Gb390_fol Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Expositio evangelii secundum Johannem. Augustinus, Aurelius —— — N12511912821 021 UIIIHIIIIIINIIIIII — u8 Tobinaen R . uhmm nmmun .* — — . WZ . 8 . . . * 2 5* . ⁶ . 4 * . 7 △ N * * 2 . . . „ D . . . . 4 . * . 1 — . ℳ₰ * L . . 4 ₰△ . — . . . . . 4 . * 1. N . 4 . „ „ 2 . / „ —– 8 * . „ . . . . . . . . . 7 — ů W * S W S —— — »„ 7 “ 5 * . .- . * . A 4 . . . . . 8 . „ * . . 2 .„ = - . „ — 7 „ . V . . 5 — * „ 7 . 5„ e 7 2* . . . . . — * 5 — — 7 . — 14 2 * 2 . . 1 . . * . 2* . . * . . — — — * „ . * . . . . * * — . „ ſD . 2 . . . . Annotat tio pꝛincipaliũ ſ ſententiarum Pnuentarium principalium ſen Eiuminenoiaontseua⸗ elii ſecundum Johannem Diui Augu ꝛ— ſtini contentarum ordine alphabe tico fo co fo. eliciter i incipit. Blactadi quo mogo ſint paruuli ſpiritualit᷑. Tractatu.xcviij.D. Abꝛaam quomõ vidit diẽ xpᷣi. Tractatu rxlijj: F. G. Alaaenlh quomõ ſunt xpᷣiani. Tra ctatu li Abꝛae filij erant iudei carnis oꝛigine/non fidei imitatiõe.xlij. A. B. G Abſoluẽdi et ligãdi poreſtatẽ dñs ecclie in pſona petri tradidit.l.E.cxxj.C. Albfſcõderit quare ſe xpᷣs a iudeis cũ eum olapidare vellent.xliij. G. in fine. Abutuntur qualiter mali bonis dei ⁊ ecõ⸗ tra qualiter deus bene vtitur malis ho⸗ minũ. Tracta.xxvij.D.E.xxviij.C.l.D lv. E. C. cxij. A. Acetũ quod xpᷣs accepit in cruce /quid ſi⸗ gniſicat.cxix.C. Qui accipit ſi quẽ miſero: me accipit/ quo modo intelligẽdũ eſt.lix.GB Accuſare debemus peccata noſtra.xij. E Accuſare aliũ de crimie nõ pꝛeſumat/quẽ conſcientia ꝓpꝛia accuſat.xxxiij.C. Adam doꝛmiẽte cur eua de latere eiꝰ foꝛ⸗ matur. ix.D. xv. B. cxx. A. Adam ſcoðm quattuoꝛ litteras ſigniſicat qᷓ tuoꝛ mundi partes.ix.E. x. E. Adoꝛari cur ſe nõ ꝑmiſerit angelus a Jo⸗ hanne. xiij. A Adoꝛandus vbi et quõ ſit deus.xv.F. Aduẽtus xpᷣi quõ ex codicibus iudeoꝛuʒ pꝛobatur.xxxv. E Adulterã quõ liberauit xpᷣs.xxxiij.B. C. Affectiones aĩc q̃ttuoꝛ et q̃ ſunt.lx.A. B Affectus humani ſine quibus hic non vi⸗ uitur:pedes non loti dicuntur.lvj.B. in medio.lvij. A. Agnoſcere quare noluit chꝛiſtus matrem ĩ nuptijs:qͥa dixit ei:quid mihi ⁊ tibi mu lier. viij. B. Agnus ſingularit ſolus dicitur xpᷣs: et de eius ſanguinis potẽtia.vij.B. ⸗ Agricola ſcoᷣm quid dicitur xpᷣs lxxx. A. Alius et aliud quõ accipienda ſunt cũ de trinitate agitur.xxxvj BG. xxxvij. C. xlv. —.0nM0— — B. liij A kxj A. lxxviij. B Amanti vnitatẽ eccleſie datur piritullan ctus.xxxij j. D. * Amans nõ laboꝛat.xlviij.A. Ainus deum amat qui aliquid cum deo amat.xl. G. Amare animam ſuã ne pereat: dupliciter intelligitur.lj.C. Amatoꝛes ſui non ſint qurpaſcunt oues chꝛiſti. cxxiij. C. D. Amatoꝛes ſeculi quomõ inſultant bonis iij. F. xxviij. D Amando noſipſos nõ amamus deũ. Sced amãdo deũ amamus ⁊ noſipᷣos.cxxiij.D. Ene nec erun nec latinum eſt ſed he⸗ um. xlj. B. bulare qre xpſ noluit ĩ iudes xxviij.a Ambulatio xpᷣi ſuꝑ marę quõ fuit.xx.D. De eo quod filius dicit. „Pater amat vos quia vos me amaſtis.cij.C Anmicus xpi dicit᷑ ſeruꝰ bonꝰ. lxxxxv. A. B Angeli quomõ dicũtur mãducare.xiij.B Angeli dei:ſunt pᷣdicatoꝛes boni.vij.hh. Angeli pctm̃ gꝛauius fuit peccato hõinis ideo homo meruit liberari.cx. F. Anie opationes mirabiles in carne.viij. A Anima humana differt a beſtiali ſolo i in⸗ tellectu.xv. D. Alnima et intellectus quomõ differunt cũ ſint idem. xv. D. Anie et coꝛpis diſſiles opatiões. xx. F. S Anima quomõ dicitur immoꝛtalis.xxiij. E.xxxix.D.xlvij.D. Anima quomõ occiditur moꝛit. xlvij. D Anima rõnalis a nulla catura põt beati ficari niſi a ſolo deo.xxih.B. C. Anima rationalis eſt media inter deum = coꝛpus.ibidem. Anime vdea eſt deus: erltſP a anĩa eſt vita coꝛpðꝛis. xix. E. F. G. xxij. F Anima participato bono incommutabili. ipſa ſit immutabilis.xxxix.D⸗ Anima plus amatur qᷓ; coꝛpus? vero amo⸗ re:exemplũ de ſene defoꝛmi ⁊ virtuoſo: et iuuene pulchꝛo ⁊ fure.iij. F. xxxij.A. Aiĩaꝝ diüſa receptacula pꝰ moꝛtẽ.xlix.?F Anima qᷣd viuiſicat:⁊ vñviuiſicat᷑.xix. F Animarũ reſurrectio per ſidem pꝛecedit reſurrectionẽ coꝛpoꝛũ.xix.C.D.G.etꝑ totuʒ.xxij.E. G. xxiij. . Anima rõnali nihil potentius nihilq; ſub⸗ limius inter creaturas.xxiij.C Animã ſuã odire ĩtelligitur duplicit.lj.C¶ „ . 4* . . . Animam veram et rationalẽ habuit chꝛi⸗ ſtus.xxiij. C. xlvij.E. Anima chʒꝛiſti vnde turbata eſt iminente paſſiõe.lij. A.B. lx. A. B. lxj. A. Anima chꝛiſti in moꝛte nõ fuit ſeparata a verbo. xlvij: F. G. . Aniĩalia nociua quare creauit deus.j. G. Animalis homo ſeu carnalis vnde dica⸗ tur.xcviij. HR.cij. BD. Animus quid ſit/et quomõ tranſcenditur vt in cognitionẽ dei perueniat᷑.xxj. G. Animus chꝛiſtiani an debeat moꝛte impẽ dente turbari.lx. A. B. S Ad annam cur pꝛimo chꝛiſtus ductus ſit: deinde ad caypham et demuʒ ad pilatũ cxiij. A. C. cxiiij. A. Antixpᷣs in fine ſuſcipiet᷑ a iudeis.xxi Aparitiones dei que oli patribus fiebãt: per aliquã ſubiextam creaturaʒ fiebant. Apollinariſte heretici ſunt qͥ dicunt xpᷣm ſi aſſũpſiſſe aiam hũanã.xxiij.C.xlvij. E Apꝛehẽditur vpᷣs diuerſimode.xcviij.E. Agquce mutate in vinũ myſtice pulchꝛa de claratio.ix.A.et per totum. Agqua viua q ſit uig dat xpᷣs bibè. xv. C. Aque quomõ tribuitur mundatio vt coꝛ pus tangat et coꝛ abluat.lxxx.B. Aqua que de latere xpᷣi fluxit quid nobiſ pꝛeſtat.cxx. A. Aqua piſcine vbi languentes iacebãt qͥd ſignificat.xvij. A. Aqua turbata quare tantũ vnus ſanaba⸗ tur et non plures.xvij. A. P. · Aãq furtiue dleo miſtice qd ſit.xcvij. B Aquile comꝑatr iohannes euangeliſta. xxxvji. D. xl. A. Arca ſigniſicat eccleſiã.vj.lh. In arca qe icluſa fuerũt oĩa aialia.ix. Arguet quõ ſpirituſſctũs mundũ & pctõ et de iuſticia et de iudicio. xcv. A. B. C. Arrius hereticus quid ſentiat de trinitate xj. A.lxxviij. A. Arrogantia in veritate nõ eſt omnino me tuenda.lviij. Ad. Arte licita licite ſibi qͥſq; vite neceſſ: aria ꝓ curare poteſt: ſi alias ñ habeat vnde vi⸗ uat. cxxij. B. C. ” Arundo qua eleuabat᷑ ſpongia ad os chꝛi ſti quid ſignificat. cxix.C. Aſcendere ſiliũ hois in celũ:quomõ ĩtel⸗ ligendũ ſit.xij.C.xxvij.A.cxj.. Aſcenſio chꝛiſti in montẽ quid ſigniſicat. xxiiij. B. xxv. B. Audire et videre quãdo de deo dicuntur idem ſunt cũ deo:licet in nodis diuerſa xviij. F. xx.C.E. xxj.C.xxij.h.xcix.C¶ . Audire filij a patxre ĩ diuinisquid ſit. xiiij L.xxij.h. xcix.C. (ſicat.cxij.C Auris abſciſa et a chꝛiſto ſanata qͥd ſigni⸗ Aptiſari qua/ 1 3 re voluit xp̃ᷣs.iiij. F. v. B. xiij. Vaptiſandi poteſtatẽ quomòͤ dat (E. chꝛiſtus miniſtris.v. B. C. D. F. Baptiſma quale habuit iohãnes ⁊ ad qͥd valebat.iiij. F. G. Baptiſati baptiſmo iohãnis:quare bapti ſabantur baptiſmo chꝛiſti.v. B. C. Baptiſat quõ malus miſter.v.F. Baptiſatũ cum ſit poſt iohãnẽ: quare p⸗. hereticos non baptiſatur.v. hd. Baptiſmi vnitas per vnã colübam miſſaʒ Baptiſmi figura fuit mare rubꝛũ.xj. B. Sie baptiſmo ðcedẽtes vbi erũt.lxvij. B Baptiſmi ſacramentũ in duobus cõſiſtit: in elemento ſcilicet et verbo.lxxx. BD. Baptiſmus hereticoꝝ qᷓ;uis ſit verus:ta⸗ mẽ ſine charitate nihil pꝛodeſt.vj. F. vij A. Et pulchꝛa exhoꝛtatio auguſtini re⸗ uocãtis hereticos ad ecclie vnitatẽ.xiij. Baptiſantiũ ⁊ baptiſatoꝝ qdru (E. F plex diuerſitas.xj.D.xij.A. Nondũ baptiſatus qntũcũ q; ꝑfectus ſit: tamẽ peccatoꝛũ ſarcinã poꝛtat.xiij.C. Beptiſare et non baptiſare quomõ dice⸗- batur ieſus.xv. A. Poſt baptiſmũ quare remaneat peccandi infirmitas.xlj. G. . Beati qre ñ dicuntur mali qui perſequũ tur malos pꝛopt iuſticiã.lxxxviij. B. C. Btiſicari nemo poteſt niſi a ſolo deo.xx⸗ De eo quod ait. Beati qui perſecutioneʒ pattũtur pꝛopter iuſticiã.lxxxviij. B. E Bene viuere nihil pꝛodeſt ſi non datur ſẽ per viuere.xlv. A. B. B Biduo qre mãſit xpᷣs apud ſamaritanos. Vona aliquãdo nocent:et (cvij. C. Boni dicunt᷑ qdam ᷣm huiꝰvite ↄſuetudi nẽ:q tñ in ↄſpectu dei mali ſũt.xlv.ꝛ. 2 2 ⸗ = —— — — 8 Boues vendere in templo quid ſit / ⁊ qui ſunt qui boues venduut.x.c. Boues dicũtur qui ſcripturas ſanctas no bis diſpenſant.ibi,dem. Pꝛachiũ dei patris eſt filius.liij. A. Bꝛachiũ cur extendit hõ vt aliquid ope⸗ retur.ibidem. – Aquomodo ad chꝛiſtũ ire cõpel⸗ Aumur. lvj. B. lvij. A. Capilli ſuperflua coꝛꝑis ſunt et quid ſigni ficant.l. DB. Caput noſtrum xpᷣs et nos membꝛa eius xxij.E. xxviij. A. * Caro pꝛo femina et ſj piritus pꝛo marito ſe 7 pe ponitur et quare.ij. G. — Carnẽ verã aſſumpſit xpᷣs.ij. G.viij.C. Caro ñ ꝓdeſt qͥcq/quõ ĩtelligit᷑.xxvij. B Earnis noĩe quid ſigniſicatur.cyx. A. Charitas patris et ſilij ẽ ſpũſſctũs.ix.C. Charitatis ſupeminentia in trinitate qͥd operatur.xuiij.D. ,B . Charitas q̃lis ẽ int᷑ mẽbꝛa coꝛꝑis.xxxij.D Charitatiſ duo pᷣcepta ⁊ ꝙ vnũ ſine altero non ipletur.vij.C.D.lxv. A. B. Charitas in tunica inconſutili dñi ieſu ſi⸗ gniſicatur.cxviij. . Dü Charitas maioꝛ eſt ſide et ſꝑe.lxxxiij. B. Caſtꝰ et caſtitas quõ differũt.xxxix.C.D Cathedra moyſi qd ſignificat.xlvj.OD. Cathecuminus qntũcũqᷓ; ꝑfectus ſit /tñ ſi⸗ ne baptiſmo ſarciaʒ pctõꝝ poꝛtat.xiij.C Cayphas quid ꝓphetauit de moꝛte chꝛi⸗ ſti. xlix.. M Ceci qnta mala committũt.xliiij. BP Cena peracta qᷣd fecerit ieſus.lv.D. Cecus a natiuuate a xpᷣo illũinatus/genꝰ humanũ ſignificat.xliiij. A. Cicatrices quare xpᷣs poſt reſurrectioneʒ ſeruauerit.cxxj.c. Circũciſio quid ſit/et qͥd ſignificat/ et vbi fiebat et quare cultello petrino/ ⁊ qua re die octauo.xxx. C. Circũciſiõe qre ñ ſoluebat᷑ ſabbatũ /cũ tñ pᷣcepit dñs ſctiſicare ſabbatũ.xxx.C. Clariſicatio et gloꝛiſicatio idẽ ſunt.lxxxij A. c. A. ciiij. C. ⸗ Clariſicatũ eſſe cur ſe xpᷣs dicebat poſt re ceſſum iude.lxiij. B. XKE. Clarificatio xpᷣi quõ fuit.xxxij.C.lij. D. Clarificat quõ filiꝰ prem/cũ ſẽpiterna cla ritas pfis nc dimiuta fuerit in foꝛma hit mana.nec augeri potuerit in ſua perfec⸗ tiõe diuina.cuij. A.C. cv. A1 Clarificacio filj quã habuit apud patreʒ pꝛiuſq; mũdus ſieret /eſt ipᷣius hũanita⸗ tis pꝛedeſtinatio.cv. D. . — Cognoſci quõ põt deus ab aia. xx. G. Cognitio dei/eſt vita eterna/et qñ perfe⸗ eta erit cognitio. cv. BG. Cognoſcè qñq; ponit᷑ ꝓ credere/ſiẽ ibi vt cognoſcat mũdꝰ qꝛ tu me miſiſti.cx. D. Cohoꝛtẽ quare accepit iudas ad cõpꝛehẽ dendũ ieſum.cxij. A. ollyria quibus oculi mentis curantur ꝗᷓ Co ne ſignificat vnitatẽ eccłie.vj.C. Columbe qui ſunr in eccłia:et quedã co⸗ lumbe pꝛopꝛietates.vj.A. B. .h. Per colũbã qre deus oſtẽdere voluit ſpi⸗ ritũſctm̃.vj.A.HB. et per totũ. Per columbã quid didicit iohãnes de fi⸗ Columbas vendere quid ſit:x.C Communia ſunt omnia iure diuino ſed ñ iure humano.vj. J. oncupiſcẽtia carnis domari põt ſed non auferri.xlj. G. H. CLonfeſſio eſt iniciũ bonoꝝ operũ.xij. E. Confeſſio vera que ſit.xxvj. B56. Conſitens quomõ dicitur pꝛocedere de ſe pulchꝛo. xxij.E. r QLonſciẽtia mala ſeipᷣaz fugè ñ põt. xlj.C. Cõſuetudo mala ẽ genꝰ moꝛtis ĩmãe.xlix Coꝛ ĩ hoĩe ẽ tãq; impatoꝛ/⸗ oẽs coꝛ⸗ (C poꝛis ſenſus tanq; eius mniſtri.xviij. F. Ad coꝛ quõ redire debẽt pꝛeuaricatoꝛes/ pulchꝛa anguſt ini exhoꝛtatio.xviij. F. Coꝛpꝰ xpᷣi quõ ſumẽdũ c᷑.xxv.E. xxvj. F· Coꝛpꝰ xpᷣi ñ viuiſicet niſi vnitũ coꝛꝑi chꝛi ſti. i. eccleſie.xxvj.G.h.J.xxvij. B. Coꝛpus ſuũ xpᷣs quare ſub ſpecie panis ꝰ vini inſtituit. xxvj. YX5. ⸗ Coꝛui pꝛopꝛietates / et qui letate coꝛui dicũtur in eccleſia.vj. A. B. Creatura oiĩs a deo facta eſt.j. HO. Credere quid ſit/et quõ magis ad fidẽ ꝑ⸗ Z tinet qᷓ; videre.cxx.A. ep⸗ Credere in xpᷣm eſt opus dei et non opus noſtruʒ. xxv. E. lxxij. B. N. Si credere nõ poterant iudei xpᷣo qm̃ ita eis Eſaias pᷣdixerat/qᷓre imputatur eis pꝛo peccato.liij. B.C „⸗ . dNZẽñ H Nõ credè in xpᷣm ẽ ĩpie volũtatis hũane y„. 2 non ex culpa pᷣſciẽtie diuint.liij. C. D. E venturu xIv. .S§65.. Creditufos in fe chꝛiſtus pꝛeſciuit et non credituros. xl. A. xlv. E. ij. DBH. Credẽè nemo põt niſi voles.xxvj.B. C D Credẽ ſine ſignis ⁊ ꝓdigijs q; meritoꝛiũ ẽ „* . xvji.per totũ.xcv.C.cxxj.C. xpᷣm differunt. xxix. C. Credendo in filiũ neceſſar ario ſeqͥtur crede re in patrẽ.luij. A. DDd.. Credere in chꝛiſtũ eſt ipᷣm ſpũaliter man⸗ ducare.xxv. E. xxvj. Ad. Si nõ credideritis dqa ego ſũ / in pcto vr̃o moꝛiemini/quõ intelligat᷑.xxxviij.E. F. Credẽè qre ſe noluit xpᷣs iudeis.xj.A. C. Creſce quõ dicit᷑ xpᷣs.xiiij. B. Crimẽ et pctm quõ differũt.xlj.F. Chꝛiſtianus quid ampliꝰ haber auã ꝙ ſit homo. v. D5. Chꝛiſtianoꝝ q̃ttuoꝛ ſunt gen Chꝛiſtiãi quõ dicũt᷑ ſilij abꝛae.xlij. B. Crux comparatur naui qua mare huiꝰ ſe⸗ cali tranſitur.ij. B. = Crux xpᷣi cõparatur cathedre.cxix.A. Crucis ſupliciũ ẽ peſſimũ genꝰ moꝛtis.x. De crucis gloꝛia: æ quare ma⸗ (xxvi.C lefici nõ cruciſiguntur. xxxvj. C. Cruce qre fignamur in frõte.liij. F. in ft. Crucẽ ſuam quare vpᷣs baiulauit ad locũ ſuplicij. cxvij. A. . .. . Crucis latitudo/lõgitudo/altitudo et ꝓ⸗ fundũ quid ſigniſicant. Et ꝙ ſine crucis ſigno ñ ↄoſiciant᷑ ſacramẽta.cxviij. D. BAre quid et quo mogo dicat de“ pat deo ſino. cvj. D. E. cx. C. cxi. A. C. Dauidis ſiliꝰ quõ ðꝛ xpᷣs.xlviij. A4. Demoniiᷣ ſe hahere vps negauit:non aũt ſe foꝛe ſamaritanũ.xliij. . Demõſtrare quõ ðꝛ pr filio qcũq; iße fa⸗ cit. xviij 2* A. B xxj B D. xxiij .D. E. Demõſtratio facit viſionẽ non viſio demõö ſtrationẽ.xxiij. B. “U Demõſtratio quõ fit ĩ aĩa a memoꝛia: pul chꝛũ exemplũ.xxiij. F.5. Deſiderare debemus deũ qm̃ in ipᷣo ſunt omia.xxxiiij. D.xl. /— Deſperare nullus debet de ſalute cũ ſal⸗ rediderunt quõ atiqui patres in chꝛiſtũ ãttuoꝛ ſunt genera. xj. D. E. uati ſunt qui interfecerũt falu tis aucto⸗ rem: xxxj. D. xxxviij.D.xl. A. xſix. cXc. Heſperatione quõ periclytantur bomies na. xlix. B. Dei facta non tm̃mõ ſunt facta ſed etlig⸗ Deus quid ſit.j. D. xxiij.E. F. S. xxix. H K0.⸗ rxxviij E. F. cxj. B. in gine. Credè pᷣo deębemꝰ ſitelligibilia itellige DPeü eẽ volumꝰ. xxvij. C. xxix.B. xxxvj. F. xxx. Credere chꝛiſto et creqęre in (viij. F. Heũ eẽ om̃i creature rõnali rõne vtẽti no tũ ẽ:ſʒ qð filiũ habeat paucis. cyj C. Deus vbiq; locoꝝ eſt. xxxvj. F. Deus quõ cognoſcitur ab ala. xx. G. Deus ſih eſt ao lfis vel ſillab ſcribitür lI Auod mẽte cõcipitur.j. D. E. ij. A. De deo poſſunt dici omnia ſed nihil dici digne. xiij. B. xl. C. D.lxxx A. De deo qcũq; dicũt᷑ idẽ fũt cũ ipo.xviij. F. xx. C. xxj. C. xl. DP. lxx. A..xcix. B. Deus vnus eſt pater et ſilius et ſpũſſctůs rxiiij.P.xxxix.A.cv.B. Deus de deo eſt fllius nõ pater. xxxj. Eꝰ Deus ſicut eſt miſenicoꝛs.ᷣſic eſt et verar - Ex deo quõ aliqs eſt vł nõ eſt.xliij. S. Deus aliter eſt in nob q in filio:⁊ noſ alit in eo qᷓ; filius.xlviij. KkKk. .+ * Deũ nemo attigit niſi trãſcẽderit oĩa coꝛ⸗ poꝛa etiã ſuꝑceleſtia ⁊ ipʒ animũ.xxj. S Hiabolus vnde cepit oꝛiginẽ.xlij. DOD. Diabolus q̃re dicitur leo ⁊ draco.x. A. Diabolus qᷓre ðꝛ pat mendacij: quõ ĩ ve ritate non ſtetit. xlij. E. F. Diabolus quõ dicitur mũdi pᷣnceps foꝛas eiectus cũ tñ temptare non ceſſat.lij. C. ſeculi extenditur. xliuij. C. Dies eſt xpᷣ et duodeci hoꝛe ſunt eius a⸗ poſtoli. xlix. D. Diẽ xpᷣi quõ vidit abꝛaam.xliij. F. S. Diẽ moꝛtiſ q̃re fec deꝰĩcertũ.xxxiij.D.ĩfſi Dies quatuoꝛ laʒari iacentis in monumẽ to quid ſigniſicant.xlix.G Ag diem ſeſtuʒz qre latenter xpᷣs aſcendit „ xxviij. E. Difficile ſurgit quẽ moles male ↄſu etudi nis pꝛemit.xlix.L.circa mediũ. Digito qre ſenibebat ieſꝰ ĩ terra.xxxiij.C. Dilectionis pꝛecepta duo ſunt.xvij.C.DV. lxv A. B. lxxxiij. B. S Dilectio pꝛoximi qlis debeat eſſe / et vTdi Dies pꝛeſentie xpᷣi vſq; in cõſum n aubem + — — — fJrffEôòꝗẽMẽ t — — gliter hoĩes. xxxvij. B. C. lectio cõpat᷑ moꝛti.lxv. A. lxxxiij. B. lx⸗ Dilectio ſanctos diſcernit a (xxvij.A. mundo. lxxvj. A. Dilectio facit pᷣcepta fuare:non pꝛecepta ſeruata faciũt dilectionẽ.lxxxij. B. Diligere deum debemus qm ipſe pꝛioꝛ di lexit nos.cij.C. — Diligere quõ põt hõ quẽ nõ videt.xc.A. Dilexit vuõ xpᷣs ſuos vſq; ĩ fi.lv.B. cx. E Dilectõ młtas aĩas fac aiam vnã.⁊ de mł tis coꝛdibus facit coꝛ vnũ.xiiij.D. Diſcipli qñ pᷣmũ vocati ſũt xpᷣiãi.cxiij. A. Diſcipłi quõ fliqrũt ieſũ ĩ eiꝰ paſſiõe.cx⸗ Diſcipłi quidã ſciebãt chꝛiſtũ:q (iij.C.· dam neſciebant.lxix.A.lxx. D. Diuitatis vere h vis ẽ/vt creature rõnali rõne vtẽti ñ omnino põt abſcõdi.cxvj.C Docibiles dei qui ſunt.xxvj.E. Doctrinã ſuã quõ xpᷣs dixit nõ eſſe ſuã.xx . ix. B. C. liiij. A. Doctrinã xpᷣi intelligit qui facit volũtatẽ patris eius.xxix.C. Doctrinã xpᷣi are mirabãt᷑ iudei.xxix. A. Docuit quõ par filiũ.xl.D.Et ibidẽ quo⸗ modo docet nos deus interius. Dolus qͥd ſi::⁊ ĩ quo dolꝰ ñ eſt. vij. F. Domus dei nos ſumus.lxviij. DBH. Dona dei diüſa ſunt.xiiij.E.xxxij.DO. Donare hyſtrionibꝰ res ſuas pctm̃ ẽ̃.c.A. Doꝛmire qt modis dicatur.xlix.F.· Doꝛmire ĩ naui quõ ðꝛ xpᷣs.xlix. kKK. Doxa in gꝛeco quid ſit.lxxxij.A.c.A.ciiij Dubitatiõis verbũ aliter loquitur deus. ☛ Ccleſiã qu qdſq; amat tm̃ hʒ ſpmſcm̃.xxxij.D Eccłia duas vitas habʒ diuinitꝰ pᷣdicataſ ⁊ ꝙ vna ſignificat᷑ per petrũ.alia per io⸗ hannẽ.cxxiiij.C.D. Eccleſia quõ timet inqnare pedes cũ per git ad chꝛiſtũ.quos babtiſmate lauerat chꝛiſti. lvij. A. et per torꝗũ. SW Eccleſiaſtice peccũie foꝛma ĩſtituta ẽ ĩ eo ꝙ chꝛiſtus loculos habuit.lxij. B in fine. Eccleſia virgo aſpellatur.xiij.E. Eccleſia quõ loqtur omibꝰlĩguiſ.xxxij. Eccleſia quõ parturit.qj.C. Eccleſie charitas ſu oꝝ participũ peccata dimittit. cxxj.C. . Edificãtiũ duo genera.vij.E. Cductio filioꝛũ iſrael de gypto myſtica. pꝛincipaliũ ſententiarum . „ Eijcere foꝛas quid ſit.xxv.F. G. Electio dei fit per gratiã non pꝛopter me⸗ rita.lxxxvj.B. lxxxvij. B. Elegit quare xpᷣs idiotas et ignobiles in ſuos apoſtolos.vij. F. Non vos me elegiſtis ſed ego vos elegi/ quõ intelligitur.lxxxvj.HB.lxxxvij. Encenia ⁊ enteniare qͥd ſint.xlviij. AX. Eqlitas pfis ⁊ filu ↄmendat᷑.xiiij.E. xvij. F xviij.A.B. C. xix. C. F. G. xx. ¶ .„D. F. B. xxix. B. liiij. A. B. lxx. C. lxxj. A. Eãlitas nõ ſꝑ ſignificat᷑ qñ dicitur ſicut il⸗ lud ita et illud.cx.E. Erare ðꝛ qͥ veritatẽ nõ audit.xlv.E. F. Erroꝛ qñ eſt pctm̃ veniale et qũ moꝛtale. xc. A. B. . Eſſe/poſſe/velle/Eſſentia/ ſcia /et cetera om̃ia que de deo dicũtur/idẽ ſũt cũ ipſa dei ſubſtãtia.xviij. F.xx.C.E.xxj.C.xx xviij. E. xl. D.lxx.A.xcix.B. Eſſe ði ⁊ eẽ oĩs creat᷑e dꝛñt.xxxviij.E. F. Eſurire panẽ de celo qͥd ſit.xxvj.a. Etates mũdi ſex.ix.C.D.E.xv.B.i fine. Euchariſtie ſacr̃ᷣm diuſimode ſumit᷑.xxvj. Euãgeliſãtibꝰ xpᷣs ↄceſſit de euige (F lio viuè ñ neceſſitatẽ ĩdixit.cxxij.B. C. Euãgeliſtaꝛũ ꝓpꝛietates ꝑ quattuoꝛ aĩa lia deſignant. xxxvj. A. D. Euãgeliſte et ſi nõ ſemꝑ concoꝛdãt/nõ ta⸗ men diſcoꝛdãt.cxij.A. HD Exaltatio xpᷣi in cruce eſt eius humiliatio xl. A.lij. E. . Exaltatio ſerpentis in deſerto quid ſigni⸗ ficabat.xij.C. Exire quõ dicitur filius a patre vt venire in mundũ.cij.C. Exirequõ dicitur aia foꝛas a deo.xxv. G Extra ſrnagogas quare expulſi ſunt apo⸗ ſtoli.xciij. A. B. C. k — Acere quicq; noõ põt filius niſi qð viderit —J patrẽ facientẽ/quõ intelli⸗ Aur.xviij. A. B. C. xix. A.xx. A. B. C. xx⸗ iij. D. E. F. O. xcix. A. Facta dei nõ ſolũ ſunt facta ſed et ſigna. xlix. B5.. H Fama multotiẽs hoĩes diligũtur vł odi⸗ untur q;uis nõ videntur.xc. A. Fato vtrũ fuerit xpᷣs ſubiectus.viij.D.lE xxxi.C.· xxxvij.·E. cxiiij B „ Annotatio Fatigatꝰihs qᷓre ſedit ſupꝛa plteũ. xv. P Fecit deus que futura ſunt/quomõ intel⸗ Feſtiuitates iudeoꝛũ/ vmbꝛe erant futu⸗ roꝛum.xxviij.E. xlviij.A.l. A. Ficus quid ſigniſicat.vij.O. Tidei diffinitio.lxviij.C.lxxix.A.xcv. Fides ãtiqͥꝛũ patrũ ⁊ nr̃a vna ⁊ (cxi.C eadẽ ẽ ſʒ tꝑa variata ſunt.xlv. -D. Sine ſide ñ valet opus bonũ.xxv.c.F. Fides ſeſ niſi volũtaria.xxvj.B. C. D. ides et veritas quõ differũt.xl. F. Figdei hũilitas ad quãtã celſitudinè per⸗ Fide quõ viuiſicant᷑ moꝛtui.xlix.hh.in ſi. Fides diſcipuloꝛũ xpᷣi ediſicabatur mira culis xpᷣi.xlix.G. . Fide copulamur deo.xxvij.C.xxix.C:· Fides centurionis et reguli quõ differe⸗ bant. xvj. B. Kckc. Filios qre adoptãt eis hoĩes.ij. F. Filius inquãtũ deus coeternꝰ eſt pfi/ mõ generat᷑ a pre.xx.E. xxi.C xxvj.D. xxix.B. xlij C. xlviij.C. cvj.D. Filius nõ eſt de ſe/ſed de pre / qa ſi de ſe eſſet:ſilius nõ eſſet.xxij.ih.in fi:xxix.B. C. xxxj.B. xxxix. A.xcix. B. . Filius nõ eſt minoꝛ pfe iõ qa eſt miſſus. B. xxvj. J.xxix.B. xxxj.B. xxxv.D.xxx vj. A. G. xl.E. lxxviij A. B. Filius ſcõᷣm qð homo/ñ tm̃ pfe et ſpũſctõ minoꝛ eſt ſed etiã ſeipo et parentibꝰ ſuis lxxviij. B. . Filius quõ habet vitã in ſemetipᷣo ſicut ? pr̃ habʒ vitã ĩ ſemetipᷣo.xix.F. G. xxij. F xlvij. GS. xlviij. liiij. D. lxx. A. 5 Filius dei ⁊ ſilius hoĩs quõ eſt xpᷣs.xix.J xxvi. F. xxvij. A. „ Filius quõ clariſicat patrẽ cũ ſempiterna claritas patriſ nec augeri põt nec minui. Filius deus habuit aliqͥd quod nõdũ ha⸗ buit idẽ ipſe hõ filius.cvj.D⸗ Filiꝰ quõ manet ĩ domo pfis letnũ. xlj. E Filius hoĩs quõ dicitur aſcendere in celũ vbi erat.xxvij. A. Fili libere et filij ancille aui ſunt. xj. O. TFlagellat᷑ quõ a blaſphemãtibꝰ xpᷣſ. x. B Flagellari a deo q̃ʒ vtile ſit.vij. H⸗) Fluuiꝰ de vẽtre hoĩs fluẽs qͥd ẽ.xxxij. B Fleuit auare chꝛiſe in azari reſuſcitatio⸗ ne.xlix.LC. Folia ſiculnee quid ſigniſicãt.vij. G. Fons et puteus quõ differũt. xv. B. Fons et lumẽ dicitur xpᷣs.xxxiiij.C. Foꝛas eijcere vel exire qͥd ſit.xxv. F. Z. Foꝛma iudicis in iudicio finali quał erit. xix. J. xxj. H. xxij. G. Foꝛſitan/quõ accipit᷑ ibi/ foꝛſitan et pfem meũ ſ ciretis. xxxvij. B. Foꝛtitudo et iſirmitas xpᷣi q ſit. xv. B. Fotinus hereticꝰ qͥd ſenſit de xpᷣo.xlv. Fragmenta que łs nõ potuit mãducare que ſunt.xxiiij.D. ?è?ð Fratres ſcriptura ſacra noĩat cognatos et conſanguineos.x.A.xxviij. B. 5 2 Fratres xpᷣi qui ſunt.x.A.xxviij. G. Fremuit quare ieſus ſpũ in laʒari reſuſci tatione. xlix. J. Kk. Tuga xpᷣi in mõtẽ qͥd ſigniſicat.xxv.A. NB Fuga animi timoꝛ eſt/⁊ quid eſt animo fuꝰ gere. xlvj. E. Fugiüt ad eccłiam hoĩes ⁊ q̃re.xlj. X. Furem quare ſuſtinuit chꝛiſtus int diſ. ci⸗ pulos.l. D. . Fur ſacrilegꝰ magis punit᷑ qᷓʒ aliꝰ.l.D. Fures eccłie iude cõꝑãtur.ibidẽ. (illleus quare dicebatur xpᷣs.xxxiij.A.in fine Ballie q̃re comꝑatus ẽ xpᷣs.xy. B. Gallia quõ ĩfirmat᷑ ĩ pullis ſuis.xv.HB. Gaudiũ xpᷣi in nob qð eſt.lxxxiij. A. Gaudiũ noſtrũ qñ plenũ erit:cij. A. Gaude debemꝰ ð deo/a ñ de nob.xiiij. 42 Gemere quõ dicit᷑ ſpũſſctũs.vj.. Gemina eſt ſubſtãtia xpi.lxxviij. Genera hoĩm qᷓttuoꝛ.xj.D.E. xij. A. Generationes ſilij due/et quõ filiꝰ gene⸗ ratur a patre in diuinitati etemitate.xij . C.xiiij.A.xx.E.xxj.C xxvj.D.xxix.B. xlij.C.xlviij.C.cvj.D. Ad gentes quõ venit xpᷣs.xxxij.E. xlvij. Gloꝛia diffinitiue qͥꝗ ſit.c.A.cv.B. Gloꝛiã dei querè debemus et nõ noſtraʒ/ ſicut ieſus glłiam patris q̃ſiuit et nõ ſuam Gloꝛia vera chꝛiſti nõ eſt niſi ĩ eccleſia ca⸗ tholica.c. B. Gioꝛia falſa eſt in tribꝰ geueribus. c. B. Bloꝛiſicatio et clarificatio idẽ ſũt.lxxxij⸗ A. c. A. Bloꝛiari ñ ĩ nob ſʒ ĩ ðo debemꝰ.lxxxv. B Grabatũ tollere ⁊ ambulare quid ſigniſi⸗ cat.xvij. E. DDH.. Granũ frumẽti moꝛtiſicandũ et multipli⸗ ca ndũ eſt xpᷣs.lj.C. MMU Gratia dei neceſſaria eſt ad bona oꝑa ſa⸗ ciecnda. lxxxj.JJ. Gratia ði puenit oꝑa noſtra bona/qꝛ dat null pꝛecedẽtibꝰmeritis.iij.D.lxxxij.A. lxxxvj. B. lxxxvi. 5. Greci ad litteras numeros ↄputant . x. E . ſemetipᷣo pater et ſilius/quõ in HMtelligitur. xix. F. xxij. F. xlvij. S. xlviij.C.liiij.D.lxx. A. Habent xpᷣm in pᷣſenti boni ⁊ mali.l.E. leliã q̃re ſe negauit foꝛe iohannes/cũ tñ dlrſis leſus eũ heliã dixit.iiij.c. Heredes et hereditas dei quõ fiũt hoĩes et ecõtra deus hereditas hoĩm.ij. F. Hhereſes vñ oꝛtũ habent.xviij.A.xcvj.B lheticos q̃re deꝰ ꝑmittit ĩ eccłia.xxxvi.E Hheretici dicunt᷑ mõtes naufragoſi.j. B. Heretici q;uis ſint xpᷣiani/tñ nõ intrãt per oſtiũ in ouile xpᷣi.xlv. B. H Heretici ferre nõ poſſũt qcqͥd ĩ ſcripturis ſacris q eorũ pꝛoferat᷑ erroꝛes.xcvj. B Hetici ſub occultatiõe ſpũaliũ et falſe ſci entie docẽt nepbaria.xcviij.A.et ꝑto. Heretici vñ ſua figmenta ex euãgelio co⸗ loꝛare conantur.xcvij. B. C. S= Heretici ĩ murmurẽt ſi qñ aliq̃ ſuſtinẽt ꝓ ſuis erroꝛibꝰ.xj. F. .. Hereticoꝛũ baptiſma qre ñ reiterat᷑.v.łh. Heretici nihil nomine ecclie poſſidere de bent. vi. YꝓsZ. Hydria qͥd ſit.xv.C.in fl.erc B. Hydrie ſex qͥd ſignificãt.ix.C.D.E. J.· Hyems quid ſigniſicat.xlviij. A. Hois diffinitio.xix.Yy. Hoiem eſſe et nõ eſſe qͥd ſit.j. B. Hõ duplex / exterioꝛ ſcʒ et ĩterioꝛ.xxxij. AK Hyoõ et pctõꝛ quaſi due res ſunt.xij.E. Homo quare meruit liberari et non ange Homo deus: et hõ hõ differũt xiiij. A. Hoies et filij hoĩm differũt.xxx.B. lHomicida dicit᷑ viabolꝰ ab initio.xlij. Homicida ẽ qͥ ffi ſuo mala ꝑſuadet.xlij.E Abere vitã in pꝛincipaliũ ſententiarum ho moulſyon qᷣa ſit xcvij. C. Honoꝛẽ ñ habʒ ꝓpheta in patria.xvj.ꝑ to Honoꝛiſicare patrem quid ſit.xix.C.xxj. Hoꝛa decima qͥd ſigniſicat.vij. DOD. Hoꝛa dicit᷑ totũ tꝑus pꝛeſens.xxij. E. Venit hoꝛa vt omis qui interñicit vos ar⸗ bitretur obſequiũ ſe pꝛeſtare deo/quõ ĩ⸗ telligatur. xciij. 5. Hoꝛe duodeci diei/qͥd ſigniſicãt.xlix. E. Venit hoꝛa cũ iã nõ in ꝓpůbijs loq̃r vob: que fit illa hoꝛa.cij. DK[ñũſꝛ Hoꝛã quã dixit ieſus veniſſe vt eũ pater clarificaret.ciiij B. Hoꝛa tertia ſcõm marcũ/et hoꝛa q̃ſi ſexta ſcðm io hãnẽ ieſum cruciſixũ quõ intelli⸗ gitur. cxvij. A. . Hoſtiũ et hoſtiariꝰ quis ſit.xlvj. A . P. Hüũilitas iohanis baptiſte ↄmẽdat᷑.iiij. D loũilis deꝰ nihil niſi hũilitatẽ docuit.xxv Hhũilitas xpᷣi cõmẽdat᷑ in lotiöe (F. G. pedũ diſcipuloꝝ.lv.D.lvj. X. HhHũilitatis hũane tanta eſt vtilitas vt eẽ cõmendaret exemplo diuina ſublimitas. Acob filii er li beris ⁊ ancilł nati/eq̃liter poſſe rüt terra ꝓmiſſiõis.xj. E. F. Idiotas et ignobiles quare elegit xpᷣs in apoſtolos. vij. F. Jeſus interpᷣtatur ſaluatoꝛ/ et qꝗ in nomie eius ſit petendũ.lxxiij. B. Kc. Ihs quõ ñ põt dici niſi ĩ ſpũſcõ.lxxiiij.B Jeiuniũ magnũ et perfectũ eſt abſtinere ab iniqtatibꝰ ⁊ voluptatibꝰſecli.xvij. B vi. J. Fllüinari quare dicitur homo et non pe⸗ Heretici nõ ſeruant virginitatẽ ſeu vnita 7 cus.j. J. iij. A. ðèUVUU Illuminatũ et illũinans quõ differũt. ij Incarnari quare tam diu diſtulit chꝛiſtus xxxj. C. Incarnatio xpᷣi eſt eius miſſio.xlicXc. Inſirmitatẽ noſtrã xpᷣsi ſe ſuſcepit.lij.A. Inimici dei ſumꝰ nõ natura ſʒ petõ.xlj.?v 25 Innocẽtes decedentes ſine baptimmo vbi erunt. lxxvj. D p. Jrellechns eſt vir ipᷣius aĩe.xv.H. gE. Intellectus eſt merces ſidei.xxix. C. xxx vj. F. xlviij.A.lxxxvj. ꝛ27A3. Intellectꝰ intelligit alia ciẽ yij. B . † Interro gabat qre ieſus philipũ vñ paes emeret ad paſcẽdas turbas.xxiij. H. Intus qᷣle eſt vñ nõ exitur foꝛas.xxv.F! Inuidia ſegregantur virtutes in hoinibꝰ: que charitate vniũtur.xxxij. D. Johannes baptiſta vtrũ ante vel poſt ba ⸗. ptiſmũ cognouerit xpᷣm.uij. G.v. A Johannes baptiſta quate excellentie fuit Johantes baptiſta cõmẽdatur.ij. C.iiij. A Johanes baptiſta a quo et qre miſſus eſt baptiſare.nij. F. v. A. B. xij. · Johanes baptiſta qᷓre diccbat ſe neſcire chꝛiſtũ/cũ tamẽ ab co petebat baptiſari Johane s baptiſta qͥd didicit peꝛ colũbaʒ deſcendentẽ ſuꝑ chꝛiſtũ.v.E. Fæᷣ. Johes baptiſta nullũ ſignũ fec.xlviij. E ohner euãgeliſta an ſit moꝛtuus: quia ieſus dixit:ſic eũ volo manere donec ve⸗ Johannẽ euangeliſtã quare plus dilexit ieſus q;8 petrũ: cũ ipſuʒ dñũm plus dilexe rit petrus.cxxiiij.B. KKc. Johanes euangeliſta cõmendatur:et com . 2 xlviij. C. Johãni euãgeliſte xpᷣs cõmẽdauit maræz ſuã et quomõ eã dicitur accepiſſe in ſua. Ire ſilij om̃es naſcimur.xiiij. E. Ire viſfintio. cxxuih. N. ſopus ſignificat chꝛiſtũ.cxix. X. Sudas ſcariothis nõ coꝛde ſʒ coꝛpoꝛe do⸗ minũ ſequebatur:et quãdo malus fact⸗ eſt. l. D. “ Judã quare ſuſtinuit dñs.l. D. M guda exeunte a cena clarificatus eſt chꝛi⸗ ſtus. lxiij. B. ” Judas fur erat nõ qualiſcũq; ſed fur ſacri Aaden21 Squomo bene vſus eſt chꝛiſtus Judei quõ conuĩcuntur ex eoꝛũ codicibꝰ de aduentu chꝛiſti.xxxv. E. 8 . Judei vnde dicti ſunt ſilij diaboli.xlij.D. udei quõ peccauerũt nõ credentes chꝛi⸗ ſto:cũ ſic eis pᷣdixerat eſaias dicẽs/Ho⸗ miue qs credidit auditui nr̃o.liij. B. Judei quõ odiũt veritatẽ cũ tñ̃ dicunt ſe diligere deũ.xc. B: in ine.. —— Judei qrè dicebat /nob no licʒ interſicere quẽq̃ʒ: cũ tũ xpᷣm occiderũt.cxiiij. B. ¶ udei qre nõ introierũt in pᷣtoꝛiũ.ibidẽ. Judiciũ quot modis accipꝑitur.xxij.C. Judicare ᷣm carnẽ qͥd ſit.xxxvj B Zuchais tem erariũ quõ fit.xc. A. B. Judiciũ iuſtũ eſt iudicandũ.xxx. D. Pat nõ iudicat quẽq̃ʒ ſʒ om̃e iudiciũ de⸗ dit ſilio / quõ intelligit. xix. B. xxj. G. xx ij. O. xxiij. H. xliij. B. liiij. C. xcix. A. Judex viuoꝝ et moꝛtuoꝝ eſt xpᷣs/ et tñ di cit ſe neminẽ iudicare.xxxvj.B. C. xxxix In uudiciuʒ non venire quõ quis dicatur Judicis foꝛma ĩ iudicio ſinali q̃lis erit.xix AJ. xxj.H. Y.xxij. S. xxxvij. F. xcix. A. Julicis vbiq; vna eſt.xxxv. Kc. „ uſticia dei et iuſticia hoĩs q̃ ſit.xxvj.A. Zunbei añ cõuertet᷑ in iudiciũ.xxviij.C. Juſt ⁊ ſi qs ðꝛ ñ tñ ẽ ſiñ pctõ.xlj. ꝓ. Zuna mimis ipᷣo nimio fit iiuſtꝰ.xcv. B uſtũ manſuetũ et mitẽ/ quõ pꝛobauerũt oꝛe pᷣm iudei.xxxii.. B. E. Acte et ſolido Llibo vti ſpũᷣalit qᷣd ſit.xcviij. AX H☛ - Languid“ qre tm̃ vnus ſanarꝰ Eẽ a xpᷣo ad piſcinã ⁊ ñ plures.xvij.A.B. Lapis pꝛecrſus de monte ſine manibus ſi gnificat xpᷣm. iiij. B. ix. XF. . Lapis laʒaro ſuꝑpoſitus quid ſignificat. Laʒatus qᷓdriduanus in monumẽto quid ſigniſicat.xlix. A. B. C. D. Laʒari reſuſcitatio myſtica.ibidẽ. Lateriſ xpᷣi aꝑtio ĩ cruce qᷣd ſignificat. cxx Latro quõ fuit iparadiſo cũ xpᷣo eo (A dẽ die qñ moꝛtuus fuit.cxj.B. c. raudauit quoms ſe xpᷣs ſine arrogantia. Laudare hoieʒ ſeipᷣm ꝓhibitũ c.lviij.A: Lauit pedes diſcipuloꝝ ſuoꝛuʒ ieſus/et a quo incepit.lv. D. lvj. A. Laui pedes meos quõ inqnabo eos:hoꝝ verboꝝ pulchꝛa miſticatio.lvij. A. ⁊ ꝑt. Laurentius ſãctus quomõ manſit in chꝛi⸗ ſto et ibi ſua paſſio cõmemoꝛat᷑.xxvij E. Legẽ quã docuit vpᷣs ipᷣe impleuit.vij.D Legẽ implere volenti ad miſericoꝛdiã fu⸗ = 8 pꝛinci . giendũ eſt. vij. D. Legis nomine quid apellaturt in lenptu⸗ ⸗ ris.xlviij.E. Qui ſine lege peccauerũt ſin ne lege pibũt etr qui in lege peccauerũt: per legẽ iudi⸗ cabuntur.lxxxix. B. C. Neticia huius ſeculi vanitas eſt. vij. A. Leuare debemus anims ad deũ nõ con⸗ tra deũ xxiij. B. Tex quare dicitur iudeoꝝ qua tñ deuft de dit. xxxvj.h.in fine.xcj. B. Lex impatoꝛũ adimit poſſeſſiones eccle⸗ ſie eis qui in vnitate eccleſie non perſi⸗ 2 ſtunt. vj. J. Lex vetus alia pmitebat/ et alia lex noua iij. G. xxv. E. xxx. D. Lex vet⸗ hctõꝛes cõuincebat nõ ablolue⸗ Lex non ſ aluat ſin ne gratia. ij. A. E. erx pctĩ quõ dñatur in mẽbꝛis et qñ con⸗ ⸗ ſumitur. xlj. G. l. J. Liberari ꝓpꝛie quid ſit. xlj. A Libertas pma eſt carere pctĩs. f F. Liberi veri ſũt quos liberat xpᷣs.xlj.C. Libertas eſt duplex/ inchoata ſ⸗ cilicet 7 fecta.xlj. G. Libertate quõ ſe extulerũt iudei:cũ tamẽ patres eoꝝ etiã ᷣuierũt.xlj.B. Liberũ arbitriũ non ſic eſt in nobis vt nõ indigeamus diuino auxilio liij. D. in fi·. lxxxj.A. Ligna imputribilia in⸗ arca: ſancti ſunt in eccleſia. vj. H. Lippientes quomõ pꝛoducũtur ad vide dum lumẽ.xviij. G. Litigamus plerũq; cum his quibus con⸗ 2- ſulimus.xxxiiij.F. Littere eedem quomõ ſ cributur coꝛdel et manu. xviij. E. Nitus maris ſignificat finẽ ſ. cli. cxxij. . Localis nõ eſt deus.ij.D.xxxj.D.cxj. B Loculos qre habuit xps in tris cui angeli mminiſtrabant in celis.l.D.lxij. B. ocurio dei quomõ diſfert 3 noſtra. xriiij CL. xl. èD?D. Logos grece qͥd ſignificat. cviij. A. in. fl. Loqᷓ de deo ꝓut eſt nemo põt.j. A. Toqui a ſeipſo quomõ non dicitur alius. lxxj. A.lxxvj. E. Loqui a ſeipſo quomõ nõ dicitur ſn piritui ſanctus.xcix. A. B Lotus auielt nõ indiget niſi vt pedes la- j aliu ſententiarum nerſus intelligitun yj B. iyß. A. B: lviij. B. Lucerna erat iohannes baptiſta: . lucerne erãt ꝓphete ocs ꝓphetie /et apli lucer ne ⁊ oes electi lucerne.xxiij. A.xxxv. A. Lucrari quõ debemꝰ ꝓximũ xpᷣo.x.D. Lumẽ de lumĩe ẽ xpᷣs/ñ tñ duo ſũt lumia xxix. B. xxrxj. B. xxxix. A. xl. B. lxxj A. Lumẽ illũinas aliud ẽ/et aliud lumẽ ilui natũ.xx.C.xxiij. A.xxxv. B. liij. B Lumẽ et alia demõſtrat et ſeipm. xxxv. C Lupus ſiguiſicat diabolũ.xlvj.E. Luſio hyſmaelis cũ iſaac quid ſigniſicat. xj. F. xij. A. Lux participata nõ minuik xti. B. Lux anie deus. xv. D. xxij. F. xxv. B. Lux dicitur xpᷣs nõ que oculis lucet: ſed gue mentẽ illũ inat. xxxiiij. A. B. KNK. Ego ſũ lux mũdi:quõ ſtelligit. xxxiiij t. Eur ei fons gud differüt. xxxiiij. K. giſtrũ ſuper bum argun leſ us. xij. B. . Abagnus vel minim⸗ quis erit in regno ce ox · cxxij. F. Alaioꝛẽ hac dilectionẽ nemo hʒ q; vt aiaz ſuam ponat quis pꝛo amicis ſi uis / quõ in telligitur.lxxxiiij. A.B.C. AMaioꝛa opa q̊ pater demöſtraturus eſt ſt lio /q ſunt.xix.B. xxj.D.E. F.xxiij. G. Aaioꝛa oꝑa quõ faciẽt credẽtes in xpᷣm/ q̊ʒ q̊ chꝛiſtus fecit. lxxj. B. lxxij. per to. Malchus quõ ĩterpꝛetat᷑/⁊ eur ei ieſ⸗ us au riculã reſtituit.cxij.C. eeFeo, unt bonis/ malis bona obſi unt x AEalũ nõ eſt ſubſtantia ſ. ed defect ab ip⸗ ſa ſubſtãtia.xcviij.C. Malicquare felices putantur. xxviij D. Aali abutũt᷑ bonis aei mal nf̃is deꝰ be ne vtit. xxvij.D. E. xxviij. C. l. D. lv. C. Aſali velint deũ nõ eſſe qui punitet eoꝛũ mala. xc. B. , Aali qͥ perſequũt ſtur malos ppter iuſtici⸗ am:quare ñ dicũtur beati. lxxxviij. B Aandatũ et pꝛeceptũ idẽ ſũt.lxxx vij. B Aãdatũ ð dilectõe cur dicat᷑ nouũ qð tã vetus eẽ cõuĩcit᷑lxv.A. lxxxiij. B. lxxxx⸗ Aãdatũ ð dilectiõe qre totiẽs ( vij. repetitur et qs fructꝰ eius.lxxxvij. A. Aadata dei quõ ſeruanda ſi unt. lxxv. B. lxrxi. B. . . *% 2 9 „ o„ Aandatũ q̃liter pater dedit ſilio.liiij.D. Manducare xpᷣm eſt in ipſũ credere.xxv. E.xxvi.AkJJ. Alãducãtiũ xpᷣm diũſitas.xxvj.F. G.lxij AMaãducare quõ dicũt᷑ ãgeli.xiij.P. (A Manere in dilectiõe dei quomõ debemꝰ lxxxj.B. lxxxij. B 2 Aanicheus quõ arguebat cuidã deũ non creaſſe minuta aĩalia et ꝑcõſequens nec hoĩem. j. B. h. —ᷓR Manichei vnde dicũt dyabolũ habẽ oꝛi⸗ ginem. xlij. D. AManichei dicũt de u eſſe ſi ubſtantiã muta bilem. xcviij. C. Manichei dicebant ſolẽ eſſe xpm. xxxiiij. A. xvu. K.. Aſanifeſtauit quõ filius nomẽ patris ho⸗ minibus in mũdo.cvj. A.B. Aanifeſtatiões xpᷣi poſt ſuã reſurrectio⸗ nem quõ cõputande ſũt.cxxiij. B. Aãna ſignificat xpᷣm.xxv.E. xxvj. F. G. Abãna manducãtes in deſerto quare moꝛ tui ſunt.xxvj.F. G. Aanſiones multe in regno celoꝝ/diůſas meritorũ in vita eterna ſigniſicat digni⸗ tates.lxvij. A. B. lxviij. A. B. . Aanſiones quõ vadit parare xpᷣs/q̃ pꝛiuſ parate ſunt.lxviij.A. —O Aanſio duplex /interioꝛ ⁊ exterioꝛ/a quõ trinitas ſancta manſionẽ facit in ſctis ho minibus. xxxvj. A. lxxvij. A. Manſuetudinẽ/mititatẽ et iuſticiã q̃liter ꝓbauerunt in xpᷣo iudei.xxxiij. B. K. Aanus quot modis dicit᷑/et quõfilius ſit manus patris. xlviij. D.liij. A. „ Mare ſigniſicat ſeculũ/fluctus tẽptatiões eius.xxv. C. è” Suꝑ mare quõ ambulauit xpᷣs.xx.D. Aaria magdalena melius ſuſcitata eſt qᷓ; laʒarus.xlix.C. . AMaria magdalena qre cũ fleret rurſum in monumentũ ꝓſpexit.cxxj. A. B. . Martyreð ſcri longe alit᷑ aias ſuas ꝓ ami⸗ cis ponũt qʒ xpᷣs.lxxxiiij. A.B . Aſatrẽ ſuã qre noluit xpᷣs agnoſcè ĩ nup⸗ tijs / ſz eã vocauit mulierẽ.viij. B. C. D. Aatrẽ ſuã quare xpᷣs diſcipulo cõ (l. A mendauit et quõ eã accepit diſcipulꝰ in ſua/cũ nihil ꝓpũ habuit.cxix. A. B. Abaxillã alterã q̃re ieſus pcuciẽdi nõ pꝛe⸗ buit / ſicut ißemer docuit. cxiij. . Aemoꝛia quõ facit demõſtrationẽ in aĩia pulchꝛũ exemplũ.xxiij. F. G. . Medicuſ nõ diſcuciẽs cauſã moꝛbi fruſtra medcri videt᷑.xxv. B. 2=ðèðUGMWU Mendatiũ vñ oꝛtũ habet ⁊ quis eſt pater Menſa potentis q̃ ſit/et qͥd eſt cõſiderare et intelligere que aponũtur tibi/⁊ qͥd ſit mittere manũ.xlvij.A.lxxxiiij. A« B. Aentiri deus nõ põt/et tñ hoĩes et veruz dicere et mentiri poſſunt.xxxvj.C. AMerces ſidei eſt intellectus.xxix.C. xxx⸗ vi. F. xlviij.A.lxxxvj.A.cxj.C. Aſercẽnarij qui ſunt.xlvj.C. = Aercẽnarij qre admittũt᷑ ĩ ecclia.xlvj.D Mercẽnario an liceat fuge veniẽte lupo/ et quõ qᷣs dicatur fugere.xlvj.E. AMerita diüſa ſunt reſurgentiũ.xlix. F. Abeſſias quid ſit. xv. F. Adeſſis de qua xpᷣs loqbatur/pulchꝛa my ſticatio. xv. G. . Aeſſoꝛes qͥ ſũt/⁊ qͥ ſemiatoꝛes.ibidẽ. Abetreta qͥd ſigniſicat.ix. C. Aigrare coꝛde et migꝛare coꝛpꝑe qͥd ſitxx⸗ Minimꝰ vel magnus quis voca⸗ (xij. bitur in regno celoꝝ.cxxij. F. Albiniſtrare chꝛiſto qͥd ſit.lj.D. Mioꝛitas filij ad patrẽ ſᷣm qͥd anedẽda? xxxvj. A. xxxvij.F. xl.C.lxxvj.C. lxxv⸗ Miracula dei quotidiana q̃ʒuis magna/ tñ aſſiduitate vileſcũt/rara vᷣo nõ tamen maioꝛa hoiĩes obſtupeſ cũt.viij. A.ix. A. Mairaculũ maius eſt ꝙ deus hõ factuſ eſt/ qʒ miracula omia que deus fecit int ho⸗ mines. xvij. A. Airacula xpᷣi que ſunt que nemo aliꝰ fee’· ciũ tñ plures ſcti fecerũt miracula q̃ xpᷣs fec/⁊ multa alia q̃ͥ xpᷣs ñ fecit.xcj. A. B. Muacula pꝛeter vnitatẽ faciẽtes nibii fũt Airacula qᷓre ñ faciũt boni xpᷣiani.ibidẽ. AMirabãt᷑ q̃re iudi de doctria xpᷣi.xxix. A. Alia dei magna ad pctõꝛes demõſtratur ĩ adultera liberata a lapidatiõe.xxxiij. OD Aia dei pꝛecedit iudiciũ.xxxvj.B. Miſſio xpᷣi eſt eius incarnatio.xlij.C. Miſſio chꝛiſti et apoſtoloꝛũ quomõ diffe⸗ runt.cx.lEKE. Aodicũ ⁊ videbitis me/quomõ intelligẽ dum eſt. cj. C. Aontes et colles qui ſunt. j. B. C. —— „ — — „ Moꝛbi ieuaſa manente moꝛbus repetitur. xxv S. Aſoꝛi xpᷣs voluit pptert nr̃a pctã.iij.E. Moꝛiẽtiſ xpᷣi poteſtaſ vñ aparuit.xxxj.C AMoꝛitur quõ aĩa et occiditur.xlvij.D. Moꝛtẽ deus nõ fecit.xij.C.in fine. Aboꝛtẽ crucis q̃re elegit xpᷣs.xxxvj.B. C AMoꝛtẽ videre vel Suſtatc 4 ſit. xliij. E. . Aoꝛtis diffinitio. xliij. E. Moꝛs duplex/⁊ quõ timendo vnã ĩcidit᷑ ĩ i alterã.xliij.E.xlvij.D.xlix. B.K. AMWMoꝛſ xpᷣi miſericoꝛdie fuit nõ neceſſitatiſ xxxi.C.xxxvj.D.xxxvij.E.F.xlvij.D. AMoꝛtuos tres ſuſcitauit xp 8:et quare.xl⸗ ix. B. C. . AWoꝛtui qͥ dicũt᷑ etiã viuẽtes. xxij. E. xxiij Aoꝛtui quõ audiẽt vocẽ ſilij dei et (E viuent.xix.D. . J. k.xxij.E. xxiij. . Mulier ſamaritana ſignificat eccleſiã ex . gentibus ↄgregatã. xv. C. ZPulier fluxũ ſanguinis patiẽs qͥd ſi gniſ⸗ cabat. xxxj.E. AMulier dũ parit triſticiã bʒ cj. B. C. Mundi noĩe qͥd ſigniſicat᷑.ij.E.iij.C.lij. E. lxxiiij. B lxxv. A.lxxix. B. lxxxviij. B. C. cj. A. cvij. A. AMundi etates ſex.ix.C -xv. B. in fine. AMundus quõ odit vel diligit mũdũ: Et quõ nos mũdũ etiã odire et diligè iube mur.lxxxvij.B. lxxxviij. B. C. cviij:· A. In mũdo et de mũdo quõ dixit ſe xpᷣs nõ eſſe neq; apoſtolos.xxxviij.B. C. cvij. B. C. cviij. A. cxy. J Pꝛo mũdo quõ xpᷣs rogat et non rogat . cvij. A. cx. B. Mundus quõ videt et non videt chꝛiſtuz lxxv. A. lxxxvj. A. Vt cognoſcat mũdꝰqa tu me miſiſti:quõ intelligit᷑.cx.D.cxj.D. De mundo qᷣ ſunt et qui nõ.xxxviij.B. C Aundatio quõ attribuit᷑ aque vt coꝛpus tangat et coꝛ abluat. kxxx. B Audũ quõ arguet ſpũſſctũſ Wrcv. A. B. . AMurmurare qʒ malũ ſit.xxvj. F Aurmur qð erat ĩ turba de xpᷣo.xxviij. F Murmurãt quõ mali de hominibꝰ bonis· xxviij. SEi⸗ J ſoꝛ quale decretũ dedit vt non = blaſphemaret᷑ deꝰ iſrael. xj. G Naſci denuo qᷣd ſit.xj.A.xij.A. Nalſci de ſpiritu qͥd ſit xij. B. Abuchodono Malci et pꝛocederet in diuinis quõ diffeft xcix.D. Natſci q̃re tã diu diſtulit xpᷣs.xxxj K„40 MNathanael q̃re nõ eſtvocatus ad aplatů cũ tñ a chꝛiſto ſit laudat?. vij. F. Natiuitas chꝛiſti duplex.ij B. viij. D. xij. C.xiiij. A. H Natiuitas hoĩʒ duplex / vna carnaliſ/ alia ſpũalis.xj.D. Niegatio petri trĩa quõ facta fuit. lxvj. A. cxiij. A. D. Neſcire quõ dicebat ſe iohannes baptiſta xpᷣʒʒz a quo tamẽ petebat baptil ari.ij. G v. A. B. C. vj. C. Meſciebant et ſciebãt quõ iudei⸗ xpᷣm vnd ſit neq; patrẽ eius.xxxj.A.xxxvij. A. Neſcire quõ ðꝛ xpᷣs pcttõꝛes.xlix.L. Nihil/nõ eſt ſuba ſʒ puatio.j.G. Nihil eſt qᷣcqͥd pꝛet᷑ gratiã dei vel pꝛeter vitã eternã cõcupiſcitur.cij. A. Nomẽ pr̃is quõ mãaifeſtauit ſiliꝰ/cũ notuſ fuit ĩ iudea deꝰ.cvj. A. B. C. cxj. D. ĩ fii. Mota quõ fecit xpᷣs diſcipulis oĩia que au diuit a patre/ cũ adhuc multa ſe eis pꝛo miſerat dicturũ que tũc nõ poterant poꝛ tare.lxxxvj.A.xcvj.⁊l. Nouitates vᷣboꝛũ ꝓphane vitande ſ⸗ unt . xcvij.C.xcviij. A. Mox illa que erit/qñ nemo poterit opera ri.xliiij.C. Nubes ſigniflcat carnẽ xpᷣi. xxxiiij. C. Ad nuptias qre venerit xpᷣs.viij.B. ix.A Et de ſpũ alibꝰ nuptijs xpᷣi et eccłie.ibi. Nũü erꝰ binariꝰ qͥd ſigniſicat.xvij.C. Numerus duodenariꝰ quid ſignificat.xx⸗ vij. C. l. D. Numerus ſeptenarius dile cipuloꝛũ piſcãti um.qͥd ſigniſicat.cxxiij. A. Numęrus trigita et octo annoꝛũ in lãgui⸗ d0 ſignificat.xvij.C. D. Numerus ſcadlioꝝ vigiti qͥnq; aut trigita quid ſignificat xxv. C. „ Numerus qdragenariꝰ et guingenarius quid ſiguiſicãt xvij.B. C. NNumerus piſciũ centũquinq̃gĩtatriũ qd ſignificat. cxxij E. F. NHumus quõ nõ multũ ſit amãdus/⸗ quo modo numo eſt vtendũ.xl. F. 5[5 Begiétia t -—— Iſti vſq; ad moꝛtez crucis qualis fuit. xxxvj. C. Oecidẽtes nos time ñ debem. xciij B. & Annon tatio 6 Occidere ſeipᷣm nemo debet ⁊ qre.lj.C. Occiditur quõ aia et moꝛitur.xlvij.D. ccidere innocentẽ ex iuidia graui⸗ pec⸗ 1 catũ̃ eſt q; ex tioꝛe. crvj. s6. Occiderũt quare iudei xpᷣm et ſeruos eiꝰ Oculꝰduplex/iterioꝛ ſcʒ ⁊ exterioꝛ.xiij. A Oculus coꝛꝑis ſicẽ ſanat᷑ collyrio/ita oculꝰ coꝛdis vᷣtutũ exercitio.xviij. õ. Oculus videt oĩa alia a ſe ſed ſeipᷣm vide re nõ põt.xxij. F. xxxv. DB5. In occlto quõ nihil loquutẽ ihs.cxiij. B Ogdire gratis qd ſit/ xcj.B.in fine Oderũt quõ iudei xpᷣʒquẽ neſcierũt.lxxx Odit nihil coꝝ deus q̃ ſecit.cx.F. . Odire vel amare quõ poſſumus quos nõ videmus.xc.A. . Odire quõ debemus aĩas nr̃as ne perda⸗ mus eas.lj. C. —.—ã ⸗ſ Odoꝛ bonuſ quõ eſtalijs ad vitã alijs ad moꝛtẽ.l. B. c. . QOmps et om̃itenẽs idẽ ſunt.cvj.D. QOpera dei magna.lxxij. A.B.C. Operari quõ dicitur pat᷑ et ſilius.xvij.F. Opatio pr̃is et filij eadẽ ẽ.v A.x.E. xviij B· C.D.xix.A.xx.per totũ.lxxj. A. B. cx.C S Qpa trinitatis ſũt ĩdiuiſa.xx.⁊t.B. C.D E. xxj.F. xxiij.C.xci.B.cx.c. Opa que alia xpᷣs fecit que nemo aliꝰ fe⸗ cit.xcj. A. B. QOꝛandũ quõ ſit.x. A. Oꝛare quõ intelligit᷑ xvpᷣs pꝛo diſcipłis et peo eis ꝗᷓ per verbũ eoꝛũ credituri erant in eũ.cix. A. H. XK. Oꝛdei ꝓpetates/⁊ qͥd ſignificãt.xxiiij.C. Dꝛphanus ⁊ pupillus idẽ ſunt.lxxv. A. Oꝛiginale pctm̃ vñ contrahit/⁊ quõ dele⸗ tur.iij.E.xxxviij.C.xlj C.xlix. H. ꝛiginale pctm̃ xpᷣs nõ habuit nec actua⸗ le.iiij. E. xxix. D. Oſanna dd ſigniſicat.lj. A. Oſtiarius et oſtiũ/paſtoꝛ et ouisxpᷣs eſt. Oſtiariꝰ etiã ðꝛ ſpũſſctũs.xlvij.B. OQOues quõ audiũt vocẽ alienoꝛũ ⁊ ñ vo⸗ cẽ paſtoꝛis ⁊ tñ oues ſũt.xlv.D.E. F.G QOuẽ errantẽ reuocare qͥd ſit.xlv.G. Ad oues que perierũt domusiſrael qua⸗ re diẽ ſe xpᷣs ñ eſſe miſſũ.xxxj.E. xlvij.C Due ehriſti eſt ſancta catho lica eccleſia xlv. B. Pacatã eccleſiã ſeruare tenen⸗ tur reges ſeculi.xj. B6. Pagãis quõ ꝓbatur aduẽtꝰ xpᷣi.xxxv.E. Pagani q;uis bene viuũt / nihil tamẽ eis pꝛodeſt.xlv. A. B. Pagani in qͥ laudaãt xpᷣm.c.B. Phariſei xpᷣm venturũ ſperabant et pꝛe⸗ ſentẽ nõ agnoſcebãt.xlv. . Palã quõ loquutxꝰ ẽ mũdo xpᷣs.cxiij.B. Palã qd loqbatur xpᷣs de patre diſcipuł cij. B. ciij. A. Palmes et vitis vniꝰ ſũt nature.lxxx.AA. Palmes non põt ferre fructũ niſi mãſerit in vite. lxxxj. A. B. Pães qnq; oꝛdeacei duo piſceſa puer eoſ poꝛtans/⁊ qͥnq; milia hoĩʒ ĩde ſaciati qͥd ſigniſicant.xxuij. C. Panis angeloꝛũ et hoĩm xps eſt ſed diũſi Panms celeſtis interioꝛem querit eſuriem xxvj. A. B. Panẽ viuũ qre ſe dixit ieſus.xxvj.G. Paraclytꝰ qͥd ſit.lxxiiij.C.xciiij.A. NPa raclytꝰ qᷓre nõ venit in apoſtolos pᷣus ℳ— qʒ xpᷣs abierit.xcuij. B. C. In ꝑadiſo quõ fuit latro cũ xpᷣo.cxj.B. C Parare mãſiões quõ xpᷣs vadit.lxviij.A. Paraſceue qͥd ſit.cxvij.A.cxx.B ( B. C Parcit quibuſdã hic deus/ quoſdã vero ſtatim punit.xxij.D. Parentũ curã filij habere debent cxẽplo xpᷣi.cxix. A. 2 Partitio veſtimẽtoꝝ xpᷣi q̃d ſigniſicat. Paſca vñ dicitur et qͥd ſiguni (viij.C. Paſſiõis xpᷣi explanatio.cxij.A.cxiij.A. Haſtoꝛ bonus eſt xpᷣs/et exẽplo eius pa⸗ ſtoꝛ quilibet ponat aiam ſuã pꝛo ouibus Paſtoꝛes quales eſſe debeãt/⁊ ſi liceat fu gere lupo veniẽte.xlvj.E. Pater et filiꝰ relatiue dicũtur:⁊ ꝙ vno no miato alter ĩtelligit᷑.ij. G. xix.C.G.xxix. B. xxxix. A.xlij.C. Patre aut ſilio noĩato inttelligit᷑ etiã ſpi⸗ rituſſctũs.ix.C.xciiij.C. . Pater a nullo c̃.xl.B.lxxj.A.xcix.B. C. Pater eternus coeternũ ſibi genuit filiuʒ xix.G.xx.C xxvj.D. Acẽ qualẽ no. bis xpᷣs reliqͥt.lxxxvij. B. . — — D S=ꝛʒ 0 Pater quõ ẽ ĩ filio ⁊ filiꝰ ĩ pr̃e ⁊ nos ĩ ipis xlviij.E.lxx. A.cx. A. B. cxj. D. Pat aliter ẽ in filio alit in gobc rlpi E. Patrẽ noſcit filiꝰꝑ ſe ſʒ noſ ꝑillũ.xlvij.P Pater noſter aliter eſt deꝰ aliter ipius ſi⸗ lij. xxj.B. xxvj.D.cxxj. D5B56. NPat᷑ quõ docet filiũ aut loqͥ? fllio.xl.C. Pater quõ dicit᷑ demõſtrare filio q̃ ipᷣe fa cit/ cum om̃ia per ipᷣm facta ſunt.xix. A. Pater quõ hʒ vitã in ſemetipſo/cet dat fi⸗ lio habere vitã in ſemetipſo.xix.E. F. GS xxij. F. xlvij. G.xlviij.C.liiij.D.lxx. A⸗ Part quõ clariſicat filiũ.cv.ARK. (xcix.B Pat maloꝝ dyabolus eſt. xlij. A. D. Patria vxpᷣi que fuu.xvj.B. Patriarche tres abꝛaa/iacob ⁊ iſaac/qua Patripaſſiani ſeu ſabelliam heretici ſunt . qui dicunt patre paſſum.xxxvj. F. xxx Pati voluit xpᷣſñ niſi volẽſ.xj.A.xlvij.D Pacientia chꝛiſti quãta fuit in alape per⸗ cuſſione.cxiij.C.cxvj. AdA. Paupes ſꝑ habetis vobiſcũ / me aüt ñ ſp habebitis:quõ iutelligit᷑.l. XK. Pax va ñ põt haberi ĩ hac vita.xxxiiij. F Pax mundi nõ eſt vera pax.lxxvij.C. Pax eſt finis oĩs bonis actionis.ciiij. A. Peccare aliud eſt et aliud peccãdi cõſue⸗ tudinem habere xlix. Kc. Pctm̃ oꝛiginale quõ cõtrahitur et quõ de letur.iij.E. xxxviij.C.xlj.C.xlix.HõS. Pctm̃ moꝛs eſt anĩe.xlix.C. Petm̃ triplicit᷑ cõſũmatur/delectatiõe/cõ enſu/et oꝑe ſeu cõſuetudine.xlix. c. Pctã minuta quõ obruũt aĩam.xij.C. Pcetm̃ quõ ñ haberẽt iudei ſi xᷣs ad eofñũñ vẽiſſʒ ⁊ locutꝰ eis fuiſſʒ.lxxxix.A.xcj.A Peccatũ eſt mediũ ſeparans inter deũ et hominẽ.xlj.D.lxxix. B. Peccatoꝛes ſi deꝰ non amaret de celo ad terram non deſcẽderet.xlix.C. Pedes diſcipuloꝝ quare xpᷣs lauit et a petro incepit.lv. D.lvj. A. H Pedes cur tantũ lauat qui lotus eſt.lvj. . „ . Pedes pꝛoximoꝛũ lauare debemus exem plo chꝛiſti. lvii. B. Penitẽtie tempus pctõꝛibus deus pꝛomi iſit nõ longam vitã.xxxiij. DDdũ˖.X·. Perdere aĩam ſuam amando eã / duplicit intellelligitur. lj. C. pꝛincipaliũ ſententiarum Perire ſine lege aliud eſt/aliud iudicari legem. lxxxix. c. Perſecutionẽ pati ꝓpter iuſticiã/quomõ intelligitur. lxxxviij. . o. Perſequũtur mali maloſ pꝛopter iuſticiã nec tñ dicũtur beati.lxxxviij.B. . NPerſeuerãtia ĩ oꝑibꝰ boniſ viq; in finẽ eſt ſignum pꝛedeſtinationis.xlv. YX. Perſonarũ in trinitate diſtictio.xxix.C. xxxvj.G.xxxvij. C.D.E xxxix.A. B. xl Per ſona vna eſt xpᷣs cũ verbo vnita ⁊ ho H mine. xix. Y. xxvij. A. lxix.C lxxviij. B. Petẽ patrẽ ĩ noĩe ſaluatoꝛis quõ debem⸗ lxxiij. A. V. C. lxxxj. B. lxxxvj. B. cij. Petro quare nomẽ mutatũ eſt ⁊ vn-⸗ (A de dicatur. vij. E. HZ In petro ſignificatur eccleſia. vij. E. cxx⸗ Petro qre ſoliðꝛ ſeqre me.cxxiiij.A.B. Petro quare cõmittũtur paſcende oues. xlvij.A.cxxiij.C.D. Petri tria negatio.lxvj.A.B.cxiij.A.D Pictura et littere quõ differũt.xxiiij. A. Philoſophi quõ cognouerũt deũ in muu di creatione.ij..,d. Philoſophi quidã ad ſectã ſuam ſeduce⸗ bant xpᷣianos.xlv. B565. Pilatns rhomanus fuit/ et quare ei chꝛi⸗ ſtus traditus fuit.cxiij.&. Pilato qͥd rñderit ieſus ſuꝑ interrogatiõi bus eius. cxv. A. B. cxvj. B. Pailat“ q̃re flagellauit ieſum. cxvj. A. Pilatꝰ ñ excuſatur a pctõ.cxvj.B. Piſcari q̃re redierũt apli poſt xpᷣi reſurre cctionem.cxxij. B. C. Piſcina ad quã iacebant languẽtes quid Piſcẽes duo quid ſigniſicãt.xxiiij.C. Piſcis aſſus xpᷣs eſt paſſus.cxxiij. X Puiſciũ numerꝰ cẽtũqnquagĩtotriũ quid Piſces magni qd ſigniſicant.cxxij. F. Pius et pietas quõ differũt.xxxix.C.D. Ponẽ aias debemꝰ ꝓ fr̃ibꝰ.lxxxiiij. A. GB Pontiſices quare duo fuerũt apud (X. iudeos.xlix. M. cxiij. D. Poꝛticꝰ qnq; piſcie qͥd ſignificãt.xvij.A. Poteſtaſ baptiſmi ĩ nłlũ hoieʒ traſit.v. Fd Poteſtas xpᷣi ponẽdi aĩam ſuã et iterũ ſu mẽdi eã.xxxvij.F.xlvij.D.E. F.cxix.C Annotatio Poteſtatẽ oĩs carnis quõ dedit pat᷑ filio⸗ Pꝛãdiũ dñi cũ diſcipuł ſuis poſt (cxj.A reſurrectionẽ quid ſigniſicat.cxxiij. A. Pꝛeceptũ ⁊ mãdatũ idẽ ſunt.lxxxvij.B. Pꝛecepta dei quõ fuanda ſunt.lxxv.B. Pꝛeceptũ charitatis cõtinet (lxxxij. B Quadripertita veſtis xpᷣi quid ſigniſcat. Quattuoꝛ ſunt genera xpᷣianoꝝ.xj.D.E. Querere demus faciẽ dñi ſemꝑ.lxiij. A. Querit᷑ ieſus diüſimode.xx v. D.l.A. Querũt qͥdã ieſũ bñ qͥdã male.xxxviij. A plura in ſe et quõ ſit ſeruãdũ.lxxxiij B Quicqͥd qritur vł concupiſcit᷑ pꝛeter gra Pꝛeceptoꝛũ dei obſeruatoꝛibus quid ve⸗ tus lex ⁊ qͥd noua ꝓmittat.iij.G.xxx.D Pꝛedeſtiatiõis ſignũ eniden- (xv. E. tiam dei vel vitã brãm / nihil eſt. cij. A. Quinan numerus qͥd ſigniſicat.xxv.C. Quiq; panes oꝛdeaccei qͥd ſigniſicat.xxiiij tiſſimũ ẽ pſeueratia i oꝑibꝰ bonis.xlv. — Quiq; viri mulieris ſamaritane Id (,E. Pꝛedeſtinatus fuit xpᷣs ᷣm qð hõ.cv.D. Pꝛedeſtiati multotiẽs errãt et tñ illa pꝛe deſtiatione ab erroꝛibꝰ reuocant᷑.xlv. F Pꝛedicatoꝛ verũ dicẽs nõ turbet᷑ ſi aliqũ ſcandaliſent᷑ audiẽteſ.xxvij.C. in medio Per pᷣdicatoꝛes loqᷣtur xpᷣs.xlvij C.lxxx⸗ Pꝛedicãtes xpᷣm ꝓpt᷑ tempalia (vj.B. luchꝛa audiẽdi ſũt/ñ tũ in vita initandi. Pꝛedicatoꝛes enãgelij/licite de euãgelio viuere poſſunt.cxxij.B. C. Pꝛeſciẽtia dei falli nõ poteſt.liij. B. Pꝛeſciẽtia diuina ñ cogit hoĩeʒ peccare. Pꝛ ceps mũdi qs ſit/et quõ eij (liij. H citur foꝛas.lij.C.D.lxxix.B. xcv.D. Pꝛĩcipiũ q̃re dixerit ſe xpᷣs.xxxviij.G. Pꝛincipiũ vnũ eſt pater et filius et ſpũſ⸗ ſanctus.xxxix.A. B. xcviij.C. Pꝛocedere et naſci quõ differũt.xcix. B. Pꝛoceſſio filij qualis fuit.xlij.C. Pꝛodigiũ quid ſit.xvj. DBD. Pꝛomiſit quid nobis xpᷣs.xxxij.E. PHꝛopheta erat xpᷣs.xv.E.xxiiij. D. Pꝛophetie de xpᷣo ab initio fuerũt᷑/⁊ quõ cõſumate ſunt.ix.B. C. D. E xxv. E. F. Pꝛophetie ſpũm etia mali hñt.xlix.ł. Pꝛopheta ſiue honoꝛe non eſt niſi in pr̃ia ſua.xvj.per tofiůl. Pꝛopꝛij dei qui ſunt.ij.5“.3. In pꝛoubijs quõ loqbat᷑ xpᷣs.cij. B. diij Pꝛoximus quomõ poꝛtandus eſt.xvij.D Puer poꝛiiſ pãeſ oꝛdeaceoſ qſ ẽ.xxiiij.C Pulchꝛuʒ et pulchꝛitudo quõ dꝛñt.xxxix. Pulchꝛitudo coꝛpis et ſenectus (C.D in vno ⁊ eodẽ habitare ñ poſſũt.xxxij.E Pullꝰ aſine qͥd ſigniſcat.lj. P. (in ſi. Wagragenari us numerus quid ſigniſicat. Et Re auõ quadragenario numero pꝑ⸗ ſicitur opus.xvij. B. nificat.x.E. Quadragenariuſſenarius nũerus qͥd ſig⸗ Quadriduũ laʒari in monumento iacẽtis Reluſcitati a xpᷣo iterũ moꝛtui ſũt.xix.D (xlvj. P. — Radix oĩism Receptacula animaꝝ poſt moꝛteʒ ſunt di· ſignificãt.xv.E. 1 Quotquot venerũt fures ſunt et latrões/ quõ intelligendũ eſt.xlv. D.in fiine. tatur magiſter.xj. B. xluij B. c⸗ acha quid ſit. lj. A. (xxj. A ali eſt ſuꝑbia.xxv. G. hp. uerſa. xlix. F. . Necticoꝛdes qui ſunt.xxv.G.xxviij. HD. Recõciliat᷑ nẽo niſi ex inimicicijs.xlix.D. Regeneratio ſpũalis vna eſt.ſic (cx.E vna generatio carnalis.xij.A. Reges ſeculi pacatã tenent᷑ ſeruare eccle⸗ Regem quare nõ permiſit ſe (ſiã.xj.G chꝛiſtus facere ſed fugit.xxv. A. Regẽè quare ſe nõ negauit xpᷣs.cxv. B. KRex iſrael q̃re dictus eſt xpᷣs.lj. A. Rex iuedeoꝝ quare ſcriptus eſt xpᷣs/cuʒ tamẽ ſit rex gentiũ.cxvij. B. Regnũ celoꝛũ accipitur diũſimode in ſcri „ Regnũ xpᷣi quõ nõ eſt de hoc mũdo.cxv. Keligio vera que ſit.xxiij. B. Renaſci denuo quid ſit.xj.A. B. C. opere.xix.vF.xx.A.cxxij.E. Reſpõſum quare non dedit ieſus pilatoĩ terrogati/vnde es tu.cxvj. B. Reſtem facere quid ſit.x. B. Meſurgentiũ diuerſa merita.xlix. F. Reſurrectio duplex.xxv.hh.lxxv. A Reſurrectio q̃dã mẽtiũ pᷣcedit reſurrectio nẽ coꝛpoꝝ.xix.C.D.H.xxij.E. xxiij.. Reſurrectio aĩarũ fit per ſubſtãtiã pfis et Nequieuit q́re deus die ſeptimo ab omni hũanitatis filij tpalem. ibidem. Reſuſcitatio laʒari figura eſt future reſur rectionis.xxij.E.xlix. A. B. C. RAbbi interpꝛe urrectio coꝛpoꝛũ fit per diſpẽſatisem ——.⸗ᷣũů⸗ꝛi4PB5— L7) 12) „ 2321 BPrerree ee Se S e — pꝛincipaliũ Reſuſcitauit pr̃ ieſũ ⁊ ipᷣe ſeipſũ.xlvij.D Rhete ad dexterã nauigij miſſum ( G. quid ſigniſicat.cxxij.D. Retro abire qᷣd ſit.xxvij. C. (cxij. B. KRetro abierũt iudei ad vocẽ xpᷣi et qre⸗ Rogare et interrogare idẽ ſunt.oqj.B. NRogat et non rogat quõ xpᷣs pꝛo mundo .cvij. A. cx. B. Rogat quõ xpᷣs nõ tantũ pꝛo aplłis:ſed æꝰ pꝛo eis qui per verbũ coꝛũ in eum credi turi ſunt.cix.A.et per totũ. Sabbati obſeruatio quomõ ſit tenenda. Sabbato non eſt vacanduʒz ab opere ſalu Sabelliai heretici qͥd ſẽtiũt ( tis.xxx.D de chꝛiſto. xxxvj. F. G.xxxvij.C. xlv. B Sacerdotes ſummi qͥt fue⸗ (lxx. E. rũt et quõ alternati mutabant᷑.xlix.. Sacramẽtũ ⁊ vᷣtus ſacramẽ⸗ (cxiij.D. ti diffcrunt.xxvj.F.xxvij. A V Sacramentũ fit cũ vᷣbũ accedit ad elemẽ⸗ tum. lxxx. B. (ſunt. lix. E. Sacramenta ſine fide et charitate nõ pꝛo⸗ Sacramenta quãuis habeant heretici ſũt tamen ſine fructu.xiij.F. H Sacriſiciũ verum et ſufficiens pꝛo pecca⸗ tis omniũ fuit chꝛiſtus.xlj.D.E. Salus vera que ſit.xxx.B.xxxiiij.B. Samaritani qui ſunt/et de eoꝝ contentio ne cũ iudeis.xv.C.E.in fine. Samaritanũ ſe chꝛiſtuſ non negat/⁊ quid ſamaritanus ſigniſicat.xliij.A. V Sanctiſicatio in veteri lege incepit a die ſeptimo.cxxi.E. Sanctiſicatio pꝛopꝛie ſpectat ad ſpiritum Sctiſicare ĩ vitate qͥd ſit.xlviij.E.cviij. A Sanguinis chꝛiſti virtus.vij. B. Sanguis chꝛiſti ſic in remiſſionẽ peccato⸗ rum omniũ fuſus eſt vt ipſum etiã pecca tum delet quo fuſus eſt. xcij. A.in fine. Sanguinibꝰ pluralit᷑ qͥd ſignificat.ij.F. Sapere ſcõm carnẽ moꝛs eſt.xxvij A. B. Sapia dei et ſapia nr̃a differũt.xlviij.C. Sapiam ꝑdidit qͥ ſe putat ſapiẽtẽ.xiiij. A Sathanas quõ ⁊ qñ poſſedit iudã.lxij. A Scenophegia qᷣd ſit.xxviij.B. E. (B. Sciẽtia ſine charitate inflat.xxvij. B. Scriptura ſacra quõ legenda ſit.xviij. A. Scriptura ſine xpo eſt aqua inſipida ſed R Abb ati ſancti ſicatio quare fieri iubebatur ĩ lege. xx. (ſctm̃.cxxij.E. Spuũ ſententiarum cum xpᷣo ſit vinum.ix. B. C. O. Scribẽtes de ſeipᷣiſ tanq; de altero loquũ tur. lxj. B. (xxix. A. Seducere poteſt accipi in bono et in malo Senectus ⁊ pulchꝛitudo coꝛꝑis in vno ha bitare non poſſunt.xxxii.E. in fine. Senſus coꝛꝑis qͥnq; qͥd ſignificant. xv. E. Separatio bonoꝛum a malis in iudicio ꝗ⸗/ enterghed malis in iudicio qᷓ Sepitenariꝰ numerꝰ qͥd ſigniſcat.cxxij. Sequẽs xpᷣm nõ ambulat ĩ tenebꝛis.xxx⸗ Seq xpᷣm quid ſpediat: (iiij.C. D.E q̊ ſequẽtis vtilitas.xxxiiij.E. F. Sermo dei qñ capitur tunc capit.xlij. A. Sermo xpᷣi pſeruat a moꝛte.xliij.D.E. Serpens exaltatus quis ſit.xij.D. Serpẽtes moꝛdẽtes qͥ ſũt.ibidẽ. ( xlj.E Seruus qre nõ manet in domo in eternũ Serui fugitiui q̃re fugiũt ad eccłiã.xij. C Seruando pꝛecepta nõ ſerui ſed amici eri mus. lxxxv. A. B. lxxxviij A. Seruitus duplex.lxxxv.B. lxxxviij.A. Seruitus peccati grauioꝛ eſt qᷓ; alia.xlj. Sic/ nõ ſemꝑ equalitatẽ ſigniſicat.cx.E. Snre quid eſt r . Signũ quare qrebãt iudei a xpᷣo xxv. E. Simplicitas laudabilł que ut.vj.. Extra ſynagogas pelli qᷣd ſit.xciij. A.B. Sinus patris quid ſit.iij. X. Soluit quõ xpᷣs qð nõ rapuit.lxxix. H. Soꝛtilegi non ſunt conſulẽdi.vij.B.C. Soꝛtitio veſtimentoꝛum xpᷣi quid ſigniſi⸗ cat.cxviij. &. (xxxiij. D. Sperando ⁊ deſperando qui decipiũtur. Spuale nõ ſꝑ in bono accipiẽdũ ẽ.lv. C. Spũs qũq; ꝓ vẽto vl aere accipit᷑.xij. B. Spirituſſanctus duobus modis apparuit miſſus. v. F. (re voluit.vj. A. B C. Sbitſ ctũs qre in ſpecie colũbe appare cũſẽ vna ꝑſona in trinitate.lxxiiij. Spũ ſſcũs cur magis dicit᷑ ſpi (A.cv.B rituſ q; pater vel ſilius.xcix. Dcxxij. E. Spirituſſctũs quomõ intelligitur noĩato patre vel filio.ix.C. xcix.C.D. Spirituſſctũs quare dicitur pꝛocedere et non nalci. xcix. B. D. ((.E Spũſſctũs pꝛocedit a patre ⁊ a filio.xcix. Spũſſcũs nõ eſt minoꝛ filio quia dixit/de meo accipiet.c. B. cxvij. A. que audiet a patre.xcix. A.B. C. Spũſſcũs quõ non loquet᷑ a ſemetipᷣo ſʒ Spũſſctũs quomõ clariſficat ſiliũ.c.A. Ainnotatio . Spirituſſctũs quomõ docebit nos om̃neʒ veritatem. xcyj. D.. Spirituſſctũs qmõ dicitur gemere.vj.A. Spirituſſctũs quomõ ad menſuraʒ datur hominibꝰ nõ aũt xpᷣo.xiiij.E. lxxiij. B Spũſſctũs ci nõ dicit᷑ aſſumè colũbe aut ignis ſpeciẽ in qua aparuit in vnitatẽ ꝑ⸗ ſone ſicut filius carnem.xcix. B. Spũſſctũs bis dicitur miſſus.lxxiiij. GB. Spũſſctũs qre dicitur non venire niſi chꝛi ſtus abierit. xciiij. B. C. Spũſſanctus cur non dicitur eſſe datꝰ an⸗ teq; ieſus non erat gloꝛiſicatus cũ tamen ante chꝛiſtũ multi leguntur habuiſſe ſpi iitumſctm.xxxij.C. D. E. lij. D. Spũſctõ repleti quare ñ loquũt᷑ mõ om̃i um gentiũ linguis ſicut apli. xxxij. D. Spũſſctũs quomõ arguet mũdũ de pctõ et de iuſticia ⁊ ð iudicio.xcv. A.B. C. D Spũſſctũs vtrũ augeatur vł minuatur in hominibus. xxiiij. B. . Spiritũſctm̃ quomõ mundus accipere nõ poteſt. lxxiiij.C. Spuitus viuiſicat caro non pꝛodeſt qᷣcqᷓ quid ſit.xxvij. DB5. Spiritus de 2 ſpiritus homĩs diuerſimo⸗ de cognoſcunt.xxxij. D. Spirituales hoies vtruʒ habeant aliquid in doctrina quod carnalibus taceant et ſpiritualibus dicant.xcviij. A. Sponſus chꝛiſtus eſt:amicus ſpõſi iohan⸗ nes baptiſta.ſponſa eccleſia:ſponſe coꝛ ruptoꝛes heretici.xiij. D.E. F. Sponſi filij ſunt chꝛiſtiani.lxxv. A. Suggeſtiões bõe vł male quõ fiãt.lv.C. Superbia eſt radix oĩs mali.xxv. G. H. De ſupernis quõ eſt chꝛiſtus.xxxviij. B. Suſcitare moꝛtuos quõ dicat᷑ filiꝰxix. B xxj.E. F. xxiij.H. Suieltaut ſeipᷣm chꝛiſtus. c. C. ſfeſta qͥd figurabãt.xxviij.B. E Tangere ch Tangere quare chꝛiſtꝰſe nõ permiſirma⸗ rie magdalene.cxxj. B56. Templũ qdragita ſex ãnis ediſicatũ qͥd ſignificat. x. HBD. ”́ôMB De templo eiecit chꝛiſtꝰ vendẽtes et emẽ tes. x. B.c kk — Tempus nõ variatur in deo ſecundũ pꝛe Abernaculoꝛũ tũ eſt in ipſũ credere.xxvj. teritum et futurũ ſed ſemper eſt pꝛeſens xxxviij. F. xcix. C. Tempoꝛis plenitudo que eſt. xxxj. C. Tempus aliud eſt oꝑationis:aliud remu⸗ neratioais.xliiij. C. = Tempus ſuuʒ nondũ veniſſe quare dixit chꝛiſtus: cũ.Et quare dicit. Tempuſ ve⸗ ſtrum ſemper paratũ eſt. xxviij.C. D. Temptatio duplex.xliij. B.C. Temptatio humana que ſit.xc. B. Temptabãt iudei chꝛiſtũ de veritate/ mã ſuetudine:et iuſticia.xxxiij. B. Tẽptat q̃re deus cũ nihil igꝛat.xliij. B. C „ Temptari voluit vpᷣs et de qbus.lij.B. Tenebbꝛe iniqᷣtatũ creſcũt vbi xpᷣs nõ eſt. Tenetur vpᷣs fide.l.A. (xxv. B. C. Terrena q̃ ſunt q̃ xpᷣs dixit iudeis.xij.B. Terram manducare qͥd ſit. xxxviij. B. Terram loq de terra quid ſit. xiiij. C. Teſtamentũ vetus et nouũ differunt in ꝓ miſſionibus quis ideʒ pꝛecipiunt.iij. G. xxv. E. xxx. D. . . Teſtis et iudex eſt xpᷣ 8.xxxvj. h. Teſtimonia iohãnis baptiſte de chꝛiſto. LTeſtimonia ſcripturarũ/ꝓphetaꝝ /et apo à ſtoloꝝ de xpᷣo.xxiij A. xxxv. A. D. E. Teſtimoniũ chꝛiſti aliqui receperunt ali⸗ qui non.xiiij.D. ”ô” Teſtimoniũ duoꝝvl triũ veꝝ E.xxxvj. hh Teſtimoniũ laudis de ſe dicere:arrogan⸗ tie et ſuperbie ſignũ eſt.xxxvj. B. Teſtimoniũ de chꝛiſto quomõ pꝑhibet ſpi rituſſctũs.xcij „A. . C C lxxxv. B Timoꝛ duplex:ſeruilis ſcʒ et caſtus.xliij. Timoꝛẽ non cadere in ſapientẽ.quomõ in Titulus crucis quare triplici lingua ſcrip tus ſit. cxvij. B. . Titulũ quare non mutauit pilatꝰ.ibidẽ. Tolerandi ſũt mali.xxvij D. E. xxviij.C Thomas vtrũ tetigerit loca clauoꝝ et la⸗ teris poſt oſtenſionẽ xpᷣi.cxxj.C. Traditus eſt chꝛiſtus a patre: a iuda:et a ſeipſo ſed diuerſimode.lxij. B. Trahere patris quid ſit. xxvj. B. C. D. Trahere quomõ dicit ſilius omia ad ſeip Tranſire a moꝛte ad vitã qͥd ſit. xix.C.xx⸗ Tranſire de mundo aliud eſt: aliud tranſi re cum mundo.lv.A.in fine. Tres moꝛtuos ſuſcitauit chꝛiſtus et qua⸗ re.xlix.B. ö —, —2 — piꝛincipaliũ ſententiarum Triceſimuſoctauus numerus: qre potius dicitur langoꝛis q; ſanitatis.xvij. C. Trinitatis vnitas cõmendatur. xiiij. DOD. rinitas mamifeſte aparuit chꝛiſto bapti 2 . pulchꝛa diſtictio. xx. B. C D. xxxix. A. .B. xciiij. * „ Trinitatis opera ſunt indiuiſa. xx. A. B. Trinitas quõ venit ad nos et manſionem apud nos facit. lxxvij. B ₰ K. Trinitas nũq; ſciret᷑.ſi ſp ĩſeꝑabilit᷑ dicere tur. lxxvij. A.i fi. xciiij. Cxcv. A. cvij. C. Trinitas oĩs et dicit et docet.lxxvij. A. Friſtes erãt apli et ð receſſu xpᷣi.xciiij. A Tunica xpᷣi inconſutilis quare nõ diuide⸗ bat᷑:qͥd ſignificat.xiij.E.cxviij.per totũ. CTurba ſpꝑ agit turbulent.xxx. A. — Turbauit ſemetipᷣm ieſus in reſuſcitatiõe Xriſtis erat chꝛiſtus ĩminente paſſione.lx Jazan et quare. xiix. J. K. Agdit et venit Aadit parare quomõ xpᷣs locũ.lxviij. 4 B. C. lxix A. templo qui ſunt.x. Kc. Vẽit ad nos quõ tota trinitas.lxxvij.B. Alẽire ad xpCʒ quõ debemꝰ.xxv. F. G. H Venire ñ põt quẽ pat ñ traxerit.xxvj. B. „ „ „„ Venter ĩterioꝛis hoĩs ẽ ↄſcia coꝛdis.xxx⸗ Verax eſt deus.xiiiij. D. (ij. NVerax te veritas differũt.xxxiij.C.D. Verbũ ſonans ⁊ vbũ deus quõ differũt. Aerbũ generatur a patre. ſic cõſiliũ a mẽ te.j. E. xiiij. C. xxxvij. B. K. Verba ad quid ſunt.xlv.D.. Ver bo accedẽte ad elementũ ſit ſeramẽæ . Vlerba xp̃ᷣi quõ manẽt in nob.lxxxj. B. AVerba dubuationis aliter loquitur chꝛi⸗ Aſinus aliter hõ. xxxvij. D. C. AVerbũ ſidei qᷓre dicit᷑ eſte aplłoꝝ.cix. C. Veritas quid ſit.xlj. A.cynj. A. dquõõ intelligitur. xcv. C. Nirũ vocare quid ſit.ibidẽ. quomodo ad ſuos ieſus.lxx⸗ Viij. A.. KkKk. . Vendentes oues et boues et colũbas in Verbü dei diuerſimode auditur.xxij. A: Veritas tutius auditur q́ʒ pdicat᷑. lyy. D Veritas quõ liberat credẽtes in ſe. x Veritatẽ facere qͥd ſit.xij. E. H Veritatẽ q̃re nõ audiuit pilatus.cxv. C. AVeſtis nuptiał ſigniſicat charitatẽ ix E. „ 14 F.⸗ Vleſtimentoꝝ xpᷣi partitio quõ fuit:et qd ſigniſicat. xiij. E cxviij.per totũ. Via eſt xpᷣs ad ſe ⁊ ad patrẽ.xiij. B. xxx⸗ EVlia eſt chꝛiſtus qua itur ⁊ quo (¶ iiij . F itur. lxix. A. B. C. Videẽe ði ⁊ vidẽ noſtrũ differũt.xxj. B. C. Vigere xpᷣm in turba difficile eſt. xvij.E. Vigderi deus quare nõ põt.j.YJ. . Jam nõ videbitis me quia vado ad patrẽ Vinũ quo inebꝛiari laudabile eſt: quale Virginitas mentis que ſit.xiij. E. Virginitas eccleſie ñ eſt apud hereticos Uir aie qs eſt. xv. P. E. (xiij E. F. Virtus exiẽs de xpᷣo ẽ ſpũſſctũs.xcix.D. Vis ve diuiĩitatis h̊ ẽ vt creature rõali rö⸗ ne vtenti ñ oĩno põt abſi. condi.cvj.C. EVliſio mentalł quõ differt a reali.xxiij. SF. Viſus ſepe ponit᷑ ꝓ qᷣlibet ſenſu.cxxj. C. Nita quõ ſunt oĩa in verbo.j.qh Vita multiplex.xviij.D.in fue Vita hoĩs duplex:ĩterioꝛ ſcilicet et exteri oꝛ. xxxij. Ad. ððͦJUDf⸗ Vita ꝗ deus viuit ⁊ q̃ viuit aia vel ange⸗ li differũt. xix. E. F. S. xxij. F. lxx. A. Vitã anime deꝰ et vita coꝛꝑis ala. xix. F. Aua eterna que ſit et quõ tranſitur ad cã xix. J. xxij. B. C. D. xxvj. F. ⸗ . Vitã habere in ſemetipᷣo quõ dedit pater ſilio. Vide in Pater. vel Filluus. Vitis vera eſt xpᷣs.lxxx..lxxxj.AXA. Vlitis et palmes vniꝰ ſũt nature.lxxx.A. Viuere debemus vt ſemper viuere valea Viuentes qui ſunt. xxi.&–- Vnio vᷣbi ⁊ aie xpᷣiad carnẽ q̃ł fuit.xix. ZJ. xxiij.C.xxvij. A.xlvij.G.xlix. J.lxx⸗ Vnitas trinitatis cõmendatur xij.C.xiij. F.xxxij.D.cxviij. Xgzℳ.. PHꝛeter vnitatẽ et ſi quis miracula facit:ni Vnus quare ſanabatur in pilcina et.non plures.xvij. AA. Voluntatẽ patris et non ꝓpꝛiã queſiuit xpᷣs.xix. J. xxij. h. xxv. F. GS. Voluptate quõ trahit᷑ animꝰ.xxvj. Vtitur deus. bene S hoĩm. xxvij. Hu ſtianoꝛum qituoꝛ g genera. xj.D.EKE. Xpiani qñ pᷣmũ vocati ſũt. cxiij Xpi ianus quid amplius habeat qᷓ; ſit hö. v. G. Xpianus an turbari debeat moꝛte iminen te. lx. A. B. *ßs qd ſit.vij. E. xv. F. xix. J. xxxiij. B Xps de“ ẽ et hõ. xvj. C Ig. Arrrl. A xlvij. E. lxvj. B. lxvij. B. Xps quõ dicitur flus dei et filiꝰ hoĩs.xix Y. xxvj. F. xxvij. A. *pi miſſio ẽ eius incarnatio.xlij. C. Ens habuit in ſe:carnẽ aĩam et verbü elvij. X0 3 iudeis tẽptabatur ex tribꝰ ſ. czʒ veri⸗ tate:manſuetudine et iuſticia.xxxiij.B. Fpᷣm demõſtrare ꝑxpᷣm qͥdẽ.xxj.E. Xßs eſt vita oĩm creaturarũ.j.lp. *pᷣs diuᷣſimode apꝛehẽdit᷑.xlviij.E. Xps quare baptiſari voluit.iiij. F.v. B. Xpᷣs quõ dicitur creſcere.xiiij. BdB. Xps quõ erebir in iudicio.xix. J. xxj. H. xx Xpm pni in pꝛeſenti boni et mali ſe ed diſſi⸗ militer. l. E. (E Xps quõ ñ receſſit a pre ĩcarnatꝰ xxxj D⸗ XFps nobiſcũ eſt vitis:ſed cũ patre agrico la. lxxx. A. Xps quõ ſe dicit viuere:et apoſtolos vic⸗ turos. xxv. A. id eſt/ et ſex praͤrie ſignificat. ix. C.D.E. xv. C Hyems guich ſigniſicat.xlviij. . unaeli is ludus cũ yſaac quid ſi igniſicat xi.F. Hyſopus ſi gniſicat xpᷣm. cxix.cC. Zelare ʒelo dei qui Zelo domꝰ dei comedi debemꝰ.x. D. Zelãtes zelotypis qd faciũt.xiij.D. Zelũ ði habuerũt iudei ſed non ſi ecundu ſcientiam.xciij.C. .Explicita eſt Dabula (A. ſeu Knber tractatuuz: Auguſtini:ex euangelio Johãms fon Diui Tractatus Primus. In principio erat verbũ:et verbũ ga. j erat apud deũ:et dens erat verbũ. Fuit hõ miſſus a deo cunii G nomẽ erat iohanee. opanes teſtioniũ verhibuit de iii cen teſtimoniũñ iohsnio qu⸗ do miſerũt ab hieroſolimis ſacer⸗ Ddotes et leuitas. v Et ego neſciebã eũ:ſ. eqᷣ miſit me baptilſare in aqua. vi De eo qð dictũ ẽ columbã ſuper ODñm deſcendiſſe. vij Et ego vidi: et teſtimoniũ perhiꝰ bui qͥa hic eſt filius dei: viij Et die tertia nuptie facte ſũ nticha Ca. i/ na galilee. Dicit mater eius miſtris: Adeu Dixerit vobis facite. Poſt hec deſcẽdit capharnaũ i ſe et mater eius. Cũ aũt eſſet in hieruſalẽ ieſus ĩ 52 ſca in die feſto:multi cediderumi eum. Quod natũ eſt de come: caro eil⸗ g 8ð natũ ẽ de ſpũñ ſpũs eſt. xiii oſt hec venit ieſus et diſcipuli eius in iudeãa terrã: et illic moraba tur cum eis. xiiij PHoc ergo gaudiũ meũ impletum eſt: illũ oportet creſcere: me autem minui. xv Ut ergo cognouit ieſus quia an/ Ca iiij Dierũt pharuei ꝙq; ieſus plures di⸗ ſcipulos facit. xvi oſt due autẽ dies exiit ĩide: et abiit in galileã. xvij Poſt Ser erat dies feſt? iudeorũ ca. 1 ⁊ aſcẽdit ieſꝰ hieroſolimãa. xviij Ame amẽ dico vohis: nõ põt fili us a ſe facere quicqᷓ;:ni aud vi⸗ derit patrẽ facientẽ. a. i aro ul ſo llean d De eadem lectione xix di De eadem lectione rxxr 8 Pater eni diligit filiũ:⁊ omia xxj demonſtrat ei que ipſe facit n Amẽ amẽ dico vobis:quia qᷓ xxi –) hü. verbuʒ meũ audit ⁊ credit ei qͥ mi 5 ſit me habet vitã eternam xxiij f Si ego teſtioniũ phibeo ð me:te de ſtimoniu meũ nõ eſt verum xxiii ij Capitul. vy. Poſt hec abiit ieſus traſ mare ga ni⸗ lilee quod eſt tyberiadis xxv e⸗ Jeſus ergo cũ cognouiſſet ven 7 turi eẽnt vtraperent euy xxvj ene⸗ Murmurabat ergo iudei de ulo qa dixiſſet. Ego ſum panis viuus ſuper qui de celo deſcenni xxrxyij vi PHec dixit in ſynagoga docẽs ſab hebi eeÿbgato in capharnaum xxviij hij Capitulł. vj Poſt hec ambulabat ieſus in ga⸗ tiche 1. lileam. non eni volebat in iudeam ir ambnulrer rrix dciqg Jam aũt die feſto mediãte aſcen/ 1 Dit ieſus ĩ templũ ⁊ docebat xxx iji Nöoõne moyſes dedit vobis legeyʒ „ et nemo ex vobis facit legẽ qd me ipe queritis interficere rxxxj nti Dicebant ergo qdã ex hieroſoly/ vij miſñne hic ẽ quẽ q̃re.iu·intfi. xxxij eſt cr ij n nouiſſimo aũt feſtiuitatis die. ri· ſtabat ieſus et clamabat dicens. ſi ipoli q̃s ſitit veniat ad me xrxrxiij rube Exilla ergo turba cum audiſſent niij bhos ſermones eius xxrrxiiij eun capitu. vij. Ego ſum lux mũdi. qͥ ſequit᷑ meñ Wten ambulat in tenebris xxxv v, i Dirxerũt ergo ei phariſei. Tu ð te o/ ipſo teſtioniũ phibes teſtimoniũ o tuum non eſt verum xxxvj wi VUos ſcm carnẽ iudicatis.ego nõ eiet iudico quemqᷓ; ð . H xxxvij wii Dicebat ergovbi ẽ pꝛ tuꝰ xxxviij orin Dirxit ergo eis ieſus ego vado et 4fu Multa habeo 8 vobis loq ⁊ iu- n⸗ Dicare. ſed qͥ miſit me veraxz xl Cituli tractatuum Dirxit ergo eis ieſus.cũ eraltaueri tis filium hominis xli eſt latro Dicebat ergo ieſus ad eos q̊ ce- D iderant eiiudeos xXxlij Scio qa filij abrae eſtis.ſed que/ ritis me interficere xliij Kñderũt ergo iudei ⁊ dix.ei.xliiij Et pᷣteriẽs ieſus vidit hoĩem cę/ apituk. x. cum a natiuito te 1 xIVv — Amẽ amẽ dico vobis q̃ nõ intrat Poſtiñ i oui.oui.ſʒ aſcẽ.ali.ille fur Capitulũ.x. xlvj Ego ſum paſtor bo.bo.pa.aiam ſuam po.pro ouibus ſuis xlvij Ego ſum paſtor bo.⁊ cogno.oues Facta ſunt ence.iĩ hieroſoly. xlix Erat at q qã langues laʒarus Proximũ erat paſca iudeoꝝzꝝ hͥ Ju craſtinũ aũt tur.mul.q̃ vene. „ dqad diem feſtum llij 2 meas ⁊ cognoſcũt me mee xlvii Capitulũ.xj Capitubk.xij. 2* Nũc aia mea tur.ẽ ⁊ qͥq dica li, / Cũ aũt tata ſigna feciſſet corꝗ eis non credebant in eum luiii Qui credit i me:non creditĩ me ſʒi eum qui miſitme miitme vV Ante diẽ feſtů paſce ſciens ieſus quia venit hora eus lyvj Uenit ergo ad ſunonem petrum et dicit ei petrus llyij De eadem lectione lviij Et vos mũdi eſt ſʒ ñ oẽs lix Amẽ amẽ dico vobis nõ eſt ſeruꝰ maior dño ſuæ: 1 „ Cũ hec dixiſſet ie. tur.ẽ ſpũ Aſpiciebat ergo adiuicẽ diſcihe⸗ ſitantes de quõ diceret Dicit ei ieſug. qð facis f.citiꝰ lxiij/ Si de clarifi · e in eo: ⁊ deus clan rificabit eum lriij Filioli adhuc modicũ vobiſcum ſum queretis me Ixv gatis inuicem et in me credite Madatũ nouũ do vobis vt dil ryi Dicit ei ſi.pe· dñe quo vadiſ bxvij Non turbet᷑ cor vrm:credii deũ Capitu xiii lryiij De eadem lectione lxix Diẽ ei tho· dñe neſcimꝰquovadiſ 9 Tituli tractatuum Sicognouiſſetis me ⁊ pꝛem lxx meũ vtiq; cognouiſſetis lrxxi Uerba q̃ ego loquor vobis a me ipſo non loquor lxxij De eadem lectione lxxii⸗ Nuia egovado ad pꝛeʒ⁊ qð cũq; petie pa· in no.meo hoc fa. lxxiiij Si diligitis me mãdata mea ſer/ nae kerrro Nõ relinquam voſ orphanos ve niam ad voos lrrxxyj Diẽ ei iudaſñ ille ſcariothis .dñe q̃d fa ẽ qͥa maifeſtatu:eſ teip.lxxvii PHeclocutus ſum vobis apð voſ manens lxxviij Nõ turbet᷑ cor ve neq; for. lxxix Et nũc dixi vobis priu ciũ factũ fuerit cedatis lxxx Capitu.xv. Ego ſum vitis vera ⁊ pater meꝰ Manete ĩ me ⁊ ego ĩ vo. lvxxxij In hoc clarifi·ẽ pꝛ meꝰ vt fructuʒ plurimũ afferatis lxxxiũ Peclocu ſum vo.vt gau:me · ĩ vo bis ſit ⁊ gau · ve . impleat lxxxiii Maiorèe hac dilec.neę.ha.qᷓ; vt ani ma ſu.po.qͥs ꝓ ami ſuis lrxxxv Uos amici mei eſi ſi feceriñ que pᷣcipio vobis lyxxxvi Uos aũt dixi amicos lxxxvij PHec mado vo.vt dil.inui.lxxxviij Memẽtote ſermonis mei quem irivobis. lxxxix iñ veniſſeʒ ⁊ locu.eis fu. xc Qui me odit ⁊ pame.odit . xci DSi opa ñ feciſſem in eis que ne/ mo alius fecit .xcii CLũ aut vᷣene pacly.quẽ egõ mitta vobis a pa · ſpi · peritatiſ xciii Capitu.xvi.. Hec locutus ſum vobis vt non ſcandalizeming xciiii Pec at vobis ab initio non dixi unia vobiſcum eram xcy De eadem lectione xcvi Adhuc młta ha.vo.dicere xcvij De eadem lectione xcviij De eadem lectione lxx ſq; fiat vt dus eos odio habuit lxxxi acceperunt veſtimẽta eius ſemetipſos xcix Nõ enĩ loquet᷑ a ſemetipſo ſed ã/ cunq; audiet loquetur c De eadem lectione . Modicũ ⁊ iam nõ videbitis me: et iterũ modicũ ⁊ videbitis me cij Amẽ amẽ di.vo.ſi quid petieritis patrem i noie meo da.vobis ciij/ Dicũt ei diſci.eiꝰ ecce nũc palã lo queris ⁊ ꝓuerbiũ nullũ diciſ ciiij Pec lo.c ie.⁊ ſubleua·ocu ĩ celum Capit.xvi . . . dirxit. pꝛvenit hora clarifi.fi· tu · cv Sicut dediſti ei poteſtatem om⸗ nis carnis „ cv' Manifeſtaui no· tuũ hoĩbꝰ cvij Ego/ꝓ eiſ rogo ñ ꝓmũ ·rogo.cviij Ego dedi eis ſermonẽ tuũ ⁊ mũ/ cix Non pro his rogo tm̃ ſʒ ⁊ ꝓ eis. q̃ͥ credi.ſunt ꝑverbũ eoꝝn ime. cx Ut oẽs vnũ ſint ſiẽ ⁊ tu pꝛ in me: et ego in te — (⁊⁊jj PNater quoſ dediſti mihi volo vt vbi ego ſum ⁊ illi ſint mecuʒ ccxij Hoeccũ dixiſſet ie.egreſſus ẽ cum Capi.xvij. Diſci. ſ.traſtor.ce vbi erat hor. cxiij Et adduxe.eũ ad ãnã primũ.cxiiij Adducunt ergo ieſum a caypha in ptoꝛin.erat auteymane cxv Introiuit ergo iteꝝ in pᷣtoriũ pi- latus ⁊ vocauit ieſum j — Tunc ergo apphẽdit pilatꝰ ieſuʒ: Capituxix· etflagellauit . c Et baiulãs ſibi crucẽ crüti e qui dicit caluarie locuʒ crviii Milites ergo cũ crucifixiſſent euʒ Et milites qͥdẽ hec fecerüt G Judei ergo qm̃ ꝑaſceue erat vtñ remaneret i cruce corpa ſab. cxxi Abierunt ergo iteruʒ diſcipuli ad Capitu. xx. Multa quidẽ ⁊ alia ſigna fecit ie/ ſus i ↄſpectu diſciploꝝ ſuoꝝ cxxiii icit eis Jeſus · Uenite prande/ e. re me· vſqʒ in finem. . TF.. Krilii Fapitu. xxi. Et cum hoc dixiſſet dicit ei/ſeque⸗ Capitu tx. n — — n ns ii⸗ lo 1 Cptn . n Capl N . . 4 i 6 i r „ . nn ti ii . ii Capitu . is Tractat? I TCa. I ¶ Diui Aurelij Auguſtini LHippo nenſis epiſcopi: in euagelin ſc im Johannẽ Zractat? prim foelici⸗ ter incipit. Ab eo qð ſciptum eſt: —— In principio erat verbũ: ⁊ verbů erat apud deum: ? deus erat ver⸗/ bum. vſq; ad id qð ait: Et tenebre comprehederunt. ctiõe apoſtolica: ꝙ animalis homo nõ ſpiritus dei. ⁊ cogi tantes in hac pꝛe⸗ ſenti turba charita tis vre neceſſe eſſe ꝓt multi ſint aĩiales qui adhuc ᷣm carnem ſapiant:nondũ qꝙ; poſſint ad ſpũalem intel lectum ſe erigere. heſito vehement᷑ quo⸗ modo vt dũſ dedęeit poſſim dicè vel ꝓ mo dulo meo explicaè qð lectũ ẽ ex euãgelio ℳ₰. verbũ: verbũ erat apud deum: ? — deus erat verbũ. Hoc ei aialis homo nõ pcipit. QAuid & fratres:? Sil ebimohinc⸗ Quare ergo legitur ſi ſilebit᷑: Aut qᷓre ou ditur ſi non exponit᷑? Sed ⁊ qͥd exponit᷑ ſi non intelligit᷑? Itaq; qm̃ rurſum eſſe non dubito in numero veſtro quoſdã a quibuſ poſſit non ſolũ expoſitũ capi.ſed ⁊ anteqᷓ; exponat᷑ intelligi:non fraudabo eos qui poſſunt caꝑe.dum timeo ſuꝑfluus eſſe au ribus eoꝝ qui non poſſunt caꝑe.Poſtre⸗ mo aderit mia dei foꝛtaſſe vt oĩbus ſatiſ⸗ faciat ⁊ capiat quiſq; qð poteſt:qꝛ ⁊ qͥ loqͥ tur dicit qdð poteſt. Nam dicere vt eſt quii poteſt? Audeo dicè frẽs mei. foꝛſitan nec ipſe iohãnes dixit vt eſt: ſed ⁊ ipſe vt po⸗ tuit:qꝛ de deo vt homo dixit.Et quidem inſpiratꝰ a deo.ſed tamẽ homo qꝛ inſpira tus/dixit aliqᷣd: ſi non inſpiratꝰ eẽt /dixiſ⸗ ſet nihil: Quia vᷣo homo inſpiratus:non tantũ qð eſt dixit.ſed qð potuit homo di⸗ xit.Exrat enĩ iſte iohes frẽs chariſſimi ð P uũlis montibus de quibus ſcriptũ eſt. Su⸗ n pꝛincipio erat — percipit ea que ſũt — ſcipiant montes pacem populo tuo:a col⸗ les iuſticiaʒ. ontes/excelſe anime ſunt. Colles ꝑuule anime ſunt.Sed ideo mon⸗ tes excipiũt pacem:vt colles poſſint exci⸗ pere iuſticiã. Que eſt iuſticia quaʒ colles excipiũt: Fides:qꝛ iuſtꝰex fide viuit.õ autem acciperẽt minoꝛes anime ſideʒ: niſi maioꝛes anime que montes dicte ſunt ab ipſa ſapĩa illuſtrarent᷑:vt poſſent paruuliſ traijcere qð poſſint paruuli ca ꝑe ⁊ viuere ex ſide colles.quia montes pacem ſuſcipi unt.Ab ipſis montibꝰ dictum eſt eccleſie: Pax vobiſcũ.Et ipſi mõtes pacem annũ⸗ ciando eccſeſie: non diuiſerũt ſe aduerſus eum a quo ſuſceperũt pacem:vt veraciter non ficte nũciarent pacem. Sunt aũt ali montes naufragoſi:quo quiſq; nauim cuʒ impulerit ſoluit᷑. Facile eſt enĩ cum videt po.lxxj Rhomañ.· j. terra a periclytantibꝰ/quaſi conari ad ter ram. Sed aliqñ videtur terra in monte et ſaxa latent ſub monte:⁊ cum quiſq; conat ad montem:incidit in ſaxa:⁊ ibi non iuue⸗ nit poꝛtum ſed planctũ.Sic fuerũt qͥdam montes ⁊ magni awaruerunt inter he ies: et fecerũt hereſes ⁊ ſciſmata:⁊ diuiſerunt eccleſiam dei. Iſti qui diuiſerũt eccleſiam dei mon erant illi monteſ de quibus dictũ eſt. Suſcipiant montes paceʒ populo tuo Quõ enĩ pacem ſuſceperũt:qui vnitatem diuiſerũt? Qui autẽ ſuſceperũt pacem nũ ciandam populo:contẽplati ſunt ipſam ſa pientiã q;tum humanis coꝛdibꝰ potuit cõ tingi:qð nec oculus vidit nec auris audi⸗ uit nec in coꝛ hoĩs aſcendit.Si in coꝛ hois j.Coꝛinth.ij non aſcendit:quõ aſcendit in coꝛ iohãniſ? An non erat homo iohãnes:an foꝛte nec ĩ coꝛ iohãnis aſcendit.ſed coꝛ iohãnis in il⸗ la aſcendit? Qð eni aſcendit in coꝛ hoĩs:ð imo et ad hominẽ: quo autẽ aſcendit coꝛ hoĩs.ſurſum eſt ab hoĩe.Etiam ſic frẽs di⸗ ci poteſt: quia ſi aſcendit in coꝛ iohannis ſi aliquo modo poteſt dici. intantũ aſcen⸗ dit in coꝛ iohannis.inq;tum ipſe iohannes non erat homo. Quid eſt non erat homo? Inqtum ceperat eſſe angelus. Quis om⸗ nes ſancti angeli qꝛ ãnũ ciatoꝛes dei: ideo carnalibus aĩalibus non valentibus per cipere que ſunt dei qͥd ait apoſtolus?Cũ eni dicitis/ego ſum pauli.ego apollo:nõ⸗ ne homines eſtis?: Quid cos volebat face re: quibus expꝛobꝛabat quia hoĩes erant. Vultis noſſe quid eos facẽ volebat: Au Johãnis Tractat? I LCa. I 3 . põ.lxxxj. dite in pſalmis.Ego dixi dij eſtis:⁊ filij cx celſi oẽs.Ad hoc ergo vocat nos deus:ne ſimus hoĩeſ.Sed tũc ĩ melius nõ erimꝰho mines:ſi pꝛius nos hoĩes eſſe agnoſcamꝰ. id eſt. vt ad illã celſitudinẽ ab humilitate ſurgamꝰ. ne cũ putamꝰ nos aliqd eſſe cuʒ nihil ſimꝰ:non ſolũ non accipiamꝰ qð non ſumꝰ ſed ⁊ amittamꝰ qð ſumꝰ.Ergo frẽs ð C his montibꝰ ⁊ iohanes erat qui dixi: In pꝛincipio erat verbũ:⁊ verbum erat apud deũ:⁊ deus erat verbũ. Suſceꝑat pacem mons iſte: ↄtemplabat᷑ diuinitatẽ verbi. Qu alis iſte mons erat.qᷓ excelſus: Tranſ cenderat oĩa cacumia mõtiũ: trãſcẽderat oẽs campos aeris:trãſcẽderat oẽs altitu⸗ dines ſiderũ:tranſcẽdcrat oẽs choꝛos ⁊ le gioneſ angeloꝝ. Miſi enĩ tranſcẽderet iſta oĩa que creata ſunt:non pueniret ad eũ ꝑ quẽ facta ſunt oĩia. Non poteſtis cogitare qͥd tranſcẽderit:niſi videatis quo puene⸗ rit. Queris de celo ⁊ terra:racta ſũt.Que ris de his que ſunt in celo ⁊ terra:vtiq; mł tomagis ⁊ ipſa facta ſunt.Queris de ſpiri tualibꝰ creaturis.de angelis.de archãgel ſedibus.dñationibꝰ.virtutibꝰ.pꝛincipati⸗ bus: ⁊ ipſa facta ſunt. Hã cũ enũeraret h̊ pð.xxxij. ola pſalmꝰ: ↄcluſit ſic. Ipſe dixit ⁊ facta ſunt:ipſe mãdauit ⁊ creata ſunt. Si dixit et facta ſunt:p verbũ facta ſunt.Si autem ꝑ verbũ facta ſunt:nõ poterat iohãnis co puenire ad id qð ait: In pꝛicipio erat ver⸗ bũ:⁊ verbũ erat apud deuʒ:⁊ ðs erat vᷣbũ niſi trãſcẽdiſſʒ oiĩa que ſunt facta verbũ Qualis ergo iſte monſ.qᷓ; ſanctꝰ:qᷓ; altꝰ in ter illos montes qͥ ſuſcegant pacem popu lo dei:vt colles poſſint ſuſciꝑe iuſticiam: Videte ergo fratres ne foꝛte de ipſiſ mon tibus eſt iohãnes:de quibꝰpauloanie can yõ.cxx. tauimꝰ.Leuaui oculos meos in mantes: vnde venicet auxiliũ mihi. Ergo frẽs mei: ſi vultis intelligere. leuate oculos veſtroſ in montem iſtum.id eſt.erigite voſ ad euã geliſtam: erigite vos ad eius ſenſum. Sed quia montes iſti pacem ſuſcipiũt:non po⸗ teſt autem eſſe in pace qui ſpem ponit in homine:nolite ſic erigere oculos in mon⸗ . tem vt putetis in homine ſpem veſtraʒ eẽ collocandã: ⁊ ſic dicite/leuaui oculos me os in montes vnde veniet auxilium mihi: vt ſtatim ſubiũ gatis:Auxiliũ meũ a dño qu fecit celum ⁊ terram. Ergo leuemꝰ oeu los in montes vnde veniet auxiliũ nobis: et tamen non ipſi montes ſunt in quibus ſpes noſtra ponẽda eſt. Accipiunt enĩ mõ tes:qð nobis miniſtrẽt.Ergo vnde ⁊ mon tes accipiũt:ibi ſpes noſtra ponenda eſt. Oculos noſtros cuʒ leuamꝰ ad ſcripturas quia per homines miniſtrate ſunt ſcriptu⸗ re.leuamus oculos noſtros ad monteſ:vn de veniet auxiliũ nobis. Sed tamen quia ipſi hoĩes qui ſcripſerũt ſcripturas: nõ de ſe lucebant/ſed ille erat verũ lumẽ qui il⸗ luminat oẽm hominẽ venientẽ in hũc ma· du . Mons erat ⁊ ille iohanes baptiſta qͥ dixit.non ſum ego chꝛiſtus.ne quiſq; ſpeʒ in monte ponẽs caderet ab illo qui mon⸗ tes illuſtrat:⁊ ipſe confeſſus ait. m̃ de plenitudine eiꝰ nos oẽs accepimꝰ. Ita de bes dicere:leuaui oculos in montes vnde veniet auxiliũ mihi:ne auxilium qð tibi venit/montibus imputes:ſed ſequaris et dicas.Auxiliũ meũ a dño:qui fecit celum. terram. Ergo frèêſ ad hoc iſta monuerim vt quando erexiſtis coꝛ ad ſeripturas cuʒ ſonaret euangeliũ In pꝛincipio erat ver⸗ bum:⁊ verbũ erat apud deũ :⁊ deus erat verbum.⁊ cetera que lecta ſunt:intelliga tis vos leuaſſe oculos ad montes. MHiſi er mõontes iſta dicerèt. vñ oĩno cogitaretis ñ inueniretis.Ergo ex montibꝰ venit vobis auxiliũ:vt hec vel audiretis.ſed nondum poteſtis itelligè qð audiſtis. Inuocate au xilium a dño.qui fecit celum ⁊ terram.qꝛ montes ſic potuerũt loqui:vt non poſſent ipſi illuminare: quia ⁊ ipſi illuminati ſunt audiẽdo inde/vñ q h dixit. Accepit iohã⸗ nes ille frẽs qui diſcũbebat ſupꝛa pectus dñi. ⁊ de pectoꝛe dñi bibebat qð ꝓpinaret nobis.ſed ꝓpinauitverba:intellectũ autẽ inde debes caꝑe vnde ⁊ ipſe bibebat qͥ ti⸗ bi ꝓpinauit:vt leues oculos ad mõtes vñ veniet tibi auxilium:vt inde tanq; caliceʒ id eſt.verba ꝓpinatũ acciꝑes.Et tamẽ qꝛ auxiliũ tuũ a dño qui fecit celum ⁊ terra: inde impleres pectꝰ vñ impleuit ille.vn⸗ de dixiſti. Auxiliũ meũ a dño:qᷣ fecit celũ et terrã. Qui poteſt ergo frẽs:impleat D B qõ dixi.Leuet quiſq; coꝛ ſuũ quõ illud videt idoneũ:⁊ capiat qð dicit᷑. Sed foꝛte hoc dicitis:qꝛ ego vobis ſum pñtioꝛ qᷓ; de⸗ us. Abſit. Multo eſt ille pᷣſentioꝛ. Nã ego oculis vr̃is apareo:ille oſcientijs pᷣſidet. Ad me aureſ.ad illũ coꝛ:vt vtrũq; implea tis. Ecce oculos vĩos ⁊ ſenſus iſtos coꝛ: N Shec — — — — — — r, ————— — w. — f - — — — — — — —ʒ ͤ—.,.,⸗„ e — — . ls — 1 Dn STWðð — — C —— N — SS .— pEE — N ◻ = S= S. = — Jobãnis Tractat? I Ca. 1 Joho AMattheci. V. poꝛis leuatis ad nos.nec ad nos.nõ eĩ noſ de illis mõtibꝰ: ſed ad ipſum euãgeliũ.ad ipſum euãgeliſtã:coꝛ aũt implẽdũ ad dñũm Et vnuſqͥſq; ſic leuet:vt videat qͥd leuet. et q̊ leuet. Quid dixi: qͥd leuet:et quo le⸗ uet? Quale coꝛ leuet videat qꝛ ad deũ le uat:ne ſarcina voluptatis carnalis pᷣgra⸗ uatũ:ante cadat quã fuerit ſubleuatũ.Sʒ videt ſe quiſq; geſtare onꝰcarnis:det ope ram ꝑ ↄtinẽtia vt rurget qð leuet ad deũ. Beati enĩ mũdo coꝛde: qm̃ ipſi deũ vide büt. Mã ecce qͥd ꝓdeſt: qꝛ ſ onuerũtverba In pꝛincio erat verbũ:⁊ verbũ erat apud deũ:⁊ deus erat verbũ.Et noſ diximꝰver ba cũ loqremur. Nunqͥd tale verbuʒ erat apud deu? Mõne ea que diximꝰ ſonuerũt atq; trãſierũt? Ergo ⁊ dei verbũ ſonuit et pactum ẽ? Quõ oĩa ꝑ ipſum facta ſunt:et ſine ipſo factũ eſt nihil? Quõ ꝑillud regit᷑ quod ꝑ illud creatũ eſt:ſi ſonuit ⁊ tranſit: Quale verbũ:qð ⁊ ð ⁊ nõ trãſit? Inten dat charitas vr̃a:magna res ẽ. Quotidie dicẽdo verba viluer̃t nob:qꝛ ſonãdo ver⸗ ba ⁊ trãſeũdo viluerũt.⁊ nihil aliud vidẽ tur qᷓ; verba.Eſt verbũ ⁊ in ipſo hoie qð manet intus. nã ſonus ex oꝛe ꝓcedit.Eſt verbũ qo vere ſpũ alit᷑ ðꝛ:illð qð intelligit᷑ tuo:qñ cogitas qndã ſubam viuã.ppetuã opᷣotentẽ.infinitã.vbiq; pñtẽ.vbiq; totam de ſono nõ ipſe ſonꝰ.Ecce verbũ dico: cũ dico deꝰ. Æο. bꝛeue ẽ qð dixi: qttuoꝛ lr̃as et duas ſyllabas. Nunqͥd nã hoc totuʒ eſt deus:q̃ttuoꝛ littere ⁊ due ſyllabe:? An qn tũ hoc vile ẽ:tantũ charũ eſt/qð in eis in⸗ telligit᷑: Quid factũ eſt ĩ coꝛde tuo cũ au⸗ diſſes deꝰ:qͥd factũ eſt ĩ coꝛde meo cũ di⸗ cerẽ deꝰ? AMagna ⁊ ſumma quedã ſubſtã⸗ tia cogitata ẽ: que trãſcẽdit oẽm mutabi⸗ lem creaturã carnalẽ ⁊ aĩalẽ. Et ſi dicã ti⸗ bi:deꝰmutabilis ẽ an incõmutabilis:? Re⸗ ſpondeb ſtatim. Abſit vt ego vel credam vel ſentiã cõmutabilẽ deũ. Incõmutabil eſt deus. Aĩa tua qᷓ;uis ꝑua.qᷓ;uis foꝛte ad huc carnał:nõ mihi potuit rñdẽe:niſi incõ⸗ mutabilẽ deũ.Qiĩis & creatura mutabilis. Quõ g̊ potuiſti ſcintillare in illud qð ẽ ſu per oẽm creaturã:vt cert mihi rñderes in cõmutabilẽ deũ? Quid ẽ & illud in coꝛde nuſq; incluſam? ñ iſta cogitaſ:hoc ẽ ver bũ de deo in coꝛde tuo.Nunqͥd aũt hoc ẽ ſonꝰ ille:qui q̃ttuoꝛ lr̃is ↄſtat ⁊ duabꝰſyl⸗ labis? Ergo quecũq; dicunt᷑ ⁊ trãſeũt:ſo ni ſunt.ſyllabe ſunt.lr̃e ſunt.lhoc verbum trahſit.ſonat. QOñ aũt ſigniſicauit ſonꝰ: et in cogitãte ẽ qui dixit.⁊ ĩ intelligẽte ẽ qui audiuit.Manet hoc trãſeũtibꝰ ſonis. Re⸗ EaR fer animũ ad illud verbũ.Si tu potes hr̃e verbũ in coꝛde tuo tanq; ↄſiliũ natum in mente tua:.vt mens pariat ↄſiliũ:⁊ inſit cõ ſiliũ qᷓſi ꝓles mẽtis tue.q̃ſi filiꝰcoꝛdiſ tui. Pꝛius eni coꝛ generat pſiliũ vt aliquã fa⸗ bꝛicam ↄſtruas.aliqͥd amplũ in terra mo⸗ liaris. Jam natũ eſt ↄſiliũ:⁊ opus nõdum completũ eſt. Vides qͥd tu facturꝰes: ſed aliꝰ nõ mirat᷑ niſi cum feceris ⁊ ↄſtruxeris molẽ: ⁊ fabꝛicã illã ad exculptionẽ pfectio nẽq; ꝑduxeriſ.Attẽdunt hoĩieſ mirabilẽ fa bꝛicã:⁊ mirant᷑ ↄſiliũ fabꝛicãtis. Stupent qð vident:⁊ amant qð nõ vident. QOuis è q põt videre ↄſiliũ ⁊ nõ ſola facta? Si er⸗ go ex magna aliqᷓ fabꝛica laudat᷑ hũanum ↄſiliũ:vis videre qle ↄſiliũ dei eſt:dñs ie⸗ ſus xpᷣs.id eſt.verbũ dei? Attẽde fabꝛicã iſtã mũdi. Vide q̃ ſint que facta ſũt ꝑver bũ.⁊ tũc cognoſces qle ſit verbũ. Attẽde hec duo mũdi coꝛꝑa:celũ ⁊ terrã.Quis ex plicat verbis oꝛnamentũ celi?cauis expli cat fecũditatẽ terre: Quis digne collau⸗ dat tempoꝝ vices? Quiſ digne collaudat ſeminũ vim? Videtis que taceam ne diu cõmemoꝛãdo parũ dicã:foꝛte qᷓ; poteſtis cogitare. Fabꝛica iſta aĩiadũſa q̃le verbũ eſt ꝑ qð facta ẽ: ⁊ nõ ſola facta ẽ᷑? Oĩa enĩ iſta vident᷑:qꝛ ꝑtinẽt ad ſenſum coꝛpoꝛis. Per illud verbũ ⁊ angeli facti ſunt.p illð verbũ archãgeli facti ſunt.ptãtes.ſedes. dñatiões.pꝛincipatꝰ. Per illud verbũ fa⸗ cta ſunt oĩa.hinc cogitate qᷓle verbũ eſt. Rñdet mihi mõ foꝛte neſcio qꝗs. Et qs verbũ cogitat? Noli &̊ tibi q̃ſi vile aliqd facere cũ audis verbũ foꝛmare. Verba qdq audigꝑ qͥtidie.ille talia dixit.Talia verba locut᷑ꝰ ẽ.talia verba mihi narras.Aſſidue enĩ dicẽdo noĩa verboꝝ.q̃ſi viluerũt ver⸗ ba.Et qñ audis:In pꝛincipio erat verbũ et verbũ erat apud deũ:ne vile aliqͥd pu⸗ tares q̃le ↄſueſti cogitare cũ verba hũa⸗ na ſoleres audire: audi qͥd cogites. Deꝰ + ₰ℳ erat verbũ. ¶ Exeat nũc neſcio qͥs inſde lis arrianꝰ ⁊ dicat.QOꝛ verbũ dei factũ eſt Quõ põt ſieri/vt verbũ dei factũ ſit.quã⸗ do de verbũ fecit oĩa? Si ⁊ verbum dei ipſum factũ eſt:p qð aliud verbũ factũ ẽ᷑⸗ Si hoc dicis:qꝛ h̊ eſt verbũ verbi ꝑ qð fa⸗ ctum ẽ illud.ipſum dico ego vnicũ filium dei. Si aũt nõ dicis verbũ verbi: ↄcede ũñ 9 iij Johãnis Tractats 1 LCo. 1 factũ ꝑ qð facta ſunt oia. Mõ enĩ ꝑ ſcipfũ ſieri potuit:p qð facta ſunt oĩa. Crede er⸗ go euãgeliſte. Poterat enĩ dicere In pᷣnci Geneſis.j. pio fecit deꝰ verbũ.quõ dixit moyſes.In pꝛincipio fecit deꝰ celũ ⁊ terrã: ⁊ omĩa ſic enumerat.Div᷑it deꝰ ſiat:⁊ factũ eſt.Si di dixit. qͥs dixit? Vtiq; deus. Et qͥd factuʒ eſt? Creatura aliqꝗᷓ inter dicentẽ deũ/⁊ fa⸗ ctam creaturã.Quid ẽ ꝑ qð factũ eſt: niſi verbũ:qꝛ dixit deꝰ.flat ⁊ factum eſt? hoc verbũ incõmutabile. auis mutabilia ꝑp verbum fiant: ipſum incommutabile eſt. MNoli ergo credere factum:ꝑ qð facta ſunt oĩa:ne nõ reſñiciaris ꝑ verbũ ꝑ qðs reſiciunt oĩa. Jam eni factꝰ es ꝑ verbũ: ſed opoꝛtʒ te reſici ꝑ verbũ.Si aũt mala fuerit ſides tua de verbo:nõ potes reſici ꝑ verbũ Et ſi tibi ↄtigit fieri ꝑ vᷣbũ.ꝑ illud factꝰ ſis: x. te defeceris.Et ſi ꝑ te defecerisulle te reſi ciat qͥ te fecit.Si ꝑte deterioꝛ efficerisl- le te recreet ꝗͥ te creauit. Quõ te autẽ re⸗ creet ꝑ verbũ:ſi male aliqᷣd ſentias de ver bo? Euãgeliſta dicit In pꝛincipio eratver bũ:⁊ tu dicis.in pꝛincipio factũ eſtverbũ⸗ Ille.oĩia ꝑ ipſum facta ſunt dicit:⁊ tu diciſ qꝛ ⁊ ipſum verbũ factũ eſt?: Poterat dice⸗ re euãgeliſta: In pꝛincipio factũ eſt ver⸗ bum.Sed qͥd ait. In pꝛincipio eratverbũ Si erat:nõ eſt factũ.vt iſta oĩa ꝑ ipſuʒ fie⸗ rent:⁊ ſine ipſo nihil. Si g erat ĩ pꝛincipio verbum. ⁊ verbum erat apud deuʒ. ⁊ deꝰ erat verbũ:ſi nõ potes cogitare qͥd ſit.ditf fer vt creſcas.Ille cibꝰ ẽ:accipe lac vt nu⸗ triaris:vt ſis validus ad capiendũ cibum S Sane frẽs qꝗðſequit᷑.oĩa ꝑ ipſum fa/ hic pterit cta ſunt. et ſine ipſo factuʒ eſt nihil lũ tex · mhoc Videte ne ſic cogitetis:qꝛ nihil alidd eſt. erat in pꝛinci Solent enĩ dicere multi male intelligetes: pio apud de ſine ipſo factũ eſt nihil: ⁊ putare aliqꝗ eſſe um:quẽ tam nihil. Peccatũ quidẽ nõ ꝑ ipſum factũ ẽ. iiferiꝰ tract᷑. et mãifeſtũ eſt qꝛ pctm̃ nihil eſt: ⁊ nihil ſi⸗ ij expoſitam unt hoĩes cũ peccãt.Et idolũ nõ ꝑ verbuʒ iram replicã factũ eſt.Habet qdẽ foꝛmã quandã hũa⸗ do:loco ſuo nam:ſed ipfe hõ ꝑ verbũ factꝰ ẽ. Nã foꝛ⸗ cõmemoꝛat. ma hoĩs in idodo nõ ꝑ verbũ facta eſt.Et j.Coꝛin.viij ſcriptũ eſt. Scimꝰ qꝛ nihil ẽ idolum. Ergo iſta nõ ſunt facta ꝑ verbũ.ſed quecũq; na * turalit᷑ facta ſunt.quecũq; facta ſũt ĩ crea turis.oĩa oĩno que ſixa ĩ celo ſunt.que ful gent deſuꝑ.q̃ volitãt ſub celo.⁊ q̃ mouent᷑ vniũſa natura rerũ: oĩs oĩno natura.Di⸗ cam planiꝰ.dicã frẽs vt intelligatis.ab an gelo vſq; advermiculũ.Quid pᷣclariꝰ an⸗ “ tiebat᷑ a muſcis. Inuenit illũ manicheꝰ te — gelo in creaturis? Quid extremiꝰ vermi⸗ culo in creaturis: Per quẽ factꝰ eſt ange⸗ lus:ꝑ ipſum factꝰ ẽ ⁊ vermiculus.Sʒ ange lus dignꝰ celo:vermiculus terra. QOui cre auit:ipſe diſpoſuit. Si ponet vermiculum in celo/repᷣhẽderes. Sivellet angelosna⸗ ſci de putreſcẽtibꝰcarnibꝰ/repᷣhenderes. Et tñ ꝓpe hoc facit deus:⁊ tñ nõ eſt repꝛe hendẽdus. Mã oẽs hoĩes de carne naſcen tes:qͥd ſunt niſi vermes: Et de vermibus angelos facit.Si enĩ ipſe dñs dicit:ego au ps.xxj. tem ſi nrd etrin 7 n boͤ⸗ Quis dubitat B dicere qð ſcriptũ eſt ⁊ ĩ iob.q́;dtomagis hõ Joh vxxy putredo ⁊ filiꝰ hoĩs vermis Wrime dixit Job.xxv. hõ putredo:⁊ poſtea filiꝰ hoĩs vermis.qꝛ vermis de putredic naſcit᷑:ideo hõ putre⸗ do. ⁊ filius hoĩs vermis. Ecce qð fieri vo⸗ luit ꝓpt te/illud qð in pꝛincipio erat ver⸗ bũ:⁊ verbũ erat apud deũ.⁊ deꝰ erat ver⸗ bũ. Quare h factũ eſt ꝓpt te: niſi vt ſuge⸗ res ꝗᷓ mãducare nõ poteras? QOino & frẽs ſic accipite.oĩa ꝑ ipſum facta ſunt:⁊ ſine ip ſo factũ eſt nihil. Vniuerſa eni creatura ꝑ ipſum facta ẽ maioꝛ/minoꝛ.ꝑ ipſum facta ſunt infera.ſupa.ſpſalis.coꝛꝑalis:ꝑ ipſuʒ facta ſunt. Nulla enĩ foꝛma.nulla compa⸗ ges.nulla ↄcoꝛdia ꝑnũ.nulla q̃liſcũq; ſub ſtantia que põt hr̃e pondus.numeꝝ ⁊ mẽ⸗ ſurã.niſi ꝑ illud verbũ.⁊ ab illo verbo cre atoꝛe:cui dictũ eſt.QOia in mẽſura ⁊ nüe⸗ ro ⁊ pondere diſpoſuiſti. HNemo & vos fra tres fallat:qñ foꝛte tediũ patimi a muſcis Eteni aliq deriſi:a diabolo decepti ſunt:⁊ ad muſcas capti ſunt. Solẽt eni aucupes ponere in muſcipula muſcas:vt eſurietes aues decipiãt.Sic ⁊ iſti ad muſcas a dia⸗ bolo decepti ſunt.Hã neſcio qs tediũ pa⸗ dio affectũ:⁊ cũ diceret ſe non poſſe pati muſcas ⁊ odiſſevehemẽt illas:ſtatim ille. Quis fecit haſ inqͥt? Et qꝛ tedio affectꝰ ẽ. et qꝛ oderat illas:nõ auſus ẽ dicere.deus illas fecit. Erat aũt catholicus. Ille ſtati ſubiecit.Si deꝰ illas ñ fecit:qͥs illas fecit⸗ Plane ait ille:ego credo qꝛ diabolus fe⸗ cit muſcas.Et ille ſtatim. Si muſcas dia⸗ bolus fecit ſicut tevideo ↄſiteri:qꝛ pꝛudẽ ter intelligis:apem qͥs fec.que paulo am⸗ plioꝛ ẽ muſca? Mõ auſus ille ẽ dicẽ qꝛ deꝰ fecit apẽ:⁊ muſcã nõ fecit.qꝛ res erat ꝓxi ma. ab ape duxit ad locuſtaʒ.a locuſta ad lacertã.a lacerta ad auẽ. ab aue duxit ad pecus.inð ad bouẽ.inde ad elephãtẽ.po⸗ Sapiẽtie.xcj Ri etdi ſrrer ſoaun ſuse lus rio tis ure⸗ inell dlbus nma ſendit fors nus. udice tiſt lost ſactan noꝛta mninẽ ſabd biar fratu G ſuc leſ pen Uibi⸗ m. Lue caſur h nodo ctum dcl um . nöͤn d lan Ppo ſin ho⸗ mus ſtum on lher Adin bety ſticn enid finte cente ſoyi emmi⸗ zange ige culum don⸗ eres. repꝛe iſcen ibug oal poͤttl th ho⸗ 4 irit Nobm ge ne⸗ yo⸗ er⸗ er⸗ ge⸗ ſis kip nn ſan hlu- mp⸗ ig ſub voge ie⸗ gapietie 3fta iſas mnr upes lietes 1dia⸗ üpa⸗ edte⸗ epan nlle. ci: deus ſtati ccit! ofe⸗ dia⸗ udẽ am⸗ ꝛde⸗ pri 1190 1 po⸗ Ecẽs.x. Johaänis Tractat I1 * ſtremo ad hoĩem.⁊ ꝑſuaſit hoĩ:qꝛ nõ a Rᷣo factus eſt hõ. Ita ille miſer cuʒ tediũ paſ⸗ ſus ẽ a muſcis:muſca factꝰ eſt:quẽ diabo⸗ lus poſſidet. Beelʒebub quippꝑe interpᷣta⸗ ri ðꝛ pꝛriceps muſcarũ.De qᷣbꝰſcriptũ eſt. Auſce moꝛture:exterminãt oleũ ſuauita tis. Quid igit᷑ frẽs:qre iſta dixi? Claudite aures coꝛdis vr̃i aduerſus dolos inimici: intelligite qꝛ deus fecit oĩa:⁊ in ſuis gra⸗ dibus collocauit.Quare aũt patimur mul ta mala a creatura quã fecit deꝰ:miſi qꝛ of ih ps. ciij. fendimꝰdeũ? Nundd hec angeli patiunf. Foꝛtaſſis ⁊ nos in illa vita iſta nõ timere⸗ mus.De pena tua peccatũ tuũ accuſa/nõ iudicem. MNã ꝓpt er ſuꝑbiã inſtituit deus vt iſta creatura mima ⁊ abicctiſſima ipſa nos toꝛqueret:vt cũ ſuꝑbus fuerit hõ ⁊ ſe iactauerit aduerſus deum:⁊ cũ ſit moꝛtał moꝛtalẽ terrueit:⁊ cũ homo ſit/ꝓximũ ho minẽ nõ agnouerit:cũ ſe erexerit pulicibꝰ ſubdat᷑.Quid eſt qð te inflas hũana ſuꝑ⸗ bia:? Homo tibi dixit cõuiciũ:⁊ tumuiſti ⁊ iratus es:pulicibꝰ reſiſte vt doꝛmias.Co⸗ gnoſce quid ſis.MNã vt noueritis frẽs ꝓpt᷑ ſuꝑbiam nr̃fam domandã/creata iſta q̃ͥ mo leſta nobis eſſent.Si populũ pharaõis ſu perbũ potuit deus domare de vꝛſis.ð leo⸗ nibus:de ſeꝛpẽtibꝰ:cur muſcas ⁊ ranas ilł imiſit? Vt rebꝰviliſſimis ſuꝑbia domaret᷑ QOia ergo ꝑ ipſum frẽs:oĩa oino ꝑ ipſuʒ fa cta ſunt/⁊ ſine ipſo factũ eſt nihil. Sed qͥ⸗ modo ꝑ ipſum facta ſunt oĩa:⸗ ctume: in dici. Obð factũ eſt in illo:vita ẽᷣ. Ergo to⸗ tum vita ẽ:ſi ſic ꝓnũciauerimꝰ. Quid eni nõ in illo factũ eſt: Ipſe eſt eni ſapia dei: et dicit᷑ in pſalmo.Qia in ſapia feciſti.Si ergo chꝛiſt? ẽ ſapia dei:⁊ pſalmꝰdicit/oĩa in ſapia feciſti:oĩa ſicut ꝑ illũ facta ita ĩ il⸗ lo facta ſunt.Si ergo oĩa in illo frẽs chariſ ſimi:⁊ qð in illo factũ eſt/iĩ illo vita eſt:er⸗ goꝛ terra vita ẽ:ergo ⁊ lignũ vita ẽ. DNici⸗ mus quidem lignũ vitam: ſed ſ̃m intelle⸗ ctum lignũ crucis vnde accepimꝰ vitã.Er go ⁊ lapis vita eſt. Inhoneſtũ eſt ſic intel ligere:ne rurſum nobis ſubꝛepat eadẽ ſoꝛ⸗ didiſſima ſecta manicheoꝝ:⁊ dicat.qꝛ ha bet vitaʒ lapis.⁊ habet animã paries.⁊ re ſticula habet animã:⁊ lana ⁊ veſtis.Solẽt enĩ delyrantes dicere:⁊ cum repꝛchẽſi fue rint⁊ repulſi:quaſi de ſcripturis ꝓferũt di MS8 fa⸗ centes. Vt qͥd dictũ eſt/qð factuʒ eſt ĩ ip⸗ ſo vita eſt: Si eniĩ omia in ipſo facta ſunt: ſo vita erat. Põt eniʒ ſic 1 omiavita ſunt. Non te abducant. ꝓnũcia ſic:qð factuʒ eſt.hic diſtingue.⁊ deinde in fer:in illo vita eſt. Quid eſt hoc? Facta ẽ terra.ſed ipſa terra que facta eſt non ẽ vi ta.Eſt autem in ipſa ſapientia ſpũalit ra⸗ tio quedam qua terra facta eſt: Hec vita eſt. Ergo qð factum eſt: in illo vita eſt. q⸗ modo poſſum dicam charitati veſtre. Fa⸗ ber facit arcam. Pꝛimo in arte habet arcã Si eni in arte arcam non haberet:non eſſʒ vnde fabꝛicãdo illaʒ ꝓferren. Sed arca ſic eſt in arte.vt non ipia arca ſit que videtur oculis. In arte iuiſibilit᷑ eſt:in opere viſibi liter erit.Ecce facta eſt in oꝑe. Nunqͥd de ſtitit eſſe in arte? Et illa in opere facta eſt. et illa manet que in arte eſt. Maʒ poteſt il la arca putreſcere: ⁊ iterum ex illa que in arte eſt alia fabꝛicari. Attẽdite ergo arcã in arte:⁊ arcam in oꝑe.Arca in oꝑe non ẽ vita:arca in arte vita eſt:quia viuit aia ar tiſicis vbi ſunt iſta oĩa anteq; ꝓferantur. Sic ergo frẽs chariſſimi quia ſapiẽtia dei ꝑ quã facta ſunt oĩa:ᷣm artẽ ↄtinet omia anteq; fabꝛicet oĩia. Hic que fiunt ꝑipſam artem:non continuo vita ſunt:ſed quicqᷣd factũ eſt/vita in üllo eſt. Cerramvideſ:eſt in arte terra. Celum vides:eſt in arte celũ Solem ⁊ lunam vides: ſunt ⁊ iſta in arte. ſed foꝛis coꝛꝑa ſunt:in arte vita ſunt. Vi⸗ dete ſi quõ poteſtis:magna eni res dicta ẽ et ſi nõ a me magno.aut nõ ꝑme magnũ: tamen a magno. Non enĩ a me paruulo di cta ſunt hec: ſed ille non eſt paruulus ad quẽ reſpicio vt dicam.capiat quiſq; vt po teſt inq;tum poteſt:⁊ qui non poteſt:nutri at coꝛ vt poſſit. Vnde nutriat? De lacte nutriat vt ad cibum ꝑueniat:a chꝛiſto per carnem nato non recedat/donec ꝑueniat ad ſpjrituʒ ab vno patre natum:verbũ de um apud decũ:ꝑ qð facta ſunt oĩia.quia il⸗ la vita eſt: que ĩ illo eſt lux hominũ.hoc enim ſequitur ¶ Et vita erat li 6 ho⸗ J lum minũ.·Et ex ipla vita:homines illumina tur. Pecoꝛa non illuminant᷑: quia pecoꝛa non habent rationabiles mentes.que poſ ſent videre ſapientiã. Homo autem factꝰ ad imaginẽ dei:habet rationalem menteʒ per quam poſſit perciꝑe ſapientiã. Ergo illa vita per quam facta ſunt oĩa.ipſavita lux eſt:⁊ non quoꝛũcunq; aĩalium ſed lux hominũ. Vnde paulopoſt dicit. Erat lu⸗ men verum:qð illuminat oẽm hoĩem ve⸗ nientem in hunc mũdũ.Ab illo lumiĩe illu 9*° uii — : Johãnis Cracu minatus erat qui dixit: In pꝛincipio erat verbum: ⁊ verbum erat apud deum. ⁊ deꝰ rat? II ALog. erat verbum. Ergo illa vita lux eſt homi⸗ num. Sed foꝛte ſtulta coꝛda adhuc cape⸗ re iſtam lucem nonvalent:qꝛ peccatis ſuiſ aggrauant᷑ vt eam videre non poſſint: nõ ideo cogitent quaſi abſentem eſſe lucem q̃ eã vide nõ poſſunt. Ipſi eni ꝓpter pec⸗ cata tenebꝛe ſunt:et lux i tenebris lu/ cet. et tenebre eam non compben⸗ derunt. Ergo fratres quomodo homo poſitus in ſole cecus / vᷣſens eſt illi ſol. ſed ipſe ſoli abſens eſt. Sic omnis ſtultus.oĩs iniquus.ſic oĩs impius cecus eſt coꝛde.pᷣ⸗ ſens eſt ſapiẽtia.Sed cum ceco pᷣſens eſt. oculis eius abſens eſt:MHNon quia ipſa illi abſens eſt.