝛit᷑ per mittimus: mala ne peioꝛa fiant. Et au ctoꝛitate Gꝛego.inducit᷑iiij.di c.q̃dra/- geſima: ꝙ cũ bomines a pꝛaua ſua ↄſue tudine auerti nõ poſſunt cũ venis ſuo in/ genio reliquẽdi ſunt:ne foꝛte peioꝛes exi ſtant ſi a tali cõſuetudine pꝛohibeantur vndenon peccat eccleſia ⁊ pꝛedicatoꝛes euangeli: vt puto ſi diuino cõſilio ducti interdum diſſimulãt nuciare in populo aliqua eẽ peccata ⁊ tanq; mala dimitte da vel coꝛꝛigẽda ſi pꝛobabiliter credant ex dimiſſione illoꝝ peioꝛa eſe fienge. . 1 ergo eſt dicẽdũ: ; Ad Perumn veritas doctrie nõ eſt dimittẽd a ꝓpter ſcand alũ aliquoꝛuzʒ particularit᷑: ſed ſi oẽs ſcadalixarent᷑ di- mittẽda eet ꝓ tũc. Eſt eni regula vniuer ſalis ꝙ ſi opus eſt tã bonũ ꝙ pᷣponderet dãno ſcãdali nõ debet dimitti ꝓpter ſca- dalũ.Si vᷣo ecõuerſo:dimittendu ẽ: vel dicendũ ꝙ nõ ꝓpter ſcandalũ ſʒ pꝛopter maius maluũ ⁊ ꝓpter maius piculu quod inde põt accid ere:puta ſciſma vel cõtem ptus qñq; veritas vel iuſticie equitas di mittenda eſt. ¶ Ad 2"eſt do. ꝙ ſcclera ₰W ſeinꝑ ſunt nũcianda:ĩpoꝛtant. m. ſcelera pctã enoꝛmia ⁊ mani ta dei: ſ aliqua minoꝛa pctã qñ q; tacen da ſut ne peioꝛa fiant ſicut ppbete ꝓuide diſſimulauerũt diuoꝛtiũ ꝓpter vitãdum bomicidiũ. Ad 3 d. & pꝛedicatoꝛ obuiat manifeſto faciuoꝛi quando diſſi⸗ feſta cõtra manda ur H mandatoꝶeodem modo tacenda 7 non Hoß II . ca qð querunt quatuoꝛ. logia teneat᷑ ſcire ius canõicũ. Ar. ¶Qõ. C viij.quõ ſtatꝰ ꝑfectio repñtat i doctoꝛibꝰ⁊ ſacre ſcpture expoſitoꝛibꝰ. Lterius videnduʒ eſt quõ ſtatꝰ ꝑfe ctio repñtatur ĩ doctoꝛibꝰ⁊ ſa cre ſcpture expoſitoꝛibꝰ. Cir- Pꝛimo vtruů dignus magiſtrari in theologia teneat᷑ ſcire oẽs bumanas ſcias. Secundo vtrum dignus magiſtrari ĩ theologia te neatur ſcire omnium gentium linguas. ¶ertio vtꝝ dignꝰ magiſtrari i tbeo/ ¶ Quar⸗/ to vtrum dignus magiſtrari in theolo- gia ſi non magiſtratur perdat aureolã. . 317 ergo ſic pced it᷑ UM Parmn Aidetur.n.q; dignus magiſtrari itbeologia nõ teneaĩt᷑ ſcire bumanas ſcias. Dicit enim Augꝰ.xiiij.de trini.ꝙ nõ quicꝗd ab ho- mine ſciri poteſt in rebus bumanis vbi plurimũ ſuperflue vanitatis ⁊ noxie cu rioſitatis eſt.ſacre ſcripture tribuenduʒ Sed illud tmmodo quo fides ſaluberri ma que ad veram beatitudinẽ ducit:gi- gnitur: nutritur: defenditur ⁊ roboꝛat᷑. Pꝛeterea illa nõ tenet᷑ ſcire dignꝰma giſtrari in theologia pꝛo quoꝛum ſtudio inf ligitur ſibi pena:ſʒ Hieroꝰ recitat de ſeipſo in epłla ad Euſtachiũ ꝙ in extaſ poſitus vehemẽter verberatus fuit: ita vt liuẽtes ſcapulas babuiſſet ⁊ plagas ſenſiſſet per multos dies pꝛo eo ꝙ codi- ces cicerpnis ⁊ humanaꝝ ſciaꝝ legerat ¶Pꝛeterea humane ſcientie deriua te ſunt a ſacra ſeriptura.Dicit eniʒ Augꝰ. ij.de doctrina chꝛiſtiana: platone tẽpo/ re Hieremie ꝓphete ꝓfectũ fuiſſe in egy ptuʒ: vbi tunc ille ꝓpbeta erat ibiqʒ per dictũ Hieremiã noſtris litterꝭ fuiſſeim butuz vt illa poſſet docere ⁊ ſcribere que iure à multis laudãtur: ergo non dignꝰ⸗ magiſterio in theologia tenetur buma/ nas ſcientias ſcire cum ab ipſa ſint deri uate ⁊ non econuerſo. GEn centeſimaoctaa i mulatur minus malum ne fiat maius. In contrariũ na dien theologia tenet᷑loqui ⁊ docere inter ꝑte ctos. Sed ſapiẽtia quã Apls. i. Chorl. j. docet ee loquendam ⁊ docenday inter pfectos eſt rerum bumanaꝝ viuinarũqʒ ſcientia:vt dicit Augꝰ.iin.de trini.tenet᷑ ergo ſcire vumengs ſeient u⸗ ne Pn dicendum ꝙ ad magiſte c0 riuʒ ſacre ſcripture aſſũ ptus:ipſaʒ diuinã ſcripturã tenet᷑ decla- rare int elligibiliter: docere eloquen ter contra impugnãtes defendere fideliter. Ad que tria plurimũ valent bumane ſci entie:valent eni ad ipam intelligendum ſcientie mathematice: methapbiſice ac omnes ſciitie diffiniendi ⁊ diuidẽdi rhe torice pollicite ⁊ etbice.ſicut Aug pbat de ſingulis.ij.de doctrina cbriſtiana: va lent ſimiliter ad docendũ ⁊ cõtra impu/ gnãtes ip̃am defend endũ:quia qualiter pijs opituletur ⁊ cõtra impios veſenda tur plurima ab ipſis bumanaꝝ ſcientia⸗ ru traditoribus contra eos accipere poſ ſumus:vt dicit Oamaſ.iiij li. Ad Ppꝛim ũ ego eſt dicendũ ꝗ; eRIE ncut dicit Aug?. ij. de doctrina xpᷣiana:in humanis ſcietijs aliquid eſt inſtitutũ ab hoibus tanq; ſu perſticioſum vanũ ⁊ curioſum vt quod ẽ inſtitutum ad colenda idola vel ad cou ſultationes ⁊ pacta quedã ſignificatio/ num cũ demonibus placita atq; federa ta:qualia ſunt volumina magicarum ar tium. Omnes enizʒ tales artes vel nugs torie vel noxie ſuꝑſtitionis ex quadã pe ſtifera ſocietate boium⁊ demonũ conſti tuta penitꝰ ſũt repudiada ⁊ fugiẽda cui libet xpᷣiano:aliꝗd vᷣo eſt in humanis ſci entus tanq; verum vtile ⁊ fructuoſum: ⁊ quia omne veꝝ ab illo eſt g ait: Ego ſu via veritas ⁊ vita. Ideo omnia cõmoda ⁊ neceſſaris hommique cũ hominibꝰin/ ſtituta ſunt ⁊ que ad vſum bumane vite neceſſariũ ꝓficiunt nõ ſunt fugiẽda xpᷣia no imo intuenda diſcenda ⁊ i memoria Ar. retinenda. Ad 2c dicendũ: ꝙ ma- giſtris iam ꝑfectis in hůanis ſciẽtijs:cũ ſam ad ſtudiu ſacre ſcripture pueniũt:dã noſum ẽ ⁊ curioſum tẽpus apponere in lectione uel ſtud is hũane ſcientie. Sic enim ut dicit Augꝰ.ij. de doctrina xpᷣia- na: Sẽtire dʒ quiſq; diues de egypto exi⸗/ ens: ꝙ tñ niſi paſcha egerit ſaluũ ſe eſſe nõ poſſe exiſtimet. Paſcha aũt noſtrum cbꝛiſtus ẽ:vnde cũ dignus magiſtrari in ſacra ſcriptura ad eã ꝑſcrutandã accede re ceperit:illud apłicũ cogitare nõ ceſſʒ ſciẽtia ĩflat. cbaritas vᷣo edificat. C Ad Zm eſt dicenduz:ꝙ ſicut dicit Augꝰ.ij. de doetrina chꝛiſtiana: Credibile eſt roſide ratis tẽpoꝛibꝰ ꝙ pbi de lris nr̃is habue runt quecũq; bona:⁊ quecũqꝙ; vera dixe runt:maxime cũ añ lr̃as gentis bebꝛeoꝝ in qua vnius dei cultus emicuit:ex q̃ ſᷣm carnẽ venit dñs noſter. Hec ipſe qdeʒ pi ctagoꝛas fuit a cuius poſteris platonici theologiã didiciſſe aſſerat᷑. Un ſi qua ve ra ⁊ fidei nr̃e accomoda dixerunt ab eis tãqᷓ; ab iiuſtis poſſeſſoꝛibꝰ accipiẽda ſut. Slecuncaen⸗ qꝙ dignꝰ? magiſtrari in theologia nõ teneatr᷑ ſcire oium gentiũ linguas.loꝗ 7 eniʒz diuerſis linguis ẽ donũ ſpũs ſancti ſicut pʒ.i.Chorj.xij.ſed dona ſpũs ſãcti OQueſtio cit᷑ debitoꝛ grecis ⁊ barbaris:ad Ro.i. ſed debitum eis redd ere nõ põt niũ ſci- at eoꝛum linguss è“ Ri e0 dicẽdũ: ꝙ teneri ad aliqᷓ põt intelligi dupliciter: vel ex neceſſitateuel ex quadã ↄgruitate Er neceſſitate ergo dignꝰma giſtra⸗ ri in ſacra ſcriptura nõ tenet᷑ ſcire oĩium gentiũ linguas:ſed ſolũ linguã illoꝝ cum quibus cõnutritus ẽ. Sicut eni eſt i vita pollitica ⁊ moꝛali in q̃ cũ oĩbus bõ pdeſ/ ſe nõ poſſit. Illis tñ potiſſimũ cõſulendũ eſt q ꝙꝓ locoꝝ ⁊ tẽpoꝛũ uel quarũlibet re- rũ opoꝛtunitatibus cõſtrictius ſibi quaſi quada ſoꝛteiungunt᷑:ut dicit Augꝰ.i.de doctrina chbꝛiſtiana. Sic ẽ in vita ſpecu latiua ⁊ ſpũali cuius actus eſt docere in qua cũ homo oibus conſulere nequeat:il los tñ docere tenet᷑ qui uel iuriſditiõe uł officij ad min iſtratiõe ſeu familiari cõuer ſatione ſibi quada ſoꝛte iungunt᷑. ¶C Sʒ quadã congruitate:planũ eſt ꝙ vtile eſſſ- ſcire pluriũ gentium linguas ꝓpter tria. Pꝛio ꝓprf ifideliũ aerſathe; ul ouer ſioné᷑. Oic.n. Aplus.i.ad Chor.xiiij.ꝙ genera linguaꝝ ſigna ſüt data infidelibꝰ ad eoꝝ conuerſionẽ ad quoꝝ in ſtructio/ nem ut ſine erroꝛis admixtione in ſacra ſcriotura imbuant᷑ maioꝛem idoneitatẽ bñt magiſtri in tbeologia qᷓ; alij. ¶ Se hẽre nou eſt in ptãte homis: nullꝰg de- cundo ppter ſacre ſcripture plenioꝛẽ in- bet conari hoc a ſeipſo bẽre:ſed a deo bu militer expetere. C Pꝛeterea qð puenit er pctõ hõ non tenet᷑ ſcire uel docere:ſed diuerſitas linguarũ ex pctõ cõſtituta eſt ut dicit Augꝰ. xvi.de ciui:dei. Dignꝰ er go magiſtrari in theologia nõ tenet᷑ boc ſcire uel docere. Pꝛeterea logꝗ diuer⸗ ſis linguis ad hoc eè naceſſariuʒ ut ſacra ſcriptura coicet᷑ infidelibus:ſed xpᷣs ꝓbi buir Matth. vij. ſanctũ dari canibus: ⁊ margaritas pꝛoijci añ poꝛcos.ignus Cmagiſtrari itheologia nõ tenet᷑ bſcire In cõtrariũ igtzma ſcriptura ex officio ad quod aſſumit᷑ effi tellectionem. Dicit eni Aug. ij. de doc. chbꝛiſtia. ꝙ ad ſacre ſcripture cognitionẽ ꝓpter ignota ſigna vtile ẽ ſcire diuerſas linguas: ad minus tres: bebꝛaicaʒ grecã ⁊ latinam. ¶ Tertio ꝓpter docent fru ctificationẽ. magiſter eniz ſacre ſcri ptu re doctoꝛ efficit᷑ vniuerſalis ſcie:que oĩ/ bus eſt cõmunicanda.vliter aũt ipſã cõ municare nõ põt ſi linguas oĩum non lo quatur. Sicut enim ſi incertam vocẽ de derit tuba nullus parat ſe ad bellũ:ita ni ſi doctoꝛ per linguam ina nifeſtů ſermo/ uem ded erit nõ intelligit᷑ illud quod do- cet:ſi cut dicit Aꝑlus.i.Cbor..xiiij. Ex hac ergo congruitate ut docrina fidei — — — — — — — — —, — — —, — — — — — — —e —⸗ — — — nni ſd Ar. ne pᷣdicatio impeditur. vbiq; diuulgeret ꝓuide oꝛdiatũ cẽ.extra de magiſ. per cõſtitutionem Clementis ut Pariſius: Oxime:Bononie: Salamã tie ⁊ in Romana curia teneant᷑ alig bñ/ tes grece bebꝛaice arabice ⁊ caldaice lin guaꝝ notitiam per quos ali inſtructi in buiuſmodi liguis fructum ſperatum poſ ſint deo auctoꝛe ꝓducere. . A G pꝛim U erso eſt dicendu:ꝗ k UNſicut dicit Aug?. i. de doct. chꝛiſtia. Loqui diuerſis linguis donum fuit ſpũs ſancti in apoſtolis qui vno momento tempoꝛis adueniente ſpi ritu ſancto omnium gentium linguis lo cuti ſunt: ſed quod illis conceſſuʒ eſt vno tempoꝛis momento abſq; doctoꝛeꝑ tẽ- poꝛis ſpatium duce bomine ⁊ tradente alijs conferri poteſt. Ad ꝛ veſt dicen/ dum: ꝙ diuerſitas linguarum eſt indu- cta in penam peccati: ſicut ignoꝛãtia ex pctõ cõſecuta eſt. vnde ſicut ꝗad remoue dam ignoꝛantiaʒ pᷣdicanda eſt voctrina euangelica: ne ex ipſa impediat buma- num genus ab eterna ſalute: ſic neceſſa rium eſt ſcire diuerſitatem linguarum ꝑ quarum ignoꝛantiam euangelice doctri Ad 3“ eſt di⸗ cendum: ꝙ canibus rabioſis ⁊ contenẽ/ tibus panem ſalutis eterne ſacra ſcpᷣtu ra non eſt p̃ᷣdicanda:nec margarite poꝛ/ rigende:ſed canibus iam fam elicis ⁊ cu⸗ pie ntibus ſaturari de micis que cadunt de menſa dommi non eſt ſacra ſcriptura — deneganda. D tertin ſic pꝛoccdit᷑: Ai detur enim ꝙ dignus magiſtrari in theologia nõ tcneatur ſcire ius cano- nicum. Scientia enim iuris canonici vi detur eſſe quedam pꝛactica tbeologica: ſed dignus magiſtrari in theologia non tenetur ſcire theologicã pꝛacticam: cuʒ finis eius non ſit pꝛaxis:ſed contempla tio veritatis: ut dicit Augꝰ pðᷣ de trini. ¶Pꝛeterea ſciens ſcientiam ſubalter/ nantem non tenetur ſcire ſcientiam ſub alternatam: als phuũs naturalis tenere centeſimaoctaua tur ſcire ſcientiam medicine ⁊ alias ſci entias que ſubalternantur ei:ſed ius ca nonicuʒ ſubalt ernatur theologie: dign?⸗ ergo magiſtrari in theologig non tenet ipfam ſcire C Pꝛeterea in iure canoni/ co multe queſtiones determina ntur per leges ⁊ iura ciuilia. Scribitur enis.x. di. Si in adiutoꝛium noſtrum terreni im-/ perij leges aſſumendas putatis non re pꝛehendimus: ſed dignus magiſtrari in theolosis non tenetur ſcire lenss iura en . 4 11 Ccinilia. In oↄtrariũ auſqz ſnie ↄſiderare finẽ ⁊ oꝛdinẽ miſtroꝝſbſeruien tiũ illi fini: ſiẽ eadẽ lex moſaica:q deter minauit de oꝛdine multoꝛum ſeruienti- um in cultiillo:ſed tota ſcientia iuris ca nonici eſt de oꝛdine miniſtroꝛum ⁊ eccle ſiaſticoꝛum negocioꝛum ꝓut pertinet ad cultum dei:ergo theologus qui conſide- rat de deo tanq; de fine pꝛecipue habʒ de talibus conſiderare. “ Knid c0 dicendum: ꝙ diſtinctio C1 vnius ſcientie abalia nõòᷣ accipitur penes rem que cognoſcitur: ſed penes diuerſum modum ſciendi. vn de penes diuerſum modum conſideraãdi phus. vij. Met ba poſuit diſtinctionem ſcientiarum. Illa ergo eadem que tractã tur in theologia tractantur in iure cano nico:⁊ illi idem canones qui recipiuntur in tbeologia recipiunt᷑ in iure canonico ⁊ que reſpuuntur ibireſpnũtur bic.Scri bitur enim auctoꝛitate Augl. xij. diſ. Omnia que neq; in ſanctoꝛum auctoꝛi tatibus continentur nec in concilijs ſan ctoꝛum patrum inueniuntur:nec conſue tudine vniuria lis eccleſie roboꝛata ſunt ſine vlla dubitatione reſecanda eſtimo. Oifferunt tamen in modo conſidernadi qᷓ;tum ad quinqʒ. Pꝛimo quidem:qꝛ a theologo determinan᷑ modo ſubtili ? quaſi pꝛopter quid:⁊ modo quo pꝛopter quid in theologia aſſignari poteſt. In iu re ᷣo canonico modo groſſo ⁊ ſolum qꝛ. ¶ Secundo:quia a theologo deterii- Ar. Qneſtio IIi nant᷑ pncipalit᷑ ppt᷑ veritatis contem/ plationẽ.a canoniſtis vo magis pncipa liter ppter actionẽ ⁊ queſtionũ occurren tium ſolutionẽ. & Tertioaꝛ a theologo determinant᷑ pncipalit᷑ de cultu dei: ⁊ de bis qᷓ ſpectãt ad integritatẽ fidei vnius dei. a canoniſtis vo magis de oꝛdine mi niſtroꝛum ⁊ eerleſtaltiroeuegocton ſpe/ ctantiũ ad talẽ cultum. ρQuarto qꝛ a theologo determinant᷑ canões qualiter pijs opitulent᷑ ⁊ ↄtra impios defendant᷑ In iure vo canonico taxat modus q̊ opi tulent᷑pijs ⁊ defendant᷑ contra impios. ¶QAQuinto quia a theologo determinã/ tur magis vniuerſalit᷑ ⁊ in foꝛo ↄſciĩe in quo agitur cã inter boĩem ⁊ den.a cano niſtis ?o magis ꝑticularit᷑ plicando ad ꝑticularia negocia in foꝛo exterioꝛis iudicij in quo agit᷑ cã inter hoĩeʒ ⁊ boieʒ Et quia ſermones vniuerſales in mate- ria moꝛali parũ ſũt vtiles:ut dr̃.i.Ethi. Jõ puta ꝙ pꝛouida oꝛdinatio eſſet ut di gnus magiſtrari in theologia poſt lectu⸗ ram libꝛi ſentẽtiarũ teneret᷑ legere libꝛũ dꝛcretoꝝ quatenꝰ magis tritus ⁊ exꝑtꝰ aſſumeret᷑ in his q ſuntneceſſaria ad cõ ſulendum ſaluti aĩarũ fidelin. A G pꝛimũ ergo ẽ dicendũ: ꝙ pꝛaxis nõ ſubterfu git determinationẽ theologie. imo aliꝗ ponunt eã pᷣncipalit ſpeculatiuã ⁊ pnci/ paliter pꝛacticã: ꝓ eo ꝙ cõtemplatio dei ad quã oꝛdinat᷑ theologia tanq; ad finẽ acquiri nõ põt niſi ꝑ charitatẽ ⁊ oꝑa vir tuoſa ⁊ obſeruationẽ mandatoꝛum dei. WAd ⁊meſt dicendum: ꝙ ſcia ſubalter nãs tradit pᷣncipia ſcie ſubalternate: iõ eadem cõnd erant᷑ in vtraq; ſcis nõ tñ eo dem mõ: ſed ibi vniuerſalit᷑ ⁊ ſcientifice bic autẽ ꝑticularit᷑ ⁊ mõ groſſo: ſic illos canones tenent᷑ ſcire theologi s tradũt canoniſte:⁊ m vᷣſtatẽ illoꝝqõnes debẽt determinare.non quidẽ mõ iuriſtarũ in foꝛo exterioꝛis iudicij vbi agitur cã int᷑ boicm ⁊ hoĩem: ſed magis mõ theologi co:⁊ in foꝛo conſcie in quo agitur cã int hoĩem ⁊ deum. ¶ Ad 3 “ eſt dicendũ:q; ſicut theologia non reſpuit ſcias phõꝝ qᷓ pluribus erroꝛibus ſunt admixte q; le/ ges imperatoꝝ:ita nec ĩ ſe nec in iure ca nonico ſibi ſubalt᷑nato reſpuit leges ter reni imperij:qꝛ vbicunq; ⁊ vndecuũq; in⸗ ſonuerit veritas ab illo e ꝗ dicit:Ego ſũ via veritas ⁊ vita: ut dicit Augꝰ. Ande ſicut dignꝰ magiſtrari in tbeologia ten et ſcire pᷣmitiuas ſcientias hũanas ut cla⸗ rius ⁊ ſubtilius poſſit ſacram ſcripturaʒ intelligere.