ſed quia ipſe ab illa abſenſ eſt. Quid ergo faciat iſte? Mudet vnde poſ⸗ ſit videri deus. Quoniam ſi ꝓpterea vi⸗ deri non poſſit qꝛ ſoꝛdidos ⁊ ſaucios ocu los haberet:irruente puluere aut pituita. oculo tuo quicqᷣd mali eſt vt poſſis vide⸗ re lucem oculoꝛuʒ tuoꝝ. Puluis.pituita. fumus: peccata ⁊ iniqtates ſunt.Tolle in de iſta oia ⁊ videbis ſapientiã que pᷣſens eſt: quia deus eſt ipſa ſapientia, Et dictuʒ C.Bti mũ do coꝛde: qm̃ ipſi deũ videbũt. (Frblicit tractatus prinus. Incipit tractatus ſecundus.De eo quod ſcriptum eſt. uit homo miſſus a deo cui nomen erat ioha⸗ gratie ⁊ veritatis. tres chariſſimi vt textum di⸗ 27 Bnum efra⸗ uinarũ ſcripturarũ ⁊ naxie ſancti euãgelij / nulluũ locum ßptermittentes ꝑtractemuſ ꝓut poſſumus. vt ꝓ noſtra capacitate paſcamur ⁊ miſtre mus vobis vnde ⁊ nos paſcimur. Capitu⸗ lum pꝛimũ pꝛeterito die dñico tractatum eſſe memimꝰ.id eſt. In pꝛincipio erat ver bum:⁊ verbum erat apud deũ:⁊ deuſ erat verbum:hoc erat in pꝛincipio apud deum Oiĩa per ipſum facta ſunt:⁊ ſine ipſo factũ eſt nihil. . factum eſt: in illo vita eſt. Et vita erat lux hominũ:⁊ lux in tenebꝛis lu cet:⁊ tenebꝛe eam non compꝛchenderunt Hucuſq; tractatum eſſe credo. Re coꝛda⸗ mini oes qui affuiſtis: ⁊ qui non affuiſtis nes: vſq; ad id quod ait. Dlenum credite nobis ⁊ his qui adeſſe voluerunt. Munc ergo quia non poſſumus ſemꝑ oĩa replicare ꝓpter eos qui hoc volũt audire qð ſequitur:⁊ oneri eſt illis ſi repetant᷑ pᷣo ra cum defraudatiõe poſterioꝝ:dignent᷑ qui non aderant non pᷣterita exigè: ſʒ cũ his qui aderant ⁊ nũc audire pᷣſentia.Se⸗ quitur. Fuit homo miſſuſa deo cui nomen erat iohanes. Eteni ea qᷓ di⸗ cta ſunt ſupius fratres chariſſimi.de diui⸗ nitate chꝛiſti dicta ſunt ineffabili læ pꝛope ineffabiliter. Quis enĩ capiat In pꝛinci⸗ pio erat verbũ:⁊ verbũ erat apud deum? Et ne vileſcat tibi nomen verbi ꝑ conſue⸗ tudinẽ qnotidianoꝝ verboꝝ:⁊ deus erat verbum. Hoc verbum idipſum eſt:vñ he⸗ ſterno die multũ locuti ſumus:a pᷣſtiterit dñs vt vel tanta loquẽdo aliquid ad coꝛ⸗ da veſtra pduxerimus. In pꝛincipio erat verbum. Idipſum idipſum ẽ. eodem mo⸗ do ẽ ſicut e: ſꝑ ſic eſt: mutari non poteſt.h̊ eſt / de eſt. Qð nomẽ ſuũ dixit famlo ſuo moyſi.Ego ſum qui ſuʒ: ⁊ qui eſt miſit me Exodi.iij. Qui ergo hoc capiet cum videatis omnia moꝛtalia mutabilia.cum videatis non ſo⸗ lum coꝛpoꝛa variari per qualitates.naſcẽ do.creſcẽdo.deſiciẽdo.moꝛiendo. ſed eti am ipſas animas ꝑ affectum diuerſarũ vo luptatum diſtendi atq; diſpergi.cumvide gagtis hoies a percipere poſie ſapientiã ſi ſe illi luci ⁊ caloꝛi admouerint:⁊ amitte poſ⸗ ſe ſapientiã ſi inde malo affectu receſſerit Cuʒ videatiſ ergo iſta oĩa eſſe mutabilia: quid eſt qð eſt/niſi qñ tranſcẽdit omnia ꝗᷓ ſic ſunt vt non ſint?: Quis ergo hoc capit. aut qͥs quõcũ q; intẽdeit vires mẽtis ſue: vt attingat quõ poteſt ad id qð eſt:vt cuʒ ad id vtcunq; mente attigerit/poſſit per⸗ uenire: Sic eſt enĩ tanq; videat quiſq; de longinquo patriaʒ: ⁊ mare interiaceat.vi det quo eat:ſed habet qua eat. Sic ad il⸗ lam ſtabilitatẽ nr̃am: vbi qð ẽ eſt: qui hoc ſolum ſemper ſic eſt vt eſt: volumuſ perue nire:interiacet mare huius ſeculi qua imꝰ et ſi am videmus quo imus. Nam multi nec quo eant vident. Vt ergo eſſet ⁊ qua iremus:venit inde ad quem ire volebamꝰ Et quid fecit? ¶ Inſtituit lignũ:quo ma⸗ re tranſeamus. NHemo enim poteſt tranſi⸗ re mare huius ſeculi:niſi cruce chꝛiſti poꝛ⸗ tatus.HHanc crucem aliquando complecti tur ⁊ infirmus oculus.⁊ quia nõ videt lon ge quo eat.non ab illa recedat:⁊ ipſa illuʒ * iͤe bs yb M: ino bitur qu ledet ciſſt linu humm hoc won lune quo⸗ Ing apo⸗ hoc⸗ lon no ſu 4 nnt: ſophie geute euuiri, ſumii kolo. hiil ſpicir diuir ung eus rar ſai 4 J. Joh —„ Tract. 4 . . 8 . . . . ☚ n perducet. Itaq; fratres mei hoc inſinuaue äfre rim coꝛdibus veſtris:ſi vultis pie ⁊ chꝛiſti iii ane viucre:herete chꝛiſto ᷣm id quod pꝛo gan nobis factus eſt: vt perueniatis ad eũ m ſl id qð eſt ⁊ m id qð erat.Acceſſit vt ꝓno gd. bis hoc fieret: quia hoc pꝛo no bis factuſ ẽ .ge⸗ vbi poꝛtentur infirmi ⁊ mare ſeculi tranſe vochit ant ⁊ perueniant ad patriam :vbi iam na⸗ na di⸗ ui non opus erit: quia nullum mare tranſi ediui⸗ bitur. AMelius eſt ergo non videre mente pꝛope id quod eſt ⁊ tamen a chꝛiſti cruce non re⸗ pꝛinci⸗ cedere:quã videre illud mente ⁊ crucem deum⸗ chꝛiſti ↄtemnere. Bonũ eſt ſuper hoc⁊ op onſue⸗ timũ ſi fieri poteſt:vt ⁊ videatur quo eun serat dum ſit: ⁊ teneatur quo poꝛtet᷑ qui pergit. pühe⸗ Hoc potuerũt mentes magne mõtiũ. itent montes dicti ſunt quos maxime illuſtrat lcor⸗ lumen iuſticie: potuerunt⁊ viderunt illud erat quod eſt. Nam videns iohãnes dicebat: mo⸗ In pꝛincipio erat verbum: ⁊ verbum crat ſ.5 apud deum: deus erat verbum. Uider̃t ſuo hoc:⁊ vt puenirent ad id qꝗð videbant de⸗ eme Erodiit longe:a cruce chꝛiſti non receſſerũt:⁊ hu⸗ nd militatem chꝛiſti non ↄtempſerunt. Par⸗ dnſo⸗ uuli ergo qui hoc non poſſunt intelligere nuſch non recedentes a cruce ⁊ a paſſione ⁊ are ſen ſurrectione chꝛiſti: ĩ ipſa naui perducunt᷑ ino ad id qñ non vident: in qua naui pueni⸗ 4 unt ⁊ illi qui vident.At vo quidam philo nngt ſophi huius mũdi extiterũt ⁊ inquiſierũt iſſe creatoꝛem per creaturam: quia poteſt in⸗ . do⸗ Aeniri per creaturam euident᷑ dicente apo eſei. Mhomañ. j. ſtolo. Inuiſibilia enim eius a ↄſtitutione dia 1. In Peen ge fa ellecta l⸗ mũdi.per ea que factad unt intellecta con nma. ſpiciunt᷑:ſempiterna quoq; virtus eius et Acal. diuinitas:vt ſint inexcuſabiles.Et ſequit eſ Quia cũ cognouiſſent deum. non ſicut de ma; um gloꝛiſicauerũt.aut gratias egerũt:ſed uper⸗ euanuerunt in cogitatiõibus ſuis:⁊ obſcu niapde ratum eſt inſipiens coꝛ eoꝛum. Et vñ ob⸗ ceal ſcuꝛatum eſt? Sequitur ⁊ dicit apertius. Ncaltv Hicentes eniĩ ſe eſſe ſapientes ſtulti facti guihoc ſunt:viderunt quoveniendũ eſſet:ſed in⸗ ſpenue grati ei qui illis pꝛeſtitit qð viderunt: ſibi tuin⸗ voluerũt tribuere 35 viderunt:⁊ facti ſuꝑ mulri HMMV bi ãmiſerunt qð videbant:⁊ conuerſi ſunt 1 qua inde ad idola ⁊ ſimulachꝛa ⁊ culturas de⸗- cbam’ monũ: adoꝛare creaturam⁊ ↄtemnè crea⸗ ema⸗ 5 toꝛem. Sed iam iſti eliſi iſta fecerunt. Eit nanſi⸗ aũt eliderent᷑ ſuperbierãt. Cum autem ſu ſipor perbirent: ſapientes ſe eſſe dixerunt.hi S Hplegi de quibus dixit.qui cum cognouiſſent de etlon um:non ſicut deum gloꝛiſicauerũt:vidert zillz hoc quod dicit iohannes: quia per verbũ — . dei kacta ſunt omnia. Mam inueniunt᷑ iſta et in libꝛis philoſophoꝝ:⁊ quia vnigeni⸗ tum filium habet deus per quem facta ſũt omnia. Illud potuerunt vidẽ qð eſt:ſʒ vi⸗ derunt delonge. Noluerunt tenere humi⸗ litatem chꝛiſti:in qua naui ſecuri perueni rent ad id qð longe videre potuerunt: et ſoꝛduit eis crux chꝛiſti.aare tranſeundũ eſt:⁊ lignũ ↄtemnis? O ſapiẽtia ſuperba irrides cruciſixum chꝛiſtum:ipſe eſt queʒ longe vidiſti.In pꝛincipio erat verbum: ?- verbum erat apud deum: z deus erat ver⸗ bum. Sed quare crucifixuſ eſt? Qꝛ lignuäua· tibi humilitatis eius neceſſarium erat. Szu· perbia enim tumueras:⁊ longe ab illa pa⸗ tria pꝛoiectus eras.⁊ fluctibus huius ſecu li interrupta ẽ via:⁊ qua tranſeatur ad pa triam non eſt niſi ligno poꝛteris. Ingrate: irrides eum qui ad te venit vt redeaſ. Ip ſe factus eſt via:⁊ hoc per mare. Inde in mari ambulauit: vt oſtenderet in mari eẽ viam.Sed tu qui modo ipſe ambulare in mari non potes:naui poꝛtare: ligno poꝛta re. Crede in crucifixũ:⁊ poteris peruenire Pꝛopterea cruciſixus eſt.vt humilitatem doceret:⁊ quia ſi ſic veniret vt deus: non agnoſceret᷑.Si enim ſic veniret vt deus:ñ veniret eis qui videre deum non poterãt. Non eni ſᷣm id quod deꝰeſt:autvenit aut deſcendit.cum ſit vbiq; pꝛeſens ⁊ nullo lo co cõtineatur: ſed ſᷣm qð venit:qð apparu it homo.Quia ergo ſic erat homo vt late- ret in illo deus: miſſus eſt ante illum ma⸗ gnus hdmo. per cuius teſtimoniũ inueni⸗ retur pluſq; homo.Et quis eſt hic? Fuit homo.Et quomodo poſſet iſte verum de deo dicere miſſus eſt a deo? Quid voca⸗ batur? Cui nomen erat iobannes. Quare venit? ¶ Hic vẽit ĩ teſtionin C vt teſtioniũ phiberet de lumie: vt omnes crederent per illum. Qualis iſte qͥ teſtimoniũ phibet de luie? Qagnũu aliqͥd iſte iohes:ingẽs meritũ: magna gr̃a magna celſitudo. Mirare: plane mirare: ſzʒ tanq; mõtẽ.aAlõs aũt ĩ renebꝛis ẽ:niſi luce yeſtiat᷑.Ergo tm̃ mirare iohem.vt audias qð ſequit᷑ nõ erat ille lume:hme cũ mo⸗ aAt.lr̃a lo tẽ putes lumẽ eẽ.naufragiũ ĩ mõte facaaas ·· nõ ſolatiũ inuẽias.Sʒ qͥd debes mirari?z AMoõtẽ tãq;ᷓ mõtẽ.Erige ãt te ad illũ ꝗͥ ullu miat mõteſ:qꝛ ad h̊ erectꝰẽ vt poꝛ radiatꝰ excipiat ⁊ ocuł tuis ſaucijs nũciet.Ergo ñ erat ille lumẽ. Quare gvenu⸗ Da vkre⸗ ● ſtimonium phiberet de lumie Ut qͥd hoc? Vt oeſ crederẽt ꝑ illũ.Et de quo lumine teſtioniũ ꝑhiberet? Erat lux ve⸗ ra.Quare additũ eſt vera? Oꝛ ⁊ hõ illuĩa tus / dicit᷑ lux. Sed vera lux illa ẽ que illu minat. Nã ⁊ oculi nr̃i dicunt᷑ lumia: ⁊ tam niſi ꝑ noctẽ lucerna accẽdat᷑. aut ꝑ diẽ ſol exeat.luĩa iſta ſine cauſa patẽt.Sic ergo et iohãnes erat lux:ſed nõ vera lux:qꝛ il⸗ luminatꝰ.Tenebꝛe erat: ſed illumiatione factꝰẽ lux.niſi enĩ illuiaret᷑:tenebꝛe erat. ſicut oẽs impij qbus iam credẽtibus dixit Epheß. v. Apls. Fuiſtis eni aliqñ tenebꝛe: Nũc aũt . qꝛ crediderãt qͥd:? MNũc aũt lux inqͥt in do mino. Miſi adderet in dño:nõ intelligemꝰ Lux inqͥt in dño:tenebꝛe nõ in dño. Fui⸗ ſtis eni aliqñ tenebꝛe. Ibi eni nõ addidit in dño.Ergo tenebꝛe in vobis:lux in dño. Sic ⁊ ille nõ erat lux:ſed vt teſtioniũ vhi⸗ beret de luĩe. Vbi aũt eſt ipſa lux: Erat lux vera:q̃ illuiat oẽm hoiem veniẽ⸗ tem in huc mũdum.Si oẽm holem ve nientẽ:⁊ ipſum iohãnẽ. Ipſe ergo illumi⸗ nabat:a q̊ ſe demf̃ari volebat.Intelligat charitaſ vr̃a. Veniebat ad mẽtes inſirmaſ ad coꝛda ſaucia:ad aciẽ anime lippientis. Ad hoc venerat vñ poſſet aia videre qð ꝑ fecte eſt: qm̃ plerũq; ↄtingit:vt in aliquo coꝛꝑe radiato cognoſcat᷑ oꝛtꝰ eſſe ſol:quẽ oculis videre nõ poſſumꝰ.qꝛ ⁊ qͥ ſaucios habẽt oculos/ idonei ſunt videre parietẽ illumiatũ ⁊ illuſtratũ a ſolevel montẽ vel arboꝛẽ: aut aliqͥd hmõi idonei ſunt vide⸗ re. ⁊ ĩ alio illuſtrato/demõſtrat᷑ illis oꝛtꝰ ille.qͥ vidẽdo adhuc minꝰ idoneã aciẽ ge runt.Sic ergo illi oẽs ad qs xpᷣs venerat minꝰidonei erãt eũvidè.radiauit ioheʒ.⁊ ꝑ illũ ↄfitentẽ a ſe radiatũ.a ſe illumĩarũ noõ qui radiaret ⁊ illumiaret:cognitꝰẽ ille q̃ ilumĩat:cognitꝰ ẽ qui illuſtrat: cdgnitꝰ eſt qͥ implet.Et qͥs eſt: Qui illumiat inqͥt oẽm hoiem venientẽ in hũc mũdũ.Nam ſi illinc nõ recedẽet: nõ eſſʒ illumiandꝰ.Sʒ ideo hic illumiandus:qꝛ illinc receſſit vbi hõ ſemꝑ poterat eſſe illumiatꝰ. Quid er⸗ go ſi venit huc: Vbi erat: Alia litte⸗ Mundo erat. hic erat ⁊ huc venit. Hic ano hʒ hoc erat ꝑ diuinitatẽ. ⁊ huc venit ꝑ carnẽ:quia cũ hic eſſet ꝑ diuinitatẽ:a ſtultis⁊ cecis et iniqͥs videri nõ poterat. Ipſi iniqͥ tenebꝛe ſunt: De qᷣbꝰ dictum ẽ. Lux lucet in tene⸗ bꝛis:⁊ tenebꝛe eam nõ compᷣhẽderũt.Ec⸗ ce hic ẽ 1 mõ ⁊ hic erat:⁊ ſemꝑ hic ẽ æ nũqᷓ . ——, —Wb— Hypus ẽvt tu nõ deſeras:⁊ non deſereris. illa lux nõ põt.venit ad te talis:q̃lẽ poſſiſ ſtis exultare ad hoꝛã in lumie eiꝰ.Ego au tem habeo teſtioniũ maiꝰ iohanne. Ergo Z oñdit qꝛ ꝓpf᷑ hoĩes voluit ꝑ lucernam de G cgo vos vnũ ſermonẽ:dicite mihi. Bapti Et turbati ſunt ⁊ dixerũt apud ſemetip⸗ ipſos.Si dixerimꝰ de celo:dicturꝰ ẽ nobiſ Muare ergo nõ credidiſtis illi? Quia ille xpᷣo ꝑhibuerat teſtimoniũ: ⁊ dixerat:non . ritatis ↄfeſſionc.rñderũt mẽdaciũ verita ti: ⁊ mẽtita ẽ iniqtas ſibi. DPixerũt eni: Ne ſcimꝰ. Et dñs qꝛ ipſi ↄtra ſe clauſerãt ne⸗ recedit ⁊ nuſq; recedit. Opuſ ẽ vt habeas vnde videas qð tibi nunq; recedit. Opus eſt vt tu nõ recedas ab eo:qͥ nuſq; recedit Noli cadere ⁊ nõ tibi occidet.Si tu fece⸗ ris caſum:ille tibi facit occaſum. Si auteʒ tu ſtas:pñs ẽ tibi.Sed nõ ſtetiſti.recoꝛda re vñ cecideris:vñ te deiecit qͥ pꝛioꝛ te ce⸗ cidit. Deiecit enũ te nõ vi:nõ impulſu:ſed volũtate tua.Si enĩ malo ñ ↄſentires ſta⸗ res:illumiatꝰ maneres.aodo aũt qꝛ iam cecidiſti: ⁊ factꝰ es ſauciꝰ coꝛde vñ videri videre:⁊ taĩẽ ſe hoĩem pꝛebuit:vt ab hoie quereret teſtimoniũ.Ab hoiĩe querit teſti moniũ deꝰ:⁊ de teſtẽ hʒ hoĩeʒ. abet de us teſtẽ hoĩem:ſed ꝓpt᷑ hoĩem. Tam infir mi ſumꝰ vt ꝑ lucernã queramꝰ diẽ: qꝛ lu⸗ cerna dictꝰ ẽ ipſe iohanes dño dicẽte. Il⸗ Johãnis. v. le erat lucerna ardẽs ⁊ lucẽs:⁊ vos volui⸗ monſtrari ad fidẽ credenniũ:vt ꝑ ipſam lu cernã inimici eiꝰ ↄfunderent᷑. Illi enĩ mi⸗ mici:qͥ illũ temptabãt ⁊ dicebãt.Dic nob Marci.xj in qᷓ ptãte iſta facis? Interrogabo inqͥt et ſmũ iohãnis vñ eſt:de celo an ab hoĩbus⸗ xcrimꝰ eſſe:timemꝰ ꝓplm ne lapidet nos. Quia tanqᷓ; ꝓphetã habebãt iohãnẽ. Ti⸗ ſum ego xpᷣs ſed ille.Si aũt ex hoĩbus di⸗ mentes lapidationẽ ſed plus timẽtes ve⸗ 7„ AMatth. xxj. gando ſe ſcire qð nouerãt.nec ipſe ilł ape ⸗ ruit: qꝛ nõ pulſauerũt.Dictũ eſt eni. Pul⸗ Matth. vij. ſate:⁊ aperiet᷑ vob.Mõ ſolũ aũt illi ñ pul⸗ ſauerũt vt aꝑiret᷑.ſed negãdo oſtiũ ipſuʒ ↄtra ſe aſtrixerũt.Et ait eis dñs: Nec ego dicovob:in q̃ ptãte iſta facio.Et ↄfuſi ſũt per iohãncẽ:impletũq; in illis ẽ.paraui lu⸗ cernã xpᷣo meo:inimicos eiꝰ induã ↄfuſio ne. In mudo erat: et mundus ꝑ ipſuʒ factꝰ eſt.¶ Me putes qꝛ ſic eratĩ mũdo E quomodo in mundo eſt terra.in mundo ẽ põ.cxxxj. celum.in mundo eſt ſol ⁊ luna ⁊ ſtelle. in mũdo arboꝛes.pecoꝛa.homies:nõ ſic iſte . . — — 7 . . „ — ZJZoh. Tract. I1 1s in mũdo erat. Sed qͥmodo erat? Quõ ar- bi:⁊ volũtate faciũt qð natura potuerũt. ir tifex/regẽs qð fec. Mõ eĩ ſic feẽ:quõ facit hoc faciũt hoĩes.Si aũt aliqͥs habeat ſi⸗ .. faber arcã.Foꝛinſecus eſt arca quã fecit. liũ vnicũ: gaudet de illo magis qꝛ ſolus ce⸗ Et illa in alio loco poſita ẽ cũ fabꝛicat᷑: et oia poſſeſſurꝰ ẽ.⁊ nõ habebit qui cũ eo di e; q́;uis iuxta ſit ipſe alio loco.ſed qͥ fabꝛicart uldat hereditatẽ: vt pauꝑioꝛ remaneat. d extrinſecus ẽ ad illud qð fabꝛicat.Peꝰ au Mõ ſic deꝰ. VUnicũ eundẽ ipſum queʒ ge⸗ %b tem mũ do infuſus fabꝛicat.vbiq; poſitꝰfa nuerat.pꝑ quẽ cucta creauerat: miſit ĩ hũc rG bꝛicat:nõ recedit aliqͥ.nõ extrinſecus qſi mũdũ:vt nõ eſſet vnicus ſed frẽs hr̃et ad 1⸗ verſat molẽ quã fabꝛicat. Pñtia maieſta⸗ optatos. Mõ enĩ nos nati ſumꝰ de deo.q⸗ tis facit ꝗð facit:pñtia ſua gubernat qð fe modo ille vnigenitꝰ*: ſed adopati ꝑ gram fi cit. Sic erat ĩ mũdo:quõ ꝑ eũ mũdꝰ fa⸗ ipſiꝰ.lle enĩ venit vnigenitꝰ vt ſolueret - ctus ẽ. Per ipſum enĩ mũdꝰfactꝰeſt:⁊ mũ pcts:qᷣbꝰ peccatis implicabamur.ne adop . dus eũ nõ cognouit.Quid ẽ mũdus factꝰ taret nos ꝓpter impedimentũ eoꝝ.quos eſt ꝑ ipſum? Celũ ⁊ terra mare ⁊ oĩa que i ſibi frẽs facẽ volebat:ipſe ſoluit ⁊ fecit co lotna. vil eis ſunt/mũdus dicit᷑. Iterũ alia ſigniſca heredes.Sic eni dicit apłs. Si aũt filij:et Rhoma.viij heredes ꝑ deũ.Et iterũ.heredes qqdem tione/dilectoꝛes mũdi mundus dicuntur. ecaes den Er e⸗HMeleaes gaem dei:coheredes aũt chꝛiſti. Mon timuit ille Muũdus ꝑ ipſum factꝰẽ: et mũdi . Fbütn. nõ cognonit.mõ eni celi nõ coguerüt h're cdheredes:qꝛ hereditas eius nõ ſit an 0hll.. F reaton ſuũ.aut angeli nõ co guerũt crea guſta.Si multi poſſederint:illiipſi certe il t⸗ toꝛem ſuũ.aut nõ coguef̃t creatoꝛẽ ſuũ ſi⸗ lo poſſidẽte ſiũt hereditas ipſiꝰ:⁊ ille vi⸗ dera: quẽ ↄſitent᷑ demonia.Oĩa vndiq;te ciſtim fit hereditas ipſoꝝ. Audi quõ ipſi ⸗ -— ſtimoniũ phibuerũt. Sʒ qͥ nõ co guerunt? fiant hereditas ipſiꝰ. Dñs dixit ad me ſiliꝰ Ps· i⸗ Qui amãdo mũdũ:dicti ſunt mũdꝰ. Amã meus es tu: ego hodie genii te. Poſtula 1 Do eni habitamꝰ' coꝛde. Amãdo aũt h̊ ap⸗ à me ⁊ dabo tibi gẽtes hereditatẽ tuam:? ßM pellari meruerũt qꝗð ille vbi habitabãt:qͥ⸗ poſſeſſionẽ tuã termios terre. Ille quõ fit 0d Crnn mõ dicimꝰ: mala ẽ illa domꝰ. ant bona ᷓ hereditas coꝝ: Dicit in pſalmo. Dñs ꝑs pꝭ.xv. tet illa domꝰ. Mon ĩ illa quã dicimꝰ malã/pa hereditatis mee:⁊ calicis mei. Et nos illũ vr rietes accuſamꝰ.aut in illa q; dicimꝰ bonã poſſideamꝰ:⁊ ipſe nos poſſideat ſicut dñs 3 prarietes laudamꝰ: ſed malã domũ ſihabi Mos illũ poſſideam? ſicut ſalutẽ: nos euʒ . ititites malos. ⁊ bonã domũ / ihabitãtes bo poſſideamꝰ ſicut lucẽ. Quid g dedit his qͥ 4 nos. Sic æ mũdũ:qui inhabitant amando receperũt illũ: Dedit eis ptatẽ filios e mũdũ.Qui ſunt qͥ diligũt mũdũ?: Ipſi eĩ Ddei fieꝛi.hiſ qͥ credũt i noie eius:vt n . coꝛde habitãt in mũdo.Nã qui nõ diligũt teneat lignũ ⁊ mare trãſeãt.Et quõ illina d mnmũdũ:carne verſant᷑ in mũdo. ſed coꝛde ſcunt᷑: Iſti qꝛ filij dei ⁊ frẽs chꝛiſti: vtiq; 8. Philipᷣ.iij. inhabitãt celũ:ſicut apłs dicit. Nr̃a auteʒ naſcunt᷑.MNã ſi nõ naſcunt᷑:filij quõ eẽ poſ ↄuerſatio in celis ẽ.Ergo mũduſꝑ eũ fa- ſunt:Sʒ filij hoĩuʒ naſcunt᷑ ex carne ⁊ ſan 4 Alia litte⸗ ctus eſt: ⁊ mũdus eũ non coguit. In ſua guine:ex voluptate vixi ⁊ cõplexu ↄiugij Illi aãt quõ ei naſcũt᷑. O ui ñn ex ſa ngnui nibus tanq; maris 1 femine? Sanguina nõ eſt latinũ.Sʒ qꝛ grece poſitũ eſt plura⸗ a nmnanõ hʒ ſua: ꝓPpria yenit. qꝛ iſta oĩa ꝑ eũ facto ſunt: ge Nobm ęt ſui eun nõ receper̃t. Qui ſui?hoĩes ne⸗ qᷣs fecit:iudei às pꝛimitꝰ fecit ſuꝑ oẽs gen H e. qꝛ? alie gẽtes idola t 7 liter.maluit ille qͥ interpᷣtabat᷑ ſic pone.et Petm eo rleb t. Fie adt wkonen erar ö Alimin⸗ larine lod m grimaticos rtamt l⸗ ſemine abꝛae: ⁊ ipſi maxie ſui:qꝛ ⁊ ꝑ carnẽz explicare veritatẽ ſm auditũ verboꝛum. . quã ſuſcipe dignatꝰẽ cognati.In ſna ꝓpa Si en diceret ſanguinẽ: ſingulari numero . venit: ⁊ ſui eũ nõ receperũt. Oino nullus nõ explicaret qðᷣ Folebat. Ex ſanguinib⸗ il z een⸗ recepit? Nullus & ſaluꝰfactus eſt: Nemo enihoĩes naſcunt maris ⁊ femĩe Dicamꝰ N enĩ ſaluꝰ fiet: nin ꝗͥ xrpᷣm ſuſcepit yenientẽ ergo non timeamus ferulas gramaticoꝝ: . ſo F Sed addidit. Quotquot aut rece⸗ vätameas derifate ſelica cetio:e pue pernunt eum Quid eis pſtitit: agnaz Mam⸗Mephe 1 q inte HH qꝛ in o5 eniuolentiã:magnã miam. Vnicus natꝰ elerlcate ngin negz ex vo . eſt: 7 noluit manere vnꝰ. Multi hoĩes cuʒ nt tenemped femas poſinie: aade . ſlios no habuerit: pacta etate adoptatſjLoſta cum facta eſſet/ adam dixit. pos ZJoh. Tract. I Ka. I Geneſis.ij. Ephe.v. nũc os ex oſſibꝰmeis.⁊ caro de carne mea Et apłs ait.Qui diligit vxoꝛẽ ſuã:ſeipſuʒ diligit. Nemo enĩ vnq; carne ſuã odio ha⸗ bet . Ponit᷑ ergo caro ꝓ vxoꝛe:quõ aliqũ ſpiritus ꝓ marito.Quare: Quia ille regit hec regit᷑. Ille imꝑare debet: iſta ſeruire. Nam vbi caro imꝑat ⁊ ſpũs ſeruit:ꝑuerſa domus eſt. Quid peius domo: vbi femina habet imperiũ ſuꝑ virũ.Recta aũt domꝰ vbi vir imꝑat:femina obtemꝑat. Rectꝰ er go ipſe homo vbi ſpũs imꝑat:caro ſeruit. Hi ergo nõ ex volũtate carnis neq; ex yo luntate viri:ſed ex deo nati ſunt. Vt aũt hoieſ naſcerent᷑ ex deo:pꝛimo ex ipſis natus eſt deꝰ. Chꝛiſt“ eni deus: ⁊ chꝛiſtus natꝰ ex hoibꝰ. Mõ queſiuit quidẽ niſi ma⸗ trem in terra:qꝛ iam patrẽ habebat in celo Natrus ex deo ꝑ quẽ efficeremur: natꝰ ex femina ꝑ quẽ reſiceremur Holi ergo mia ri o hõ qꝛ efficeris filiꝰp graʒ: qꝛ naſceris ex deo vᷣm verbũ eiꝰ. Pꝛius ipſuʒverbum voluit naſci ex hoĩe:vt tu ſecurꝰ naſcere⸗ ris ex deo ⁊ diceres tibi:Mõ ſine cauſa de us naſci ex hoĩe voluit.niſi qꝛ alicuiꝰ mo⸗ menti me exiſtimauit:vt ĩmoꝛtalẽ me face ret.⁊ ꝓ me moꝛtalit᷑ naſceret᷑. IJdeo cũ di⸗ xiſſet / ex deo nati ſũt:quaſi ne miraremur et exhoꝛreremꝰ tantã gram vt nob incre⸗ dibile videret᷑ /qꝛ hoĩes ex deo nati ſunt. q̃ſi ſecurũ te faciens ait. E factũ eſt:⁊ habitauit i nobis Quid ergo miraris:qꝛ hoĩeſ ex deo naſcunt᷑: At tende ipſum deũ natũ ex hoĩbꝰ.Et verbũ caro factũ eſt:⁊ habitauit in nob. ꝛ vᷣo verbũ caro factũ eſt ⁊ habitauit in nobis. ipſa natiuitate collyriuʒ fecit vnde terge rent᷑ oculi coꝛdis nr̃i:⁊ poſſimꝰ videre ma i eſtatẽ eius ꝑ eius hũilitatẽ. Ideo factuʒ eſt verbũ caro:⁊ habitauit in nobis. Sana uit oculos nr̃os.Et qͥd ſequit᷑. mus gloriã eius.Gloꝛiã eiꝰ nemo po⸗ terat videre:niſi carnis hũilitate ſanaret᷑: vñ nõ poteramꝰ videre. Intẽdat ergo cha ritas vr̃a:⁊ videte qð dico. Irruerat hoĩ qſi puluis in oculũ: irruerat terra:ſaucia⸗ uerat oculũ:videre nõ poterat lucẽ.QOcu luſ iſte ſauciatꝰinũgit᷑. Terra ſauciatꝰerat et terra illuc mittit᷑ vt ſanet᷑. QOĩa eĩ colly⸗ ria ⁊ medicamẽta nihil ſunt: niſi de terra. De puluere cecatꝰ es:de puluere ſanaris. Ergo caro te cecauerat:caro te ſanat.Car nalis enĩ aĩia facta erat ↄſentiẽdo affecti⸗ bus carnalibꝰ:inde fuat oculuſ coꝛdis ce — Ca. I hibet de ipſo: vſq; ad ig ꝗ Et vidi/ catus. Terbſi caro factũ eſt. Medicꝰ iſte tibi fecit collyriũ.Et qm̃ ſicvenit vt t᷑ car⸗ ne vitia carnis extigueret.⁊ de moꝛte occi deret moꝛtẽ.ideo factũ eſt in te.vt qm̃ ver bum caro factũ eſt.poſſis dicẽ᷑.Et vidimꝰ gloriã eiꝰ.Qualẽ gloꝛiã: Qualis factꝰ eſt filiꝰ hoĩs. Illa hũilitas ipſiꝰẽ:nõ gloꝛia ip ſiꝰ.ſed ad qð ꝑducta ẽ acies hoĩs curata ꝑ carnẽ: Vidim⸗ inqᷣt gloꝛiã eius. glo ri⸗ am q̃ſi vnigeniti a pꝛe:plenũ gre ⁊ veritat. De gra⁊ veritate alio loco vbe rius in ipſo euãgelio.ſi dũs dignatꝰ fuerit donare tractabimus.hec nunc ſufficiãt:⁊ ediſicamini in dño ieſu chꝛiſto ⁊ ↄfoꝛtami in fide ⁊ vigilate in bonis oꝑibꝰ:⁊ a ligno nolite recedere ꝑ qð poſſitis mare tranſire rplicit tractatus ſecnndus. Incpit tractatꝰ tertiꝰ. Ab eo qð ſcriptu eſt. Johanes teſtimoniu ꝑ — — — —— per ieſum chriſtum facta eſtt· rritatẽ dei qᷓ plenꝰ ſctũs appa⸗ mruuit vnigenitꝰfiliꝰ dñſ ⁊ ſalua toꝛ nf ieſus chꝛiſt“ diſtinguẽ⸗ dã a veteri teſtamento: qm̃ res ẽ noui te⸗ ſtamẽti: ſuſcepimꝰin noĩe dñi:⁊ vr̃e chari⸗ tati ꝓmiſimꝰ. Adeſtote & intẽti:vt ⁊ q;tuʒ capio donet deꝰ:⁊ q;tuʒ capitis audiatis. Reliquũ enĩ erit:vt ſi ſemẽ qð ſpargit᷑ in coꝛdibꝰ vr̃is/nõ abſtulerit aueſ.nec ſpine pᷣfocauerint.nec eſtus exuſſerint:acceden te pluuia hoꝛtationũ qtidianarũ ⁊ cogita tiõibꝰvr̃is bonis qͥbꝰh̊ agit᷑ in coꝛde quod agit᷑ in agro raſtris.vt gleba frãgat᷑: ſemẽ opiat᷑:⁊ germĩare poſſitvt afferat fructum ad quẽ gaudeat ⁊ letet᷑ agricola.Si aũt ꝓ ſemie bono ⁊ ꝓ pluuia bona/nõ fructuʒ ſʒ ſpinaſ attulerimꝰ.nec ſemẽ accuſabit᷑.nec pluuia erit in crimine:ſed ſpinis ignis de⸗ bitꝰ pᷣꝑabit᷑.hoĩes ſumꝰ qð puto nondiu eſſe ſuadẽdũ charitati yr̃e xpᷣiani.⁊ ſi xpᷣi. ani vtiq; ipſo noĩe ad xpᷣm ꝑtinẽtes.huiꝰ ſignũ in fröte geſtamꝰ. De q̊ nõ erubeſci⸗ mus:ſi ⁊ in coꝛde geſtamꝰ.Signũ eiꝰ ẽ hu miliras eius. Per ſtellã eũ magi co guerüt et erat hᷣ ſignũ de dño datũ celeſte atq; pᷣ⸗ claꝝ. Moluit ſtellã eẽ ĩ frõte fideliũ ſignũ ſuũ:ſed cruceʒ ſuã. Vnde humiliatꝰ/inde gloꝛiſicatꝰ eſt. Inde erexit humiles:qͥ hu uodait. ——— Tex ꝑ moyſen data ẽ:gra⁊ veritas — —.,— PBaarhuih = = — — — — — I – =— N unI Cog. 1 an⸗ miliatus ipſe deſcendit· Pertinemꝰ ergo tulit inſultãtes. Mam crux nõ ad potẽtie dec ad euangeliũ:ꝑtinemus ad nouũ teſtamẽ documẽtũ:ſed ad exemplũ patietie ſuſce yer tum. Lex ꝑ moyſen data ẽ:gra aũt ⁊ veri⸗ pra eſt. Ibi vulnera tua curauit: vbi ſua un tas ꝑ ieſum chꝛiſtů facta c. Interrogamus dilu ptulit. Ibi a moꝛte ſempit᷑na ſanautt: cd aoplm 1 dicit nobis: qm nõ ſumꝰ ſub lege. vbi tꝑaliter moꝛi dignatꝰ ẽ. Et moꝛtuus ee lip Galath.iiij. ſed ſub gra.Miſit ergo filiũ ſuũ factuz er An nõ ĩ illo moꝛs moꝛtua è Qual mosszꝛ= rat muliere: factũ ſub lege:vt eos qui ſub le Que moꝛtẽ occidit. Ipſe ẽ tũ dñs nr̃ ieſuſ i⸗ ge erant redimeret:vt adoptionẽ ſilioꝝ re chhꝛiſtꝰ totꝰ qui videbat᷑ ⁊ tenebat᷑ ⁊ cruci er ciperemꝰ. Ecee ad hoc venit chꝛiſtꝰ vt eof ſigebat᷑/ Hõ totiũ hoc ipſe eſt.HHoc ipſe ẽ be qui ſub lege erant redimeret.vt iam nõ ſi- qdem:ſed non totũ illud qð videbat᷑ a iu c4 mus ſub lege.ſed ſi: ub gra. Quis ergo de⸗ deis / non hoc eſt totu chꝛiſt?. Et qͥd eſte? 1e dDit legẽ? Ille dedit lege: qui dedit ⁊ graʒ In pꝛincipio erat verbũ. In qͥ pꝛincipio: B i Sed legẽ per ſeruũ miſit :cuʒ gf̃a ipſ. E de⸗ Et verbũ erat apð deũ.& t qualeverbũ: 5 ſcendit.Et vnde facti erant hoĩes ſub leæ⸗ Et deus erat verbũ. NHunquid foꝛte a vo06 ſe ge? Hon impledo legem. Qui eni legẽ im factũ eſt hoc verbũ? Non. Hoc eni erat i s plet.non eſt ſub lege:ſed cũ lege. Qui au pꝛincipio apud deũ. Quid ergo: alia q̃ fe tem ſub lege ẽ:non ſubleuat᷑ ſed pꝛemitur cit deus non ſimilia ſunt verbo? NMon.: 9 lege.Oẽs itaq; hoĩes ſub lege ↄſtitutos: oĩa ꝑ ipſum facta ſunt:⁊ ſine ipſo factũ eſt H reos facit lex.⁊ ad hoc illis ſuꝑ caput eſt: nihil.Quõ ꝑ ipſum omiĩa ſũt facta? èuia te. y8ävyrt oſtẽdat peccata nõ tollat. Lex ergo iu qs factum eſt. in ipſo vita erat: ⁊ anteqᷓ ſieret vita erat. Qð factũ eſt non eſt vita: ſed in arte. hoc eſt i ſapla dei/anteq; fierz vita erat. Qõ factũ eſt tranſijt: qð eſt in ſa 8 bet: datoꝛ legis miſeret᷑ In eo qð lex iu⸗ —-== bet/ conãtes hoĩeſ implere viriboſuis qð a lege pᷣceptũ eſt.ipſa ſua temeritate ⁊ pᷣci- (2 piti pᷣumptione ceciderũt: ⁊ non ſunt cu,ʒ pientia tranſire nõ poteſt. Vita ergo in il⸗ . lege.ſed ſub lege facti ſũt rei.⁊ qm̃ ſuis vi lo erat qð factũ eſt.Et qualis vita? & et n⸗ ribus implere non poterant legem: facti aia coꝛpis vita eſt. Coꝛpus nr̃jm habet vi⸗ au rei ſub lege/imploꝛauerũt liberatoꝛis au⸗ tam ſuã:quã cũ amiſerit/moꝛs eſt coꝛpis. ⸗ xiliũ:⁊ reatus legis fecit egritudinẽ ſuper Talis ergo erat illa vira? Mon. Sed vita 4 bis.Egritudo ſupboꝝ:facta eſt ↄfeſſio hu erat lux hoĩium. Nunqͥd lux pecoꝝ? NHaʒ 1 miliũ. Jam couſitent᷑ egroti qͥ egrotãt: ve iſta lux ⁊ hoium ⁊ pecoꝝ eſt. Eſt quedam 3 niat medicus ⁊ ſanet egrotos.Medicꝰds lux hominũ /vnde diſtant hoĩes a pecoꝛi⸗ 5 eſt: Dñs noſter ieſus chꝛiſtꝰ. Quis dñſno bus. Videamꝰ:⁊ tũc ĩtelligemꝰ qͥd ſit lux n ſter ieſus chꝛiſt'?e Ille qui viſus ẽ ab eis bominũ:Mon diſtas a pecoꝛe:niſi intelle⸗ e a quibus crucifixꝰ eſt. Ille qui appᷣhenſuſ cctu. Moli aliũde gloꝛiari. De viribꝰ pꝛeſu colaphiʒatꝰ.flagellatꝰ.ſputis illitꝰ.ſpinis mis.:a beſtijs vinceris.De velocitate pᷣſu⸗ coꝛonat᷑.in cruce ſuſpẽſus. moꝛtuus lan⸗ mis:a muſcis vinceris.DPe pulchꝛitudie pᷣ cea vulneratꝰ.de cruce depoſitꝰ: in ſepul⸗: ſumis:q;ta pulchꝛitudo ẽ in pẽnis pauo⸗ e chꝛo poſitus. Illeipſe dñs nr̃ ieſus chꝛiſtꝰ nis. Vñ ̊ melioꝛ? Ex imagine dei. VHbi in Illeipſe plane: ⁊ ipſe eſt totꝰ medicꝰ vul imago dei? In mẽte:in intellectu. Si ̊ iõ 9 nerum noſtroꝝ cruciſixus. Ille cui inſul⸗ melioꝛ pecude qꝛ habes mẽtẽ qua intelli⸗ 6 mlagaatum eſt: quo pendẽte pſecutoꝛes caput gas dð nõò poteſt pecꝰ intelligè. inde autẽ AMat. xxvij. agitabant ? dicebat. Si filius dei eſt:deſ⸗ hõ qꝛ melioꝛ pecoꝛe:lux hoĩum.ẽ lux men e⸗ cendat de cruce. Ipſe eſt totus medicꝰ nf tiũ.Lux mẽtiũ ſupꝛa mẽtes ẽtexcedit oẽs in ipſe planc. Quare ergo non oſtẽdit inſul⸗ mẽtes.iHoc eni erat vita illa ꝑ quaʒ facta hi tantibus quia ipſe erat filius dei:vt ſi ſe ꝑꝓ ſunt oĩa. AVbi erat: hic erat.An apð pfeʒ 1 miſit in cruce leuari.ſaltem cum illi dice⸗ erat:⁊ hic nõ erat: An qð veriꝰ e ⁊ apð pa ſc⸗ rent.ſi fuliꝰ dei eſt/deſcendat de cruce.tũc trẽ erat ⁊ hic erat? Si g& hic erat:q̃re nõ vi⸗ b deſcẽderet ⁊ oſtẽdet eis verũ ſe eſſe filu, debat᷑: lux in tenebꝛis lucet:⁊ tenebꝛe git dei: quẽ illi auſi fuerãt irridere? moluit. cã nõ compᷣhederũt. O hoiĩes nolite eẽ te g5, Quare noluit:? Nundd qꝛ nõ potuit?: Po bꝛe:nolite eẽ infideles.iniqͥ. rapaces.aua i tuit plane.Quid ẽ enĩ ampliꝰ:de cruce de ri.amatoꝛes ſeculi.hhe ſunt tenebꝛe.Lux le ſcendere: an ð ſepulchꝛo ſurge? Sed per⸗ non ẽ abſens:ſed voſ abſentes eſtis a luce ZJoh. Tract. II Epheß. v. Cecus in ſole pꝛeſentẽ habet ſoleʒ: ſed ab ſens eſt ipſe ſoli. MHolite ergo eſſe tenebꝛe Hec eſt eniʒ foꝛte gratia de qua dicturus ſum. Vltinam non ſimꝰ tenebꝛe:⁊ dicat no bis apłs. Fuiſtis aliqñ tenebꝛe: nüc auteʒ lux in dño.Quia ergo nonvidebat᷑ lux ho minũ. id eſt. lux mentiũ/opus erat vt ho⸗ mo diceret de luce teſtimoniũ. non qdem tenebꝛoſus ſed iam illuminatꝰ*: nec tñ qꝛ il luminatus ideo ipſe lux:ſed vt teſtimoni⸗ um phiberet de lumine. ¶ ille lux. Et qᷓ erat illa lux? Erat lux vera que illuminat oẽm hoĩemvenientẽ in hüc mũdũ. Et vbi erat iſta? In hq̊ mũdo erat. Et quõ in hoc mũdo erat: Nunquid ſicut iſta lux ſolis.lune. lucernaꝝ: ſic ⁊ iſta lux iĩ mũdo eſt? Hon. Quia mũdus ꝑ euʒ fact⸗ eſt:⁊ mundus eum non cognouit.hoc eſt lux in tenebꝛis lucet:⁊ tenebꝛe eam nõ cõ. pꝛehenderũt. Mudus enĩ tenebꝛe: qꝛ dile ctoꝛes mũdi mũdus. Non eni creatura nõ agnouit creatoꝛẽ ſuũ. Teſtimoniũ dedit celũ ð ſtella. Teſtimoniũ dedit mare poꝛ⸗ tans ambulantẽ dñm ſuũ.Teſtimoniũ de derunt venti qui ad eius iuſſum quieueĩr̃t Teſtimoniũ dedit rerra:illo cruciſixo cõ⸗ tremuit. Si oĩa iſta teſtimoniũ dederunt: quõ mũdus eum non cognouit.niſi qꝛ mũ dus dilectoꝛes ſunt mũdi/coꝛde habitateſ mũdũ?: Et malus mũdus.quia mali hoĩeſ habitatoꝛes mũdi:ſicut mala domus non parietes ſed inhabitantes. In ꝓpꝛia ve⸗ nit. id eſt.in ſua venit:⁊ ſui eum non rece⸗ perũt. Que ergo ſpes eſt: Miſi auia àrat receperũt eum dedit eis poteſtatem filios dei fieri? Si filij fiũt/ naſcunt᷑. Si naſcunt᷑: quõ naſcunt᷑: Hon ex carne.nõ ex ſangui nibus. non ex voluntate carnis.non ex vo luntate viri:ſed ex deo nati ſunt. GSaude⸗ ant ergo:quia ex deo nati ſũt. Pꝛeſumoͤt ſe pertinere ad deum: accipiant documen⸗ tum. quia ex deo nati ſunt.Et verbum ca⸗ ro factum eſt: ⁊ habitauit in nobis.Si ver bum caro factũ eſt ⁊ nõ erubuit naſci ð ho mine:hoĩeſ erubeſcunt naſci de deo? hoc enĩ quia fecit curauit: quia curauit vide⸗ mus.hHoc enĩ qð verbum caro factum eſt et habitauit in nobis.medicamentũ nobis factum eſt:vt quia terra cecabamur.ð ter⸗ ra ſanaremur. Et ſanati quid videẽmꝰ? Et vidimus inquit gloꝛiam eius.gloꝛiã tanqᷓ; vnigeniti a patre:plenũ gratie ⁊ venitans £ MNam non erat Johannes teſtunoniũ perhibet ð ipſo:⁊ clamat dicẽs. Hic erat quẽ — . dixi. Mui poſt me venit: ante ine t Ab. ventu⸗ — factus eſt. Poſt me vemit: æ pceſſit me. rus eſt QAuid eſt ante me factuſ eſt: Pꝛeceſſit me non factus eſt anteq; factꝰ eſſem ego: ſed antepoſitus eſt mihi. hoc eſt ante me fa⸗ ctus eſt. Quare ante te factꝰ ẽ: cuʒ poſt te venerit? Quia prior me erat. NPꝛioꝛ Bene:qꝛ tu illi ghibes teſtioniũ.Audia⸗⸗ . mus ipſum dicentẽ. Et ante abꝛaam ego j. viij. ſum. Sed ⁊ abꝛaam in medio generis hu⸗ mani oꝛtus eſt. Multi ante illũ: multi poſt illum. Audi vocẽ patris ad filiũ. Ante lu⸗ põ.cix. ciferũ genui te. Qui ante luciferũ genitus eſt: oẽs ipſe illuminat.DNictus eſt enĩ qui⸗ dam lucifer qui cecidit. Erat eni angelus et factus eſt diabolus:⁊ dixit de illo ſcri⸗ ptura. Lucifer qͥ mane oꝛiebatur cecidit. Eſaie.xiiij. Vñ lucifer?: Quia illuminatꝰlucebat. Vñ autem tenebꝛoſus factꝰ? Quia inveritate non ſtetit. Ergo ille ante lucifeꝝ: ante om nem illuminatũ. Siquidẽ ante oẽm illuia tum ſit neceſſe eſt:a quo üluminant᷑ oẽs qͥ illumiari poſſunt. Ideo hoc ſequit᷑. Et de D plenitudine eius nos omnes acce ata cũ exemplaribꝰ grecis. Mon ait ⁊ de plcnitudine eius nos oẽs accepimꝰ. gram ꝓ gra:ſed ſic ait. Et de plenitudine eius nos omnes accepimus: ⁊ gratiaʒ ꝓ gratia id eſt. accepimus: Vt neſcio qͥd nos vo⸗ luerit intelligere de plenitudine eius ac⸗ cepiſſe:⁊ inſuper gram ꝓ gra.Accepimus enĩ de plenitudine eius pꝛimo gram:⁊ rur ſum accepimꝰ gram ꝓ gra. Quã gram pꝛi mo accepimꝰ? Fidem. In fide ambulates in gram ambulamꝰ. Vñ hoc meruimus? Quibꝰ nf̃is pᷣcedentibꝰ meritis? NRon ſe quiſq; compalpet:redeat in conſciam ſuã ꝗrat latebꝛas cogitationũ ſuaruʒ: redeat ad ſeriem factoꝝ ſuoꝝ. Mõ attẽdat qͥd ſit ſi iam aliqͥd eſt: ſed qᷣd fuerit vt eſſʒ aliqᷣd Inueniet nõ ſe dignũ fuiſſe niſi ſupplicio. Si ergo ſupplicio dignꝰ fuiſti.⁊ venit ille q nõ peccata puniret.ſʒ peccata donaret: gf̃a tibi data cẽ.nõ merces reddita. Vnvo cat᷑ gra? Qꝛ gratis dat᷑.hõ enĩ pᷣcedẽtibꝰ meritis eã emiſti qð accepiſti. Hãc & acce pit gram pꝛimã pctõꝛ: vt eiꝰ pctã dimitte⸗ 4 ſi pimus. Quid accepiſtis? Et gr̃aʒ pro Alia littera ſa. Sic enĩ habent verba euãgelica col non habz. et 4 . G hal Ulel ber ſtun dig no⸗ on oſize ſun 1 4 ne we. usect me ſed. fa⸗ ſtte ꝛoꝛ te? bu⸗ ſet Joh. Tract. et Aen. elu⸗ po. itus gi⸗ elus ⸗ ait Eſiie tiſ V ale Mwis Nis ded e ro Auim ol nonhabzt de m u5 113 02 t⸗ s N les nus? ſi cat aſit iqd o. tie gren givo , ce iſe⸗ j.Timoth. j. i. Timo. iiij rentur. Quid meruit? Interrogʒ iuſticiã: inueniet penã. Interroget mĩam:inueniet gram. Sed B ꝓmiſerat de per ꝓphetas. Itaq; cum venit dare qð ꝓmiſerat:nõ ſo⸗ lum graʒ dedit ſe ed veritatẽ. Quõ exhibi. ta ẽ vitaſ?⸗ ꝛ factũ ẽ᷑iqð ꝓmiſſũ ẽ. Quid E gr̃am ꝓ gra? Fide ꝓmeremur deum: ⁊ qui digni nõ eramꝰ qᷣbus pctã dimitteren tur.ex eo qꝛ tm̃ donũ indigni accepimus. gr̃a vocat᷑. Quid ẽ gratia? Gratis data? Quid ẽ gra? Gratis donata nõ reddita. Si tibi debebat/merceſ reddita ẽ:nõ gra⸗ tia donata. Si aũt vere debebat᷑: bon?fui⸗ . ſti. Si aũt nõ merito tuo vt vcruʒ eſt: ma Rhoma..iiij lus fuiſti. Credidiſti aũt in eũ: qͥ uſtiſicat impiũ..Quid eſt qͥ iuſtiſicat impiũ?Ex im pio facit piũ.Cogita quid ꝑ legẽ tibi imi⸗ nere debebat:⁊ qͥd ꝑ gram ↄſecutꝰ ſis.Si ↄſecutꝰ aũt es iſtam gram ſidei:eris iuſtꝰ ex fide.iuſtꝰenĩ ex ſide viuit:⁊ ꝓmerebis deũ viuẽdo ꝑ fidem. Cũ ꝓmerueris deuʒ viuẽdo ex fide:accipieſ pꝛemiũ ĩmoꝛtali⸗ tatẽ:⁊ vitã eternã.Et illa gra eſt. Nam ꝓ q̊ merito accipies vitã eternaʒ? Pꝛo gfa. Si enĩ fides gr̃a ẽ ⁊ vita eterna qſi merceſ eſt fidei:videt᷑ quidẽ deus vitaʒ eternam tanq; debitã reddere.Cui debitã? Fideli: qꝛ ꝓmeruit illã ꝑ fideʒ. Sed qꝛ ipſa fides gra ẽ:⁊ vita eterna gr̃a eſt pꝛo gra. Audi paulũ apłm ↄfitentẽ gr̃aʒ:⁊ poſtea debi⸗ tũ expetentẽ. Confeſſio gre que eſt ĩ pau lo? Qui pꝛius fui blaſphemꝰ⁊ ꝑſecutoꝛ et iniurioſus:ſed miam inqͥt ↄſecutſum. In dignũ ſe dixit qͥ ↄſequeret᷑.Conſccutũ tñ nõ ꝑ merita ſua:ſed ꝑ mĩam dei.Audi illũ iam flagitantẽ debitũ:qui pꝛimo indebitã ſuſceꝑat gram. Ego eni inquit iaʒ imoloꝛ et tꝑs reſolutiõis mee inſtat:Bonũ certa⸗ men certaui:curſum ↄſummaui:ſidẽ ſerua ui. decetero repoſita ẽ mihi coꝛona iuſti⸗ cie. Jam debitũ flagitat: iam debitũ exi⸗ um iĩimoꝛtalitatiſ pꝰea tribuit.dona ſua co git. Nã vide verba ſequentia. Quã mihi reddet dñs in illa die:iuſtꝰ iudex. Vt an⸗ te ſuſciꝑet graz / miſericoꝛdẽ patrẽ opꝰha bebat.vt pᷣmiũ gfe / iudicẽ iuſtũ: qui.non dãnauit impiũ.donauit ſidelẽ.Et tñ ſi be⸗ ne cogites.ipſe dedit fidẽ pꝛimo:qᷓ eum ꝓ meruiſti vt tibi aliqd deberet᷑. Qð & ᷣmi⸗ ronat:ñ merita tua.Ergo frẽſ oẽs ð plẽitu die eiꝰaccepimꝰ. Ne plẽitudĩe mĩe eiꝰ:de plẽitudie bonitatis eiꝰ accepimꝰ. Quid⸗ Remiſſionẽ pctõꝝ: vt iuſtiſicaremur ex ſi de. Et inſuꝑ qd:? Et gram ꝓ gra.i.ꝓ hac I „. . . gr̃a q̊ ex fideviuimꝰ.recepturi ſumꝰaliã. OQuid tñ niſi gram? Mã ſi dixero qꝛ ⁊ B de bet᷑:mihi aliqd aſſigno q̃ſi cui debebatur. Coꝛonat aũt ĩ nob deꝰ dona mie ſue:ſʒ ſi ĩ caigra quã pꝛimũ accepimꝰ ꝑſeuerant am ☛ bulemꝰ. Lex ꝑ moyſen data eqͥ re⸗ Alia littera os tenebat. Quid eni ait apłls? Lex ſub⸗ Hj. intrauit:vt abũdaret delictũ.hoc ꝓdẽat Rhoma.v. ſuꝑb:vt abũdaret delictũ. Multũ eni ſibi dabãt ⁊ q̃ſi viribꝰ ſuis multũ aſſignabant et nõ poterãt implè iuſticiã.niſi adiuuarʒ ille qͥ iuſſerat. Suꝑbiã illoꝝ volẽs doma⸗ plete:ne putetis deeſſe iubentẽ. NHõ deeſt reé de“s dedit legẽ. Lanq; dicẽs. Ecce im⸗ q iubeat:ſed deeſt qͥ impleat.Si deeſt qͥ impleat:vñ nõ implet? Oꝛ natꝰ cũ tradu⸗ ce pctci ⁊ moꝛtis:de adã natꝰ traxit ſecum qð ibi ↄceptũ eſt.Cecidit pᷣmꝰhõ:⁊ oẽs qͥ de illo nati ſunt: de illo traxerũt ↄcupĩaʒ carnis. Opoꝛtebat vt naſceret᷑ aliꝰ hõ qui nullã traxit ↄcupĩaʒ. hõ ⁊ hõ:hõ ad moꝛ⸗ tem. hõ ad vitã.ſicut dicit apłs. Qmqdem ꝑ hoiem moꝛs ⁊ ꝑ hoĩem reſurrectio moꝛ⸗ tuoꝝ.Per quẽ hoĩem moꝛſ:⁊ ꝑ quẽ hoĩeʒ reſurrectio moꝛtuoꝝ? MHoli feſtinare. Se⸗ j.Coꝛin.xv. quit᷑ ⁊ dicit.Sicut enĩ in adã oẽs moꝛiunt᷑ ſic ⁊ ĩ xpᷣo oẽs viuificabũt᷑.Qui ꝑtinẽt ad adã? Oẽſ qͥ nati ſũt de adã. Qui ad xpᷣʒ? Oẽs.q nati ſunt ꝑ xpᷣʒ. Quare oẽſĩ pctõ? Mꝛ nemo natꝰ ẽ pᷣter adã. Vt ãt naſcerẽt᷑ ex adam/ neceſſitatis fuit ex ea dãnatiõe poſſe naſci:ꝑ chꝛiſtũ voluntatis ẽ ⁊ gratie Nõ cogũt᷑ hoĩes naſci ꝑ chꝛiſtũ:nõ qꝛ vo⸗ luerũt nati ſunt ex adã.Oẽſ tñ qui ex adã cũ pctõ pctõꝛes.Oẽs qͥ ꝑ chꝛiſtũ iuſtiſica⸗ ti iuſti. Mõ in fe ſed in illo. Mã in ſe ſi nt⸗ roges:adam ſunt.In illo ſi interrogeſ:xpᷣi ſunt.QAuare?Quia ille caput dñs nr̃ ieſus xpᷣs.nõ cũ traduce pctĩ venit: ſed tñ venit cũ carne moꝛtali.Aoꝛs pctõꝝ pena erat: in dſio munꝰ mĩe erat ñ pena pcti. MNõ eni aliquid habebat dñs:quare iuſte moꝛeret᷑ Ipſe ait.Ecce venit pꝛinceps huius mũdi ⁊ in me nihil iuenit.Quare ergo moꝛeriſ: Seld vt ſciãt oẽſ.qꝛ volũtatẽ patris mei fa cio:ſurgite eamus hinc. NHon habebat ille quare moꝛeret᷑:⁊ moꝛtuꝰ eſt. Tu habes q̃⸗ re:⁊ moꝛi dedignaris.Dignare equo ani⸗ mo pati per meritum tuum:quod ille pati dignatus eſt. vt te a ſempiterna moꝛte li⸗ beraret.hhomo ⁊ homo. Sed ille non niſi homonſte deus ⁊ homo. Ille homo pecca ti: iſte homoliuſticie.Mταεsρ adaz:;: reſurge in chꝛiſtum. Mam vtrũq; detur WZ * MMAR lex. . 2„ Zob. Cract. III tibi. Jam credidiſti in chꝛiſtũ:reddes tam qð debes de adã.Sʒ nõ te in etnũ tenebit vinculũ peccati:qꝛ moꝛtẽ tuã eternã occi⸗ dit moꝛs tpalis dñi dei tui. Ipſa eſt gratia frẽs meiipſa ẽ ⁊ veritas:qꝛ ꝓmiſſa⁊ exhi bita. Mõ erat iſta in veteri teſtamento: qq lex minabat᷑ nõ opitulabat᷑: iubebat nõ ſa nabat. Languoꝛẽ oñdebat nõ auferebat. Sed illi pᷣpabat medico venturo cum gr̃a et veritate: tanq; ad aliquẽ quem curarè vult medicꝰ/mittat pꝛimũ ſeruũ ſuũ vt li⸗ gatum illum inueniat. Sanꝰ nõ erat: ⁊ ſa⸗ nari nolebat. Et ne ſanaret᷑:ſanũ ſe eſſe ia ctabat. Miſſa lex eſt:ligauit eũ.inucnit ſe reum:iam clamabat ð ligatura. Venit do⸗ minus:curat amaris aliq;tũ ⁊ acribus me⸗,- dicamẽtis. Dicit enĩ egroto ferto.dicit to⸗ lera.dicit noli diligẽ mũdũ: habeto patiẽ⸗ tiam:curet te ignis ↄtinentie:ferrũ ꝑſecu⸗ tionũ tolerẽt vulnera tua.Expaueſcebas qG;uis ligatꝰ:liber ille ⁊ non ligatꝰ bibit qð tibi dat. Pꝛioꝛ paſſus ẽvt te ↄſolaret᷑:tcãq; dicẽs. OQð times pati ꝓ te: pꝛioꝛ patioꝛ te.Hec eſt gra:⁊ magna gra.Quis illã di⸗ gne collaudat: De humilitate chꝛiſti loqͥr fratres mei.aAaieſtatẽ chꝛiſti ⁊ diuinitatẽ chꝛiſti quis loquit᷑ inexplicãdo ⁊ dicẽdo? Vt quoqͥ modo maieſtatẽ chꝛiſti loquere mur nõ ſufficimꝰ:ĩmo deſicimꝰ.totũ cogi⸗ tantibꝰ cõmittimꝰ:nõ audientibꝰ adimple mus.Cogitate hũilitatẽ chꝛiſti.Sed quis nobiſ inqͥs eã explicat:niſi tu dicas:ille in tus dicat: Melius illud dicat ꝗ intus ha⸗ bitat:quã qui foꝛis clamat. Ipſe vobᷣ oſtẽ dat gr̃am hũilitatis ſue:qͥ cepit habitare ĩ coꝛdibꝰ vr̃is. Jam vo ſi in eiꝰ hũilitate ex plicanda ⁊ erogãda deſicimꝰ:maieſtatem eius qͥs loquat᷑: Si verbũ caro factũ ↄtur bat nos:in pꝛincipio erat verbũ/qͥs expli⸗ cabit? Tenete ergo frẽs ſoliditatẽ iſtam. Lex ꝑ moyſen data eſt:gra⁊ veritas ꝑ ieſum chriſtu facta e. Per fuu lex da⸗ ta ẽ: reos feẽ. Per ĩpatoꝛẽ indulgẽtia da ta ẽ reos liberauit.Cex ꝑ moyſen data ẽ. Nõ ſibi aliqd ampliꝰ ſeruꝰ aſſignet: qᷓ; qd ꝑ ülũ factũ eſt.Electꝰ ad magnũ miſteri- um tanq; fidelis in domo.ſed tamẽ ſeruus agere ſᷣm legẽ põt:ſoluè a reatu legis nõ poͤt. Lex ergo ꝑ moyſen data ẽ: gra ⁊ ve⸗ ritas ꝑ ieſum chꝛiſtũ facta ẽ. Et foꝛte ali⸗ q̃s dicat.Et gra ⁊ veritas nõ eſt facta per moyſen qͥ vidit deũ? Statim ſubiecit.De um nemo vidit vnq;.· Et vñ innotuit — Ca. I ſe enarrabit. Quid ẽ in ſinu pfis? In ſe ra nõ hʒ ied. creto pfis. Hõ eĩ deꝰ hʒ ſinũ: ſicut nos ha quõ nos.aut foꝛte cinctꝰ ẽ vt ſinũ hr̃et. ſʒ camꝰ. In ſecreto pris qͥ pr̃em nouit: ipſe enarrauit. Nã deũ nemo vidit vnq;. Ipſe ergo venit: ⁊ narrauit quicqdvidit. Quiitd vidit moyſes? M.oyſes vidit nubẽ: vidit Exodi.i.⸗ ram: ⁊ inuenis moyſen dicentẽ. Si inueni Exo xxxiij. — moyſi deꝰ? Qꝛ reuelauit ſeruo ſuo domi⸗ nus. Quis dñs? Ipſe xpᷣs qͥ pꝛemiſit legẽ per ſcruũ:vt vemiret ipſe cũ gr̃a ⁊ verita⸗ te.Heũ enĩ nemo vidit vnq;. Et vñ illi ſer uo q;tũ caꝑe poſſet aparuit? genitꝰ inqt filius qᷣ eſt i ſinu pꝛiſ ip 5 Alia litte⸗ bemꝰ in veſtibꝰ.aut cogitandus ẽ ſic ſedè᷑ qꝛ ſinꝰnr̃ intus ẽ:ſecretũ pr̃is ſinũ pr̃is vo angelũ:vidit ignẽ.Oiĩs illa creatura typũ dñi ſui gerebat:nõ ipſiꝰ dñi pñtiã exhibe⸗ bat. Nam q; aꝑte habes in lege.Loqueba tur moyſes cũ dño.ↄtra in cõtra:ſicut ami cus cũ amico ſuo.Si queris ipſam ſcriptu gram in ↄſpectu tuo: oñde mihi teipſum mãifeſte vt videã te.Et paꝝ ẽ qꝛ dixit:re⸗ ſponſum accepit.nõ potes videre faciem meã. Loquebat᷑ frẽs chariſſimi cũ moyſe angelus poꝛtãſ typũ dñi.⁊ illa oĩa que ibi ꝑ angelũ facta ſunt.futuram iſtam graʒ et veritatẽ ꝓmittebãt.Qui bñ ſcrutant᷑ legẽ nouerũt:⁊ cũ opoꝛtunũ eſt vt ⁊ noſ aliqd inde dicamꝰ.qᷓ;tũ dñs reuelat nõ tacemuſ charitati vr̃e. Illud aũt ſciatis:qꝛ omĩa q̊ coꝛpalit viſa ſũt:nõ erãt illa ſubſtãtia dei Illa enĩ carneis oculisvidemꝰ: dei ſubſtẽ tia vnde videt᷑: Euãgeliũ interroga. Bti atthei. v. mũdo coꝛde:qꝛ ipſi deũ videbũt. Fuerüt· hoiĩes qͥ dicerẽt:vanitate ſui coꝛdis dece⸗ pti. Pater inuiſibilis ẽ: filiꝰ aũt viſibilis ẽ Võð viſibilis? Si ꝓpt᷑ carneʒ: qꝛ ſuſcepit carnẽ mãifeſtũ eſt. Illi eni qui carnẽ chꝛi⸗ ſti viderũt.aliqͥ crediderũt.aliqͥ cruciſixe rũt.⁊ qͥ crediderũt illo cruciſixo nutauer̃t Et niſi ipſam poſt reſurrectionẽ palparẽt: fides ad eos nõ reuocaret᷑.Si ergo ꝓpter carnẽ viſibilis filiꝰeſt:⁊ nos ↄcedimꝰ:⁊ eſt catholica fides.Si aũt ante carnẽ ſicut ip ſi dicũt.id ẽ.anteqᷓ; incarnaret᷑:multũ de lyrãt:⁊ multũ errãt. Facta enĩ ſunt illa vi ſibilia coꝛꝑalit᷑ ꝑ creaturã.in qͥbus typus oñderet᷑:nõ vtiq; ſubſtatia ipſa demõſtra⸗ bat᷑ ⁊ manifeſtabat᷑.¶ Et h̊ attẽdat chari g tas vr̃a leue documentũ.Sapia dei vide⸗ ri oculis non poteſt. Fratres: ſi chꝛiſtꝰ ſa⸗ pientia dei ⁊ virtꝰ dei.ſi xpsvbũ dei:vbũ S= –— — — — ——— =ẽ. ſe niAH— dit Erodiie pü e⸗ ba wi n genl pg er ſ Lrog e⸗ en e eii zen ege d ul 4 ei l Harthe Ut e⸗ 1 S fire neft tit. ter eſt tig⸗ ide V ſpus ſtra⸗ chen e⸗ 7 bu⸗ Joh. homiĩs oculis non videt᷑:verbũ dei videri ſic pᷣt? Expellite ergo de coꝛdibꝰ vfis car⸗ nales cogitatões: vt vere ſitis ſub gra:vt ad nouũ teſtam̃tũ ꝑtineat: Jõ vita etna ꝓmittit᷑ in nouo teſtamẽto.Legite vetus teſtamentũ:et videte:quia carnali adhuc ppło ea quidẽ pᷣcipiebant᷑ que nobis. Mã Exo.xx. vnũ deũ colere ⁊ nobis pᷣcipit᷑: HNon acci⸗ pies inuanũ nomẽ dñi dei tui. Et nob pᷣci tur: quod eſt ſcom pᷣceptũ. Obſerua diem ſabbati magis nobis pᷣcipit᷑:qꝛ ſpãliter ob ſeruandũ pᷣcipit᷑. Judei em̃ ſeruiliter ob⸗ ſeruabãt diẽ ſabbati:ad luxuriã:ad ebꝛie tatem. Quanto meliꝰ femine eoꝝ lanã fa⸗ cerẽt:qᷓ; illo die in neomenijs ſaltarẽt. Ab ſit frẽs:vt illos dicamus obſeruare ſabba tũ. Spũalit᷑ obᷣuat ſabbatũ xpᷣianꝰ: ab ſtinẽs ſe ab oꝑe ſeruili.Quid ẽ em̃ ab oꝑe FFuili? A peccato.Et vnde ꝓbamꝰ? Dñm j.viij. interꝛoga.mis qͥ facit pctm̃: ſeruꝰ ẽ pec cati. Ergo et nobis pᷣcipit᷑ ſpaliter obſer⸗ uatio ſabbati. Jã illa omĩa pᷣcepta nobis Exo.xx. magis pᷣcipiunt᷑:et obſeruãda ſunt: Nõ oc cides: Mõ mechaberis: Mõ furaberis: o falſũ teſtimoniũ dices: Honoꝛa patrẽ tu⸗ um et matrẽ tuã:Mõ cõcupiſces rem ꝓxi⸗ mi tui: Mõ cõcupiſces vxoꝛem ꝓximi tui. Monne iſta omia et nobis pᷣcipiunt Sed quere mercedẽ: ⁊ inuenies ibi dici: vt ex⸗ pellant᷑ hoſtes a facie tua:⁊ accipietis ter ram: quã ꝓmiſit deꝰ pr̃ibus vr̃is. Quia ñ poterãt caꝑe inuiſibilia:ꝑuiſibilia tenebã tur. Quare tenebant᷑: Ne penit“ interirẽt et ad idola laberent᷑. Nã fecerũt hoc frẽs mei ſicut legit᷑:obliti tanta miracula que fecit deus coꝛã oculis eoꝝ: Mare diſciſſũ eſt:via facta eſt in medis fluctibꝰ.ſequen tes hoſtes eoꝝ hiſdẽ aquis oꝑti ſunt. per quas illi trãſierũt.Et cũ moyſes hõ dei re celſſiſſet ab oculis eoꝝ idolũ petierũt. et „dixerũt:vFac nobis deos qui nos pᷣcedant Exo.xxxij. qꝛ ille hõ dimiſit nos.Tota ſpes eoꝝ ĩ ho mine poſita erat:nõ in deo.Ecce moꝛtuus eſt hõ:nunqͥd moꝛtuꝰ ẽ deꝰ:qui eruit eos de terꝛa egypti? Et cũ feciſſent ſibi imagi nẽ vituli:adoꝛauerũt ⁊ dixer̃t: hi ſũt dij tui irł:qui te liberauerũt de terꝛa egypti Quãcito obliti:tam manifeſtã gram.Qui bus ergo modis teneret᷑ ppls talis: niſi ꝓ miſſis carnalibꝰ? Ea ibi iubent᷑ in decalo⸗ go legis que et nobis:ſed nõ ea ꝓmittunt᷑ que nobis. Nobᷣ qͥd ꝓmittit᷑: Uita etna. — Het eſt aũt vita eterna: vt congoſcant te j.xvij. vnũ deũ veꝝ:et quẽ miſiſti ihm xpᷣm. Co gnitio dei ꝓmittit᷑. Iha ẽ gr̃a ꝓ gr̃a. ⸗Mõ credimꝰ:non videmꝰ. Pꝛo iſta fide:pᷣmiũ erit videre qð credimꝰ. Nouerãt hoc pꝛo phete: ſʒ occultũ erat anteqᷓ; venriet. Nã quidã ſuſpiras amatoꝛ dicit: Vnã petij a ps.xxvj dño:hãc reqᷣrã. Et queris qui petat? So?: ⸗ te em̃ petit terrã lac et mel fluentẽ carna⸗ liter:quãuis ſpiritaliter ipᷣa q̃rẽda ſit ⁊ pe tenda:aut foꝛte ſubiectõem hoſtiũ ſuoꝛũ: aut moꝛtẽ inimicoꝝ:aut imꝑia:aut facul⸗ tates huiꝰ ſeculi. Ardet em̃ amoꝛe:⁊ mul⸗ tũ ſuſpirat: ⁊ eſtuat et anhelat. Videamꝰ qd petit. VUnã perij a dño: hãc requiram. Quid ẽ hoc qð requirit? Vt inhabitẽ in⸗ qͥt in domo dñi:ꝑ oẽs dies vite mee.Etpu ta qꝛ habitas in domo dñi:vñ ibi erit gau- diũ tuũ? Vt contẽpler inqᷣt volũtatẽ dñi. lI⸗ ¶ Fratres mei:vñ clamatis: vñ exultatis vnde amatis niſi qꝛ ibi ẽ ſcintilla huiꝰ ca⸗ ritatis: Quid deſideratis rogo vos? Qð videri põt oculis: tãgi põt. Pulchritudo aliq̃ᷓ eſt:que oculos ðlectat. MNõne marty res amati ſunt vehemẽter:⁊ qñ eos cõme moꝛamꝰ.inardeſcimꝰ in amore? Quid in illis amamꝰ fr̃es? Mbꝛa laniata a feris⸗ Quid fedius:ſi oculos carnis interꝛoges? Quid pulchriꝰ:ſi oculos mẽtis iterꝛoges⸗ Quid tibi videt᷑ adoleſcens pulcherꝛimꝰ. fur? Qũo hoꝛrent oculi tui:MNũquid ocu⸗ li carnis hoꝛrẽt? Si ipos interroges: nihil illo coꝛꝑe cõpoſitius:nihil oꝛdinatiꝰ: ⁊ pa rilitas Inẽbꝛoꝝ: ⁊ coloꝛis delectatio: illi⸗ cit oculos:⁊ tñ cũ audis qꝛ fur ẽ: fugis ho minẽ anio. Vides ex alia ꝑte ſenẽ curuũ: baculo imittentẽ:vix ſe mouẽtẽ.rugis vn diq; exaratũ:q̃ͥd vides quod oculos dele ctet: Audis qꝛ iuſtꝰ ẽ:amas:amplecteris. Talia nobis pᷣmia ꝓmiſſa ſunt frẽs mei: tale aliqͥd amate: tali regno ſuſpirate: et talẽ patriã deſiderate ſi vultis puenire ad id:cũ quo venit dñs nr̃:id ẽ ad gram·⁊ ve ritatẽ.Si aũt coꝛꝑalia pᷣmia cõcupieris a deo:adhuc nõ ſub lege es:⁊ iõ ipſam legẽ implebis. Quando enim videris abunda re iſta tempoꝛalia in eis qui deum offen⸗ dunt:nutant gꝛeſſus tui:⁊ dicis tibi:Ecce S ego colo deũ quotidie: ad eccleſiam cur⸗ ro:genua mihi trita ſunt in oꝛationibus: et aſſidue egroto: homicidia faciunt ho⸗ miĩes:rapinas faciunt:⁊ exultãt: ⁊ abiaar benc eſt illis. Talia ergo querèbasa deo? Lerte ad gr̃am ꝑtinebas.Si gr̃am ideo ti⸗ bi dedit deꝰ: qꝛ gratis dedit gratis ama: noliad pᷣmiũ diligere deũ:ipᷣe ſit pᷣmiũ tu um. Dicat ania tua: Unã petij a dño hãc põ.xxvj. reqiurã:vt inhabitẽ in domo dñi pꝑ om̃s di es vite mee:vt cõtẽpler delectatõem dũñi. NMoli timere: ne faſtidio deſicias. Talis erat illa delectatio pulchꝛitudinis vt ſꝑ ti bi pᷣſens ſit:⁊ nunq; ſatieris: immo ſemꝑ ſa tieris ⁊ nunq; ſatieris.Si em̃ dixero qꝛ nõ ſatiaberis:fames erit. Si dixero qꝛ ſatia⸗ beris: faſtidiũ timeo. Vbi nec faſtidiũ erit nec fames:quid dicã neſcio. Sed deꝰ ha⸗ bet quod exhibeat nõ inueniẽtibꝰ quõ di⸗ cant: ⁊ credentibꝰ quod accipiant . Ab eo quod ſcriptũ eſt: Et hocẽ te Trac.iiij · ſtinoniũ iohanis quado miſerunt ps.xlix. Eſa. liij. — ſiger abpie gſo vrn ſacerdotes et leuitas: vſq; ad id: Et ego neſcie⸗ bã eũ:ſeq ris ſpm̃ deſcendentẽ ſicut colubam tiʒat in ſpirituſancto. Epiſſime audi nit ſanctitas vr̃a et optime no⸗ is: qm̃ iohs baptiſta qnto pꝛe at in natis mulieꝝ: et quãto hu⸗ milioꝛ ad cognoſcendũ dñm:tanto meruit eſſe amicus ſponſi: ʒelans non ſibi:non ſu um honoꝛẽ querens:ſed iudicis ſuĩ quem tanq; pᷣco pᷣibat. Itaq; ꝓphetis pᷣcedenti⸗ bus pᷣnunciare de xpᷣo futura cõceſſum ẽ: huic aũt digito oſtende. Sicut ignoꝛabat᷑ xpᷣs ab his qui ꝓphetis nõ crediderãt an⸗ teq; veniret:ſic ab eis ignoꝛabat᷑ et pᷣſens. Venerat em̃ humiliter pꝛimo ⁊ occultus: tanto occultioꝛ quanto humilioꝛ. Populi aũt ſꝑnentes ꝓpter ſuꝑbiã ſuã humilitatẽ Dei:cruciſixerũt ſaluatoꝛẽ ſuũ: et fecerunt damnatoꝛẽ ſuũ. Sed qui pꝛimo venit oc⸗ cultus quia venit humilis: nunquid dein⸗ ceps non eſt venturus manifeſtus quia ex celſus: Audiſtis modo pſalmũ:Heꝰ mani ſeſte veniet:deus noſter et non ſilebit. Si luit vt iudicaretur:non ſilebit cum ceperit iudicare. Non diceretur manifeſtus veni⸗ et niſi pꝛimo veniſſet occultus:nec diceret᷑ non ſilebit niſi quia pᷣmo ſiluit. Quõ ergo ſiluit: Interroga eſaiã. Sicut ouis ad oc⸗ £ qui miſit me baptiʒzare in et manentem ſuꝑ eũ :ipᷣe eſt qͥ bap⸗ feſſus eſt:quia nõ ſum ego xpᷣs.Et ciſionẽ ductus eſt :et ſicut agnus coꝛã ton dente ſe ſine voce: ſic nõ aꝑuit os ſuũ. ¶Ue met aũt manifeſtus:⁊ nõ ſilebit.Quõ ma- nifeſtꝰ? Ignis ante eũ pᷣibit:et in circuitu põ. xlix. eius tẽpeſtas valida. Tempeſtas valida tollere habet totã paleam de area que mõ triturat᷑: ⁊ ignis incendere quod tẽpeſtas abſtulerit. Modo autẽ tacet. Tacet iudi⸗ cio:ſed nõ tacet pᷣcepto. Si em tacet xp̃ᷣs: quid ſibi volũt hec euangelia? Quid ſibi volũt voces apłice? Quid cãtica pſalmo⸗ rũ?: Quid eloquia ꝓphetaꝝ?: In his omni bus xpᷣs nõ tacet. Sed tacet mõ ne vindi⸗ cet:nõ tacet vt moneat. Veniet aũt pᷣdla⸗ rus in vindicta ⁊ apparebit omnibꝰ: ⁊ qui in eũ non credũt. Aodo vero quia ⁊ pñs occultꝰ erat:o poꝛtebat em̃ vt ↄtemneret᷑. MNiſi em̃ cõtemneret᷑: non c uciñgeret᷑. Si nõ crucifigeret᷑ nõ funderet ſanguinẽ:quo pᷣcio nos redemit. Vt aũt daret pᷣciũ pꝛo nobis cruciſixus eſt: vt cruciſigeret᷑ cõteẽp⸗ tus eſt:vt cõtẽneret᷑ humilis apparuit. Zñ qꝛ quaſi in nocte apparuit in coꝛtꝑe moꝛta⸗ lu:lucernã ſibi accendit vnde videret᷑. Ipa lucerna iohs erat. He quo iam multa au⸗ diſtis: ⁊ pᷣſens lectio euãgelij verba iohis cõtinet. Pꝛimo quod pꝛincipiũ eſt cõſiten tis:quia nõ ipſe erat xpᷣs.Tanta aũt excel lẽtia Ear in iogane vt poſt et credi rs E: ĩ eo ꝓbata ẽ hũilitas eiꝰ qꝛ dixit ñ ſe xpᷣm eſſ ei poſſet credi eſſe.rErgo hoc e te Textus ha ſtimoniũ iohanis:quado miſerunt bet Et indei ab hieroſolymis ſacerdotes et leuitas ad eñ vt interrogaret eũ: Tu qnis eg: mõ aũt mitterent: niſi mo ere Pertallefmi auctoꝛitatis eius quig auſus eſt baptiʒa re.Et cõfeſſus ẽ etnõ negauit. Quid confeſſus eſt? Er con- interrogaueft en. Quid ergo? He⸗ lias es tu? Houerãt em̃: quia pceſſurus erat helias xpᷣm. Hon em̃ alicui incognitũ erat nomen chꝛiſti apud iudeos.Iſtũ non eſſe chꝛiſtũ putauerũt:nõ oĩno chꝛiſtũ nỹ eſſe venturũ:cum ſperant ventuꝝ. Sic ef⸗ fenderũt in pᷣſentẽ: offenderũt tanq; in hu milẽ lapidem. Lapis em̃ ille adhuc puus erat:iã quidẽ pᷣciſus de monte ſine mani⸗ . bus: ſicut dicit daniel ꝓpheta vidiſſe ſe la Daniel.ij pidem pᷣciſum de monte ſine manibꝰ. Sed quid ſequit᷑: Et creuit inquit lapis ille et factus eſt mõs magnꝰ:⁊ impleuit vniuerſã – —ʒð — —— — S ito⸗ de faciem terre. Videat ergo caritas vr̃a qd na⸗ dico: Xps ante iudeos iam pᷣciſus erat de uinn pe monte. Montẽ regnũ vult intelligi iudeo nica N rũ.Sed regnũ iudeoꝝ nõ impleuera: vni nen uerſa faciẽ terre. Inde pᷣciſus ẽ ille lapis peſtas quia inde natus eſt in pñtia dñs. Et qua Tindi⸗ re ſine manibus? Quia ſine oꝑe virili vir etx6s. go peꝑit xpᷣm. Ja ergo erat lapiſ ille pᷣciſꝰ iſbi ſine manibus ante oculos iudeoꝝ: ſed hu ſalno⸗ milis erat. Mon ĩmerito:quia nondũ cre⸗ somni verat lapis ille ⁊ impleuerat oꝛbẽ terraꝝ: evindi⸗ quogd oſtendit in regno ſuo quod ẽ ecclia tza⸗ que impleuit totã faciẽ terre. Quia ergo an nondũ creuerat offenderũt ĩ illũ tanqᷓ; in “ lapidẽ: ⁊ factũ ẽ ĩ eis qð ſcriptũ ẽ:Qui ce ne, . Lu. xx. ciderit ſuꝑ lapidẽ ↄquaſſabit᷑:⁊ ſuꝑqͥs ce ee ciderit lapis ille conteret eos. Pꝛimo ſuꝑ . 6 humilẽ ceciderũt:excelſus ſuꝑ iũllos vẽtu ego rus eſt. Sed vt eos vẽturus excelſus con lupeo terat:pꝛimo eos humilis quaſſauit. Offẽ deh derũt in eũ ⁊ quaſſati ſunt: non cõtriti ſʒ üͤ quaſſati ſunt: veniet excelſus ⁊ conteret unn⸗D eos. Sed ignoſcendũ eſt iudeis: qꝛ offen R derunt in lapidẽ qͥ non creuerat. Quales n ſunt illi qui in iᷣm montẽ offendũt? Jam niods de qᷣbus dicã cognoſcitis:qui negãt eccle coſten ſiã toto oꝛbe diffuſã.MNõ ĩ humilẽ lapidẽ: Lencl ſed in ipᷣm montẽ offendũt:quod f actꝰ eſt iolit ille lapis dũ creſceret.Ceci iudei nõ vide n. rũt humilẽ lapidẽ: Quãta cecitas eſt non Ete Tertu vigere montẽ: Ergo viderũt humilẽ ⁊ nõ Iitbet cognouerunt. DHemonſtrabat᷑ illis ꝑ lucer s nã. Nã pri mo ille quo maioꝛ non ſurrexe D rat in natis mulierũ dixit.Hõ ſũ ego vpᷣs. e: Alia lf̃a ha go Xb no bet Et dixit ſpõꝗit. lõ ſum. ¶ Eps em pᷣmittit añ . C ſẽ peliã: ⁊ dixit nõ ſum :et fecit nobis que o ſtionẽ. Timendũ eſt em̃: ne minus intelli ⸗ gentes contraria putent iohem dixiſſe qᷓ; 5 xpjs dixit. Quodã em̃ loco cũ dñs ihs xpᷣs Ne2. in euangelio quedam diceret de ſe:reſpõ ns derunt illi diſcipuli. Quomodo em̃ dicũt ii ſcribe:id eſt:ꝑiti legis: quia heliã opoꝛtet Pn aath. xvij. Pꝛimũ venire⸗ Et ait dñs. Helias iam ve 5 OV9 nit :⁊c feccrunt ei q voluerunt: et ſi vultis ü ſcire ipe eſt iohãnes bapiiſta. Johannes e autẽ interrogatus ſic ſe cõfeſſus eſt heliã d8s nõ eſſe: quomõ nec xpᷣm eẽ. Et vtiq ſicut on verũ cõfeſſus eſt xpᷣm ſe nõ eſſe:ſic verũ tienf cõfeſſus ẽ nec heliã ſe eſſe. Quomõ ergo t cCcoõparabimus dicta pᷣconis cũ dictis iudi . cis:? Abſit vt pꝛeco mentiat᷑. Hoc cm̃ loqᷣ Tract.IIII. Dictũq; illi ẽ. Nũquid tu es helias:t Re tur quod audit a iudice. Quare ergo ille non ſum helias:⁊ dũs ipᷣe ẽ helias? QOuia in eo dñs ieſus xpᷣs pᷣſigurare voluit fu⸗ turũ aduentũ ſuum:⁊ hoc dicere: quia in 2 LCa. I. — ſpiritu helie erat iohs.Et quod erat iohd nes ad pꝛimũ aduentũ:hoc erit helias ad ſcõm aduentũ. Quomõ duo aduentus iu dicis:ſic duo pᷣcones. Judex quidẽ ipᷣe:pᷣ cones aũt duo:nõ duo iudices. Opoꝛte⸗ bat aũt iudicẽ pꝛimo venire iudicãdum: miſit ante pꝛimũ pꝛeconẽ:vocauit illũ he liã:quia hoc erit in ſecundo aduentu heli as quod in pꝛimo iohãnes. MHãq; intẽdat caritas veſtra.qᷓ; verũ dicam.Quãdo con ceptus eſt iohs vł potius quãdo natusẽ: ſpũſſanctus hoc de illo homĩe impleto ꝓ phetauit. Et erit inquit pᷣcurſoꝛ altiſſimi: in ſpiritu et virtute helie. HNon ergo heli as:ſed ĩ ſpiritu et virtute helie.Quid ẽ in ſpũ et vᷣtute helie? In eodẽ ſpũſctõ vi⸗ ce helie.Quare vice helie? Quia qð heli as ſcðo:hoc io hes in pꝛimo aduentu fuit. Recte ergo iohãnes ꝓpꝛie reſpõdit: Nã dñs figurate helias ipe eſt iohs. Iſte aũt vt dixi ꝓpꝛie:non ſum ego helias.Si figu rã pᷣcurſoꝛiſ aduertas:iohs ipᷣe eſt helias⸗ Quod em̃ ille ad pꝛimũ aduentũ:hoc ille ad ſcõm erit. Si ꝓpꝛietatẽ ꝑſone interro ges:ioh̊s iohãnes:helias helias. DLñs er⸗ So ad pᷣſiguratõem recte ipe ẽ helias: Jo⸗ hãnes aũt recte ad ꝓpꝛietatẽ/nõ ſum heli as. Hec iohãnes falſum:nec dñs falſum: nec preo falſum: nec iudex falſum: ſi in⸗ telligas.Quis aũt intelligit:niſi qui imi⸗ tatus fuerit humilitatẽ pᷣconis ⁊ cognoue rit celſitudinẽ iudicis. Nihil em humilius ipo pꝛecone fratres mei:nullũ tantũ meri tũ io hes habuit q; de iſta ipᷣa humilitate: quod cum poſſit fallere homĩes et putari xps et haberi ꝓ xpᷣo. Tante em̃ gre tante — Lu. j. q; excellentie fuit:confeſſus eſt tũ aꝑte et dixit. Hon ſum ego chꝛiſtus. Nunquid tu helias es? Jam ſi diceret helias ſum:ergo iam in ſcõo aduentu adueniens dũñs iudi⸗ caret non adhuc in pꝛimo iudicaret᷑:tanqᷓ; dicens. Venturus eſt adhuc ⁊ helias NRo ſum inquit helias.Sed obſeruate humilẽ ante quẽ venit iohs:ne ſentiatis excelſũ ante quẽ venturus ẽ helias.MNãꝗ ⁊ dñs ita cõpleuit:ipſe eſt iohs baptiſta qui ventu rus eſt helias. Ipſa pᷣſiguratõe venit iſte: qua ꝓpꝛietate venturus eſt beſiae Tunc 4 Joh. Tract. IIII. D Ab Et dixe runt. Alia l̃a nõ habet.tu. non es xps. neq; helias. nie pheta: Quaſi audacie videbat᷑ eẽ zare:qꝛ ſi in qua ꝑſona/ querimꝰ: vtrũ tu viã dñi: ſicut dixit eſgias Non dixu ego ſum iohs:ego ſum helias: ● helias ꝑ ꝓpꝛietatẽ helias erit: Nũc ꝑ ſimi litudinẽ iohs helias erat. Modo iohan⸗ nes ꝑ ꝓpꝛietatẽ iohãnes eſt:tunc ꝑ ſimili tudinẽ helias iohanes erit. Ambo pꝛeco nes ſibi dederũt ſimilitudines ſuas:et te⸗ nuerũt ꝓpꝛietates ſuas. VUnus autẽ dñs ludex:ſiue illo pᷣcone pᷣcedente ſiue illo. Et interroganerunt eum.Quid ergo: lhhe lias es tu?Et dixit:Hon SEroircrunt e Sronheta es tu? Etreſpondit 0: Dixerũt ergo ei. Quis es tu. —— vrreſponſum demus his qui mi⸗ ſerut nos? Quid dicis dete ipᷣo⸗ Ait. Ego vox clamatis in Eſaiasi Vox ama elerto. ud dixit. In iohaãne prophetia iſta eſaie impleta eſt: Ego vox clamantis indeſerto. Quid clamantis: Dirigite vi am domini: rectas facite ſemitas Dei nri : Non vobiſ videt᷑ pco eẽ:dicere/ exite facite viã? Miſi qð pᷣco exite dicit: iohãanes dicit venite. A iudice repellit p⸗ co:ad iudicẽ vocat iohs: ocat iohs: Immo vocat io hãnes ad humilłẽ: ne iudex ſentiat᷑ excel⸗ ſus.Ego vox clamãtis indeſi- erto / dirigite propheta· ego ſum ꝓpheta. Sʒ quid dixit⸗ Hoc vo coꝛ: Ego vox clamãatis indeſerto/dirigite yiꝗ dno:rectas facite ſemitas òi nr̃i: Ego ſum ipᷣa ꝓphetia. Et qui miſſi fuerat / erant er phariſeis: id eſt ex pꝛincipibꝰ iudeoꝝ.Et interrogauerũut en et di⸗ xerũt ei · Quid ergo baptiʒas: ſi tu bapti ſis xpᷣs tu dicis te non eſſe. Querimus ne foꝛte pᷣcurſoꝛ illius ſis:qꝛ nouimꝰ ante ad uentũ chꝛiſti venturũ eẽ heliã:te eſſe ne⸗ gas.Aerimus ne foꝛte aliqͥs multũ pᷣue niẽs/pᷣco es/id ẽ ꝓpheta/⁊ accepiſti hanc Math. xj. ptãtẽ:nec ꝓpheta te eẽ dicis.Et non erat ꝓpheta iohs:maioꝛ erat qᷓ; ꝓpheta. Dñs de illo tale teſtimonium dedit. Quid ex iſtis indeſ. ertũ videre harundinẽ vento agitatã? Vtiq; nõ vẽto agitari ſubaudis: ꝗꝛ nõ hoc erat iohs.qui a vẽto moueret᷑. Qui em̃ a vẽto mouet᷑: circũflat᷑ omĩ ſpũ ſeductoꝛio. Sʒ qͥd exiſtis videre Homi⸗ nẽ mollibꝰ veſtitũ? Veſtiebat᷑ em iohan nes aſpis:id eſt tunica facta ðᷣ pilis came⸗ li. Ecce qͥ mollibꝰ veſtiunt᷑:in domibꝰ re⸗ —— banes b Lg. J. gůũ ſũt. Mõ ergo exiſtis videre hoĩeʒ mol phetam? Ita dico vobis maioꝛ qᷓ; ꝓphe⸗ ta hic:qꝛ ꝓphete lõge añ pᷣnüciauer̃t. Jo hanes pᷣſentẽ demõſtrabat:Quid ergo tu baptiʒas:ſi tu nõ es xpᷣs/neq; helias/neq; ꝓpheta:? Rñdit eis iobes t2 dixit. Ego baptiʒo i qqͥ: mediꝰ aut vr̃m tetit que vos neſcitis. Humilis em nõ videbat᷑:et ꝓpterea lucerna accẽſa ẽ: Vigdete quõ det locũ:qͥd aliud poſſet pu Alia lr̃a bz eeq̃ pꝰ me tyenit/qͥ añ me venturus tari? J factꝭ Sicut iã diximꝰid eſt an poſitus mihi: cuiꝰ ego nõ ſum dignꝰ vt fol ua corrigia calciamenti eiust. Quã tũ ſe abieũ:⁊ ideo multũ eleuatꝰ ẽ: qm̃ qͥ ſe humiliat exaltabit᷑. Vñ debet videre ſctitas vr̃a:qꝛ ſi iohs ſicſe humiliauit vt diceret/nõ ſum ego dignus coꝛrigiã ſolue re:quõ habẽt hũiliari qͥ dicũt nos bapti⸗ zamus:nos qð damus nr̃m ẽ:⁊ qð nr̃m eſt ſctm̃ ẽ:? JNile dicit/nõ ego ſʒ ille:illi dicũt/ nos. Hõ eſt dignꝰ iohs ſoluere coꝛrigiam calciamenti eiꝰ.Quod ſi dignũ ſe diceret libꝰ veſtitũ. Sʒ qͥd ex iſtis videre? Pro⸗ Alia lr̃ahʒ Dicens qᷓ; humilis eẽt:Et ſi dignũ diceret:ille ve nit poſt me qͥ añ me factus eſt/ cuiꝰ tantũ mõ coꝛrigiã calciamenti dignus ſum ſol⸗ uere:multũ ſe humiliaſſet.Añ aũt nec ad hoc dignũ ſe dicit. Vere plenus ſpũſctõ erat:q ſic ſeruus/oñnm agnoun/ ex ſeruo amic⸗ ſien meruit Decin bethania fa cta ſunt tranſiordanæ: ybi erat io⸗ baprzans ¶Alterg aut die vidit ioh g 1efuv eniete ad ſe ⁊ ait: Ecce agnꝰ dei:ecce qͥ tollit pcta mũ Di ¶ Hemo ſibi arroget et dicat: quia ip ſe auferet peccata mundi. Vnde iam in⸗ tendite:cõtra quos ſuꝑbos intendebat di gnũ iohs. Nõ dũ erãt nati heretici:⁊ iam oſtendebat᷑ cõtra illos. Clamabat tunc a fluuio: cõtra quos mõ clamat ex euange⸗ lio. Venit ieſus:⁊ qͥd dicit ille? Ecce ag⸗ nus dei. Si agnus dei innocẽs:⁊ iohᷣs ag⸗ nus. An non ⁊ ipe innocẽs? Sed qͥs inno⸗ cens: quantũ innocẽs: om̃s ex illa tradu ce veniũt: ⁊ illa ꝓ pagine/de qua cantat gemẽs dauid.Ego ĩ imiqtate ↄceptꝰ ſum: et in peccatis mater mea ĩ vtero me aluit. Solus g ille agnꝰ:q nõ ſic venit. Non em̃ in iniqᷣtate cõceptꝰ ẽê/ qꝛ nõ de moꝛtalita⸗ litate conceptus eſt/nec eũ 1ĩ peccatis ma ter eius in vtero aluit quẽvirgo concepit . — . virgo peꝑit:quia ſide cõcepit: fide ſuſce⸗ e⸗ pit:ergo ecce agnus dei: Mõ habet iſte tra 1 ducẽ. De adã carnẽ tm̃ aſſumpſit: de adã adã pctm̃ nõ aſſumpſit: Qui non aſ ump⸗ eg Aulin ſit de nr̃a maſſa peccatũ:ipᷣe eſt qui tollit dicens noſtrũ peccatũ:Ecce agnꝰ dei: ecce qͥ tol⸗ l. lit peccata mundi. NHoſtis qꝛ quidã homi nes dicunt: Aliquãdo nos tollimus pec⸗ en cata hominibꝰ:quia ſancti ſumꝰ.St enim nõ fuerit ſctũs qꝗ baptiſat: quõ tollit pec⸗ bu Dulin cata alterius:cũ ſit ife homo plenꝰ pctõ: je vennunge CLontra iſtas diſputationes verba no⸗ 1 ſtra non dicamus: hunc legamus: Ecce l agnus dei: ecce qui toilit peccata mun⸗ di: Non ſit pᷣſumptio hominibꝰ in homi⸗ nes:non tranſmigret paſſer in mõtes: In ee dño cõſidat:Et ſi leuat oculos ſuos ĩ mõ⸗ tes vnde veniet auxiliũ ei: intelligat ⁊ au ſolue xliliũ eius a dño qui fecit celum et terꝛã. ayn⸗ Tante excellentie iohs ðꝛ ei. Tu es xpᷣs⸗ neſt dic nõ:tu es helyas dicit nõ:tu es ꝓpha: cit dic nõ? Quare ̊ baptiſas: Ecce agnꝰ dei n eccc qᷣ tollit pcã mũdi.hic ẽ de quo dixi: 3 poſt me venit vir qͥ ante me factus ẽ᷑: quia lac pꝛioꝛ me erat. Et poſt me venit qꝛ poſte⸗ ler rius natꝰ eſt:ante me factus/ quia pᷣlatus eſt mihi. Prioꝛ me erat: quia in pꝛincipio nho, erat verbũ :et verbũ erat apud deũ:⁊ de u us erat verbũ. Et ego neſciebg eu di⸗ xit Sed vt maif⸗ ret riſrli. ꝓppte r in irael rea veni ego in aqua b tiſas. Et k Al iniſtael⸗ teſtimon n pbibltt toben dieens: o⸗ qa vidi ſpm de celo deſcẽdentem . Ar de celo quaſi columba ⁊ manſit ſuꝑ eũ: et il pe columbã ego neſcieba euʒ: Sed qͥ me miſit baptizare in aqua: ille mihi dixit: ⸗ BSupꝑ quẽ videris ſpm̃ deſcenden mi te inqnentẽ ſup eü hic eſt ꝗ bapti ion zat in ſpuſcrõ. Et ego viqi et teſtio⸗ ne: niu phibni: quia bic eſt filius dei. ãũ Rengar modicũ caritas vra: Johes rig⸗ qñ didicit xpᷣm:? Miſſus ẽ eni:vt baptiſa D ret in aqua: Queſitũ ẽ qre: vt manifeſta⸗ no⸗ F ret iſrli dixit.Quid ꝓfuit baptiſmũ iohã mdn nis:? Frẽs mei ſi ꝓfuit aliqd ⁊ mõ mane⸗ unrn ret:⁊ baptiʒarent᷑ homĩes in baptiſmate din iohis: ⁊ ſic venirẽt ad baptiſmũ xpᷣi.Sed . qd ait: VUt manikfeſtet iſrli: Id eſt ipi iſrli Alun⸗ ppło irł/vt manifeſtet᷑ xpᷣs venit baptiʒa re in aq̊: Accepit miſteriũ baptiſmatis io hanis in aqᷓ pnie parare viã dño: nõ exñs dñs:ac vbi cognitus ẽ dñs ſuꝑſluo ei via —E------ La. I. — parabat᷑:qꝛ cognoſcentibꝰ ſe ipᷣe factꝰ eſt via: Ita q; nõ durauit diu baptiſmũ iohã⸗ nis:Sed quõ demonſtratus ẽ dñs hũilis: ideo acciꝑet baptiſma iohis in quo bapti zaret᷑ iße dñs: ⁊ opus erat dño baptiſari⸗ Et ego interrogãs ecce reſpõdeo. Opus erat domino naſci:opus erat dc mino cru cifigi:opuserat dom ino moꝛi: opus erat domino ſepeliri. Si ergo tanta ſuſcepit ꝓ nobis humilitatẽ:baptiſma nõ erat ſu⸗ ſcepturus: Et quid ꝓfuit qꝛ ſuſcepit bap tiſma ſerui: niſi vt tu nõ dedignareris ſu⸗ ſcipe baptiſmũ dñi? Intẽdat caritas vr̃a: Futari erãt aliq in eccłia excelſioꝛis gfr̃e cathecumini. Fit eniĩ aliqñ vt videas ca⸗ thecuminũ abſtinentẽ ab omni cõcubitu: vale facientẽ ſe ulo: renunciantẽ omnib⸗ quepoſſidebat:⁊diſtribuentẽ paupihns:⁊ cathecuminꝰ ẽ: Inſtructus eſt etiã foꝛte doctrina ſalutari: ſupꝛa multos fideles. Timendũ ẽ huic:ne dicat apud ſemetip⸗ ſum de baptiſmate ſctõ quo pctã dimittũ tur. Quid plus accepturꝰ ſum? Ecce ego melioꝛ ſum iullo ſidele ⁊ illo fidele:cogitãſ aut fideles aut cõiugatos/ aut foꝛte idio⸗ tas/aut habẽtes ⁊ poſſidẽtes res ſuas q̃s ipe diſtribuit iã pauꝑibꝰ:⁊ melioꝛẽ ſe effe arbitrãs qᷓ; ille ꝗ iã baptiſatus ẽ dedignet᷑ venire ad baptiſmũ dicẽs. oc ſum acce pturus:qð habet ule ille? Et ꝓponat ſibi illos quos ↄtẽnit ⁊ quaſi ſoꝛdeat illi hoc accipꝑe qðò acceperũt inferioꝛes:qꝛ iã vide⸗ tur ipᷣe ſbbi melioꝛ: æ tamẽ oĩa pctã ſupꝛa illũ ſunt: æ niſi aduenerit adſalutare bap tiſmũ vbi pctã ſoluunt᷑ cũ omni excellen⸗ tia ſua nõ poteſt intrare in regnũ celoꝛũ: Sed vt illã excellentiã inuitaret ad bap⸗ tiſmũ ſuũ vt pcrã illi oimitterent᷑ venit ip ſe ad baptiſma ſerui ſui:⁊ cum ipᷣe nõ ha⸗ beret qð ei dimitteret᷑: nec quid in illo la⸗ uaret᷑ ſuſcepit a ſeruo baptiſma: et tanq; allocutus eſt filiũ ſupbientẽ ⁊ extollen⸗ tem ſe ac dedignantẽ ſe foꝛte acciꝑe cum idiotis vnde ei poſſit ſalus venire: Et q̃ſi dicens. Quantũ te extendis? quantũ te extollis? quanta eſt excellentia tua:quã⸗ ta gra tua? maioꝛ põt eſſe q; mea⸗ Si ego veniad ſeruum: tu dedignaris venire ad oñm: Si ego ſuſcepi baptiſma ſᷣui:tu de dignaris a dño baptiſari? Mã vt noueri⸗ tis fratres mei quia non ex neceſſitate ali cuius vinculi peccati dñs veniebat ad ip ſum iohem:ſicut dicũt alij euangeliſte cũ AMath. iij £ iohes: Tu ad me venis: ⁊ ego a te debeo baptiʒzari. Et qͥd/ipᷣe ei fſpõdit⸗: Sine moõ vt impleat᷑ omis iuſticia. Quid ẽ implea tur omiĩs iuſticia? Moꝛi veni ꝓ homibus: baptiʒari nõ debeo ꝓ homibus? Qnid ẽ impleat᷑ omĩs iuſticia? Inpleat᷑ omis hu militas. Quid ergo? Mõ erat ſuſcepturꝰ baptiſma a bono ſeruo:qͥ paſſionẽ ſuſce⸗ pit a ſeruis malis? ¶ Intendite g bapti⸗ zato dño.Si ꝓpterca baptiʒauit iohes vt in eius baptiſmo dñs oſtenderet humili⸗ tatẽ:nemo aliꝰ baptiʒaret᷑ baptiſmate io⸗ haãnis. Multi aũt baptiʒati ſũt baptiſmo iohis:baptiʒatus ẽ ⁊ dñs baptiſmo iohis: t ceſſauit baptiſmũ iohis.Deinde iã miſ ſus ẽ ĩ carcerẽ iohs. Deinceps nemo bap tiʒatꝰ inuenit᷑ illo baptiſmate.Si g ꝓpte⸗ reavenit ⁊ iohs baptiʒans vt dñi hũilitas nob ðmõſtraret᷑: vt qa ille ſuſcepit a ſer⸗ uo:nos non dedignaremur ſuſciꝑe a dño: dñm ſolũ baptizaret. Sʒ ſi ſolũ dñm iohs baptiʒaret nõ deeſſent qͥ putarẽt ſanctiꝰ fuiſſe baptiſma iohis qᷓ; xpi:q̃ſi baptiſma⸗ te iohis ſolus xpᷣs meruiſſet baptiʒari:ba ptiſmate aũt xpi genus humanũ. Inten⸗ dat caritas veſtra. Baptiſmate xpᷣi bapti zati ſumus: non tm̃ nos:ſed et vniuerſs oꝛ is terraꝝ:⁊ baptiʒatur vſq; in finẽ.Quis nr̃m poteſt ex aliqua ꝑte òparari xpᷣo:cui ſe iohs dixit indignũ ſoluere coꝛrigiã cal ciamenti? Si ergo ille xpᷣs tante excellen tie homo deus ſolus baptiʒaretur baptif⸗ mo iohis:quid dicturi erãt homies:Qua le baptiſma habuit iohs: Magnũ baptiſ⸗ ma habuit: ineffabile ſacramentũ. Vide: qꝛ ſolus xpᷣs meruit baptiʒari iohis bap⸗ tiſmate: atq; ita maioꝛ videretur baptiſ⸗ ma ſerui:q́; baptiſma dñi.Baptiʒati ſunt et alij baptiſmate iohis: ne melioꝛ vide⸗ tur baptiſma iohis qᷓ; xpᷣi. Baptiʒatus eſt aut ⁊ dñs:vt dño ſuſcipiẽte baptiſma fer ui:nõ dedignarẽtur alij ſerui ſuſcipe bap tiſma dñi.Ad hoc ergo miſſus erat ios: ſed nouerat xpᷣm/an nõ nouerat? Si non nouerat: quare dicebat quãdo venit ad fluuiũ xpᷣs:Ego a te debeo baptiʒari:hoc eſt: ſcio qui ſis? Si ergo iã nouerat: certe tunc cognouit quando vidit columbã de ſcendentẽ. Manifeſtũ eſt quia columba non deſcendit ſuꝑ dñm:niſi poſteaq; aſcẽ dit de aqua baptiſmi. Dñs baptiʒzatus aſ cendit ab aqua: aꝑti ſunt celi: ⁊ vidit ſu⸗ per eũ colũbã. Si ergo poſt baptiſma de ſe cendit colnmba:anteq; baptizaretur do minꝰ: dixit illi ioßes. Tu ad me venis: Ego a te debeo baptizari. Añ illi noue⸗ rat qui dixit: Tu ad me venis: Ego a te debeo baptiʒari Quõ ergo dixit:⁊ ego ne ſciebã eum: ſed qui me miſit baptiʒare in aqua ille mihi dixit:Suꝑ quẽ videris ſpi ritũ deſcendentẽ ſicut columbã ⁊ manen⸗ tẽ ſuꝑ eũ:hic eſt qui baptizat in ſpũſctõ. MNon parua queſtio ẽ fratres mei.Si vidi ſtis queſtionẽ nõ parũ vidiſtis: ſupeſt vt ipᷣius ſolutõem dñs det: Tamen illud di⸗ co:ſi vidiſtis queſtionẽ non eſt paꝝ:Ecce poſitus ẽ iohs ante oculos vr̃os:ſtans ad fluuiũ iohes baptiſta. Ecce venit dñs ad huc baptiʒãdus/nondũ baptiʒ atus:audi vocẽ iohis:Tu ad me veis? Ego a te de beo baptiʒari.Ecce iã cognoſcit dñm:a q vult baptiʒari:baptiʒatus dominꝰ aſcen⸗ dit ab aqua:aꝑiunt᷑ celi:deſcẽdit ſpiritꝰ. AModo illũ cognoſcit io h̊s. Si mõ illũ co gnoſcit:cui dixit antea:ego a te debeo ba ptizari? Si aũt nõ eũ modo cognoſcit:qꝛ iã nouerat eum:quid eſt qðò dixit:non no uerã cum: ſed qui me miſit baptiʒare ule mihi dixit:Suꝑ quẽ videris ſpiritũ deſcẽ dentẽ ⁊ manentẽ ſuꝑ eũ ſicut columbã:ip ſe eſt qui baptiʒat in ſpũſctõ. Fratres ſi iſta queſtio hodie ſoluat᷑: grauat vos:nõ dubito:quia iam multa oicta ſunt. Scia⸗ tis aũt talem iſtã queſtionẽ eſſe:vt hecſo la pimat partẽ donati.Ad hoc dixi carita ti veſtre vt intentos vos facerẽ:ſimiliter vtſoleo ſimul vt oꝛetis ꝓ nobis/⸗a⸗ ꝓ vo⸗ bis:vt et nobis det dñs digna loq:⁊ vos digna caꝑe mereamini. Interim hodie di gnamini differre. Sed hoc breuiter dico interi: donec ſoluat᷑. Interrogate paciſice ſine rixa:ſine cõtentione: ſine altercatio⸗ nibus:ſine inimicitijs: ⁊ vobiſcũ q̃rite:et alios interꝛogate ⁊ dicite:hhãc queſtionẽ ꝓpoſuit hodie epᷣs nr̃: Aliquando ſi dñs ↄceſſerit ſoluturꝰ eã. Siue ſoluat᷑:ſiue nõ ſoluat᷑:putate me ꝓpoſuiſſe quod me mo uet.Moueoꝛ em̃ multũ: dicit iobs:ego a te debeo baptiʒari:tanq; xpᷣo cognito.Si em̃ nõ nouerat eum a quo voluit baptiʒa ri:temere dicebat:ego a te debeo baptiʒa ri. Nouerat g eũ.Si nouerat eũ:qͥd ẽ er⸗ go quod dicit:nõ nouerã eũ:ſed qͥ me mi ſit baptiʒare in aqua ipᷣe mihi dixit: Suꝑ quẽ videris ſpm̃ deſcendentẽ ⁊ manentẽ ſuꝑ eum ſicut columbã:ipᷣe eſt qͥ baptiʒat in ſpũſãcto? Quid dicturi ſũt?: Quia ne ad ullũ veniſſet dñs baptiʒandus:ait ipſe . is: le⸗ dte one rein aſpi nen⸗ o. pidi tyt di⸗ cce gad gad udi ede ma Uen⸗ pinv'. llüco Nobe rge nno Ue i mesſ no Sa⸗ elſo inta uer ye⸗ vos diedi o aſce o⸗ leet kione⸗ ſdi o . OH n. 152 et⸗ emi p ene ine⸗ N⸗ ſcimus quãdo venerit columba. He foꝛte ibi lateat: legant᷑ alij euangeliſte: qͥ pla⸗ niꝰ illud dixerunt:⁊ inuenimus aptiſſime tũc deſcẽdiſſe columbã cum dñs ab aqua aſcendit.Suꝑ baptiʒzatũ enim vpᷣm aperti ſunt celi:⁊ vidit ſpmſanctũ deſcendentẽ: ſi iam baptiʒatũ cognouit:venienti ad ba ptiſma: quõ dicit: ego a te debeo baptiʒa ri? hãc vobiſcũ interim rummate:hãc vo biſcum cõferte:hãc vobiſcũ tractate: Pꝛe ſtet dñs deus nr̃᷑: vt anteq; a me audiatis alicui vrjm pꝛioꝛi eam reuelet.Lamẽ frẽs hoc ſciatis qꝛ ꝑ iſtius queſtionis ſolutio⸗ nẽ pars donati de baptiſmi gr̃a vbi nebu las obtendunt impꝑitis ⁊ retia tendũt aui⸗ bus volantibꝰ“ ſi frontẽ habeãt omnio nõ habebunt:omnio eoꝝ oꝛa claudenk Ab eo ꝗð ſcriptũ ẽ: ⁊ ego neſciebã en:ſed qͥ me miſit baptizare in aqᷓ ille mihi dixit: Suꝑ que videris ſpm̃ deſcẽdentẽ et manentè ſuꝑ eu ipe ẽq baptizat in ſpuſctõ et igni. Trac.v. Sluit :ad diẽ ꝓmiſſionis no⸗ ſtre ꝑuenimꝰ: Preſtabit etiaʒ hoc:vt ad ipius ꝓmiſſionis redditionem ꝑuenire poſſimus.TZunc em̃ ea que dici⸗ mus ⁊ nobis ⁊ vobis vtilia ſunt:ſi ab ipſo ſunt.Que aũt ab homine ſunt mendacia ſunt:ſicut ipe dixit dñs nr̃ ieſus chꝛiſtus: Qui loquit᷑ mendaciũ:de ſuo loquit᷑. Ne mo habʒ de ſuo:niſi mendaciũ ⁊ peccatũ. Si quid aũt homo habʒ veritatis atq; iu⸗ ſticie:ab iülo fonte eſt quẽ debemus ſitire in hac heremo:vt ex eo quaſi guttis qui⸗ buſdam irroꝛati:⁊ in hac ꝑegrinatione in terim conſolati ne deficiamus in via veni re ad eius requiẽ ſatietatẽq; poſſimꝰ.Si ergo qui loquit᷑ mendaciũ ð ſuo loquit᷑: qui loquit᷑ veritatẽ de deo loquit᷑:verax iohs:veritas xpᷣs. Verax ioh̊s:ſed omis verax:a veꝛitate verax eſt. Si ergo verax iohs:⁊ verax eẽ homo nõ poteſt niſi a ve⸗ ritate:a quo erat verax niſi ab eo qͥ dixit: Ego ſũ veritas? Mõ g poſſet dicere:aut veritas cõtra veracẽ:aut verax cõtra ve⸗ ritatẽ. Veracẽ veritas miſit: ⁊ iðo verax erat qm a veritate miſſus erat: ſi veritas iohem miſerat: xpᷣs eum miſerat/Sed qð xpᷣs cum pre facit/pater facit: ⁊ quod pat᷑ cum chꝛiſto facit/xpᷣs facit:nec ſeoꝛſũ pa⸗ ter aliquid facit ſine filio:nec ſeoꝛſum ali cut domin? quid ſilius ſine patre. Inſeparabilis cari⸗ tas:inſeparabilis vnitas:inſeꝑpabuis ma⸗ ieſtas:inſeparabilis ptãs:ſcdᷣm hec verba que ipᷣe poſuit:Ego ⁊ pater vnũ ſumus. Quis & miſit iohem? Si dicamꝰ/pr̃ veruʒ dicimꝰiſi dicamus filiꝰ verũ dicimꝰ:mani feſtius aũt vt dicamꝰ pater et filiꝰ.Queʒ miſit ergo pater ⁊ fllius vnꝰ deꝰ miſit:qꝛ filiꝰ dei dixit:ego ⁊ pater vnũ ſumꝰ.Quõ ergo neſciebat eũ a quo miſſus eſt? hixit em:Ego neſciebã eũ:ſed qͥ miſit me bap⸗/ tiʒare in aq̃ ipᷣe mihi dixit: ¶Inter ogo B iohem:qui te miſit baptiʒare in aqua:qᷣd tibi dixit? Suꝑ quẽ videris ſpm̃ deſcen⸗ dentẽ ſicut columbã:⁊ manentẽ ſuꝑ eum: ipᷣe eſt ꝗͥ baptiʒat in ſpũſãcto. hoc tibi o iohs dixit qͥ te miſit:manifeſtũ ẽ̃: qꝛ hoc: Quis ̊ te miſit? Foꝛte pater? Verus deꝰ pat᷑ ⁊ veritas dei filiꝰ:ſi pater ſinc filio te miſit: deꝰ ſine veritate te miſit.Si idðo aũt verax es qꝛ veritatẽ loqueris ⁊ ex verita te loqueris/nõ te miſit pater ſine filio:ſʒ ſi mul te miſit pater ⁊ filiꝰ. Si ergo ⁊ filiꝰ te miſit cũ pr̃e:quõ neſciebas eũ a quo miſ⸗ ſus es? Quẽ videras in veritate ipᷣe te mi ſit vt agnoſceret᷑ ĩ carne ⁊ dixit:Suꝑ quẽ videris ſpm̃ deſcendentẽ ſicut columbã ⁊ manentem ſuꝝ eũ ipe eſt qͥ baptiʒat ĩ ſpũ ſctõ.hoc audiuit iohes vt noſſet eũ quẽ nõ nouerat:an vt plenius noſſet quẽ iam nouerat? Si em̃ omni ex ꝑte non noſſet: venienti ad fluuiũ vt baptiʒaret᷑: non di⸗ ceret:Ego a te debeo baptiʒari:⁊ tu veniſ ad me? Nouerat g̊. Qñ aũt colũba deſcẽ Math.iij dit:iã baptiʒzato dño:⁊ ab aqua aſcenden te:at ſi ille qui eũ miſerat dixit: ſuꝑ quẽ videris ſpm̃ deſcendentẽ ſicut colnmbã ⁊ manẽntẽ ſuꝑ eũ :ipᷣe ẽ qͥ baptiʒat in ſpiri tuſctõ:et non nouerat eũ: ſed colũba de fcendente cognouit eũ. Colũba vero tũc deſcendit qñ dñs ab aqua aſcendit. Tũc qt cognouerat iohᷣs dñm qñ ad eũ dñs ad aquã veniebat: manifeſtat᷑ nob qͥa iohʒs ſcðᷣm aliquid nouerat: ſcõm aliqͥd nõ no⸗ uerat dñm. MNiſi ãt hoc intellexerimꝰ:mẽ⸗ dax erat: Quõ g erit verax agnoſcẽs qui dixit: Tu ad me veniſ:ego aũt a te debeo baptiʒari? Verax ẽ cũ hoc dicit: Et quõ rurſum verax eſt cũ dicit: Ego non nouc⸗ rã eũ:ſed qͥ miſit me baptiʒare in aqua ip ſe mihi dixit:ſus quẽ videris ſpiritum de ſcendentẽ ſicut columbã /et manentẽ ſug eum:ipᷣe eſt qui baptiʒat iĩ ſpirituſancto?⸗ Innotuit ꝑ columbã dñs/nõ ei qͥ ſe m̊ no b iiij —0. 2 ₰ uerat:ſed ei qͥ in eo aliquid nouerat/ali quid nõ noucrat. Nrm ẽ & querere quid in eo iohs nondũ nouerat:a ꝑ columbam didicit. Quare miſſus ẽ iohs baptiʒãs:iã memini me quantũ potui dixiſſe caritati vre.Si enĩ baptiſmũ iohãnis neceſſariũ erat ſaluti nr̃e:⁊ mõ debuit exerceri. Nõ eni mõ nõ ſaluant᷑ homĩes/aut mõ plures nõ ſaluant᷑:aut alia tunc ſalus erat/⁊ alia mõ.Si mutatꝰ ẽ xpᷣs:mutata ẽ ſalus.Si ſa lus in xpᷣo eſt/⁊ idẽ ipᷣe eſt xpᷣs:eadẽ nobᷣ ſalus ẽ. Sed quare miſſus eſt iohs bapti⸗ ʒans:? Quia opoꝛtebat baptiʒari chꝛiſtũ. Quare opo⁊tebat baptiʒari xpᷣm:? Quia opoꝛtuit naſci xpᷣm: qꝛ opoꝛtuit cruciſigi xpᷣm. Si enĩ viã hũilitatis demõſtraturus aduenerat/⁊ ſe ipᷣm facturus ipam humi⸗ litatis viã:in omnibꝰ ab eo impleda erat. Humilitatis auctoꝛitatẽ dare baptiſmo ſuo / huic dignatꝰ ẽ:vt cognoſcerẽt ſ. erui/ ſui/quãta a lacritate deberent curꝛere ad baptiſmũ dñi:qñ ipᷣe nõ dedignatꝰ eſt ſu ſcixꝑe baptiſmũ ſᷣui.Dhonatũ eni erat h̊ io hannvt ipᷣiꝰ baptiſmũ diceret᷑: ¶ lʒoc at tendat ⁊ diſtinguat/⁊ nouerit caritas ve ſtra. Baptiſmũ qð accepit iohannes:bap tiſmũ iohis dictũ ẽ. Solus tale donũ ac⸗ cepit: Mullus ante illũ iuſtoꝝ: nullꝰ poſt illũ vt accipet baptiſmũ: qð baptiſmũ ip ſius diceret᷑. Accepit quidẽ.Non eni a ſe poſſit aliquid:Si enim a ſe quis loquit᷑: mẽdaciũ de ſuo loquit᷑.Et vnde accepit: niſi ab ipo dño ieſu xpᷣo? Ab illo vt bapti zare poſſit accepit: quem poſtea baptiʒa⸗ uit. Nolite mirari. Sic enim hoc fecit xpᷣs in iohane/quõ qddã fecit in mr̃e.He xpᷣo enĩ dictũ ẽ. Omiĩa per ipᷣm facta ſi unt. Si omĩa ꝑ ipᷣm/⁊ maria ꝑ ipᷣm facta e:de qua poſtea natus eſt xpᷣs. Intedat caritas ve⸗ ſtra Quõ creauit maniã/a creatus ẽ ꝑ ma riã:ſic dedit baptiſmũiohi/⁊⸗ baptiʒat“ eſt a iohãne.Ad hoc ergo accepit baptiſmũ a iohanne:vt accipiens quod inferiꝰ erat ab inferioꝛe/ad id quod ſuperiꝰ erat hoꝛ taretur inferioꝛes. Sed quare non ſolus ipe baptiʒatus eſt a iohãne: ſi ad hoc miſ ſus erat iohãnes/ꝑ quem baptizaret xpᷣs/ vt pararet viã dño/id eſt ipſi chꝛiſto? Et hoc iam diximus.Sed cõmemoꝛamꝰ:que neceſſaria ſunt pᷣſenti queſtioni.Si ſolus dominꝰ noſter ieſus chꝛiſtus baptiʒatus eſſet baptiſmate iohãnis:tenete quod di La. I. ximus/non tantũ valeat ſeculũ/vt deleat a coꝛdibus veſtris/quod ibi ſcnpſit ſ pũs dei. Hon tantũ valeant ſpine curarũ /vt ſuffocent ſemẽ qð ſeminat᷑ in vobis.Qua re enĩ cogimur eadem repetere / niſi quia de memoꝛia coꝛdis vr̃i/ſſecuri non ſumꝰ⸗ Si ergo ſolus dñs baptiʒatus eẽt/ baptiſ mate iohãnis /non deeſſent qui ſic eũ ha berent / vt putarẽt baptiſmũ iohãnis ma ioꝛem eſſe/ qᷓ; eſſe baptiſma chꝛiſti. DHice rent enim. VUſq; adeo illud baptiſma ma ius eſt:vt ſolus chꝛiſtus baptiʒari meruiſ ſet.Ergo vt daretur nobis a domino exẽ plum humilitatis/ ad ꝑcipiendũ ſalutem baptiſmatis/Chꝛiſtus ſuſcepit qð ei opꝰ non erat: ſeq. ꝓpter nos opꝰ erat. Et rur ſus ne hoc ipᷣm quod accepit a iohanne chꝛiſtus pᷣponeretur baptiſmati chꝛiſti: p miſſi ſunt et ali baptiʒari a iohãne. Sed qui baptiʒati ſunt a iohãne: non eis ſuffi cit. Baptizati ſunt eni baptiſmo chꝛiſti: qui non baptiſmũ chꝛiſti erat baptiſmum iohaãnis.Qui accipiunt baptiſmũ chꝛiſti. baptiſmũ iohanis non querunt.Qui acce perunt baptiſma iohãnis: baptiſmũ chꝛi ſti queſierũt. Ergo chꝛiſto ſufficit baptiſ mũ ohãnis. Quomodo nõ fufficeret: qñ nec ipᷣm erat neceſſarium? Illi enim nul lum baptiſmũ erat neceſſariũ: ſʒ adhoꝛtã dos nos ad baptiſma ſuũ ſuſcepit baptiſ⸗ mũ ſerui:Et ne pᷣponeretur baptiſmũ ſen ni baptiſmo dñi:baptiʒzati ſunt alij baptiſ mate cõſerui:Sed qui baptizʒati ſunt bap tiſmate conſerui: opoꝛtebat vt haptiʒarẽ tur baptiſmate dñi: Qui añt baptiʒantur — baptiſmate dñi:nõ opus habẽt baptiſma⸗ te conſerui:Am̃ ̊ acceꝑat iohs baptiſmũ quod ꝓpꝛie iohis diceret᷑: Dñs aũt ieſus xpᷣs baptiſmũ ſuũ noluit alicui dare/non yt nemo baptiʒaretur baptiſmo dñi:ſʒ vt ſemꝑ ipᷣe dñs baptiʒaret:id eſt ⁊ quos mi niſtri dñi baptiʒaturi erãt dñs baptiſaret non illi ¶Aliud eſt em baptiʒare ꝑ miſte de cõſe. diſ. riũlaliud baptiſare ꝑ ptãtem: Baptiſma iiij. Aliud ẽ em tale eſt qualis eſt ille in cuius poteſta eni „. te datur: non qualis eſt ille ꝑ cuius mini de cõſe. diſ. ſteriũ datur: Tale erat baptiſmũ iohãnis iiij. baptiſ. qualis iohãnes. Baptiſma iuſtum tanq; ii h.ſent. diſ. iuſti tamen hominis: Sed qui acceperat v.ca.j.ĩ pᷣn. a domino talẽ gratiam et tantã gratiam. vt dignus eſſet pꝛeire iudicem et cum di⸗ gito oſtendere ⁊implere vocẽ ꝓphetie il — ſeci⸗ . — —œç — inine . 4 — — — Zoh: ( retenturũ:et nulli ſeruo eam datarũ/non yv. ca. ij. ante poteſtatem alicui ſeruo ſuo vt daret bap du nouerat.Scom hoc dixit.Et ego neſci AH mediũ tiſmũ ſuũ tanq; vice ſua trãſ ferre a ſe ba ebã eũ ¶ Et vt noueritis qꝛ hoc ibi didi⸗ h ptiſandi poteſtatẽ ⁊ cõſtituere in aliquo cit:attẽdite ſequentia: Sed qui miſit me m ſeruo ſuo:et tantã vim dare baptiſmate baptizare in aqua:ipᷣe mihi dixit. Super ce trãſlato in ſeruo: quantã vim haheret ba quẽ videris ſpm̃ deſcendentẽ ſicut colum 1 ptiſma datũ a dño. Hoc noluit: vt in illo bʒa/et manentẽ ſuꝑ eũ: hic eſt ꝗͥ bapti at ĩ iſ ſpes eſſet baptiʒatoꝝ //a quo ſe baptiʒa⸗ ſpũſctõ.Quid ipᷣe eſt⸗ DPDñsK:Sed iã noue tos agnoſcerẽt. Noluit ergo ſeruũ pone⸗ rat dñm. Ergo ꝑutate hucu q; dixiſſe io⸗ n re ſpem in ſeruo: Ideoq; clamabat apls: hanẽ/cgo non nouerã eũ:Sʒ qui me miſit . cũ videret homĩes volẽtes ponere ſpem baptiʒare in aqua ipᷣe mihi dixit: Queri⸗ in ſeipᷣo. Nunqͥd paulꝰ ꝓ vobis cruciſixꝰ mus qͥd dixit:Suꝑ quẽ videris ſpm̃ deſcẽ cſt: aut in nomine pauli baptiʒati eſtis⸗ dentẽ ſicut columbꝗ/⁊ manentẽ ſuꝑ eum: Baptizauit ergo paulus tanq;miſter: nõ ipſe eſt.Sed quid ipſe eſt? Quid me vo⸗ 4 tanq; ißa poteſtas. Baprtiʒauit aũt dñs: luit ꝑ columba docere/qui me miſit? quia fi tanq; poteſtas. Intendite:Et potuit hãc ipe erat dñs:? Jam nouerã /a quo miſſus . de cõſe . diſ. voreſtatẽ ſeruis dare ⁊ noluit: Si em da⸗ erã.Jã nouerã eũ/cui dix: Tu ad me ve⸗ iiij. Aliud ĩ ret hanc poteſtatẽ ſeruis / id eſt vt ⁊ ißfoꝝ nis haptiʒari? ego a te debeo baptizari. . medio v.Si eſſet qð dñi erat/tot eſſent baptiſmata qð Vſq; adeo g noueram dñm /vt ego ab eo E ecuim eſſent ſerui: vt quõ dictũ e: baptiſma io⸗ vellẽ baptizari: nõ vt a me ipe baptiʒare⸗ icH-c hãnis/ſic diceret᷑ baptiſma petri/bapt ſ⸗ ctur.Et tunc mihi dixit: Sine mõ:impleat᷑ ul ma pauli/baptiſma iacobi/thome/mathei omis iuſticia. Pati veni: baptiʒari nõ ve gi bartholomei. Illud em̃ baptiſma iohan⸗ ni? Impleat᷑ omis iuſt cia ait/mihi deus nis dictũ eſt: Sed foꝛte aliqͥs exiſtit er di meus:impleat᷑ omĩs iuſticia. Dhoceã/pfe⸗ Matxxxvu; j cit:Pꝛoba nobis:quia illud baptiſma io⸗ rã/plenã humilitatẽ. Noui ſupbiẽts in fu . hãnis dictũ eſt: Pꝛobabo/ipᷣa veritate di turo pplłomeo:noui aliquos in aliq̃ excel f cente: quãdo interrogauit iudeos Bap- (Eætioꝛi gra futuros homies: vt cũ viderit f tiſma iohãnis vnde ẽ: de celo/an ex homi idiotas aliquos baptiʒari/illi qꝛ melioꝛeſ nibus: Ergo ne tot baptiſmata dicerent/ ſibi videyt/ſiue cõtinẽtia /ſiue elemoſinis Mat. xxj. quot eſſent ſerui/qui baptiʒabãt accepta ſiuc doctrina/dedignabunt᷑ foꝛtaſſe acci⸗ iiij. diſ. v. c. Ptate a dño /ſibi tenuit os baptiʒãdi po pere / qo illi inferioꝛes acceperunt. poꝛ⸗ . ij. in fine teſtatẽ:ſeruis miniſterium dedit.Dicit ſe tet vt ſanẽ eos:vt non dedignent᷑ venire ſeruꝰ baptiʒare:recte dicit:ſicut apłs di76. ad baptiſma dñi:qꝛ ego veni ad baptiſma B Baptiʒaui aũt ⁊ ſtephane domũ:ſʒ tanqᷓ; ſerui. Jã g hoc nouerat iohes:⁊ nouerat IlIoꝛ. j. miſter. Zdeo ſi ſit malus/a contingat ili dñm. Quid ergo docuit columba? Quid 1 habere miſteriũ/j ſi eũ hoĩes nõ nouerüt voluit ꝑ columbã ·id eſt ſpmſanctũ /ſic ve . eũ qͥ ſibi tenuit ptãtem.hoc aũt iohs nõ quẽ videris ſꝑm̃ deſcengentẽ ſicut colum edecſſe d nouerat in dño: Quia dũs erat nouerat: ba/⁊ manentẽ ſuꝑ eũi:pᷣe ẽ: Quis ipᷣe ẽ⸗ ii Vun qꝛ ab ipᷣo debebat baptiʒari: nouerat ⁊ G Dñs: Noui. Sed nunq hoc iã nouerat/ ei feſſus eſt: qꝛ veritas erat ille/æ ille verax e dſs iſte hñs baptiʒandi ptãtem in illo dechſen miſſus a vitate h̊ nouerat:Sʒ qͥd in eo nõ ſeruo daturus eẽt:vt omĩs qui baptiʒat᷑ ꝑ n iiekun,/ nouerat? Quia ſibi retenturꝰ erat baptiſ⸗ ſerui miſteriũ/nõ imputet ſeruo ſed dño⸗ inlann matis ſui ptatem/æa nõ eã trãſmiſſurus/et Munqᷣd hoc iã noueras:? Mõ hoc nouerãꝗ c raſi tranſtaturꝰ in aliquẽ ſeruũ: Sʒ ſiue bapti ab eo q mihi dixit:Suꝑ quẽ videris ſpiri 8 zaret in miſterio ſeruꝰ bonꝰ/ſiue baptiʒa⸗ tũ deſcendentẽ ſicut columbã/⁊ manentẽ lius. Vox clamantis indeſerto parate vi am dñi.Tale aũt baptiſma dñi: qlis do⸗ minꝰ: Ergo baptiſma dñi qualis dñs.Er⸗ go baptiſma dñi diuinũ.quia dñs deus iiij. ſent. di. Potuit aũt dñs ieſus xpᷣs ſi vellet dare ret in miſterio ſeruus malus: neſciret ille qui baptiʒaret᷑ baptiʒari/niſi ab illo qui ſi bi tenuit bapti:andi ptãtem. Et vt noue⸗ ritis fratres/quia hoc in illo non nouerar iohannes/et hoc didicit ꝑ columba.HPDnñm em̃ nouerat:ſed eũ baptiſandi ſibi ptãtem ſuxꝑ eü:ipe ẽ qꝗᷣ baptiʒat in ſpũſctõ: Hõ ait ipe eſt dñs / nõ ait ipe eſt xpᷣs/ non ait ipſe è Wl “ 4 Joh. Tract. v. „ „ „ 0— eſt ihs:nõ ait ipſe eſt qui natus ẽ de virgi ne maria poſterioꝛ te et pᷣoꝛ te:nõ ait hoc. Ja em̃ hoc nouerat ioh̊s. Sed quid nõ no uerat? Tantã ptãtem baptiſmatis ipſum dñm habitux et ſibi retenturũ: ſiue pᷣſentẽ in terra:ſiue abſentẽ coꝛꝑe in celo:et pᷣſen te maieſtate ſibi retentuꝝ baptiſmatis po teſtatẽ:ne paulus diceret baꝑ timma meũ: ne petrus diceret baptiſma meũ. Jo vi⸗ dete ⁊ intẽdite vocẽ aploꝝ. Nemo aplo⸗ rũ dixit baptiſma meũ. Quãuis vnũ oĩm eſſet euãgeliũ:tamẽ inuenies dixiſſe cuã⸗ geliũ meum: nõ inuenis dixiſſe baptiſma meũ.hoc ergo didicit iohes fratres mei. Qõ didicit iohannes ꝑ columbã: diſcamꝰ et nos: HNõ em̃ colũba iohannẽ docuit et Canti. vji eccliã nõ docuit:cui eccłie dictũ ẽ. Vna ẽ colũba mea.Colũba doceat colũbã. No uerit columba:qð iohãnes didicit ꝑ coluũ bãũã.Spũſſctũs in ſpẽ columbe deſcendit. F Hoc ãt qð diſcebat iohanes ꝑ colũbã: quare in colũba didicit? Opoꝛtebat em̃ vt diſceret:nec hoc foꝛte oꝑtebat vt niſi ꝑ columbã diſceret. Quid dicã de columba fratres mei? Aut qñ mihi ſufficit facultas vel coꝛdis vel ligue dicere quõ volo? Et foꝛte nõ digne volo quõ dicendũ eſt: nec ſic tñ poſſum dicere quõ volo: quato mi⸗ nus quõ dicendũ eſt? Ego a melioꝛe au⸗ dire hoc vellẽ nõ vobis dicere. Diſcit io⸗ hanes eũ quẽ nouerat: ſed in eo diſcit in . quo eũ nõ nouerat. In quo nou rat non cõſe. diſ.diſcit. Et quid noucrat: Dñm. Quid non de 0 5 nouerat: Poteſtatẽ dñici baptiſmi in nul uy baptiſ. lũ hoĩem a dño tranſiturã:ſed miniſteriũ da nouerar. gjane tranſiturũ: ptãtem a dño in neminẽ iiij· ſent. di . miniſtroꝝ:miniſteriũ et in bonos ⁊ in ma vca. ⸗qula ſog. exhoꝛreat columba miniſterium minſtenu ĩ malon:reſpiciat dñi poteſtatẽ. Quid tibi dans hie r. facit malꝰ miſter: vbi bonꝰ ẽ dñs? Quid liqj Gaptir te ipedit malicioſus pco: vbi beniuolus ẽ u. ch iu. v judex? Johãnes didicit per colũbã hoc: no er ſent. OQuid ẽ quod didicit: Ipᷣe repetat: Ipſe de. a. ij. mihi dixit inqt: Sup que videris ſpm̃ de⸗ circa pꝛinci ſcendentẽ ſicut columbã ⁊ manentẽ ſuper enm:hic eſt qui baptiʒat in ſpũſctõ. Non ergo te dccipiãt:o colũba ſeductoꝛes:qui dicunt nos baptiʒamus. Colũba agnoſce quid docuit columba: hic ẽ qui baptizat in ſpũſctõ. Per columbã diſcit᷑ qꝛ hic eſt. Et tu eiꝰ poteſtate putas te baptiʒari cu⸗ ius miniſterio baptiʒaris? Si hoc putas: La. I. nondũ es in coꝛpoꝛe columbe. Non mi⸗ randũ:quia ſimplicitatẽ non habes. Sim plicitas em̃ maxime per columbã dem on⸗ ſtrat. Quare per ſimplicitatẽ columbe di⸗ dicit iohanes: hic eſt qui baptiʒat in ſpiri tuſãcto fratres mei:niſi quia columbe nõ erant: qui eccleſiam diſſipauerunt: Ac cipitres erant: milui erant. Hon laniat columba:⁊ vides eos inuidiã nobis face re quaſi de ꝑſecutionibꝰ quas paſſi ſunt. Coꝛpoꝛales quidẽ paſſi q̃ſi ꝑſecutiones: cum eſſent flagella dñi manifeſte dantis diſciplinã ad tempus ne damnet in eter⸗ nũ:ſi eam non cognouerint ſeq; coꝛrexe⸗ rint. Illi vero ꝑſequunt᷑ eccleſiã:qui do⸗ lis ꝑſequunt᷑. Illi grauius coꝛ feriũt: qui lingue gladio feriunt.Illi acerbius ſang . uinẽ fundunt:qui chꝛiſtũ quantũ in ipſis eſt in homine occidũt. Perterriti viden⸗ tur:quaſi iudicio poteſtatũ. Quid tibi fa ciat poteſtas ſi bonꝰ es? Si aũt malꝰ es: time poteſtatẽ.Non em̃ fruſtra gladium poꝛtat:dicit apłls. Tuũ gladiũ noli edu⸗ cerc:quo ꝑcutis chriſtũ.Chꝛiſtiane:quid tu ꝑſequeris in chꝛiſtiano? Quid in te ꝑ⸗ ſecutus eſt imꝑatoꝛ? Carnem pſ. ecutus ẽ: tu in chriſtianos ſpm perſequeris. Non occidis tu carnem:⁊ tamẽ nec carni par⸗ cunt.Et tamẽ quotquot potuerũt ceden do necauerunt:nec ſuis nec alienis peꝑ⸗ cerunt. Notum eſt hoc omn ibus. Inuidi oſa eſt poteſtas:quia legitima eſt. Inui⸗ dioſe facit qͥa iure facit:ſine iuidiã facit qa pᷣter leges facit ¶ Attẽdat vnuſquiſ⸗ qʒ veſtrũ fratres men: quid habeat chꝛiſti anus. Quod homo ẽ/cõmune cũ multiſ: quod chꝛiſtianus eſt ſecernit᷑ a multis:et plus ad illũ ꝑtinet quod chꝛiſtianꝰ quã quod homo: Ham quod chꝛiſtianꝰ / reno uatur ad imaginẽ dei a quo homo factus eſt ad imaginẽ dei: quod aũt homo ſpoſ ſet et malus:poſſet ⁊ paganꝰ:poſſet ⁊ ido latra. Hoc tu gſ. eqris in xpᷣiano:qð meliꝰ habet. Hoc em illi vis auferre: vñ viuit. Viuit em̃ temꝑaliter ſcᷣm ſpm̃ vite:quo coꝛpus animat᷑. Viuit aũt ad eternitatẽ: ſcõm baptiſma quod accepit a dño. oc illi vis tollere quod accepit a dño. Hoc illi vis tollere vnde viuit. Latrones eos quos volunt ſpoliare ſic volũt vt ipſi pl“ habeant: ⁊ illi nihil habeant. Tu ⁊ tollis huic:et apud te nõ erit plꝰ. Mõ em̃ plus ₰B I. n H ait ltgnt an . R Er dilen an colũbe Certe tu mihi dic vt ꝑ illã lucer r⸗ tollũt:et ipi duas anĩas no pabet. alteri nã »fũdans: qꝛ cofuſi ſũt et poꝛes tui imni n 5äe n Vis rebaptizare en plicet? Quẽ in qua ptãte iſta faceret: interrogo et ego did ra ne fenea baer dd Piſtes anle gerate ekionen er acerbiꝰ facie qaane: Pi . ptiſmũ iohis vñ erat? DHe celo an ex hoĩ⸗ hnnn eaner SS vſecuro⸗ eccle⸗ bus: Et illi qui pparabant iaculari ion ſa ekeriches admouebär Eir Temenbosstnaa e Riren ae dete lunt. mte õ . lebat. emetipᷣos et dicere. Si dixerimꝰ nris I E es en tu quem vis Johs em̃ dixerat de dño: E no eſe an⸗ agtzare nil lvt ino dicat nõ ſũ xpᷣianꝰꝰ ecce qᷣ tollit pctã mũdi. Atd eng den ere⸗ aa ar el vae P ecutoꝛ ꝓferebat flãmã: tis:in qua ptãte iſta facio? O lupi: ĩ pote⸗ naui 3 non fecit. Et quid eſt qd agnũ: qre non credidiſtis iohi qui dixit: daturus es:et cui daturus es: Si tibi vey Ecce agn dei: is 10Hi dixit: lung 5 ⸗ 5Si ſiot xex cce agnꝰ dei: ecce qui tollit pctã mũdi?⸗ dicat et nõ ſeductꝰ a te mentiat᷑: dicturus Sciẽ Ili õ ugie nipſs 2 Sciẽtes ergo illi qd dixiſſet ioßs de dñßʒo: ẽ habeo. Interrogas. Habes baptiſma? dixerũt ſe. Si dixeri dno⸗ fiden⸗ , BV N tiſmaæ dixerũt apud ſe. Si dixerimꝰ qꝛ de celo ſe Habeo dicit. Quãadiu dicit habeo:inquiſ: baptiſmũ iohis:di cciOE bif nõ fum datu Et noli . gptimu io his: dicet no h̊. Quare ñ credi ec aturus. Et noli dare. Quod enim diſtis ei? Si dixerimꝰ qꝛ ex homĩbꝰ ẽ lapi ga . vis dare herere in me non poteſt: qꝛ qued dabimur a ꝓpko: qꝛ ſic mun e ar dun accepi auferri a me nõ poteſt. Sed hinut a Pide ſieu: gpherz hi ioban lecu⸗ videã poteſt. Sed tamen nẽ. Hinc timebãt homies:hinc veritatẽ rn xpecta:videã qͥd me vis docere. Dic in⸗ teri cõfundebant᷑.Leneb 8 aut nrrnwo Ron abro ded ocpabco Di untef. daluce ſopate funt. SNch ein re⸗ nnie õ alybes ſpond erũt? Heſcimus. Quod ſciebãt di⸗ u yn Abalus tibi dedit. Si malꝰ xpe: malus mi xerũt neſcimꝰ. Et dñs nec ego dico vob in r. dedi Si malo xpᷣs: malus mi quit in qua poteſtate iſta facio. Et cõfuſi nime⸗ hi dedit. Nunquid malꝰ xpᷣs: Sʒ nõ xps ſunt pꝛimi inimici. Vñ: facio.Et cõfuſi Clin tibi dedit. Quis ergo mihi dedit? Reſpon erat luc ernen, S d⸗ Ke lucerna. Quis ep⸗ de. Ego me a xpᷣo ſcio accepiſſe. Hedit ti ate Reobam⸗ .„ Pꝛobam“ qꝛ lucerna uidi bi inqt ſed traditoꝛ neſcio qs: nõ xps. Ti lucen Pꝛobamꝰ. DNñs enim dicit. Ille erat ni⸗ de ergo qs fuerit mĩſter: vice 8 Te 1 lucema ardens ⁊ lucẽs. Pꝛobamꝰ qꝛ ⁊ de nit co.De officiali non diſ piromalet art⸗ 4 Wo cõfuſi ſunt inimici: Pſalmũ audi. Pa ⸗ ſall⸗ vo. Et foꝛte q obijcis o fleiali me atten⸗ raui lucernã xpᷣo meo: inimicos eiꝰ induã ps.cxxxj: chrſti Sed nolo diſcutere officialis ſui ntiris. confuſioſie. Adhuc in huius vite tenebꝛeis nulet⸗ Cognoſcat dñs amboꝝ. F 15 u cauſam. ad lucernã fidei ambulamꝰ.Teneamus et nut ꝓbes: nõ ꝓbas Imme zmeiis drobe yt nos lucernꝗ iohem: cõfundamꝰ ⁊ inde ini⸗ un Rte d dend vorniſle. Seg Pi atũ micos xpᷣi: imo ipᷣe cõfundat inimicos ſu⸗ H m no cauſam meã: ne cũ ſtudioſe cepo deſen di, ccon a Bat ogen enos anoc Feg inses defen vñs iudeos:interrogemus ⁊ dicamꝰ. B dina⸗ vel n dauibe mnaoeeſih voſmig ſpẽ mes tiſma iohis vnde ẽ? De celo an ex hommin mn rint homĩes quales libet “ a ſe. Fue⸗ bus: Quid dicturi ſũt:? Videte ſi nõ c ipiſ ⸗ pi:a xpᷣo baptizatus ſum. oni xpo acce⸗ tãaq; inimici de lucerna cõfũdant᷑. Quid di . ille eps te baptiʒzauit: et ille ebolllios d auri ſũt: Si dixerit ex hoĩbꝰ: ⁊ ipi ſui eos nu cat. Axpᷣo ſum baptizatus:e 63 is coi-⸗ lapidabũt.Si aũt dixeriĩt de celo: dicamꝰ and noſti: Docuit me coluba us olli. Vnñ eeis:quare ergo nõ credidiſtis ei? Et dicũt re O milue male:me nõ dilanies a lolo, foꝛtaſſe: credimꝰ ei. Qũo ergo dicitis qa o⸗ Ginbe Fn ollibe membeis e cerib vos baptiʒzatis:⁊ iohs dicit hic ẽ qͥ bapti⸗ hoe qð colũba docuit h S 02: quia zat? ¶ Sed miſtros inqunt tãti iudicis iu * tchan Pecluba octeit Boc nori. orrite ſtos obter ein quos baptiat 5r ego die n, antilletebapraun pcolſiba mibt edi cqe tenniu dicimus: quia iuſtos opoꝛtet de conſe di. l Janir⸗ bs ⁊ tibi elſe tanti iudicis miniſtros. Sint miſtri iu iiij. baptiſ. ius dicit᷑:hic ẽ qͥ baptiʒat.Cui credo?Mluo ſti ſi volunt.Si autem noluerint eſſe iuſti v. Ego dico iij.ſent. diſ. piꝛCincipiũ. 4 Tract.v. La. I. . £ qui in cathedra moyſi ſedẽt: ſecuꝝ mẽè fe⸗ ad iohem:et dico. Hic ẽ qui baptiʒat.Si cit mgr̃ meꝰ: DNe quo ſpũs eiꝰ dixit.hic ẽ em melioꝛ iohs quã hereticus: quõ meli⸗ racſe di. Jlath.ꝛʒ. qui baptiʒat: Quõ ſecuꝝ me fecit? Scribe oꝛ iohs q; ebꝛioſus? Quõ melioꝛ iohs q; Aludy inquit et phariſei ſuꝑ cathedra moyſi ſe-⸗ homicida: Si poſt deterioꝛẽ baptiʒare de cobopt⸗ dent:que dicũt facite: que aũt faciũt.fa⸗ beremꝰ qꝛ poſt melioꝛẽ baptiʒarũt apli. (Run , cere nolite. Dicũt em̃:⁊ nõ faciũt.Si fue⸗ Quicũq; apud ipſos baptiʒatus fuerit ab r j.q.. Si fue rit miniſter iuſtꝰ:cõputo illũ cũ paulo:cõ ebꝛioſo:nõ dico ab homicida: non dico ſa rit. et conſe. puto illũ cũ petro: cũ iſtis cõputo iuſtos tellite alicuiꝰ ſcelerati.nõ dico a raptoꝛe idenit diſ.iiij. Alið miniſtros: qui vere iuſti miſtri: gliam ſuũ reꝝ alienaꝝ:non dico ab oppᷣſſoꝛe pupil⸗ 69occlr in ſi. nõ querũt.Ainiſtri em ſunt: pꝛo iudicibꝰ loꝝ:nõ a ſeparatoꝛe cõiugũ.nihil hoꝝ di⸗ haberi nolũt:ſpẽ in ſe poni exhoꝛreſcunt. co:quod ſolenne ẽ dico: quod quotidia⸗ ſe. diſ⸗ . Ego cõputo cũ paulo iuſtũ miſtꝝ. Quid nũ eſt dico.quod vocant᷑ om̃s dico: et in öpn. j. coꝛ.ʒ. et ð em̃ dicit paulus? Ego plãtaui: apollo ri⸗ iſta ciuitate.qñ eis dicit᷑: alongemur: be⸗ elneo. cõſe.diſ.iiij. gauit:ſed deus incrementũ dedit. Neq; qͥ ne ſit nobis:et tali die feſto ianuariaꝝ nõ iiend. baptiſmꝰ. v plãtat ẽ aliquid neq; qui rigat: ſed qui in debes ieiunare:ea dico: leuia: quotidia⸗ i Kne. Meq; qᷣ. crementũ dat deꝰ.Cui vero fuerit ſuꝑbus na:ab ebꝛioſo homĩe cũ baptiʒat᷑:quis eſt iiij.ſent.diſ. miniſter: cum diabolo cõputat᷑: ſed nõ cõ melioꝛ:ioh̊s an ebꝛioſus:? Reſponde ſi po v.c.: ij.ĩ me. tamĩat donũ xpᷣi.Quod ꝑ illũ fluit puꝝ ẽ: tes:quod ebꝛioſus tuꝰ melioꝛ ſit: q; iohs. quod pꝑ illũ trãſit liquidũ:venit ad fertilẽ Nunq; hoc audebis. Ergo tu qͥ ſobꝛiꝰ es: terꝛã. Puta qꝛ ipᷣe lapideꝰ ẽ:qꝛ ex aq̃ fru⸗ baptiʒa poſt ebꝛioſum tuũ.Si em̃ poſt io⸗ ctũ ferꝛe nõ põt. Per lapideũ canalẽ trã⸗ hannẽ baptiʒauerũt apli:quãtomagis de ſit aqua ad areolas: in canali lapideo ni-⸗ bet poſt ebꝛioſum ſobꝛius baptiʒare? An j hil generat:ſed oꝛtus plurimũ fructum af dicis:in vnitate mecũ ẽ ebꝛioſus: Ergo io I fert. Spũ alis em̃ virtꝰ ſacramẽti ita eſt vt hãnes amicus ſpõſi: nõ erat in vnitate cũ 1 lux:⁊ ab illuminãdis pura excipit᷑:⁊ ſi per ſpõſo: Sed tibi ipᷣi dico quiſquis es: Zu Ghj. imundos trãſeat.nõ inquinat᷑.Sint plane es melioꝛ:an iohᷣs? Hon audebis dicere: miniſtri iuſti:⁊ głliam ſuã nõ querãt:ſed il ego ſum melioꝛ:qᷓ; iohes. Ergo pꝰ te bap⸗ lius cuiꝰ mĩſtri ſunt. Nõ dicant baptimma tizent tui:ſi foꝛte fuerint melioꝛes. Si em̃ b meũ eſt:qꝛ nõ ẽ ipoꝝ.Attende ipᷣm iohä⸗ poſt iohem baptiʒatũ ẽ:erubeſce quia pꝰ n/ nẽ Ecce iohes plenꝰ erat ſpũſctõ:et bap⸗ te nõ baptiʒat᷑.Dicturus es.Sed ego bap li⸗ tiſma de celo habebat:nõ ex homĩbꝰ. Et tiſmũ xpᷣi habeo:⁊ doceo.Aliqñ ergo co⸗ ic quatinus hẽbat᷑e Ipᷣe dixit:Parate viam gnoſce iudicẽ:⁊ noli pᷣco ſuꝑbus eẽ.Bap⸗ dii dño. Vbi aũt cognitus ẽ dñs:ipᷣeę factus tiſma xpᷣi das:ideo poſt te nõ baptiʒatur. ſen via. Mõ iã opꝰ erat baptiſmate iohis:quo Poſt iohem ideo baptiʒatũ eſt:qꝛ baptiſ⸗ ie Actu.xix. pararet᷑ via dño: Tamẽ qͥd nobis ſolẽt di ma xpᷣi nõ dabat:ſed baptiſma ſuũ: qꝛ ſic li cere? Ecce pꝰ iohᷣem baptiʒatũ eſt. Ante⸗ acceꝑat vt ſuũ eſſet. Mon ergo tu melioꝛ 4 d qᷓ; em̃ bene iſta queſtio tractaret᷑ in eccle⸗ q; iohãnes:ſed baptiſma quod ꝑte datur . ſia catholica: multi ĩ ea errauerũt: ⁊ mag meliꝰ quã iohis. IJm em̃ xpᷣi ẽ: iſtud aũt B ni et boni.Sʒ qꝛ ð mẽbris colũbe erãt.nõ iohis.Et qð dabat᷑ a paulo:et qõ dabat᷑ a ſe pᷣciderint:et factũ eſt in eis quod dixit petro xpᷣi eſt: et quod datũ eſt a iuda xpᷣi apls:Si quid alit᷑ ſapitis: hoc quoq; voſᷣ erat.Dedit iudas:⁊ nõ baptiʒatũ ẽ pꝰ iun⸗ . deus reuelauit Vnde iſti qui ſe ſeparaue dam. Dedit iohãnes:et baptiʒatũ ẽ poſt j ·q.j.dedit runt:indociles facti ſunt. Quid ergo ſolẽt iohannẽ:quia ſi datum eſt a iuda.baptiſ⸗ baptiſ. h dicere? Ecce pꝰ io hem baptiʒatũ ẽᷣ. Poſt ma chꝛiſti erat:quod aũt a iohãne datũ ẽ 4 hereticos non baptiʒat᷑:quia quidam qui iohãnis erat. Mõ iudam iohãni: ſed bap. . habebant baptiſma iohannis. iuſſi ſunt a tiſmũ xpᷣi etiam per iude manꝰ datũ: bap . paulo baptiʒari. Non enim habebãt bap- tiſmo iobãnis etiã ꝑ manus iohãnis dato tiſma chꝛiſti. Quid ergo exaggeras meri⸗ recte pᷣponimus.Etem̃ dictũ eſt de domi⸗ tũ: ⁊ quaſi abijcis infelicitatẽ hereticoꝝ: no aſiq; pateret᷑: quia baptiʒabat plures Et ego tibi cõcedo ſceleratos eſſe hereti:ꝭ? q; iohãnes.Neinde ſubiunctũ eſt. Quã⸗ .. cos. Sed heretici baptiſma xpᷣi dederunt: uis ipᷣe nõ baptiʒaret: ſʒ diſcipuli eiꝰ: Ip⸗ Joh. iiij · . quod baptiſma nõ dedit iohes. Recurꝛo ſe:et nõ ipſe. Ipſe poteſtate: illi miſterio ſic o: wur is n i, ſi p⸗ bap dnio / Unes 10 de cõſe. diſ. iiij. Aliud x Ergo bapti⸗ ſabant j. q· . dedit. de cõſe. diſ. iii. baptiſ. . v.nõ timeo. iiij:ſen. di. v ca.j in me. Philip.j. Seruituts ad baptiſandum illi admoue⸗ bãt:poteſtas baptiʒadi in xpᷣo ꝑmanebat. Ergo baptiʒabãt diſcipuli eius:et ibi ad huc erat iudas int᷑ diſcipulos eiꝰ:Si qͥs er go baptizabat iudas:ñ ſũt iteꝝ baptiʒati: et s baptiʒauit iohs niteꝝ baptiʒati ſũt: pl ane iteꝝ:ſʒ nõ iterato baptiſmo.Quos eni baptiʒauit iohᷣs:iohannes baptiʒauit Quos aũt baptiʒauit iudas:xpᷣs baptiʒa uit. Sic ergo quos baptiʒauit ebrioſꝰ: qͥs baptiʒauit homicida:qͥs baptiʒauit adul ter:ſi baptiſma vpᷣi erat:xpᷣs baptiʒzauit. NMõ timeo adulterũ:nõ ebrioſum:nõ ho micidã:quia columbã attendo/æ qua mi hi dicit᷑:Hic ẽ qui baptiʒat.( Ceterũ frẽs mei delirũ eſt dicere/quia melioꝛis meri ti fuit:nõ dico iudas:ſed quilibet homi⸗ nũ:qᷓ; ille de quo dictũ eſt:in natis mulie rũ nemo ſurrexit maioꝛ iohãne baptiſta. NMNõ ergo huic quiſquã ſeruus:ſed baptiſ ma dñi etiam per ſeruũ malum datum/ba ptiſmati etiã amici ſerui pᷣponit᷑. Audi q̃⸗ in inuidia pᷣdicantes verbũ dei.Et qᷣd de illis dicit? Et in hoc gaudeo/ſed cõgau⸗ debo. Chꝛiſtũ em anunciabãt /ꝑ inuidiã quidẽ:ſed tñ xpᷣm. Mõ ꝑ quid: ſed quẽ vi de Per ĩuidiã tibi pᷣdicat᷑ xpᷣs: xpᷣm vide: vita pᷣdicatũ ꝑ inuidiã. Holi imitari ma⸗ lũ pᷣdicatoꝛẽ.