ſic multo magis tenet᷑ ſcire ſanctoꝝ canones ut melius ⁊ fructuoſiꝰ poſſit ſaluti aigrum conſuler. D rtum ſic ꝓcedit᷑ Ni AZetur. n. ꝙ di gnꝰ magiſtrari in theologia ſi nõ magiſtretur perd at aureola m. Judiciuʒ enim ecleſie militantis eſt confoꝛme iu⸗ dicio eccleſie triumphãtis:ſed dignꝰ ma giſtrari in theologia ſinõ magiſtret᷑ non appꝛobatur iudicio eccleſie militãtis:G non appꝛobar᷑ iudicio eccłie triumpban tis ut ſibi aureola debeatur. Pꝛeterea pᷣdicare ⁊ docere conuenit ex officio ſolũ epiſcopis ⁊ platis:ergo ſolum eis ⁊ non alijs conuenit a nureola. Pꝛeterea au- reola debetur illis perquoꝝ documenta diabolus expellit᷑ a coꝛdibus fideliuʒ: ſʒ per documenta multoꝝ ſanctoꝝ diabo⸗/⸗ lus a coꝛdibus fidelium expellitur: er/ go eis ⁊ non ſolum doctoꝛibus eberur 2 Argpe aureola. In CO t AriER eſt: quia virgo non approbata per eccleſam dummo⸗ do ſit vere virgo non amittit aureolam: ergo dignus approbari per eccleſiaʒ ad magiſterium: dato ꝙ non approbetur: non perdit aureolam. Rn 60 dicendum ꝙ aureola eſt .⸗ quoddam accidentale pᷣ mium correſpondens bono creato ꝓali qua ſingulari victoria.Eſt auteʒ triplex impugnatio in preſenti vita:vna carnis alia mundi: ⁊ tertia diaboli. Prima vniuerſaliter vincitur per virginitatem. „ . —,— —— — — — — — -- —— — ————— II lüp org Ple⸗ rec ter Bin⸗ thei tcha/ trh ſare oſ⸗ t ti ſini jcu; ein⸗ de 82 C¶Q⅝Secunda vincitur per martyriũ. Mi bil enim delectabilius ⁊ amabilius ẽ in mundo q; coꝛꝑalis vita que cõtem nit g martyriu. ¶.Certia vicit ꝑ doctrinã:iõ aureola debet᷑ virgin ibꝰ martyribꝰ ⁊ do⸗ ctoꝛibus. Requiruntur tamen tria vt ta lis aureola doctoꝛibꝰ debeat᷑. ¶ Ham pꝛimo exparte doctrine requiritur ꝙ do ceant ſacram ſcripturã neceſſariã ad ſa lutẽ ⁊ ꝑtinentẽ ad infoꝛmationẽ moꝛuʒ vt dicente apło:ſit vtilis ad docendũ:ad srguendũ: ad coꝛꝛigẽdũ ⁊ ad erudiendũ per talẽ enĩ doctrinã diabolus expellit a coꝛdibus fideliu:dicẽte aplo ad Ephe vi. Induite vos armatura dei vt poſſit ſtare aduerſus inſidias diaboli ⁊ qualis ſit iſta armatura ſtatim ſubdit. Gladiuʒ ſpus quod eſt verbum dei. Secundo ex parte docẽtis requiritur ꝙ actu doce at ⁊ actu pꝛedicet:no eni habentibꝰ habi tum vel officiũ certandi debet᷑ coꝛonaſʒ actualiter certãtibus ⁊ actualit᷑ pugnã- tibus dicente Apło.ij.ad Tbi.ij. MHõ co ronabitur niſi qui legitime certauerit. ¶WTertio ex parte finis requiritur ꝙ ta lem doctrinã oꝛdinet pꝛincipalr ad glo riaʒ dei. Dignus ergo magiſtrari i theo logia quãtuncunq; nõ magiſtretur ſi ſa/ cram ſcripturam actualiter docet ⁊ pdi cat ad laudem dei aureola nõ pꝛiuatur. A pꝛimu Hei ienan dignius magiſtra/ ri in theologia ſinon magiſtratur nõ eſt defectus ſuꝰ ſed eſt defectus eccle. Oa⸗ to tamen ꝙ non eſſet dignus magiſtra- ri ſ et in ſtatu cõmunis lectoꝛis ex quo actu docet ⁊ pꝛedicat ad laudẽ dei aure olam nõ amittit. C Ad ꝛmeſt do. ꝙ au⸗ reola nõ debetur babenti ſtatum docen di vel habitum doctrine ſed deber᷑ actui vnde quantũcũq; pꝛelati ſint in ſtatu do cendi ⁊ aſſumpti ad magiſterium habe ant babitum ſciẽtie ſi actu non docent ⁊ nõ pꝛedicant aureolam non conſequunt᷑ Ad 3 & vicendum ꝙ aureola nõ de betur niñ ſingulari victoꝛie:vnde nõ ſi ꝑ centeſimanona v quecunq; documenta diabolus expellit ab aliquo quis meretur aureolaʒ ſo qua do per publicam doctrinam de tota mul titudie diabolus expellitur ſicut xpᷣo pꝛe dicante demones cum clamoꝛe a coꝛdi- bus fidelium expellebantur. B ¶Aueſtio. Cix.quomodo ſtatus perfe ctio repꝛeſentatur in medicis. Ei Econſid erandũ eſt qualiter ſtatꝰꝑfe ctio repꝛeſentaturin medicis. Circa quod queruũtur decem. pꝛimo vtrum medici ſiut honoꝛãdi pꝛe alijs pꝛoſeſſoꝛibus aliarum artium. Secundo vtrum medici ſi nõ ſint de legitimo thoꝛo nati poſſint ſinep eccato medicoꝛũ gfficium exercere. Tertio vtꝝtutius ſit ꝙ bomo medicis pꝛaticis q́ᷓ; theoꝛic ſe ĩ cura cõmittat. ¶C. Quar⸗ to vtrum tutius ſit vnum medicuʒ habe re in cura qᷓ; plures ¶ Quinto vtꝝ me dici peccent dantes medicinas no in de bitis ſignis aſtroꝛum. ¶ Sexto vtꝝ me dici peccent accipientes ſtipendiuʒ pꝛo infirmitate quam ſciunt eſſe incurabilẽ. ¶Septimo vtrum medici peccent nõ monentes infirmos vt animarum me/ dicos ante omnia debeant conuocare. Sctauo vtruʒ medici ex pꝛecepto te neãtur gratis pauperibꝰ ⁊ religioſis an rilium⁊ conſiium impendere.CNono vtrum medicine ars clericis⁊ religioſis ſit interdicta. ¶ Decimo vtrum medi⸗ ci dantes aliquam medicinam vel faciè tes aliquam inciſuram ex qua ſequitur „ moꝛs ſint irregulaͤres. 2D Pꝛimũu ergo ſic pꝛoce — ditur. Nidẽ enim ꝙ medici ſint honoꝛadi pꝛe alij pꝛofeſſoꝛibus aliarum artiuʒ:quia vna ſcientia pꝛefert᷑ alteri ratione ſfinis Sed ſcientie medicine oꝛdinatur ad cõo⸗- ſeruationem vite qua mibilẽ homini ca⸗. rius. Scribitur enim Cant..viij. ꝙ ſi de derit bomo omnem ſubſtantiam domꝰ ſue pꝛo dilectione ſue vitequaſi nihil de ſpiciet eam. Pꝛeterea ſcientie ſpecula tiue ſũt dignioꝛes ⁊ bonoꝛabilioꝛes pꝛa cticis:ſed ſcientia medicine cũ ſubalt᷑ ne tur phĩe naturali videt eſſe ſpeculatiua. legalis vᷣo ⁊ militaris vident᷑ eſſe ſciẽtie ſubalt᷑ne ꝑollitice:⁊ ſic medicins digni⸗ oꝛ eſt eis. Pꝛeterea vna ſcia eſt digni oꝛ alia:aut nobilitate ſubiecti:aut certi- tudine demonſtratiois: ut ſcribitur pᷣ de aĩia ſed vtroq; mõ ſcientia medicine vi- detur pᷣferri alijs ſciẽt ijs: ergo ꝓfeſſoꝛes eius pferendi ſunt ꝓfeſſoꝛibꝰ aliarũ. —Ancee eſt: quia inꝑ In contrarm ſona ꝓfeſſoꝝ iuris ſcribit Sap.iij. Judicabũt natio/ nes ⁊ dñabuntur populis terre.Et,viij. c.ſcribit᷑t Pꝛopter hanc put iuſticiã ba bebo claritatem ad turbas: ⁊ bonoꝛem ꝗapud ſenioꝛes:⁊ in conſpectu potentiuʒ ad miniſtrabilis er. PF ii cO dicẽdũ: ꝙ ſacra ſcriptu⸗ ra Ecck.xxviij.triplicit᷑ honoꝛem ⁊ reuerentiã videt᷑ tribuere me dicinalis ſcientie pꝛofeſſoꝛibus. C Pꝛi⸗ mo pꝛopter deũu efficientẽ ⁊ ipſam ad ſa-/ lutem hominũ ꝓducentẽ: quia altiſſimꝰ de terra creauit medicina:⁊ vir pꝛudens non abboꝛꝛebit illaʒ. Cũ enĩ oꝑa dei ſint bona valde qlibet tenet᷑ honoꝛare ⁊ nõ ſpernere que conſtat creatoꝛẽ ad vtilita tem hominum feciſſe:ſicut glo.ibi dicit. BSecundo pꝛopter medicũ ipſazʒ fide liter adminiſtrantẽ:qnia diſciplina me/ dici exalt abit caput illius in pñti vita et in futura: ſicut glo.ibi ait: In conſpectu magnatoꝝ collaudabit᷑. ¶ Tertio ꝓpt᷑ infirmũ ipſam recipientẽ qꝛ ibi dicit᷑: ho noꝛa medicũ: ꝓpter neceſſitatem etenim illum creauit altiſſimꝰ. Suꝑ quo verbo dicit glo.ꝙ ſunt medici coꝛpoꝛales ⁊ ſpũ ales. Coꝛpoꝛales nanq; medici coꝛpoꝛa ſpuales ðo aias curant.vtriq; ergo ho/ noꝛandi: ſed ſpuales ſunt pᷣferendi. Ad intellectum tñ ſolutiõis qõnis ẽ ſciendũ quia vnã ſciam eſſe dignioꝛem alia triplĩ eiter contingit. & Pꝛimo ex ꝑte rei con 2 . 4 . * . . * . . . . Ar. AQueſtio ſiderate. CSecundo er parte modi cõ ſiderandi. ¶ Et tertio ex parte finis ad quẽ oꝛdinatur. MHã ex ꝑte ſubiecti uel rei cõſiderate methbapbiſica ẽ dignioꝛ omni alia: cum eius ſubiectu ſit ens inq;tum ens. Ex vero modo coſiderandi metha/ pbiſica eſt dignioꝛ naturs li phia: cũ mo do abſtractioꝛi cõſid eret᷑. Sʒ ex ꝑte finis architectonice dignioꝛes ſunt ſubſeruiẽ tibus: ſicut milita ris ẽ dignioꝛ frenefa⸗ ctiua.Scia ergo medicine ex parte ſubie cti videt᷑ eẽ dignioꝛ alijs ſcientis pꝛacti cis:cum ſit de coꝛpoꝛe ſano egro ⁊ neu⸗ auad eſt oꝛganũ aie ⁊ oium actuum ũanoꝝ. Ex ꝑte vo finis dignioꝛ videt ſcia legalis ⁊ militaris: cum oꝛdinet᷑ ad con ſeruationẽ boni publici:quod pᷣfert bono cuiuſſibet ſingularis ꝑſone. Sed ex ꝑte modi conſiderandi uel ex certitudi. ne tradendi vider᷑ ſe hẽre:ſicut cxcedẽtia ⁊ exceſſa:qꝛ ſicut regula medicinalis va/ rianda ẽ ex varietate cõplexionuʒ: ſic re- gula iuriſperitoꝝ varianda ex varieta- te populi conditionũ: ut dicit Augꝰ.i.li- bꝛo de libero arbitrio. Ad pꝛimũ ergo eſt dicẽdü: ſi cut virtuoſi eſt coꝛ- poꝛalem vitam ꝓ cõſeruatiõe boni publi ci moꝛti exponere: ſic fi nis ad quẽ oꝛdi⸗ natur medicina oꝛdinat ad finem legał ſcie:vnde ex hoc videt᷑ iſta dignioꝛ eẽ illa ¶ Ad ⁊“e dicendũ: ꝙ ſcientie ſpecula tiue diſtinguunt᷑ a pꝛacticis rõne finis: quia finis theoꝛice veritas. pꝛactice vᷣo opꝰ: ut ſcribit᷑.ij. Methba. Medicina vᷣo non ſubalternat᷑ phie naturalirõe finis ſed magis rõne ſubiecti: quia coꝛpus bu manũ quod conſiderat᷑ a medico conti/ netur ſub coꝛpoꝛe mobili ſimplicit᷑:quod cõſiderat᷑ a naturali philoſopho.CAd tertium eſt dicendum: ꝙ dignitas in ſci entüs pꝛacticis magis accipitur rõne fi nis qᷓ; rõne ſubiecti:uł modi conſideran di. Ande dato ꝙ in bis duobus medici/ na excedat alias ſcias pꝛacticaſ:nõ tñ ex hoc ſequit᷑ ꝙ oĩbus ſit ſimplicit᷑ dignioꝛ f „ — --- — —— — — — — — —,. – —.— —2 — — — —: — — — — — — — — — — — — — — — en Hi Ar. centeſumanona III Sy 7AIſ ſic ꝓceditur: debẽt e legitime nati:ſj ppĩ offic ij ſide ſecũc e⸗ enin lem reenetone debẽt hkiar. iureti. qꝙ medici ſi non ſint de legitimo ⸗ ij E do. ꝙ filij ſacer thoꝛo nati ſine pctõ poſſint medicoꝝ of/ A mn dotũ 2 dig illegiti ficium exercere:qꝛ dignioꝛ eſt cura aiaꝝ me nati ſunt:ad curã aiaꝝ aſſumi pñt cũ qᷓ; coꝛpoꝛum: ſed non ſolum illegitime diſpẽſatione:ſic eodẽ mõ medicis illegi nati: imo filij ſacerdotũ nõ ꝓbibent ad time natis cũ diſpẽſatiõe cura coꝛpoꝝ cõ ſummũ ſacerdoti ꝑuenire: ñi nõ fuerint mitti põt. CAd 2 p. ꝙ illig po⸗ paterne incontinẽtie imit atoꝛes: ut ſcri nunt᷑ publicis officijs q̃dã claritate moꝝ bit᷑. lxvi. di. c. ſ byteroꝛum. Pꝛetereg ⁊ fama fulgere debẽt: qſobſcurant᷑ alii⸗ nullus debet excludi ab executione ali- mõ erx vitioſa oꝛigine.iõ abſq; ꝓpo ꝑctõ cuius legitimi actꝰ:niſ pꝛo peccato ⁊ cul ab admiſtratiõe reipublice excludit᷑ niſt pa ꝓpa: ſed illegitimatio accidit ſine pꝛo diſpẽſet cũ eo ꝑ illũ ꝗ ẽ reip blice ꝓuiſoꝛ pꝛia culpa illius qui illegitime naſcit nõ. CAd ʒ eſt do. ꝙ nõẽ ſieqꝛ mals ꝗq as ergo iuſte puari põt executiõe alicuiꝰ le cõmittit ꝑ ꝓpum actũ ſuũ ꝑ ↄZꝛiũ actum gitimi actus. Pꝛeterea magis debʒ quis puniri pꝛopter actum vitioſum ſuũ pꝛopꝛiũ qᷓ; ꝓpter actũ vitioſum alioꝝ:ſʒ nullus excludit᷑ ab executione alicuiꝰ of/ manente natura- ficij ppter adulteriũ ꝑ eum cõmiſſum: er gonec pꝛoꝑter qadulteriũ ſuoꝝ parentum P„α -multo magis. In cotrarin eſt: quia idem iu diciũ eſt de medicis aĩarum ⁊ coꝛpoꝛum Sed ſcribitur Oeutro.xxiij.de ſcoꝛto na tus nõ ingrediet᷑ eccleſã:ergo medici ille gitime nati in eccleſia ad curã aiarum ⁊ coꝛpoꝝ admitti nõ debent. Ki ideo dicendũ: ꝙ medici ꝗgbus curatio coꝛpoꝝ cõmittit᷑ coĩter a ppło ciuitatis debent eſſe electi ut certi de pbitate moꝝ⁊ peritie art eli gant ipſi ciues illos medicos quibus ſe liberoſq; ſuos in egritudine: coꝛpoꝝ cõ/ mittãt: ſicut iuriſconſultus vicit: ex quo ſequit᷑ꝙ ſint officio reipublice deputati: ⁊ quia illegitime nati nõ poſſunt eſſe de curiones ⁊ adminiſtratoꝛes reipublice: ut idẽ iuriſconſultus ponit: ſegtur ꝙ me dicinõ nati de legitimo thoꝛo medicine officiũ erercere nõ valẽt:Silr qꝛ officiuz reipublice fidelit ẽ exercendũ:ſegt ꝙ re/ cepto iuramẽto pꝛacticãdi officiu ẽ ipſis medicis cõmittẽdũ:ita ꝙ ꝓpt᷑ experien tie ꝓbationẽ coĩter a pplo debẽt medici eẽ electi ꝓpi vo reipublice admiſtratõeʒ doloꝛis ⁊ ↄtritiõis aboleri pñt: ſʒ mala q ſequunt᷑ naturã non pñt deleri ꝑ ppum actum: ſed remanet in illo defoꝛmitas D tertiũ ſic ꝓcedit ur: Ai 2EeeE detur enim ꝙ tu tilus ſit ꝙ bomo medicis theoꝛic qᷓ; pꝛactic ſe in cura cõmittat:quia nul/⸗ lus debet ſe caſui ⁊ foꝛtune ſupponere. ſed cũ medici pꝛactici ignoꝛẽt ꝓpt᷑ qð ca ſualit᷑ curãt:nõ eſt ergo tutũ ꝙ bõ ſeeoꝝ cure cõmittat. Pꝛeterea medicꝰnon curat ex ſe:ſed rõne artis medicine. Cũ ergo artem medicine ſolum theoꝛici ſci ant:tutius eſt ꝙ hõ in cura theoꝛicis ſe cõmittat q; pꝛacticis hñtibus experien tiam ſinearte. Pꝛeterea phũs dicit P Metha. ꝙ ruſtici circũdati ab inimicis quandoq; faciunt bonas plagas ⁊ foꝛ⸗ tes ictus:non tamen ꝓpter boc ſunt eli gendi in cura belloꝝ: eodẽ ergo modo ex perti medici dato ꝙ qñq; faciãt bonam curã:nõ tñ ꝓpt hoc debet aſſumi ignoꝛã tes artẽ ad curam in firmoꝝ. . Incontrarium? ee tbaphi. vbi dicit ꝙ habentes artem et ſcientiaʒ medicine ſunt magis ſcientes qᷓ; babentes experimentũ.expertos ta/ men medicos magis pꝛoficere videmus incura q; babentes ſciam ſine exꝑimẽto Ar. * dicendu: ꝙ experientia RKndeo medicoꝝ ex duobꝰpõt in ſurgere:vel ex eoꝝ oꝛiginis diſpoſitione uel ex particulariũ applicatione:⁊ quoli bet mo talis experietia hʒ adiunctã co/ gnitionẽ ꝓpter qd:nõ in ſe: ſed in ſua vni uerlſa li ca. Sic eni ex oꝛiginis diſpoſitio ne:aliq bñt aptitudinẽ ad dñ anduʒ.aliꝗ vᷣo ad bellandu: ſic aliqui ex tali oꝛigine bent aptitudinẽ ad curandũ: cuius cure effectus q;uis ignoꝛetur cã in ꝑticulari agente:cognoſcit᷑ tñ in agẽte vniuerſali a quo oꝛiginata eſt natura cũ tali aptitu dine ad talem effectũ. Cum eni alexãd er ſcripſiſſet Ariſtoteli ſe inueniſſe in ꝑſide quoſdaʒ boĩes hñtes intellectũ penetra bilẽ aptos ſuꝑ alios dñari ? regnũ acꝗ rere: ex quo ꝓpoſitũ hẽbat ſi eius cõſilio videret᷑ vniuerſos illius regiõis bomies interficere ne eius imperiũ auferre aude rent attentare. Re ſcripſit ſibi Ariſtoti-/ les ꝑ bũc modũ:Si potes mutare illius terre aerẽ atq; aqua: inſuꝑ diſpoſitiões loci ⁊ ciuitatũ:imple tuuʒ ꝓpoſitũ. Sin aũt dñare ſuꝑ eos cum bonitate ⁊ exau di eos cum benignitate:⁊ ꝑ amoꝛez que bẽbunt in te dñ aberis in eis paciſice cũ triumpbo.Quod ſic fecit ⁊ facti ſũt per- ſes magis obedientes imperio alexãdri qᷓ; oès nationes. Siłrexperietia que in/ ſurgit ex ꝑticulariũ applicatiõe nõ pꝛoce dit oino ex ignota cã:qꝛ iſto mõ ars me/ dicine inuenta eſt. Ex multis eni parti/ cularibus experimẽtis inuentoꝛes me/ dicine habuerũt vniuerſale pncipiũ ar-/ tis ⁊ ſcientie:ut qꝛ reubarbarũ viderunt purgare coleram in boc ꝑticulari: ⁊ in il lo dederunt vniuerſalẽ regulã ꝙ ꝓpꝛiuzʒ eẽt reubarbaro purgare coler. Iſtis er go duobus modis medicis exꝑtis uł ex oꝛiginis diſpoſitione:uel ex pticularium applicatiõe:puto ꝙ tutius è ut bomo ſe conittat in curã medicis exꝑtis pꝛacti cis q; medicis theoꝛicis nõ habentibꝛta lem experientiã. Si aũt ſint aliq medici ꝗ vn medicinã veliunt applicare ad oẽs Queſtio IIII egritudines abſq; cauſecognitiõe ⁊ mul toꝝ ꝑticulariũ applicatione: tales nõ de bent dici medici ſcientes:nec exꝑti:quia ſolum caſualit᷑qñq; curant egritudine; aliqua in iſto uel in illo. Et ꝑ boc ptz re- ſponſio ad rõnes in oppoſitum. ☚ ſic ꝓceditum: D aqrtum Acher eni xx- tutius ſit vnum medicũ bere ĩ cuꝝ ra q; plures. Sicut enĩinouitas timenda ẽin moꝛibus hominũ ne pariat litẽ ⁊ diſ coꝛdiã:ſic timenda ẽ in coꝝ bũoꝛibꝰ: ſeò vbi ſunt plures medici plures nouitates conant᷑ inducere ut vnuſqſq; de ſuo ali⸗ quid videat᷑ apponere:nõ eſt ergo turum plures medicos in cura hbere. Pꝛete/ rea ſicut eſt in