ſed imitare onu Guod tibi pᷣdicat᷑.Chꝛiſtus ergo a quibuſdã ꝑ inui⸗ diã pᷣdicabat᷑. Et quid eſt inuidere ? hHoꝛ rendũ malũ. Ipſo malo quo diabolꝰ de⸗ iectꝰ eſt:ipᷣo deiecto:deiecit multos.ałꝑa ligna peſtis: ⁊ habebãat illã quidam xpᷣi pᷣ dicatoꝛes.quos tñ pᷣ⸗ dicare ꝑmittit apls. Quare? Quia vpᷣm pᷣdicabãt. Qui aũt in uidet: odit:.Et qui odit: quid de illo dici ſde tur:audi aplin iohãnẽ. Qui odit fratrẽ ſuũ/homicida eſt.Ecce poſt iohem bapti ʒatũ ẽ: poſt homiciqꝗ nõ baptiʒatũ ẽ.qꝛ iohs dedit baptiſmũ ſuũ:homicida dedit haptiſma chꝛiſti. Quod ſacramentũ tam ſctm̃ eſt:vt nec homicida miſtrãate pollua tur. Mõ reſpuo iohem:ſed poniꝰ credo io hãni Quid credo iohãni?: Quod didicit p columbã. Quid didicit ꝑ columbãꝗ? hicẽ qͥ baptiʒat in ſpũſctõ. Jã g fratres tenete hoc:et coꝛdibꝰ vfr̃is infigite.Si em̃ hodie voluero plenius dicere quare ꝑ columbã. tempꝰ non ſufficit. Quia em̃ res dicenda inſinuata eſt iohi ꝑ columbã quã nõ noue beſ pẽ voluit demõſtrari ſpũſſctũs.Quid ſui quantũ arbitroꝛ ctitati vr̃e. Sʒ qua⸗ — re hãc ipᷣam rem ꝑ columbã opoꝛtuit de⸗ mõſtrari:ſi bꝛeuiter dici poſſet:dicerẽ. Sʒ quia din dicẽdũ eſt ⁊ onerare vos nolo: quõ adiutꝰ ſum oꝛationibꝰ vr̃is / vt illud qð ꝓmiſi implerẽ:adiuuate etiã atq; etiã pia intentiõe/⁊ votis bonis:⁊ illud appa rebit vobis:quare iohãnes quod didicit in dño/quia ipᷣe eſt qui baptiʒat in ſpiri⸗ tuſctõ/⁊ nulli eruo ſuo trãſligauit pote⸗ ſtatẽ baptiʒandi/non debuit diſcere niſi ꝑ columbam. S HWM Ab eo quod dictũ eſt.columbã ſu⸗ per dnm deſcẽdiſſe: vſq; ad id qð ait. ego vidi ⁊ teſtimoniũ phibui quia hic eſt filius dei. . RS Ateoꝛ ſanctita f ti vfe:timueram ne frigus hoc AQ frigidos vos ad coͤnentenncnan tia vf̃a:ſpũ vos feruere demõſtraſtis.nõ dubito quin etiã oꝛaſtis ꝓ me/ vt debitũ vobis exoluam. Pꝛomiſerã enĩ in nomie xbpᷣi diſſerere hodie cũ ãguſtia tꝑis tũc ipe diret /ne id poſſemꝰ explicare tractando: quare deus ꝑ columbe ſpẽm oſtẽdere vo luerit ſpmſanctũ hoc vt explicet᷑/illuxit nobis dies hodiernus:a ſentio audiendi cupiditatẽ/a pia deuotione celebꝛius cõ⸗ gregatos.Expectationẽ vr̃am deꝰ imple at ex oꝛe nr̃o. Amaſtis enim vt veniretiſ. Sʒ amaſtis.Quid:Si nos: ⁊ h̊ bene:nã volumꝰ amari a vobis:ſed nolumꝰ in no⸗ bis. Quia ergo ĩ xpᷣo vos amamus/ĩ xpᷣo nos redamate: ⁊ amoꝛ nr̃ ꝓ inuicẽ gemat ad deũ Ipᷣe enĩ gemitus columbe ẽ Si er go gemitꝰ colũbe ẽ quod omẽs nouimꝰ. Gemũt aũt colũbe in amoꝛe. Audite qͥd dicat apłs: et nolite mirari/quia in colũ⸗ em̃ oꝛemus ſicut opoꝛtet inquit neſcimꝰ: ſed ipᷣe ſpũs interpellat ꝓ nobis gemiti⸗ bus inenarrabilibꝰ . Quid ergo frẽs mei? cta ⁊ eterna beatitudo ẽ ei cũ pr̃e ⁊ filio?-ꝛ Spũs enĩ ſctũs deus:ſicut dei filiꝰ deus: et pater deus. Ter dixi deus:ſed non di⸗ xi tres deos. agis eni ðs ter.qᷓ; dij tres: qꝛ pr̃ ⁊ filiꝰ ⁊ ſpũſſctũs vnus deꝰ.Hoc op time noſtis.õ g̊ ſpũſſctũs in ſemeptipᷣo 0 Trac.vj. les cõmemoꝛat apls paulus falſos frẽs: faceret.Sed qꝛ iſta celebritate ⁊ freqduen NRõ. viij. ð apud ſemetipᷣm in illa trinitate/ ĩ illa bti⸗ tudine/i illa etnitate ſbᷣe gemit. ſʒ in nob gemit qꝛ gemere nos facit. Hec xua res E: quod nos docet ſpũſſctũs gemere: Inſi⸗ nuat eni nobis qꝛ ꝑegrinamur ⁊ docʒ nos in patriã ſuſpirare: ⁊ ipᷣo deſiderio gemi⸗ nus. Cui bene eſt in hoc ſeculo/imo qͥ pu tat qð ei bene ſit/q leticia reꝝ carnaliũ ⁊ abundãtia tempaliũ/⁊ vana felicitate ex ultat:habʒ vocẽ coꝛui. Vox em̃ coꝛui cla moſa ẽ:nõ gemebũda. Qui aũt nouit in pᷣſſura ſe eſſe moꝛtalitatis huiꝰ/ꝑegrinari ſe a dño /nõdũ teneri illã ꝑperuã que no his ꝓmiſſa eſt beatitudinẽ.ſed habere il⸗ lã in ſpe q; habiturꝰ ẽ in re/cũ dñs vene⸗ rit manifeſtatõe pᷣclarus qui pꝛiꝰ in humi lirate venit occultꝰ:qui hẽc nouit:gemit: Et quãdiu ꝑ h gemit bñ gemit.Spũs illũ ocuit gemere: a columba didicit geme⸗ Geneß. viij * B re.Aulti em gemunt in infelicitate terꝛe na:vel quaſſati dãnis/vel egritudine coꝛ poꝛis pᷣ grauati/ vel carceribꝰ incluſi / vel cathenis colligati/vel fluctibꝰ maris mer ſi ac iactati: vł aliqᷣbꝰ inimicoꝝ ĩſidüus cir cũſepti gemũt.Sed nõ colũbe gemitu ge munt:nõ amoꝛe dei gemũt.nõ ſpũ gemũt Ideo tales cũ ab ipᷣis pᷣſſuris fuerint libe rati:exultãt in grandibꝰ vocibꝰ. Vbi ap⸗ paret qꝛ coꝛui ſunt:nõ colũbe. Ideo me⸗ rito de arca miſſus ẽ coꝛuus ⁊ nõ ẽ reuer⸗ ſus:miſſa eſt colũba ⁊ reuerſa ẽ. Illas du as aues miſit noe. habebat ibi coꝛuũ:ha bebat ⁊ columbã. Vtrũ q; hoc genus:ar⸗ ca illa continebat.Et ſi arca figurabat ec deſiam: videtis vtiq; qꝛ neceſſe eſt vt in iſto diluuio ſeculi:vtrũq; genus cõtineat eccłia ⁊ coꝛuũ ⁊ colũbã: Qui ſũt coꝛui Qui ſua querunt.Qui colũbe? Qui ea xpᷣi ſunt querũt ¶ Mropterea g cũ mutte⸗ ret ſpiritũſctm̃:duobꝰ modis eũ oñdit vi ſibilit᷑: Per columbã:⁊ ꝑ ignẽ. Per colum bã ſuꝑ dñm baptizatũ:ꝑ ignẽ ſuꝑ diſcipu- los cõgregatos.Cũ em aſcendiſſ et dũs in celũ poſt reſurrectõeʒ: pactis cũ diſcipu lis ſuis quadraginta diebus impleto die pẽhecoſtes.miſit eis ſpmſãctũ: ſicut pꝛio miſerat xpᷣs.Spũs ergo tunc veniẽs im⸗ ꝓpleuit locũ illum/factoq; pꝛimo ſonitu tã quã ferꝛetur flatus vehemẽs:ſicut ĩ acti⸗ bus apłoꝝ legimus. Viſe inquit illis ſũt lingue diuiſe velut ignis qui et ſedit ſuꝑ vnũquẽq; eoꝝ:⁊ ceperunt linguis loqui 4 „ :; — . ſicut ſpũs dabat eis ꝓnũciare.hHãc vide⸗ Lg. I. . mus columbã ſuꝑ dñm: has linguas diui⸗ ſas ſuꝑ diſcipulos ↄgregatos. Ibi ſimpli citas:hic feruoꝛ oſtendit Sunt em̃ qui di cunt᷑ ſimplices:⁊ pigri ſũt. Vocantur ſim plices:ſunt aũt ſegnes. Mõ talis erat ſte⸗ phanꝰ plenꝰ ſpũſctõ. Simplex erat:quia nemini nocebat. YFeruẽs erat: quia ĩpios arguebat. Hõ em̃ tacuit iudeis.cuius ſũt verba illa flãmãtia. Dura ceruice/⁊ ĩcircũ Actuũ. vij. ciſi coꝛde ⁊ auribꝰ:vos ſempꝑ reſtitiſtis ſpi rituſctõ.Magnꝰ impetꝰ*:ſed colũba ſine felle ſeuit. NHam vt noueritis quia ſine felle ſeuiebat:illi auditis his verbis /qui coꝛui erant/ad lapides ſtatim aduerſꝰ co lumbã cucurrerũt.Cepit ſtephanꝰ lapida ri:⁊ qui pauloante fremẽs/ ⁊ feruẽs ſpiri tu tanq; ĩ inimicos inpetũ fecerat/⁊ tãqᷓ; violẽtus inuictꝰ erat in verbis igncis at⸗ q; flãmantibꝰ/vt audiſtis dura ceruice et incircũciſi coꝛde ⁊ auribꝰ:vt qui ea verba audiret /putarʒ ſtepbanũ ſi ei liceret/ſta tim illos velle ↄſumi: Teniẽtibꝰ in ſe la / pidibꝰ ex manibꝰ eoꝝ/genu flexo ait.Do mine: ne ſtatuas illis hoc delictũ:inheſe⸗ rat mititati colũbe. Pꝛioꝛ em̃ illõ fecerat magiſter:ſuꝑ quẽ deſcendit colũba. Qui pendẽs in cruce ait. Pater ignoſce illis: q⁊ꝛ neſciũt quid faciũt.Ergo ne ſpũ ſanc⸗ tiſicati dolũ habeãt.in colũba demonſtra tũ ẽ: Me ſimplicitas frigida remaneat :in igne demonſtratũ eſt. Nec moueat:quia lingue diuiſe ſunt.Diſtãt em̃ lingue.ideo diuiſis linguis appuit. Lingue inquit di uiſe velut ignis:qͥ ⁊ inſedit ſuꝑ vnũquẽ⸗ q; eoꝝ. Diſtat inter ſe lingue: ſed lingua⸗- rũ diſtantie/nõ ſunt ſciſmata. In linguis Aẽt.ij. diuiſis. noli diſſipatõem timere: vnitatẽ cognoſce in columba.Sic g ſic opoꝛtebat demõſtrari ſpmſctm̃ venientẽ ſuꝑ dũm vt ĩitelligat vnuſqᷣſq; ſi hẽat ſpmſcm̃ / ſiplicẽ ſe eẽ debẽ ſicut colũbã. hjf̃e cũ fribꝰ verã pacẽ/quã ſigniſficãt oſcula colũbaꝝ. hnt em̃ oſcula ⁊ coꝛui:Scd ĩ coꝛuis falſa pax: in colũba vera pax Mõ omis ergo q dicit pax vobiſcũ:quaſi colũba audiẽdus eſt. Vnðõ diſcernunt᷑ oſcula coꝛuoꝝ.:ab oſcu lis columbaꝝ? Oſculantur coꝛui/ſed lani ant. A laniatu innocẽs ẽ n atura columba rũ. Vbi g laniat᷑:nõ ẽ vera in oſculis pax Illi hñt vaʒ pacẽ:qͥ eccłiaʒ ñ laniauerũt Nam coꝛui de moꝛte paſcunt᷑.Hoc colũ⸗ ijj.q. vij: ols qui. — „— — — ’ ba non habet. De frugib“ terꝛe viuit. In⸗ — nocens eiꝰ victus eſi? Quod vere frẽs mi 4 randũ ẽ in colũba: Sunt paſſeres breuiſſi mi:vel muſcas occidũt. Nihil hoꝝ colum n ba. Mõ de moꝛte paſcit᷑.Qui laniauerunt 6 eccłiam:de moꝛtibꝰ paſcunt᷑. Potẽs ẽ do minꝰ:rogemꝰ vt reuiuiſcãt qͥ deuoꝛantur 03 ab eis ⁊ nõ ſentiũt.Multi agnoſcũt:quia it reuiuiſcũt. Hã ad eoꝝ aduẽtũ/ quotidie Anif gratulamur in noĩe xpᷣi. Vos em̃ ſic eſto⸗ 1 te ſimplices/vt ſitis pꝛudẽtes ⁊ feruẽtes: et feruoꝛ vf in linguis ſit. Holite tacere: ðB§ͤ Ardentibꝰ linguis loquentes/accendite i frigidos ¶ Quid em̃ fratres mei/qͥs non 0 videat qð illi non vident? nec miꝝ:qꝛ in 1 de reuerti nolũt ſicut coꝛuꝰ qͥ de arca miſ⸗ ti ſus cẽ̃.Quis enĩ nõ videat quod illi nõ vi i; osẽt:Et ipſi ſpũiſctõ ingꝛati ſũt Ecce colũ ⸗ ba deſcendit ſuꝑ dñm/⁊ ſuꝑ dñm baptiʒa⸗ et tũ: ⁊ apparuit ibi ſãcta illa ⁊ vera trinitaſ ba que nobis vnus deꝰ eſt. Aſcẽdit enĩ dñs 1 vb adqͥ ſicut in euãgelio legimus:⁊ ecce aꝑ Moth. ifſ. i ſunt celi / ⁊ vidit ſpm̃ deſcẽdentẽ velut 4 th. ij .· columbã: æ manſit ſuꝑ eũ. Et ſtatim vox „ cõſecuta eſt. Tu es filiꝰ meꝰ dilectꝰ: in q̃ n mihi bene cõplacui. Apparuit manifeſtiſ⸗ di ſima trinitas:pater in voce: filius in hoĩe: „ ſpũſſctũs in colũba. In trinitate iſta quo . miſſi ſunt apłi/videamus qð videmꝰ: Et . quod miꝝ ẽ vł quia illi nõ vident. Non enĩ vere nõ vident:ſed ad id quod facieſ Mrij⸗ eoꝝ fert /ocłos claudũt.A quo miſſi ſũt diſcipuli/in nomĩe patris ⁊ filij ⁊ ſpũſſcti: Ab illo de quo dictũ eſt. Hic ẽ qui bapti ʒat.Dhictũ ẽ eni mĩſtris: ab eo qui ſibi te⸗ nuit hanc ptãtem.hoc eni in illo vidit io . hãnes ⁊ cognouit quod nõ nouerat /non 5 quia eũ nõ nouerat filiũ dei/ aut eũ non nouerat dñm/aut non nouerat xpᷣm. Aut vero ⁊ hoc nõ nouerat quia ipᷣe ba ptiʒa⸗ turꝰ eẽt in aqua:⁊ vpᷣs in ſpũſctõ? Nã et li⸗ hoc nouerat.Sed quia non ita vt ſibi te 2 mnneret ptãtem ⁊ in nullũ miniſtroꝝ eã trãſ it de cõſe. diſ. ferret:hoc eſt qð didicit in columba. Per 1. uij: Aliud ĩ hãc eni ptãtem.quã xps ſolus ſibi tenuti pvn. x ꝑhac. et in neminẽ miſtroꝝ trãſ fudit:qᷓ; ius per ſt. miniſtros baptizare dignatus ſit: per hãc ſ ſtat vnitas eccłie que ſigniſicat᷑ ꝑ colum⸗ lui bã.De qua dictũ ẽ. Vna ẽ colũba mea: vni vna ẽ mr̃is ſue: Si enĩ vt iã dixi frẽs mei r trãſ ferret᷑ ptãs a dño ad miſtrũ / tot bap⸗ iau. tiſmata eẽnt/quot miſtri eſſent: ⁊ iã ñ ſta⸗ ret vnitas baptiſmi. Intendite frẽs.Añ⸗ quã veniret dñs nr̃ ieſꝰ xpᷣs ad baptiſmũ Mã poſt baptiſmũ deſcendit colũba in q̊ͥ cognouit iohs quiddã ꝓpꝛiũ /cũ ei dictũ eſt: ſuꝑ quẽ videris ſpiritũ deſcẽdentem ſicut columbã ⁊ manentẽ ſuꝑ eũ ipᷣe ẽ qui baptiʒat in ſpũſctõ. nouerat quia ipᷣe ba ptiʒat in ſpũſctõ:ſed quia tali ꝓppꝛietate vt poteſtas ab eo nõ tranſiret in alteꝝ:qᷓ;⸗ uis eo donante / hoc ibi didicit. Et vnð ꝓ bamus/ quia i ⁊ hoc nouerat io h̊s:quia baptiʒaturus erat dñs in ſpũſctõ? vt h in telligat᷑ didiciſſe in colũba/quod ita eẽt baptiʒaturꝰ dñs in ſpũſãcto/vt in neminẽ aliũ hominẽ poteſtas illa trãſiret:vnde ꝓ bamꝰ? Columba iã baptiʒato dño deſcen dit. Ante aũt quã veniſſet dñs vt baptiʒa retur a iohe ĩ ioꝛdane/diximꝰ quia noue rat eum:illis vocibꝰ vbi ait Tu ad me ve Math.iij: nis baptiʒari:ego a te ðöbeo baptiʒari: Sʒ ecce dñm nouerat mouerat filiũ dei. Vñ ꝓbamꝰ:quod iam nouerat quia ipᷣe bap⸗ tiʒat in ſpũſancto? Antequã veniret ad fluuiũ/cũ multi ad iohannẽ currerẽt bap⸗ ti ʒari:ait illis.Ego quidẽ baptiʒo vos in aqͥ: qui aũt poſt me venit maioꝛ me ẽ:cu⸗ ius nõ ſum dignꝰ coꝛrigiã calciamenti ſol uere:ipᷣe vos baptiʒat in ſpũſancto ⁊ igni D . Jam ⁊ hoc nouerat. Auia columbã didicit ne mẽdax poſtea inueniret᷑/quod auertat a nobis deꝰ opinari.niſi qndã p⸗ pꝛietatẽ in xpᷣo talẽ futurã: vt quãuis mł ti miniſtri baptiʒaturi eẽnt/ſiue iuſti ſiue ĩ iuſti /nõ tribueret᷑ ſctitas baptiſmi/niſi illi ſuꝑ quẽ deſcendit columba:de quo dictũ eſt. Hic eſt ꝗͥ baptiʒat in ſpũſctõ? Petrus baptizet:hic eſt qͥ baptiʒat. Paulꝰ bapti⸗ ʒet:hic eſt qͥ baptiʒat. IJIudas baptiʒet:hic eſt qͥ baptiʒzat: Haã ſi ꝓ diuerſitate merito rũ baptiſma ſctm̃ eſt/qͥa diuerſa ſunt me⸗ rita/ diuerſa erũt baptiſmata:⁊ tanto qᷣſ⸗ q; aliqͥd melius putat᷑ acciꝑe/qnto a meli oꝛe videt᷑ accepiſſe. Ipᷣi ſpũales ſancti/in telligite frẽs mei:boni ꝑtinẽtes ad colum bã:ꝑtinẽtes ad ſoꝛtẽ ciuitatis illiꝰ ihrimi. ipᷣi boni in eccleſia ð qᷣbꝰ dicit apłs. Nout dñis qui ſunt eius diuerſaꝝ graꝝ ſunt:nõ omẽs paria merita habent.Sunt alij alijs ſanctioꝛes:ſũt alij alijs melio ꝛes.Quare ergo ſi vnus ab illo verbi gr̃a iuſto /ſanc⸗ to / baptiʒet/alius ab alio inferioꝛis meri ti apud deũ.inferioꝛis gradus /inferioꝛis cõtinentie / inferioꝛis vite:vnũ tñ et par ⁊ eq̃le eſt qð acceperũt: niſi qᷣa hic eſt qui baptiʒat: Quomõ g cum baptiʒat bonꝰ et melioꝛ/non ideo iſte bonũ accepit ⁊ il le melius.Sed quãuis bonꝰ ⁊ melioꝛ fue⸗ rint miniſtri/vnũ ⁊ equale eſt qð accepe⸗ runt/nõ eſt meliꝰ in illo ⁊ inferius in iſto: de cõſe. diſ. Sic ⁊ cũ baptiʒat malus ex aliqua igno⸗ iiij:Cũ bap⸗ rantia ecclie vel tolerãtia/ aut enĩ igno⸗ tiſat rant᷑ mali/aut tolerant᷑. Zoleratur palea quouſqʒ in vltimo ven tilet᷑ area. Illud iiij. len. diſ. quod datũ eſt val. eſt nec impar/ꝓpter v. ca. . circa impares miniſtros:ſed par ⁊ equale/pꝛo einc. mi videam- quid videre illi nolunt: Hon quid nõ videant/ſed quid ſe videre dole id uat clauſum ſit cõtra illos.quo miſ ſi ſunt diſcipuli: in nomĩe pfis ⁊ filij ⁊ ſpi riituſſcti vt baptiʒarẽt tãquã mĩſtri. Quo Mat. xxviij miſſi ſunt: Ite dixit baptiʒate gẽtes: Au diſtis fratres quomõ venit illa hereditas Poſtula a me ⁊ dabo tibi gẽtẽs heredita tem tuã:⁊ poſſeſſionẽ tuã termios terꝛe. Audiſtis quõ a ſyon pꝓdit lex:⁊ verbum dſi de ihrim. Ibi eni audierũt diſ- cipuli: ite baptiʒate gẽtes in nomie pfis ⁊ filij ⁊ ſpũſſcti. Intẽti facti ſumus cũ audiremꝰ: ite baptiʒate gentes: In cuiꝰ nomie⸗ In nomine pfis ⁊ filij ⁊ ſpũſſancti. Iſte vnꝰ Eſaie.i deus:quia nõ ĩ nomibꝰ patris ⁊ filij ⁊ ſpi⸗ rituſſcti Vbi vnum nomẽ audis/vnus eſt deus: Sicut de ſemine abꝛae dictũ ẽ ex ponit paulꝰ apls:ĩ ſemĩe tuo bñdicẽt᷑ om nes gentes. Mõ dixit in ſeminibꝰ tanquã in multis: ſed tanqᷓʒ in vno:⁊ ſemine tuo qð eſt xpᷣs. Sicut g quia ibi nõ dicit in ſe minibꝰ/docere te voluit apłs quia vnus chꝛiſtus:Sic ⁊ hic cũ dictum ẽ in nomine non in nominibꝰ/quõ ibi in ſemine non in ſeminibꝰ ꝓbatur vnus ðs: pater ⁊ filius ⁊ ſpũſſctũs. Sed ecce inquiũt diſcipuli ad dñm. Audiuimus in quo nomine baptizʒe mus:miniſtros nos feciſti:⁊ dixiſti nobis Ite baptiʒate in nomĩe patris ⁊ filij ⁊ ſpi rituſſancti. Quo ibimus? Quo: MNon au⸗ diſtis? Ad hereditatẽ meam. Interꝛoga⸗ tis quo ibimus? Ad id qð emi ſanguine meo.Quo ergo? Ald gentes. Ad gẽtes in . qt. Putaui qꝛ dixit:ite badtiʒate afros: in nomine patris ⁊ filij ⁊ ſpũſſancti. DLHeo gras:Soluit dñs queſtionẽ:docuit colũ⸗ ba. Deo gras:ad gentes apli miſſi ſũt Si pter: hic eſt qui baptiʒat. Ergo dilectiſii Joh. CTract. Coa. 1 ad gentes:ad omẽs linguas:oc ſigniſl⸗ cauit ſpũſſctũs diuiſus in linguis:vnituſ in columba Hoc ligue diuidtur:hoc co lumba copulat.Lingue gentiũ cõcoꝛda⸗ rũt: ⁊ vna ligua affrice diſcoꝛdauit:Quid euidẽtius fratres mei? in colũba vnitas: in linguis gentiũ ſocietas. Aliquãdo em̃ ſuꝑbia diſcoꝛ dauerũt:et tunc ſunt fac⸗ te lingue ex vua multe. Poſt diluuiũ enĩ quidam ſuꝑbi homines velut aduerſꝰ de um ſe munire conantes q̃ſi aliquid eẽt ex celſum deo/aut aliquid tutũ:ſuꝑbia ere xerũt turrĩ: q̃ſi ne diluuio ſi poſtea fieret delerẽtur. Audierãt enĩ ⁊ recenſi uerãt:qꝛ omiĩs iniquitas erat deleta diluuio. Ab iniquitate temꝑari nolebant ſaltitudineʒ turꝛis cõtra diluuiũ requirebant: edifica uerũt turrim excelſam: Vidit deusſ uper biã ipoꝝ:⁊ hunc erroꝛem illis ĩmitti iuſſit vt nõ ſe cognoſcerent loquentes. Et fac⸗ te ſunt diuerſe lingue de ſuperbia Si ſu perbia fecit diuerſitates linguaꝝ:humili ☛ tas xpᷣi cõgregauit diuerſitates linguaꝝ Jam quod illa turꝛis diſſociauerat:eccle ſia collegit. De vna lingua facte ſunt mł te: Holi mirari:ſuꝑbia fecit. DHe multis lĩ guis fſit vna Holi mirari/caritas fecit:qꝛ et ſi ſoni diuerſi linguarum ſunt: in coꝛde vVnus deus inuocatur:vna pax cuſtoditur E ¶Vnde debuit & cariſſimi demonſtrari ſpũſſctꝰ vnitatẽ quandã deſignans niſi p columbã.vt pacate eccleſie diceret᷑: VUna Canti. vj. eſt columba mea? Vnde debuit humili tas niſi ꝑ auẽ ſimplicẽ ⁊ gementẽ:non per auẽ ſuꝑbã et exaltantẽ ſicut coꝛuus? Et foꝛte dicent Quia colũba ⁊ vna colum ba:pᷣter vnã columbã baptiſmus eſſe non poteſt. Ergo ſi apud te eſt columba vl tu es colũba:quãdo ad te venio.tu da mihi qð nõ habeo:Scitis hoc ipoꝝ eſſe. Ecce modo vobis apparebit:non eẽ de voce co lumbe ſed de clamoꝛe coꝛui. Nam paulu lum attendat caritas vr̃a:et timete inſidi as/imo cauete:et excipite verba cõtradi centiũ reſpuenda:non tranſ- glutienda/ et viſceribꝰ danda. Facite inde quod fecit dñs:quãdo illi optulert amaꝝ potũ. Gu⸗ ſtauit et reſpuit Sic et vos:audite ⁊ ab⸗ ijcite.QAuid eni dicũt?: Videamus. Ecce inquit tu es columba O catholica tibi di ctũ eſt. Vna ẽ colũba mea:vna mr̃is ſue. Tibi eerte dictũ ẽ:expecta: noli me inter —.N— EZ — - — — — —, — —,, 2 0-c lüeni Pode eater ſenn g nne luſſu fu⸗ Su dumii ay eccle mmnl unsli u e dur n. e . . Ina Camn. . mii per Et olum enon Iltu mihi⸗ Cce⸗ e nli di et ect bu⸗ ce bici ſe 1 rogare: Si mihi dictũ ẽ ꝓba pᷣmo:ſi mihi dictũ eſt/cito volo audire. Inquit. Tibi dictum ẽ Rũdeo voce catholica. Mihi. Hoc autẽ frẽs qð oꝛe meo ſolius ſonuit: ſonuit vt arbitroꝛ ⁊ coꝛdibꝰ vr̃i s:⁊ omẽs pariter diximꝰ. Eccleſie catholice dictũ ẽ Preter ipam columbã inquit baptiſma nõ ẽ.Ego qui pᷣter ipam colũbã ſũ bapti ʒatꝰ.ꝗ̊ nõ habeo? Si baptiſma nõ habeo Quare mihi non das qñ ad te venio? Et ego interrogo. Interim ſequeſtremꝰ. cui dictũ ẽ:vna eſt colũba mea:vna ẽ matris ſue.Adhuc querimꝰ.Aut mihi dictũ eſt: aut tibi dictũ eſt: Sequeſtremꝰ:cui dictũ ſit.Hoc & quero:ſi colũba ces ſimplex /in⸗ nocens ſine felle pacata in oſculis/non ſe ua in vnguibꝰ: quero/vtꝝ ad huiꝰ colum be mẽbꝛa ptineãt: Auari. raptoꝛes.ſubdo li:ebꝛioſi:flagitioſi: Aẽbꝛa ſunt columbe huius? Abſit inquit:Et reuera frẽs quis hoc dixerit: vt nihil alið dicã: Raptoꝛes ſolos ſi dicim: mẽbꝛa accipitris pñt eſſe: non mẽbꝛa colũbe.Milui rapiũt:accipi⸗ tres rapiũt:coꝛui rapiũt. Colũbe nõ rapi unt: nõ dilaniãt. Ergo raptoꝛes.non ſunt mẽbra colũbe. Mõ apud vos fuit vel vn⸗ raptoꝛ? Quare manet baptiſmꝰ quẽ de⸗ dit accipit᷑ non columba? Quare noõ bap⸗ tiʒaſtis apud voſmetipᷣos poſt raptoꝛeſ et adluteros et ebrioſos:poſt auaros apð voſmetipᷣos? An iſti oẽs mẽbꝛa columbe ſunt: Sic dehoneſtatis columbã veſtrã: vt ei mẽbra vulturina faciatis. Quid er⸗ go fratres.quid dicimꝰ? Mali ⁊ boni ſũt in eccleſia catholica: Ibi aũt ſoli mali ſũt Sed foꝛte inimico animo hoc dico: hoc poſtea requiratur Et ibi certe dicũt quia ſunt boni ⁊ mali.Mã ſi dixerint ſolos bo⸗ nos ſe habere/credãt illis ſui: Et ſubſcri⸗ bo. Mõ ſunt apud nos dicãt /niſi ſcti /iuſti caſti/ſobrij:nõ adulteri:nõ feneratoes nõ fraudatoꝛes:nõ piuri:nõ vinolẽti: hicãt Mõ em̃ attendo linguas ipᷣoꝝ: ſ 3y tm̃ coꝛ⸗ da ipᷣoꝝ.Cũ aũt noti ſint ⁊ vobis et ſi uis/ ſiẽ ⁊ vos ⁊ vobis in catholica: ⁊ illis noti eſtis / nec nos eos rephendamꝰ⸗ ec illi ſe palpẽt. Nos fatemur in eccleſia catholica et bonos et malos ec᷑:ſʒ tanq̃ʒ qna ⁊ pale am. Aliqñ qui baptiʒat᷑ a qno/ palea ẽ:et qui baptiʒat᷑ a palea/granũ ẽ Alioquiĩ ſi quis baptizatur a grano / valet: ⁊ qui bap tiʒat᷑ a palea/nõ valet: Falſuʒ ẽ.hic ẽ qui tas veſtra. Et quare de baptiʒat. Si autem verum eſt hic eſt qui baptiʒzat.⁊ qð ab illo dat᷑/ valet. Et quo⸗ modo columba baptiʒat: on em̃ malus ille columba eſt aut ad mebra columbe p tinet:nec hic poteſt dici in catholica: nec apud illos. Si illi dicũt colũbãa eẽ eccleſi⸗ am ſuaʒ. Quid ergo intelligimꝰ frẽs mei: qm̃ manifeſtũ ⁊ omnibꝰ notũ ẽ.Et ſi nolit cõuincuntur: quia ⁊ ibi qũ dant mali:non poſt illos bapti atur.⁊ hic quãdo dãt ma li:nõ poſt illos baptiʒat᷑. Columba nõ ba ptiʒat poſt coꝛuũ Coꝛuus quare vult ba⸗ ptizare poſt columbã⸗ Jurenaat car⸗ ignatũ eſt neſcio quid ꝑ columbam:vt baptiʒato dño veni ret columba id eſt ſpũſſctũs in ſpẽ colum be ⁊ maneret ſuꝑ eum:cum in aduentu co lumbe hoc cognoſceret iohes/ ꝓpꝛiã quã dam poteſtatẽ in dño ad baptiʒ andũ:qꝛ phanc ꝓpꝛiã poteſtatẽ ſicut dixi pax ec⸗ cleſie firmata eſt: Et poteſt ſieri vt habe eat aliquiſ baptiſma pᷣter columbã:vt pꝛo ſit ei baptiſmus pꝛeter columbam/nõ po⸗ teſt. Intendat caritas vr̃a.⁊ intelligat qð dico. NMam ⁊ iſta circũuentione ſepe ſedu⸗ cunt frẽs nr̃os: qui pigri ⁊ frigidi ſunt Si mus ſimplicioꝛes:et feruentioies. Ecce in quiunt Ego accepi:an nõ accepi? Rñdeo accepiſti. Si ergo accepi:nõ eſt quod mi⸗ hi des: Securus ſum: etiã teſtimonio tuo⸗ Et ego quideʒ me dico accepiſſe:⁊ tu me fateris accepiſſe. Vtriuſqʒ lingua ſecurũ me facit.Quid ergo mihi ꝓmittis? Qua⸗ re vis catholicũ facere:quãdo nõ mihi ali quid daturus es am plius/⁊ me iã accepiſ ſe fateris quod te hrĩ̃e dicis? Ego aũt qñũ dico veni ad me:dico qꝛ nõ habes tu:qui fateris quia habeo. Quare dicis veni ad me? Docet nos colũba: Reſpõdet em̃ de capite dñi et dicit:Baptiſma habes: cari tatẽ aũt qua ego gemo non habes:Quid ẽ hoc inquit:baptiſma habeo/caritatẽ nõ habeo? Sacramentũ habeo caritateʒ nõ? Noli clamare:oſtende mihi quõ habeat. caritatẽ qui diuidit vnitatẽ. Ergo inquit habeo baptiſma? Habes:ſed baptiſmũ il lud ſine caritate nihil tibi ꝓdeſt: quia ſi⸗ ne caritate tu nihil es. Nam baptiſmꝰ ille etiam in illo qui nihil ẽ:non eſt nihil Ba ptiſma quippe illud aliquid eſt ⁊ magnũ eſt: ꝓpt᷑ illũ ð q̊ dictũ ẽ. Hicẽ ꝗ baptiʒat Sʒ ne putares illð qð magnũ ẽ:tibi aliqᷣd de cõſe. diſ. ꝓdeſſe poſſe ſi non fueris in vnitate ꝛſuꝑ baptiʒatũ colũba deſcẽdit tanquã dicẽs. Si baptiſma habes /eſto ĩ colũba:ne nõ ti bi ꝓſit qð habes. Veni & ad columbã di⸗ bas:ſed vt ꝓdeſſe tibi incipiat qð habes ij. Et ſcã et iiij:ſent. diſ. ix. capᷣ.iij.in medio j. CE 07 xi. 8 cimus/nõ vt incipias habere qð nõ habe Foꝛis em̃ habebas baptuſma ad ꝑniciem: intus ſi habueris/incipit ꝓdeſſe ad ſalutẽ Hõ em̃ tantũ tibi ꝓderat baptiſma: ⁊ nõ etiam oberat Et ſancta poſſunt obeſſe In bonis em̃ ſctã ad ſalutẽ inſunt:in ma⸗ lis ad iudiciũ.Certe em̃ frẽs nouimꝰ qͥd accipiamꝰ:⁊ vtiqᷓ; ſctm̃ ẽ qð accipimus:⁊ nemo dicit non ẽ ſctm̃.Et quid ait apłs? Qui aũt mãduceat ⁊ bibit idigne:iudiciũ ſibi manducat ⁊ bibit. Non ait qꝛ illa res mala eſt:ſed quia ille malus male accipiẽ do ad iudiciũ accipit/ bonum qð accipit. Mõ em̃ mala erat buccella: que tradita ẽ iude a dño. Abſit. Medicus nõ daret vẽ⸗ nenũ.Salutẽ medicus dedit:ſed indigne aẽcipiendo ad ꝑniciẽ accepit: quia nõ pa catus accepit. Sic ergo ⁊ qui baptizant᷑. ¶ Habeo ĩquit mihi.Fateoꝛ.Habes: ob ſerua qð habes.eoipᷣo qð habes dãnabe⸗ ris:Quare? Quia rem colũbe pᷣter colũ⸗ ba habes. Si rem columbe in colũba ha⸗ beas:ſecuruſ habes. Puta te eẽ militarẽ. Si caracterem imꝑatoris tui intus habe⸗ as:ſecurus militas. Si extra habeas:non ſolũ tibi ad miliciã non pꝛodeſt caracter ille:ſed etiã ꝓ deſertoꝛe punieris Veni g̊ veni:⁊ noli dicere/iã habeo / iã ſufficit mi hi. Veni colũba te vocat:gemẽdo te vo⸗ cat. Frẽs mei vobis dico:gemẽdo voca⸗ te/nõ rixando. Vocate oꝛãdo:vocate in⸗ uitãdo:vocate ieiunãdo:in caritate intel ligãt/quia doletis illos.Mõ dubito frẽs mei:qꝛ ſi videant doloꝛẽ vrjm/cõfundent᷑ et reuiuiſcent. Veni & veni:noli timere. Time ſi nõ venis: Immo nõ time ſed plã ge Veni:gaudebis/ſi veneris. VUenies qͥ dem in tribulationibꝰ ꝑegrinationis:ſed gaudebis in ſpe. Veni vbi eſt colũba:cui dietum eſt. VUna ẽ colũba mea.vna ma tris ſue.Columbã vnã vides ſuper caput xpᷣi:Linguas non vidces in toto oꝛbe ter⸗ rarum. Idem ſpiritus per columbam:idẽ et per linguas. Si per columbam idẽ ſpi⸗ tus/et per linguas idem ſpũſſanctꝰ/ꝑ to⸗ tũ oꝛbem terraꝝ datus eſt:a quo te pꝛcci diſti vt clames cũ coꝛuo/nõ vt gemas cuʒ 4 VII — columba. Veni ergo:Sed ſolicitꝰ es foꝛ⸗ te ⁊ dicis. Yoꝛis baptiʒatꝰ ſum:timeo ne inde ſim reus/quia foꝛis accepi Jam cepi ſti cognoſcere qͥd gemendũ ſit. Verũ di⸗ cis qꝛ reꝰ es:nõ qꝛ accepiſti:ſʒ qꝛ foꝛis ac cepiſti. Tene & qò accepiſti: emẽda qð fo ris accepiſti. Accepiſti rẽ colũbe:pᷣter co lumbã accepiſti.Dhuo ſunt que audis:ac⸗ cepiſti/⁊ pᷣter colũbã accepiſti. Quod ac⸗ cepiſti ap ꝓbo.quia foꝛis accepiſti:impꝛo bo. Tene g quod accepiſti. Hõ mutat᷑ ſʒ agnoſcit᷑. Caracter eſt regis mei:non ero ſacrilegus:coꝛrigo deſertoꝛẽ/non imuto caracterẽ. Moli ð baptiſmate głiari: quia dico ipᷣm eſt: Ecce dico ipᷣm ẽ:tota catho lica dicit ipᷣm eſt. Aduertit colũba:⁊ ag⸗ noſcit ⁊ gemit quia ipᷣm foꝛis habes. Vi⸗ det ibi quod agnoſcat: videt ibi ⁊ qdð coꝛ rigat: Ihm ẽ/veni. Gloꝛiaris quia ipᷣm ẽ: et nõ vis venire. Quid ergo mali qͥ nõ ꝑ⸗ rinent ad columbam: ait tibi columba.Et mali inter quos gemo/⁊ qͥ non ꝑtinẽt ad mẽbꝛa mea:⁊ neceſſe eſt vt inter illos ge⸗ mã.Mõne habent:quod te habere gloꝛia ris? Nõne multi ebꝛioſi habẽt baptiſma? MNöne multi auari? Mõne multi idolatre: et quod eſt peius furtim? Nonne pagani ad idola eunt:vel ibãt publice? Nunc oc culte xpᷣiani ſoꝛtilogos querũt:mathema ticos cõſulunt.Et iſti habẽt baptiſma:ſʒ columba gemit inter coꝛuos. Quid g gau des qꝗͥ habes? oc habes:quod habet et malus. Habeto humilitatẽ/caritatẽ/pacẽ habeto bonũ quod nõdum habes.vt p⸗ ſit tibi bonũ quod habes. Nam quod ha⸗ bes:habuit ⁊ ſymon magus.Actus apło⸗ rũ teſtes ſunt:ille liber canonicꝰ omni an no in eccłia legendus. Anniuerſaria ſolẽ nitate poſt paſſionẽ dñi noſtis illum libꝝ recitari: Vbi ſcriptũ eſt quõ cõuerſus ſit apls:et ex ꝑſecutoꝛe pᷣdicatoꝛ factꝰ. Vbi etià die penthecoſtes miſſus ẽ ſpũſſanctꝰ in liuguis diuiſis:velut ignis.Ibi legimꝰ multos credidiſſe in ſamaria:per pꝛedica tionem philippi. Intelligitur autem ſiue vnus ex apoſtolis/ſiue ex diaconis quia ſeptem ibi diaconos legimus oꝛdinatos/ inter quos etiam nomẽ philiſpi: Per phi lippi ergo pꝛedicatõʒ:crediderft ſamarite. Samaria cepit abũdare fidelibꝰ Ibi erat iſte ſymon magus:per magicas factiones ſuas dementauerat populũ:vt eum virtu Joh. Tract. vI tiiis dei putarent. Commotus tamen ſignis Actu. v iij. Genef vvj. que a philippo fiebant:etiam ipſe credi⸗ dit. Sed quomodo ipſe crediderit:poſte⸗ rioꝛa ſequentia demonſtrauerunt: Bap⸗ tiʒatus eſt autẽ et ſymon.Audierunt hoc ꝗapoſtoli qui erant in hieruſalẽ: miſſi ſunt ad illos/petrus et iohãnes. Inuenerunt multos haptiʒzatos:et quia nullus ipſoꝛũ adhuc acceperat ſpiritũſanctũ/ſicut tunc deſcendebat ad oſtendendã figuificatio nem gentiũ crediturarũ/vt linguis loque rentur/in quos deſcẽdebat ſpũſſanctꝰ.im poſuerunt illis manus/oꝛãtes ꝓ eis: ⁊ ac⸗ ceperunt ſpiritũſanctũ.Simon ille qͥ non erat in eccleſia colũmba/ſed coꝛuus quia ea que ſua ſunt querebat/nõ que ieſu xpᷣi vnde in chꝛiſtianis potentiã magis ama⸗ uerat qʒ iuſticiã/vidit per impoſitõeʒ ma nuũ apoſtoloꝝ dari ſpirſitũanctũ /nõ qꝛ ipſi dabant/ſed quia ipᷣis oꝛantibus datꝰ eſt: et ait apoſtolis.Quid vultis a me ac ciꝑe pecunie.vt et ꝑ impoſitionẽ manuũ mearũ detur ſpirituſſauctꝰ? Et ait illi pe trus.Pecunia tua tecũ ſit in ꝓditõe:quo niã donũ dei putaſti pecunia ↄparandũ. Cui dicitur/pecunia tua tecũ ſit in ꝑditio ne? Vtiqʒ batiʒzato. Jam baptiſma habe bat:ſed colũbe viſceribꝰ nõ herebet.Au⸗ di: quia nõ herebat. Verba ipᷣa petri apo ſtoli aduerte.Sequit᷑ em̃. Non eſt tibi ꝑs neqʒ ſoꝛs in hac fide. In felle em̃ amari⸗ tudinis video te eſſe. Columba fel nõ ha bet:ſymon habebat:ideo ſeparatus erat a columbe viſceribus. Baptiſma illi qᷣd ꝓderat: Moli ergo de baptiſmate gliari: quaſi ex ipᷣo ſalus tibi ſufficiat. Moli ira⸗ ſci:depone fel:veni ad columbã. hic ti⸗ bi ꝓderit:quod foꝛis nõ ſolũ nõ ꝓderat/ ſed etiam oberat. Heqʒ dicas non venio: quia foꝛis ſum baptiʒatꝰ.Ecce incipe ha⸗ bere caritatẽ: incipe habere fructũ:inue⸗ niat᷑ in te fructus: mittat te columba in⸗ tro. ¶ Inuenimꝰ h; ĩ ſcriptura. Imputri⸗ bilibus lignis arca fuerat fabricata. Im⸗ putribilia ligna ſancti ſunt fideles:pꝑtine⸗ tes ad xpᷣm Quomudo ĩ templo lapides viui de quibus edificat᷑ templũ/homines fideles dicti ſũt:ſic ligna imputribilia ho mines ꝑſeuerãtes in fide. In ipa ergo ar⸗ ca ligna imputribilia erant: Arca em̃ ec⸗ cleſia eſt: ibi baptiʒat columba. Arca em illa in aqua ferebat᷑. Ligna imputribilia „D intus erãt. baptiʒata ſunt. Inue nimꝰ que dam ligna foꝛis baptiʒzata:omẽs arboꝛes que erant in mũdo. Ipᷣa tñ aqua erat/nõ erat altera: Omis de celo venerat: ⁊8 ab yſſis fontiũ. Ipa erat aqua in qua bapti⸗ ʒzata ſunt ligna imputribilia que erãt i ar⸗ ca:in qua baptiʒata ſunt ligna foꝛis.Miſ⸗ ſa eſt columba.Et mo nõ inuenit requiẽ pedibus ſuis: redijt in arcã. Plena enim erãt aqs omĩa:⁊ maluit redire qᷓʒ rebapti ʒari. Coꝛuus aũt ille emiſſus ẽ anteqʒ ſic caret᷑ aq̃: rebantiʒatus redirc noluit: moꝛ tuus ẽ in his aquis: Auertat deus coꝛui illius moꝛtẽ. NHã quare nõ eſt reuerſus: ni ſi quia aquis interfectus eſt? At vero co lumba noò inueniẽs requiẽ pedibꝰ ſuis cũ ei vndiqʒ clamaret aq/veni veni/hic tin⸗ gere/quõ clamãat iſti heretici/veni hic ha bes:nõ inueniẽs illa requiẽ pedibus ſuis reuerſa eſt ad arcã.Et miſit illã noe iteꝝ: Geneb. viij. ſicut vos mittit arca vt loq̃ mini illis. Ex quid fecit poſtea columba? Quia erãt lig na foꝛis baptiʒata:repoꝛtauit ramũ ð oli⸗ ua.Ramus ille:⁊ folia ⁊ fruetũ habebat. Mon ſint in te ſola verba:nõ ſint in te ſo⸗ la folia:ſit fructus:et redis ad arcã /nõ ꝑ te ipᷣm. Columba te reuocat.Gemite fo⸗ ris:vt illos intro reuocetis.Etem̃ fructus ille oliue ſi diſcutiat᷑:inuenies quid erat. Vnde hoc ꝓbamꝰ? Quomodo em̃ oleũ a nullo humoꝛe pᷣmit᷑/ſed diſruptis omni bus exilit et ſuꝑc minet:ſic eſt et caritas. Non poteſt pᷣmi in ima meceſſe eſt: vtad ſuꝑna eniicet. Pꝛopterea ð illa dicit apo⸗ ſtolus. Adhuc ſupeminentioꝛẽ viã vobis demonſtro. Quia diximꝰ de oleo quia ſu pereminet /ne foꝛte non de caritate dixit apls/ ſupeminẽtioꝛẽ viã vobᷣ demõſtro: audiamus qͥd ſequit᷑.Si linguis hoĩm lo quar et ãgeloꝝ/caritatẽ ãt ñ habeã:factꝰ ſum tanqʒ eramentũ ſonãs/aut cymbalũ tiniẽs.Puo nũc donate exclama Aiſertꝰ ſum:⁊ clama doctus ſum. Quantũ diſer⸗ tus: quãtũ doctus:? Nunquid linguis an geloꝝ locutus es? Et tamen ſi linguis an geloꝝ loquereris caritatẽ non habẽs: au direm era ſonantia ⁊ cymbala tinnientia. Soliditatem aliquã quero:fructum in fo lijs inueniã: Mõ ſint ſola verba:hẽant oli uã.redeaãt ad arcã. Sed inqes hẽo ſacrjm: veꝝ diciſ: Satr̃m diuinũ ẽ. hẽs baptiſmꝗ Et ego ↄfiteoꝛ.Sʒ qd dicit idẽ apłs?Si .— c iiij 2 tiã ⁊ omnẽ ſidẽ ita vt mõtes trãſferã :ne foꝛte ⁊ hoc diceres/credidi/ſufficit mihi. Sed quid dicit iacobus? Et demones cre dunt ⁊ contremiſcunt. M.agna eſt fides: ſed nihil pꝛodeſt ſi nõ habeat caritatem. Conſite bant᷑ ⁊ demones xpᷣm. Ergo cre⸗ dendo:ſed nõ diligẽdo dicebant. Quid nobis ⁊ tibi fili dei? Fidẽ habebãt/cari⸗ tatẽ nõ habebãt:ideo demones erãt. MNo li de ſide gloꝛiari:adhuc demonibꝰ cõpa⸗ randus es Holi dicere xpᷣo dño:mihi ⁊ ti bi quid eſt: Vnitas eni chꝛiſti tibi loquit᷑ Veni cognoſce pacẽ:redi adviſcera co⸗ lumbe Foꝛis baptiʒatꝰ es:habeto fructũ et redi ad arcam et tu. Quid nos queri⸗ tis ſi mali ſumꝰ? Vt boni ſitis. IJdeo vos querimꝰ:quia mali eſtis.Nã ſi mali nõ eſ ſetis:inueniſſemus vos:nõ vos queremꝰ⸗ Qui bonus ẽ/iã inuentꝰ eſt:qui malus ẽ adhuc querit᷑. Jdeo vos querimꝰ:redite ad arcã.Sed iam habeo baptiſma Si oĩa ſacramẽta ſciero ⁊ habuero ꝓphetiam et oẽm fidẽ ita vt mõtes tranſ ferã /caritatẽ aũt non habeã:nihil ſum. Fructũ ibi vide am/oliuã vbi videã:et reuocaris ad arcã Sed inqͥt ? Ecce nos młta mala patimur Hec ſi ꝓ xpᷣo pateremini: non ꝓ honoꝛi⸗ bus vr̃is.Audirxe quid ſequit᷑. Jactant ſe enĩ aliquãdo quia elemoſinas multas fa ciunt:dant pauꝑibus quia paciunt᷑ mole⸗ ſtias:ſed ꝓ donato nõ ꝓ xpᷣo: Vide quo mõ patiaris. MNã ſi ꝓ donato pateris:pꝛo ſuꝑbo pateris. Mõ es columba:ſi ꝓ dona to pateris. Nõ erat ille amicus ſpõſi.Nã ſi amicus eẽt ſponſi:gloꝛiã ſpõſi quereret non ſuam. Vide amicum ſponſi dicentẽ. Hic eſt qui baptiʒat. Ille non erat amicꝰ ſpõſi: ꝓ qͥ pateriſ.Hõ habes veſtẽ nuptia lem:⁊ ſi ad conuiuiũ veniſti/foꝛas habes mitti. Immo quia foꝛas miſſus esðo mi ſer es. Redi aliquando: et noli gloꝛiari. Audi quid dicat apls.Si diſtribuero om nia mea pauꝑibus/et tradidero coꝛpꝰ me um vt ardeam/ caritatẽ aũt nõ habeã:ni⸗ hil ſum:Ecce quod non habes. Si tradi⸗ dero inquit coꝛpus meũ vt ardeam.⁊ vti qʒ ꝓ nomie chꝛiſti. Sed quia ſunt multi qui iactanter illud faciũt:nõ cũ caritate. ideo ſi tradidero coꝛpus meũ vt ardeam caritatẽ aũt nõ haheã/nihil mihi pꝛodeſt Caritate fecerunt martyres illi qui ĩ tem poꝛe ꝑſecutionis paſſi ſunt/caritate fece⸗ ract. VI ſciero omĩa ſacramẽta ⁊ habuero ꝓphe⸗ Eo. I runt: Iſti aũt de tumoꝛe. et de ſupꝑbia fa⸗ ciunt. Mam cũ pſecutio deſit: ſeipos pᷣci⸗ pitant: Veni ergo: vt habeas caritatem. Sed nos habemus martires Quos mar⸗ tires? Mon ſunt columbe: ideo volare co nati ſunt: et de petra ceciderũt.i¶ Omia ergo fratres mei videtis: quia clamant agduerſus illos oẽs pagine diuine /oĩs p⸗ phetia/totũ euangeliũ /omẽs aplice litte re/omĩs gemitus colũbe.et nõdum eui⸗ gilant.nondũ exꝑgiſcunt᷑.Sed ſi col ũba ſumus/gemamꝰ:toleremus/ſperemꝰ. Ad erit mia dei.vt efferueat ignis ſpũſſancti in ſimplicitate vr̃a:et venient. Non ẽ de⸗ ſperandũ: Oꝛate/ipᷣdicate/diligite:ꝓrſus potens eſt dñs. Jam ceperũt cognoſcere frontem ſuam. Multi cognouerunt:mul⸗ ti erubuerunt: Aderit chꝛiſtus:vt cogno⸗ ſcant et ceteri Et certe fratres mei vel pa lea ſola ibi remaneat: omia grana colli⸗ gentur. Quidquid ibi f ructiſicauit: rede at ad arcam ꝑ colũbam.aModo deſicieẽtes vbiqʒ .quid nobis ꝓponũt:? nõ inuenien tes quid dicant: Villas nr̃as tulerũt:fun dos noſtros tulerunt: ꝓferunt teſtamenta hominũ.Ecce vbi gaius eius donauit fũ dũ eccleſie:cui pᷣerat fauſtinus.Cuiꝰ epᷣs erat fauſtinꝰ? Eccleſie Quid ẽ ecclie?łEc cleſie dixi:cui pᷣcrat fauſtinꝰ.Sʒ non ec⸗ cleſie pᷣerat fauſtinꝰ:ſed parti pᷣerat. Co⸗ lumba aũt eccleſia ẽ. Quid clamas? Nõ deuoꝛabimꝰ villas:columba illas habeat OQuerat᷑ que ſit colũba:⁊ ipſa habeat.Nã noſtis fratres mei: quia ville iſte nõ ſunt auguſtini.Et ſi vos non noſtis ⁊ putatis me gaudere in poſſeſſione villaꝝ. Deꝰ no uit:ipſe ſcit.quid ego de illis villis ſenti am:vel quid ibi ſufferã. NHNouit gemitus meos:ſi mihi aliquid ð colũba imptiri di⸗ gnat eſi? Ecce ſunt ville. Quo iure defẽ dis villas:diuino an humano. Reſpõde⸗ ant. Diuinũ ius in ſcripturis habemꝰ.hu⸗ manũ ius legibꝰ regũ. Vñ quiſqʒ poſſi⸗ det poſſidet? Mõne qð iure humano? NHã in decretis. iure diuino:dñi ẽ terra ⁊ plenitudo eius. R Paupes ⁊ diuites deꝰ de vno limo fecit: iur et paupes ⁊ diuites/vna terra ſubpoꝛtat. Jure tñ hũano dicit .hec villa mea eſt: hec domꝰ mea :hic ᷣuꝰ meꝰ ẽ. Jure ergo hũ ano:iure im atoꝝ. Quare? Quia ipᷣa iura hũana ꝑ imꝑatoꝛes ⁊ reges ſeculi ðᷣs tribuit generi hũano. Vultis legam⸗ le⸗ ges ĩꝑatoꝝ:⁊ ſᷣm ipᷣas agãꝰ de villis? Si no⸗ 9 e s 1 d I. D ſ. Pe.ij. n afü is Ee A. ⸗ 1 s no ni ns di⸗ efi ge⸗ n degetit didii⸗. lure .. Joh. Tract. VIII iure humano vultis poſſidere: recitemus leges imꝑatoꝛũ:videamus ſi aliqd volu erũt ab hereticis poſſideri. Sed qͥd mihi eſt impatoꝛ? Scõm ius ipᷣiꝰ poſſides ter rã. Aut tolle iura imꝑatoꝛũ:et qͥs audet dicere:mea ẽ illa villa.aut meus ẽ ille ſer uus/aut domus hec mea ẽ? Si aũt vt te⸗ neantur iſta ab homibus iura acceperunt regũ:vultis fcitamꝰ leges / vt gaudeatis quia vel vnũ hoꝝ habeatis ⁊ nõ iputetis niſi manſuetudini colũbe:quia vel ibi vo bis pmittit᷑ omanere? Legũtur eni leges manifeſte: vbi pᷣceperunt imꝑatoꝛes eos qui pᷣter eccleſie catholice ↄmũionẽ vſur pant ſibi nomẽ xpᷣianũ:nec volũt in pace colere pacis auctoꝛẽ:nihil nomie eccleſie audeant poſſidere. Sed quid nobis ⁊ im ꝑatoꝛi: Sed iam dixi:deſiure humano agi tur.Et tñ apłs voluit ſeruiri regibꝰ:volu it honoꝛa itcges r dixit Reges reuerimi ni.Noli dicere:quid mihi et regi? Quid tibi &̊ et poſſeſſioni? Per iura regũ poſſi⸗ dent᷑ poſſeſſiones. Dixiſti/quid mihi ⁊ re gi: MHoli dicere poſſeſſioẽs tuas:qꝛ ad ip ſa iura humana renũciaſti quibꝰ poſſidẽ tur poſſeſſiones. Sed ð diuino iure ago. Ait.Ergo euangeliũ recitemꝰ Videamꝰ⸗ quſq; eccłia catholica xpᷣi ẽ ſuꝑ quẽ veiĩt colũba que docuit hiẽ ẽ qͥ baptiʒat. Cũ dicat ſcriptura:vna ẽ columba mea:quõ giure diuino poſſideat qᷣ dicit/ego bapti 30: cum dicat columba: hic ẽ q baptiʒat: cũ dicat ſcriptura vna ẽ colũba mea/vna eſt mr̃is ſue? Quare laniaſtis columbaʒ? Immo laniaſtis viſcera vr̃a.MNã vobis la niaſtis:colũba ĩtegra ꝑſeuerat. Ergo fra tres mei ſi vbiqʒ non habẽt qð dicãt: ego dico vobis quid faciãt. Veniãt ad catho licã:⁊ vobiſcũ habebũt nõ ſolũ terrã ſed etiã illũ qͥ fecit celum et terram. Erxplicit tractatus ſe us. Jncip it tractaus ſeptimus. Ab eo qð ſcri tu ẽ Et So vigi ⁊ teſtimoniũ Pl buüquia A ic eſt filiꝰ dei:vſq; ad id qð ſcriptũ ẽ. Amẽ dico vobis vide bitis celũ aptũ ⁊ angeios aſcendẽ tes et deſcendentes ſuper filiũ ho Dngaudem⸗ fequẽtie vr̃e: qaꝛ vlrraquã ſpe⸗ LCa .II rare potuimꝰ: alacriter cõueniſtis. hoc ẽ A ergo quod nos letiſicat et conſolaturin omnibus laboꝛibus ⁊ piculis vite huiuus amoꝛ vr̃ in deũ:⁊ piũ ſtudiũ ⁊ certa ſpes ct feruoꝛ ſpũs.Audiſtis cum pſalmus le⸗ . geretur:qꝛ inops ⁊ pauꝑ clamat ad deum ps. in hoc ſeculo. Vox eniĩ eſt vt ſepius audi ſtis ⁊ meminiſſe debetis nõ vnius hoĩs.?- tñ vnius hoĩs.Mõ vnius qꝛ ſideles multi Allta grana inter paleas gemẽtia diffuſna toto oꝛbe terrarum. Vnus aũt qꝛ mẽbꝛa —— vnus ppls inops ⁊ pauꝑ nõ nouit gaude⸗ re de ſeculo/et doloꝛ eius intus e: et gau diũ eiuſ intus eſt: vbi nõ vidit niſi ille qͥ exaudit gementẽ ⁊ coꝛonat ſperantẽ: Le ticia ſeculi vanitas. Cũ magna expectati one ſperatur vt veniat:et non pot teneri cum venerit. Iſte eni dies qui letus eſt: p ditis hodie in iſta ciuitate: cras vtiq z nõ erit nec idẽipſi cras h̊ erũt/qð hodie ſũt Et trãſeũt oĩa ⁊ euolãt oĩa:⁊ ſiẽ fumꝰ⸗ v9 neſcũt Et ve qͥ amãt talia. Ois enĩ aĩa ſe quit᷑ qdð amat. Ois enĩ caro fenũ.et omis honoꝛ carnis quaſi flos feni.Fenũ aruit: flos decidit.verbum aũt dñi manet ĩ eter num Ecce quod amas: ſi vis manere in eternum Sed dicere habeas. Vnde poſ⸗ ſum appᷣhendere verbũ dei⸗ Verbũ ca⸗ ro factũ eſt.⁊ habitauit in nob. Qua ꝓpft frẽs cariſſimi ad inopiã nr̃am ⁊⸗ pauptatẽ nf̃aʒ ptineat: ⁊ qð illos dolemꝰ q ſibi abũ dare vident᷑:HGaudiũ eni ipᷣoꝝ quaſi fre⸗ neticoꝝ ẽ:Quõ aũt freneticꝰ gaudet ĩ in ſania plerũqʒ ⁊ ridet:⁊ plãgit illũ qui ſa⸗ nus eſt. Sic ⁊ nos frẽs cariſſimi ſi recipia⸗ mus medicinq de celo venientẽ/qꝛ ⁊ nos omẽs frenetici cramꝰ tãq̃ʒ ſalui facti qui ea ꝗᷓ diligebamꝰ nõ diligimꝰ:gemimꝰ ad deũ de his qui adhuc inſani ſunt. Poteſt enĩ yt ⁊ ipos ſaluos faciat.Et opꝰ ẽ vt re ſpiciãt ſe: ⁊ diſpliceãt ſibi Spectari volũt et ſpectari ſe nõ nouerũt: Mã ſi aliquan⸗ tuʒ oculos ad ſe cõuertãt:vidẽt ↄfuſionę ſuã Quod donec ſiat/alia ſint ſtudia nr̃a: alia ſint auocamẽta aĩe nf̃e. Plꝰ valʒ do loꝛ nr̃:qʒ gaudiũ illoꝝ. Quãtũ pꝑtinet ad nũeꝝ fratꝝ:difficile ẽ vt quiſqʒ ex illa ce lebritate raptꝰ fuerit ex viris.Quãtũ aũt ad ſoꝛoꝝ nũ eꝝ:cõtriſtat nos.Et hoc ma⸗ gis dolendum eſt. quia non ipſe potius xpᷣi omẽs:ac ꝑ hoc vnũ coꝛpus:Iſte ergo ag eccleſiam currunt: quas debuit ſi ndn . KC 0oꝛ. xiij. timoꝛ:certe verecũdia de publico reuoca re. Viderit h̊ qͥ videt:⁊ aderit mĩa eiꝰ/vt ſaluet omẽs. Nos aũt qui cõuenimꝰ pa⸗ ſcamur epulis dei:et ſit gaudiũ nrjm ſᷣmo ipſiꝰ Inuitauit enĩ nos ad cuãgeliũ ſuũ: ⁊ ipe cibus noſter eſt quo nihil dulciꝰ:ſed ſiqͥs habeat palatũ ſanũ in coꝛde.Gñ em̃ arbitroꝛ meminiſſe caritatẽ vr̃aʒ hoc euã geliũ lectionibꝰ cõgruis ex oꝛdine recita⸗ ri:⁊ puto vobis nõ excidiſſe q̃ iam tracta⸗ ta ſunt:maxime recentioꝛa:de iohãne et ð columba:De iohãne ſcʒ/quid nouũ didi⸗ cerit in dño ꝑ columba:q iam nouerat do minũ.Et hoc inuentũ eſt inſpirãte ſpũ di quod iã qͥdeʒ iohanes nouerat in dño.Sʒ quod ipᷣe dñs ita eſſet baptiʒaturꝰ vt bap tiʒandi ptãtẽ a ſe in neminẽ trãſ funderet h; didicit ꝑ colũbã: quia dictũ ei erat:ſuꝑ quẽ videris ſpiritũ deſcendentẽ velut co⸗ lumbã et manentẽ ſuꝑ eũ:hi c eſt qͥ bapti ʒat in ſpũſctõ· Quid eſt:hic ẽ? Non eſt ali us: et ſi ꝑ aliũ. Quare aũt ꝑ columbam? AMulta dicta ſunt:nec poſſum:nec opus ẽ omĩa retexere. precipue tñ ꝓpter pacẽ: qa et ligna que baptiʒata ſunt foꝛis/quia fructũ in eis inuenit columba ad arca at⸗ tulit Sicut memiſtis columbã miſſã a noe de arca q̃ diluuio natabat ⁊ baptiſmo ab⸗ luebat᷑:nõ mergebat᷑.Cũ g̊ eſſet enuſſa:at tulit ramũ oliue.Sed nõ ſola folia habe⸗ bat:habebat et fructũ. IJtaq; hoc optãdũ eſt fratribus nr̃is qui foꝛis baptiʒzant᷑: vt habeant fructũ. Non illos ſinit colũba fo ris: niſi ad arcã reduxerit. Fructus aũt ẽ totus caritas. Sine qua nihil ẽ homo:qͥd quid aliud habuerit.Et hoc vberrime ab aplo dictũ ↄmemoꝛauimꝰ ⁊ recenſuimꝰ. Ait eni.Si linguis hoĩm loquar ⁊ angelo rũ/caritatẽ aũt non ha beã.factus ſum ve lut eramentũ ſonãs aut cymbalũ tinniẽs Et ſi habuero oẽm ſcĩam ⁊ ſciam omĩa ſa cramenta/⁊ habeã omnẽ ꝓphetiã /et ha⸗ buero omnẽ fidẽ: fidẽ aũt quõ dixit om⸗ nẽ? vt mõtes tranſ ferã/caritatem aũt nõ habeã mihil ſum. Et ſi diſtribuero omnia mea pauꝑibꝰ ⁊ ſi tradidero coꝛpus meũ ita vt ardeã.Caritatẽ autẽ nõ habeam:ni hil mihi ꝓdeſt. Nullo modo autẽ poſſunt dicere ſe habere caritatẽ:qui diuidũt vni tatẽ ¶ Hec dicta ſunt:ſequentia videamꝰ Perbibuit iohẽs teſtimonin: aꝛ vi dit. Quale teſtimoniũ ꝑhibuit? quia ipſei eſt filius dei: Opoꝛtebat enĩ vt ille bapti ʒa ret:qui eſt filius dei vnicus nõ adopti uus.Adoptati ſili:miniſtri ſũt vnici Vni cus habet poteſtatẽ:adoptati miniſteriũ. Licet baptiʒet miniſter nõ ꝑtinens ad nu merũ filioꝝ/quia male viuit ⁊ male agit: qͥd nos cõſolat᷑: Hic eſt ꝗͥ baptiʒat.Alte⸗ ra die iterũ ſtabat iohanes: ⁊ ex di Alia lĩa di⸗ ſcipulis eius duo. Et reſpiciens ie it· ſum ambulanter dicit. Ecce agnus dei . VUii ſingularirer iſte aonus. Na et diſcipuli dicti ſunt agni. Ecce ego mitto vos:ſicut agnos ĩ medio lupoꝝ.Dicti ſũt ⁊ ipſi lumẽ:vos aũt eſtis lumen mũdi.Sʒ aliter ille: de quo dictũ eſt. Erat lumẽ ve rum:quod illuminat omnẽ hominẽ veniẽ tem in hunc mundũ. Sic ⁊ agnus ſingula riter/ſolus ſine macula:ſine peccato.Mõ cuius macule abſterſe ſint: ſed cuius ma⸗ cula nulla fuerit. Quid enĩ qꝛ dicebat io⸗ hanes de dño:ecce agnus dei? Jpᷣe iohã⸗ nes nõ erat agnus? NHon erat vir ſanctꝰ⸗ Non erat amicus ſponſi? Ergo ſingularit᷑ ille:hic eſt agnus dei:quia ſingularit᷑ hu⸗ ius agni ſãgiue ſolo/hoĩes r̃dimi potuefr̃t Fratres mei:ſi agnoſcimꝰ pꝛeciũ noſtrum quia ſanguis eſt agni:qui ſunt illi qui ho die celebrant feſtiuitatẽ ſanguinis neſcio cuiꝰ mulieris: Et quã ingrati ſunt: Rap⸗ tũ eſt aurũ dicunt de aure mulieris:et cu currit ſanguis.Et poſitũ eſt aurũ in truti na vel ĩ ſtatera:⁊ pᷣpõderauit multũ ð ſan guine. Si pondus ad inclinandũ aurũ ha huit ſanguis muliens: quale pondus hʒ ad inclinandũ mm ſanguis agni ꝑ quẽ fa ctus eſt mũdus: Etquidẽ ille ſpũs neſcio quis vt pᷣmeret pondus:placatꝰ eſt ſang⸗ uine Immũdi ſpũs nouerãt venturũ ieſũ xpᷣm. audierant ab angelis:audierãt ex ꝓ phetis ⁊ ſperabant eũ venturũ. Nã ſi non ſperabant: vnde clamauerũt qͥd nobis et tibi eſt: Veniſti ante tꝑs ꝑdere nos:ſcimꝰ q̊ ſis ſctũs ði: Vẽturũ ſciebãt:ſʒ tꝑs igno rabãt. Sʒ qͥd audiſtis ĩ pſalmo de ihrim? Quõ beneplacitũ habuerũt ſerui tui lapi des eius:⁊ pulueris eius miſerebunt᷑:Zu exurgẽs miſcreberis ſyon:qm̃ venit inqͥt tꝑs vt miſereariſ eius Qñ venit tꝑs vt mi ſereretur dominus? Venit agnus Qualiſ agnꝰ? Quẽ lupi timẽt.Quałl agnꝰ ẽ?Qui leonẽ occiſus occidit.Dictꝰ ẽ em̃ diabolꝰ Marci.j. ſeo dei 5 eſ po⸗/ bir Etea i ar . hil G nun ſc⸗ le 6 ſi Job. Tract. vI. Ka. 1. leo: circũiens et rugiens querens quemn deat.zʒ qᷣ po eſ poſſideat Frẽs mei ſi filiũ ii deuoꝛet. Sanguine agni victa ẽ leo. Ecce docet pat᷑ ſucceſſoꝛẽ:⁊ q uẽ docz ⁊ ipᷣm ſili ni ſpectacula xpianoꝝ:⁊ quod ẽ amplius.l ter ꝑ omia ula tranſiturũ:quia ⁊ ille qͥ mo . li oculis carnis videt vanitatẽ:nos coꝛdii/ nebat trãſiturus eſt:quomõ vultis erudi⸗ nu oculis veritatem. Ne putetis frẽs.qð ſine at nos pat᷑ nr̃ cui nõ ſucceſſuri/ſʒ ad quez r ſpectaculis dimiſit nos dñs deꝰ nr̃. Nam acceſſuri ſumꝰ. et cũ quo in eternũ maſuzæ-K( ſi nulla ſunt ſpectacula: cur hodie cõöueni ri in hereditate que nõ marceſcit/ nec mo le Palrn ſtis: Ecce qð diximꝰ vidiſtis:⁊ exclama- ritur nec grandinẽ nouit? Et iße heredi⸗ dint ſtis. Hon exclamaretis:niſi vidiſſetis.Et tas ⁊ ipᷣe pater ẽ:hũc poſſidebimꝰ ⁊ eru⸗ le magnũ eſt hoc ſpectare ꝑ totũ oꝛbẽ terra diri non debemꝰ? Sufferamus g eruditio s rũ: victũ leonẽ ſanguine agni/educta de nẽ patris:nõ qñ nobis dolet caput. curra er dentibꝰ leonũ mẽebra xpᷣi:⁊ adiũcta coꝛꝛi mus ad pcatatores ad ſoꝛtilogos ⁊ reme ino xypi. Ergo neſcio qd ſimile imitatꝰ ẽ qui⸗ dia vanitatis: Fratres mei nõ vos plangã ſ ds ſpũs / vt ſanguine ſimulachꝝ ſuum emi quotidie inuenio iſta: Et qͥd faciamgnon 3 vellet: quia nouerat pᷣcioſo ſanguine qů⸗ dvũ pſuadeo xpᷣianis in xpᷣo ſpem eſſe po⸗ je cunq; redimendũ eſſe genꝰ humanũ. Fin/ nendã:Ecce ſi cui factũ eſt remediũ mo ie gũt enĩ ſpũs mali vmbꝛas quaſdã hono⸗ riat᷑.Quã multi em cum remedijs moꝛtui a ris ſibimetipᷣis / vt ſic decipiant cos qꝗͥ ſe-⸗ ſunt:⁊ quã multi ſiue remedijs vixerunt. P quunt᷑ xpᷣm. Vſq; adeo frẽs mei/vt illiip AQAua frõte exijt aĩa ad deũ? Perdidit ſig e⸗ ſi qͥ ſeducũt ꝑ ligaturas:ꝑ pᷣcantatiões:p nũ xpᷣi.accepit ſignum diaboli. An forte nio⸗ machinamẽta inimici/miſceãt pᷣcantatio⸗ dicet/nõ ꝑdidi ſignũ xpᷣi? Ergo ſignũ xpi ohi⸗ nibꝰ ſuis nomẽ xpᷣi:qꝛ iam nõ poſſũt ſedu cũ ſigno diaboli habuiſti. Nõ vult xpᷣs cõ cv⸗ cere xpᷣianos/vt dẽt venenũ/addũt mell ꝓ munionẽ:ſed ſolꝰ vult poſſidere qð emit. lant aliqd: vt per id qð dulce ẽ lateat qdð ama ꝓ Tanti emit vt ſolus poſſideat: tu facis ei ddo rũ eſt ⁊ bibat᷑ adpniciẽ: VUſq; adeo vt ego- ↄſoꝛtẽ diabolũ:cui te ꝑ pctm̃ vendideras met nouerim aliquo temꝑe illiꝰ paleati ſacer Ve duplici coꝛde: qui in coꝛde ſuo ꝑem ſun dotẽ ſolere di cere/⁊ ipe paleatꝰ xpᷣianus faciunt dia bolo. Iratus deꝰ/quia fit ibi tv eſt. Vt quid hoc fratres:niſi quia alit nõ pars diabolo: diſcedit: et totũ diabolus 4 poſſunt ſeduci xpᷣiani? me queratis òQ ali poſſidebit. Mõ fruſtra itaq; apłs dicit: ne p⸗ bi xpᷣm: q; vbi vobis voluit pſᷣdicari xvᷣs. q; detis locum diabolo. Cognoſcamus S 4 Et quõ vobis voluit pᷣdicari/ſic illũ tene agnũ fratres:cognoſcamꝰ pᷣciũ nr̃m Ecce ni te / ſic in coꝛdibꝰ vfis ſ. cribite. Murus eſt duo de diſcipulis iohis qꝛ talis erat iohᷣs ſn aduerſus om̃s impetus: aduerſus omes amicus ſ poõſi/nõ querebat glłiam ſua: ſed . inſidias inimici. Molite timere:nec tep teſtimom phibebat veritati:Nunqͥd vo h tat ille niſi ꝓmiſſus fuerit. Conſtat illũ ni luit apud ſe ſmanere diſciplłos ſuos vt nõ iſ⸗ hil faccre miſi ꝓmiſſum fuerit.aut miſſum. ſequerent᷑ dvim? Magis ipe oſtendit diſci 3 AMittit᷑ tanq; angelus malus a ptate do⸗ pulis ſuis quẽ ſequerent᷑.Hhabebãt em̃ il-⸗ r minãte: mittit᷑ qndo aliqd petit: Et hoc lũ tanq; agnum. Et ille.Quid me attẽdi⸗ e Kra⸗ V frẽs nõ fit niſi vt ꝓbent᷑ iuſtu puniant᷑ n- tis? Ego nõ ſum agnus.Ecce agnus deii. an iuſti. Quid g times? ambula in dño tuo: eò er ſuperitis irerat: . . 987 n 1. Deqͥ et ſuperius dixerat: ecce agnus dei ery certus eſto/qð te nõ vult pati/nõ pateris: Et quid nobis ꝓdeſt agnꝰ dei? Ecce ait qͥ non ð te ꝓmiſerit: pati. Flagellũ coꝛrigentis and gonte Seineg der Mrore dit qG gote gini e getie tollit pctã mòi. Secuti ſũt illũ hoc audi bir eęeet: nõ pena damnãatis. Ad hereditatẽ ſẽ⸗ aul erat cum ioh deam⸗ . ree damnn e/N ro. duo qui erãt cum iobhanne Tideamꝰ . pitna erudimur: flagellari ddignamur? ſequenna. Ecce agnus dei: hoc iohs. . atres mei ſilecuſarer qſaui puer cola Et audicrunt enm ↄuo diſcipuli lo lia lahʒ n⸗ phis aut flagellis cedi a patre ſuo:quodi Ere ſecuti ſunt ieſum. Com i. ig lra hʒ api ceret᷑ ſupbe deſperatꝰ: ingratus paterne dquentemiet lecuti ſunt ieium. Lon ſe: Zu diſcipline: Et yt quid erudit par hõ/ſilũ Uerſus autem ieſns et videns eos Alia lr̃a ha⸗ ncͤt hoĩem: vt poſſit nõ pdere tempalia que ſequentes dicit eis · Quie gqueri⸗ bet. ei. un illi adqᷣſiuit: que illi collegit: que:nõ vutt tis? Lui dixerut Kabhi g; iter Alia lr̃a ðe H eum ꝑdere:q ipſe qͥ relinquit nõ potuiti tat᷑ ilgf: bihitag: mõ ſic ulũ ſeqbã interpᷣtatũ. 4 ſempitnũ tenere. Hõ docʒ filiũ cũ qͥ poſſi turqſi iã inhererent illi. Nam manifeſtũ C D. — zg 2 rr— — r . g. 7 * ☚ . „» . * eſt quãdo illi inheſerũt:quia de naui eos vocauit. In his em̃ duobꝰ erat andꝛeas ſicut mõ audiſtis. Andreas aũt frat᷑ petri erat. Et nouimꝰ ĩ euãgelio ꝙ petrũ et an⸗ dreã dñs de naui vocauit dicẽs. Venite poſt me et faciã vos piſcatoꝛes hoĩm. Et ex illo iã inheſerũt ſũlli vt nõ recederent: Aodo ergo quod illũ ſequunt᷑ iſti duo: non quaſi nõ receſſuri ſequunt᷑:ſed vide⸗ re voluerunt vbi habitaret:⁊ facere quod ſcriptũ eſt. Limẽ oſtioꝝ eius cõculcet et terat pes tuus: ſurge ad illũ venire aſſi⸗ due et erudiri pᷣceptis eius. Oſtendit eis ille vbi maneret:et venerũt ⁊ fuerũt cũ il lo. &O beatũ diẽ duxerunt: qᷓ́; beatã no⸗ ctem. Quis eſt qui nobis dicat q̃ audie⸗ rint illi a dũo? Ediſicemus noſmetipſi in coꝛde nr̃o:⁊ faciamus domũ quo veniat ille ⁊ doceat nos:colloquat᷑ nobis.Quid queruis: Dixerũt ei.rabbi:quod dicit᷑ in terpᷣtatũ magiſter:vbi habitas⸗ Alia lr̃a nõ Habet Et. icit eis. Uenite ⁊ videte.Et ve nerunt ⁊ viderunt vbi maneret: et apug eu manſęerunt die illo. Hora glte erat c na. EBi tramur ꝑtinuiſſe ad euãgeliſtã:dicere no bis quota hoꝛa erat? Poteſt fieri vt mi⸗ hil ibi nos animaduertere: nihil querere voluerit? Decima erat hoꝛa. Numerꝰ iſte legem ſigniſicat: quia in decem pᷣceptis data ẽ lex. Venerat aũt tempꝰ vt imple⸗ retur lex ꝑ dilectõnem:quia a iudeis non poterat impleri ꝑ timoꝛẽ. Vnde dñs di⸗- cit.Mõ veni ſoluẽ legẽ ſʒ ĩplere. AMerito ergo decima hoꝛa eũ ſecuti ſunt ad teſti⸗ ſtimoniũ amici ſponſi duo iſti: et decima hoꝛa audiuit rabbi quod interpᷣtat᷑ magi ſter. Si decima hoꝛa rabbi dñs audiuit.⁊ decimus numerꝰ ad legẽ ꝑtinet:magiſter legis nõ eſt niſi datoꝛ legis:quia filius de dit legẽ. Nemo dicat quia alius dedit le⸗ gem. ⁊ alius docet legẽ. Ipᷣe illã docet: qͥ illã dedit: Ipe eſt magiſter legis ſue:⁊ do cet illã.Et miſericoꝛdia eſt in lingua ipᷣiꝰ: ideo miſericoꝛditer docet legem/ſicut di⸗ ctũ eſt de ſapiẽtia.Legẽ aũt ⁊ miſericoꝛ⸗ diã in lingua poꝛtat. Moli timere:ne im⸗ plere legẽ nõ poſſis/fuge ad miſericoꝛdiã Si multũ eſt ad te legem implere /vtere pacto illo et cyrographo: vtere pᷣcibꝰ js tibi conſtituit et cõpoſuit iuriſꝑitus cele⸗ ſtis. Qui em̃ hñt cauſã ⁊ volũt ſupplicari uaſi decima. Mihil ne arbi — La. I. impꝑatoꝛi:querunt aliquẽ ſcolaſticũ iuris pitum/a quo ſibi pᷣces cõponant᷑:ne foꝛte ſi aliter petierint qᷓ; opoꝛtet/nõ ſolũ non impetret qð petũt/ſed et penã ꝓ bñficio cõſequant᷑.Cũ ergo quererẽt ſupplicare apli/et nõ iuuenirent quomõ adirent im⸗ ꝑatoꝛẽ deũ:dixerunt xpᷣo.Pñe: doce nos oꝛare. Hoc eſt iuriſꝑite nr̃ / aſſeſſoꝛ dei/ immo cõſeſſoꝛ:cõpone nobis pᷣces.Et do cuit dñs ð libꝛo iuris celeſtis/ docuit quõ oꝛarent: ⁊ in ipo quod docuit:poſuit q̃n dã cõditionẽ. Dimitte nobis debita nr̃a: ſicut et nos dimittimꝰ debitoꝛibꝰ noſtris. Si nõ ſᷣm legẽ petieris /reus eris.Contre miſcis imꝑatoꝛẽ factus reus:offer ſacrifi⸗ ciũ humilitatis / offer ſacrificiũ miſericoꝛ die: dic in pᷣcibus / dimitte mihi quõ ⁊ ego dimitto.Sed ſi dicis fac.Quid em̃ factu⸗ rus es:quo iturus es /ſi mentitꝰ fueris in pᷣcibus? Mõ quõ dicit᷑ in foꝛo/carebis be⸗ neſicio reſcripti:ſed nec reſcriptũ ĩpetra⸗ bis. Juris em̃ foꝛẽſis eſt:vt qͥ in pᷣcibꝰ mẽ titus fuerit/nõ illi ꝓſit qð ipetrauit: Sʒz B inter homĩes/quia põt falli homo: potuit falli imꝑatoꝛ:quando pᷣces miſiſti /dixiſti eniĩ qð voluiſti. ⁊ cui dixiſti:neſcit an veꝝ ſit. Dimiſit te aduerſario tuo cõuĩcendũ: vt ſi ante iudicẽ cõuictus fueris de mẽda cio: quia nõ potuit ille niſi pᷣſtare/neſciẽs an fueris mentitꝰ: ibi carebis ipᷣo beneſi⸗ cio reſcripti/quo ꝑduxiſti reſcriptũ. HLe⸗ aũt quia nouit vtꝝ mentiaris an verũ di cas/nõ facit vt in iudicio tibi non ꝓſit:ſʒ nec impetrare te ꝑmittit/qꝛ auſus es men tiri veritati. Quid ergo facturꝰ es/dic mi hi: Implere legẽ ex omi ꝑte ita vr in nul⸗ lo offendas difficile eſt. Reatus ergo cer tus eſt/remedio vti non vis. Ecce fratres mei: quale remediũ poſuit deꝰ cõtra egri v„ tudines anime.Quid ergo? Cũ caput ti⸗ dbi dolet:laudamus ſi euangeliũ ad caput tibi poſueris ⁊ nõ ad ligaturã cucurreris: Ad hoc enĩ ꝑducta ẽ infſirmitas hominũ et ita plangẽdi ſunt homĩes/ qui currunt ad ligaturas: vt gaudeamꝰ qñ videmus hoĩem in lectulo ſuo cõſtitutũ/iactari fe⸗ brib ⁊ doloꝛibꝰ:nec alicubi ſpem poſuiſ⸗ ſe/niſi vt ſibi euãgeliũ ad caput poneret: nõ qa ad hoc factũ ẽ/ſed qꝛ pᷣlatũ ẽ euan geliũ ligaturis.Si & ad caput ponit᷑ vt qe ſcat doloꝛ capitis: ad coꝛ non ponitur vt ſanetur a peccatis? Fiat ergo.Quid ſiat⸗: Qoe 1. rrre A,ate —õ K* Zob. Tract.vI. . 9 .J e Ponat᷑ ad coꝛ:ſanet᷑ coꝛ:bonũ ẽ.Bonũ ẽ t Et vuritadl ieſum andreas fratrem Abł.adduxit non vt de ſalute coꝛꝑis non ſatagas: niſi vt a ſuũ ſymonẽ. ntuit? gut en ieſus di eum ſco deo illã petas.Si ſcit tibiꝓdeſſe dabit il⸗ xit:Lu es ſymon filius fiobanis: Al. Johãna e lã:ſi non tibi dederit nõ tibi ꝓderit habere turvocaris cephaſ qð interpreta/ alł vocaberiſ rin⸗ illã.Quãamulti egrotãt ĩ lecto innocẽtes: tur petrus.o magnũ qꝛ oñs dixit᷑ cuꝰ ee . et ſi ſani fuerint ꝓcedũt ad ſcelera cõmit⸗ fiiꝰ eẽt iſte. Quid magnũ dno: mia no dei tenda.Quãmultis obeſt ſanitas. Latro mina ſctõꝝ ſuoꝝ ſciebat:quos añ cõſtitu⸗ tdo qui ꝓcedit ad faucẽ occidere hoĩiem: qui tionẽ mundi pᷣdeſtinauit: ⁊ miraris qꝛ di quo to meliꝰ illi erat vt egrotaret: Qui nocte xit vni homini: tu es filius illiꝰ:⁊ tu voca⸗ tin ſurgit ad effodiendũ parietẽ alienũ:quã⸗ beris illud: AMagnũ:qꝛ mutauit ei nomen nfa: to uli meliꝰ ſi febꝛibꝰ iactaret᷑: Innocẽtiꝰ et fecit de ſymone petꝝ. Petrus aũt a pe⸗ nis. ecevuggrotaret: ſcelerate ſanus eſt. Nouit ergo tra: petra vero eccłia.Ergo in petri noilie ditre H deus qd nobis expediat: id agamꝰ vt coꝛ figurata eſt ecclia. Et qs ſecurus:niſi qui if⸗ nurm ſanũ ſit a pctis. Et qñ foꝛte flagella⸗ ecificat ſupra perrã? Ct qᷣid ait ipſe dms meo mur in coꝛꝑe:ipſũ deprecamur. Rogauit Qui audit verba mea hec ⁊ facit ea:ſim⸗ Matth. vij. tep eũ paulꝰ apłs vt auferret ab eo ſtimulum labo eũ viro prudenti ediſicati ſupra pe⸗ n cargnis. ⁊ noluit auferre. Nunqᷣd ꝑturbatꝰ“ trã: nõ cedit tẽptationibꝰ. Deſcendit plu⸗ . eſt? Et nunqͥd cõtriſtatꝰ dixit ſe deſertũ: ⸗ Magis ſe dixit non deſertũ:qꝛ nõ ablatũ eſt quod volebat auferri:vt illa infirmi⸗ tas ſanaret᷑. Hoc em inuenit in voce me⸗ Ne ij. Coꝝ. xij. dici: Sufficit tibi gra mea:nã virtꝰ ĩ infir mitate ꝑficit᷑. Vnde ergo ſcis ſi quod nõ dNuA vult te ſanare deꝰ adhuc tibi expedit fla⸗ gellari:? Tñ ſcis q; putre eſt quod ſecat er medicꝰ.ages ferrũ ꝑ putrida? Monne no nii: uit modũ qͥd faciat:quouſq; faciat?: Mũ⸗ ti quid vlulatus eius qui ſecat᷑ retrahit ma 15 nus medici artificioſe ſecantis? Ale cla ſ⸗ mat:ille ſecat.Crudelis qͥ non audit cla⸗ . mantẽ:an potius miſericoꝛs:qꝛ vulnus ꝑ di ſequit᷑ vt ſanet egrotũ ? hec frẽs ideo di⸗ xi:ne qͥs queret aliqͥd preter auxiliũ dei. QNuãdo foꝛte in aliqua coꝛreptõe dii ſu⸗ ni mus:videte ne ꝑeatis:videte ne ab agno , recedatis:⁊ a leone deuoꝛemini.Diximꝰ er ergo qre hora decima: ſequentia videa⸗ E mus. ¶ Erat andreas frater ſymo⸗ i Al. auten nis petri vnus de ouobus qͥ au- al. pmü frẽʒ dierat ab iohane: ⁊ ſecuti fuerant ZDU u eũ: Inuenit hic ſymonẽ fratrẽ ſuũ S- et dicit ei Inuenun? meſſia: qnod elt interpretatũ xpᷣs. Meſſias hebꝛai⸗ ſ ce: latie vncr⸗: grece chꝛiſtꝰ ẽ. Ab vnctiõe 1 em̃ ðꝛ xpᷣs.Chꝛiſma vnctio ẽ grece:&g vpᷣs f⸗ vnctꝰ. Ille ſingulariter vnctꝰ:pᷣcipue vn⸗ iſ⸗ ctus:vnde omes xpᷣiani vngũtur. Ille pᷣci er: põ. xliiij. pue:quõ in pſalmo dicit Audi.Pꝛopte⸗ u rea vnxit te deus deꝰ tuus oleo exultatõ⸗ ge nis:pᷣ participibꝰ tuis. Participes em̃ eiꝰ omnes ſancti.Sed ille ſingulariter ſctůũs u! ſctõꝝ:ſingulariter xpᷣs:ſingularit᷑ vnctus. uia:aduenerũt flumia:flauerũt vẽti et im pegerũt in domũ illã ⁊ nõ cecidit. Funda ta em̃ erat ſupra petrã. Qui audit verba mea ⁊ nõ facit ea:iã vnuſquiſq; nr̃m time⸗ at ⁊ caueatiſimilabo eũ viro ſtulto qͥ edi⸗ ficauit domũ ſuã ſuꝑ arenã.Deſcẽdit plu uia:venerũt flumia:flauerũt venti:⁊ impe gerũt in domũ illã:⁊ facta eſt ruina eius magna.Quid ꝓdeſt quia ĩtrat eccłiam: qui vult ſuꝑ arenã ediſicare? Audiendo em̃ ⁊ nõ faciẽ do:ediſicat qͥdẽ:ſed ſuꝑ are nã.Si em̃ nihil audit:nihil ediſicat:ſi au⸗ dit ediſicat.Si querimꝰ vbi? Si em̃ audit et facit:ſupra petrã:ſi audit ⁊ nõ facit:ſuꝑ Agrenã. Duo ſunt genera edificantium:aut ſupra petrã:aut ſupra areng. Quid ergo illi qui nõ audiũt? Securi ſũt: Securos eos dicit qꝛ nihil ediſicãt. Nudi ſunt ſub pluuia ante ventos añ flumĩia.cũ venerint iſta:añ illos tollũt quã domꝰ deijciãt.Er go vana eſt ſecuritas:⁊ edificare et ſupra petrã nõ ediſicare.Si audire vis ⁊ nõ face re edificas:ſed ruinã ediſicas Cũ aũt ve⸗ nit tẽptatio deijcit domũ:⁊ cũ ipſa ruina tua te tollit.Si aũt nõ audis nudus es:il lis tẽptationibus tuipſe retraheris. Audi ergo et fac. Vnũ eſt remediũ. Quãti foꝛ⸗ te hodie audiẽdo ⁊ nõ faciẽdo rapti ſunt fluuio celebritatis huiꝰ: Audiẽdo eĩ ⁊ nõ faciẽdo:vẽit fluuiꝰ ipſa celebritas aniuer ſaria:impletꝰ toꝛrẽs trãſiturus eſt ⁊ ſicca⸗ turꝰ:ſed ve illi quẽ tulerit. Illud vero no nerit caritas vr̃a:qꝛ niſi qͥs ⁊ audiat et fa⸗ ciat nõ ediſicat ſupra petrã:⁊ nõ pertinet ad nomẽ tã magnũ quod ſic cõmendauit .d Zoh CTract. vI dſis. Intentũ enĩ te fecit. Nam ſi hoc ante petrus vocaret᷑: non ita videres myſteriũ petri: a putares caſu eum ſic vocari nõ pz- uidentia dei: Ideo voluit eũ aliud pꝛius yVwvocari: vt ex ipſa cõmutatiõe nois ſacra⸗ Alia lr̃a nõ menti viuacitas cõmendaret᷑.Et in cra⸗ hʒ.⁊ dñs ihs ſtinũ voluit dñs ieſus exire i gali/ Alia lta E⸗ lea:⁊ inuenit ꝑ hilippum Micit ei. dicit ei ielus Gequere me.Erat autẽ de cinitatę andree ⁊ petri:Et iuenit philippꝰ Alia lr̃a hʒ hathallaele iam vocat“ a dno: et di⸗ nathanael xit ei . ueʒz ſcripſit moyſes ⁊ pro⸗ phete :ueimꝰ filium ioſeph. QAuis ſi R dicebat᷑:cui deſponſata erat mater eiꝰ? MNam qð ea intacta ↄceptuſ ⁊ natus ſit:be ne nonc le omẽs cheiſtlanie⸗ cna arlio. I Hoc philipꝰ dixit nathanaeli:addidit et Aia littera locuz q nazareth. Et dixit mathana⸗ el: Anaʒãareth poteſt aliquid boni eſſe.Auĩd intelligit᷑ fratres:non quõ ali⸗ qui ꝓnunciant. Nam ⁊ ſic ſolet ꝓnũciari. A naʒareth poteſt aliqͥd boni eſſe.Sequi⸗ Alia lf̃a hʒ tur enim vox philipi ret dixit: Neni⸗ diẽ ei philp⸗ Vidę · Ambas eĩ ꝓnũciatiões poteſt iſta pus vox ſequi:ſiue ſic ꝓnũcies tanq; ↄfirmans d. a naʒzareth poteſt aliqͥd boni eſſe.Et ille: veni ⁊ vide:ſiue ſic dubitãs:⁊ totũ inter⸗ rogãs. A naʒareth poteſt aliqͥd boni eſſe: NVleni ⁊ vide.Siue illo mõ:ſiue iſto ꝓnũ⸗ cieturmnon repugnãt verba ſequẽtia. No ſtrũ eſt qᷓrere:qͥd potiꝰ intelligamꝰ in his verbis. Qualis fuerit nathanael iſte:ĩ ſe⸗ gquẽtibꝰ ꝓbamus. Audite qualis fuerit. Pis ipſe ꝑhibet teſtimoniũ. Magn“ dñs cognitꝰ ẽ teſtimonio iohannis. Btũs na⸗ thanael cognitꝰ teſtimonio veritatis. Qꝛ dñiñs ⁊ ſi teſtimonio iohãnis non cõmẽda⸗ ret᷑:ipſe ſibi ꝓhibuit teſtimoniũ: qꝛ ſufficit ſibi ad teſtumoniũ veritas. Sed quia veri tatẽ ñ poterãt caꝑe hoĩes:ꝑ lucernam qre bãt veritatem. Et iõ iohanes ꝑ quem dñs oſtenderet᷑ miſſus eſt. Audi dñm nathana 5 eli teſtimoniũ ꝓphibentem. Et dixit ei na⸗ thanael: A naʒareth põt aliqͥd boni eſſe: Alia lr̃a non dicit ei philipus: Veni ⁊ wide Et pidit Eel habet Et. ieſus nathanaelẽ venientẽ ad ſ Alia lr̃a hʒ dicit ð eo.Ecce vere iſraelita: quo Ddolꝰ ñ eſt. Magnum teſtimonium. Hoc nathanael Ddol? 45 omn nec andree dictũ:nec petro dictũ:nec phi lippo:qð dictũ eſt de nathanaele:ecce ve⸗-⸗ re iſraelita in quo dolus nõ eſt. Quid er⸗ go facimus frẽs? deberet iſte primꝰ eſſe in aplis. Non ſolũ primꝰ nõ inuenit᷑ in apo⸗ ſtolis:ſed nec medius nec vltimꝰ ĩter duo decim nathanael:cui teſtimoniũ ꝑhibuit filius dei dicẽs.Ecce vere iſraelita in quo dolus nõ eſt. Querit᷑ cauſa.qᷓ;tũ dñs inti⸗ mat: ꝓbabiliter inuenimꝰ. Intelligere enĩ debemꝰ nathanaelẽ eruditũ ⁊ peritũ legiſ fuiſſe: Pꝛopterea noluit illũ dũs inter di⸗ ſcipulos ponere:qꝛ idiotas elegit:vnde ↄfunderet mũdũ.Audi apłm dicètem ita Videte inqᷣt vocationẽ vr̃am frẽs:qꝛnon j.Coꝝ.j. multi ſapiẽtes ſᷣm carnem:non multi potẽ tes:nõ multi nobiles:ſʒ infirma mũdi ele⸗ git deꝰ:vt ↄfundat foꝛtia ⁊ ignobilia mun di: ⁊ ↄtẽptibilia elegit deus:⁊ ea que non ſunt tanq; ea que ſunt:vt que ſunt euacu⸗ entur.Si doctꝰ eligeret᷑ foꝛtaſſe iõ ſe dice ret electũ:qꝛ doctrina meruit eligi. Dñs nr̃ ieſus chꝛiſtꝰ volẽs ſuꝑboꝝ frãgere cer uices:nõ queſiuit ꝑ oꝛatoꝛẽ piſcatoꝛẽ:ſed de piſcatoꝛe lucratꝰ eſt imꝑatoꝛẽ.aMagnꝰ cyprianꝰ oꝛatoꝛ:ſed prius petrus piſcatoꝛ pꝑquẽ poſtea crederet nõ ſolũ oꝛatoꝛ ſed et imꝑatoꝛ.Nullus nobilis primo electus eſt: nullus doctꝰ: qꝛ infirma mundi elegit deus vt ↄfunderet foꝛtia.Erat autem iſte magn“ ⁊ ſine dolo:hoc ſolo non electꝰ:ne cuiq; videret᷑ dũs doctos elegiſſe. Et ex ipſa doctrina legis veniebat qð cum audiſ/ ſet a naʒareth:ſcrutatꝰ enĩ erat ſcripturas et ſciebat qꝛ inde erat expectandus ſalua toꝛ:qð nõ facile alij ſcribe ⁊ phariſei noue rant. Iſte ergo doctiſſimꝰ legis cũ audiſſʒ philipũ dicentẽ:inuenimus quem ſcripſit moyſes in lege ⁊ ꝓphete a naʒareth filiũn ioſeph. Ille qͥ optime ſcripturas nouerat audito noĩe a naʒareth:erectꝰ eſt in ſpem et dixit. A naʒareth põt aliqᷣd boni eſſe. Zã cetera de ipſo videamus. Ecce vere iſraelita in quo dolus nõ eſt. Quid eſt in quo dolusnõ eſt? Foꝛte nõ hẽbat pctm̃⸗ foꝛte nõ erat eger? forte illi medicꝰ ñ erat neceſſariꝰ:? Abſit. MHemo ſic natꝰ ẽ vt illo medico nõ egeret. Quid ſibi ergo vult:in quo dolꝰ nõ eſt: Aliq;to intẽtiꝰ queramꝰ aparebit mõ in noie dñi. Dolũ dicit dñs: et oiĩs qͥ verba latina intelligit ſcit qꝛ do⸗ lus eſt cũ aliud agit᷑ ⁊ aliud fingit᷑. Inten⸗ dat charitas vr̃a nõ dolus doloꝛ eſt. Pꝛo⸗ pterea dico qꝛ multi frẽs imꝑitioꝛes lati⸗ nitatis loquũt᷑:ſic vt dicãt dolꝰ illũ toꝛq̃t — —————N ſorj Urh.ix. — — — „₰J — ł‚4———1—U —— — — —, leppi. Joh. CTract. vII. — — eſd piꝛo eo qð eſt doloꝛ. Dolus fraus eſt: ſi⸗ o⸗ mulatio ẽ. Qñ aliquis aliqͥd in coꝛde te⸗ dod git: æ aliud loquit᷑:dolus eſt: ⁊ tanq;ᷓ duo dir coꝛda habet: Vnũ quaſiſinũ coꝛdis habʒ nro vbi videt veritatẽ: ⁊ alterũ ſinũ vbi ↄci⸗ ginti pit mendaciũ. Etvt noueritis hũc eſſe do reeni põ.xj. lum:dictum eſt in pſ almis/ labia doloſa. Auid eſt labia doloſa?: Sequit᷑. In coꝛ⸗ e de ⁊ coꝛde locuti ſunt mala. Quid eſt in nce coꝛde ⁊ coꝛde:niſi duplici coꝛde: Si ergo in dolus in iſto nõ erat: ſanabilẽ illũ medi⸗ r fEor cus iudicauit nõ ſanũ. Aliud eſt eni ſanꝰ: on aliud ſanabiliſ:aliud inſanabił.Qui egro R tat in ſpe/ſanabilis ð:qui egrotat cũ de⸗ e ſperatiõe inſanabilis:qui aũt iam ſanꝰeſt Na nõ eget medico. Medicus ergo qꝛ vene⸗ a rat ſanare / vidit iſtũ ſanabilẽ: qꝛ dolus in an⸗ illo non erat. Quõ dolus ĩ illo non erat: Nt Si pctõꝛ eſt:fatet᷑ ſe pctõꝛem.Si eĩ pctõꝛ Dis eſt ⁊ iuſtũ ſe dicit:dolus ẽ in oꝛe ipſiꝰ: er⸗ recer go in nathanaele ↄfeſſionẽ peccati lauda eſed uit:nõ iudicauit nõ eſſe pctõꝛẽᷓ. Pꝛoptea ⸗ cũ phariſei qͥ ſibi videbant᷑ iuſti/repᷣhẽde caoꝛ rent dñũm qꝛ miſcebat᷑ egrotis medicꝰ ⁊ di drſec cerẽt:Ecce cũ quibꝰmãducat/cũ publica eens nis ⁊ pctõꝛibꝰ: rũdit medicus freneticis: Alent Matth.ix. Mõ eſt opus ſanis medicus ſed male ha⸗ niſte bentibꝰ:nõ veni vocare iuſtos ſʒ pctõꝛes: ”MłMM Hoc ẽ dicere.Quia vos iuſtos dicitis cũ et iiitis pctõꝛes:ſanos vos iudicatis cuʒ lan⸗ gueatis:medicinã repellitis:nõ ſanitateʒ ras tenetis. Vñ ille phariſeus qui vocauerat lus dñʒz ad pꝛãdiũ:ſanus ſibi videbat. Egro⸗ oue ta aũt illa mulier irrupit in domũ in q̃ nõ iſz erat inuitata: ⁊ deſiderio ſalutis facta im⸗ npc . pudẽſ acceſſit: nõ ad caput dñi:nõ ad ma lii nus ſed ad pedes. Lauit eos lachꝛymis / erat terſit capillis ſuis: oſculata eſt eos:vnxit en vnguẽto: pacẽ fecit cũ veſtigijs dñi pec⸗ eſe. catrix. Repᷣhendit ille tanq; ſanꝰ medicũ nr ille phariſeus q illic diſcũbebat:⁊ ait apð tuu Luce.vij. ſe:hic ſi eſſʒ ꝓpheta:ſciret que mulier ei i us pedes tetigiſſet. Jõ aũt ſuſpicabat᷑ eũ at ignoꝛaſſe/qꝛ nõ illã repulit:qᷣſi ne imũdiſ lio manibꝰtangeret᷑. Nouerat aũt ille:pmiſit riin ſe tangi vt tactꝰ ipſe ſanaret.Dũñs videns anb⸗ coꝛ phariſei: ꝓpoſuit ſimilitudinem. Duo g⸗ debitoꝛes erãt cuidã feneratoꝛi:vnꝰ ei de dis⸗ bebat qͥnq ginta denarios/alter qngẽtoſ: do Cũ nõ haberẽt vñ redderẽt:donauit am⸗ len bobus: Quis eũ plus dilexit:? Et ille.Cre do dñe: cui plus donauit. Et ↄuerſus ad nit muliẽrẽ: dixit ſimoni: Vides iſtam mulie⸗ rem: Intraui in domũ tuã: aquam pedi⸗ bus meis non dediſti:illa autẽ lachꝛymis lauit pedes meoſ/⁊ capillis ſuiſ terſit. Oſ culum mihi nõ dediſti: illa aũt non deſti⸗ tit pedes meos oſculari. Oleũ mihi nõ de diſti:illa aũt vnxit pedes meos vnguẽto. Pꝛopterea dico tibi:Remittunt᷑ ei pecca ta multa:qm̃ dilexit multũ. Cui aũt modi cum dimittit᷑: modicũ diligit.hoc ẽ dice⸗ re. Plus egrotas:ſed ſanũ te putas.aMo⸗ Dicũ putas tibi dimitti:cũ plꝰ debitoꝛ ſis. Bñ iſta qꝛ dolus in illa non erat / meruit medicinam. Quid eſt dolus ĩ illa ñ erat⸗ Cõſfitebat᷑ pctã.hHoc laudat ĩ nathanaele qð dolus in illo nõ erat: qꝛ multi phariſei q abũdabãt pctis/iuſtos ſe dicebãt:⁊ do⸗ lum afferebãt ꝑ quẽ ſanari non poterant. Vlidit rgo iam iuſtũ in quo dolus ñ erat et ait: Ecce vere iſraelita: in quo dolusi . eſt. ¶ Hicit einathanael. Cn meno Ar⸗ S ſtie Rndit ei ieſus T dixit. Dri- baina⸗ uſcqᷓ te philippꝰ vocaret cum eſſes ſus ⁊ dixit ei ſub ficu vidi te:id eſt.ſub arboꝛe fioll. Rñndit ei ⁊ ait nathanael: Rabbi Al. lra ha⸗ tu es filius dei:tu es rex ſrael. Ali⸗ bet rñdit ei quid magnũ potuit nathanael iſte intelli⸗ nathanael ⁊ gere:ĩ eo qð dictũ ẽ/ cũ eſſes ſub fici arbo alit: revidi te:pꝛiuſq; te philippuſ vocaret. Nã talẽ vocẽ ꝑtulit/tu es filiꝰdei/tu es rex iſ⸗ rael:qᷓlem tanto poſt petrꝰ qñ ei dñs ait: Btũs es ſimon bariona/qꝛ nõ tibi reuela⸗ MQatthᷣ.xvj. uit caro ⁊ ſanguis:ſed pr̃ meꝰ q eſt ĩ celo. Et ibi noĩauit petraʒ: ⁊ laudauit firmam̃ tum eccleſic ĩ iſta fide.hic iam decit tu es filius dei:tu es rex ifrael. Vñ? Quia di⸗ ctũ eſt ei:anteq; te philipus vocaret cum eſſes ſub ficu vidi te. Querẽdũ eſt an ali⸗ q̃d ſignificet iſta arboꝛ fici. Audite enim frẽs mei. Inuenimꝰ arboꝛẽ fici maledicta qꝛ ſola folia habuit ⁊ fructũ nõ habuit:in oꝛigine hũani generis adã ⁊ eua cuʒ pec⸗ caſſent:de folijs ficulneis ſuccinctoꝛa ſi- bi fecerũt. Folia ergo ficulnee intelligun tur pctã. Erat aũt nathanacl ſub arboꝛe fici:tanq; ſub vmbꝛa moꝛtis. Vidit eũ do minus / ð quo dictũ eſt. Qui ſedebãt ĩ vm Eſa.ix. bꝛa moꝛtis:lumẽ oꝛtũ eſt eis. Quid ergo dictuʒ eſt nathanaeli? Dicis mihi Oà na⸗ thanael vñ me noſti? Mõ iaʒ loqueris me cum:qꝛ vocauit te philippꝰ. Jã quẽ voca⸗ uit per apłm:ad ecclſiã ſuaʒ vidit ꝑtinere d ij Joh. Tract. vII. O tu eccleſia o tu iſiael:in quo dotus nõ eſt. Si es ꝓols in q̊ dolus nõ eſt/mõ iã co⸗ gnouiſti chꝛiſtum ꝑ aplłos/quõ nathanael cognouit chꝛiſtũ ꝑ philipũ. Sed mia ſua antete vidit quꝗ tu eũ cognoſceres: cum ſub peccato iaceres? Hundqᷣd eni nos pᷣꝰ Luce. xy. queſiuimꝰ chꝛiſtũ:⁊ nõ ille nos queſiuit⸗ Nunqͥd nos venimꝰ egroti ad medicũ:et non medicus ad egrotos:? Monne ouis il⸗ la ꝑierat: ⁊ relictis nonaginta ⁊ nouẽ pa⸗ ſtoꝛ queſiuit illam ⁊ ſic venit: qñ letus in humeris repoꝛtauit? Mõne ꝑierat dꝛach⸗ ma illa ⁊ accẽdit mulier lucernã: ⁊ queſi⸗ uit i tota domo ſua donec iuenit? Et cuʒ iuæẽiſſet: colletamĩ mihi ait vicis ſuis:qm Ergo queſiti ſumꝰ vt iueniremur: inuenti inueni dꝛachmã quã ꝑdiderã.Sic ⁊ nos ſi cut oues pieramꝰ ⁊ ſicut dꝛagma pieramꝰ Et ſic paſtoꝛ iuenit ouẽ:ſed queſiuit ouẽ Aulier inuenit dꝛachmã :ſʒ queſiuit dꝛa⸗ chmã.Que eſt mulier? Caro chꝛiſti. Que eſt lucerna? Paraui lucernã chꝛiſto meo: loquimur. Mõ ſuꝑbiamꝰ:qꝛ anteq; inueni remur pieram“ ſi nõ qucereremur? Mõ er⸗ Qgo lnobis dicãt q̊s amamꝰ ⁊ volumꝰ lucra vos querimꝰ: ne ꝑeatis. Querimꝰ: qꝛ que rn paci eccleſie catholice. Quid nos vultiſ Quid nos queritis ſi pctõꝛes ſumꝰ⸗ Ideo ſiti ſumꝰ. Inuenire vos volumꝰ:qꝛ inuẽti ſumꝰ. Itaq; nathanael cum dixiſſet/vnde me noſti:ait dñs. Pꝛiuſq;ᷓ te vocaret phi⸗ lippus:cũ eſſes ſub ficu vidi te.O tu iirae lita ſine dolo quiſqͥs es/o popule viuens iH Alia lr̃a hʒ rñdit ieſus ⁊ dixit ei. Alia lr̃a hʒ ſub ficu. Alia lr̃a hʒ celũ aꝑtum. Alia litte⸗ ra habet dei ex fide:anteq; te ꝑ apłos meos vocarem/ aut cũ eſſes ſub vmbꝛa moꝛtis ⁊ tu nõ vi⸗ deres: ego tevidi.rñns deinde di- cit ei. Quia dixi tibuvidi te ſub ar⸗ bore rfici credis:maius his vide⸗ bis. Quid h̊ maiꝰ his:? Et r dixit eis. Amẽ amẽ dico vobis. Uidebitis rcelos aptog angelos raſcendẽ⸗ dentes ⁊ deſcec ſcẽdeẽtes ſupra filium hoisg. Frẽs:neſcio qͥd maiꝰdixit:quã eſt cũ eſſes ſub arboꝛe fici vidi te. Plus eniʒ eſt qd nos dñs vocatos iuſtificauit:quam qð vidit iacẽtes ſub vmbꝛa moꝛtis.Quid Pgerat ſi ibi remanſiſſemꝰ vbi nos vidit⸗ Nunqᷣd nõ iaceremꝰ: Quid h̊ ẽ maiꝰ:Qñ vidimꝰ angelos aſcẽdẽtes ⁊ deſcẽdentes ſuꝑ filiũ hoĩs. Tamẽ aliqñ de his aſcen⸗ dentibꝰ ⁊ deſcendẽtibꝰ angelis dixeram. Sed ne obliti fueritis bꝛeuiter dico:tanqᷓ; 0 La. I. cõmemoꝛ ĩs. Pluribꝰ enĩ dicerẽ ſi non cõ⸗ memoꝛar:ſed mõ inſinuarẽ᷑. Scalaſ vidit iacob ꝑ ſomniũ ⁊ in ipſis ſcalis vidit ange los aſcẽdẽtes ⁊ deſcẽdẽtes:⁊ lapidẽ quẽ ſibi poſuerat ad caput:vnxit.Audiſtiſ qꝛ meſſyas chꝛiſtꝰ ẽ: audiſtis qꝛ vnctꝰ chꝛiſtꝰ eſt. Mõ eni ſic poſuit lapidẽ: vnctũ vt ve niret ⁊ adoꝛaret:Alioqn idolatria eſſet ſi giſicatio chꝛiſti. YFacta ẽ & ſigniſicatio qͥ vſq; opoꝛtuit fiei ſigniſicationẽ:⁊ ſignifi⸗ catus ẽ chꝛiſtꝰ lapis vnctꝰ/ ſed nõ in ido⸗ lo Lapisvnctꝰ: lapis qᷓre? Ecce pono ĩ ſi on lapideʒ electũ pcioſum: ⁊ qͥ crediderit illũ nõ ↄfũdet᷑. Quarevnctꝰ? Qꝛ chꝛiſtꝰ a chꝛyſmate.Quid aũt vidit tũc in ſcaliſ⸗ Aſcẽdẽtes ⁊ deſcẽdẽtes angelos.Sic ẽ et eccleſia. Angeli dei/boni pᷣdicatoꝛes pᷣdi cantes chꝛiſtũ:h̊ ẽ ſuꝑ filiũ hoĩs aſcẽdunt et deſcẽdũt. Quõ aſcẽdũt:quõ deſcẽdũt Ex vno habemꝰ exẽplũ.Audi apłin pau⸗ lũ.Qð in ipſo inuenerimꝰ:h de ceteris ve ritatis pᷣdicatoꝛibꝰcredamꝰ. Vide paulũ aſcendentẽ.Scio hoĩem in chꝛiſto añ an⸗ nos qttuoꝛdecim raptũ fuiſſe vſq; ad ter⸗ tiũ celũ/ſiue in coꝛꝑe ſiue extra coꝛpꝰ ne⸗ ſcio deus ſcit:⁊ audiuit ineffabilia verba/ que nõ licʒ hoĩ loqͥ. Aſcendentẽ audiſtiſ: deſcẽdentẽ audite.Mõ potui loqꝗ vobᷣ q̃ſi ſpũalibꝰſʒ qᷓ̃ſi carnalibꝰQuaſi ꝑuuł ĩ chꝛi ſto lac vobᷣ potũ dedi nõ eſcã.Ecce deſcẽ dit ꝗͥ aſcẽderat. Quere qͥ aſcẽdẽat? Vſq; ad tertiũ celũ?: Quere qͥ deſcẽderit?⸗ Vſq; ad lac ꝓpuulis dandũ? Audi qꝛ deſcendit. Factꝰ ſum ꝑuulus inqͥt in medio fratrum tanq; ſi nutrix foueat ſilios ſuoſ. Videmꝰ⸗ et nutrices ⁊ mr̃es deſcẽdere ad paruuloĩ et ſi nouerũt latina verba dicere / decur⸗ tant illa ⁊ quaſſant qͥdãmodo linguã ſuã vt poſſint de lingua diſerta fieri blandim ta puerilia:qꝛ ſi ſic dicãt:nõ audit infans: ſed nec ꝓficit infans.Et diſertꝰ aliqs pa⸗ ter ſi ſit tantꝰoꝛatoꝛ vt lingua illiꝰ foꝛa co·⸗ crepet ⁊ tribunalia ↄcutiaãt᷑:ſi habeat puu lum filiũ cũ ad domũ redierit:ſeponit fo renſem eloquẽtiã qͥ aſcẽderat:⁊ in lingua puerili deſcẽdit ad ꝓꝑpuulũ. Audivno loco ipſum apim aſcendentẽ ⁊ deſcendentẽ in yna ſnia.Siue eni mẽte exceſſimꝰ deo:ſi⸗ ue temꝑantes ſumꝰ vob.Quid ẽ mẽte ex ceſſimꝰ deo?vt illa yideamꝰ que nõ licet hoĩ loꝗ Quid ẽ tpãtes ſumꝰvob: Mũqᷣd iudicaui me aliqͥd ſcire inter vos niſi ihm chꝛiſtũ:⁊ hũc cruciſixũ: Si ipſe dñs aſcen BGeñ.xxvii. j.CLoꝝ.v. ij · Cox. v. — — — — Joh. Cract. VIII dit ⁊ deſcẽdit:manifeſiũ eſt qꝛ ⁊ pᷣdicato⸗ res ipſius aſcendunt imitatione: deſcen⸗ dunt pᷣdicatione.Et ſi alichto vos diutiuſ tenuimꝰ: ↄſilij fuit vt opoꝛtune hoꝛe traſ⸗ irent. Arbitramur iam illos pegiſſe vani⸗ tatẽ ſuãm. Nos aũt frẽs qm paſti ſumus epulis ſalutaribꝰ/que reſtãt agamꝰ: vt di em dñicũ ſolennit impleamus in gaudijs ſpiritalibꝰ:⁊ comparemꝰ gaudia veritatiſ cũ gaudijs vaitatis:Et ſi hoꝛremꝰ/dolea mus:iſi doleamꝰ/oꝛemus:ſi oꝛamꝰ/exaudi mur:ſi exaudimur/ illos lucramur. ¶ Explicit tractatus ſeptimꝰ. Inci it tractatus octauus. Ab eo loco vbi ait ꝙ die tertio nuptie facte ſũt ti chana galilee vſq; ad id qð8 alt: Quid mihi ⁊ tibi eſt mulier noduũ venit hora meg. Jraculũ qui em dñi nfi ieſu chꝛiſti ꝙ de aq̊ vinũ fecit.non eſt miran⸗ — mn eis qͥ nouerũt qꝛ deꝰ fe cit. Ipſe enĩ fecit vinũ in illo die ĩ nuptijs in ſex illis hydrijs qs impleri aqᷓ pᷣcepit: qᷣ oĩ anno facit h̊ in vitibꝰ. Sicut enĩ qð miſerũt miniſtri in hydrias:in vinũ ↄuer⸗ ſum eſt ope dñi:ſic ⁊ qd nubes fundũt / in vinũ ↄuertit᷑ eiuſdẽ oꝑe dñi. Illud ãt nõ miramur:qꝛ oĩ anno fit. Aſſiduitate ami⸗ ſit ãmirationẽ. Nã ↄſiderationẽ maioꝛem inuenit: q; id ꝗð factum eſt in hydrijs aq· Quis eſt enĩ ꝗͥ ↄſiderat oꝑa dei/qᷣbꝰ regi⸗ tur ⁊ ãminiſtrat᷑ totus hic mũdus:⁊ nõ ob ſtupeſcit obꝛuiturq; miraculis? Si ↄſide⸗ ret vim vniꝰ grani cuiuſlibet ſemis/mag⸗ de — na qdẽ reſ eſt:hoꝛroꝛ ẽ ↄſiderantis:ſed qꝛ hoies in aliud intenti ꝑdiderũt ↄſiderati onẽ operũ dei:in q̃ darent laudem q̃tidie creatoꝛiſtane ſeruauit ſibi deus inuſitata q̃dam q faceret:vt tanqᷓ; doꝛmiẽtes hoĩeſ ad ſe colendũ mirabilibꝰ incitaret. Moꝛ⸗ tuus reſurrexit:mirati ſunt hoĩeſ.Tot q̊⸗ tidie naſcũt᷑:⁊ nemo mirat᷑.Si ↄſideremꝰ pꝛudẽtiꝰ: maioꝛis miraculi ẽ eẽ qͥ nõ erat quã reuiuiſcere ꝗ erat.Idẽ tñ deus pater dñi nfi ieſu chꝛiſti p verbũ ſuũ facit oĩa:⁊ regit qͥ creauit. Pꝛioꝛa miracula fecit per verbũ ſuũ deuʒ apðò ſe:poſterioꝛa miracu la fecit ꝑ ipſum verbũ ſuũ incarnatũ ⁊ ꝓ⸗ pter nos hoĩeʒ factũ. Sicut miramur qᷣ fa cta ſunt ꝑ hoĩem ieſum: miremur q̃ facta ſunt ꝑ deum ieſum. Per dñm ieſum fa⸗ cta ſunt celũ ⁊ terra mare ⁊ oĩs oꝛnatꝰ ce⸗ . . — * . . . „ .— ..Rèẽ — — li / opulẽtia terre / fecu ditas maris: ola hᷣ q̃ oculis adiacẽt ꝑ ieſuʒ deũ facta ſunt/et videmꝰ hec:⁊ ſi eſt in nob ſpũs illiꝰ ſic no bis placẽt vt artifex laudet᷑: nõ vt ad oꝑa ↄuerſi ab artificè auertamur: ? faciẽ àda⸗ modo ponẽtes ad ea ꝗ fecit: doꝛſuʒ pona mus ad artiſicẽ qꝗͥ fecit. Et hec q demvide mus ⁊ adiacẽt oculis: Qiud illa ꝗᷓ no vi⸗ demꝰ / ſicut ſunt angelivirtutes ptãtes do minatiões oĩſq; habitatoꝛ fabꝛice huiꝰſux celeſtis nõ adiacẽs oculis nf̃is: q; ſepe et angeli qñ opoꝛtuit demöſtraueft ſe ho minibꝰ? Mõne de ⁊ ꝑ verbũ ſuuʒ ·i. vni⸗ ciũ ſiliũ ſuũ dñm nrm ieſum chꝛiſtu fecit h oĩa? Quid ipſa ala hũana q̃ nõ videt ⁊ ꝑ opꝑa q exhibet in carne:magna pꝛebet am mirationẽ bñ ↄſiderãtibꝰ.A qͥ facta ẽ niſi a deo:⁊ ꝑ queʒ facta eſt niſi ꝑ filium dei? Mõdũ dico de aĩa hoĩs.Cuiꝰvis peccoꝛiſ aia qͥ damõ regit molẽ ſuã/ſenſus oẽſ exe rit/ oculos advidendũ: aureſ ad audiedũ nares ad ꝑcipiendũ odoꝛẽ:oꝛis iudicium ad ſapoꝛes diſcernẽdos:mẽbꝛa deniq; ip⸗ ſa ad pagẽda officia ſua. Nunqd hec coꝛ⸗ pus ⁊ nõ aia:id eſt:habitatrix coꝛpis a git MHec tñ̃ videt᷑ oculiſi c ex pis qᷓ agit ãmira nonẽ mouet. Accedat iam aſidefatio tu etiã ad aiam hu anã:cui tribuit de“ intel⸗ lectũ cognoſcedi creatoꝛẽ ſuũ: dinoſcẽdi et diſtinguẽdi int r bonũ ⁊ malũ.hoc eſt inter iuſtũ ⁊ iniuſtũ :q̃nta agit ꝑ coꝛpus. Attẽdite vninerſum oꝛbẽ terrarũ oꝛdina ℳ tũ in ipſa hũana republica qͥbꝰ admiſtra⸗ tionih: qb⸗ oꝛdinibꝰ ptãtũ:ↄditiõibꝰ ci⸗ uitatũ:legibus moꝛibꝰ artibꝰ: hoe totũ ꝑ aĩam gerit᷑: ⁊ hec vis anie no videt᷑. Cum ſubtrahit᷑ coꝛꝑi/cadauer iacet:cũ aũt ad⸗ eſt coꝛpoꝛi/pᷣmo cõdit quodãmõ putoꝛeſ Coꝛruptibilis enĩ eſt omis caro in putre⸗ dines defluit niſi quodã cõdimento aĩie te anima. Illa magis mirada que dixi ꝗᷓ ad mentẽ ⁊ iniellectũ ꝑtinẽt:vbi etiã ad ima ginẽ creatoꝛis ſui renouat᷑:ad cuiꝰ imagi nẽ factus eſt homo: Quid erit hec vis aie em: 1 moꝛ cũ et coꝛpꝰ induęrit incoꝛruptõ tale hoc induerit imoꝛtalitatem? Si tan⸗ ta põt ꝑ carnẽ coꝛruptibilẽ: qͥd nõ poterit ꝑ coꝛpus ſpũale poſt reſurrectõem moꝛtu — oꝛũ? hec tam aĩa ãmirabilis nature atq; ſubſtãtie inuiſibilis tes eſt t intelligibilis et hec tñ per ieſum deum facta eſt: qa ipe eſt verbum. Omnia per ipſum ſacta ſunt⸗ et ſine ipſo factũ ẽ nihil/Cũ tãt videa mus facta per dñm ieſum:quid miramur d i neat᷑. Sed hoc comune illi eſt cũ pecoꝛis 5 — 2l — 420 — 14 . Lerrr- 64 3 C 2 D — Joh. Tract. vIII aquam in vinũ ↄuerſam per hoĩem ĩeſum Meqʒ eni ſic factuſ eſt hõ:vt ꝑderet qð de us erat. Acceſſit illi homo: non amiſſus ẽ r. . F .= 1— 6. † De deus. Ipſe ergo fecit hoc: qui illa omia. Non itaqʒ miremur qꝛ deus fecit/ſʒ ame⸗ *mus qꝛ inter nos fecit. ⁊ ꝓpter nr̃am repa —— E Sr rr GB rationẽ fecit: ¶ Aliqd eni ⁊ in ipſis factis „ * z TEen ᷣrEITT—. innuit nobis. Puto/qꝛ ñ ſine cauſa venit ad nuptias:Excepto miracło/aliqð ⁊ ĩ ip ſo facto myſterij ſacramentũ latet. Pulſe mus vt aꝑiat ⁊ de vino inuiſibili inebꝛiet nos:qꝛ ⁊ nos aqua eramꝰ: ⁊ vinũ nos fe⸗ cit.Sapiẽtes eni fecit:ſapimꝰ enĩ fidẽ ipſi us: qui pꝛius inſipiẽtes fuimꝰ.Et foꝛte ad ipſam ſapiam pꝑtinet:cũ honoꝛe dei ⁊ cum laude maieſtatis eius:⁊ cũ charitate potẽ tiſſine mie eius intelligere qͥd ſit in ̊ mi⸗ raculo. Dñs inuitatus ad nuptias venit. Quid mirũ ſi in ilaʒ domũ ad nuptiaſ ve nit:qͥ ĩ hũc mũdũ ad nuptiasvẽit?Si eĩ ñ venit ad nuptias.hic nõ habet ſponſam: Et qᷣͥd eſt qð ait apłs:aptauivos vni viro vir ginẽ caſtaʒ exhibere chꝛiſto. Quid eſt gqð timet ne virgitas ſponſe chꝛiſti ꝑ aſtu⸗ tias diaboli coꝛrumpat᷑: Timeo inqt ne ſi cut ſerpens cuamſſeduxit aſtutia ſua:ſic ⁊ veſtre mentes coꝛrumpant᷑ a ſimplicitate et caſtitate q eſt in chꝛiſto.labet ergo h ſponſam quã redemit ſanguine ſuo: ⁊ cui pignus dedit ſpm̃ſanctũ::gruit eam ð mã cipatu diaboli: moꝛtuus ẽ ꝓpr delicta ei⸗ caro humana.Et vtrũqʒ vnus filius deiz Job. ij. reſurrexit ꝓpter iuſtiſicationẽ eius. Quis offerret tanta ſponſe ſue? Offerãt hoies quelibet oꝛnamẽta terrarũ/aurñ argentũ lapides pᷣcioſos equos mãcipia fundos pᷣ dia. Nunqᷣd aliqs offerret ſanguinẽ ſuu?- Si eni ſanguinẽ ſuũ ſponſe dederit: non erit qͥ ducat vxoꝛem.Dñs aũt ſecurꝰ mo⸗ riens dedit ſanguinẽ ſuũ ꝓ ea qua reſur⸗ gens haberet:qu ſibi iam ↄiũxerat ĩ vte ro virginis. Verbũ eni ſponſus:⁊ ſponſa idem ſilius hoĩſ:vbiffactus eſt caput eccle ſie. Ilc vteruſ virginis marie thalamꝰeiꝰ inde ꝓceſſit tanq; ſponſus ꝓcedens ð tha lamo ſuo:exultauit vt gigas ad currendã viam.De thalamo ꝓcedit velut ſ ponſus: et inuitatus venit ad nuptias.Certi ſacra menti gratia/ videtur matrem de qua ſponſus ꝓceſſit non agnoſcere ⁊ dicere il-⸗ li. Quid mihi ⁊ tibi eſt mulier:nondũ ve⸗ nit hoꝛa mea.Quid eſtihoc Ideo ne ve⸗ veritaſ.De illo añt dixit.Et in veritate ñᷣ — nit ad nuptias:vt doceret mr̃es contẽnix Vtiqʒ ad cuius nuptias venerat:iõ duce bat vxoꝛẽ vt ſilios ꝓcrearet: ⁊ ab eiſ quoſ yt ꝓcrearʒ optabat:vtiqʒ honoꝛari cupie bat. Ale ergo venerat ad nuptias vt ex⸗ honoꝛaret mr̃em:cũ ⁊ ꝓpter filios haben dos quibus reddere honoꝛẽ parentibꝰim perat deus/ipſe nuptie celebꝛant᷑ ⁊ ducũ⸗ tur vxoꝛes: Pꝛoculdubio frẽes latʒ ibi ali quid. Ma tata res eſt:vt qͥdã qͥs cauẽdoſ bmonuit apls ſicut ſupta cõmemoꝛauimꝰ dicẽs:timeo ne ſicut ſerpẽs euam ſeduxit üj. Coꝝ ·.xj. aſtutia ſua ſic ⁊ vr̃e mẽtes coꝛrũpt᷑ a ſiri⸗ plicitate ⁊ caſtitate qͥ eſt ĩ chꝛiſto:derogã tes euãgelio ⁊ dicẽtes/qð ieſus nõ ſit na⸗ tus de maria virgine.hinc argumentũ ſu⸗ mere conarẽt᷑ erroꝛis ſui vt dicerẽt. Quõ erat mater eiꝰ:cui dixit:qͥd mihi ⁊ tibi eſt mulier? Rñdendũ ergo eſt eis ⁊ conſide⸗ rãdũ q̃re dixerit h̊ dñſ:ne ſibi aliquid ad uerſus ſanã fidẽ inſaniẽtes inueniſſevide ant᷑/ vnde ſponſe virginis caſtitas coꝛrũ⸗ patur.id eſt.vnde ſides eccleſie violetur. Reuera eni frẽs coꝛrũpit᷑ fides eoꝝ: qui pponũt mendaciũ veritati. Nam iſti ꝗͥ vi dentur ſic honoꝛare chꝛiſtũ vt negent euʒ carnẽ habuiſſe:nihil aliud eum qᷓ; medacẽ pꝛedicãt. Qui enĩ mendacium pꝛedicãt in hoĩbus:qd ab eis expellũt niſi veritatẽ: Im mittũt diabolũ:excludũt chꝛiſtũ:im⸗ mittũt adulterũ:excludũt ſponſum:para nymphi. ſ.vel potius leones ⁊ ſerpentes. Ad hoc enĩ loquunt᷑ vt ſerpẽs poſſideat: chꝛiſtus excludat᷑.Quõ poſſidet ſerpẽs: OVnñ poſſidet mendaciũ:qñ poſſidet falſi⸗ tas:ſeꝛpẽs poſſidet.Qñ poſſidet veritas: chꝛiſtus poſſidet. Ipſe enĩ dixit:Ego ſuʒ ſtetit: quia veritas non eſt in eo. Sic ẽ au tem veritas chꝛiſtus:vt totũ verũ accipi⸗ as in chꝛiſto. Verũ verbũ patris/equalis patri:vera aia vera caro:verus homo ve rus deus: vera natiuitas vera paſſio: ve⸗ ralmoꝛs vera reſurrectio.Si aliqd hoꝝ di xcris falſum/intrat putredo:ð veneno ſer pentis naſcunt᷑ vermes mẽdacioꝝ:⁊ nihil integrũ remanebit. Quid ẽ ergo inqͥt qð ait dñs:Quid mihi ⁊ tibi eſt mulier? Foꝛ te in eo qdð ſequit᷑ oñdit nob dñſ:q̃re dixe rit. Nõdũ inqͥt venit:Sic eni ait:qͥd mihi et tibi eſt mulier:nondũ venit hoꝛa mea. Et h cur dictũ ſit:reqᷣrẽdũ eſt. Pꝛius er⸗ — Job.xiiij. „ Migutt Kord de 1 ſobfue ſchEte lyinu; End (ſcee e ⸗ en im li 9 i. Kop⸗ — = SE. RW ☛ — — — — Prit⸗ 6 NNNN — — R =- —NT ãC A r — — — — —. —☛ — — — — . O 2 7 S P I cc go hinc reſiſtamꝰ hereticif. Quid dicit ſer ract. VIII pensveternoſus: venenoꝝ inſibilatoꝛ ⁊ i⸗ ſpiratoꝛ antiquꝰ? Quid dic? Non habuit mr̃eʒ feminã ieſus. Vñn ꝓbas: dixit in quit quid mihi ⁊ tibi eſt mulier. Quis h narrauit:vt credamꝰ qꝛ h̊ dixit? Quis B narrauit? Mempe iohanes euãgeliſta ait. At ipſe iohãnes euãgeliſi a dixit:Erat ibi KC † Abk. Ha bz Et die tertia x Al. lfa vo⸗ catꝰ ẽ autẽ ⁊ ad nuptias. õ obr̃uat fſozmã tex. qᷣ ſic hʒ. Et ð mater ieſu: nam ita narrauit. r Altera die nuptie facte ſunti chana gali/ lee:⁊ erat ibi mr ieſu.t Aenerat au tem illuc initatꝰ ieſus ad nuptias cũ diſci tentias ab euangeliſta pꝛolatas. Erat ibi mr ieſu/euãgeliſta dixit. Quid dixẽit ma — tri ſue ieſus.ipſe euãgeliſta dixit.Et qu? dixit rũdiſſe mr̃i ſue ieſum vt pᷣmo diceret ait illi mr̃ eiuſ? Videte fres:vt aduerſus linguã ſerpẽtis/munita virginitatem coꝛ⸗ dis habeatis. Illic in ipſo euãgelio eoip⸗ ſo euãgeliſta narrãte dicit᷑ Erat ibi mater ieſu. Et t dixit illi mr̃ eiꝰ. Quis h̊ᷓ narra⸗ uit? Johanes elin E qͥd rũdit mr̃i ieſus: Quid mihi ⁊ tibi eſt mulier. ſiciẽte vi,.di⸗ Quis h̊ narrat? Ideipſe iohs euãgeliſta cit mat᷑ ieſu O eusgeliſta fideliſſime ⁊ veraciſſime:tu ad eũ:vinuʒ mihi narras dixiſſe ieſum/qͥd mihi ⁊ tibi ẽ nõ hñt. Et, di mulier: cur ei apoſuiſti mrem quã nõ ag⸗ cit ei ieſus noſcit: Hã tu dixiſti qꝛ ibi erat mi ieſu:et qꝛ dicit ei mr̃ eiꝰ.Cur ñ poti dixiſti/erat ibi maria: ⁊ dixit ei maria? Vtrũq;ʒ tu nar ras/⁊ dixit ei mr̃ eiꝰ:⁊ rñdit ei ieſuſiqͥd mi hi ⁊ tibi ẽ mulier. Quare h̊? QOꝛ vtrũq; ve rũ eſt: Illi aũt in eo volũt credere euãge liſte qð narrat ieſum dixiſſe mfi:qͥd mihi⁊ tibi ẽ mulier: ⁊ ĩ eo nolũt credere euãgeli ſte qð ait:erat ibi mr̃ ieſu:⁊ dixit ei mr̃ eiꝰ Quis ẽ aut q reſiſtit ſerpẽti ⁊ tenet verita tẽ: Cuiꝰ virginitas coꝛdis nõ coꝛrũpitur aſtutia diaboli? Qui vtrũq; verũ credit: et qꝛ ibi erat mr̃ ieſu:⁊ qꝛ illud rñũdit mr̃i ieſus.Sed ſi nõdum intelligit quéadmo⸗ vũ dixerit ieſus: qͥd mihi ⁊ tibi ẽ mulier: interim credat qð dixerit ⁊ qð mr̃i dixerit Sit pᷣmo pietas in credẽte:⁊ erit fructꝰ in intelligẽte. Introgo vos o ſideles chꝛiſti ani. Erat ib i mr̃ ieſu? Rſidete erat Fnde ſcitis: Rñdete: loquit᷑ euãgeliũ. Quid rñdit mr̃i ieſus: Rñdete qͥd mihi tibi eſt venit hora mea.Et hoc +n mulier: noõquͦ vñ ſcitiſ? Rñdete:h̊ loquit᷑ euãgeliũ Nul lus vobᷣ coꝛrũpat hãc ſidẽ: ſi vultis ſpõſo — pulis ſuis. Tenemꝰ duas ſen⸗ .,. . KLao. II ſeruare caſtã virginitaté. Si aũt querit᷑ a vobil / cur mfi rũderit: dicat q intelligit Qui aũt nõdũ intelligit / ſirmiſſime tñ cre dat⁊ B rñdiſſe: ⁊ tñ mf̃i rñdiſſe ieſuʒ. Hac pietate merebit᷑ etiã intelligere cur ita re ſpondit:ſi oꝛãdo pulſet nõ rixando acce⸗ dat ad oſtiũ veritatis. LZantũ caueat ne⸗ duz ſe putat ſcire aut erubeſcit neſcire cur ita rñũderit :cogat᷑ credere aut euãgeliſtaʒ fuiſſe mentituʒ qͥ ait:erat ibi mr̃ ieſu: aut ipſum chꝛiſtũ falſa moꝛte paſſum ꝓpt᷑ de⸗ licta nr̃a ⁊ falſas cicatrices oñdiſſe ꝓpter iuſtificationẽ nr̃aʒ.falſumq; dixiſſe/ſi mã ſeritis ĩ verbo meovere diſcipuli mei eſtiſ et co gſcetis veritatẽ: ⁊ veritas liberabit vos. Si eni falſa mir: falſa caro: falſa moꝛſ falſa vulnera paſſiois: falſe cicatrices re⸗ ſurrectiõis:nõ veritas credẽtes in eũ/ſed potius falſitas liberauit. ? mino vero fal ſitas cedat veritati:⁊ ↄfundant᷑ oẽs/qͥ ꝓ⸗ pterea ſe volũt videriveraces/qꝛ chꝛiſtũ volũt demf̃are fallacẽ: ⁊ nolũt ſibi dici:ñ vobᷣ credimꝰ qꝛ mẽtimini: cũ ipſam veri⸗ tatẽ dicant eſſe mẽtitã. Quib“ tñ ſi dica⸗ mus:vnde noſtis dixiſſe chꝛiſtũ qd mihi⸗ tibi ẽ mulier: euãgelio ſe credidiſſe rũdẽt CLur & nõ credũt euãgelio dicẽti / erat ibi mf ieſu: ⁊ dixit ei mr̃ eiꝰ? Aut ſi h mentit euangeliũ:quõ ei credit᷑ qꝛ dixerit ieſus/ qͥd mihi ⁊ tibi ẽ mulier:Cur nõ potiꝰ mi⸗ ſeri: ⁊ ꝙ ita nõ extranee/ſed mr̃i dñs rñũde rit/fidelit᷑ credũt: a cur ita rñderit/ pie qᷓ⸗ runt? Multũ eni intereſt inter eum qꝗ di⸗ cit / volo ſcire qre chꝛiſtꝰ Hͥ mr̃i rñderit: et eum q dicit/ſcio qð h chꝛiſtꝰnõ mr̃i rñde⸗ liud ẽ intelligere velle ꝗð clauſuʒ ẽ: aliud nolle credere ꝙ aꝑtũ eſt. Qui dicit ſcire volo cur ita chꝛiſtꝰmr̃i rñnderit:aꝑire ſibi vult eusgeliũ cui credit. Qui aũt di⸗ cit ſcio qð hoc chꝛiſt? nõ mr̃i rñderit:ipſũ euageliũ arguit de meqacio vbi credit ꝙ chꝛiſtꝰ ita rũderit. ¶ Gã vero ſi placet fra tres illis repulſis ⁊ in ſua cecitate erranti⸗ ramus quare dñs noſter ſic matfi reſpon⸗ detit. Ile ſingulariter natus de patre ſi⸗ ne matre:de matre ſine patre: ſine matre deus: ſine parte homo:ſine matre ante tẽ⸗ poꝛa: ſine patre in fine tempoꝝ.qð reſpon dit / matri reſpõdit: quia erat ibi mater ie⸗ ſui⁊ dixit ei mater eius.hoc totũ euange lium loquitur. Illic nouimꝰ quia erat ibi mater ieſu:vbi nouimus qð dixerit ei:qͥd in⸗ H d iiij — — — Cr- W g rr r . Zoh. Tract. vVII Ca. II rin El-rE : len. 2 3 1,=— r- 72 mihi ⁊ tibi mulier/nondũ venit hoꝛa mea Totum credamꝰ:⁊ qð nondũ intelligimꝰ requiramꝰ. Et pꝛimũ hoc videte:ne foꝛte quõ inuenerunt manichei occaſionẽ perſi die ſue qꝛ dixit oñs:qͥd mihi ⁊ tibi eſt mu⸗ lier:ſic ĩiueniãt mathematici occaſionẽ fal lacie:qꝛ dixit/nondũ venit ho:a mea. Et ſi hoc ſᷣm mathematicos dixit/ſacrilegiuʒ fecimus.incendẽdo codices eoꝝ.Si autẽ recte fecimus ſicut apłoꝝ tꝑibus factũ eſt non 'm eos dixit dñs nondum venit hoꝛa mea.Dicũt enĩ vaniloqͥ ⁊ ſeducti ſedicto res. Videſ qꝛ ſub fato erat chꝛiſtꝰ.q dicit nondũ venit hoꝛa mea.Quibus g pꝛius re ſpondẽdũ eſt:hereticis an mathematiciſ⸗ Vtriq; enĩ a ſerpẽte illo veniũt:wolẽtes coꝛrũ pere virginitatẽ coꝛdis eccleſie quã habet in integra ſide. Pꝛimo ſi placet eis quos ꝓpoſueramꝰ*:quibꝰ quidem iam ex magna parte reſpondimꝰ. Sed ne arbitrẽ tur nos non habere qͥd dicamꝰ de his ver bis que dñs m·r̃i reſpondit:vos magis ad uerſus illos inſtruimꝰ. Mam illis refellen⸗ dis / puto qð ſufficiãt que iam dicta ſunt. Cur ergo ait matri filiꝰ qͥd mihi ⁊ tibi eſt mulier nõdũ venit hoꝛa mea? Dñs noſter ieſus chꝛiſtꝰ ⁊ deus ⁊ hõ.ſᷣm qð deus erat matrẽ nõ habebat:ſᷣm ꝙ hõ erat/habebat matrẽ. Aater & carnis mater infirmitatis quã ſuſcepit ꝓpter nos.aHiraculũ autem qð facturꝰ erat/ſᷣm dinitatẽ facturꝰcrat ñ ᷣm infirmitatẽ.ſᷣm qð deus erat/nõ ſᷣm id qð infirmuſ natꝰ erat:ſed infirmi dei: foꝛ tius eſt hoĩbꝰ.Miraculum ergo exigebat mater.at ille tanq; nõ agnoſcit viſcera hu mana:opꝑaturꝰ facta diuina tanq; dicens. Q de me facit miraculũ:nõ tu genuiſti:⸗ diuinitatẽ meã nõ genuiſti. Sed qꝛ genui ſti infirmitatẽ meã/tũc te cognoſcã cũ ip⸗ ſa infirmitas pendebit in cruce.hoc ẽ eni nondũ venit hoꝛa mea. Tũc eĩ cognouit qͥ vtiq; ſemꝑ nouerat:⁊ anteq; de illa na⸗ tus eſſet in pᷣdeſtinatiõe nouerat mr̃em:⁊ añq; ipſe ðs crearet de q̊ ipᷣe hõ crearetur nouerat matrem.Sʒ ad qndaʒ hoꝛã ĩ my ſterio non agnoſcit:⁊ ad ndam hoꝛam q nõdũ venerat: myſterio rurſuſ agnoſcit. Tũc enĩ agnouit quando illud quod pe⸗ perit moꝛiebat᷑: non enĩ moꝛiebat᷑ per qoð facta erat maria:ſed moꝛiebat᷑ qdð factum erat ex maria. Mõ moꝛiebat᷑ eternitas di⸗ uinitatis:ſed moꝛiebat᷑ inſirmitas carnis. fürmitas cuius mater es. Ca. II Illud ergo reſpondit diſcernẽſſin fide cre dentiũ :quis/ꝑ quã venerat. Venit enĩ ꝑ mfeʒ feminã deus ⁊ dñs celi ⁊ terre:Scðʒ qð dñs moi qð dñ̃s celi ⁊ terre dñs vtiq; ⁊ marie:ſʒ qð creatoꝛ celi ⁊ terre creatoꝛ et marie Scðʒ enĩ qð dictũ eſt factũ ex mu⸗ liere factum ſub lege:ſiliꝰ marie. Ipſe dñſ marice:ipſe filius marie:ipſe creatoꝛ marie ipſe creatus ex maria. Moli mirari: qꝛ filiꝰ et dũñs.Sicut enĩ marie ita ⁊ dauid dictus eſt filius:⁊ ideo dauid filius qꝛ marie filiꝰ Audi apim aperte dicentẽ: qꝛ factus ẽ ei ex ſemme dauid fᷣm carnẽ. Audi eũ ⁊ dñʒ dauid:dicit hoc ipſe dauid. Dixit domi⸗-·· nus dño meo:ſede ad dexterã meã. Et ig ſe ieſus hoc ꝓpoſuit iudeis:⁊ eos inde cõ uicit. Quõ etgo dauid ⁊ filiꝰ⁊ dñs? Fili⸗ us dauid m carnẽ/ dñs dauid ſᷣm diuini- tatem: ſic marie filius ᷣm carnt᷑:dñs marie ſm maieſtatẽ.Quia ergo nõ erat illa ma⸗ ter diuinitatis ⁊ ꝑ diuinitatẽ futuru; erat miraculũ qað petebat:reſpondit ei:qͥd mi⸗ hi ⁊ tibi eſt mulier. Sed ne putes ꝙ te ne⸗ gem matrẽ:nõdũ venit hoꝛa mea. Ibi eni te agnoſcã:cum pendere in cruce ceꝑit inn- .¶Mꝛobem ſi ve E rum eſt. Qñ paſſus eſt dũs ſicut idẽ euan geliſta dicit: nouerat mr̃em dñſ: q nobi)g inſinuauit etiam in his nuptijs mr̃fem dũni ipſe narrat.Erat illic circa crucẽ mater ie ſu:⁊ ait ieſus matri ſue: Mulier ecce filiuſ Joh. xix. tuus:⁊ ad diſcipulũ/ecce mater tna. Cõ⸗ mendat matrẽ diſcipulo:cõmẽdat matreʒ pꝛioꝛ mr̃e moꝛiturꝰ:⁊ ante mr̃is moꝛtẽ re⸗ ſurrecturꝰ.Cõmendat hõ hoĩ hoĩem: hoc pepit maria. Illa hoꝛa iam venerat de qꝗ̊ᷣ tunc dixerat:necdũ vẽit hoꝛa mea/a arbitroꝛ frẽs reſponſuʒ ẽ hercticis maticis reſpondeamꝰ.Et ipſi vnde conã⸗ tur ↄuincere:quia ſub fato erat ieſus? qꝛ ipſe ait vt inqunt᷑tnondũ venit hoꝛa mea Si ergo dixiſſet hoꝛam non habeo/exclu⸗ ſiſſet mathematicos:non eſſet vnde calũ⸗ niarent᷑. Nüc vero qꝛ dixit nõdũ venit ho ra mea:contra ipſius verba qͥd poſſumus dicere? ꝗbirum eſt qð mathematiei credẽ do verbis chꝛiſti/conant᷑ ↄuincere chꝛiſtia nos:qðoð ſub hoꝛa fatali vixerit chꝛiſtꝰ. Cre dant & chꝛiſto dicẽti ptãtem habeo ponẽ⸗ Jopᷣ.x. di aiam meã:⁊ ptãtem habeo iterũ ſumen di eam. Memo tollit eaʒ a me/ ſed ego po no eam a meipſo:⁊ iterũ ſumo eꝗ:ergo ne E — c Arnn „ — ece i Sc; c toꝛet rm⸗ edi nane ꝛflli⸗ cus Rlis éei diz om⸗ Rip deco Flli⸗ iuini⸗ mane Amg⸗ ſerat 1m⸗ ete⸗ ieni tin⸗ ſye / „7 d⸗ vez eſe⸗ hoc ℳ athe N u / 0 1s de nia Lre ni⸗ Phr⸗ nn v. ſe de 2 i et iterũ ſumẽdi eam quert ctũ nõdũ venit hoꝛa mea /Hicc io iaz lut 9 iſci 3 fato ponant ↄditoꝛẽ̃ celi creatoꝛẽ atq; okè⸗ regnũ celoꝝ.faciẽde erant virtutes: Cõ⸗ gis qꝛ in ptãte habebat qñ moꝛeret᷑: non⸗ dum videbat opoꝛtunũ vt illa ptãte vte⸗ retur. Quõ nos frẽs verbi gra hic loqmur tatẽ. Sũt foꝛte hodie multi qui ꝓpter fo⸗ Jam certa hoꝛa eſt:qua exeamꝰ vt cele⸗ lennitatem diei non pꝛopter audiendum luuntate patiar:vt vtrũq; ſerues/⁊ nõdum — R* S . — „ — ₰ — — ————f f f — — iſta ptãs ſub fato eſt: Sſtendant hoĩeʒ qᷣ ſurgẽti:vt nobᷣ oſtẽderet ſpem iĩmoꝛtalita ptãtẽ habeat qñ moꝛiat᷑: q;diu viuat.om⸗ tis eccleſie ſue. In capite ofidit qð mẽbꝛa nino nõ oſtendũt.Credant ergo deo dicẽ expectare deberẽt:reſurget etiã in ceteriſ tipoteſtatem habeo ponẽdi aiam meam mẽébꝛis:qꝗ reſurrexit in capite. Hoꝛa ergo nondũ venerat: opoꝛtunitas nõdum erat quare ſit d ü ve ppoꝛtunita Vocãdi erant diſcipuli:annũciandũ erat ec iõ iaʒ ſub dinatoꝛem ſiderũ:qꝛ ſi eſſet fatũ de ſideri mendaànda erat diuinitas in miraculis: buſ:nmon poterat eſſe ſub neceſſitate ſiſden cõmendãda erat humanitas dñ ĩ ipſa cõ⸗ ↄditoꝛ ſiderũ. Adde qꝛ non ſolũ chꝛiſtus paſſione moꝛtalitatis. Ille enĩ eſuriebat/ non habuit qoð appellas fatum: ſed nec tu quia hõ erat:pauit qͥnq; panibꝰ tot milia . — 7 aut ego aut ille aut quiſq; hominũ. VUerũ quia de⸗ erat. Qui doꝛmiebatqꝛ hõ erat: tamen ſeducti ſeducũt:⁊ ꝓponũt fallaci⸗ ventis ⁊ fluctibꝰ imꝑabat qꝛ ðs erat.ec as hoĩbus. Zendũt ad capiẽdos hoiesti ? oĩa cõmẽdãda erãt pꝛius:vt eſſet qð ſcri⸗ hoc in plateis. Nam qͥ tendũt ad capien:· berẽt euãgeliſte qð pᷣdicaret᷑ eccleſie. At das feras:vel in ſiluis atq; in ſolitudic icd ybi tm ſecit q;tũů ſufficere indicauit:venit Kaneſee nfeliciter vani ſunt hoies: qu hoꝛa nõ neceſſitatis ſed volũtatis.nõ co⸗ – us capiédiſ in foꝛo tendit᷑. Mũmos acci⸗ ditiõis ſed poteſtatis uid ergo frẽs: qꝛ piunt.cum ſe hoĩes hoĩbꝰ vendũt. Intriat lllis ⁊ illis reſpõdimꝰ nihil dicemꝰ qͥd ſibi enĩ ad mathematicũ:vt emãt ſibi dños q⸗ velint hydrie/qͥd aqua ĩi vinũ ↄuerſa:qͥd les mathematico dare placuerit:vel ſa⸗i⸗ architriclinꝰ qᷣd ſ ponſus:qͥd mĩ ieſu ĩ my num vel iouem vel mercuriũ vel ſi qͥd ali ſterio/qͥd ipſe nuꝑtie? Dicẽda ſunt oĩa:ſʒ ud ſacrilegi noĩs. Intrauit liber: vt nimii oneradi non eſtis. Volui quidem ĩ noĩe datis ſeruꝰ exiret. Immo vero nõ intrarz chꝛſſti heſterno die quo ſolet ſermo de⸗ ſi liber eſſet: ſed intrauit quo eũ dñs erroꝛ beri charitati veſtre id agere vobiſcũ:ſeꝗ et dña cupiditaſ traxit. Vñ veritaſ dicit non ſum permiſſus neceſſitatibus quibuiſ Ois qui facit pctm̃:ſeruꝰeſt peccati. Qua dam impedientibus. Si ergo placet ſan⸗ rinet huius facti/in craſtinũ differamꝰ:et re ergo dixit:nondũ venit hoꝛa mea? Mα ctitati veſtre hoc quod ad myſterium per non oneremus ⁊ noſtram ⁊ veſtrã infirmi⸗ bꝛemꝰ ſacramẽta:ſi ante exeamꝰ qᷓ; opuſ ẽ ſermoneʒ conuenerunt. Craſtino qui ve⸗ nöne puerſi ⁊ ppoſteri ſumꝰ? Oꝛ ergo nõ nerint venient audituri vt nec fraudemꝰ facimꝰ niſi qñ opoꝛtunũ eſt:ꝓpterea ĩ his ſtudioſos nec grauemus faſtidioſos. agendiſ cuz ita loqmur:fatũ ↄſideramꝰ Quid eſt ergo nõdũ venit hoꝛa mea? Erxplicit tractatus octauus Incdh egoſſcio opoꝛtune me pati: añ paſſio mea pit tractat? nonꝰ . Ab eo loco ybbi ytulis entt nonduũ veuit ipſa hoꝛa/ tüc vo⸗ git: dicit mater eius miniſtrig. Qd venit hoꝛa mea: ⁊ ptãtem habeo poneniſdi mg vohis dixerit tacit vſqʒ ad aiam meam 7 ten umẽdi eam: Denerat ide ð ait: JImplete bydrias gqua ?* ergo:habens in ptate qũ morere? · Maz ſi impleuerut eas viq; ad ſummum ante moꝛeret᷑ q; diſcipulos elegiſſet:certe B ſit d MW 5 4 Blit Domin“ ns obfuat pᷣpoſterũ eſſet.Si eſſet hõ qui nõ haberʒ in ptãte hoꝛ am ſuam: poſſet ante moꝛi c/ —eN O◻ WONEEN 5 obpuart ( N deuf noſter vt donet nob red aug. i tra Dere qð ꝓmiſimꝰ Heſterno cta. itegran ”Mõ 2 „ . „. diſcipulos elegiſſet.Et ſi foꝛte moꝛeretur iaʒ electis eruditiſq; diſcipulis: pᷣſtaret᷑ ei ne ipſe Bᷓ faceret. At vero qͥ vencratima nu hñs qñ iret qñ rediret qͥuſꝙ; excurrerʒ po de la von tra ci paterẽt inferi nõ tĩ moꝛieti ſed ⁊re- / ſermonem inchoatũ impleremin hodier⸗ ſilir dda co⸗ eEee ee e ied v mnenzal et — eni die ſi meminit ſctitas vr̃a ſoꝛm tex.ſʒ — F9„ — mg rex. cum tempoꝛis includeremur anguſtia ne pla 3 tra num diem diſtulimꝰ: vt ea que in hoc fa⸗ cto euãgelice lectionis myſtice in ſacram⸗ tis poſita eſſent:ipſo adiuuãte aꝑirentur. MNon itaq; opus eſt nobis moꝛari diutius in cõmẽdando dei miraculo. Ipſe eſt eniʒ deus qui ꝑ vniuerſam creaturã qͥtidiana miracula facit:que hoĩbus non facilitate ſed aſſiduitate viluerũt. Rara autez que facta ſunt ab eodeʒ dño.id eſt.a verbo ꝓ pter nos incarnato/maioꝛẽ ſtupoꝛẽ hoĩbꝰ attulerunt:non quia maioꝛa erant qᷓ; ſunt ea que quotidie in creatura facit: ſed qꝛ iſta que quotidie fiunt tanqᷓ; naturali cur ſu ꝑagunt᷑:illa vᷣo efficacia potentie etiaʒ tanq; pᷣſentis exhibita vident᷑ oculis ho⸗ minũ.Hiximꝰ ſicut meminiſtis reſurrexit vnus moꝛtuus obſtupuerũt hoĩes:cuʒ qͥ⸗ tidie naſci qui non erant/ nemo miret᷑.ſic aguam in vinũ ↄuerſam quis non miret᷑: cũ h̊ annis oibus deus invitibꝰfaciat? Sʒ quuia oia que fecit dñs ieſus non ſoluʒ va lent ad excitãda coꝛda noſtra miraculis/ ſed etiam ad ediſficandã doctrinam fidei: dyſi ſigurabat: cui dictum eſt / ſeruaſtivinũ bonũ vſq; adhuc.Bonũ enim vinũ. chꝛi⸗ ſtus ſeruauit vſq; adhuc: id eſt: euangeliũ ſuum.¶ Jam enim incipiamus ipſa ſacra mentoꝝ operta detegere q;tuʒ ille donat: in cuius noĩe vobis ꝓmiſimus. Erat pꝛo⸗ phetia antiqs tempoꝛibꝰ:⁊ a ꝓphetie di⸗ ſpenſatione nulla tempoꝛa ceſſauerũt.Sʒ illa ꝓphetia quando in illa chꝛiſtus non intelligebataqua erat. In aqua eniz vi⸗ num qnodãmodo latet. Dicit apoſtolus: quid intelligamꝰ in iſta aqua. Vſq; in ho diernũ inquit diem qᷓ;diu legitur moyſes igdipſum velamen ſuper coꝛ eoꝛum poſitũ eſt: qdð non reuelatur quia in chꝛiſto eu⸗⸗ cuatur. Et cum tranſierint inquit ad dſm ij. Cox.iij. auferetur velamen. Velamen dicit ad oꝑ tionem ꝓphetie:vt non intelligeret᷑. Lol⸗ litur velamen cum tranſieris ad dñm.ſic t llitur inſipientia cum tranſieris ad dĩm et qð aqua erat/vinũ fit ꝓpheticos:non intellecto chꝛiſto/quid tã inſipidum ⁊ fatuũ inuenies: Intellige ibi ege libꝛos oẽs ſcrutari nos opoꝛtet quid ſibi velint illa oia. id eſt. quid ſignificẽt. oꝝ enĩ oĩum ſigniſicatiões ſicut recoꝛdamini in diẽ ho⸗- diernũ diſtulimꝰ M5 dñ̃s inuitatus vene rit ad nuptias:etiã excepta myſtica ſigni⸗ ☛ chꝛiſtum:non ſolum ſapit qð legis ſed eti am inebꝛiat mutans menteʒ a coꝛpoꝛe :vt pꝛeterita obliuiſcens in ea que ante ſunt extendaris. Ergo ꝓphetia ab antiqs tem H poꝛibus exquo ꝓꝛſus currit oꝛdo naſcen⸗ lpplg Ore. re. 2 2 ſr. dun H üficationc ofirmare voluit qs ipſe fecit nu-⸗ tium in genere humano de chꝛiſto non ta⸗ ptias. Vuicturi enĩ erant ð qbus dixit apo cuit:ſed occultum ibi erat:adhuc enĩ erat ſtolus ꝓhibentes nubere ⁊ oicenteſ quod aqua. Vnde ꝓbamus ꝙ omnibus tempo malum eſſent nuptie ⁊ ꝙ diabolus eas fe⸗ ribus ſupioꝛibus vſq; ad etatem qua dũs ciſſet: Cum idem dñs dicat in euãgelio in venit / ꝓphetia de illo nõ defuit? Ipſo do terrogatus vtrũ liceat hoĩ dimittere vro mino dicente. Euʒz eni reſurrexiſſfer a moꝛ 4 rem ſuaʒ: ex qualibet cauſa non licere: ex tuis:inuenit diſ cipulos ſuos dubitantes cepta cauſa foꝛnicatiõis / in qua rũſione ſi de ipſo quem ſecuti erant. Viderunt eniʒ „ Aatthᷣ.xix. meminiſtis hoc ait. Qd deus ↄiunxit: ho⸗ eum moꝛtuũ ⁊ nonſ perauẽrũt eum reſur 4W M mo non ſeparet. Et qui bene eruditi ſunt recturũ: ⁊ tota ſpes eoꝝ ↄcidit. Vnde il⸗ in ſide catholica/ nouerũt ꝙ deus fecerit lellatro laudatꝰ ipſo die meruit eſſe in pa Luce vlt. nuptiaſ.⁊ ſicut ↄiunctio a deo:ita diuoꝛti radyſo:quia in cruce ↄfixus tũc ↄfeſſus ẽ um a diabolo ſit. Sed ꝓpterea ĩ cauſa ſoꝛ chꝛſtum: qñ de illo diſcipuli dubitarunt. nicatiõis licet vxoꝛem dimittere: quia ip- ergo inuenit eos nutantes ⁊? qdãmo argu ſa eſſe vxoꝛ pꝛioꝛ noluit/que ſidem ↄiuga entes ſeipſos:qꝙ in illo redemptionẽ ſpa⸗ lem marito non ſeruauit. Hec illi qui vir⸗ uerũt.Holebãt tñ eũ ſine culpa occiſum: ginitatem deo vouent:q́q; amplioꝛẽ gra-⸗ qꝛ innocentẽ. Et h̊ ipſi poſt reſurrectionẽ dum honoꝛis ⁊ ſanctitatis in eccleſia tene dixerũt:cũ qͥſdam eoꝝ triſtes inueniſſet ĩ ant/ſine nuptijs ſunt.Haʒ ⁊ ipſi ꝑtinẽtaa via. Tu ſolus pꝑegrinaris ab hieruſalẽ:et 4 nuptias cum tota eccleſia: in qbus nuptiſ nõ co Suiſti qᷓ facta ſunt ĩ illa his diebꝰ. Il ſponſus eſt chꝛiſtus. Ac per hoc ergo dñas le aũ dixit eis. Que? Illi vo dixerüt. DPe inuitatusvenit ad nuptias/vt ↄiugalis ca ieſu naʒareno qͥ fuit ꝓpheta potẽſĩ factiſ ſtitas firmaret᷑ ⁊ oſtenderet᷑ ſacramentuz et dictis ĩ ↄſpectu dei ⁊ vniuerſi ꝓpli: quõ 1 nuptiaꝝ: o a lan nuptiaꝝ ſpõſuſ ꝑſonäã hunc tradiderũt ſacerdotes ⁊ pncipes nri * Il nii A⸗ ii⸗ n na⸗ d⸗ ion vi⸗ s: . s lon o⸗⸗ 1ſe din es t eſbi den N ſunt ſen 37 i 0 ſs do o tes niz fur el⸗- lo , . 6. 1 ne ti er N De a 0 t No⸗ WH nie demptur“ eſſet iſrael:Et nũc tertius dies pꝛetans illis in oibus ſcripturis que de ip in damnationẽ moꝛtis ⁊ cruci eũ fixerunt: Nos aũt ſperabamꝰ:quia ipſe erat qͥre⸗ agitur hodie:ex quo hec facta ſunt. HHec atq; alia cũ dixiſſet vnus ex duobꝰ quos ꝓphete. Nõne hec omnia opoꝛtebat pati chꝛiſtũ:⁊ introire in claritatẽ ſuam? Et fſu it incipiens a moyſe ⁊ oĩibus ꝓphetisint⸗ ſo erant. Item alio loco cũ palpari ſe ma nibus diſcipuloꝝ voluit vt crederẽt qꝛ in coꝛpoꝛe reſurrexerat:hi ſunt inqᷣt ſermo⸗ nes quos locutus ſum advos/cum adhuc Luce. xxiiij eſſem vobiſcũ: qꝛ opoꝛtet impleri omnia que ſcripta ſunt in lege moyſi ⁊ ꝓphetis?: pſalmis de me.Tunc adaperuit illis ſen⸗ ſum vt intelligerẽt ſcripturas:⁊ dixit illis quia ſic ſcriptũ ẽ/⁊aſic opoꝛtebat pati chꝛi ſtum ⁊ reſurgere a moꝛtuis tertia die:⁊ p⸗ dicare in noĩe eius penitentiã ⁊ remiſſio⸗ nem pctõꝝ in oẽs gentes incipiẽtes a hie ruſalem. His ex euãgelio que certe mani feſta ſunt intellectis:patebũt illa oĩa my⸗ ſteria que in iſto miraculo dñi latent. Vi dete qͥd ait.Quia opoꝛtebat ĩpleri ĩ chꝛi⸗ ſto:que de illo ſcripta ſunt. Vbi ſcripta ſunt: In lege inqᷣt ⁊ ꝓphetis ⁊ pſalmis. ihil ſcripturarũ veterũ pꝛetermiſit. Il⸗ l erat a Erideo dicti ſunt ili a dſio in⸗ ſenſati:qꝛ eis adhuc aqᷓ ſapiebat nõ vinũ Quõ aũt fecit de aq̃ vinũ? Cũ aperuit eiſ ſenſum ⁊ expoſuit eis ſcripturas incipienſ ꝗ moyſe ꝑ oẽs ꝓphetas:vnde iam inebꝛia ti dicebãt. Mõne coꝛ nr̃jm ardens erat ĩ no bis de leſu dum loqueret᷑ nobis in via:et aperiret nobis ſcripturas? Intellexeft eĩ chꝛiſtũ ĩ his libꝛiſ:in qbꝰeuʒ nõ nouerant. 2 Mutauit autẽ aquam in vinũ dñs noſter ieſus chꝛiſtus: ⁊ ſapit qð nõ ſapiebat: in- ex occultis creature finibus: vnde fecit et panem qñ ſaturauit tot milia:nõ enĩ qn potentia dñi quaſi fons panis erat:ſic pofſ ſet ⁊ effuſa aqua vinũ infundere.qð ſi fe⸗ ciſſet:videret᷑ ſcripturas veteres impio⸗- baſſe.Cum autem ipſam aquam ↄuertit ĩ ebꝛiat qð nõ mneb:labait an ſain iuſſiſſʒ in⸗ de aquam effundi/⁊ ſic ipſe mitteret vinũ panes habebãt qͥnq; hoĩuʒ ſaturitatẽ:aut ſaltẽ duodecim cophynos plenos:ſed oĩ uob? quos Star. inenit in via euntes ad ꝓpinquũ caſtelliũ ſeriꝑta reſpondit ipſe ⁊ ait. O inſenſati ⁊ tardi coꝛde ad credendũ:ſuꝑ oĩa q locuti ſunt mus. J erat ibi ſex hyd Spiritus enim ſanctus non eſt patris tan⸗ ſed patris ⁊ fuu ſpiritus. Scriptum eſt ei 6 — 84 — — vinũ:oſtendit nobis qð ⁊ ſcriptura vetus ab ipſo eſt. Ham iuſſu ipſius unplete ſunt hydrie. A domino quidem ⁊ illa ſcriptu⸗ 7 lſapit ſi non ibi chꝛiſtus intelli Intẽdlitẽ autem qð ipſe ait: que E nt in lege ? ꝓphetis ⁊ pſalmis ðᷣ me. MNouimus autem legem ex quibꝰ tem poꝛibus narret: id eſt. ab exoꝛdio mundi. In vᷣncipio fecit deus celum ⁊ terram:in⸗ de vſq; ad hoctempus qmnũc agimus/ſe rta etas eſt: vt ſepe audiſtis ⁊ noſtis. NHãä⸗ e pꝛima etas eſt ab adaʒ vſq; ad noe. ſcõa a noe vſq; ad abꝛaam.Sic ⁊ mattheus euã⸗ geliſta ꝑ oꝛdinem ſequit᷑ ⁊ diſtinguit.Zer tia ab abꝛaaʒ vſq; ad dauid:qrta a dauid vſq; ad tranſmigrationẽ babylonis: qͥnta a tranſmigratiõe babyloniſ vſq; ad iohã⸗ nem baptiſtaã:ſexta inde vſqʒ ad finẽ ſecu li. Pꝛoptererea ⁊ ſexta die fecit deus ho⸗ Geñꝛj: minẽ ad imaginẽ ſuam.:quia ſexta iſta eta re manifeſtat᷑ per euangelium refoꝛmatio mentis noſtre: ᷣm imaginẽ eius qui crea⸗ uit nos.Et ↄuertit᷑ aqua in vinũ:vt iã ma nifeſtatũ chꝛiſtũ in lege ⁊ ꝓphetis ſapia⸗ n eral rie qs iuſſit impleri aqua.Sex ergo ille hydrie ſerx etates ſignificãt:quibus non defuit ꝓphe tia. Illa ergo tempoꝛa ſex quaſi articulis diſtributa atq; diſtincta: quaſivaſa eſſent inania:niſi a chꝛiſto implerent᷑. Implete ſunt ꝓphetie / plene ſunt hydrie:ſed vt aqᷓ ĩ vinũ cõuertat/ in illa tota ꝓphetia chꝛi ſtus inteltigik. Quid eſt auteʒ capiebat metretas binas vel ternas: Myſte⸗ rium noe biſ maxime locutio iſta cõmendat Aetretas enĩ dicit mẽſuras qᷓſdaʒ/tanqᷓ; ſi diceret vꝛnas amphoꝛas:vel ſi qͥd hmõi Momen mẽſure eſt metreta: ⁊ a mẽſura ac cepit nomẽ iſta mẽſura.aetron eni mẽſu ram dicũt greci. Inde appellate metrete. CLapiebãt eni metretas binas vel ternas. . — Quid dicimꝰ frẽs: Si ternas tantũ dicerz ¶· de Pi⸗ DN HD SD non curreret anim“ nr:miſi ad myſteriũ tri nitatis. Sed foꝛte nec ſic debemꝰ inde c·· to iam ſenſuʒ nrʒ auertere /qꝛ dixit binas vel ternas:quia noĩato patre ⁊ filio cõſe⸗ quenter ⁊ ſpũſſanctus intelligendus eſt. dilexerit mũdũ: nõ eſt ſpũs pris in j. * illo. Itẽ ſcptü eſt: Si qs aũt ſpm chꝛiſti ñ Rhoma. viij — . —— . ]RMAM habet:hic non eſt eius. Idem aũt ſpirituſ et patris ⁊ fili. Nominato itaq; patre ⁊ ſi- lio/intelligit᷑⁊ ſpũſſanctuſ:quia ſpiritus ẽ et patris ⁊ filij. Cum autem noĩiatur pacer et filius:tanq; due metrete noiant᷑:Cũ au tẽ ibi intelligit᷑ ſpũſſanctus/treſ metrete: Igdeo non dictum eſt/capientes capiebãt metretas alie binas alie ternas. Sed ipſe ſex hydrie capiebãt metretas binas vł ter nas.Tanq; diceret:⁊ qñ dico binas. etiaʒ ſpiritũ patris ⁊ filij cum his intelligi volo Et qñ dico ternas:ipſam trinitatẽ manife ſtius enũcio.QAuiſqͥs itaq; noĩat patreʒ ⁊ filium: opoꝛtet ibi intelligi tanq; charita⸗ tem inuicem patris ⁊ fili quod eſt piritꝰ⸗ ſanctus: Foꝛtaſſis eni diſcuſſe ſcripture: qð nõ ſic dico vt hodie dicere poſſim /aut quaſi aliud inueniri non poſſit.Sed tamẽ ſcrutate ſcripture indicant qð ſpũſſanctꝰ charitas eſt:Et ne putetis vilem eſſe cha⸗ ritatẽ.Quõ autem vilis eſt:qũ oĩa que di cuntur/non vilia ſed chara dicunt᷑: Si er⸗ go que non ſuntvilia/chara ſunt:quid eſt charius ipſa charitate? Sic autem cõmen datur charitas ab apoſtolo vt dicat:Suꝑ deputabit᷑. Ergo metretas binaſ capiebãt hydrie:quia in omniuʒ tempoꝝ ꝓphetia pater ſuus pꝛedicat᷑: ſed wi eſt ⁊ ſpũſ⸗ ſanctus. Ideoq; adiũ ctum eſt vel ternas Ego ⁊ pater inquit vnũ ſumus.Sed abſit vt deſit ſpũſſanctus:vbi audiuimꝰ ego et pater vnũ ſumus.Tamen quia patrem et filium noĩauit:capiebãt hydrie binas me⸗ tretas. Sed audi vel ternas. ? te baptiʒa⸗ te gentes:in noĩe patris ⁊ filij ⁊ ſpũſſancti Itaq; in eo qð dicunt᷑ bine:non expꝛimit᷑ ſed intelligit᷑:in eo vero quod dicunt᷑ vel terne/etiam expꝛimit᷑ trinitas. (Sed eſt et alius intellectꝰ non pᷣtermittẽdus ⁊ ip⸗ ſum dicam: eligat quiſq; quod placet:no⸗ bis qð ſuggerit᷑ nõ ſubtrahimꝰ. Mẽſa enĩ dñi eſt ⁊ nõ opoꝛtet miniſtrũ fraudare cõ⸗ uiuas.pꝛeſertim ſic eſurientes vt apparet auiditas veſtra/ Paophetia que ab anti⸗ quis tempoꝛibꝰ diſpenſat᷑:ad ſalutem om mum gentiũ pertinet: Ad ſolũ quideʒ po pulum iſrael miſſus eſt moyſes. ⁊ ei ſoli populo per eum lex data eſt. ⁊ ipſi ꝓphe⸗ te ex ipſo populo fuerunt. Et ipſa diſtri⸗ butio tempoꝝ ᷣm eundem populũ diſtin⸗ — —— . E . j.Coꝝ · xiij. eminentioꝛẽ viam vobis demõſtro.Si lin ccta eſt. Vnde ⁊ hydrie dicunt᷑ ſcᷣm pu⸗ — guis hominũ loquar ⁊ angeloꝝ:charitatẽ rificationẽ iudeoꝝ: Sed tamen dqo il⸗ autem non habeam:factus ſum vt eramẽ⸗ la ꝓphetia etiam ceteris gentibꝰ annãcia tum ſonanſ/aut cymbalũ tinniẽſ.Et ſi ſcce batur manifeſtum: qñquidem chꝛiſtus in ro oĩa ſacramẽta ⁊ oẽm ſcientiã ⁊ habue-⸗ ea occultus ersat/in quo benedicunt᷑ oẽs ro ꝓphetiam ⁊ omnẽ ſidem ita vt montes gętes ſicut ꝓmiſſum ẽ abꝛae dicẽte dño:ĩ tranſferam/charitatẽ autem nõ habeã:ni-⸗ ſemie tuo bñdicent᷑ oẽs gentes. Nõdũ eĩ hil ſum. Et ſi diſtribuero oĩa mea pauperi intelligebat᷑: quia nõdũ aqua fuerat con⸗ bus/a tradidero coꝛpus meũ vt ardeam / uerſa in vinũ. Ergo oibus gentib⸗ diſpen charitatem autem non habuero: nihil mi⸗ ſabat᷑ ꝓphetia. Qð vt emineat iocũdiꝰ: ð 4 hi ꝓdeſt. ta eſt ergo charitaſ/que ſi de ſingulis etatibꝰ/tanqᷓ; de ſingulis hydrijs 4 . ſit fruſtra habent᷑ cetera: ſi aſſit/recte ho-⸗ ꝓtpe quedã cõmemoꝛemꝰ In ipſo exoꝛ⸗ H bentur oĩa: Tamen charitatẽ laudãs apo digo adam ⁊ eua parẽtes oĩlim gentiü eraͤt S” ſtolus paulus copioſiſſime atq;vberrime: nõ tmmodo iudeoꝝ. Et qᷣcqͥd figurabat᷑ ĩ minus de illa dixit/quã quod ait bꝛeuiter adã de chꝛiſto: ad oẽs vtiq; gentes ptine⸗ r apls iohanes: cuius eſt hoc euangelium. bat quibus ſaluſ eſt in chꝛiſto. Quid ergo B i. Jobh. iiij· Neq; enĩ dubitauit dicere.Deuſ charitaſ dicam potiſſimũ de aqᷓ pꝛime bydrie:niſi . eſt. Scriptuʒ eſt eni: quia chantas dei dił qð apls ait de adam eua. Nemo eni me Rhoma.v. fuſa eſt in coꝛdibꝰ veſtris per ſpiritũſan⸗ dicit pꝛaue intellexiſſe:qñ intellectũ non cnum qui vatus eſt nobis. Quis ergo no⸗ meü ſed apli pfero. Illud vinũ tum minet patrẽ ⁊ filiũ:⁊ nõ ibi intelligat cha-⸗ myſteriũ de chꝛiſto continet qð cõmemo⸗ e . nitatem patris ⁊ filij: Quam cũ habere ce rat apoſtolus dicens: Et erunt duo in car Eph.v. Gein⸗ V perit: ſpiritũſanctũ habebit. Quam ſi non ne vna. Sacramentum hoc magnum eſt. habuerit ſine ſpuſancro erit. Et quomo⸗ Et ne quis iſtam magnitudinem ſacra⸗ KW do coꝛpus tuũ ſine ſpiritu qð ẽ anima tua mennti in ſingulis quibuſq; hominibꝰ vxo ſi fuerit /moꝛtuũ ẽ: ſic aĩa tua ſine ſpũſan res habentibus intelligeret: ego autem cco. id eſt.ſine charitate ſi fuerit / moꝛtua ) dico inquit in chꝛiſto ⁊ in ecdeſiia quod B £ R N . 3 82 Cract. IX. eſt hoc ſacramentum magnũ: erunt duo in carneyvna? Cum de adam⁊ eua ſcriptu⸗ ra geneſeos loqueret᷑: vnde ventum ẽ ad hec verba. Pꝛopterea reliquet homo pa⸗ trem ⁊ mr̃eʒ ⁊ adherebit vxoꝛi ſue:⁊ erũt duo in carne vna. Sic ergo chꝛiſtus adhe⸗ ſit eccleſie: vt eẽnt duo ĩ carne vna.Quo⸗ modo reliquit patrem? quõ matrem reli⸗ quit? Patrem: quia cum in foꝛma dei eſſʒ non rapinam arbitratus eſt eſſe ſe equalẽ deo:ſed ſemetipſum exinaniuit foꝛmã ſer ui accipiens.hoc eſt eni reliquit patrem: non quia deſeruit⁊ receſſit a patre/ſed qꝛ non in ea foꝛma apparuit hoibus ĩ qua eqᷓ lis eſt patri.Quõ reliquit matrem? Relin quendo ſynagogã iudeoꝝ de qua fᷣm car Jam licʒ nobis vbiq; chꝛiſtũ querere /¶ 685 nem natus eſt: ⁊ inherẽdo eccleſie quã ex omnib“ gentibꝰvgregauit: Ergo pᷣma hy dꝛia habebat ꝓphetiã de chꝛiſto. Sed qñ iſta que loquoꝛ pᷣdicabant᷑ in populis:ad hut aqua erat:ĩ vinũ mutata nondũ erat Et quia illuminauit per apoſtoluz deus vt oſtenderet nobis quid ibi quereremuſ I vna ipſa ſentẽtia /erut duo ĩ carne vna: ſacramentũ magnũ in chꝛiſto ⁊ in eccleſia omnibꝰ hydrijs vinũ potare, Doꝛmit adã vt fiat eua:moꝛit᷑ chꝛiſtus vt fiat eccleſia. Doꝛmienti ade fit eua de latere: moꝛtuo chꝛiſto lancea ꝑcutitur latus vt ꝓfluãt ſa⸗ cramenta/quibus foꝛmet᷑ eccleſia.Cui nõ appareat quia ĩ illis tunc factis:futura fi⸗ gurata ſunt:qñquidem dicit apłs ipſum adam foꝛmam futuri eſſe? Qui eſt inquit foꝛma futuri. Pꝛeſigurabant᷑ oĩa myſtice. ieq; enĩ vere non poterat deus vigilan⸗ ti coſtam educere feminãq; foꝛmare? An foꝛte ne doleret latus qñ coſta detracta ẽ Pꝓpter h̊ opoꝛteret vt ille doꝛmiret? Quis ti euellant᷑: An qꝛ deus euellebat/ꝓpte⸗ eſt qui ſic doꝛmiat:vt ei oſſa non euigilã⸗ rea homo non ſentiebat. Poterat ergo et vigilanti ſine doloꝛe euellere qui poterat doꝛmiẽti:ſed ꝓculdubio hydria pma im plebat᷑. Pꝛophetia illius tpis: de futuro E BGBeñ. vi. iſto tempoꝛe diſpenſabat᷑.¶ Ehꝛiſtus eti am figuratus eſt in noe: ⁊ in illa arca oꝛbᷣ terrarũ.Quare ergo in arca incluſa ſunt oĩa aialia: niſivt ſignarent᷑ omneſ gentes Non eni deerat deo rurſus creare oẽ ge⸗ nus animaliũ.Qñ eni omnia nõ erant:nõ ne dixit: ꝓducat terra:⁊ ꝓduxit tra? VUn de ergo tũc fecit: inde reſiceret. Vlerbo fe cit verbo reſiceret/niſi quia myſteriũ cõ⸗ mendabat ⁊ ſcdam hydriam ꝓphetice di⸗ ſpenſatiõis implebat:vt per lignũ libera⸗ retur figura oꝛbis terrarũ/quia in ligno fi genda erat vita oꝛbis terrarũ? Jam ĩ ter⸗/ tia hydria ipſi abꝛae qð iam comemoꝛaui dictum eſt:in ſemine tuo benedicent᷑ ouæ·· nes gentes.Et quis non videat cuius hba—⸗- beat figuram vnicus eius:qui ſibi ad ſacri ficium/ quo ipſe imolandus ducebat?᷑/li⸗ gna poꝛtabat: Poꝛtauit eni dñs crucẽ ſu am:ſicut euangelium loquit᷑.hoc de ter tia hydria cõmemoꝛaſſe ſufficeret uid autem quid dicam/ qð ad omnes ꝑti- nebat ꝓphetia eius/qñ modo audiuimus pſalmũ: Et difficile eſt vt dicat᷑ pſalmus in quo hoc non ſonet? Sed certe vt diri modo cantauimꝰ/Surge deꝰ iudica terra qm̃ tu hereditabis in omnibꝰ gentibꝰ. Et ideo donatiſte tanq; pꝛoiecti de nuptijs: ſicut ille homo qui non habebat veſtem A nuptialem:inuitatus eſt ⁊ venit.Sed ꝓie ctus eſt de numero vocatoꝝ:qui non ha⸗ bebat veſtem ad ſponſi gloꝛiam. Qui eni ſuam gloꝛiam querit non chꝛiſti: non ha⸗ betveſtem nuptialem. Mõ eni volũt con⸗ ſonare voci illius qui amicus erat ſponſi: et ait:hic eſt qui baptiʒat. Nec imerito il⸗ li qui non habebat veſtem nuptialẽ: hoc per increpationẽ obiectum eſt qð nõ erat. Amice:quid huc veniſti?Et ſicut ille ob⸗ mutuit:ſic ⁊ iſti.Quid enĩ ꝓdeſt ſtrepitu/ oꝛis muto coꝛde? Nouerunt quipe intus apud ſemetipſos non ſe habere qð dicant Intus obmutuerũt:foꝛis ꝑſtrepunt. Au⸗ diunt velint nolint ctiam apud ſe cantari Surge deus iudica terram:quoniã tu he⸗ reditabis in omnibus gentibus.Et nõ cõö⸗ e da Patthᷣ :xxij municando omnibus gentibus: quid ali, omnes inquam gentes pertinet pꝛophe⸗ tia: Mddo cõmemoꝛauimꝰ demonſtratuʒ in adam qui eſt foꝛma futuri. Quis autezʒ neſciat quod de illo exoꝛte ſunt oẽs gen⸗ tes:⁊ in eiꝰvocabulo q̃ttuoꝛ lr̃iſ qttuoꝛ oꝛ bis terraꝝ partes ꝑ grecas appellationes demr̃ant᷑: Si eĩ grece dicat᷑ oꝛiẽs occidẽs ud quam ſe exheredatos eſſe cognoſcaãt? Quod ergo dicebam fratres quia ad om⸗ nes pertinet pꝛophetia /volo enim alium ſenſum oſtendere in eo quod dictum eſt/ capientes metretas binas vel ternas: ad Geñ. vij. Geñ.xxvj. ps. lxxxij. Danielis.ij. Anstags f& è õl 3 . aqᷣlo meridies:ſicut eas pleriſq; locis ſan cta ſcriptura cõmemoꝛat in capitibꝰ ver⸗ bon inuenis adã. Dicunt᷑.n. grece ãttuoꝛ memoꝛate mũdi ptes: li OXN AU&α11ασι Xα1 υaεD91α. Iſta quattuoꝛ noia ſi tanq; verſusqttuoꝛ ſubinuicẽ ſcri⸗ bas in eoꝝ capitibꝰ/adã legit᷑.Hoc ĩ noe ꝓpter arcam ſiguratũ eſt:in q̃ erant omia aĩalia que ſigniſicabãt omẽs gentes.hhoc in abꝛaã cui aꝑtiꝰ dictũ eſt: In ſemĩe tuuo benedicent᷑ oẽs gẽtes.hoc ĩ dauid:de cu ius pſalmisvt alia omittã mõ cantauimꝰ: Surge ðs iudica terrã:qm̃ tu hereditabis in oibꝰ gentibꝰ. Cui eni deo dicit᷑ ſurge: niſi qͥ doꝛmiuit? Surge deuſ iudica terrã: tanq; diceret᷑: Doꝛmiſti iudicatꝰ a terra: ſurge vt iudices terrã. Et qͥ̊ ꝑtinet illa p⸗ phetia: Qm̃ tu hereditab inqͥt in oĩbꝰ gẽ⸗ 5 tibꝰ? ¶ Jam vo in qnta etate tanqᷓ; in qͥn ta hydria daniel vidit lapidẽ pꝛeciſum de mõte ſine mãibꝰ/⁊ ↄfregiſſe oĩa regna ter rarũ:⁊ creuiſſe illũ lapidẽ ⁊ factũ eẽ mon tem magnũ:ita vt impleret vniuerſam fa cieʒ terre. Quid aꝑtiꝰ frẽs mei? Lapis de monte pᷣcidit᷑:ipſe ẽ lapis quem repꝛoba⸗ uerũt ediſicãtes/⁊ factus eſt in caput an⸗ guli.De quo mõte pᷣcidit᷑ niſi de regno iu deoꝝ: vñ dñs nr̃ ieſus chꝛiſtꝰ ſcoᷣm carnẽ natus ẽ?Et pᷣcidit᷑ ſine manibꝰ ſine opere hũano:qꝛ ſine amplexu maritali de virgi⸗ ne exoꝛtus ẽ.Mons ille vnde pᷣciſus ẽ:nõ impleu rat vniuerſam faciẽ terre. Mõ enĩ tenuerat regnũ iudeoꝝ oẽs gẽtes. At vo regnũ chꝛiſti oẽs gẽtes:⁊ vniuèrſum oꝛbẽ Tract.IxX. terrarũ cernimꝰ occupare. Jam ad ſextaz etatẽ ꝑtinet iohãnes baptiſta/quo nemo exurrexit maioꝛ ð natis mulierũ: de quo dictũ ẽ: maioꝛ qᷓ; ꝓpha.Quõ ⁊ ipſe ondit qꝛ oibꝰ gentibꝰ miſſus ẽ chꝛiſtꝰ: qñ iudei Matth. iij. venerũt ad eum vt baptiʒarent᷑.Et ne ſu⸗ perarũ qͥs oſtendit vob fugere a ventura ira? Facite ergo fructuʒ dignũ penitẽtie: id eſt:humiles eſtote. Suꝑbis enĩ loque⸗ batur. Vnde aũt erãt ſupbi? De genere carnis nõ de fructu imitatiõis patris abꝛa am.Quid eis ait: Holite dicere patrẽ ha bemus abꝛaam:potens eſt deus de lapidi bus iſtis ſuſcitare filios abꝛae: Lapides dicens omnes gentes: non ꝓpter firmita tem:ſicut lapis dictus eſt quem repꝛoba uerũt ediſicãtes:ſed ꝓpter ſtoliditatem perbirẽt de noĩe abꝛae:generatio inqͥt vi⸗ La. II. duriciam ſtulti ie: quia eis quos adoꝛa⸗ bant ſiles facti erant. Adoꝛabat enĩ inſen ſata ſimulachꝛa: pariter inſenſati. Vnde inſenſati? Quoniã in pſalmo dicit᷑:Simi⸗ ps.cxiij. 9 les illis flant qui faciunt ea:⁊ omnes qͥ cõ fſidunt in eis. Ideo cuʒ ceperint homines deum adoꝛare quid audiunt? Vt ſitis fi-⸗ A lij patris veſtri qui in celis eſt: qui ſolem ſuũ facit oꝛiꝛi ſuper bonos ⁊ malos:⁊ plu it ſuper iuſtoſ ⁊ iniuſtoſ.Quapꝛopter ſi ei fit homo ſimilis queʒ adoꝛat:quid eſt/po tens eſt deus de lapidibꝰ“ iſtis ſuſcitare fi⸗ lios abꝛae? Noſipſos interrogemꝰ:⁊ vi⸗ deamus quia factum eſt. Nos enĩ de gen tibus venimus.De gentibꝰ aũt nõ venire mus:niſi deus de lapidibꝰ ſuſcitaſſet fili⸗ os abꝛae. Facti ſumus filij abꝛae imitan⸗ do fi deʒ:non naſcendo per carneʒ. Sicut enim illi degenerãdo exheredati: ſic nos imitando adoptati. Ergo fratres ad oẽs gentes pꝑtinebat etiam iſta ſexta hydria pꝓphetie:⁊ ideo de omnibꝰ dictum eſt aſ. bientes metretas binas vłtern Sed quomodo oſtendimus omnes gen⸗ tes pertinere ad binas vel ternas metre⸗ tas: Eſtimantis enim fuit quodãmodovt ipſas diceret binas quas dixerat ternas: ad cõmendandũ ſcʒ ſacramẽtũ. Quomo do ſunt bine metrete? Circũciſio ⁊ pꝛepu⸗ tiũ.hos duos populos ſcriptura cõme⸗ moꝛat:⁊ nullum pꝛetermittit hominũ ge⸗ nus quando dicit circũciſio ⁊ pꝛeputium. In duobus iſtis noĩbus habes omnes gẽ tes: Bine metrete ſunt.hhis duobꝰ parie⸗ tibus de diuerſo venientibꝰ ad pacem in ſeipſo faciẽdã: lapis angłaris factus ẽ in chꝛiſto. Oñdamꝰ ⁊ ternas metretas:ĩ eiſ⸗ dẽ ipſis oĩibus gentibꝰ. Tres enim erant fili noe:per quos reparatum eſt genꝰ hu manũ. Vnde dñs ait: Simile ẽ regnũ ce⸗ loꝛum fermento: qð accepit mulier ⁊ ab⸗ ſcondit in farine menſuris tribus:quo ad uſq; fermentaret᷑ totum. Que eſt iſta mu⸗ lier/niſi caro dñi? Quod eſt fermentũ niſi euangelium? Que ſunt tres menſure: niſi oẽs gẽtes ꝓpter tres filios noe? Ergo ſex hydrie capientes binas vel ternas metre tas/ſex ſunt etates tempoꝝ capienteſ pꝛo phetiam pertinentem ad omnes gentes: ſiue in duobus generibns hominũ: id eſt: iudeis ⁊ grecis/ſic ſepe apłs cõmemoꝛat: ſiue ĩ tribꝰ ꝓpt᷑ noe tres filios ſigniſicatoſ. Luce.xiij. Hatth. v. Pacuns I. — ⸗ hlen de dum⸗ . dic mines nisſ⸗ Aanz⸗ ſolen pl rſiei ſpo feſſ⸗ yi⸗ gen nire nn Daut icnos does ydna mene⸗ odont on⸗ ne⸗ be⸗ um. me⸗ emin en ſeil⸗ erant h nüce⸗ 64* od M⸗ niſi miſi ſer ene o ntes⸗ dc⸗ ont w.. Lucept Joh Tract. x Figurata eſt enim pꝛophetia pertingens vſq; ad omnes gentes.ã in eo quod per tingit dicta eſt metreta: ſicut dicit apoſto⸗ lus. Accepimus menſuram ptingẽdi vſq; ad vos.Gentibus.n.euãgeliʒãs h̊ ait:mẽ ſuram ꝑtingendi ad vos+ . Tactatus. Ab eo loco vhi ait. Poſt hec deſcẽ x. it capharnan ipſe et mater eius vſqʒ ad id qð ait Ille autẽ dicebat de templo corporis ſi· diſtis gemitum paupis cuius Umẽbra totã terrã tribulatões patiunt᷑ vſq; in finẽ ſeculi.Satis agite fra⸗ tr es mei eẽ in his verbis.⁊ de his mẽbris. Mã tribulatio tota trãſitura eſt. Ve gau⸗ dentibus veritas dicit.beati lugentes:qm̃ ipſi conſolabunt᷑. hHeus homo factus eſt. Quid facturus eſt hõ: ꝓpter quẽ deus fa ctus eſt hõ: hec ſpes cõſolet᷑ nos in omĩ tribulatõe: ⁊ tẽptatione huiꝰ vite. Mõ em̃ ceſſat inimicus ꝑſequi: et ſi non aꝑte ſeuit inſidijs agit. Quid em̃ agit?⁊ ſuꝑ irã dolo põ. xc ſe agebat. Inde dictus ẽ leo ⁊ draco.Sed edq̃d dicit᷑ xpo? Et cõculcabis leonẽ ⁊ dra conẽ. Leo ꝓpter aꝑtam irã: draco ꝓpter occultas inſidias.Draco eiecit adã de pa radiſo. Idẽ ipſe pſecutus eſt eccłiaʒ:dicẽ te petro. Quia aduerſariꝰ veſter diabol⸗ ſicut leo rugiens circũit: querens quem deuoꝛet. Non tibi ſeuitiã ſuã ꝑdidiſſe dia bolus videat᷑:qñ blanditur:tunc magis ca uẽdus eſt.Sʒ inter has om̃s inſidias ⁊ eiꝰ tẽptatões:quid faciamꝰ: niſi quod ibi au põ.xxxiiij. diuimus:? Ego autẽ cuʒ mihi moleſti eẽnt induebã me cilicio ⁊ humiliabã in ieiunio animã meã.Eſt à exaudiat:ne dubitetis oꝛare.Qui aũt exaudit intus manet. Mõ in montẽ aliquem oculos dirigatis:nõ fa ciem in ſtellam: aut ſolem aut lunam leue rtis. MHon tunc exaudiri vos arbitremĩ: qñ ſuꝑ mare oꝛatis:imo deteſtami tales oꝛa⸗ tiões.Auũ da tm̃ cnbiculũ coꝛdis:vbi fue⸗ ris:vbicũ q; oꝛau eris:intus eſt qui exaudi at:intus in ſecreto:quẽ ſinũ vocat cuʒ ait Et oꝛatio mea ĩ ſinu meo ↄuertet᷑.Qui te exaudit:non eſt preter te. Non longe va⸗ das nec te extollas.vt quaſi attingas ad Ilum manibus. Magis ſi te extuleris ca⸗ des: ſi te humiliaueris ipſe apꝛopinqbit. Hic dñs deus noſter verbum dei: verbum EEa:II. caro factum eſt ſilius patris:filius dei:ſili us hoĩs. Excelſꝰ vt nos faceret:humił vt — nos reſiceret: ambulãs inter hoĩes:patiẽs Alia lr̃a hʒ humana: abſcondens diuins Deſcendit poſt hH et mater eius ⁊ fratres eius ⁊ diſci bet eius. puli:⁊ ibi maſeruntnõ multis die bus.Ecce habet matrẽ:habet fratreſ:ha bet ⁊ diſcipulos. Inde frẽs:vnde matrem. Fratres eniĩ ſcriptura nf̃a: non eos ſolos apellare ↄſucuit qui naſcunt᷑ ex eodem viro ⁊ femina: aut ex eodem vtero:aut ex eodem patre q;uis diuerſis mr̃ibꝰ aut cer⸗ te eodem gradu velut compatrueles aut conſobrios:non ſolùm hos frẽs nouit di⸗ cere ſcriptura noſtra. Quõ loquitur: ſie intelligẽda eſt.Habet linguã ſuam. Qui⸗ cumq; hanc linguã neſcit turbatur ⁊ dicit. Vnde frẽs dño? Non eni maria peperit: Abſit: Inde cepit dignitas virginũ: Illa femina mater eſſe potuit: mulier eſſe non potuit. Dicta eſt aũt mulicr ᷣm femineũ ſexum:non ſᷣm coꝛruptioneʒ integritatis. Et hoc ex lingua ipſius ſeripture. Ham ⁊ eua ſtatim facta de latere viri ſui: nondũ ↄtacta a viro ſuo:noſtis quia mulier apb⸗ pellata ſit: Et foꝛmauit eam in mulierem. Ergo vnde frẽs cognati marie: de quoli⸗ bet gradu cognari. Unde pbamꝰ⸗Ex ip ſa ſcriptura. Frater abrae dictus eſt loth: filius erat fris ipſius.Lege ⁊ inuenies:qꝛ abraam patruus erat loth: ⁊ dicti ſunt fra tres. Vnde/niſi quia cognati? Itẽ iacob laban ſyrum habebat auũculũ: Frater eĩ erat labã matris iacob:id eſt: rebecce vxo ris yſaac. Lege ſcripturã ⁊ inuemes quia frẽs dicũt᷑:auũculus ⁊ ſoꝛoꝛis filius.Qua regula cognita : inuenies oẽs ↄſanguine⸗ os marie fratres eſſe chꝛiſti. Sed illi diſci puli magis erant fratres. Oꝛ ⁊ illi cognati frẽs nõ eſſent/ſi diſcipuli nõ eſſent.Et ſi⸗ ne cauſa frẽs:ſi magiſtꝝ non cognoſcerẽt fratrẽ. Nam quoda loco cũ ei nũ ciati eſ⸗ ſent mater ⁊ frẽs eius foꝛis ſtãtes/ille aũt cuʒ diſcipulis ſuis loquebat᷑ ait. Que mi⸗ hi mater/vel qᷓ frẽs? Extẽdẽs manus ſuꝑ diſcipulos ſuos dixit. Hi ſunt fratres mei Et quicunq; feceritvolũtatẽ patris mei qͥ in celis eſt:ille mihi mater ⁊ frater et ſoꝛoꝛ eſt: ergo ⁊ maria qꝛ fecit voluntatem pa⸗ tris:hoc ĩ ea magniſicauit/qꝛ fecit volũta tẽ pr̃iſ:ñ qꝛ caro genuit carnẽ. Intendat Señ.ij Job. CTract. X LCa. n . . , j caritas vr̃a. Pꝛopterea cum dñs in turba tib“ ſuis. Nouimus et nos audire vñ cu⸗ admirabilis videret᷑ faciens ſigna et ꝓdi- remur.Et ſi ingeminant᷑ flagella xpo /qa ginig. 2 gia:et oſtendẽs quid lateret in carne:ad⸗ flagellat᷑ ſermo ipᷣius: cõgregata ſũt inqᷣt 4 mirate quedã anime dixerũt. Felix venr in me flagella ⁊ neſcierũt. Flagellatus eſt qui te poꝛtauit.Et ille.Immo felices qui flagelliſ iudeoꝝ:flagellat᷑ blaſphemijs ſal B audiũt verbũ dei:⁊ cuſtodiũt illud. hHoc ſoꝛũ xpᷣianoꝝ. Multiplicãt flagella dño 4 eſt dicere: Et mater mea quam apellatis deo ſuo er neſciũt. Faciamꝰ nos quantũ põ. xxxiiii felicẽ:inde felix qꝛ verbũ dei cuſtodit:nõ ipſe adiuuat. Ego aut cũ mihi moleſti eſ⸗ qꝛ in illa verbũ caro factũ eſt ⁊ habitauit ſent induebã me cilicio:⁊ humiliabã in ie 4 in vobis: ſed quia cuſtodit im verbũ dei iunio aiam meã. Dicimus tñ frẽs:non em̃ ꝑ quod facta eſt: ⁊æ quod in illa caro factũ et ipße pepꝑcit illis qui flagelland“ erat ab eſt. Homies nõ gaudeãt ꝓle temꝑali:ex⸗ eis. Prioꝛ illos flagellauit:ſignũ quoddã ultent ſi ſpũ iungunt᷑ deo. hhec diximus ꝓ nobis oñdit quod fecit flagellũ de reſticu pter id quod ait euãgeliſta: quia cũ mfe lis:æ inde indiſciplinatos negociatõnem ſua ⁊ fratribꝰ ſuis ⁊ diſcipulis habitauit i de dei ino faciẽtes flagellauit. Etenim capharnaũ paucis diebus. Deinde quid vnuſquiſqʒ in petis ſuis reſtẽ ſibi texit: p ſequitur? Et „ pheta dicit. Ve his qui trahũt pctã ſua ſi Eſa.v. B/Rope erat paſcha iudeorum cut reſtẽ longã. Et qs facit reſtẽ lIongam? Al.ieſus let aſcenditmhieroſolymã . Aliã Qui peccato addũt peccatũ. Quomodo r nob euãgeliſta narrat:ſicut ſe ha addũtur pctã peccatis:Cũ peccata que bebat recoꝛdatio ãnũciãtis.Et innenit facta ſũt cooꝑiũtur alijs peccatis. Furtũ 7 r. vedẽtes in tẽplotboues et oues et colũbas fſecit:ne iuematur qa fecit / querit mathe⸗ ar⸗. vegeres r Jete f. maticũ.Sufficerʒ furtũ feciſſe.Quare vis nümularios ſedẽtes.Et c feciſly maticũ.S furtü feciſſe. Quare vis enli agellu 1 8 reſticulis: os eiecit Adiungere peccatũ pctõ? Ecce duo petã: n al. funiculis q̃ſi flagellũ t ð reſticulis:oẽs eieci⸗ . Cũ ad mathematicũ ꝓhiberis accederc: n de te lo. Boueg quoch et oueget blaſphemaſ epiſcopũ: Ecce tria pctã.Cũ 1 nũmulariorũ effudit es: menſas audis: mitte illũ foꝛas ð eccleſia: dicis du ſubuertit:et his qͥ colabas vende co me ad partẽe donati. Ecce addis q̃rtũ. ni te facerę domũ pis mei domũ ne vt hic inde cũ flagellaris:coꝛrigaris:ne in ᷓ?ͦð gociatiõiſ. Quid ahnns fratres? Ec ſine dicatur. Ligate illi pedes et manꝰ et Matth. xxij ene ce templũ illud figura adhuc erat: et eie⸗ ꝓyicite eum in tenebras extenioꝛes. Crini⸗ Pꝛouer. v. ſr cit inde dñs omẽs qui ſua quexebãt: q ad culis eni peccatoꝛum ſuorum vnuſquiſqʒ n nũdinas venerãt:⁊ que ibi vendebãt illi: conſtrigitur. Illud dñs dicit: illud alia ſis que opus habebãt homiĩes in ſacrificijs il ſcriptura dicit. Sed vtrũq; domin“ dicit. ſi lius tpis. Nouit em caritas vfa quod ſa⸗ SDe peccatis ſuis ligantur homines: ⁊ mit H crificia illi ppło ꝓ eius carnalitate ⁊ coræ tuntur in tenebras exterioꝛes Qui ſurt ne de adhuc lapideo talia data ſunt quibus tamen qui vendebant boues?: ¶ Vt in C teneret ne in idola deſſueret: æ imolabat figura queramus myſteriũ facti:qͥ ſunt q f ibi ſacrificia: poues et oues et columbas. oues vendũt et colũbas?: Ipſi ſunt q ſua , Noſtis:quia legiſtis.Non ergo magnum queruũt in eccłia:nõ que ihu xp̃ᷣi. Tlenale petm̃ ſi hoc vẽdebãt ĩ tẽplo:qð emebatur habsẽt totũ:qꝛ nolũt redimi.Emi nolunt: . yt offerret ĩ tẽplo. Et tñ eiecit inde ilos. et vendere volũt. Bonũ eſt em̃ eis vt re Quid ſi ebrioſos ĩueniret:qͥd faceret do⸗ dimantur ſanguine chꝛiſti:vt pueniãt ad minꝰ:ſi vendentes ea que licita ſunt ⁊ cõ acẽ chꝛiſti. Quid em̃ ꝓdeſt acquirere in opdi. tra iuſticiã nõ ſũt: Que em̃ honeſte emũ oc ſeculo quodlibet temꝑale et tranſito tur:non illicite venduntur? Expulit tam: riũ:ſiue ſit pecunia: ſiue ſit voluptas ven et non eſt paſſus domũ oꝛationis fieri do⸗ tris et guturis: ſiue ſit honoꝛ in laude hu mu negociatiõis. Si negociatiõis domꝰ ñ mana: Monne omnia fumus et ventus debet fieri domꝰdei:potationis debet ſfie⸗ Nonne omnia tranſeunt ⁊ currunt? Et ve ri? Mos aũt quãdo iſta dicimꝰ ſtridẽt de his qui heſerint trãſeũtibus: quia ſimul . vrvi. lib“ ſuis aduerſusnos: æ cõſolat᷑ nos pſal tranſeũt.Nonne omia vt fluuius preceps . ps · xxxvi. mus quem audiſtis. Striderunt in me dẽ⸗ 2-2-ẽð A⸗ Act. viij. ſl dio ti .. iek⸗ nmg nie eſ̃ 15 1 au n in 1 Eſay. o le i 4 i. e. Ci u i. NI 1 Matt. xx 3 . t t 1 p xxxiii. currens in mare? Etve ei q ceciderit: qꝛ ĩ mare trahetur:ergò tenere debemꝰomẽs affectus a talibus ↄcupiſcetijs. Frẽs mei q talia querunt:vendũt. Nam ſimon ül⸗ le ideo volebat emere ſpm̃ſanctũ:qꝛ ven Ddere volebat ſpm̃ſanctũ.Et putabat apo ſtolos mercatoꝛes tales eſſe: qᷓles dũñs de templo flagello eiecit. Taliſ eui ipſe erat et qð vẽderet emere volebat. De ill erat q colũ bas vendunt:etenim in colũba ap paruit ſpũſſanctꝰ. Qui ergo vendũt colũ bas fratres? Qui dicũt /noſ dam“ ſpiritũ ſanctũ: Quare eni hoc dicũt:⁊ qͥ pᷣcio vẽ dunt: Pꝛeciũ honoꝛis ſui accipiũt.Acci⸗ piunt pᷣciũ cathedras tꝑales: vt videant᷑ ipſi vendere colũlas.Caucant a fiagello de reſticulis: Colũba non ẽ venalis:gra⸗ tis datur: qꝛ gra vocat᷑. Ideo fratres inci quõ eos videtis ꝗͥ vendunt ꝓpolarios: OQuiſqʒ qð vẽdit laudat: qͥt ꝓpoſita fece runt. Alterũ ꝓpoſitũ habet carthagine p mianus: alterũ habet maximianꝰ: alteruʒ habet in maritania rogatꝰ:alteꝝ hñt ĩ nu midia illi ⁊ illi:qͥs iam nec noĩarc ſuffici⸗ mus.Circũit ergo alids emere columbaʒ UVnuſqͥſq; ad ꝓpoſitũ ſuũ laudat qð ven dit. Auertat᷑ illius coꝛ ab oĩ vendẽte:ve⸗ niat vbi gratiſ accipit᷑. Nec ſic erubeſcant frẽs:qꝛ p ipſas diſſenſiões ſuas amaras et malicioſas cũ ſibi tribuũt qð non ſunt: cũ extollunt᷑ putantes ſe aliqd eſſe cuʒ nibil ſint: tot ꝑtes de ſe fecerũt. Sed qͥd in eis impletũ eſt qð nolũt coꝛrigiiniſi ꝙ audi⸗ ſtis in pſalmo? Diuiſi ſunt nec compuncti ſunt. Qui ergo boues vendũt: Boues in telligunt᷑:q nob ſcripturas ſctãs diſpẽſa⸗ uerũt. Boues erãt apłi:boues erãt ꝓphe te. Vñ dicit apłs. Boui triturãti os nõ in frenabis. Nunqͥd de bobus ꝑtinet ad dñʒ An pꝓpter nos dicit:? Pꝛopt᷑ nos enĩ o·cit: qꝛ debet in ſpe dqᷣ arat arare:⁊ triturãs in nobis memoꝛis ſcripturarũ. Mõ enĩ ð ſuo diſpẽſauerũt:qꝛ gloꝛiã dñi qſierũt. Quid volũt pacẽ eccleſie ipſiꝰ:magniſicẽt dñʒ ñ ſeruũ:⁊ dicãt ſp magnificet᷑ dñs.Qui di⸗ cat:qvolũt pacè fᷣui eiꝰ: Ipſiꝰ populi ip⸗ ſius ſerui. Vorx è illa euidẽs quã in lamẽ⸗ tatiõibꝰ audiſtis in pſalmo. Et moueba⸗ Tunc dictum eſt: Zelus domuſ tuecome dit me. Recordati ſunt toiſcipłi eniĩ audiſtis in ipſo pſalmo? Et dicãt ſem⸗ per magniſicet᷑ dñs:qvolũt pacẽ ſerui eiꝰ Seruꝰdei /populus dei/eccleſia dei:Qui . ... . . .7 — — . tabat᷑ ab vno: de oĩbꝰ coꝛdibꝰ reſonabat. Felices: ſe ĩ ullis vocibꝰ tanꝙ; in ſpecu⸗ lo cognoſcebãt. Qui ergo volũt pacẽ ſer⸗ vnicãꝗ ⁊ q; vult erui a leone ⁊ n au canis vnicã meꝗa: qͥᷣ dicũt ſemꝑ magnificet᷑ dñs: ergo illi boues dñm magnificauerũt nõ ſe Videte bouẽ magniſicantẽ dñʒ ſuũ:quia agnouit bos poſſeſſoꝛẽ ſuũ. Attẽdite bo⸗ uenm timentẽ ne deſerat᷑ poſſeſſoꝛ bouis et in boue pᷣſumat᷑: quõ expaueſcit eos d vo. lunti illo ponere ſpem: Munqͥq pauluſ ꝓ ʒati eſtis: Qð dedi/nõ ego dedi:gratis ac cepiſtis: colũba de celo deſcẽdit. Ego in⸗ qt plantaui apollo rigauit: ſed deuſ inere mentũ dedit Neq; qͥ plãtat eſt aliqd neq; ꝗrigat: ſed qͥ incrementũ dat deꝰ. Et di⸗ cant ſemꝑ magniſicet᷑ dns:qᷓ volũt pacem ſeerui eius. Iſii aũt de ſcripturis ipſis fal⸗ lunt populosyt accipiãt ab ipſis honoꝛes et laudes:⁊ nõ ↄuertant᷑ hoĩes ad veęrita⸗ tem Quia vo ipſis ſcripturis fallũt popu los a qͥbus qͥrunt honoꝛes:vendũt boues et oues:id ẽ: ipſas plebes.Et cuivendũt niſi diabolo? Nanq; frẽs mei ſi chꝛiſti vni ca eceleſia eſt ⁊ vna eſt: qcqͥd inde pꝛeci⸗ ditur / s tollit niſi les rugiẽs⁊ circũies q⸗ rensquẽ deuoꝛet? Ve his q pꝛeciduntur Nam illa integra pmanebit:nouit eni dnmſi qᷣ ſunt eius. Lamen q;tũ in ipſis eſt ven⸗ dunt boues ⁊ oues venqũt ⁊ colũbas:ob⸗ „ ſoruant flagellũ pctõꝝ ſuoꝝ. Certe qñ ali as :agnoſcãt quia vñs fecit flagellũ de re ſticulis:⁊ adhuc qꝗmonet eos vt mutent ſe et non ſint negociatoꝛes.Nam ſi ſe ñ mu⸗ tauerint: audient in fine. Ligare illi man? et pedes:⁊ ꝓijcite in tenebꝛas exterioꝛes ſunt toiſciphitqa 2 ʒelus domus dei eiecit illos de tẽ Alla lia hʒ plo domini⸗Fratres: vnuſquiſq; chꝛi⸗ vo fiis 8 * ftianus in membꝛis chꝛiſti zelo domuſ dei ſ Alia lr̃a hʒ comedatur. Quis comeditur zelo domus quis ſcriptũ dei? Cui omnia que foꝛte ibi videt puer⸗ zelus do fa:ſatagit em endari:cupit coꝛrigi: nõ qe⸗ mus tue co⸗⸗ ſcit. Si emẽdare nõ poteſt: tolerat: gemit medit me non excutitur ð area:granũ ſuſtinet pale⸗ am:vt intret in hoꝛreũ.Et cũ palea fuerit ſeꝑata.tu ante hoꝛreum ſi granũ es: noli 222 . 2 S oh. T Ict. excuti de area:ne pꝛius ab auibus colliga ris:q; in hoꝛreũ congregeris.Aues enĩ ce li aerie poteſtates expectant aliquid ra⸗ pere de area: ⁊ non rapiũt niſi qdð inde fue rit excuſſum: ergo zelus domus tue come dit te. Unũ quẽq; chꝛiſtianũ zeluſ domuſ dei comedat:in qua domo dei mẽbꝛũ eſt. on eni magis eſt domus tua:qᷓ; domus vbi habes ſalutem ſempiternã. DHomũ tu⸗ am intras ꝓpter requiem tꝑalen: domuʒ del intras ꝓpter requiem ſempiternã. SZSi ergo in domo tua ne quid ꝑuerſum ſiat ſa tagisin domo dei vbi ſalus ꝓpoſita eſt ⁊ requies ſine fine debes pati q́;tum in te ẽ/ ſi quid foꝛte puerſum videris: Verbi gf̃a AVligdes fratrẽ currere ad theatrũ: ꝓhibe: mone: ↄtriſtare ſi ʒelus domus dei come⸗ dit te. Vides alios currere ⁊ inebꝛiari vel le/a hocvelle in locis ſanctis qð nuſq; de⸗ cet: ꝓhibe quos potes/tene quos potes: terre quos potes. Quibꝰ potes blandire: noli tamen quieſcere. Amicus eſt:ammo⸗ ne itur leniter. Vxoꝛ eſt: ſeueriſſime refre netur. Ancilla eſt: etiam verberibꝰ cõpe⸗ ſcatur. Sac quicqͥd potes ꝓ ꝑſona quam poꝛtas ⁊ perſicis/⸗ zelus domus tue come⸗ dit me. Si autem fucris frigidus marcidꝰ ad te ſolum expectans ⁊ quaſi tibi ſuffici⸗ ens ⁊ dicens in coꝛde tuo:quid mihi ẽ cu⸗ rare aliena peccata / ſufficit mihi anima mea/ipſam integram ſeruem deo: Eya ñ tibi venit in mentem ſeruus ille qͥ abſcon dit talentum ⁊ noluit erogare: Nunquid cauſatus eſt quia perdidit: æ nõ quia ſine lucro ſeruauit? Sic ergo audite frẽs mei: vt non quieſcatis.Ego vobis conſiliũ da turus ſum. Det ille qui intus eſt: quia ⁊ ſi per me dederit/ille dat.Moſtis quid aga tis vnuſqͥſq; in domo ſua cum inqᷣlino /cũ cliente ſuo:cum maioꝛe cuʒ minoꝛe. Quo mogdo dat deus aditum/quõ aperit ianua verbo ſuo. Molite qᷣeſcere lucrari chꝛiſto E quia lucrati eſtis a chꝛiſto Ef Dixerunt Al. litte.rñ illi indei. QS ſignũ oſtendis no⸗ deft & iudei E e & oirerut ei bis quia hec facis: fEt dñs. Sol/ i Ar.Fa ti⸗ Uite templum hoc: 2 tribus die⸗/ dit ieſus: di bus excitabo illud. Dixerunt ergo xit eis. indei.QAuadraginta ⁊ ſex anis edi 1 Al. lit: h i ficatum eſt templũ hoc: ⁊ tu t dicis Al. lit.non tribus diehꝰ r excitabo illud: Ca⸗ hʒ dicis ſed ro erant:carnalia ſapiebant: Ille loqbat᷑ habet in † Ab. li. exci⸗ tabis. ſex anniſ ediſicatũ eſt templũ:⁊ triduo ſu ſcitabit illud:? Dicebat autem. ait euã geliſta: de templo corꝑis ſui. Er ma⸗ J . 4 . .—. . — „ — — 2 . 2 * — . . —. . — ſpũ aliter. Quis àutem poſſit intelligere ᷣ quo templo dicebat? Sed non multũ q̃ri mus. Per euãgeliſtã nobis aperuit: de q̊ templo diceret. Soluite templũ hoc:⁊ tri bus diebus excitabo illud. Quadraginta —— nifeſtum eſt occiſſum dñm:poſt triduũ re⸗ ſurrexiſſe.hoc modo oĩbus nobis notuʒ eſt.Et ſi iudeis clauſuʒ eſt quia foꝛis ſtat nobis tamen apertum eſt/quia nouimus: tionẽ ⁊ reedificationeʒ: anniuerſaria ſolẽ nitate celebꝛaturi ſumus. Ad quam vos Axk. littera lle autem. in quem credimus. Ipſius templi reſolu- exhoꝛtam ur vt pꝛenaretis vos ſi qui eſtiſ cathecumini:vt accipiatis gratiam. Jam nunc tempus eſt:iam nũc parturiat᷑ quod tunc naſcat᷑:ergo illud nouimus:ſed foꝛte hoc exigitur a nobis/vtrum habeat aliqð ſacramentũ qᷓ dragintaſex annis ediſica⸗ hinc dici poſſunt.Sed qð bꝛeuiter dici po teſt ⁊ facile intelligi:hoc interim dica muſ fratres.Hiximuſ enĩ iam niſi falloꝛ heſter no die adam vnũ hominẽ fuiſſe: ⁊ ipſum eſſe totum genus humanũ. MNam ita dixi⸗ mus ſi memiĩſtis quaſi fractus eſt ⁊ ſpar⸗ ſus colligitur/⁊ quaſi conflatꝰin vnã ſocie tatem atq; concoꝛdiam ſpũalem. Et ge⸗ mit vnus pauper modo ipſe adam ſed in chꝛiſto renouatus:quia ſine peccato vẽit adam vt peccatum adam ſolu ret in car⸗ ne ſua:⁊ vt reintegraret ſibi ad imaginem dei adam.Ergo de adam caro chꝛiſt: Ex⸗ go de adam templum qð deſtruxerũt iu⸗ dei: ⁊ ſuſcitauit dñs triduo. Reſu citauit tum templum. Sunt quidem multa: que enim carnem ſuam. Videte: quia s erat equalis patri. Fratres mei:dicit apoſtolꝰ Qui eũ excitauit a moꝛtuis. De quo di⸗ cit? de patre. YFactus inquit obediẽs vſq; ad moꝛtem:moꝛtem autem crucis: pꝛopt „ S +☛ . Phili quod ⁊ deus illum excitauit a moꝛtuis:et dedit ei nomen quod cſt ſuper omne no⸗ men. Reſuſcitatus ⁊ exaltatus eſi domi⸗ nus. Reſuſcitauit a moꝛtuis quis? pater. Cui dicit in pſalmis: excita me ⁊ reddam illis.Ergo pater eum reſuſcitauit non ſe ipſe? Quid autem fecit pater ſine verbo?ęꝛ Quid autẽ facit pater ſine vnico filio ſuo Nam audi quia⁊ ipſe deus erat.Soluite templum hoc:⁊ tribus diebus excitabo il — — — — — =6o=⸗ = S== S=ẽ 2 ged n R W Wunta cooſt AteuitA.n Eimn, Nemn dui ſe⸗ Gnonß gsit lue: uſol uw cki n rod aͤfone, Laligd cica⸗ eaue⸗ apo venut heſter un arti⸗ nu⸗ e e⸗ t u⸗ em E⸗ tiu⸗ zuit ear ſol⸗ e e gz pr et o⸗ er. lam 8 ſe to⸗ ſoo luite lud. Nunquid dixit ſoluite templum qd triduo pater meuſreſuſcitet: Sed quõ cũ pater ſuſcitat ⁊ filius ſuſcitat: ſic cum fi- lius ſuſcitat ⁊ pater ſuſcitat:quia filius di xit ego ⁊ pater vnũ ſumus. Quid ergo ſi⸗ bi vult numerus q̃dragenarius ſemarius Interim ipſe adam quia per totum oꝛbeʒ terraꝝ eſt/audiſtiſ iam heſterno die in q̃t tuoꝛ litteris grecis qttuoꝛ verboꝝ grecoꝝ Si enĩ iſta verba qᷓttuoꝛ ſcribas ſubinuicẽ id eſt. noĩa quattuoꝛ partium mundi oꝛiẽ tis occidentis aquilonis ⁊ meridiani qð ẽ totus oꝛbis:vnde dicit dñs ã qᷓttuoꝛ ven⸗ tis collecturũ electos ſuos cuʒ venerit ad iudicium. Si ergo facias iſta qttuoꝛ noĩa greca. α1π„. 5 eſt oꝛiés. Aραω1ισι qö eſt occidẽs:p 1ππ quod eſt ſeptẽtrio: AS& HASß.úâ qaz5 eſt meridies: Anatole dyſis:arcton.meſembꝛia: capita verboꝛũ adam habent. Quõ ergo ibi inueniemus ãqdragenariũ ſenariũ numerũ? quia caro chꝛiſti de adam erat.Ad litteraſ numeroſ computant greci:qð nos facimus.A lit⸗ terã ipſi lingua ſua ponũt alpha:⁊voca tur æꝙ alphavnũ. Vbi autẽ in numeris ſcri bunt pꝑ beta qð ẽ b ipſoꝝ: vocatur ĩ nume ris duo UVbi ſcribunt gãma:vocat᷑ in nn meris ipᷣoꝝ tria Vbi ſcribit᷑ A delta:voca tur in numeris ipſoꝝ qᷓttuoꝛ:⁊ ſic per oẽs litteras numeros habent:.ał.qð nos dici⸗ mus ⁊ illi dicũt mi.xl.ſignificat.DPicũt enim ISροοορο1Jam videte: iſte littere quem numerũ habeant: ⁊ ibi inue⸗ nietis qdragintaſex annis ediſicatũ tem⸗- plü. Habʒ em adam: o: alpha qs eſt vnũ: labet A delta qð ſũt qttuoꝛ:habes qnq; Habet iteruʒ alpha qð ẽvnũ:habes ſex Habʒ mi: qð ẽ.xl. habes q̃dragitaſex. Hec fratres mei etiam ab anterioꝛibꝰ ma ioꝛibꝰnf̃is dicta ſunt:⁊ inuẽtus eſt iſte nu merus in litteris.xlvj.Et quia dñs noſter ieſus chꝛiſtus de adam coꝛpus accepit:nõ de adam peccatum traxit: templum coꝛ⸗ poꝛeum inde ſumpſit: mon iniqͥtatem que de templo pellẽda eſt. Ipſam autem car⸗ nem quam traxit ð adam/ maria enim de adam ⁊ dñi caro de maria:iudei cruciſixe runt:⁊ ille reſuſcitaturꝰ erat ipſam carneʒ triduo quã illi in cruce erant occiſuri. Il⸗ li ſoluerunt templũ qdragintaſex annis edificatũ:⁊ ille triduo reſuſcitauit illud. Benedicimꝰ dñm deũ noſtrum qui ad le⸗ hieruſalem ieſus in paſca in die fe⸗ ſto multi crediderũt in nomie eiuſ ſurrexiſſet: vſq; ad id qð ait: Amen amẽ dico La. II „ — – ticiam ſpiritualem ↄgregauit nos. Simꝰi humilitate coꝛdis ſemper:⁊ gaudium no⸗ ſtrum penes ipſum ſit: Mõ de ꝓſperitate aliqua huius ſeculi inflemur: ſed noueri⸗ mus felicitatem noſtram non eſſe niſi cum iſta tianſierint. Modo gaudiũ nr̃m frẽs mei in ſꝑe ſit:nemo gaudeat quaſi in re pᷣ ſenti:ne inhereat in via. Lotum gaudiuʒ de ſpe futura ſit:totum deſideriũ vite et⸗ ne ſit. Oĩa ſuſpiria in chꝛiſto anhelent.Il le vnus pulcherrimus qui ⁊ fedos dilexit vt pulchꝛos faceret/dſideret᷑.Ad illũvnũ curratur illi ingemiſcat᷑ ⁊ dicant ſemꝑ ma gnificet᷑ dñs qui volunt pacem ſerui eius 7 ¶ Explicit tractatus decimus: In/ Pꝛetermiſ⸗ cipit tractatus vndecimus. Ab eo ſuſ eſt in hoc ien. tem eſſeti ttact. x. tex. qð ſeriptum eſt. Cum autem eſſeti bco loco: Cuz ergo re⸗ vſq; ad il ud — tibi niſi quis renatꝰ fuerit ex aqua et fermoneʒ et ſpirituſancto non poteſt introi / queʒ dixit ie — in regnum dei · ſus. is dñs pꝛocurauit hodierna ie lectiõis huius oꝛdinem. . %Nam quia ex oꝛdine euange lium ſᷣm iohannẽ ↄſiderare atq; tractare ſuſcepimus: credo ꝙ aduertit charitas veſtra. Opoꝛtune ergo occurrit vt hodie audiretis ex euangelio: quia niſi quis re⸗ na us fuerit ex aqua ⁊ ſpirituſaneto non videbit regnũ dei. Tempꝰergo eſt vt vos exhoꝛtemur/quia adhuc eſtis cathecumi⸗ ni: qui ſic credidiſtis in chꝛiſtuʒ vt adhuc veſtra peccata poꝛtetis. Nullus auteʒz re⸗ gnum celoꝛum videbit oneratus peccatis quia niſi dimiſſa fuerint non regnabit cũ chꝛiſto. DHimitti autem non poſſunt/niſi ei qui renatus fuerit ex aqua ⁊ ſpirituſan⸗ cto. Sed omnia verba qucẽadmodũ ſe ha beant aduertamuſ:vt hic ineniant qui pi- gri ſunt/ qᷓ;ta ſolicitudie feſtinãdũ ſibi ſit ad onus deponendũ:quia ſi ferrent aliqᷓ; ſarcinam grauem aut lapidiſ aut ligni aut alicuius etiam lucri/ſi frumentũ poꝛtarẽt ſi vinũ ſi pecuniam:currerent vt depone⸗ rent onera:poꝛtant ſarcinam pec atoꝝ et pigri ſunt currere: Currẽdũ eſt vt depo⸗ oh. Tract. natur. Hec pꝛemit ſarcina ⁊ mergit. Ecce Al. lit. ha⸗ audſtis qꝛ cũ r eſſet t dñs ieſus xps bet autem. hieroſolymis in paſca in die feſto: dlalitin hy multi crediderunt in nomine eius rps. videntes ſigna eius que faciebat NANAulti crediderũt in noĩc eius.Et qͥd ſe⸗- Alia litte⸗ quitur: Ipſe autem rchriſtuſ nõ cre ra hʒ ieſus debat ſeinetipſum eis. Quid ſibi er⸗ go vult: Illi crẽdebant in noie eius:⁊ ip⸗ ſe ieſus non credebat ſemetipſum eis. An foꝛte non crede bant ei ⁊ fingebant ſe cre didiſſe:⁊ ꝓpterea ieſus non credebat ſe⸗ metipſum eis? Sed non diceret euãgeli⸗ ſta: multi crediderũt in noĩe eius:niſi ve⸗ rum illiſ teſtimomũ diceret. Magna ergo res ⁊ mira res. Credunt homines in chꝛi⸗ ſtum/ chꝛiſtus non ſe credit hominibus: pꝛeſertim quia filius dei eſt. vtiq; volens paſſus eſt:⁊ ſi nollet /nunq; pateret᷑. Qui ſi nollet nec naſceret᷑. Si autem hoc ſoluʒ vellet vt naſceret᷑ tantum ⁊ ñ moꝛeretur: et quicqͥd vellet faceret quia omnipotẽs patris filius omnipotẽs ẽ.Ex ipſis rebus ꝓbemus:quia cuʒ voluiſſent eum tenere diſceſſit ab eiſ. Loquitur euãgeliũ.Et cũ voluiſſent eum de vertice montis pꝛecipi tare:diſceſſit ab eis illeſus.Et qñ venef̃t ad eum compᷣhendendũ iam vendituma iuda vꝛoditoꝛe:cum ille putaret in pote—- ſtate ſe habere tradere magiſtrũ ſuum et dñm ſuũ:⁊ ibi oſtendit dñs voluntate ſe pati non n ceſſitate. Nam cum eum com⸗ pꝛehendere nlei voluiſ ent uniec nts⸗ 5 vviii Quem queritis? At illi dixerunt: Jeſum Johã. x viy⸗ naʒarenũ.Et ille.Ego ſum. Hac voce au dita redierunt retro ⁊ ceciderũt. In eo ꝙ eos reſpondens deiecit/oſtẽdit poteſtatẽ vt in eo ꝙ ab eis compᷣhenſus eſt oſtende ret voluntatẽ.Ergo qð paſſus eſt/ mie fu it. Traditus enĩ eſt ꝓpter delicta noſtra: et reſurrexit ꝓpter iuſtiſicationẽ noſtram Audi verba ipſius. Poteſtateʒ habeo po nendi animam meam: ⁊ poteſtatẽ habeo iterum ſumendi eã. Nemo tollet a me ani mam meam'/ſed ego pono illam a meip/o et iterum ſumo eam. Cuʒ ergo haberet tã . tam poteſtateʒ cum eam dictis pᷣdicaret: factis oſtenderet:quid ſibi vult qð non ſe credebat eis ieſus quaſi aliquid nolẽti no cituris: aut aliquid nolenti facturis:pᷣſer⸗ tim quia iam crediderant in noĩe eius:et de ipſis dicit euangeliſta: crediderũt ĩ no XI Ca. III minis nouerat quid eſſet in homine:qð ip probamus de petro quia non nouerat qð in ipſo eſſet:quando dixit/tecum erovſq; Amen amen dico tibi:pꝛius q; gallus can tet:ter me negabis.Homo ergo neſciebat rat quid eſſet in homine:crediderant ĩ no rant in eum homines/manifeſtũ eſt / verũ non credebat ſe metipſum illis. Et h ma⸗ nifeſtum eſt. ⁊ nullus chꝛiſtianus dubitat Rabbi. hec ſigna facere ꝗᷓ tu facis: niſi fue rit deus cum eo. Ergo iſte nicodemus ex his ert qui crediderant in noĩe eiꝰ:vi dentes ſigna ⁊ ꝓdigia eius que faciebat. crediderunt in noĩe eius. Quare credide runt in noĩe eius:? Sequitur ⁊ dicit:viden tes ſigna eius que faciebat. Et de nicode mo quid dicit: Erat pꝛinceps iudeoꝛum et ait illi.Rabbi ſcimus qꝛ a deo veniſti MTTW— mine eius 5 quibus dicit: ipſe autem ie⸗ ſus ñ credebat ſeipſuʒ eis.Quare:?t O& t Alia litte⸗ non erat vt quis teſtimoniũ perbhi beret de homine. Ipſe eniʒ ſciebat quid eſſet in homine. Plus nouerat artifex quid eſſet in opere ſuo:quã ipſum opus quid eſſet in ſemetipſo. Creatoꝛ ho ipſe noſſet omnes:⁊ quia opus ei ra habet eo. ſe creatus homo nõ nouerat. Nonne hoc ad moꝛtem? Audi quia dñs nouerat: qͥd eſſet in homine. Tu mecũ vſq; ad moꝛteʒ quid eſſet in ſe:ſed creatoꝛ hominis noue mine eius multi:⁊ ipſe ieſuſ non credebat eiſ. Quid dicimus fratreſ? Foꝛte ↄſequẽ tia indicabunt nobis. Quid ſibi vult my⸗ ſteriũ verboꝛum iſtoꝛum? quia credide⸗ eſt:nemo dubitat:euãgeliũ loquit᷑:verax euangeliſta teſtatur. Item/quia ipſe ieſuſ quia ⁊ hoc euangeliũ loquit᷑.et idem ve rax euangeliſta reſtatur. Quare ergo cre⸗ diderunt illi in noĩie eius:⁊ ieſus non cre⸗ Rat homo exr phariſeis nicodemus nomine prin-⸗ Alia litte⸗ ceps iudeoru. Hic venit ra bʒ autem. ad eum nocte:⁊ dixit ei.· bi: Jam hoc noſtis:quia rabbi ma⸗ giſter dicitur. Gcimus quia a deoveę niſti magiſler: lemo imn Poteſt 1 „*= ifue Superius enĩ hoc dixit.Cum autem eſſet hieroſolymis in paſca in die feſto: multi nicodemus nomine. Venit ad eum nocte magiſter. Et iſte ergo crediderat in nomi ne eius.Et ipſe vnde crediderat? Hemo Prron i ſen debat ſemetipſuʒ illis: Seqntia videamꝰ Capitułkiij. ę — . — — — — — — — — D ſlin Job. TCract. XI lie⸗ W Keinhin erdi uern funn oꝛho goip hoc tq ovſq; qd nonez scan lebat noue mino ebar ſguc mj⸗ ile⸗ ſei en ſeſut Pne⸗ nt re e⸗ e⸗ cpiubih. Ceyin i A line⸗ n ahzauen · ⸗ he⸗ — e/ 15 1 et ti de gen de um ce ſf mo poteſt h ſigna faeere que tu facis. niſi fue- nit deus cum eo. Si ergo nieodemus de il: lis multis erat qui crediderã. in noĩe eiꝰ: iam in iſto nicodemo attendamꝰ: quare ieſus non ſe credebat eis: Reſpõdit ie⸗ ſus ⁊ dirit ei. Amen amen dico ti- uniſi quis renatus fuerit denuo non poteſt videre regnũ dei Ipſis ergo ſe credit ieſus:qui nati fuerit denuo Ecce illi crediderãt in eum:⁊ ieſus non ſe credebat eis. Zales ſunt omnes cathecu⸗ mini: ipſi iam credunt ĩ noĩe chꝛiſti:ſed ie ſus non ſe credit eis. Intendat ⁊ intelli⸗ gat charitas veſtra. Si dixerimus cathe⸗ cumino / credis in chꝛiſto: Reſpondet cre⸗ do 1 ſignat ſe. Jam crucem chꝛiſti poꝛtat ĩ fronte:⁊ non erubeſcit in cruce dñi ſui.Ec ce credidit in noie eius. Interrogamꝰ eũ. AManducas carnem filij hoĩs ⁊ bibis ſan⸗ guinẽ fllij hominis: neſcit quid dicimus: quia ieſus non ſe credidit ei.Cuʒ ergo ex eo numero nicodemus eſſet:venit ad dñʒ ſed nocte venit: ⁊ hoc foꝛte ad rem perti⸗ net. Ad dñm venit ⁊ nocte venit:ad luceʒ venit ⁊ in tenebꝛis veniu. Renati auteʒ ex aqua ⁊ ſpintuſancto quid audiũt ab apo ſtolo? Fuiſtis aliqũ tenebꝛe:nũc autẽ lux in dño:ſicut filij lucis ambulate.Et iteruʒ Mos autem qui diei ſumus ſobꝛij ſimus. Qui ergo renati ſunt: noctis fu eft / ⁊ diei ſunt: Tenebꝛe fuerũt/a lumen ſunt. Jam credit ſe illis i ſus:⁊ non nocteveniũt ad ieſum ſicut nicodemus:non in tenebꝛis q runt diem. Lales enĩ iam etiam ꝓfitemur acceſſit ad illos ieſus:facit in illis ſaluteʒ quia ipſe dixit:Miſi ds manducauerit car nem meã?⁊ biberit ſanguinẽ meum:nõ ha⸗ bebit in ſe vitam.Et ꝙ ſignũ crucis habẽt in fronte cathecumini:iam de domo ma⸗ gnaiſunt:ſed fiant ex ſeruis filij. Nõ enim nihil ſunt:qui iam ad domũ magnam per tinent. QAuando autem manna manduca⸗ cauit populus iſracl? Cũ tranſiſſet mare rubꝛum. Mare autem rubꝛum quid ſignifi j. Coꝛinth.x cet: audi apoſtolũ. Molo autem vos igno — rare fratreſ:quia omnes patres noſtri ſub nube fuerunt ⁊ omnes mare traſierũt. Vt quid per mare trãſierũt? quaſi quereres: ſecutus ait.Et omnes in moyſe baptizati ſunt:in nube ⁊ in mari. Si ergo figura ma⸗ ris tantũ valuit:ſpecies baptiſmi q;tũ va lebit? Si qs geſtum eſt in figura / traiectũ . . „ 2 n e E 7* . E 2. AEE S — 8 A1e t. ro 7 populum ads manna perduxit: Quid exhi bebit᷑ chꝛiſtus in veritate baptiſmi ſui ra⸗ iecto per eum populo ſuo? Per baptiſmũ ſuũ traiecit credentes occiſis omnibꝰ pec catis tanq; hoſtibus ↄſequentibus:ſicut ĩ illo mari omnes egyptij pierunt. Quo tra iecit fratres mei Quo traiecit ꝑ baptiſmũ ieſus:cuius figuram tunc gerebat moyſes qui ꝑ mare traijciebat: Quo traijciebat: ad manna. Qð eſt manna? Ego ſum inqt panis viuus:qui de celo deſcendi.Man⸗ na accipiunt fideleſ:iam traiecti per mare rubꝛu ʒ. Quare ⁊ ꝑ mare rubꝛuʒ?:? Jam ma re:quare rubꝛum? Significabat mare illð rubꝛum ba tiſmũ chꝛiſti. Vnde rubet ba ptiſmꝰ chꝛi ſti? niſi chꝛiſti ſanguine conſe⸗ cratus:Quo ergo perducit credentes et baptiʒatoſ? Ad manna.Ecce dico manna Notũ eſt quid acceperint iudei/populꝰ üle iſfrael:notum eſt quid illiſ pluiſſet deꝰ de celo: ⁊ neſciunt cathecumini quid ac⸗ cipiunt chꝛiſtiani Erubeſcãt ergo quia ne ſciunt. Tranſeant per mare rubꝛum: man ducent manna: vt quõ crediderũt in noĩe ieſu/ſic ſeipſis credat ieſus. Ideo intẽdi⸗ te fratres mei:quid rñdeat iſte qui nocte venit ad ieſum. uis ad ieſum venerit: tamẽ quia nocte venit/adhuc de tenebꝛis carnis ſue loquit᷑:non intelligit qð audi⸗ uit a dño:nõ intelligit quõ audiuit a luce que illuminat omnẽ hominẽ venienteʒ in hunc mundũ. Jam ei dñs dixit. Niſi quis renatus fuerit denuo:non videbit regnuʒ dei. Dic ad eũ nicodemꝰ. Quomo - 0 piritus ei oquitur: ille carnem ſa⸗ pit. Carnem ſuam ſapit: quia carnem chꝛi ſti nondum ſapit. Cum enĩ dixiſſet dñs ie t Alia litte⸗ ſus/niſi quis manducauerit carnem meaz et biberit ſanguinẽ meum non habebit in ſe vitam:ſcandaliʒati ſunt quidaʒ qui eũ ſequebant᷑ ⁊ dixerunt apud ſemetipſos. Durus eſt hic ſermo:⁊ quis poteſt eũ au⸗ dire? Putabant enim hoc dicere ieſum qo eum poſſent conciſum ſicut agnũ coq⸗ re ⁊ manducare: abhoꝛrentes a verbis ei⸗ us receſſerunt: ⁊ amplius eum non ſunt ſecuti. Sic cuangeliſta loquitur:⁊ dñs ip⸗ ſe remanſit cum duodecim.Et illi ad eum Dñne:ecce illi dimiſerunt te.Et ille.Mun⸗ quid ⁊ vos vultis abire? Oſtendere vo⸗ lens quia ipſe illis erat neceſſarius:nõ il⸗ Joh.vj. ES do poteſt homo rnaſci cũ ſit ſenex. ra hʒ renaſci Ab. lit. ĩ vẽ ꝗ trẽ mr̃is ſue Ab.l:fnaſci Joh. Tract. li erant chꝛiſto neceſſarij. Ne Qquiſ texreat chꝛiſtum quando dicitur vt ſit chꝛiſtian?: quaſi beatioꝛ erit chꝛiſtuſ:ſi tu fueris chꝛi ſtianus. Bonum eſt tibi vt ſis chꝛiſtianus Nam ſi non fueris: malum chꝛiſto nõ erit Audi vocem pſalmi.hixi dño deus meuſ es tu:quomodo bonoꝝ meoꝝ non eges. Ideo deus meus estu: qm̃ bonoꝝ meo⸗ rum ñ eges. Si fueris ſine deo/minoꝛ eriſ: ſi fueris cuʒ deo: maioꝛ deuſ non erit. Nõ ex te ille maioꝛ:ſed tu ſine illo mino?.Cre ſce ergo in illo:noli te ſubtrahere vt qua⸗ ſi ille deſiciat. Reſicieris ſi acceſſeris:defi⸗ cies ſi receſſeris. Integer manet te acce⸗ dente: integer te cadente. Cum ergo dixiſ ſet diſcipulis:nunqͥd⁊ vosvultis abire: re ſpondit petrus:petra illa voce oium. Do mine ad quem ibimus? Verba vite et⸗ ne habes. Bene ſapuit ĩ oꝛe ipſius caro dfi. Dñs autem expoſuit eis ⁊ dixit. Spi⸗ ritus eſt qui viuiſcat:caro autem non ꝓ⸗ deſt quicqᷓ;. Cum dixiſſet/niſi quis mãdu⸗ cauerit carnem meam ⁊ biberit ſanguineʒ meum non habebit in ſe vitam: ne camali ter intelligerẽt:ſpiritus eſt inquit qui vi⸗ uificat:caro autem nihil ꝓdeſt. Verba au tem que locutus ſum vobis:ſpiritus ⁊ vi⸗ ta ſunt. Hunc ſpiritũ ⁊ hanc vitã non ſa⸗ piebat iſte nicodemus:qui nocte venerat ad ieſum. Ait ei ieſus. NHiſi quis renatus fucerit denuo.non videbit regnum dei.Et ille carnem ſuam ſapiens / in cuius oꝛe nõ dum ſapiebat caro chꝛiſti:quomodo inaat poteſt homo naſci cum ſit ſenex: Nun⸗/ uid poteſt ti vtero matris ſue ite rum introire ⁊ fnaſci: Hon nouerat iſte niſi vnam natiuitatẽ ex adaʒ ⁊ eua:ex deo ⁊ eccleſia nondum nouerat. Non no⸗ uerat niſi eos parentes qui genuerant ad moꝛtem mondum nouerat eos p arentes qꝗͥ genuerant ad vitaʒ. Non nouerat niſi eoſ parentes qui genuerant ſucceſſuros mon⸗ dum nouerat eos qui ſemper viuẽtes ge⸗ nerant ꝑmanſuros. Cum ergo ſint duc na tiuitates:ille vnam intelligebat. na eſt de terra:alia de celo. Vna eſt de carne: alia eſt de ſpiritu. Vna de moꝛtalitate: alia de eternitate. Vna eſt de maſculo et femina:alia de deo ⁊ eccleſia.Sʒ ipſe due ſingule ſunt:nec illa poteſt repeti nec illa Recte intellexit nicodemꝰ ſed natiuitatẽ carnis.Sic ⁊ tu intellige natiuitatẽ ſpiri⸗ — 4 R en Puae — . 7. 5eü . XI tus: quomodo intellexit nicodemꝰ nati⸗ uitatem carnis. Quid nicodemꝰ intelle⸗ xit: Nunquid poteſt homo denuo in ven trem matris ſue intrare ⁊ naſci?¶ Jvam natꝰ ſum de adam:non me poteſt iterũ genera re adam.Sic quicũ q; tibi dixerit vt ſpiri⸗ tualiter iterum naſcaris:reſponde ꝙ dixit nicodemꝰ. Nunquid poteſt homo in ven-⸗ trem matris ſue intrare ⁊ naſci? Jam natꝰ ſum de adam:non me poteſt iterũ genera re adam. Jam natus ſum de chꝛiſto: non me poteſt iterum generare chꝛiſtus.QWu modo vterus non poteſt repeti:ſic nec bo⸗- ptiſmũ. Qui naſ cit᷑ de eccleſia catholica: Señ.xxj. tanq; de ſara naſcit᷑ de libera naſcit᷑. Qui Gal.iiij. naſcit᷑ de hereſi/tanq; ð ancilla naſcit᷑:ſed ex ſemine abꝛaam. Aduertat charitas D veſtra ad magnũ ſacramentũ.Teſtat᷑ deꝰ er dicit. Ego ſum deus abꝛaam ⁊ deus yſa Exo.iij. ac ⁊ deus iacob: Mon erãt alij priarche:i erat ante iſtos ſctũs noe qui ſolus in toto genere humano cum tota domo ſua meru it de diluuio liberari:in quo⁊ filijs eius fi gurata eſt eccleſia? Ligno poꝛtante eua⸗ dunt diluuiũ. Deinde poſtea magni quoſ nouimus quos ſancta ſcriptura cõmẽdat: moyſes fidelis ĩ tota domo eius:⁊ illi treſ noĩ antur quaſi eum ſoli ꝓmeruerint.Ego ſum deus abꝛaam ⁊ deus yſaac ⁊ deus ia cob. oc mihi nomen eſt ĩ eternũ.Sacra mentũ grande. Potens eſt dñs:⁊ oꝛa no⸗ ſtra aꝑire ⁊ coꝛda vr̃a vt dicere poſſimus ſicut reuelare dignat“ eſt: ⁊ caꝑe poſſitis / ſicut exrpedit vobis.Tres ergo iſti priar⸗ che:abꝛaã yſaac ⁊ iacob. Jam noſtis filij iacob qꝛ duodecim fuerũt: ⁊ inde populꝰ iſrael qꝛ ipſe iacob iſrael:a pyłs iſrael ni⸗ bus duodecim:ꝑtinẽtes ad duodecim fili os iſrael Abꝛaam yſaac ⁊ iacob:tres pfes et ppłs. Tres pr̃es tanq; in pncipio popu⸗ li: Tres patres a qbꝰſigurabat᷑ płs.⁊ pls ipſe pꝛioꝛ pñs ꝓpłs. In plo enĩ iudeoꝝ ſi guratus ẽ gls chꝛiſtianoꝝ Ibi figura:hic veritas: Ibi membꝛa:hic coꝛpus:Dicente aplo. Hhec autem in figura ↄtingebãt illis Vox ẽ apoſtoli.Seripta ſunt inquit ꝓpt᷑ nos: in quos finis ſeculoꝝ obuẽit. Recur⸗ xxxij .q.iiiji rat nũc animꝰ veſter ad abꝛaã yſaac ⁊ ia- Recurrat cob. In iſtis tribus inuenimꝰ parere libe⸗- ras/parere ⁊ ancillas. Inuenimꝰ ibi ⁊ par tus liberarũ:inuenimꝰ ibi ⁊ partus ancil⸗ larum. Ancilla nihil boni ſignificat: Eijce at⸗ en na nen ſin⸗ dixit ven⸗ llar⸗ lerg non ai Beß ttj. ſed ws P iNH is ſa En rchei AtotO einsſ ela⸗ lguof ſidat: lieſ E., 1 nu⸗ o⸗ 19 4 12 i⸗ fli ſes e⸗ ls. ne n . ſri g 1e Beum de⸗ ger , ic⸗ Philippᷣ.j⸗· Joh. Tract. XI Ca. III ancillam inquit ⁊ filium eius: non eni be res erit filius ancille cuz ſilio libere. Apo ſtolus hoc cõme moꝛat:⁊ in illis duobꝰ ſi⸗ lijs abꝛae dicit apoſtolꝰ fuiſſe figurã duo „7 , rum teſtamentoꝝ: veteris ⁊ noui. Ad ve poꝛalium:dilectoꝛes ſeculi.Ad nouũ te⸗ ſtamentũ dilectoꝛes v te eternẽ. Ideo il⸗ la hieruſalẽ ĩ tra / vmbꝛa erat celeſtis hie ruſalem matriſ oĩium noſtrũ:que eſt in ce lo.Et hec apoſtoli verba ſunt.Et de iſta ciuitate vnde ꝑegrinamur: multa noſtis multa iam audiſtis. Inuenimꝰ auteʒ rem miram ĩ iſtis partubus. id eſt. in iſtis feti⸗ bus: in iſtis generatiõibus liberarũ ⁊ an⸗ cillarum qrtuoꝛ ſcilicet genera hoium:in quibus ſcilicet qtruoꝛ generibꝰ/complet᷑ figura totius populi futuri chꝛiſtiani:vt ñ ſit mirum qðs in illis tribus dictũ eſt. Ego ſum deus abꝛaam ⁊ deus yvſaac ⁊ deus ia cob. In omnib“ eni chꝛiſtianis fratres in- tendite:aut per maloſ naſcunt᷑ voni:aut ꝑ bonos naſcunt᷑ mali:aut per bonos boni: aut per malos mali. Amplius ſſtis q̃ttuoꝛ generib“ non poteſtis inuenire. QAue iteꝝn repetam:aduertite retinete⁊ excucite coꝛ da veſtra:nolite pigri eſſẽ. Capite ne ca⸗ piamini. Quomodo q̃ttuoꝛ genera ſunt oĩum chꝛiſtianoꝝ: Aut ꝑ bonos naſcunt᷑ boni.aut ꝑ malos naſcunt᷑ mali:aut ꝑ bo⸗ nos mali:aut ꝑ malos boni. Puto qꝛ pla⸗ nũ eſt P er bonos boni:ſi ⁊ q baptiʒãt bo ni ſũt:⁊ qui baptiʒant᷑/recte credunt:⁊ in membꝛis chꝛiſti recte numerant᷑. Per ma⸗ los mali:ſi ⁊ qui baptiʒant mali ſunt:⁊ ꝗͥ baptiʒant᷑ duplici coꝛde accedunt ad deũ et non tenent eos moꝛes quos audiũt ĩ ec cleſia vt ibi non ſint palee ſed frumentum AQus eni multi ſint nouit charitas veſtra Per malos boni. aliqñ baptiʒat adult᷑: ⁊? baptiʒat᷑ iuſtificat᷑. Per bonos mali: ali quando qui ba ptiʒãt ſancti ſunt: qui ba⸗ ptizantur:tenere viaſ dñi nolunt. Puto g fratres notum eſſe in eccleſia ⁊ quotidia⸗ nis exemplis ea que dicimus:ſed in pꝛio⸗ ribus noſtris patribꝰ ea ↄſideremꝰ: qꝛ ha buerunt ⁊ illi iſta qttuoꝛ genera.Per bo⸗ nos bõi:ananias paulũ baptiʒauit.Quid per malos mali. Dicit apoſtolus quoſdã pᷣdicatoꝛes euangelij: quos dicit non ca⸗ ſte annũciare ſolere euangeliũ: quos to⸗ lerat in ſocietate chꝛiſtiana ⁊ dicit.uid . . enim duin oſno ſiue p occaſionẽ ſiue ꝑ ve⸗ ritatem̃ chꝛiſtus annũciet᷑ ⁊ ĩ hoe gaudeo Nunqd maliuolus erat:⁊ de alieno malo gaudebat: Sed quia ⁊ ꝑ malos verum p-⸗ dicabat᷑:⁊ ꝑ maloꝝ oꝛa chꝛiſtꝰpᷣdicabat᷑:ſi quos iſti ſui ſimiles baptiʒabãt/mali ma- los baptiʒabãt.Si quos iſti baptiʒabant tales quales admonet dñs cuʒ dicit: que dicunt facite:que autẽ faciunt facere noli . . » 4 te: mali bonos baptiʒabãt: Poni malos baptiʒãt:quomõ a philippo ſancto ſimon magus baptiʒzatuſ eſt. ¶ Mota ſunt ergo E iſta q̃ttuoꝛ genera fratres mei: Ecce itez ea repeto tenete illa/nũ eratèe illa:adutite illa:cauete ꝗᷓ mala ſũt:tenete q̃ bona ſũt: Per bonos boni naſcunt᷑/cum ꝑ ſctõs ſan cti baptiʒãt᷑: Per malos mali: cũ ⁊ qͥ ba⸗ ptiʒzant ⁊ qui baptiʒant᷑ iniq; ⁊ impie vi- uunt. Per malos boni: cum mal ſunt qui baptiʒant ⁊ boni qui baptiʒant᷑. Per boz⸗ nos mali/cuʒ boni ſunt qui baptiʒzãt/⁊ ma li qui baptiʒant᷑ Quõ inuenimꝰ iſta in tri bus iſtis noibus:ego ſum deus abꝛaaʒ de us yſaac ⁊ deus iacob? Ancillas accipia⸗ mus in malis:liberas accipiamꝰ in bonis. Pariunt libere bonos:ſara peꝑit vſaac. Pariunt ancille malos:agar peꝑit hyſma el. Habemꝰ in vno abꝛaam ? ilud genus cum per bonos boni:⁊ hoc genus cum per malos mali. Per bonos mali vbi figurati ſũt: Libera erat rebecca vxoꝛ yſaac:legi time peperit geminos. Vnus erat bonuſ: alter malus.Habes aperte ſcripturã dicẽ tem dei voce. Jacob dilexi: eſau autem odio habui. Iſtos duos genuit rebecca ia cob ⁊ eſau. Vnus indẽe eligitur ꝛalius im⸗ ꝓbatur. Vnus ſuccedit in hereditatẽ : al⸗ ter er here dat᷑. Mõ facit populũ ſuũ deus dẽ ſau:ſed facit de iacob. Semen vnuʒ: diuerſi qui concepti ſunt. Vterus vnus: diuerſi qui nati ſunt. Nunquid non libe- ra pepit iacob: que libera peperit eſau?⸗ eſt rebecce cum ibi luctaren᷑ Huo popu⸗ li ſunt in vtero tuo: Duo hoĩes: duo po⸗ puli: Bon populus: malus populus: Sʒ tamẽ in vno ventre luctabant᷑. ti mali ſunt in eccleſia:⁊ vnus vterus poꝛtat do⸗ nec in fine diſcernẽt᷑:⁊ boni aduerſus ma⸗ los clamat:⁊ mali aduerſus bonos recla⸗ mant:⁊ in vniꝰ viſceribꝰ vtriq; luctantur. Nunqͥd ſemꝑ ſimul erũt? In ſine exit᷑ ad Hr H .. . . . . Sð e uij ’ð’MU Luctabant᷑ in vtero matris ſue: ⁊ dictum Geñ.xxv. ₰ . Joh. Tract. xN lucem: declaratur natiuitas:que hie in ſa⸗ 29. III —ᷓOODÝZðZð — 4 — cerat hyſmael puero yſaac: quia ludebat cramento figuratur. Et tunc aparebit:ia⸗ cum illo: Sed illa luſio/illuſio erat. Illa cob diulexi eſau autem odio habui. Jã er⸗ luſtio deceptionem ſigniſicabat: Nam ma⸗ go inuenimꝰ fratres ⁊ de bonis bonos: de gnum ſacramentũ: attendar charitas ve⸗ libera yſaac: ⁊ de malis mal? s:de ancilla ſtra. Perſecutionẽ illam vocat apoſtolus hyſmael De bonis malos:eſau ð rebecca. ipſam luſionem:ipſum luſum ꝑſecutioneʒ L Et ð malis bonos vbi inuenimꝰ? Reſtat vocat. Ait enim. Sed ſicut tunc iülle qͥ fᷣm iacob / vt in tribus patriarchis / qttuoꝛ ge⸗ carnem natus erat ꝑ equebat᷑ eum d ̃ᷣm ſ nerum iſtoꝛum ꝑfectio ↄcludat᷑. habuit ſpiritum ita ⁊ nunc.id eſt.qui ᷣm carnem “ vxoꝛes iacob:habuit ⁊ ancillas. Pariunt nati ſunt:pſequunt᷑ eos qui ᷣm ſpiritũ na “ libere pariũt⁊ ancille:⁊ fiunt duodecim ſfi ti ſunt.Qui ſunt ſᷣm carneʒ nati: DNilecto lij irael.Si numeres omnes de quibꝰ na- res mundi:amatoꝛes ſeculi. Qui ſunt ſᷣm ti ſunt:non omnes de liberis/ non omnes ſpiritũ nati? Amatoꝛes regni ccloꝛum: de ancillis:ſed tamen omnes ex vno ſemi dilectoꝛes chꝛiſti: deſiderates vitam eter⸗ “ ne. Quid ergo fratres mei? nunqͥd qui na nam: gratis colentes deum. Ludunt ⁊ dic̃ 6tr. ti ſunt ð ancillis /non ſimul poſſeder̃t ter⸗ apoſtolus ꝑſecutionẽ. Mam poſtea q; di⸗ ram ꝓmiſſionis cum fratribꝰ ſuis? Inue⸗ xit hec verba apoſtoluſ:⁊ ſicut tunc ille q HDM nimus ibi bonos fllios iacob natos de an⸗ fm carnem natus erat pſequebat᷑ eum ꝗ cillis: ⁊ bonos filios iacob natos de lib⸗ ffjm ſpiritum ita ⁊ nũc:ſecutus eſt ⁊ oſten⸗ ris. Mihil illis obfuit natiuitas de vteris dit de qua ꝑſecunione diceret: Sed quid ancillarum: quando in patre cognouerũt dicit ſcriptura:? Eijce ancillam ⁊ fſiliuʒ eiꝰ 2 ſemen ſuũ: ⁊ ↄſequenter regnũ cum fratri non enim heres erit ſiliuſ ancille cum ſilio S dus tenuerũt. Quomodo ergo in fllijs ia⸗ meo yſaac.Queramus vbi hoc dicat ſcri⸗ d cob non obfuit illis qui nati ſunt de ancili,⸗ ptura vt videamus vtrum aliqua pſecu⸗ Mo lis quo minus tenerẽt regnũ: ⁊ terram re⸗ tio pᷣceſſerit hyſmaelis in yſaac: ⁊ inueni⸗ + ꝓmiſſionis cuʒ fratribꝰ ex equo accipent: mus hoc dictum eſſe a ſara quando vidit non iüllis obfuerunt natales ancillarum ſʒ pueros ludentes ſimul.Quã luſionem di⸗ R pꝛeualuit ſe vẽ paternũ: Sic quicũq; per cit ſcriptura vidiſſe ſaram: hanc ꝑſecutio⸗ H malos baptiʒant᷑:tanqᷓ; de ancillisvidenꝭ nem dicit apoſtolus.Plus ergo vos pſe⸗ 9 nati:ſed tamen quia ex ſemine verbi dei quunt᷑:qui vos in ludendo ſeducũt. Ve⸗ dgð figuratur in iacob/non ↄtriſtent᷑: ſinul ni veni: baptizare bic.hic habes veruʒ ba⸗ ð hereditatẽ cum fratribꝰ poſſidebũt. Secu ptiſmũ: Moli ludere: vnus eſt verus. Ille SSð rus ergo ſit qui de ſemine bono naſcit᷑:tã uſus eſt:ſeduceriſ.⁊ iſta ꝑſecutio grauis “”URDRDU tum non imitetur ancillam. Si de ancilla tibti crit. AMelius tibi erat:ſi hyſmaelem lu naſcitur: ancillaʒ malam ſuꝑbientẽ ñ imi⸗ crareris ad regnũ. Sed non vult hyſmael n tetur. Vnde enim filij iacob ð ancillis na quia ludere vult. Tene tu hereditatẽ pa⸗ n ti poſſederunt terraʒ ꝓmiſſionis cũ fratri tris ⁊ audi.Eijce ancillam ⁊ filium eius:ñ ur bus: hyſmael autem de ancilla natus ex· cmm heres erit ſilius ancille cuʒ ſilio meo 1 pulſus eſt de hereditate? Vnde niſi quia vſaac. Iſtuetiam audent dicere quia pſe⸗ ille ſuperbus erat:illi humileſ. Erexit ceer cutionem ſolent pati a catholicis regibus d uicem ⁊ voluit ſedu ere fratrẽ ſuũ: ludes aut a catholicis pꝛincipibꝰ:q̃ in ꝓfſecutio⸗ F cum illo. ¶aagnü ibi ſacramentũ. Lu⸗ ne tolerant afflictionem coꝛpoꝛis. Si ta⸗ Geñ:xxj. debant ſimul hyſmael ⁊ yſaac: vidit illoo men aliquando paſſi ſunt aut quomodo . 1 Sal uij. ſara ludentes: ⁊ ait abꝛae Eijce ancillam paſſi ſunt / ipſi ſciant: aut conueniãt cõſci uigii et filium eius:non eni heres erit filius an- entias ſuas.Tamen afflictionem coꝛpo⸗ cille cum filio meo yſaac. Et cum ↄtriſta- ris paſſi ſunt: Perſecutio quam faciunt tus eſſet abꝛaam: ↄfirmauit ei a dño ange grauioꝛ eſt. Caue quãdo vult ludere hyſ⸗ lus dictum vxoꝛis eius. Jam hic manife⸗ mael cum yſaac: quando tibi blandit᷑ qᷓn⸗ ſtum eſt ſacramentũ: quia neſcio qͥd fuuu do offert alterum baptiſmũ: re ponde ha⸗ trum panuriebat illa res geſta. Ludentes beo iam baptiſmũ. Si enim verus eſt iſte vigit ⁊ dicit: Eijce ancillam ⁊ filium eius. baptiſmus:quiſqqs vult alteruʒ dare/ ile⸗ Auid eſt hoc fratres? Quid enim mali fe ludere vult. Caue anime perſecutoꝛem: B . . Zob. Cract. xI MHNlam ſi a pꝛincipibꝰcatholicis aliqͥd paſ⸗ ſa eſt pars donati aliquando/ſᷣm coꝛpus paſſa eſt:non m uluſionẽ ſpiritus. Audi⸗ te ⁊ videte in ipſis veteribus factis:omĩa futurarũ rerum ſigna indicia: Inuẽit᷑ ſa ra afflixiſſe agar ancillam: Sara libera eſt Poſtea quã ſuꝑbire cepit ancilla: queſta xit aduerſum me ceruicem ſuam: Et qua ſi ab abꝛaam fleret: de abꝛaam queſta eſt mulier: Abꝛaam vo qui non in ancilla li- eſt abꝛae ſara ⁊ dixit:Eijce ancillam:ere⸗ bidine vtendi tenebat᷑ ſed officio generã⸗ di quõ ſara dederat vnde ꝓlem ſuſciꝑet: ait ei:Ecce ancilla tua:vtere ea ſicut vis: Et afflixit eam grauiter ſara ⁊ fugit a fa⸗ cie eius:Ecce libera afflixit ancillam: ? ſi illam vocat r ſecutionẽ apłs:Ludit ſeruꝰ xxiiũj. q. iiij. Quando cuʒ dño:⁊ ꝑſecutionẽ vocat:Afflictio iſta non vocatur pſecutio:⁊ luſio illa vocatur pfecutio. ¶ Quid vobis videt᷑ frẽs:nõne intelligitis quid ſignificatũ ſit? Sic ergo qñ vult deus concitare poteſtates aduer⸗ ſus hereticos/ aduerſus ſciſmaticos/ ad⸗ uerſus exſufflatoꝛes chꝛiſti/aduerſus blaſ phematoꝛes baptiſmatis:non miret᷑:quia deus ↄcitet vt a ſara verberet᷑ agar: Co⸗ miliata diſcederet a dña ſua: occurrit ei ãgelus ⁊ dixit ei:QAuid ẽ agar ancilla ſa⸗ gnoſcat ſe agarꝛponat ceruicem:qꝛ cũ hu re? Cum queſta eſſet de dña ſua:qͥd audi uit ab angelo? Reuertere ad dñam tuam. Ad hoc ergo affligitur:vt reuertatur:atq; vtinam reuertat᷑:qꝛ ꝓles eius ſicut filij ia cob cum fribus hereditatẽ tenebit. Mirã⸗ tur autem: qꝛ cõmouent᷑ poteſtates chꝛi⸗ ſtiane aduerſus deteſtãdoſ diſpenſatoꝛeſ eccleſie: Non ergo mouerent᷑: ⁊ quõ red⸗ derẽt rationẽ de imperio ſuo deo? Inten dat charitaſ veſtra qͥd dicam.qꝛ pertinet hoc ad reges ſeculi chꝛiſtianos/vt tꝑibus Danielis. iij ſuis pacatã velint matrẽ ſuam eccleſiam: vnde ſpũaliter nati ſunt. Legimꝰ danieł viſiones ⁊ geſta ꝓphetica. Tres pueri in igne laudauerũt deum : miratus eſt nabu chodonoſoꝛ rex laudantes deum pueros et circa eos ignem innocentẽ:Et cum am⸗ miratuſ eſſet:qͥd ait nabuchodonoſoꝛ rex non vel iudeus vel circũciſus ille qͥ ſtatu am ſuam erexerat:æ ad eam adoꝛandam omnes coegerat/tamen laudibꝰ triũ pue⸗ roꝛum cõmotus:vbi vidit maieſtatẽ dei pᷣ ſentis ĩ igne qͥd ait?: Et ego ꝓponã decre — tum oĩbus tribubus ⁊ linguiſ in omni ter⸗ ra. Quale decretum? Quicunq; dixerint blaſphemiã in deum / ſydrac myſac ⁊ ab- denago / in interitu erunt:⁊ domus eoꝛum in perditionẽ. Ecce quomodo ſeuit alie⸗ nigena ne blaſphemet᷑ deus iſrael/qꝛ po⸗ tuit tres pueros ð igne liberare.⁊ nolunt yt ſeuiant reges chꝛiſtiani quia chꝛiſtꝰ ex ſufflatur:a quo non treſ pueri ſed oꝛbᷣ ter rarum cum ipſis regibus a gehennarũ ig⸗ ne liberant᷑. Nã tres illi pueri fratres mei liberati ſunt ab igne tempoꝛali:nunqͥd nõ ipſe deus machabeoꝝ:qui⁊ trium puero⸗ rum: Illos ab igne liberauit:illi in toꝛmẽ tis igneis coꝛpoꝛe defecerũt:ſed in legiti⸗ mis mandatis animo ꝑmanſerunt.Illi ag te liberati ſunt:illi occultre coꝛonati ſunt. Plus eſt liber ari de flamma gehennarum qᷓ; de foꝛnace poteſtatis humane:Si ergo nabuchodonoſoꝛ laudauit ⁊ pꝛedicauit ? gloꝛiam dedit deo quia liberauit de igne tres pueros.⁊ tantam gloꝛiaʒ dedit vt de cretuʒ mitteret ꝑ regnũ ſuũ/quicũq; dixe ntit blaſphemiã in deum ſydrac myſac et abdenasgo in interitu erunt ⁊ domus eoꝛũ in perditionẽ: quomodo iſti reges nõ mo ueant᷑ qui non tres pueroſ attendunt libe ratos de flamma:ſed ſcipſos liberatos de gehenna:quandovident chꝛiſtuʒ a quo li berati ſunt exſufflari in chꝛiſtianis:quan⸗ do audiunt dici chꝛiſtiano/dic te non eſſe chꝛiſtianũ.Talia facerevo lũt:⁊ ſalteʒ ta lia pati nolunt.Nam videte qlia faciunt: et qlia pati patiunt᷑. Occidunt animaſ/af fligunt᷑ in coꝛpoꝛe. Sempiternas moꝛtes faciunt:⁊ temꝑales ſe perpeti ↄquerunt᷑. Et tamen que patiunt᷑: ꝓferunt nobis ne ſcio quos in ꝑſecutiõe ſuos martyres. Ec ce marcellus de petra pᷣcipitatus eſt:⁊ ec ce donatus bagaienſis in puteum miſſuſ ẽ Quando poteſtates rhomane talia ſuppli cia decreuerũt:vt pᷣcipitaren᷑ homines?⸗ Quid autẽ reſpondent noſtri? Quid ſit geſtum neſcio. Tamẽ qͥd tradunt noſtri? quia ipſi ſe pꝛecipitauerunt:⁊ poteſtates infamauerunt. Recoꝛdemur conſuetudi⸗ nem poteſtatum rhomanoꝝ : videamus cui credendum ſit. Dicunt noſtri illos ſe pꝛecipitaſſe. Si non ſunt ipſi diſcipuli ipſoꝛum qui ſe modo de ſaxis nullo per⸗ ſequente pꝛecipitant: non credamus. Quid mirum:ſi fecerunt illi quod ſolent? Joh. Tract. XII MHNam poteſtates rhomane nunqᷓ; talibus ſupplicijs vſe ſunt:non eni non potuerunt occidere aperte:ſed illi qui ſe moꝛtuoſ co li voluerũt:famoſioꝛẽ moꝛtem non inue⸗ nerunt: Poſtremo quicqͥd illud ẽ/ nõ no⸗ ul: Et ſi paſſa es o pars donati coꝛpalẽ af Nõ replicat flictõnẽ ab eccleſia catholica:a ſara paſſa⸗ eſt agar:redi ad dñam tuam. Locus qui⸗ Aug. ĩ hoc dem neceſſarius aliqñ diutius nos tenuit trac.xj.vlti⸗ vt textum totum euagelice lectiõis expo ma verba te nere mime valeremꝰ:ſufficiat interim cha xtus in rub⸗ ruati veſtre fratres:ne hec que dicta ſunt ca notata vi dicẽdo alia excludant᷑ de coꝛdibꝰ veſtris delicet: Am Hec tenetc talia dicite:flãmantes illuc ꝓ amen dico ti cedite: accẽdite frigidos.¶ Explicit tra bi: niſi ꝗs re ccatus vndecimꝰ: Incſpit tractatꝰ natus fuerit on Imo. E eraa eſpu⸗ Uodecim?. Ab eo ꝙ ſcriptum eſt 20 5 — 98 natum eſt de carije caro ẽ: et ſto na vrer natum eſt ex ſpiritu ſpiritug e v troire in re⸗ RReier! Ip B Gi dei . Sʒ d id quod ait: Qui auteʒ facit ve⸗-⸗ in tracta. ſe⸗ itacem venit ad lucem vt manife - . —— —— ſtentur eius opa qᷣa ĩ ðo ſunt facta qnti. circa ſi nem eadem v̈ba repetit. A no die intentã fecimus chari Valacrius ⁊ numeroſiꝰ ↄueniſ⸗ ſe: Sed interim lectioni euãgelice ex oꝛdi ne ſermonẽ debitũ reddamꝰ ſi placet.De inde audiet charitas veſtra de pace eccle ſie vel quid egerimus:vel qͥd adhu agẽ⸗ dum ſperemus. Nunc autem.tota inten⸗ tio coꝛdis ad euangeliũ ponat᷑: nemo eni aliunde cogitet.Si enĩ qui totꝰ adeſt vix capit:qui ſe ꝑ cogitatiões diuerſas diui⸗ dit/ nonne⁊ qð ceꝑat fundit? a eminit au tem charitas veſtra dñico pꝛeterito q́;tum dyis adiuuare dignatus eſt diſſeruiſſe de ſpiritali regenerati e:quã lectionẽ vobiſ iterum legi fecimus:vt que tunc nõ dicta ſunt/in chꝛiſti noie adiuuantibꝰoꝛationi⸗ bus veſtris implea nus.Regeneratio ſpi⸗ ritualis vna ẽ:ſicut generatio carnałl vna eſt.Et ꝙ nicodemus dño ait verum dixit: quia non poteſt homo cum ſit ſenex redi⸗ re rurſum ĩ vterum matris ſue ⁊ naſci.Il le quidem dixit/quia homo cuʒ ſit ſenex hoc non poteſt:quaſi ⁊ ſi infans eſſet poſ⸗ ſet. Oiĩno enim non poteſt ſiue recens ab vtero ſiue annoſa iam etate redire rurſuʒ in materna viſcera ⁊ naſci: Sed ſicut ad tatẽ veſtrã: intelligimuſ vos La. III natiuitatẽ carnalem valent muliebꝛia vi⸗ ſcera ad ſemel parienqũ:ſic ad natiuitatẽ ſpiritualem valent viſcera eccleſie:vt ſe⸗ mel quiſq; baptiʒetur. Pꝛopterea ne quiſ foꝛte dicat /ſed iſte ĩ hereſi natus eſt⁊ iſte in ſci mate natus eſt: amputata ſunt om⸗ nia ſi meminiſtis que vobis diſputata ſũt de tribus patibus noſtris quoꝝ deus di ci voluit:non quia ſoli erant/ ſed quia in his ſoł impleta ẽ integritas ſigniſicãdi po puli futuri. Inuenimus tamen natum de ancilla ⁊ exheredatũ:natum de libera heredem. Rurſum inuenmimus natum o li⸗ bera exheredatum:natum de ancilla he⸗ redem. Natus de ancilla cxheredatꝰ hyſ⸗ mael:natus de libera heres yſaac. Natus lis heredes ſilij iacob. In illis itaq; tribuſ patribus:omnis futuri populi figura per⸗ Geñ. xxj. e BGal. iiij. de libera exheredatus eſau: nati de ancil fecta eſt. Nec ĩmerito deus inquit: Ego ſum deus abꝛaam ⁊ deus yſaac ⁊ deus ia cob.Hhoc mihi nomen inquu in eternum. Abagis meminerimꝰ:quid ꝓmiſſum ſit ip ſi abꝛae:hoc enim ꝓmiſſum eſt yſaac: hoc ꝓmiſſum eſt ⁊ iacob. Quid inuenimus/in ſemine tuo benedicent᷑ omnes gẽtes.Cre didit tunc vnus qð nondum videbat. vi⸗ dent homines ⁊ excecantur. Complertum eſt in gentibus qð ꝓmiſſte um eſtvni. ⁊ ſepa rantur a cõmunione gentiũ: qui ⁊ qð im⸗ pletum eſt videre nolunt. Sed quid illis ꝓdeſt quia videre nolunt:? Vidẽt velint nolint: aperta veritas ⁊ clauſos oculos fe rit. Reſponſuʒ eſt nicodemo q ex eiſ erat qui crediderãt in ieſum:⁊ ipſe ieſus nõ ſe credebat eis. Quibuſdam enĩ non ſe cre⸗ debat:cum iam ĩ illum credidiſſent. Sic habes ſcriptum. Aulti crediderũt in no⸗ mine eius.vidẽtes ſigna que faciebat. Ip ſe autem ieſus non credebat ſemetipſum illis. Non enim opus habebat: vt quiſq; teſtimoniũ perhiberet de homine. Ecce iam illi credebãt in ieſum: z ipſe ieſus nõ ſe credebat eis. Quare? qꝛ nõdũ erant re nati ex aq⁊ ſpirituſctõ. Vnde hoꝛtati ſu⸗ mus ⁊ hoꝛtamur frẽs nfos cathecuminos Di enĩ interroges eos: iam crediderũt in ieſum. Sed quia nõdũ carnem eius ⁊ ſan guinẽ accipiũt:nõdũ ſe illiſ credidit ieſuſ Quid faciant vt ſe illis credat ieſus? Re⸗ naſcantur ex aqua ⁊ ſpũſancto: ꝓferat ec cleſia quod parturit.Cõcepti ſunt/edant᷑ Joh.ij. — — —2 — i⸗ ae iſe⸗ guif rige⸗ on⸗ ſüt usdi lain ipo n S le Beßetn he⸗ Balliſ. Nſ⸗ ms lal uſ er⸗ go ſa N in Kre ,pi⸗ no⸗ um ,,g, iiß h e ſõ ſe ſo⸗ nos Uin ſen jeul Re⸗ . — Wo . 4 „ 4 . . . . in lucem:habent vbera quibus nutriant᷑. HNlon timeat ne nati ſuffocent᷑:ab vberibꝰ maternis nõ recedãt. Nulluspᷣt hõ redire in matris viſcera ⁊ iteꝝ renaſci: ſed de an cilla neſcio qsnatus ẽ. Munqͥd tũc qꝛ na⸗ ti ſunt de ancillis/redierũt in vteꝝ libaꝝ vt denuo naſcerent᷑ Semẽ abꝛaam in iſ⸗ mahel: ⁊ vt poſſit facere abꝛaam filiuʒ de ancilla:vxoꝛ auctoꝛ fuit:nat“ eſt ex ſemie viri:⁊ ñ vtero.ſʒ ſolo placitovxoꝛis.Nũ⸗ dqòd qꝛ de ancilla iõ exheredat᷑: Si ꝓptea exheredatus qꝛ de aucilla nat eſt. Mulli ancillarũ filij admitterent᷑ ad hereditatẽ. Filij iacob admiſſi ſunt ad hereditatem. Hyſmael ãt nõ qꝛ ex ancilla natus exhe⸗ redatus ſed qꝛ ſuꝑbus mr̃i ſuꝑbus in filiũ mfr̃is:mr eni eius magis ſara q; agar. Illiꝰ vyterus accõmodatꝰ: illiꝰ volũtas acceſ⸗ ſit Mõ faceret abꝛaã qð ſara nollet:magiſ ergo ille filius ſare.Sed qꝛ ſuꝑbus in frẽʒ et ſuꝑbus ludẽdo.ludẽdo qꝛ deludẽdo: Quid ait ſara: Eijce ancillã ⁊ filiũ cius:ũ cni heres erit filius ancille/cum filio meo yſaac.Mõ & illũ viſcera ãcille eiccerũt fo ras ſed ceruix ſeruilis.⁊ ſi liber ſuꝑbus ſit ſeruus ẽ: Et qð peiusẽ male dñe ipſiꝰ ſuꝑ bie. Itaq; frẽs mei:rñũdete hoĩ ũ poſſe rur ſus naſci hoĩeʒ. Quicquid iteꝝ ſit/illuſio eſt: quicquid iterũ fit/luſus eſt. Hyſmael ludit foꝛas mittit᷑. Niadueriit eos ſara lu dentes:ait ſcriptura: ⁊ dixit abꝛae.Eijce ancillã ⁊ filiũ eius. Diſplicuit ſare luſus pueroꝝ:aliqͥd nouũ vidit pueros ludere. fltiõne optãt hoc qᷓ filios hñt:videre ludẽ⸗ tes filios ſuos? Vidit illa ⁊ impꝛobauit. Meſcio qͥd vidit in luſu. Illuſionẽ vidit ĩ illo luſu: aſaduertit ſerui ſupbiã:viſplicu⸗ it illi: eiecit foꝛas. Nati ergo ð ancillis ad hereditatẽ admittunt᷑ iacob. ⁊ natꝰ de li⸗ bera mittit᷑ foꝛas eſau: HNemo eni pᷣſumat qꝛ de bonis naſcit᷑: nemo pᷣſumat qꝛ ꝑ ſan cctos baptiʒat᷑ Qui ꝑ ſcõs baptiʒat᷑:adhuc caucat ne nõ ſit iacob ſed eſau. Hoc ǵ fra tres dixerim.meliꝰ ẽ ab hoĩbꝰ ſua querẽ⸗ tibus ⁊ mũdũ diligẽtibꝰ ꝙ ſigniſicatio eſt ãcille baptiʒari: ⁊ ſpũ alit᷑ hereditatẽ qᷣre re chꝛiſti vt ſit tanq; filius iacob de ancil⸗ la: quã baptizari per ſctõs ⁊ ſuꝑbire vt ſit eſaui foꝛas mittẽdus:qᷓis natus ex libe⸗ ra.lHec frẽs tencte. Mõ vos palpamꝰ: nul la ſpes vf̃a in nobis ſit. Nec vobis bladi⸗ mur nec nobis:vnuſqᷣſq; ſuã ſarcinã poꝛtʒ — 9 3 5 w – 9 . . „ „ – Krter 3 ð SPr. . 1* ₰ . Art ob. Cract. xI Le nus nicodemo ⁊ expõit ei. Dico tibi:niſi qs renatus fuerit ex qqua ⁊ ſpn‚ſancto: noñ poteſt tin/ t Alia litte⸗ trare in regt ſci denuo. Spũᷣs vbi vult ſp Moſtu eſt dicere ne male iudicemur: ve- ſtrum eſt audire ⁊ coꝛde audire ne exiga⸗ tur qð damꝰ: Immo quado exigit᷑/ lucrũ 7 inueniat non detrrimentu. 1 Picit domi t At. lirtera Ans am rũdit ie ſus lin dei.Tu inqͥt carnalem ra introire. generationẽ intelligis cum dicis. Nunqͥd poteſt homo redire in viſcera matris ſuez· Ex aq ⁊ ſpũ'ſctõ opoꝛtet vt naſcat᷑ ꝓpter regnũ dei. Si ꝓpter hereditatẽ pf̃is hoĩs tꝑalem naſcit᷑/ naſcat᷑ ex viſceribꝰ matris carnalis:ſi ꝓpt᷑ hereditatẽ pf̃is dei ſempi terna/naſcat᷑ ex viſceribꝰ eccleſie. Gene⸗ rat pvxoꝛẽ filiũ pater moꝛiturꝰſucceſſuꝝ. enetge deue ve crcleil ſio⸗ nõ ſi A 1 ros ſed ſecũ mãſuros.(¶Et ſequit᷑. B natum eſt t de carne caro eſt: ⁊ q r Alł.lihʒ ex — natum e r de ſpu ſpus e. Spũalit er⸗ t Al.l. hʒ ex go naſcimur ⁊ in ſpũ naſcimur. Verbo et ſacramẽto adeſt ſpũs vt naſcamur.Spũs inuiſibilit᷑ adeſt vñ naſcaris:qꝛ ⁊ tu inuiſi⸗ bilit naſceris. Se quit᷑ enĩ ⁊ dicit. õ mi reris qᷣa dixi tibi:oportet vos na⸗ irat — vocẽ eius audis:ſed neſcis vñ ve/ niat aut quo vadat. Nemo videt ſpm — et quõ audimus vocẽ ſpũs?: Sonat pſal-⸗ mus:vox ẽ ſpũs.Sonat euãgeliũ:vox eſt Vocẽ eius audis/⁊ neſcis vñ veniat ⁊ qͥ vadat:Sʒ ſi naſcaris ⁊ tu de ſpũ: hoc eris yt ille. Qui nõ eſt adhuc natꝰ de ſpũ:non ſciat de te vñ venias ⁊ à̊ eas: Hoc em ſe⸗ cutꝰ ait Dic ẽ oĩis:qꝗ ☛ Eex ſpirrt .-— — tu. Reſpõdit nicodei leri. Et reuera car Quõ poſſunt hec nalit no intelligebat. In illo fiebat: qd di terarpls. Dert ſpũs audiebat:⁊ neſcie⸗ at vñ venerat ⁊ q̊ ibat. Rñdit ieſu 67 dirit Tn es ingf in iſrgel: bec ig t Atł. litters noras: O frẽs qͥd putamꝰdñim: huic ma habet ei· giſtro iudeoꝝ ꝗſi inſultare voluiſſe? o ten uerat dñis quid agebat:volebat illum na ſci ex ſpiritu. Nemo ex ſpũ naſcit᷑ niſi hu⸗ milis fuerit:quia ipſa humilitas facit nos naſci de ſpiritu: quia pꝛope eſt dominus obtritis coꝛde. Ille magiſterio inflatus erat et alicuius momenti eſſe videbatur: quia doctoꝛ erat iudeoꝛum. Deponit Joh. Tract. XII at / verbi gratia: auſtrum euntem a meri⸗ die ad aquilonẽ: aut aliumventum venie tem ab onente ad occidentem? Quomo⸗ ei ſupbiam vt poſſit naſei ve ſpi inſultat tanq; indocto. Mõ quia ſuꝑioꝛvult videri dñis: Quid magnũ ds ad hoiem: veritas ad mendaciũ: Maioꝛ chꝛiſtꝰ q; nicodemꝰ2 dici debet:dici poteſt: cogitandus eſt. Si Diceret᷑ maioꝛ chꝛiſtꝰq́; ᷓgeliridẽdũ erat. Incõparabilit᷑ eĩ maioꝛ oĩ creatura:ꝑ quẽ facta ẽ oĩs creatura:Sʒ exagitat ſuꝑbiaʒ hoĩs. Tu es imgj in iſfrael:⁊ hec ignoꝛas⸗: Tanqᷓ; dicẽs.Ecce nihil noſti pnceps ſup bus naſcere ex ſpũ.Si eni natus fueris ex ſpũ /vias dei tenebis:vt chaiſti hũilitateʒ ſeãris. Sic enĩ altus eſt ſuꝑ oẽs angelos: qꝛ cũ in foꝛma dei eſſet nõ rapinã arbitra tus eſt eſſe ſe eqᷓlem deo ſed ſemetipſum exinaniuit foꝛmã ſerui accipiẽs: in ſimili⸗ tudinẽ hommũ factꝰ ⁊ habitu inuentꝰ vt hoꝛ—,mo:humiliauit ſemetipſum factus ohe Alat. xxvij. dies vſq; ad moꝛtẽ:Et ne moꝛtis genꝰti bat ⁊ inſultabat᷑ ei: De cruce ðᷣſcẽdere po terat ſed differebat:vt de ſepulchꝛo reſur geret. Pertulit ſuꝑbos ſuos dñs:medicꝰ egrotos. Si hoc ille:qͥd uli quos opoꝛtet naſci ex ſpũ? Si hoc ille verus męr in ce⸗ lo:non hoĩum tm̃ ſed ⁊ angeloꝝ? Si enim docti ſunt angeli:verbo dei docti ſunt.Si verbo dei docti ſunt:querite vnde? ⁊ iue uietis. In pᷣncapio erat verbuz: æ⁊ verbum crat apud deũ:⁊ deus erat verbũ. Tollit᷑ hoi ceruix ſed aſpera ⁊ dura:vt ſit lenis ceruix ad poꝛtandũ iugũ chꝛiſti. De q̊ di⸗ citur: iugũ meũ leue eſt:æ ſarcina mea le⸗ Auge. h pte l eſt . Et ſequit. Si ter ena dixi vo⸗ rit ilũ textũ bis ⁊ nõ creditis:quõ ſi dixero vo Amẽ amẽ di bis celeſtig credetig: Que terrena di co tibi: quia xit fratres? niſi quis natus fuerit denuo: qðſcimꝰ loqͥ terrenũ eſt: Spũs vbivult ſpirat/⁊ voceʒ mur: ⁊ qð vi eius audis ⁊ neſciſ vnde veniat aut qͥ va⸗ oimus teſta⸗ dat:terrenũ eſt? Si de iſto vento diceret mur:⁊ teſtio ſicut nõnulli intellexerũt: cũ quereret᷑ ab niũ noſtrum eis: quid terrenũ dixerit dũs dum ait. Si nõ accipitis terrena dixi vobis ⁊ nõ cteditis:quõ ſi ce leſtia dixero credetis? Cum ergo quere⸗ retur a quibuſdã: qͥd terrenũ dixerit do⸗ minus? anguſtiaſ paſſi dixerũt.Quod ait Spiritus vbi vult ſpirat:⁊ vocem eius au dis ⁊ neſcis vnde vemat aut quo eat: De iſto vento dixit. Quid enĩ no auit terre⸗ nũ: Loquebat᷑ de generatiõe ſpũali:ſe⸗ cutus ait. Sic eſt omiſ qui natuſ eſt ex ſpi ritu.Deinde fratres quis noſtꝝ non vide hic erat: aliq̊d placeat:moꝛtẽ autẽ crucis. Pende⸗ do ergo neſcimus vnde veniat ⁊ quo eat Quid ergo dixit terrenũ qð nõ credebãt hoies:? An illud qð de templo ſufcitando dixerat: Coꝛpus enĩ ſuũ de terra accepe⸗ rat:⁊ ipſam tei ram de terreno coꝛꝑe ſuſce ptam parabat ſuſcitare. Hon ei credituʒ eſt terraʒ ſuſcitaturo. Si terreſtria inquit dixi vobis ⁊ non creditis: quõ ſi celeſtia dixero credetiſ? Hoc eſt ſi non creditiſ qꝛ templum poſſuʒ reſuſcitare deiectũ a vo- his: quõ credetiſ qꝛ per ſpm̃ poſſintiboieęſ regenerari? Et ſequitur. Et nemo aſcẽ⸗ dit in celum/ niſi qui deſcendit ð ce x lo:filius hois gui eſt in celo. Ecce t: ⁊ ĩ celo erat. Hic erat carne/⁊ in celo erat diuinitate:ĩmo vbiq; diuinitate Matꝰ de matre non recedens a pfe. Due natiuitates chꝛiſti intelligunt᷑:vna diuina altera hũana: Vna per quã efficeremur: altera per quam reſiceremur. Ambe mira biles:illa ſine matre / iſta ſine patre. Sʒ q de adam coꝛpus accepat quia maria de agdam:ipſuʒ quoq; coꝛpus ſuſcitaturꝰerat errenũ quiddã dixerat:ſoluite templũ hoc/c in tribus diebꝰ ſuſcitabo illud. Ce⸗ leſte autem quiddam dixit:niſi quis rena tus fuerit ex aqua⁊ ſpi itu nõ videbit r⸗ gnii dei. Eya itaqʒ fratres deuſ voluit ee= filius hoĩs:hoĩes nolunt eſſe filij dei. Ip⸗ ſe deſcendit ꝓpter nos: nos aſcendamus pPꝓpter ipſum. Solus enĩ deſcendux⁊ deſcẽ dit qui hoc ait. Nemo aſcendit in celum: niſi qui deſcendit de celo. Non ergo aſcẽ ſuri ſunt in celũ:quos facit filios dei? Aſ cenſuri ſunt plane:hec nobis ꝓmiſſio eſt erunt equales angelis dei. Quomo⸗ do ergo nemo aſcendit niſi qui deſcẽdit OQuia v uſ deſcendit:vnꝰaſcendit.Quid de ceteriſ qᷣd intelligẽdũ/niſi q; membꝛa eius erunt vt vnus aſcendat? Pꝛopterea ſequit᷑. Nemo aſcendit in celum:niſi qꝗͥ¶ de celo deſcendit:filius hominis qui eſt ĩ ce lo.Mirariſ quia hic erat ⁊ in celo? Taleſ fecit diſcipulos ſuos. Paulum audi apo⸗ ſtolum dicentem. Moſtra enĩ ↄuerſatio in celis eſt. Si homo paulus apoſtolus am⸗ bulabat carne in terra ⁊ ↄuerſabat᷑ in ce⸗ celo⁊ in terra: Si ergo nemo niſi ille de⸗ eto⸗ ſod ban teau ltmo amnon Etnoß wliinn lennon nigoir ſeſſe holim noꝛte hono⸗ lend Aye xern duxit ex⸗ hne⸗ od ar uir ie „ lan eſt⸗ men⸗ jven Momno⸗ gud eat eltbit ltando accepe⸗ e ſuſce rechn; nquit eleſtis⸗ inſge 14 v⸗ ſheief ſe ndat 0. Eae Weam huinitae ſfe. Due nadiuin ſcerenu. nbennnn ge. G mana de red elenpli AeH ber⸗ it ee , Amus deſce dlum: aſẽ Nie iſioen nond⸗ deſchit tAnd Nenhis Neſes iade⸗ jeſtice aciapo⸗ erſanonm. fusen bainnck; reſeth ſllede⸗ ſcendit ⁊ aſ cendit: que ſpes ẽ ceteris? Ea ſpes eſt ceteris/quia ille ꝓpterea deſcen⸗ dit vt in ülo⁊ cum illo vnũ eſſent:qui per illum aſcenſuri eſſent. Hon dicit ⁊ ſemini bus quaſi in multis:ſed tanq; in yno ⁊ ſe⸗ mini tuo qui eſt chꝛiſtus.Et fidelibuſ ait: Tos autem chꝛiſti.Si autem chꝛiſti.ergo ſemen abꝛae eſtiſ.QOð dixit vnũ thoc dixit omnes nos eſſe. Ideo in pſalmis aliquan do plures cantant:vt oſtendatur quia de pluribus ſit vnus:aliquãdo vnus cantat/ vt oſtendat᷑ quid fiat de pluribus. Pꝛo⸗ pterea vnꝰ ſanabatur in ülla piſcina: ⁊ qſ⸗ quis alius deſcendebat mon ſanabat᷑.Er go iſte vnus cõmendat vnitatem eccleſie. De illis qui oderunt vnitatem eccleſie:⁊ partes ſibi faciunt in hoĩbus: audiant il-⸗ lũ qui volebat eos facere vnũ i vno.Ad vnum audiant illum dicentẽ. Nolite vos facere multos.Ego plantaui apollo riga⸗ uit:ſed deus incrementũ dedit. Sed neq; qui plantat aliquid neq; qui rigat: ſʒ qui incrementũ dat deus. Illi dicebant. Ego ſuʒ pauli/ego apollo/ego cephe ⁊ ille.Di uiſuſ ẽ xpᷣſ: Invno eſtote:vnũ eſtote:vnꝰ eſtote. Nemo aſcendit ĩ celũ:niſi qͥ de ce lo deſcendit.Ecce volumus eſſe tui:dice⸗ bant paulo. Nolo ſitis pauli:ſed eiuſ eſto te cuius eſt vobiſcũ paulus.Deſcẽdit eni et moꝛtuus eſt:⁊ ipſa moꝛte liberauit nos a moꝛte.aHoꝛte occiſus: moꝛtem occidit. Et noſtis fratres:quia moꝛs iſta per dia⸗ rantur moꝛtales. boli inuidiã intrauit ĩi mundũ.Deus moꝛ tem non fecit:ſcriptura loquit᷑. Nec letat᷑ inquit in perditione viuoꝝ.Creauit enim vt eſſent oĩia.Sed qͥd ibi ait: Inuidia dia boli moꝛs intrauit in oꝛbem terrarũ.Ad moꝛtem a diabolo ꝓpinatam: non venirʒ homo vi adactus.Non enim cogendi po⸗ tentiam diabolus habebat: ſed perſuadẽé di verſutiam:Si non ↄſentires:nihil inue xerat diabolus:ↄſenſio tua te o homo ꝑ⸗ duxit ad moꝛtem. A moꝛtali moꝛtales na⸗ ti:e x moꝛtalibus moꝛtales facti: Ab adaʒ omnes homines moꝛtales. Jeſus autem ſi lius dei: verbuʒ dei per qð facia ſunt om nia:vnicus equalis patri moꝛtalis factus eſt: quia verbum caro factum eſt ⁊ habita uit in nobis. Si ergo moꝛtẽ ſuſcepit ⁊ moꝛ tem ſuſpendit in cruce:de ipſa moꝛte libe es. (Quogd in figura factũ eſt apud antiquos:cõmemoꝛauit illud do minus. Et ſieut inquit moyſes exal/ tauit ſerpentẽ rin heremo ita exal / t Alia litte⸗ tari oportet filium hominiſꝛvt om ra in deſerto nis qui credit in reum non pereat/ ſed habeat vitam eternam. AMagnũ ſacramentũ:⁊ qui legerunt nouerunt.De inde audiant vel qui non legerũt:vel qui foꝛte lectum vel auditus obliti ſunt:Pꝛo⸗ t Alia litte⸗ ra in ipßfo ſternebatur ĩ heremo populus iſrael moꝛ⸗ ſibus ſerpentum:fiebat magna ſtrages m? torũ moꝛtuoꝝ: plaga enim dei erat coꝛri⸗ pientis ⁊ flagellantis vt erudiret.Pemon ſtratum eſt ibi magnũ ſacramentũ rei fu⸗ ture. Ipſe dñs teſtatur in hac lectione:vt nemo poſſit aliud interpᷣtari q; ꝙ ipſaveri tas de ſe indicat. Dictum eſt eniʒ ad moy ſen a dño vt faceret eneum ſerpentẽ ⁊ ex. altaret in ligno ĩ heremo ⁊ admoneret po pulum iſrael:vt ſi quis moꝛſus eſſet a ſer⸗ pente:illum ſerpentem exaltatũ attende ret:⁊ factum eſt.M0oꝛdebant᷑ hoĩeſ:intue bantur ſanabant᷑.Quid ſunt ſerpẽteſ moꝛ dentes: Peccata de moꝛtalitate carnis. Quis eſt ſerpens exaltatus? Moꝛs dñi in cruce. Quia enim a ſerpente moꝛs:per ſer pentis effigiem figurata eſt moꝛs. Moꝛ⸗ ſus ſerpentum letalis:moꝛſus dñi vitalis Attenditur ſerpens:vt nihilvaleat ſerpẽſ Quid eſt hoc? Attenditur moꝛs:vt nihil valeat moꝛs:Sed cuius moꝛs: Moꝛs vi- te /ſi dici poteſt moꝛs vite:ĩmo qꝛ dici po⸗- teſt: mirabilit᷑ dicitur. Sʒ nũquid nõ erit dicendũ qs fuit faciendũ? Ego dubitẽ di cere:qð dis pꝛo me dignatus eſt facere: Monne vua chꝛiſtus? Et tamen moꝛtuꝰ ẽ chꝛiſtus.Sed in moꝛte chꝛiſti/moꝛs moꝛ⸗ tua eſt:quia vita moꝛtua occidit moꝛteʒ: ylenitudo vite deglutiuit moꝛtẽ. Aſſum⸗ pta eſt moꝛs in chꝛiſti coꝛpoꝛe. Sic ⁊ nos dicemus in reſurrectione: quando iam tri umphãtes cantabimꝰ. Abi ẽ moꝛs contẽ⸗ tio tua? vbi eſt mors aculeus tuus? Inte- rim modo fratres vt a peccato ſanemur: chꝛiſtum crucifiruʒ intueamur: quia ſicut moyvſes inquit exaltauit ſerpentem in he⸗ remonita exaltari opoꝛtet filium hominis vt omnis qui credit in eum non ꝑeat ſed habeat vitam eternaʒ. Quomõ qui intue bantur illum ſerpentem: non pibant moꝛ ſibus ſerpentium:ſic qui intuent᷑ fide moꝛ teʒ chꝛiſti: ſanantur a moꝛſibus pecenox = , Joh. Cract. XxI Ca. II Sed illi ſanabantur a moꝛts ad vitã tem poꝛalem: hic autem ait vt habeant vitam: HMHooc enim intereſt inter ſiguratam imagi⸗ Pꝛermittit᷑ nem: rem ipſam. YFigura pꝛeſtabat vitaʒ hic textꝰ. Si tempoꝛalem:res ipſa cuiuſ illa figura erat eni deus di⸗ pꝛeſtat vitam eternam. Non enim mi⸗ lexit mundũ ſit deus filium ſuũtvt iudicet mun vſq; ſed ha- pum:ſed vt ſaluetur mũdus pip/ beat vitã et⸗ n ſeg velen in medico eſt:ſanareve nam. nit egrotum. Ipſe ſe interimit:qii pꝛece⸗ Alia lr̃a hʒ pta medici ſeruare non vult.Venit ſalua in mundum. toꝛ ad mundũ.Quare ſaluatoꝛ dictus eſt mũdi/niſi vt ſaluet mundũ:vt non iudicʒ mundum: Saluari non vis ab ipſo:ex te⸗ ipſo iudicaberiſ. Vide qd ait. Qui cre/ dit in eum non iudicatur.Quiau⸗ tem non credit: quid dicturuʒ ſperas: niſi iudicatur? Additurus erat. Jam in⸗ quit iudicatus eſt.mõduʒ apparuit iu ij. Timot.ij. dicium: ſed iam factuʒ eſt iudiciũ. Nouit enim dñs qui ſunt eius:nouit qui perma⸗ neant ad coꝛonam:qui ꝑmaneant ad flã⸗ mam. Mouit in area ſua triticum ſuũ/no⸗ uit ⁊ paleam:nouit ⁊ ſegetem:nouit ⁊ zi- Nõ cõmẽo⸗ ʒaniam:iam iudicatus eſt qui non credit. rat᷑ hic textꝰ Quare iudicatus eſt: Qnia non ge⸗/ iſte. Oĩs enĩ dit in noie vnigenitifilij dei. Hoc q̃ male agit eſt autem iuqiciũ:quia lux venit in oair lacem. mundu: ? dilexerunt hbomines ma ern venitag gis tenebras ; lucem. Erant eni lucem: vtnõ mala eorum opera. uoꝝ opera bo⸗ arguant᷑ ope na inuenit dñs: Nulloꝝ. mnia eni ope⸗ fecerunt veritatem.⁊ venerũt adlucẽ?⸗Et E hoc eni ſequitur.¶ nitatem venite d lucem: vt maniſe/ ſtentur opera eius quia in deo ſũt eta bmoalde quid⸗ n bong ererut. vt venirent ad lucem.id eſt.chꝛiſtum?: Et quomodo quidam dilexerunt tenebꝛas⸗ Si enim omnes pctõꝛes inuenit:⁊ omnes a peccato ſanat.Et ſerpenſ ille a quo figu rata eſt moꝛs dei eos ſanat qui moꝛſi fue- rant: ⁊ ꝓpter moꝛſum ſerpentis erectus ẽ ſerpens. id eſt.moꝛs dñi ꝓpter moꝛtales homines quos inuenit iniuſtos. Quomo⸗ do intelligit᷑ hoc eſt iudiciũ/ quia lux ve- nit in mundũ:⁊ dilexerũt homines magis tenebꝛas q; lucem: erant enĩ mala opera eoꝛum. Quid eſt hoc? Quoꝝ enim erãt bona opera: Hõne veniſti vt iuſtiſices im pios: Sed dilexerunt inquit tenebꝛaſ ma gis q; lucem. Ibi poſuit vim. Multi enim dilexerũt peccata ſua:multi confeſſi ſunt peccata ſua: Quia qui ↄfitet᷑ peccata ſua et accuſat peccata ſua:iam cum deo facit Accuſat deus peccata tua:⁊ ſi tu accuſes ↄiungeris deo. Quaſi due res ſunt/homo et peccatoꝛ. Qð audis homo /deus fecit: quod audiſ peccatoꝛ / ipſe homo fecit. DPe le qð feciſti:vt deuſ ſaluet qð fecit. Opoꝛ tet vt oderis in te opus tuũ:æ ames in te opus dei.Cum autem cepit diſplicere qᷣ feciſti: inde incipiunt bona oꝑa tua:qꝛ ac cuſas mala opera tua:Initiũ operũ bono rum: confeſſio eſt operũ maloꝝ. Facis ve ritatem:⁊ venis ad lucem. Quid eſt facis veritatẽ? Non te palpas/non tibi blandi⸗ ris/ñ tibi adularis:non dicas iuſtus ſum/ cum ſis iniquus:⁊ incipis facere veri taté. Venis autem ad lucem vt manifeſtentur opera tua quia in deo ſunt facta:quia ⁊2 ipſum qð tibi diſplicuit peccatũ tuũ:non tibi diſpliceret niſi deus tibi luceret: ⁊ eiꝰ veritas tibi oſtenderet.Sed qui etiã am⸗ monitus diligit peccata ſua/odit admonẽ tem lucem ⁊ fugit eã:vt non appareãt ope ra eius mala que diligit. Qui autem facit veritatẽ /accuſat i ſe mala ſua:nõ ſibi par cit:mon ſibi ignoſcit vt deus ignoſcat: qꝛ dʒõ vult vt deus ignoſcat ipſe agnoſcit et venit ad lucẽ.Cui gratias agit:qð illi qͥd in ſe odiſſet oſtẽderit. Dicit deo. Auerte faciem tuam a peccatis meis.Et qua fron te dicit niſi iterum dicat/quia facinus me NAuce: Et unm ego agnoſco. ? peccatũ meuʒz coꝛã me eſt ſemper: Sit ante te: qð non vis eſſe an te deum. Si autem poſt te feceris pecca⸗ tum tuum/retoꝛquet illud tibi deus ante oculos tuos: ⁊ tunc retoꝛquet qñ iam pe⸗ nitentie fructus nullus erit. Currite:ne te nebꝛe vos comp̃hẽdant. Fratres mei eui⸗ gilate ad ſalutemveſtram: euigilate dum tempus eſt:nullus retardet᷑ a remplo dei: nullus retardetur ab o ꝑe dñi: nullus auo cetur ab oꝛatione cõtinua:nullus a ſolita deuotione fraudet᷑. Euigilate cum dies ẽ lucet dies. Chꝛiſtus eſt dies: paratus ẽ ig noſcere reis ſed agnoſcentibꝰ: punire au⸗ tem defendentes ſe ⁊ iuſtos ſe iactantes: et putantes ſe eſſe aliquid cum nihil ſint. n dilectione autem eius ⁊ in mia eius q ⸗ ambulat: etiam liberatus ab illis letalibꝰ Joh. Tract. XIII Ca. III enun et grandibꝰ peccatis qualia ſunt facinoꝛa nouerat didicit iohãnes in dño ꝑ colum⸗ ſunt pominũ: homicidia: furta: adulteria: pet bam: cum iam eum noſſet qñ venienti vt AaAa lllla que minutavident᷑ eẽ: peccata lingue baptiʒaretur ait:ego a te debeo baptiʒari dfat gaut cogitationũ aut imoderatiõis in rebꝰ* et tu venis ad me:nñ ei dñs reſpõdit:ſi⸗ ales conceſſis:facit veritatẽ ↄfeſſionis ⁊ venit ne modo:vt impleat᷑ oĩs iuſticia. Nuũc er⸗ bono aa lucem i opibꝰ bonis. Quõ minuta plu go ad eundẽ iohannè / cogit nos oꝛdo le⸗ een irsa peccata ſi negligant᷑: occidũt: Ainute cctionis reuerti. Ypſe eſt ille qui ppheta⸗ Ir De ſunt gutte que flumina implent: minute tus eſt per eſaiam. Vox clamantis in de⸗ Opoꝛ ſunt arene: Si młta arena imponat᷑ pmit ſerto/parate viam dno:rectas facite ſemi inte atq; opꝛimit. Hoc facit ſentina neglécta: tas eius. Tale teſtimoniũ reddidit dNů e reqs qð facit fluctus irruens. Paulatim ꝑ ſenti ſuo. et qꝛ ille dignat?ẽ: amico ſuo: Dñſq; ꝛac nam intrat: ſed diu intrãdo ⁊ non expauz ipaͦus ⁊T amicus ipſius phibuit teſtimoniiu dono niẽdo: mergit nauim. Quid eſt autem ex⸗ lohanni. Dixit eni ð iohane. In natis mu⸗ AMatth.xj. dsye haurire:niſi bonis oꝑibuſ agerevt non ob lierũ nemo ſurrexit maioꝛ iohanne bapti⸗ fnis ruant peccata:gemẽe do:ieiunãdo:tribuẽ⸗ ſta:Sed quia illi ſe pᷣpoſuit: in hoc quod lndr⸗ do:ignoſcẽdo. Iter autem huiꝰſeculi mo. plus iohane deus erat: qui autem minoꝛ Efun leſtum eſt plenũ temptatiõib: in rebꝰ ꝓ⸗ eſt inquit in regno celoꝝ maioꝛ ẽ illo.Mi entue. ſperis ne extollat: in rebꝰ aduerſis ne frã noꝛ natiuitate:maioꝛ poteſtate: maioꝛ di⸗ tenm gat. Qui tibi dedit felicitateʒ huiꝰſeculi/ umitate / maieſtate / claritate / tãq; in pnci⸗ giath ad ↄſolationẽ tuam dedit: non ad coꝛxru⸗- pio erat verbuʒz: ⁊ verbum erat apud deũ num ptionẽ. Rurſus qui te flagellat in iſto ſe, et deus erat verbum. Sic autem ghibue⸗ rte culo: ad emendationẽ nõ ad da nnationẽ fatrin ſuꝑioꝛibꝰ lectionibꝰ iohãnes dño te liun⸗ facit. SFerto patrem erudientẽ me ſentias ſtimoniũ vt filiũ dei quidẽ diceret: deum u iudicem punienté Hec quotidie dicimus nõ diceretnec tam negarer . Tacuerat oe ice vobis:⁊ ſepe dicẽda ſunt:quia bona ⁊ ſa⸗ um:nõ negauerat deum ſſed non oĩno ta ncipit tractatus tredecimus Ab vinſunt holcg lui dei Rirttar tite ex OH ſcriptum eſt. Hoſt hec venit aenten teiletn, non eſſet ipſe di⸗ PE pEe mnus coꝛrigiam calciamenti eius ſoluere. l ,. ieſus ⁊ diſcipuli eius in iudes ter· DIZam magnitudo iſta multũ dat intelligi: e ram ⁊ illic demorahat cuʒ eiſ. vſcq cuiꝰ nõ erat dignꝰ coꝛrigiam calciamenti ſe qad id. Qui habet ſponſam ſpon / ſoluere ille quo nemo ſurrexerat miaioꝛ i n ſus eſt: amicus autem ſponſi eſt q natis mulierũ. Plus erat oibꝰ hoibus et ne ſtat ⁊ audit eum: ⁊ gaudio gaudet angelis. Ham angelu inuenim ꝓhibuiſſe ecn propter vocemſponiſi. io homo illi ad pedes caderet.Cum enim a⸗ A & IXI —, queda in apocalypſi angelus oſtẽderet io . „ 0 lectiois Hannte 4 ſeripe hoe euageliu:aent ma⸗ 1n AiIuunnnituine viſiois iobanes cecidit ad pe- uãgelice pᷣm Johannẽ ſicut dag an geli Er ilſe. 1Le ee poteſtis memiſſe qᷣ iean ge es daden ann :ss. sſeru malaſuiner Apocal. ki enun iitis pfectus veſtri ita ſequi fratrum tuoꝝ. Cadere ergo ſibi ad pedes t tur: vt hec que modo lecta eſt: hodie nob hominẽ angelus ꝓhibuit. Mone manitfe⸗ 4o tractanda ꝓponat᷑. Ab ipſo pncipio vſq; ſtui eſt quia ſuper omes angelos eſt: cui iun in hodiernã lectionẽ que ſupꝛadicta ſunr talis homo quo maio? nemo ſutrexit ĩ na nn memiſtis iam eſſe tractata.Et ſi foꝛte in- tis mulierũ /dicit indignũ ſe eſſe 1 li nA ls manet in yfa memoꝛia: que hinc audieri⸗ dentius dicat iohannes: quia deuſ eſt diif can⸗ tis ð baptiſmo iohãniſ.Et ſi ñ tenetiſ oĩa: noſter ieſus chꝛiſtus igenkaf 9 o⸗ wi⸗ ntes. audiſſe vos tamen credo qꝗð teneatis que ſenti lectione: quia 1 foꝛte de eageg ie dicta ſunt: etiam quare ſpũſſanctus in co⸗ nn regnantt deus ſuper omneterr: D aie lumbe ſpecie aparuerit: ⁊ quõ illa nodo⸗ tra qð ſurdi ſunt:qui putant eum in a fri⸗ ſiſſima qſtio ſoluta ſit:qꝛ neſcio qͥd qd nõ ca ſola regnare. Hon enim nõ dictum eſt . . * , . . 9 . * de chꝛiſto:cum dictum eſt:regnauit ſuper hannes teſtimoniũ. ¶ Po ſt hec venit OH ſ omnẽ terram. Quis eſt eni alius rex no-⸗ ieſus⁊ diſcipuli eius t in iudea ter t Alia litha ſter: niſi vñs noſter ieſus chꝛiſtus? Jpſe ẽ ram: ⁊ illict demorabat᷑ oum eis et bet tenau⸗ „ rex noſter. Et quid audiſtis in ipſo pſal⸗ baptizabat. Baptizatus baptiʒat. Nõ deam pð.xlvi. mo recẽti verſu modo cantato? Pſ allite in eo baptiſmo baptiʒat:quo baptiʒatꝰeſt Alia litte⸗ . deo noſtro pſallite: pſallite regi nro pſalli Sat baptiſmũ dñs baptiʒatꝰ a ſeruo:oſtẽ ra bʒ moꝛa⸗ te: Quem dixit deum ipſuʒ dixit regẽ no⸗ dens humilitaris viam ⁊ pducens ad ba⸗ batur 4 ſtrum / pſallite deo noſtro pſallite: pſallite priſinſi dñi: hoc ẽ:baptiſmũ ſuũ/pꝛebẽdo n. regi noſtro: pſallite intelligent᷑. Ne in nna humilitatis exemplũ:quia ipſe non reſpu . parte velis intelligere cui pſallis: quomo it baptiſmũ ſerui. Et in baptiſmate ſerui 4 do rex oĩs terre deus.Et quõ eſt oĩs ter⸗ via pparabat᷑ dño:⁊ baptiʒatus dñs viaz . re rex: qui viſus eſt in vna parte ter: ſe fecit venientibꝰ. Ipſum audiamꝰ. Ego Joh. xiii. rarum/i hicroſolrma/in iudea ambulans ſum via ⁊ veritas ⁊ vita. Si veritatẽ que⸗ inter hoĩes:natꝰ/ſugens/creſcens/mãdu⸗ ris:viam tene. MNam ipſe eſt via que ẽ vez cans / bibẽs / vigilanſ/ doꝛmiẽs/fatigatad ritas. Ipſa eſt quo is:ipſa eſt qua is mon puteum ſedens: compᷣhenſus flagellatus per aliud is ad illud: nõ p aliud venis ad ſputis illitus:ſpiniſ coꝛonatꝰ:ligno ſuſpẽ? cꝛiſtum. Per chꝛiſtũ ad chꝛiſtum venis. ſus:lancea ꝑcuſſus moꝛtuſepultuſ: Qο, Oumodo p chꝛiſtũ ad chꝛiſtũ? Per chꝛi⸗ modo ergo rex ois terre? Qð videbat᷑ in ſtum hoĩem:ad chꝛiſtum deum: Per ver⸗ loco:caro erat:oculis carneiſ caro apare- bum caro factuʒ:ad verbum qð in pꝛinci⸗ bat:in carne moꝛtali maieſtas ĩmoꝛtałl o pio erat deus apud deum. Ab eo qd ma, cultabat᷑: Et quibꝰ oculis maieſtas imoꝛ: ducauit homo:ad illud qð quotidie man ⸗ talis penetrata compage carnis poterat ducant angeli.Sic enim ſcriptum eſt.Pa po.lxxvũ. ,„ intueri:⸗ Eſt alius oculus: eſt interioꝛ ocu-⸗ nem angeloꝝ manducauit homo : panè ce Tobie.iiij. lus.Nõne enim nullos oculos habebat et li dedit eis. Panem angeloꝝ manducauit . tobias:qũñ cecus oculis coꝛpoꝛeis filio da homo.OQuis eſt panis angeloꝝ: In pꝛin⸗ j bat pᷣcepta vite. Ille patriſ manũ tenebat cipio erat verbum:⁊ verbũ erat apud de⸗ 1 vt pedibꝰ ambularetille filio ↄſiium da-⸗ um:⁊ deus erat verbum. Quomodo panẽ s bat vt viaʒ iuſticie teneret.Et hac oculos angeloꝛum manducauit homo: Et verbũ tin video/⁊ hac oculoſ intelligo:Et melioꝛes caro factum eſt: ⁊ habitauit in nobis. Sed oculi dantis vite ↄſilium: qᷓ; oculi tenen⸗ quia diximus manducare angelos fratreſ in tis manũ.Cales oculos querebat ⁊ iefſus ne putetis moꝛſibꝰ fien. Nam ſi hoc intel⸗ quando ait philipo. Lanto tempoꝛe vo⸗ lexeritis:quaſi dilaniat᷑ deus quem man⸗ id biſcũ ſuʒ ⁊ nõ cognouiſtis me? Tales ou ducant angeli. Quis dilaniauit iuſticiaʒꝰ ſop los querebat cum ait. Philippe: qui videt Sed rurſum mihi aliquis dicit. Et quis ẽ me videt ⁊ patrẽ meum. Iſti oculi in inte qui manducat iuſticiam? Vnde ergo bea A ligentia ſunt:iſti oculilin mẽte ſunt. Adeo tni qui eſi uriunt ⁊ ſitiũt iuſticiã: qm ipſi ſa⸗- dc⸗ cum dixiſſet pſalmus/quõ rex omis terre turabunt? Cibus quem manducas ꝑ car⸗ l deus:ſubiecit ſtatim / pſallite intelligent. nem vt reſiciaris tu / ille deficit: vt reparet b Qð eni dico / pſallite deo noſtro pſallite: te/conſumit᷑. Manduca iuſticiaʒ:⁊ tu refi r deum dico regem nr̃m. Sed regem nj̃m in eris: ⁊ illa integra ꝑſeuerat. quomõ vi⸗ n ter hoĩes vidiſtis: tanq́; hoĩem vidiſtis: dengdo iſtam luceʒ coꝛpoꝛeã reficiunt᷑ ocu li lre⸗ paſſum crucifixũ moꝛtuſ. LCatebat aliqd oculi noſtri: ⁊ res eſt coꝛpoꝛea que videt᷑ ipenan ti in illa carne:qð oculis cameis videre non oculis coꝛpoꝛeis.Multi enim cum fuerint tlalee G⸗ potuiſtis. Quid illic latebat: pſallite in⸗ diutius in tenebꝛis:infirmat᷑ acies ipſoꝛuʒ mnbnnſe telligent. Holite oculis querere:qð men⸗ quaſi ieiumo lucis fraudati oculi cibo ſuo te ↄſpicit᷑. Pſallite lingua:quia inter vos Luce quippe paſcunt᷑.defatigant᷑ ieiunio Allr eo caro.Sed quia verbum caro factum eſt ? et debilitant᷑:ita vt ipſam lucem qua reſi⸗ rlohizen habitauit in nobis: Reddite ſonũ carni: ciunt᷑ videre non poſſint.Et ſi diutiꝰ afue e reddite dño mentis obtuituʒ: Pſallite in rit:extinguũt᷑⁊ tanqᷓ; moꝛit᷑ in eis ipſa aci⸗ telligent:⁊ videtis quia verbum caro fa⸗ es lucis.Quid ergo? Quia tot oculi quo⸗ fe ctum eſt: ⁊ habitauit in nobis. Dicat ⁊ i⸗ tidie iſta luce paſcũt᷑:minoꝛ ñ fit.et illi re⸗ II — cnit n ater Al egct dem ho denm zapeſ tA nooſte dh d be⸗ bann Nehe, eſp teſani y Cr Pbri eile⸗ een on nisad nens. ache eren⸗ ochc⸗ cn⸗ deman hin mece ducauit Ppen: pdbe⸗ cni nemi bell e tel⸗ põ. xxxv. potuit deus de luce coꝛpoꝛea coꝛpoꝛeis ficiuntur: ſed ipſa integra permanet. Si B oculis exhibere:non exhibet mundis coꝛ⸗ peruenias ad fontem/queris lucem. Et ſi dies non eſt: accendis lucernaʒ: vt ad fon rem peruenias. Fons ille: ipſe eſt lux. Si⸗ tientibus fons eſt: ceco lux eſt. Aperiant dibus lucem illam infatigabilẽ / integra/ pſeueranteʒ: nulla parte deſicientẽ? Quã lucem? In pꝛincipio erat verbum: ⁊ ver⸗- bum erat apud deum. Videamus ſi lux ẽ Quõ apud te eſt fons vite: ⁊ ĩ lumine tuo videbimus lumen: In terra aliud eſt fons aliud lumen. Sitiens queris fontem: ⁊ vt oculi vt vide nt lucem: aperiant᷑ fauces coꝛdis vt bibãt fontem. Qbõ bibis / hoc vi⸗ des hoc audis:totum tibi fit deus:qꝛ hoꝝ que diligis / totuz tibi eſt. Si viſibilia at⸗ tendaſ:nec panis eſt deus:nec aqua ẽ deꝰ nec lux iſta eſt deus.nec veſtiſ eſt deꝰ:ꝛnec domus eſt deus. Omnia enim hec viſibi⸗ lia ſunt ⁊ ſingula ſunt.Qð eſt panis non h eſt aqua.⁊ qð eſt veſtis non hoc ẽ domuſ et qð ſunt iſta non hoc eſt deus. Vliſibilia enim ſunt: deus tibi totuʒ eſt. Si e urieriſ panis tibi eſt.ſi ſitis aqua tibi eſt: ſi in te⸗ nebꝛis es lumen tibi eſt: quia incoꝛiuptibi lis manet:ſi nuduſ es/iĩmoꝛtalitatisveſtis tibi ẽ:cum incoꝛruptibile hoc induerit in⸗ coꝛruptionẽ:⁊ moꝛtale hoc induerit iĩmoꝛ talitatẽ. Omnia poſſunt dici de deo:⁊ ni⸗ hil digne dicitur de deo. Mihil latius hac inopia.Queris congruũ nomen:nõ inue⸗ nis. Queris quoquõ dicere:oĩa inuenis. Quid ſimile agnus leo?de chꝛiſtovtꝝq; dictum eſt. Ecce agnus dei.Quõ leo? UVi cit leo ð tribu iuda. Audiamus iohannẽ. Baptiʒabat ieſus.Diximus quia baptiʒa bat ieſus. Quõ ieſus? quõ dñs:quõ dei fi t Alia litte⸗ ra hʒ ennon. Alia litte⸗ ra habʒ illic lius:quomodo verbum:ſed verbum caro factum eſt. Erat autem et iohannes baptizãas in fenon iurxta ſalim.Co⸗ cus quidã enon intelligitur qꝛ lacus erat quia aque multe erat ribi:Etvenie ant et baptizabant᷑ · Nondũ eniʒ 1 Al. lit. fue⸗ Nliſſus terat in carcerem iopanes. rat iohãnes. . ¶ Di memineritis:ecce iterum dico quod dixi. Quare baptiʒabat iohannes? Quia opoꝛtebat vt dominꝰ baptiʒaretur. Qua re opoꝛtebat vt dominus baptiʒaretur? MQuia multi ↄtempturi erãt baptiſmũ: eo Ylam maioꝛi gratia pꝛediti viderent᷑:qᷓ —.e.⅞yPeK2 — viderent alios fid eles. Verbi gratia: ↄiu gatus iam contin enter viuens cathecumi nus:ↄtemneret coniugatũ ⁊ diceret ſe me lioꝛem:cum ille ſit fidelis.Ille cathecumi nus poteſt dicere in coꝛde ſuo. Quid mi⸗ hi opus eſt baptiſmũ accipere vt hoc ha⸗ beam qð ⁊ iſte quo iam melior ſum? Ne g̊ ceruix iſta pꝛecipitaret quoſdam de meri tis ſuis plurimuʒ elatos: baptiʒari voluit dñs a ſeruo:tanq; alloquens ſilios capita les. Quid vos extollitis? quid erigitiſ? qꝛ habetis ille pꝛudentiam/ille doctrinam/il le caſtitateʒ/ille foꝛtitudinẽ patiẽtie.Nũ⸗ quid tantum habere poteſtiſ q́;tum ego q dedi? Et tamen ego baptiʒatus ſum a ſer⸗ pleatur omnis iuſticia. Sed dicit aliquis. Su fficiebat ergo vt baptiʒaret dominum iohannes. Quid opus erat vt alij baptiʒa rentur a iohanne? Et hoc diximus:quia ſi ſolus dñs baptiʒaretur a iohanne: non de eſſet iſta cogitatio hommibꝰ:qð melioꝛeʒ habebat baptiſmũ iohannes q; dñs: Dice rent enim. Vſq; adeo magnũ erat baptiſ mũ quod habuit iohannes:vt ſolus chꝛi⸗ ſtus illo fuerit dignus baptiʒari. Ergo vt oſtenderetur melius baptiſmũ qð daturꝰ erat dñs: ⁊ illud tanq; ſerui ĩtelligeret᷑:il⸗ lud tanq; dñi:baptiʒatus eſt dñs vt pꝛebe ret humilitatis exemplum. Non ſolus au tem baptiʒatus eſt ab eo:ne baptiſmũ io⸗ hannis melius baptiſmo dñi videret᷑ Ad hoc autem viam pꝛebuit dñs noſter ieſus cchaꝛiſtus ſicut audiſtis fratres ne quis ar⸗ rogans qð habeat abundantiã alicuiꝰgra tie:dedignaretur baptiʒari baptiſmo dñi. Etucunq́; enim cathecuminus pꝓficiat: adhuc ſarcinam iniquitatis poꝛtat. NHon illi dimittit᷑:niſi cuʒ venerit ad baptiſmũ. OQuomodo non caruit populus iſrael po⸗ pulo egyptioꝝ niſi cum veniſſet ad mare rubꝛum:Sic pꝛeſſura peccatoꝝ nemo carʒ niſi cum ad fontem baptiſmi venerit. g⸗ cg eſt rergo queſtio ex diſcipulis r Alia litte⸗ iohannis cum iudeis de tione. Baptiʒabat iohs:baptiʒabat chꝛi ſtus: Moti ſunt diſcipuli iohannis:ↄcur⸗ rebatur ad chꝛiſtum:veniebat᷑ a iohanne Qui enim veniebant ad iohannem: mitte bat illos ad chꝛiſtum haptiʒari:non mitte zabantur.Turbari ſunt diſcipuli iohanis et ceperunt queſtionem tractare cum iu⸗ f iij S uo:vos dedignamini a dno.hoc eſtvt im Matth. iij. Puriſica/ ra habet aũt bantur ad iohannem qui a chriſto bapti⸗ deis: quomodo ſolet fieri:ſi intelligas di⸗ xiſſe iudeos maioꝛem eſſe chꝛiſtum: ⁊ ad cius baptuſmũ debere concurri. Illi non⸗ duz intelligentes: defendebant baptiſmũ lohannis. VUentum eſt ad ipſum iohannẽ vävt ſolueret queſtionem. Intelligat chari⸗ tas veſtra. Et hic vtilitas ipſa humilitatiſ agnoſcitur ⁊ oſtenditur: vtruʒ in ipſa que ſtione cuʒ errarent homines: gloꝛiari apꝰ ſe voluit iohãnes. Foꝛtaſſe enim dixiſſʒ: verum dicitis/recte ↄtenditis: baptiſmuʒ meum eſt melius. Naʒ vt noueritis quod baptiſmũ meum eſt melius:ipſum chꝛiſtũ ego baptizaui. Poterat hoc dicere iohan nes baptiʒzato chꝛiſto. tũ ſe ſi vellet ex tendere:habebat vbi ſe extenderet. Sed melius nouerat apud quem ſe humiliaret Quem ſe nous rat naſcendo antecedere: illi ſe voluit ↄfitendo cedere. Salutẽ ſuã intelligebat in chꝛiſto eẽ. Jam dixerat ſu Joh.j: eius accipiunt:niſi ille ſit deus? Nam ⁊ ſi ille homo ⁊ non deus:de plenitudine dei accepit ipſe: non deus. Si autem omnes homines de plenitudine eius accipiunt: perius:nos omnes de plenitudine eius ac cepimus. Et hoc ↄfiteri deum eſt. Quo⸗ modo eni omnes homines de plenitudie ille eſt fons: illi bibẽtes. Qui bibũt:⁊ ſi⸗ tire pñt ⁊ bibere. Yons nunq; ſitit:fons ſe ipſo non eget. Fonte egent homines ar⸗ dentes viſceribus:aridis faucibꝰ currunt ad fontem vt reſiciant᷑. Fens fluit vt reſi-⸗ ciat:ita ⁊ dũs ieſus. Videamus quid re⸗ Alia litte⸗ ſpõderit iohãnes.U ra habʒ.Et nem:et dixerut ei · eſt. Quid dicis? non ſunt ꝓhibend märaa te potius veniant? Reſpondit ioban nes et dixit. Nõ poteſt accipere:niſi ei datum fuerit de ce/ lo.De quo putatis hoc dixiſſe iohannẽ: DSDSDe ſceipſo. Quaſi hõ accepi ait de celo. D Intendat charitas veſtra. MHon poteſt homo quicq; accipere: niſi fuerit ei datuʒ de celo. Ipſi vos mihi teſtimoniuʒ Alia litte⸗ Perhibetis:qð dixerim tego non ra non ſum ſumc S. Tan⸗ vo⸗ ego chriſtus fallitis: Voſipſi mihi qui modo ꝓpoſui⸗ ſtis hanc queſtionẽ:qui mihi dixiſtis:rab hriſtus. Tanq; dicẽs. Quid vos bbiquierat tecum tranſiordanem cui tu teſti/ moniũ perhibuiſti:ecce hic bapti⸗ t Alia litte⸗ vat:et omnes eurrunt ad llu⸗ Po . homo qcq; XIII Ca. III bi qui erat tecum tranſioꝛdaneʒ: cui tu te ſtimoniũ perhibuiſti: Hoſtis ergo quale teſtimoniũ illi perhibui: Mn do dicturus ſum non eſſe illum:quẽ dixi eſſe? Ecce qͥ aliquid accepi de celo vt aliquid eſſem: inanem me vultis eſſe vt loquar cõtra ve ritatem. NHon poteſt homo accipere qcG niſi fuerit illi datum de celo. Ipſi vos mi⸗ hi teſtimoniũ p rhibetis quod dixerim. ego non ſum chꝛiſtus. Mon es tu chꝛiſtuſ?- Sed qd ſi maioꝛ illo. qꝛ tu illũ baptiʒaſti Miſſus ſum ego pꝛeco ſum :ille iu⸗ dex eſt. Et audi teſtimoniũ multo vehe⸗ mentius:multo expꝛeſſius. Videte quid nobiſcum agitur:videte quid amare de⸗ beamus. Videte quia aliquem homineʒ extus ha⸗ bet: Sed qꝛ miſſus ſum: aute illum. amare pꝛo chꝛiſto:adulteriũ eſt. Quare B dico? Attendamus vocem iohannis.Po terat in illo errari: poterat in ipſo putari qui non erat. Reſpuit a ſe falſum honoꝛẽ? vt teneat ſolidam veritatem. Videte q d dicat chꝛiſtum:quid ſe.NQui habet ſpõ ſam ſponſus eſt. Caſti eſtote: ſponſuʒ amate. Quid auteʒ tu es qui nobis dicis: qui habet ſponſam ſponſus eſt: Amicuſ autem ſponſi qui ſtatet audit eum gudio gaudet ppter r vocem ſpõſi erit dñs ꝓ motu coꝛdis mei:multo eniĩ gemitu plenũ eſt dicere qd doleo. Sʒ ob⸗ ſecro vos per ipſum chꝛiſtum: vt qð dice⸗ re non potero:woſ cogitetis.Houi enĩ do loꝛem meum:expꝛimi ſatis digne non poſ ſe.Multos enim adulteros video/qͥ ſpon ſam tanto pꝛecio emptam/amataʒ/fedam vt pulchꝛa fieret:illo emptoꝛe :illo libera toꝛeillo decoꝛatoꝛe:poſſidere volunt:et id agunt verbis ſuisvt ꝓ ſponſo amentur De illo dictũ eſt:hic eſt qͥ baptiʒat.Quis huc exit ⁊ dicit:ego baptiʒo? Quis huc exit ⁊ dicit:ego qð dedero/hoc eſt ſanctũ Quis huc ꝓcedit qui dicit? Gonũ eſt ti⸗ bi vt naſcaris ex me. Amicum ſponſi au⸗ diamus:nõ adulteros ſpõſi. Audiamꝰ ʒe lantem:ſed non ſibi. Fratres regredimini coꝛde ad veſtras domos:carnalia loquoꝛ terrena loquoꝛ Humanũ dico ꝓpter infir mitatem carnis veſtre.AHulti habetis ↄiu ges:multi habere vultis:multi ⁊ ſi nõ vul tis habuiſtis:multi qui oĩno ↄiuges habe re nõ vultis:De ↄiugibꝰ patrum veſtroꝝ nati eſtis. Hulluʒ coꝛ eſt qð nõ iſte tangat af liu ſen 6or de ab lle anm lo⸗ nitt feſta et. e⸗ phibe nen ſenn. ſuunf ſam ſu gun peſen nanfn luente mter Eg. ease ſecy lor. ⸗ nuoa⸗ ego do dun Namio Mdiy Quure Uos ſanſa reur Ren u; hac tion tota Pon tenle mas fan ptis ſon S Il — ntte guale Cuns Sceq leſen mye creiccᷓ osm⸗ Nrenn. DEENA. afi Uein⸗ Tetnud ehe, ⸗ Gel enig nlns in rde An lin mine Qned s. o ſopan mkoncne Merei er poniz dsdics. n oo/ nuloeni Hob⸗ boce⸗ enido Nnpol ſpon ſebam Abena unt:et wencur Os us boc ſtſmnai nückn. nſau⸗ un e⸗ Cdiminn loquo⸗ erniar Nl S veſtor. Fenngn Joh. Tract. XIII affectus:nullus in rebus humanis tam de uius a genere humano eſt:qui qð dico nõ ſentiat. Ponite aliquem ꝓfectum pꝑegre: cõmendaſſe amico ſuo ſponſam ſuã. Vi⸗ de queſo te charus meus es:ne foꝛte me abſente ꝓ me aliquis amet᷑.Qualis ergo ule qui cuſtodiens ſponſam vel vxoꝛem amici ſui.dat quidem operã vt nullus ali us ametur.Sʒ ſi ſe amari ꝓ amico volue⸗ rit:⁊ vtivoluerit cõmendata ſibi:quã de⸗ teſtandus humano generi vniuerſo appa⸗ ret. Videat illam aliq̃nto petulantiꝰ per feneſtram attendere aut iocari cum aliqͥ: pPhibet tanq; zelanſ. Video zʒelanteʒ ſed videaʒ cui:vtrum amico abſenti:an ſibi pᷣ ſenti. Putate hoc dñm noſtruʒ ieſum chꝛi ſtum feciſſe. Cõmendauit amico ſuo ſpon ſam ſuam:peregre ꝓfectus eſt accipere re gnum ſicut ipſe dicit in euangelio: ⁊ tamẽ pꝛeſens eſt maieſtate. YFallatur amicus 4 tranſmare ꝓfectꝰ eſt:⁊ ſi fallitur: ve illi fallit. Quid cum fallere deum conatur in⸗ tuentem omniũ coꝛda ⁊ omniũ ſecreta ri⸗ mãtem?: exiſtit aliquis hereticus ⁊ dicit. Ego do / ego ſanctifico/ego iuſtiſico:nolo eas ad illam ſectam. Bene quidem ʒelat ſed vide cui. Hon eas ad idola: bene ʒe⸗ lat. Non ad ſoꝛtilegos:bñ ʒelat. Videa⸗ mus cui zelat.Ego qð do ſanctum eſt: qꝛ ego do. Ego quem baptiʒo baptizatus ẽ. Quem non baptiʒo:nõ eſt baptiʒatꝰ. Au⸗ di amicum ſponſi:diſce ʒelare amico tuo. Audi vocem illius.hic eſt qui baptiʒat. Quare tibi vis arrogare qð tuũ non eſt⸗ Vſq; adeo abſens eſt qui hic reliquit ſpõ ſam ſuam? Heſcis quia ille qui a moꝛtuis reſurrexit: ad dexteram patris ſedet. Si ↄtemſerunt euʒ iudei in ligno pendentẽ: tu ↄtemnis in celo ſedenteʒ. Nouerit cha ritas veſtra magnum doloꝛem me pati de hac re.Sed vt dixi:dimitto cetera cogita tionibus veſtris : Mon eniʒ dico ſi loquar tota die:ſi plangam tota die non ſufficio. NMNon dico:ſi habeã ſicut dicit ꝓpheta:fon tem lachꝛymarum:ſed ſi uertar in lachꝛy mas ⁊ lachꝛyme ſlam.in linguas ⁊ lingue fiam:parum eſt. Redeamus:videamꝰ qͥd dicit iſte. Qui habet ſponſam ſponſus eſt Non eſt mea ſponſa.Et non gaudes ĩ nu E ptijs? Immo gaudeo ait. Amicus autem ſponſi qui ſtat ⁊ audit eum: gaudio gau⸗ det pꝛopter vocem ſponſi. Mõ inquit gau deo pꝛopter vocem meam: ſed pꝛopt vo⸗ cem ſponſi. Gaudeo ego ĩ audiendo:Ille in dicendo. Ego enim ſum illuminandus: ille lumen. Ego ſum auris: ille verbum,. Ego amicus ſponſi:qui ſtat ⁊ audit cum. Quare ſtat? Quia non cadit.Quare non cadit?: Quia humilis eſt: Vide ſtantem ĩ ſolido. Non ſum dignus coꝛrigiam calcia menti eius ſoluere.Bene te humilias:me rito non cadis.Merito ſtas:merito audis eum:⁊ gaudio gaudes pꝛopter voceʒ ſpõ ſi. Sic apoſtolus amicus ſponſi ʒzelat:⁊ ip⸗ ſe non ſibi ſed ſponſo. Audi vocem ʒelan tis.Zelo dei vos ʒzelo dixit/ nõ meo. Nõ mihi ſed ʒelo dei. Vide quomõ? quem ʒe las:? Uel cui zelas? Deſponſaui enim voſ vni viro virginem caſtam exhibere chꝛi⸗ ſto. Quid ergo ti nes? Quare ʒelas? Ti⸗ ij 4 Coꝝ * xj. meo inquit ne ſicut ſerpens ſcduxit euam aſtutia ſua:ſic ⁊ veſtri ſenſus coꝛrumpan⸗ tur a caſtitate que eſt in chꝛiſto. Omis ec cleſia virgo aſpellata eſt. Diuiſa eẽ mem bꝛa eccleſie:diuerſis donis pollere vide⸗ tis atq; gaudere.Alij coniugati/alie con⸗ iugate:alij viduati vxoꝛibus vltra non qᷣ⸗ runt: Alie viduate maritis vltra non que runt. Ali integritatẽ ab ineunte etate cõ ſeruant:Alie virgintatem fſuam deo de⸗ uouerunt.Diuerſa ſunt munera :iſed em⸗ nes iſti vna virgo eſt. Abi eſt iſta virgini tas⸗ Non enin ĩ coꝛpoꝛe. In coꝛpoꝛe pau⸗ carum feminarũ eſt.Et ſi dici virginitas ĩ viris poteſt:paucoꝛum viroꝛum ſanctitas integritas etiam coꝛpoꝛis eſt in eccleſia:⁊ honoꝛabilius membꝛum eſt. Alia autem bꝛa non in coꝛpoꝛe:ſed omnia ĩ mente ſer uant virginitatem. Que eſt virginitas mẽ tis? Integra fideſ:ſolida ſpes:ſincera cha ritas.HhHanc virginitatem timebat ille:qui ʒelabat ſpõſaʒ a ſerpẽte coꝛrumpi.Sicut enim membꝛum coꝛpoꝛis violatur in quo⸗- dam loco:ſic ſeductio lingue violat virgi nitatem coꝛdis. In mente non coꝛrumpa⸗ tur:que non vult ſine cauſa tenere coꝛpo⸗ ris virginitatem. Quid ergo dicaʒ fratres mei? Et heretici ha ent virgines:⁊ multe ſunt virgines hereticoꝛum. Vlideamus ſi ſponſuʒ amãt: aut vainitas iſta cuſtodiat᷑ Cui cuſtodiat᷑: Chꝛiſto inqͥt. Videamus ſi xpᷣo:⁊ ñ donato. Videamꝰcui ſᷣuat᷑ iſta Joh. Tract. XIII põ. xlvj. ps. xxj. virginitas. Cito pꝛobare poteſtis. Ecce oſtẽdo ſponſum:quia ipſe ſe oſtẽdit. Per hibet illi teſtioniũ iohancs. Hic ẽ qͥ bapti zat. O tu vgo ſi ſpõſo huic fuas vᷣginita⸗ tẽ tuã:qre curriſ ad eũ qᷣ dic̃:ego baptiʒo: cuũ amicꝰ ſpõſi tui dicat:hic eſt qui bapti⸗ zat. Deinde ſponſus tuus totum oꝛbem tenet: quare tu in parte coꝛrumperis? Quis eſt ſponſus?.Quomodo rex omnis terre deus. Ipſe ſponſus tuus totum te⸗ net:quia totuʒ emit. Vide q;ti emerit:vt intelligas quid emerit.Qð pꝛeciũ dedit? Sãguinẽ fudit. Vbi fudit ſanguiuẽ ſuũ?- In paſſione. Nonne ſponſo ſuo cãtas aut cantare te fingis:qñ emptus eſt totus oꝛbſᷣ Fogerunt manus meas ⁊ pedes meos:di numerauerũt oĩa oſſa mea. Ipſi vᷣo ↄſide rauerũt ⁊ conſpexerũt me:diuiſerũt veſti mBenta mea:⁊ ſuper veſtem meam miſerũt ſoꝛtem. Sponſa es:agnoſce veſtem ſponſi tui. Super quam ve ſtem miſſa ẽ ſoꝛs⸗: In terroga euangeliũ. Vide cui deſponſata ſis.vide a quo arras accipias: interroga eüeceeuangeliũ. Vlide quid tibi vicat ĩ paſſio⸗ Joh. xix. ne dñi:Erat ibi tunica: Nideamꝰ qualis. Deſuꝑ texta. Deſuꝑ texta quid ſigniſicat niſi charitatẽ? Dheſuꝑ texta tunica/quid ſi gnifſicat niſi vnitatẽ? Hanc tunicam atten de: quã nec ꝑſecutoꝛes chꝛiſti diuiſerunt Ait enĩi:Dixe:unt inter ſe. RNon diuidamꝰ2 eam:ſed ſoꝛtem ſuꝑ eaʒ mittamꝰ.Ecce vn de audiſtis pſalmũ. Veſtẽ pſecutoꝛes nõ ↄſciderũt:chꝛiſtiani eccleſiã diuidũt.Sʒ quid dicam fratres? Aperte videamꝰ qͥd egerit. Ibi enim emit:ibi pꝛecium dedit. Pꝛo qᷓ;to dedit? Si pꝛo africa dedit?nõ ſi mus donatiſte:⁊ non apellemur donati⸗ ſte ſed chꝛiſtiani:quia chꝛiſtus ſolam afri cam emit. t; hic non ſoli donatiſte. Sed non tacuit ĩ cõmercio ſuo quid eme⸗ rit. Fecit tabulas/deo graſ:non nos fefel lit: Opus eſt vt audiat illa ſponſa ⁊ intel⸗ ligat ibi cui voueritvirginitatẽ. Ibi ĩ pſal mo vbi dictum eſt foderũt manus meas ⁊ pedes meoſ:dinumerauerũt oĩa oſſa mea AVbi paſſio dñi apertiſſime declarat᷑.Qui pſalmus oĩ anno legitur nouiſſima hebdo mada intento vniuerſo populoiminente paſſione chꝛiſti.⁊ apud nos ⁊ apud illos pſalmus iſte legitur. Intendite frẽſ:quid ibi emit. Recitentur tabule cõmerciales: quid ibi emit audite? Cõmemoꝛabunt᷑ et conuertent᷑ ad dñʒ vniuerſi fines terre. Et adoꝛabunt in conſpectu eius vniuerſe fa⸗ milie gentium: quõ ipſius eſt regnum ⁊ ip ſe dñabitur gentium.Ecce quid emit.Ec⸗ ce qm̃ deus rex omniſ terre eſt ſponſus tu us. Quid ergo apud vos vis deduci talẽ diu item? Agnoſce/ totum emit:⁊ tu dicis partem hi habes. ¶ O placere ſpõſo. F ſi coꝛrupta non loõreris:⁊ coꝛrupta quod peius ẽ coꝛde ñ coꝛpoꝛe. Amas homineʒ pꝛo chꝛiſto:amas dicentem Ego baptiʒo. Amicum ſponſi non audis dicentem: Hic eſt qui baptiʒat. Non audis dicentẽ:Qui habet ſponſam ſponſus eſt. Ego non ha⸗ beo ſponſam dixit.Sed quid ſum? Ami⸗ cus. Amicus autem ſponſi qui ſtat ⁊ au⸗ dit eum: gaudio gaudet ꝓpter vocẽ ſpon ſi. Euident᷑ ergo fratres mei nihil pꝛodeſt iſtis ſeruare virginitate: habere ↄtinẽti⸗ am: elemoſynã dare. Omnia illa que lau⸗ dantur in eccleſia nihil illis pꝛoſunt:quia conſcindũt vnitateʒ.id eſt. tunicam illam charitatis. Quid faciunt? Diſerti ſunt mł ti int illos: magne lingue flumina lingua rum: nunquid angelice loquunt᷑: Audiãt amicum ſponſi:ʒelantem ſponſo non ſibi. . Aia Si linguis hominũ loquar ⁊ angeloꝝ cha I·Coꝝ .xiij ritatem autem non hẽam: factus ſum ve⸗ lut eramentũ ſonans at cymbalũ tinniens Seld quid dicunt: hHabemus baptiſmum. hHabes:ſed non tuum. Aliud eſt habere aliud dñari. Baptiſmũ habes:quia acce piſti vt baptiʒatus ſis. Accepiſti tanqᷓ; il⸗ luminatus:ſi tamen a te non obtenebꝛat⸗ Et quando das: miniſter das non poſſeſ⸗ ſoꝛ.pꝛeco clamaſ non iudex. Per pꝛeconẽ loquitur iudex: ⁊ in actis tamen non ſcri⸗ bitur/pꝛeco dixit/ſed iudex dixit. Pꝛoin⸗ de vide ſi tuũ eſt qꝗð das poteſtate. Si au tem accepiſti. confitere cum amico ſi ponſi: Non poteſt homo accipere quicqᷓ;:niſi da tum fuerit ei de celo: Conſitere cũ amico ſponſi:qui habet ſponſam ſponſus ẽ. Ami cus autem ſponſi ſtat ⁊ audit eum. Sed o ſi ſtares ⁊ audires eum: æ ñ caderes vt au dires te. Audiẽdo enim eum ſtares ⁊ au⸗ dires. Nam loqueris:⁊ tibi caput inflas. Ego inquit eccleſia ſi ſponſa ſum/ſi arras accepi/ſi pꝛecio ſauguinis illiuſ redempta ſum:audio vocem ſponſi. Et vocem ami⸗ ci ſponſi tũc audio:ſi ſpõſo meo det gliaʒ non ſibi. Dicat amicꝰ. Qui hʒ ſpõſaʒ ſpõ⸗ l ansz do py drcar hiri ſus:g ymu ſſau nge, naid fusen Men: eer⸗ nuraan wonis ſnelr . euntt. ft Nn Wn . fege Uuet ſn une. hod — — — — .Et ſus eſt. Amicus auteʒ ſponſi qui ſtat ⁊ au nia excluſit.Neſcio que aniculavidua/ne len⸗ dit eum: gaudio gaudet ꝓpter vocẽ ſpon ſcio quis homo qualiſcũq; laicus habens ne ſi.Ecce habes ſacramẽta:⁊ eo concedo. charitatẽ itenẽs integritatẽ ſidei:non faa Ec⸗ Habes foꝛmam:ſed ſarmentũ es de vite cit hoc.Petrus in coꝛꝑe oculus eſt. Ille ſusn bᷣciſum: Tu foꝛmam oſtendis:ego radicẽ m coepe digituſ eſt:in eo tamen coꝛpe eſt: anle quero.De foꝛma fructus non exit:niſi vvdi in quo ⁊ perrus.Et ſi minusvalet digituſ udics eſt radix. Vbi autem eſt radix? In chari⸗ ; oculus:non eſt tamen pciſus a coꝛpoꝛe ſo95 tate. Et audi foꝛmã ſacramenroꝝ. Paulꝰ Melius eſt eſſe digitum ⁊ eſſe in coꝛpe: q; uod loquitur. Si ſciam inquit oĩa ſacramẽta eſſe oculum ⁊ euelli de coꝛpoꝛe. Pꝛoinde mine, et habeam omnẽ ꝓphetiam ⁊ omne ſide: fratres mei nemo vos fallat/nemo vos ſe btzo. et q;tam fideʒ? ita vt montes tranſferam: ducat:amate pacẽ chꝛiſti: qui ꝓ vobᷣ cru⸗ pie charitatem autẽ non habeam: nihil ſum. ciſixus eſt cum deus eſſet. Paulus dicit: “ Nemo ergo vobis fabulas vẽdat.Et põ⸗ Neq; qui plantat eſt aliquid neq; qui ri⸗ onbe⸗ nus fecit miraculũ ⁊ donatus oꝛauit: et gat:ſed qui incrementũ dat deus.Et qͥſq; n⸗ reſpondit ei deus de celo. Pꝛimo aut fal⸗ noſtrũ dicit quia aliqͥd ẽ. Si dixerim⸗ qzꝛ ⸗ luntur aut fallunt. Poſtremo fac illum aliquid ſumus ⁊ non illi gloꝛiam dederi⸗ ſon mõtes trãſferre: charitatẽ aũt inqt nõ ha⸗ mus:adulteri ſumus nes am⸗ ri volumus viet beam nihil ſum. TFideamusvtrum habue non ſponſum. Vos chꝛiſtũ diligite ⁊ nos nit⸗ rit charitatẽ. Crederẽ:ſi nõ diuiſiſſet vni⸗ in illo:in quo ⁊ vos a nobis diligimi. In⸗ lelin latem: Nam ⁊ contra iſtos vt ſic loqr mi⸗ uicenm ſe diligant mebꝛa: ſed oia ſub capi⸗ r rabiliarios: cautum me fecit deus meꝰ dis te viuant. Doloꝛe quidem fratres mei mł — oens: In nouiſſimis rempib exurget yſeu ta coact ſum dicere ⁊ pauca dixi. Lectio u do ꝓphete faclentes ſigna ⁊ pdigia: vt in nem tamẽ ſinire non potui. Aderit dñe vt ducant ſi fieri dieſt etiam electos: Ecce opoꝛtune ſiniatur. Holui eni ampliꝰ one nmn pᷣdixi vobis. Ergo cautos nos fecit ſpon rare coꝛda vr̃a:que volovacare gemitibꝰ di ſus:quia ⁊ miraculis decipi non debemꝰ: et oꝛationibꝰ ꝓ his qui adhuc ſurdi ſunt onſti lun Aliqñ enĩ ⁊ deſertoꝛ terret ꝓuincialẽ:ſeiũ et non intelligunt ¶¶ Explicit tractatuſ brch! vtrum in caſtris ſit ⁊ aliquid illi pſit ch-⸗ tredecimus. Incipit tractatus de⸗ nn⸗ ſ.q.j. teneas acter ille in quo ſignatus eſt rhoc atten⸗ cimuſquartus:Ab eo ꝙ ſcriptu eſt s mus dit: qui terreri ⁊ ſeduci non vult: Teneu⸗ Pocergo gaudiũ meiim impleri⸗ gus⸗ tatè fratres mei. Pꝛeter vni ocergo gaudin meum impletu un. mus ergo vnitatẽ fratres mei. Pꝛeter vi ſtill SPeEPten 5 bere tatem: ⁊ qui facit miracula nihil ẽ. In vni eltulum oportet geſcereg me auteʒ cce tate erant populus iſrael ⁊ non faciebant neſagdiceBai icredit Fil⸗ miracula: pꝛeter vnitatẽ erant magi ppa⸗ in filium habet vitam eternaz: qui nat raonis ⁊ faciebant ſimilia moyſi: Populꝰ gutem inq edulus eſt filio non vi⸗ ſeſ⸗ iſrael vt dixi non faciebãt miracula: QAui Debit vitã ſed ira dei manet ſup eũ tonẽ erant ſalui apud deum:qui ſaciebãt/and o tio iſta ſcri⸗ non faciebãt? Petrus apłus reſuſcitauit — C ctio IIE De =ððð in⸗ moꝛtuũ:ſimon magus fecit multa.Erant ſancto euãgelio: excellentiã San ibi multi chꝛiſtiani qui non poterant face diuinitatis oñi nr̃i ieſu chꝛi⸗ ſnſ : re:nec ꝗò faciebat petrus nec qð faciebat II dſi ⁊ humilitatẽ hoĩs qui me⸗ in Luce. x. ſimon. Sed vnde gaudebãt: quia noſa eo nutt dici amicus ſponſi nos docet: vt diſi lanie rum erant ſcripta in celo. Mam ⁊ redeunti uamꝰ quid interſit inter hoiem hoĩeʒ: · an bus diſcipuliſ: dñs noſter ieſus chꝛiſtus ꝓ poſĩem deũ. Quia homo deus dñs noſter Slo nter ſidem gentium hoc ait. Dixerunt eni ieſus chꝛiſt: deꝰ aſi oia ſecula: æ hõ in no SNan gloꝛiantes ipſi diſcipuli. Ecce dñe in noie ſtro ſeculo Seusð pfe: hõ ð virgine:vn⸗ tuo etiam demonia nobis ſubiecta ſunt. ſi at ide dñsa ſaluatoꝛ iet iſtꝰ flli⸗ g a⸗ enam. a non necta tñ atq; idẽ dñsa ſaluatoꝛ ieſus chꝛiſtꝰ fili⸗ infas. Bene quidem confeſſi ſunt:detulerũt ho us dei de ⁊ hõ. Johãnes vo excellentis ſams onreigß aiſt Et tamẽ quid ait eis: geratie miſſus ante ipſum illuminatab ixł edenp⸗ is ſubicct 3 ian/ n demonia vo⸗ fo qͥ lumẽ ẽ. Peẽ iohe eni dictũ ẽ. Hõ erat᷑ Joh.j· mm nra ſonipta une n cio⸗Peins vomo⸗ Ule lume. ſed vt teſttoniu ppiberetp luie. aci veſtra ſcripta ſunt in celo. Petrus demo⸗ poteſt qͥdeʒ dici lum: ⁊ bñ ðꝛ ⁊ ipſe lumen nſco⸗ 4 . M S 222 Matth. xj·. ſed illuminatuzʒ non illuminãſ. Aliud ẽ ei lumen qð ülluminat: ⁊ aliud lumẽ qð illu- minat᷑. Nam ⁊ oculi nr̃i lumina dicunt᷑.Et tamen in tenebꝛis patent ⁊ nõ vident. Lu men autẽ illuminãs a ſeipſo lumen eſt: et ſibi lumen eſt: non indiget alio lumine vt lucere poſſit: ſed ipſo indigent cete⸗ ra vt luceant.Confeſſus eſt ergo iohanes ſicut audiſtis:quia cum diſcipuloſ multoſ faceret ieſus:⁊ ꝑferret᷑ ad eumveluti vt in ſtigaretur:q̃ſi inuido enĩ narrauerũt.ecce ille facit plures diſcipulos q; tu: Ille con feſſus eſt qͥd eſſet.⁊ inde meruit ad ipſuʒ ptinere qꝛ nõ eſt auſus ſe dicere qðs eſt il⸗ le.hoc ergo dixit iohãnes:nõ poteſt ho⸗ mo accipere quicq; niſi datum illi fuerit ð celo.Ergo chꝛiſtus dat:hõ accipit. Ipſi vos mihi teſtimoniũ phibetis qð dixeruim ego non ſum chꝛiſtꝰ: ſed quia miſſus ſum ante illum. Qui habet ſpõſam ſponſus eſt Amicus autem ſponſi qͥ ſtat ⁊ audit eum: gaudio gaudet ꝓpter vocem ſponſi. Non ſibi gaudiũ fecit de ſe. Qui enĩ vult gau⸗ dere de ſe triſtiſ erit:qui autẽ de deo vult gaudere/ſemꝑ gaudebit: quia deus ſem⸗ piternus eſt. Vis habere gaudiũ ſempit⸗ num. Adhere illi qui ſempiternꝰ eſt. Ta⸗ lem ſe dixit iohãnes: ppter vocem ſponſi gaudet amicus ſponſi ait non ꝓpter vocẽ ſuam ſed ſtat ⁊ audit eum.Si ergo cadit: non audit eum. De illo enĩ quodam qͥ ce cidit dictuʒ eſt: ⁊ in veritate nõ ſtetit. dia bolo dictum eſt. ergo ſtare debet amicus ſponſi⁊ audire.Quid eſt ſtaræ? Permane re in gratia eius quã accepit:⁊ audit vocẽc ad quã gaudet. Sic erat iohãneſ:nouerat vnde gaudebat.MHõ ſibi arrogabat:qð iꝰ ſe non erat.Sciebat illuminatũ ſe/nõ illu minatoꝛẽ.Erat autem lumen veꝝ ait euã geliſta: qð illuminat omnẽ hoĩem venien⸗ tem ĩ hunc mundũ.Si ergo omnẽ:⁊ ipſuʒ iohannem: quia ⁊ ipſe de hoĩbus.Etenim q;uis nemo exurrexit maioꝛ in natis mu⸗ lierum:vnus tamen ⁊ ipſe ex his qui nati ſunt ex mulieribꝰ: nunqͥd comparandus eſt ei qͥ qꝛ voluit natus eſt? Et ideo no⸗ uo partu: quia nouus natꝰ. Ambe eni ge⸗ neratiões dñi inuſitate ſunt.⁊ diuina ⁊ hu mana.Diuina non habet matrem. huma- na non habet patrem. Ergo vnus de cete⸗ ris iohãnes ſed tamen maioꝛis gratie ita vt in natis mulierum nemo exurrexit ma⸗ tum eſt dei ait:manifeſtum eſt illis. Hcus Ca. III — ioꝛ illo. Tantam teſtiſicationẽ tribuit do⸗ mino noſtro ieſu chꝛiſto:vt illuʒ dicat ſpõ ſum:ſe amicuʒ ſponſi:non dignũ tamẽ ſol uere coꝛrigiam calciamẽti ipſius.hinc au diuit iam multa charitas veſtra:qð ſequi tur videamus.Aliq;tum enim ſpiſſum eſt ad intelligendũ. Sed quomodo dicit ip⸗ ſe iohãnes quia non poteſt homo accipe⸗ re quicqᷓ;/niſi datum illi fuerit de celo:q c⸗ qd nõ intellexcrimꝰ rogemꝰ eũ qͥ dat ð ce lo quia homines ſumus:⁊ non poſſumꝰac ciperc quicq; niſi ile dederit qui homoñ eſt. Hoc ergo ſequit᷑. Et dicit iohannes. ocergo gaudium meum imple/ tum eſt.Lð eſt gaudium ipſius? vt gau⸗ deat ad vocem ſponſi. Impletum eſt ĩ me habeo gratiam meam:plus non mihi aſu mo:ne⁊ qð accepi amittam.Qð eſt gaudi um? Gaudio gaudet ꝓpter vocem ſponſi Intelligat ergo homo non ſe gaudere de bere de ſapientia ſua:ſed de ſapia quam accepit a deo. Mihil plus querat:⁊ ñ amit tat qð inuenit.Multi eĩ iõ facti ſunt inſi- pientes:quia dixerunt ſe eſſe ſapiẽteſ.Ar guit illos apłs:⁊ dicit de ipſis.O qð no⸗ enim illis manifeſtauit. De quibus ingra⸗ tis impijs audite quid dicat.Heus eni ilł mãifeſtauit. Inuiſibilia enĩ eius a creatu ra mundi per ca que facta ſunt intellecas ↄſpiciunt᷑:ſempit᷑na quoq; virtꝰeius ac oi uinitas:vt ſint inexcuſabiles.Quare inex cuſabileſ? qꝛ cognoſcẽtes deũ/nõ dixit qꝛ nõ coguerũt:ſʒ qꝛ cogſcẽtes deũ nõ ſicut deũ gloꝛificauerũt aut gr̃as egerunt:ſed euanuerũt in cogitatiõibꝰ ſuis ⁊ obſcura⸗ tũ eſt inſipiẽs coꝛ eoꝝ.Dicẽtes enĩ ſe eſſe Rhomañ .j ſapiẽtes ſtulti facti ſunt. Si eĩ deũ cogno uerant:ſimul cognouerãt qꝛ nõ eos fecc⸗ ratlapiẽtes niſi deus.HNõ ergo ſibi tribue rent:qð a ſe nõ habebãt:ſed ei a quo acce perant. Non aũt agẽdo gr̃aſ inſipiẽtes fa cti ſunt. Ergo deus qð dederat gratis.tu⸗ lit ingratis. Noluit eſſe ̊ iohãnes:gratꝰ eẽ voluit.Cõfeſſus ẽ accepiſſe ſe:⁊ gaude re ſe dixit ꝓpt᷑ vocẽ ſpõſi:⁊ ait. Hoc ergo gaudium meum impletũ eſt. Allũ opor tet ceſcere:me autem minui.uid eſt hoc? ¶ Ulum Ster Niraririne au⸗ B tem hũiliari.Quõ creſcit ieſus? Quõ ere ſcit deus. Perfectꝰ nõ creſcit.DHeꝰautem nec creſcit nec minuit᷑. Si eĩ creſcit ꝑfectꝰ . S E E E = = =☛ ze — — = – — = — do⸗ tſpö kſol ncau ſegni mmeſt ai⸗ ahe⸗ orge⸗ köce meze noß nes. le⸗ E ine aſn di ponſi gede guan jamt tinſi⸗ .A no⸗ Deus nor⸗ i ⸗ 2 di ex ge ut d 2. ſe Phomen. no⸗ , we⸗ acce tesſs lu⸗ n ude ego⸗ 0G½ nen/ o dOe eeN. ec non eſt: Si minuit᷑/deus non eſt. Jeſus ãt deus quõ creſcit? Si ad etatem: quia di⸗ gnatus eſt eſſe homo ⁊ fuit puer. Et cũ ſit verbum dei / infans in pꝛeſepe iacuit:⁊ cũ ipſe matrem ſuam condiderit: lac infan⸗ tie de matre ſuxit.Quia creuit ergoſieſus etate carnis:ideo foꝛte dictum eſt: Alum autem opoꝛtet creſcere:me autem minui. Sed quare:Et hoc iohannes.Johannes et ieſus qð ad carneʒ pertinet / coeui erãt Sex menlſes inter ſe habebãt ⁊ pariter cre uerant:⁊ ſi diutius ante moꝛtem dñs nĩ ie ſus chꝛiſtus vellet hic eſſe ⁊ ipſum iohan⸗ nem hic ſecum eſſe:quõ pariter creuerant ita pariter ſeneſcere poterant.Quare au⸗ tem illum opoꝛtet creſcere/me autem mi⸗ nui? Pꝛimo quia iam ⁊ dſis triginta anno rum erat. Hunquid iuuenis ſi iam trigin- ta annoꝝ ſit adhuc creſcit? Na ab ipſa eta te vergere incipiunt hoĩes ⁊ declinare ad grauioꝛem etatem ⁊ inde ad ſenectutem. Sed ⁊ ſi pueri eeènt ambo:non diceret: il⸗ lum opoꝛtet creſcere me autem minui:Sʒ diceret:ſimul nos opoꝛtet creſcere.HNunc autem triginta annoꝝ ille :triginta ⁊ ille. Sex menſes qui intererant:nullam diſtin guũt etatem: Magis illud inuenit lectio qᷓ; aſpectio.Quid ergo eſt:illum opoꝛtet creſcereme autem minui? Aagnũ hoc ſa cramentũ:intelligat charitas veſtra. An⸗ teq; veniret dñs ieſus:homines gloꝛiabã⸗ tur de ſe. Vẽit ille homo vt minueret᷑ ho⸗ minis gloꝛia:⁊ augeretur gloꝛia dei.Ete⸗ nim venit ille ſine peccato: æ inuenit oẽs cuʒ peccato.Si ſic venit ille vt dimitteret peccata:deus largiatur: homo cõſiteatur Etenĩ ↄfeſſio hoĩs:hũilłas hoĩs:miſera tio dei: altitudo dei. Si &̊ vẽit ille dimitte re hoĩ pctã ſua.agnoſcat homo humili⸗ tatem ſuam: ⁊ deus faciet miam ſuam. Il⸗ lum opoꝛtet creſcere me auteʒ minui:hoc eſt:illuʒ opoꝛtet dare:me autem accipere Illuʒ gloꝛiſicari:me autem confiteri. In⸗ telligat homo gradum ſuũ ⁊ ↄſiteatur dðᷣo: et audiat apoſtolũ dicentẽ homini ſugbi⸗ entti elato ⁊ extollere ſe volenti. Quid autem habeſ qð non accepiſti?: Si autẽ ac cepiſti: quid gloꝛiaris quaſi non acceꝑis: Intelligat ergo homo quia accepit qͥ vo⸗ lebat ſuum dicere qð non eſſet eius/⁊ mi nuatur. Bonũ eſt eni illi vt de“ in illo glo riſicet/ipſe in ſe minuat᷑:vt i deo augeat᷑. «”c Joh. Tract. xII Ta. II. Hec teſtimomia ⁊ hanc veritatẽ etiã paſſi onibus ſuis ſigniſicauerũt chꝛiſtꝰ iohan⸗ nes Nam iohanes capite minuit᷑/ chꝛiſtus I cruce exaltat“ꝰ eſt:vt⁊ ibi apareret quid eſt illum opoꝛtet creſcere me aũt minui: Hoc eſt:illũ opoꝛtet exaltari/me aũt hu⸗ miliari.Peinde natꝰ eſt chꝛiſtꝰ cum iã in⸗ ciperẽt creſcere dies:natus ẽ iohãnes qñ ceperũt minui dies. Atteſtata ẽ ipſa crea tura ⁊ ipſe paſſiõeſ:verbis iohãnis dicen⸗ tis. Illũ opoꝛtet creſcere me autẽ minui. CLreſcat ergo in nobis gloꝛia dei? minuat᷑ gloꝛia nf̃a:vt in deo creſcat⁊ nf̃a.Hoc enĩ dicit apłs:.hoc dicit ſcriptura ſancta:Qui gloꝛiat᷑ in dño gloꝛiet᷑. In te vis gloꝛiari: creſcere vis. Sed malo tuo male creſcis: Qui ergo male creſcit:iuſte minuit᷑. Cre⸗ ſcat ergo deus qͥ ſemꝑ pfectus ẽ creſcat in te.to eni magis intelligis deũ:⁊ qto⸗ magis capis:videt᷑ in te creſcere deꝰ. In ſe autem non creſcit ſed ſemꝑ pꝑfectꝰ ẽ. n telligebas enĩ heri modicũ:intelligis hbo⸗ die amplius:intelliges cras multoampliꝰ Lumẽ ipſum dei creſcit in te:ita velut de us creſcit qͥ ſemꝑ pfectus manet.Quc̃ad/ modũ ſi curarent᷑ alicuiꝰ oculi ex pꝛiſtina cecitate⁊ incipiat videre paululũ lucis:⁊ alia die plus videret:⁊ rertia die ampliꝰ: videret᷑ illi lux creſcere:lux tamẽ ꝑfecta ẽ ſiue ipſe videat ſiue nõ videat.Sic ẽ inte⸗ rioꝛ hõ. Pꝛoficit qͥdẽ in deo:⁊ deuſ in illo videt᷑ creſcere: Ipſe aũt minuit᷑ vt a glo⸗ ria ſua decidat ⁊ in gloꝛiã dei ſurgat.Et diſtincte iam ⁊ mãifeſte aparet quõ audi uimus.quꝝ deſurſum venit ſuꝑ oẽs e — ziſto: qd de ſe Qui ẽ de terra/terra eſt: ⁊ de ter⸗ ra loquitur.Qui de ſurſum venit ſupꝛa omnes eſt:chꝛiſtꝰ ẽ: Qui aũt ẽ de terra/ terra ẽx de terra loquit᷑:iohs eſt.Et h̊ eſt totũ:iohanes de terra c:⁊ de terra loquit᷑ Totũ teſtimoniũ qð ꝑhibet de chꝛiſto: de terra loquit᷑. Hõ voces dei audiunt᷑ a io⸗ hanne:vbi teſtioniũ ꝑhibet chꝛiſto. Quõ ergo de terra loquit᷑? Sed de hoie dice⸗ bat/qᷓ;tum ad ipſum hoiem ꝑtinet: de ter⸗ ra eſt ⁊ de terra loquit᷑.Si eni aliq̃ loquit᷑ diuina:illumiatꝰ ẽ a deo. Nã ſi nõ eẽt illu minatꝰ/terra terram loqueret᷑.Ergo ſeoꝛ ſum eſt gratia deuſeoꝛſum eſt natura ho⸗ minis. AModo naturaʒ hominis interroga Haſcit᷑: creſcit. vſitata iſta hõ dicit.· Quid Alia litte⸗ ra hʒ ſuper. Alia litte⸗ ra hʒ teſtat᷑. Alia litte⸗ ra accipit nouit:niſi terram? De terra hbumana loqͥ⸗ tur:humana nouit/humana ſapit.Carna- lis carnalem eſtimat:carnaliter ſuſpicat᷑. Ecce ẽ totus homo: Veniat gr̃a dei:illu.- minet tenebꝛas illius ſicut dicit. Tu illu⸗ minabis lucernã meam dñe deus meus il⸗ lumina tenebꝛas meas. Aſſumat mentem hũanam:ↄuertat᷑ ad lucem ſuam: qꝛ inci- pit iam dicere qð dicit apłs. NHon ego aũt ſed gr̃a dei mecũ ⁊ Viuo aũt iam no ego: viuit vᷣo ĩ me chꝛiſtꝰ. Hoc eſt/ illũ opoꝛtʒ creſcere/me autẽ minui.Ergo iohanes qd ad iohannẽ ꝑtinet: de terra eſt ⁊ de terra loquit᷑.Si quid diuinũ audiſti a iohãne: illuminãatis ẽ / nõ recipientiſ. Qui de ce lo venit tſupra omnes eſt:⁊ qð vi⸗ Dit et audiuit hoct teſtificat᷑:et teſti monin eiug nemo r accepit. De celo venit ſupꝛa oẽs eſt dñs noſter ieſus chꝛi⸗ ſtus:de quo ſuꝑius dictũ eſt. Nemo aſcẽ dit in celum:niſi qui de celo deſcẽdit:fili⸗ us hoiĩs qui eſt in celo.Eſt ſuꝑ omẽs:⁊ qð vidit ⁊ qð audiuit hoc loquit᷑. Habet eni et patrẽ ipſe filius dei: habet ⁊ patrẽ ⁊ au diuit a patre.Et qð audiuit a patre qͥd ẽ⸗ Quis h; explicat? qñ lingua mea qñ coꝛ meum ſufficere poteſt:vel coꝛ ad intelli⸗ gendũ vel lingua ad ꝓferendũ? Quid ẽ y filius audiuit a patre? Foꝛte ſilius ver⸗ bum patris audiuit:ĩmo ſiliusverbum pa tris eſt. Videtis hic quemadmodum fa- rigetur omnis conatus humanus. Vide⸗ tis hic quẽadmodũ deſiciat oĩs ↄiectura pectoꝛis nr̃i: ⁊ oĩs intentio mentis caligã⸗ tis Audio dicentẽ ſcripturã:quia filius B loquitur qð audiuit a patre.Et rurſuʒ au dio dicentẽ ſcripturã:quia ipſe filius ver bum patris eſt. In pncipio erat verbum:⁊ verbũ erat apud deũ:⁊ deus erat verbuʒ MNos loqmur verba volãtia ⁊ trãſeuntia. ox vt ſonuerit ex oꝛe tuo verbum tuũ: tranſit:ꝑpagit ſtrepitũ ſuũ ⁊ tranſit in ſilen⸗ tium. Nunqͥd potes ſequi ſonũ tuũ: ⁊ te⸗ nerevt ſtet?: Cogitatio tamen tua ꝑmanet et de ipſa cogitatione pꝑmanente dicis mł ta verba tranſeũtia. Quid dicimus frẽs mei? deus cum loqueret᷑ adhibuit vocem adhibuit ſonos:adhibuit ſyllabas? Si ad hibuit iſta: qua lingua locutus eſt? he⸗ bꝛea an greca an latia? Ibi neceſſarie lin⸗ gue:vbi diſtinctio gentiũ. Ibi autem ne⸗ mo poteſt dicere:illa lingua vel illa lin⸗ l l Zoh. Tract. XxIII ,ͤäH⅜nr. III gua locutum eſſe deum. Coꝛ tuũ attende quando concipis verbũ qð dicas. Hicam enim ſi potuero qð in nobis attendamus: non vnde illud compᷣhendamꝰ. Quando ergo cõcipis verbũ quod ꝓferaſ:rem vis dicere:⁊ ipſa rei conceptio ĩ coꝛde tuo/iã verbum eſt. Nondum pꝓceſſit ſed iam na⸗ tum eſt in coꝛde:⁊ manet vt ꝓcedat.At⸗ tendis autem ad quem ꝓcedat:⁊ cũ quo loquaris.Si latinus eſt:vocem latinaʒ q̃⸗ ris. Si grecus eſt attẽdiſ:verba greca me ditaris.Si punicus eſt:attẽdis ſi noſti lin- guam punicam. Pꝛo diuerſitate ergo au⸗ ditoꝝ diuerſas linguas adhibes vt pꝛofe ras verbum illud/verbum conceptũ. Il⸗ lud autem qð coꝛde cõcceꝑas:nulla lingua tenebat᷑:Cum ergo deus loquens:linguã non quereret:a genus locutiõiſ non aſſu- meret: quomodo auditus eſt a filio/cũ ip ſum filium ſit locutus deuſ? Quomodo ei tu verbum qð loqueris in coꝛde habes et apud te ẽ/⁊ ipſa conceptio ſpiritalis eſt: nam ſicut anima tua ſpiritus eſt ita ⁊ ver⸗ bum qð concepiſti ſpiritus eſt: nondũ eni accepit ſonũ vt per ſyllabas diuidat᷑:ſed manet in conceptiõe coꝛdis ⁊ in ſpeculo mentis:ſic deus edidit verbum/hoc eſt ge nuit filium. Et tu quidem ex tempoꝛe gi⸗ gnis verbum etiaʒ in coꝛde. deus ſine tẽ⸗ poꝛe genuit filiũ per quem creauit oĩia tẽ⸗ poꝛa:Cum ergo verbum dei filius ſit/filiꝰ gutem locutus eſt nobis non verbum ſuũ ſed verbũ patris: ſe nobis loqui voluit qͥ verbum patris loquebat᷑.hoc ergo quo⸗ modo decuit ⁊ opoꝛtuit/dixit iohannes: Quõ potuimꝰ nos expoſuimꝰ.Cui ad coꝛ nondum ꝑuenit dignus de tanta re intelle ctus:habet quo ſe conuertat:habʒ quo ſe pulſet:habet a quo querat: habet a quo petat:habet a quo accipiat. Qui de celo venit ſupꝛa omnes eſt: ⁊ qð vidit ⁊ audi⸗ uit hoc teſtatur: ⁊ teſtimoniuʒ eius nemo accepit.Si nemo? vt quid venit.Quoꝛũ dam ergo iſte nemo eſt:quidam populus pᷣꝑatꝰ ad irã dei dãnãdus cũ diabolo:ho rũ nemo accepit teſtioniũ chꝛiſti ¶ Ma ſi H oĩno nemo:nullus homo.Quid eſt qð ſe⸗ quitur? Qui autẽ accepit teſtimo⸗ nium eius ſignauit quia deus ve/ rax eſt: Certe ergo nemo ſicut tuipſe di⸗ cis:qui accipit teſtioniũ eius:ſignauit qꝛ deus verax eſt. Reſponderet foꝛtaſſe io⸗ honi dixe itn Oun ditun in ec nit? tuni popu phen⸗ ltioh ſoſuo. neſte Cana wypulu nm ou mneen ſuc Aemun gelise derter Veni om N.7 gene nong. telleci ob pop Oltinfa omnese Etteſtin detulirt maſe humein QAude Khe Aun Ws Enon gütde mei moniu Au Weſt. Muien w ncle e⸗ bod Ermi begn⸗ II Dican lemns: Aundo nenyis o ü⸗ amng⸗ 1. A⸗ ciqno naz i⸗ recane rgoau⸗ pofe N. N⸗ annge Engui nonaſfu⸗ ſlio c⸗ lomodos e habese ninlisetr tin tyer nondieni uidatſed n ſpeculo hocettge nporeg⸗ tauti ſc flis im ſui oluir guo⸗ Nnnes. wiadco: eimene Hzae ceco nideche ut wd eius neno n popu 6 i (Kſ 9 tadle⸗ ſbumo/ gye/ unſen guunt hannes interrogatus ⁊ diceret. Moui qͥd dixerim/nemo.Eſt enim quidaʒ populuf natus ad iram dei: ⁊ ad hoc pꝛecognitus. Qui ſint enim credituri ⁊ qui non ſint cre dituri:nouit deus.Qui ſunt ꝑſeueraturi in eo qð crediderũt:⁊ qui ſunt lapſuri no uit deus:⁊ numerati ſunt a deo/omnes fu turi in vitam eternam: ⁊ nouit iam illum populũ diſtinctum.Et ſi ipſe nouit ⁊ pꝛso phetas dedit noſſe per ſpiritũ ſuũ:dedit et iohãni. Attẽdebat ergo iohãnes:nñ ocu lo ſuo. Nam q́;tum ad ipſum pertinet:ter ra eſt ⁊ de terra lo quitur:ſed in ea ſpiritꝰ gratia quam accepit a deo:vidit quendã populum impium infidelem:attendens il lum in inſidelitate ſua: ait: Leſtimoniũ eius qui venit ð celo nemo accepit.Quo⸗ rum nemo? Eoꝛuʒ qui ad ſiniſtram futuri ſunt:Eoꝛuʒ quibus dicetur. Ite in ignem eternum: qui pᷣparatus eſt diabolo ⁊ an⸗ gelis eius. Qui ergo accipiunt? IAlli qͥ ad dexteraʒ futuri ſunt:illi quibus dicetur. Venite benedicti patris mei: ꝑcipite re⸗ gnum qð vobis paratum eſt ab oꝛigie mũ di. Attendit ergo in ſpiritu diuiſionẽ: in gencre auteʒ humano cõmixtionẽ.Et qð nondum locis ſeparatum eſt: ſeparauit in tellectu/ſeꝑauit coꝛdiſ aſpectu:⁊ vidit du os populos:fideliuʒ ⁊ infidelium. Atten⸗ dit infideles ⁊ ait.Qui de celo venit ſup omnes eſt:⁊ qð vidit ⁊ audiuit hoc teſtat᷑ Et teſtimoniũ eius nemo accepit. Dein⸗ de tulit ſe a ſiniſtra: ⁊ aſpexit ad dexte⸗ ram:⁊ ſecutus ait. Qui accepit teſtimo⸗ nium eius ſignauit: quia deus verax eſt. Quid eſt ſignauit quia deus verax eſt? Niſi homo mendax eſt:⁊ deus verax eſt. Quia nemo hominũ poteſt dicere qð ve ritatis eſt:niſi illuminet᷑ ab eo qui menti⸗ ri non poteſt. Deus autem verax:chꝛiſtuf aũt deus. Vis ꝓbare?: Accipe teſt moni⸗ um eius ⁊ inuenies.Qui enĩ accepit teſti⸗ monium eius: ſignauit quia deus verax c. Quis ipſe? Qui ð celo venit ⁊ ſuꝑ om⸗ nes eſt: DHeus verax eſt. Sed ſi nondũ il- lum intelligis deum:nonduʒ accepiſti te⸗ ſtimoniũ eiꝰ:Accipe⁊ ſigna Pꝛeſumẽt᷑ in telligis.Definient᷑ agnoſc g quia deꝰ ve⸗ rax eſt. Quem enim miſit deus:ver ba dei loquitur. Ipſe eſt deus verax: Et miſit illum deus.Heus miſit deuʒ: Jũ ge ambos: vnus deꝰ. Deus verax miſſus agct. XIII La. II a deo. De ſingulis interroga/deꝰ:⁊ de am bobus interroga /deus.Sunt non ſinguli deus / 1 ambo oij: ſed ſinguli quiſq; deus et ambo deus. Lanta eniʒ ibi eſt charitas ſpiritu ſſancti:vt de ſingulis cum interro⸗ gatur:deus tibi reſpondeat᷑.PLe trinitate HWL cum interrogatur:deus tibi reſpondeéatur Si enim ſpiritus hominis quando inherʒ deo / vnꝰ ſpiritus eſt: q́;tomagis filius ad herens patri:ſimul cum illo deus eſt? Au dite alterum teſtimoniũ. Noſtis qᷓ;multi crediderunt quando omnia que habebãt ad pedes apoſtoloꝝ vendita poſuerunt: vnum in deum. Si charitas de tot anima- bus fecit anmmamvnam:⁊ de tot coꝛdibuf fecit coꝛ vnũ:qᷓ;ta eſt charitas inter patrẽ et filium: Maioꝛ vtiq; poteſt eſſe q́; inter illos homines quibus erat coꝛ vnũ ⁊ ani⸗ ma vna.Si ergo multoꝝ fratrum coꝛ vnũ us filius dicturus ẽ/qꝛ duo ſunt? Si duo dij ſunt: non eſt ſumma charitas. Si enim hic tanta charitas eſt vt animam tuam er animam amici tui vnam animam faciat:qͥ modco ibi non eſt vnus deus pater ⁊ flilus Abſit vt hoc ſentiat fides non ficta. Pꝛoꝛ ſus q;tuʒ excellat charitas illa: hic intelli gite. AMulte anime ſunt multoꝝ hominuʒ et ſi ſe diligunt/vna anima eſt.Sʒ poſſunt dici multe anime:poſſunt dici ⁊ in homini bus: quia non eſt tanta ↄiunctio: IJbi aür vnũ deum licet dicas:duos aut tres nõ li cet vt dicas.Hinc tibi cõmendat᷑ ſuꝑemi⸗ nentia ⁊ ſummitas charitatis:tanta vt ma ipſe dixit:miſſus ſuʒ ante eum:⁊ qͥ me mi⸗ ſit baptiʒare in aqua: Et de illo dictum Ecce mitto angelum meum:qui pꝛepara⸗ bit viam tuam ante te: Nonne ⁊ ipſe ver⸗ ba dei loquit᷑:de qͥ etiã dictũ ẽ qð ſit am2 — vt diſtribueret᷑ vnicuiq; ſicut opus erat. Et de illa ↄgregatione ſanctoꝝ quid di⸗ cit ſcriptura? Erat illis anima vna: ⁊ co2ꝛ Ppter charitatem: vna ⁊ multoꝝ fratrtum anima ꝓpter charitatem: deus pater ⁊ de ioꝛ eſſe non poſſit. Quem enim miſit deus verba dei loquitur. Hoc vtiq; de chꝛiſto dicebat:vt ſe ab illo diſtigueret. Quid eñ ipſum iohannem nonne deus miſit? An ſjᷣ plius q;ᷓ ꝓpheta? Si ergo v ipſum des mi⸗ ſit ⁊ verba dei loquit᷑: quomodo ad diſtin ctionem de chꝛiſto: eum dixiſſe di imus: quem enim miſit deus verba dei loquit᷑ Sed vide quid adiungat Non enim Joh. Tract. X ad menſuram dat deus ſpiritum. ANuid eſt hoc: Hon enim ad menſurã dat deus ſpiritum? Inuenimus quia ad men⸗ Ephᷣ.iiij. ſuram dat deus ſpiritum. Audi apoſtolũ dicentem:ſᷣm menſuram donatiõis chꝛiſti HMominibus ad menſuram dat:vnico filio non dat ad menſuram. Quomodo homi⸗ mnibus ad menſuram? Alijlquidem datur per ſpm̃ ſer no ſapientie: alij ſermo ſcien⸗- tie/ſᷣm eundem ſpm̃: Alij fides in eodem ſpũ:alij pꝛophetia:alij diſcretio ſpirituũ: alij genera linguarum: alij donatio cura⸗ tionũ. Munquid omnes apoſtoli? NHun⸗ gquid omnes ꝓphete: Nunquid oẽs do⸗ ctoꝛes? nunquid omnes virtutes ? nunqᷣd omẽs dona habent ſanitatuʒ? Nunquid ommnes linguis loquuntur? nunquid om⸗ neꝛs interpᷣtant᷑ Aliud habet iſte: aliud il⸗ leęe: Et qð habet iſte/ nõ habet ille. Men⸗ ſura eſt:diuiſio quedam donoꝝ eſt.Ergo hominibus ad menſuram datur: ⁊ concoꝛ dia ibi vnũ coꝛpꝰ facit. Quomodo aliud accipit manus vt operet᷑.aliud oculus vt videat: aliud auris vt audiat: aliud pes vt ambulet. anima tamen vna eſt q̊ agit oĩa:ĩ mãu vt oꝑet᷑:in pede vt ambulet:in aure vt audiat:ĩ oculo vt videat. Sic ſũt ctiam diuerſa dona fidelium tanq mem⸗ bꝛis ad menſuram vnicuiq; ꝓpꝛiam diſtri buta. Sed chꝛiſtuſ qui dat non ad meuſu ram accepit. Audi enim adhuc quid ſeqͥ⸗ tur: quia de filio dixerat: non enim ad mẽ ſuram dat deus ſpirituz. Dater diligit filium:et omnia dedit in manu ei Et adiecit/omnia dedit in manu eius: vt noſſes ⁊ hic qua diſtinctione dictuʒ ſit/ pa ter diligit filium. Quare enim pater nõ di ligit iohannem: ⁊ tamen non omnia dedit in manu eius. Pater non diligit paulum. Et tamen non omia dedit ĩ mau eius. Pa ter diligit filium:ſed quomodo pater fili⸗ um :nõ quomodo dũs ſeruũ: Quomodo vnicuzʒ:non quomodo adoptatum. Itaq; omnia dedit in manu eius. Quid eſt om⸗ nia? Vt tantus ſit filiꝰ q;tuſ eſt pater. Ad equalitatẽ euim ſibi genuit eum:cui rapi⸗ na non eſſet in foꝛma dei eſſe equalẽ deo. Pater diligit filium: ⁊ omnia dedit in ma nu eius.Ergo cum ad nos pater dignatuſ eſt mittere filium:non putemus aliqͥd mi⸗ nus miſſum q; eſt pater. Pater mittens ſi⸗ lium:ſe alterutrũ miſit. Hanq; putantes — IuImn Ca. II agdhuc diſcipuli:quia pater aliquid maiꝰ eſt qᷓ; filius:videntes carnem ⁊ non iutelli gentes diuinuatẽ: Dixerunt ei. Dſe oſtẽ⸗ Johan. xiiij de nobis patrem: ⁊ ſufficit uobis.Tanqᷓ ſi dicerent:iaʒ nouunus te:benedicimus te quia nouimus te. Gꝛatias enim tibi agi⸗ mus quia oſtendiſti te nobis:ſed patrem nondum nouimus. Pꝛopterea coꝛ noſtrũ ardet ⁊ ſatagit ↄcupiſcentia quadam:ſan cti videndi patris tui qui te miſit. Ipſum nobis oſtende:⁊ nihil amplius a te deſide rabimus.Sufficit enim nobis cum ille fue rit demonſtratus:quo maioꝛ eſſe non po⸗ teſt. Bona ↄcupiſcẽtia:bonũ deſideriũ: ſed varuus intellectus. Attendens enim ipſe dñs ieſus/paruus magna querentes/ et ſeivſum magnũ inter paruos /paruũ in ter paruos:ait philipo qͥ hoc dixerat vni ex diſcipulis. Lanto temꝑe vobiſcũ ſum: et non cognouiſtis me philipe? Poſſet H philippus reſpondere. Cognouimꝰ te. Sy nunquid dixumus tibi: oſtende nobis te? Te cognouimus: ſed patrem querimus: . Subiecit ſtatim. Qui me videt:videt⁊ pa trem. Qui ergo equalis patri miſſus eſt: ne eum eſtimemus ex infirmitate carnis: ſed cogitemus maieſtatẽ indutaʒ carne ĩ oppꝛeſſam carne.aanẽs enim deus apud patrem: apud homines factus eſt homo: 8äy3trt tu per illũ qui apud te factus eſt homo fieres talis qualis capit deum. Non enim homo poteſt capere deum. Videre pote⸗ rat homo hominem: capere deum non po terat. Vnde non poterat capere deuz? qꝛ oculum coꝛdiſ vnde caperet non habebat Erat autem aliquid intus ſaucium :⁊ ali quid foꝛis ſanum. Coꝛpoꝛis oculos habe- bat ſanos:coꝛdis habebat ſaucios. Factꝰ eſt ille homo ad coꝛpoꝛis oculum :vt cre⸗ dens in eum quivideri coꝛꝑaliter potuit: curreres ad eum ipſum videndũ quẽ ſpũ aliter videre non poterat. Tanto tem⸗ poꝛe vobiſcum ſum:⁊ non cognouiſtis me philippe? Qui me videt: videt patrem. Quare illi non ilum videbant? Ecce vi⸗ debant illum: ⁊ patrem nonvidebant. Vi debant carnem:ſed maieſtas latebat.Qdð videbant diſcipuli qui amauerunt:vide⸗ runt ⁊ iudei qui crucifixerunt. Intus ergo erat totus ille:⁊ ſic intus ĩ carne:vt apud patrem maneret. Mon enim deſeruit pa⸗ trem: quando venit ad carnem. Camalis +. — — — — 2, — Hjhi. N man nelli Möölt noͤte Nag⸗ Arem oſtrü ſan pſum eſide efue ypo⸗ miͤ: enim mes uüin twi ſum: ſeth ₰ te⸗ us R s. mnis: mei Mo: o mmm de⸗ 1bo ze: al⸗ we⸗ ac ce⸗ douit leh̃ ln⸗ tone nen. e wi⸗ Di wide⸗ msero td utpe/ mals L Zoh. Cract. xv cognitio non capit quod dico. Differat in tellectũ:⁊ incipiat a ſide.Audiat qoð ſeqͥ⸗ tur. Qui credit in filium:habet viti eternam. Aui autem incredulus filio non videbit vitam:ſed ira dei manet ſuper eum. mõ dixit ira dei ve⸗ nie umiſed ira dei manet ſuper eum. Oimneſ qui naſcuntur moꝛtales: habẽt ſe cum iram dei. Quam iram dei? Quã exce pit pꝛimus homo adam.Si enim peccauit pꝛimus homo:⁊ audiuit/moꝛte moꝛieris: factus eſt moꝛtalis ille ⁊ cepimꝰnaſci moꝛ tales.cum ira dei nati ſumus: Venit inde filius non habens peccatum ⁊ indutus eſt carne / indutꝰ moꝛtalitate:⁊ ſi ille nobiſcũ cõmunicauit irã dei/noſ pigri ſumus cũ il lo cõmunicare gratiam dei? Qui ergo nõ vult cõmunicare filium:ira dei manet ſu⸗ per eum. Que ira dei? De qua dicit apo⸗ ſtolus. Fuumus enim ⁊ nos natura filij ire ſicut ⁊ ceteri. Omnes ergo filij ire:quia ð maledicto moꝛtis venientes.Crede ĩ chꝛi ſtum factum ꝓpter te moꝛtalem:vt illũ ca pias imoꝛtalem. Quando ergo ceperis ei us ĩmoꝛtalitatẽ.nec tu eris moꝛtalis. Vi⸗ uUebat/moꝛiebaris: moꝛtuus eſtvt viuas. Attulit gratiaʒ dei:abſtulit iram dei.De us bibit moꝛtem:ne moꝛs biberet hominẽ xplicit tractatus decimuſquar tus· Ab eo loco vbi ait. Ut ergo co gnouit ieſus quia audierunt pha/ R0——— diſcipulos facit.vſq; ad id quod ait:⁊ mulieri diceb ant quia non iam per tua lo⸗ quel am credunus.ipſi enim et au — —¶— dinimus et ſcimus quia hic eſt ve- reſaluatormunnid. Dtum eſt nõ nude eſt auribꝰe charitatis ve ſtie euangeliſtam iohannem yvyvrelut aquilam volare altius caliginemq; terre tranſcendere:a lucẽ ve⸗ ritatis firmioꝛibus oculis intueri. Multa enim iam ex euangelio eius per miniſteri unm noſtrum dño adiuuante tractata ſunt. Ex oꝛdine autem ſequitur hec lectio que hodie recitata eſt. Ea que dicturus ſum dño donante ſic audituri eſtis: vt magis recognoſcatis q; diſcatis. Non ideo tamẽ am t terram et abiit iterun ncipit tractatus decimuſqn. pigra debet eſſe intentio:quia non eſt co⸗ gnitio/ſed recognitio. hoc lectum eſt et hanc lectionem tractandã ſuſcepimus:ge ſtamus ĩ manibus: quod dñs ieſus ad pu teum iacob/loquebatur cum ſamaritana muliere. Dicta eniʒ ibi ſunt magna myſte ;]R CrE D ria ⁊ magnarum ſimilitudines rerum: pa⸗ ſcentes animam eſurienteʒ: reſicientes lã guentem. Pñs autẽ hec cũ audiſſet cognouiſſe phaxiſe le⸗ los faceret q; iohanes et pies ariſeos q8 ples di⸗ Hufarer q;q; ieſus non baptiza ed uit iuge leam.linc diutius diſputandũ non eſt: diſcipuli eius rel ne ĩmoꝛantes ĩ manifeſtis:anguſtias tem poꝛis patiamur ad obſcura tractanda et aperienda. Vtiq; dñs ſi ſciret phariſeos ita de ſe cognouiſſe qð plures diſcipulos faceret ⁊ qð plures baptiʒaret: vt hoc eis ad ſalutem valeret ſequendi eum vt ⁊ ip⸗ ſi eſſent diſcipuli ⁊ ipſi vellent ab eo bap⸗ Al. lit. vt g co guit ieſus qꝛ audierũt phariſei ꝙ ie ſus ples di⸗ ſcipulos fac et baptiʒat qᷓ; iohannes Alia litte⸗ ra ñ hʒ terrã tizari:magis non relinqueret iudeam ter⸗ ram/ſcd ꝓpter illoſ maneret ibi. Quia vo cognouit eoꝛuz ſcientiã: ſimul cognouit ꝰ inuidentiã: quia non ꝓpterea didicerurt vt ſequerent᷑/ſedvt ꝑſequeret᷑:abijt inde. teneri ſi nollet:non occidi ſi nollet:qꝛ po⸗ terat ⁊ non naſci ſi nollet.Sed quia in om ni re quã geſſitvt homo:hoĩbus in ſe cre⸗ dituris peebebat exemplũ.quiavnuſqᷣſq; ſeruus dei non peccat ſi ſeceſſerit in aliuʒ locum videns furoꝛem perſequentiũ ſe/ aut querentium in malum animam ſumm Videret᷑ autẽ ibi ſeruuſ dei peccare ſi fa ceret niſi in faciendo dñs pᷣceſſiſſet: Fecit hoc ille magiſter bonus vt doceret:nõ qð timeret. Foꝛtaſſis etiã hoc moueat cur di ctum ſit:baptiʒabat ieſus plures qᷓ; iohan nes:⁊ poſtea qᷓ; dictũ eſt baptiʒabat:ſub⸗ iectuʒ eſt: q;q; ieſus nõ baptiʒabat ſed di ſcipuli. Quid ergo? falſum dictum erat ⸗ coꝛrectũ eſt: cũ additũ eſt: qq ieſus non baptiʒabat ſed diſcipuli eius: An vtrũq; verũ eſt:quia ieſus baptiʒabat ⁊ non ba⸗ ptiʒabat: Baptiʒabat enin quia ipſe mũ dabat:non baptiʒabat quia non ipſe tin⸗ gebat. Pꝛebebant diſcipuli miniſterium coꝛpoꝛis:pꝛebebat ille adiutoꝛiũ maieſta tis.Quando enim ceſſaret a baptiʒando: quando non ceſſat a mũdando? De quo 8 h Joh. Tract. xVv dictum eſt ab eodem iohanne:per iohan-⸗ tutem ieſum:⁊ inuenimus infirmũ ieſum: l nis baptiſte perſonam dicentis. Hic eſt q foꝛtem ⁊ infirmũ. Foꝛtem quia in pꝛinci⸗ eo baptiʒat. Ergo ieſus adhuc baptiʒabat: et pio erat verbum:⁊ verbum erat apud de⸗ iis quouſq; baptizãdi ſint/qui baptiʒãdi ſũt: um:⁊ deus erat verbum.hoc erat in pꝛin⸗ e⸗ ieſus baptiʒzat. Securus homo accedit ad cipio apud deum. Vis videre:quã iſte ſi⸗ e inferioꝛem miniſt ũ:Hhabet enim ſuꝑioꝛẽ linus dei foꝛtis ſit: Omnia per ipſum facta Johan. j. ſn magiſtrum.Se foete ait aliquis. Bapti-⸗ ſunt:⁊ ſine ipſo factum eſt nihil:⁊ ſine la⸗ ſir ʒzabat quideʒ chꝛiſtus in ſpiritu: non ĩ co2ꝛ boꝛe facta ſunt. Quid ergo illo foꝛtius: ? poꝛe Quaſi vo alteriuſ dono q; illius qᷣſ gquem ſine laboꝛe facta ſunt omnia? Infir etiã ſacramto coꝛꝑalis ⁊ viſibib baptimma mũ vis noſſe? Uerbum caro factum eſt:⁊ tis imbuat᷑. Vis noſſe quia ipſe baptiʒat: habitauit in nobis. FYoꝛitudo chꝛiſti te cre non ſolum ſpũ ſed ctiaʒ aqua: Audi apo auit: infirmitas chꝛiſti te recreauit. Yoꝛti⸗ Epheß „ ſtolum. Sicut chꝛiſtuſ inquu dilexit eccle tudo chꝛiſti fecit vt qð non erat eſſet: in⸗ . Ephe.v. ſiam ſuam ⁊ ſeipſum tradidit ꝓ ea mũdãäſt firmitas chꝛiſti fecit vt qð erat non periret . eea.aauqm lauacro in verbo:vt exhiberet gloꝛio Condidit nos foꝛtitudie ſua:queſiuit noſ ſam cccleſiã non habentẽ maculam aut ru infirmitate ſua. Nutrit ergo ipſe infirmus gam: aur aliquid hmõi. Mundans eam infirmos:tanq; gallina pullos ſuos. Huic Vñ: Lauacro aque in verbo. Quid ẽ ba enim ſe ſimilem fecit. Quotiens volui Mat. xxiij. 4 ptiſmũ chꝛiſti? Lauacrũ aque in verbo. inquit ad hieruſalẽ /cõgregare filioſ tuoſ . Tolle aquã:non eſt baptiſmũ.Tolle ver ſudale tanq; gallina pullos ſuoſ:⁊ nolui bum:⁊ non eſt baptiſmũ. Jam enĩ his per ſti. Videtis autem fratres: quẽadmoduʒ 3 actis:per que ꝑuenit ad collocutionẽ cuʒ gallina infirmet᷑ in pullis ſuis. Nulla eniʒ ſe illa muliere videamus. Que reſtant ple-⸗ alia auis qð ſit mater agnoſcit᷑. Videmus L. na myſterijſ:⁊ grauida ſacramtis. O por nidiſicare paſſeres quoſlibet ante oculos et⸗ tebat autem inquit eum tranſirep Raia lrdrneg Liconias colunibas an ſiſamariam: UHenit inonit in cinita⸗ tidie videmus nidificare. Quas niſi quã⸗ Alia litre⸗ Iſa mariam. en crrin⸗ do in nidis videmus:parenteſ eſſ Enon ag Ri ra hymediã. tem lamarie que ducltur y har: u⸗ noſcimus. Gallina vo ſic inſfirmatur ĩ pul⸗ N⸗ 1Abt. lit. hʒ xta prediũ qð dedit iacob filio ſuo ls ſuis: vt etiam ſi ipſi pulli non ſequant᷑ B ioſeph: Erat autem ibi fons iacob et fſilios non videas: matrem tamen agno lichn Puteus erat. Sed omnis puteus fons:nõ ſcas. Ita ſit alis demiſſis/plumis hyſpida V omnis fons puteus. Abi ergo aquað ter⸗ voce rauca / omnibꝰ membꝛis demiſfa et Pn ra manat ⁊ vſui pꝛebetur hauriẽnbꝰ: fonſ abiecta:vt quemadmodũ dixi vt ſi etiam amen dicitur: Sed ſi in ꝓmptu⁊ ſupſicie ſit:fonſ filios non videas/ matrem tamen intelli⸗ bali im dicitur. Si autem in alto. ꝓfundo ſit: gas. Sic ergo infirmus icſus fatigatur ab u ita puteus vocatur:vt fontis nomen non uinere:Iter ipſius eſt: caro pꝛo nobis aſ⸗ Pahn SPIte a Amittat. e ergo ſati atuſex iti ſumpta. Quomodo eni iter habet qͥ vbiq; dedi, Al. lit. ha⸗ nere ſedebat:ſic tſuper fontẽ: Ho⸗ eſt: qͥ nuſqᷓ; deeſt?: Quo it:aut vñ it? Niſi un berauterl. ra erat quaſi ſexta. Jam incipiunt my- quia non ad nos veniret / niſi foꝛmam viſi ſen Al. lit. ſup. ſteria. Hon enim fruſtra fatigatur ieſus:ñ brilis carnis aſſumeret:? Quia ergo venire Ver enim fruſtra fatigatur virtus dei.MHõ eniʒ ad nos eo modo dignatus eſt/vt infirma la. fruſtra fatigatur: ꝑ quẽ fatigati recreãẽtur dei aſſumpta carne apparerẽt:ipſa carnis yent NMõ ei fruſtra fatigat᷑:qͥ ðᷣſerẽte fatiaamur aſſumptio eſt iter ipſius. Ideo fatigatus dan qͥ pñte firmamur. Fatigat᷑ tamen ieſus / et ab itinere:quid eſt aliud qᷓ; fatigatuſ ĩ car ſeban fatigatur ab itinere:et ſedet:⁊ iuxta pu⸗ ne? Infirmus in carne ieſus:ſed noli tu in r teum ſedet:a hoꝛa ſexta fatigatus ſedet. firmari. In illius iufirmitate tu foꝛtis eſto j. Coꝛinth.j t Omnia iſta innuũt aliquid ⁊ indicare vo Quia qð infirmũ eſt dei:foꝛtius eſt homir/⸗ lunt aliquid:intentos faciunt:vt pulſemꝰ nibus.Sub hac rerum imagine adam qui N⸗ hoꝛtantur. Ipſe ergo aperiat ⁊ nobis? vo erat foꝛma futuri/pꝛebuit nobis magnum n bis:qui dignatus eſt ita hoꝛtari vt diceret indicium ſacramenti:ĩmo deus in illo pꝛe Uin Pulſate:⁊ aperietur vobis.Tibi fatigat buit. Nam ⁊ adam doꝛmiens meruit acci⸗ ren eſt ab itinere ieſus. Inuenimus auteʒ vir pere vxoꝛem/⁊ð coſta eius facta eſt vxoꝛ: hꝛoſ. — fum: nce⸗ nade⸗ 1pun⸗ iltef⸗ nſacn Phn ine h⸗ nnus: SJur neſt⸗ ite ge Forti⸗ ſeun⸗ periret iirnol hürmus Huice loſtol nolvi Unoch; llaenz idemus oallos mbasq igui⸗ i⸗ ant no de et n Mi⸗ tab dl⸗ wic i NW genire m mmns nus liar viag eſo Kori hom mqun Gum llopee raca⸗ non quõ chꝛiſto in cruce doꝛmiẽte futura erat eccleſia de latere eius/de latere.ſ.doꝛmiẽ tis:quia ⁊ de latere in cruce pendẽtis lan⸗ cea ꝑcuſſo ſacramẽta eccleſie ꝓfluxerunt. Sed quare hoc dicere volui fratres? Oꝛ ĩ firmitas chꝛiſti nos facit foꝛtes. Magna ibi mago pꝛeceſſit. Potuit deus carnẽ de⸗ trahere homini vnde faceret feminã:⁊ ma gis videtur quaſi congruere potuiſſe. Fie bat enim ſexus infirmioꝛ: ⁊ magis de car⸗ ne infirmitas fieri debuit q; de oſſe. Oſſa enim i carne firmioꝛa ſunt. Mon detraxit carnemvnde ſaceret mulierẽ:ſed detraxit os. Et detracto oſſe foꝛmata ẽ mulier:⁊ ĩ locũ oſſis caro adimpleta eſt. Poterat ꝓ oſſe os reddere:poterat ad faciendã mu⸗ lierem non coſtam ſed carnem detrahere. Quid igitur ſigniſicabat? Facta eſt muli⸗ er in coſta tanq; foꝛtis:factus eſt adam in carne tanqᷓ; infirmus. Chꝛiſtus ẽ ⁊ eccleſia Illius infirmitas:noſtra ẽ foꝛtitudo:Qua re ergo hoꝛa ſexta? Qꝛ etate ſeculi ſexta. Computa in euãgelio tanq;vnã hoꝛã:vnã etatem ab adam vſq; ad noe: Secundam a noc vſq; ad abꝛaam. Tertiam ab abꝛaã vſq; ad dauid:Quartam a dauid vſq; ad trãſmigrationẽ babylonis. Quintã a trãſ migratione babylonis vſq; ad baptiſmuʒ iohannis: Inde ſexta agitur. Quid mira⸗ ris? Venit chꝛiſtus:⁊ humiliãdo ſe venit Ad puteum fatigatꝰ venit: quia infirmaʒ carnem poꝛtauit.hoꝛa ſexta: quia etate ſeculi ſexta. Ad puteũ:qꝛ ad ꝓfunditatẽ huius habitatiõis noſtre. Vnde dicitur ĩ pſalmis. De ꝓfundis clamaui ad te dñc. at Sedit.vt dixi quia humiliatus eſt. Etve nit mulier: foꝛma eccleſie:non iam iuſti ficate ſed iuſtiſicade. Nã hoc agit ſermo. Venit ignara:inuenit eum:⁊ agitur cũ il⸗ la. Videamus:Quid videamus? Quare venit mulier & ſamaria haurire aq Samaritani ad iudeoꝝ gen nebant:alienigene fuerunt: qᷓ;uis vicinas terras incolerent. Longum eſt oꝛiginẽ ſa maritanoꝝ retexere:ne nos multa teneãt et neceſſaria non loquamur. Sufficit ergo vt ſamaritanos inter alienigenas depute mus.Et ne hoc audaciꝰ me arbitremĩi di⸗ xiſſe q;veriuſ: Audite dñʒ ieſum:quid di⸗ xerit de illo ſamaritano vno de decem le⸗ pꝛoſis quos mũdauerat: qui ſolus redijt vt gratias ageret. HNonne decem mũdati 2 6* ſunt: ⁊ nouem vbi ſunt? Hon erat alius ꝗͥ em non perti rediret ⁊ daret gloꝛiam deo:niſi alienige⸗ na iſte. Pertinet ad imaginẽ rei qð ab ali enigenis venit iſta mulier:que typum ge⸗ rebat eccleſie. Ventura erat eccleſia ð gẽ⸗ tibus: alienigena non de genere iudeoꝛũ. Audiamus ergo in illa nos: ⁊ in illa agno ſcamus nos:⁊ in illa gratias deo agamus pꝛo nobis. Illa enim figura erat non veri⸗ tas:quia ⁊ ipſa pꝛemiſit figuram ⁊ facta ẽ veritas. Nam credidit in eum: qui de illa figuram nobis pᷣtẽdebat. Venit ergo hau rire aquam. Simpliciter venerat haurire aquam:ſicut ſolent vel viri vel femĩe.Di cit ei ieſus. Da mihi bibere. Diſci/ puli enun eius abierant in ciuitatẽ 4 2 ℳ lier illa ſamaritana vtcibos einerent: Dicit ergo mu/ tAl.ei. ₰△ tu. cum ſis iudeus bibere a me poſciſ que ſum mulier ſamaritana: Non enim coutuntur iudei ſamaritanii Videtis alienigenam. Oino vaſculis eo⸗ rum iudei nonvtebant᷑:⁊ quia ferebat mu lier ſecum vaſculũ vnde aquam haurirʒ: eo mirata eſt quia iudeus perebat ab ca bibere: qð non ſolebant facere iudei. Ille autem qui bibere querebat:fidem ipſius mulieris ſitiebat.DPeniq; audi quis petat „ bibere. Reſpondit ieſus ⁊ dixit ei. —,— Si ſcires donũ dei ⁊ quis eſtqͥ di cit tibi da mihi bil nf ru forſitan petiſſes ab eo ⁊ dediſſet tibi agua viuam. Petit bibere ⁊ pmittit bibere. Eget quaſi accepturus:⁊ affluit tanq; ſa⸗ ciaturuſ.Si ſcires inquit donũ dei.Donũ dei eſt ſpirituſſanctus. Sed adhuc mulie⸗ ri recte loquitur:⁊ paulatim intrat in coꝛ. Foꝛtaſſis iam docet. Quid enim iſta hoꝛ tatione ſuauius ⁊ benignius? Si ſcires do num dei ⁊ ſcires quis eſt qui dicit tibi da mihi bibere:tu peteres ⁊ daret tibi aquaʒ viuam.Hhucuſq; ſuſpendit. Viua aqᷓ dici tur vulgolla que de fonte exit. Illa eniʒ que colligit᷑ ð pluuia in lacunaſ aut ciſter nas/aqua viua non dicitur.Et ſi de fonte manauerit ⁊ in loco aliquo collecta ſtete⸗ rit nec ad ſe illð vnde manabat admiſerit ſed irrupto meatu tanq; a fontis tramite ſeparata ſuerit:mon dicitur aquaviua.Sʒ illa aqua viua dicitur:que manans exci⸗ pitur. Talis aqua erat i illo fonte. Quid Text“ ha⸗ Joh. Tract. xvV Ca. IIII ergo pmittebat gqð petebat? Tñ mulier ſu ſpenſa git.Dñe neq; in quo hauri/ betdiẽ ei mu as habes:⁊ puteus alt?ꝰ ẽ: Videte lier quõ intellexerit aquãviuã:aquã.ſ.q erat r Pꝛermittit᷑ in illo fonte. Tu mihi vis oare aquã vius iſte tex. Vñ et ego fero vnde hauriã:⁊ tu nõ fers.Aq̊ hẽs aquaʒ Vliuam: Alia lf̃a bi bit ex aqua. viua hic ẽ: quõ mihi daturꝰ es: Aliud in⸗ telligens ⁊ carnalit᷑ ſapiens/qdamõ pul⸗ ſat:vt aꝑiat mgf. Pulſabat ignoꝛãtia non ſtudio. Adhuc miſerãda nondũ inſtruen⸗ da. Dicit aliqͥd euidentiꝰ vñs: de illa aqᷓ viua.D.xerat enĩ mulier. Nunquid tu maior es patre noſtro iacob ꝗᷓ de/ dit nobis puten: ⁊ ipſe ex eo bibit et filiſ eius ⁊ peccora eius De hac aqua viua dare mihi nõ potes:qm̃ hauri⸗ toꝛiũ nõ habes.foꝛte aliũ fonteʒ ꝓmittis. Patre noſtro melioꝛ potes eſſe:ꝗ hũc pu teum fodit/a ipſe cuʒ ſuis vſus eſt eo.Do minus ergo dicat:quid dixerit aquã viuã Rndit ieſus ⁊ dixit ei · Omniſqui rbiberit ex hac aq:ſitiet iterũ · Aui ant biberit er aq qua e'go daho ei: no ſitiet i eternu afs ane ego — — Dabo ei: fiet i eo fons aque ſaliẽtil — — in vitam eternam. Aptius locutꝰẽ dñſ fiet in eo fons aque ſalientis in vitam er⸗ nam. Qui biberit de aqua iſta non ſitietĩ eternũ. Quid euidentiꝰ quia nõ aquã vi⸗ ſibilẽ ſed inuiſibilẽ ꝓmittebat? Quid eui dentius quia non carnalit ſed ſpũalit᷑ lo⸗ quebat᷑: Adhuc tamen illa mulier carneʒ ſapit /delectata eſt non ſitire: ⁊ putabat h pᷣm carnem ꝓmiſſum ſibi eſſe a dño. Qð dem fiet:ſed in reſurrectiõe moꝛtuoꝝ. Jãa hoc volebat illa.Dederat enĩ deus aliqnñ ſeruo ſuo helie:vt per qdraginta dieſ nec eſuriret nec ſitiret. Qui hoc potuit dare p qdraginta dies:non potuit dare ſemper: Suſpirabat eni illa/nolens indigere / no⸗ lens laboꝛare aſſidue venire ad illum fon tem : onerari pondere quo indigentia ſup pleret᷑: ⁊ finito qð hauſ erat rurſus redire cogebat᷑.Et quotidian“ ei fuit iſte laboꝛ: quia indigentia illa reſiciebat᷑ non extin⸗ guebatur. Delectata ergo tali munere:ro gabat vt aquam ei viuaʒ daret. Verũta⸗ men non pᷣtereamꝰ: qm̃ dñs ſpũalit᷑ aliqͥd pPßmittit. Quid eſt qui biberit ð aqua hac nim aqua in putco / voluptas ſeculi eſt in ſitiet iterũ? Et verũ eſt ſm hanc aquam: Et veꝝ eſt ᷣm qò ſignificabat illa aq̃.Ete ꝓfunditate tenetꝛoſa.hic eam hauriunt hoĩes:hydria cupiditatũ. Cupiditate qͥp pe pꝛoni ſubmittunt᷑ vt ad voluptatẽ hau ſtam de ꝓfundo ꝑueniant:⁊ fruunt᷑ volu⸗ ptate pᷣcedente ⁊ pꝛemiſſa cupiditate.Nã qui non pᷣmiſerit cupiditatẽ: ꝑuenire non poteſt ad voluptatẽ. Pone ergo hydriaʒ cupiditatẽ:⁊ aquã de ꝓfundo voluptatẽ Cum ꝑuenerit quiſq; ad voluptatẽ ſeculi huius:cibus eſt/potus eſt/lauacrũ eſt:ſpe ctaculũ eſt/ↄcubitus eſt. Nunqd non ite⸗ rum ſitiet? Ergo de hac aqua qui biberit iterũ inquit ſitiet.Si autem acceꝑit a me aquam:non ſitiet in eternũ. Saciabimur inquit in bonis domus tue. De qua ꝭ aqꝗ̊ᷣ daturꝰeſt.niſi de illa aqua de qua dictuʒ eſt/apud te eſt fonsvite. Nam quõ ſitient qui inebꝛiabunt᷑ ab vbertate domus tue? Pꝛomittebat ergo ſaginam quandã ⁊ ſa⸗ cietatem ſpũſſancti:⁊ illa nondũ intellige bat.Et non intelligens:quid rñdebat: Dixit ad eum mulier.Dne da mibi ꝰ 3 n t Al.diẽ auũt hacaqua vt nõ ſitia: neq; veniam — huc hanrire. Ad laboꝛẽ indigentia co⸗ gebat:⁊ laboꝛẽ infirmitas recuſabat. Vti nam audiret:venite ad me omnes qui la⸗ boꝛatis ⁊ onerati eſtis:⁊ ego vos reſiciam Hhoc enĩ ei dicebat ieſus vt iam non labo raret:ſed illa nõdũ intelligebat.Dẽiq;vo lens vt intelligeret:dicit ei ieſus.Ua⸗/ de voca viꝝ tuũ:⁊ veni huc. Quid eſt: voca virũ tuũ ⁊ veni huc? Per viꝝ ſu um ei volebat aquã illã dare. An qꝛ intel ligebat:ꝑ virũ ſuũ eam volebat docere: Foꝛte quõ ait aplłs de mulieribꝰ:ſi qͥd au tem diſcere ve lunt /domi viros ſuos int᷑⸗ rogent.Sed ibi dicit᷑:domi viros ſuos in rogent: vbi non eſt ieſus/qui doceat.De⸗ niq; dicit᷑ mulieribꝰ quas ꝓhibebat apłs loqui in eccleſia. Cũ vᷣo ipſe dñs aderat: et pᷣſens pᷣſenti lobat᷑:qͥd opus erat vt gꝑ virum eius ei loqueret᷑: Nundqd ꝑ virum ſuũ loquebat᷑ marie ſedenti ad pedes ſu⸗ os ⁊ excipiẽti verbum ſuũ:ꝗqñ martha cir⸗ ca multũ miniſteriũ etiã de ſoꝛoꝛis felici⸗ tate occupatiſſima murmurauit: Ergo fra tres mei audiamꝰ ⁊ intelligamꝰ:qð ait dñſ voca virũ tuũ mulieri. Foꝛte eni ⁊ anime nf̃e dicit:voca virũ tuũ.Queramꝰ ⁊ de vi ro anime.Cur iam non ipſe dñs vir anime verus eſt: Aſſit intellectꝰ:quõ qð dicturi ſumus vix capitur niſi ab intentis. Adſit 8 — Uriene deq Rha voln⸗ Ae. Hi Urepon an; uptate ſeculi ſſpe nite⸗ bent tane dmmur ae ; ſnen wstne⸗ dätſe⸗ mcllge e. enmaco⸗ bat. En zguila⸗ oun go ⸗ M inſu nel ere? ddau ooint⸗ nosint Le⸗ zpls Gen: une UNN lesſu⸗ haar⸗ felnci⸗ 1Gofts andil Lanume unbid Mi ergo intellect⸗ vt capiat᷑:⁊ ipſe intellectuſ erit foꝛtaſſe vir anime. Vidẽs ergo ieſus qꝛ mulier nõ intelligebat. Ideo enĩ neſciſ qð dico:qꝛ intellectꝰ tuus nõ adeſt.Loqr ego ſ̃m ſpiritum/tu audis ſᷣm carnẽ. Que loqͥr nec advoluptatẽ auriũ ꝑtinẽt:necad oculos:nec ad olfactũ/nec ad guſtuʒ/nec ad tactũ.AMente ſola capiunt᷑: intellectu ſolo hauriũt᷑. Ille intellectꝰ nõ tibi adeſt ta intellectũ tuũ.Quid eſt enĩ aĩiam habe re? Non eſt magnũ: Nam ⁊ pecus habet. Vnde tu melioꝛ: Quia intellectũ habes qð pecus nõ habet.Quid ẽ ergo voca vi⸗ rum tuũ? MNõ me capis:non me intelligis. De dono dei tibi loquoꝛ:tu aũt ſᷣm carnẽ cogitas. ſᷣm carnẽ ſitire non vis:ego ſpm̃ Jgoh. Tract. xv * quõ capis qð dico? Voca virũ tuũ:pᷣſen- — vir non bene regit feminã ſuam: niſi cuʒ a ſupenoꝛe regitur. Caput enĩ mulieris vir: caput autem viri chꝛiſtus. Loquebat᷑ ca⸗ put vir cũ femina:⁊ non erat vir.Et tanqᷓ; diceret dñſ/adhibe caput tuũ:vt ille ſuſci piat caput ſuũ:ergo voca virũ tuũ ⁊ veni huc:id eſt.adeſto:pꝛeſens eſto. Velut enĩ abſens es: dum nõ intelligis pᷣſentis vocẽ veritatis. Pꝛeſens eſto /ſed noli ſola:cuʒ viro tuo adeſto.Et adhuc illa nondũ ad⸗ uocato illo viro non intelligit:adhuc car⸗ nẽ ſe apit: abſ. ens ẽ enĩ vir. Non habeo inquit virum.Et dñs ſequit᷑: ⁊ myſte⸗ ria loquit᷑. Intelligas reuera iſtã mulierẽ non habuiſſe tũc virũ:ſedvtebat᷑ neſcio qͥ non legitimo vixo/ adultero magis q; yviro Et r dñs ei. Gñ dixiſti:quia nõ ha⸗ E alloquoꝛ. Abſensẽ intellectꝰ tuus: voca virũ tuũ. Molite fieri ſicut equus ⁊ muluſ in qbus non eſt intellectꝰ.Ergo frẽs mei animã habere ⁊ intellectũ non habere:hH̊ ẽ non adhibere:nec ſᷣ̃m itellectũviuere:bde ſtialis eſt vita.Eſt eni in nobis qodaʒ be- ſtiale quo in carne viuimꝰ: ſed intellectu regendũ eſt.Aotus enĩ anime ſᷣm carneʒ ſſee mouentis:⁊ in delitias carnales imode rate defluere cupientis:regit deſuꝑ intel⸗ lectus.Qui debet dici vir:qͥ regit an qͥ re⸗ gitur? Pꝛoculdubio cum oꝛdinata vita ẽ: intellectus animã regit ad ipſam anima,z Sed aliquid anime eſt intellectꝰ.Quõ nõ aliquid aliud qᷓ; caro eſt oculus:ſed ali⸗ quid carnis eſt oculus. Cum aũt aliquid carnis ſit oculus/ cetera tamẽ mẽbꝛa car⸗ nalia luce ꝑfundi poſſunt/lucem ſentire ñ poſſunt:ſolus ea oculus ⁊ ꝑfundit᷑ ⁊ ꝑfrui tur:.Sic ĩ aia nr̃a qͥdda ẽ qð intellectovpo catur. hocipſum anime qð intellectus et mens dicit᷑ illuminat᷑ luce ſu ꝑioꝛe. Jaʒ ſu perioꝛ illa lux qua mens illuminat᷑ huma⸗ na:deus eſt. Erat enĩ verũ lumẽ: qð illu⸗ deret/verumetiã frueret᷑. Ergo dſis tanqᷓ; dicceret: illuſtrare yvolo ? nõ adeſt quem: AVoca inquit virũ tuũ: adhibe intellectũ per quẽ docearis/quo regaris. Ergo pſti tue aiaʒ excepto intellectu tanqᷓ; feminã: intellectũ aũt habere tanq; virũ. Sʒ iſte minat oẽm hoĩem venientẽ in hũc mũdũ. alis lux chꝛiſtus erat:talis lux cũ mulie re loquebat᷑.Et ĩ illa intellectꝰ nõ aderart qui illa luce illummaret᷑:nec tantũ ꝑfun⸗ ptinens: Hon eni aliqd aliud eſt q́; anima beo virũ. Viñ ergo tu dixiſti voca virũ tuũ Et audi qꝛ bñ nouit dñs non cam ha⸗ bere viruz:dicit ei ⁊ cetera.ne foꝛte puta⸗ ret ideo dixiſſe dñʒ/ bñ dixiſti qꝛ non ha⸗ beo virũ: qð h̊ a muliere didicerit: nõ qð ipſe iſtud diuinitate cognouerit: audi ali quid qð ñ dixiſti. ¶ vi buiſti: ⁊ tiſtũ quẽ habes nõ e tuus. Hoc vere dirxiſti. Iteꝝ cogit ð iſtis qnq; viris ſubtiliꝰ aliqͥd perſcrutari. Quiqʒ ei viros ha VIr. Aulti quippe intellexerũt non qͥdem ab⸗ ſurde nec vſq;quaq; impꝛobabilit᷑:qnq; vi viros mulieris huius/qͥnq; libꝛos moyſi. Vtebant᷑ eni eis ſamaritani:⁊ ſub eadem lege erant. MNam inde illis ⁊ circũciſio in⸗ erat. Sedquõ anguſtat nos qð ſequit᷑:et nunc quẽ habes nõ eſt vir tuus:videt᷑ mi⸗ hi faciliꝰ nos poſſe acciꝑe qͥnq; viros pꝛio res anime/qͥnq; ſenſus coꝛpoꝛis eſſe.Quã do enĩ quiſq; naſcit᷑:anteq; vti poſſet mẽ⸗ te atq; ratione:non regit᷑ niſi ſenſibꝰcarniſ Anima in puero paruo/qsð audit/qð vide tur / qð olet /qð ſapit: qð tactu ſentit᷑:h ap petit aut fugit: Appetit quicquid mulcet: fugit qͥcqͥd offendit. Hos enĩ qnq; ſenſus mulcet voluptas: offendit doloꝛ. Scom hos qͥnq; ſenſus tanqᷓ; qnq;viros/pꝛiuſ vi viri dicti ſunt: Quia legitimi. A deo quip pe facti:⁊ a deo donati anime. Inſfirma ẽ adhuc que iſtis qͥnq; ſeuſibꝰ regitur:⁊ ſub iſtis qͥnq; viris agit. At vbi venerit aò an nos exercende rationis:ſi eã ſuſceꝑit opti ma diſciplina⁊ doctrina ſapientie:qͥnq; il lis viris ad regendũ non ſuccedit/niſi vir j.Coꝛint.xj. Text“ hʒ re ſpõdit ei mu lier ⁊ dixit. Text hʒ di cit ei ieſus. Al.nunc. uit anima: quia iſtis regitur. Quare agutez g ü * ccari: putoꝛeſq; reſpuere:aut dulcedie co⸗ pi: aut amaritudine offendi:aut lembꝰmu Joh. Tract. x Ca. II verus legitimus illis melioꝛ: ⁊ qui meli⸗ us regat ⁊ qui ad eternitatẽ regat: ad et⸗ nitatẽ excolat: ad eternitatẽ inſtruat. mnã iſti qᷣnq; ſenſus non ad eternitatẽ nos re-⸗ gunt: ſed ad iſta temꝑalia vel appetẽda vł fugienda. Vbi vo intellectus ſapiẽtia im butus regere ceperit animã:ſcit iam nõ ſo lum fugere foueam ambulare in equali qð oculi oſtendũt anime infirme: nec tan⸗ tum canoꝛas voces ſuauiter audire diſſo⸗ naſq; repellere / vel blandis odoꝛibꝰ dele⸗ lceri ⁊ aſperis ledi. Iſta eni omĩa infirme quia Deut. xviij. 2 anime ſunt neceſſaria. Quid ergo regimi⸗ nis adhibetur ꝑ illũ intellectũ? NMon alba et nigra diſcreturꝰ eſt: ſed iuſta⁊ iniuſta: brona ⁊ mala:vtilia ⁊ inutilia: caſtitatẽ et impudicitiã: hanc ⁊ illam: illam vt amet: iſtam vt vitet: charitatẽ ⁊ odiũ:vt diligat charitatẽ ⁊ vitet odium:in hac vt ſit:in il lo vt non ſit.Hhic vir qͥnq; illis viris in iſta muliere nõ ſucceſſerat. Vbi enĩ nõ ſucce⸗ dit ille:erroꝛ dñat᷑. Nã cum ceperit anima capax eſſe rationis: aut aſ apiente mente regitur: aut ab erroꝛe.Sed erroꝛ nõ regit ſed ꝑdit. Poſt iſtos ergo qnq; ſenſus mu⸗ lier ũla adhuc errabat:⁊ erroꝛ eam venti⸗ labat.Erroꝛ aũt iſte non erat legitimꝰ vir ſed adulter. Ideo ei dñs ait. Bene dixi⸗ ſti: quia non habeo viꝝ. Quiĩq; eĩ in viro habuiſti. Quinq; te ſenſus carnis pᷣmo re⸗ xerunt:veniſti ad etatẽ vtende ratiõiſ nec ad ſapientiã ꝑueniſti:ſed in erroꝛẽ incidi⸗ ſti. Ergo poſt illos qͥnq; viros iſte quẽ ha bes:non eſt tuus vir. Et quid erat ſi vir ñ erat niſi adult: Voca inquit. Voca itaq non adulterũ ſed virum tuũ:vt intellectu me capial/non erroꝛe ð me aliquid falſum ſapias.Adhuc enĩ errabat mulier q̊ͥ aquas illam cogitabat: cum iam dñs de ſpũſan⸗ cto loqueretur. Quare errabat niſi qꝛ ad⸗ ulterum non virum habebat? Tolle ergo iſtum adulterum qui te coꝛrumpit:⁊ voca virum tuũ. Voca⁊veni :vt intelligasme. Dicit ei mulier.Dñe rvt video pro do veri adora phete trem:in ſpiritu ⁊ v wm D pheta es tu· Tunc cepit venire vir:non ũ plenevẽit: ꝓphetã dñm putabat.Erat quidem ⁊ ꝓpheta. Nam ð ſeipſo ait. NRõö eſt ꝓpheta ſine honoꝛe:niſi in patria ſua. Item de illo dictum eſt ad moyſen. Pꝛo⸗ phetam eis ſuſcitabo de fratribꝰeoꝝ:ſimi lem tui. Similem ſcilicet ad foꝛmam car⸗ nis: non ad eminentiã maieſtatis. Ergo in uenimus dñm ieſum dictum ꝓphetã. Pꝛo inde non multũ errat mulier iſta. Video inquit quia ꝓpheta es tu. Incipit vocare virum:adulterũ excludere: vid eo qꝛ pꝛo pheta es tu:⁊ incipit querere qð illam ſo⸗ let mouere. Contentio quippe fuerat int ſamaritanos ⁊ iudeos:quia iudei in tem⸗ plo a ſalomone ediſicato adoꝛabant deũ. Samaritani longe inde poſiti non ĩ eo ad oꝛabant:Et iudei melioꝛes ſe eſſe iacta⸗ bant quia in templo adoꝛadãt deum: Nõ enim coutuntur iudei ſamaritanis: qꝛ di cebant eis. Quomodo voſ iactatis ⁊ ideoo vos melioꝛes nobis eſſe perhibetis: quia templum habetis qð nos non habemus? Nunquid patres noſtri qui deo placuer̃t in illo templo adoꝛauerũt? Nonne i mon te iſto adoꝛauerunt vbi nos ſumus: Me⸗ lius ergo nos inquiũt in hoc monte deuʒz rogamus:vbi patres noſtri adoꝛauerunt. Contendebant vtiq; ignari quia virũ nõ habentes:illi pꝛo templo:illi pꝛo mõte in⸗ flabantur aduerſus inuicem: Dñs tñ mo⸗- do quid docet mulierem: tanqᷓ; cuuis veoe ceperat pꝛeſens eſſe ¶ Dicit ei ieſus ·. S Mulier crede mihi. Veniet enĩ eccle ſia ſicut dictum eſt in canticis canticoꝛuz:; veniet ⁊ pertranſiet: Ab initio fidei veni⸗ et vt pertranſeat:⁊ pertranſire non poteſt niſi ab initio fidei.Mrito etiam pꝛeſente viro:audit mulier: crede mihi. Jam enim eſt in te qui credat quia pꝛeſens eſt vir tu us.Cepiſti adeſſe intellectu quando me pꝓphetam apellaſti. Mulier crede mihi: quia niſi credideritis non intelligetis. Er go mulier crede mihi quia veniet ho/ ra:quando neq; imonte hocneq; i hieroſolymis adorabitis patrem. Uos adoratis quod neſcitis:nos adoramus qò ſcimus: quia ſaluis erx iudeis eſt. Sʒ veniet hora · Qñ Ab · venit Et nunc eſt. Que ergo hoꝛa? I do veri adoratores adorabut pa/ Quan- ate. Non ĩ mö⸗ —. — te iſto:non in templo iſto:ſed in ſpiritu et veritate. Nam ⁊ pater tales querit q̃ adorent en. Auare pater tales que⸗ nit qui adoꝛent eum mon in monte non in templo: ſed in ſpiritu ⁊ veritate: Spiri-⸗ — in 0 leo gre 10 ſo⸗ 8 e Joh. tus eſt deus. Si coꝛpus eſſʒ deus: c poꝛ tebat eum adoꝛari in monte: quia coꝛpo⸗- reus mons. Opoꝛtebat eum adoꝛari in tẽ plo:quia coꝛpoꝛeũ eſt templũ.Spiritus ẽ deus: et eos qui adorant eum ĩ ſpi/- ei mulier. Scio verit qui dicitur chriſtus. nerit:ille omnia no ritu⁊ veritate oportet adorare.Au diuimus T manifeſtum eſt: foꝛis eramus. intro miſſi ſumus.O ſi inuenirem dicebaſf montem aliquem altum ⁊ ſolitariũ. Cre⸗ do enim quia ĩ alto eſt deus:magis me ex audit in alto. Quia in mõte es: ꝓpinquũ te ðᷣo putas:⁊ cito te exaudiri/q̃ſi de pꝛo⸗ “ ximo ſomanlern J ereeeaitateſeg 5. ſſi. humilia reſpicit. Pꝛope eſt dñs.Quibuſ?ꝰ po. cxxxviij Foꝛte altis? his qui obtriuerũt coꝛ.Mira res eſt:⁊ in altis habitat ⁊ humilibus ꝓpi quat.Humilia reſpicit:excelſa autẽ a lon ge cognoſcit. Superbos longe videt:eo il lis minus ꝓpinquat:quo ſibi videntur al⸗ tioꝛes. Querebas ergo monteʒ: deſcende vt attingas.Si aſcendere vis aſcendemo li montem querere. Aſcenſiones inquit in coꝛde eius.hHoc pſalmus dicit: in cõo⸗ ualle ploꝛationis. Conuallis enim hu⸗-⸗ militatem habet:ergo intus age totuʒ.Et ſi foꝛte queris aliquem locum altum:locũ ſanctum:intus exhibe te templũ deo. Zẽ plum enim dei ſanctum eſt: qð eſtis vos. In templo vis oꝛare:in te oꝛa. Sed pꝛius eſto templum dei:quia ille in templo ſuo exaudiet oꝛantem. Veniet ergo hoꝛa et nunc eſt:quando veri adoꝛatoꝛes adoꝛa⸗ bunt patrem in ſpiritu ⁊ veritate.mNos ad . „ 1 D „ . £ 6 .. ——= „ 5 — —————ʒ— — * — – bit. Quid eſt hoc? Modo inquit plo contempto contendunt iudei:enos o monte contendimus. Cum ille venerit et diuit hoc mulier iſta? addidit. Jam dudꝝi?ꝝ · pꝛophetam dixerat. Vidit talia dicere euVe cum quo loquebatur que iam plus eſſert ℳ 5ᷓ ꝓpheta: c quid reſpondit videte. Dic — ei mulier. Scio quia meſſyas v umer de — — montẽ contemnet ⁊ templum euertet: do cebit nos iſte omnia vt in ſpiritu ? yerita⸗ te nouerimus adoꝛare. Sciebat enim qſſuniu eęeam poſſet docere: ſed iam docentem nÜſ⸗ dum agnoſcebat. Jaʒ ergo digna erat cui manifeſtaret᷑. Meſſyas autem vnctus eſt. vnctus grece chꝛiſtus eſt:hebꝛaice meſſy⸗ as eſt. Vnde ⁊ punice /meſſe dicit᷑ vnge. Cognate quipe ſunt lingue iſte ⁊ vicine: hebꝛaica/punica⁊ ſ yra. Ergo dicit ei mu⸗ lier. Scio quia meſſyas venit: qui dicitur chꝛiſtus. Cum ergo venerit:ille nobis an⸗ nunciabit omnia. Dicit ei ieſus. Ego ſum qui loquor tecum. Vocauit er⸗ go viruùm ſuum.Factus eſt vir eius caput mulieris:factus eſt chꝛiſtuſ caput viri. Jã mulier oꝛdinatur in fide:⁊ regitur bene vi cura. Poſtea q; audiuit hoc :ego ſuz qu- loquoꝛ tecum. Jamvltra quid diceret:qñ dñs ieſus manifeſtari ſevoluit mulieri cui * — —. — tem⸗ bit. U nin s aſeimns: vos adoꝛati gquia cuz mulier batur: quia oꝛamus qoð ſcimus: vos adoꝛatis ⸗ guig du U iere loquebatur: luie u õä ſalus er e nalt goneſe querebat᷑ ꝑditam qui venerat querere qð tis: quonaim ſalus ex iſrael eſt. Multum al Pairam aut vcleà An re. tone deldit iudeis: Sed noli iſtos repꝛol Nierat. Hoc eni illi mirabãt᷑: bonũ enĩi mi dDdelit iudeis: Sed noli iſtos repꝛobos ac⸗ in uer — dn ipcre. Harerem illum accipe cui adiun⸗ rabant᷑:non malum ſuſpicabant᷑. Nemo ut ctus eſt alius: vt pacati in lapide angul-⸗ tame dirit q. gueriſt aut qd be ne — 2 „ nech . „ a n diderunt: ⁊ pꝛecia rerum ſuaruʒ ad pedes apoſtoloꝛum poſuerunt. Non enim repu⸗ lit deus plebem ſuam quã pꝛeſciuit. Au⸗ ri qs eſt chꝛiſtus copularentur. Unus eni ris eñ ea Be iqt ergo mulier paries a iudeis:vnus a gentibus.Longe aà ſe iſti parietes: ſed donec in euangelio ↄiungantur. Alienigene autem hoſpites eerant ⁊ peregrini a teſtamento dei. Scom oc ergo dictum eſt: nos adoꝛamus qõð ſci mus. Ex perſona quidem iudeoꝛuʒ dictũ eſt ſed non omniũ iudeoꝝ: NHon repꝛsobo rum iudeoꝝ ſed de quibus fuerant apo⸗ ſtoli:quales fuerunt ꝓphete:quales fue⸗ runt illi omnes ſancti:qui omnia ſua ven⸗ r — — am ſuam. AMulier audito:cgo ſum q G6 loquoꝛ tecũ:⁊ recepto in coꝛde chꝛiſto do mino: qͥd faceret niſi iam hydriã dimitte-⸗ ret ⁊ euãgeliʒare curreret: Pꝛoiecit cupi ditatẽ: æ ꝓperauit annũciare veritatẽ. Di — ſcant qui volunt euangeliʒare: ? ꝓij ciant bydriam ad puteum Recoꝛdamini quid ſuperius dixerim de hydria. vas erat ?z de aqua hauriebatur: Oꝛeco noiĩe appel⸗ dicitur: tanq; ſi aquariũ diceret. Pꝛoiecit ergo hydriã ſuã: que iam ñ vſui ſed onei fuit. Auida quippe deſiderabat aq illaſa “ Zoh. Tract. xvy La. III ciari: ⁊ vt nũciaret chꝛiſtũ onere abiecto Al. a abijt r cucurrit ꝗd ciuitatẽ⁊ dicit illis bo in ciuitatem minibꝰ. Uenite ⁊ videte homineʒ q̃ dixit mihi oia quecũq; feci. Pe tentim:ne illi qſi iraſcerent᷑ ẽ ꝑſequerenr. Venite ⁊ videre hoĩeʒ:qui dixit mihi oĩa t Al.lit.non quecũq; feci. Nunqͥd t᷑ nõ ipſe ẽ chri⸗ habet non ſtus? Exierut de ciuitate:⁊ venie⸗ eu.i Et rogabat eũ diſcipbu RKabbi maduca. Jerant 1 Al. ergs bant ade Al. interea ſi dicẽtes eniĩ emere cibos ⁊ venerãt. Ille Al. eis cogitatiõ es illoꝝ ⁊ iam inſtruit vt magi⸗ ſter: non ꝑ circũuũ ſicut ⁊ illam cuius aad huc virũ requirebat:ſed iam aꝑte.· Me Tex. hʒ Di⸗ L 2 ¾ £ SPe 2, 2 xit eis ieſus us inqt cibus ẽ, MNon ponit᷑ hic iſte textꝰ vt ꝑficiã opꝰ eius miſerat eũ. Ideo dicebat:ſitio:da mihi bi bere. ſ.vt fidem in ea oꝑaret᷑ ⁊ fidẽ eius bi beret:⁊ eam in coꝛpus ſuũ traiſjceret. Coꝛ pus enĩ eius eccleſia:ergo ipſe eſt inqͥt ci⸗ bus meus:vt faciã voluntatẽ eius qui mi⸗ ſit me. Nonne vos dicitis ꝙ adhuc ttuor mẽeſes ſunt:⁊ meſſis venit⸗ In opus feruebat: ⁊ oparios mittere diſ⸗ ponebat. Vos q̃ttuoꝛ menſes computati/ ad meſſem:ego vobis aliã meſſem albaʒz ⁊ paratam oſtẽdo. Ecce dico vobis.Le uate oculos vr̃os ⁊ videte: quia Akt. regio⸗ iam albe ſunt regiões ad meſſem: nes qꝛ albe ſunt iam ille tex. ⁊ qͥ deat ⁊ qͥ metit. dem accipit uerat:⁊ vos in la et cõ gregat ſtis. . fructũ in vi- miatoꝛes.Quo meſſoꝛes:? Vbi iam alij la tam eternã: boꝛauerũt. Ham vbi iam laboꝛatũ ẽ vtiq; poſt quẽ ſe⸗ ſemĩatũ erat: ⁊ qð ſemĩatũ erat iam matu quit᷑ in alia ratũ factũ erat:falcẽ⁊ triturã deſiderabat lra:vt ⁊ qͥ ſe Quo ergo erãt meſſoꝛes mittẽdi? Vbi iã minat ſimul ꝓphete pᷣdicauerãt:ipſi enĩ ſeminatoꝛes. degt 7 o miſi vos mete⸗ metit merce reiq vos nolaboPraſtto Ali labo Eeoꝝ introi gaudeat ⁊ qͥ Mam ſi ipſi nõ ſemĩatoꝛes:vñ ad illã mu- metit 1 Alt.laboꝛeſ us ẽ:vt faciã volutate,zʒ eius qͥ miſit me t Ergo ⁊ potꝰ ipſe erat in illa muliere:vt faceret volũtatẽ eiꝰqui lierẽ puenerat / ſcio qꝛ meſſyas venit? Jã iſta mulier fruct maturꝰ erat:⁊ erãt albe meſſes ⁊ falcẽ querebãt. Miſi vos quoq; metere qð nõ ſemĩaſtis. Alij ſemiauerunt et vos in laboꝛeſ eoꝝ introiſtiſ. Qui labo rauerũt: Ipſe abꝛaa yſaac iacob. Legite laboꝛes eoꝝ. In oĩbus laboꝛibꝰ eoꝝ pꝛo⸗ phetia chꝛiſti:⁊ iõ ſemĩiatoꝛes. Moyſes et ceteri patriarche ⁊ oẽs ꝓphete:qᷓ;ta ptule runt in illo frigoꝛe qũ ſemĩabãt.Ergo iaʒ in iudea meſſie vnara erat Rorio ibi n emete aoos venerat gut o tanq́; matura ſeges fuit: qñ tot hominum rrit Ego habeo cibum maducare: rAl.neſcitiſ qu vos nõ ſcitis. Hicebant ergo Diſcipuli adinuicẽ. Nunqͥd aliquiſ attulit ei maducare: Quid miꝝ ſi mu⸗ lier illa nõ intelligebat aquã? Ecce diſci,. puli non intelligũt eſcam. Audiuit autem grana ⁊ ſemiauerũt oꝛbẽ terrarũ:⁊ ſu gllia meſſis que in fine ſeculi metẽda ẽ.De iſta meſſe dicit᷑. Qui ſeminãt in lachꝛymis in gaudio metẽt:Ad iſtam ergo meſſem:ñ apli ſed augeli mutent᷑. Meſſoꝛes inquit milia/pcia rerũ ſuarũ afferebãt: æ ad pe⸗ des apkoꝝ ponẽtes expeditis humeris a ſarcinis ſecularibꝰ/chꝛiſtũ dũm ſequeban tur. Vere matura meſſis. Quid inde fa⸗ ctũ eſt: De ipſa meſſe eiecta ſunt pauca grana ⁊ ſemĩauerũt oꝛbẽ terrarũ:⁊ ſurget angeli ſunt. Iſta ergo meſſis creſcit int᷑ ʒi⸗ 3niã: ⁊ expectat purgari in fine. IAlla vᷣo meſſis iam matura erat quo pꝛiꝰmiſſi ſunt diſcipuli:vbi ꝓphete laboꝛauerũt.Sʒ ta⸗ men frẽs videte qͥd dictũ ſit. Simul gau⸗ deat: ⁊ qui ſeminat ⁊ qͥ metet.Diſparis tẽ poꝛis laboꝛes habuer̃t apłi ⁊ ꝓphete:ſed gaudio parit pfruent᷑. Mercedẽ ſimul ac⸗ cepturi ſunt vitam eternam. Ex ciuitate autem illa multi crediderũt in eum ſamaritani propter ſermonem eiꝰ Alia lfa ñ Ergo meſſoꝛes mifſurus eſt. In hoc ei yerbũ verũ:quia aliꝰc q metit:aliꝰ hic trãſili᷑ eſt ꝗͥ ſemiat:vt qͥ ſemiat ſimul gau⸗ uid ergo? Meſſoꝛes miſit non ſe⸗- non ꝓpter verbum mulieris teſti⸗ oia quecũqʒ feci.Cũ veniſſent tad t Ał. ergo euʒ ſamaritani rogauerũt vt tapð ad illum eos maneret . ⁊ maſit ibi duoſ dieſ Al. ibi Et multo plures crediderũt pro⸗ pter ſermonẽ eius: Et mulieri dice ant. quia nõ ꝓpter tuam loque/ lam credimus: ipſi eni nos audi t Alia litte⸗ uimus ⁊ ſcimus: quia hic eſt vere ra nõ hʒ nos ſalutor mũudi.Et hoc paululũ aĩaduer tendũ eſt:quia lectio termĩata eſt.auli⸗ er pᷣma nũciauit ⁊ ad mulieris teſtimoniũ crediderũt ſamaritani: ⁊ rogauerunt eum vt apud eos maueret ⁊ manſit ibi biduo: et plures crediderunt.Et cuʒ credidiſſent dicebant mulieri. Non iam ꝓpter verbuz tuũ credimus: ſed ipſi cognouimus ⁊ ſci⸗ monin phibentis: quia dixit mibi ?ecverta d.æ == ——– — — — — — —.— — — S= r it 1 . ee et gel ſennt pott Au lia Joh. Tract. XVI . La. IIII mus /quia hic eſt vere ſaluatoꝛ mũdi.Pꝛi mo per famaʒ /poſtea per pᷣſentiã.Sic agi tur hodie cum eis qui foꝛis ſunt ⁊ nondũ ſunt chꝛiſtiani: chꝛiſtus nunciat᷑ ꝑ chꝛiſtia nos amicos:tanq; illa muliere:hoc eſt:ec⸗ cleſia annũciãte. Ad chꝛiſtum veniũt: cre dunt per iſtam famaʒ: manet apud eos bi duo:hoc eſt:dat illis duo pꝛecepta chari⸗ tatis:⁊ multo plures ⁊ firmius credunt:qͥ modo vere ipſe eſt ſaluatoꝛ mundi. Explicit tractatus qndecimus. Incpit tractatus ſedecimus. Ab eo loco vybi ait · Hoſt duos qutem dies exiit inde ⁊ abijt in galileam. vſq; ad id qð ait· Quia illa hora erat in qᷓ dixit ieſus:filius tuns vi⸗ uit ⁊ credidit ipſe ⁊ domꝰ eiꝰ totꝗ. Daierna euò geli lectio / heſterne diei ſeqᷓ tur lectionẽ:que ad diſputan — oum nobiſ ꝓponit᷑. In qua qͥ derjm ſenſus non ſunt inueſtigatiõe diffici⸗ les:ſed digni pᷣdicatione:digni ãmiratiõe et laudatione. Pꝛoinde locum iſtum euã gelij cum cõmendatione cõmemoꝛemus: Pꝛetmittit᷑ potius q;ᷓ cum difficultate tractemus: Ab H textus iſte ijt enim ieſus poſt biduũ qð fecerat in ſa⸗ Peduoſ aũt maria in galileã:vbi nutrituſ erat.Secutꝰ dies exijt in autem euangeliſta ait: Jꝓpſe enim ieſuſ hibuit: quia ꝓpheta de T abijt in teſtimonin ꝑhib l galileam in patria ſua honorè non habet. hyhecyrat Al ſua pria Mon ꝓpterea poſt biduũ de ſamaria diſ⸗ 1 Al. elo adilun / 4 laoͤhin⸗ ſi⸗ ii⸗ um ho: N ceſſit ieſus:quia honoꝛẽ in ſamara nõ ha bebat.HNon enim ſamaria patria ipſiꝰerat ſed galilea. Cum ergo iſtam deſeruiſſʒ taʒ cito ⁊ ad galileã veniſſet vbi nutritꝰ erat ſicut teſtat᷑ qꝛ ꝓpheta in patria ſua hono⸗ rem nõ habet.Magiſ videret᷑ atteſtari po tuiſſe qꝛ ꝓpheta in patria ſua honoꝛẽ nõ habet. ſi ↄtemneret ꝑgerce in galileã:⁊ ĩ ſa maria remãſiſſet. Intendat ergo charitas veſtra inſinuatũ nobis non modicũ ſacra mentũ:ſuggerẽte dño ⁊ donãte qð loqr. Queſtionẽ ꝓpoſitaʒ cognouiſtis: ſolutio nem eius exqᷣrite. Sed repetamꝰ ꝓpoſitio nem:vt ſolutionẽ deſiderabilẽ faciamus. AMouet nos cur euangeliſta dixerit / ipſe enim ieſus teſtimoniũ ꝑhibuit: qdð ꝓphe⸗ ta in patria ſua honoꝛẽ nõ habet.Hoc cõ⸗ moti retexamꝰ verba ſuꝑioꝛa:vt inuenia⸗ mus cur h euãgeliſta dicere voluerit. Et inueniamꝰ ſuꝑioꝛa verba eius ita narran⸗ tis:quõ poſt biduũ ꝓfectus ẽ de ſamaria in galileã. Pꝛopt h̊ ergo dixiſti o euãgeli ſta teſtimomũ phibuiſſe ieſum:qð ꝓphe⸗ ta in patria ſua honoꝛẽ non haberet:quia poſt biduũ reliquit ſamariam ⁊ ꝓperauit venire in galileã: Immo vo qſi videoꝛ mi hi ↄgruentiꝰ intelligere qꝛ ſi honoꝛẽ in pa tria ſua chꝛiſt?ꝰnõ haberet:nõ ad eam reli⸗ cta ſamaria feſtinaret.Sed niſi falloꝛ:im⸗ mo qꝛ verũ eſt ⁊ non falloꝛ.melius eni qᷓ; ego vidit euãgeliſta/qͥd diceret.meliꝰ me veritatẽ videbat qͥ eam de pectoꝛe dñi bi bebat. Ipſe eſt enĩ iohãaneſ euangeliſta qͥ inter oẽs diſcipulos ſuꝑ pectꝰ dñi diſcum bebat:⁊ quẽ dñs charitatẽ debẽs oĩbꝰ tñ pᷣ ceteriſ diligebat:ergo ille falleret᷑ ⁊ ego recta ſentirẽ. Immo ſi pie ſapio/ obedien ter audiam qð dixit:vt merear ſentire qð ſenſit. Accipite itaq; chariſſimi qͥd h̊ ſen⸗ tiã ſine pᷣiudicio:ſi vos meliꝰ aliqd ſenſe⸗ ritis. Magiſtrũ enĩ vnũ oẽs habemꝰ:⁊ in vna ſchola ↄdiſcipuli ſumꝰ.hoc ego ſen⸗ tio:⁊ videte ſi nõ aut verũ eſt/ aut ꝓpin⸗ quat veritati qð ſentio. In ſamaria bidu⸗ um fecit:⁊ crediderũt in eum ſamaritani. Tot dies in galilea fecit: ⁊ nõ in eũ credi derũt galilei.Retexite vel recolite mẽo⸗ ria:heſterni diei ⁊ lectionẽ⁊ ſermonẽ. VHe nit in ſamaria vbi pᷣmo eũ mulier illa pᷣdi⸗ cauerat cũ qua ad puteũ iacob locutꝰ eſt magna myſteria:eo viſo ſamaritani ⁊ au⸗ dito crediderũt in eũ ꝓpter verbũ mulie ris:⁊ firmiꝰ crediderũt ꝓpt᷑ verbũ eiuſ:et plures crediderũt ſicut ſcriptũ eſt ibi fa⸗ cto biduo. Quo numero dierũ myſtice cõ mendatꝰ ẽ duoꝝ numerꝰ pᷣceptoꝝ:in qbꝰ duobꝰ pᷣceptis tota lex pẽdet ⁊ ꝓphete ſi cut heſterno die cõmẽdaſſe meminiſtis. Augꝰ. p̃te⸗ Pergit ĩ galileã ⁊ venit in ciuitatẽ cha⸗ rit q̊ textum na galilee: vbi de aq̃ vinũ fecit. Ibi aũt iſtũ:Cũ gve qñ aquã in vinũ ↄuertit/ſicut ſcribit iohã niſſʒ vſq; vbi nes ipſe / crediderũt in eũ diſcipuli eius:⁊ fecit aquãvi vtiq; plena erat domꝰ turbis ↄuiuantiuʒ. nü. Sniaz tñ Factũ eſt tã magnũ miraculũ:⁊ nõ in euʒ illius ponit crediderũt niſi diſcipuli eius. Hanc ciui⸗ tatem galilee mõ repetiuit.ꝗ Eccę q dã Aug. ab hᷣ regulus cuius filiuſ infirmab geur loco vſq; ad venit ad eum: et rogare cepit vt de ſinẽ he. c. nõ ſcenderet ad illam ciuitatem vel domuʒ obfuat inte⸗ et ſanaret filium eius. Incipiebat grã foꝛmam HFvvbox textuſ Sʒ qda prit qdã variat. ð ð —— enim inq uit mori. Qui rogabat ñ cre⸗ debat. Quid a me expectas audire: Dñm interroga:quid de illo ſenſerit S Rogatus enim talia rũdit:miſi ſigna ⁊ prodigia videritis non cr Arguit homi nem in ſide tepidum/aut frigidũ/aut om⸗ nino nullius fidei:ſed temptare cupientẽ de ſanitate filij ſui qualis eſſet chꝛiſtus:⁊ quis eſſet:q;tum poſſet. Verba enĩ rogã⸗ tis audiuimuſ:coꝛ diffidentis non vidimꝰ Sed ille ꝓnũciauit qui ⁊ verba audiuit et coꝛ inſpexit. Deniq; ipſe euãgeliſta teſtio nio narrationis ſue oſtendit quia nõdum crediderat/qui venire ad domũ ſuam do minũ cupiebat:ad ſanandũ filiũ eius.ã poſtea q; ei nunciatum eſt ſanum eſſe fili⸗ um eius/ inuenit ea hoꝛa ſanatum/qua hora dñs dixerat vade flling ilr u vinit: ⁊ credidit inq̃t ipſe ⁊ domuſ eius tota.Si ergo ꝓpterea credidit ip⸗ ſe ⁊ domuſ eius tota:quia nunciatũ eſt ei quia filius eius ſanus eſſet:⁊ comparauit hoꝛam nunciãtiũ hoꝛe pᷣnunciantis:quan do rogabat nondum credebat.Samarita ni nullum ſignum expectauerant:verbo ei us tmmodo crediderãt.Ciues autem eiuſ meruerũt audire:niſi ſigna ⁊ ꝓdigia vide ritis non creditis.Et ibi tamen facto tan⸗ to miraculo:non credidit niſi ipſe ⁊ domꝰ eius. Ad ſolum ſermonẽ crediderũt plu⸗ res ſamaritani:ad illud miraculum ſola il la domus credidit vbi factũ eſt. Quid igi tur fratres:quid nobᷣ cõmendat dñſ⸗ Tũc galilea iudee patria erat dñi/quia ibi nu⸗ tritus eſt. Nunc xo quia poꝛtendit aliqᷣd res illa/non eni ſine cauſa dicta ſunt pdi⸗ gia / niſi quia aliqꝗ poꝛtẽdũt. Pꝛodigiũ enim appellatũ eſt qᷓſi poꝛro diciũ qð poꝛ⸗ ro dicat/poꝛro ſi anificet ⁊ aliqͥd futurum eẽ poꝛtẽdat. Qꝛ ergo aliqd illa oĩa poꝛ⸗ tendebãt:aliqd illa oĩa pᷣdicebant: Facia mus nos modo patriã dñi nr̃i ieſu chꝛiſti ſm carnẽ.Non enĩ patriã habuit in terra: niſi jm carnem quã accepit ĩ terra. Facia⸗ mus ergo patriã dño plm iudeoꝝ. Ecce in patria ſua honoꝛẽ non habʒ. Modo at tende iudeoꝝ turbas: attẽde iam gentem illã diſoſam toto oꝛbe terrarũ ⁊ euulſam radicibꝰ ſuis:attẽde ramos fractos/nↄciſ⸗ Rhoma xj. ſos/diſpſos/aridos: Quibꝰ fractis inſeri meruit oleaſter. Vide turbam iudeoꝛum: „ J„ † le. ſivaſta 4 * Vrr. 7 freae = oh. Tract. xVI La. III q̃ͥd dicit modo.Quẽ colitis quẽ adoꝛatis frater nr̃ erat.Et nos rũdeamꝰ: ꝓpheta in patria ſua honoꝛẽ nõ habʒ. Deniq; illi am bulantẽ dñm ieſum in terra/faciẽtẽ mira⸗ cula /cecos illuminantẽ/ſurdis aures ape rientẽ/mutoꝝ oꝛa ſoluẽtẽ/ꝑalyticoꝝ nẽ⸗ bꝛa reſtringentẽ/ſupꝛa mare ambulanteʒ/ ventis ⁊ fluctibꝰ imꝑantẽ/moꝛtuos ſuſci⸗ tantẽ/tanta ſigna viderũt facientẽ: ⁊ vix inde pauci credidef̃t. Populo dei loquoꝛ Tam multi credidimꝰ:que ſigna vidimꝰ⸗ Illud ergo qð factũ eſt tũc:h̊ qð nũc agit poꝛtẽdebat. Judei fuerũt vel ſunt ſimiles galileis:nõ ſimiles illis ſamaritanis. Euã geliũ audiuimꝰ:euãgeliũ credidimꝰ:euã⸗ gelio ᷣſenſimꝰ:ꝑ euãgeliũ in chꝛiſtũ credi dimus : nulla ſigna vidimꝰ:nulla exigimꝰ Cvuis enĩ vnꝰ de duodecim electis ⁊ ſan ctis tñ iſraelita fuit ð gente.ſ.dñi thomas ille q ĩ loca vulneꝝ digitos mittere cupie bat: ſic eum arguit dñs quõ iſtũ regulum. Huic dixit/niſi ſigna ⁊ ꝓdigia videritis ñ creduis. Illi aũt dixit qꝛ vidiſti credidi⸗ ſti.Et ad galileos venerat poſt ſamarita⸗ nos qᷣ ſermoni eiꝰ crediderãt: apud quos nulla miracula fecerat: quos firmos in fi⸗ de ſecurus cito dimiſerat:qꝛ diuinitatiſ p ſentia nõ dimiſerat. Ergo qñ dicebat dñs thome:veni mitte manũ tuã ⁊ noli eſſe in credulus ſed fidelis/⁊ cũ ille exclamaret tactis vulnerũ locis ⁊ diceret:dñs meus 2 deꝰmeꝰ: increpat᷑⁊ ð ei.Q vidiſti me cre didiſti. Quare? Hiſi qꝛ ꝓpheta in patria ſua honoꝛẽ nõ hʒ. Oꝛ vo apud alienige⸗ nas ꝓpheta iſte honoꝛẽ hʒ qͥd ſeq Bea ti qͥ nõ viderũt ⁊ credis erũt. Pꝛedicti ſu⸗ mus nos:⁊ qð diis ante laudauit:⁊ in nob implere dignatꝰeſt. Viderũt qͥ crucifixe⸗ runt:palpauerũt ⁊ ſic pauci crediderunt. HNos nõ vidimꝰ nõ ↄtrectauimꝰ:audiui⸗ mus credimꝰ:fiat ĩ nob/ꝑficiat᷑ in nobᷣ bti⸗ tudo quã ꝓmiſit.et hic/qꝛ patrie ipſiꝰ pᷣ⸗ Rhoma lati ſumꝰ: ⁊ ĩ futuro ſecło/qꝛ ꝓ ramis fra ctis inſerti ſumꝰ.