ſcientijs ſpeculatiuis: ſic ſuo mõ ẽ in pꝛacticis: ſed in ſcientijs ſpe culatiuisin paucioꝛibus eſt via ſecurioꝛ 7 tutioꝛ. Añ dicẽ phᷣs.i. Metapbi. Scĩa que ſe bʒ ꝑ additionè ad aliã: ut ariſme- trica ad geometri eſt minus certa. Se per eni que ſunt ex paucioꝛibꝰ:certioꝛes ſunt ex additiõe dictis ut ibi ait. CS. in omni actioue quãto conatus ẽ maioꝛ tanto actio ẽ foꝛtioꝛ ⁊ virtuoſioꝛ:ſʒ vnꝰ medicus ex toto conatu laboꝛat ad cu⸗/⸗ rationez egritudinis. Cum vo plures ſunt vnus ſub ſpe alterius getargarir a m Frrariſ! ⸗ſuo conatu. In cotrann eſt phũs in epi/ ſtola ad alexandrũ vbi ait:O alerander in vno medico non ↄfidas:qm vnus me dicus potẽs ẽ ad nocendũ:⁊ de facili au det nephas p̃ſumere: ⁊ ſcelus deducere ad effectũ.Si itaqʒ põt fieri ꝙ ſint decẽ nõ minus ſint: ⁊ fac eos oẽs in vnũ cõue nire:⁊ ſi ſumẽda fuerit medicina noli ſu mere niſi de cõſilio plurimoꝝ. „ dicendum: ꝙ in egritudi RNnd 60 nis cura cõſideranda eſt conditio artis medicine:cõditio egritu/ dinis: ⁊ cõditio ſtatus ꝑſone. Planum e eni ꝙ medicina ſicut quelibet ars inue- ta eſt ꝑ iuu amentũ vuius ad alterũ ut ꝑ iuua mentu poſterioꝝ ad poꝛes: qꝛ ſemꝑ 1nl no de H liquis . udine tte⸗ gtun nn g reia nende Ar. ſs itates hogli⸗ thrun brete/ nis ſe tcvriot S⸗ riſne⸗ 18. ine inaet Nune⸗ cut un, ne/ c⸗ vome chier icdt t e lcne wolii Ttu d gin, wum inue⸗ füute ſove terdil tishe ge Ro poſterioꝛes ꝑ additionẽ ſe babent ad pꝛi oꝛes:ut phus dicit.ij. Metha.vnde ſicut complementũ ſcie artis medicine inuen tum eſt ꝑ multoꝝ experientiã:ſic comple tioꝛ egritudinis cura debet fieri natura liter ꝑ multoꝝ medicoꝝ colloquiũ ⁊ ſciẽ tiam. Siłr conſideranda eſt conditio egritudinis:que qñq; eſt occulta vni me dico ꝑ ſigna que apparent:cuius cãm uel per illa ſigna uel per alia alius medicꝰpo teſt cognoſcere. Eode modo conſide randa eſt cõditio ſtatus ꝑſone.quãto enĩ sliqui ſunt in ſtatu ſublimioꝛi:tãto in ꝑi/ culo maioꝛi verſant᷑ poſiti in odio ułemu latione plurimoꝝ:⁊ ꝓpter dignitatẽ quã babẽt:⁊ ꝓpter iu ſtitia quã exercent. Re⸗ citat eni phũs in illa epl'a ad alexandrũ reginaʒ indoꝛum multa encenia ⁊ vona miſiſſe alexandro imperatoꝛi interꝗᷓ mi⸗ ſit venuſtiſſimã puellã veneno nutritam ⁊ iam verſam in naturã ſerpentũ: quam ſi cognouiſſet alexander nõ ᷣmonitꝰ per pbũm in ardoꝛe coitus eius:moꝛs eiꝰſta tim fuiſſet ſecuta.vñ ad oẽm ſuſpitioneʒ malã remouendã:⁊ ad diligentioꝛẽ curã apponẽdã tutius eſt magnos viros plu res medicos habere in eoꝝ cura qᷓ; vnũ. Wee ergo eſt dicẽduʒ:qp Ad Penmmn plures medici non debent inducere nouitatem: ſed vnitatẽ ut viſis ſignis ⁊ conſiderata cã egritudis collatione ad inuicez ꝓbibita in cura illa ad inuicem cõcoꝛd ent:que magis videa turexpediens. C Ad 2“ eſt dicendũ: ꝙ non cadem certitudo eſt expetenda in oĩ bus ut phũs dicit. ij. Metha. In ſcien⸗ tijs nanqʒ que circa vniuerſalia ſpeculã⸗ tur requiritur certitudo demonſtratio-/ nis.ſed in ſcientijs que verſant᷑ circa ꝑti cularia ex qu oꝝ applicatione requirit ex perimentũ quod eſt pᷣncipiũ artis ⁊ ſcie requirit certitudo cuiuſdã inductiõis ex collatione pluriũ ad inuicem. ¶C Ad 3 eſt dicenduʒ:q; medici in cura magnoꝛũ viroꝛum omnes poſſunt bene remunera ri:⁊ ideo non eſt timendu ꝙ conatꝰ vni⸗ centeſimanona V ſub ſpe alterius debeat retardari. Dntum dekentac. medici nõ peccent dantes medici nam non in debitis ſignis aſtroꝝ. Quod enim ꝓbibet᷑ ꝑ eccleſiã medici nõ tenen tur ſeruare in egritudinis cura. Sʒ ſcribi tur.xxvi.q.v. Hon liceat chꝛiſtianis tene re traditiones gentiliu ⁊ obſeruare uel colere elementa: aut lune aut ſtellarum curſus:aut inanem ſignoꝝ falla ciã ꝓ do mo facienda: uel ꝑ ſegetes uel arboꝛes plantandas: uel coniugia ſocianda: nec in collectione herbarũ que medicinales ſunt aliquas obſeruationes attendere. ¶Pꝛetenss que infallibilit᷑ veniut ſtul tum eſtilla pᷣuid ere ut poſſint euitari: ſʒ omnia puiſa a diuina ꝓuidentia neceſſa rio ⁊ infallibiliter eueniũt: ſuperuacuuʒ eſt ergo illa ꝑ medicos pꝛeuid eri.C S. fruſtrabõ cognoſcere nitit quod impoſſi bile eſt ſcire:ſʒ bere cognit ionẽ planeta rũ ⁊ ſignoꝝ aſtroꝝ eſt impoſſibile. Oicit enim cõm entato.xij. Metba. Credebãa enim ꝙ cognitio aſtrologie per me com pleret᷑:ſʒ ãmodo ſenui ⁊ deſperaui de ißas ℳ —— ri Neſt:quis peccant In cotran Bfmedici curã ha bentes aĩarum ſi negligant ſcireque fa/ ciunt ad aiarum curam: ergo eodem mõ peccant medici coꝛpoꝛum. ndAdeen diccdů: ꝙ medicos pec- Rnd e0 care dantes medicinam . non in debitis ſignis aſtroꝝ:duplicit᷑ po teſt itelligi. C Pꝛimo peccato art igno ran tie ꝑ eoꝝ negligentia. ¶ Secũdo pec cato culpe ↄſcie ꝑ eoꝝ malicis. Pꝛio mõ certů eſt ꝙ peccant: quia ſicut neceſi ſario coꝛpoꝛa buana ſubdun t᷑ influentie coꝛpoꝝ ſuꝑceleſtiũ:ſic neceſſario requirii debitoꝝ ſignoninfluentia in egritudinu,ʒ coꝛpoꝛaliũ curatione.vnde ſi medici dãt medicinã in ſignis colericis parũ ꝓficiũt qꝛ coꝛpꝰ nibiluel parũ mouebit᷑. Si vᷣo in ſignis flegmaticis: medicina ſumpta facilit᷑ coꝛpus laxat:pꝛopter quod ſicut Queſtio VI lier quedam erat influru ſanguinis que in medicos erogauerat oẽm ſubſtantiã ſuã:nec ab illis potuit curari: ꝙ medici diuitias eiꝰ contmnupſer ſtnee e curaue ſiões ſibi faciẽtes: ſs vana pꝓmiſſionõ caret pctõ. C Pꝛeterea aduocat nõ poteſt accipere iuſtũ ſtipen Ar. medici in curatiõe egritudinũ obſeruat dies creticos qui determinant m curſũ ſolis ⁊ lune:ita in datione medicinaꝝ de b'sẽt obſeruare debita ſigna aſtroꝝ. Ideo ſcripſit ppũs ad alexandrũ vt nec come- deret:nec biberet: nec aliquã medicinaʒ ſumẽt ſine ↄſilio piti ĩ arte aſtroꝝ 2. pctõ culpe ↄſcie ſiłr peccat ſi ex certa ma licis obmittant illa que faciũt ad egritu dinũ curã: q;uis enĩ medicus nõ ſemꝑ ſa net:ſicut nec rhetoꝛ ſemꝑ ꝑſuadet. Sita mẽ ex negligentia vel er certa ſcia nibil obmittit de cõtingentibꝰ. pfectus in ar te dicitur ⁊ a peccato rsſerur⸗ “ Pi dicit᷑ ꝙ illud decre Agd pꝛimuũ ii intuligitur deil lis qui ſuꝑſticioſe pmvarias doctrĩas ho minũ ᷣm Augi.fauſta vel ifauſta exiſti/ mabãt tpa:ↄtra quos dicit Aplłs Bal. iiij.dies obſeruatis ⁊ tꝑa ⁊ annos ſuper quo verbo dicit Augꝰ:ꝙ culpant illi ui oↄſtellationes ſequunt᷑: nõ qui naturales effectus aſtroꝝ⁊ elemẽtoꝝ nouerũt: vt i tẽp eſtate nõ nauigẽt:vel nõ ſeminẽt:nec ſanguinè minuãt:vel medicinã ſumant: niſi in oꝛdinatiſſima diſpoſitione ſiderũ. NQAd 2“ dicitur: ꝙ neceſſaria ⁊ otige tia ſimul ſtant cũ diuina pꝛouidẽtia:vn- ge dato ꝙ multa neceſſaria eueniãt ſi pᷣ ſciant᷑ leuiꝰtollerant᷑ ⁊ pꝛudẽtius decli nant᷑ vt ſi pᷣſciat᷑ hyems futura foꝛe frigi da pñt bhoiĩes pᷣparare hoſpitia calida:i- dumẽeta carbones: 2 ligna. Pꝛudetcr.n. Joſepb pᷣuidendo annos vbertatis eui- tauit ãnos future ſterilitatl. ¶ Ad 3 dicit᷑ ꝙ ſicut dicit Phũs ĩ epla ad alexã- qdrũ fides adhibenda nõ eſt illis ꝗ ponũt ſciam planetarũ ſic eſſe difficilẽ q nemo poſſit ad ipam pertingere.tales eniz ne ſciũt quid dicunt qꝛ apud potentiã intel- lectus nihil eſt difficile ⁊ cuncta ſũt poſ rũ nõ moneant vt aĩarũ medicos añ oĩa debeant cõuocare. Mulli nanq; eſt dãda ſibilia in via ration1liilis.. eeeee ſic ꝓcedit᷑. Nide c(cl peccẽt accipiẽtes ſtipendiũ pꝛo infirmitate quã ſciũt eſſe incurabilẽ. Di cit.n.glo.CLuce.viij.ſuꝑ illo verbo. Mu⸗ rant vanas pꝛomi 2 ſext tur eni ꝙ medi/ . diũ niſi pꝛeſtet iuſtus patrocinium: efgo nec medicus niſi cõferat verũ conſiliũ:H nõ cõfert verũ cõſiliũ infirmitate incura bilem dicẽdo eſſe curabiẽẽ. ¶ Pꝛeterea medici aiarũ peccant: ſi peccata moꝛta lia dicãt eſſe venia lia velnon moꝛtalia: ergo eodẽ modo medici coꝛpoꝛũ dicẽdo egritudinẽ incurabilẽ eſſe curabilem. In cõtrariua edide ait:ꝙ medicꝰ verã cũᷣ „ — nis curationis vel nõ curatõis ꝓnuncia re poteſt:ſed pꝛimã ⁊ ſuꝑioꝛẽ ſcire nõ vs let: 7 ſic nõ peccat ſtipẽdiũ accipiedo de egritudine quam m oès cauſas nõ pot ſcire eſſe curabilem vel incurabilem. Bn co dicendũ ꝙ medicus ẽ in EEKrumétũu nature: tandiu m ꝓximã egritudi ergo inſtr̃m medicine nõ eſt ex toto ſu/ nõ ſuccũbit:iõ nõ peccat medicꝰ accipien trahendũ infirmo q;diu natura ex toto do ſtipendiũ de cura egritudis q; p pn/ cipia artis medicine credit eſſe icurabilè niſi foꝛte malicioſe nõ indicãdo illis aui illis curã babẽt:vel ſugfluos ſumpt? faci 0 „ endo:vel eũ curare oĩo ꝓmittẽdo:ſʒ indi cata veritate quã vouit de egritudĩs cu ra tãdiu iuſte põt reciꝑe ſuuũ ſtipendiũ ꝙ; diu exhibet ſe in eius cura fid ele miniſte riũ ⁊ verũ conſiliũ. Et per hoc patet reſponſio ad rationes ſuperius factas. Dſeptimũ ꝙ medici nõ peccẽt ſi ifirmos eo materia deſperãdi. Sed frequenter infir mi in lecto iacẽtes cũ eis a medicis ſua⸗ detur vt de animarũ ſalute diſponant in deſperationis articulũ incidut:vnde fa⸗ fme — — — — — — „ — idi / ſtſ ei Ar. cilius moꝛtis periculũ incurrunt medici ergo nõ tenent᷑ in boc infirmos amone re:cũ ipſi teneant᷑ egroꝛum coꝛpoꝛa cura aligd ↄtigat. re ⁊ moꝛtis periculũ euitare. ¶C Pꝛete/ rea:nibil eſt indicandũ ifirmo qð poſſit in eo malam alterationem inducere:ſed Pm pbũum accidentis anime babent coꝛ pus alterare:imaginationibus eniʒz an me obedit coꝛpus humanũ q;tuʒ ad inu tationem vel alterationè licet nõ q;dtum ad figurationem:nõ ergo indicandũ è in firmo aliquid: vnde poſſit eius coꝛp? in maluz alterari. C D. medici aiaꝝ nõ te nent᷑ ſe intromittere de ſanitate coꝛpoꝝ ergo eode modo nec medici coꝛpoꝛũ te/ nene ſe intromittere de ſanirare aiaruzʒ. Ar . eſt:qꝛ peccatũ ẽ In CO0 t Arin p̃ceptu eccłe nõ ſeruare: ſj extra de pe.⁊ re.pᷣcipit oibus medicis coꝛpoꝛũ quatenꝰ cum eos ad in firmos vocari cõtingit:ante omnia de⸗ beant eos monere ⁊ inducere vt aiarum medicos debeant aduocare. eSEE 11 diceẽdũ:ꝙ ſicut hõ mag Ki jdeo ẽ intellectus q;ᷓ ſenſus.⁊ magis aĩa qᷓ; coꝛpus:vt ſcribit᷑.ix.Ethi. ſic oꝛdine nature ⁊ charitatis pꝛiꝰcuran daẽ̃ aĩa q; coꝛpꝰ.Sequunt᷑ aut qBtuʒ ad pñs tria bona ſi añ coꝛꝑis curatõeʒ:aia pꝛius purget᷑ a culpa ⁊ diuina offenſa. ¶ LPꝛio cauſe ifirmitatis remotio. Su ꝑ illo.n. vᷣbo Jo.v. Ecce ſanꝰ factꝰ es va de ⁊ ãplius noli ꝑeccare: ne deteri tibi Dicit Chꝛyſoꝰ ꝙ p iõ xpᷣs dixit illi:qꝛ ifirmitas illa euenerat ei pꝛo pt᷑ ſuũ pctm. Cõtigit qñq; boĩem coꝛ poꝛalit᷑ ifirmari:vel ex pctõ ſue negligẽ- tie. vel pꝑpetrate malicie:vł guloſitat:vel lurxurie: multis alijs mõis:⁊ qꝛ effectꝰ remoueri nõ põt manẽte cã medici ꝗ ad curã coꝛꝑis vocant᷑ ꝑꝛi debẽt eos indu cere ad curã aiaꝝ. ¶ Secũdo ſequit᷑ ſa/ nitatis acꝗſitio:aĩa eni ſobꝛia exñte ⁊ ſa na aliquo mõ huiuſmõi ſanitas ⁊ ſobꝛie tas redũdat in coꝛpꝰ:qꝛ ſicut grauis ifir mitas coꝛꝑis ſobꝛiã facit aĩam:vt ſcribi centeſimanona tur Eccł. xxxi.ſic ſecurò mens quaſi iu- ge ↄuiuiũ:⁊ letat hõ ⁊ oẽs ſenſus eiꝰ refi ciunt᷑ i leticia ⁊ ſerenitate ↄſcĩe:vt ſcribi tur Pꝛouerb.xv. ¶Tertio iterdũ ſequit᷑ pñtis vite gugmẽtatio:addidit.n.deus xv.ãnos Egechie regi ſupꝛa curſu pñtis vitep eo ꝙ ad vocẽ Eſa.dicẽtis ſibi diſ pone domui tue:qꝛ moꝛier tu ⁊ ñ viues Et tũc ↄuertit faciè ſuã ad ꝑarietẽ ⁊ fle uit fletu magno:vt ſcribit᷑. Eſa.xxxviij. . miſi ergo dicit ꝙ nõ da Ad Pamugr ifirmo materia deſpandi ſg potiꝰde diuino auxilio cõfi- ciendi:non enim debet homo triſtari ſed vehementerletari:cũ inducitur ad incre pationem ⁊ ↄtritionẽ ſuoꝝ peccatoꝛum iuxta illð að ſcribi᷑ Yo.v. Increpationẽ dñi ne repꝛobes:qꝛ ipᷣe vulnerat ⁊ mede tur:ꝑcutit ⁊ manꝰ eiꝰ ſanabũt.LAdꝛꝰ dỹ ꝙ nulla mala altatio iducit᷑ in coꝛꝑe ex hocꝙ iducit᷑ vt pꝛiꝰ aiaʒ q; coꝛpus de beat curare:cũ ipᷣe mag debeat ſpare de diuino auxilio ꝗẽ medicꝰ aiaꝝ ⁊ coꝛpoꝝ qᷓ; de auxilio medicoꝛuʒ. Scribitur.n.ij. Paralip.xv.qꝙ cũ Aſa rex doloꝛe peduʒ vebemetiſſime egrotaret ꝓ eo ꝙ i iſirini tate ſua ñ qſiuit dñʒ ſo magis ĩ medicoꝝ arte ↄfiſus ẽ.moꝛtuꝰ e:⁊ ſepultꝰcũ pr̃ibꝰ ſuis. CAd 3 dr ꝙ medici aiaꝝ ñ tenẽt᷑ ſe itromittere ð ſanitate coꝛpoꝝq;tũ ad miſterij exhibitionè ſi art medicie pitiã ñ hñt:ſj q;tũ ad iductionèe curata aĩa ad curã coꝛꝑis debẽt eos iducẽ ⁊ vt medi⸗/ cos coꝛpoꝝ debeãt aduocare:ſic eodem mõ medici coꝛpoꝝtenent᷑ ſe intromitte ree de cura animarum. zr⸗ 1 ſic pceditur. medici ñ tenet᷑ grat paupibꝰ⁊ religioſis auxiliũ ⁊ ↄſiliũ ipẽde:ↄtigit qñq; paupe rẽ ifirmũ vłex vecũdia vłex deſꝑatione pauꝑtis medicinã reſpuẽ ⁊ nec velle cu rari:vł medico curare volẽti obedire: vłᷣ i aliqͥ obligari:tales paupes medici ñ tenẽt curare:cũniłi ſit pſtãdu bñ ſiciũ ipo inuito. C S.contra ronem eſſe videt᷑ vt PpP 2 Ar. aliquis cogat᷑ æ de ſuo pꝛopꝛio alicuip ſtet bñ ficiuʒ: ſicut ſcribit᷑.x.q.ij.c.pcario Nõ ergo tenent᷑ medici ſuis pꝛopꝛijs ſti pendujs pauꝑibus ⁊ religioſis bñficium curatõis impedere. C.* ſte negat᷑ alicui iuſte ab illo petit᷑: ſj ſᷣm Augl. ad macedoniũ: ⁊ ponitur. xiiij.q v.c.no ſane: merces ſua iniuſte negatur medico:iuſte ergo ab eo petitx ſic nõ gra tis⸗ pauꝑibꝰ ⁊ religioſis tenet nee S 1A! PRẽ quod dicit Si In C0 trarin machus papa. lxxxiij.di. nõ grandis differẽtia ẽ vt moꝛ tem in feras: vel admitti patiaris moꝛtẽ ergo medicus lãguentibꝰ pꝛobatur infu gere quãdo hanc cum poſſit nõ excludit. dicendũ ꝙ cufure in fir-⸗ Kndeo mos pauꝑes ad opꝰ pie tatis ꝑtinet. Oẽ aũt opus pietatis inclu Ait circunſtantias virtuoſi actus vt fiat Aana opoꝛtet ⁊ ſicut opoꝛtet ⁊ cui oʒ oꝛdinẽ charitatis. Planũ eſt autẽ ꝙ medic nõ tenet᷑ omnes pauꝑes ĩfirmos curare qꝛ nec ſunt oẽs ſibi noti:ec ĩqua cũq; egritudine eis ſubuenire poteſi:qꝛ nec facultates ⁊ iures eiꝰ ſufficerẽt.tente tur ergo illis pauꝑibus infirmis auxiliũ impendere qui ad eum recurſum habẽt: ⁊ qui eius patrociniũ imploꝛant:⁊ de cu ra illius egritudinis a qua nec ꝑ ſe nec ꝑ alios releuari pñt. Nam conſeruatio vi te pꝛoximi ẽ de iure naturali.Appꝛopa- tio vo lucri artis medicine et cuiuſlibet artis ſicut appꝛopꝛiatio aliarũ iuſte acꝗ ſitarum eſt de iure poſitiuo. Abi ergo vi ts pauperum in curatione egritudinuʒ ẽ gliter poſſibilis releuari qᷓ; per cura iſtiꝰ medici:qꝛ tũc ſimul ſtat ius naturale cũ pꝛocuratione ⁊ appꝛopꝛiatione pꝛopꝛij lucri quod eſt de iure poſitiuo nõ tenetur medicus ſpeciale auxilium impendere: nec ſingularem curam aſſumere:vbi au tem nõ èe aliter releuabilis tenetur ex iu re naturali ⁊ ex oꝛdie charitatis. C Oe religioſis autem puto aliter eſſe dicẽdũ quia cum dicente Apło: Recipiẽtes ſpi „ — ¶Pꝛeteres: qð iiu ritualia teneant᷑ ex bebito carnalis im- pendere:exquo in edici coꝛpoꝝ recipiunt a religioſis medicinam ſpũalem ⁊ aiarũ curationẽ:ex quodã debito tenent᷑ in cu ratione coꝛpoꝛaliũ egritudinuin auxiliũ ⁊ conſiliũ eis impendere. eſ ergo eſt dicẽdũ: Ad Peaummu nea bene ficia ich pendenda ſunt bomini ipſo inuito coꝛpo ra liten⁊ ſpualiter. Aiolent᷑ enim angeli traxerunt loth ⁊ totam eius familiã ex/⸗ tra ciuitatẽ in ſubuerſione ſodomoꝛũ ne ipſi ſimul cũ eis perirent:ut ſcribit᷑ Geñ. xix.