¶ Hos eni ramos ſe fra cturꝰ eẽ mr̃abat ⁊ hũc oleaſtꝝ inſerturum qñ cõmotꝰ centuriõis fide qͥ ei dixit: non ſuʒ dignꝰvt ſub tectũ meũ intres ſʒ tm̃ dic vbo ⁊ ſanabit᷑ puer meꝰ.nam ⁊ ego homo ſuum ſub poteſtate conſtitutꝰ habẽs ſub me militee⁊ dico huicvade⁊ vadit/a alio veni ⁊ venit:⁊ ſeruo meo fac hoc ⁊ facit: Conuerſus ad eos qui ſequebant᷑ dixit: Mat. viij. l def znil neſ ſenti Neſin milite lovi ep⸗ ſenti yerb⸗ cent. ſefan uas olei ſio: r ſſtael huius puma glen ven nr n ſe⸗ wu ſe⸗ S—=S-—-——ʒ—ʒ—ʒ Joh. Cract. XVVI . La. III nn Amen dico vobis:non inueni tantaz ſidẽ am 7 yſaaca iacob. In quo zuiuio:ne fo⸗ in irrael. Quare non inuenit tantam fide,y te non inuites? d ſemper viuendũ ſed ad ucl in iſrael? Quia ꝓpheta in patria ſua ho-⸗ multum bibendum: recumbent cum abꝛa⸗ nnd noꝛem non habet. HNunquid non ⁊ uli cen am ⁊ yſac ⁊ iacob: Vbi: In regno inquit he turiom poterat dicere dñs qð dixit huic celoꝛum. Et quid erit de Ulis: qui vener̃t R,;· rregulo:vade puer tuus viuit:? TVidete di⸗ tex,) ſtiinctionẽ IRegulus iſte dñm ad domũ ſu ſuſe⸗ auuon deſcendere cupiebat:ille centurio in⸗ de ſtirpe abꝛae? Quid ſit de ramis:quib⸗ arboꝛ plena erat? Quid niſi quia pꝛecidẽ⸗ tur:vt iſti inſerantur. Doce quia pꝛeciden zan dignum ſe eẽ dicebat. Illi dicebatur/ego tur. Audi. Filij autem inquit regni ibunt hquo venio ⁊ curabo eum:Huic dictum eſt/va⸗ in tenebꝛas exterioꝛes. habeat ergo apo imn'⸗ de filius tuus viuit. Illi pꝛeſentiam ſuum nos honoꝛem ꝓpheta:quia non habuit in cagit ꝓmittebat:hunc verbo ſanabat. Iſte tam patria ſua. MNon habuit honoꝛeʒ in patria miles pꝛeſentiam ſuam extoꝛquebat:ille ſe pꝛe- in qua cõditꝰeſt:habeat honoꝛẽ in patria Eu ſentia eius indignũ eẽ dicebat. Huic ſuc⸗ qu condidit. In illa enim conditus ẽ cõ⸗ cn⸗ ceſſum eſt elationi:illi conſenſum eſt hu- ditoꝛ omniũ:condituſ in illa eſt ſ̃m formaꝗ gect mnmmiilitati. tanq; huic diceret. Vade filiꝰ tu- ſerui. Nam ipſam ciuitatem in qua condi lam⸗ us viuit: noli mihi tediũ facere:miſi ſinana tus ẽ/ipſam ſion/ipſam iudeoꝝ gentẽ/ip⸗ dſan et pꝛodigia videritis non creditis. Pꝛe⸗ ſanm hieruſaleʒ: ipſe condidit cũ eſſet apð omas ſſentiam meam vis in domo tua:poſſum et patrem verbum dei. Omnia enim per ip⸗ cupie verbo iubere. Moli tu de ſignis credere: ſum facta ſunt:a ſine ipſo factum eſt nihil un. centurio alienigena credidit me vᷣbo poſ · De illo ergo homine de quo ⁊ hodie au⸗ ennigfiſii ſe facere:⁊ añq; facerẽ credidit: vos niſi ſi diuimus:vnuſ mediatoꝛ dei ⁊ hominũ ho redid⸗ gna⁊ pꝛodigia videritiſ ñ creditiſ.Ergo ſi mo chꝛiſtus ieſus: etiam pſalmuſ pꝛelocu an-. ia ẽ: frãgant᷑ ſuꝑbi rami: humilis inſerał tus eſt dicens. Mater ſion dicet hõ. Qui⸗ põ. lxxxvj dgee oleaſter. Maneat tamen radix / illis pꝛeci dvaʒz homo mediatoꝛ dei ⁊ hominũ:homo . os lfß⸗ ſis: iſtiſ receptiſ. Ubi manet radix: In pa mater ſion dicet. Quare mater ſion dicʒ⸗ nunſi tttiarchis. Etenim patria chꝛiſti populus Quia inde accepit carnem. Inde vgo ma Gs iſrael:quia ex eis venit ᷣm carnem. Sed ria de cuius vtero foꝛma ſerui ſuſcepta eſt ſein huius arboꝛis radix abꝛaaʒ yſaac ⁊ iacob in qua dignatus eſt aparere humillimus get patriarche ſancti. Et vbi ſunt iſti? In re⸗ Aater ſion dicet homo. Et homo iſte qui 164 H quie apud deum in honoꝛe magno: vt in dicit mater ſion: factus eſt in ea: homo ece abꝛae ſinu/iuſtus ille pauper poſt coꝛpo⸗ factus eſt in ea. Nam deus erat ante cam anna ris exitum leuaretur: æ abꝛae ſinu delion et homo factus eſt in ea. Qui homo fact⸗ ber . radix manet:radix laudatur:ſed rami ſuꝑ humillimus. Homo factus in ea humilli⸗ bi/⁊ pꝛecidi ⁊ areſcere meruerunt. Olea-⸗ mus:quia verbum caro factum eſt/a habi nſe ſter autem humilis illoꝛum pꝛeciſione in- tauit in nobis. Ipſe fundauit eam altiſſi- unk uenit locum. Audi ergo quẽadmodũ pꝛe mus: quia in pꝛincipio erat verbum:⁊ ver aftr cidantur rami naturales: quẽadmodũ in-⸗ bum erat apud deum: 1 deus erat verbuʒ enn⸗ ſeratur oleaſter ex ipſo centurine: quem Smnia per ipſum facta ſunt. Quia vo cõ gͤn ꝓpter comparationẽ huiꝰ reguli cõmẽo⸗ digit iſtam patriam:hic habeat honoꝛem DWS randum putaui.Amen inquit dico vobis Rmepulit eum patria in qua natus eſt: ſu⸗ , Nom non inueni tantam fidem in iſrael. Pꝛo⸗ ſcipiat eum patria quã regenerauit. ufn ptcrea dico vobis:quia multi ab oꝛienteꝛ ¶ Explicit tractatus ſedecimꝰ. In⸗ ſeſa c. occidente venient. &απlata terram occu⸗ cipit tractatus decimuſſeptimus. unun ar pauerat oleaſter. Am ara ſiluamundus eo ꝙ ſcriptũ eſt: Doſ hec erat indi gnus vt intres ſub tectũ meum.MQiulti ab S Oruint er cell 8 honn oꝛiente ⁊ occidente venient.Et puto quaa leſug in DPieruſalem. pſqac is ſib venient: quid deiillis fet: Si enim veniẽt ait: Querebant eum iudei interfi⸗ alo liam pꝛeciſi ſunt de ſilua:vbi inſerendi ſüt cere quia non ſoluʒ ſoluebat ſab⸗/ ſur ne areſcant: Et recumbet inquit cũ abꝛa⸗ batum: Sed et patrem ſuũ dice/ xi Zoh. Tr. dum ſacramentũ: q;;tuʒ dñſ donare digne bauit pctõꝛes:turbauit aquam pñtia ſua (bat deum equalem ſe faciens doeoo. n zantenaemtih⸗ obo 7 ando adiuuã fu z . ge NàARAX6Y66, tibus infirmitatẽ noſtram:loquarvt pote⸗ min Capitulũ.v Jrum nõ eẽ ro. Quicquid autem non poſſi un uie⸗ in debet a deo factuʒ miraculũ bit in nobis ipſe: quo adiuuante facio qð der Mirum enim eſſet ſi homo fe poſſum. De hac piſcina q̃ qͥnq; poꝛticibꝰ 9. ctiſſet.ałagis gaudcere qᷓ; mi⸗ cingebatur in quibus iacebat magna mul ſel rari debemus/quia dominus noſter ⁊ ſal titudo languentiũ / aſſidue nos tractaſſe Bten uatoꝛ ieſus chꝛiſtus homo factus eſt:qᷓ; memini:⁊ rem dicturus ſuʒ quã mecũ plu nuu diuina inter hoĩies deus fecit. Plus eſt ei res recognoſcant potiꝰqᷓ; cognoſcant. Ve gue ad ſalutem noſtrã qð facrus eſt ꝓpter ho⸗ rum nihil eſt ab re etiam nota repetere: vt nunn mineſ:qᷓ; qdð fecit inter hoĩes:⁊ plus eſt d et qui non nouerant inſtruant/⁊ qui noue busy vicia ſanauit animarũ noſtraꝝ:qᷓ; q ſana rant conſirmentur. Pꝛoinde tanq́; no⸗ * uit languoꝛes coꝛpoꝝ moꝛtuoꝝ. Sed qꝛ ta bꝛeuiter ꝑſtringenda ſunt nõ ocioſce in⸗ ainte ipſa anima nec eũ nouerat a quo ſanan- culcanda. Piſcina illa ⁊ aqua illa: popu⸗ da erat: ⁊ oculos habebat in carne vnde lum mihi videtur ſigniſicaſſe iudeoꝝ. Si⸗ ſe facta coꝛꝑalia videret: nondum habebat gnificare enim populos nomine aquarum wula ſanos in coꝛde vnde deum latentem cog⸗ aperte nobis indicat apocalypſis iohãnis e noſceret.fecit qdᷣvideri poterat: vt ſanare vvbi ei cum oſtenderent᷑ aque multe: 2 int baui tur vnde videri non poterat. Ingreſſus rogaſſz quid eſſent: reſponſuʒ accepit po nari locum vbi iacebat magna multitudo lan-⸗ pulos eſſe.Aqua ergo illa.id eſt. populuſ er guentiũ/cecoꝛũ/claudoꝝ/aridoꝝ. Et cõ ille: qnq; libꝛiſ moyſi tanò; qͥnq; poꝛticibꝰ Un eſſet medicus ⁊ animarũ ⁊ coꝛpoꝝ:⁊ q ve cdaudebatur. Sed illi libꝛi ꝓtendebãt lan eſ niſſet ſanare omnes animas creditoꝝ: de suidos nec ſanabant. Lex enim peccato⸗ . illis languentibꝰ vnũ elegit quem ſanarz res ↄuincebat non abſoluebat. Ideo lit⸗ uun vt vnitatem ſigniſicaret.Si mediocri coꝛ: tera ſine gratia reos faciebat:quos conſi⸗ gn de ⁊ quaſi humano captu ⁊ ingenio ↄſide tenteſ gratia liberabat. Nam hoc dicẽ apoe n remus facientem: ⁊ qð ad poteſtatẽ perti⸗ ſtolus. Si enim data eſſet lex que poſſet Gal.iij. ſa net/non magnũ perfecit:⁊ qð ad benigni⸗ viuificare:oĩno ex lege eſſz iuſticia.Qua⸗ leg⸗ gnitateʒ/parum fecit. Tot iacebãt ⁊ vnuſ re ergo data eſt lex? ſequitur ⁊ dicit. Sed Phene curatus eſt:cum poſſet vno verbo omnes concluſit deꝰ omnia ſub peccato: vt pꝛo⸗ nllo erigere. Quid ergo intelligẽdũ eſt:niſi : miſſio ex ſide ieſu chꝛiſti daretur credenti gloo poteſtas illa ⁊ bonitas illa magis agebat bus.Quid euidentius: Nonne verba hec ſea quid anime in factis eius pꝛo ſalute ſem⸗ expoſuerũt nobis ⁊ qͥnqʒ poꝛticus ⁊ lan⸗ hel piterna intelligerent:qᷓ; ꝙæ ꝓ tempoꝛali ſa guentium multitudinẽ:? Quinq; poꝛticus heen lute coꝛpoꝛa mererent: Coꝛpoꝝ enĩ ſalus lerx eſt. Quare qnq; poꝛticus non ſanabãt ſue⸗ que vera expectatur a dño: erit in fine ig languentes: Quia ſi data eẽt lex que poſ Dlefann reſurrectione moꝛtuoꝝ: Zũc qð viuet nõ ſet viuiſicare: oĩno ex lege eſſet iuſticia. unnuninn moꝛietur:tunc qð ſanabit᷑ non egrotabit: Quare ergo continebat quos non ſana⸗ W tunc qð ſaciabit᷑ non eſuriet neq; ſitiet.tůüc bat?: Quia concluſit omia ſub peccato:vt qð renouabit᷑ non vetereſcet. Nunc vᷣo in Pmiſſio ex ſide ieſu chꝛiſti daretur creden illis factis dñi ⁊ ſaluatoꝛis noſtri ieſu chei tibus. Quid ergo fiebat vt ĩ aqua illa tur 1 ſti ⁊ cecoꝛuʒ aperti oculi /moꝛte clauſi ſůũt bata ſanarentur:qui in poꝛticibus ſanari ,(ſan et paralyticoꝝ mẽbꝛa ↄſtricta/ moꝛte dii⸗ non poterant: Subito eniʒ videbat᷑ aqua eo⸗ ſoluta ſunt:⁊ quicqͥd ſanatum eſt temꝑa⸗ turbata: ⁊ a quo turbabatur non videba⸗ en⸗ lIiter in membris moꝛtalibus/in ſine defl⸗ tur. Credas angelica virtute ſolere fleri: lone cit. Anima vo que credidit:ad vitam et⸗ nNon tamen ſine ſignificante aliquo ſacram itde nam tranſitum fecit. Anime vo crediture to. Poſt aquam turbataʒ mittebat ſe vnꝰ cle cuius peccata dimittere venerat: ad cuiuſ qui poterat: a ſanabatur ſolus. Poſt illuʒ ue languoꝛes ſanandos ſe humiliauerat: He dqſãas ſe mitterʒ:fruſtra facerʒ.uid ſibi ́ gell boc languido ſanando ſanato: magnuʒ ſi h vult: niſi qꝛvẽit vnꝰochꝛiſtus ad ꝓplm iu⸗ on gnum dedit:Cuius rei ⁊ cuius ſigni ꝓpſun⸗ deoꝝ:⁊ faciẽdo magna:docẽdovtilia:tur mnip dinuz tpode⸗ lupte⸗ N onich⸗ Samul nactaſe ccüpl . Ve trerpt inoue cho⸗ loſein⸗ popu⸗ . O⸗ quarum iohänis lte:aint cepitpo popolul porntiab⸗ Gebätlon peccuo⸗ Aeoli⸗ osconſ⸗ cMigo r ſar boli Oa⸗ G tpꝛo⸗ genti ahec 1⸗ nricns mabit nepef uſtica. ſaa⸗ cnomt rgeden Zilat ſanan laqua igeba⸗ e fer. ſacram tſey oſu, icſbß plniu⸗ ietur. fa ſu3 et excitauit ad paſſionẽ ſuam. Sed latens turbauit. Si enim cognouiſſent:nunq; do minũ gloꝛie cruciſixiſſent. Deſcendere S̊ in aquam turbatam: hoc eſt humilit cre⸗ dere in dñi paſſionẽ: ibi ſanabat᷑ vnus/ ſi-⸗ gniſicans vnitatẽ. Poſtea quiſquis veni⸗ ret/nõ ſanabat᷑:quia quiſqᷣs pꝛeter vnita B tem fuerit/ſanari non poterit.¶ Videa⸗ ſatus eſt in terra cum diſcipulis ſuis: qua mus ergo qᷣͥd voluit ſigniſicare in illo vno quem etiam ipſe ſeruans vnitatis myſte⸗ rium:ſi cut pᷣlocutus ſuʒ:de tot languenti bus vnũ ſanare dignatus eſt. Inuenit in annis eius numerũ quendã languoꝛis:tri naero annos habebat in in mit itate. Hic numerus quomodo ma⸗ —— gis ad languoꝛẽ ꝑtineat q; ad ſanitatem: paulo diligentius er ponendũ eſt. Inten⸗ tos vos volo qm̃ aderit deus vt congrue loquar:⁊ ſufficient᷑ audiatis.Quadrage⸗ narius numerus ſacratus nobis in quadã ꝑfectione cõmendat᷑. NMotum eſſe arbitroꝛ charitati veſtre: Leſtant᷑ fepiſſime diui⸗ ne ſcripture:ieiuniũ hoc numero ↄſecra⸗ tum eſt: bene noſtis. Nam ⁊ moyſes qdra ginta diebus ieiunauit.⁊ helias totidem: et ipſe dñs noſter ⁊ ſaluatoꝛ ieſus chꝛiſtꝰ: hunc ieiunij numerũ impleuit. Per moy ſen ſignificat᷑ lex:per heliam ſignificat᷑ p⸗ — phetia:per dñm ſignificat᷑ euangeliũ. Jõ in illo monte tres aparuerũt:vbi ſe diſci⸗ pulis oſtendit in claritate vultus ⁊ veſtis ſue. Aſparuit enim medius inter moyſen et heliam:tanq; euangeliũ teſtimoniũ ha beret a lege ⁊ ꝓphetis. Siue ergo in lege ſiue in ꝓphetia:ſiue in euangelio:qdrage De pſe.diſ. narius numerus in ieiunio cõmendat᷑. Je „ ℳ v.ieiunium. iuniũ autem magnũ ⁊ generale eſt: abſti⸗ r. nere ab miqͥtatibus ⁊ voluptatibꝰ ſeculi. Quid eſt perfectum ieiuniũ? Vt abnegã tes impietatẽ⁊ ſecularia deſideria:tempxpa te ⁊ iuſte ⁊ pie viuamꝰin hoc ſeculo.Huic ieiunio quã mercedẽ addit apłs? Sequit᷑ et dicit. Expectantes illam beatam ſpem et manifeſtationẽ gloꝛie beati deu⁊ ſalua toꝛis noſtri ieſu chꝛiſti. In illa ſpe / cũ fue rit de ſpe facta res:accepturi ſumus mer⸗ cedem denariũ. Ipſa enim merces reddi⸗ tur oꝑaiijs in vinea laboꝛantibꝰ:ſᷣm euan geliũ qð vos credo reminiſci. Neq; enim onmnia cõmemoꝛãdaſſunt tanq; rudibus mipitis. Denari qͥ accepit nome a nuero pecem redditur: ⁊ ↄiunctus qdragenario rrU fit qnquagenarius. Vnde cum laboꝛe ce lebꝛamus q̃drageſimam ante paſca. Nam huic tanq;ᷓ ſalutari laboꝛi boni operiſ:qui pertinet ad qdragenariũ numerũ: addit᷑ quietis ⁊ felicitatis denarius: vt qͥnqua⸗ genarius fiat. Signiſicauit hoc ⁊ ipſe do⸗ minus ieſus multo apertius quando poſt reſurrecti nẽ:quadraginta dicbus cõuer drageſimo autem die cum aſcendiſſet ĩ ce lum: peractis decem diebus miſit merce⸗ dem ſpũſſancti.Signiſicata ſunt iſta: ⁊ q⸗ buſdam ſignificatiõibus res ipſe pꝛeuenz te ſunt. Signiſicatiõibus paſcimur : vt ad res ipſas durantes puenire oſſimꝰ. Ope rarij enim ſumus: æ adhuc in vinea labo ramuſ. Finito die/finito opere:merces re ſtituetur: Sed quis operariꝰ perdurat ad percipiendã mercedem: niſi qui paſcit᷑ ad laboꝛem? Mon enim ⁊ tu oꝑario tuo mer⸗ cedem ſolam daturus es. Non enim affe⸗ res illi:vnde vires reparet. In laboꝛe pa⸗ et ad mercedem. Quomodo ergo qdrage nario numero perficitur opꝰ:? Foꝛtaſſe iõ ſcis:vtiq; cui mercedem daturus es. Pꝛo⸗ inde ⁊ nos dũ ſin iſtis ſignificatiõibꝰ labo rantes paſcit. Nam ſi iſta intelligendoꝛuz ſacramẽtoꝝ leticia ſubtrahat᷑ a nobis: de ſiſtimus in laboꝛe:⁊ non erit qui perueni quia lex in deceʒ pꝛeceptis data eſt. ⁊ prr totum mundum pᷣdicanda erat lex:qui to tus mundus qttuoꝛ partibuſ cõmendatur oꝛiẽte ⁊ occidẽte:meridie ⁊ aquilone.vn⸗ de denariuſ per quattuoꝛ multiplicatꝰad q̃dragenariũ peruenit.vel quia per euan geliũ qò quattuoꝛ libꝛos habet/impletur ſex. quia in euangelio dictum eſt: nõ ve⸗ ni ſoluere legem ſed adimplere: Siue er⸗ go illa:ſiue iſta cauſa:ſiue alia aliqua pꝛ'o babilioꝛe que nos latet / doctioꝛes non la tet: certum eſt tamen qdragenarionume⸗ ro ſignificari quandam perfectionẽ in opi — nio. Audi ⁊ apłm dicentẽ:plenitudo legiſ charitas.Charitas vñ:? Per gr̃am dei:per Rhomañ.v. ſpm̃ſanctũ. Hon enĩ habemꝰ illã ex nobis ꝗſi faciẽtes illam nob. Donũ dei ẽ ⁊ ma⸗ gnũ donũ:quõ charitas dei inquit diffu⸗ bus bonis:que maxime opera be na exer⸗ centur in abſtinentia quadam ab illicitis cupiditatibꝰ ſeculi:hoc eſt:generali ieiu⸗ Rhom.xiij. Charitaſ ̊ ĩplet legẽ:⁊ veriſſune dictũ ẽ: ð Aath. xxij. Joh. Tract. XVII plenitudo legis charitas. Queramꝰ hanc charitatem: quemadmodũ cõmendatur a dño. Memento quid ꝓpoſuerim: numeꝝ trigintaocto annoꝝ in illo lãguido ¶ o lo exponere quare numerus trigeſimus ⁊ octauus:languoꝛis ſit potius qᷓ; ſanitatis. Ergo vt dicebam charitas implet legem: Ad plenitudinẽ in omnibus operibus:ꝑti net dragenarius numerus. In charitate autem duo pꝛecepta nobis cõmendant. Intuemini obſecro⁊ figite memoꝛie qð di co ne ſitis ↄtemptoꝛes verbi: ne fiat ani⸗ ma veſtra via vbi grana iactata non ger⸗ minẽt:⁊ venient inquit volatilia celi⁊ col ligent ea.Percipite ⁊ recondite coꝛdibus veſtris.Charitatis pᷣcepta duo ſunt a dño cõmendata DHiliges dñũm deum tuũ ex to⸗ to coꝛde tuo/⁊ ex tota anima tua/⁊ ex to⸗ ta mente tua:Et diliges ꝓximũ tuũ ſic te ipſum. In his duobus pꝛeceptis tota lex pendet ⁊ ꝓphete.aberito⁊ illa vidua om nes facłtates ſuas:duo minuta: miſit ĩ do na dei. Merito ⁊ ꝓ illo languido a latro⸗ nibus ſauciato:ſtabularius duos nümos accepit vnde ſanetur.AMerito apud ſama ritanos biduũ fecit dñs: vt eos charitate ſirmaret. Binario ergo iſto numero cum aliquid boni ſigniſicat᷑:maxie biꝑtita cha ritas cõmendat᷑.Si ergo q̃dragenariꝰ nu⸗ merus habet perfectionẽ legis: ⁊ lex non impletur niſi gemino pꝛecepto charitatis Quid miraris quia languebat qui q̃dra⸗ ginta duo minus habebat? VUideamus ꝓ inde iam quo ſacram̃to iſte languidus cu retur a dño. Venit enim ipſe dñs charita⸗ tis doctoꝛ charitate plenꝰ: bꝛeuians ſicut de illo pꝛedictum eſt verbuʒ ſuper terrã: oſtendit in duobus pᷣceptis charitatis pẽ⸗ dere legem ⁊ ꝓphetas. Inde ergo pepen dit moyſes qᷓdragenario ſuo: inde helias cum ſuo.hunc numerũ attulit dñs in teſti monio/ſuo.Curatur iſte languidus a pᷣſen te dño:ſed pꝛius quid ei dicit? Vis ſa/ nus fieri: Reſpondit ille hom:nẽ ſe non haberea quo in piſcinam mittatur. Ve⸗ re neceſſarius erat illi homo ad ſanitateʒ Sed homo ille qui ⁊ deus eſt. Vnus enix deus:vnuſ mediatoꝛ dei ⁊ hominũ:homo chꝛiſtus ieſus. Venit ergo homo qui erar neceſſariꝰ: quare ſanitas differre᷑:· Sur ge inquit tolle grabatum tuũ et am⸗ la Tria dixit: Surge:tolle grabatũ tu Ta. V um : ⁊ ambula:Sʒ ſurge non operis impe⸗ rium fuit:ſed operatio ſanitatis Sano au tem duo imꝑauit: tolle gꝛabatũ tuũ:⁊ am bula. Rogo vos cur non ſufficeret ambu la? Aut certe cur non ſufficeret/ſurge?: Neq; enim cum ille ſanus ſurrexiſſet:in lo co remãſiſſet. Nonne ad hoc ſurrexiſſʒ vt abiſſet?: Mouet ergo me etiam qð duo pᷣ⸗ cepit:qui illum iacentẽ duobus minus in⸗ uenit.Tanq; enĩ duo quedã iubendo: qð minus erat impleuit.Quõ ergo inuenia⸗ mus in his duobus dñi iuſſis:duo illa pꝛe cepta ſigniſicata eſſe charitatiſ? Tolle in⸗ quit grabatum tuũ ⁊ ambula. Que ſunt il la duo pꝛecepta/fratres recolite mecum. Notiſſima enim eſſe debent:nec modo tã tum venire in mentẽ cum cõmemoꝛantur a nobis:ſed deleri nunq; debent de coꝛdi⸗ bus veſtris. Semper oĩno cogitate:diligẽ ne pꝛecipiẽdi:ꝓximi autem dilectio pꝛioꝛ eſt oꝛdine faciendi. Neq; enim qui tibi Hp⸗ dum deum 2 ꝓximũ. Deũ ex toto coꝛde: ex tota anima: ⁊ ex tota mente: ⁊ ꝓximuʒ tanq́; teipſum. Hhec ſemper cogitãda: hec meditanda:hec retinẽda:hec agenda:hec implenda ſunt. Dei dilectio pꝛioꝛ ẽ oꝛdi⸗ ciperet dilectionẽ iſtam in duobus pꝛece⸗ deum:ſed pꝛius deum poſtea ꝓximũ.Zu aũt qꝛ deũ nondũ videſ:diligẽdo ꝓximũ ꝓmcreris quem videas. Diligendo pur⸗ gas oculũ ad videndũ deũ:euident iohã ne dicente.Si fratrẽ quẽ vides nõ diligis deum quẽ nõ vides quõ potes diligere? Ecce dicit᷑ tibi dilige deũ. Si dicas mihi: oſtende mihi quẽ diligã:qͥd rũdebo niſi ait ipſe iohãnes:? Deuʒ nemo vidit vnq;. Et ne te alienũ oĩno a deo vidẽdo eſſe ar bitreris: Deus inquit charitas eſt: æ q ma net in charitate in deo manet ⁊ deus in eo Dilige ergo ꝓximũ ⁊ intuere in te:vñ dili gis ꝓximũ:ibi videbis vt poteris deũ. In cipe ergo diligere ꝓximũ:frange eſurien⸗ ti panem tuũ: ⁊ egenos ſine tecto induc in domũ tuam. Si videris nudum veſti:⁊ domeſticos ſemiĩs tui ne deſpexeris: Fa⸗ ciens aũt iſta quid ↄſequeris? Tũc erum pet quaſi matutina lux tua:Lux tua deuſ tuus eſt. Tibi matutina: quia poſt noctẽ ptis:pꝛiuſ tibi cõmẽdarʒ ꝓximũ ⁊ poſtea Eſa. lviſj. ſeculi tibi veniet. Nam ille nec oꝛiturnec occidit:quia ſemper manet. Erit tibi ma⸗ tutinꝰredeũti:qͥ tibi occaſuʒ fecerat ꝑeũti zi lunn E win ulen Rre⸗ Ren bmmmnig z dieſloace ſaot mna⸗ in n eligſa⸗ en fiem in pe⸗ n 5 Ergo tolle grabatũ tuũ/mihi videt᷑ dixiſ D ſe: dilige ꝓximũ tuũ: Sed clauſum eſt ad hn huc ⁊ expoſitione indiget qᷓntũ arbitroꝛ: e: quare in tollẽdo gꝛabato /dilectio ꝓximi nl cõmendet᷑:niſi foꝛte hoc nos offendit/qͥa . ꝑ grabatũ rem quandã ſtolidã et inſenſa tã ꝓximus cõmendat᷑ Mõ iraſcat᷑ pximꝰ: ſi cõmendat᷑ nobis ꝑ rem que ſine anĩa et blr⸗ ſenſu eſt. Ipe dñs ⁊ ſaluatoꝛ noſter ieſus D6 xpᷣs lapis angularis dictus eſt:vt duos cõ no⸗ deret in ſe. Dictus eſt ⁊ petra:vnde aqua he ꝓfluxit.Petra aũt erat xpᷣs. Quid g̊ miꝝ in⸗ ſi petra xpᷣs:lignũ ꝓximus? NHon tñ qua- uil lecunqʒ lignũ/quõ nec illa non qualiſcun mm. qʒ petra.ſed vnde aqua ꝓfluxit ſicieuti⸗ ti bus. Nec qualiſcunqʒ lapis ſed angula⸗ rur ris:qui ĩ ſe copulanit duos parietes e di⸗ ndi⸗ uerſo venientes. Sic nec qualecunqʒ lig⸗ lge num ꝓximũ acceperis:ſed grabatũ poꝛ⸗ Nde tãs. Quid g in grabato obſecro te? Quid ing mniſi qa ille lãguidꝰ grabato poꝛtabat᷑: Sa he Gal.vj. natus aũt /grabatũ poꝛtat: Quid dictũ ẽ ſher ab aplo? Inuicẽ onera vfra poꝛtatce:et ſic S”M adimplebitis legem chꝛiſti. Lex ergo vxpᷣi n caritas eſt. HNec caritas implet᷑:niſi inuicẽ biß⸗ onera noſtra poꝛtemus. Sufferentes in⸗ rce⸗ quit inuicem in dilectione:ſtudẽtes ſᷣua⸗ ſe⸗ re vnitatẽ ſpũs in vinculo pacis. Cũ eẽs i J lãguidus/poꝛtabat te ꝓximus tuus.Sa⸗ ĩ nus factus es:poꝛta ꝓximum tuum. In⸗ r⸗ iucem onera vr̃a poꝛtate:⁊ ſic adimplebi⸗ i tis legẽ chꝛiſti. Sic imples o homo qð ti⸗ is 1 Joheiß bi deerat.Tolle ergo grabatũ tuũ:ſed cũ e⸗ tuleris noli remanere: ambula. Moli rᷣma h nere / dilegendo ꝓpximũ ⁊ curã agendo de g ꝓximo tuo /iter agiſ Quo iter agiſ? ad do . Alia Ifa Et minũ deũ tuũ:Et ad eũ quẽ diligere de⸗ ſtatim ſanuſ bemus/ex toto coꝛde/ex tota anĩa/ ex to⸗ fact ẽ hõ il⸗ ta mente: Ad deũ em nondũ puenim ſʒ le ⁊ ſuſtulit pꝛoximũ nobiſcũ habemus. Poꝛta ergo grabatũ ſuũ eũ cũ quo ambulas: vt ad deum puenias ct ambula⸗ cũ quo manere deſideras.Tolle grabatũ n Eſaij bat. Erat ãt tuũ ⁊ ambula. Fecit hoc ille:⁊ ſcãdalali⸗ in zati lunt mact. Miacbanremdhe. Bonarm ſabbati poꝛtantẽ grabatũ ſuũ: nec calum r nr erao iu niabant᷑ dño qð ſanũ fecerat ſabbato / vt ſu⸗ benir Yſe⸗ eis rñdere poſſit/qᷣͥa ſi cuiꝰq; eoꝝ iumẽtũ un natao fuerat. in puteũ cecidiſſʒ: vtiqʒ die ſabbati erue del 2 ret illud:⁊ ſaluaret iumentũ ſuũ.Hõ vti⸗ noa⸗ qʒ iam illi obijciebat᷑ quod die ſabbato ſa A nus factꝰ eẽt hõ:ſʒ ꝙ poꝛtabat gbatũ ſuũ 13 Si ſanitas ñ erat differẽda:nunqd ei opꝰ l ati ſunt iudei. VUidebant em̃ hominẽ die . g . g. V „ fuerat imandũt Non licʒ tibi iquiũt A pꝛincipio focere qð facis: to ere grab⸗ tum vcapli vſẽ⸗ tuũ :Et ille anctorẽ ſanitatis ſue obucie⸗ ad hũc locũ bat calumniatoꝛibus. Qui inquit me tot“ fere tex fecit ſanũ:ille mihi dixit.olle gra tus vel pꝛer batũ tun ⁊ abula: Honne accipem iiſ miſſus vl va ſonem: a quo acceper ſanitatem? Et illi riat“ eſt ppt = E le homo qui tibi dixit: verba augu. to lle grabatũ tuũ ⁊ ambula: Sed interpoſita: qui ſanus erat factus: neſciebat .a ita etia ſit in duo hoc audierat. Jeſus aut cũ hoc fe⸗ plłibꝰ locis ciſſet: ⁊ iuſſiſſet: dẽclinquerat ab eo ĩ vſq; ad ſinẽ turba. Videte quomudo ⁊ hoc impleat᷑ huiꝰ tracta⸗ Poꝛtamꝰ ꝓximũ et ambulamus ad deũ: tus ſed eũ ad quem ambulamus nõdum vi⸗ E demus. Ideo ⁊ ille nõdum nouerat ieſũ Sacramentũ hoc ↄmendatũ eſt:qͥa in eũ credimus quẽ nondũ videmus.Et vt nõ videamus:veclinat in turba. Difficile eſt in turba videre xpᷣm. Solitudo q̃ͥdam ne⸗ ceſſaria eſt menti nr̃e:q̃dam ſolitudine in tentionis videtur deus.Turba ſtrepitum habet: viſio iſta ſecretũ deſiderat. Tolle grabatũ tuũ/poꝛta poꝛtatus ꝓximũ tuũ: et ambula vt puenias. Holi ieſum qrere in turba. MNon eſt vnus tanquã de turba Pꝛeuenit omnẽ turbã:pꝛioꝛ aſcẽdit ð ma ri piſcis ille magnus:et ĩ celis ſedet inter pellans ꝓ nobis Tãquã ſacerdos magnꝰ vnus intrauit iĩ interioꝛa veli:turba foꝛis ſtat. Ambula tu qui poꝛtas ꝓximũ tuũ:ſi didiciſti poꝛtare qui ſolebas poꝛtari.De niqʒ modo nõdum noſti ieſum. nõdũ vi⸗ des ieſum. Quid poſtea ſequit᷑ Quoniã nõ deſtitit ille tollẽdo grabatũ ſuũ ⁊ am⸗ bulando:vidit eũ poſtea ieſus in templo In turba nõ eum vidit:in templo eum vi dit. Dñs quidem ieſus/⁊ in turba eum vi dit ⁊ in templo:Ille auũt lãguidus in tur ba ieſum nõ agnoſcit/ĩ templo cognoſcit. Peruenit ergo ille ad deũ:vidit eũ in tẽ plo:vidit eũ in loco ſacrato/ĩ loco ſancto Et quid ab eo audit: Ecce iam factus es ſanus noli peccare:ne qnid tibi Ddeterius contingat. Munc ille poſtea quã vidit ieſum ⁊ cõgnouit ieſum aucto⸗ rem ſanitatis ſue/nõ fuit piger in euãgeli ʒãdo quem viderat: Abijt ęt nüciauit iudeis:quia ieſuſ eſſet q eum ſanu fecerat. Ille ãnũciabat:⁊ illi inſaniebãt Ille ſalutẽ ſuã pᷣdicabãat:illi ſalutẽ ſi. an ZJoh. Tract. xvI La. V nõ querebant. Perſequebant᷑ iudei Dñnim ieſum:quia hec faciebat i ſab bato.Quid ergo dñs modo reſpõdit iu⸗ deis audiamus: De ſanis factis hominibꝰ ſa bbato: dixi quid ſoleat reſpõdere: qͥa iumẽta ſua nõ cõtẽpnũt ſabbato vel libe⸗ rando vel alẽdo: de poꝛtato grabato qᷣd rreſõpdit:? Manifeſtũ opus coꝛpale factũ erat ante oculos iudeoꝛũ/nõ ſanitas coꝛ⸗ poꝛis. ſed oꝑatio coꝛpis:que nõ videbat᷑ iiiita neceſſaria quemadmodũ ſanitas. Ap tee ergo dñs dicat ſacramentũ ſab bati ⁊ ſi gnũ obſeruandi vnius diei/ad tempuſ eẽ dDatũ iudeis:impletionẽ vero ipam ſacra⸗ menti in illo veniſſe Alter mens inquit vſq; mo⸗ Do operatur: o operor- Aiſit in eos magnũ umalro:aa⸗ uentu dñi turbatur aqua: ſed qui turbat latet. Tamẽ ſanandus eſt turbata aqua: eger vnus magnus:paſſo domĩo totꝰ mũ dus. Videamus ergo reſponſionẽ verita tis Pater meus vſq; modo operat᷑:⁊ ego operoꝛ. Falſum ergo dixit ſcriptura: q̃a deus requieuit ab omnibus operib“ ſuis in die ſeptimo? Et cõtra hãc ſeripturam ꝑ moyſen miniſtratã: loquit᷑ dominꝰ ieſus: n ipſe dicat iudeis: Si crederitis moy⸗ ſi crederitis vtiq; mihi:ð me ergo ille ſcri⸗ pat. Videte ergo:ne aliquid voluit ſigni ſicare moyſes qð deus requieuit die ſepti mo. MNon em̃ defecerat deus oꝑando crea turã ſuam: ⁊ indigebat requie ſicut homo Quomõ defecerat:qui vᷣbo fecerat: Ta⸗ men ⁊ illud verũ eſt quia requieuit deus ab omnib“ operibus ſuis in die ſeptimo: et hoc verũ eſt quod ait ieſus:pater meꝰ vſq; modo operat᷑ et ego operoꝛ.Sed q̃s explicet verbis/homo hominibꝰ/ infirmꝰ inſirmis/indoctus diſcere cupientibꝰ: Et foꝛte ſi qͥd ſapit pꝛomere ⁊ explicare non vale ns hominibꝰ/difficile foꝛte capienti bus:etiã ſi explicari poſſit quod capiturę Quis inquã fratres mei explicet verbis: quomodo deus ⁊ quietus operet᷑ ⁊ ope⸗ rans quieſcat: Obſecro vos: vt hoc vohᷣ pꝛoſicientibꝰ differatur. Viſio em̃ iſta tẽ plum dei querit: ſanctũ locũ querit. Poꝛ tate pꝛoximũ et ambulate: ibi eum vide⸗ bitis vbi verba hominũ non q̃ratis. hoc foꝛte potius dicere valemus: q uia et ĩ o quod deus die ſeptimo requieuit iſm do 4 minũ ⁊ ſaluatoꝛem noſtrũ ieſum chꝛiſtum qui hec loquebat᷑ et dicebat: pater meus vſcq; modo operat᷑ et ego operoꝛ: magno ſacramento ſignificauit: quia et dominus ieſus vtiq; deus/ipſe eſt em verbũ dei:et audiſtis quia ni pꝛincipio erat verbũ.Et nõ qualecunq; verbum/ſed deus erat ver bum:⁊ omiĩa ꝑ ipſum facta ſunt Foꝛte ſig nificatus eſt: requieturꝰ in die ſeptimo ab omnibus operibꝰ ſuis: Legite em̃ euãge⸗ liũ et videte:quanta oꝑatus ſit ille. Ope ratus eſt ſalutẽ noſtram ⸗ in cruce:vt im⸗ plerentur in eo omia pꝛedicta pꝓphetarũ. Coꝛonatus eſt ſpinis:ſuſpenſus eſt ligno: dixit ſitio. Accepit acetũ in ſ põgia: vt im pleretur quod dictum eſt. Et in ſiti mea ppotauerunt me aceto. At vbi impleta ſũt — oia opera eiꝰ /ſexta ſabbati/inclinato ca⸗ pite tradidit ſpiritũ: ⁊ in ſepulchꝛo ſ. abba to requieuit ab omnibꝰ operibus ſi uis. Er gSo tanqu diceret iudeis. Quid expecta tis vt non operer ſabbato? Sabbati dies vobis ad ſigniſicatõem meã pꝛeceptus ẽ. Opera dei attenditis:ego ibi eram cũ fie rent:⁊ per me facta ſunt omĩa.Ego noui: pater meus vſq;modo operat᷑. Operatus eſt pater lucem: ſed dixit vt fieret lux. Si „ dirit: verbo operatus eſt. Verbum eius ego eram ego ſum: me factus eſt mũduſ in illis operibus.per me regitur munduſ in iſtis operibus. Pater meus ⁊ tunc ope ratus eſt cũ fecit mũdum:et vſq; nũc ope ratur cum regit mundũ.Ergo ⁊ ꝑme fecit cum fecit:⁊ ꝑ me regit cuʒ regit.Dixit hec Sed quibꝰ: Surdis/cecis/claudis/lãgui⸗ dis medicũ non agnoſcentibꝰ: et tanq; in freneſi mente perdita occidere volentibꝰ ꝛoinde quid ſecutus euãgeliſta dixut indei interficere:quis non ſolũ ſe uebat ſabbatum:ied ⁊ patrè ſuumm dicebgt deum. MHon quomõcunq; ſed quid: Equalem ſe facens deo. Haʒ omnes dicimus deo. Pater noſter quies in celis: Legimus ⁊ iudeos dixiſſe: cuʒ tu ſis pater noſter. Ergo nõ hinc iraſ cebank quia patrẽ ſuum dicebat deum:ſed quod on ſolũ ſol pterea longe alio modo q; homines.Ecce intelli gunt iudei:quod non intelligunt arriani. Arriani quippe inequalẽ patri filiũ dicũt: et inde hereſis pulſat eccleſiã. Ecce ipi ce ci/ipſi interfectoꝛes chꝛiſti: intellexerunt incergo magis querebant eum Alia lf̃a. p⸗ ab ge⸗ pe m⸗ . : ☛ — = Philip̃.ij. —= W A& a n. e e ee Joh. Tract. XVIII tamẽ verba xpᷣi. Non eum intellexerũt eẽ chꝛiſtum/nec eum intellexerunt filiũ dei: ſed tamẽ intellexerũt in illis verbis/quia talis cõmendaretur fil ius dei qui equaliſ eſſet deo. Quis erat neſciebant:talẽ tñ pᷣ dicari agnoſcebant:quia patrẽ ſuum dice bat deum equalẽ ſe faciens deo. Mõ cergo erat equalis deo? Non ipᷣe ſe faciebat eꝗd lem :iſed ille illum genuerat equalem deo Si ſe ipᷣe faceret equalem deo: caderet ꝑ rapinã.Qui enim ſe voluit equalẽ facere deo cum non eſſʒ / cecidit:⁊ ex angelo ſa⸗ ctus eſt diabolus. Et hanc ſuperbiã ho⸗ mini pꝛopinauit: vnde ipſe deiectus eſt. NMam hoc dixit homini/cui ſtanti lapſus inuidit: guſtate ⁊ eritis ſic dij: ideſt: vſur patione rapite quod facti non eſtis: quia et ego rapiendo deiectus ſum. NHon ꝓde bat:ſed hoc ſuadebat. Chꝛiſtus autẽ eq⸗ lis patri natus erat non factus: natus de ſubſtantia patris Vnde illum ſic cõmen⸗ dat a poſtolus:Qui cum in foꝛma dei eẽt: non rapinam arbitratus eſt eſſe ſe equa⸗ lem deo. Quid eſt non rapinam arbitratꝰ eſt eſſe ſe equalem deo? MNõ vſurpauit eꝗd litatem dei:ſed erat in ea in qua natꝰ erat Et nos ad equalem deũ quomodo ꝑueni remus:ſemetipᷣm exinaniuit foꝛmam ſer⸗ ui accipiens. Mon ergo ſe exinaniuit amit terns quod erat: ſed accipiens quod non erat lanc foꝛmã ſerui contempnentes iu dei / dominũ chꝛiſtũ equalem patri intel⸗ ligere non poterant:quãuis euʒ hoc de ſe dicere minime dubitabant. Et ideo ſeuie bant/⁊ adhuc tamen eos ille ꝑferebat:et ſanitatẽ ſeuientiũ requirebat. ea diceret de filio dei.que paruuloꝝ mẽ⸗ tes/foꝛtaſſis intẽtas excitare poſſint:iple re autẽ nõdum capaces non poſſint. Gra⸗ diuſculis aũt quibuſdam mentibus Lad etatẽ quandam interius virilem ꝑuenie⸗ tibus/dat aliquid verbis his:quo ⁊ exer⸗ ceant᷑ ⁊ paſcant᷑: Audiſtis cum legeretur: vnde ſermo iſte venent meminiſiis. he ſterno em̃ die lectum ẽ/quod ꝓpterea vo lebant ieſum iudei interſicerel quia nõ ſo⸗ dicebat deum: equalem ſe facies deo.A öH HW iſũdeis diſplicebat:hoc ipᷣi patri placebat Hoc ſine dubio placet etiã eis qui honoꝛi fleant ſiliũ/ſicut honoꝛiſicant patrẽ: quia ſi ilis non placeat /diſplicebunt. õ enim —, 1 „ deus erit maioꝛ quia placet tibi: ſed tu minoꝛ / ſi diſplicet tibi. Aduerſu s hanc autem calumniam eoꝛum venientem vel de ignoꝛantia vel de malicia loquitur do minus. Nõ omino quod capiant /ſed vn de agitarent᷑ ⁊ cõturbent᷑:⁊ foꝛtaſſe vł cõö⸗ turbati medicum querant. Dicebãt autẽ que ſcriberent᷑:vt etiam a nobis poſtea le gerentur. Viderimus ergo quid in iudeo rum coꝛdibus factum ſit cum hec audirẽet: quid in nobis fiat cum hec audimus am⸗ plius cogitemus. Neq; em̃ nate ſunt here ſes/ quedam dogmata puerſitatis illaqᷓ antia an imas/æ in ꝓfundum pcipitantia 9„ = niſi du n ſcripture bone intelligerent᷑ non bene.⁊ quod in eis nõ bene intelligit᷑/etiẽã temere ⁊ audacter aſſeritur. Itaq; cariſſi⸗ mi valde caute hec audire debemus ad q̃ᷓ rapienda paruuli ſumus/⁊ coꝛde pio ⁊ cũ B èM tremoꝛe ſicut ſcriptũ eſt: hanc tenẽtes re Erplicit tractatus.xviji. Incipit tra gulam ſanctitatis/vt quod ſcoᷣm fidẽ qua e ctatus: xviij· Ab eo vbi ait. Amen imbuti ſumus intelligere valuerimus: tan D dico vobis nõ poteſtfilius facere qu de cio gaudeamus. Quod aute 'm D quicqua a ſemetipſo niſi que facit ſanã ſidei regulã intelligere nõ poterim⸗ n pater. vſq; ad id vbi ait. Pec et fili dubitatõem auferamus: intelligentia dir us facit ſuniltter. feram“: Hoc ẽ etiꝗ ſi quid ſit neſcimꝰ: bo 2 S nitames ver eſſe minime vubitemus. 3 SS0„ —Et ego fratres qui ſuſcepi loqui vobis: BDhãänes euan cogiandue um a pobio qui ſuſcepenim t geliſta inter cõſoꝛtes ⁊ com⸗ t que ſuſceperim.Suſcepi enim tractan⸗ U K rooen conno⸗ da diuina hõ: ſpiritualia camalis: eterna . eli cipuum donum ⁊ ppriũ accepit a domi moꝛtalis Etiam a me cariſſimi lõge ſit vn i. no/ſup cuius pectus in cöuiuio diſcumbe na pecſumptio: ſi volo ſanue in omo dei i bat vt per hoc ſignficaret quia ſecreta et onuerſani que ẽ ecdeſia de vmmitolijna 1 9 — et firmamentum veritatis. Pꝛo modulo meo capio:quod vobis apono. Vbi ape ritur/ paſcoꝛ vobiſcum: vbi claudit᷑ / pulſo vobiſcum. Cõmoti ſunt ergo iudei ⁊ indi gnati ſunt:Merito quideʒ quod audebat hõ equalem ſe facere deo:Sed ideo ime⸗ rito quia in homine non intelligebãt deũ. Carnẽ videbant:deum neſciebant:habi⸗ taculum cernebant/habitatoꝛem ignoꝛa⸗ bant. Caro enim illa templũ erat. deus in habitat intus. Hõ ergo ieſus carnẽ equa⸗ bat patri:non foꝛmã ſerui domino cõpara bat: Non quod factum eſt ꝓpter nos:ſed quod erat quado fecit nos: Quis nãq; ſit chꝛiſtus catholicis lo quoꝛ noſtis:quia be ne credidiſtis. Non verbũ tantũ/nec caro tantũ: ſed verbum caro factum eſt ⁊z habi tauit in nobis. Recenſete de verbo quod noſtis: In pꝛincipio erat verbum: et ver⸗ bum erat apud deum: æ deus erat verbũ. HMic equalitas cum patre. Sed verbũ ca⸗ ro factũ eſt: ⁊ habitauit in nobis. hac car⸗ ne maioꝛ ẽ pater: Ita agter et equalis et maioꝛ: equalis verbo/maioꝛ carne.Equa lis ei per quem fecit nos:maioꝛ eo qui fa ctus eſt ppter nos. Ad hanc regulam ſa⸗ nam catholicaʒ / quã pꝛecipue noſſe debe mus/quã tenere qui noſtis a qua pꝛoꝛſus ſides veſtra labi non debʒ: que in illis ho minũ argumentis extoꝛquenda eſt.coꝛdi veſtro dirigamus ea que intelligimus: er que foꝛte non intelligimus:dirigenda ad hanc regulam quandoq; differamus cum idonei fuerimus: Houimus ergo equalẽ patri ſiliũ dei:quia nouimus in pꝛincipio deum verbum. Quid ergo iudei volebãt interſicere:? Quia non ſolum ſoluebat ſab batum/ſed ⁊ patrem ſuum dicebat deum equalẽ ſe ſaciẽs deo:videntes carnẽ non vidẽtes verbum. Loquat᷑ ergo ⁊ contra eos verbum ꝑ carnem:⁊ ĩterioꝛ habitatoꝛ ſonet per habitaculum ſuũ:vt qui poteſt nouerit quis intus habitet. Quid ergo eiſ dicit? Reſpõdit itaqʒ ieſus et dixit Azcn rienz d equalem ſe faceret ðo fi v* men r obisn poteſt iuns a le facere quicqx/ nit . e 10 nigerit patrem facienté. Ad hec qͥd reſponderunt iudei: ſcꝛiptum nõ eſt: ⁊ foꝛ taſſe tacuerunt. Quidam tamen qui chꝛi — — ſtianos ſe habeni volunt/non tacet: quo dãmodo ex his verbis coneipiunt quedã dicenda contra nos: Que continenda nõ ſunt ⁊ ꝓpter nos. Arriani quippe heretici dicentes/non per carnẽ ſed ante carnem/ filium qui ſuſcepit carnem minoꝛẽ eſſe q; pater eſt/⁊ non eſſe ſubſtantie eius cuius pater eſt:capiunt ex his verbis anſam ca lũnie ⁊ reſpondent nobis. Videtis quia dominꝰ ieſus cum animaduerteret iude⸗ os ex hoc moueri quod patri deo eqlẽ ſe faceret/et talia verba ſi ubiunxit: vt ſe eq̃⸗ lem nõ eſſe mõſtraret: Mouebant᷑ eni iu⸗ dei aiunt aduerſus chꝛiſtũ da eq̃lem ſe fa ciebat deo:et volẽs eos co ꝛrigere ab hoc motu chꝛiſt“ ⁊ eiſdẽ monſtrare filiũ nõ eſ ſe eqᷓlem patri/id eſt eqᷓlem deo:ait quaſi dicẽs. Quid iraſcimini/qͥd indignamini? õ ſum cqlis:quia non poteſt filius a ſe facere quicq; niſi qð viderit patrẽ faciẽ⸗ tem.Qui enĩ nõ põt inqunt facere a ſ. e qᷣc qua niſi quod viderit pr̃em facienteʒ: vti ꝙᷓ; minoꝛ eſt nõ eq̃lis. In hac regła coꝛdis ſui diſtoꝛta ⁊ pꝛaua/hereticus audiat nos nõdũ obiurgates / fed adhuc quaſi que⸗ rentes:⁊ explicet nobis quod ſentit. Pu⸗ to enim o qᷣſquis ille eſt:faciamus eũ tan quã pᷣſentẽ adeſſe. Tenes nobiſcũ :qa in pꝛincipio erat verbum? Teneo inqᷣt Et quia verbũ erat apud deum? Et hoc inqt teneo. Sequere ergo ⁊ hoc foꝛtiꝰ tene:qᷣa Job. f⸗ deus erat verbum. Et hoc inqͥt teneo. Sʒz ille deus maioꝛ: ille deus minoꝛ. Jam ne⸗ ſcio qͥd paganũ redolet:cuʒ chꝛiſtiano lo qui me arbitrabar: Si eſt deus maioꝛ 2 de us minoꝛ: duos deos colimꝰ nõ vnũ deũ. Quare inquit /et tu non duos deos dicis eq̃les ſibi.hoc ego nõ dico. Eq̃litatẽ em̃ iſtã ſic intelligo:vt ibi intelligã etiã indi⸗ uiduã caritatẽ/⁊ ſi indiuidua caritatẽ. pfe ctã vnitatẽ Si enĩ caritas quã miſit homi 7„ nibus deꝰ/ de multis hoĩm coꝛdib⸗ fecit coꝛ vnũ/⁊ młtas hoĩm aĩias fec alaz. vnz/ ſicut de credentibꝰ ſeſeq; inuicem diligẽ⸗ tibus ſcriptum eſt in actibꝰ aplox/erat il⸗ anima mea/⁊ anima tua cum idẽ ſ apimus noſq; diligimꝰ/fit anima vna: qntomagis pater deus ⁊ filius deus in fonte dilectio nis deus vnus eſt: Verũ ad hec verba q lis anima vna ⁊ coꝛ vnũ in deum:Si ergaoa bus cõmotũ ẽ cor tuũ: intẽde ⁊ recoleme cum/quod de verbo reqrebamus. Si iam — — — —— 4 leda n retci nen cſe ls ſana aua lude⸗ egleſe ſeeq⸗ Miiu⸗ nſefe bhoc nöeſ quaſt minie asaſe fac⸗ aſei ney ſſii 1cordis nanos ice⸗ n pe⸗ eüm Ligain ga go⸗ 45 bi⸗ ne⸗ lo de i. dics eß d⸗ gfe honi fect K⸗ ull⸗ go mus ngs eclio ba4 dene 0 tenemus deus erat verbũ: adiungo illuid da cũ dixiſſet/hoc erat in pꝛincipio apud deum / cõtinuo ſubiecit euangeliſta: Om nia ꝑ ipᷣm facta ſunt:⁊ ſine ipᷣo factũ eſt ni pil. Nunc te querẽdo exagito munc te cõ⸗ tra me moueo: ⁊ te cõtra te iterpello. Te⸗ ne tantũ memoꝛiter iſta de verbo: Quia deus erat verbum: oĩa ꝑ ipᷣm facra ſunt. Audi iã verba quibꝰ cõmotus es vt mi noꝛẽ diceres filium: Mempe qa dixit/non poteſt ſiliꝰ a ſe facere quicq; niſi qð vide⸗ rit patrẽ facientẽ Ita inquit.Expone mi hi paululũ.Sic q̃ntum opinioꝛ intelligis: Quõ quedam facit pater :ſilius autẽ attẽ dit quẽadmodũ facit pater :vt poſſit ⁊ ip ſe ea facere que viderit patrem facientẽ. Duos quaſi fabros cõſtituiſti /ita patrem et filiũ vt etiã magiſtꝝ et diſcipulũ: Quo modo ſolent patres fabri/docere filios ſu os artẽ ſuam. Ecce deſcendo interim ad carnalem ſenſum tuuʒ: interim ita cogito vt tu. Videamus ſi cogitatio hec nr̃a iue niet exitũ ſcòm illa que iam de verbo pa⸗ riter iocuti ſumus/pariterq; ſentimus:qͥa deus verbũ: ⁊ omnia ꝑ ipſum facta ſunt. Pone ergo patrẽ tanq; fabrũ quedã ope ra facientẽ/fſiliũ autẽ tanq; diſcipulũ:qui nõ poteſt facere quicq; niſi quod viderit patrem facientẽ. Intendit eni quodãmo do in manus patris:vt quomodo eũ vide rit fabricare / ſic ⁊ ĩe tale aliquid fabri⸗ cet in operibꝰ ſuis.Sed pater iſte omĩa il la que facit ⁊ vult vt attendat eum filiꝰ:⁊ talia ⁊ ipſe faciet ꝑ quẽ facit.Eya:nunc eſt vt aſſis ſẽtẽtie tue pꝛioꝛ quã mecũ re cenſuiſti.mecũq; tenuiſti:qͥa in pꝛincipio verbum et apud deum verbũ / ⁊ deus ver bum:⁊ omĩa ꝑ ipᷣm facta ſunt.Tu ergo cũ mecũ tenueris/quia per verbuʒ facta ſũt omiĩa / rurſum carnali ſapoꝛe ⁊ puerili mo tu facis tibi in animo deũ facientẽ et ver⸗ bum attẽdentẽ:vt cũ fecerit deus/faciat et verbũ. Quid enim fecit deꝰ pꝛeter ver bum: Si eni facit:non omĩa ꝑ verbum fac ta ſunt. Perdidiſti quod tenebas. Si aũt omĩa ꝑ verbũ facta ſũt:coꝛrige quod ma le intelligebas.Fecit pater:⁊ non fecit ni ſi per verbum. Quomodo attendit verbũ vt videat patrem facientẽ ſine verbo:qð ſimiliter faciat verbum? Quicquid fecit pater:ꝑ verbum fecit:aut falſũ eſt / omĩa p ipᷣm facta ſunt: Sed verũ eſt. omĩa ꝑ ip ſum facta ſunt. Parum foꝛtaſſe tibi vide⸗ batur:⁊ ſine ipſo factũ eſt nihil. Recede ergo ab iſta carnis prudentia: ⁊ queramꝰ quẽadmodũ dictum ſit/non poteſt filius a ſe facere quicquã niſi quod viderit pa⸗ trem facientẽ. Queramus: ſi digni ſumus qͥ appꝛehedamꝰ. Fateoꝛ enim magna res eſt/ardua omnio /videre facientẽ patrem per filiũ: non ſingula opꝑa faciente pꝑr̃e et filio/ſed quodlibet opus patre per filiuʒ: yt nulla opera fiant vel a patre ſine filio/ vel a filio ſine patre:quia omia ꝑ ipᷣm fa⸗ cta ſunt:⁊ ſine ipᷣo factũ eſt nihil. Quibꝰ ni fundamẽtũ ſidei firmiſſime cõſtitutis. iam quale eſt videre quia non poteſt filiꝰ a ſe facere quicꝗua niſi quod viderit pa- trẽ facientẽ. ¶ Qaueris vt opinoꝛ noſſe fi lium facientem:quere pꝛius noſſe ſiliũvi⸗ dentem. Certe enim ait / non poteſt fi⸗ lius a ſe facere quicquã:niſi quod viderit patrem facientẽ: Intende quod dixit.ni⸗ ſi quod viderit patrẽ facientem. Pꝛece⸗ dit viſio:⁊ ſequit᷑ effectio. Videt enim vt faciat.Tu quid queris iam noſſe quõ fa⸗ ciat.dũ nondũ ſcias quõ videat. Quid curris ad id quod poſteriꝰ eſt:relicto qð priꝰẽ? Vidẽtẽ ſe dixit ⁊ facientẽ:nõ faci entẽ ⁊ videntẽ:qꝛ nõ pᷣt a ſe facere quicq niſi quod viderit patrem facientem. Vis vt explicẽ nibi quomodo faciat: Tu ex⸗ plica mihi quomodo videat Si hoc expli care non potes: nec ego illud.Si hoc ꝑci⸗ pere nõdũ es idoneus:nec ego illud. Vt᷑ q; ergo noſtꝝ qrat/vterq; pulſet:vt vter⸗ q; accipere mereatur: Quid quaſi doctuſ calumniaris indocto? Ego ad faciendũ/ tu ad vidẽdũ. Ambo indocti a magiſtro queramus:non in ſcola eius puerilit᷑ liti⸗ gemus.Tamẽ ſimul iam didicimus: quia omĩa per ipſum facta ſunt. Ergo manife⸗ ſtũ eſt quia nõ alia facit pater/alia filiꝰ. Sed omia facit pater ꝑ filiũ:quia omnia per verbũ facta ſunt. Jam quomõ faciat deus qᷣs nouit: Non dico quõ fecerit mũ dum/ſed quomõ fecerit oculum tuũ: cui carnaliter inherens:viſibilia inuiſibilibuſ cõparas.Talia enĩ de deo cogitas: qua⸗ lia his oculis videre cõſueſti.Si aũt iſtis oculis videri poſſit deꝰ:nõ diceret. Bea ti mundo coꝛde quia ipſi deũ viachunt. ar Ergo habes oculum coꝛpoꝛis ad viden⸗ dum fabrum: ſed nondum habes oculum coꝛdis ad videndũ deum. Ideo qð ſoles vigdere in fabro:tranſferre vis in deũ.Po ne in terꝛa terꝛena:ſurſum coꝛ.QAuid ergo fratres cariſſimi? Explicaturi ſumus nos quod interꝛogauimus/quomodo videat verbum: quomodo pater videat᷑ a verbo Quid ſit videre verbi? NHon ſum tam au⸗ dax/ taʒ temerariꝰ vt explicare pollicear me vobis: Vtcunq; ſuſpicoꝛ modulum veſtrũ:noui tamẽ meũ.Si ergo placet nõ diutius ĩmoꝛemur:percurꝛamus lectõem et videamus verbis domini tur bari coꝛ⸗ da carnalia/ ne in eo quod tenẽt: remane ant.Extoꝛqueatur tanq; puerile ludicrũ neſcio quid quo ſe male auocant vt poſ⸗ ſint inſeri vtilioꝛa grãdioꝛibus:ut poſſint ꝓficere qui repebant interꝛa. Surge / qre ſuſpira/anhela deſiderio: ⁊ ad clauſa pul ſa.Si aũt nondum deſideramus: nõdñ in hiamus /nondũ ſuſpiramus: margaritas quibuſcunq; ꝓiecturi ſumus: aut margari tas qualeſcunq; noſipſi inuenturi ſumus⸗ MNouerim ergo cariſſimi deſideriũ in coꝛ⸗ de veſtro: Moꝛes pducunt ad intelligen⸗ tiam: Genus vite ꝑducer ad genus vite. Alia vita terrena: alia vita celeſtis: Alia vita pecoꝛum:alia v ta hominũ:alia vita angeloꝝ. Vita pecoꝝ /terrenis volupta tibus eſtuat:ſola terrena conquirit: in ea PSna atq; ꝓiecta eſt Vita angeloꝝ ſola ce leſtis: Vita hominũ media eſt inter ange loꝝ ⁊ pecoꝛũ.Si viuit homo ſᷣm carnem: pecoꝛbus comparat᷑· Si viuit ſm ſpiritũ: angelis ſociatur.Quãdo fm ſpiritũ viuis quere etiã in ipſa angelica vita/vtrũ par⸗ uus an grandis ſis. Si enĩ adhuc paruus es:dicũt tibi angeli/creſce. Nos panẽ mã ducamus:tu lacte nutrire:lacte ſidei vtip⸗ uenias ad cibum ſpei. Si autẽ inhiat᷑ ſoꝛ⸗ didis voluptatibus/ſi adhuc fraudes co gitantur/ſi mendacia non vitant᷑:ſi meda⸗ cia ꝑiurijs cumulant᷑:tam ĩmundũ coꝛ au det dicere : explica mihi quomodo videt verbum. Etiam ſi poſſim: etiam ſi iam vi⸗ deam? ¶ Poꝛro autẽ ſi foꝛte ego non ſuʒ in his moꝛibus:et tamẽ ab iſta viſione lõ⸗ ge ſum:quantum ille qui nonduʒ iſto ſuꝑ no deſiderio rapitur:terrenis deſiderijs pᷣ grauatur? Multum intereſt inter aduerſã Dixit: nõ poteſt filius a icqu niſi quod viderit patrem facientẽ/nõ alia opera pater facit/que videat filius ⁊t alia — — tem ⁊ deſiderantẽ: Et iterũ multũ inteſt inter deſiderantem ⁊ fruentem. Viuis vt pecoꝛa/aduerſaris:angeli fruũtur Tu au tem ſi non viuis vt pecoꝛa:iam non aduer ſaris. Deſideras aliquid ⁊ non capis: In⸗ choaſti ipſo deſiderio vitam angeloꝛum. CTreſcat in te ⁊ perficiatur in te:Et capias hoc non a me / ſed ab illo: qui et me fecit et te Tamen non vtcunq; nos dimiſit do⸗ minus qui voluit inreligt Quia in eo qð e facere quicquã filius cum viderit patrem facientem :ſed eadem opera ipſa ⁊ pater filius. Secutꝰ enim ait. Quecunqt ille fecerit hec et la use ter facit: on cumnilte fecerit/ alia filius ſimiliter facit:ſed quecũ c ille fecerit / hec ⁊ filiꝰ ſimiliter facit. Si hec facit filius que fecerit pater: per filiũ facit pater.Si ꝑ filium facit que facit pa⸗ ter: non alia pater alia filius facit: ſed ea⸗ dem opera ſunt patris ⁊ filij. Et quomo⸗ do eadem facit ⁊ filius: ⁊ eadẽ:⁊ ſimilit⸗ MNe foꝛte eadem fed diſſimiliter Eadeʒ in quit/⁊ ſimiliter: Et quomodo poſſi it eadẽ nõ ſimiliter: accipite exemplum: quod pu to ad vos non ſit grande.Cum ſ cribimus Iras facit eas pᷣmo coꝛnjm: ⁊ deinde ma⸗ nꝰ nf̃e. Certe eni oẽs adclamaſtis:niſi dqa cognouiſtis? Certũ ẽ qð dixi:a manifeſtũ omibꝰ nobis. Littere fiunt primo a coꝛde deinde a coꝛpoꝛe noſtro. Manꝰ ſeruit im peranti coꝛdi:eaſdam litteras facit et coꝛ et manus. Hũquid alias coꝛ alias manꝰ⸗ Nam aliud eſt coꝛ:aliud eſt manus Eaſ⸗ dem quidẽ facit manus:ſed non ſimiliter. Coꝛ enim noſtrũ facit eas intelligibiliter: manus autem viſibiliter. Ecce quomodo fiunt eadem ⁊ diſſimiliter: Vnde parum ſuit domino dicere quecunq; pater fece rit hec ⁊ filiꝰ facii:niſi adderet ⁊ ſimiliter. Quid ſi enim hoc modo intelligeres/quo modo quecunq; coꝛ facit hec et manus fa cit.ſed nõ ſimiliter. Hic vero addidit:hec et filius ſimiliter facit. Si ⁊ hec facit ⁊ ſimi liter facit:expergiſcere: ſtrigatur iudeuſ credat chriſtianꝰ: Conuincatur arrianus hereticus:/equalis eſt patri ſilius. DPater enim diligit filium :et omnia demõſtrat ei que ipſe facit. — Alia lfa ha bet enim. 1t u ne⸗ n. 8 at 1 ⸗ 3 la 1 43 d 9 , Aule ledatnin i Zi ii a⸗ ea⸗ jo⸗ 12 5 Zohb. Tract. XxX Ecce eſt illud : demõſtrat: cui? vtiq; quaſi videnti. Redimus ad id quod explicare non poſſumus:quomodo verbum videat Eẽce homo factus eſt ꝑ verbum. Sed ho mo habet oculos / habet aures / habet ma⸗ nus:diuerſa membra ĩ coꝛpoꝛe. Per ocu⸗ los poteſt videre:per aures poteſt audi⸗ re:per manus operari. DPiuerſa membꝛa/ diuerſa membꝛoꝝ officia: non poteſt illð mẽbrum quod poteſt alterum. Tamen ꝓ pter coꝛpoꝛis vnitatem/oculus ⁊ ſibi ⁊ au põ.xciij. ri videt:⁊ auris ſibi ⁊ oculo audit. Nun⸗ quid tale aliquid in verbo arbitrandum eſt eſſe:quomodo omnia per ipᷣm? Et di⸗ xit ſcriptura in pſalmo: Intelligite qui in ſipientes eſtis in populo:⁊ ſtulti aliquan do ſapite. Qui plantauit aurem/non au⸗ diet:aut qui finxit oculũ non conſiderat:⸗ uit aurem verbum/ quia omnia per ver⸗ Si ergo finxit oculum verbum: ſi planta⸗ bum:non poſſumus dicere.non audit ver bum / non videt verbum:ne obiurget nos pſalmus ⁊ dicat /ſtulti aliquando ſapite. Itaqʒ ſi audit verbum ⁊ videt verbũ:au⸗ dit fllius/⁊ videt filius. Nunquid tamen et ĩ ipſo diuerſis locis queſituri ſumꝰ ocu los ⁊ aures? Aliunde audit/aliunde vi⸗ det:⁊ auris eius non poteſt quod oculus et oculus non poteſt/quod poteſt auris: An totus ille viſus eſt/⁊ totus auditus?⸗ Foꝛte ita/imo non foꝛte ſed vere ita:duʒ tamẽ ⁊ ipᷣm eius videre/⁊ ipᷣm eius audi⸗ re/longe alio modo quã noſtrũ ſit.Et vi⸗ dere ⁊ audire ſimul in verbo eſt: nec ali⸗ ud ibi eſt audire/aliud videre:ſed auditꝰ Eſa, xlvj. viſus/⁊ viſus auditus. Et nos qui aliter audimus/aliter videmus: hoc vnde noui mus? Redimus foꝛte ad nos/ſi non ſumꝰ pᷣuaricatoꝛes:quibus dictum eſt. Redite pᷣuaricatoꝛeſ ad coꝛ:Redite ad coꝛ Quid itis a vobis/⁊ ꝑitis ex vobis:quid itis ĩ ſo litudinis vias? Erratis vagando:Redite Quo:- Ad dñm. Cito eſt: Pꝛimo redi ad coꝛ tuum. Exulate vagaris foꝛis. Te ip⸗ ſuʒ nõ noſti:⁊ queris a quo factus es: Re di redi ad coꝛ:tolle te a coꝛꝑe.Coꝛpus tu um habitatio tua eſt:Coꝛ tuum ſentit etiã per coꝛpus tuũ: Sed corpus tuum nõ qð coꝛ tuũ Dimitte ⁊ coꝛpus tuum:⁊ redi ad coꝛ tuum.In coꝛpoꝛe tuo inueniebas ali⸗ bi oculos/alibi aures:ĩ coꝛde tuo nũquid B; inuenies:an in coꝛde nõ hẽs aures? De quibus enim dominus dicebat. Qui ha⸗ bet aures audiendi audiat. An in coꝛde non habes oculos? Vnde dicit apoſtolꝰ. Illuminatos oculos coꝛdis veſtri. Redi ad coꝛ: vide ibi quid ſentias foꝛte de dᷣo: quia ibi eſt imago dei. In interioꝛe homi ne habitat chꝛiſtus:in interioꝛe homie re⸗ nouaris ad imaginem dei:in imagine ſua cognoſce auctoꝛem eius. Vide quem ad modum omnes coꝛpoꝛis ſenſus/coꝛdi in⸗ tro nuntient id quod ſenſerit foꝛis. Nide qᷓ; multos miniſtros habeat /vnus interi⸗ oꝛ imꝑatoꝛ:et quid apud ſe etiam ſine his miniſtris agat. Renunciant oculi coꝛdi al ba ⁊ nigra:renunciant aures eidem coꝛdi canoꝛa ⁊ diſſona: Renunciant nares ei⸗ dem coꝛdi odoꝛa ⁊ putentia: Renunciat guſtus eidem coꝛdi amara ⁊ dulcia:Re⸗ nunciat tactus eidem coꝛdi lenia ⁊ aſpe⸗ ra.Renunciat ſibi ipᷣm coꝛ iuſta et iniuſta Coꝛ tuum ⁊ videt ⁊ audit/⁊ cetera ſenſibi lia diiudicat: et quo non aſpirat coꝛpoꝛis ſenſus.iuſta et iniuſta/mala ⁊ bona/ diſ⸗ cernit. Oſtende mihi oculos/aures/nareſ coꝛdis tui. Diuerſa ſunt que ad coꝛ tuum referuntur:et diuerſa ibi membꝛa non in- ueniuntur. In carne tua alibi audis/alibi vides:ĩ coꝛde tuo ibi audis vbi vides. Si hoc imago: quanto potentius ille cuius imago? Ergo et audit filius ⁊ videt filius Et ipa viſio ⁊ anditio filius:Et hoc eſt il⸗ li audire quod eſſe:pꝛofecto ⁊ hoc vide⸗ re quod eſſe. Tibi non hoc eſt videre qð eſſe:quia ⁊ ſi perdas viſuʒ/potes eſſe:et᷑ ſi pdas auditum/potes eſſe Putamus ne pulſauimus? Erectum eſt aliquid in nov quod vel tenuit ſuſpicemur: vnde lumẽ veniat nobis. ¶ Puto fratres: quia cum q; loquimur iſta/et cum meditamur:exeree⸗ mus nos:Et cum exercemus nos in ipſis/ et rurſus quaſi inflectimur põdere noſtro ad iſta conſueta. tales ſumus quales lip⸗ pientes cum ꝓducuntur ad videndum lu men. ſſi foꝛte antea viſum omnino nõ ha bebant/et incipiunt eundem viſum per di ligentiam medicoꝛum vtcunq́; reparare: Et cũ ꝓbare vult medicꝰ qntũ ſalutis eiſ acceſſerit:temptat eis oñdere asͤpidera Hilij Job. et redeunte iã vtcunq; acie oculoꝝ : pꝛo ducunt᷑ ad lucem.Et cũ viderint fulgoꝛẽ in ipſo reuerberant᷑ quodãmõ: ⁊ reſpon⸗ dent medico demonſtranti. Jã iã vidi:ſʒ videre non poſſum. Quid ergo facit me⸗ dicꝰ? Reuocat ad ſolita ⁊ addit colliriüũ: vt ad illud quod viſum eſt ⁊ videri non poteſt: deſideriũ nutriat/a ex ipſo deſide rio curet᷑ plenius:⁊ ſi qua moꝛdacia repa „* rande ſanitati adhibent᷑: foꝛtiter ferat: vt amoꝛe illius lucis accenſus dicat ſibi. Quando erit vt illud firmis oculis videẽʒ quod ſaucius infirmiſq; non potui? Vrget medicum:⁊ rogat vt curet Ergo fratres ſi tale aliquid factum eſt in coꝛdibus vfis/ ſi vtcũq; erexiſtis coꝛ veſtrũ ad videndũu verbũ:⁊ ipᷣius luce reuerberati ad ſolita recidiſtis:Rogate medicum vt adhibeat colliria moꝛdacia: pᷣcepta iuſticie. Eſt qd videas:ſed non eſt vnde videas. Mõ mi⸗ hi antea credebas quia e quod videas: duce quadam rationis adductus es:pꝛo- pinq̃ſti: intẽdiſti:palpaſti:refugiſti.Scis certe eſſe quod videas:ſed idoneum non te eſſe qui videas.Ergo curare.Que ſũt colliria? Holi mentiri:noli periurare:noli adulterari: noli furari:noli fraudare.Sed conſueſti ⁊ cum aliquo dolore a cõſuetu⸗ dine reuocaris:hoc eſt quod moꝛdet ſʒ ſa nat. Nam dico tibi liberius ex timoꝛe et meo ⁊ tuo.Si curari reſtiteris et eẽ idone us ad ꝑfruendũ hac luce neglexeris:vali tudine oculoꝝ tuoꝛũ tenebꝛas amabis:et amando tenebꝛas in tenebris remanebis: et remanendo in tenebꝛis etiã in tenebraſ exterioꝛes ꝓijceris: Ibi erit fletus ⁊ ſtri⸗ doꝛ dẽtiũ: Si nihil ante faciebat amoꝛ lu cis:faciat timoꝛ doloꝛis. Sufficienter me loquutũ arbitroꝛ: ⁊ lectionẽ tñ euãgelica non finiui:Si dicã reliqua: onerabo vos: et timeo ne etiã qð hauſtum eſt/ effunda tur. Sufficiant ergo iſta caritati vr̃e. De⸗ bitoꝛes ſumus/non nũc ſed ſemꝑ quãdiu viuimus:quia ꝓpter vos viuimus. Veꝝ tamẽ vitã noſtrã iſtam infirmã/laboꝛioſa/ periculoſam in hoc mundo cõſolamini be ne vinendo:nolite nos contriſtari ⁊ atte⸗ rere malis moꝛibus veſtris. Cum enim of fendimur mala vita veſtra/ſi refugiamus a vob.et ſeparemꝰ nos a vobis/⁊ ad vos deſiderabant ⁊ nõ poterant cũ ceci eſſẽt: LCa. non accedamus: HNonne conqueremini et dicetiſ:⁊ ſi languebamus curaretis:et ſi in firmabamur viſitaretis? Ecce curamꝰ ec⸗ ce viſitamur:ſed nõ nobis fiat quomodo audiſtis ab apoſtolo. Timeo ne ſine cau⸗ ſa laboꝛauerim in vos. Explicit tractatꝰ. xviij . Incipit tra⸗ ctatus.xix.Ab eo quod ſcriptum ẽ Non poteſt a ſe filius facere quic⸗ qua niſi quoq viderit patrem faciẽ tem vſq; ad id quod ait. quia non untate mea:ſed volũta⸗ x quero vo tem eius qui miſitmne —Ermoe p no q;tũ nr̃ſfm mouit affectũ ⁊ in telligẽdi pauꝑtatẽ:locuti ſumꝰ ex occaſione verboꝛum euangelicoꝝ vbi ſcriptum eſt/non poteſt ſiliꝰ a ſe facere qͥc qua niſi quod viderit patrem facientem: Quid ſit videre filij/hoc eſt videre verbi⸗ quia filius verbum/⁊ quia ꝑ verbum fac⸗ ta ſunt omnia. Quomodo poſſit intelli⸗ gi quod videt filius primo patrem facien tem/tunc demũ ⁊ ipſe faciat que facta cõ⸗ ſpexerit:cũ pater mihil niſi per filium fece rit.Omia eniĩ per ipᷣm facta ſunt ⁊ ſine ip⸗ ſo factũ eſt nihil. HNon tamẽ explicatũ ali quid diximus:quia nec explicatum aliqd intelleximꝰ. Aliqñ eni ſermo deſicit: vbi etiã intellectus ꝓficit/quantomagis ſer⸗ mo patitur defectõem:quãdo intellectus non habet ꝑfectõem? Hunc itaq; quantũ dominꝰ donat/breuiter ꝑcurramus lectio nem:et vel hodie expleamus debitũ pen ſum. Si quid foꝛte remanſerit/vel tempo ris vel viriũ:retractabimꝰ ſi potuerimus quoantum et a nobis ⁊ apud vos fieri po⸗ teſt: Quid ſit videre vbi /oemõſtrari ver bo non poteſt. Omnia quippe dicta ſunt hic: Que ſi intelligant᷑ ſm humanũ ſenſũ carnaliter: nihil aliud nobis facit ania ple na phãtaſmatis/ niſi quaſdam imagines velut duoꝛũ hominũ patris et filij: vnius oſtẽdẽtis alteriꝰ videntis:vnius loquen tis/alteriꝰ audiẽtis.que oĩa idola coꝛdis ſũt.Que ſi iã deiecta ſũt ð tẽplis ſuis:q̃n tomagis deijciẽda ſũt de coꝛdibꝰ xpᷣianis Nõ poteſt inquitra ſe facere quic⸗ ralia a ſi⸗ ; Mmiſi quod viderit patrẽ facietẽ. lius: — h. „„ 3 Aalian tin . . ð di . tbi c⸗ ll⸗ jen ce ⸗ S& & △N = -π. ſe 8 is in ns lic⸗ al lus: Demõſtrabit ei oꝑa:rita vt vos mi B remiabaioꝛa his. Auibemaioꝛa? Facile Alia lr̃a nõ occurrit/que modo audiſtis:curationibꝰ habet.ita quia omnia per ipᷣm facta ſunt ¶Qu dʒz enim ille fecerit hec ⁊ filius ſumi liter facit: Mon alia ſed hec mon diſſimi Verum eſt hoc: tenete hoc: duʒ tamẽ nõ amittatis quod in ipius euangel exoꝛ⸗ dio tenuiſtis quia in pꝛincipio erat verbũ et verbum erat apud deum/et deus erat verbum: ⁊ pᷣcipue quia omnia per ipſum facta ſunt.Quod nunc enim audiſtis con iungite illi auditui.⁊ vtrũ q; concoꝛdet in coꝛdibus veſtris.Sic itaq; non poteſt fili us a ſe facere quicq; niſi quod viderit pa trem facientẽ:vt tamen pater ea que facit non faciat niſi ꝑ filium/quia eius eſt ver⸗ bum.Et in pꝛincipio erat verbum/? ver⸗ bum erat apud deum/⁊ deus crat verbũ: liter ſed ſimiliter. Pater em̃ diligit fi⸗ liũ:⁊ omnia demõſtrat ei quẽ ipſe facit. Ad hoc qð ſupꝛa dixit/niſi quod vi derit parreʒ facientem/videt᷑ pertinere/ 2 quod omnia demonſtrat ei que ipᷣe facit. Sed ſi pater demõſtrat que facit:nec filiꝰ poteſt facere niſi pat demõſtrauerit: Pa⸗ ter que demõſtrare nõ poteſt niſi fecerit. cõſequens erit vt non ꝑ filium faciat om⸗ nia pater. Poꝛro ſi fixum atq; inconcuſſũ tenemus/quia per filium omia par facit. anteq; facit demonſtrat filio vt filiꝰ demõ ſtrata faciat/ que demonſtrata iam facta ſunt:aliduid ꝓculdubio pater ſine filio fa cit.Sed non facit pater aliquid ſine filio: qa filius dei verbum eſt:⁊ omnia ꝑ ipſum facta ſunt.Remanet ergo foꝛtaſſe:vt que pater facturus eſt/demonſtraret faciẽda: vt per filiũ ſint facta. Nam ſi filius ea fa⸗ cit que pater facta demonſtret:non vti⸗ qʒ p filiũ facit. onſtrari em̃ non poſſent niſi facta:facere filius non poſſet niſi mon ſtrata fuerint. Ergo ſine filio facaa? Sed verum eſt omnia ꝑ ipſum facta ſunt.Er⸗ go anteq; facta/monſtrata ſunt. Sed hoc diximus differendũ eſſe: quo redeunduʒ ſit.percurſa lectione ſivt diximꝰ aliquid vel temꝑis vel viriũ nobis remanſ erit:ad ea que diſtulimꝰ retractãda. Ampliꝰ⸗ au⸗ * dite difficilia· Et maiora his inquit lãguoꝝ coꝛpoꝛaliũ.De iſto enĩ qͥ triginta et octo annis habebat infirmitatem ⁊ xpᷣi. . verbo ſanatus eſt mata eſt huiꝰ occaſio to ta ſermonis.Et ꝓpter hoc dominꝰ dicere potuit/maio:a his demõſtrabit ei opꝑa:vt vos miremini. Sunt enim opera maioꝛa q; iſta:⁊ demõſtrabit ea pater filio Nõ de monſtrauit ei tanqꝙ; de pᷣterito/ſed demon rabit de futuro:hoc ẽ demõſtraturus ẽé. Rurſus difficilis oꝛit᷑ queſtio.Eſt em̃ ali⸗ quid apud pr̃em/quod adhuc latebat ſi⸗ lium:quando iſta nlius loquebat᷑. Si em demõſtrabit/hoc eſt demonſtraturꝰ ẽ/nõ⸗ dum demõſtrauit: ⁊ filio tunc demoſtratu rus eſt quando et iſtis. Sequit᷑ em̃ ita:v: vos miremini.Et hoc difficile eſt videre: quomodo tanq; tempoꝛaliter filio coeter no aliqd demonſtret eternus pater: om⸗ nia ſcieti qᷓ ſunt apud patrẽ: ue ſunt ta- men illa maioꝛa.hoc enĩ foꝛte facile ẽ in telligere. Sicut em pater in gint ſu⸗ ſcitat mortuos ⁊ viuitficat:ſic et fili us quos vult vinificat. abaioꝛa enĩ ſunt oꝑa moꝛtuos ſuſcitare: qᷓ; languidos ſanare. Sed reſuſcitat pater moꝛtuos et viuiſicat:ſic et filius quos vult viuificat. Alius ergo pater alius filius:ſed omia p ipm. Ipſos itaq; filius quos et pater/qa non alia/nec aliter:ſed hec et filius ſimili ter facit. Ita plane intelligendũ eſt: ⁊ ita tenendũ. Sed mementotc qᷣa filius quos vult viuificat. Tenete hic ergo non ſoluʒ Horeſare fili:verumetiã voluntatẽ:Et ſi ius quos vult viuificat/⁊ pat᷑ quos vult viuiſicat/et ipſos filiꝰ quos et pater: ac ꝑ hoc eadẽ patris ac filij ptãs eſt ⁊ volũtas Quid eſt ergo quod ſequit᷑.neq; em pf iudicat quẽqua: ſed iudiciu omne dedit filio : ut omnes honorificẽt in ſicut honorificãt patrẽ. Quod ita ſubiunxit: tanq; ratõem redgens ſupe rioꝛis ſentẽtie. Aultũ mouet:Intẽti eſto te.Filiꝰ quos vult viuiſicat:pr̃ quos vult viuificat.Filiꝰ ſuſcitat moꝛtuos:ſicut pa⸗ ter ſuſcitat moꝛtuos. Neq; enĩ pr̃ iudicat quẽqᷓ;. Si in iudicio ſuſcitãdi ſunt moꝛtui quõ pr̃ ſuſcitat moꝛtuos/ſi nõ iudicat quẽ quã: Om̃e qᷣpe iudiciũ dedit filio. In il⸗ lo qͥpe iudicio ſuſcitãtur moꝛtui ⁊ reſur⸗ gũt:ali ad vitam eternam:alij ad penam Quod totum ſi filius facit/ pater autem ideo non facit/ quia pater non iudicat quẽquã/ſed omẽ iudiciũ dedit filio: riũ videbit᷑ ei quod dictũ ẽ. Sicut pater ſuſci tat moꝛtuos ⁊ viuiſicat:ſic ⁊ filiꝰ qð vult viuificat.Sił & ſuſcitat.Si ſił ſuſcitant:ſił viuificat:ſimul S iudicant. Quomõ itaqᷓ; veꝝ eſt / neq; em̃ pater iudicat quẽq;/ ſed iudiciũ omne dedit filio? Æoueãt interi poſite queſtiones:pᷣſtabit dominꝰ vt ſo ute delectẽt Ita ẽ fratres Omis queſtio niſi intentũ fecerit ꝓpoſita:nõ leti ficabit expoſita: Sequat᷑ ergo ipſe dñs:ne foꝛte in his que ſubiecit aꝑiat ſe aliquantum. Subtexit enĩ nubilo lucẽ ſuam: ⁊ difficile eſt aquile moꝛe volare ſuꝑ omneʒ nebu⸗ lam qua tegitur omis terra:⁊ videre ver⸗ bũ domini ſinceriſſimã lucem. MNe foꝛte ꝗ̊ caloꝛe radioꝝ ſuoꝝ diſcutiat caliginẽ no⸗ ſtrã ⁊ aliquantũ ſe ĩ cõſequẽtibꝰ aꝑire di⸗ gnetur:dilatis iſtis: ſequentia videamus - E Mui non honorificat filiũ:non ho norificat patren verũ eſt:⁊ planũ eſt. mne quippe iudici um dedit filio ſicut ſupra dixit: vt omnes honoꝛificent filiũ ſicut honoꝛiſicãt patrẽ. QQuid ſi inueniunt᷑ qui patrẽ honoꝛiſicant 7 non honoꝛificãt filium? HNon poteſt in⸗ quit fieri qui ñ honoꝛiſicãt filiũ:nõ hono riſicãt patrẽ qui miſit illũ.Mon poteſt er⸗ go dicere aliquis. Ego pr̃em honoꝛifica⸗ bã:quia filiũ non nouera. Et ſi nõdum fi⸗ lium honoꝛiſicabas:nec pf̃em honoꝛiſica⸗ bas.Quid eſt enĩ honoꝛificare pr̃em: niſi quod habeat filiũ: Aliud eſt enĩ cum tibi cõmendat᷑ deus quia deus eſt:⁊ aliud eſt cũ tibi cõmẽdat᷑ deus/quia pater.Cum ti — * 9* cat patrem guimilit illu. Hoe . Spũs quidẽ ſũmus eternus inuiſibilis ti⸗ bi cõmendat᷑: Incõmutabilis tibi cõmen⸗ datur. Cũ vero tibi quia pater eſt cõmen datur / nihil tibi aliud q; et filius cõmẽda⸗ tur:Quia pater dici non poteſt/ſi filiũ nõ habet: ſicut nec filius ſi prem non habet. Sed foꝛte quidẽ pr̃em honoꝛifices täquõẽ maioꝛẽ / filiũ vero tanquꝗ minoꝛẽ / vt di⸗ cas mihi: honoꝛiſico pairẽ / ſcio enĩ qo ha beat filiũ/⁊ nõ erro in patris nomine/non enim pr̃em intelligo ſine filio/honoꝛiſico tamẽ ⁊ filiũ tanquã minoꝛem:Corrigit te ipſe filius et reuocat te dicens/ vt omnes honoꝛificent filium:non inferius ſed ſicut honoꝛiſicant patrem.Qui ergo non hono — 2 4 riſicant filium:non honoꝛificant patrem 4 miſit illum.Ego inquis maioꝛem honoꝛẽ volo dare patri:minoꝛem filio. Ibi tollis honoꝛẽ patri:vhi minoꝛẽ das filio. Quid enim alið tibi videt ita ſentienti:niſi quia pater equaleʒ ſibi filium generare/aut no lIuit/aut non potuit? Si noluit /inuidit.ſi non potuit / defecit. Mõ ergo vides quia ita ſentiendo vbi maioꝛeim honoꝛem vis dare patri:ibi es cõtumelioſus in patreʒ⸗ Pꝛoinde ſie honoꝛiſica filiũ/quomõ höo⸗ noꝛiſicas patrẽ: ſi vis honoꝛiſicare et pao⸗ trẽ et filiũ. Amen amen dico vobis: Dit ei quimi rmne habet vi a eter am Et in indiciu non venit:ſʒt trã Alia lfa trã t a morte in vitaʒy. Mon nüc tranſit: ſiet. quia qui verbũ meum aud ſed iam tranſit a moꝛt᷑e in vitã.Et hoc at tendite qui verbũ meũ audit: æ non dixit et credit mihi/ſed credit ei qui me miſit. Verbũ ergo filij audiat: vt patri credat. Quare verbũ audit tuũ:et credit alteri?: verbũ ꝓferenti credimus:loquenti nobis fideʒ accõmodamꝰ? Quid ergo voluit di cere qui verbũ meũ audit ⁊ credit ei qui miſit me:niſi quia verbũ eius ẽ in me? Et quid ẽ audit verbum meũ:niſi audit me⸗ Qui credit mihi: ecredit ei qͥ miſit me: qa cum illi credit/verbo eius credit. Cũ autẽz ver bo eius credit/mihi credit:quia verbũ patris ego ſum. Pax ergo in ſcripturis et omia diſpoſita:nequaq; rixantia.Tu abij at deus / quia ce litẽ coꝛdis tui: intellige concoꝛdiã ſcrip bi quia deus eſt cõmẽdatł᷑/creator tibi co⸗ mendatur: omnipotẽs tibi cõmendatur: turaꝝ: Munquid contraria ſibi diceret ve nitas? Qui audit inquit verbum meum et credit ei qui miſit me habʒ vitam eternã: et in iudicinm nõ venit/ſed tranſit a moꝛ te ad vitam. Meminiſtis qð ſuꝑius poſue ramus:quia ſicut pater ſuſcitat moꝛtuos — et viuiñcat / lic et ſli? quos vult viuificat⸗ Incipit iam aꝑire ſe loqui de reſurꝛectio ne moꝛtuoꝝ:⁊ ecce iam reſurgunt moꝛtui Qui eni verbum meũ audit et credit ei qᷓ miſit me habet vitam eternam: et in iudi⸗ cium non venit. Pꝛoba quia reſurrexit: ſed tranſijt inquit a moꝛte ad vitam. Qui tranſiit a moꝛte ad vitaʒ:nullo dubitante vtiq; reſurꝛexit.Nõ em̃ trãſiret de moꝛte ad vitam:niſi pꝛimo eſſet in moꝛte et non eſſet in vita: Cũ autem tranſienit / erit in „ . . — . „ — s Mne cum verbũ alicuiꝰ audimus/eidem ☛½ — — --——K — — pis e o⸗ ⸗ * * a akt A dir nt. dda len⸗ eden nobis di eiqri e⸗E ne⸗ 4 Ut bü et . ve ne H noꝛ ſue nos icat⸗ i⸗ di⸗ in ui⸗ me⸗ one non ntin iã qᷓdã f̃ſurrectio:⁊ trãſeũt hoĩes a moꝛte qdã ad qᷓndã vitã: A mortẽè infidelitatis ad vitam fidei:a moꝛte falſitatis:ad vitã veritatis:AA moꝛte iniquitatis/ad vitam iuſticie. Eſt ergo ⁊ iſta quedã reſurꝛectio moꝛtuoꝝ. Apiat illã plenius:⁊ diluceſcat nobis vt cepit ¶ Ame amen dico vo⸗ bis:quia venit hora et nunc eſt. Nos expectamꝰ in finẽ reſurꝛectõeʒ moꝛ⸗ tuoꝛũ/nam ita credimus:ĩmo nõ expecta mus.Sed plane expectare debemus: He ꝙᷓ; em falſum credimus in fine moꝛtuos re ſurrecturos. Cum ergo vellet dñs ieſo in⸗ ſinuare nobis quandã reſurrectõem moꝛ⸗ tuoꝛũ/ante reſurrectõem moꝛtuorũ Hõ ſi cut laʒari vel filij illius vidue/vel filie ar chiſinagogi qui reſurrexerunt moꝛituri: nam et ipoꝝ moꝛtuoꝝ quedã reſurrectio facta eſt/ante reſurrectõem moꝛtuoꝝ.Sʒ ſicut hic dicit habet inqͥt vitã eternã/⁊ in iudiciũ non venit ſed trãſit a moꝛte ad vi tã. Ad quã vtã? Ad eternaʒ. Non aũt ſi⸗ cut coꝛpus laʒari.Tranſit em̃ ⁊ ille a moꝛ te ſepulchri ad vitam hominũ/ſed nõ et᷑⸗ nam/iterũ moꝛit᷑. Reſurrecturi aũt in fine ſeculi moꝛtui:in vitã eternã tranſibũt:Cũ ergo vellet dñs icſus vpᷣs magiſter cele⸗ ſtis / verbum patris et veritas demonſtra re nobis quandã reſurrectõem in vitã er⸗ nam/ante reſurꝛectõem moꝛtuox in eter⸗ nam vitã: Venit hoꝛa inquit: Tu pꝛocul dubio imbutus fide/reſurrectõem carnis cxpectabas:hoꝛã illã finis ſeculi diem iu⸗ dicij:quã ne ĩ iſto loco expectares:addi didit ⁊ nũc eſt Quod ergo dicit venit ho ra: Non diẽ de illa hoꝛa nouiſſima vbi in⸗ iuſſu ⁊ voce archangeli/⁊ in tuba dei dñs ipᷣe deſcendet de celo ⁊ moꝛtui in xpᷣo re⸗ ſurgent pᷣmi:deinde nos qui viuimꝰ viuz tes qui reliqui ſumus/ſimul rapiemur cũ illis in nubibꝰ obuiam xpo in aera / et ita ſemꝑ cum domio erimus. Et veniet hoꝛa illa:ſed non eſt nunc.lhoꝛa vero iſta que ſit: Aduertite.Quid in ea fit? Quid niſi reſurrectio moꝛtuoꝛum? Vlt q reſurgũt: in eternũ viuãt:? hoc erit ⁊ nouiſſima ho ra:OQuid ergo? Quomõ intelligimus du⸗ as iſtas reſurrectiones: Nunquid foꝛte qᷓ nũc reſurgunt/tüc non reſurgẽt: vt alioꝝ fiat tunc reſurꝛectio alioꝝ nunc? NHon eſt X LCa. V vita:et non erit in moꝛte. Moꝛtuus ergo tnon erit in moꝛte. Moꝛtuus ergo ita. Mam iſta reſurrectione ſi recte credi⸗ erat ⁊ ruixit:pierat ⁊ inuẽtus ẽ̊. Fit ꝑinð dimus reſurreximus:et noſipſi qui iam re ſurreximus/alterã in fine reſurrectionem expe ctamus. Sed ⁊ nunc in eternã vitam reſi urreximus:ſi in fide ip̃a pſeuerant᷑ ma⸗ nemus.Et tunc in eternã vitã reſurgemus guando angelis coequabimur. IJpie g di⸗ ſtinguat / ipſe aꝑiat qð loqui auſi ſumus: Quomõ fiat reſurrectio ante reſi urectõeʒz: Hon alioꝝ ⁊ alioꝝ/ſed eoꝛundẽ:nec taliſ qualis laʒari/ſed ĩ vitã eternã.Apꝑiet pla ne. Audite diluceſcentem magiſtrũ ⁊ illa bentẽ coꝛdibus nr̃is ſolem nr̃m: Nõ quẽ deſiderant oculi carnales/ſed cui eſtuant aꝑiri oculi coꝛdis. Iphm ergo audiamus. Amen amẽ dico vobis:quia venit hoꝛa ⁊= nunc eſt.quãdo moꝛtui/ Tlidete expᷣmi re lſurrectõem: quando mortui audient vocẽ filij dei:⁊ qui audierint vinet Quare addidit/q audierint viuẽt: Por ſent em̃ audire niſi viuerent? Sufficeret ergo venit hoꝛa ⁊ nnuc eſt:quãdo moꝛtui audient vocem filij dei. Jam nos ſi intel⸗ ligeremus viuentes eos: quãdo niſi viue rent audire non poſſent:nõ inquit qꝛ vi⸗ uunt audiunt/ſed audiendo reuiuiſcunt. Audient:et qui audierint viuent. Quid eſt ergo audient / niſi obaudient? Quan⸗ tum em̃ ꝑtinet ad auris auditũ: non om̃s qui audient/viuent.Multi em̃ audiunt et nõ credunt. Audiendo ⁊ nõ credẽdo /nõ obaudiunt: MNon obaudiendo/nõ viuent. Itaq; hic qͥ audiẽt:nihil ẽ alið qᷓ; qͥ obua⸗ diẽt Qui ergo obaudierit viuẽt.Certi ſũt ſecuri ſunt viuent. Pꝛedicat᷑ xpᷣs/verbum dei filius dei/ꝑ quẽ facta ſunt omĩa/certe diſpenſatõis gr̃a: aſiumpta carne natꝰ ex virgine:infans in carne/iuuenis in carne: patiens in carne/moꝛiens in carne:reſur⸗ gens in carne/aſcendens in carnc/ꝙmit⸗ tẽs reſurꝛectõem carni/ꝙmittẽs reſurrec⸗ tionem mẽti: mẽti ante carnẽ/carni poſt mentẽ. Qui audit ⁊ obaudit viuet: Qui aũt audit ⁊ nõ obaudit id ẽ qͥ audit ⁊ con tempnit/audit ⁊ nõ credit nõ viuet.Qua re nõ viuet:?: Quia nõ audit.Quid eſt nõ audit⸗? Non obaudit. Ergo qui audierĩt viuent. Attẽde nüc quid dixeramꝰ diffe⸗ rendum:vt nunc ſi fieri potuerit aꝑiatur. Subiecit cõtinuo de hac ipſa reſurrectõe. Sicut em pr̃ hʒ vita i ſemetipo:ſic Dedit ⁊ filio vitã hre in ſemetipſo· —eLõõü 7 . 5 R õõl 3 E Joh. Tract. XIX Quid eſt habet vitã pr ĩ ſemetipſo: Non alibi habet vitã niſi in ſemetipſo: Viuere quipe ſuũ in illo eſt ⁊ nõ aliunde. Et nõ alienũ eſt nõ quaſi mutuat᷑ vitã/nec qua ſi pticeps ſit vite/eiꝰ vite q̃ nõ ẽ qð ipſe.ſiʒ habet vitã in ſemetipᷣo / vt ipa vita ſidi ſit ipe Si potuero adhuc modicũ qͥd inde di cere exemplis ꝑpoſitis ad intelligentiam vfam infoꝛmandã /dño adiuuãte potue⸗ ro:et pietate intentionis vr̃e. Viuit deꝰ: viuit ⁊ anĩa.Sed vita dei imutabilis eſt: vita anime mutabilis eſt. Deus nec ꝓfi⸗ cit nec deſicit/ſed ẽ ipᷣe ſemꝑ:in ſe eſt vita vt eſt: Mon alit᷑ nũc/nõ alit᷑ poſtea /aliter antea Anie vero vita/valde alit᷑ atqʒ ali ter: Viucbat ſtulta/ viuit ſapiens: vi⸗ uebat iniqua/vinit iuſta. Nunc meminit nunc obliuiſcit᷑: Nunc diſcit/nũc diſcere ñ poteſt. Huũc ꝑdit qð didicerat:nunc reci⸗ pit qð amiſerat. Mutabilis vita anie. Et cum viuit anĩa in iniqtate /moꝛs eius eſt: Cũ autẽ fit iuſta.fit particeps alterius vi te:que nõ eſt quod ipſa.Erigẽdo ſe quip pe ad deũ ⁊ inherendo deo: ex illo iuſtiſi catur. Dictũ eſt em̃.Credenti in eũ q̊ iu⸗ ſtiſicat impiũ: deputat᷑ fides eius ad iu⸗ ſticiã. NHeſiciendo ab illa fit iniq: ꝓficien do ad illũ fit iuſta:HNonne videt᷑ tibi qua ſi aliquid frigidum/igni admotũ ferueſ⸗ cere.remotũ ab igne toꝛpeſcere? Nõne vi der tibi quiddã tenebꝛoſum admotũ lu⸗ ci clareſcere:r̃motũ a luce nigreſcere? Ta le quidd eſt anima:nõ tale aliqͥd deus. Poteſt ⁊ homo dicere habere ſe lucẽ nũc in oculis ſuis.Dicãt ergo quaſi quadam voce ꝓpꝛia oculi tui ſi poſſunt:habemuſ lucem in nobis ipᷣis. Cõtra dicit᷑ / nõ ꝓpᷣe dicitis:habere vos lucem ĩ vobiſipᷣis:ha betis lucẽ:ſed in celo. Habetis lucem/ſi foꝛte nox eſt:ſed in luna/in lucernis: non in vobiſipᷣis:Nam clauſi amittit s: qð aꝑ ti ꝑcipitis. Mõ in vobiſipᷣis habetis lucẽ᷑. Sole occidente:tenete lucem ſi poteſtis. Nox eſt:⁊ ĩ lumĩie nocturno pfruimi.Sub ductalucerna:tenete lucẽ.Cũ vero ſub⸗ ducta lucerna in tenebris remaneatis.nõ lucem in vobiſipᷣis habetis. Hoc eſt ergo habere lucem in ſemetipſo:nõ indigere lu cem ex altero.Ecce vbi ſi quis intelligat/ oſtendit filiũ equalẽ pat᷑:vbi ait. Sicut ₰ habet pat vitaʒ in ſemetipſo. ſic de — dit ⁊ filio vitã habere in ſemetipo: Vt hoc ſolũ interſit inter patrẽ ⁊ filiũ.qꝛ pater habet vitam in ſemetipᷣo quã nemo ei dedit: Filius autẽ habʒ vitam in ſemet ipſo / quam pater dedit: ¶ Sed etiam hic oꝛitur aliquid nubilum diſcutiendum Non deſiciamus / intenti ſimus: paſcua mẽtis ſunt:nõ faſtidiamus vt viuamꝰ.Ec ce inquis fateris ipᷣe /quod vitã filio pat᷑ dedit:vt habeat eam qͥdem in ſ. emetipſo ſicut pater habet vitã in ſemetipᷣo. Hõ in digens ille:nõ indigeat ⁊ iſte: vt ſit ille vi ta ſit et iſte:⁊ vtrũq; cõiũctũ vna vita/nõ due / quia vnus deus / nõ duo dij: et hoc ip ſum ſit eſſe vitã. Quomõ ergo dedit filio vitam pater:Mõ ſic quaſi ante fuerit filiꝰ F ſine vita:atq; vt viueret a pr̃e accepit vi- tam: NHã ſi hoc eſſet:nõ haberet vitã in ſe metipᷣo.Ecce de anima loquebar.Eſt aĩa et ſi nõ ſit ſapiens/⁊ ſi nõ ſit iuſta anĩa eſt: et ſi nõ ſit pia/anima eſt. Aliud ẽ eſſe ani ma/aliud vero eſſe ſapientè: eſſe iuſtã/eẽ piam.Eſt ergo aliquid quod nõ duʒ ẽ ſa⸗ piens/nõdum iuſta nõdum pia: nõ tamẽ mqihil eſt/nõ tamen nulla vita eſt. Nam ex operibus quibuſdã ſuis oſtendit ſe vitã: et ſi non ſe oſtendit ſapientẽ/piã iuſtã.MNi ſi em̃ viueret: coꝛpus nõ moueret pedibꝰ greſſum/manibus opus/oculis intuitum/ auribus auditũ/n on aꝑiret os ad vocem linguã ad diſtinctõem vocũ nõ moueret. His itaq; operibus viuere ſe oſtẽdit:⁊ eẽ aliquid quod eſt coꝛpoꝛe melius.Sʒ nun quid his operibus /ſapientẽ /piã /iuſtam ſe oſtendit? Mõne ambulant/oꝑantur /vi dent/audiunt/loquunt᷑ et ſtulti/ et impij/ et iniuſti? Cũ vero ſe erigit ad aliqͥd qᷣ ipſa nõ eſt ⁊ quod ſupꝛa ipam eſt ⁊ a quo ipſa eſt: ꝑcipit ſapientiam / iuſticiã pieta⸗ tem/ſine quibus cũ eſſʒ/moꝛtua erat: nec vitam habebat qua ipſa viueret/ſed qua coꝛpus viuificaret. Aliud eſt enim in ani⸗ ma/vnde coꝛpus viuificat᷑:aliud vnde ip ſa viuiſicat᷑. elius quippe eſt qᷓ; coꝛous Sed melius quã ipa/eſt oeus.Eſt ergo ip ſa etiã ſi ſit inſipiens iniuſta ⁊ impia:vita coꝛpoꝛiſ Quia vᷣo vita eius eſt deus:quã do cũ ipſa eſt in coꝛꝑe / pꝛeſtat illi vigo⸗ rẽ/decoꝛem/nobilitatẽ/officia membꝛoꝝ: ſic cum vita eius deus in ipſa eſt: pꝛeſtat illi ſapientiam/pietatẽ/iuſticiã caritateʒ. Aliud eſt ergo quod pꝛeſtat᷑ coꝛꝑi de ani ma: aliud quod pꝛeſtatur anime de deo⸗ — — ——— — fupt i guo cia⸗ net gu lani⸗ lep u ita gva igo⸗ noy: eſtat ej. de ebee⸗ Viuiſicat ⁊ viuificat᷑.Moꝛtua viuiſicat: ſed ipſa nõ viuiſicat᷑. Veniẽte itaq; ver⸗ bo ⁊ infuſo audientibꝰ factiſq; illiſ non ſo lũ audientibꝰ/ſed etiã obedientibꝰ //reſur gertr anima a moꝛte ſua ad vitã ſuã: hoc ẽ ab iniquitate / ab inſipientia/ab impietate ad deũ ſuũ/qui eſt illi ſapientia /iuſticia/⸗ charitas. Reſurgat ad illũ /illuminet᷑ ab illo. Accedite inquit ad deum.Et qͥd no. bis erit? Et illuminamini.Si ergo accedẽ do illumiami et recedẽdo tenebramĩ:nõ erat in vobis lumen veſtrũ ſed in deo ve⸗ ſtro. Accedite vt reſurgatis.Si receſſeri⸗ tis moꝛiemini. Si ergo accedẽdo viuitis⸗ recedẽdo moꝛiemini:nmon erat in vobis vi ta vr̃a. Ipa eſt enĩ vita vr̃a.que ẽ lux ve⸗ ſtra. Quoniã apud te eſt fons vite: ⁊ in lu S mie tuo videbimꝰ lumẽ ¶ Mon ergo ſicut ania aliquid aliud ẽ anteq; ilummaret᷑ ⁊ fit melius cũ illumimnat᷑ ꝑticipatiõe melio ris /ita ⁊ verbũ dei/ſilius dei:aliquid ali⸗ ua erat anteq; acciperet vitã /vt ꝑticipan do habeat vitã.ſed vitã habet in ſemetip ſo:ac ꝑ hoc ipe ẽ ipᷣa vita. Quid ergo ait dedit ſilio vitã habere in ſemetipo? Bꝛe⸗ uiter dixerim:genuit filiũ. Neq; enĩ erat ſine vita et accepit vitã:ſed naſcendo vi⸗ pð. xxxiij ta eſt. Pater vita eſt nõ naſcẽdo: ſiliꝰ vi⸗ ta eſt naſcendo Pater de nullo pfe: filiꝰ de deo patre. Pater quod eſt:a nullo eſt. Quod aũt pater ẽ:ꝓpter ſiliũ ẽ. Filiꝰ ve ro ⁊ quod ſiliꝰ eſt ꝓpter pr̃em eſt:⁊ quod eſt a pr̃e eſt. Et hoc ergo dixit vitã dedit filio vt haberet eã in ſemetipᷣo:tanq; dice ret: Pat᷑ qui eſt vita in ſemetipo: genuit filiũ qui eẽt vita in ſemetipᷣo. Pꝛo eo eni quod genuit/voluit intelligi dedit: tanqᷓ; ſi cuiquãa diceremus/dedit tibi deus eſſe. Cui dedit: Si alicui iã exiſtenti dedit eſ⸗ ſe on ei dedit eſſe quia erat antequã ei daret᷑ qui poſſet accipere. Cũ ergo audis dedit tibi eſſe:nõ eras qui acciperes/⁊ ex iſtendo accepiſti vt eſſes.DPedit ſtructoꝛ domui huic vt eẽt:ſed quid ei dedit⸗ Vt domꝰ eẽt.Cui dedit? huic domui.Quid ei dedit? VUt domus eſſet.Quomõ potu⸗ it dare domui vt domꝰ eſſet:Eteni ſi do⸗ mus erat:cui daret vt domus eſſet/qũñ iã domus erat? Quid eſt ergo: dedit ei vt domꝰ eẽt: Fecit ei vt domꝰ eſſet. Quidq ſilio dedit: Hhedit ei vt filiu s eſſet. Genu⸗ it vt vita eſſet:hoc ẽ dedit habere ei vitã Joh. Tract. XIXX LCa. in ſemetipo vt eſſet vita /nõ egens vita: ne participãdo intelligat᷑ habere vitã.Si en ꝑticipando haberet vitã nõ in ſemet⸗ ipſo:poſfet ⁊ amittendo eſſe ſine vita:hoc in filio ne accipias:ne cogites/ne credas. Aanet ergo pater vita:manet ⁊ filiꝰ vi⸗ ta. Pater vita in ſemetipᷣo non a filio:fili⸗ us vitq in ſemetipᷣo ſed a patre. A patre genitus vt eſſet vita in ſemetipo:pat᷑ ve⸗ ro nõ genitus vita in ſemetipᷣo: nec mino rẽ filium genuit qui creſcendo ſieret equa lis. Hon enĩ ad ſui pfectõeʒ adiutꝰ ẽ tpe: per quẽ ꝑfectum creata ſunt temꝑa:Ante omia tꝑa/ patri coeternus eſt. NHon enim vnquã pat ſine filio: Eternꝰ auteʒ pater eſt:ergo coeternus ⁊ filius. Quid tu ani⸗ ma? Moꝛtua eraſ:amiſeras vitã. audi pa⸗ trẽ:pꝑ filiũ ſurge:recipe vitã vt ĩ eo recipi⸗ 28s vitã quã nõ hẽs inſte /qꝗᷣ hʒ vitã ĩ ſemet ipᷣo: Viuiſicat & te pr̃ ⁊ filius:⁊ agit᷑ pria reſurrectio/quãdo reſurgis ad ꝑticipan⸗ dam vitã/quod tu non es: ⁊ participãdo efficeris viuens. Reſurge a moꝛte tua ad vitã tuam/qui eſt deus tuꝰ:⁊ tranſi a moꝛ te in vitã eternam. Habet eni vitã eternã pater in ſemetipᷣo⸗Nam ſicut pater ſuſci⸗ tat moꝛtuos et viuificat:ſic et filius quos vellet viuiſicaret. Quid ergo de illa re⸗ ſurrectione coꝛpoꝛis: Nam et iſti qui au⸗ diunt ⁊ viuunt:vnde niſi audiẽdo viuũt. Amicus enĩ ſpõſi ſtat ⁊ audit eum/⁊a gau⸗ dio gaudet᷑ ꝓpter vocẽ ſponſijnon ꝓpter vocem ſuã:hoc eſt ꝑticipãdo non exiſten do audiunt ⁊ viuunt. Et omẽs qui audi⸗ unt viuũt:quia omẽs qui obediũt viuũt ih ¶Dic aliquid dñe etiã de reſurrectione carnis. Fuerunt enĩ qui eã negarent ⁊ di⸗ cerent:quia iſta ſola eſt reſurꝛectio q̃ fit ꝑ. fidem. Cuiꝰ reſur:ectioĩs mõ dñs fecit cõ memorationẽ ⁊ inflãmauit nos:quia qui⸗ dã moꝛtui audiunt vocẽ ſilij dei et viuẽt. Non eoꝝ qui audierint alij moꝛient᷑/alij viuent:ſed omẽs qui audierint viuẽt:qͥa omnes qui obedierint viuent.Ecce vidi⸗ mus reſur:ꝛectõem mentis:nõ ergo amitta mus de ſide reſurꝛectõeʒ carnis:Et niſi tu oñſſe ieſu dixeris eam:quẽ opponemꝰ odic toꝛibus? Omẽs eni ſecte que ſe aliqua re ligione hominib“ inſerere pᷣſumpſeft: nõ negauerũt iſtã mentiũ reſurrectõeʒ:ne di ceretur eis.Si nõ reſurgit anĩa: quare mi hi loq̃ris? Quid in me facere vierei non Joh. Tract. XIX facis ex deterioꝛe melioꝛeʒ: q̃re loq̃eris? Si nõ facis ex iniquo iuſtũ:quare loque⸗ ris: Si aũt facis ex iniquo iuſtũ:⁊ ex im⸗ pio piũ: ⁊ ex ſtulto ſapientẽ:ſateris reſur gere aniam meã: ſi tibi obtemꝑauero /ſi ti bi credidero. Volẽtes ergo ſibi credi om nes qui inſtituerũt alicuiꝰ etiã falſe reli⸗ gionis ſectã.negare iſtã mentiũ reſurre⸗ ctionẽ non potuerũt. Omnes de illa con⸗ ſenſerunt. Sed multi carnis reſurꝛectõem negauerunt:dixerunt in ſide iã factã eſſe reſurꝛectõem:Talibus reſiſtit apłs dicẽs Ex qᷣbus ẽ hymeneꝰ ⁊ filetꝰ: qui circa ve ritatẽ oberrauerũt: dicentes reſurrectio⸗ nem iã factã eſſe:⁊ fidem quoꝛundã ſub⸗ uerterũt. Jã factã eſſe reſurꝛectõem dice bant.Sed eo modo vt alia non ſꝑaret᷑:et repꝛehen ebant homies qui ſꝑabant re⸗ ſurꝛectõem carnis: velut iam reſurrectio que ꝓmiſſa erat: credẽdo impleret᷑ in mẽ te. Repꝛehendit eos apłs. Cur eos repꝛe hendit:? Nõne hoc docebant quomõ dñs loquebatur? Venit hoꝛa ⁊ nunc ẽ quãdo moꝛtui audient vocẽ ſilij dei:⁊ qui audie rint viuent. Sed de vita mentiũ loquoꝛ adhuc Ait tibi ieſus. Nondum loquoꝛð vita coꝛpoꝝ ſed loquoꝛ de vita vite coꝛ⸗ poꝝ.id ẽ de vita animaꝝ: in quibꝰ ẽ vita coꝛpoꝝ. Nam ſcio eſſe coꝛpoꝛa in monu⸗ mentis iacẽtia/ſcio ⁊ corꝑa veſtra in mo⸗ numentis futura: Mõdum de illa reſurre⸗ ctione loquoꝛ.De iſta loquoꝛ / de iſta re⸗ ſurgite:ne ad penam ĩ illa reſurgatis. Sʒ vt noueritis qꝛ de lla loquoꝛ: qͥd addo? Sicut enim habet pater vita in ſe metipſo: ſic dedit et filio habere vi tam in Senplo⸗ ſo? Hec vita quod pa⸗ ter ẽ quod ſilius ẽ:ad quid ꝑtinet:ad ani mã/an ad coꝛpus: mon eni vitã illam ſa pientie ſentit coꝛpus:ſed mens rationalis Nam nec omĩs anima poteſt ſentire ſapiẽ tiã. Habet eni ⁊ pecus animã: ſed peco⸗ ris anima nõ poteſt ſentire ſapientiã.Er⸗ go anĩa humana poteſt ſentire iſtã vitam quã habʒ pater in ſemetipſo ⁊ dedit filio vitã habere in ſemetipſo: quia illud ẽ ve rum lumen quod illuminat nõ omnẽ ani⸗ mã:ſʒ oẽm hominẽ venientẽ in hũc mñũdũ Cũ enĩ ipſi mẽti loquoꝛ audiat:id ẽ obe⸗ Diat ⁊ viuat. Holi itaq; dñe tacere de re⸗ ſurrectione carnis/ne non eã credãt homi nes.⁊ remaneamus nos argumentatoꝛes — —— nõ pꝛedicatoꝛes: Ergo ſicut habet pᷣat vi⸗ tam in fſemetipſo:ſic dedit et filio habere vitam in ſemetipſo. Intelligant qui audi unt:credant vt intelligãt:obediant vt vi⸗ uant: Audiãt uteu d. hic ſinitã eẽ reſurꝛectõem putent teſtatem et iudiciũ Au i enim de⸗ dit habere vitã in ſemetipſo:⁊ ptãtem de dit ei ⁊ iudiciũ facere: quia filius ho⸗ minis t᷑: Iſte eni chꝛiſtꝰ ⁊ flliꝰ dei:⁊ fili us homiĩs ẽ. In pᷣncipio erat verbũ:⁊ ver bũ erat apud deũ:⁊ deꝰ erat verbũ. oe —,.— erat in pꝛincipio apud deũ. Ecce quõ de Dit ei vitã habere in ſemetipᷣo. Sed quia verbũ caro factum ẽ ⁊ habitauit in nobiſ: ex virgine maria hõ factus /ſilius homĩs eſt. Pꝛoinde quia filius homis ẽ:qͥd ac⸗ cepit: Poteſtatẽ ⁊ iudiciũ facere.Quod iudiciũ: In fine ſeculi:⁊ ibi erit reſurrec⸗ tio moꝛtuoꝝ:ſed coꝛpoꝝ. Anias ergo ſu⸗ ſcitat deus /ꝑ xpᷣm filiũ dei:coꝛꝑa ſuſcitat ii deus p eundẽ xpᷣm ſiliũ homĩis. Dedit ei xlviij. Sʒ cũ ptãtem.hãc ptatem non haberet niſi acci peret:⁊ eẽt hõ ſine ptãte.Sʒ ipe ẽ filiꝰ ho mis:q ⁊ filius dei.HhHerẽdo eni ad vnitatẽ vſone ſilius hoĩs/filio dei:facta ẽ vna ꝑſo na eadẽq; filiꝰ dei qui et filiꝰhoĩs. Quid aut ꝓpt qͥd habeat dinoſcendũ ẽ. Filiꝰ homis habet aĩam :habet coꝛpus. Filius tamẽ dei quod ẽ verbũ dei:habet hoĩem tanq; anĩa coꝛpus.Sicut ania hñs coꝛpus nõ facit duas ꝑſonas ſed vnum hoĩem:ſic verbũ habens hoĩem.non facit duas ꝑpſo nas ſed vnũ chꝛiſtũ. Quid ẽ hõ? Anĩa ra tionalis habens coꝛpus. Quid ẽ chꝛiſtꝰ?⸗ Verbũ dei habens hoĩem. Video ðᷣ qui⸗ bus rebus loquar.et quis loquar:et qui⸗ bus loquar. Nunc audite de reſutrectiõe coꝛpoꝝ non me ſed dñm locuturũ: ꝓpter eos qui reſurrexerũt ſurgẽdo a moꝛte / in⸗ herẽdo vite. Cui vite?: Que nõ nouit moꝛ tem. Quare nõ nouit moꝛtẽ? Quia neſcit mutabilitatẽ. Quare neſcit mutabilitatẽ? Quia vita eſt in ſemetipᷣo.Et ptatem de⸗ dit ei ⁊ iudiciũ facere:quia filius hoĩs eſt Quod iudiciũ ⁊ quale iudiciũ: lit mirari hoc:ꝗꝛ dixi dedit ei ptãtem ⁊ iu diciũ facere. Quia venit hora:non ad didit/ ⁊ nunc eſt. Ergo hoꝛam quadam vult inſinuare:in fine feculi.Hoꝛa autem nunc ẽ vt reſurgãt moꝛtui:hoꝛa erit in ſine et dedit ei po⸗ * ij. ſent. diſ. * o EAE ☚ klyii& ☛ . n SeνWπ – = — e i ſat 9 * e⸗ T 120 dans n ſeculi vt reſurgãt moꝛtui. Sed reſurgant nũc in mẽte:tunc in carne. Reſurgãt nunc in mente ꝑ ver bũ dei filiũ dei: reſurgent tunc in carne ꝑ verbũ carnẽ factũ filiũ ho minis: Meq; eni ad iudiciũ viuoꝝ ⁊ moꝛ⸗ tuoꝝ pater ipſe venturus ẽ:nec tamẽ re⸗ cedit a filio pater. Quomõ ergo non ipᷣe venturus ẽ? Quia nõ ipſe vidcebit᷑ in iudi cio. Videbũt in quẽ pupugerũt. Foꝛma illa erit iudex que ſtetit ſub iudice:illa iu dicabit que iudicata eſt. Judicata em̃ ini q;: iudicabit iuſte. Veniet ergo foꝛma ſer ui:⁊ ipſa apparabit. Etem̃ foꝛma dei:quõ appareat iuſtis ⁊ iniuſtis? Nam ſi iudiciũ nõ ſieret niſi inter ſolos iuſtos: apareret tanquã iuſtis foꝛma dei. Quia vo iudici um futurũ ẽ iuſtoꝛũ ⁊ iniquoꝛũ /nec licet vt iniqᷣ videãt deũ. Beati cnĩ mũdo cot⸗ de quia ipſi deũ videbunt: Talis appare⸗ bit iudex qualis videri poſſit/⁊ ab eis qͥs coꝛonaturus ẽ:⁊ ab eis quos damnaturꝰ eſt Foꝛma ergo ſerui videbit᷑:occulta erit foꝛ na dei. Occultꝰ erit in ſeruo filius dei ⁊ apparebit filius homĩs:quia ptãtem de⸗ dit ei ⁊ iudiciũ facere quia filiꝰ homis ẽ: Et qa ipſe ſolꝰ apꝑebit in foꝛma ſerui:pr aũt nõ appebit quia nõ eſt indutꝰ foꝛma ſerui: Ideo ſuꝑius ait. Pater nõ iudicat quẽquã:ſed omne iudiciũ dedit fiuo.GBe ne ergo dilatũ ẽ: vt ipᷣe eſſet expoſitoꝛ qͥ ꝓpoſitoꝛ.Suꝑiꝰ em̃ occultũ erat/nũc aũt vt arbitroꝛ manifeſtũ ẽ: quia dedit ei po⸗ teſtatẽ ⁊ iudiciũ facere:quia pater nõ iu⸗ dicat quẽq;/ſed omne iudiciũ dedit filio Quia iudiciũ per illã foꝛmã futurũ ẽ quã nõ habet pater.Et quale iudiciũ: Nolite mirari hoc:quia venit hoꝛa:non ea q̃ nüc eſt vt reſurgant anie:ſed que futura ẽ vt reſurgant coꝛꝑa:Expꝛeſſius hoc dicat vt ealumniã hereticus negatoꝛ reſurrectiõis coꝛꝑis nõ inueniat:quãqᷓ; iã intellectꝰ elu ceſcat.Cũ ſuꝑius dictũ eſſet/venit hoꝛa/ addidit ⁊ nunc eſt MAdo aũt/venit hoꝛa et nõ addidit/et nunc eſt. Tamẽ om̃s an⸗ ſas/omẽs clauiculas calumniaꝛũ:oẽs no⸗ dos laqueoꝛũ :apꝑta veritate diſrumpat. Holite mirari hoc:quia venit hoꝛa in qᷓ „ nes guiin monumentis ſunt. uid euidentiꝰ/quid expꝛeſſius: Coꝛ poꝛa ſunt in monumentis: anime nõ ſunt in monumłtis:nec iuſtoꝝ nec iniquoꝛum Juſti ania in ſinu abrahe fuit:iniqua ani ☚ R—N—ʒʒ . ma apud ĩferos torquebat᷑ In monum̃ tis nec illa nec illa.Suꝑuis quãdo ait venit hora et nũc eſt: obſecro intendite Hoſtis fratres quia ad panem ventris cũ labore puenit᷑: quanto magis ad panẽ mẽtis:Cũ labore ſtatis et auditis:ſʒ nos cũ maiore ſtamus et loquimur Si laboramus ꝓpter vos: conlaborare non debetis ppter eoſ⸗ dẽ vos Suꝑius ergo cũ diceret vẽit hora adderet ⁊ nſc eſt:quid ſubiecit: Quãdo moꝛtui audiẽt vocẽ filij dei: æ qui audie⸗ rint viuent. Mõ dixit om̃s moꝛtui audiẽt et qui audierint viuent. Moꝛtuos em̃ ini quos volebat intelligi. Et nunquid om̃s iniqui obaudiũt enangelio? Aperte dicit apłs:ſed non omẽs obaudiũt euangelio. Tamen qui audiũt viuent: quia omes 4 obaudiũt euangelio trãſeunt ad vitã eter nam ꝑ fidem. Hon tamẽ omẽs obaudiũt et hoc nunc eſt. At vero in fine omẽs qui ſunt in monumẽtis:hoc eſt: iuſti et iniuſti gudient vocemreius et procedent Quomodo noluit dicere et viuent? &m⸗ nes enim ꝓcedẽt:ſʒ non omẽs viuent: In eo quippe quod ſupra dixit/et qui audie⸗ rint viuẽt: in ipſa audicione vitã eternaʒ intelligi voluit et beatam:quã nõ omnes habebũt qui de monumẽtis ꝓcedent.Jã ergo et cõmemoracione monumẽtorũ et expᷣſſione ꝓceſſionis de monumẽtis:a pte intelligimus corpoꝝ reſurrectionẽ. Au⸗ diẽt omẽs vocem eius et ꝓcedẽt. Et vbi iudiciũ:ſi omẽs audiẽt et omẽs ꝓcedẽt⸗ Si omnes audiẽt et᷑ omnes ꝓcedẽt:quaſi totũ cõfuſum eſt: nihil video diſcretum. Certe acc pſti poteſtatem iudicandi: q̃a filius hominis es.Ecce aderis in iudicio reſurgent corpora:de ipſo iudicio dic ali⸗ quid: hoc eſt: de diſcrecione malorum et Alia lr̃a Bonox Et Hacon Auibene ſefe ut na in reſurretcone vite t qui male ege Alia lr ruut in reſurrectionem iudicii. Su⸗ mdia a vo pius cum de reſurrectione mẽtium et ani⸗ audiendo viuẽt.At vero reſurgẽdo et pꝑ⸗ cedẽdo de monumentis:non omẽs ad vi⸗ tam eternã ibunt ſʒ qui bene fecerũt Qui autẽ male/ad iudiciũ.hic enim iudiciuʒ ꝓ pena poſuit.⁊ erit dirẽptio nõ qᷓlis mõ eſt. Nam et modo ſeparamur non locis ſʒ maꝝ loqueret᷑:nũ quid fecit diſcretionem Sed omnes qui andient viuent:quia ob⸗ Alia lr̃a filij dei bo⸗ moꝛibus: affectioĩbꝰ/ deſiderijs /ſfide/ſpe/ charitate:Simul enim cuʒ iniquis viuimꝰ ſegd non vna vita ẽ omniũ. In occulto di⸗ rimimur / in occulto ſeparamur: quõ gra⸗ na in aera:nõ quomõ grana in hoꝛreo:t ſeparant᷑ grana in aera ⁊ miſcent᷑. Separã tur cũ a palea expoliantur: miſcent᷑/quia noõdum ventilant᷑. Tunc apta erit ſepara⸗ tio / ſicut moꝝ ſic ⁊ vite: Sicut ſapiẽtie ita ⁊ coꝛpoꝝ.Eunt qui bene fecerunt viuere cum angelis dei: qui male egerũt toꝛqri cum diabolo ⁊ angelis eius:⁊ tranſiet foꝛ ma ſerui. Ad hoc certe pꝛeſẽtauerat vt fa ceret iudiciũ:poſt iudiciũ perget hinc:du cet ſecum coꝛpus cui caput eſt:⁊ offeret re gnũ deo. Tunc plane videbitur foꝛma dᷣi que non potuit videri ab iniquie quoꝛũ viſioni foꝛma ſerui exhibenda erat. Dicit et alibi ſic/ ibunt iſti in cõbuſtionẽ eternã de quibuſdã ſiniſtris:iuſti aũt in vitã eter nam. De qua alio loco dicit. hhec ẽ aũt vi ta cterna:vt cognoſcant te vnũ veꝝ deũ/ ⁊ quẽ miſiſti ieſum xpᷣm. Tunc ibi apare bit: qui cum in foꝛma dei eſſet/non rapinã arbitratus ẽ eſſe ſe equalem deo.Zũc ſe Johᷣ.xiiij oſtẽdet: quomodo ſe dilectoꝛibꝰ ſuis oſtẽ ſurum ꝓmiſit. Qui eni diligit me ait man data mea cuſtodit: ⁊ qui diligit me dilige tur a patre meo/æ ego diligã eum: ⁊ oſten dam me ipm illi. Quibus loquebat᷑ pᷣſ⸗ ens eis erat:Sed foꝛmã ſerui videbant:foꝛmã aũt dei non videbant. Per iumentum ad ſtabulum ducebant᷑ curandi:ſed ſanati vi debunt/quia oſtendã inquit me ipſum il⸗ lis: Quomodo oſtendit᷑ equalis patri /cũ dicit philiſpo:qui me videt videt ⁊ patrẽ meuũ. Non poſſum ego a meipᷣo fa⸗ cere quicqʒ:ſicut audio iudico ⁊ iun Dicin meu iuſtum eſt. Et quia dicturi illi eramus: ſi tu iudicabis/a pater non iu dicabit quia omne iudiciũ dedit filio/nõ ergo ſcdᷣm patrẽ iudicabis: adiecit. Non poſſum ego a meipſo facere quicquã:ſed ſicut audio iudico/⁊a iudicium meũ iuſtuʒ eſt: Quia non quero voluntatem mea:ſed voluntatẽ eius qͥ miſit me erte ſilius quos vult viuiſicat:non que rit voluntatem ſuam/ſed voluntatẽ eius qui miſit illum. Non meã.non ꝓpriã:Hõ meam/ non filij hominis: Non meã que re ſiſtat deo. YFaciunt enim homines volun⸗ tatem ſuã/non dei:quando faciunt quod Dico vobis nõ 1 cere quicqua ni ſ trem facientem: Quecũq; ter facit. hec eadem ⁊ filius: ſta. qui no yoluntnõ quod iubet deus. Quãdo aũt faciũt qdðᷣvolũt vt tñ ſeq uãt᷑ volũtatẽ ðᷣi:ñ faciũt volũtatẽ ſuã q;uis quod volũt fa ciant: Holens fac quod iuberis:atq; ita ? hoc facias quod vis: et non voluntatẽ tu am ſacies ſed iubẽtis.Quid ergo ſicut au dio iudico? Audit ſilius ⁊ demonſtrat ei pater: Et videt filius patrẽ facientem. Et iſta diſtuleramus paulo enucleatius ꝓ vi ribus pertractare:ſi tempus nobis ꝑacta lecctione ⁊ vires remanſerint. Si dicĩ me poſſe loqui adpuc: foꝛte ⁊ vos audire iam non poteſtis: Item foꝛte auiditate audiẽ di dicitis poſſ umꝰ. Melius ẽ ergo vt ego infirmitatem meã fatear/ qui iam ſatigatꝰ loqui non poſſum:qᷓ; vt vobis iaʒ bene ſa ciatiſ:adhuc infundam quod non bene di geratis. Pꝛoinde huiꝰ ꝓmiſſiõis quã ad Hogdiernum tempus ſi ſupereſſet diſtule⸗ ram: tenete me adiuuante domino in cra⸗ ſtinum debitozꝛem Erplicit tractatus. xir. Incipittra⸗ cctatus.xx. De eo quod ⸗ tu ein uangeliocirca iopanne Amẽ amẽ oteſt filiusg a fe fa⸗ uod viderit pa⸗ enun pa —.Gʒ— e N „ meithi⸗ * . . — — noſtri ieſu chriſti maxime que iohanes cõmemoꝛat euangeli⸗ ne cauſa ſuper pectus domi ni diſcumbebat/niſi vt ſecreta altioꝛis ſa⸗ pientie eius ebiberet. ⁊ qd amãdo bibe⸗ rat: euangelizando ructaret ita ſecreta ſunt ⁊ pꝛofunde intelligentie vyt omẽs tur bent qui peruerſo ſunt coꝛde/c omnes cx erceãt qui recto ſunt coꝛde. Pꝛoinde ani⸗ maduertat caritas veſtra: ad hec pauca que lecta ſunt. Videamus ſi quomõ poſ⸗ ſumus donante ⁊ adiuuãte ipſo qui ver⸗ ba ſua nobis voluit recitari :que tunc au dita atq; conſcripta ſunt vt modo legerẽ⸗ tur:quid ſibi velit quod audiſtis dicere. Amen amen dico vobis nõ t filiꝰ aſe facere quicqʒ/niſi qð vidrit pa tre facientẽ: Quecũq; eni pf facit: ba domini⸗= 21S S — Zoh. Tract. xk La. v hec eadẽ ⁊ filius facit ſimiliter. VUñ autẽ natꝰ ſit ſermo iſte:cõmemoꝛãdi eſtis IZfpter ſuperioꝛa lectionis:vbi curauerat dominus quendaʒ inter illos/qui quinq; poꝛticibus piſcine illius ſalomonis iace⸗ bat:cui dixerat. Lolle grabatum tuum:⁊ * — — 2 „ vagde in domũ tuam. Hoc aũt fecerat ſab batis: Vnde pturbati iudei calumniaban tur:quaſi euerſoꝛem ⁊ pᷣuaricatoꝛẽ legis. Tunc eis dixerat. Pater meus vſq; mo⸗ do operat᷑: ⁊ ego operoꝛ. Illi enim carna⸗ lter ſapicnteſ: ſabbati obſeruatõem puta bant dñm poſt laboꝛem fabricati mundi vſcq; ad hunc diem quaſi doꝛmire: ⁊ ꝓpte rea ſanctiſicaſſe illum diẽ:exquo cepit ve lut a laboꝛibus requieſcere.Eſt aũt ſacra mentũ ſabbati antiquis patribus noſtris pꝛeceptum/quod nos chꝛiſtiani ſpũaliter obſeruamus:vt ab omni ſeruili opere.id eſt:ab omni peccato quia dñs dixit/omis qui facit peccatum ſeruus ẽ peccati /abſti neamus nos:⁊ habeamus quietẽ in coꝛde noſtro:id ẽ: tranquillitatẽ ſpũalem.Et qᷓ uiis in hoc ſeculo id conemur/ad eã tamẽ requiẽ ꝑfectam nõ ꝑpueniemus: niſi eũ de hac vita exierimus:Sed ideo dictũ ẽ deũ requieuiſſe:quia iã creaturã nullam code bat poſtq; pfecta ſunt omnia. Quietẽ ve⸗ ro pꝛopterea apellauit ſcriptura: vt nos Beneb. ij ammoneret poſt bona opera quieturos. Sic enim ſcriptũ habemꝰ in geneſi. Et fe⸗ cit deus omia bona valde: æ requieuit de us die ſeptimo. Vt tu hõ cũ attẽdis ipſũ poſt bona opera requieuiſſe: non tibi ſpe⸗ res requiem / niſi cum bona fueris opera⸗ tus.Et quẽadmodũ deus poſtea quã fe⸗ cit hominẽ ad imaginem ⁊ ſimilitudinem ſuam ſexto die/ in illo ꝓpfecit omnia opa .„ ſua bona valde: requienit ſeptimo die: ſic et tibi requiẽ nõ ſperes niſi cũ redieris ad ſimilitudinẽ dei in qua factus es: quã ſunt: Quis ẽ qui poſt tantam operis facili tatẽ quaſi poſt laboꝛẽ velit requieſcere⸗ peccãdo perdidiſti. Non enim dominus laboꝛaſſe dicendus eſt: qui iuſſit ⁊ facta Si iuiſit:⁊ aliqd ei reſtitit⁊ non ẽ factũ/⁊ vt fieret laboꝛauit:merito dicatur poſt la boꝛem requieuiſſe. Cum vero et in ipſo li bro geneſeos legamꝰ Dixit deus:fiat lux et facta eſt lux/ dixit deus/ fiat firmam̃tũ/ et factum eſt firmamẽtum/et cetera ĩ ver⸗ bo eius continuo facta.Cui rei atteſtat᷑ et pſalmus dicens: ipie dixit et facta ſunt / ip ſe mandauit et creata ſunt: quomodo pꝰ mundum factum/requiem quaſi vt ceſſa⸗ ret requirebat: qui in iubedo nunq; labo⸗ rauerat? Ergo illa miſtica ſũt:et ppterea ita poſita vt nobis requiem ſperemus pꝰ hanc vitam:ſi bona opera fecerimus. Jðo dominus retundens impudentiã et erro⸗ rem iudcoꝛum et oſtendens eos nõ recte ſapere de deo: ait illis ſcandaliʒantibus/ uod ſabbato operabatur hominũ ſanita tem. Pater meus vſq; modo operatur tet ego operoꝛ. Holite ergo putare quia ſab bato ita requieuit pater meus / vt ex illo non opercetur: ſed ſicut ipſe nũc operatur operoꝛ ⁊ ego.Sed ſicut pater ſine laboꝛe: ſic et filius ſine laboꝛe.Dixit deus ⁊ facta ſunt:dixit xpᷣs languẽti/tolle grabatũ tu⸗ um ⁊ vade in domũ tuam.et factũ ẽ. Ca⸗ tholica autẽ fides habet/ꝙ pfris ⁊ filij ope ra inſeꝑabilia ſunt ¶ hoc ẽ quod volo ſi poſſum loqui charitati veſtre. Sed ſcõm B illa verba dñi qui põt caꝑe capiat:qᷓ autẽ caꝑe nõ põt/nõ mihi aſſcribat /ſed tardi⸗ tati ſue: ⁊ cõuertat ſe ad illum/q coꝛ ape⸗ itr vt infundat quod donat: Poſiremo ?= ſi quiſquã ꝓpterea non intellexerit/quia nõ a me ſic dictũ eſt vt dici debuit: igno⸗ ſcat humane fragilitati et ſupplicet diuine bonitati. Habemꝰ eni intꝰ mgrm xpᷣm:qͥc quid ꝑ aurẽ vr̃am ⁊ os meũ caꝑe nõ potu eritis:i coꝛde vr̃o ad eũ cõuertimini:qui et me docet qsð loquoꝛ:⁊ vobᷣ quẽadmo⸗ du dignat diſtribuit /qui nouit qͥd det/et cui det.aderit petẽti/aperiet pulſanti:⁊ ſi foꝛte non dederit:nemo ſe dicat deſertũ. Foꝛtè enĩ aliqͥd dare differt:ſed neminẽ eſurientẽ relinqͥt. Si em̃ nõ dat ad hoꝛam exercet querentẽ: nõ cõtepnit petentem. Nligete g ⁊ attẽdite qͥd velim dicere:⁊ ſi foꝛte nõ poſſim:catholica fides h̊ hʒ firma ta ſpũ dñi in ſctis eiꝰ cõtra oẽm hereticaʒ prauitatẽ:quia pf̃is ⁊ filij opa inſepabilia ſunt. Quid ẽ qͥ dixi: Quõ ipᷣe pr ⁊ filius inſepabiles ſunt.ſic ⁊ oꝑa pfis ⁊ filij inſe⸗ ꝑabilia ſũt.Quõ pf̃ ⁊ ſiliꝰ iſepabiles ſũt⸗ Quia ipᷣe dixit:ego ⁊ p̃ vnũ ſumꝰ: quia pater ⁊ filiꝰ nõ ſunt duo dij ſed vnꝰ deꝰ: vbũ ⁊ cuiꝰ eſt verbũ vnus et vnicus de⸗: ynus pf ⁊ filiꝰ caritate cõplexi/vnuſq; ca ritatis ſpũs eoꝝ:vt ſiat trinitas pf et filiꝰ et ſpũſſanctꝰ. Mõ ergo tm̃ pfis ⁊ filij/ſed i iij et ſpũſſancti ſicut equalitas ⁊ inſepabili⸗ tas pſonarum: ita etiã oꝑa inſeparabilia ſunt: Adhuc planius dicã:quid ſit oꝑa in ſeꝑabilia ſunt. MHon dicit catholica fides/ quia fecit deus pr̃ aliquid/ fecit filiꝰ ali ⁊ ſpũſſctũs fecit.Per verbũ enĩ facta ſũt omiĩa:Quãdo dixit et facta ſunt:p verbũ facta ſunt:per chꝛiſtũ facta ſunt.In pꝛin⸗ cipio enĩ erat verbũ/æ verbũ erat apð de⸗ um/⁊ deus erat verbũ/omnia ꝑ ipᷣm facta ſunt.Si omnia ꝑ ipᷣm facta ſunt: dixit deꝰ ſiat lux/⁊ facta ẽ lux:in verbo fecit:ꝑ ver⸗ bum fecit. Ecce ergo nũc andiuimꝰ euan geliũ cũ reſpõderet ſtomachantibꝰ iude⸗ is:qꝛ non ſolũ ſoluebat ſabbatũ ſed ⁊ pa⸗ trẽ ſuũ dicebat deũ:eqlem ſe faciens deo Sic eniĩ ſcriptum ẽ in ſuꝑioꝛi capitulo.Cũ ergo tali eoꝝ errãti indignationi dei filiꝰ et veritas reſponderet ait/¶ Amẽ amẽ Dico vobis nõ pt filiꝰ a ſe kacere qᷣ quã miſi qð viderit prem faciente. Lanq́ᷓ; diceret. Quid ſcadalizati eſtis qͥs pr̃eʒ meũ dixi deũ:quia equalẽ me facio deo? Ita ſum eqlis:vt ille me gemuerit. Ita ſum equalis:vt nõ ille a me/ſed ego ab illo ſim. Hoc eni intelligit᷑ in his vᷣbis: nõ põt a ſe filius facere quicqᷓ; niſi qð vi⸗ dcrit pr̃em facientẽ:hoc eſt:quicq̃d filius Habet vt faciat/a pr̃e habʒ vt faciat.Qua re habet a pr̃e vt faciat?: Quia a pr̃e habʒ vt filius ſit: quia a patre habet vt poſſit: quia a patre habet vt ſit. Filio enĩ hoc eſt eſſe qð poſſe.homini non ita eſt:ex ↄpa⸗ ratione humane inſirmitatis /longe infra iacentis. Vtcunq; coꝛda ſuſtollite.Et ne foꝛte aliquis noſtrũ tangat ſecretũ ⁊ qua ſi coruſcatione magne lucis hoꝛreſcẽs:ſa piat aliquid ne inſipiens remaneat:non tamẽ ſe totũ ſapere putet ne ſuꝑbiat:⁊ qð ſapuit amittat. Homo aliud ẽ quod ẽ:ali ud quod poteſt. Aliquando eni ⁊ ẽ hõ et nõ poteſt qð vult. Aliquãdo aũt ſic ẽ hõ vt poſſit quod vult. Itaq; aliud eſt eẽ ip⸗ ſius:aliud poſſe ipᷣius. Si enim hoc eſſet eẽ ipius /qð eſt poſſe ipᷣius:cũ vellet poſ⸗ ſet. Deus aũt cui nõ eſt alia ſubſtantia vt ſit/et alia poteſtas vt poſſit/ſed cõſubſtã⸗ taale illi eſt quicqͥd eius ẽ/ ⁊ quicquidęẽ: da deus ẽ:non alio mõ eſt/⁊ alio mõ põt: ſed eẽ ⁊ poſſe ſimul habet/qͥa velle ⁊ face re ſimul habet.Quia potẽetia filij de prfe eſt/ideo ⁊ ſubſtantia ſilij ð patre eſt:æ da ſubſtãtia filij de patre/ideo potẽtia ſilij ᷣ patre ẽ. Non alia potentia ẽ in filio ⁊ alia ſubſtantia:ſed ipſa eſt potentia que ſub⸗ ſtantia: ſubſtantia vt ſit: potentia vt poſ ſit. Ergo qᷣa filius de pr̃e ẽ:ideo dixit /nõ põt a ſe filius facere quicq;:qͥa nõ ẽ filius a ſe/ideo nõ põt a ſe. Videt᷑ enĩ q̃ſi mino rem ſe feciſſe cũ dixit:nõ põt ſiliꝰ a ſe face quicqᷓ/ niſi qð viderit pr̃em facientẽ.hhic erigit ceruicem heretica vanitas: eoꝝ ſcʒ qui dicunt filiũ minoꝛẽ eẽ q; pater:mino ris poteſtatis/poſſibilitatis:nõ intelligen tes myſteriũ verboꝝ chꝛiſti.Attendat au tẽ caritas veſtra:⁊ videte quẽadmodum in carnali ſuo intellectu mõ turbent᷑ in ip⸗ ſis verbis xpᷣi.Hoc aũt pauloante pᷣlocu⸗ tus ſuʒ: quia omia ꝑuerſa coꝛda pꝑturbat: ſicut pia coꝛda exercet vᷣbũ dei: maxime qð ꝑ iohannẽ euangeliſtã dicit᷑. Alta eniĩ per illũ dicunt᷑:nõ qualiacũq; /nõ que fa⸗ cile intelligant iam here te audit verba iſta :erigit ſe et dicit nob. Ecce minoꝛ eſt filius qᷓ; pater. Ecce audi verba filij qͥ dicit:non poteſt filius a ſe fa cere qcq;ᷓ niſi qð viderit pr̃eʒ facientẽ.Ex pecta quẽadmodũ ſcriptũ eſt. Eſto man ſuetus ad audiendũ verbũ vt intelligas. Puta enĩ me cõturbatũ eſſe his verbis/qͥ dico equalẽ ptãtem maieſtatẽq; eẽ pr̃is ⁊ fulij:cũ audiui/nõ põt filiꝰ a ſe facere qͥc⸗ quã niſi qð viderit pr̃em facientẽ. ZLurba tus his vbis qro abs te: qͥ iã tibi videris intellexiſſe. Nouimus in euangelio filiuʒ ambulaſſe ſuꝑ mare: vbi pf̃em vidit am⸗ bulaſſe ſuꝑ mare: hic iam ille turbatur. Pone ergo qð intellexeras:et ſimul que ramus.Quid ergo facimꝰ? Verba domi⸗ ni audiuimus:non poteſt filius a ſe face⸗ re quicquã niſi quod viderit pr̃em facien tem.Ambulauit ipſe ſuꝑ mare:pater nun quã ambulauit ſuꝑ mare.Certe non facit filius quicqᷓ;:niſi quod viderit pr̃em faciẽ tem. Redi ergo mecum ad id quod dice⸗ bam:ne foꝛte ſic intelligẽdũ ſit vt de que⸗ ſtione ambo exeamus. Nam ego ſ̃m fidẽ catholicam: video quomodo exeam ſine offenſione ſine ſcandalo.Tu autem circũ Ecce iam hereticꝰ ſi foꝛ D „. — * „„ Math.xiiij 8 — ⸗ a⸗ ba cine geni leſ⸗ ſi ? .s. e . , R . * ac⸗ da lens f; tane gehi batur. Ulgoe dom⸗ ſeſgel⸗ run ſut acẽ dice⸗ qgͤe⸗ aficẽ nſne gancu Joh.xiiij . BGene.j. queris qua exeas/⁊ non inueniſ:niſi quia per ianuã non intraſti:ſed per maceriã ce⸗ cidiſti. Ergo quẽadmoduʒz potes a ruina tua collige te et intra per ianuã:vt ſine of fenſionc intres/ et ſine errore exeas. Per xpᷣm veni:nec ex coꝛde tuo afferas quod dicas:ſed quod ille oſtendit:hoc loque⸗ re.Ecce fides catholica quẽadmodũ exit de iſta ꝓpoſitione: Ambulauit filius ſuꝑ mare: Pedes carnis fluctibꝰ impoſuit:ca ro ãbulabat:diuinitas gubernabat. Quã do ergo caroambulabat et diuinitas gu⸗ bernabat:pat᷑ abſens erat:? Si abſẽs erat: quomodo ipſe filius dicit/pater autem in me manens ipſe facit opera ſua: Si ̊ pa⸗ cer in filio manens ipᷣe facit opera ſua:am bulatio illa carnis ſuper mare:a patre fie⸗ bat: per filiũ fiebat. Ergo illa ambulatio opus eſt patris ⁊ filij inſeparabile:vtrun⸗ ꝙ ibi operantẽ video. Nec pater filiũ de⸗ ſeruit / nec filius a patre diſceſſit. Iaq; qᷣc quid facit filius/non facit ſine patre:quia quicquid facit pat᷑ nõ facit ſine filio.Exi⸗ tum eſt hinc:videte quia recte noſ dicimꝰ inſeparabilia eſſe opera patris ⁊ fllij ⁊ ſpi rituſſancti Mam quomõ tu intelligis/ec ce fecit deus lucem ⁊ vidit filius pr̃em fa⸗ cientem lucem :ſᷣm carnalẽ inellectũ tuũ: quia ideo vis minoꝛẽ̃ intelligere quia di⸗ xit:mon poteſt ſilius a ſe facere quicq; niſi quod viderit pr̃em facientem. Fecit deꝰ pater lucẽ. Quã aliã fecit filiꝰ? Fecit deꝰ pater firmamẽtũ celuʒ inter aquas ⁊ aq̊s: vidit eum filius ſᷣm intelligentiã tuã tar⸗ dam et groſſam: qa vidit filius patrem fa cientem firmamentum et dixit: Mon po⸗ teſt filius a ſe facere quicq;: niſi quod vi⸗ derit pr̃em facientem. Da mihi alterũ ſir⸗ mamentũ:an tu amiſiſti fundamentſi? Su peredificati autẽ ſupra fundamentũ apo Roloꝝ ⁊ ꝓphetarũ :ipſo ſũmo lapide an gulari exiſtente chꝛiſto ieſu: pacant᷑ ĩ chꝛi ſto:nec cõtendunt ⁊ errant inhereſi. In⸗ telligimus ergo lucem factaʒ a deo patre: ſed per filium. Omnia ergo per ipſum fa⸗ caa ſunt:et ſine ipſo factum eſt nihil. Ex. NX cluſus: q̃ris qua exeas: Qua intraueras vide. Foꝛte nõ intellexiſti et hoc quod di xi:qua intraueras vide:ipſum audi dicẽ⸗ tem. Ego ſum ianua. Mon ſine cauſa ergo cute intelligentiam tuam: nec intelligen⸗ tiam vocandam/ſed plane ſtulticiã: De⸗ us pater fecit mundum. Quẽ fecit filius alterum mundum? Da mihi mundum ſi⸗ lij. Iſte in quo ſumus/cuius eſt? Nic no⸗ bis:a quo factus eſt? Si dixeris a filio:er raſti a patre.Si dixeris a patre nõ a filio. reſpondebit tibi euangeliũ: Et mundus per eum factus eſt:et mundus eum nõ co gnouit. Agnoſce ergo eum per quem fac⸗ tus eſt mundus/et noli eſſe inter illos qui eum non receperunt: qͥ eũ qui fecit mun⸗ dum non cognouerunt. Inſeparabilia er go opera patris et filij Sed hoc eſt:nõ po teſt filius a ſe quicquã facere: quod eſſet ſi diceret/non eſt filius a ſe. Etenim ſi fi li us eſt / natus eſt:ſi natus eſt /ab illo eſt de quo natus eſt. Sed tamẽ equalem ſibi ge nuit: Mon enim defuit aliquid generanti/ Aut tempus queſiuit vt generaret qui ge nuit coeternum: aut matrẽ queſiuit vt ge neraret: qͥ de ſe ꝓtulit verbũ:aut pat᷑ ge⸗ nerans etate pꝛcceſſerat filium vt minoꝛẽ filiũ generaret. Et foꝛte dicit aliquis: qa per multa ſecula in ſenectute ſua deus ſu ſcepit filium. Sicut pater ſine ſeuectute: ſic filius ſine incremento. Mec ille ſenuit nec ille creuit:ſed equalis equalem genu it:eternus eternum. Quomodo inquit ali quis eternus eternum? Quomodo flama tempoꝛalis generat lucem tempꝛoalẽ.Co eua eſt autem flãma generãs luci quã ge⸗ nerat:nec pꝛecedit tempoꝛe flamma gene rans lucem generatam. Sed ex quo inci⸗ pit flamma: Ex illo incipit lux. Da mi⸗ hi flãmã ſine luce:et do tibi deum patrem ſine filio. Hoc eſt ergo / non poteſt ſilius a ſe facere quicquã niſi quod viderit pr̃em facientem: quia videre filij/ hoc eſt natũ eſſe de patre. Mon alia viſio eius et alia ſubſtantia eius: nec alia potentia eiꝰ alia ſubſtantia eius. Totum quod eſt de pa⸗ tre eſt: Totum quod poteſt: de patre eſt: quoniã quod poteſt et eſt/hoc vnum eſt et de patre totum eft. ((Sequitur et ipſe in verbis ſuis et male intelligẽtes cõturbat:vt ad rectum intellectum reuo⸗ cet errantes. Cum dixiſſet: non poteſt ſi⸗ lis a ſe facere qcquã: niſi qd videnit pa⸗ ĩtellectꝰ vt auertet mẽtẽ ⁊ faceret ſibi ho i iüij Al nõ hẽt facit et filiꝰ alia ſimilia:ſed quecunq; pat quaſi duos fabros/vnũ magiſtrũ alterum diſcipulũ quaſi attẽdentẽ mgrjm: vbi gr̃a: faciẽtẽ arcã/vt quõ ille fecit arcã/ faciet ⁊ iſte alterã arcã ᷣm viſionẽ quã inſpexit in mgfro operante:Sed ne tale aliqd ſibi du plicaret in illa ſimplici diuinitate intelle⸗ ctuſ carnaliſ:ſecutꝰ ait. Quecunqʒ en unmiliter. Non enĩ ait quecunq; facit pr facit/hec eadẽ ⁊ filius facit ſimilit. Que il le:hec et ipe.Aundũ pr/mundum filius: mundũ ſpũſſctũs:Si tres dij/tres mundi Si vnus deus pf et filius ⁊ ſpũſſctũs:vnꝰ mundus factꝰ eſt a pre/ꝑ filiũ in ſpũſctõ. Hec ergo facit filius que facit ⁊ pat᷑:⁊ nõ diſſimilit facit.et hec facit ⁊ ſimiliter facit Jaã dixerat hec facit: quare addidit ſimili ter facit: Me alius prauus intellectꝰ vł er roꝛ in anima naſceret᷑. VUides em̃ homis opus:animꝰ eſt in hoĩe ⁊ coꝛpus. Animus im pat coꝛpoꝛi:ſed multũ intereſt iĩter coꝛ pus et animũ.Coꝛpus viſibile ẽ:animꝰ in uiſibilis: Inter potẽtiã virtutẽq; animi:⁊ cuiuſuis licet celeſtis coꝛpoꝛis: multum nitereſt. Imꝑat tñ animꝰ coꝛpoꝛi ſuo ⁊ fa cit coꝛpus:⁊ qð videt᷑ animus facere/hoc facit et coꝛpus. Videt᷑ ergo coꝛpus hoc idẽ facere qð animꝰ:ſed nõ ſimilit. Quo⸗ mõ hoc idẽ facit ſʒ nõ ſimilit᷑ facit? Animꝰ verbum apud ſe iubet lingue: ⁊ ꝓpfert ver bũ quod facit animꝰ: Fecit animꝰ/fecit ⁊ lingua:fecit dñs coꝛpoꝛis/ fecit ⁊ ſeruus: Sʒ vt faceret ſeruus:a dño accepit vt fa⸗ ceret/⁊ iubẽte dño fecit: hhoc idẽ ab vtro q; factum eſt: Sed nunquid ſimilit: Quõ nõ ſiłr ait aliquis: Ecce verbũ quod fecit animus meꝰ/manet in me:quod fecit lin gua mea /pꝑcuſſo aere tranſijt.et nõ ẽ.Cũ dixeris verbum in animo tuo/et ſonuerit ꝓlinguã tuam: Redi ad animũ tuũ:⁊ vi⸗ de quia ibi eſt verbum qð feciſti. Nunqͥd ſicut manſit in animo tuo/mãſit in lingua tua? Quod ſonuit ꝑ linguã tuã/fecit ling⸗ ua ſonans:fecit animus cogitans:Sed qð ſonuit lingua/tranſijt:quod cogitauit ani mꝰ/pmanet. Hoc ergo fecit coꝛpus qð fe cit animus:ſed nõ ſimiliter. YFecit enĩ ani⸗ mus quc tenet animus:fecit enĩ ligua qð ſonat ⁊ ꝑ aerẽ aurẽ verberat. Nñquid ſe⸗ qjueris ſillabas ⁊ facis vt maneant: Non ergo ſic pater ⁊ filius:ſed hec eadẽ fa cit:⁊ ſi militer facit. Si fecit deus celũ quod ma net: hoc fecit filius celũ qd manet. Sr fe⸗ lit pater hominẽ qui moꝛit᷑: eundem ſiliꝰ hominẽ fecit qui moꝛit᷑. Quecũq; fecit pa ſi in his ve roilſ ria Per fecit ⁊ filius inſtantia qꝛ ſimiliter fecit:⁊ quecunq; fecit pater tem⸗ quia non ſolũ ipſe fecit/ſed ⁊ ſimilit fecit. Pater eni fecit ꝑ filiũ:quia per verbũ fe⸗ cit pater omnia. uere in patre ⁊ filio ſeparatõem: nõ inuenis. Sed ſi aſſurrexi poꝛalia / hec eadem fecit flliꝰ tempoꝛalia: ſti / tunc inuenies: Si aliquid ſupꝛa men⸗ tem tuã retigili tunen inuenies. NHam in his verſaris que ſibi errans animꝰ fa⸗ cit:cũ imaginibus tuis loqueris/non cum verbo dei.Fallunt te imagines tue/tran⸗ ſcende coꝛpus ⁊ ſape animũ: tranſcẽde et animũ et ſape deum: non tangis deum ni ſi et animũ tranſieꝛis: quantominus tan⸗ gis:ſi in carne manſeris: Illi enim qui ſa piunt carnem: quꝗ longe ſunt a ſapiendo quod deus eſt: quia non ibi eſſent etiaʒ ſi animũ ſapent.Recedit homo multũ a vðᷣo quando ſapit carnaliter.