⁊ Augꝰ dicit ad boniſaciũ: ꝙ furẽti frenetico ⁊ indiſciplina to filio ſalubꝛiter medicus ⁊ pater bñ ficia pᷣſtant eis innui/ tis:medicus illum ligando:⁊ pater illuʒ verberãdo.vñ in neceſſitatis articulo te netur medicꝰ pauperi infirmo eo inuito medicinã exbibere ⁊ euʒ curare ſi poteſt. CAd ⁊ dicit᷑:ꝙ medicus in caſu neceſ ſitatis ſupꝛadicto cogit᷑ bñficiũ curatio/ nis pauperi ipendere ex iure nature:quo bñficia ſpualia ⁊ tꝑalia ſunt coĩa: ⁊ ex oꝛ dine charitat] ſine qua nec ſibi nec alijs poteſt eſſe ſalus. ¶ Ad tertiũ dr̃: mer ces iniuſte negat᷑ medico ab illis ꝗ ſũt in ſtatu quo poſſint ſibi ipſaʒ dare.pauꝑes aũt non ſut in ſtatu quo poſſint mercedẽ tꝑalem medicis dare: ied magis ut ab eis debeant eam recipere. 1 ſic ꝓcedit᷑: Aide D nona tur eni ꝙ medi cine ars clericis ⁊ religioſs non ſit interdicta.Officiũ enim qð rpᷣus ex/ ercuit abſq; pctõ a qlibʒ exerceri põt:cũ ipſe in oibꝰdiſciplina moꝝ fuerit: ut diẽ uga: ſ ipſe exercuit officiũ medici non ſoluũ ſpnᷣalit᷑ imo coꝛꝑalit᷑:qꝛ ſpũałr ⁊ coꝛ poꝛalit ifirmos curauit:ut ſcribit Lu.vi. S. Apls ſcribẽs tbimoteo aſſumẽs medici officiu: diẽ.i.Thi.v.Noli adbuc aquã bibẽ:ſʒ modico vino vtere ꝓpt᷑ ſto- machum tuum:⁊ frequentes infirmita tes tuas:⁊ multos ifirmos ſcriptura te- ſtat᷑ coꝛpoꝛaliter ꝑ aplos fuiſſe curatos * h⸗ . 1on 2 i 0 1 6 es e / ſta e —— Ar. Pꝛeterea ſuꝑ illo verbo pſal. Nunqd moꝛtuis facies mirabilia:aut medici ſu ſcitabũt ⁊ confitebunt᷑ tibi: Dicit Augꝰ boc eſſe dictũ in ꝑſona ſcõꝝ qui vere di/ cuntur medici.eo ꝙ viuẽtes eoꝝ miſterio curare pñt:q;uis moꝛtuos zuſcitnre. 1 eſt: quia idem In cotrarin iudicium dat aſtrologus de cura tione egritudinis:qð dat medicus:q;uis non eodẽ mõ:qꝛ me dicus dat iudiciũ de ſanitate uel moꝛte ifirmi ᷣm cãs ꝓtĩas:puta bᷣm vᷣtutẽ nãe ⁊2 virtutem moꝛbi. Aſtrolo vᷣo ſᷣm cãs remotas ut ſm poſitionẽ ſiderũ:ſed ars aſtrologie interdicta ẽ clericis ⁊ religio⸗ ſis:ſicut patet xxvi.q.i.ergo eodẽ modo Bn G CO ars medicine. dicẽdu: ꝙ medicinã ar- tem eſſe interdictã clericis ⁊ religioſis: dulpliciter põt intelligi. C Pꝛimo q;tũ ad cõſiliu.¶Secũdo q;tũ ad pꝛacticuʒ exercitiũ. ¶. Primo mo nõ interdicit᷑ ilł qui peritiaʒ artis medicine plenenoue/ rũt ꝗn viſis ſignis ſᷣm pᷣncipia artis poſ ſint ↄſiliũ dare ſuꝑ curatiõe egritudinis que eis ꝓponit᷑:imo hoc eſt laudabile et virtutis opus. Sed ſcdo mõ potiſſi- me conſtitutis in ſacris interdicit᷑ pꝛacti cũ exercitiũ ꝓpter tria: q in tali pꝛactico exercitio medicine art icludunt᷑. Pꝛi mũ ẽ negociũ ſeculare pꝛacticũ enĩ exer citium artis medicine ſeculare negociũ eſt:qꝛ que medicoꝝ ſunt dicũt medici.tra ctant vo fabꝛilia fabꝛi: ut MHieroꝰ dicit MHegocijs aũt ſecularibus ſe imiſcere ꝓ hibetur clericis ⁊ religioſis: ut ptʒ extra ne cleri.uel mo:ſecula.nego.ſe immiſce. Secundũ eſt lucruũ tꝑale. eſſe aũt tur pis lucri ſectatoꝛes ꝓbibet᷑ clericis ⁊ re ligioſs. ¶⅞Tertiu eſt periculũ mentale poſſime qᷓ;tuʒ ad ꝑteʒ illã que chirurgia vocat᷑.vnde ſicut ſniam ſanguinis dicta re uel ꝓferre ꝓhibitur elericis.ſic eis in- bibetur ut nullã chirurgie ꝑtem ſubdia/ conus ⁊ ſacerdos exerceant. Quantũ pᷣo ad ꝑtem phiſicã poſſet interdũ cũ miſe- centeſimanona X rabilibꝰ pſonis ⁊ honeſtis ⁊ ↄiũctis gra tis abſq; periculo clericus exercere. Ad 2imũ erso eſt dicendum Pe w rp̃ᷣs ſanabat coꝛ poꝛaliter egrotos abſq; oĩ exterioꝛi ĩmi niculo: ⁊ ſi qñq; vſus eſt exterioꝛi re ułex ercitio:quia liniuit lutũ ſuꝑ oculos ceci nati:ut pʒ Jo.ix. Et ad ſuſcitationẽ filj vidue tetigit loculuũ. Luce.vij. Et ad ſu/ ſcitandã filiaʒ archiſinagogi tenuit ma num puelle.hoc fecit ad ondendũ ſue di uinitatis potentiã ⁊ afſumpte hũamta tis efficaciã. Maʒ per hoc ꝙ lutũ liniuit ſuper oculos ceci nati:oſtẽdit ſe illũ eun dem deũ qui luto vſus fuit ad foꝛmatio nem coꝛpoꝛis pmi hominis.per boc vᷣo ꝙ tetigigoculuʒz: ⁊ manũ puelle tenuit oſtendit humanitatẽ aſſumptã efficaciã bẽre ad pᷣſtandam verã ſanitatẽ: ut ſicut ferrum adiunctuzʒ igni perficit opus:ſic caro coniuncta verbo quod viuificat oĩa ipſa quoq; erat viuificatiua ⁊ moꝛtis ex pulſiua:ut Chꝛy ſoꝰdicit.vnde chꝛiſti me dicina nõ oꝛdinabat᷑ad negociũ ſeculare nec ad lucrũ tꝑale.nec ad periculũ mẽta le. C Ad ⁊“eſt dicendum verũ cẽ apo ſtolos fuiſſe medicos aiarum ⁊ corpoꝛũ non tñ artis medicine peritia:ſed chꝛiſti virtut gratia. Añ diuina oꝛacula ⁊ apo ſtoloꝝ miracula non ſunt cõuertenda ad negocia ſecularia: ⁊ ad pñtis vite vani tatem. per poſitionè eni manuũ aploꝛuʒ curabant᷑ egri:æ ad vmbꝛam petri ſana bantur infirmi:quod ſubterfugit vᷣtuteʒ medicine artl. C Ad 2 dicit Aug? ibi loquitur de medicis ſpũalibus ꝗq mi ni ſterialiter poſſunt viuentes curare:ſed moꝛtuos nõ ſuſcitare:quia ſola xpᷣi gra- tia moꝛtui reuiuiſcunt ad fihem. D decimu herat, qꝙ; medici dantes medicinã uł fa cientes aliquã inciſuram exqua ſequitur moꝛs ſint rregulares. Magis eni quis efficit irregularis ex eo ꝙ ſequit᷑ pericu/ lum moꝛ:is qᷓ; ex eo ꝙ ſequit᷑ trũcatio Ar. alicuius mèbꝛi. Sed ſcribit᷑ ex ne cle.uel mo.ſe.nego.ſe imiſ.ꝓhibemꝰ ne gliquaʒ trücationẽ mẽbꝛoꝝ clerici ꝑ ſe faciant: aut iudicent inferendas.ſi ꝗs tale qꝗd fe cerit honoꝛe puetur ⁊ loco. C Pꝛeterea magis ẽ ſanguinẽ effüd ere ex cuiꝰ effuſi one ſegt᷑ moꝛs q; ſanguis ſnĩaʒ iuſte pꝛo ferre ulłdictare:ſʒ ↄtingit qñ q; ꝙ ex mi nutione ſanguis quã barbitonſoꝛ facit ⁊ medicꝰ facit fieri:minutꝰ debilitat᷑ ⁊ ino rit᷑:g tales magis ſüũt irregulares q; iu⸗ dices dictantes ſanguis ſniam uel ꝓferẽ tes. Pꝛeterea ꝗ cãm moꝛt dat moꝛ/ tem dediſſe ꝓbat᷑ſed ↄtingit qñq; ꝙ ex medicina data alicui in firmo ꝓpt᷑ coꝛꝛu ptionẽ ⁊ ſophiſticationẽ rerũ ꝗ ibi ponũ tur infirmus moꝛit᷑. medicꝰ talẽ me⸗ Acins dedit irregularis ffici. t. ni vi i ẽ:qꝛ ſic nulli me In cotrariu dici poſſẽt ad oꝛ dines ꝓmoueri:cũ uel ex medicinis datj uelex inciſuris factis nõ oẽs infirmi ſa⸗ nant᷑:ſed multi moꝛiantur. FBndeo ?ndu: ad boce me X1 dici uel ppt medicinas dgtas uel inciſuras fcãs nõ ſint facti ir- regulares er q̊ͥ impediant.ne ad oꝛdineʒ valeant ꝓmoueri requirunt᷑ tria. C PHꝛi mo recta ſcia:ut non oꝑent᷑ caſualit᷑: ſed ſint exꝑti ⁊ oꝑent᷑ ſᷣm pncipia art medi cine. Quãauis. n ignoꝛãtia facti interd ũ excuſat a culpa:ignoꝛantia tñ iuris ⁊ ſci entiequã ꝗs ſcire ten et᷑ excuſationẽ non recipit. Secũdo requirit recta ↄſcĩa: ut nõ fraudulent᷑ nec negligent: ſj fidelit᷑ eoꝝofficiũ exequant. ¶ Tertio requirit᷑ rei decentia:ut ꝙ nõ imiſceãt ſe rei illici te ⁊ ꝓhibite ꝑ eccleſiã:cui ſi mixti fuerit facti ſint irregulares. Iſtis s tribꝰ puat ſiue moꝛs:ſiue aliud ſecutũ fuerit ex me/ dicinis datis uel inciſuris factis ꝑ medi cos ſeculares:non efficiunt᷑ irregulares nec ipediunt᷑ ꝙ ad oꝛdines ꝓmoueri nõ poſſint.Dicit.n.Augꝰ ad publicolã: Ab ſit ut que ꝓpt bonu ac licitũ facimꝰ:ſiꝗd bec ꝑternr̃am volũtatèẽ cuiq; mali ac „Queſtio 1 — ciderit nobis imputetur. .MB Ad imu ers eſt dicendũ:q; Eꝑitrucatio mẽbꝛi oꝛdi nat ad ꝓximi offenſionẽ ⁊ vite eiꝰ puatio nẽ: ſʒ medicina uel inciſura ꝗᷓ fit a medi- co exquo facit ſjm artẽ nihil de cõtingẽti bus obmittens:oꝛdinat᷑ ad infirmi cura tionẽ pᷣm ſuã rectã intentionẽ. Si auteʒ moꝛs ſequat ſcĩa eiꝰ ſin cera remanet: ex quo pᷣm pncipia ſue artis operatus eſt. Ad ⁊u dicendũ: ꝙ iudices dictãtes uel ꝓferẽtes ſniam ſanguis nõ efficiũtuꝝ irregulares ꝓpt culpe ppetratione exq iuſte ꝓferũt.ſed ꝓpt᷑ ſacrameti ſigniſfica tionẽ:nõ eni in hoc ſe cõfoꝛmãt xpᷣo cru cifixo:cuius ſanguis innocẽs effuſus eſt ſʒ magis xpᷣi crucifixoꝛibꝰ. Minutio vᷣo ſanguinis nõ oꝛdinat ſᷣm intentionẽ me dici ut acquirat᷑ moꝛtis ꝑiculũ:ſʒ magis ſalutis remediũ: ideo nõ eſt ſił. C Ad zm eſt dicendũ: ꝙ oẽm diligentiã quam pñt medici debẽt apponere ut in medici nis quas eoꝝ infirmis dãt res bone:nõ coꝛꝛupte:nõ ſopbiſticate miſceant᷑:⁊ ap poſita debita⁊ ſolita diligentia:ſi pericu luũ eueniat eoꝝoſcĩa põt remanere illeſa. ¶QAueſtio. C x.quomodo ſtatus perſe ctio repꝛefentatur in notars. Bunc videndgů eſt quõ ſta⸗ tus ꝑ fectio repũtat᷑ i notaris.Circa qð qrunt᷑ ſer ¶Pꝛimo vtrũ ſolũ hñs iuriſ ditionem tꝑalem poſſit publicos nota/ rios fa cere. C Secũdo vtrũ ad notaria tus officiũ debeãt aliꝗ admitti:niſi iura- ti. C Tertio vtrũ notarius poſſit ſuum officiuʒ delegare. Quarto vtrum no tarius gerat vicez vnius teſtis in inſtru mentis factis per eum. ¶ Quinto vtrũ notarius factus religioſus poſſit nota- riatus officium exercere. Sexto vtruũ clerici poſſint exercere notariatꝰ officiũ. Dpꝛimu ge haghten tur: Nidet᷑ eni ꝙ non ſolum bab ens iuriſditio- nem tempoꝛalem poſſit publicos nota⸗ er ſ. es tur 6 4 N rios facere. Scriptura eni notarij indu- citur ad confirmationem veritatis: ſed omnis veritas vndecũq; inſonucrit ab illo eſt ꝗ dicit: Ego ſũ veritas.m Aug. ergo magis pertinet ad habentem iurii ditionem ſpiritualem q; tempoꝛaleʒ no tarios facere. C Pꝛeterea notarij dicũ tur tabelliones uel tabularij eo ꝙ anti/ quo in tabulis ſcribebant᷑ contractus et confederationes vnius cõmunitatis uel vniꝰ ciuitatis cũ alia. Ande.i. Macha. ſcribitur ꝙ in tabulis ereis romani ſcri pſerunt confederationem ſocietatis cũ iudeis:ut eſſet ibi perpetuum memoꝛi- ale pacis ⁊ ſocietatis.quelibet ergo co⸗ munitas uel ciuitas poteſt ſibi notarios inſtituere. ¶Pꝛeterea notarius inducit᷑ ad faciendam fidem ſuper bis que pᷣpo⸗ nuntur:ſed maioꝛ fides eſt adbibẽda ſcri pture ꝓpe q; aliene.quilibet ergo poteſt inſtitui notarius in pꝛopus negocijs. In ↄtrarium tauia fliei tus eſt officium ſeculare ⁊ tempoꝛale:er go ad babenteʒ tꝑalẽ uł ſecularẽ iuriſdi tionem pertinetale vfieinnn confene. D OHAαω u.) dicendum: ꝙ notari? e Ki 60 perſona publica habens officium ſcribendi inſtrumenta ſuper cõ tractibus aut ſuper alijs negocijs ad fa ciendam fidem ſuper eiſdem. Illius er- go auctoꝛitate notarij inſtituendi ſunt ꝗ totius reipublice curam habẽt:uel ꝑ vni uerſalem iuriſditionem:ſicut papa uel ꝑ immediatam admini ſtrationeʒ ſicut im peratoꝛ. Et ideo ſolum papa ⁊ impera⸗ toꝛ poſſunt notarios publicos facere: uł illi quibus auctoꝛitate pape uel impera toꝛis eſt conceſſum. Oicunt auteʒ aliqui ꝙ epus in eccleſiaſticis negoc ijs poteſt notarios ↄſtituẽ ꝑ totã ſuã dioceſim: eo qꝙ epo cura totiꝰ dioceſis cõmiſſa ẽ ꝑ eũ regẽda ⁊ gubernanda:ſic pʒ.x.q.i c.regẽ da. ⁊. xij.q.i.c.epiſcoꝑpus.nõ tñ dʒ cccle/ ſiaſticus notariꝰ inſtrm ↄ ficere in nego⸗/ cijs ſecularibꝰ:nec ſecłaris in eccłiaſtic centeſimadecima negocijs eo ↄuerſatio vtroꝛũqʒ dʒ eẽ 1 ſecreta ⁊ diſcreta:ſiẽ ꝑʒ.ij.q.vij.c.laicos „ s ẽ do. ꝙ quis ois Ad Peumn veritas ſd vitate icreata effectiue.mlłte tñ ſut ᷣitates bũa ne foꝛmalit᷑ diſticte ꝗqᷓ młtis falſitatibus miſceripñt.vnde ad bñd aliquã certitu dinẽ in actibus buanis q̃lis bẽri põt i fo ro exterioꝛis iudicij n eceſſariuʒ e induci teſtimoniũ ꝑ ꝑſonã publicam q fid elit᷑ te ſtes ⁊ ↄtractꝰ ſcribat ⁊ ĩ publicã foꝛmã redigat. C Ad 2 ẽ d.ꝙ ſic de iure pa pa ⁊ iꝑatoꝛ pᷣſũt toti reipublice ⁊ cuilibʒ coĩtati:ita de iure ſolu ilł ꝑſonis ⁊ coĩta bus ↄueit notarios facere ꝗbꝰ ꝑ ſedem aplicam uel ꝑ imꝑatoꝛem ſt cõceſſum.,. Ad 3 do ꝙ norariꝰ ĩſtituit᷑ ad ſcri bẽduũ ↄueſitòes hoiuʒ ul bẽtiũ uł emèe- tiũ uel vẽdẽtiuũ aliqꝗd ad iuicẽ. nullus au- tem ↄtrahit uel emit aut vẽdit aliꝗq ſibi ipſi:⁊ iõ ſicut nullꝰiſtituit᷑ iudex in cã pꝛo pꝛia: ſic nulliꝰ ſcpture i negocijs ppꝛejs credit᷑: niſ foꝛte in cã teſtamẽtaria q etis i foꝛo iudicij nõ ad mitteret᷑: niſi ꝑ teſtes ibi ſcriptos uel vocatos. V ℳ HDOſecũdũ ie pꝛocedit: LUn Videt᷑ eni q; dqàa notariatus officium nõ requi rit ꝙ admittant᷑ ſolu iurati. iuramẽtum enĩ iducit᷑ ad tollẽda ↄtrouerſiã ꝑtium. Juxta illud Apli ad Mebꝛze. vi. Omnis controuerſie finis ad confirmatõem eſt iuramentum: ſed controuerſia non tol/ litur per notarium:ſed magis per teſtes ergo non requiritur eius iuramentum. ¶¶Pꝛeterea maioris periculieſt ſeribere ivba dei ⁊ ſacrã ſcꝑturã q; verba hoium: ſed ꝗ ſcribunt verba dei ⁊ ſacram ſcpᷣtu ram non ad mittuntur iurati: ergo nec notarij ſcribentes contractus et verba hoium iurati admittidebent. Pꝛete rea ad notariatus officium non debent admitti:niſi ꝑſonelibere. Oicit enim iu riſconſultus. C. de ſcribis.i.l.generali. li.x.tabularij liberi homies oꝛdinentur neq; vlli deiceps ad boc officiu pateſcat pP * Ar. aditus qui ſit obnoxiꝰſeruituti: ſʒ inſtr̃a facta a notario ſeruo fidẽ pꝛeſtãt docu mentis nec repellunt᷑ ergo ſilr iuramen tũ non requirit᷑ ꝙ inſtrumẽta facta a no tario iurato firmitatem habeant. In contrariũ?icozen officiũ eo ab imꝑatoꝛe recipiũt vt ſupꝛadictuʒ c.Sed imperatoꝛ iuramẽtũ pᷣſtat de ſuo officio fideliter exequedo:vt pʒ.lxiij.d.c.tibi do mino:ergo eodẽ modo ipſe ſuos officia- les iuratos ad mittere dbbet. Kndeo dicendũ ꝙ notariꝰ i ſuo officio requirit publicaʒ adminiſtrationẽ:eſt eniʒ ꝑſona publica publice vtilitatideſeruiens. ¶ Secun do reꝗrit liberam actionẽ vteabeat do miniũ ſui actus. ¶ Tertio regrit ſideleʒ executionem. Igit᷑ pꝛopter publicaʒ ad/ miniſtrationẽ notarij debent eſſe de legi timo thoꝛo nati:quia qui vicioſa oꝛigine obſcurantur nõ pñt eſſe decuriões: nec reipublice pꝛeeſſe in aliquo o fficio vel di gnitate ſine ſuperioꝛis diſpen ſatiõe: pꝛo pter liberaʒ vo actionem requirit᷑ ꝙ nõ ſint obnorij ſeruituti ſed ꝑſone libere: ſʒ pꝓpter fidelem executionẽ regrit ꝙ iura mẽéiũ pᷣſtẽt vt eoꝝ officiu fidełr exequant 2 dicit᷑ eꝙ ↄtrouerſia Ad pꝛmũ iitttemupnris que cũ non poſſit ſemꝑ baberi inducit᷑ in ſtrumentũ in quo eoꝛũ teſtimoniũ inſcri bit᷑: ad cuiꝰ fid elẽ conſcriptionem ⁊ ipᷣi contractꝰvel negoci fidelem publicatio neʒ requirit᷑ iuramentũ vt non liceat no tario iaʒ pᷣſtito iura mento aliter imuta re vel agere niſi m foꝛmam ſibi dataz. Sicut eni tenere ↄtinentiam ante votu eſt volũtatis:poſt votũ vᷣo eſt neceſſitat. ſic tenere foꝛm a cõtrabentibꝰ datã an te iura metũ eſſet volũtatis poſt vᷣo iura mentuũẽ neceſſitatis. Ad ⁊ꝛc d. q; falſo mõ ſcribere verba dei duplicit᷑ põt itelligi vel ex ſubreptiõe:vel ꝑ ſenſus coꝛ ruptionẽ ⁊ eon impugnationèe:ſicut be/ retici faciũt. Haʒ q;tũ ad iſtů modũ oẽs Qneſtio xpᷣiami in baptiſmo iuramẽtũ pᷣſtãt fide,z ipſam integrã tenere nec vnq; ipſam coꝛ rumpꝑe vel impugnare qñ renüciant dis bolo ⁊ põpis eiꝰ: ⁊ ſipoſtmoduũ coꝛꝛupto res fidei inueniant᷑ tanq; falſarij ⁊ ꝑiurij punièdi ſunt multo magis q; notarij fal ſa inſtr̃a cõficientes. CAd 3 dicit᷑ ꝙ ſi aliꝗs ſeruꝰ dicit ſe eſſe libeꝝ ⁊ noĩe libe/ re ⁊ publice ꝑſone exerceat notariatꝰ of ficiũ:in ciuitate foꝛte in qua oꝛtꝰ nõ eſt: ſi poſtmodũ denũciet᷑ ſeruꝰ. planũ eſt q; ſtrumenta ab eo pꝛiꝰ facta valebũt:qꝛ li berã actionẽ babuit a dño donec ip[ʒʒ ſer unum eẽ non pꝛonũciauit. Juramẽetũ aut nõ requirit᷑ ꝓpter liberam actionè ſʒ pꝛo pter fidelem executione: id eo nõ eſt ſĩe. DD tertiũ ſic ꝓcedit᷑: Ai⸗ ider᷑. n. ꝙ notaru pñt eoꝝ officiũ delegare:qꝛ vel ꝓ/ pter egritudinẽ vel pꝛopt᷑ alias occupa/ tion es:qñq; ronabilit᷑ impediunt᷑ vt in ⸗ ſtrumẽta ꝑ eos ichoata cõpleri nequeãt rõnabilit᷑ ergo pñt eoꝝ officiũ alijs com mittere. C Pꝛeterea 'ᷣm oꝛdinem chari tatis:bomo debet ſe omni petenti cõmu nicare. Sʒ ex frequẽtia bominũ penitẽ- tiũ notarios interdũ tot contractꝰ reci- piũt ꝑficiendos quod ſoli ipſi cõplerenõ pñt:valent ergo ad hoc alios delegare. Pꝛeterea ᷣm phᷣm qð ꝑ ſocios ⁊ ami cos facimꝰ ꝑ noſipſos facere dicimur:er go qð notarij faciũt ꝑ eoꝝ diſcipulos et ſocioſ firmitatẽ br̃e debẽt acũ ipifeciſſet In contrariũ ?cabe Ki ic c0 dð. ꝙ ſicut dicẽte Aplo. i. Chorꝗ.vi.multa licent que nõ expedi / unt ſic multa fiũt que fiẽda nõſut nota- rij eoꝛũ officiũ delegare nõ debẽt pꝛo- pter tria incõueniẽt ia que intdũ ſequũt. Pꝛimũ ſequit᷑ ex ꝑte iudicis qui non põt plene ifoꝛmare de vᷣitate cõtꝛactus qñ pꝑ diuerſos notarios ichoat᷑ ⁊ ꝑficit᷑ ¶Secundũ eſt ex ꝑte ꝑſonaꝝ que ↄtra hunt que cuʒ aliquãdo ſint laici ⁊ rudes I co: dis to ſal nt de ., s l⸗ n 1 ——E — 1 Ar. centeſimadecima in inſtrumentis factis per en. Mon eniz cõpleãt ↄtract⸗ litterã neſcientes facilit᷑ põt eis negari veritas ꝑ illa que ſubſequnt᷑ uel ponun i inſtro poꝛi notario nõ pñte. ¶ Tertiũ eſt ex ꝑte ipſiꝰ notarij.cũ eniʒ pfectio rei conſiſtat in pncipio medio ⁊ fine: ut pps dicit.i.celi ⁊ mũdi: MNullius opꝰ ꝑfectuʒ eſſe põt:niſi ꝑ eũ ſit inchoatũ mediatum ⁊2 terminatũ. Hon debẽt ergo notarij de legare aliquos ad cõponẽda inſtra inter contrabentes: maxime cũ ipſi ꝓfiteant jinſtr̃a manu ſua cõſcribere:ſi tñ fecerint puniendi ſunt.documenta vo nõ vitiant᷑ Ange ſcribitur extra defi. inſtru. Cũ ta bellio moꝛte pᷣuentꝰ qdã nõ ꝑfecerit in- ſtrumenta que in notam redacta fuerãt ab eodẽ ad petitionem eoꝝ ad quos per tinent auẽte oꝛd inarij iudicis poteris ea fidelit᷑ in publicam foꝛmã redigere: ha/⸗ bitura ꝑ boc ꝑpetuam firmitatem. . ergo eſt dicẽduz:q Ad Pꝛuni in caſu egritudinis non alterius rönabilis occupationis:de beét ipſi notarij ↄtrabhẽtes admonere ut ꝑ ſeipſos compleant eoꝝ ↄtractus. Mõ enim ꝓpter illa que raro contingunt eſt aliquod inſtituendũ quod impedimen tũ faciat vniuerſis: maxime cuz nibil inter boĩes ſic exiſtat indubitatũ ut non poſſit lIʒ aliquid ſit valde iuſtiſſimũ ſuſciꝑequã dam ſollicitã dubitationẽ. C Ad 2ꝛ di citur: ꝙ bõ dʒ ſe omni petenti cõmunica re: cuius petitionẽ iuſte ⁊ rõnabilit᷑ põt ꝑ ficere ⁊ ↄſumare. melius eſt eni ut po/ nit iuriſconſultus pauca agere caute q; multis intereſſe periculoſe. Et Eccł xi. ſcribit᷑: Fili ne in multis ſint actus tui:qꝛ ſi diues fueris nõ eris imunis a delicto. ¶Ad ʒ“ dicit᷑ ꝙ ſicut in agibilibꝰres que vadunt ꝑ diuerſas manꝰ facilit᷑ diſ- trabunt᷑:ſic in ſpeculabilibꝰꝑ mut atiões ſcripturarũ multe deceptiones cõmittũ tur. Ande ſecuriꝰ eſt ꝙ notarij p ſeipᷣos 27 inſtra q́; ꝑ alios. ℳ - „ ſic ꝓcedit᷑: Ai 4 tarius non gerat viceʒ vni/ teſtis iiIII eſt maioꝛis dignitatis iudex qᷓ; notariꝰ. Sʒ ſcripture ⁊ teſtimonio iudicis nõ cre ditur: ergo nec teſtimonio notarij ẽ cre/ dendum. ¶Pꝛeterea ſi teſtimoniũ nota rij valet:aut hoc eſt rõne ſui:aut rõne q̃ᷓ numeratur cum alijs. non rõne ſui:quia teſtimoniũ vnius teſtimoniũ nulliꝰ: nec rõne qua cõnumeratur cũ alijs:qꝛ ꝓpter pᷣſentiam notarij numerus teſtium qui requirit᷑ ad pᷣſtendam fidem documetis nõ auget᷑ nec diminuit᷑. ¶C Pꝛererea te/ ſtes qui requiruntad pſtandã fidem inĩ- ſtrumento ſubſcribunt᷑: nec alij admittũ tur: niſi qui ſcripti ſunt: ſed notarius nõ ſcribit᷑ut teſtis:ergo nec eſt eius teſtimo nium adittenqdnum. L SAαα H eſt: quod ſcribit᷑ In COtrarit ritas de fide in ſtru. tabellionẽ quoq; ꝗ confecerat iſtru mentũ vnum ex teſtibus in inſtro ſubſcri ptis ad id ꝓbandu indurxit. A dicẽdũ: ꝙ nullus repel nd 60 lendus eſt a reſtruonict niſi uel ꝓpter ſuam maliciã:ſicut infideł infa mis:⁊ criminoſus:uel ꝓpter inimici tiam:ſeu cõiunctã amicitiã:ſicut inimicꝰ ⁊ ꝑſona cõiuncta ⁊ domeſtica.uel ꝓpter libertatis carentiã: ſicut ſeruus:uel ꝓpt᷑ boni tẽpoꝛalis indigentiã: ſicut pauper. Mullo autẽ iſtoꝝ modoꝛum notarij teſti moniũ eſt repellendũ:maxime cum ipſe ſit auctoꝛ inſtrumenti ⁊ ſubſcriptionis teſtiũ. vnde valet teſtimoniũ eius nõ ſo lum tanq; teſtis.ſed ſicut auctoꝛis teſti um ⁊ inſtrumenti ⁊ documenti. Ad pꝛimũ ẽ dicẽu: g ol eſt infoꝛmare ⁊ fidem documeto pᷣſtare: ſs potiꝰinfoꝛmari de bisq ꝓponunt᷑.ꝑti net aut ifoꝛmare ad notariu: iõ teſtimo nio notarij ⁊ ſcripture ſue credit᷑.nõ aũt iudicis. ¶ Ad 2“ eſt dicendũ: ꝙ valet teſtimoniũ eiꝰ ut ↄnũerat᷑ eum alijs.Si eni ᷣm leges huanas in negocio aliq̊ re runt᷑ ſeptẽ teſtes.ſufficiut ſex cũ teſtimo nio notarij:⁊ ſi ꝗnq; cũ teſtimonio nota- rij ſufficiũt qᷣtuoꝛ Pᷣin vᷣo legem canonica 2 diuinã vbi requirunt᷑ duo uł tres teſtes teſtimoniũ notarij cũ ſubſcriptis teſtibꝰ in inſtro inducit᷑. Ad ꝭ“ ẽ do ꝙ no/ tarius nõ ſubſeribit ut teſtis:qꝛ ſemnꝑ in telligit᷑ eẽ pñ s ꝑ pᷣſetiã inſtrumeti. Sub ſcribit tñ ut auctoꝛ ſubſcriptionis teſti um inſtri ⁊ documẽti: qñ dicit: Ego tał bis oibus interfui manu mea ſcripſi et inEEA& -publicaui. D quintu at ꝓceditur Aigdet᷑.n.qꝙ not arius factꝰ religio ſus nõ poſſit notaria tus officiũ exercere: qꝛ bõ moꝛtuus mudo nõ põt exercere of fici viuentiũ in muũdo ſed notariꝰ fact⸗ religioſus eſt moꝛtuus mũdo g actibus ciuilis vite:ergo nõ poterit exercere no tariatus officiũ ciuilit ⁊ ſocialit᷑ viuen⸗/ tium in mudo. Pꝛeterea ſcribit Gal. u . mundane coactione. Eſttñ ſub legis di v. Si ſpũ ducimini nõ eſtis ſub lege:ſj no tarius factus religioſus ductus eſt ſpin⸗ tu dei:ergo abſolutus eſt a notariatꝰ of ficio:qð eſt officiũ legis huane. ¶C Pꝛe- terea ad officium notariatus requirit᷑ q homo ſit liber ⁊ babeat dñium ſui actus ut ſuperiꝰ dictũ eſt:ſed notarius factꝰ re ligioſus nõ bʒ ꝓpꝛium velle: nec ꝓpꝛium nolle: nõ pot erit tale officiũ exercere. An ↄtrarium e gei teſtis ⁊ eius teſtimoniũ recipit᷑: ergo eo dem mõ poterit conficere inſttẽᷣm in quo conſcribunt᷑ teſtes:qð ꝑtinet ad notaria ndeo tus officium. dicendum: œꝙ notariꝰfa⸗ ctus religioſus nõ amittit ptãtem confi ciendi inſtrumenta: ſicut ſacerdos nũ amittit ptàtem ſacerdotij poſtqᷓ; factꝰe ſacerdos:qꝛ ſi diſpenſaret᷑ cum eo ꝑ illuʒ qui põt facere de religioſo ſecularẽ nõ oʒ chiterum fieret notarius. amittit eꝑ in- troitum religionis executionis officium in actibus ⁊ contractibus ciuilis vite:qꝛ non remanet in mũdo ⁊ ſub dñio mũda/ ne ptãtis ut actus fecularis vite exercere M . cogat: nõ tũ ex toto pdit executõe talis offici in negocis ſpũalibus. vnde puto ꝙ de licentia ſui ſuperioꝛis:⁊ ad manda tum ſpu alis iudicis.⁊ in negoci 8 eccle ſiaſticis põt notarius factus religioſus exercere notariatus officiũ. 4 151 6 ergo eſt dicedũ: q- Ad Pamn dupler eſt nceg ¶AUna naturalis que eſt moꝛs ſimplici ter:vnde per ipſaz bo totalit abſoluit b actibus viuentium. ¶ Alia ſpualis que eſt moꝛs ſm quid:vnde ꝑ eã hbomo nõ ab ſoluitur ab oibus actibus viuentiũ: ſʒ ſo lum ab actibus repugnautibus ſpiritua li vite. NMon enim abſoluit᷑ religioſus ab actibus diuinoꝝ pᷣceptoꝝ ⁊ ab obediẽtia eccleſie platoꝝ:ſed ſolũ ab actibꝰ ſeculari um negocioꝝ:⁊ ab obedientia tpaliũ do/ minoꝝ. Ad 2 d. ꝙ qui ſpũ ducit non eſt ſub legis ſeruitute: uel ſub legis uine ⁊ canonice obligatione: vnde ad pᷣ- ceptum eccleſiaſtici plati in foꝛo ecclei’sa — ſtici iudicij põt ⁊ tenet᷑ recepte ptãtis of ficium exercere. Ad 3 dicitur: ꝙ io regrit᷑ velle ⁊ pᷣceptũ ſuꝑioꝛis ad exeque duũ pᷣdem officiũ:gꝗa ipᷣe ꝓpꝛiũ velle nõ bz ci nõ poſſint exercere notariatꝰ of ficium. Clerici eni non pñt exercere ſine tranſgreſſione mãdati quod eis interdi/ citur ⁊ ꝓbibet᷑ per eccleſiaʒ. Sed ſcribit᷑ extra ne cle. uel mo.ſe nego.ſemiſ. Cle ricis in ſacris oꝛdinibus conſtitutus ta- bellionatus officiũ int erditas per ſub⸗ tractionẽ eoꝝ beneficioꝝ. Pꝛeterea clerici aſſumpti ſunt ad militia xp̃i: ſed nemo militans deo implicat ſe negocus ſecularibus: ut ſcribit᷑.i.Chi.iiij. Mõ er go pñt tabellionatꝰ officiũ exercere: q8 eſt ſeculare negociũ. Pꝛeterea nota⸗ ria tus officiũ oꝛdinatur ad lucrũ temꝑo rale:ſicut iudiciũ aduocati ⁊ ꝓcuratoꝛis ſed ſcribitur extra in decretali ſupꝛa alle gata:Sacerdotibus clericis tuis denun acm ſic ꝓpcedit: Aide SM ſextũᷣ tiffenii cleri / Stals gepeto mande tecle lgos cilig imens⸗ ſingi. ſluitth glisgoe o nöb tiißſ ſpini ous beſiti⸗ Naalert Nlüdo, hüa ib kes lese ſeasy⸗ occlti Ptiißef ur dage Altüt e. ge Ne Nereſfe 1 tten n.C bte . cies publice ne miniſtri laicoꝛum fiant nee in reb eoꝝ venratoecs cxiſtaut. 1eſt: quis conſue In C0 trarin tudo per eccleſi am appꝛobata ꝓ lege tenẽda ẽ ʒ Augl. ſed in quibuſdã ciuita tibus clerici ⁊ ſa- cerdotes exercent notariatꝰ? officiũ. Kiſid 0 dicendum: ꝙ ſicut ſcri⸗ bitur. xcvi. di.c. cum ad verum. homo chꝛiſtꝰ ieſus mediatoꝛ dei 2 bominum actibus pꝛopꝛus ⁊ dignita tibus diſtinctis pꝛopꝛia officia vtriuſq; poteſtatis ſecularis ⁊ ſpiritualis diuiſit. In ſecularibus ergo negocijs planum ẽ ꝙ clerici tabelliona tus officium exerce re non debent:nec epiſcopi diſſimulãtes in eoꝛum dioceſibus ut eoꝛum clerici ex- erceant notariatus officium in negocijs ⁊ contractibus ſecularibus:pꝛopter te⸗/ nuita tem beneficioꝝ a peccato excuſari bolr cin ipſi contra cõmuneʒ pꝛobi/ itionem ſedis apoſtolice diſpenſare ne/ queant. In eccleſiaſticis tamen negocijs ⁊ in ſoꝛo eccleſiaſtico puto ꝙ clerici no/ tariatus officium poſſunt exercere:⁊ ißi epiſcopi ad tale officium exercendũ poſ-/ ſunt eos inſtituere:ut ſicut iudices ſecu/ lares in actibus ⁊ contractibus ſecula⸗/ ribꝰ hñt notarios ſeculares: ſic iudices ſpuales in negocijs ⁊ contractibus ſpi ritualibꝰ dlericos ⁊ nõ ſecłares admittãt Ad pꝛimũ ergo eſt dicendum: i illa decre. in ſerit ſub illa rubꝛica:ne mo.uel cle.im miſ.ſe nego.ſecu. vnde ꝓbibitio illa videtur ſe extend ere ut ſolum in negocijs ſeculari- bus clerici tabellionatus officium exer cere non debeant. in eccleſiaſticis v?ᷣo eo ipſo ꝙ non pꝛobibetur videtur eſſe cõceſ bm. 2d 2e dd. ſicut glo. dicit ſuꝑ illo verbo negocia ſecularia ſunt cũ ani- mus occupatur cura colligende pecunie ſine laboꝛe coꝛpoꝛis:ut negociatoꝛes uł mercatoꝛes faciũt:qbus negocijs occu⸗ pari ex toto clericis interdicit: iuſta tñ ⁊ ec cleſiaſtica negocia ꝓpt᷑ diuerſas neceſ ſitateg tractare nõ intdicit᷑ clericis:quia legimus ſanctos aplos negociatos fuiſ ſe.⁊ in regula beati benedicti p̃ᷣcipit᷑ ꝓui deri:perquoꝛũ manus negocia monaſte rij ꝓcurant᷑:ſicut in decre.ſupꝛa inducta inducitur. C Ad 3“ dri ꝙ illa pbibitio ꝓcuratoꝛis fit clericis vt ꝓcuratiões vil larũ aut iuriſditiões ſeculares ſub alig- bus pncipibus uel ſecularibꝰviris nulla tenꝰaſſumere ⁊ exercere debeant:qꝛ indi gnum eſtillis ab eccleſijs ſubueniri ꝑ ̊s ↄſtat in eccleſig ſcandalũ generari. QAueſtio.Cti.quõ ſtatꝰ perfectio re/ pꝛeſentatur in aduocatis. & conſderãdũ Lterius E. quõ ſtatus perfectio repñtat᷑ in aduoca/ tis. Circa qð querunt᷑ ſeptem ¶Pemo vtrũ clerici abſq; pctõ aduo cationis officin poſſint exercere. C Se cũdo vtrũ oẽs laici indifferent᷑ ad ofrici um aduocatõis ſine pctõ poſſũt admitti Tertio vtrum aduocati teneant ex pꝛecepto dei negare patrocinium in cau ſa iniuſta. ¶.Quarto vtrum aduocati ſine peccato ↄtra aduerſariũ poſſint vti iſidis ⁊2 fallacijs. ¶CQuito vt ꝑaduoca ti teneant᷑ ad reſtitutionem recepti ſti- pendij ſi ex eoꝛum negligentia ꝑdatur cã quam aſſumunt. ¶ Sexto vtrum aduo cati accipientes ſalariuʒ vltra quantita tem in iure taxatam teneantur ad reſti/ tutionem. ¶ꝘρSeptimo vtrum aduoca/ ti ſine pecc ato poſſint pactum facere cũ litigatoꝛe de media uel quarta poꝛtio/ D Pꝛimũ ue litis. PX ergo ſic ꝓcedit Vider᷑ enĩ clerici abſq; pctõ nõ poſſnit aduocatõis officiũ exercere.Si enim clerici poſſent eſſe aduocati vbiq; et in qualibet cauſa poſſent aduocare: ſed ſcribitur ettra de poſtula. Clericus qui contra eccleſiaʒ a qua beneficiuʒ ob tinet pꝛo extraneis aduocatus vł pꝛocu ratoꝛ eſſe pꝛeſumit ranqᷓ; ingratꝰ debet eiuſdem eccleſie beneficio expoliari- op 6⁶ e. g Cpꝛeteres aduocatio nõ poteſt fieri ſ ne litigatiõe.ſed ſcribit.n. Tbi.ij.qꝛ ſer/ ui dei nõ debẽt litigare: ſy manſueti eſſe ad omnes. Clericis ergo ꝗad dei ſerui- tium aſſumũtur iterdictũ eſt aduocare. ¶ Pꝛeterea: ſcribit extra de Poſtu. Cle rici? fubdiaconiꝛ ſupꝛa ĩoꝛdibus quoqʒ minoꝛibus ſi ſtipẽdijs ecclłaſticis ſuſtẽtẽ tur coꝛam ſeculari iudice vqhucgti ſeri RAnc; rimjᷓ ⸗nõ pᷣſumãt. J n cotrarin eſt:qꝛ aduoca/ 9 re pꝛo iuſticia ẽ opꝰpietatis de quo ope/ re beatus Job ſe comendabat cum dice bat Job.xxix.pater eram paupeꝝ ⁊ cau ſam quam neſciebã diligentiſſime iueſti/ gaba:conterebam molas iniꝗ ⁊ dedenti bus illiꝰ aufereb am pꝛedã:tale aũt opꝰ exercere maxime conuenit clericis. RE dicẽdũ ꝙ clericoꝰ aduo catõis officiũ ſine pecca to poſſe exercere dupłr poteſt intelligi. Pꝛimo ꝙ ſint aduocati coꝛã iudice ſe culari: ⁊ ſic planum ẽ eis vniuerſa łr iter dictũ eſſe:vt patet ex decre.