⁊ multũ intereſt inter carnem et animũ: plus tamen inter⸗ eſt inter animũ et deũ. Tu ſi in animo es in medio es:ſi infra attendis/coꝛpus eſt: ſi ſupra attendis /deꝰ eſt. Attolle te a coꝛ poꝛe:tranſi etiam te. VYlide enĩ quod dir it pſalmꝰ:⁊ qmoneris quẽadmoð ſapiẽdꝰ põ ſit ðs. Facte ſunt inquit lacrime mee pa⸗ nes die ac nocte:cum dicit᷑ mihi quotidie vbi eſt deus tuus.Tanquã pagani dicãt. Ecce dij noſtri/deus veſter vbi eſt? Oſtẽ dunt eni illi quod videt᷑: nos colimus qð non videtur. Et cui oſtendamus? Homi⸗ ni qui non habet vnde videat.· Nam vti⸗ q; ſi ipſi deos ſuos vident oculiſ⸗hahemꝰ et nos alios oculos:vnde videamus de⸗ um noſtrum. Ipſi oculi mũdandi ſunt:ut videamus dominum noſtrũ. Beati enim mundo coꝛde: quia ipſi deum videbnnt. Ergo cum ſe cõturbatum dixiſſet cum di⸗ citur illi quotidie vbi ẽ deus tuus:hecme ditatus ſuʒ inquit quia dicitur mihi quo⸗ tidie vbi eſt deus tuꝰ.Et quaſi volens cõ pꝛehendere dominum ſuum :hec medita⸗ tus ſum ĩquit:et effudi ſuꝑ me aĩiam meã Vtg attingerẽ deũ meũ de quo mihi di⸗ cebat᷑ vbi ẽ ðs tuꝰ/nõ effudi aĩiaʒ meã ſuꝑ — — — — — -—r——ʒ—ʒ—ʒ—VUNG dita⸗ mes hidi⸗ iſue terra? Hon carne tranſis/ſed mente Ab⸗ ihce ⁊ ipſa. Quãuis luceãt/coꝛpoꝛa ſunt: duãuis dc celo fulgeãt coꝛpoꝛa ſunt. Tle ni: qm̃ foꝛte non te putas hahere quo eas cũ cõſideras iſta omnia. et vltra celeſtia coꝛpoꝛa quo iturus ſuʒ inquis:⁊ quid mẽY te tranſiturus ſum? Conſideraſti iſta oia? Conſideraui inquis. Vnde conſideraſti⸗ Ipſe cõſideratoꝛ apareat. Ipſe eni conſi Deratoꝛ iſtoꝝ omniũ diſcriminatoꝛ/diſti⸗ ctoꝛ ⁊ quodãmodo appenſoꝛ in libra ſapi⸗ entie:animus cẽ. Sine dubio melioꝛ ẽ ani mus quo iſta omnia cogitaſti:qᷓ; iſta omia gue cogitaſti. Animꝰ ergo iſte: ſpũs ẽ nõ coꝛpus. Tranſi et ipᷣm. Cõpara coꝛpoꝛa ip ſi animo pᷣmo: vt videas quo trãſeas.Cõ para illũ carni. Abſit:nec digneris cõpa⸗ — rare Compara illũ fulgoꝛi ſolis/lune/ſtel larũ:maioꝛ fulgoꝛ ẽ animi. Pꝛimo celeri⸗ tatẽ animi ipius vide. Vide ſi non vehe⸗ mentioꝛ ſcintilla eſt animi cogitantis ꝛq; ſplendoꝛ ſolis lucẽtis. Solem oꝛientẽ tu vides animo:motus ipſiꝰ quã tardꝰ ẽ ad animũ tuũ Cito tu potuiſti cogitare qð fa cturꝰ ẽ ſol q; ille facturꝰ ẽ: ab oꝛtu⸗ oc⸗ cidentẽ venturus ẽ. Jã ex alia parte cras oꝛit᷑. Vbi hoc fecit cogitatio tua : adhuc ille tardus ẽ:⁊ tu omĩa ꝑagraſti. Magna ergo res ẽ animus:Sed quomõ dico tran ſi ⁊ ißm? Quia ipſe animus mutabilis eſt: qᷓuiſ melioꝛ ſit oĩ coꝛpe.aodo nouit:mo do non nouit:mõ obliuiſcif/mõ recoꝛdat᷑: mõ vult. modo nõ vult: mõ peccat:mõ iu⸗ ẽ.Tranſi ergo oẽm mutabilitatẽ mon ſolũ omne quod videt᷑ ſed ⁊ omne 5 mu tat᷑. Tranſiſti em̃ carnẽ que videt᷑. Arantt celũ/ſolẽ/lunã ſtellaſq;: trãſi ⁊ omẽ qð mu lak. Yã eni iſtis tranſ actis yeneras ad ani muiũ tuum: ſed ⁊ ibi inueniſti mutabilitatẽ animi tui NMunquid mutabilis ẽ deꝰ? Trã — — — — — carnem meꝗ ſed ſup me:Trãſcendi me vt Allü tangerẽ. Ille em ẽ ſuper me qui fecir mBe. Hemo eum attingit:niſi qui ſe traſie⸗ riit. Cogita coꝛpus:moꝛtale / terrenũ ẽ:ꝛ fragile /coꝛruptibile ẽ. Abijce. Sed foꝛ⸗ te earo temꝑaliſ ẽ Alia coꝛpoꝛa cogita: ce leſtia coꝛꝑa cogita:maioꝛa melioꝛa :ſplẽ⸗ diga ſũt Attede ⁊: ipſa velut fulgura vol uuũt᷑ ab oꝛiẽte ad occidentẽ:nõ ſtant:vidẽ tur oculis non ſolũ ab homie ſed etiam a peccoꝛe. Tranſi ⁊ ipſa. Et quomõ inqᷣes tranſeo celeſtia coꝛpoꝛa: cum ambulo in ſi ergo ⁊ animũ tuũ:effunde ſ upꝑ te animꝗ — — tu vt cõtigas deũ: de quo tibi dicit᷑ rybi eſt deus tuꝰ. e putes te aliquid factuꝝn quod hõ nõ poſſit hoc fecit ipſe iobanes — 7 terzã q; calcauit: traſcendit maria que vi⸗ debat/ tranſcẽdit aerẽ vbi alites volitãt: tranſcẽdit ſole/tranſcendit lunam.trãſcẽe⸗ Dit ſtellas:tranſcẽdit oms ſ pũs qui nõ vi dentur / tranſcendit mentẽ ſuam: ipam ra⸗ tionẽ. animi ſui. Tranſcẽdens iſta omnia ſuꝑ ſe effundens animã ſi uã/quo guenit? Auid vidit:? In pꝛincipio erat verbũ :et verbum erat apud deũ. Si ergo ſeparati⸗ onẽ nõ vides in luce: quid ſ. eꝑatõem q̃ris in oꝑe: Tlide deũ/vide verbũ eius/ Inhe re verbo diceti:quia ipᷣe dicẽs nõ ſillabiſ dicit ſed ſplẽdoꝛe ſ apie fulget. Hoc ẽ di⸗ cere / qð dictũ eſt de ſapĩa ipius:cãdoꝛ eſt lucis eterne. Attẽde candoꝛẽ ſolis: in ce⸗ loeſt/a expandit candoꝛẽ ꝑ terras omẽſ/ per mania omnia: ⁊ vtiq; coꝛꝑalis lux eſt. Si ſeparas cãdoꝛẽ ſolis a ſole:ſ epa vbuʒ a pfr̃e.De ſole loͥꝛ. Lucerne vna flamu⸗ la tenuis q̃ vno flatu poſſit extingui:ſpar des: ſexpatõem nõ vides. Intelligite frẽs cariſſimi prem ⁊ filiũ ⁊ ſpiritũſanctũ inſe pabilit᷑ ſibi coherere:trinitatẽ hanc vnum deñ ⁊ oĩa oꝑa vniꝰ dei:hec eẽ pfis/hec es filij/ hec eẽ ſpuſſãcti. Cetera q ſequuntur que ꝑtinent ad ſermonẽ ipᷣius dñi nf̃i ieſ u xpᷣi in euãgelio: qm̃ ⁊ craſtino die ſermo debet vobis: adeſtote vt audiatis Erxplicit tractat 2.xx. Incipit tracta tus.xxj.Ab eo qð ſcriptu e. Date eni diligit filiũ ⁊ omnia demoſtrat ei qᷓ ipſe facit.⁊ maiora his demon ſtrabit ei oꝑa: vt vos miremini. vſ q; ad eu locu vbi ait:vt omnes ho norificent filiũ ſicut honorificant prem:q nõ honorificat filium non Pom ificat patrem qui miſit illu. Eſterno die quãtũ dñs donare dignat⸗ eſt: qua potuimus facul⸗ — tate tractauimꝰ ⁊ qᷓ potui⸗ mꝰ capacitate ĩtelleximꝰ: quõ inſepabilia ſunt opera patris ⁊ filij:nec alia facit pa⸗ euangeliſta.Tranſcẽdit carnẽ/tranſcẽdit it lucẽ ſuã ſuꝑ cũcta q ſubiacẽt: vides lu cẽ ſparſã a flaãmula generatã:emiſſionẽ vi „Pr 6* 4 2 4 . 1 7 . Job. Grac. wal. ꝑ ſiliũ:ſecutus alt quod hodie lectũ audi uimus ¶ Pater euim diligit filiñn:ꝛ, eet omig demonſtrat ei que ipſe factt. B Rurſus moꝛtalis cogitatio perturbat᷑ He monſtrat pater filio que ipſe facit: Ergo agit aliquis Seoꝛſuʒ pater facit:vt poſſit fi lius videre quod facit. Rurſus occurrunt ter / alia filius: ſed omnia pater facit ꝑfi⸗ liũ tanquã per verbum ſuũ/de quo ſcrip⸗ tũ ẽ:omĩa ꝑ ipᷣm facta ſunt et ſine ipſo fa⸗ ctum eſt nihil. Sequentia verbã hodie vi deamus /et ab eodẽ dño eiꝰ miſericoꝛdiã et depcemur ⁊ ſpemus:vt pᷣmũ ſi dignũ ip ſe iudicat intelligamꝰ quod veꝝ ẽ. Si au tẽ nõ potuerimꝰ nõ eamus in illud qðs fal ſum eſt. Melius eſt enĩ neſcire qᷓ; errare:ſʒ ſcire ẽ melius q; neſcire. Itaq; ante omĩa conari debemus vt ſciamus: ſi potuerimꝰ deo gras. ſi at ñ potueriꝰ interi ꝑuenire ac veire ad vitatẽ:nõ eamꝰ ad falſitatẽ. Qui eniĩ ſumꝰ et qͥd tractẽꝰ“ cõſiderare dẽmꝰ. Hoies ſumꝰ carnẽ poꝛtãteſ ĩ hac vita äbu lantes:⁊ ſi iã de ſemine vbi dei renati/ta⸗ DODia inqͥt demõſtrat ei humane cogitatiõi tanq; artiſices duo.ve lut ſi faber voceat filiũ ſuũ artẽ ſuam ⁊ de monſtrat ei quicquid facit: vt poſſit etiaʒ ipſe facere quod viderit patrẽ facientem q̊ ie fat. Cũ ̊ pr fac filiꝰ nõ facit:vt poſſit vidᷣre filiꝰ qð pa ter facit. Certe omia ꝑ ipᷣm facta ſunt ⁊ ſi⸗ ne ipᷣo factũ eſt nihil. Hinc videamꝰ quẽ⸗ admodũ pater demonſtrat filio quod fa⸗ — – — — — — men ita in xpᷣo innouati: vt nõdum peni⸗ tus ab adã expoliati. Quod eni noſtrum moꝛtale ⁊ coꝛruptibile aggrauat aĩiaʒ: ex adã eſſe apparet ⁊ manifeſtũ ẽ: qð aũt no⸗ ſtrũ ſpũale ſubleuat animã: ð dei dono mia cius qͥ vnicũ ſuũ miſit cõicare nobiſ⸗ cum moꝛtẽ nr̃am ⁊ ducere nos ad imoꝛta⸗ litatẽ ſuã.Hunc habemꝰ mgr̃m ut nõ pec cit:cũ pater nihil faciat niſi quod ꝑ filium facit. Quid fecit pater: Æundum: Itane factũ mundũ demonſtrauit filio:vt ipᷣe ta le aliquid faceret: Det᷑ ergo mundusno bis quẽ fecit filius.Sed ⁊ omnia ꝑipᷣm fa cta ſunt/⁊ ſine ipſo factũ eſt nihil.Et mũ⸗ dus ꝑ ipm factus eſt. Si factus per eum mundus/omnia ꝑ ipᷣm facta ſunt. Et nihil cemus: z defenſ. oꝛẽ ſi peccauerimꝰ ⁊ cõfeſ ſi atq; qͥuerſi fuerimꝰ: et interpellatoꝛẽ ꝓ nobis ſi qd boni a dño deſiderauerimꝰ:et datoꝛẽ cum pfe qꝛ deus vnusẽ pater et ſi lius: Sed lodbat᷑ iſta hõ homibꝰ.deus oc cultus/hõ mauifeſtus /ut manifeſtos ho⸗ mines faceret deos:⁊ filius dei factꝰ filius homis ut hominũ filios faceret filios dei. Qua hoc arte ſapientie ſue faciat:in eius verbis agnoſcimus.Loquit᷑ eni paruulis paruus/ſed ipſe ita paruus vt et magnꝰ: nos aũt parui/ ſed in illo magni. Loquit᷑ enĩ tanq; fons fouẽs:et nutriens lactan- tes ⁊ amãdo creſcẽtes. Dixerat nõ poteſt filiꝰ a ſe facere quicq;: niſi qð viderit pa⸗ trẽ facientẽ. Intelleximꝰ aũt qꝛ nõ ſeoꝛſũ aliqͥd pater facit. quod cũ viderit aliqͥd filius faciat et ipſe aliquid tale inſpecto opere patris ſui: Sʒ id quod dixerat:nõ põt ſilius a ſe facere quicq; niſi quod vi⸗ derit patrem facientẽ/quia de patre ẽ to⸗ tus filius:⁊ tota ſubſtãtia ⁊ potẽtia eiꝰ ex illo eſt qui genuit eũ. M.odo aũt cum di xiſſet ⁊ ſe hec facere ſimiliter que facit pa ter: vt nõ intelligamus alia facere patrem Alia filiũ/ſed ſimili potentia facere filium eadẽ ipſa que pater facit/cum pater facit facit pater quod nõ ꝑ filium faciat. Vbi demõſtrat filio pater quod facit: niſi ĩ ip ſo filio per quẽ facit? Quis enĩ locus vbi demonſtret᷑ opus patris filio quaſi extra faciat ⁊ er̃ ſedeat:⁊ ſiliꝰ attẽdat manũ pa tris quẽadmodũ faciat: Vbi eſt illa inſe parabilis trinitas? VUbi eſt verbũ de quo dictum eſt: quod ipſe eſt virtus ⁊ ſapien⸗ tia dei? Vbi quod de ipſa ſapientia dicit Cadoꝛ eſt enim lucis eterne? Vbi quod de illa iterum dicit/ attingit a fine vfq; ad ſinem foꝛtiter ⁊ diſponit omnia ſuauiter: Si quid facit peter: per ſilium facit. Si xꝑ ſapientiam ſuam ⁊ virtutem ſuã facit/nõ extra illi oſtendit quod videat: ſed in ip⸗ ſo illi oſtendit quod faciat. Quid videt pater:vel potius quid videt filius in pa⸗ tre vt faciat: Et ipſe poſſum foꝛte dicere: ſegd da iaʒ qui poſſit capere:aut foꝛte poſ⸗ ſum cogitare nec dicer e:aut foꝛte nec co⸗. gitarc. Excedit enim nos illa diuinitas tanquã deus homies: tanquã imoꝛtalis moꝛtales: tanq; eternꝰ tꝑales. Inſpiret et donet ð fõte illo vite:nũc aliqd irroꝛare dignet᷑ ⁊ ſtillare ĩ ſitim nr̃am:ne in hac he remo areſcamꝰ.Dicamus ei dñe:cui didi cimns dicere pater. Audemꝰ enĩ hoc da Math. yj ihen ndusno Hönf .Eini⸗ ereun⸗ nEnbt . R t:nii loalsſdi em mi ie eo dr⸗ Nark guod ſchad wuer: 169 io ni⸗ 4ic nne icer: em⸗ 0 itas als ret & roe ache. weht aliud ſumus qñ nõ videmꝰ niſi nõ viden ipᷣe voluit vt auderemꝰ/ſi tñ ſic viuamus vt nõ nobis dicat·ſi dñs ſum:vbi ẽ honoꝛꝛ meus.Dicamꝰ ergo illi. Pater nr̃. Cui di cimus pater nr̃: Patri xpi · Qui ergo pr̃i xpᷣi dicit pater nr᷑/ quid dicit xpᷣo niſi frar noſter? Non tñ ſicut xpᷣi p: ita ⁊ nr̃ pat. Nũquã eni vpᷣs ita nos cõiunxit:vt nul⸗ lã diſtinctõem faceret inter nos ⁊ ſe. Ille enĩ filius eq̃lis pñ ille eternus cñ pr̃e:pf̃i qꝙ; coeternus: Mos aũt facti ꝑ filiũ: adop tati ꝑ vnicũ. Pꝛoinde nunq; auditũ e de oꝛe dñi nr̃i ieſu xpᷣi cũ ad diſcipulos loq̃⸗ ret᷑ dixiſſe illũ de deo ſũmo patre ſuo/pr noſter/ſed aut pr̃ meꝰ dixit/aut pf̃ veſter: vſq; aðo vt quoda loco poneret hec duo Vado ad deũ meũ inqᷣt ⁊ deũ vrm. Qua re nõ dixit deũ nrjm? Et pr̃em meũ dixit ⁊ pr̃em vr̃m. Mon dixit nr̃jm. Sic iũgit vt diſtinguat: ſic diſtinguit vt nõ ſeiungat. Vnũ nos vult eẽ in ſe:vnũ aũt pr̃em ⁊ ſe Auãtũcunq; ergo intelligamꝰ ⁊ q̃tum⸗ cunq; videamꝰ: etiã cũ angelis equati fu erimꝰ:nõ videbimꝰ ſicut videt ſiliꝰ. Nos enĩ ⁊ qñ nõ videmus:ſumuſ aliqd.Quid tesſumꝰ.Tamẽ velut nõ vidẽtes:⁊ vt vi deamꝰ cõuertimꝰ nos ad deũ quẽ videa⸗ mus: ⁊ fit in nobis viſio que nõ erat quan do nos tñ eramus.Eſt enĩ hõ non videns et idẽ ipſe cũ viderit ðꝛ hõ videns. Nõ er go hoc ẽ illi videre qð eẽ hoĩem. Nã ſi B illi eẽt videre quod eẽ hoĩem: nunqʒ eẽt hõ niſi videns. Cũ vo ẽ hõ non vidẽs /et querit videre qð nõ videt:eſt ꝗͥ querat:ẽ qui ſe cõuertat vt videat.Et cũ ſe bñ con uerterit ⁊ viderit:ſt hõ videns qui pꝛius erat hõ nõ videns: Videre ergo accedit illi:⁊ recedit ab illo. Accedit illi cũ ſe cõ⸗ uerterit:recedit ab illo cũ ſe auertit.Nun quid ita filius? Abſit. Nunquã fuit filius non videns: poſtea factus ẽ videns? Sʒ videre patrẽ:hoc illi eſt eſſe filium: Nos eni aduertẽdo ad peccatũ amittimus illu minationẽ: ⁊ cõuertẽdo nos ad deũ ꝑcipi⸗ mus uluminatõeʒ. Aliud eſt enĩ lumen q̊ illumiamur: alið nos qͥ illuminamur. Lu men aũt ipᷣm quo illuminamur nec auerti tur a ſe mec ꝑdit lucere quia lux eſt: Sic ̊ demonſtrat pater omĩa que facit filio:vt in patre ſit omĩa filiꝰ. Vidẽdo enĩ natus E:z naſcendo videt. Sed non aliquando nõ erat natus ⁊ poſtea natus eſt:ſicut nõ Tract. xx Ea. V . — –—= — aliquãdo nõò vidit/et poſtea vidit: ſed in Evo quod ẽ illi videre: i eo eſt illi eẽ.in eo eſt illi natũ eẽ: in eo ẽ illi manere:in eo ẽ — illi non mutari:in co e illi ſine initio ⁊ ſine ſine ꝑſiſtere. Mon ergo carnaliter accipia mus quia pater facit opus ⁊ demõſtrat ſi 10. et viderit filius opus quod pater fa⸗ cit: ⁊ facit illud in alio loco aut ð alia ma⸗ teria. Omiĩa enĩ ꝑ ipᷣm facta ſunt/ ſine i ſo factũ eſt nihil. Verbũ patris ẽ flluꝰ:ni⸗ il dixit deus qð nõ dixit in filio. Dicẽdo enum filio qð facturus erat pater ꝑ filiũ: ipᷣm ſiliũ genuit ꝑ quẽ faceret omia Et maiora thorum demõſtrabit ei opꝑa vt vos miremini. Rurſus h̊ fur⸗ t s eſt ꝗq digne pſcrutat᷑ hoc tantũ ſccretũ: Sed iã quõ nobis loqui dignatꝰ eſt:ipᷣe aꝑiat.Neq; enim vellet dicere qðᷣ nollet intelligi. Quia dicere dignatus eſt ſine dubio excitauit audientiã. Nunquid quẽ excitauit vt audiret: excitatũ vᷣſeret⸗ Diximus vt potuimus nõ tempalit ſcire f Alia la. his liũ ⁊ nec aliud eẽ filij viſionẽ:et aliud ip⸗ ſum filiũ/ ſed ipam viſione / T iam ſciam vel ſapientiã pf̃is eẽ filiũ:eãq; ſapientiã et eam viſionẽ eternã eẽ ab eterno/ ei a quo eſt coeternã:nec ibi ꝑ tꝑs aliqᷣd vari⸗ ari/nec aliqd naſci quod no erat nec ali⸗ quid ꝑire qð erat.DHiximus hec vt potui⸗ mus.Quid ergo hic mõ facit tempꝰ:vt di ceret: maioꝛa his ðᷣmõſtrabit ei opa Idẽ demõſtraturꝰ ẽ:hoc eſt demõſtrabit: Ali⸗ ud ẽ demõſtrauit: aliud eſt demõſtrabit. Demoõſtrauit de pᷣterito dicimus:demon ſtrabit demonſtraturũ dicimus. Auid er⸗ go hagimꝰ frẽs. Ecce quẽ dixeramꝰ pfi coetnũ/nihil ĩ illo variari ꝑ tꝑs:nihil mo⸗ ueri ꝑ ſpacia vł momẽtoꝝ vl locoꝝ/ ma⸗ nere ſꝑ cũ pre:videntẽ pr̃em ⁊ vidẽdo ex iſtentẽ: Rurſus nobis tpa noians:demon ſtrabit ei inqᷣt his maioꝛa. Ergo demon⸗ ſtraturꝰ ẽ aliqd ſilio: qð nõ nouit filius Quid g faciemꝰ: Quõ hic ĩtelligimꝰ? E&c ce dñs nr̃ ieſus xpᷣs ſurſũ erat:deoꝛſum ẽt Anñ ſurſũ erat: OQnñ dixit qcũq; facit pat: hec eadẽ ⁊ filiꝰ facit ſiłr: VUñ mõ deoꝛſi u⸗ Aaioꝛa his ðᷣmõſtrabit ei oꝑa. dñe ie⸗ ſu xpᷣe ſaluatoꝛ nr̃ xbũ di ꝑ qð facta ſi unt oia: qͥd tibi pr̃ demõſtraturꝰ ẽ qð adhuc neſcis: Quid te latet pr̃is:uid te latet ĩpfr̃e:quẽ ñ latʒ p̃ Que opa tibi maioꝛa ðᷣ moͤſnature ee aut o on:b'maiorn ir 4 La. V demöſtraturꝰ ẽ:? Cũ enĩ dixit maioꝛa his: debemus pus intelligere quibꝰ maioꝛa: Recoꝛdemur vñ ſermo iſte ꝓceſſit: qñ cu ratꝰ ẽ ille/qui triginta ⁊ octo annos ha⸗ bebat ĩ inflrmitate:⁊ iuſſit eũ ſaluũ tolle⸗ re gbatũ ſuũ ⁊ ire in domũ ſuã: Hinc enĩ iudei cõmoti cũ quibꝰ loquebat᷑/lobat᷑ verbis ⁊ tacebat intellectu. Quodãmõ in nuebat intelligentibꝰ / celabat iraſcẽtib: ſliĩic ergo cũ eẽnt cõmoti iudei qꝛ hoc ſab bato dñs faceret:dederũt occaſionẽ ſᷣmo ni huic.Nõ ergo ſic audiamꝰ hec tãqᷓ; ob⸗ liti que ſupꝛa dicta ſunt:ſed reſpiciamus illũ langudium.xxx.⁊ octo annoꝝ ſubito factũ ſanũ: ãmirantibus iudeis ⁊ iraſcen: tibꝰ. Querebãt tenebras magis de ſabba to:qᷓ; lumen de miraculo.his ergo indig⸗ nantibꝰ loquẽs ait hoc: maioꝛa his demõ ſtrabit ei opꝑa his maioꝛa:.Quibꝰ:Quod vidiſtis hoĩem factũ ſanũ:cuius languoꝛ durauerat vſq; ad.xxx. ⁊ octo ãnos. his maioꝛa pater demõſtraturꝰ ẽ filio ¶ Que ſunt maloꝛa? Sequit᷑ ⁊ dicit. Sicut eni pater ſuſcitat mortuos ⁊ viuificat: ſic et filius quos vult viunificctt. Plane maioꝛa ſunt iſta. Valde enĩ plus eſt vt reſurgat moꝛtuus:qᷓ; vt cõualeſcat egrotus.Maioꝛa ſunt iſta. Sed qñ ea pa⸗ ter demõſtraturus ẽ filio? Neſcit enĩ ea ſi lius:⁊ ille qui loquebat᷑ nõ nouerat moꝛ⸗ tuos ſuſcitare? Adhuc habebat diſcere re ſuſcitare moꝛtuos/per quẽ facta ſũt oĩa: qui fecit vt viueremꝰ/qui nõ eramꝰ? Ad huc habebat diſcere vt reſuſcitaremur⸗ Quid eſt quod vult dicere? Deſcẽdit enĩ ad nos:⁊ qui pauloante loquebat᷑ vt deꝰ cepit loqui vt hõ. Ipe eſt tamen hõ qͥ de⸗ us/quia deus factus eſt homo.ſed factus qð non erat/nõ amittẽs qð erat. Ergo ac ceſſit hõ / vt eẽt hõ qui erat deꝰ:nõ iam vt hõ eẽt/⁊ nõ eſſet deus. Audiamꝰ ergo eũ et factũ:qͥ audiebamꝰ cõditoꝛc̃.Condito rẽ qꝛ vᷣbũ ĩ pncipio Factũ qꝛ natũ ex vir gine maria Conditoꝛẽ ante abraam ante adam/ante terrã/ante celum/añ omĩa cor poꝛalia et ſpiritalia. Factum autem ex ſe mĩe abrae/ex tribu iuda /ex vᷣgine iſraeli tica.Si ergo nouimꝰ hũc qͥ nobᷣ loquit᷑ ⁊ deũ et hominẽ intelligamꝰ vᷣba dei ⁊ ho⸗ minis.Aliquando enim talia nobis dicit que pertineant ad maieſtatẽ: aliquando que ꝑtineãt ad humilitatẽ. Ipſe enim rex ss — excelſus qui hũilis: vt nos humiles faci⸗ at excelſos:Quid ergo ait: Dhemõſtrabit mihi pf̃ his maioꝛa: vt vos miremi. Ergo nobis eſt demõſtraturus nõ illi.Cũ g̊ no⸗ biſ ſit demõſtraturꝰ pat᷑:ꝓpterea dixit/vt vos miremini.Expoſuit enĩ qð voluit di⸗ cere: demõſtrabit mihi pater. Quare non dixit demõſtrabit vobis pr: ſed demõſtra bit filio?: uia ⁊ nos mẽbra ſumꝰ filij.Et nos mẽbra tanq; qð diſcimus: ipſe diſcit quodaãmõ in mẽbris ſuis.Quõ diſcit ĩ no bis:? Quõ patit᷑ ĩ nobis. Vñ ſcimus quia patit᷑ in nobis:vnde ꝓba mus:Ex illa vo ce de celo:Saule ſaule quid me pſeãris⸗ Mone ipe eſt qᷣ iudex in fine ſeculi reſide⸗ — bit: Et iuſtos ad dexterã ponens.iniqduos aũt ad ſiniſirã dicturus ẽ᷑. Venite benedi cti patris mei ꝑcipite regnũ.Eſuriui enim et dediſtis mihi maducare.Cũq; illi rũde rint: dñe quãdo te vidimus eſurientẽ.Di cturus eſt eis.Cũ vni ex minimis meis de diſtiſ / mihi dediſtis Qui & dixit/cum vni ex minimis meis dediſtis mihi dediſtis. et nunc interroget᷑ a nobis ⁊ dicamus illi Dñe qñ eris diſcens/cũ tu doceas omia? Statim eniĩ nobis in ſide nf̃a reſpõdebit. Cũ vnus ex minimis diſcit:ego diſco.Er⸗ go gratulemur ⁊ agamus gr̃as:nõ ſolum nos xpᷣianos factoſ eſſe:ſed xpᷣm. Intelli gitis frẽs gram dei ſuꝑ nos: capitis. Ami ramini:gaudete:xpᷣi facti ſumus.Si enim caput ille ẽ:nos mẽbra:totus hõ ille ⁊ noſ Hoc eſt qð apls dicit paulꝰ /vt vltra iã nõ ſimus ꝑuuli: Lactati ⁊ circũdati omĩ vẽ⸗⸗ to doctrie Suꝑius aũt dixerat: donec oc curramus omẽs in vnitateʒ ſidei: in agin⸗ tionẽ filij dei in viꝝ ꝑfectũ :in mẽſurã eta tis plenitudinis chꝛiſti. Plenitudo & xpᷣi caput ⁊ mẽbra. Quid eſt caput ⁊ mẽbrax Xps ⁊ eccleſia ogemnus enĩ nobis hoc ſuꝑbe:niſi iſe dignet᷑ hoc ꝓmittere:q per aplm eundẽ dicit. Vos aũt eſtis coꝛpus chꝛiſti ⁊ membra.Cũ ergo oſtendit pater mẽbris chꝛiſti/xpᷣo oſtendit. Fit quoddã miraculũ magnũ ſed tamẽ veꝝ. Oſtendi tur chꝛiſto qð nouerat xpᷣs/et oñdit᷑ chꝛi⸗ ſto ꝑ chꝛiſtũ. Res mira eſt ⁊ magna c.Sʒ ſcriptura ſic loquit᷑. Cõtradicturi ſumꝰ di uinis eloquijs:⁊ nõ potiꝰ ĩtellecturi.⁊ ex ipᷣius dono ei qͥ donauit gratias acturi⸗ Quid eſt quod dixi / demonſtrat᷑ chꝛiſto ꝑ chꝛiſtũ: DPemonſtrat᷑ mẽbris per caput ☛☚ aai⸗ go no⸗ W undi⸗ enon liE diſat tino uia ayo inse ſige⸗ guos enedi Uenim limde ne Di neisde wun mi ealſtu nnplli 9 9 E n eli Ecce vide illud in te. Pone te clauſis ocu lis velle aliquid tollere. Heſcit manus q̊; eat:⁊ vtiq; manus tua mẽbrũ tuũ eſt:non eni a coꝛꝑe tuo ſeparara ẽ. Aperi oculos vider etiã manus quo eat.demõſtrãte ca pite:membrũ ſecutũ ẽ.Si ergo in te potu it iueniri tale aliquid vt coꝛpus tuũ oſtẽ⸗ deret coꝛpoꝛi tuo/⁊ ꝑ coꝛpus tuũ demon⸗ ſtrat᷑ aliquid coꝛpoꝛi tuo:noli mirari qᷣa dictũ ẽ:demonſtrat᷑ chꝛiſto per xpᷣm. De⸗ monſtrat᷑ eni caput/vt membra videant: et docet caput vt mẽbra diſcãt. Vnus ta⸗ men hõ caput ⁊ mẽbra Noluit ſe ſeꝑare ſʒ dignatus eſt agglutinari.Longe a nobis erat:⁊ młtũ longe.Quid tã lõge:qᷓ; condi tũ ⁊ conditoꝛ? Quid tam longe:qᷓ; deus et homo? Quid tam longe:qua iuſticia et iniqtas? Quid tã lõge q; eternitas ⁊ moꝛ⸗ talitas: Ecce qᷓ; longe erat verbũ in pꝛin⸗ cipio:deus apud deũ ꝑ quẽ facta ſũt om 5F† niad us ergo factus eſt ꝓpe:vt eẽt qꝗð nos nos in illo? Verbũ caro factũ eſt:⁊ habitauit in nobis. hoc ergo eſt nob de⸗ monſtraturus:hoc demonſtrauit diſcipu⸗ lis ſuis.:qui eũ in carne viderunt. Quid eſt hoc? Sicut pater ſuſcitat moꝛtuos et viuiſicat:ſic et filius quos pult viui ficat. Alius ne pater :alius filius? Certe omia ꝑ ipᷣm facta ſunt. Quid dicimꝰ frẽs mei? Lazarũ ſuſcitauit xpᷣs.quẽ moꝛtu⸗ um ſuſcitauit pater:vt videret xpᷣs quem admodũ laʒarũ ſuſcitaret? An quãdo re ſuſcitauit laʒarũ xpᷣs:non eum reſuſcita⸗ uit pater?: Et ſine patre fecit filius ſolus? Legite ipᷣam lectõem: et videte qꝛ patrẽ ibi inuocat vt reſurgat laʒarꝰ:Sicut hõ in uocat patrem:ſicut deus facit cum patre.· Ergo ⁊ lazarus qꝗð reſurrexit:⁊ a pf̃e et a filio ſuſcitatus eſt in dono ⁊ gra ſpũſſctĩ: et illud mirabile opus trinitas fecit. Non ergo ſic intelligamus:ſicut ergo pater ſu ſcitat moꝛtuos⁊ viuiſicat:ſic ⁊ filius quoſ vult viuificat:.vt alios a patre reſuſcitari et viuiſicari/alios a ſilio exiſtimemus:ſed eoſdem quos pater ſuſcitat ⁊ viuiſicat:ip ſos ⁊ flilius ſuſcitat ⁊ viuiſicat: quia omia Zißn facta ſunt: ⁊ ſine ipᷣo factũ ẽ nihil. tvt oſtenderet habere ſe quãuis a pa⸗ tre datã tñ patris ptãtem/ ideo ait.Sic et filius quos vult viuiſicat. Et vt oſtende⸗ ret ibi voluntatẽ ſuã.et ne qͥs diceret/ſu ſcitat pater moꝛtuos ꝑ filiũ:ſed ille tanqᷓ; potens / iſte tanq; ex aliena poroſare tan quã miniſter facit aliquid ſicut angelus: ptãtem ſignincauit vbi ait.Sic et filiꝰ qͥs vult viuiſicat. Non eni vult pater aliud qᷓᷓ filius: ſed ſicut illis vna ſubſtantia/ſic vna voluntas eſt.Et qui ſunt iſti moꝛtui quos viuificat pater ⁊ filius? An ipᷣi ſunt de quibꝰ diximus/laʒarus vel filius illiuſ vidue:vel filia archiſinagogi?: Nouimus eni iſtos a xpᷣo dño nr̃o ſuſcitatos.Aliud aliquid nobis vult inſinuare/reſurrectio⸗ nem ſcʒ moꝛtuoꝝ quã omnes expectamꝰ. non illã quã qͥdam habuerũt vt crederẽt ceteri. Reſurrexit enĩ laʒarus moꝛituruſ: reſurgemus nos ſemꝑ cũ xpᷣo victuri. Ta lem reſurrectõem pr̃ fecit an filiꝰ? Jmmo vero pater ꝑ filiũ Ergo ſiliꝰ ĩ pr̃e:⁊ pater in ſilio. ¶ Ande ꝓbamꝰ:quia ð iſta dicit reſurrectione? Cum dixiſſet /ſicut enĩ pat᷑ ſuſcitat moꝛtuos ⁊ viuiſicat / ſic et ſiliꝰ qͥs vult viuiſicat:ne intelligeremus moꝛtuo⸗ rum reſurrectionẽ quã facit ad miraculũ nõ ad vitã eternã:ſecutus ait. Neqʒ eni pater iudicat quemqua ſed iũdic um omne dedit filiò. Quid hoc eſt?⸗ De moꝛtuoꝝ reſurrectione dicebat: quia ſicut pater ſuſcitat moꝛtuos ⁊ viuiſicat ſic et filiꝰ quos vult viuificat. Vnde conti⸗ nuo tanq; ratõem ſubiecit de iudicio di⸗ cens :meq; enĩ pater iudicat quẽquã /ſed omne iudiciũ dedit filio:niſi quia de illa reſurrectione dixerat moꝛtuoꝝ que futu⸗ ra eſt in iudicio: Pauloante putabamus aliquid facere patrẽ quod nõ facit filiꝰ: quãdo dicebat: pater diligit filiũ ⁊ omĩia demonſtrat ei que ipſe facit. Tanq; pat᷑ faciebat: ⁊ filius videbat.Sic erat ſubre pens menti nr̃e intellectus carnalis:quaſi pater faceret quod filius nõ faceret:filiꝰ aũt videret prem demonſtrantẽ quod ſie ret a patre.Ergo velut pater faciebat:qð filius nõ faciebat.Aodo iam videmꝰ ali quid facere filiũ:quod non facit p.Quõ nos verſat et mẽtẽ nr̃am persractat: huc atq; illuc ducit:vno carnis loco rrmanere non ſunt:vt verſando exerceant/exercen do mundet:mũdãdo capaces reddat:ca paces factos impleat. Quid de nobis fa⸗ ciunt verba hec? Quid loquebat᷑: Quid loquit᷑: Pauloante dicebat:quia demõ⸗ ſtrat ſilio pat᷑ quicqͥd facit. Uidebã qua⸗ ſi pfem ſocietem: flif expectante. Qado 7 . 2 . . „„ * K.⸗ . rurſus video filiũ facientẽ: patrẽ vacantẽ Mon eni pater inquit eiear gukaud omne iudiciũ dedit filio: u cis qꝛ pr̃ nõ iudicat quẽquã:ſed omẽ iu⸗ diciũ dedit ſilio: Lego alio loco te dicen tẽ.Ego nõ iudico quẽqᷓ:eſt qͥ querat ⁊ iu Joh. vijj. dicet. De quo dicis /eſt qͥ querat ⁊ iudi⸗ cet niſi de pre: Ille querit iniurias tuas: ille iudicat de imurijs tuis Quõ hic pater nõ iudicat quẽq;:ſed omne iudiciũ dedit filio?: Interrogemꝰ ⁊ petrũ:audiamꝰ euʒ loquentẽ in epła ſua. Xpᷣs ꝓ nobis paſſꝰ eſt inqͥt relinquẽs nobis exemplũ:vt ſeq̊ᷓ mur veſtigia eiꝰ. qui pctm̃ non fecit nec dolus inuentus eſt in oꝛe eius. Qui cum malediceret᷑:nõ maledicebat. Cũ iuiuriã accipet nõ minabat᷑: ſed cõmendabat illi qui iuſte iudicat. Quõ verũ ẽ qa prẽ non iudicat quẽquã: ſed omne iudiciũ dedit filio? Turbamur hic:turbati deſudemus: deſudantes purgemur. Conemur vtenn⸗ q; don ite ipſo:penetrare alta ſecreta ver boꝝ iſtoꝛũ.Temere foꝛtaſſe facimꝰ:quia diſcutere ⁊ ſcrutari volumꝰ verba dei.Et quare dicta funt/niſi vt ſciant᷑: Quare ſo nuerunt:niſi vt audiant᷑? Quare audita ſunt: niſi vt intelligant? C¶ õfoꝛtet gnos et donet nobis aliquid quantũ ipᷣe dignat᷑: ⁊ ſi nõdũ penetramꝰ ad fontẽ/de riuo bi⸗ bamus. Ecce ipᷣe iohes nobis tanqᷓ; riuulꝰ emanauit. Perduxit ad nos de alto ver- bum: humulauit/ quodãmõ ſtrauit / vt nõ hoꝛreamus altũ:ſed accedamꝰ ad hu⸗ milẽ. ¶Omnino ẽ qͥdã intellectꝰverus/ foꝛtis/ſi quõ eũ tenere poſſumꝰ: qꝛ pater iiij. ſent. diſ. dit filio.Hoc eni dictũ ẽ:quia homibꝰ in⸗ xlviij iudicio nõ apparebit niſi filius Pater oc⸗ cultus erit:ſfiliꝰ manifeſtus. In quo erit fi lius manifeſtus? In foꝛma qua aſcendit. NMNã in foꝛma dei cũ prc occultꝰ eſt :in foꝛ ma ſerui homibꝰ manifeſtus. Nõ ergo pa ter iudicat quẽquã:ſed in manifeſto omẽé- iudiciũ dedit filio.hHoc enĩ dictũ ẽ qꝛ ho minib⸗ in indicio nõ apparebit niſi filiꝰ: ſʒ manifeſto. In quo mamffeſto iudicio/fili us iudicabit:quia ipſe iudicandis apare bit. Euidentius nobis oñdit ſcriptura:qꝛ ipᷣe aparebit. Auadrageſimo die poſt re⸗ ado ergo fl⸗ liusiudicaturꝰ eſt: pr̃ yacabit ⁊ nõ iudica bit? Quid eſt hoc? uid intelligam dñe?ę Quid dicis qui verbũ dei es?hõ ſum:Di nõ fallens. Palpate ⁊ videte:qꝛ ſpũs car filiꝰ in humano coꝛpoꝛe aparẽs homib*: cipite regnũ: dicens ſiniſtris: ite in ignem eternũ qui paratꝰ ẽ diabolo ⁊ angelis ci⸗ ““ Ecce videbit᷑ foꝛma hoĩs a pijs ⁊ impijs: nõ iudicat quẽquã:ſed omne iudiciũ de-⸗ aiuſtis et ab imuſtis: ab fidelibus ⁊ ab in⸗ fit illa foꝛma in iudicio et fuerit perac⸗ tum iudicium: ybi dictum eſt/ pater non iudicat quẽqua ſed omne iudiciũ dedit ſilio: ob hoc quia filiꝰ apparebit in iudicio in foꝛma quã ex nobᷣ ſuſ. cepit tiũt oẽs fideles:qñ videbit᷑ illud qð erat dicit apls. Cũ in foꝛma dei eẽt/nõ rapinꝰ ſurrectionem ſuã aſcendit in celũ viden tibus diſcipulis ſuis: ⁊ vox illis angelica viri inquit galilei/quid ſtatis aſpicietes in celũ? Iſte qͥ aſſumptꝰ ẽ a vobiſ in celũ: ſic veniet quẽadmodũ vidiſtis eũ euntẽ in celuũ. QAuomõ eũ videbant ire? In car⸗ ne quã tetigerũt/quã palpauerũt/cuius etiã cicatrices tangẽdo ſibi ꝓbauerũt:in illo coꝛꝑe in quo cũ eis intrauit ⁊ exiuit ꝑ xl. dies.manifeſtãs ſe eis in veritate/noſi in aliqua falſitate / non phantaſ mate/nõ vmbra/nõ ſpũ:ſed quẽadmodũ ipᷣe dixit — „ nẽ ⁊ oſſa nõ habet ſicut me videtis habe⸗ re Eſt quidẽ illud iã coꝛpꝰ dignũ celeſti habitatione/nõ ſubiacens moꝛti:nõ muta bile ꝑ etates. Hõ eni ſicut ad illã ctatẽ ab infantia creuerat:ſic ab etate que iuuen⸗ tus erat vergit in ſenectutẽ. Manet ſicut aſcẽdit:venturus ad eos quibꝰ antequã veniat:verbũ ſuũ voluit pᷣdicare Sic em̃ veniet in foꝛma hũana. Hãc videbunttet impij/videbũt ⁊ ad dexterã poſiti/ vide⸗ Zach. xij. bunt ad ſiniſtrã ſeꝑati:ſicut ſcriptũ ẽ. VHi⸗ Johᷣ.xix. debunt in quẽ pupugerũt.Si videbũt in quẽ pupugerũt:coꝛpus ipᷣm videbũt ‚qdö lancea ꝑcuſſerũt.Lancea nõ ꝑcutit᷑ ᷣbũ. In hoc eni impij videre potuerũt: quod et vulnerare potuerũt. Latentẽ deũ ĩ co2 poꝛe nõ videbũt:poſt iudiciũ videbit᷑ ab his qui ad dexterã erũt. Hoc eſt ergo qð alt:pr̃ nõ iudicat quẽqᷓ; ſʒ omẽ iudiciũ de dit filio: qꝛ manifeſtus ad iudiciũ veniet dicens dextris:venite bñdicti pris mei ꝑ⸗ ſidelibꝰ:a gaudẽtibꝰ ⁊ a plangẽtibꝰ:a cõ⸗ fiſis ⁊ confuſis:Ecce videbit᷑ cũ viſa fue⸗ Quid po ſtea futuꝝ ẽ qñ videbit᷑ foꝛma ei/quã ſi⸗ in pꝛincipio vᷣbũ de apud deũ ꝑ qð facta ſunt ola:qñ videbit᷑ illa foꝛma de ð qua arbitratꝰ ẽ eẽ equalẽ deo⸗ Magna eni il⸗ ke„ le⸗ Zuchpi R 3 et . ⸗ 1: i⸗ co⸗ fue⸗ enac⸗ on elt J ico Cho dera fac g⸗ Anñ videbit:? Ecce ad dexterã ſunt iuſti: Joh. Tract. xg1 C la foꝛma vbi eqlitas pfis ⁊ fllij cognoſci ineffabilis / incõpᷣhenſibilis:maxime pꝑuuł ad ſiniſtrã ſunt miuſti. Omẽs parit᷑ hoĩeſ vident filiũ hoĩs:vidẽt qui punctꝰ eſt:vi⸗ dent qui cruciſixus ẽ:vident humiliatũ: vidẽt natũ ex virgine:vident agnũ de tri bdu iuda/verbũ deũ apud deũ. Qñ vide⸗ bunt / ipe erit ⁊ tũc:ſed foꝛma ſerui apare bit. Foꝛma ſerui ſeruis demonſtrabit᷑:foꝛ ma dei fllijs ſeruabit᷑. Fiant ergo ſerui ſi⸗ lij qͥ ſunt ad dexterã:eãt in eternã heredi tatẽ/olim ꝓmiſſã/quã nõ videntes marty res crediderũt:ꝓ cuiꝰ ꝓmiſſione ſangui⸗ nem ſine dubitatione fuderũt. Eant illuc et videãt ibi. Quando illuc ibunt: Dicat ipſe dominꝰ.Sic ibunt illi in ambuſtionẽ eternã:iuſti autem in vitam eteruã.Ecce viltã eternã nominauit. Nunquid hoc no bis dixit: quia ibi videbimꝰ et congnoſce m patrem et filiũ: Quid ſi viuemꝰ in er⸗ num: ſed illum patrẽ et filiũ non videbi⸗: mꝰ? Audi alio loco vbi vitã etnã noĩauit ert expᷣſſit quid ſit vita eterna. Noli time⸗- re:nõ te fallo.non ſine cauſa ꝓmiſi dilec⸗ toꝛibꝰ meis dicẽs:qui habet mãdata mea et ſeruat ea.ille eſt qui diligit me.Et qui me diligit. diliget᷑ a patre meo:et ego di, ligam eum et manifeſtabo meipſum illi. Reſpondeamꝰ domino.et dicamꝰ.Quid domine deus noſter magnũ:quid mãgnũ nobis demonſtraturus es teipſũ? Quid enim? Et iudeis te demonſtraſti? Non ne te viderunt:et qͥ crucifixerũt? Sʒ de- mõſtrabis te in iudicio:cum ſtabimus ad dexterã tuam. Mũ quid et illi qui ad ſini⸗ ſtiram ſtabũt nõ te videbũt: Quid eſt qð demonſtrabis nobis teipſum? Mũc enim nõ te videmꝰ cum loqueris?: Reſponde: Et demõſtrabo meipſũ in foꝛma dei:vi⸗ Ddetis mõ in foꝛma ſerui.Nõ te fraudabo o homo fidelis: crede qa videbis:amas et nõ vides:amoꝛ ipſe te ꝑducʒ vt videas ama:ꝑſeuera in amando: Mon fraudabo inquit amoꝛẽ tuũ:q mũdaui coꝛ tuũ. Vt quid enim mũdaui coꝛ tuũ miſi vt deus ate poſſit videri? Beati enim mũdo coꝛ⸗ de: quia ipſi deum videbunt. Sed hoc inquit ſeruꝰ tãquã cũ domino diſputãs: nsõ expſſiſti cum dixiſti: ibũt iuſti in vitaz eternaʒ: non dixiſti ibunt vt videant me in foꝛma dei: videant patrem cui equalis ſũ. Alibi attẽde quid dixit: lpec eſt aute —NB vita eterna:vt cognoſcant te vnũ verum veum:et quem miſiſti iheſũ criſtum: Et modo ergo poſt cõmemoratũ iudiciũ qð omne dedit filio pater non iudicans quẽ quaã/qͥd futurum eſt: Quid ſequit᷑: Ve omn. honori 1 inf icutho⸗ EK noriſicant patrem. Modo honoriſicãt patrẽ:⁊ cõtempnit᷑ ſiliꝰ.ſlius eni videbat᷑ vt ſeruus:pater honoꝛiſicabat᷑ vt deꝰ. Ap parebit ⁊ filiꝰ equalis patri:vt omnes ho noriſicent filiũ ſicut bonoꝛiſicant patrem. Modo ergo hoc habemus in fide. Nec di cat iudeus pr̃em honorifico:qd mihi ẽ cũ filio? Rñdeat illi: Qim n honorificat filium non honorificat patreʒ Abe tiris omino: filiũ blaſphemas ⁊ pf̃i facis iniuriã. Pater eni filiũ miſit: tu cõtẽpnis guẽ miſit.iQuõ honoꝛiſicas mutentẽ: qui blaſphemas miſſũ? Ecce inquit aliqͥs miſ ſus eſt: ⁊ maioꝛ eſt pater quia miſit Rece⸗ de a carne:vetus hõ ſuggerit vetuſtati:tu in nouo agnoſce nouitatem. Nouꝰ tibi/ſe culo autiquꝰ/ꝑpetuꝰ/eternus.reuocet ad Hoc intellectũ Minoꝛ eſt ſilius:quia miſſꝰ dictus eſt filiꝰ. AMiſſionẽ audio/nõ ſeꝑatõ nẽ.Sed hic inquit Videmꝰ in rebꝰ huma uis qꝛ maioꝛ eſt qͥ mittit:qᷓ; ille qui mittit᷑. Segd res humane fallũt hoĩem:res diuine purgant. Noli attẽdere ad res humanas vbi maioꝛ videt᷑ qͥ mittit/⁊ minoꝛ qͥ mitti⸗ tur: quãq; ⁊ iße res hũane dicũt cõtra te teſtimoniũ:velut verbi gra. Si qͥs vxoꝛẽ yellet petere ⁊ ꝑ ſe non poſſet:amicũ ma⸗ ioꝛẽ mittit qui ei petat.Et ſũt multa ĩ qui bus ipſe maioꝛ eligit᷑:qui mittat᷑ a minoꝛe Quid ergo calumniã vis facere:qꝛ ille mi ſit / ille miſſus eſt: Sol radiũ mittit ⁊ nõ ſe parat:luna ſplendoꝛẽ mittit ⁊ nõ ſeꝑat:lu cerna lumen fundit ⁊ non ſeparat. Video ibi miſſionẽ:⁊ nullã video ſe ꝑatõem. Nã ſi de rebus humauis queris exempla/o he retica vanitas:quãq; ſicut pauloante dixi ⁊ ipſe res humane in qbuſdã exẽplis co⸗ arguũt ⁊ vincũt te:tñ attende quã ſit alis in rebus humanis: vnde vis ducere exem pla ad res diuinas. homo qui mittit ma⸗ net ipſe: et ꝓgit ille qui mittit᷑. Nunqͥd ꝑ⸗ git homo cũ eo quẽ mittit: Pater autem qui miſit filium/nõ receſſit a filio. Ipſum dñm audi dicentem. Ecce veniet hoꝛa vt Job.xvj. vnuſquiſq; deſcẽdat ad ſua ⁊ meſoii re⸗ – linquetis:ſed non ſolus ſũ qꝛ pater mecũ eſt. Quõ eũ miſit cũ quo venit: Quõ euʒ miſit:a quo non receſſit: Alio loco dixit. Pater aũt in me manẽs facit oꝑa ſua.Ec ce in illo eſt/ ecce opãtur:nõ receſſit a miſ⸗ ſo mittens:quia miſſus rre vn ſut: Erplicit tractatus.xxi. Incipit tra⸗ ctat?. xxij. Ab eo qð ſcriptũ ẽ Amẽ ame dico vobis qa q verbũ meuʒ audit ⁊ credit ei qui miſit me habʒ vita eterna ⁊ i indicin no venit ſed tranſit a morte ĩ vita vſq; ad eum locum vbiait. Sicut andio iudico ⁊Z iudicium meu iuſtum e:quia nõ qro voluntate meã ſed uoluntatẽé mus non ꝓ eiꝰ dignitate ſed ꝓ viribꝰ no⸗ ſtris: quia et vos nõ ꝓ inundantis fontis largitate ſed pꝛo vro modulo capitis.Et nos non tm̃ dicimus in aures vfas quan⸗ tum ipſe fons manat:ſed quantum cape⸗ re poſſumus quod in vr̃os ſenſus traijci⸗ amus. abundantiꝰ oꝑante ipᷣo in coꝛdib vfis q; nobis in anribꝰ vfis. Res enĩ mag na tractat᷑ et nõ a magnis imo multũ a ꝑ⸗ uuis: ſpem tñ ⁊ fiduciã dat nobis/qui ma gnus ꝓpter nos factus eſt puus.Si enim ab illo non exoꝛtaremur/nec inuitaremur ad eũ intelligendũ:ſi deſereret nos tanqᷓ; cõtẽptibiles.quia cape non poſſumꝰ diui nitatẽ ipᷣiuſ:ſi nõ caꝑet in ſe moꝛtalitatem nr̃am ⁊ pꝑuenitet ad nos vt loqueret᷑ noh euangeliũ. Si qð in nobis abiectũ ⁊ mini mũ ẽ voluit cõĩcare nobiſcũ: Putamꝰeũ noluiſſe nobis dare magnũ ſuũ:qui ſuſce pit ꝑuũ nrjm:? hec dixine quis vel nos re pꝛehẽdat iſta tractãtes q̃ſi multum auda ces :vel de ſe deſꝑet qð poſſit cape dono der quod illi dignatus ẽ loqᷣ filius dei. Er go loqui nobis dignatꝰ ẽ: debemꝰ crede⸗ re quia voluit vt intelligat᷑. Sed ſi nõ poſ ſumꝰ/pᷣſtat intellectũ ro atus: qui verbũ pᷣſtirit nõ rogatꝰ. Ecce que verboꝝ iſta ſe creta ſunt:attẽdite.A en dice uobis qa qͥ uerbum meu audit et credit eir qui miſit me habet uitam Joh. Tract. xglI La. v luit verbũ ſuũ:⁊ intelligere noluit⸗ Quã⸗ dus pietatis fides/ſidei fructus intellectꝰ toris/appareat omnibus ſuis purgato coꝛ ni ⁊ heſterni diei ſmonesred itos vobis: ſequit᷑ hodierna euãgelica lectio:quã ex oꝛdine ꝑ tracte R ani⸗ gius terci erat/vnde trãſiret: Et quo trãſit: moꝛ te ad vitã. Vide vnũ hoĩem ſtantẽ:ĩ quo agat᷑ totũ hoc quod dicit᷑. Stat/audit.foꝛ ad vitã: vt in iudiciũ nõ veniat᷑. Quare ãt tam:ſerua mãdata. Mon eni ait illi:ſi vis ico .“s, eternam.Ad vitã certe eternã omẽs t=⸗ dimus.Et ait. Amẽ amẽ dico vobis: qui verbũ meũ audit ⁊ credu ei qͥ miſir me ha bet vitã etnã. Mũqd ergo audire vos vo doquidẽ ſi in audiẽdo ⁊ credẽdo vita et᷑⸗ vt ꝑueniamꝰ ad vitã etnã/vbi ñ nobis le⸗ gatur euangeliũ:ſed ille qͥ nobis mõ eua⸗ geliũ diſpenſauit /remotis omnibꝰ lectio nibus ⁊ paginis ⁊ voce lectoꝛis ⁊ tracta⸗ de aſſiſtentibꝰ:⁊ in coꝛꝑe moꝛtali lam nun quã moꝛituris:mũdans eos ⁊ uluminãs: videntes ⁊ viuẽtes/in pꝛincipio erat ver⸗ bũ.⁊ verbũ erat apud deũ. Nũc ꝗ̊ quem queſiuimꝰ attendamꝰ:et quẽ au diuimus cogitemus.Deꝰ eſt enĩ xpᷣs:⁊ cũ homini⸗ bus loquit᷑:capi ſe vult:faciat capaces/vi deri ſe vult: aꝑiat oculos ¶ Non tam̃ ſine cauſa loquit᷑ nobis:niſi qꝛ verũ eſt qð ꝓ⸗ mittit diobis. Verba ea indraui audit et credit ei qui me miſit habʒ vitã eterna: extus! ryt in iudiciũ nõ veniai:ſed tranſe Tern ba gta mortead WVAbi: quado veni⸗ Textus ha mus de moꝛte ad vitã:vt nõ in iudiciũ ve ber: nõ veit: niamus. In hac vita tranſimꝰ a moꝛte ad ſed tranſiet. vitã. In hac vita que nõdũ eſt vita.hinc Hanmel, tranſimus a moꝛte ad vitã. Quis eſt ille tranſitus? Qui audit verba mea dixit:et credit ei qui miſit me. Seruas iſta:et cre⸗ dis et tranſis.Et ẽ qui ſtando trãſit⸗ Pla ne eſt. Stat enĩ coꝛpoꝛe:tranſit mẽte: AVbi te ſi credebat: audiẽdo credit Pauloꝛnte nõ credebat:modo credit:quaſi de regio⸗ ne infidelitatis ad regionẽ fidei traſitũ fe cit: motu coꝛdis nõ motu coꝛpoꝛis.Motu in melius: qꝛ irerũ qui deſerunt fidem mo uentur in deterius Ecce in hac vita que ſi cut dixi nondum eſt vita/trãſitur a moꝛte — 5 dixi quia nõdũ eſt vita? Si vita eſſet iſta no diceret dñs cuidã Si vis venire ad vi⸗ na eſt: multomagis ĩ intelligẽdo.Sed gra == venire ad vitã eternã: nõ addidit eternz: „ ſed tantũ dixit vitã. Nec vita nominãda Aſath. xix: eſt: quia non eſt vera vita. Que eſt vera vita miſi que eſt etema vita:? Audi apim d⸗ K ij 02. V * ZJohb. CTract. xxl LCa. dicẽtẽ ad Timotheũ: Pꝛecipe diuitibꝰ h⸗ ſeculi nõ ſuꝑbe ſapere/neq; ſperare in in⸗ certo diuitiarũ.ſed in deo viuo:qui pᷣſtat nobis omia abundanter ad fruendũ:bene faciant diuites: ſint in operibus bonis:fa cile tribuant cõmunicẽt:vt qͥd hoc: Audi quod ſequit᷑. Theſauriʒent ſibi fundamẽ tũ bonum in futuꝝ:vt aſpꝛehendant verã vitã. Pꝛofecto iſta ĩ qua erãt:falſa vita ẽ. Hã vt quid velis aprehedere verã:ſi iaʒ tenes verã? ¶ Si auũt apꝛehendẽda ẽ ve ra:migrandũ ẽ a falſa Et qua migrandũ: Quo? Audi ſcrede: ⁊ tranſitum facis de moꝛte ad vitã:⁊ ĩ iudiciũ nõ venis.Quid eſt hoc quod in iudiciũ nõ venies:Et q̃ſ⸗ nos exhiberi omnes ante tribunal ſit / ſie bonum ſiue malum. Paulus dicit opoꝛtet nos exhiberi omẽs ante tribunal xpᷣi:et tu tibi audes ꝓmittere/quia ĩ iudi⸗ ciũ non venies. Abſit inquis vt ego mihi hoc ꝓmittere audeã:ſed credo ꝓmittenti Saluatoꝛ loquitur:veritas pollicetur:ipe dixit mihi. Qui audit verba mea ⁊ credit ei qui miſit me: habet vitã eternã.Et tran ſitũ facit de moꝛte in vitã/et in iudiciũ nõ venict. Ergo audiui verba dñi mei:credi⸗ di : Jã infidelis cũ eſſem:factus ſum ſide⸗ lis ſicut iſe monuit:tranſij a moꝛte ad vi⸗ tam:ad iudiciũ nõ venio: non pᷣſumptiõe mea ſed ipſius ꝓmiſſione Paulus autem contra xpᷣm loquit᷑/ſeruus cõtra dominũ/ diſcipulus cõtra magiſtrum/homo contra deum: vt cum dñs dicat/quia qui audit ?æ credit/trauſit a moꝛte ad vitam ⁊ in iudi⸗ cium non veniet:dicat apłs /opoꝛtet nos omnes exhiberi ante tribunal xpᷣi? Ant ſi ad iudiciũ nõ veniat:quid ad tribunal ex HhHirꝛ/1bet᷑? Heſcio quõ intelligã. Reuelat er⸗ go dſis de noſter ⁊ ꝑſcripturas ſuas am⸗ monet nos dicens quot modis intelligat᷑ H auãdo dicit in iudiciũ Moꝛtoꝛ ergo vt attendatis. Aliquãdo iudiciũ diſcrimina tio dicit᷑. Scõm illũ modũ quo dicit᷑ iudi⸗ cium diſcriminatio:opoꝛtet nos omẽs ex. hiberi ante tribunal xpᷣi: vt illic recipiat homo que per coꝛpus geſſit ſiue bonũ ſi⸗ ue malũ.Apſa eſt enĩ diſcriminatio:vt bo nis bona:malis mala diſtribuant᷑. Nam ſi iudiciũ ſemp in malo acciꝑet᷑: nõ diceret pſalmus /iudica me deus.Audit foꝛte ali quã melioꝛ erit paulo apło qꝗͥ ait Opoꝛtet xpᷣuvt illic recipiat vnuſquiſq; que ꝑ corpu⸗ gef — quis diceniem.iudica me deus ⁊ miratur. Solet eni homo dicere:ignoſcat mihi deꝰ parce mihi deus.Quis eſt qui dicat/iudi cCc me deus? Et aliquãdo in pſalmo ver⸗ ſus ipſe in dyapſalmate ponit᷑: qui pᷣbeat᷑ alectoꝛe ⁊ reſpondeatur a pplo: Munc foꝛ te alicui coꝛ percutitur ⁊ timet cãtare ðo: et dicere iudica me deus.Et tamẽ cantat populꝰ credens nec putat ſe male optare quod dicit᷑ a diuina lectione:⁊ ſi paꝝ itel ligit:credit aliquid boni eẽ quod cantat Et tamen ⁊ ipſe pſalmus nõ dimiſit homi nẽ ſine intellectu. Secutus enĩ verbis po ſterioribus oſtẽdit quale iudiciũ diceret: dqꝛ nõ eſt damnationis ſʒ diſcretionis Ait — ð’1 eni Judica me deus. Quid eſt iudica me deus? Et diſcerne cauſam meã a gente ſã cta Ergo ſcðᷣm hoc iudicium diſcretionis: opoꝛtet nos omẽs exhiberi ante tribunal xpᷣi. Scðm iudiciũ aũt damnationis:qͥ au dit verba mea inquit ⁊ credit ei qui miſit me habet vitam eternã:⁊ in iudiciũ nõ ve niet ſed tranſitum facit a moꝛte ad vitam Quid eſt in iudiciũ non veniet: In dam⸗ natõem non veniet. Pꝛobemus de ſcrip⸗ turis quia dictũ eſt iudicin vbi pena ĩitel ligirur.quãq; ⁊ in hac ipſa lectione paulo poſt audietis ipᷣm verbũ iudicij non poſi tum niſi ꝓ damnatione ⁊ ꝓ pena. Lamen apls dicit quodam loco ſcribens ad eos/ qui coꝛpus quod fideles noꝛunt/male tra ctabant: ⁊ ꝓpter quod male tractabant coꝛripiebantur flagello dñi. Ait eni illis. Pꝛopterea multi in vobis infirmi ⁊ egro⸗ ti doꝛmiunt ſufficienter. Multi enim pꝛo⸗ prerea etiã moꝛiebant᷑.Et ſecutus eſt.Si enĩ noſipſos iudicaremus:a domino non J.Coꝛ.xi. iudicaremur:hoc eſt / ſi noſipos coꝛtipere mus:a domino non coꝛriperemur.Cuʒ iu dicamur au tẽ a domino coꝛripimur:ne cũ hoc mundo damnemur. Sunt ergo ſᷣm pe nam qui iudicantur hic:vt parcat᷑ illis ibi Sũt quibꝰ parcit᷑ hic: vt abundantiꝰ toꝛ⸗ queantur ibi. Sũt aũt quibꝰ diſtribuunt᷑ ipſe pene ſine flagello pene:ſi flagello do mini coꝛrecti non fuerint:vt cum hic con tempſerint patrem verberantem :ibi ſen⸗ tiant iudicem punientem. Ergo eſt iudici um quo miſſurus eſt deus:id eſt:ſilius dei in fine diabolum ⁊ angelos eius:et omẽs um non venit: qui modo credens tranſitũ iij infideles ⁊ impios cum eo. Ad hoc iudici „ 5 . Zeoh. Cract. XNII a. V facit a moꝛte ad vitam: Eteni ne putares de duodecim hoꝛis vnius diei:Ex quo lo i credendo te non moꝛiturum 'm carnem: - cutꝰ ẽ vſq; ad hoc tempus et vſq; ad finz accipiẽdo carnaliter diceres tibi. DHominꝰ ſ eculi/ ipſa vna hoꝛa agit᷑: de qua dicit in die meꝰ mihi dixit Qui audit verba mea epla ſua iohãnes. Yilioli: nouiſſima hoꝛa jea dit ei qui miſit me tranſiet a moꝛte ad vi⸗ eſt. Ergo nũc eſt. Qui viuit viuat qmork? dee am. Ergo ego credidi/nõ ſum moꝛiturꝰ: tuus erat viuat: audiat vocẽ filij dei qui ci Scias te moꝛtẽ quã debes ſupplicio adam moꝛtuus iacebat:ſurgat viuat. C(lama⸗ Johß. xj. perſoluturum Accepit eni ille in quo tũc uit dñs ad ſepulchrum laʒari: et quadri⸗ 3* 8 omnes fuimus/moꝛte moꝛieris.nec potes duanꝰ moꝛtuus reſurrexit. Qui putebat 8 euadere ſententiã diuinam:ſed cum ꝑſol⸗ in auras pceſſit:ſ. epultus erat: lapis ſu-⸗ ueris moꝛtem veteris hominis /ſuſcipies poſit erat: Vox ſaluatoꝛis irrupit durici vitam eternã noui hominis:⁊ trãſitũ faci, am lapidis:et coꝛ tuũ ita durum eſt vt nõ es a moꝛte ad vitꝗ. Modo interim fac trẽã diũ illa vox diuina te rumpat Surge ĩ coꝛ ſitum vite. Quc eſt vita tua: Fides. Ju⸗ de tuo: pcede de ſepulchro tuo. Etenim ſtus ex ſide viuit. Inſideles inqt moꝛtui moꝛtuus in coꝛde tuo tanquã ĩ ſepulchro ſunt. De quib dñs ait. Dimitte moꝛtuos: iacebas:et tanquꝗ ſaxo male coniuetui⸗:·· vt ſepeliant moꝛtuos ſuos. Ergo ⁊ in ha- ms grauaris. Surge et ꝓcede. Et crede ⁊ vita ſunt moꝛtui: ſunt viui:⁊ quaſi oinẽs cõſitere. Qui enim credit ſurrexit:qui cõ viuunt. Qui ſunt moꝛtui? Qui non credi ſitetur pꝛoceſſit. Quare ꝓceſſiſſe dicimus derunt. Qui ſunt viui: un crediderunt. cõſitentem? Quia antequã cõfiteretur: oc l Quid dicit᷑ moꝛtuis ab apoſtolo? Surge cultus erat. Cum autem coſiteretur: pce⸗ ” qui doꝛmis.Sed ſomnũ dixit non moꝛtẽ: dit de tenebris ad lucem. Et cum cõfeſſuſ fal . d Audi ſequentia. Surge qui domis: et er fuerit: quid dicetur miniſtris: Quod dic⸗ urge a moꝛtuis. Et quaſi dicerʒ: quo ibo? tum eſt ad funus laʒari. Soluite illum: er Et illuminabit te chriſtus. Jam cũ te E üſinite abire. Quomndo dictum eſt mini⸗ nen dentem illuminauerit xpᷣs:tranſituʒ facis ſtris aplis: Que ſolueritis in terra:ſoluta de E a moꝛte ad vitam Mane in eo quo ma⸗ erunt et in celo. Venit hoꝛa ⁊ nunc eſt qñ net ſiſti:et nõ venies ad iudicium. Exponit il moꝛtui audient vocem filij dei:⁊ qui au⸗ bl⸗ lud enim ipſe vſequit᷑ Amen amen dꝛ dierint vinent. Vnde viuẽt:? De vita. De iut co vobis: ne foꝛte qa dixit: traſit a moꝛ qua vita⸗ De chꝛiſto. Vnde ꝓbamus qæa Aun a ucn rintelligamꝰ hoc in futura re de vita chꝛiſto? Ego ſum inquit via veri⸗ D ſurrectione:oſtendere volens quomõ tra tas et vita. Ambulare vis: Ego ſum via MMs ſit qui credit/et hoc ẽ trãſire de moꝛte ad Falli non vis ego ſum veritas.aſoꝛi non “Dül vitaʒ:tranſire ab infidelitate ad ſidem:ab vis ego ſum vita. Hoc dicit tibi ſaluatoꝛ ſn iniuſticia ad iuſticiã: a ſuperbia ad humi⸗ tuus rmon eſt quo eas niſi ad me. Mõ ẽ qᷓ di⸗ litatem: ab odio ad caritatem: Nunc aũ=t eas niſi per me. NHunc ergo iſta hoꝛa agt? ne amen amen dico vobis:quia venit ho⸗ hoc ⁊ agitur plane:æ omnino nõ ceſſatur. d ra ⁊ nunc eſt. Quid eu dentius: Jã cer Surgunt homines qui moꝛtui erant:tran uſe te aperuit qð dicebat: qꝛ mõ fit quo nos ſibunt ad vitam: ad vocem fſilij dei viuũt: xpᷣs hoꝛtatur. UVeniet hoꝛa: qᷓ hoꝛa nüc der illo perſeuerantes in fide ipſius ¶ Ha. S ſi eſt. quando mortui audient voceʒ bet enim filius vitam : vnde viuant credẽ n filij dei:et qui audierint viuent. J tes habet. Et quomodo habet: Sieut ha nue de his moꝛtuis locuti ſumus. Quid puta⸗ bet pater. Audi ipſum dicentem. Sicnt mus fratres mei: In iſta turba que me au eęnim pater habet vita i ſemetip 0 dit: nulli ſunt ne moꝛtui: Qui enĩ credunt ſic Dedit et flio vitam habere in ſe e⸗ et m veram ſidem agunt / viuunt et moꝛ⸗ etipſo. B metiplo.Fratres:vt potero dicam. Hhec tui ñ ſũt:qui aũt vel non credũt/ vel ſitut ſunt enim illa verba que paruum intelle⸗ 4 demones credunt/trementes ⁊ male viuẽ ctum perturbãt. Quare addidit in ſemet⸗ i tes: filiũ dei cõſitentes/ä caritatẽ non ha ipfſ. o? Suffic eret enim vt diceret /ſicut em̃ ne entes:moꝛtui potius deputandi ſunt Et prater habet vitam ſic dedit et filio habe⸗ an tamen agit᷑ adpuc hoꝛa iſta. NHon eni ho⸗ re vitam: Addidit in ſemetipſo. Haber li⸗ m de qua locutꝰ eſt dominꝰ: yna erit hoꝛg· eni in ſemetipſo pater vitã: habet ⁊ filius 4 t „ BZobh. CTract. XxII LCa. v guo lo⸗ Ad ſine dicgin hon Nno; dei gui uc Ii putebat pls ſug⸗ tduric ſtytno geicoꝛ Etenim Pllchro⸗ luemd⸗ 1gecer nnqui c damug un npee⸗ ofeſſuf d dic⸗ lumeet awwi⸗ en meſcn auiau⸗ ma yen⸗ nne non aa wi nagſ⸗ eſaut. rden arir. autdelẽ ? gauts nanpſo. fein ſe n. hec⸗ intelle⸗ nſenet⸗ ſicuten JƷMVMcͤ inſemetipſo. Aliquid intelligere nos vo⸗ luit:in eo qð ait ĩ ſemetipo Et h ſecretũ in vbo hoc clauſuʒ eſt:pulſet᷑ vt aꝑiat᷑ dſie quid ẽ qð dixiſti? In ſemetipᷣo qua⸗ re addidiſti? Etenĩ paulus apłus quẽ vi dere feciſti nõ habebat vitã: Habebat in quit quantũ homies moꝛtui vt reuiuiſcãt et ad verbũ tuũ credendo tranſeant.Cũ tranſierint: nõ in te habebunt vitã? Habe bpunt. Mam ego pauloante dixi. Qui au⸗ dit verba mea ⁊ credit ei qui me miſit ꝛbʒ vitam eternam. Ergo illi qui in te credũt habent vitam: et non dixiſti in ſemenpſis Cum autem de pfe loquereris dixiſtuſi⸗ cut pater habet vitam in ſemetipo. Mur⸗ ſus cum de te loquereris dixiſti: ſic ⁊ filio dedit hf̃e vitã ĩ ſemetipo. Sicut habzʒ:ſic dedit habere. Abi habet? In ſemetipſo Paulus vbi habet: Non inſ emetipſo ſed in rpᷣo. Tu fidelis vbi habes: MHon in te metipſo:ſed in chꝛiſto. Videamus ſi hoc Sal. ij. dicit apłs. Viuo autẽ iã nõ ego: viuit ve ro in me chꝛiſtus. Vita nr̃a/tanq; noſtra. õ de voluntate ꝓpꝛia noſtra/nõ erit niſi mala:peccatrix/iniqua Tita vo bona:de deo in nobis eſt : nõ a nobis vp̃ᷣs aũt in ſe metipſo habet vitam ſicut pater: quia ver pljll dei nõ modo male viuit/⁊ mõ bene vi uit: Homo autẽ modo male /modo bene. Aui male viuebat /i vita ſua erat:qui be ne viuit/ad vitam xpᷣi tranſit. Particeps factus vite: non eras quod accepiſti : et eras qui acciꝑes. Filius aũt dei non qua ſi pꝛimo fuit ſine vita:et accepit vitam Si cni ſic ulã acciperet:nõ eam haberet in ſe metipſo Quid ẽ em̃ ĩ ſemetipſo: Vt ipſa vita ipſe eſſct. Adhuc aliquid planiꝰ foꝛ⸗ taſſe dicam. Lucernã quiſq; accendit:ex⸗ empli gra. lucerna illa quantũ ꝑtinet ad flãmulã que ibi lucet. Ignis ille habʒz lu⸗ cem in ſemetipſo: oculi aũt tui qui lucer⸗ na abſente iacebãt ⁊ nihil videbãt /iã ipſi habebãũt lucẽ:ſed non in ſemetipſis Pꝛo⸗ inde ſi ſe a lucerna auerterint/tenebrant᷑: Si ſe conuerterint illuminant᷑. Ar vo ille ignis quãdiu eſt lucet: ſi volueris illi lu⸗ cem tollere:ſimul ⁊ ipſum extinguis. Naʒ ſine luce non põt remanere. Sed lux xpſᷣs inextinguibilis ⁊ coeternus patri:ſemper candens/ſemꝑ lucens/ſemꝑ feruens. Naʒ ſi nõ ferueret nũqͥd diceret᷑ in pſalmo:nec eſt qui ſe abſcondat a caloꝛe eiꝰ. Lu aũt „* in pctõ tuo frigidus eras:conu ertaris ut ferueſcas. Si receſſeris:frigeſcis. In pec⸗ cato tuo tenebroſus eras:cõuerteris vt il lumineris: ſi auerteris te / obſcuraberis: Proinde qui in tenebris eras:cũ illũina ris nõ eris lumen quauis ſis in lũine: Ait enim apoſtolus: Fuiſtis enim aliquando tenebre:nũc autem lux in domino. Cum dixiſſet nũc autem lux:addidit in domio In te ergo tenebre:lux in domino. Lux quare? Quia participatione lucis iluꝰ es Si autem a luce qua illũinaris receſſeris ad tenebras tuas redis. Mon ſic xpᷣs non ſic verbſi dei. Sed quomõ?: Sicut habet pater vitã in ſemetipſo:ſic dedit filio ha⸗ bere vitam in ſemetipſo:vt nõ participa⸗ tione viuat:ſed incõmutabiliter viuat:et omino ipſe vita ſit : ſic dedit et filio habe re vitã. Sicut habʒ: ſic dedit. Quid inter eſt? Quia ille dedit:iſte accepit.Nũ qͥd iam erat quando accepit? Mũ quid intel⸗ ligimꝰ xpᷣm aliquando fuiſſe ſine luce:cũ ſpſe ſit ſapiẽtia patris de qua dictũ eſt: cã doꝛ eſt lucis eterne? Ergo quod dicit᷑ de⸗ dit filio:tale eſt ac ſi diceret᷑.genuit filiũ. BGenerando eni dedit. Quõ eni dedit vt eẽt:ſic dedit vtvita eſſet:et ſic dedit vt in ſemetipſo vita eſſet. Et quid eſt inſemet ipſo vita eſſet? Mon aliũde vita indige⸗ ret ſed ipſe eſſet plenitudo vite vnð cre⸗ oẽtes alij viuerẽt dum viuerent. Dedit G ergo illi habere vitam in ſemetipſo:dedit ei tanquã verbo ſuo:tãquam ei qui ĩ prin cipio erat verbũ ⁊verbum erat apud deũ Deinde qꝛ homo factus quid illi dedit?⸗ Et poteſtatem dedit ei iudinum 5 33J uoniam filius hominis eſt. d filiꝰ eſt dei :ſicut habet Secudum quod ſili t haber pater vitã in ſemet ipſo:ſic et dedit filio vitã habere in ſemetipſo: ſecũdum autẽ quod fſiliꝰ hominis eſt:poteſtatem dedit ei iudiciũ faciẽdi.hhoc eſt quod heſterno die expoſui caritati veſtre: qꝛ in iudicio homo videbit᷑: deꝰ autem non vidcbit᷑.ſʒ poſt iudicium videbit᷑ ab his qui vicerint in iudicio: Ab impiis autẽ non videbitur eꝰ. Quia ergo homo videbit᷑ in iudicio foꝛma illa que ſic veniet ſicut aſcẽdit:iðo ſupra dixerat: Pater non iudicat quem⸗ quã :ſed omne iudiciũ dedit ſilio.hhoc etiã in iſto loco repetit cum dicit.Et po⸗ teſtatẽ dedit ei iudiciũ faciẽdi: qm̃ filiꝰ iiij Ephe. v. NAla lr̃a.q: homĩs eſt. Tanq; diceres tu Ptãtem de dit ei iudiciũ faciẽdi: Quare ? Quãdo nõ habuit iſtã ptãtem iudicij: Quãdo in pn⸗ cipio erat verhũ et verbũ erat apud deũ et deus erat verbũ. quãdo om ia pꝑ ipᷣm fa cta ſunt:nunqͥd nõ habebat ptãtẽ iudiciũ faciẽdi? Sed ſcdᷣm hoc dico ptãtem dedit ei iudiciũ faciendi:quia ſiliuſ hominis eſt Sed ſcõm hoc accepit ptãteʒ iudicãdi: qꝛ ſilius homis eſt.Ma ſcõm quod dei ſilius eſt. ſemꝑ habuit hanc ptãtem. Accepit qᷣ reſuſcitatus eſt:accepit qͥ natus ẽ: accepit qui cuciſxus ẽ. Qui fuit in moꝛte:eſt ĩ vi ta. Verbũ dei nunqᷓ; in moꝛte: ſꝑ in vita. Jã ergo de reſurrectõe foꝛte aliquis no⸗ ſtrũ dicebat. Ecce reſurreximꝰ. qui audit xpᷣm:qui credit et tranſit de moꝛte ad vi⸗ tam:⁊ in iudiciũ nõ veniet. Venit hoꝛa ⁊ nunc eſt:vt qui audit vocẽ filij dei viuat. moꝛtuꝰ erat:audiuit:ecce rſurgit. Quid ẽ dʒõ dicit᷑ poſtea reſurrectio futura carnis: et reſunectio coꝛpoꝝ moꝛtuoꝝ? Parce ti bi:noli pꝛecipitare ſi niam:ne ꝑgas poſt il⸗ lã. Eſt quidẽ iſta reſurrectio que fit nunc: moꝛtui erant inſideles/moꝛtui erant iniqͥ/ viuunt iuſti:trãſeũt a moꝛte infidelitatif/ ad vitã fidei.Sed noli inde credere nul⸗ lã futurã poſtea reſurrectõem coꝛ pis:cre⸗ de futurã et reſurrectionem coꝛꝑis. Audi eni quid ſequat᷑ :poſt cõmendatã reſur⸗ rectõ ez iſtã que ſit ꝑ fidẽ: ne quis putaret iſtã ſolã eſſe/⁊ incideret in illã deſt patõez et erroꝛẽ hominũ qui puertebãt alioꝝ ſen tũ inquis credo? Audi quod dicit. Noli ſus: dicẽtes reſurrectõem iã factã eſſe: de dqbus dicit apłs:afidẽ quoꝛundã ꝑpuertũt: credo eni quia talia vba illis dic ebãt. Ec ce dñs vbi ait: Et qui credit in me tranſit ꝗ moꝛte ad vitam. Jã facta ẽ reſi urrectio in omnibus ſidelibꝰ qui fuerãt inſideles quomõ altera dicit᷑ reſurrectio ? Gratias deo noſtro.fulcit nutãtes:di rigit heſitan⸗ tes:c õfirmat dubitãtes. Audi qͥd ſequit᷑: quia nõ habes vnde tibi facias caliginem mortis. Si credidiſti: totũ crede: uid to te mirar hoc:qa dedit ptãtem ſilio fa⸗ ciendi iudicij: In ſine dico: ait. Quõ in ſi⸗ ne? Holite mirari hoc quia let he ra.Hic non dixit /et nũc eſt. In illa 11. rectõe ſiði qͥd dixit: Veĩet hoꝛa ⁊T nũc eſt. In iſta reſurrectõe qꝛ ↄmẽdat fururã coꝛ poꝝmoꝛtuoꝝ veiet hoꝛa dixit/ñ dixit nũc eſt:qꝛ in fine ſeculi ventura eſt Et vnde vite:qunale fecerut ad reſurrectio⸗ ne iudicij. Hoc eſt iudiciũ: pena illa de Ab vo. — LVLa. V inqᷣs mihi ꝓbas: quia de ipᷣa reſurrectioõe dixit? Si patient᷑ audias:tuipſe tibi mo⸗ do ꝓbabis. Sequamur ergo Molite mira ri hoc qa veniet hoꝛa:in na oes quii monumẽétis ſi unt au kler vocent 2⸗ liſ deie cedent. Auid euidentis iſta reſurrectione? Jã dudũ non dixerat qͥ in monumætis ſunt/ſed moꝛtui audiẽt vocẽ filij dei: ⁊ q audierint viuẽt. Nõ dᷣ alij vi uent/alij dãnant᷑:qꝛ oẽs qͥ credũt viuent. —---— De monumẽtis aũt qͥd dixit? Omẽs qui ſunt in monumẽtis audiẽt vocẽ filij eiꝰ et pꝓcedent nõ dixit audiẽt ⁊ viuent.Si enĩ male vixerant ⁊ iacebãt in monumentis: ad moꝛtẽ reſurgẽt nõ ad vitã. Ergo vide⸗ amus qui ꝓcedunt: licet pauloante moꝛ⸗ tui audiẽdo ⁊ credẽdo viuebãt. Mõ ibi fa cta ẽ diſcretio: nõ dictũ eſt audiẽt moꝛtui vocem filij dei ⁊ cum audierit/alij viuẽt/ alij damnãtur/ſed omnes qͥ audierint vi⸗ uent.quia qͥ credũt viuẽt. Qui habent ca ritatẽ viuent: ⁊¶ nemo moꝛiet᷑. DHe monum̃ tis aũt audient vocem 2 — Qui bene fecerũt adq reſurrectõeʒ qua pauloante dixerat. Qui credit in me tranſiet a moꝛte ad vitã: ⁊ ĩ iudiciũ nõ ve niet. Nõ liun ego gme facereqee qua· Sicut andio iudico:⁊iudiciũ meun iuſtu e. Si ſicut audis iudicas:q q⸗ audis: Si a pfe/certe pr̃ nõ iudicat quem quã ſed omne iudiciũ dedit filio Quãdo tu quodãmõ pco pr̃is vt qð audis dicas. Quod audio hoc dico quia qð eſt pr̃ hoc ſum. Dicere eni meũ eſſe eſt: quia verb pf̃is ſum Hoc eniĩ tibi dicit xpᷣCᷣs. Inde de tuo quid eſt:ſicut audio ita iudico miſi ſi cut ſum? Quõ enĩ audit xpᷣs:? Frẽs quera mus rogo vos.Audit xpᷣs a pr̃e? Qunomõ illi dicit pater⸗ Vtiq; ſi dicit illi:vᷣba ad illum facit. Omis enĩ ꝗᷣ aliqᷣd alicui dicit: verbo dicit. Quõ par filio dicit:quãdo fi⸗ lius verbũ patris eſt: Quicqͥd aut nobis pater dicit: verbo ſuo dicit: verbũ pr̃is fi⸗ lius eſt:ipᷣo verbo quo alio verbo dicit⸗ Vnus eſtideus / vnũ verbũ habet: in vno verbo oĩa ↄtinet. Quid eſt ergo ſicut au⸗ dio ita iudico:? Siẽ de pfe ſũ: ita iudico: Ergo iudiciũ meu iuſtũ ẽ. veꝑ ẽ. Nã ſi ni hil facis ex te o dñe ieſu. quõ ſentiũt car⸗ nales / ſi nihil facis ex te? Quõ pauloañ reſurrectio⸗ Al. bona Akin. Al ipſo⸗ Mcn, 4 d. QQe — — ☛ S =S S.-= — Mon cöme⸗ = ſorrſa en öi S. a2 moꝛat Au. i na lectio ð teſtimoĩo dñi nob locuta ẽ:qꝛ oc tractatu textuʒ ſcom foꝛmã vboꝝ diyxiſti. ſic ⁊ filiꝰ quos vult viuiſicat:mõ dði cis: ex me ſacio nihil? Sʒ qd cõmendat fi lius: niſi qꝛ ð pr̃e ẽ᷑? Quid ẽ de pr̃e? HNon eſſe de ſe. Sʒ nõ ẽ de ſe filiꝰ. Si de ſe eẽt: fllius nõ eſſet.ſʒ filiꝰ de pr̃e ẽ.Pater vt ſit nõ eſt de filio: filius vt ſit de pr̃e eſt: equa ls eſt patri. Sed tũ iſte de illo.non ille de iſto: Quia nõ qro voluntatẽe meam ſeq voluntatem eius qui miſit me. Filiꝰ vnicus dicit: nõ quero voluntatem meã: ⁊ homĩes volũt facere volũtatẽ ſuã Ille tantũ ſe humiliat qui equaliſ ẽ pf̃i.⁊ tantum ſe extollit qui ĩ ino iacet:⁊ niſi ei manus poꝛrigat᷑ nõ ſurgit. Yaciamꝰ g vo⸗ luntatẽ patris /voluntatẽ filij/ voluntatẽ ſpũſſcti:quia trinitatis huiꝰ vna volũtaſ/ vna ptãs/vna maieſtas ẽ. Io tñ dicit fili As:nõ veni facere voluntatẽ meã/ſed vo⸗ luntatẽ eiꝰ qui miſit me:qꝛxpᷣs nõ eſtð ſe ſed de pfr̃e ſuo ẽ.Quod aũt habuit vt ho apareret:de creatura aſſumpſit quã ipſe foꝛmauit Explicit tractatus.xxij. Incipit tra cctatꝰ.xxiij. Ab eo qð ſcriptũ ẽ: Si ego teſtimoniũ phibeo de me telſti moniũ men noepeg vſc ad eulo cũ vbi ait. Si eni crederetis moyſi crederetis forſitan mibi: Deme eniille ſcripſit. Si at illiꝰ lfis non creditis quõ verbiſ meis credetis Bogdꝗ loco in euãgelio dñs ait pꝛudẽtẽ audito rẽ võbi ſui:ſilem eẽ debè hoĩ qͥ vo lẽs edificare fodit altiꝰ donec ꝑueniat ad fundamtũ ſtabilitatis petre/a ibi ſecurus ↄſtruat qð fabricat/aduũſꝰ ĩmpetũ flumis vt cũ venerit reꝑcutiat᷑ potius firmitate ęellificij q; impulſu ſuo ruinã faciat illi do⸗ muli. Putemꝰ ſcripturã ði tãq; agꝝ eẽ:vbi yolũꝰ aliqͥd ediſicare. Mõ ſimꝰ pigri /nec ſuꝑficie ↄteti:fodiamꝰ altiꝰ donec puenia mꝰ ad petrã:Petra ãt erat xpᷣs. Hodier⸗ nõ habʒ nccim ab hoĩbꝰ teſtimoniũ:ſʒ ha⸗ beat maiꝰ qᷓ; ſũt hoĩes:atq; idẽ teſtioniũ dixit qᷣd oe inqt qͥ ego facio:te ſtimoniũ phibẽt de me. Deino adiũ⸗ xit. Et teſtimoniu phibʒ de me qui miſit me pater. Jpa quoq; oꝑa ꝗ facit: a pfe ſe accepiſſe dicit. Ceſtimoniũ g ghi bent oꝑa :teſtimoniũ ꝑhibʒ pr. mNullũ ne ſed qñq; pᷣte rit:quando⸗ q; variat qñ q; ſolũ ſnĩaʒ explicat. ſibi ꝑ moyſen famulũ dei. eninanil phibuit io hes? Perhihuit pla ne/ſed tanq́; lucerna mõ ad ſaciãdos ami⸗ L cos ſed ad cõfundẽdos inimicos. Jã eni· antea pᷣdictũ erat a ꝑſona pris/paraui lu⸗ Ps.· xiij cernã xpᷣo meo: inimicos eiꝰ induã ↄfuſio ne:ſuꝑ ipᷣm aũt efflorebit ſctificatio mea. Eſto tanq; in nocte poſitꝰ. Attẽdiſti in lu cernã ⁊ miratus es lucernã: ⁊ exultaſti ad lumẽ lucerne.Sed illa lucerna dicit es ſo⸗ lẽ in quo exultare debeas: æ q́uis ardeat in nocte:diẽ te iubet expectare.Non g qꝛ illiꝰ hoĩs teſtimoniũ nõ erat opus.nã vt quid mitteret᷑ ſi nõ erat opus? Sed ne in lucerna remaneat homo/vt lumẽ lucerne ſufficere ſibi arbitret᷑:ideo dñs nec lucer⸗ nã illam ſupfluã dicit fuiſſe/nec tñ te dicit in lucerna debere remanere. Dicit alið te⸗ ſtimoniũ ſcriptura di/ibi vtiq; deꝰ ghibu⸗ it teſtimoniũ filio ſuo:⁊ĩ illa ſcriptura iu⸗ dei ſpem poſuerãt in lege ſe dei:miſtrata iuqt ſcriptura ĩ qua uos putatiſ vi Al kfa ſeri laeterna hre ipſa teſainomii bbnan ii⸗ et de me: non vultis vemre ad gle f me ut uita habeatis. Quid vos puta⸗ Et ille ſunt tis habere ĩ ſcriptura? Tlitã eternã Ipſã ue. interrogate cui phibet teſtimoniũ: ⁊ intel ligite que ſit vita eterna.Et qꝛ ꝓpt᷑ moy⸗ ſen videbant᷑ repudiare vpᷣm tanq; ad⸗ uerſariũ inſtitutis/pᷣceptiſqᷓ; mo vſi:rurſuſ eoſdẽ ipſe cõuincit:tanq; de alia lucerna. Qmẽs eni hoies lucerne: quia ⁊ accendi poſſunt ⁊ extingui.Et lucerne quidẽ ſapi unt/lucẽt/⁊ ſpũ feruẽt.Mã ⁊ ſi ard ebãt et exticte ſũt:etiã putẽt. Permãaãſerũt enim ſerui dei lucerne bone/ ex oleo mie illius nõ ex viribꝰ ſuis. Gfa ꝗpe di gratuita il⸗ la:oleũ luceruaꝝ ẽ.Plꝰ enĩ illis omĩbus laboꝛaui: ait quedã lucerna : z ne viribꝰ ſuis ardere videret᷑ adiũxit. Nõ aũt ego ſed gr̃a dei mecũ. Omnis ̊̊ ꝓphetia ante dñi aduentũ lucerna cẽ.De q̃ petrus apłs Habemꝰ certioꝛẽ ꝓpheticũ ermonẽ: cui ⸗ e z: bene facitis intẽdentes/queadmodũ lu⸗ )· Peꝗ⸗ cerne lucẽt ĩ obſcuro loco donec dies lu⸗ ceſcat:⁊ lucifer oꝛiat᷑ in coꝛdibꝰ vr̃is. Lu⸗ cerne itaq; ꝓphete:⁊ oĩs pꝓphetia vna ma gna lucerna: Quid apli? NHõ lucerne etiã ipᷣi? Plane lucerne.Solꝰ eĩ ille ñ lucerna Mõ eni accendit᷑ ⁊ extinguit᷑: qꝛ ſicut pa⸗ ter habet vitam in ſemetipᷣo ſic dedit filio Haber e vitam in ſemetipſo. Lucerne ergo et apli:⁊ gras agunt quia et accenſe lumi F v Joh. Tract. XXIII JJJ === f — ne veritatis ſunt:et feruent ſpiritu carita⸗ tis:et ſuppetit ũlis oleũ gratie dei.Si non AMath. v. eẽnt lucerne:nmõ diceret illis dominꝰ:vos eſtis lumẽ mði. NHNã poſtea quã dixit:vos eſtis lux mundi:oſtendit ne tale lumen ſe putarent quale dictum eſt. Erat lumẽ ve⸗ rum:quod illuminat omnẽ hoĩem venien tem in hunc mundũ. Tũc aũt hoc de dño dictũ ẽ:cũ a iohãne diſtingueret᷑.De iohe Joh. j. quippe baptiſta dictũ erat:non erat ille lu men:ſed vt teſtimoniũ pꝑhiberet de lumie Et ne diceres quomõ lumen non erat de quo chꝛiſtus dicit/quia lucerna erat:in cõ paratione alterius luminis non erat lumẽ Erat enim verum lumen: quod illuminat omnẽ hoĩem venientẽ in hunc mundum: Ergo cũ ⁊ diſcipulis diceret:vos eſtis lu⸗ men mundi:ne ſibi aliquid tributũ puta⸗ rent/quod de ſolo xpᷣo intelligendũ eſſet et ita lucerne vento ſuꝑbie extinguerent᷑: cũ dixiſſʒ: vos eſtis lumen mũdi:cõtinuo ſubuixit. Mon poteſt ciuitas abſcondi ſu⸗ pꝛa montem poſita:neq; accendunt lucer nam ⁊ ponunt eam ſub modio ſed ſuꝑ can delabrum:vt luceat omnibus qui i domo ſunt. Sed quid ſi apłos nõ dixit lucernã/ ſed accẽſoꝛes lucerne quã ponerẽt ſuper candelabrũ? Audi quia ipſis dixit.Sic lu ccat inquit lumen veſtrũ coꝛam hoĩibꝰ:vt vidẽtes bona oꝑa vfr̃a gloꝛificent nõ vos ſed patrẽ veſtrũ qui in celis eſt. Ergo et moyſes pꝑhibuit teſtimoniũ chꝛiſto:⁊ ioho nes perhibuit teſtimonium chꝛiſto. ce⸗ teri ꝓphete et apoſtoli ꝓphibnerunt teſti⸗ moniũ chꝛiſto. Hhis omnibus teſtimonijs pᷣponit teſtimoniũ operum ſuoꝝ:quia ⁊ ꝑ illos nõ niſi ðs perhibuit teſtimoniũ filio. Sed perhibet aliomõ deꝰ teſtimoniũ ſilio ſuo.Per ipſum filiũ ſuũ:indicat deus ſili um:indicat ſe ꝑ filium. Ad hunc ſi potue⸗ rit homo puenire nec lucernis indigebit: et vere fodiendo altiuſ edificiũ perducet ad petram ¶Facilis eſt ergo fratres ho⸗ dierna lectio:ſed ꝓpter heſternũ debitũ. ſcio enĩ quid diſtulerim/ non abſtulerim: et dominus dignatus eſt donare:etiã ho⸗ die loqui ad vos. Recoꝛdamini quid re⸗ poſcere debeatis:ſi foꝛte aliquomõ ſerua ta pietate ⁊ ſalubri humilitate extẽdamꝰ nos non aduerſus deũ/ſed ad deum.et le uemus ad eum animam noſtram:effundẽ tes eam ſuper nos:ſicut ille in pſalmo cui La. Vv dicebatur vbi eſt deus tuꝰ:hec inquit me⸗ põ.xij. ditatus ſum: et effudi ſuper me aĩiaʒ meã Leuemus ergo animã noſtram ad deum non cõtra deum/quia ⁊ hoc dictũ ẽ:ad te domine leuaui animã meã. Et leuemꝰ ad iuuante ipſo quia grauis eſt. Vnde autẽ aggrauat animã/et depꝛimit terrena inha bitatio ſenſum multa cogitantẽ. Me foꝛte poſſimus ſenſum noſtrum a multis colli⸗ gere ad vunm: ⁊ euulſum a multis leuare ad vnuʒ. Quod quidem non poterimꝰ vt dixi /niſi adiuuet ille qui ad ſe vult leua⸗ ri animas noſtras: ⁊ cõtingamꝰ ex aliqua parte/quomõ verbũ dei vnicus pater co⸗ eternus ⁊ coequalis pr̃i non faciat niſi qð viderit prem facientem:cũ tamẽ pater ip ſe nõ faciat aliquid niſi ꝑ filiũ videntem. Vigetur mihi quõ dñs ieſus in hoc loco magnũ quiddã inſinuare volens nitẽtis⸗ 2⁊ infũdere capacibꝰ / incapaces aũt exci⸗ tare ad ſtudiũ/vt nondũ intelligẽtes /be⸗ ne viuendo capaces flant: Inſinuauit no bis animã humanã ⁊ mentẽ rationalem ᷓ ineſt homini/nõ ĩeſt peccoꝛi/nõ vegetari/ nõ beatiſicari/non illuminari: niſi ab ipſa ſubſtãtia dei:eãq; aiam facere aliqͥd ꝑ coꝛ pus ⁊ de coꝛpe/atq; habere ſubiectũ coꝛ⸗ pus/⁊ ꝑ coꝛꝑalia mulceri poſſe ſenſus coꝛ poꝛis vl offendi.⁊ ꝓpter hoc:id ẽ:ppt᷑ cõ ſoꝛtiũ qdðdã anie ⁊ coꝛpis in hac vita atq; cõplexũ:delectari aiam lenitis:vel contri ſtari offenſis coꝛpoꝛis ſenſibꝰ :beatitudi⸗ nẽ tamẽ eius qua fit beata ipᷣa aĩa/nõ fie⸗ cõmutabilis eterneq; ſubſtantie q̃ ds ẽ:vt quõ aia q̃ inferioꝛ deo ẽ/id qð ipᷣa iferiꝰ ẽ ni niſi ꝑticipatione illiꝰ vite ſemꝑ viue / in hoc ẽ coꝛpꝰ facit viuere:ſic eandẽ aĩiam ñ faciat btẽ viuere:niſi qð ipᷣa aĩia ẽ ſuperiꝰ Supioꝛ eni aĩa qᷓ; coꝛpꝰ: et ſuꝑioꝛ qᷓ; anĩa ðs. Aia vt pᷣſtet aliqd ĩferioꝛi: pᷣſtat᷑ illi a ſupioꝛe.Seruiat dño ſuo:ne ↄculcet᷑ a ſer uo ſuo.Hhec ẽ frẽs mei religio xpᷣiana que pᷣdicat᷑ ꝑ totũ mundũ hoꝛrentibꝰ inimicis et vbi vincũt᷑ murmurantibꝰ:vbi pᷣualent ſeuientibus. Hec eſt religio xpᷣiana vt co⸗ lat᷑ vnꝰ deꝰ:nõ multi dij:qꝛ nõ facit aiam beatã niſi vnꝰ ðs. Participatõe dei fit be ata:nõ pticipatõe ſctẽ aĩe fit beata inſir⸗ ma ania:nec ꝑticipatõe angeli fit btã ſctã aĩa. ſʒ ſi qrit btã eſſe ĩfirma aĩa:q̃rat vno btã ſit ſctã aĩa.õ enĩ beatus efficeris ex xhi caEt 4 ſat 1 ſu ſar V — me⸗ zr mei dan deum zadte d eaun iumi ainhe eſoxe colli⸗ euare nept leua⸗ iqua er o⸗ ſd nerip Ncloco etis ntexc⸗ es bbe⸗ uitno lalenij getan bipa dar au⸗ Nor c ch du. wäi⸗ oſe⸗ wen Seſt ſſendẽ Ami ſuper rchani⸗ ſtuti taſe ne imias galent yt co⸗ aiam ifitbe ainſi⸗ btiſai 4 no ser angelo tu:ſed vnde angelus inde et tu: Hhis pꝛemiſſis atq; firmiſſime conſtitutis/ animã rationalẽ nõ beatiſicari niſi a deo: coꝛpus non vegetari niſi per animaʒ/atq; eſſe quanda medietatẽ inter deũ ⁊ coꝛpꝰ Philip.ij iiij.ſen.diſ. iij. ca. Et us eſt: Reſurget coꝛpus a coꝛruptiõe per vuij. ca. Et id quod homo eſt Anime reſurgunt ꝑ fub ſicut et aiam ( Intedite ergo ⁊ recolite nõ ho C diernã de qua ſufficienter locuti ſumus: ſed heſternã lectõem/quã ecce triduo iaʒ verſamus atq; tractamus:etꝓ viribꝰ fodi amus/donec ad petrã ꝑueniamꝰ. Verbũ xpᷣs:⁊ verbum dei xpᷣs apud deũ Uerbũ xpᷣs:et deus verbum xpᷣs: ⁊ deus ⁊ ver⸗ bum vnus deus. Illuc perge anima cõtẽ⸗ ptis ceteris / vel etiam traſcenſis. Illuc ꝑ ge: Mihil potentius iſta creatura ꝗᷓ mens dicit᷑ ratõnalis:nihil hac creatura ſublimi us. Quicqͥd ſupꝛa iſtã ẽ:creatoꝛ ẽ. Dice⸗ bã aũt qͥa verbũ xpᷣs/⁊ verbũ dei xpᷣs/⁊ deus verbum xpᷣs:ſed non tantũ verbum xpᷣs:quia verbũ caro factũ eſt ⁊ habitrauit in nobis. Ergo et verbũ ⁊ caro xpᷣs · Cum enĩ in foꝛma dei eſſet: non rapinã arbitra tus eſt eẽ ſe equalem deo Et quid nos in vmo qui nõ poteramus inſirmi ⁊ humi re pentes attingere deum? Munquid relin⸗ quẽdi eramꝰ? Abſit.Semetipſum exina⸗ niuit foꝛmã ſerui accipiens:non ergo foꝛ⸗ mã dei amittens Factus eſt homo qᷣ erat deus:accipiendo quod nõ erat/non amit tendo quod erat. Ia factus eſt homo de us. Ibi habes aliquid ꝓpter inſirmitateʒ tuam:ibi habes aliquid ꝓpter ꝑſectõnem tuam.Erigat te vpᷣs per id quod hõ ẽ:du cat te ad id quod deus ⁊ homo eſt:perdu cat te ad id quod deus ieſus eſt. Et tota pᷣdicatio diſpenſatioq; ꝑ ieſum hec eſt fra tres ⁊ alia non eſt:vt reſurgant anime:re⸗ ſurgant et coꝛpa. Vtrunq; quipe moꝛtuũ erat:coꝛpꝰ ex infirmitate/aia ex iniqᷣtate: Reſurget anima ab iniquitate ꝑid qð de ſtantiã dei:coꝛpoꝛa ꝑ diſpenſatõem hũa⸗ nam:Quia vtrunq; moꝛtuũ erat/reſurgat vtrũq. Quid vtrunq;? Anima et coꝛpus. Per quid ergo anĩa:niſi ꝑ dñm ihm chꝛi⸗ ſtum? Per quid coꝛpus:niſi ꝑ hominẽ eũ⸗ dem xpm: Erat enĩ ⁊ in xpᷣo anima huma na/tota anima:nõ irrationale tantũ anie ſed etiã rationale quod mens dicit᷑. Fue eccleſia:qui putarent nõ habere mentem rationalem coꝛpus xpᷣi/ſed quaſi animam beluinã. Excepta quippc rationali mente vita beluina eſt. Sed quia expulſi ſunt et a veritate expulſi ſunt: accipe totum xpᷣm verbũ/mentẽ rationalem/et carnem:HHoc totum xpᷣs eſt. Reſurgat anima tua ab ini quitate per id qð deus eſt:reſurgat coꝛpꝰ tuum a coꝛruptione ꝑid quod homo eſt Mꝛoinde cariſſimi audite magnã lectõ nis huius quantum mihi videt᷑ ꝓfundiia tem:et viqete quẽadmodũ loquatur hic chꝛiſtꝰ: nihil alið quã quare venerit xpᷣs: vt reſurgant anime ab iniquitate:Reſur. gant coꝛpoꝛa a coꝛruptione. Jam dixi ani me per quid reſurgant:per ipam ſubſtan- tiam dei: Coꝛpoꝛa per quid reſurgãt/per diſpenſationem humanã domini noſtriie ſu chꝛiſti. Amen amen dico vobis: neſumit hh non poreſt aſe filius focere qcquã Au.textũ in Alt⸗ Iquod viderit pr̃em facientem. ſupioꝛibus. Nuecunq; enim ille fecerit hec ⁊ fi uij. tractati- us uniliter facit: celum/ terrã/ mare: bus expoſi⸗ que in celo/ que in terra/que in mari:viſi tum adhuc bilia inuiſibilia: animalia in terris: frute ampliꝰ ali cta in agris:natantia in aquis:in aere vo⸗ ter illũ expo lantia:in celo lucentia: Pꝛeter hec omnia nendo angelos / virtutes / ſedes / dominatões ſpn cipatus/poteſtates.Omnia ꝑ ipſum facta ſunt Nunquid fecit oia hec deus pater ? demonſtrauut ea facta filio:vt et ipſe face ret alterũ mundum his omnibus plenũ? Hon vtiq;. Sed quid? Quecunq; enĩ ille fecerit: h ⁊ ñ alia /ſʒ hec ⁊ filiꝰ: nec diſſił· ſz ſimiliter facit. Gareneni diligerg⸗ liũ:et oia demonſtrat ei cit. Demõſtrat pater filio vt aie ſuſcitent quia ꝑ patrem ⁊ filiũ anime ſuſcitant᷑nec poſſunt viuere anime:miſi eaꝝ vita ſit deꝰ Si ̊nõ pñt viuere aie niſi eaꝝ vita ſit de us ſicut ipſe ſunt vita coꝛpoꝝ: qð vemon⸗ ſtrat pr̃ filio:id ẽ:qð facit ꝑ filiũ facit.Nõ faciẽdo demõſtrat pr̃ filio:ſed demõſtran do facit ꝑ filiũ. Videt enĩ filius prem de⸗ mõſtrãtẽ anñq;ᷓ aliqd ſiat:æ ex demonſtra tione patris ⁊ viſione filij/fit qð fit a pfe p filiũ.Sic aĩe ſuſcitãt᷑ ſi potuerint videre iſtã vnitatis ↄiunctõeʒ:pr̃em demõſtrãtẽ filiũ videntẽ/⁊ ꝑ pr̃is demõſtratõeʒ/⸗ filij. viſionẽ ſieri creaturã:atq; id fieri ꝑ pfis mõſtratõeʒ ⁊ filij viſionẽ/qð nec pf ſirne- ſilius: ſed infra pfem ⁊ filiũ/quicquid ſit a pfe/ſit ꝑ ſiliũ Quis hoc vidʒ: Ecce iteꝝ Joh. Tract. xXxXIII TLa. vV — — ad carnales ſenſus. Ecce rurſus humilia⸗ mus nos ⁊ deſcendimꝰ ad vos:ſi tũ aliq d aliquando aſcenderamus a vobis. VUis demõſtrare aliqͥd filio tuo vt faciat quod facis: facturus es et ſic demonſtraturus Quid igitur facturus es/quod demõſtres filio:nõ vtiq; facis ꝑ filiũ: ſed tu ſolus fa⸗ cis:quod ipᷣe factũ videat ⁊ aliud tale ſi⸗ militer faciat Hõ ẽ hoc ibi:Quid ꝑgis ad ſiłitudiuẽ tuã:⁊ delesi te ſiłitudinẽ dei⸗ Ibi oĩno nõ ẽ B. Inueni aliqd quõ demõ ſtres filio tuo quod facis anteqᷓ; facis: vt cum demõſtraueris:per filium facias hoc quod facis. JOam foꝛte quaſi occurrit tibi. Ecce inquis cogito facere domũ:⁊ volo vt per filiũ meun fabricetur:antequã eaʒ ipſe fabricem oſtendo filio meo quod fa⸗ cere volo:⁊ facit ipſe atq; ego per ipſum/ cui oſtendi volũtatẽ meam. Receſſiſti qᷣ⸗ dem a priſtina ſimilitudine:ſed adhuc ia⸗ ces in magna diſſimilitudine. Ecce enim antequã facias domũ/indicas filio tuo/et demonſtras quid facere velis:vt te demõ ſtrante antequã facias/faciat ipſe qð de⸗ monſtraueris: ⁊ tu per ipſum. Sed verba dicturus es filio tuo :inter te ⁊ ißm verba curſura ſunt: et inter demonſtrantẽ et vi⸗ dentẽ vel loquentẽ et audientẽ ſonus ar⸗ ticulatus volat:qui non eſt quod tu:ꝛnon eſt quod ipſe. Sonus quippe ille qui exit de oꝛe tuo ⁊ verberato aere tangit aurem filij tui:⁊ impleto ſenſu audiẽdi perducit ad coꝛ cogitatõcʒ tuã:Sonus ergo ille nõ eſt ipſe tu:non eſt ipſe filius tuus. Signũ datũ eſt ab animo tuo/ animo filij tui:qdð ſignum non ẽ nec animus tuus/nec animꝰ filij tui/ſed aliud aliquid: Ita ne putamꝰ prem deum locutũ eſſe cũ filio? Fuerunt verba inter deum ⁊ verbuʒ: quomõ iſtud eſt: An qᷣcqᷓ; vellet pater dicere filio? Si vellet verbo dicere:ipſe filius eſt verbum patris. Nunquid per verbum loqueretur ad verbum: An quia filius magnum ver bum/minoꝛa verba curſura erant inter pa trem et filium.ſonus aliquis et quaſi crea tura quedam tempoꝛaliſ atq; volatica/ex itura erat ex oꝛe patris ⁊ percuſſura au⸗ rem ſilij? Nunquid habet deus coꝛpꝰ vt quaſi ex eius labijs ꝓcedat:⁊ habet au⸗ res corpoꝛis verbum in quas ſonꝰveniat: Remoue omnia coꝛpoꝛalia Simplicitatẽ vide:ſi ſimplex es.QQuomodo autem eris —— . ;— — ſimplex? Si te mũdo nõ implicaueris:ſed ex mundo explicaueris.Explicando eni te ſimplex eris:et vide ſi potes quod dico Aut ſi non potes:crede quod non vides. Dicis filio tuo:verbo dicis. Verbum qð E ſonat:nec tu es nec filius tuus.: habeo inquis aliud quod oſtendã. Ita enim eſt inquis eruditus filius meꝰ/vt nec loquẽ⸗ tem me audiat:ſed nutu oſtendo ei quod faciat:Ecce nutu oſtende quod vis:certe animus tuus vult oſtẽdere quod in ſe ha⸗ bet. Vnde facis nutũ: De coꝛpoꝛe ſcilicʒ et labijs:vultu/ſupercilijs/oculis mani⸗ bus.Hec omnia non ſunt quod animꝰ tu⸗ us:etiam iſta media ſunt. Intellectum eſt aliquid per hec ſigna que nõ ſunt qdð anis mus tuus/nec quod animꝰ filij tui:ſʒ hoc totum quod coꝛpoꝛe agis:infra animũ tu um/et infra animi filij tui ẽ:nec poteſt co⸗ gnoſcere animũ tuum fſilius tuus: niſi de⸗ deris ei ſigna ð coꝛpoꝛe.Quid igit᷑ facio MNon eſt hoc ibi: ſimplicitas ibi eſt. Poa⸗-⸗· ter oſtendit filio quod facit: ⁊ oſtendẽdo filium gignit. Video quid dixerim: ſʒ da tellectus iſte quandoq;.unc ſi non pote ſtis cõprehendere quid ſit deus: vel hoc cõpꝛehendite quid non ſit deus. Mutum pꝛofeceritis:ſi non aliud qᷓ; eſt de deo ſen ſeritis. Hondũ poteſt perueniri ad quid ſit:perueniatur ad quid non ſit. Non ẽ de us coꝛpus:non terra/non celum/non luna non ſol/non ſtella:non coꝛpoꝛalia iſta. Si enim non celeſtia: quantoninus terrena⸗z Tolle omne coꝛpus.Adhuc audi aliud. Non eſt deus mutabilis ſpiritus. Nam fa teoꝛ et fatendum eſt: quia euangeliũ loq tur. Deus ſpiritus eſt.Sed tranſi omnem mutabilem ſpiritum: tranſi ſpiritũ qui mo do ſcit/modo neſcit / modo meminit/mo⸗ do obliuiſcit᷑:vult quod nolebat/nõ vult quod volebat:ſiue patiatur iam iſtas mu tabilitates/ſiue pati poſſet.Trãſi hec om nia. Non inuenies in deo aliquid mutabi litatis:non aliquid quod aliter nunc eſt/⸗ aliter pauloante fucrit. Nam vbi inuenis aliter ⁊ aliter:facta eſt quedam ibi moꝛs. Moꝛs enim eſt:nõ eſſe quod fuit. Immoꝛ talis eſſe dicitur anima. Eſt quidem:qᷣa viuit ſemper anima: et eſt in illa quedam vita permanens/ſed mutabilis vita: ſcdᷣm mutabilitatem vite huius/⁊ moꝛtalis dici video ⁊ quibus dixerim: Fiat in vobis in —, — — V isſed lo eni ddico nite unc bi nime loqne, iquoc Kcene iſeha⸗ ſalicʒ nani⸗ m m⸗ um eſt gomni⸗ ſzboe nmäm neſ o⸗ ude⸗ tendedo iniß vobisin nonpote pale M 5 guid ede mn 4S enae Wüud. unſe iülo mnem guimo⸗ i no⸗ me gon abi ceſt nems mors⸗ mmo⸗ em:ds lecan ſn moꝛtem inbeterius:eſſe moꝛtem in meliꝰ ſcriptura nos docet. Vtiq; in deteriꝰ mor tui erãt de qͥbꝰ ðꝛ: Sine moꝛtui ſepeliant moꝛtuos ſuos:⁊ exurge qͥ dormis:⁊ exur⸗ a moꝛtuis ⁊ illuminabit te xpᷣs:Et de hac lectione quãdolmoꝛtui audient/et qͥ audi erint viuẽt:in deteriꝰ moꝛtui erant: iðo re uiuiſcant.Reuiuiſcendo moꝛunt᷑ in meli us:quia et reuiuiſcendo nõ erunt qð erãt. NMNõ eſſe aũt qð erant/moꝛs eſt. Sed foꝛte ſi in melius eſt:nõ apellat᷑ moꝛs. Awella uit aũt illã moꝛtem apłs.Si autẽ moꝛtui eſtis cũ xpᷣo ab elementis huiꝰ mũdi: qd adhuc velut viuentes de hoc mũdo decer nitis:Et iteꝝ.AMoꝛtui enĩ eſtis: ⁊ vita ve ſtra abſcondita eſt cũ xpᷣo in deo. Moꝛi nos vult vt viuamus:quia viximꝰ vt mo⸗ reremur. Quicquid ergo ⁊ a meliore ĩ de- terius / ⁊ a deterioꝛe in meliꝰ moꝛit᷑:nõ eſt deus:quia neq; in melius ire poteſt ſũma bonitas/neq; ĩ deterius va eternitas. Ve ra aũt eternas eſt:vbi tꝑale nihil eſt Erat gdũüt modo hoc:⁊ mõ illud. Jãa tempus ad miſſũ eſt:eternũ non eſt. Nã vt noueritis quia nõ ſic deus imoꝛtalis quõ ania:cer⸗ te imortalis eſt anima. Quid ergo eſt qð ait apłs de deo qui ſolus habet ĩmoꝛtali⸗ tatẽ:niſi quia hoc aꝑte dixit:? Solus habʒ incõmutabilitatẽ:quia ſolus habet veraʒ eternitatẽ.Ergo ibi nulla mutabilits ¶ Agnoſce in te aliquid qð volo dicere F intus/ intus in te:nõ in te quaſi coꝛꝑe tuo. nã et ibi poteſt dici in te In te ẽ enim ſani tas.in te quelibet etas:ſed ſᷣm coꝛpus. In te eſt manus/pes tuus: Sʒ aliud eſt in te intus:aliud in re tanq; in veſte tua. Sʒ re⸗ linque foꝛis ⁊ veſtem tuã:⁊ carnẽ tuã.Pe ſcende ĩ te adi ſecretari tuũ /mentẽ tuã: et ibi vide qð volo dicere ſi potueris. Si enĩ tu ipſe a te longe es:deo pꝛopinquare vnge potes: Dicebã de deo:⁊ intellectu- rũ te arbitrabaris.De anĩia dico/de te di⸗ co.intellige:ibi te ꝓbabo. Non eni valde longo ꝑgo ĩ exempla/quãdo de mẽte tua volo aliquã ſimilitudiuẽ dare ad deũ tu⸗ um:quia vtiq; nõ ĩ coꝛpoꝛe ſed in ip̃a mẽ⸗ te factus eſt homo ad imaginẽ dei. In ſi⸗ mil tudine ſua deũ queramꝰ: imagie ſus deũ agnoſcamus: IJbi intus ſi potuerimꝰ Joh. Tract. xXIIII La. v poteſt: quia ſi viuebat ſapiẽter ⁊ deſipit: moꝛtua eſt in deterius:Si viuebat inſipbiẽ ter ⁊ ſapit:mo:tua eſt in melius Mam eſſe inueniamus hoc quod dicimus: quomo⸗ do demonſtret pater filio: ⁊ filius videat quod demonſtrat pater:antequã fiat ali⸗ quid a patre per filiũ. Sed cum dixero et intellexeris/nec ſic putes iam illud aliqd tale eſſe:vt ſerues ibi pietatẽ quã volo a te ſeruari Et pᷣcipue moneo.id eſt:vt ſinõ vales cõprehendere deus quid ſit: parũ nõ tibi putes eſſe ſcire quid nõ ſit.Ecce ĩ mente tua video aliqua duo/memoꝛiã tu am ⁊ cogitatõem tuã:id eſt.qſi aciẽ q̃ndã ⁊ obtutũ aĩe tue. Vides aliqͥd et ꝑ ockos ꝑcipis et cõmẽdas meõꝛie:⁊ ibi ẽ intꝰ qdʒ meõꝛie cõmẽdaſti in abdito reconditũ q ſi in hoꝛreo:quaſi in theſauro:quaſi in ſe⸗ cretario qdã ⁊ penetrali interioꝛe. Cogi⸗ tas aliũde:intẽtio tua alibi ẽ Illõ qð vidi ſti in memoꝛia tua eſt: æ non videt᷑ a te: qꝛ cogitatio tua in aliud intendit᷑. M0 do ꝓ⸗ bo:ſcientibꝰ loquoꝛ:Carthaginẽ nomino. Omnes modo intus quicũq; eã noſtis:vi diſtis carthaginẽ. Nunquid tot ſunt car⸗ thagines:quot anic veſtre? Omnes vidi ſtis ꝑ nomen hoc ꝑ qtuoꝛ has ſillabas no⸗ tatas vobis:erumpentes ex oꝛe meo.Ta cte ſunt aures vfr̃e/ factus eſt ſenſus anie per coꝛpus:⁊ ab alia intentione reflexus ẽ aimꝰ ad id qð ibi erat ⁊ vidit cartaginz Nuuquid tũc ẽ ibi carthago facta? Quã uis iã ibi erat:ſʒ latebat. Quare latebat- Quia animus tuus in aliud attendebat. Cum vero reflexa eſt cogitatio tua ad id quod erat in memoꝛia:inde foꝛmata eſt ⁊ viſio quedã animi facta ẽ. Antea nõ erat viſio:ſed erat memoꝛia.Reflexa cogitati one ad memoꝛiam:facta eſt viſio.Demõ⸗ ſtrauit ergo memoria tua cogitationi tue carthaginẽ:⁊ quod in illa erat antequã in tenderes/conuerſe ad ſe intẽtioni cogita⸗ tionis oſtendit.Ecce facta eſt a memoꝛia demonſtratio /facta eſt in cogitatione vi⸗ ſio.et nulla verba in medio cucurrerunt: nullum ex coꝛpoꝛe ſignum datum eſt:nec innuiſti/nec reſcripſiſti/nec ſonuiſti.et ta men cogitatio vidit quod memoꝛia de⸗ monſtrauit:et cui demõſtrauit.Eiuſdẽ ãt ſube ẽ ⁊ qͥ demõſtrauit:⁊ cui demõſtrauix Sʒ carthaginẽ vt hr̃et memona tua:ꝑ ocu los hauſta eſt imago hec. Vidiſti enim quod ĩ memoꝛia reconderes.Sic arboꝛẽ quam meminiſti vidiſti: Sic montem:ſic fluuium: ſic amici faciem: ſic inimici: ſie R ℳ tris / matris / fris / ſoꝛoꝛis / fllij / vicini: ſic frarũ in codice ↄſcriptaꝝ:ſic ipſiꝰ codicis ſic huiꝰ baſilice: oia iſta vidiſti et viſa da ianm erãt memoꝛie cõmendaſti: ⁊ tanqᷓ; po ſuiſti illic que vidiſti co gitãdo cũ velles: etiã cũ ab iſtis corpoꝛis oculis afuiſſent. Vidiſti eni carthaginẽ cũ eſſes carthagi⸗ ne.accepit ſpẽm ꝑ oculos anima tua.hec ſpẽs recõdita eſt in memoꝛia tua: æ ſerua⸗ ſti aliquid intus homo apud carthagineʒ cõſtitutꝰ/ quod poſſes apð te videre etiã cũ ibi nõ eſſes.hec omia foꝛinſecꝰ acce⸗ piſti. Pater demonſtrat ſilio:non accepit extrinſecus. Intus totũ agit᷑ qꝛ nihil crea turarũ eẽt extrinſecus/niſi hoc pf̃ feciſſet extrinſecus ꝑ filiũ. Creatura omis a ðo fa cta eſt. Antequã ſieret non erat. Nõ ergo facta viſa eſt ⁊ retenta memoꝛit: vt eã pat᷑ filio tanquã memoꝛia cogitationi möſtra ret:ſed faciendã pater monſtrauit : facien d filius vidit: ⁊ eã pr̃ demõſtrando fecit quia ꝑ filiũ videntẽ fecit. Et ideo moue⸗ re nõ debet quia dictũ eſt/niſi qõ viderit pfem facientẽ:nõ dictũ eſt demonſtrantẽ Per hoc eni ſigniſicatũ eſt id eẽ pr̃i face⸗ re quod ẽ demõſtrare /vt ex hoc intelliga tur ꝑ filiũ videntẽ omia facere.nec illa de moſtratio/ nec illa viſio temꝑalis ẽ. Quia enĩ ꝑ ſiliũ fiũt omĩa temꝑa:non vtiq; ali quo tꝑe poſſẽt ei demõſtrari faciẽda. Sic guũt demõſtratio pf̃is filij viſionẽ gignit: gquẽadmodũ pfr filiũ gignit. Demõſtratio quippe generat viſioncẽ:non viſio demon⸗ ſtratõem. Quod ſi puriꝰ ⁊ ꝑfectiꝰ intueri valeremꝰ:foꝛtaſſe inueniremus/nec aliud eſſe pr̃em/aliud filiũ/aliud eiꝰ viſionem. Sʒ ſi vix hoc cepimꝰ / vix explicare potui⸗ mus:quõ memoꝛia quod cepit extrinſecꝰ oſtẽdat cogitationi. quãtominꝰ caꝑe aut explicare potuimꝰ:quõ pater deus demõ ſtrat ſilio quod non habet aliunde:vel qð nõ eſt aliud qᷓ; iße. Paruuli ſumꝰ: loquoꝛ vobis quid nõ ſit deus/nõ oſtendo qᷣd ſit Ergo vt capiamus qᷣd ſit:quid faciemus: Nunqd a me nunqd ꝑme poteritis: Di⸗ cam hoc paruulis:et vobis et mihi. Eſt ꝑ quẽ poſſimus: Modo cãtauimꝰ: mõ audi uimꝰ. Jacta ĩ deũ curã tuã:⁊ ipᷣe te enutri et.Ideo enĩ nõ potes o homo:quia ꝑuulꝰ es.Si paruulus es:nutriendus es. Nutri⸗ tus grandis eris:et quod paruulus nõ po teras/ grandis videbis, Sed vt nutriaris/ poꝛum? Redit et dicit. Neq; eñ iudicat q nech⸗ ſed omnẽ ä . — iacta in deſi curam tuã:⁊ ipſe te enutriet. AMogdo ergo ꝑcuramꝰ breuiter que reſtãt: et videte hic que cõmendaui quomõ deꝰ inſinuet: Pater diligit filiũ: ⁊ oĩa de monſtrat ei que ip onſtrat ei que ipſe facit. Ipᷣe ſuſci⸗ tat animas/ſ 24, ꝑ filiũ :vt fruant᷑ anime ſu ſcitate ſubſtantia dei:hoc eſt pr̃is et ſilij. Et maiora bis demõſtrabit ei oꝑa Quibus maioꝛa? Sanitatibꝰ coꝛpoꝛũ. ⁊ antea tractauimꝰ:nec ĩmoꝛari debemus Ałaioꝛ eſt enĩ reſurrectio coꝛpoꝛis in eter num:qᷓ; hec que ad tempus facta eſt in i⸗ lo languido ſanitas coꝛpoꝛis: Et maioꝛa his demonſtrabit ei opera:vt uos mire mini.Demonſtrabit quaſi temꝑalit.Er⸗ go qſi homini facto in tꝑe:qui verbũ de⸗ us non eſt factus:per quẽ omnia facta ſũt temꝑa:ſed homo factus ẽ in temꝑec: Awa ret quo cõſule:quo die cõceptũ de ſpiri⸗ tuſancto:virgo maria peperit xpᷣm.Ergo homo factus eſt in temꝑe:ꝑ quẽ deũ facta ſunt temꝑa. Ideo tanq; in temꝑe demon⸗ ſtrabit ei opera maioꝛa.id eſt:reſurrectio nem corpoꝛum:vt vos miremini factã per filiũ reſurrectõem coꝛpoꝛũ ¶ Deindeę re⸗ dit ad illam reſurrectõem auimarũ. Si⸗ hB cut enim ꝑater ſuſcitat mortuos ⁊ uiuificat ſic ⁊ filius quos nultu eat. Se⸗ m ſpiruũ Ve pater/vi⸗ uiſicat filius: quos vult pater/quos vule filius/ſed ipᷣos pater quos ſilius:quia om nia per ipſum facta ſunt. Sicut eni pater ſuſcitat mo ꝛtuos ⁊ viuiſicat: ſic ⁊ flius q̊s vult viuificat:. De ſurrectione animarum dictum eſt hoc. Quid de reſurrectione coe lit:ſlio. Reſurrectio animarum ſit ꝑ antiam patris ⁊ filij:eternam et incõ mutabilem. Reſurrectio vero coꝛpoꝛũ ſit per diſpenſationem humanitatis ſilij tem poꝛalem:non patri coeternam. Ideo cum memoꝛaret iudicium vbi ſieret reſurrec⸗ tio coꝛpoꝛum: Non enim pater inquit iu⸗ dicat quẽqᷓ;:ſed omne iudiciũ dedit ſilio. De reſurrectione aũt animaꝝ:ſicut pater ſuſcitat moꝛtuos ⁊ viuiſicat/ſic et ſiliꝰ qͥs vuli viuificat. Illud ergo ſimul pater ⁊xiK ⸗ lius.hoc aũt de reſurrectiõe coꝛpoꝝ:non iudicat pat quẽquã/ſed oẽ iudiciũ dedit ſio.vt omẽs honorificẽt filiũ:ſicne honorificant patrem. Hoc redditũ ẽ metipſo: ſic dedit filio babere vita in ſemetipſo. Impleuit de reſurrectiõe animarum:reſtat euidentius dicere dere ſurrectione coꝛpoꝛũ.et poteſtatem de Dit ei ⁊ indiciũ facere:non folum anun⸗ mas per ſidem ⁊ ſapientiã ſuſcitare: ſed æ reſurrectioni animaꝝ: vt omẽs honoꝛiſi⸗ cent fliũ Quomõ: Sicut honoꝛiſicant pa trẽ: Aniĩaꝝ em̃ reſurrectõeʒ /ſic oꝑat᷑ filiꝰ/ quomõ pater.ſic viuificat filius/quomo⸗ do pater. Ergo in animaꝝ reſt urrectione omnes honoꝛiſicent filium: ſicut honoꝛifi cãt pr̃em.Quid de honoꝛiſicatione ꝓpter reſurrectõem coꝛpoꝛis? Q rificat filii non honorificat patrẽ qui miſit illum.Mon dixit ſic:ſed hono riñcat ⁊ honoꝛiſicat.Honoꝛat᷑ enĩ hõ xps: ſed non ſicut pater deus. Quare? Quia ſcom hoc dixit/pater maioꝛ me eſt. Quan do aũt honoriſicat᷑ filius ſicut honoꝛiſica⸗ tur pater? Cum in pꝛncipio erat verbũ et verbum erat apud deũ:et omnia ꝑ ipſum facta ſunt.Et ideo in hac honoꝛiſicatiõe ſcða quid ait? Qui non honoꝛificat filiũ: nec honoꝛificat pr̃=em qui miſit illũ.on eſt miſſus ſilius:niſi quia factꝰ eſt homo. Amen amen dico vobis. Itey redit ad reſurrectõʒ aiaꝝ vt aſſidue dicentẽ ca⸗ piamus/qꝛ velut volantẽ ſᷣmonẽ ſeqͥ non poteramꝰ:ecce ĩmoꝛatur nobiſcum ſermo dei;: ecce quaſi habitat cũ infirmitatibus noſtris:redit rurſus ad cõmendatõem re⸗ ſurrectõnis animaꝝ. Amen amen dico vo bis:quia qui verbũ meũ audit ⁊ ce Dit ei qui me miſit habet vita eter⸗ nam:ſed tanq́; ex patre. Quia qui verbũ meũ audit ⁊ credit ei qͥ miſit me:ex patre hʒ vitã eterna/credẽdo in illũ qͥ miſit illũ et i indiciũ noõ venit ſtraſit amor ad vitam.Sed re viuiſicat᷑ cui credit:Quid tu? Hon viiſicas?: Vide qꝛ tet ſilius quos vult viuiſicat. Amen ame Dico vobis:quia venit ho HW n. Sed ex pa do orujzi ient vocẽ fi ui audierint viuent ed qu 1 9⁹ „ et ex patre viuent cũ credent patri:⁊ ex ſi lio viuent cũ audiẽt vocem ſilij dei Qραna eet ex patre viuent:⁊ ex filio viueutt Sicnt enim habet pate uinõ hono quõ facis: mt. Hic non dixit ent ei qui miſit me ⁊ ideo viuent:ſed audiendo vocem filij dei:qui audierint: hoc eſt: obaudierint ſilio dei viuẽt. Ergs Alt ini epi ſup iohemet meclis pa à mies ch vidiſſent q8& fecerat ſignũn dicebat Quia hice vere ppheta q iudicium ſacere Quare autẽ hec? uia filius hominis eſt. Facit ergo alidd pater per filſum hominis:quod non faci ex ſubſtantia ſua cui equalis eſt ſilius/ſi⸗ cut ipſum naſci:ſicut ipſum cruciſigi:ſicut aliquid hoꝛum patri contigit. Sic ⁊ reſur rectionem corpoꝝ. am reſurrectõeʒ ani marum ex ſubſtantia ſua pater:per ſubſtã tiam ſilij qua illi equalis eſt: anime quip⸗ pc fiunt participes illiꝰ incõmutabilis luꝰ cis non coꝛpoꝛa. Reſurrectione autẽ coꝛꝛꝛ: poꝛum: pater per filium hominis? Et po- teſtatem enim dedit ei et iudicium facere quia ſilius hominis eſt: ſcm ulud quod ſupꝛa dixit:neq; enim pater iudicat quẽ⸗ qu. Et vt oſtendat quia de reſurrectiõe coꝛpoꝛis hoc dixit: nolite mirari hoc: quia veniet hora non nunc eſt ſed ve⸗ met hoꝛa ini qua omnes qui inmo⸗ numentis ſunt. Gam hoc et heſter⸗ no die ſaciatiſſime audiſtis. Audiẽtvo cem eius ⁊ procedent.Et vbi? In iu- dicium: qui bene fecerunt in reſurre ctionem vite:qui male egeruntire murrectionemi idicij . Etr tu hoc facis ſo ſolus o dñe qꝛ omẽ iudiciũ filio pater de⸗- ſſ⸗ i In S gcere qc-⸗ qʒ:ſʒ ſicut aundio uidico et indicnun giau:nõ dicebat audio ſed video. Audio eni. tanq; pᷣ cipiẽtis pr̃is imꝑiũ. Jã ̊ ſicut hõ ſicut quo maioꝛ ẽ pꝑr/iã ex foꝛma fᷣuiũñ ex foꝛma dei ſicut audio iudico:⁊ iudiciũ meũ iuſtũ ẽ. Vñ ẽ iudiciũ iuſtũ homis?⸗ Frẽs mei attẽdite:quia nõ q̃ro volũ⸗ irmmmm. Explicit tractatus xxiiij. Scti Au⸗ 5— Incipi ꝑps altera:tractatus:xxiiii Ab eo ab ſariptn ?. Hoſthoe⸗ 4 ieſus traſmare galilee ꝗð tyberia — dis: vſq; ad id qð ait: Illi ergo bo Pin munduum. venturuse ZJoh. Tract. XxXIII LCa. v ſunt quidẽ diuina opera :et ad intelligen legit Aliter enĩ videtur pictura:aliter Gr ducde vmaittb- anemedt eemene venefan rcmrz nm vedenegorsroei lar ſ mentẽ. Quia eni ille nõ eſt talis ſubſtan⸗ vidiſſe laudaſſe Litteras cum videris:nõ (ſvehun tie que videri oculis poſſu: ⁊ miracula eiꝰ eſt totũ: quõ cõmoneris ⁊ legere. Etenĩ nal ſal qͥbꝰ totũ mũdũ regit vniuerſãq; creaturã dicis/cum videris lr̃as:ſi foꝛte nõ eas no⸗ unſinli . amiſtrat:aſſiduitate viluerunt ita vt pene ſti legere.Quid putamus ceẽ qð hic ſcrip⸗ ☛ nemo dignet᷑ atrendere opera dei mira et tum ?ẽ᷑:? Interrogas quid ſit:cum iã vide⸗ pre n ſtupenda in quolibet ſeminis grano/ ſᷣm as aliquid. Aliud tibi demõſtraturus eſt: Scm . ipᷣam ſuam miſericoꝛdiã ſeruauit ſibi que a quo queris agnoſcere qð vidiſti. Alios dam que faceret opoꝛtuno temꝑe pᷣter vſi ille oculos habet: alios tu. Mõne ſimilit M tatũ curſum oꝛdinẽq; nature:vt nõ maio⸗ apices videtis: Sed nõ ſimiliter ſigna co⸗ cd 9 r ſed inſolita videndo ſtuperent:quibus gnoſcitis. Tu ergo vides ⁊ laudas:ille vi in quotidiana vilucrant Mas eni miracu det ⁊ laudat/legit ⁊ intelligit. Quia ergo lũ eſt gubernaculũ totius mundi: q; ſatu vigdimus/quia laudauimꝰ: legamus et in⸗ 4 ratio quinq; milia hoim ðp quinq; panibꝰ. telligamus ¶ Dñs in mõte: Multomagis 1 et tamẽ hec nemo mirat᷑. Illud mirantur intelligamus qꝛ dominꝰ in mõte / verbů ẽ homies:nõ quia maius ẽ/ſed quia raꝝ ẽ. in alto. Pꝛoinde non quaſi humilit᷑ iacet: Quis eni ⁊ nunc paſcit vniuerſum mũdũ: qʒð in alto monte factũ eſt. Nec tranſeunt niſi ille qui de paucis granis ſegetes cre ptereundũ eſt:ſed ſuſpiciẽdũ.Turbas vi at: Fecit ergo quõ deus: Unde eni mul dit :eſuriẽtes agnouit.mia pauit:nõ ſolũ tiplicat de paucis granis ſegetes:inde in ꝓ bonitate/ verũctiã ꝓ ptãte. Quid enĩ manibus ſuis multiplicauit quinq; panes ſola ꝓdeſſet bonitas: vbi non erat panis PHoteſtas enĩ erat in manibus chꝛiſti. PHa vnge turba eſuriens paſcerent᷑? Miſi bo⸗ 1 nes aũt illi quinq́; quaſi ſemina erant: nõ nitati adeẽt ptãs: ieiuna illa turba ⁊ eſu⸗ quidem terre mandata:ſed ab eo qui ter⸗ riens remaneret. Deniq; ⁊ diſcipli qͥ erãt N ram fecit multiplicata. Hoc ergo admo⸗ cũ domio in fame / ⁊ ipᷣi turbas volebant gue tum eſt ſenſibꝰ quo erigeret᷑ mẽs:⁊ exhibi paſcere vt nõ remanerẽt inanes:ſed vus ia tũ oclis / vbi exercet᷑ intellectꝰ:vt inuiſibſi paſcerent non habebãt. Interrogauit do labe lE deũ ꝑ viſibilia opa miraremur: ⁊ ercti minus vnde emerent᷑ panes ad turbas pã de- ad fidẽ ⁊ purgati ꝑ ſidẽ/etiã ipᷣm iuiſibilił ſcendas.Et ait ſcriptura. Hoc autẽ di —A. vidẽ cuꝑemꝰ: quẽ ð rebꝰ viſibilibꝰ ĩiuiſibi cebat tẽptans eum.diſcipulũ ſcʒ phi⸗ A pꝛincipio (en liter noſceremꝰ. Hec tamẽ ſufficit hec in⸗ liſpũ quẽ interrogauerat. Ipſe aũt ſ- ie ſexti capitu tueri in miraculis xpᷣi. Interrogemus ißa bat quid eſſet facturus:Cu ergo Se li vſqq; huc ſeſ⸗ õ loquant᷑ ð chꝛiſto no temptabat:quid niſi ignoꝛantiã diſci⸗ termiſſa ei Habent eni ſi itelligant᷑ linguã ſuam. Nãẽä puli demonſtrabat: Et foꝛte in demõſtra⸗ foꝛma vbo⸗ ll quia ipſe chꝛiſtus verbũ dei t᷑: etiã factũ tione ignoꝛantie diſcipuli aliqͥd ſignifica rũ textuus i verbi:verbũ nobis eſt. hoc miraculum ſi uit.Apparebit ergo cũ ipᷣm ſacramentum J e cut audiuim quã magnũ eſt: queramus de quinq; panib ceperit nobis loqui:et c⸗ etiã q; ꝓfundũ ſit. Mõ tantũ eius ſuꝑficie quid ſignificet ĩdicare. Ibi enĩ videbim⸗ V delectemur: ſed etiã altitudinẽ perſcrute quare domin“ in hoc facto ignorantiã di⸗ mur. Habet enĩ aliquid intus:hoc qð mi⸗ ſcipuli voluit interrogando quod ſciebat ramur foꝛis. Vidimus/expectauimꝰ ma⸗ oſtendere. Ham interrogamꝰ aliquando gnum quidda/pꝛeclarũ quidda/⁊æ omino qʒs neſcimꝰ:audire volẽtes vt diſcamus. ⸗ diuinũ:.qð ſieri niſi a ded nõ poſſit. LCau- Aliqñ interrogãꝰ qð ſcimꝰ⁊ ſcire volẽtes ſe dauimus de facto factoꝛem. Scq qucad vrrumille ſciat quẽ interrogamus. Vtrũ modũ ſi lr̃as pulchras alicubi ĩſpiceremꝰ hoc nouerat dominꝰ: ⁊ qð interrogabat ur. non nobis ſufficeret laudare ſcriptoꝛis ar ſciebat: ⁊ quid eſſet facturꝰ ipſe nouerat: ſan ticulũ quõ eas pariles/equales/ decoꝛaſ et hoc neſcire philipũ ſciebat ſitr. Quare kecighi legermnis qui nobis ꝑ il itaq; interrogabat:niſi quia illius ignoꝛã O as indicauerit: Ita factũ hoc qui tantũ tiam demonſtrabat: Et hoc quare fece⸗ che inſpicit: delectatur pulcritudine facti/vt rit: vt dixi poſtea ĩtelligem⸗ &αW P admiraret᷑ artificẽ: Qui aũt intelligit q̃ſi i: vt dixi poſtea itelligem⸗. Andreag e telligit ſi ait Eſt hic puer quihabet quinqʒ mn Text' vſq; panes: ⁊ duoſ piſces ſed hec quid u ag finẽ hui⸗ Pone ad tatos: Cũ dixiſſet Pdilion en tractatꝰ par terrogatus. cc. denarioꝝ panes non ſuffi⸗ n⸗ ntim pterit᷑: æ cere: quibꝰ tanta illa turba reſiceret᷑:erat ⸗ ꝑtim variat̃ ibi quidam puer poꝛtãas quinq; panes oꝛ⸗ un ppter vba deaceos 1duos piſ⸗ ces Et ait ieſt us.F 4 auguſtini cite homies diſcumbere. Erat autẽ lin ibi fenum multũ ⁊ diſcubuerunt ” rferme quinq; milia houn. Accepit 0 Al. quaſi qutẽ dns ieſus panes gras egit: en. iuſſit frangi panes: poni ante diſ⸗ Xn go cumbentes. Fracti ſut panes:poſiti an in⸗ . te diſcũbentes:non iã quinq; panes iʒ qð s lecerar⸗ au creauerat gnos cr erat: ne ⁊ de piſabus q;tum ſufſiciebat. ei⸗ 4 Dde turbã a fuiſſe ſatiatam:etiaiu u! tragmenta reſederunt: Et iſpa colligi iuſſi yi ſunt ne perirent: Et impleuerant xij cophinos fragmentoꝝ ¶ Breuit vt en curramꝰ:quiq; panes intelligunt᷑.v. libri 15 moyſi:merito nõ tricicei ſʒ oꝛdeacei: quia ⸗ ad vetus teſtamentũ ꝑtinent: NHoſtis aũt u⸗ oꝛdeũ ita creatũ:vt ad medullã eius vix 4 ꝑueniat᷑.veſtit᷑ eni eadẽ medulla tegmie palee:⁊ ipſa palea tenax ⁊ inherens vt cũ N laboꝛe exuat᷑.Lalis eſt lr̃a veteris teſtam̃ tdo ti: veſtita tegminibꝰ carnaliũ ſacramẽto rũ.Sed ſi ad eiꝰ medullã ꝑueniat᷑:paſcit dieneß et ſatiat. Ferebat g̊ puer quidã.v.panes A duos piſces. Si qᷓramꝰ quis fuerit puer eſn iſte: foꝛte ſpyls iſrł erat. Sẽſu puerili poꝛta bat: nec mãducabat. Alla em qᷓ poꝛtabat eem 3 elauſa onerabat: apta paſcebãt. Duo aũt nn piſces vidẽt᷑ nob ſigniſicare duas illas ĩ ſca füͤr veteri teſtamto ſublimes ꝑſonas q̃ vng⸗ um uebãt᷑ ad ꝓplłm ſctificandũ ⁊ regẽdũ:ſacer B dotis et regis. Et ipe venit ĩ myſterio ali ⸗ quãdo:qui ꝑ illas ſigniſicat᷑. VUenit aliqñ ide qui ꝑ medullã hoꝛdei occultabat᷑. Venit ar ipſe vnus vtrãq; perſona in ſe poꝛtãs ſa⸗ . cerdotis ⁊ regis:Sacerdotis ꝑ victimaʒ q̃ u ſeipᷣm obtulit ꝓ nobis deo.Regis qꝛ regi as mur ab eo: ⁊ apiunt᷑ que clauſa poꝛt ban⸗ ii tmttur. Gfas illi:impleuit ꝑ ſe ꝗð ꝑ vetus te⸗ ddu ſtamentũ ꝓmittebat᷑:⁊ frãgi iuſſit panes. Fragendo multiplicati ſunt.Mihil veriꝰ. ai Quniq; eni libri moyſi:quã multos libꝛoſ Aun cũ exponũtur tanquã frangẽdo:id eſt diſ on ſerendo fecerunt. Sed in illo oꝛdeo igno⸗ rantia pꝛimi lli tegebat᷑:ve quo dictũ : Quãdiu legit᷑ moyſes:velamẽ ſuꝑ coꝛda Joh. Tract. XxXIIII La. v eonꝝ poſitũ eſt NMondũ eni ablatũ erat ve lamẽ:quia non dũ venerat xpᷣs. Mõ dum velũ templi fuerat illo in cruce pendente cõciſum. Quia ergo ignoꝛãtia ꝓpli erat in lege: ꝓpterea illa domini tẽptatõ / ignoꝛã tiã diſ cipuli ðmõſtrabat. Nihil igit᷑ vacat omia innuũt.