ſuperius in/ ducta:niñ pꝛo pᷣam cauſam vel eoꝝ eccle ſie pꝛoſequant᷑ aut tale officiũ aſſumant pꝛo miſerabilibus ꝑſonis que pʒoꝑꝛias cauſas ad miſtrare nõ poſſunt. ¶ Secũ do ꝙ fiant aduocati coꝛam iudice eccła ſtico. Et ſic puto ꝙ poſſint buiuſmõi of/ ficium ſine peccato exercere quatuoꝛ cõ ditõibus dutaxat ſeruatis. ¶ Pꝛimo diuinũ officium cui deſeruiũt per talem aduocationem inullo ipediat᷑. ¶ Secũ do ꝙ talis aduocatio ſine lite ⁊ clamoꝛe 2 ſine nimio ardoꝛe tꝑalis lucri exercea tur. C Tertio ꝙ nullum negocium ſecu lare ĩ tali aduocatiõe aſſumat. ¶ Quar to ꝙ de licentia ſuꝑerioꝛis tale officium 2 IUerxequatur. Ad Peum U ergo eſt dicendũ q; ſicut aduocatus fiſci contra fiſcuʒ aduo care non debet ſic beneſiciatus ĩ aliqua eceleſia ſiue laicus ſit ſiue clericus bene ficio illius eccleſieę expoliari poteſt ſi con tra illam depꝛebenſus fuerit aduocare. Si quis autem beneficiuʒ habeat ĩ dua bus eccleſus:dicunt alig ꝙ pꝛo illa eccle ſia aduocare tenetur ĩ qua babet benefi cium cuʒ aliqua dignitate. Sed verius eſt dicere ꝙ pꝛo illa tenetur aduocare q̃ᷓ babet iuſticie equitatem. MNec puto ꝙ aſ ſumens aduocationem capituli contra epiſcopum:vel epᷣi contra capituluʒ:vel vnius eanonici contra aliuʒ: deberet ex boc beneticio illius eccleſie expoliari:ꝗa cum omnes iſti ſint de vno coꝛpoꝛe vnꝰ⸗ non debet reputari extraneꝰ reſpectu al terius maxime cus agitatur caufa de iu re epiſcopi vt epiſcopus eſt:⁊ canonico rum vt canonici ſunt. Secus autem eẽt ſi agitaretur cauſa de bõis bereditarijs. ¶Agd ⁊ “ eſt dicendum ꝙ clamoꝛ ⁊ liti gatio non eſt de ratione aduocatõis:im mo vt dicit Iſidoꝛus in libꝛo de ſummo bono:verboſi ⁊ clamoſi aduocativt ſapi entes videanturnon diſcutiunt cauſas ſed aſſerunt ⁊ ſic conturbant iudicij oꝛdi nem. C Ad 3 dicenduzʒ ꝙ decre. illa exponit ſeipſam:pꝛobibet enim clericis ne coꝛam iudice ſeculari ĩ negocijs ſecu⸗ laribus aduocare pꝛeſumant. Eo ergo ipſo ꝙ eis non pꝛobibetur aduocare co ram iudice eccleſiaſtico ⁊ i cauſis eccle- ſiaſticis ĩtelligitur eis eſſe conceſſum. ſur Äâ ſic pzꝛocedit᷑. D ſlecũdi aher enin q omnes laici ĩdifferenter abſq; peccato ad aduocationis officiũ ad mit ti poſſunt. Dicit eniꝰ Aplłs.i.Cborj.vi. Secularia iudicia ſi habueritis contem ptibiles qui ſunt iĩ eccleſia illos conſtitui te ad iudicandum:⁊ appellat cõtempti⸗ biles homin es qui ſunt in eccleſia mino ris meriti:⁊ nullis magnoꝛum donoꝛuʒ virtutibus pollent: vt Gꝛegꝰ exponit:er go omnes laici ĩdifferẽter cuiuſcũq; me riti ⁊ conditõis exiſtant aſſumi poſſunt ad aduocandũ ⁊ iudicanduʒ in negocijs ſecularibꝰ. ¶ Pꝛeterea perſona que nõ repellitur a iudicio:mon eſt repellãda ab aduocatiõe qꝛ maius eſt iudicare q; ad/ — h ——— —— — —— — uocare ſed i veteriteſtamento mulieres quãdoq; conſtitute ſũt ad igadicandu: vt patet.iij. Re.de Jecabel: ergo nõ debẽt repelli ab aduocatione. ¶ Pꝛeterea:oĩ bus concedit᷑ poſſe aduocare pꝛo ſeipſis ergo eode modo pꝛo alus:cũ homo tene atur diligere pꝛoximũ ſicut ſeipſum. 1 eſt qð ſcribit.iij. An cõtrari aeirii u * dicendũ:qꝙ aduocati q;- Rnd c0 tum ũd bas gnq; debẽt babere vt verũ ⁊ iuſtũ patrociniũ pꝛeſta repoſſint icauſa quam defendẽdaʒ aſſu- mut. Pꝛimo nan q; ẽ neceſſariũ vt in tellectu babeãt ſciam:⁊ ſic pueri:ſtulti:⁊ furioſi:repellunt᷑ ab aduocatione:qꝛ con ſtat eos cognitione carere. Secundo vt ĩ affectu haheant ↄſtantiã ⁊ ſic mulie res ſicut nõ admittunt᷑ ad pᷣdicandũ ſic nec debẽt admitti ad aduocãdũ: magis eni ex iſaꝝ collogo habẽt ꝓuocare ad lu xuriã qᷓ; ad iuſticiã. Tertio ĩ allegatõ ne eloquen tiã:⁊ ſic ſurdi ⁊ muti arcẽtur ab aduocatiõe. C Quarto in rñſiõe cle mnẽtiã:⁊ ſic pᷣcio pugnãtes cũ beſtijs:vel ifames ſeu crimioſi ab aduocatõe repel lunt᷑qꝛ ꝗ ſibiipſis crud eles ſunt:alijs cle mentes eſſe non poſſũt. ¶ Quito in exe cutiõe llberã licentiã ⁊ ſic ſerui qui nõ ha bent dñium ſui actꝰ ad aduocationẽ nõ ad mittunt᷑.Mã ppter ſciaʒ aduocati nõ decipiunt᷑ ꝓpt᷑ ↄſtãtiã nõ ꝑuertunt᷑ ꝓpt eloquẽtiã ñ ↄfudunt᷑: ꝓpt᷑ clemẽtiã ñ ira ſcunt᷑ ⁊ ꝓptliberaʒ licẽtiã n3 alieur. ergo eſt diceduz ꝙ Ad P Ammnetpribi les ibi apo ſtolus appellat coĩter oes ſeculares reſ- pectu clericoꝛũ ⁊ religioſoꝛũ qui ſũt ma ioꝛis meriti:⁊ maioꝛibꝰ officijs obligati qᷓ; ſeculares:vnde ex hac de cauſa arcent᷑ ipſi ab aduocatõis officio coꝛam iudice ſeculari ⁊ i negocijs ſecularibꝰ iter ipᷣos tñ ſeculares aliꝗ ſic ſunt cõtẽptibiles: vł ex ipotẽtia:vłex ignoꝛãtia:ſeu ex ꝑpetra ta malicia:ꝙ eis ꝑ iura officiũ aduoca/ tõis ẽ ĩterdictũͥ. Ad 2ꝛ“c dð.qꝙ in ve M =ð l ðẽð W ”M l õð teri tęſtamẽto ex cũ potuit eſſe ꝑmiſſũvt ſemĩè iudicarẽt illũ effemiatũ ppłm:nũc aüt ꝓhibent᷑ docere ⁊ iudicare ꝑ ſe ̊ non ꝑ alios.Si.n.ſunt regine:duciſſe:vel co mitiſſe ꝑ alios iudicare ⁊ aduocare pñt. CAd qꝭ“ eſt dð. ꝙ ma ioꝛ iminet neceſ iſtas hoĩpatrocinari cauſe ſue q; cauſis alioꝝ:cũ alij poſſint ſibi aliter ſubuenire vnde nõ ſic arce᷑ homo aduocarei cau⸗/ ſa pꝛopꝛia ſicut in cauſa alieaan. D terti Nſc ꝓcedit. Side Ee Eitur eni ꝙ aduo cati ex pꝛecepto dei non teneatur patrociniũ negare ĩ cauſa iniuſta. JIgno rantia euim excuſat a peccato:iuxta illꝰ i. Thi.i. Miſericoꝛdia cõſecutꝰ:qꝛ igno⸗ rans feci. Sed cauſam iuſtã aduocatus certitudinaliter ſcire nõ poteſtcũ hbuma ne iuſſicie ad examẽ diuine iuſticie dedu cte pannꝰ mẽſtruate appellat᷑ Eſa.xliiij CPꝛeteres:aduocat᷑ꝰ in nullo ca ſu te/ net᷑ fauere parti cõtrarie cuiꝰ cauſaʒ de fendedã recipit immo tenet᷑ ſecreta oĩa ſibi celare:ſed ſi aduocatꝰ deſereret cãm ſuſceptam cognito ꝙ eſſet miuſta iã ipſo facto fauoꝛe tribueret aduerſario. ¶ R. aduocatio ẽ qdam diſputatio: ſed nõ eſt peccatũ i diſoutatiõe adducere rões pꝛo 7 veritatẽ quã ꝗs nouit:g eodẽ mõ in aduocatiõe adducẽ rõnes ꝓ ⁊ ↄtra veri tatẽ quã ꝗs nouit ſine pecccato fieri põt In cõtrariũ as enbim Bi eeeimn kn Pꝛouer. xvu. ꝗ iuſtificat impiũ:⁊ qui condemnat iuſtuʒ abhominabilis eſt vterq; apud deũ. P 1VeI 3 8 d0 Ki ideo dicẽduũ qꝙ pᷣſtare patro/ Vciniũ in cã iniuſta põt cõ tiugere ex cũ triplici aggrauante pctm. Pꝛimo ex cupiditat auaricia. Mul ti eniʒ ſolũ ꝙ poſſint lucꝝ hr̃e dicũt ma lũ bonũ:⁊ iniuſtũ iuſtũ:ponẽtes luceʒ te nebꝛis: ⁊ tenebꝛas lucẽ de ꝗbꝰ ſcribitur Eſa.iiij.ve ꝗ iuſtifica tis im piũ ꝓ mune rib.⁊ iuſticiã iuſti aufertis ab eo. ¶ ¶ 2. ex certa ſcia Multi. n. ſciũt cãm eẽ iniu ſtã ꝓqꝗᷓ aduocãt:ſʒ vł ex carnali affectiõe vel examicitie copulatiõe ſciẽter in tali cauſa iniuſta patrociniũ pᷣſtant qui iuſte irã dñi merent᷑:iuxta illo.ij.Paralip.xix Jinpio pᷣbes aurxiliũ⁊ his q oderuũt dũm amicitia iũgeris:⁊ iccirco irã dñi mere baris. ¶C Tertio ex quadã inani gloꝛia 2Multi eni cupiẽtes videri giti in iure et famoſi haberi in pplo iiuſtã cãm defẽdẽ dam aſſumũt ⁊ cupiẽtes videri baberi i tellectu iuris ſciam nõ curãt in detrimẽ tũ alterius ꝑdere ĩvolũtate iuſticiã.His ergo tribꝰ modis puto ꝙ aduocati pᷣſtã tes patrociniũ in cã ĩiuſta ad reſtitutoeʒ tenent᷑ totius dãni quod cõtra iuſticiam ꝗltera pars icurrit per eoꝝ auxiliuʒ. Si vo huiuſmõi patrociniũ pᷣſtant ex igno⸗ rãtia excuſari poſſũt:eo modo quo igno rãtia excuſari habet a toto vel a parce. Ad imũ ergo eſt dicendũ Pe gagduocati nõ tenen tur ſcire cãm eſſe iuſtã hᷣm diuine legis ſẽ tentiã ſed ſolũ pᷣm humane legis iuſticiã Planũ eſt enĩ ꝙ multa lex punit ⁊ ipuni tꝗ relinqt que ꝑ diuinã legẽ iudicabunt᷑ bm Augl.tenent᷑ ergo ſcire cãm eẽ iuſtã vel iniuſtã pᷣm bumana lege ⁊ ſᷣm ꝙ agi tat᷑ in humano iudicio coꝛã tꝑali iudice. Ad 2 dicendũ: ꝙ aduocati ſi poſt q; ſuſcipiũt cauſam cognoſcãt cauſaʒ in iuſtã debent inducere illũ cuiꝰ cãm agut ad cedẽdum in lite ⁊ ad cõponẽedũ cum aduerſorio ſine ipſiꝰ dãno: vel tenentur ipᷣazʒ deſerere:nec ex boc pᷣſtant parti cõ trarie fauoꝛem:quia multis modis cau ſa exiſtente tuſta aduocati pñt officiũ ad uocatõis admittere. C Ad tertiũ dici⸗ tur: ꝙ in diſputa tiõe adducutur ratões pꝛo ⁊ cõtra veritatem vt ex ſolutiõe du bitatoꝛum magis veritas eluceſcat. Sʒ in aduocatione adducuntur obiectiões pꝛo ⁊ contra vt cauſa determinetur pꝛo altera parte:ideo ſi ex obiectionibus ad ductis cauſa iniuſta determinatunꝓ vno ledit iuſta ꝑs oppoſita:vñ n ẽ ſile quartu lerren⸗ ꝙ aduocati abſq; peccato poſſint vtiinn ſidis ⁊ fallacijs cotra aduerſariũ. Quid enim ſancti patres fecerunt dei auctoꝛi tate ſine peccata obſeruari poteſt. Sed ſcribitur Joſue. viij. ponite inſidias poſt ciuitatem vobiſq; fugientibus ⁊ illis ꝑ/ ſequentibus con éis de iſidijs 2 va ſtabitis ciuitateʒ. ¶C.Pꝛeterea defende re cauſam iuſtam ſemper eſt licitů. Sed contingit quãdoq; aduerſariũ ad impu gnandam cauſam iuſtaʒ falſos teſtes in troducere: ergo ad defendẽdam cauſaʒ iuſtam videtur licitum eſſe ꝙ falſi teſtes itroduci poſſint. ¶ Pꝛeterea:ſimulatio vt Hieroꝰ dicit:⁊ penitur.xxij.q.ij.quã- doq; eſtvtilis ⁊ tempꝑoꝛe ⁊ loco aſſumẽ da: ergo iĩ cauſa iuſta ſine peccato aduo⸗ cati poſſunt inſidias ⁊ fallacias diſſimu lare vt in cauſa non ſuccumbant. — 1 eſtquod dicit Inco n trarin Augꝰ⸗ in libꝛo de honeſtate clericoꝛũ:vbi dicit q calli⸗ di argum en tatoꝛes:et iuriſperiti falla⸗ ces:dum cupiunt pꝛeugricari controuer ſias actioneſq; cauſarũ:etiam ipſa iura traſuertunt? cum volunt competentibꝰ cohercere iuſſionibus legum ad illuden dos iudices inconuenientibꝰ exeplis ve lut ſimiles coniecturas iuris obuciunt. Ri 1 c0 dicendum: ꝙ ſicut dicit „ phũs.ij. Ethi. iuſti nõ ſt qui iuſta faciunt ſed qui iuſte pñt eniʒ in iuſti iuſta exercere:ſed nõ iuſte. Ad boe igitur q aduocati ſine peccato eoꝛum of ficium exequa ntur expedit ꝙ non ſoluʒ in cauſa iuſta patrocinium pꝛeſtent: im mo requiritur ꝙ iuſte ⁊ per iuſta media hoc faciant:pnuta ꝙ nõ pꝛoducũt: falſa ĩ ſtrum enta:vel falſos ⁊ coꝛꝛuptos teſtes vel ꝙ inducãt mend acia ⁊ falſas leges: ſeu indebitas facti pꝛobationes. Tales enim Augꝰ callidos argumentatoꝛes ? iuriſperitoꝛes fallaces appeliat. Rergo eſt dicendum Ad Paumn q iiuſto coꝛꝑli bel lo licet iñdijs vti:eo iudex belli illa que dere:non tamen debet fidem pꝛomiſſaʒ hoſtibꝰ frangere.ſic aduocatis deſfende- tibꝰ cauſam iuſtam licitum eſt pꝛudẽeter occultare illa quibꝰ impediri poſſunt eo ry pꝛoceſſus:non tamen eſt eis licitũ ali qua falſitate vti. CAd 2“ eſt dicenduũ ꝙ teſtes ſemper ad mittunt᷑ iurati. id eo q;tuncũqʒ in cauſa iuſta introducerẽtur teſtes falſi periuriũ non euitat᷑: puto ta men qꝙ ſi cã eſt pecuniaria vt ꝙ pecunia iniuſte ſubtracta ſit ab aliquo non tenet quis ad reſtitutionem: ſiper media incõ uenientia ⁊ per falſam aduocationezʒ cã vincat᷑: q;uis tam aduocati q; alij cõſcij pꝛedicte falſitatis aliter ſint puniendi. Q¶ H Ad 3“ eſt dicendũ ꝙ ſimulatio tem poꝛe et loco ẽ vtenda non ad nocendum frauduleter alicui:ſed vel ad aliquod pe riculũ euitandũ:ſicut dauid ſimulauit ſe eſſe ſatuum ⁊ furioſum vt euaderet moꝛ tem vel ad aliquod vtile conſequendum ad cultũ dei pertinens:ſicut ibeu ſilauit ſe velle cole baal vt interficeret ſacerdo tes eiꝰqui pplin dei ad idolatriain indu cebant:vt patet.iiij.Re.x. . gi – 11 ic pꝛocedit. H D qumtu Viget cnim wvꝓ aduocati non teneant᷑ ad reſti tutionem recepti ſtipendij ſi ex eoꝛũ ne/ gligentia cauſam qua aſſumũt perdant Cauſa enim non poteſt vinci ſine leſiõe alteriꝰ partis. Sed ſcribit᷑ auctoꝛitate Ambꝛo. xiiij.q.v. Oeniq; ſi non poteſt alteri ſubueniri niſ alter ledat᷑ commo⸗ qius eſt neutrũ iuuari q; grauari alterũ Pꝛeterea: aduoca ti non tenent᷑ ſe pe riculo exponere: ſed qñ q; ſi ipſi nimis a uide ⁊ ſollicite cãm aflumptaã pꝛocurant ꝑiculo ꝑſonaꝝ ſe exponũt:cũ in pᷣiudiciũ alteri partis boc videant᷑ agere. C S. aliqñ cã iuſta ꝑdit᷑ et malicia iudicis vel ex falſis teſtibꝰinductis: nõ ergo aduo- cati tenẽt ad reſtitutiõꝙ recepti ſtipedi At E:qꝛ qui cãm dã In C0 traniy ni dat ipᷣm dãnũ D facere int endit non tener᷑ hoſtibus pan dediſſe videt᷑:ſʒ aduocati videt᷑ eẽ cã dã- ni ex quo cã perdit᷑ ex eoꝛuʒ negligentia. BRndeo dicendu qꝙ tribꝰ modis q;tũ ad pns ex negligen tia aduocatoꝛũ poteſt iuſta cauſa perdi. ¶Pꝛeimo ex eoꝝneſciẽtia. Si.n. dicunt ſe ſcire iura ꝗbꝰ i cã poſſit patrociniũ p⸗/ ſtari ⁊ neſciũt:vel ſi iciũt nolũt laboꝛare plene decã ſe infoꝛmado:vel ſtudẽdo ili bꝛis: ⁊ diſputãdo ſi neceſſe ẽ cũ alijs ꝑti aduerſe vt puto ad reſtitutionẽ tenetur Mõ.n.iuriſperitꝰ rectũ ↄſiliũ iuſte vende re põt niſi rõe laboꝛis quẽ in ↄſulẽdo pa tit᷑niſi foꝛte eet talis ĩigenij vel tãte exꝑi entie ꝙ abſq; ſuo magno laboꝛe poſſet rectũ ↄſiliũ dare ⁊ iuſtũ patrociniuʒ ĩ cẽ pᷣſtare. C Secũdo ex eoꝝpigritia.Si.n nollẽt cõgarere die a iudice ↄſtitutaquĩ vel eẽt alleg andũ in cã ex certa foꝛte ma licia vt eoꝝſalariũ augmẽtaretr᷑ ⁊ ex hboc cã ꝑderet᷑ ad reſtitutiõe; tenent᷑. Ter tio ex eoꝝ frauduletia. Si.n. fraudulent᷑ agãt vt dic ãt iura illiꝰ cuiꝰ cam aſſumũt nõ valere:coꝛꝛupti foꝛte muneribꝰꝑ ad nerſariũ:eodẽ mõ ad reſtitutionẽ tenent Sʒ ſi nihil obmittũt de ↄtingẽtibꝰ eoꝛũ q ꝑtinẽt ad aduocatois officiũ quaãtũcũ — q; cã ꝑdat᷑ ad reſtitutionen S enent. H 5 91 111¾⁄111 $ dicẽdũ ꝙ dictů Ad pꝛimũ ααααen git de clericis ⁊ ſacerdotibꝰ ꝗbꝰ phibitin E coꝛã iudice ſeculari aduocare:vñ ibiſta ti ſubdit᷑ ĩ cãis pecunarijs infuenire ñ ẽ ſacerdotale:ĩ gbꝰ nõ põt fieri ꝗqn frequ⸗ ter alter ledat᷑qui ↄuincit᷑: eo ꝙ ſacerdo tis ẽ nulli nocere ⁊ ꝓdeſſe vniuerſa łr oi- bꝰ. DZel põt dici dictũ Ambꝛo. itelli- gi de illꝗ nõ ſũt aſtricti ex ꝓmiſſiõe alte rũ iuuare ⁊ prociniũ ĩ cã eiꝰpᷣſtare.Sʒ qñ exꝓmiſſiõe obligati ſũt abſq; petõ pñt ⁊ tenẽt᷑ ꝑtẽ quã defẽdedã aſſumũt iuuare ſi cãm iuſtã ſciunt br̃e. C Ael tertio mõ põt dici ꝙ iuuãdo hñtem iuſtã cam ↄtra gliũ ille nõ leditur qB3uis leſum ſe dicat. Ex quo enim iniuſtam cauſam vult de- fendere:magis ledit qᷓ; ledatur:et ſi ledi Ar. tur in rei tempoꝛalis quã iniu ſte detine- bat ſpoliatione:iuuat᷑ tñ potius q; leda/ tur in iuris alienireſtitutiõe. CAd 2 dr ꝙ aduocati non debẽet ꝓcacit᷑ ⁊ cõui tiando uel aduerſarios condẽnendo ⁊ vi tuperando aduocare:que bñt interdum ipſos aduerſarios ad odiũ ⁊ rancoꝛẽ ad uocatoꝝ inducere:ſed inducedo veras le ges ⁊ vera teſtimonia:⁊ cãm iuſtam bũi liter ⁊ pꝛudent᷑ defendendo:nõ exponũt ſe periculo effectiue cãm periculi pᷣben/ do:niſi foꝛte paſſiue:qꝛ nõ recipiũt ſtulti vᷣba iuſticie ⁊ pꝛudentie: niſi dicant᷑ illa que uerſant᷑ in coꝛdibus eoꝝ:ut ſcribitur Pꝛouerbi.xvii.¶ Ad ꝭ pʒ ſolutio:qꝛ ſi nõ ꝑditur cã ex eoꝝ negligentia uł ma licia:iuſte pñt retinẽ receptũ ſiapẽdiũ. . Prtij ſic pcedit᷑ Nide SS D ſext l enim ꝙ ad⸗ aaQaocati accipientes ſalariuzʒ vltra quãtitatem in iure eis taxatã ten eãtur sd reſtitutionẽ. Sicut enĩ nõ licet iudici gagere ↄtra lege:ſic nõ licet aduocat re/ cipere vltra quãtitatẽ eis taratã a legiſ latoꝛe:ſed legiſſatoꝛes ſunt papa ⁊ ipe/ ratoꝛ: ⁊ vterq; taxat eis terminatã quã/ titatem. Mã GBꝛegoꝰ.x.in cõſtitutiõe edi ta in ↄcilio Lugduñ.taxat aduocato.xx. lib. turoñ. ꝓcuratoꝛi vᷣo.xij. Inꝑatoꝛ ðo digeſtis denarijs dicit cõputandũ ee id quod datũ ẽ cũ eo qð debet᷑: neutrumq; cõpoſitũ licitam quantitatẽ excedit. lici ta autẽ quãt itaꝗs intelligit ꝓ ſingulis cau ſis vſq; ad cẽtũ aureos. ¶Cͤ Pꝛeterea iu/ dex nò põt aliquid acciꝑe ꝓ ſuo iudicio: nec teſtis ꝓ ſuo teſtimonio:ergo nec ad/ uocatus ꝓ ſuo patrocinio. S. ſpuale nõ põt vendiꝙ re tẽpoꝛali:ſed conſilium ⁊ procinium pᷣſtare eſtꝗd ſpũale:qcqd ẽ inde recipit᷑ tãq; ſymoniacũ retinere nõ — In cotrariũ/ got eſt gg, in epła ad macedoniũ: Juſte aduocatus vendit rectũ prociniu:⁊ iuriſperitus ve- RKndeo rum conſilium. dicenduʒ:cq ſicut ininſti Queſtio cia diſtributina n6 culpatr᷑ſi maius bene ficiũ cõfert᷑ vni:⁊ minꝰalteri: cõſideratis oↄditiõibus ꝑſonaꝝ:laboꝝ:negocioꝝ: tẽ poꝛũ:⁊ locoꝝ. Oicit enĩ leo papa.lxi.di. c. miramur.ꝙ ſicut ad honoꝛes mundi ſi ne ſuffragio tempoꝛis: ſine merito labo ris indignum eſt perueniri ⁊ uocari am bitus ſolent quos pꝛobitatis documẽta non adiuuãt:ſic pꝛo laboꝛibus plurimis pꝛo mo ꝛibus caſtis: pꝛo actibus ſtrẽnu is celſioꝛis loci pꝛemium debetur: eode,z, modo miuſtitis cõmutatiua non pecca- tur ſi maius ſalarium detur vni aduoca to ⁊ minus alteri:penſatis conditionibꝰ perſonarum:quãtitate negocioꝝ:quali/ tate laboꝛum:exigẽtia tempoꝛum:⁊ cõ ſuetudine locoꝛam. Pi dicitur: ꝙ taxatio Ad Paumun illa facta perpapã uel imperatozem intelltigenda eſt vni/ uerſaliter: puta ꝙ moderatum ſalariuzʒ ab aduocatis:⁊ iuriſperitis petatur.par ticulariter tamen poteſt augeri ?⁊ minui ſᷣm augmentum ⁊ diminution em digni tatis perſonarum:⁊ cauſarum ⁊ aliarũ conditionum ſupꝛapoſitarũ. ¶C Ad ſe- cundum dicitur: ꝙ ſicut Augꝰ dicit ibi non ideo debet iud ex iuſtum iudiciũ vẽ/ dere:⁊ teſtis verũ teſtimoniũ:qꝛ aduoca tus vendit rectum patrocinium:⁊ iuriſ/ conſultus verum conſilium:quia illi in/ ter vtrãq; partem ad examen adbiben tur. iſti autem ex vna parte conſiſtunt. iuſta autem iudicia ⁊ vera teſtimonia vẽ denda non ſunt. C Ad tertium dicitur ꝙ q;uis ſcientia iuris ſicut ⁊ quelibʒ ſci entis ſit quoddaʒ ſpirituale: vſus tame eius opere coꝛpoꝛali exercetur. Jdeo ꝓ recompenſatione laboꝛis poteſt bomo pecuniam recſpere:moderate tamẽ ſᷣm conditiones ſupꝛa poſitas. Si autez im moderate aduocati per impꝛobitatem vel nimiam cupiditatem vltra debitam quantitatem reciperent. Auguſtinꝰ? di⸗ cit ꝙ tenentur reſtituere illis a quibus extoꝛquent. e e D . — — ⏑wn— —— — — — — e 6 * 1. 0 1 i l, me ; Ar. centeſimadnodecima vII D ſepimũ dt, Aidet᷑ eniʒ qaduocati abſq; peccato poſſint pactũ facere cũ litigatoꝛe de media vel quarta poꝛtiõe litis. IJdem eni iudicium videtur eſſe de aduocato ſpirituali qtem poꝛali. Sed aduocatus ſpualis vt ſacer dos parrochialis poteſt petere quartaʒ vel mediã poꝛtionem a ſuis parrochia/ nis qui in ſua eccleſia nõ eligunt ſepeliri de bõis relictis ab eis:ut patet extra de ſepulturis:ergo eodẽ modo licet aduoca te tẽpoꝛali petere mediã vel quarts par tem rei que defenditur vel petit᷑ C pꝛe terea:aduocatus poteſt paciſci cum liti/ gatoꝛe de ſalario 'm determinatã quan titatem:ergo eode, modo determinata quãtitate litis que aſſumit᷑ defendenda paciſci põt. C Pꝛeterea quãdoq; nulluʒ pactũ interuenit inter aduocatũ ⁊ litiga toꝛem: ergo in tali caſu de aliqua parte litis terminate debet aduocato ꝓuideri. J n C0 trariũ eſt qð ſcribitur ieng iijg vi. 8 . * icendum aduocatꝰ nõ Rnd EOiaucituri cauſa litis vt ꝑ ceps iuris:ſʒ vt coadiutoꝛ ⁊ locatoꝛ ope ris artis ſue per rectũ conſiliũ ⁊ ꝑ iuſtuʒ patrociniũ:ideo nõ licet aduocato nullũ contractũ iniurie nullam pactionẽ con ferre cuʒ litiga toꝛe qᷓ; in pꝛopꝛiã recepit fidem. Sicut pʒ.iij.q.vij.c.ſi quis pꝛo ta xa:nec ad induſtria iurgium dʒ ꝓtrabe/ re: talia eniʒ interdicũtur aduocatis ad repꝛimendum cupiditatem ⁊ turpe lucꝝ 2 ſtipendium de foꝛme. Mam ſi ipᷣi lucro pecuniarũ capiantur ne luti abiecti ⁊ de generis iter viliſſimos dinumerabũtur. Mmun ergo dicitur: ꝙ ve Ad Peimm iure naturali ⁊ diui no eſt vt admin iſtrãs ſpũalis poꝛtion eʒ aliquam bonoꝝtempoꝛalium illoꝝ qui bus adminiſtrat recipere poſſit mediaʒ vel quartam ſeu tertiã 'm conſuetudinẽ loci. Unde de iure naturali eſt vt eligen tes ſepulturam alibi qᷓ; in eccleſia parro chiali ipſa parrochislis eccleſia canoni cam poꝛtionẽ habeat de relictis ab illis defunctis pꝛo aiabus ſuis illi eccleſie in qua eligunt ſepulturam de relictis dico pꝛo funeralibus exequijs. Mã de relictis pꝛo fabꝛica vł pꝛo alis pijs cauſis ſeu- ſingularibus ꝑſonis canonica poꝛtion debetur niſi papa qui eſt iuris naturalis interpꝛes ⁊ iuris poſitiui conditoꝛ duxe rit aliter oꝛdinãdum qui ſicut ius cõmu ne poteſt aliquibus ſingulariter eroga⸗ re ⁊ de nullo poꝛtionẽ ſoluant. Sic pot in fra cõmune ius aliquibus fubtra bere vt ipſi de omnibus canonicam poꝛtionẽ ſoluant ſicut fecit Bonaficius.viij.inil la decretali extrauaganti ſuꝑ cathedrã de fratridbᷣus minoꝛibus ⁊ pꝛedicatoꝛibꝰ quibus ſicut per ſedẽ apoſtolicã quando q; ſupꝛa ius cõmune fuit indultuʒ vt de nullo poꝛtionẽ canonicam ſoluerent:ita in alia decretali infra cõmune ius eſt eis ſubtractum ſingulariter:ne de oibus di ctam poꝛtionẽ ſoluant.Alij vᷣo religioſi mendicãtes ⁊ vniuerſaliter clerici illi de cretali nullatenus ſunt aſtricti. Quia vt ſcribitur extra de regulis iuris:que a iu re communi exoꝛbitant nequaq; ad con ſequentiaʒ ſunt trabhenda. ¶ Ad ſecũdũ dicitur ꝙ nullus militat pꝛopꝛijs ſtipẽ/ dijs. Ideo iuſte poteſt aduocatꝰ petere determina tã parteʒ: moderatam tamẽ pꝛo ſuo ſalario nõ tamẽ litis vel rei que defenditur pꝛopter cauſaʒ ſuꝑiꝰ aſſigna tam: Ad 3* dicitur ꝙ quando nullũ certum pactũ ſactum ẽ de ſalario poteſi iuſte aduocatus iploꝛare tunc officiũ iu⸗ dicis vt ꝓpꝛo modo ſue facũdie⁊ ſciẽtie ⁊ bſm conſuetudinem patrie ⁊ m quanti⸗ tatem ⁊ qualitatem negocij vel laboꝛris ſibi ſalarium tribustur. Queſtio. C xij. quomodo ſtatus per fectio repꝛeſentatur in iudicibus. videndũ eſt quo Ltimo modo ſtatus fectio repñtatur in iudicibus LQL.irca quod queruntur ꝗnq;. — Ar. ¶ Pꝛimo vtrũ iudex poſſit mutare pe- nam in lege taxataʒ. Et vider᷑q nõ. Di cit enĩ Ambꝛoꝰ in li.de officijs: bon⸗ iuderx nibil ex arbitrio ſuo facit ſʒ iuxta leges ⁊ iura pꝛonuciat:penam ergoi iu re ſtatutã nõ licet iudici pꝛo ſuo arbitrio mutare. ¶ Pꝛeterea:virtus eſt i medio determiato a ſapiẽtie:vt habet.ij. Eth. Megium autezʒ determinatũ a ſapietia eſt pena taxata in lege. Cuũ aũt nõ liceat declinare a virtute lm exceſſum ⁊ 'm di minutionẽ nõ licebit iudici penã impoſi tã augere vel minuere. Pꝛeterea. Si cut dicit Augꝰ in glo. Joſue.ix. Rep bẽ ſi ſunt ſenioꝛes iſrael cum ipſo ioſue qui mutauerũt penã moꝛtis determinatazʒ in lege gabaonit is⁊ cananievergo non licet iudici penam legis quãtuncuq; rigi daʒ mutare. Pꝛeterea: pena a lege ta xata iuſta eſt. Sed iudex nõ debet a iuſti 0 deuiare: non dʒ hena legie mutare. 11 eſt:qꝛ ſicut deter In cotrarin minate ſunt pe ne a legibus i iudicio tꝑali:ita alique pe ie ſunt terminate a ca nonibꝰ in iudicio ſpali. Sed nõ obſtante taxatiõe cano/ num pene in iudicio ſpuali ſunt arbitra- rie:ergo nõ obſtãte taxatione legũ erut arbitrarie pene in iudicio tempoꝛali. Rñſideo dicẽdũ ꝙ differt iudiciü LAl! legis a iudicio iudicis:qꝛ iudiciũ legis ẽ vniuerſale ⁊ de vniuerſa libus caſibꝰvniuerſalia aũt ſunt inuaria bilia ideo iudiciũ legis de criminibꝰ ⁊ va niabilibus eiuſdem generis eſt vnũ ⁊ iua riabile. Judiciũ vo iudicis eſt particula re:⁊ de particularibus caſibus: particu laria vo variant᷑ m diuerſas circũſtã ti as vł intriſecas ułextriſecas. Ideo iudi ciũ iudicis oz eẽvariabile. Tenetr᷑tñ quã tum poteſt conſequi iudicium legis. AUe rum quia non poteſt in omnibus neceſ-/ ſe habet aliquando mutare: aut ergo in caſu particulari de quo iudicat iudex cõ currunt circũſtantie notabiliter caſũ mu tantes ⁊ ↄtrabeutes a ſua generali ma AQuceſtio n ℳ licia:aut non. Si non vtputa quãdo ali quis commiſit homicidiũ:ſi non ſunt ibi circunſtatie notabiliter aggrauãtes vel extenuentes factuʒ in ipſo negocio vel extra. Et tunc iudex debet ſequi iudiciũ legis ⁊ penam legis imponere:aut ſunt circunſtantie notabiliter caſum agsgra⸗ uantes: vt ſi aliquis occidit fratrem ſuũ vł amicũ pꝛoditoꝛiepoteſt tunc rationa biliter aggrauare aut notabiliter atte⸗ nuentes vt ſi quis pꝛius iniuriatus ⁊vul neratus aliquem occidit poteſt rationa bilit er attenuare. MI ergo eſt dicendum Ad Peumg ; bonus iudex iu/ dicat ſe mper ſᷣm leges puta bᷣm legis in tentionem non tamen ſemper lᷣm legis verba. Mamvt dicit iuriſconſultus ſcire leges non eſt bec verba earum tenere ſpʒ vim ac poteſtatem. ¶ Ad ſecunduʒ di/ citur:ꝙ medium pene in criminibus de/ termin atum eſt a ſapientie legiſſatoꝛĩs pꝛout determinari poteſt puta in vniuer ſali non ĩ particulari: vnde niſi addatur aliquid notabiliter mutans caſuʒ debet iudex penam legis ifligere. Si vo aliꝗd notabiliter additur vel diminuitur po⸗ teſt ipſe addere vel dim inuere ꝙ ſic fuit „ ⁶ legiſſatoꝛis intentio. ¶ Ad tertiuz dici * turꝙ ioſue ⁊ ſenioꝛes iſrael ration abili- ter repꝛebenſi ſunt eo ꝙ ſine cauſa ⁊ in diſcrete penam mutauerunt cum eadem cauſa eſſet in gaba onitis que erat ĩ alijs populis qui ab introitu terre pꝛomiſſio- nis filios iſrael impediebãt. Ad 4 * eſt dicendum: ꝙ pena a lege taxata E iu ſta in generali.non autem in quolibet ca ſu particulari occurrente vnde ſi nõ ad/ ditur aliquid notabile in particulari ſᷣm legẽ iudicãdũ eſt. Si vo aliquid additur vel diminuit᷑ addendũ eſt vel diminuen dũ. Quia licet vᷣba legis boc nõ ſonẽet ta lis tñ fuit ſapientis legiſſatoꝛis intẽtio. 2 ueritur. Atrũù Ecund Oder pl? ad cle- mentiam q; ad rigidam iuſticiã — — — . — — — — — —— —— — —- ——, — –⏑a — — Ar. debeat declinare.Et vid etur qnõ.Scri bitur enim auctoꝛitate Gꝛego. xlv. di. c.diſciplina ineſſe debet rectoꝛibus ⁊ iu ſte conſulens miſericoꝛdia ⁊ pie ſeuiens diſciplina: ita ꝙ miſceatur leuitas miſe ricoꝛdie cum ſeueritate iuſticie vt fiat ex vtroq; temperamentũ vt neq; multa aſ peritate exulcerent᷑ ſubditi neq; nimia benignitate ſoluan tur: non ergo magis ad clementiam ꝙ; ad iuſticiam iudex de bet declinare. C Pꝛeterea:vel iudex ali quis dimittit de culpa punieda vel nihil Si nibil ergo ex toto punit ſeruando iu ſticiam ſine miſericoꝛdia. Si vᷣo aliquid dimittit:ergo iniuſtus eſt:quia iniuſtꝰ cẽ ſetur ille quo aliquod malũ dimittit ipu nitũ: ⁊ aliq bonũ irremuneratũ. C S. iudex debet imitari quantũ poteſt iudi- cium dei. Sed deus punit peccantem ſe ueritate iuſticie ſine bonitate miſericoꝛ die.Quia cum damnato ⁊ in iferno nul la fit miſcricoꝛdia ex parte duratiois pe ⸗ cum illa ſit in finita. ſl qauodſerl⸗ eſt:quod ſcri/ In C0 ntrani bltrd⸗ extra de tranſac.c.vltj. Semꝑ pꝛocedas equita/ te ſeruata in bumanioꝛem partem decli nando ſᷣm quod perſonas ⁊ cauſas tem poꝛa ⁊ loca videris poſtulare. Et Gꝛegꝰ dicit ꝙ culpa eſt i iudice totam culpam exigere. 5 dicendũ ꝙ iuſticia q;tuʒ R.1 G cO ad pꝛeſens quatuoꝛ mo⸗ dis conſid caripoten Hrim qᷓ; tum ad iudicis condecentiã. ¶ρSecundo q́; tum ad ipſius rei puniende exigentiam. ¶Tertio qᷓ; tum ad culpe coꝛꝛeſpõden tiam. C Quarto q́;tum ad ipſiꝰ clemẽ- tie conuenientiam. Omnibus auteʒ iſtis modis pꝛobari poteſt tutiꝰ ⁊ ſe/ curus eſt iudici declinare magis ad leui tatem clemẽtie q; ad ſeueritateʒ iuſticie Sicut enim ſᷣm Augl. Oeus ſemper pu nit 'm condecentiam ſue bonitatis:pu⸗ ta ſemper minus quam meruit ille qui puniendus eſt punit eo ꝙ ſic non conde cet bonitatem eius punire ᷣm exigentia meritoꝛum. Quia ſic eius iuſticia nõ eet clementia. Sic ſemper decet bonum iu dicem minus punire reum qᷓ;ᷓ; puniẽdus Sic m iuſticiam rigoꝛoſam. Quia ſem per miſericoꝛdia ſupcrexaltatiudicio:vt ſcribitur Jac.ſuꝑ quo verbo dicit Augꝰ ꝙ ſuꝑ ponit᷑ miſericoꝛdia iudicio ⁊ qua⸗ ſi illumin at iudiciuʒ quod ẽ cũ miſericoꝛ dia. Quia per ipſam cõmendabiliꝰ eſt et magis placet. CHMoc idem patet ſecũ/⸗ do ſi comparet᷑ iuſticia ad meritum illi⸗ us qui p uniendus eſtm exigentiam me ritoꝛum. Sicut eniʒ deus ſemper punit circa condignum ⁊ nunq; punit ᷣm totã exigentia culpe illius qui puniendus ẽ Sic iudex i puniendo bunc modũ debet ſeruare:vnd e ſuper illo verbo Ja.iij.iu⸗ dicium ſine miſericoꝛdia fiet illiqui non facit miſericoꝛdiam. Oic Augꝰ:ꝙ ſem per iudex debet miſericoꝛditeragere: qꝛ ſi potuit et non fecit miſericoꝛdiam an· teq; iudicaretur ſine miſericoꝛdia iudi⸗ cabitur. Tertio iſtud patet ſi com⸗ peretur iuſticia ad culpe coꝛꝛe ſpõdentiã verũ eſt eni ꝙ iuſte ſic pena coꝛꝛeſpõde⸗/ re debet culpe vt min oꝛi culpe minoꝛ pe na ⁊ maioꝛi culpe maioꝛ pena coꝛꝛeſpon deat. Sed non ſic iuſte pena debet coꝛꝛe ſpond ere culpe:qꝛ iuſticia ſine clemẽtia miſceatur: immo ſemper in humanioꝛeʒ partem puta in partem clementie eſt de clinandum:quia licet miſericoꝛdia et iu- ſticia cuſtodiant regem: roboꝛatur ta⸗ men clementia tbhꝛonus eius: ut ſcribi⸗ tur Pꝛouerbi.xx. C Quarto boc patet ſi comparetur iuſticia ad ipſius clemen⸗ tie conuenientiam. Juſtitia enim quam iudex ſeruare tenetur eſt iuſticia legalis que ſᷣm pbiloſophum eſt omnis virtus non foꝛmaliterqꝛ tunc ſuꝑfluerent alie virtutes. Sed dicit᷑ eſſe omnis virtus et fectiue vel pᷣceptiue:qꝛ pᷣcipit ois obſer uari que mandat lex:⁊ qꝛ lex pᷣcipit ope- . Ar. rari foꝛtiter tẽperate ⁊ clement᷑:⁊ vłiter oĩa que ſecũde virtutes dicunt ut dicit phbus pᷣmo magnoꝝ moꝛaliũ: Ideo iuſti tia legalis includit clementiã ⁊ oẽs ali- as virtutes inq;tuʒ pᷣcipit oes virtutes : 8 pꝛimũ ſeruaſi. ergo dicit verũ eẽ q ex vtroq; fiend eſtquoddã tempera mentũ. plus tñ miſcendũ eſt in tali tem peramento de clementia q; de iuſticia. Sicut in temperamẽto mędicine plꝰ mi ſcetur de vna re q; de alia m quẽ modũ moyſes iud ex ppłiiſraelitici in puniedo — pᷣdictum ppłm de pctõ idolatrie qð com — miſerant: téperam entũ fecit de miſeri/ coꝛdia ⁊ iuſticia: plus tñ miſcuit de miſe ricoꝛdia qᷓ; iuſticia. Quia ſextẽta milis exiuerunt de egypto qui fuerunt in culpa ut ſcribit᷑ Exo.xij.non tñ fuerunt puniti uel occiſi: niſ. xxiij.milia: ſicut ſcribitur Exro.xxxij. ¶ Ad ⁊ “ dicit᷑: ꝙ non eſt in conueniens aliquid remanere impunitu diuerſis reſpectibus. Oe pena eni debi⸗/ ta ⁊ condigna ?ᷣm quãtitatem culpe pec cantis ſꝑ remanet ⁊ debet remanere gli quid impunitũ:ſed de pens cõdigna bm condecentiã iudicis iudicantis:qꝛ ſemꝑ condecet eũ clemẽter agere:nibil rema net impunitu. C pene damnati duplicẽ bʒ terminu ex ꝑ/ te poſt ⁊ ex ꝑte ante.Quũãuis aũt non di mittat᷑ aliqd de duratione eius ex parte poſt:dimittitur tñ ex parte ante: 63 cito enim peccatoꝛ peccat meretur ut ſtatim in inferno puniat᷑: ſed deus ex ſua miſe- ricoꝛdia expectat ut ipſe cõuertat᷑. “ E tio querit᷑ vtrum iudices . . teneant᷑ ad reſtitutio nnen eoꝝ que recipiunt vltra ta⸗ xatum eis ſtipendiuũ. Et videt᷑ ꝙ nõ. Si cut enim iudex tenet᷑ iuſtũ iudiciũ ꝓ vtra q; parte:ſic aduocatus tenet᷑ pᷣſtare pꝛo vtraq; parte iuſtũ patrociniũ: ⁊ iuriſcõ ſultus ꝓ vtraq; pte verũ conſiliũ.ſed eᷣm Augl. iuſte põt aduocatus ꝓ ſuo patroci uio ſglariũ recipere:⁊ iuriſconſultus pꝛo ¶Ad z dicit ꝙ duratio AQuecſſio II vero cõſilio:ergo eodẽ mõ iudex iuſte po teſt recipere ꝓ iuſto iudicio. C ecee officiales ⁊ miniſtri qui ſumt in erioris gradus qᷓntumcũq; ſint impꝛobi ſi eoꝛũ impoꝛtunitate ⁊ impꝛobitate aliꝗd re cipiunt a partibꝰ litigantibus non tent tur ad reſtitutionẽ:ĩmo pñt de eis face/ re elemoſynam tanq; de ſuis bonis ᷣm Augj.ad macedoniuũ:ergo eodẽ mõ iudi ces. ¶Pꝛererea qñq; aliquis cõmittit culpã perquã puniendꝰ eſt pena moꝛtis: ⁊ iudex cond ẽnat ipſuʒ pena pecuniaris ergo ten eret᷑ ad reſtitutionẽ illius pecu- nie: quia vendidit iuſtũ iudiciũ quo reus iudicandus erat. Pr r 1 eſt Ambꝛo. ſu⸗ In cotranii per illo vbo Lu ce.iij. Contenti eſtote ſtipendijs vr̃is di cens: Iccirco ſtipendia conſtituta eẽ iu- dicibꝰ⁊ militibꝰ:nedũ ſumptus queritur . pꝛedo craſſetur. Knd 60 dicendũ: ꝙ queſtio non eſt de ſtipendio taxato iudicibꝰ oꝛdina/ rijs vel delegat a comunitate reipublice Planũ ẽ.n.qꝙ talia ſtipedia iuſte iudic es pnt recipere:qꝛ nullꝰ militat ꝓpꝛus ſtipẽ dijs Unde dicit Gꝛegoꝰ ſuꝑ illo verbo Luce.iij. Con tẽti eſtote ſtipẽd ijs vr̃is: q ſtipendiũ dñs appellat ꝓuiſionẽ im/ perialem deputatam per legẽ dignitati bus min iſtrantibꝰ reipublice. Eſt ergo qõ ſi pꝛet᷑ talia ſtipẽdia a coĩtate reip bli ce eis taxata aliꝗd recipiũt a ꝑtibꝰ liti/ gantibꝰ ad reſtitutionẽ eiꝰ teneant᷑.Et eſt dicẽdum: ꝙ vel recipiũt ꝓ iudicio in- iuſto ⁊ iniquo:vel ꝓ iuſto ⁊ equo:vel pꝛo neutro. Omnibꝰ aut iſtis modis ad re- ſtitutionẽ tenent᷑. Cũ enim qᷓtuoꝛ mo/ dis ꝑuertat᷑ iudiciũ. vt ponit.xi.q.iij.ti/ moꝛe:cupiditate:odio:⁊ a moꝛe.Quoli/ bet iſtoꝝ modoꝝ iniq iudicãtes reſtituẽ tenent nõ illi a quo acceperũt:ſed illi in cuius iniuriam ⁊ ↄ tra quem iniquã ſen ten tiã ꝓtuleꝛũt.⁊ cũ hoc ꝑꝛo ipſa fꝛau/ dulentia ẽ eis alia penitẽtia iniügenda. Si vᷣo pꝛo iuſto iudicio pecuniã ꝛecipiut 0 4 6 e d nit : ni l⸗ s ſ⸗ in⸗ ftu in⸗ lcce et ſie e n tat reſtituere tenentur illi s quo accipinnt. Lales enim vt dicit Aug ad macedo/ nium ſolet ablatam ſibi pecuniam repe- tere. Quia iuſtũ iudiciũ emit quod venia le eſſe non debuit. Similiter tertio mo⸗ do negããdo iudiciũ ſi aliquid recipiũt ad reſtitutioneʒ tenentur. tem vel iuſtuʒ iudiciũ pꝛo pecunia negat uia qui verita deu negare vel vendere pꝛobatur:vt ſcri bitur. xi.q.iij.c. vnicuiq. ſt dicendũ ergo eſt dicendu q; Ad Peim Uealim eſt ꝙ aduo/ catus teneat᷑ patrociniũ pꝛeſtareꝓvtra q; parte ⁊ iuriſconſultis verum coſiliuʒ maxime poſtq; illu cuius cauſam defen Aendam aſſumpſit in pꝛopꝛiam ſuſcepit fidem. Ex tũc eniʒ pꝛopꝛia iura ⁊ ſecre ta cauſe illius ex quibꝰ poſſet ei pceſſus impediri aduerſario pandere nõ debet. Dato tamen q; vtraq; parte patrociniũ pꝛeſtaretur vel conſilium: patrociniũ ta men ⁊ conſiliũ facit ad iudicis infoꝛma tionem: ſed iudiciũ iudicis facit ad cau- ſe determinationẽ ⁊ deciſioneʒ:ideo nõ eſt ſimile. C Ad 2' eſt dicendum ꝙ of ficia les pᷣm Augl.ex moꝛe conſueuerunt Aliquid recipere. Jdeo per tollerabilẽ cõ ſuetudinem ab eis receptam non cõſue/ uerunt repeti tanq; aliena ſed magis in elemoſynas poſſüt ipᷣa diſpenſare tanq; ſua. C Ad 3ꝭ dicitur ꝙ in tali caſu nõ venditur iuſtũ iudiciũ ſed cõmittatur im pium pꝛoximi auxiliũ :nec iudex ad reſti tutionem tenetur accipiẽdo ab eo quic- quid habet vite parcendo: qꝛ pellem pꝛo pelle. Et quicqd homo babet tenet᷑ dare pꝛo aia ſua. Joã ·ij. vnde ſcribitur Exo. xxi. Cũ occiderit quis a liquem:ſi pꝛeciũ ei fuerit iniunctũ vel impoſituʒ dabit ei quicquid ab eo fuerit poſtulatum. queritur:vtrũ in ea Bartogen cauſa idẽ poſſit eſſe iudex vłFaduocatus.Et vide/ tur e ſic. Dicit enim Augl. Luce. x. ſuꝑ illo verbo. Domine nõ eſt tibi cure qꝙ ſo roꝛ mea reliquit me ſolam miniſtrare. centeſimaduodecima Quia dominus ꝓ maria reſpondit mar⸗ tbe:⁊ ipſe eius factꝰ eſt aduocatus ꝗ iu- dex fuerit ĩterpellatus. ¶Hꝛeteres:iu riſconſultꝰ ponit vt que deſunt aduoca⸗ tis partiũ iudex ſuppleat. Ideʒ ergo po teſt officiũ duoꝛũ puta iudicis ⁊ aduoca ti exercere. C Pꝛeterea:aduocatꝰ tenet allegare iuſtas leges alias peccat patro ciniuũ pꝛeſtando per falſas leges:⁊ incõ⸗ uenientes pꝛobatiões:⁊ iudex eodẽ mò tenet᷑ iudicare ſm leges iuſtas ergo ideʒ eſt officium vtriuſa. In cõtrariũ a uſ⸗ KXi dicendũ:qꝙ inter officiuʒ Ki id CO iudicu aduocatoꝝ q;/ tuʒ ad pꝛctens triplex differentia poteſt aſſignari. ¶ Ang eſt q;tum ad comuni tatem. Quia ᷣm Augl.ad macedonium Judices inter vtranq; partem cõmuni⸗ „. ter ad examẽ adbibentur. Aduocati ?o ſolum ex vna parte conſiſtũt. C Secun da eſt q;tum ad qualitatem. Quia aduo catoꝝ eſt poſtulare ⁊ iudicem inſoꝛma/ re de cauſa litis. Judiciuʒ vo eſt cauſam decid ere ⁊ termiare. ¶ Tertia eſt q;tũ ad quan titam.Quia in plus ſe babet of ficium iudicis q; aduocati.Officiũ nan ꝙ; aduocati non eſt neceſſarium niſ quẽ do cauſa agitur oꝛdine iudiciario. Offi⸗ cium vᷣo iudicis vtroq; modo babet lo- cuʒ. Et quia vt ſcribitur:lxxxix.di.aucto ritate Gꝛegoꝛij.Singula eccleſiaſtici iu ris officia ſingulis quibuſq; perſonis ſin gillatim committi debent ex quo iudici um ⁊ aduocatoꝛum officia ſunt diſticta rationabiliter interdicitur ꝙ in eadem cauſa ſit idem iudex ⁊ aduocatus. ergo dicitur ꝙ xpᷣs Ad Pamuge inc icauit inter mariam⁊ marthẽ oꝛdine iudiciario quo iudicio pertinet iudicare ad homines ꝗ vident illa que foꝛis parent. Cbꝛiſtꝰ au tem tanq;ᷓ deus ĩtuetur coꝛ. De quo ſeri ptum eſt Eſa.xi.qꝙ non ſᷣm viſionẽ ocu⸗ loꝛum iudicabit:nec ᷣm auditum auriu arguet. vnde ſicut ipſe nõ aſtri care iudicio oꝛdinario ⁊ modo ſic nõ aſtringit᷑ ꝙ in eadẽ cauſa bumano: zuſa nõ poſſit eſſe iudex teſtis ⁊ aduocatus. C Ad 2“ dicit᷑:ꝙ iudex ẽ miniſter legis: ꝓpterqᷣ ſi pponunt᷑ aliqua quelegibꝰ ⁊ iuri publi co videant᷑ diſſona per ipſos litigatoꝛes nõ ut aduocatus:ſed ut legis miniſter te netur illa coꝛꝛigere. AUnde dicit iuriſcon ſultus: Oubitandũ nõ eſt iudices ſi quid a litigatoꝛibus uel ab bis qui negocqjs aſſiſtunt minus ſuerit dictũ illud ſupple re ⁊ ꝓferre qð ſciat legibus ⁊ iuri publi co conuenire. ¶C Ad 3 dicit: ꝙ ad aliũ finem allegant veras leges iuderx ⁊? ad- uocatus:quia iudex ad detenminatione cauſe ⁊ ꝓvtraq; ꝑte.Aduocꝗłv/§cau ſe infoꝛmatione ꝓaltera ꝑte ſolum. Binto querit᷑: vtruʒ iudex eodem iudicio debe at ab eterno iudice iudicari qͥ ipſe iudicat.Et videt᷑ ꝙ non: quia oibus vni uerſalit᷑ interdicit᷑ iudicare: Mattb. vij. MNolite iudicare ut nõ iudicabimini. nul lus & iudicabitur ab eterno iudice:exquo nulli concedit aliũ poſſe iudicare. ¶ Pꝛe terea iudex põt ꝑ toꝛmenta cogere illum quem vult iudicare abſq; peccato ad co fitendum verita tez: ut ſcribit᷑.v.q·v. ſed eternus iudex nõ coget aliquẽ ꝑ toꝛmen ta ſed libere:quia libꝛi erunt aperti: ⁊ iu dicabunt᷑ boĩies bm illa que ſcripta erut in libꝛis: vt ſcribitur Apocj.xx· ¶ Pꝛete rea qñ q; iudex iudicat iudicio iniuſto fal ſo ⁊ iniquo: ſed eternꝰ iudex iudicabit iu ſte ⁊ vere: non ergo eodẽ iudicio ꝗs alte 23 iudicat quo ipſe inaic nbit z „ SLAT P 4 r* 111 eſt quod ſcribit In cotrarin Matth. vij. In quo enim iudicio iudicaueritis iudicabi mini:⁊ in qua menſura menũſi fueritis re . KRud eo. metietur vobis. dicendum: ꝙ ſicut nõ eſt idem deus ⁊ hbomo:ita non eodem iudi/ cio iud icat deus quo iudicat bomo/Non euim pᷣmo iudicat eodem iudicio ſubſtã- AAueſtio „ tialiter: quia deus iudicat iudicio qð ſub ſtantialit᷑ eſt iße deus. Momo vo iudicat iudicio quod nõ ſubſtantialit᷑ eſt ipſe hõ. Judicat enim homo iudicio legali: uel le gali iuſtitia: que eſt qdam babitus acci- dentalis in anima acqſitus. Pauca eniz debet iudicare iudex ſuo arbitrio: ſjʒ oĩs debet iudicare lege: ꝓpter illas quatuoꝛ rõnes ꝗᷓs pbůͦs tagit in lib. Polliticoꝝ. CPꝛima eſt:qꝛ faciliꝰ eſt inuenire pau- cos ſapiẽtes ad deponendu leges: q; mł tos iudices ad iudicandũ. Tot eniʒ ſunt ↄtrouerſie hominũ quot nõ niſi ꝑ młtos iudices poſſent terminari. Ad cõponen/ dũ vo multas leges pauci ſapientes ſuſ ficiunt. ¶ Secunda eſt:qꝛ facilius ẽ iu/ dicare rectuʒ de re multo tꝑe ruminata qᷓ; de re paruo tꝑe cogitata. ¶ Tertia ẽ qꝛ leges ſunt in vniuerſali:ſʒ iudicia iudi cum ſunt in particulari:reſpectu cuiꝰ cõ tingit ſepe iudicem hẽre odiũ uel amoꝛẽ ¶ Quarta eſt:qꝛ nõ ſic iudices incurrũt ma liuolentias ꝑtium iudicando ex legi- bus:ſicut iudicando exppꝛis. C Sʒ ſe- cundo hõ nõ iudicat eodẽe iudicio effici- ter:qꝛ deus iudicat iudicio pᷣncipali ex ꝓ pꝛia aucte. homo vᷣo iudicat iudicio mi- niſteriali. Eſt eniʒ miniſter dei bo nis in bonũ:⁊ vind ex in iram eis q operant᷑ ma lum:ut dicit Aplłs ad Ro. xin. Ter⸗ tio nõ iudicat eodem iudicio foꝛmalit᷑:qꝛ deus iudicat iudicio ſꝑ vero ⁊ recto. bõ vo iterdũ iiuſto falſo iniquo. Quar to nõ iudicat eodem iudicio finalit᷑:quia des iudicat iudicio eternali. bõ vᷣo tꝑali Ad pꝛimũ ergo dr̃: ꝙ ſicut di etlEUait Augẽ in lib. de ſermone dñi in mõte. Quedã ſunt ſic ma la ut nullo mõ poſſint fieri bono animo: ſic blaſphemie:furta:⁊ homicidia:⁊ talia licituʒ eſt iudicare iudicio repᷣbenſionis quo ad oẽs:⁊ iudicio punitionis quo ad illos qui pᷣſunt. Quedã vᷣo ſic ſunt bons c q; tuʒ eſt de ſe bono ⁊ ſimplici animo fieri debẽt:ſicut oꝛare:ieiunare: ⁊ elemo ſynas dare:de quibus iudicare q male fi — –— ——==èðLGZG — —— — — — — — — — — —— — — — — voluntate bñ feceritis: in ea recipietpᷣ/ — Ar. centeſimaduodecima V ant pᷣumptuoſum eſt ⁊ damnoſum. Sʒ opera facit vel alioꝝ facta iudicat: eadẽ quedam ſunt qᷓ bono ⁊ malo animo fieri iudicabit᷑ ad menſuram vel beatitudinẽ pñt:ſicut ſi aliquis dicat ꝓpter ſtomachi conſequendã. ¶ Cuz voluntate ergo re debilitatem ſe non poſſe ieiunare:⁊ tu iu cta ⁊ iuſta faciat nos eternꝰ iudex in ſuo dices eũ boc facere ꝓpter guloſitatẽ: de conſpectu pꝛeſentari:vt ſatiemur cũ ap talibus iudicare temerariu eſt: ⁊ ꝓpibet᷑ paruerit nobis gloꝛia eiꝰ qui eſt benedi Mattb. vij qñ dicit᷑: Molite iudicare ut ctus in ſecula ſeculoꝛum. Amen. non iudicabimini. ¶ Ad 2“ eſt dicennuau a ꝙ cogunt᷑ iudices per toꝛmenta veritatẽ CErplicit ſumma de Eccleſiaſtica po inquirere:co ꝙ occulta ſunt eis ⁊ ignota teſtate edita a fratre Auguſtino de An/⸗ nec alit᷑ ſcire ꝑñt:niñ dum penis coꝛpoꝛa cona Oꝛdinis fratrum beremitarũ ſan- ſubijciũt q geſta ſunt veracit᷑ ⁊ fideliter cti Auguſtini: JImpꝛeſſa Denetijs arte inquirentes. Sʒ in diuino iudicio quedã ⁊ ingenio Joannis Leoviler de Hallis diuine virtꝰ aderit qua fiet ut cuiq; opa Impẽſis Octauiani ſcoti Modoetienꝰ ſua bona uel mala cũcta in memoꝛia re· Anno dñi M. cccclxxxvii.xiij.kał. uocent᷑: ⁊ mentis intuitu mira celeritate octgbꝛis. a cunctis cernant᷑ ut accuſet vel excuſet ſcia ↄſciaz: atqʒ; ita iſimul ⁊ oẽs ⁊ ſingu li iudicent᷑:qᷓ qdem diuina vᷣtus libꝛi no/⸗/ mẽ accepit:ut dicit Au gꝰ.xx.de ciui.dei Ad 3 pf: ꝙ ᷣm Augl.ad deo gr̃gs de ſex qonibus non ſic intelligendum eſt illud verbũ: In quo iudicio iu dicauerit iudicabimini: vt ſi bõ iudicat iudicio te merario falſo ⁊ iniquo:codem iudicio a deo debeat iudicari. Sʒ ſenſus ẽ inqua miũ. ⁊ in qua volũtate malefeceritis.in ea puniemini. Naʒ ſi ꝗs oculis vteretur ad reſpiciedũ aliqua illicita ſibi ꝓbibita recte diceret᷑: In ꝗbus oculis peccaſti in illis punieris: ⁊ ſic excecaret᷑ ⁊ oculis pꝛi uaret᷑. Quia igit᷑ volũtas ẽ regula ⁊ mẽ ſura oiuz factoꝝ nr̃oꝝ meritoꝝ ⁊ deme/ ritoꝛũ:⁊ ipſa ꝓpꝛie vtimur ad merenduʒ 7 demerendum: recte dictũ eſt vt eo aio ⁊ ea volutate q̃ iuſte ⁊ iniuſte iudicamꝰ galios: eodem animo ⁊ eadem volũtate recipiamꝰ iudiciũ de pena: vel depᷣmio. Vnñ ſi volũtate temeraria aliquẽ iudica mus:illa temeritas erit que nos puniet 7 ſi menſura iniqᷓ ⁊ iniqua volũtate vti mur ad vendendũ: vel ad reddendũ ali/ quid ꝓximo illa volũtas iniq̃ vel mẽſura erit cã q̃re iudicemur: ⁊ vniuer ſaliter illa volũtate ꝓppꝛia qua bomo bona vel mala KRegi ſtrum chartarum. abcdefs biklmno de T'gs bb'ij k ä mm un oco ee ff gs bb ij kka ll mm un oo Omnes ſut quaterni pꝛeter dupler pp qui ſexternus eſt. 4 † S – .. ,. w õõä 2 – . . . S $ . * „ R 7 1 7 „ 2 . 2 — — — — 5 — . * * — 4 K 4 . 3 — „ . . . „*½ . 2 „ N 7 „ „ –— 4 2– .* . 4 2 — . * 4 . . . D 2* 1 —— . “ . ⁶ . PA 2 S = „* . 8 * õ 2 * – MB 4 ð ͦðUMs õ „* s = 5. . MM èêð ” „ õ “ 2 ide⸗ ono: ſae init eter ing⸗ ue nge, spol guts re chi tet ria⸗ ſa o/, lc, ⸗ N „ te 10 m d „ . Wtn 34 8 6 pam ſpoſſit ꝓ eo officiũ decantari ABSBeeſtio. xv. de cà canoniz ationis Atr. miatione kebeng atree i trũ ad papaʒ ipectet fub articulo ponere modum oceptionis⁊ incarna tionis chꝛiſti CAtyad papã ſpectet ſub articlo po nere modu paſſionis ⁊ ſepulture xpᷣi ¶ UAtꝝ ad papã ſpectet in ſymbolo ex Pnre omunes articulos fidei taad papã ſpectet in ſymbold ex plicare omnia ſacramenta ecꝗeſie ¶ Vtu ad papã ſpectet determiare per quẽ modũ coꝛp xpᷣi ẽ ſub ſacro alatr Veſtio.xiiij.ð ſanctoꝝ veneratio ne vbi qunq; querunnæzk« At ſolu ad ſolii papã ꝑtine⸗ at ſanctos canoniare ua poſſit aliquẽ ſanctũ canonizare ſi ¶Q¶ Vtꝝ papa abſqʒ; requiſitione colle- gijpoſſit aliquẽ ſanctu canonisare V Ari papa canonisando aliquè ſan ctum poſſit errare ſanctoꝝ:vbi quineß queruntur ¶ trũ papa debeat aliquẽ ca noniz are pꝛopter fructum ſcientie ¶UVtꝝ debeat canoniʒ are aliquẽ pꝛo/ Ee ſanctitatem vite ¶ Atrum paps debeat canoni uem pꝛopter bonã ſfamam C Atrũ papa pꝛopter euidentiã mira culoꝛum debeat aliquẽ canoniz are Vtrũ papa debeat aliquem canoni ↄare pꝛopter donum pꝛophetie. Aeſtio. xvj. de mõ canonizatiõis ſcõꝝ:vbi quatuoꝛ queruntur Sare ali ¶ VUAtu papa i canoniʒzatiõe à li cuiſci dẽat ſeruare oꝛdmẽ iudiciarũ QAUtrum papa debeat canonizare a li quẽ ſanctũu ſtatim ſibi denunciatum ¶Atrũ papa eundẽ modũ dẽat pᷣuare in cano niz atione martyr ⁊ ↄfeſſoꝛis. ¶Vtꝝ papa poſſit aliquẽ canoniʒare àd4 oꝛdinẽ apoſteloꝝ ſicut martyrũ cõ teſſoꝛun, ſen vn gun ma ſi ꝗs nõ eſt canonisatus ꝑ pa- m . ¶AUtu papsa ſit maioꝛ ãgeloĩ cognitõe Aeeſtio. xvij de ſanctis canoniʒ dlis:vbi ſexqueruntur ¶ Atruʒ papa dẽat canonizare oẽg qs conſtat eccleſie eẽ lvita eterna Vtnz papa debeat canoniʒa re pa- tres veteris teſtamenti ¶tra pꝛeter infoꝛmatienẽ pape coꝛ2ꝛ pus vnius ſancti in ꝑluribus eccleſus venerari ſit peccatum „ Vtpomnes cgnoniʒzati ſint in vita eterinna ¶Vtruũ ſiue auẽte papepoſſiut ſcoꝝ re Ii rite ſubtrahi de loco vbi ſunt. Vtrũ ſine auẽte pape poſſint ſcõꝝ reliquie emptioni ⁊ venditoi exponi. per papam Aeſtio.xviij.angeloꝛuʒ de admi niſtratione: vbiquinq; querunt᷑. Q¶ ¶Vtrũ paps ſit maioꝛ angelo in iuriſdictien Atrũ papa ſit maioꝛ angelo in ſa/ Camentoꝛum adminiſtratione ¶Atrũ papa ſit maioꝛ angelo in do⸗ minatione Itru ps pa ſit maioꝛ angelo in pꝛe- Geſtio.xix.dẽ pape pꝛeſidentia: vbi quinq; queruntur· NNAtrũ ſolus papa ſit ſponſus eccleſie !Vj Atrum ſolus papa ſit caput totius eccleſie MV VAtꝝ ſolus papa ſit epiſcopus cuiuſ⸗ libet eccleſie imedilaae. ¶Atxꝑ paps ſit ſpecialius es Roma nus q; alterius ecclerſie Atyx papa poſſit imediate ĩ q̃libʒ dio ceſi ⁊ ꝑꝛochia ꝗd põt epᷣs uł ſacerdos GBeſtio.xx.de modi pᷣſidendi effi⸗ catia:vbi ſex queruntu ¶Atrũ papa pꝛeſit eccleſie per oteſtatem clauium. Atx papa per poteſtatem clauium E piritualibus ⁊ tempoꝛalibus Atrüu ſolus papa heat clauiũ ptãtey Utrũ in papa poteſtas clauium ſit vna uel plures . 2 — N 2 £ S£ 3 — ☛ S UI = 2 5 G O — Balance e — 5 Copyright 4/1999 VxVMaster GmbH wwwW.yVXVmaster. com 7