ſed intellectoꝛẽ requirũt:nã et ipe numerꝰ paſti pplłi :ꝓplm ſigniſicabat ſub lege conſtitutũ. Cur enĩ quinq; milia erat: niſi qꝛ ſub lege erant? Que lex qͥnq; libris moyſi explicat᷑. Unde ⁊ quinq; illis poꝛticibꝰ languidi ꝓdebant᷑:nõ ſanabant᷑ Ille aũt ibi curauu languidũ:qui ⁊ h ſtur bas de quinq; panibus pauit. Niã ⁊ ſup fe nũ diſcũbebãt.Carnaliter ̊ ſapicbãt:⁊ in carnalibus quieſcebãt.Qmis enĩ caro fe⸗ nũ. Due ſunt aũt illa fragmenta:niſi q̃ ꝓpłs nõ potuit manducare⸗Intelligant g quedã ſecretioꝛa intelligentie: que multi tudo non pᷣt cape Quid ergo reſtat niſi vt ſecretioꝛa intelligẽtie que nõ põt capere multitudo/illis credant᷑ qui idonei ſunt ⁊ alios docere:ſicut erant apli? vnde.xij. cophini impleti ſunt. Factũ eſt hoc ⁊ mi⸗ rabiliter quia magnũ:factũ eſt ⁊ vtilit/qꝛ ſpiritualit᷑ factũ eſt. Qui tũc viderũt am mirati ſunt:HNos aũt nõ miramur cũ audi mus.Factũ ẽ enĩ vt illi viderẽt:ſcriptũ ẽ aũt vt nos audiremꝰ.Qõ in illis oculi vo luerũt:hoc ĩ nobis fides. Cernimꝰ quipꝓpe anĩo:qð oculis nõ potuimꝰ.Et pᷣlati ſum*n illis:quõ de nobis dictũ ẽ: Beati qui non vident ⁊ credũt. Addo aũt:quia foꝛte in⸗ telleximus qð illa turba nõ intellexit.Et vere nos paſti ſumꝰ: qͥ ad medullã oꝛdei pꝑuenire potuimꝰ.Deniq; hoies illi qui vi derunt:hoc ꝗ tauerunt: Illi inqᷣt uid pu homies cũ vichen. ent quod fecerat ſignu dicebat:quia hicẽ vere pro Seta. Adhuc foꝛte ideo xpᷣm ꝓphetam putabãt:quia ſuꝑ fenũ diſcũbebant.Erat aũt ille dñs ꝓphetaꝝ: impletoꝛ ꝓpheta⸗ rũ:ſanctiſicatoꝛ ꝓphetaꝝ:ſed et ꝓpheta Nã ⁊ moyſi dictũ ẽ.Suſcitabo eis ꝓphe⸗ tã ſiłem tui.Similẽ ſᷣm carnẽ:nõ ſᷣm maie ſtatẽ. Et de ipſo xpᷣo illã dñi ꝓmiſſionem habere intellectũ:aꝑte in actibꝰ apłoꝝ ex ponit᷑ ⁊ legit᷑:Et ipᷣe dñs de ſe ait. MNon eſt ꝓpheta ſine honoꝛe:niſi i patria ſua:Pꝛo pheta dñs / etverbũ dei dñs:⁊ nullus pꝛo⸗ pheta ſine verbo dei ꝓphetat. Cü ꝓphe⸗ tis verbũ dei:et ꝓphete verbũ dei en — Deut.xviij · Abl venturi eſſent Joh. Tract. XXV erunt pᷣoꝛa tempoꝛa ꝓphetas afflatos et impletos verbo dei/meruimus nos ꝓphe tã ipᷣm verbum dei.Sic aũt ꝓpheta xpᷣs ⁊ dñs ꝓphetaꝝ:ſicut angelus xpᷣs ⁊ dñs an geloꝛũ. Nam ⁊ ipᷣe dictus ẽ magni cõſilij angelus. Verũtamẽ alibi quid dicit pꝛo⸗ pheta: Quia non legatus neq; angelꝰ ſed ipe veniens ſaluos faciet eos: id ẽ :ad ſal uos eos faciendos/non mittet legatũ nõ mittet angelũ:ſed veniet ipᷣe.Quis veni⸗ et? Jpᷣe angelus Certe non per angelum niſi quia iſte ſic angelus vt etiã dñs ange⸗ loꝝ.Eteniĩ angeli latine/nũcij ſũt.Si xpᷣs nihil qnũ ciaret:angelꝰ nõ diceret᷑. Si xpᷣs nihil ꝓphetaret: ꝓpheta non diceret᷑. Ex oꝛtatꝰ ẽ nos ad fidẽ ⁊ ad capeſcẽdã vitaʒ eternã: Aliquid pᷣſens ãnũciauit: aliquid futurũ predixit.Ex eo qð pꝛeſens nuncia uit/angeluſ erat:ex eo quod futuꝝ pᷣdixit ꝓpheta erat: ex eo quod verbũ dei caro factũ eſt:æ angeloꝛũ et ꝓphetaꝝ dñs erat Explicit tract.xxiiij. Incipit tract· xxv. Ab eo qð ſcriptũu eſt Jeſus er gocũ cognouiſſet quod veniſſent — vt raperet eum. vſqʒ ad id qð ait: et omis qui videt filiũ et credit in eu habet vitã eternaʒ. et ego reſu ſcitabo eũ in nouiſſuno die Eſternã ex euãꝗ M gelio lectionẽ: iſta eſt hodierna — ge ſequit᷑ vnde hodiernꝰ ſᷣmo debek. Facto illo miraculo vbi quinq; mi lia hoĩm de quinq; panibꝰ pauit ieſus: cũ ãmirate eſſent turbe ⁊ eũ magnũ ꝓphetã dicerent qui venit in munduũ: ſequit᷑ hoc. Jeſus ergo cũ vidiſſet quia vene rãt vt raperẽt eũ et faceret eũ regẽ fugit iterũ i mõtẽ ipſe ſolus. Datur Siñtelligi qð dñs cũ ſederet in mõte cum diſcipulis ſuis/⁊ videret turbas ad ſe ve⸗ niẽtes deſcẽderat de mõte:⁊ circa inferio ra loca turbas pauerat. Nã quõ fieri põt vt rurſus illuc fugeret:niſi ante de monte deſcẽderet? Significat᷑ ergo aliqͥd qð dñs de alto deſcendit ad paſcẽdas turbas:pa uit ⁊ aſcendit. Quare aũt aſcendit cũ co⸗ gnouiſſet qꝛ eũ vellent rape ⁊ regẽ face⸗ re? Quid enim? Mon erat rex:qui timebat ſieri rex: Erat omnino. Hec talis rex qͥ ab homibus fieret:ſed talis rex qui homini⸗ bus regnum daret. Nunquid foꝛte hic all quid ſigniſicat nobis ieſus:cuiꝰ verba fa⸗ cta ſunt? Ergo in hoc quod voluerũt euz rapere ⁊ regem facere:et ꝓpter hoc fugit in montem ipſe ſolus:hoc in illo factũ ta⸗ cet. Nihil loquit᷑/nihil ſigniſicat? An foꝛ⸗ te hoc erat rapꝑe eum:pᷣuenire velle tempꝰ regni eius? Eteni venerat modo:non iaʒ regnare: quomõ regnaturus eſt/in eo qð dicimus/adueniat regnũ tuumm. Semꝑ q⸗ dem ille cum patre regnat ſcoõm qðs eſt ſili us dei / verbũ dei: verbũ ꝑ quod facta ſũt omnia. Pꝛedixerunt aũt ꝓphete regnum eius etiaʒ ſcðᷣm id quod eſt factus xpᷣs:et fecit ſideles ſuos xpᷣianos. Erit enim reg⸗ nũ xpᷣianoꝝ quod modo colligit᷑: qð mo⸗ do cõparatur:quod modo emit᷑ ſanguine chꝛiſti.Erit aliquãdo manifeſtum regnuʒ eius:quando aperta erit claritas ſanctoꝝ poſt iudicium ab eo factum:quod iudici⸗ um ſupꝛa ipſe dixit:quod filius homĩs fa cturus ſit. De quo etiam apls dixit:cũ tra diderit regnũ deo et patri. Vnde etiãip⸗ ſe ait. Venite benedicti patris mei ꝑcipi- te regnum:quod vobiſ paratum eſt ab ini cio mundi. Diſcipuli autem ⁊ turbe credẽ tes in eum: putauerunt illũ ſic veniſſe vt etiam regnaret. Hoc eſt velle rapere et re gem facere. preuenire velle tempus eiꝰ: quod ipſe apud ſe occultabat vt opoꝛtu- ne =Wèð in fine ſeculi de⸗ clararet ( Hã vt noueritis qꝛ regẽ eũ vo lebant facere:id eſt anteuenire:⁊ iam ba⸗ bere manifeſtum chꝛiſti regnum/ quẽ pri· mo opoꝛtebat iudicari ⁊ deinde iudicare: vbi crucifixus eſt:et illi qui in eum ſpera⸗ bant ſpem reſurrectionis eius perdiderãt reſurgens a moꝛtuis inuenit inde duos cũ deſperatione ſibi ſermocinantes/⁊ cuʒ ge⸗ mitu que geſta fuerant colloquentes: et apparens eis velut incognitus/cum oculi eoꝛum tenerent᷑ ne ab cis agnoſceret᷑.ſer monem tractantibus miſcuit:illiq; narrã⸗ tes ei vnð ſermocinarentur dixerunt:qð il le magnus ꝓpheta in factis et dictis occi ſus eſſet a pꝛincipibus ſacerdotum: ⁊ nos inquiunt ſperabamus/quia ipſe eſſet re⸗ demptio iſrael. Recte ſperabatis /verum ſperabatis:in illo eſt redemptio iſrael. quid feſtinatis? Rapere vultis. Illud etiam indicabat nobis hunc ſen um:quia win. pe t! leſ⸗ doi luna t:et depe ſeder ſeur: Kag⸗ e gu⸗ ench aln N ſ . 3 4 lle nel ſte ecc ecc pat n ———-— — .. . . — 1 cum eũ quererent diſcipuli de ſine dixe⸗ cxpꝛimi in eccleſia veritatem illarum ſig 1 lctuſi. ſ. Tunt ei. Si hoc in tempoꝛe repꝛeſentabis nificationũ: manifeſtum quia facta chꝛiſti Aduuj. et quando regnum ifrael? Jam enim eſ-⸗ genera ſunt locutionum. & tautem ſe⸗ ſe cupiebant/lam volebant: hoc eſt rapere o facti eſt inquit: deſcenderut dii , et regem facere.Sed ait diſcipulis: qꝛ ad ſci uli eius ad mare. Et cum aſcen Ar nauim ſn huc ſolus aſcenſurus erat. Non inqᷣt ẽ ve diſſent nauicula:venerũt traſma⸗ x ſtrum ſcire tempoꝛa vel momenta:que p· rei cqapharnan Tito dixit finitũ quod ter poſuit in ſua poteſtate? Sʒ accipienis poſtea factum eſt. VUenerunt tranſmare virtutem ex alto ſpiritũſanctũ ſupuenien in capharnaum: et redit vt exponat quem ck tem in vos: ⁊ eritis mihi teſtes in hieru⸗ admoduʒ venerunt: qꝛ per ſtagnũ nauigã fii ſalẽ et in omni iudea ⁊ ſamaria: æ vſq; ad tes tranſierunt:et dum nauigarent ad eũ fines terre Vultis vt iam exhibeã regnü: locum quo eos veniſſe iam dixit/recapitu n pruius colligam quod exhibeã: Altitudine lado exponit q aceiderit. Tenebre iã e amatis a altitudinem adiſpiſcimini: ſed facte erat: ⁊ nõ venerat adq illos ie e⸗ per humilitatem me ſequimini.Sic de ii⸗ ſus. Merito tenebre. quia lux non vene⸗ v⸗ . lo etiam pꝛedictum eſt: ⁊ ↄgregatio popu rax. Tenebre iam facte erant: T non vene ne loꝛum circumdabit te: æ ꝓpter hanc in al⸗ rat ad eos ieſus. Quãtũ accedit finis mũ 3 tunm regredere:id eſt vt circumdet te con⸗ di: creſcunt erroꝛes: crebreſcunt terroꝛes: gregatio populoꝝ. vt multos colligas:re creſcit iniquitas :creſcit infidelitas Qux n⸗ B gredere in altum. Sic fecit. pauit ⁊ aſcen⸗ deniq; que caritas apud iohanẽ ipſu euã Ab r. 1 dit ¶ Quare autem dꝛctum eſt fugit: Ne geliſtam ſatis aperteq; monſtratur / ita vt · Job / ij. q; eni vere ſi nollet tenererur / ſi nollet ta⸗ diceret. Qui odit fratrẽ ſuũ in tenebris ẽ: ⸗ peretur:qui ſi nollet nec agnoſceret᷑. Hã creberrime extinguitur. Creſcunt ire ⁊ te vt noueritis hoc myſtice factum nõ ex ne nebre odioꝝ fraternoꝝ quotidie creſcunt ceſſitare ſed ex ſigniſcate diſpoſitiõe mo er nondum venit ieſus. Vnde aparet da do in conſequenti videbitis : quia eis ſe⸗ creſcũt: Quomobo abundauit iniquitas 7 cunda turbis que eum querebant aparu⸗ refrigeſcet canitas multoꝛum. Creſcunt te * it: et cũ eis loquẽs multa eis dixit:mulra nebre:et nondum venit ieſus Creſcenti⸗ . de pane celeſti diſputauit. Nonne cum ix bus tenebris refrigeſcente caritate/abun⸗ . ſis de pane diſputans erat:a quibus ne te dante iniquitate:ipſi ſuut fluctus nauem netur aufugerat: Hon ergo et tunc pote⸗ tubrantes. Tempeſtates et venti: clamo⸗ rat agere vt non ab eis cõpꝛehenderetur: res ſunt maledicoꝛum: Inde caritas refri quea dmodum poſtea quando cum eis lo geſcit:inde fluctus augentur:⁊ turbatur , quebatur: Aliquid ergo ſigniſicauit fugi nauis Nento magno flate mare er⸗ n endo. Quid eſt ergo fugit:? Mõ potuit in⸗ urgebat. tenebre creſcebant: intelligen⸗ we telligi altitudo eius.Quicquid enin non tia minuebatur:iniquitas augebatur. n intellexei ugir me vdieañs,. Kum remigaiſet ergo quaſi ſtadia tit Ergo fugit iterũ in montem: ⁊ ipe vigintiquincq; aut triginta: Interea vch ſolũs.pꝛimogenitus a moꝛtuis aſcendef gmbulabant pꝛomouebanñt.nec venti illi gge ſuꝑ omnes celos èt interpellans ꝓ nobis. et tempeſtates et fluctꝰ et tenebre id age g Interea illo ſurſuʒ poſito ſolo ſacerdote pant: vt vel nauis non pꝛomoueretur vel ul magno qui intrauit i interioꝛa veli/foꝛis fſoluta mergeretur:ſed inter illa omĩa ma e populo conſtituto.Hunc enim ſacerdos la ibat.Etenim quia abundauit iniquitaſ 2 ille in lege veteri ſigniſicabat qui hoc ſe⸗ et refrigeſcit caritas multoꝛum /creſcunt P ut mel in anno faciebat: Illo ergo ſurſuz p⸗o⸗ fluctus/augentur tenebre/ ſeuit ventus: hcc ſito : diſcipuli iĩ nauicula quid patiebantſed tamen nauis ambulat. Qui enim per nos NMNam illo in altis conſtituto:nauicula illa ſeueranerit vſq; in finẽ:hic ſaluꝰ erit. Nec eure⸗ eccleſiam ſigniſicabat.Si non hoc primo ĩ ipſe ſtadioꝛum nümerus contempnendus * eccleſiã intelligimus quod illa nauicula eſt. Meq; enim vere poſſet nihil ſigniſica⸗ 16 patiebat᷑ :non erant illa ſigniſicantia ſech re quod dictum eſt/ cum remigaſſent ſta⸗ ſimpliciter tranſeuntia: Si autem videm dia vigintiquĩq; aut triginta: tũc ad eos u 9 Joh. Tract. xxV venit ieſus.Sufficeret aut.xxv.aut.xxx. maxie qꝛ eſtimãtis erat ñ affirmãtis Nun qq periclitaret᷑ veritas ĩ eſtimãte ſi dice⸗ ret ſtadia ferme triginta aut ſtadia ferme vigitiquĩq;?ſʒ ex vigintilqͥnq; fecit trigi⸗ ta. Queramus numerum vigeſimumqui⸗ tum: vnde conſtãtvnde fiunt:De quina- rio.Quinarius ille numerus ad legem ꝑ⸗ tinet. Ipſi ſunt.v. libri moyſi:ipſi ſũt qͥn⸗ q; poꝛticus ille languidos continentes:ip ſi quinqʒ panes quinqʒ milia hominũ pa ſcentes. Ergo legem ſignificat numerꝰ vi ceſimusqunitus. Quomodo quinqʒ per quinqʒ:id eſt:quinquies quini:faciunt vi gintiquinqʒ/quadratum quinarium. Sed huic legi antequã euangelium veniret de erat perfectio. Perfectio autem in ſena⸗ rio numero compꝛehenditur: ꝓpterea ſex diebus deus mundum perfecit: et quinqʒ ipſa per ſex multiplicentur. vt lex per euã geliuʒ adimpleatur.vt fiant ſexies quini: triginta. Ad eos ergo qui implent legem: venit ieſus.Et venit.Quomodo? Calcãs fluctus/ omnes tumoꝛes mundi ſub pedi bus habens:omnes celſitudines ſeculi pᷣ⸗ mens. Hoc agitur quantum additur tem pori:et quantum accedit eras ſeculi.Au⸗ 4 gent᷑ĩ iſto mdo tribulatões.augẽt᷑ mala augentẽ ↄtriciones: exaggerant᷑ hec omĩa Jeſus tranſit calcãs fluctus tet tamen tan te ſunt tribulationes vt etiam ipſi qui cre diderunt in ieſum et qui conãtur perſeue rare in finem expaueſcãt ne deſiciãt.Chꝛi ſto fluctꝰ calcante ſeculi ambitiones ⁊ al⸗ titudines depꝛimẽte: expaueſcit chꝛiſtia⸗ Hhic pꝛeterit᷑ nus. Nonne hec illi pꝛedicta ſunt? Meri⸗ textuſ vidẽt ieſuz. vſqʒ ⁊ timuerunt: Text“ habz Ille aũt diẽ ſcitis: Quid timetis: to et ieſu in fluctibus ambulante timue runt:quomodo chꝛiſtiamni quãauis haben tes ſpem in futuro ſeculo: quãdo viderĩt deprimi altitudinem ſeculi huiꝰ:plerumqᷓ; cõturbantur de contritione rerum huma⸗ narũ.Aꝑiunt enãgeliũ/aꝑiunt ſcripturas diuinas et inueniunt ibi iſta omma pꝛedi cta:qa h̊ dñs facit. Heprimit celſitudines ſeculi vt ab humilibꝰ⸗ gloꝛiſicet᷑. De quo⸗ rum altitudine pᷣdictuʒ eſt: ciuitates firmif ſimas deſtrues:⁊ inimici defecerunt fra⸗ mee in ſineʒ et cuitates deſtruxiſti.Quid timetis xpᷣiani? xpᷣs loquitur. Ego ergo ſum nolite nimere. Quid hec expane⸗ Ego iſta pᷣdixi ego q ſtabat traſmare. vnde uli venerant: vidit qͥa nauicula alia nõ erat ibi niſi vna:⁊ quia nõ introiſſet cum timere. Moluerunt ergo accipere in nauum:agnoſcentes et gaudentes ſecu⸗ ri facti.Z ſtatiz fuit nauis ad terram —— qua ibat.Factus eſt finis ad terram:de Hhumido ad ſolidum: de turbaro ad firmũ — de itinere ad ſnema Alter die turba vnde illi venerant: —————— diſcipulis ſuis in nauem ſed ſoli Diſcipuli eius abiſſet alie vero ſup uenerũt naues a tiberiade: iuxta locũ ubi maducauerũt panẽ graãs agentes domino: cũ ergo vidiſſet turba quia ieſus nõ eẽt ibi neq; di ſcipuli eius: Aſcẽderũt in nauicu culas :et venerunt anbarnaum . 1 rẽtes ieſum. Inſinuatum ramen eſt ill tam magnum miraculum. Tiderunt enim quod diſcipuli ſoli aſcendiſſent in nauim et quia alia nauis non ibi erat. VUenerunt autem inde ⁊ naues iuxta locum illũ vbi manducauerunt panes:in quibus eũ tur⸗ be ſecute ſunt cũ diſcipulis ſuis.Ergo nõ aſcenderat:alia nauis illic non erat. Vn⸗ de ſubito tranſmare factus eſt ieſus:niſi quia ſuper mare ambulauityt miraculum mMonſtraret? Et cũ iueni niſſẽt enʒ turbe Ecce repꝛeſentat ſe turbis: aquibũs ſe ra pi timuerat et in montem fugerat.mni⸗ no confirmat et inſinuat nobis in miſterio dicta eſſe illa omnia:et facta in magno ſa cramento vt aliquid ſigniſicarẽt.Ecce eſt ille qui in montem fugerat turbas:nõne cum ipſis turbis loquitur? odo teneãt modo regem faciant.Et cuʒ iueniſſent eũ tranſmare d ſeuntel Kabbignan⸗ do huc veniſti: Ille poſt miraculi ſa⸗ cramentum et ſermonem infert:vt ſi fieri poteſt qui paſti ſunt/paſcantur:et quoꝛũ ſatiauit panibus vẽtres/ſatiet ⁊ ſmonibꝰ mentes:ſed ſi capiũt.⁊ ſi ñ capiũt:ſumat᷑ qð capiũt ne fragmẽta peant Loquatur ǵ et audiamus. Reſpõdit ieſus ⁊ dixit Amen amen dieo vobis: e non guia vidiſtis ſigna: ſed quia maducaſtis ex pauibꝰ meist Cao. v facio: neceſſe eſt vt ſiant. Ego ſum noilte Ak. ihᷣs bet. Et ſatu rati eſtis. 2 † Al deo Textus ha⸗ . Zoh. Tract. xxyV La. run ybi ⸗ mM M — eit tei n⸗ g i * t ir e Math. xvj n bet Elſt aicko⸗ Pꝛopter carnem me queritis: non pꝛo pter ſpiritum: Quã multi non querunt ieſum:niſi vt illis faciat bene ſcðᷣm tem⸗ pus. Alius negotium habet:querit int᷑⸗ ceſſionem clericoꝛum. Alius premitur a potentioꝛe:fugit ad eccleſiaʒ: Alius ꝓ ſe vult interuenire apud eũ apud quem parum val et. Ille ſic :ille ſic. Imple⸗ tur quotidie talibus eccelſia: Vix que ritur ieſus ꝓpter ieſum. Queritis me: non quia vidiſtis ſigna: ſed quia mãdu caſtis ex panibus: Hperamini cibũ non cibum qui pe qui per manet in viiam eternaʒ. Queritis me ꝓpter aliud: querite me pꝛopter me Seipſũ km̃i dñs inſinuat iſtum cibũ:qð in ſequẽtibꝰ illuceſſit:quẽ filiꝰ homi nis dabit vobis: Aug)et as cre⸗ do iterum panes manducare / iterum diſ cumbere/iterum ſaginari: ſed dixerat ci bum non qui perit ſed qui permanet in vitam eternam: Quomo dictum fuerat mulieri illi ſamaritane. Si ſcires qͥs ẽ qͥ petit a te bibere:tu foꝛſitan poſtulaſſes ab eoꝛet daret tibi aqᷓ; viuã. Cũ illa di ceret:vñ tibi qñq dẽ nõ habes haurito riũ ⁊ puteus altꝰ ẽ:ſamaritane rñdit:Si ſcires qͥ a te petit bibere/ tu petiſſes ab eo ⁊ daret tibi aquã viuã:vnð qui bibe rit a mplius nõ ſitit. Nam de hac aqua qui bierit ſitiet iterum.Et gauiſa eſt il⸗ la ⁊ voluit accipere quaſi non paſſura ſitim coꝛpoꝛis que labore hauriẽdi fati gabat᷑: ⁊ ſic inter huiuſmodi ſermocina tiones peruenit ad potum ſpiritualem Omnino iſto modo ⁊ hic. hhnuc ergo cibum operamini non qui perit ſed qͥ permanet in vitam etern am: quem fili us hominis dabit vobis. pater ſi⸗ nauit deus. Iſtũ filiũ ho⸗ minis nolite ſic accipere quaſi alios ff⸗ lios hominum:de quibus dictum ẽ. Fi lij autem hominum in ꝓtectione alarũ tuarum ſperabnnt. Iſte filius hominis ſequeſtratꝰ q̃dã gr̃a ſpũs ⁊ ſᷣm carnẽ filiꝰ hoĩs exceptꝰ a numero hoĩm: filiꝰ hominis eſt Iſte ⁊ filiꝰ homĩs ⁊ filiꝰ di eſt. Aſte homo etiam deus eſt. Alio lo⸗ loco interrogans diſcipulos ait.Queʒ dicũt eſſe homines filium hominis:Et unceni beraretur genus humanum: ixe⸗ E oad eum: Quid facie⸗ mMus:vt operemur opera deiæz Dixerat enimi non que perit ſed que ꝑmanet in vi⸗ tam etetnam. Quid faciemus inqui⸗ unt:? Quid obſeruando hoc pꝛceptuʒ implere poterimus. Reſponditie⸗ ſus et dixit eis. Hoc eſt opus illi: Alij iohãnem: alij beliam alij hie remiam: aut vnum ex ꝓphetis.Et ille l Vos vero quem me dicitis eſſe? Re⸗ Mẽ — „ — ſpondit petrus. Tu es chꝛiſtus flliꝰ dii· viui. Ille dixit ſe filium hominis:et pe trus eum dixit filium dei viui. Optime ille cõmemoꝛabat quod miſericoꝛdit ex hibuerat. Ille commemoꝛabat quod in claritate permanebat. Verbum dei cõ mendabat humilitatem ſuam: homo ag noſcit claritatem domini ſui: Et reue⸗ ra fratres:puto quia iuſtum eſt. Humi liauit ſe ꝓpter nos:gloꝛiſicemus illum nos. Mon enum filius hominis ꝓpter ſe eſt:ſʒ ꝓpt᷑ nos.Ergo filiꝰ hoĩs erat illo modo:cum verbum caro factũ ẽ et ha bitauit in nobis. Ideo enim hunc de⸗ pater ſignauit: Signare quid eſt:niſi ꝓ pꝛium aliquid ponere? Hoc eſt enim ſignare: imponere aliquid quod nõ cõ fundatur cum ceteris. Signare: ẽ ſig⸗ num rei ponere. Cuicũq; rei ponis ſig num:ideo ponis ſignum ne confuſa cũ alijs a te non poſſit agnoſci. Pater er go eũ ſignauit. Quid ẽ ſignauit?: Pro pꝛium quiddam dedit: ne ceteris com paretur hominibus. Ideo de illo dic⸗ cum eſt. Vnxit te de? deus tuus oleo exultationis:pꝛe participibus tuis:Er go ſignare quid eſt? Exceptum habe re Hoc eſt pꝛe participibus tuis: Itaq; nolite inquit me contempnere quia ſi lius ſum hominis: et querite a me ci⸗ bum qui non perit:ſed permanet in vi tam eternam. Sic enim filius hominis ſum:vt non ſim vnus ex vobi s. Sic ſũ filius hominins: vt pater deꝰ me ſigna ret. Quid eſt ſignaret? Proprium ali⸗ quid mihi daret/quo non confunde⸗ rer cum genere humano:ſed me li⸗ runt ergo ad eum: —.8.0— is. Operamini eſcam dei vt credatis ĩ eum quẽ miſit Zoh. Tract. xxv La. ij. vt quid. iiij ſent. diſ. . Xx. C32 j. Ro.iij ille. Moc eſt ergo manducare cibum non qui perit.ſed qui permanet in vi kam eternam. VUt quid paras dentes et ventrem? Crede:et mãducaſti DPiſ cernitur quidem ab operibus fides/ ſicut apoſtolus dicit iuſtiſicari hoĩem per ſidem ſine operibus legis : er ſunt opera que videntur bona ſine fide xpᷣi et non ſunt bona:quia non referuntur ad eum finem ex quo ſũt bona. Finis NRo. x. enim legis cheiſtus ad iuſticiam omni credẽti. Jõ noluit diſcernere ab oꝑe ſi vẽ ſʒ ipſã fidẽ dixit eẽ opꝰ dei Ipla eſt enim que per dilectõnem operat᷑. Nec dixit:hoc eſt opus veſtrum/ſed hoc eſt opus dei/vt credatis in eum quem mi⸗ ſit ille: vt qui gloriatur in domino glo rietur. Quia ergo inuitabat eos ad fi⸗ dem illi adhuc qnercbant ſigna qbus crederẽt. Vide ſi ñ iudei ſigna petunt:. Direrunt ergo ei: Q uod ergo tu facis ſignum: vtv ideamus ⁊credamus tibi:quid operariſ Parum ne erat:quod de quinq; pani⸗ bus paſti ſunt? Sciebant hoc quidem: ſed huic cibo/ manna de celo pꝛefere⸗ bant. Dominus autem ieſus talem ſe dicebat: vt ſe moyſi pꝛeponeret. Mon enim auſus ẽ moyſes dicere quod da⸗ ret cibum non qui perit ſed qui ꝑma⸗ net in vitam eternam. Aliquid pl“ iſte pꝓmittebat qᷓ; moyſes. Per moyſen qp pe pꝓmittebatur regnum et terra fluẽs lac et mel: tempoꝛalis pax/abundan⸗ tia filioꝛũ/ſalus corpoꝛis et cetera om nia/ tempoꝛalia quidem / in figura ta⸗ men ſpiritualia. quia veteri homini in veteri teſtamento ꝓmittebãtur: Atten debant ergo promiſſa per moyſen:at⸗ tendebant pꝛomiſſa per chꝛiſtum. Il⸗ lee plenum ventrem ꝓmittebat in terra: ſʒ cibo qui perijt.iſte ꝓmittebat cibuʒ non qui perit:ſed qui permanet in vi⸗ tam eternam. Attendebant eum plus pꝛomittentem:et quaſi nondum vide⸗ bant maioꝛa facientem. Attendebant itaq; q̃lia feciſſet moyſes: ⁊ adhuc ali⸗ qua maioꝛa volebant fieri ab eo qᷣ taʒ magna pꝛomittebat.Quid inquiũt fa⸗ cis vt credamus tibi: Et vt noueritis quia miracula illa huic miraculo com ſtri panem de celo acceperunt:et non bum qui non perit. Tu pꝛomittis cibũ Dit:et dat vitam mundo. Verus ergo iulle panis qui dat vitam mundo: cutus ſum: operamini cibum qui nõ pe rit:ſed qui permanet in vitam eternã. Ergo et illud manna hũc ſigniſicabat: et illa oĩa ſigna mea erant.Signa mea dilexiſtis: qui ſignifſicabatur contem⸗ nitis. Non ergo moyſes dedit panem de celo. Deus dat panem. Sed quẽ pa nem? Foꝛte manna:? Mõ.Sed panem quẽ ſigniſicabat manna: ipſum ſcilicet dñm ieſum. Pater meus dat vobis pa nẽ verum. Panis enũ dei eſt qui deſcẽ dit ð celo:et dat vitã mũdo.Pixerũt ergo ad eũ:dne da nobis ſeper 4 tana cui dictũ ẽ/qui biberit de hac aq̃ nõ ſitiet vnq;/ cõtinuo illa ̃m coꝛpus lens/ da mihi inquit dñe oe hac aquaue. Dirit aũt eis ieſus. Ego ſum pa nis vite: 5 venitad me nõ eſuri et ⁊ q credit in me nõ ſitiet vnq; ał. ĩ eimũ. Qui veit ad me: G ẽ qð ait ⁊ qͥ credit ĩ eſt ⁊ ñ ſitiet vnq;. Vtroq; illa ſigniñctit ;— — . parabant: et ideo quaſi minoꝛa iſta iu⸗ dicabãt que facicbat ieſus. Patres eni noſtri inqunt manamandu cauerunt in deſerto. Sed quid eſt manna? Forte contempnitis. Gicut — Al.panẽ de ſcriptum eſt Dedit illis manna celo odit eis manducare: Per moyſen patres no manducare eſt dictum eis a moyſe/ operamini ci⸗ qui non perit:ſed qui permanet ĩ vitã cternam :et non talia operaris qualia moyſes. Panes oꝛdeaceos ille non de dit: ſed mana de celo.Pixit ergo eiſ ieſus: Amen amen dico vobis non moyſes dedit vobis pa⸗ nem de celo:ſed pater meus de dit vobis panem de celo Ue Ab. dat. — bet verũ. rus eni panis ẽ qͥ de celo deſcẽ extus ha⸗ et ipſe cibus eſt de quo pauloante lo panẽ hunc. Quõ mulier illa ſamari⸗ accipiens/ſed tñ carere indigentia vo⸗ ſic et iſti / domine da nobis panem hunc qui nos reſitiat:nec deficiat me:⁊ qð dixit ñ eſuriet:hoc ĩtelligẽdũ eterna ſatietas:vbi nulla eſt egeſtas. Panem de celo deſideratis:ante vos ha⸗ beris 1 non manducatis. Sed dixi vo⸗ bis :quia et vidiſtis me et non cre Didiſtis. Sed non ideo ego populum p⸗ Ahn didi. Nunquid enim inſidelitas veſtra ſi⸗ riin H dẽ dei euacuauit? Vide enĩ quod ſequit᷑ uiin Dmẽ quod dat mihi pater ad me . veniet:⁊ eũ qͥ venit ad me ñn eijtia⸗ . foras. Quale eſt intus illud: vnde non exitur foras? Magnum penetrale: æ dul⸗ ce ſecretũ.O ſecretũ ſine tedio:ſine ama⸗ ritudine malarum cogitationum: ſine in⸗ terpellatione temptationuʒ et doloꝛum. Nonne illud ſecretum eſt quo intrauit il⸗ le cui dicturꝰ ẽ dñs ſeruo bene merito:eu AMat b. xxv. ge ſerue bone et ſidelis:intra in gaudium domini tui? Et eum qui veniet ad me nõ eiſjtiam foꝛas: quia deſcendi de celo nsõ vt faciam volũtateʒ mea ſed ei us qui miſit me.deo ergo euʒ qui ve niet ad te non eijcias foꝛas. quia deſcẽdi ſti de celo non facere voluntatem tuam: Aor. Tanshe betpad. ſed voluntatem eius qui te miſit?: MMag⸗ num ſacr: mẽtum.Obſecro vos ſimul pul ſemꝰ: excat ad nos aliquid quod nos pa⸗ V ſcat/fᷣm quod nos delectauit agnum il lud ⁊ dulce ſecretũ Qui veniet ad me At tende. Attẽde ⁊ apẽde.Qui venit ad me nõ eijciã foꝛas. Ergo qui veniet iquit nõ eijtiam foꝛas. Quare? Quia deſcendi ðᷣ celo:non vt faciam voluntatẽ meã /ſʒ vo luntatem eius qui miſit me. Ipſa eſt ergo cauſa quare non eijtias eum foꝛas qui ve nit ad te:quia non voluntatem tuam face re deſcendiſti de celo ſed voluntatem eiꝰ qui te miſit? Ipſa: Quid ergo querimus vtrum ipſa ſit? Ipſa eſt:ipſe loquit᷑. Qui venerit ad me non eijtiam foꝛas.Et qua⸗ ſi quereres quare? Quia non veni facere voluntatem meam ſed voluntatem eiꝰ qͥ ☚WòãFG — — e — V S rit anima a deo / quia ſuperba erat immo non dubito. Scriptum eſt enim. Initium — — ☛ — firmum eſt: verum eſt. Deinde quid de ſu 4 , CTract. xxVI miſit me ¶¶ Timeo ne foꝛas ꝓpterea exie⸗ Ecci.x. omĩs peccati ſuperbia:⁊ initium ſuperbie hominis apoſtatare a deo. Scriptum eſt: perbo dicitur moꝛtali/accincto pãnis/car nis pᷣgrauato pondere: coꝛruptibili coꝛ⸗ poꝛe/et tamen extollenti ſe/et obliuiſcen⸗ — ti quia pelle veſtitꝰ ſit: Quid ei dieit ſcri Eccl.x ptura? Quid ſuꝑbit terra et cimis? &uccd— ſuperbit? Dicat quid ſuperbit? Quomõ in vita ſua pꝛoiecit intima ſua: Quid eſt ꝓiecit.niſi poꝛro iecit? hoc ẽ exire foꝛaſ Etenim intrare intro/appetere intima eſt: ꝓijcere ĩtuna/foꝛas exire ẽ. Intima ꝓie⸗ cit ſupbꝰ:intima apetit humilis. Super⸗ bia eij cimur:humilitate regredimur. Ca- put omnium moꝛboꝛum ſuperbia: quia caput omniũ peccatoꝛum ſuperbia Aε dicus quando egritudinem diſcutit / ſi cu ret quod per aliquã cauſam factum eſi:et ipſam cauſam per quã factum eſt non cu⸗ ret:ad tempus videtur mederi Cauſa ma nente:moꝛbus repetitur. Verbi gr̃a:apꝑti us hoc dicam. HHumoꝛ in coꝛpoꝛe ſcabiem vel vlcera gignit in coꝛpoꝛe:fit magna fe⸗ bris et nõ puus doloꝛ.Exhibẽtur q̃dã me dicamẽta q̃ ſcabiẽ cõpeſcãt:⁊ feꝛuoꝛẽ illũ vVlceris ſedant/et adhibent᷑ et pꝛoficiunt. Vides hoĩiem qᷣ fuit vlceroſus ⁊ ſcabioſꝰ ſanatũ Sʒ qꝛ humoꝛ ille nõ eiectꝰ ẽ :rurſꝰ ad vlcꝰ redit᷑.Cognoſcẽs hoc medicꝰ/pur gat humoꝛẽ.detrahit cãm:⁊ nulla erũt vl cera. VUnde ergo abundat iniqtas? Per ſuperbiã Cura ſuperbiã: ⁊ nulla erit iniqͥ tas. Vt ergo cauſa oim moꝛboꝛum cura⸗ retur:id eſt:ſuꝑbia:deſcẽdit ⁊ humilis fa⸗ ctus ẽ filius dei.Quid ſuꝑbis hõ? Filius dei ꝓpter te hũilis factꝰ eſt. Puderet te foꝛtaſſe imitari hũilẽ hoĩem:ſaltẽ imitare hũilẽ deũ. Venit filiꝰ dei ĩ hoĩe:⁊ hũilis factus ẽ. Pꝛecipit᷑ tibi vt ſis humilis:non tibi pᷣcipit᷑ vt ex hoĩe flas pecus. Ille deꝰ factus ẽ hõ:tu homo cognoſce quia es hõ Tota hũilitas tua ẽ:vt cognoſcas te.Er⸗ go qꝛ hũilitatẽ docet deus: dixit non ve⸗ ni facere voluntatem meò ſed eius volũ tatẽ qui miſit me. hec enim cõmendatio humilitatis ẽ. Suꝑbia qͥpe facit volunta⸗ tem ſuaʒ:hũilitas facit voluntatẽ dei. JYOõ q ad me venerit:nõ eijtiã foꝛas: Quare? OQuia nõ veni facẽ volũtatẽ meã:ſʒ volũ tatẽ eiꝰ qͥ miſit me.hhũilis veni: humilita tẽ docere veni. Qui ad me venit :incoꝛ⸗ poꝛatur mihi. Qui ad me venit: hüũlis fit. Qui mihi adheret hũilis erit:quia ñ facit volũtatẽ ſuã ſed dei.Et iõ nõ eijcieturfo ras:quia cũ ſuper bus cet:cicctus foꝛas iiij ps.xxxv. ps. lxxij. — XYlide illa interioꝛa cõmẽdari in pſalmo. Filij autem hominum in protectione ala rum tuarum ſperabunt. Vide quid ſit ire intro.vide quid ſit ad illius ꝓtectionẽ cõ fugere:vide quid ſit etiaʒ ſub verbera pa tris currere? Flagellat enim omnem ſiliũ quem recipit.Filij autem hominũ in teg⸗ mine alarum tuarum ſperabunt. Et quid eſt intus: Inebriabũtur ab vbertate doꝛ mus tue:Cũ miſeris intro:intrãtes ĩ gau⸗ diũ domini ſui inebriabũtur ab vbertate domus tue et toꝛrẽte voluptatis tue po⸗ tabis eos:quomõ aput te ẽ fõs vite:nõ fo ris extra te: ſed intus apud te: et in lu⸗ mine tuo videbimꝰ lumen. Pretende mi⸗ ſeriroꝛdiã tuã ſciẽtibꝰ te:⁊ iuſticiam tuã his qui recto ſũt coꝛde.Qui ſecuntur vo⸗ lũtatem domini ſui: non qnerẽtes ſua ſed q̃ ieſu chriſti:ipſi ſũt recti coꝛde:ipſis nõ commouent᷑ pedes. Bonꝰ enim deus iſra hel:rectis coꝛde:aſei autẽ inquit ille/pe ne commoti ſũt pedes. Quare? Quia ʒe⸗ laui in peccatoribus pacem peccatorum intuens. Ergo quibus bonꝰ eſt deus:niſi rectis coꝛde? Nam mihi toto coꝛde diſ⸗ plicuu deus.Quare diſplicuit? Quia de⸗ dit felicitatẽ malis Et ideo nutarũt mi⸗ hi pedes: quaſi ſine cauſa ſeruiſſem deo Ideo ergo mei pene commoti ſunt pedes quia non fui rectus coꝛde. Quid eſt ergo rectus coꝛde? Sequens voluntatem dei Felix eſt ille:laboꝛat ille Ille male viuit et felix eſt:ille iuſte viuit et laboꝛat. Non indignetur iuſte viuens et laboꝛans:intꝰ habet quod felix ille non habet. Mon er⸗ go triſtetur: non maceretur,non deficiat: Felix ille / habet aurum ipſe in arca :ꝛiſte deum in conſcientia:Compara nunc aurũ et deum:arcam et conſcientiã . Ille illud habet quod perit:et ibi habet vnde perit Iſte deum habet et eum qui perire non poteſt:et ibi habet vnde auferri nõ poteſt ſed ſi ſit rectus coꝛde. Tuuc enim intrat et nõ exit. Ideo ille dicebat: quomodo apud te ẽ fons vite:et nõ aput nos IJdeo intrare debemus vt viuamus: non quaſi nobis ſufficere vt pereamus: Mon quaſi de noſtro velle ſatiarivt areſcamus:ſed os ad ipſum fontem ponere:vbi aqua nõ deficit: Quia voluit ſuo conſilio viuere adam :et lapſus eſt per eum qui ante ceci derat per ſuperbiam:qui ei calicem ipſuis ſuperbie ꝓpinauit Quia ergo aput te eſt fons vite et in lumine tuo videbimus lu⸗ mẽ:intus bibamꝰ intus videamus. Qua re enim inde exitũ eſt? Audi quare. NMõ veniat mihi pes ſuperbie: Ergo ille exijt cui venit pes ſuperbie: QOſtendit qᷣa ideo exijt.Et manus peccatoꝛum non moueat me: ꝓpter pedem ſuperbic.Quare hoc di cis? Ibi ceciderunt omnes qui operantur iniquitatem. Vbi ceciderunt? In ipſa ſuperbia.expulſi ſunt nec potuerũt ſtare: Si ergo ſuperbia expulu eos qui non po tuerunt ſtare: humilitas intromittit qui poſſunt in perpetuũ ſtare. Ideo etenim I le qui dixit:exultabunt oſſa humiliata:p⸗ dixit:auditui meo dabis exultationem et leticiam. Quid eſt auditui meo? Audien põ.l. do te felix ſum. De voce tua felix ſum. In tus bibendo: felix ſum. IJdeo non cado: ideo exultabunt oſſa humiliata: ido ami cus ſponſi ſtat et audit eum. Ideo ſtat: quia audit. De interioꝛe fonte bibit/ideo ſtat. Illi qͥ noluerũt de ĩteriore fõte bibe re: idco ceciderũt et expulſi ſunt nec po tuerunt Nare ADockoz tac humilitatis ᷓ yvenit non facere volũtatem ſuam:ſed vo luntatem eius qui miſit illum. Veniamꝰ ad eum /intremuſ ad eũ/incoꝛpoꝛemur ei⸗ vt nec nos faciamꝰ volũtatem noſtrã/ſed voluntatem dei :et non nos eijciet foꝛas quia membꝛa eius ſumus:quia caput no⸗ ſtrum eſſe voluit docendo humilitatem. Ad extremum ipſum audite concionan⸗ tem. Venite ad me qui loboꝛatis ⁊ one⸗ rati eſtis. Lollite iugum meum ſuper vos et diſcite a me quia mitis ſum et humilis coꝛde.Et cum hoc didiceritis:inuenietis requiem animabus veſtris / vnde nõ eijci amini foꝛas?: Quia deſcendi de celo:non vt faciam voluntatem meam/ſed volunta tem eius qui miſit me. Humilitatem do⸗ ceo:ad me venire non poteſt niſi humilis Non mittit foꝛas niſi ſuperbia. quomo⸗ do non exit foꝛas qui ſeruat humilita⸗ tem:et non labitur a veritate.Dicta ſunt quantũ dici potuerunt de abſcondito ſen ſus frẽs. Satis enĩ h latet ſenſus ⁊ neſcio vtꝝ congruis vetbis a me ſit depromtus Mlellcti rrrr ” — — — —,̊è N e 0 Zoh. Tract. xxvI et excultus: quare iðo non eijciat foꝛas ququi venit ad illũ: quia nõ venit facere vo miſit me patris vt omne quod de Dit mihi nõ ꝑpdam ex eo vple illi da⸗ tus eſt qui ſerùat humilitatẽ Hoc accepit Qui non ſeruat humilitatẽ:lõge ẽ a magi ſtro humilitatis Tt omne quod dedit mi hi non ꝑdam ex eo. Sic non eſt voluntas in conſpectu patris veſtri.vt pereat vnus de puſillis iſtis. De tumentibus poteſt pe rire / de puſillis nihil perit: Quia niſi fue⸗ ritis ſicut puſillus iſte non intrabitis in re gnum celoꝛum. Omẽ quod dedit mihi pa Abkreſuſcitẽ ter non perdam ex eo:ſed reſuſcitabo illũ in nouiſſimo die. Tidete quẽad modum ⁊ hic geminã illam reſurrectõem diliniet. Qui venit ad me modo reſurgit humilis factus in mẽbris meis:ſed et reſu Pec eſtem volũtas ſcitabo eum in nouiſſimo die ſcᷣm carneʒ Patrigs meig miſit me:vt omnis qui videt filiũ ⁊ credit in eu habeat vita eęternaz ego reſuſcitabo eu ĩ nouiſſimo die Superius dixit qui audit verbum meũ et credit ei qui miſit me:modo aũt:qui vi⸗ det filiũ et credit in eum. Non dixit videt filium: ⁊æ credit in patrem. Hoc eſt enĩ cre dere in filium quod et in patrem: Quia ſi⸗ cut habet pater vuam in ſemetipſo ſic de dit et filio vitã habere in ſemetipᷣo: vt om nis qui videt filium ⁊ credit in eum habe at vitam eternam. Credendo et tranſeun do ad vitam:tanquã pꝛima illa reſurrecti one.⁊ quia non eſt ſola:⁊ reſuſcitabo ego e W Einira diffuſa eſt in coꝛdibus noſtris:ꝑ ſpiritum Ro.v eum inarin nouiſſmo dic ſanci ui Detn eſt nobie. Daturus er⸗ e , . go dñs ſpiritũſanctũ dixit ſe panẽ qui de Explicit tract. xxv. Incipit tracta. celo deſcendit: hoꝛtans vt credamus ĩ eũ xxvj. Ab eo qð ſcriptum eſt:⁊ reſu redere enim in eũ:hoc eſt mãducare pa ſcitabo ego eũ in nouiſſimo die.vſ runt Nonne hic eſt ieſus filius io luntatẽ ſuã ſed voluntatẽ eius qͥ miſit eae“. ſeph:cuius nos nouimus patrẽ et Pec ẽ autẽ iquit voluntas eius mrem Quõ ergo hic dicit quia de ſcendit de celo ? Iſti a pane ð celo lon ge erant :nec eum eſurire nouerant. Fau⸗- ces coꝛdis languidas habebant: auribus apertis ſurdi erant: videbant ⁊ ceci ſta⸗ bant. Panis quipe iſte interioris homi⸗ nis querit eſuriẽ. Vñ alio loco dicit. Be⸗ Matb. v. ati qui eſuriunt ⁊ ſitiunt iuſticiã:quoniaʒ ipſi ſaturabũtur. Juſticiam vero nobis eẽ chꝛiſtum:paulus apoſtolus dicit. Ac per hoc qui eſurit hunc panem: eſuriat iuſtici am.Sed iuſticiã que de celo deſcendit:iu ſticiam quã dat deus nõ quã ſibi facit ho mo:Si enim nullam ſibi homo faceret iu- ſiiciam: non diceret idẽ apoſtolus de iu⸗ deis. Ignoꝛantes eni dei iuſticiã ⁊ ſuã vo lentes conſtituere:iuſticie dei non ſũt ſub Ro.x. lecti. Inde erãt iſti qui panem de celo de ſcendentẽ non intelligebant: quia ſua iu⸗ ſticia ſaturati:iuſticiaʒ dei non eſuriebãt Quid eſt hoc:iuſticia dei ⁊ iuſticia hoĩs?⸗ Juſticia dei hic dicitur. non qua iuſtus ẽ deus:ſed quã dat homini deus:vt iuſtus ſit bomo per deum. Que autem erat illoꝝ iuſticia qͥ ð ſuis viribꝰ pᷣſumebant:aq̃ſi im pletoꝛes legis ſeipſos ex ſua virtute dice bãt: Nemo iplet legẽ niſi adiuuerit gr̃a: id eſt panis qui de celo deſcendit. Legis enim plenitudo/compendio vt ait apoſto lus/caritas eſt:caritas non nummi:ſed ði. caritas non terre/non celi/ ſed eiꝰ qui fe. cit celum et terrꝗ. Vnde iſta caritas ho⸗ mini: Ipᷣm audiamus.Caritas inquit dei nem viuum.Qui credit in eum mãducat. inuiſibiliter ſaginatur: quia et inuiſibili⸗ deee diſ. ter renaſcitur. Infans intus eſt: nouus in⸗ ere. tus eſt. Vbi nouellatur: ibi ſatiat᷑R. Quid lij.len.ix.c. „ Pad id vbi ait. Hec dixit in ſina Agoga docens in templo N Hhec eſt ſnĩa texus vᷣbis parũper mu tatis VBm dominꝰ fnorooſter ieſus chꝛiſtus ſicut ĩ euã gelio cum legeretur audiuimꝰ dit murmurauerunt iudei etdixe anem ſe eſſe dixiſſet qui de celo deſcen⸗ ergo talibus murmurantibus reſpondit · circa pꝛin. ieſus: Nolite murmurare inuice. Tanquam dicens. Scio quare non eſuria tis: et iſtum panem non intelligatis ne⸗ & queratis. HNolite murmurare inuicem nemo poteſt venire aꝗ me niſi pr q̃ miſit me traxerit eũ ¶ Magna gra⸗ ij: ſent. li. ij. dil. xxvj. ca. NMNõ eſt tñ Ro. x. Joh. xx. —.0...w ¼— tie cõmendatio. Nemo venit miſi tractus Quẽ trahat ⁊ quẽ non trahat: quare illũ trahat/et illũ non trahat: Moli velle iudi⸗ care ſi non vis errare. Semel accipe ⁊ in⸗ tellige.Hõ traheris:oꝛa vt traharis Quid adhibetur: non voluntaſ excitatur? Intra re quiſquã eccleſiam poteſt nolens: acce dere ad altare poteſt nolens: accipere po teſt ſacramentũ nolens:credere nõ poteſt niſi volens. Si coꝛpoꝛe crederetur:fleret in nolentibus. Sed non coꝛpoꝛe creditur ad iuſticiam: Apoſtolum audi dicentem. Coꝛde creditur ad iuſticiam. Et quid ſedqᷣ tur?: Oꝛe autem confeſſio fit ad ſalutẽ De radice coꝛdis ſurgit iſta confeſſio. Aliqũ audis confitentem:⁊ neſcis ardentẽ. Vo cas conſitentem:et neſcis credentẽ. Sed nec dẽs vocare ↄfitẽtẽ:quẽ iudicas nõ cre dentem. Hhoc eſt enĩ cõſiteri: dicere qð ha bes in coꝛde.Si autẽ aliud ĩ coꝛde habes aliud dicis:loqueris non conſiteris.Cum ergo in xpᷣm coꝛde credatur/quod nemo vtiq; facit inuitus.Qui autẽ trahit᷑: tanq; inuitus cogi videtur:quomõ iſtã ſoluimꝰ queſtionẽ: Nemo venit ad me:niſi pater qui me miſit traxerit euʒ.Si trahit᷑ aliqs: inuitus venit.Si inuitꝰ venit nec credit:ſi non credit nec venit. Mõ enim ad chꝛiſtũ ambulando currimus / ſed credendo:nec motu coꝛpoꝛis/ſed volũtate coꝛdis acce⸗ git Gturba. t Yoõ dñs dixit qᷣs me tetigit:⁊ mirãtes diſcipuli dixer̃t.Tur ba te cõpꝛimit: ⁊ dicis qͥs me tetigit. Et il le repetiuit. Tetigit me aliquis. Illa tan⸗ git:turba pꝛemit. Quid eſt tetigit:niſi cre didit? Vnde ⁊ mulieri poſt reſurrectoòem dixit volenti ſe mittere ad pedes eiꝰ NMo⸗ li me tangere:nõdũ eni aſcendi ad patrẽ. Quod vides:hoc ſolũ me eſſe putas.No li me tangere quid eſt: hoc me ſolum eẽ putas:quod tibi aparco. MHoli me ſic cre⸗ dere :hHoc eſt noli me tangere:Nondũ eniĩ aſcendi ad patrem meum. Zibi nondum aſcendi: nam inde nunq; receſſi. Interea non tangebat ſtantem:⁊ quomõ tangeret ad patrem aſcendentem? Sic tamen ſie ſe tangi voluit: ſi tangitur ab eis a quibus bene tangitur: aſ. cendens ad patrem: ma hic dicimus fratres? Si trahimur ad chꝛ⸗ ſtum: ergo ĩuiti credimus. Ergo violẽtia curremus — — . nens cum patre:equalis patri ( Inde et hic ſi aduertis:nemo venit ad mè niſi quẽ pater attraxerit. MNoli te cogitare inuituʒ trahi: Trahitur animus et amozꝛe. NHec timere debemuſ ne ab hominibus quiver ba perpendunt: et a rebus maxime diui⸗ nis intelligendis longe remoti ſunt:ĩ hoc ſcripturarũ ſanctarũ euãgelico verbo: foꝛ ſitan repꝛehẽdamur: ⁊ dicat᷑ nobis.Quo. modo voluntate credo ſi trahoꝛ? Ego di⸗ co. Parum eſt voluntate:etiã voluptate traheris. Quid eſt trahi voluntate? De⸗ lectare in dño et dabit tibi petitiones coꝛ⸗ dis tui:Eſt q̃dã voluptas coꝛdis:cui paĩs dulcis ẽ ille celeſtis. Poꝛro ſi poete dicẽ licuit: trahit ſua quẽq;voluptaſ:ñ nccitas ſʒ voluptas:ñ obligatio ſʒ delectatõ.qnto foꝛtiꝰ nos dicere debẽꝰ trahi hominẽ ad xpᷣm qui delectat᷑ veritate/delectatur bea titudine/delectatur iuſticia /delectat᷑ ſem piterna vita qð totũ xpᷣs eſt? An vero ha bent coꝛpoꝛis ſenſus voluptates ſuas:et animus deſeritur a voluptatibus ſuis: Si animus non habet voluptates ſuas:vnde dicit᷑? Filij autẽ hominũ ſub tegmine ala ps. rxr. rum tuarũ ſperabũt:inebriabunt᷑ ab vber tate domus tue ⁊ toꝛrente voluptatis de⸗ liciarum tuaꝝ potabis eos:quomõ apud te eſt fons vite et in lumine tuo videbimꝰ lumen.Da amantem:⁊ ſentit quod dico. Da deſiderantem: da feruentem/da ĩ iſta ſolitudine peregrinantem atq; ſitientẽ/et fontẽ eterne patrie ſuſpirantẽ: da talẽ:et ſcit qͥd dicã.Si aũt frigido loquoꝛ:neſcit qͥd loquoꝛ? Tales erãt iſti: qͥ inuicẽ mur⸗ murabant. Pater inquit quẽ traxerit:ve⸗ nit ad me. Quid eſt aũt pater quẽ traxe⸗ rit:cum ipſe xpᷣs trahat:Quare voluit di cere pater quem traxerit: Si trahendi ſu mo:ab illo trahamur cui dicit quedã que diligit. Poſt odoꝛem vnguentoꝛũ tuoꝛũ ₰☛ — uertamus fratres:et quantũ poſſumus ca piamus.Trahit pr ad filium eos ꝗͥ ꝓpte—. rea credũt i filiũ:qꝛ eũ cogitãt prem hr̃e deũ Deꝰ eni pr̃ equalẽ ſibi genuit filium: et ꝗͥ cogitat atq; ĩ ſide ſua ſentit ⁊ rumiat eqlẽ eẽ pr̃i eũ in quẽ credidit:ipᷣm trahit — ed quid intelligi voluit ad ꝓp pf̃ ad filium. Arrius credidit creaturam non eum traxit pater:quia nõ conſiderat patrẽ qᷣſliũ nõ credit elẽ. Quid diciso — „HMath. xvj. ſicut vnicus:ſicut equaliſ.Tu es chꝛiſtus filius dei viui ait. Vide quia tractus ẽ:et a patre tractus ẽ.Et dñs quid? Beat es ſimon bariona quia non tibi reuelauit ca⸗ ro ⁊ ſanguis:ſed pater meus qui in celis 8 eſt. Iſta eſt reuelatio: iſta ẽ attractio Ra 4 mũ viridem oſtendis oui: ⁊ trahis illam. 1d Nuces puero demonſtrant᷑ ⁊ trahit᷑: ⁊ qð 4 currit trahitur: Amando trahitur: ſine le ſen ſione coꝛpoꝛis trahitur:coꝛdis vĩculo tra d hitur. Si ergo iſta que inter delicias ⁊ vo d luptates terrenas reuelant᷑ amantibꝰ tra⸗ hũt:quõ verũ eſt:trahit ſua quẽq; volup dNe tas:nõ trahit reuelatꝰ xpᷣs a patre? Quid 4l zm enĩ foꝛtius deſiderat anima qᷓ; veritateʒ: te N. Quo auidas fauces habere debet /vñ op Ne⸗ tare/vt ſanum ſit intus palatũ vera iudi⸗ 4 candi:niſi vt mãducet et bibat/ſapientiã/ iuſticiã/veritatẽ/eternitatẽ? Vbi aũt hoc . ibi melius:verius ibi/plenius ibi. Nã hic facilius poſſumus eſurire ⁊ hoc ſi bonam 4 ſpem habemꝰ: q; ſatari. Beati enĩ inquit a qui eſuriunt ⁊ ſitiũt iuſticiã /ſed hic: nm̃ n E ſaturabunt/ſed ibi ¶ Ideo cũ dixiſſet:ne u⸗ mo venit ad me niſi pater qui miſit me tra e xerir eum: Quid ſubiecit: ¶ Et ego re⸗ te⸗ inuſcitabo eum in nouiſſuno die tdi ¶ Reddo illi quod amat: Reddo quod iſu ſperat. Videbit: quod adhuc nõ videndo jut credidit.Manducabit quod eſurijt:ſatu⸗ 1 rabitur eo quod ſitit. VUbi? In reſurrectõ ne moꝛtuoꝝ/quia ego reſuſcitabo eũ ĩ no uiſſimo die Bariptu eſt enimi ꝓPrhbe tis: Et erunt omnes docibiles dei Quare hoc dixi O iudei ? pater vos non . docuit:quõ poteſtis me agnoſcere. Om̃s 4 regni illius honũes docibiles dei erũt:nõ it ab hominibus audiẽt. Et ſi ab homibus audiunt:tamen quod intelligunt/intꝰ da⸗ tur:intus choꝛuſcat:intꝰ reuelatur:Quid grrie:quid dicis heretice:quid loquerise Quid eſt xpᷣs? NMon inquu deꝰ verus:ſed quem fecit deus verꝰ. Non te traxit pat᷑: Mõ itellexiſti pr̃eʒ: cuiꝰ filiũ negas.Alið cogitas:nõ ẽ ipſe filiꝰ: Nec a pr̃e traheris nec ad filiũ. Aliud ẽ enĩ filiꝰ:alið qð tu di cis. FYotinꝰ dicit.omo ſolus eſt xpᷣs:nõ eſt et deus. Qui ſic credit:nõ pater eũ tra hit Quẽ traxit pater:? Tu es inqͥt xpᷣs fili- us dei viui non ſicut ꝓpheta / nõ ſicut io⸗ hanes:nõ ſicut aliquis magnus iuſtus ſed ſaciunt homines foꝛinſecus annuncãtes: 4 . .hG . W ; Quid facio mõ ego cuʒ loquoꝛ? trepitũ verboꝛũ ingero auribus veſtriſ.Miſi ergo reuelet ille qui intuſ eſt: quid dico aut qͥd loquoꝛ: Exterioꝛ cultoꝛ arboꝛis interi oꝛ eſt creatoꝛ. Qui plantat ⁊ qui rigat :extri ſecus operatur. Hoc facimus nos: Sʒ ne⸗ ꝙ; qui plãtat eſt aliquid neq; qͥ rigat:ſʒ qͥ incrementum dat deus. Hhoc eſt erunt om — nes docibiles dei. Qui omnes⸗ omis q — — audinit a patre et didicit venit ad ł——— me. Videte quomodo trahit pater. DHo⸗ · Coꝛ.iij cendo delectat:non neceſſitatẽ imponen⸗ do: Ecce quomodo trahit:erunt omẽs do cibiles dei.Trahere ðᷣi ẽ. Oĩis qͥ audiuit a pr̃e et didit᷑:venit ad me. Trahere enĩ vi ẽ.Quid igit᷑ fratres? Si omis qui audiuit har ⁊ didicit ipſe venit ad xpᷣm:xpᷣs ni hic docuit. Quid quod patrẽ magiſtꝝ hoies non viderunt: filiũ viderũt:?: Filiꝰ dicebat:ſed pater docebat.Ego cũ homo ſim quem doceo? Quẽ fratres niſi eũ qui audit verbum meũ:Si ego cum homo ſim illum doceo qui audit verbuʒ meũ:illum docet pr̃ qͥ audit vbũ ceiꝰ.Si illum docet pater qͥ audit verbum eius: Quere quid ſit chꝛiſtus: ⁊ inuenies verbum cius. In pꝛincipio erat verbum. Non in pꝛincipio fecit deus verbum:quomõð in pꝛincipio fe cit deus celũ ⁊ terram. Ecce quia non eſt creatura. Diſce trahi ad filiũ a patre:do⸗ ceat te pater:audi verbum eius.Qð ver⸗ bum inquies audio: In pꝛĩcipio erat ver bum. MNon factũ eſt ſed erat.⁊ verbũ erat apud deũ::⁊ deus erat verbum. Quõ ho mines in carne conſtituti audiant tale ver bum? Quia verbum caro factum eſt:x ha⸗ bitauit in nobis.Exponit hoc ⁊ ipſe et oſtendit nobis quid dixerit:qui audiuit a patre ⁊ didicit venit ad me: Continuo ſubiecit: quod cogitare poſſemus. on quia patrem vidit ig deo hic vidit patrem uid eſt quod ait: ego vidi patrem: vos non vidiſtis patrem:et tamen nõo venitis ad me niſi trahami a pat:e? Quid ẽ autẽ nobis trahi a patre: niſi diſcere a patre? Quid ẽ diſcere a patre: niſi audire a pr̃e: Quid eſt audire a patre:niſi audire ver⸗ bum patris: id eſt me. Me foꝛte & cũ:dico vobis:oĩs qui audiut a pfr̃e ⁊ didicit dica tis apud vos:ſed nunq; vidimus patrem. quõ ergo diſcere potuimus a patre.c me Zoh. Tract. xxVI TCa. VI ipſo audite. Mon quia patrẽ vidit quiſqᷓ; ſed qui eſt a deo hic vidit patrẽ.Ego no⸗ ui patrẽ: ab illo ſum. Sed quõ verbũ ab il lo cuiꝰ eſt verbũ /nõ qð ſonat ⁊ traãſit ſʒ qð manet cũ dicẽte: attrahit audientẽ:admo neat ꝗs ſequit᷑. Amẽ amẽ dico vobis qui credit in me habet vita eterna. Reuelare ſe voluit quid eſſet. mã cõpen⸗ io dicere potuit:qui credit in me / habet me. Ipſe eni xpᷣs verus deꝰ ẽ: ⁊ vita eter⸗ na. Quid eſt aũt ha bere me? habere vi⸗ tam eternã.vita eterna moꝛtẽ aſſũpſit:vi ta eterna moꝛi voluit: Sed de tuo non de ſuo. Accepit a te:v bi moꝛeret᷑ ꝓ te Ab ho homibꝰ enĩ carnẽ aſſumpſit: ſed non mo⸗ re hominũ. Nam patrẽ habẽs in celo: ma trẽ elegit in terra:⁊ illic natꝰ ſine matre:⁊ hic ſine patre. Aſſumpſit ergo vita moꝛtẽ: vt vita occideret moꝛtẽ. Nã qui in me cre dit inquit habet vitã eternã:Mõ qð patet ſed quod latet. Vita enĩ eterna verbũ in pꝛincipio erat apud deũ:⁊ deus erat ver⸗ bũ:⁊ vita erat lux hominũ. Ipſe vita eter na: dedit ⁊ carni ſuſciꝑe vitã eternã MÆo⸗ ri voluit:ſed die tercio reſurrexit Int᷑ ver bum ſuſcipiens ⁊ carnẽ reſurgentẽ: moꝛs media cõſumpta eſt.Ego ſi um inqt pa nis vite.Et ynðilli ſupbiebãt: Hr̃es * vri inqt mãducauerunt in deſerto 12 —— mana:⁊ mortui ſunt. Quid eſt vnde ſupbitis? MÆnnducauerũt manna: ⁊ moꝛ: tui ſunt. Quare manducauerunt et moꝛ⸗ tui ſunt?: QAuia quod videbãt credebant: quod nõ videbant nõ intelligebãt. Ideo patres vr̃i quia ſimiles eſtis illoꝝ NHa qn tũ ꝑtinet frẽs mei ad moꝛtẽ iſtã viſibilem et coꝛꝑalem:nunquid nos non moꝛimur/ qui manducamus panẽ de celo deſcendẽ tem? Sic ſunt moꝛtui ⁊ illi quẽadmodũ ⁊ nos ſumꝰ moꝛituri: quantũ attinet vt di⸗ xi/ad moꝛtẽ huiꝰ coꝛpoꝛis viſibilem atq; carnalẽ. Quantũ aũt ꝑtinet ad illã moꝛtẽ de qua terret dñs quia moꝛtui ſunt pr̃es iſtoꝝ. Manducauit manna moyſes: mã ducauit manna ⁊ aaron/mãducauit mãna et finees:mãducauerunt ibi multi qui do mino placuerunt:⁊ moꝛtui nõ ſunt.Aua⸗ reꝝ.Quia viſibilẽ cibũ ſpãliter intellexe⸗ runt/ſpiritaliter eſuricrũt/ſpãlit᷑ guſtaue runt: vt ſpãliter ſatiarent᷑. Nã ⁊ nos ho⸗ die accepimꝰ viſibilẽ cibũ.Sʒ alið ẽ ſacra mentũ:aliud eſt virtus ſacramenti.Quã malus accepit. Videtes fratres:panẽ ce⸗ leſtẽ ſpãliter manducate:innocentiã ad al tare appoꝛtate. Peccata ⁊ ſi ſunt quotidia ne 5 al⸗ multi de altari accipiũt ⁊ moꝛiunt᷑: ⁊ acci j. Coꝛ. xj: piendo moꝛiũtur. Vnde dicit apłs. Judi de cõſe. diſ. ciũ ſibi manducat ⁊ bibit. Hon enĩ bucel⸗ ij.Et fctã.c. la dñica venenũ fuit iude ⁊ tamẽ accepit: Sicut iudas et cuʒ accepit in eũ inimicus intrauit:MHõ quia malũ accepit/ſed quia bonum male na vel non ſint moꝛtifera: antequã ad al⸗ Aathvi tare accedatis attẽdite quod dicatis: Di⸗ vi mitte nobis debita noſtra :ſicut ⁊ nos di⸗ mittimus debitoꝛibus noſtris. Si dimittis dunittetur tibi. Securus accede:panis nõ venenũ eſt. Sed vide ſi dimittis Nam ſi⸗ non dimittis /mẽtiris:⁊ eiſmentiris quem non fallis.mentiri deo potes: deũ fallere non potes. Mouit ille quid agat intus te videt/intus te examinat:intus inſpicit/in tus iudicat:intus aut damnat aut coꝛonat Patres ergo iſtoꝝ:id eſt:mali patres ma lo ꝝ:infideles patres infideliũ:murmura⸗ toꝛes/patres murmuratoꝛũ. Nã de nulla re magis dñm offendiſſe ille glus dictus eſt:qᷓ; cõtra deũ murmurando: ¶ Ideo et dominus volens oſtendere eos taliũ fili⸗ os:hinc ad eos cepit.Quid murmuratis ĩ inuicẽ murmuratoꝛes/filij murmuratoꝝ? Patres veſtri mãna mãducauerũt ⁊ moꝛ tui ſunt:Mon quia malũ erat mãna:ſʒ qa male manducauerũt.hic eſt po mis qui de celo deſcẽdit.hunc panẽ ſigniſica⸗ uit mãna hũc panẽ ſignificauit altare di: Sacramenta illa fuerũt:in ſignis diuerſa ſunt:ſʒ in re q̃ ſignificat᷑ paria ſũt. Apłᷣm audi HNolo enĩ vos inqᷣt ignoꝛare frẽs:qꝛ patres noſtri omẽs ſub nube fuerũt ⁊ om- nes mare tranſierunt: et omnes ꝑ moyſen I·Coꝛ.x. baptiʒati ſunt in nube ⁊ in mari :⁊ omnes eandẽ eſcã ſpũ alem manducauerunt.Spi ritualem vtiq; eandẽ. Naʒ coꝛpoꝛalẽ alte rã:quia illi manna/nos aliud:ſpũalem ve ro quã nos.ſed patres noſtri/ non patres illoꝝ:quibus nos ſimiles ſumus/ non qui bus illi ſimiles fuerũt.Et adiungit Et om nes eundẽ potũ ſpiritalẽ biberũt. Aliud illi/aliud nos.ſed ſpecie viſibili quidẽ:ta mẽ hoc idẽ ſigniſicãte vᷣtute ſpũali.Quõ de cõſe.diſ. eni eundẽ potum? Bibebant inquit ð ſpi ij. Inquit rituali ſequẽte petra. Petra aũt erat xpᷣs Inde panis:inde potus.Petra chꝛiſtus in ſigno:verus chꝛiſtus ĩ verbo ⁊ in carne —. de cõſe. diſ. — —-„ —- — —— — — —– — — — koꝛx. Nſe diſ. iſcaeſtſa! Ginend EC. a decher. da lit Ni⸗ Gath⸗ i⸗ i 6 ſ⸗ n de sie ru onat vns rn ula ns da b f⸗ nsi e e . 1 1: 13 ln e ſlar nes Sy Ne ſt l m 14 8 dekti⸗ ℳ s e⸗ de cõſe diſ. Inde eſt quod exponens nobis apis pau Et quomõ biberunt? Percuſſa eſt petra de virga bis. Gemina pcuſſio: duo ligna crucis ſigniſicat.Hic eſt ergo panis qui ð celo deſcendit:vt ſi s maducauerit ex ipſo non moriat᷑. Sed qͥ pertinet ad virtutẽ ſacramenti:nõ qͥ pertinet ad vi ſidile ſacramentum. Qui manducat in⸗ tus non foꝛis:qui manducat in coꝛde non qui pᷣmit dente. Ego ſum panis viuꝰ qui de celo deſcendi. De celo deſcen dit manna Sed manna Vmbra erat :iſte veritas eſt. Si quis manducauerit ex hoc pane vinet in eternũ.Et pa nis dus ego dabo: caro mea eſt ꝓ mundi vita hoc quando caꝑet caro: quod dixit panem carnem? Vocatur ca⸗ ro quod non capit caro:Et iðo magis nõ capit caro qͥa vocat᷑ caro.hHoc eni exhoꝛ⸗ ruerunt. Hoc ad ſe multũ eſſe dixerunt: Hoc eni non poſſe fieri putauerunt.Caro mea eſt inquit ꝓ mundi vita. Morunt ſi⸗ deles coꝛpꝰ xpᷣuſi corpꝰ xpᷣi ñ negligãt eẽ Fiãt coꝛpus chꝛiſti: ſi volunt viuere de ſpiritu xpᷣi.De ſpũ xpᷣi nõ viuit:miſi ſit coꝛ pus chꝛiſti: Intelligite fratres mei qͥd di⸗ xerim. Homo es:⁊ ſpiritũ habes ⁊ coꝛpus habes. Spiritũ dico que anĩa vocat᷑: qua cõſtat quod homo eſt:Cõſtat enĩ ex ania et coꝛpoꝛe. Habes itaq; ſpiritum inuiſi⸗ bilem: coꝛpus viſibile. Dic mihi quid ex quo viuat? Spũs tuꝰ viuit ex coꝛꝑe tuo: an coꝛpus tuũ ex ſpũ tuo? Rñdet omĩs qͥ viuit. Qui autẽ hoc non poteſt reſponde⸗ re:neſcio ſi viuit.Quid reſpondet omnis qui viuit?: Coꝛpus vtiq; meum viuit ð ſpi⸗ ritu meo: Vs ergo er tu viuere de ſpirr⸗ tu xpᷣi in coꝛꝑe eſto xpᷣi.Nunqͥd enĩ coꝛpꝰ meũ viuit de ſpũ tuo? Mu viuit de ſpi⸗ ritu meo:et tuũ de ſpũ tuo.Nõ poteſt vi uere coꝛpus chꝛiſti: niſi de ſpiritu chꝛiſti. ij. hoc eſt ſa lus:hunc panẽ: Vnus panis inquit:vnũ cramentũ coꝛpus multi ſumus.O ſacramentũ pieta tis.o ſignum vnitatis:o vinculũ caritatis OQui vult viuere habet vbi viuat · Habet vnde viuat.Accedat/credat: incoꝛpoꝛet᷑ vt viuificet᷑. Mon abhoꝛreat a compage membꝛoꝝ quod reſecari mereatur:non ſit diſtoꝛtũ de quo erubeſcat᷑. Sit pulchy: ſit aptũ:ſit ſanũ:hereat coꝛpoꝛi/viuat ðo de deo. Nunc laboꝛet in terra:vt poſtea reg⸗ net in celo. ¶ Litigabant ergo iudei ad inuicem dicentes: Quõ poteſt hic carnem ſua nobis dare adma Ducandum.Citigabant vtiq; ad inui⸗ cem: quoniam panem concoꝛdie non in- telligebant:nec ſumere volebant.Hã qui manducant talem panem/non litigant ad inuicem quomõ vnus panis vnum coꝛpꝰ multi ſumus:Et per hunc facit deus vniꝰ modi habitare in domo: Quod autẽ adin uicem litigabant et querunt quomõ poſ⸗ ſit dominꝰ carnẽ ſuã dare ad manducan⸗ dum:non ſtatim audiunt ſed adhuc eis dzꝛ Amen amẽ dico vobis niſi madu caueritis carnẽ filij homis ⁊ bibe ritis eius ſaguinẽ:non habebitis vitam in vobis. Quomodo quidem detur et quis nam modus ſit manducan⸗ di iſtum panem ignoꝛatis. Verũtamẽ niſi manducaueritis carnem filij homis ⁊ bi⸗ beritis eius ſanguinem mon habebitis vi tam in vobis.hec non vtiq; cadaueribus ſed viuentibus loquebatur. Vnð ne iſtã vitam intelligentes et de hac re litigarẽt: ſecutus adiunxit. Qui ndqucat ne am carnem ⁊ bibit meũ ſanguinẽ hʒ vita eterna: Hhãc & ñ hʒ q iſtũ panẽ nò mãducat nec iſtũ ſanguineʒbibit.Naʒ tempoꝛalẽ vitã ſine illo habere homines poſſunt:eternã vero omnino non poſſunt Qui ergo ſĩ manducat eius carnẽ.nec bi⸗ bit eius ſangiunẽ non habet in ſe vitã:et qui manducat eius carnem et bibit eiꝰ ſã⸗ guinẽ habet vitam eternã. Ad vtrũq; au⸗ tem reſpondit quod dixit eternã. Mon ita eſt in hac ceſca quã ſuſtẽtande huiꝰ coꝛpo ris vite cã ſumimus.nã qui eam nõ ſump ſerit non viuet:nec tamen qͥ eã ſumpſerit viuet. Fieri enim poteſt:vt ſenio vel moꝛ bo vel aliquo caſu /plurimi ⁊ qui eã ſũp⸗ ſerint moꝛiant᷑. In hoc vero cibo et potu * id eſt coꝛpoꝛe et ſanguine domi no ita eſti . ni eam non ſumit non babet vi tam. et qͥ eã ſumit habʒ vitam: et hanc vti q; eternam hunc itaq; cibũ ⁊ potum/ſoci etatem vult intelligi coꝛpoꝛis et membro rum ſuoꝛum quod eſt ſancta eccleſia in pᷣ deſtinatis ⁊ vocatis/et iuſtiſicatis/et glo⸗ rifieatis ſanctis et fidelibus eius: Quoꝛũ pᷣmũ iã factũ ẽ:id ẽ pᷣdeſtinatõ:ſcõᷣm ⁊ ter cium et factũ ẽ/et fit/et fiet:id eſt vocatio et iuſtiſicatõ:Quartũ vero nũc in ſpe eſt. In re aũt futuꝝ eſt:id eſt gloꝛiſicatõ.hHhu m 4a . == E S — XVI La. 1 ius rei ſacramentum: id eſt vnitatis coꝛꝛ cat me⁊ jpſe vilet ꝓpter me. mon . poꝛis ⁊ ſaguinis xpi/alicubi quotidie/ali ait ſicut manduco pr̃em: ⁊ ego viuo ꝓp⸗ cubi certis interuallis dieꝝ in dñica men- ter patrẽ: et qui maducat me ⁊ ipſe viuet ſa pparat᷑ ⁊ de menſa dñica ſi umit᷑: Quib? ꝓpter me. Non eui ſilius participatione 9d3 ad vitam/quibuſdam ad exitiũ Res partris fit melioꝛ qui eſt natus equalis: ſi⸗ vero ipſa cuius ⁊ ſacramentũ eſt / om̃i ho cut participatione filij ꝑ vnitatẽ coꝛporis mini ad vitã/nulli ad exitiũ: quicũqʒ ei⸗ eius et ſanguinis · quod illa manducatio . particeps fuerit ¶ me aũt putar ent ſic in potanoqʒ ſigniſicat.nos efficimur melio⸗ iſto cibo ⁊ potu ꝓmitti vitã eternã /vt qin res. Viuimꝰ ergo nos ꝓpr ipſũ mãducãa⸗ 1’’””M 4 eẽã ſumerent /iã nec coꝛpe moꝛerent᷑: huic tes eũ:id eſt:ipſum accipientes eternam cogitatationi dignatus eſt occurrere. Mhã vitã quãno habebam“ ex nobis. viuit au CcCũ dixiſſet qui manducat meã carnẽ Tbi⸗ tẽ ipſe ꝓpter pr̃em miſſus ab eo:qꝛ ſemet bit meũ ſanguinẽ habet vitã eternã/conti ipſum exinamuit factus obediẽs vſqʒ tad nuo ſubiecit ⁊ dixit. Et ego reſuſcita⸗ moꝛtẽ crucis. Si eni ſᷣm id accipimus vi⸗ H bo eũ in nouiſſimo die. At habeat uo pꝓpter patrẽ: qð alibi ait/ pater maioꝛ interim 'm ſom̃ vita eternã in requie que me eſt. Sicut et nos viuimus ꝓpter ipᷣm ſanctoꝝ ſpũs ſuſcipit. Quod aũt ad coꝛ qui maioꝛ eſt nobis:hoc ex eo quod miſ⸗ pabù attinet nec caro eiꝰ vita etna fraudet: ſus eſt factũ ẽ. Miſſio qppe eius exinani⸗ Bßi reſurrecnõe moꝛtuoꝝ i nouiſſimo die tio ſi uimetipſius eſt / er forme ſa eruilis ac Caro eni mea inqᷣt vere ſtabns epiio Quod recte ſarelligi ſeruata etiã et ſanguis meus vere eſt otus. filij cum patre equalitate nature.Maioꝛ Cũ eni doo ⁊ potu id aſperit bomnien v eni eſt pater homie filio/ ſed equalẽ habʒ neqʒ eſuriat neqʒ ſitiant: hoc veraciter nõ deũ filiũ: cũ idem ſit T deus et hõ. dei filiꝰ Snn niſi iſte cib⸗ potꝰ:qui eos a quib et homis filius vnus xpᷣ 8.· In qua ſentẽtia ſumit᷑ ĩmoꝛtales ⁊ incoꝛruptibiles facit: ſi recte accipiunt᷑ hec ver ba. ita dixit. Si⸗ .. 65 id eſt: ſocietas ipſa ſctõꝝ: vbi pax eriteet cut me miſit viuens pater ⁊ ego viuo pꝛo A Vnitas plena atqʒ ꝑfecta. Pꝛopterea q p⸗ pter patrẽ: et qui manducat me et ipſe vt S pe ſicut etia ante nos hoc intellexerũt bo uet ꝓpter me. Ac ſi diceret. Vt ego viug ni mines dei: ojs noſter ieſus xpᷣs coꝛpus et ꝓpter patrẽ lid eſt: ad illũ tanquã ad ma⸗ ne ſanguinẽ ſuũ in eis rebꝰ cõmẽdauit: que ioꝛẽ referã vitam meã: exinanitio mea fe⸗ di Qd vnũ aliqd redigũt᷑ ex młtis NMãqʒ alis cit in gqua me miſit. Vt aũt quiſq; viuat d in vnũ ex multis gnis ↄficif᷑ ⁊ ↄſtat? Ali ꝓpter me:participatio facit qua msducat ae uad in vnũ ex multis acinis cõfluit. Peni me. Ego itaqʒ humiliatus viuo ꝓpt pr̃e,zʒ “”” iam exponit quõ id fiat qð loquit᷑: ⁊ quid ille crectus viuit ppter me. Si aüt ita dis ſit Maall Gaetnuc⸗ eiꝰ et ſanguinẽ eius ſ vo iulb eit knn qula ipſe de illo ”DMD . D bibit meü! Dlir ane:1mneniafter litalis dictũ eſt. Nec tamẽ dicẽdo 2 qᷣ mã l d „ Trelrin õ S ducat me ipſe viuet ꝓpter me/eandẽ ſuõẽ Aumuſ ego in illo. Hoc eſt ergo manducareil⸗ et nr̃am equalitate ſigniſicauit:ſed grati EPaaphn 8 lo eſcã ⁊ illũ bibere potũ:in xpᷣo manere aual gulflcauil: ſed gratiã AV 1 cxt illu manentẽ in ſe habere. Ac p hoc qui mediatoꝛis oſtendit. Hic eſt panis 3 nõ manet ĩ xpo ⁊ in qͥ nõ manet xpᷣs: pcu de celo deſcendit.vt illũ manducad dubio nec maͤducat ſpialit camn eia Viuamus: quia ererna vitã ex nobis habe dubio nec maducat ſpũ alit carnẽ eiꝰ? ncce · mimds ,ES . cõſe. diſ. bibit ei ſanguinẽ. licet camaliter ? viſbi Ienon poſſumꝰ. Mon ſicut inqt man· de cõſe. diſ bibit eiꝰ ſanguinẽ. licet carnaliter ⁊ viſibi — — ij. qui diſeo: liter mat dentibus ſacramentũ coꝛpoꝛis Ducauerut pfes vfi mana etmor dui diſcoꝛ et ſqguinis xpi: ſed magis tãte rei ſacram tui ſunt: Qui manducat hũcpanẽz „ — —R tũ ad iudiciũ ſibi mãducat et bibit. qꝛ im ⸗ Viuet in eternũ. ον gilli moꝛtui ſunt: mũdꝰ pᷣſumpſit ad xpᷣi accedere ſacram2 ita vult ĩtelligi vt nõ viuãt in ernũ Ham B ta q aliqs nõ digne ſumit/niſi qͥ mũdꝰ ẽ:r5ö5 tꝑalr ⁊ hi ꝓfecto moꝛiũt᷑ qͥ xpᷣm maducãt dbyd Btiĩ moo coꝛð qm̃ ipi deũ vidbüt. ſeq viuũt in etemũ quia chꝛiſtus eſt vita Sicut inqt miſit me viuens prĩ et etcma. t ESO Viuo ppter parre: ? qͥ manhnaaa . et e li⸗ ns nio io⸗ llo ii⸗ ni Erplicit tractus: xxvj. Incipit trac tatus. xxvij. Ab eo quod ſcriptum eſt. Hec dixit in ſinagoga docens ſabbato in capharnaum vſq; ad id quod ait: ille enĩ traditu m cum eſſet vnus de duodecim ex euãgelio qͥ ſmonẽ priſtinũ cõſequũt᷑ audiuimꝰ. Hinc ſer mo debetur auribus ⁊ mẽtibus veſtris:et hodierna die non impoꝛtun“ eſt: Eſt enim de coꝛꝑe domini: qð dicebat ſe dare man⸗ ducãdum ꝓpter eternã vitam Expoſuit autẽ modũ attributionis huiꝰ et doni ſui quomõ daret carnem ſuam mãducare di⸗ cẽs. Qui mãducat carnem meã et bibit ſanguinẽ meũ :in me manet et ego in illo. Signũ qꝛ manducauit et bibit hoc eſt: ſi manet et mãetur: Si habitat et ihabitat᷑: ſi heret nõ deſerat᷑. hoc ergo nos docuit Ro viij: et ammonuit myſticis verbis: vt ſimus in eiꝰ coꝛpoꝛe ſub ipſo capite in mẽbris eius edẽtes carnem eius:nõ relinquẽtes vnita tem eiꝰ.Sed qui aderãt :plures nõ ĩtelli⸗ gendo ſcãdaliſati ſũt. Non eniĩ cogitabãt hec audiendo niſi carnẽ qð ipſi erãt. Apo ſtol us autem dicit: et verũ dicit. Sape ſecũdum carnem mors eſt. Carnem dat nobis ſuam dominꝰ mãducare:et ſaꝑe ſe⸗ cundũ carnem moꝛs eſt. Cũ de carne ſua dicat:quia ibi ẽ vita eterna:ergo nec car⸗ nẽ debemus ſaꝑe ſecũdum carnẽ: ſicut in his vbis Multi itaqʒ audiẽtes nõ ex inimicis:ſʒ ex diſcipuũlis ſuis dixert. ßterit htex⸗Durꝰ ẽ hic ſermo:⁊ qᷣs pᷣt eũ audi tus:h dixit reę. Si diſcipuli durũ habuerf̃t iſtũ ᷣmonẽ: vſq; caphar quid inimici? Et tamen ſic opoꝛtebat.vt naum diceret᷑ qd non ab omibꝰ intelligeret᷑. Se⸗ cretum dei intentos debet facere: nõ ad⸗ uerſos. Iſti autẽ cito defecerũt.Talia lo quẽte domino iheſu xpᷣo /non crediderũt aliquid magnum dicentem et verbis illis aliquã grãm coo ꝑientẽ:ſʒ ꝓut voluerunt ita intellexrũt: ⁊ moꝛe hominũ: qꝛ potu⸗ erat iheſus aut hoc diſponebat iheſꝰ:car nem qua indutũ erat verbũ / veluti cõciſã diſtribuere credẽtibꝰ ĩ ſe.Durꝰ ẽ inquiſt hic ſermo / quis pᷣt eũ audire⸗ Sicẽs aut ieſus 8end ſemetipm qa murmu rabãt ð eo diſcipli eiꝰ.Sic eni apo ſe — ur? erat Tract. XxXVII La. VI iſta dixeft: vt ab illo ſi audirent: z ille q eoſ nouerat ĩ ſeipᷣis audiẽſ apð ſemetipſũ ☛ℳ re ſpondẽs ait: hocvos ſcãqaliſat quia dixi carnẽ meã do vobis mãducare et ſanguinẽ meũ bibere: Hoc vos nempe ſcãdaliſat Ot ergo videritis filium hominis aſcendentem: ubi erat: priꝰ · Quid eſt hoc: Hinc ſoluit illos qᷣs nouerat: hinc aperuit vnde fuerant ſcan⸗ daliſati ·. hinc plane ſi ĩtelligerẽt. Ili eni putabãt eum erogaturũ coꝛpꝰ ſuum..ille autem dixit ſe aſcẽſurũ in celũ vtiqʒ inte grũ.Cũ videritis filiũ hominis aſcẽden⸗ tem vbi erat prius.Certe vel tunc videbi tis quia non eo modo quo putatis ero⸗ gat coꝛpꝰ ſuũ: certe vel tũc itell getis gratia eius non cõſumitur morſibꝰ. Et ait Spiritus eſt qui viuificat: caro nõ ꝓdeſt quicqua . Hoc antequa ex⸗ ponit᷑ vt dominꝰ donat Illud nõ negligẽ ter pᷣtereũdũ eſt qð ait.Si ergo videritis filiſ hominis aſcendentem vbi erat priꝰ: Filiꝰ enĩ homis criſtus ex virgine maria. Ergo filiꝰ hominis hic cepit eſſe in terra vbi carnẽ aſſũpſit ex terra Vnde ꝓpheti ce dictum erat: veritas de terra orta eſt. Quid ſibi ergo vult quod ait:cũ videritiſ filiũ hominis aſcendẽtem vbi erat prius? Nulla enim eſſet queſtio ſi ita dixiſſet: ſi videriris filiũ dei aſcẽdentẽ vbi erat priꝰ Lũ vo filiũ hoĩs dixit aſcẽdentẽ vbi erat priꝰ nũquid filiꝰ homiĩs in celo erat prius qᷓ; in terra eſſe cepit? hhic quidem dixit vbi erat priꝰ:quaſi tũc nõ ibi eſſet: quã⸗ do hec loquebat᷑. Alio autẽ loco ait. Ne⸗ mo aſcendit in celũ niſi qui de celo deſcẽ⸗ dit filius hominis qui eſt in celo.Mõ dixit erat.ſed filiꝰ iuquit hominis qui eſt in ce lo. In terra loquebatur :et in celo ſe efſſe dicebat. Et nõ ita dixit: Nemo aſcendit in celũ niſi qui de celo deſcendit:ſiliꝰ ho⸗ miĩs qui eſt in celo: Quo ptinet niſi vt in⸗ telligamꝰ qð etiã priſtino ſermone cõmẽ⸗ daui caritati veſtre: vnam pꝑſonã eſſe cri⸗ ſtũ deum et hominẽ nõ duas:ne fides no ſtra nõ ſit trinitas ſʒ quaternitas.Chriſt⸗ ergo vnꝰ eſt.verbũ/anĩa ⁊ caro.vn“ cri⸗ ſtus filiꝰdei ⁊ filiꝰ homĩs.vnꝰ criſtus filiꝰ dei ſemp:filiꝰ hominis ex tẽpoꝛe. Tamẽz vnꝰ chriſtꝰ ſcõᷣm vnitatẽ ꝑſonè ĩ celo erat quando in terra loquebat᷑. Sic eꝛat filius homis in celo: quẽadmodũ ſiliꝰ dei erat ĩ in ij j. Coꝛ.viij. terra. Filius dei in terra ĩ ſuſcepta carne: filius homis in celo in vnitate perſone B¶Quid eſt ergo ꝗð adiũgit:ſpũs eſt qͥ vi uificat: caro nõ ꝓdeſt quicq;: Dicamus ei Patit᷑ enĩ nos nõ cõtradicẽtes: ſed noſſe cupiẽtes. Q dñe mgr bone quõ caro non ꝓdeſt quicq;: cũ tu dixeris /niſi qͥs mãdu⸗ cauerit carnẽ meã ⁊ biberit ſanguinẽ meũ nõ hẽbit iĩſe vitã? An vita nõ ꝓdeſt qᷣcq;: 2 ꝓpt qd ſumꝰ qð ſumus/niſi vt habeam? vitã eternã: quã tua carne ꝓmittis? Quid ẽ ergo nõ ꝓdeſt qcqᷓ;? Caro nõ ꝓdeſt qᷣc⸗ quã:ſed quõ illi intellexerñũt.Carnẽ qᷣpe ſic intellexerũt/quõ in cadauere dilaniat gut in macello vendit᷑:non quõ ſpũ vege tat. Pꝛoinde ſic dictũ ẽ/caro nõ ꝓdeſt qc qua: quõ dictũ eſt/ſcia inflat. Jã ergo de⸗ bemꝰ odiſſe ſciam: Abſit.Et quid eſt ſcia inflat? Sola ſine caritate. Jõ adiũ xit:cari tas vo edificat. Adde ergo ſcĩe caritatẽ: et vtilis erit ſcia nõ ꝑ ſe:ſed ꝑ caritatem. Sic etiã nunc caro nõ ꝓdeſt qᷣcqᷓ: ſed ſol a caro Accedat ſpũs ad carnẽ:quõ accedit caritas ad ſciam: ⁊ ꝓdeſt plurimũ. Maʒſi caro nihil ꝓdeſſet/verbũ caro nõ fieret vt inhabitaret ĩ nobis. Si ꝑ carnẽ nobis mu tũ ꝓfuit xpᷣs:quõ caro nihil ꝓdeſt? Sʒ ꝑ carnẽ ſpũs aliqd ꝓ ſalute nr̃a egit. Caro vas fuit.Quod habebat attende :non qð erat. Apli miſſi ſunt. Nunqͥd caro ipſo ꝝ nihil nobis pfuit:Si caro aploꝝ nobis ꝓ fuit:caro dñi poterat nihil ꝓdeſſe⸗ Vnde eni ad nos ſonus vᷣbi:niſi ꝑ voceʒ carnis?⸗ AVnge ſtilꝰ. Vñ cõſcriptio? Iſta oĩa opa carnis ſunt:ſed agitate ſpũ tanq; oꝛganũ ſuuz. Spũs ergo eſt qꝗ viuiſicat:caro non ꝓdeſt qcqᷓ;. Sicut illi intellexerũt carnẽ· non ſic ego do ad mãducandũ carnẽ meã Pꝛoinde. verha inqᷣt qͥ ego locutuſ S ſar Etrnn ſum vobis ſpus ⁊ vita ſut.Pixim eñn fres hoc dſim cõmendaſt e in maduca⸗ tione carnis ſue ⁊ potione ſanguinis ſui: yt in illo maneamꝰ ⁊ ipſe in nobis Abane mus autẽ in illo:cũ ſumꝰ mẽbra eius:ma⸗ net autẽ ipſe in nobis:cũ ſumus templum cius. Vt aũt ſimus mẽbra eiꝰ:vnitas nos cõpaginat. Vt cõpaginet vnitaſ:q̃ facit ni ſi caritas:Et caritas dei vnde?z aplim int⸗ roga. Caritas inqͥt dei diffuſa eſt in coꝛdi bus nf̃is.p ſpm̃ſctm̃ q datus ẽ nobis. Er⸗ go ſpũs eſt q viuificat. Spũs eni facit vi ua mẽbra. Hec viua mebraſi pũs facit:ni⸗ ————. —łV— Joh. Tract. XxxVII 4 Ca. VI ſi que in coꝛꝑe qð vegetat ipſe ſpüs inue⸗ nerit Mã ſpũs qui ẽ in te:o hõ ꝗ cõſtas vt homo ſis:nunqͥd viuiſicat mẽbrũ qð ſepa ratũ inuenerit a carne tua? Spm̃ tuũ dico aiam tuã. Ania tua nõ viuiſicat niſi mem bra que ſunt in carne tua. Vnũ ſi tollas: lam nõ viuificat᷑ ex anima tua:quia vnita ti coꝛpoꝛis tui non copulat᷑.hec dicuntur yt amemꝰ vnitatẽ:⁊ timeam⸗ ſeꝑationem Nihil enĩ ſic debet foꝛmidare chꝛiſtianꝰ: V q; ſepari a coꝛꝑe chꝛiſti. Si eni ſepat᷑ a coꝛ hil. poꝛe xpᷣi:nõ eſt mebꝝ eius. Si nõ eſt mem bꝝ eius:non vegetat᷑ ſpũ eius. Quiiſi quis aũt inquit aplłs ſpm̃ xpᷣi nò habet:hic non eſt eius. Spũs ergo eſt qui viuificat caro aüt non ꝓdeſt quicq;: Verba que ego lo cutus ſum vobis:ſpũs ⁊ vita ſunt. Quid eſt ſpũs et vita ſunt:? Spiritualiter intelli genda ſunt. Fs lexiſti ſpũaliter? Spũs et vita ſunt. Intellexiſti carnaliter? Etiã ſic illa ſpũs et vita ſunt:ſed tibi non ſunt Deg ſunt quida inquit in vobis quinõ credut. Mon dixit ſunt quida in E vobis qui nõ intelligunt:ſed cauſam dixit quare non intelligãt.Sunt enĩ quidã ĩ vo bis qui nõ credũt:⁊ iðo non intelligũt qᷣa Eſai nõ credũt. Pꝛopheta eni dixit:niſi crcdi- deritis nõ intelligetis Per ſidem copula mur: p intellectũ viuiſicamur. Pꝛius here amus ꝑ fidẽ:vt ſit quod viuiſicet ꝑ intelle ctũ. Ham qui non heret /reſiſtit: Qui reſi ſtit non credit. MHã qui reſiſtit: quõ viuiſi⸗ cat᷑: Aduerſarius ẽ radio lucis quo pene tradꝰ ẽ: nõ auertit aciẽ ſed claudit mentẽ Sunt ergo quidã qui nõ credũt.C redant et apiant: apiant et illuminabunt᷑. Scie⸗ bat eni ab initio ieſus q eſſe ent cre detes. quis traditurus eſſet eñ: Ibi eni erat ⁊ iudas.MNã quidã ſcãdaliſa ti ſunt: Ille aut manſit ad inſidiandũ non ag intelligendũ. Et qꝛ ideo mãſerat:non de illo tacuit dñs. Mõ illũ expᷣſſit ſed nee ſiluit: vt oẽs nimerẽt/qᷓuis vnus piret Sʒ poſtea qꝛ dixit.⁊ diſtinxit credẽtes a non gedentibꝰ: expᷣſſt it cãm q̃re nõ credant: Propterea dixi nobis inquit. quia nemo põt penire ad me niſi fuerit — ei datu a pre meo.Ergo ⁊ credere dat᷑ nobis. Mõ eni nihil eſt credere. Si aũt ma gnu aliqᷣd ẽ/ gaudes qꝛ credidiſti:ſed no⸗ * 5„ li extolli.Quid eni habes qo ñ accepiſti⸗ — „ — „ 3 . S S☛e =S =— == = = 1: r : t ii o: hll. AUſa N t let on ur dak mna o⸗ ſi⸗ Al. diſcipu Ex hoc multi tiſci uli ei⸗ abierũt lo-· retro: ⁊ iq nõ cũ illo tambulauerft: Al. ambula Alij abierũt retro:ſed pꝰ ſathanã/nõ poſt bant pꝰ xpᷣm Mã aliqñ dñs xpᷣs petꝝ appellauit ſatanaʒ: magis qꝛ volebat pᷣcedere dñm ſuũ ⁊ cõſiliũ dare ne moꝛeret᷑ ille qui ve⸗ nerat vt moꝛeꝛet᷑:ne nos in eternũ moꝛe⸗ remur:et ait illi. Redi poſt me ſathanas: MHõ eni ſapis que dei ſũt/ſed que homis ſunt.Mõ enĩ illũ repulit retro ire poſt ſa thanam et awellauit ſathanam. ſed fecit poſt ſe ire: vt nõ eſſet ſathanas ambulan⸗ do poſt dñm. Iſti aũt ſic redierunt retro: quõ de quibuſdã feminis dicit aplłs.Que dã cõuerſe ſunt retro poſt ſathanam et vl⸗ teriꝰ cũ illo nõ ambulauerũt.Ecce pᷣciſi a coꝛꝑewitã ꝑdiderũt: qꝛ foꝛte in coꝛꝑe non fuerunt. Inter nõ credentes ⁊ ipᷣi deputã di ſunt:quãuis diſcipuli dicerent᷑. Abiefr̃t retro:nõ pauci/ſed multi. Hoc factũ ẽ ad cõſolatõʒ:quõ aliqñ ↄtigit vt dicat hõ ve rũ ⁊ qð dicit᷑ nõ capiat᷑:atq; illi qui audi⸗ unt ſcandeliſent᷑ ⁊ diſcedãt. Penitet aũt hoĩem dixiſſe qð veꝝ eſt. Dicit aũt apud ſe hõ Mõ debui ſic dicere:non h̊ dicere de bui.Ecce dño cõtigit.Dixit ⁊ ꝑdidit mul tos:remanſit ad paucos Sed nõ turbabat᷑ ipſe qꝛ ab initio nouerat:⁊ qui credentes eſſent/et qui nõ credẽtes NHos ſi nobis cõ tingat ꝑturbamur:ſolatiũ in dño inuenia mus Et tamẽ caute vᷣba dicamꝰ :ea q ille ad paucos qui remãſerant. Dixit ergo ieſus ad duodeam:id ẽllis duode⸗ cim qui remãſerũt. lunqd ⁊ vos in⸗ 7 tis t ire? Hon diſceſſit nec iu⸗ das. Sed quare manebat? Dño iã appare bat:nobis poſtea manifeſtatꝰ ẽ.Rñdit pe trus ꝓ omnibꝰ vnus ꝓ multis:vnitas pꝛo vniuerſis. Rñdit ergo ei ſinon pe⸗ trus: domine ac gae ounus? Re⸗ pellis nos a te: teꝝ te. Si a te recedimꝰ:ad quẽ ibimus? UVerba vite eterne habes. Videte quẽadmodũ pe trus dante deo recreante ſpũſctõ intelle⸗ xit. Vnde niſi qꝛ credidit? Verba vite et᷑ ne habes. Vitã enĩ eternã hẽs ĩ mĩſtratio ne coꝛꝑis ⁊ ſanguinis tui:⁊ nos credidimꝰ et cognouimꝰ.Hõ cognouimꝰ et credidi⸗ jiiſ.ſent. dil : mus:ſed credidimꝰ et cognouimꝰ.Credi⸗ ſent. diſ: dimus enĩ vt cognoſceremus. Nã ſi pꝛius xxij.ca. NHo cognoſcere ⁊ deinde credere vellemꝰ: nec tandũ ĩ fine cognoſcere nec credere valeremus. Quid credimꝰ ⁊ quid cognouimꝰ? Quia,. Tu Al. abire w Joh. Tract. XvVII Ta. VI . — es xpᷣs filius dei viui:id ẽ.qꝛ ipſa vi⸗ ta eterna tu es: et nõ das in came ⁊ ſang⸗ „ uine tuo niſi ad es. Ait ergo dñg ieſuſ Nõne ego vos duodęecim ele gi: et V bis diabolus eſt Ego vndecim elegi diceret/an eligit᷑ ⁊ diabolꝰ et in electis ẽ dia bolꝰ? Electi in laude ſo⸗ lent dici: An electus ẽ ⁊ iſte: de quo nolẽ te ⁊ neſciente magnũ aliquid boni fieret: lhoc ẽ ꝓpꝛiũ dei:ↄtrariũ inis Sicut enĩ iniqͥ male vtunt᷑ bonis oꝑibus ðᷣi:ſic ↄtra dee bene vtit᷑ malis oꝑibꝰ iniqͥꝝ · Quã bo nũ eſt mẽbra coꝛꝑis ita eẽ:quẽadmodum diſponi nõ pñt niſi ab artifice deo. Petu⸗ lantia tamẽ quã male vtit᷑ oculis:fallacia quã male vtit᷑ lingua. Falſus teſtis nõne linguã ſuã ⁊ aĩiam ſuã pꝛius trucidat:⁊ al teꝝ ledere ſe ꝑempto conat᷑.aale vtitur lingua:nec ideo malũ ẽ lingua.Opus eſt dei lingua/ſed bono ope dei/male vtit᷑ il⸗ la neqͥcia Quomõ vtunt᷑ qͥ pedibꝰ currũt ad ſcelera. Quõ vtuntur manibus homici de:et illis adiacẽtibꝰfoꝛinſecus bonis cre aturis dei & malevtunt᷑ mali auro Judi cia coꝛrũpunt:innocẽtes oppaꝛmũt.Luce iſta mali male vtunt᷑. Aale viuendo enĩ ecnã ipᷣam lucẽ quã vidẽt ad mĩſteriũ ſce⸗ lerũ ſuoꝝ vſurpant. IJens vt faciat aliqd mali malus/lucere ſibi vult ne offendat:qͥ iã intus offendit ⁊ cecidit Quod timet in coꝛꝑe:iã incurrit in coꝛde. Omnibus ergo bonis dei ne ꝑ ſingula currere longum ſit male vtit᷑ malꝰ:ↄtra malis hoiĩm maloꝛũ: bene vtit᷑ bonꝰ. Et qͥd tã bonũ quã vnus deꝰ? Qñquidẽ ipᷣe dñs dixit/nemo bonus niſi vnus deꝰ? Quãto ergo ille melioꝛ:tã to melius vtitur ⁊ malis nr̃is:Quid iuda peius? Inter omẽs adherẽres mgfr̃o inter duodecim/loculi illi cõmiſſi ſunt: ⁊ diſpẽ⸗ ſatio pauperum diſtributa. Ingratus tan to beneſicio/honoꝛi tanto/ accepit pecuni am:ꝑdidit iuſticiã.Tradidit vitã moꝛtuꝰ quẽ vt diſcipulꝰ ſecutus /vt inimicus ꝑſe cutus eſt:Et totũ hoc malũ iude:ſed ma⸗ lo eius bene vſus eſt dñs: Tradi ſe pꝑtulit: vt redimeret nos. Ecce malũ iude:in bo⸗ no cõuerſũ ẽ. Satanas quãtos martyres ꝑſecutus eſt.Si ſathanas ꝑſequẽdo ceſſa ret:hodie tã głioſaʒ coꝛonã ſancti laurẽtij nũ celebraremꝰ:Si ergo ipᷣiꝰ diaboli ma lis oꝑibꝰ bñ vtit᷑ deus: qð facit malꝰ ma⸗ la vtẽdo ſibi nocet/nõ bonitati dei ↄtradi cit. Artifex illo vtit᷑tet magnꝰ artifex.Si m iij eſt numerus. Non eni quia perijt ide vnꝰ ideo illius numeri honoꝛ dempt“ eſt. RGAS in locũ pereũtis:alius ſubrogatꝰ eſt.abãa ſit numerus cõſecratus/numerus duode⸗ narius:qꝛ per vniuerſuʒ mundũ:hoc eſt ꝑ quatuoꝛ cardines mũdi/trimtatẽ fuerant annũciaturi: ideo ⁊ quaterni: Se g exter⸗ minauit iudas:nõ duodenariũ numerum violauit. Jpe deſe eruit pꝛceptoꝛẽ:nã deus illi appoſuit ſucceſſoꝛẽ.oc totũ qð dis de carne et de ſanguĩe ſuo locutꝰ ẽ. et qd in eius diſtributiõis gratia/vitã nob ꝓmi ſit eternã:et qð hinc voluit intellig man⸗ ducatoꝛes et potatoꝛes carnis et ſangui⸗ nis ſui: vt in illo maneãt:et ipſe in illis: et quod nõ intellexerũt: qui nõ crediderunt et qð ſpiritalia carnaliter ſapiẽdo ſcãdali ſati ſunt:et ꝙ eis ſcãdaliſatis et ꝑeuntibꝰ: cõſolatio domini affuit diſcipulis qui re⸗ manſerãt.ad quos pꝛobãdos ĩiterrogauit Nũquid et vos vultis ire/vt reſpõſio per manſiõis eoꝛũ innoteſceret et nobis:nam et ille nouerat quia manebant. hoc ergo totũ ad hoc nobis valeat dilectiſſimi/ vt carnẽ xpi et ſanguinẽ xpᷣi nõ edamus ian⸗ tum in ſacramento quod et multi mali: ſʒ vſq; ad ſpiritus participationẽ manduce⸗ mus ⁊ bibamus /vt in dñi coꝛpoꝛe tanquã membꝛa maneamus /vt eius ſpiritu vege⸗ temur:et non ſcandaliſemur etiam ſi mul. ti modo nobiſcum manducant et bibunt tempoꝛaliter ſacramenta: qui habebũt in ſine eterna toꝛmenta.aModo enim coꝛpuſ chꝛiſti mixtum eſt tanquam area: ſed no⸗ uit dominus qui ſunt eius.Si tu noſti qͥd trituras quia ibi eſt latens maſſa. nec con ſumit trituratio quod purgatura eſt ven⸗ tilatio. Certi ſumus fratres/ quia omnes qui ſumus in coꝛpoꝛe domini et manemꝰ in illo: vt et ipſe maneat in nobis: in hoc ſeculo neceſſe habemus vſ q; in finem: in⸗ ter malos viuere: Mõ inter illos dico ma los qui blaſphemant xpᷣm. Raro enĩ iã in ueniunt᷑ qui lingua blaphemant: ſed mul ti qui vita. MNeceſſe eſt ergovt ĩter illos vſ ꝙ; in ſinẽ viuamus. Sed quid eſt quod ait QAui manet in me ⁊ ego in illo⸗ Quid ni⸗ ſi quod martyres audiebãt:qui ꝑſeueraue Tract. xXVIII Za. vwI illo vti nõ poſſet:nec eum eſſe pmitteret Ergo vnus ex vobis dyabol? eſt ait: cum ego vos duodeci elegerĩ oarelt ſic iĩ £ telligi qð ait/ouodecim elegi:qꝛ ſacratus — rit vſq; in finẽ hic ſaluꝰ erit: ènnomo ma— ſit in ilo ſanctus la urentiꝰ:cuius hodie fe ſtũ diem celebramus? Manſit vſ q; ad tep tatõem:manſit vſq; ad tyrannicã interro⸗ gatõem : mãſit vſq; ad acerrimã cõminati onẽ:manſit vſq; ad ꝑemtõem. Parum ẽ: vſq; ad imanẽ excrutiatõem manſit.Hon eni occiſus eſt cito:ſed cruciatus ẽ in igne Diu viuere ꝑmiſſus ẽ:imo nõdiu viuereg miſſus eſt:ſed tarde moꝛi cõpulſus ẽ. In illa ergo lõga moꝛte in illis toꝛmẽtis que bñ maducauerat ⁊ bene biberat: tãqᷓ; illa eſca ſaginatus ⁊ illo calice ebriatus toꝛm̃ ta non ſenſit. IJbi enĩ erat qui dixit:ſi pus & qui viuiſicat.Caro enĩ ardebat:ſedſi piri⸗ tus aniam vegetabat. Mon ceſſit: ⁊ in reg num ſucceſſit: Dixerat aũt illi ſixtus mar⸗ tyr ſanctus cuiꝰ diem quĩto ab hinc retro die celebrauimus. Moli merere fili. Epᷣs eni erat ille:iſte diaconus. Noli merere in quit:ſequeris me poſt triduũ.Triduũ au tem dixit mediũ inter diem paſſionis ſan cti ſixti. et diem hodiernũ paſſionis ſãcti laurẽtij:triduũ ẽ mediũ.O cõſ. olatio Hõ ait noli merere ſili/deſinet ꝑſecutio ⁊ ſal 4 uus eris:ſed noli merere/quo ego pᷣcedo tu ſequeris mec cõſecutio tua differk: Tri duũ mediũ erit:⁊ mecũ eris. Accepit ora culũ:vicit diabolũ:puenit ad triũphum. Explicit tractatus xxvij. Incipit tractatus. xxviij. De eo qꝗð ait. Et poſt hec ambulabat ieſus ĩ galileã yſq; ad id: nemo tñ palam loꝗbat᷑ de eo ꝓpter metũ iudeorü½ zAiſtoeuange lij capitulo fratres dominꝰ no fIfIItter ieſus xpᷣs ſᷣm hoĩeʒ ſe plu rimũ ↄmẽdauit ſidei nr̃e Etenĩ ſemꝑ boc agit dictis ⁊ factis ſuis vt et deꝰ creda?=ł hõ. De“ q nos fecit: hõ qui nos queſiuit: Deus cũ pf̃e ſemꝑ:homo nobiſcũ ex tem poꝛe. MNõ eniĩ Jicere quẽ fecerat.niſi ip ſe qui fecerar ſieri voluiſſet. Veꝝ hoc me mentote et de coꝛdibꝰ vfis nolite dimitte re:ſic eſſe xpᷣm hoĩem factũ /vt nõ deſiſte⸗ ret deus eẽ. Manẽs deus accepit hoĩeʒ: qᷣ fecit hoĩem. Qnñ ergo latuit vt hõ:nõ po⸗ tentiã ꝑdidiſſe putandꝰ ẽ:ſʒ exẽplũ ĩfirmi tati pᷣbuiſſe Ale enĩ qñ voluit detẽtꝰ ẽ. qd/ voluit occiſus eſt.Sed quõ futura erant 1 — Mir laplinpi n ko⸗ ati ne⸗ ſon Ne ey n gai⸗ . i we⸗ ine ſe⸗ 64 po⸗ jmi fane . . — – —— „ „ . 8 O£W „. . . . „ 7 — . —M — mẽ bra eius:id eſt: ſideles eius qui nõ ha⸗ berẽt illã poteſtatẽ quã habebat ipe de. us nr̃: quod latebat:qð ſe tanquã ne occi deretur occultabat/hoc indicabat factura Act.:ix eẽ mẽbra ſua:in quibus vtiq; mẽ bris ſu- is ipſe erat Hon enĩ xpᷣs in capue ⁊ nõ in coꝛꝑe:ſed xpᷣs totus ĩ capite ⁊ in coꝛpoꝛe. Quod ergo mẽbra eius ipᷣe:Qð autẽ ipſe nõ ↄtinuo mẽbꝛa eiꝰ. Mã ſi non ipſi eſſent mẽbra eius:nõ diceret ſaulo/quid me ꝑſe queris. Non enĩ ſaulus ipᷣm ſed mẽbꝛa ei us:id eſt: ſideles eius in terra ꝑſequebat᷑ Noluit tamen dicere ſctõs meos/ſeruos meos/poſtremo honorabiliꝰ frẽs meosſʒ me:hoc eſt mẽbra mea/quibꝰ ego ſum ca put. His pᷣdictis. puto nos in hoc capitu⸗ Caplin. vij. lo quod mõ lectũ eſt nõ eſſe laboꝛaturos Sepe eni ſigniſſcatũ ẽ ĩ capite:qð futurũ erat in coꝛꝑe Poſt hec inquit.Am⸗ bulabat ieſus ĩ galilea Iiõ eni vo lebat in iudea ambulare:qa quere bãt eũ iudei inter ficere. hoc ẽ qð di xi:infirmitati noſtre pbebat exemplũ mõ ipſe ꝓdiderat poteſtatẽ:ſed noſtrã cõſola bat᷑ fragilitatẽ. YFutuꝝeni erat vt dixi / vt aliquis ſidelis eius abſconderet ſe nea ꝑ ſecutoꝛibꝰ inueniret᷑:. Et ne illi ꝓ crimine obijceretur latibulum:pꝛeceſſit in capite: quod in membro conſirmaret᷑. Sic enĩ dic tum eſt. Molebat ambulare i iudeã quia querebant eũ iudei occidere: Quaſi non poſſit xpᷣs ⁊ ambulare inter iudeos ⁊ non occidi a iudeis. anc eniĩ potẽtiã quãdo voluit demõſtrauit. Mã cũ euʒ iam paſ⸗ ſurũ tenere vellẽt:ait illis. Quẽ queritis KReſponderũt:ihm.Et ille.Ego ſum:non ſe occultãs ſed manifeſtãs. Ad eã tñ ma⸗ nifeſtatõem illi nõ ſubſtiterũt:ſed recedẽ tes retro ceciderũt.Et tamẽ quia pati ve nerat/ſurrexer̃t ⁊ tenuerũt: ad iudicẽ ad⸗ duxerũt ⁊ occiderũt.Sʒ qͥd fecerũt:cad ait quedã ſcriptura:terra tradita ẽ ĩ manꝰ⸗ impij: ca ro data eſt in ptãtem iudeis, Et hoc ꝓpterea vt q̃ſt ſacculꝰ ↄſcinderet᷑ vñ nim pᷣciũ manaret ¶ Erat aũt in ꝓxio dies feſtus iundeoꝝ ſcenophęegia: Auia ſirlccnoppegts enipruts ad ſilitudinẽ tabernaculoꝝ:in qͥboh abita uerũt cũ ex egipto educti ꝑegrinarent in heremo. Iſte erat dies feſtus ⁊ magna ſo⸗ lẽnitas.Celebrabãt hoc iudei velut remi⸗ mniſcẽtes beneficia dñi:q occiſuri erãt dũm Auia ſi Zia: ſcripturas ꝗᷣ legerr nouerũt. Faciebãt die feſto tabernacula CLCa. VII loc ergo die feſto qꝛ plures erãt dies fe⸗ ſti: Sic enim apellabat᷑ apud iudeos dies feſtꝰ vt non eſſet dies vnꝰ ſed plures:..O cuti ſunt fratres eius ad onm nem Zert habz Fratres eiꝰ ſic accipite ſicut noſtis: Non eni nouũ ẽ qð auditis. Cõſanguinei vᷣgi⸗ ms marie frẽs dñi dicebant᷑.Erat eni con⸗ extra vſũ nrjm mõ qͥ moꝛe nos loqmur:nã qꝗᷣs dicat frẽm auunculũ ⁊ filium ſoꝛoꝛis⸗ ixert autẽ ad enm frẽs eius ſuetudinis ſcripturaꝝ/appellare frẽs quof libet ↄſãguineos ⁊ cognatõis ꝓpinqͥs /et Scriptura tñ etiam hmõi cognatiõis fréS6 appellãt.HNã abraa ⁊ loth frẽs ſũt dicti:cũ eẽt abraam patruꝰ loth. Et laban ⁊ iacob?b rẽs ſur dicti: cũ eẽt auunculꝰ laban iacob Cũ ergo auditis frẽs dñi/marie co gitate ↄlſanguĩtatẽ: nõ iteꝝ ꝑientis vllã ꝓpagi nẽ.Sicut eni ĩ ſepulchro vbi potũ ẽ coꝛ⸗ pus dñi nec antea nec poſtea moꝛtuꝰ iacu it: lic vterꝰ marie nec antea nec poſtea qͥ c⸗ Joh.xix. qᷓ; mortale ↄcepit. Diximꝰ frẽs qͥ fuerit: audiamꝰ qͥq dixerit. Tranſi hinc⁊z va dei iud opꝑa tua q̃ tu facis. Opa dñi diſciplos nõ latebãt:ſʒ iſtos latebãt Iſti eni fres:id eſt cõſanguinei xpᷣm cõſanguineũ habere potuerũt:credere aũt in eũ ipſa ꝓpinqui tate faſtidierũt.Dictũ eſt in euãgelio:nõ enim hoc nos audemꝰ opinari /modo au⸗ diſtis: addunt er monent. emoenim in occulto qͥd facit:et querit i pala eẽ. Si hec facis:manifeſtas temet ipſum mũdo.et cõtinuo Neqʒ enim fratres eius credebat i eum: QAuare in eum non credebat? Quia humanã glo⸗ riam requirebãt. Nam et quod eũ viden⸗ ℳ . Vt ⁊ diſcipuli tui videat Ak. qpe Al.ipe tur monere fres: gloꝛie ipᷣius cõſulunt/fa⸗ cis mirabilia: innoteſce: id eſi: apare om nibus:vt laudari poſſis ab omnibꝰ. Loq̃⸗ bat᷑ caro carni:ſed caro ſine deo/carni cuʒ deo. Loquebat᷑ em̃ pꝛudẽtia carnis:vᷣbo quod caro factũ eſt et habitauit in nobis Quid adhec vño⸗ Dicit ergo eis ieſuſ Tempꝰ meũ noqum venit: tepuſ E ☛Ge aut vrim ſemper ẽ paratũ. Quid eſt hoc? Mõdum venerat tẽpus xpᷣi? Quare ergo xpᷣs venerat:ſi tẽpus eius nondũ ve nerat Honne audimus aplin dicentẽ? Cũ autẽ venit plenitudo tꝑis:miſit deus filiũ ſuũ. Si ergo in plenitudie tꝑis miſſus eſt: qñ debuit miſſus ẽ᷑:quãdo opoꝛtuit venit m iuij Alo.arci. x põ.lxxiiij pðõ.xciij. Joh. Tract. xXVIII Da Qnid ergo eſt tempus meñ nondũ venit⸗ Amileghi frẽs quo animo illi loquebãt᷑: qͥ aſi fratrẽ ſuũ monere videbãt᷑ Dabar ei . aͤſen conſequẽde glorie veluti ſecula iter terreno affectu monentes /ne eſſet igno bilis et latitaret. Quod ergo ait do miuus / tempus meum nonduʒ venit: illis reſpondit qͥ ei ↄſiliũ de głia dabant.Tꝑs glie mee nõdũ venit. Videte qᷓ; ꝓfunduʒ ſit / de glia illi ämonebãat:ſed ille voluit al titudinẽ hũilitate pᷣcedere: ⁊ ad ipᷣam cel ſitudinẽ ꝑ humilitatẽ viã ſternere.Mã ⁊ il li diſcipuli vtiq; gliam reqrebãt qui vole bãt ſedere.vnꝰ ad dexterã eiꝰ ⁊ alter ad ſiniſtrã. Attendebãt quo ⁊ non videbãt q via dñs eos vt oꝛdinate venirent ad pa⸗ triã reuocauit ad vitã. Excelſa eſt enĩ pa tria:humilis via. Patria eſt vita xpᷣi: via paſſio xpᷣi. Qui recuſat viã: qͥd querit pa triã? Neniq; ⁊ illis hoc rñdit:querentibꝰ altitudinẽ. Poteſtis bibere calicẽ quem ego bibiturꝰ ſũ? Ecce qᷓ venit᷑ ad celſitudi nẽ quã deſideratis. Calicẽ qpe cõmemo rabat hũilitatis atq; paſſionis:Ergo ⁊ hic tꝑs meũ nõdum venit/tꝑs aũt vrm: id ẽ⸗ mũdi glia ſemꝑ eſt paratũ:hoc ẽ tꝑs de qᷣ in ꝓphetia lodt᷑ xpᷣs:id ẽ coꝛpꝰ xpᷣi¶iSCũ ac ceꝑo tꝑs ego:iuſticiã iudicabo.aodo ei nõ eſt tꝑs iudicãdi: ſed iniquos tolerãdi Ferat igit᷑ mõ corpꝰ xpᷣ:et toleret iniqᷣta tẽ male viuentiũ.habeat tñ iuſticiaʒ mõ: afiqᷓ; hẽat iudiciũ. Per iuſticiã eni puenit ad iudiciũ. Tolerautibꝰ qͥpe mẽbꝛis ini⸗ quitatẽ ſeculi huiꝰ:qͥd ſcriptura ſctã dicit in pſalmo? Mõ repellit deꝰ plebẽ ſuã Ca⸗ boꝛat quidẽ plebs eiꝰ inter indignos /int iniquos/ĩter blaſphemãtes int murmurã tes/oetrahẽtes /inſectãtes:⁊ ſi liceat ꝑimẽ tes. Laborat quidẽ:ſed non repellit dñs plebẽ ſuã ⁊ hereditatẽſuã nõ derelinquet quo aduſq; iuſticia que mõ ẽ in ſctis eius cõuertat᷑ in iudiciũ:cũ implebit᷑ qð eis di ctũ eſt. Sedebitis ſuꝑ duodecĩ ſedes iudi cãtes.xij.tribus iſrael.hHabebat iuſticiaʒ apfls:ſed nõdum illud iudiciũ de quo di⸗ cit. Neſcitiſ quõ ãgelos iudicaturi ſi um*?⸗ Sit gmõ tꝑs iuſte viuẽdi: poſtea erit tꝑs eos qͥ malce vixer̃t iudicãdi.Quouſq; iu⸗ ſticia inqͥt ↄuertat᷑ iu iudiciũ.hoc erit tꝑs iudicij de q̊ dñs dixit:tꝑs meũnõdũ vẽit Erit tꝑs głie.vt qui venit ĩ hũilitate:ve⸗ niet in altitudine.Qui venit iudicãdꝰ:ve niet iudicaturꝰ. Qui venit occidi a moꝛ⸗ tuis:veniet iudicare de viuis et mortuis. Deus ĩquit pſalmꝰ manifeſtꝰ veniet:deꝰ noſter ⁊ nõ ſilebit. Quid eſt manifeſtꝰ ve niet? Quia venit occultꝰ:tũc ñ ſilebit: HNã quãdo venit occultꝰ/ſicut ouis ad ĩmolã dũ ductus eſt: ⁊ ſicut agnus corã tondẽte ſe nõ aꝑuit os ſuũ. Veniet:a non ſilebit Tacuit inquit:nũquid ſemꝑ tacebo?ałõ autẽ quid neceſſariũ eſt eis qui habẽt iu⸗ ſticiam: quod in illo ipo pſalmo ſequitur Quoaduſq; iuſticia conuertat᷑ in iudiciũ Et qui hñt eã? mẽs qui recti ſunt coꝛde Aueritis foꝛtaſſe qͥ ſint recti coꝛde: Il⸗ los inuenimꝰ in ſcriptura rectos coꝛde:q mala ſeculi rolerãt ⁊ nõ accuſant deũ. Vi dete frẽs:Rara cã eſt iſta quã loquoꝛ. Ne ſcio quo enĩ mõ quãdo euenit homini ali quid mali/deũ currit accuſare: qui debet ſe. Quando boni aliquid agis/te laudas Quãdo mali aliquid pateris deũ accuſaſ Hoc eſt coꝛ toꝛtum non rectum. Ab iſta diſtoꝛtione ⁊ prauitate ſi coꝛrigaris: con⸗ uertitur ĩ cõtrariũ quod faciebas. Antea eni quid faciebas: Laudabas te in bonis dei/accuſabas deũ in malis tuis. cõuerſo coꝛde ⁊ directo:laudabis deũ in bonis ſu is.accuſabis te in malis tuis.Iſti ſunt re⸗ cto coꝛde.Neniq; ille ſdũ recto cui diſpli cebat felicitas maloꝝ ⁊ laboꝛ bonoꝛũ :ait coꝛrectus.Qnã bonꝰ deꝰ iſrael rectis coꝛ de:mei aũt:quãdo nõ erã rectꝰ coꝛde/pe ne cõmoti ſũt pedes:paulominꝰ effuſi ſũt greſſus mei. Quare? Quia ʒelaui in pecca toribꝰ:pacẽ peccatoꝝ videns. Vidi inqᷣt malos felices:et diſplicuit mihi deꝰ. hoc enĩ volebat/pacẽ peccatoꝝ intuens:vt nõ ꝑmitteret de“ꝰ malos eſſe felices. Intelli⸗ gat homo:nunquã hoc ꝑmittit deus.Sed ideo malus felix putatur: quia quid ſit fe licitas ignoꝛat᷑. Simꝰ ergo recti coꝛde.Tẽ pus eni gloꝛie noſtre nondũ venit. Dici⸗ tur amatoꝛibꝰ huiꝰ ſeculi qᷓles erant frẽs domini/tempus veſtꝝ ſemꝑ adeſt paratũ Tempus noſtrum nondum venit. Aude mus enim hoc dicere et nos quoniam coꝛ pus domini nr̃i ſumus:qm̃ mẽbra eius ſu mus:qm̃ caput noſtꝝ gratant᷑ agnoſcimꝰ Dicamus pꝛoꝛſus:quõ pꝛopter nos ⁊ ipſe hoc dignatus eſt dicere. Quãdo nobis in ſultãt amatoꝛes huiꝰ ſecłi:dicamꝰ eis.Tẽ pus vrm ſemꝑ adeſt paratũ:tꝑs aut nrjm ns lerij. 9 Hi e bit ⸗ ur iũ dep l⸗ 4 Di ſe ali er cas uſal iſta coſp⸗ ſu 911 li de R Al:alcendã in diebus feſtis ⁊ omĩno in qᷣbuſlibet rebꝰ nondũ venit. Mobis eni dixit apłs. M0 tui eni eſtis:et vita vr̃a abſcondita ẽ cum xũo in deo. Quãdo veniet tꝑs nrjm? Cuʒ xbps inqᷣt apparuerit vita vr̃a: tunc et vos aparebitis cũ ipſo in glia. Quid deinde addit: Nõ põt mũdus odiſſeuos. Quid ẽ hoc:niſi nõ põt mũdꝰ odiſſe ama⸗ toꝛes ſuos teſtes falſos ſuos? BGona enim dicitis qᷓ̃ mala ſunt:⁊ mala que bona ſunt Me aũt odit qͥa teſtim oniũ ego hibeo de illo: qa opera eius mala ſunt Tlos aſcedite addiẽ feſtũ huc Quid eſt hũc? Vbi głiam humanã queri tis.Quid ẽ hũc? Vbi extẽdere vultis car venit. Ipſe erit dies feſtus meꝰ nõ diebꝰ iſtis ꝑcurrens ⁊ tranſiens:ſed pmanens in eternũ. Ipſa erit feſtiuitas/gaudiũ ſine ſi ne: ernitas ſine laboꝛe:ſerenitas ſine nube Hec ciũ diriſſet:ihe manſit in gali E lea: ¶ Ut aũt aſcẽderũt fratres eiꝰ tüc et e ſerqy ad die ſetle mon manitreſ te ſed quaſii occuilto. Jõ nõ manifeſte ſed quaſi ĩ occulto. g5 qꝛ nõ gliari temꝑaliter ſegd aliqͥd docere ſalubriter /coꝛrigere ho mines / de die feſto eterno ãmonere/amo⸗ rẽ ab h̊ ſeculo autere ⁊ in deũ ↄuertere cu piebat.Quid ẽ ãt ꝙ qſi latẽter aſcẽdit ad diẽ feſtũ:? Hon vacat ⁊ hoc ab intellectu Vigdet᷑ mihi fres etiã hinc qð quaſi laten ter aſcendit: aliqͥd ſignificare voluiſſe nã cboſequẽtia docebũt/ſic eũ aſcẽdiſſe medi ato die feſto:id eſt mediatis illis diebus: vt etiã palã doceret.Sed quaſi latẽter di Xit:ne ſe oſtẽderet homĩbꝰ. Nõ vacat qd latrẽter aſcendit xpᷣs ad diẽ feſtũ:qꝛ ipᷣe la tebat in illo die feſto: Adhuc etiam ego q5 dixi ĩ latibulo ẽ. AManifeſtet᷑ ergo Lol lat᷑ velũ: apareat qð erat ſecretãẽ ia que dicta ſunt antiquo ꝓplo iſrael in mul⸗ tiplici ſcriptura ſctẽ legis que agerent.ſi⸗ n ſacrificijs/ſiue in ſacerdotijs / ſiue quibꝰ deũ colebãt: quecunq; illis dicta ⁊ bcepta ſut/vmbre fuerũt futuroꝝ. Quo⸗ ruʒ futuroꝝ: Que implent᷑ in xo. Vinde dicit aplłs. Quotqͥt enĩ ꝓmiſnões dei ſi ut: in üllo etiã :id ẽ in rpᷣo iplete fſũt. hHeinde Dicit in alio loco:QOmia in figura cõtinge bst illis:ſcripta ſunt aüũt ꝓpt᷑ nos in quos ſines ſeculoꝝ deuenerũt.Dixit ⁊ alibi.Fi nis enĩ legis xpᷣs eſt. Itẽ alio loco. Nemo nalia gaudia:nõ etna cogitare. Ego n5 aſcẽdo ad diẽ feſtũ hũc:qͥa meum F. tempus nondum ünpletum eſt: In die feſto hoc gliaʒ vos hůanã requiri tis: Meũ vo tempꝰ: id eſt głie mee nõdũ vos iudicet in cibo/aut in potu:aut in par te diei feſti /aut neomenie /aut ſabbatoꝝ: dð ẽ vmbra futuroꝝ. Si ergo oĩa illa vm⸗ bra fuerũt futuroꝝ: ⁊ ſcenophegia vmbra erat futuroꝝ:Mic ergo dies feſtꝰ qᷓramus cuiꝰ futuri vmbra erat? Expoſui qͥd erat ſcenophegia/ celebratio erat tabernaculo rũ ꝓpterea qꝛ ſyłs de egipto liberat?/tẽ⸗ dens ꝑ deſertũ ad terrã ꝓmiſſionis /in ta⸗ bernaculis habitauit. Quid ſit animadDu,; tamus 2c nos erimꝰ nos inquã qui mẽbra xbpᷣi ſumus.Si ſumꝰ illo aũt dignãte ſumꝰ nõ nobis ꝓmerentibꝰ. Attendamus ergo nos frẽs Educti ſumus de egipto / vbi dia bolo tanq; pharaoni vᷣuiebamꝰ: vbi lutea oꝑa in terrenis deſiderijs agebamus: ⁊ in eis multũ laboꝛauimus.Etenĩi nobis xpᷣs quaſi lateres faciẽtibꝰ clamauit. Venite ad me omẽs q laboꝛatis. hinc educti per baptiſmũ taq; ꝑ mare rubꝝ //iõ rubꝝ quia xpᷣi ſanguie ↄſecratũ: moꝛtuis omibꝰ ini⸗ micis nf̃is qͥ nos inſectabant᷑id ẽ:deletis omibꝰ pctis nr̃is in deſertũ traiecti ſumꝰ. Aõ ergo anq; ad patriã ꝓmiſſiõis:id eſt eternũ regnũ vemamꝰin deſerto in taber naculis ſumꝰ.Qui iſta agnoſcũt:ĩ tabna⸗ culis ſũt. Futuꝝ enĩ erat:vt qdã hoc ag⸗ noſcerẽt. Ille eni ẽ ĩ tabnaculis:qui ſe eẽ in mũdo intelligit gegrinũ: Ille ſe intelli⸗ git ꝑegrinatẽ:qͥ ſe videt patrie ſuſpirantẽ Cũ aũt coꝛpꝰ xpᷣi ẽ ĩ tabnaculis:xps ẽ ĩ ta bernaculis. Sʒ tũc nõ euident᷑/Iʒ latent. Adhuc enĩ vmbra lucẽ obſcurabat. UVeni ente luce:vmbra remota ẽ. p̃ᷣs erat in oc⸗ culto:iĩ ſcen ophegia xpᷣs erat/ſʒ latẽs xpᷣs Aõ iã cũ maifeſia ſüt iſta:agnoſcimꝰnos iter agè in heremo.Si eni agſcimꝰ: ĩ here mo ſumꝰ Quid ẽ ĩ heremo? In deßto qre ideſto? Quia ĩ iſto mũdo vbi ſitit᷑ in via inaquoſa: Sed ſitiamꝰ vt ſaturemur. Be ati enĩ qui eſuriũt et ſitiunt iuſticiã:quo⸗ niam ipᷣi ſaturabunt᷑.Et ſitis nr̃a de petra impler᷑ in heremo. Petra enĩ erat chꝛiſtꝰ: et v̈ga tcuſa eſt:vt aũt manaret/bis pꝑcuſ ſa eſt:qꝛ duo ligna ſũt crucis Qmia & hec que ſiebãt in figura: manifeſtant᷑ in nob. ad diẽ feſtũ:nõ manifeſte/ſed tanquã in Al.multus Col. iij. põ.xlix occulto Figura eni erat ipᷣm in occulto/qꝛ in ipo dis feſto xpᷣs latebat: Quia ipe dieſ feſtꝰ/xpᷣi mẽbra pegrinatura ſigniſicabat. Judei ergo querebãt eũ die feſto antequã aſcẽderet.Pꝛioꝛes enĩ frẽs aſcẽ⸗ derunt / et nõ tunc alſcendit ille qñ illi pu⸗ tabãt ⁊ volebãt: vt etiã hoc impleret᷑ qð ait / non ad hũc:id eſt: ad quẽ vultis/pri⸗ mũ vel ſcm diem Aſcendit aũt poſtea vt euãgeliũ loquit᷑ mediante die feſto:id eſt cũ iã illiꝰ diei feſti tot dies pꝛeteriſſent: quot remanſiſſent. Ipam eni feſtiuitateʒ quantũ intelligendũ eſt: dieb lurimis celebrabãt Dicebant ergo: vbr eſt il⸗ le:Et murmurimultũ de eo erat in urba. VUnde murmur? De cõtentione. Anr fuit cõtẽtio: Auida eni dicebat quia bonus eſt:alii aũt non ſed ſe Ducit turbas. De omnibus ſeruis eius hoc ðmõ:qcunqʒ eminu erit in aliqᷓ gr̃a ſpũ ali ꝓfectu.Alij dicũt qꝛ bonꝰ eſt:alij nõ:ſed ſeducit turbas.vñ hoc? Quia vita nr̃a abſcõdita eſt cũ xpᷣo in deo.Ideo li⸗ cet dicere hominibus per hiemẽ:moꝛtua ẽ iſta arboꝛ:verbi gra. Arboꝛ fici/arboꝛ piri et huiuſmodi pomoꝛũ ſimilis eſt aride:et qᷓ;diu hiems eſt nõ apparet Eſtas ꝓbat: iudiciũ ꝓbat.Eſtas nr̃a: reuel atio xpᷣi ẽ. Deus manifeſte veniet: deꝰ n et nõ ſile⸗ bit. Ignis ante eũ pᷣibit. Iſte ignis: inflã⸗ mabit inimicos eius. Aridas arboꝛes:ig nis cõpꝛehendet. Tuuc enim aride appa rebunt:quando eis dicetur: Eſuriui:⁊ nõ dediſtis mihi mãducare In alia vero par⸗ te.hoc eſt in dextera: aparebit fecũditas fructuũ dignitaſqʒ folioꝝ.viriditaſ eterni tas eis erit. Illis ergo tanquã aridis dice tur.ite in ignẽ eternũ.Ecce enĩ ſecuris ad radicẽ arboꝝ poſita eſt. Oĩs ergo arboꝛ que nõ facit fructũ:excidet᷑ ⁊ in ignẽ mit⸗ tet᷑. Dicãt ergo de te ſi ꝓficis in xpᷣo / dicãt hoĩes:ſeducit turbas.De ipſo toto coꝛꝑe xpᷣi hoc ðꝛ.Cogita coꝛpus xpᷣi adhuc ĩ mũ do. cogita coꝛpus xpᷣi adhuc in area.vide quẽadmodũ blaſphemet᷑ a palea. Simul quidẽ triturant᷑:ſed palee ↄterunt/frumẽ tũ purgat᷑.Quod dictũ ẽ ergo de dño/va let ad ↄſolatõem:de quocunqʒ hoc dictũ fuent xpᷣiano. Nemo tñ palã loque⸗ batr de illo: ppter metu iudeorum Sʒ qͥ nõ loq bant᷑ ð illo ꝓpter metũ iudeo rũ: Qui dicebãt bonꝰ ẽ:nõ qͥ dicebãt ſe⸗ ducit turbas Qui dicebãt ſeducit turbas ni tenebat᷑. Ilð enĩ vt lateret erat cã exẽ q̃ nemo poſſit ꝓferre niſi legiſſet:nemo le ſonitꝰ eoꝝ apparebat tãq; aridoꝝ folioꝛũ Seducit turbas clariꝰ ſonabãt Bonus eſft pꝛeſſius ſuſurrabãt. Mõ aũt frẽs quäuis nondũ venerit illa głia xpᷣi que nos eter⸗ nos factura ẽ:mõ.tamẽ ita creſcit eccleſia eiꝰ ita eã dignatus ẽ ꝑ cũcta diffundere: 4 vt iã ſuſurret᷑ ſeducit turbas:⁊ clarius ꝑſo net bonus eſt ſ Explicit tractatꝰ xxviii Incipittra ctatꝰ.xxix. De eo vbi ait. Ja at die feſto mediate aſcẽdit ieſus in tem cia ĩ illo nõ eſt Bog ſe — r———= Qui miſit illũ hic veraxẽ ⁊ iniuſti de euãgelio et hodie lectũ eſt —— ↄſequent ⁊ nos videamꝰ:⁊ qð dſis donauerit hinc dicamꝰ. Heſterno die hucuſqʒ lectũ erat/qꝛ licet nõ vidiſſẽt do minũ ihm ĩ tẽplo ꝑ diẽ feſtũ/loqbãt᷑ tñ de illo:Et alij dicebãt bonꝰ ẽ/alij aũt nõ/ſʒ ſeducit turbas. Dictũ eni hoc ẽ ad eoꝝ ſo latiũ.q poſtea pᷣdicantes vᷣbũ dei: futuri erat vt ſeductoꝛes ⁊ vaces.Si enĩ ſeduce re deciꝑe ẽ:nec xpᷣs ſeductoꝛ nec apli eiꝰ: nec qſquã ſeductoꝛ debet eẽ xpᷣianꝰ. Si aũt ſeducere aliũde aliquẽ ad aliud per⸗ ſuadẽdo ducere ẽ: querẽdũ ẽ vñ et quo? Si a malo ad bonũ: bonꝰ ſeductoꝛ ẽ.Si a bono ad malũ:malꝰ ſeductoꝛ ẽ. In hac er go ꝑte quo ſeducunt᷑ hoĩes ð malo ad bo⸗ thec eſt ſnia nũ:vtinꝗ oẽs ſeductoꝛes ⁊ vocemur et ſi⸗ textꝰ: q;uis diẽ ſeſtu:med feſto e⸗ ta: vt in hoc bat:⁊ nirabantur iudei dicentes oꝑe ſepiꝰ ſit uo hic lr̃as ſcit cu nõ didicerit: Ille qꝗ latebat docebat :et palã loq̃batet hoc ptãtis. Sʒ cũ doceret:mirabãt᷑ iu dei. Oẽs quidẽ quantũ arbtroꝛ miraban⸗ tur: ſed nõ oẽs ↄuertebant᷑. Et vñ ãmira⸗ tio? Quia multi nouerãt vbi natꝰ:quẽad modũ fuerit educatus. Nunquã eũ vide rant litteras diſcentẽ. Audiebãt aũt de le ge diſputantẽ/legis teſtimonia ꝓferentẽ. plum ⁊ docebat:vſq; id quod ait mus Aſcendit ergo poſtea dñs ad vba ſit muta Aercfego paſſtfa dfia 2d . geret niſi f̃as didiciſſet: Et iðo mirabant Eoꝝ aũt ãmiratio:mgr̃o facta ẽ inſinuan de altius veritatis occaſio.Ex eoꝛũ qᷣe amiratione et verbis /dixit dñs ꝓfunduʒ aliquid:⁊ diligentius inſpici ⁊ diſcuti dig — – ole eſt mea:ſed mea doctrina non eſt mea. Si non tua: quõ tua: Si tua: quomõ nõ tua⸗ Tu enĩ dicis vtrũq;:⁊ mea doctrina:⁊ nõ mea: Nam ſi dixiſſet/iſta doctrina non eſt mea :mulla eſſet queſtio. Nunc vero frés pꝛimitus intẽdite queſtionẽ:cet ſic oꝛdine expectate ſolutõem: mMam qui non videt queſtionẽ que ꝓponit᷑: quomõ intelligit quod exponit᷑: hoc eſt ergo in queſtione quod ait:mea non mea.Hhoc videt᷑ eẽ cõ trariũ/quõ mea: quomõ nõ mea. Si ergo intueamur diligẽter quod ipſe in exoꝛdio dicit ſãctus euãgeliſta. In pꝛincipio erat verbum/et verbũ erat apud deum ⁊ deus erat verbum:inde pendet huiꝰ ſolutio q̃⸗ ſtionis. Que eſt doctrina patris/niſi ver⸗ bũ patris? Ipᷣe ergo xpᷣs doctrina patris: Siverbũ patris: Sed quia verbũ nõ põt eſſe nullius ſed alicuiꝰ:⁊ ſuam doctrinam dixit ſeipᷣm.⁊ non ſuã:quia patris eſt ver bum. Quid enĩ tam tuũ qᷓ; tu? Et quid tã nõ tuũ q; tu? Si alicuius eſt quod es:ver büu ergo ⁊ dey eſt: ⁊ doctrine ſtabilis ver⸗ bum eſt. non ſonabilis p ſillabas t vola tilis:ſed manẽtis cũ pr̃fe.Ad quã conuer⸗ tamur manentẽ:ſoniſ tranſeuntibꝰ ãmoni ti. Mõ enĩ nos ita ammonet ꝙ trãſit: vt ad trãſitoꝛia nos vocet Ita qmonemur:vt di ligamꝰ deũ.Totũ hoc qð dixi ſillabe fue rũt/ꝑcuſſum aerẽ verberauerũt: vt ad ſẽ ſum vr̃aꝝ auriũ ꝑpuenirent. Sonando trã ſierunt/nõ tñ illud qð vos ãmonuit tranſi re debet: quia ille quẽ vos diligere imo⸗ nui non tranſit. Et cum tranſeuntibꝰ ſilla bis admoniti /conuerſi ad eũ fueritis:nec vos tranſibitis/ſed cum manẽte manebi⸗ tis. Hoc eſt magnũ in doctrina /altũ ⁊ et᷑⸗ num qð manet: quod vocat omnia q̃ tem poꝛaliter tranſeunt. quãdo bene ſigniſicat nec mendaciter ꝓferunt᷑. Omia quippe ſi gna que ꝓferimꝰ :ſonis aliquid ſigniſcãt quod non eſt ſonus: Mon eni due bꝛeues ſillabe deus eſt: ⁊ duas breues ſillabas co dicit᷑ deus:quãuis non maneat ſonus cuʒ dicit᷑ deus. Sic intendite doctrinam xpᷣi:⁊ puenietis aduerbũ dei.Cum aũt ꝑueneri tis ad verbum dei:intẽdite deus erat ver bum: et videbitis verũ dictum eẽ/mea do ctrina. Intendite etiam cuiꝰ eſt verbũ:et vyigebitis recte dictũ eẽ /nõ eſt mea. Bꝛe uiter ergo dico caritati veſtre. hoc videt᷑ mihi dixiſſe dominus ieſus xꝑs: mea doc trina non eſt mea: ac ſi diceret: Ego nõ ſũ a meipſo. Quãauis enĩ filiũ patri dicamꝰ . Tract. XxxIxxX La. VII num. Pꝛopter quod intentã facio carita⸗ tem vfam: non ſolũ ad audiendũ pꝛo vo- bis ſed etiã ad oꝛandũ ꝓ nobis: Qnid er⸗ go dñs reſpõdit eis ãmirantibus quõ ſci⸗- rfet litteras quas nõ didicerat? Mea in AIt doctrina non eſt ed eiu Araeiſente⸗ eſt eni ꝓfunditas pᷣma Vligetur enĩ paucis verbis:quaſicontra⸗ ria locutus. Hõ eni ait: iſta doctrina non limns.et duas breues ſillabas adoꝛamꝰ:⸗ ad duas breues ſillabas puenire deſidera mus: que pene ante deſinũt ſonare qᷓ; ce⸗ perunt:nec in eis ſcðe locus eſt niſi pꝛima trranſierit.Manet ergo aliquid magnũ qð eius et creÄdamus equalem: nec vllã in eis eæ= nature vel ſubſtantie diſtantiã/ nec inter generantẽ atqʒ generatum aliquod inter fuiſſe temꝑis interuallũ: tamen hoc ſerua to et cuſtodito iſta diximus:quod ille pa ter eſt / ille filius. Pater aũt nõ eſt/ſi non habeat filiũ:et filius nõ eſt ſi non habeat pfem. Sʒ tñ filiꝰ ðs de pr̃e:pr̃ aũt ðs ſʒ nõ de ſllio: Pf fllij/ nõ de de ſilio: Ille aute filiꝰ pr̃is ⁊ deꝰ de pr̃e.Dñs enĩ xpᷣs:ðꝛ lu⸗ men ex lumĩe. Lumẽ ergo qð nõ ex lumie et lumẽ equale qð ex lumine:ſimul vnum lumẽ nõ duo lumia. Si intelleximus/deo gf̃as. Si quis aüt pax intellexit:fecit hõ quouſqʒ potuit. cetera videat vñ ſperet: Foꝛinſecꝰ vt oꝑarij poſſumꝰ plãtare et ri gare:ſed dei eſt incrementum dare.0tν ⸗ inqt doctrina nõ eſt mea:ſed eius qui mi ſit me. Audiat cõſiliũ:qui dicit nõdum in tellexi.AMagna qwe res ⁊ ꝓfunda cũ fuiſ ſet dicta:vidit vtiqʒ ipſe dñs xpᷣs /hoc tã ꝓfundũ nõ oẽs intellncturos: et in conſe gqusti dedit ↄſiliũ. Intelligere vis: Crede De enĩ ꝑ ꝓphetã dixit:niſi credideritiſñ intelligetis Ad hoc ꝑtinet:qð etiã h̊ dñs ſecutus adiunxit: Si qs voluerit vo voluntatẽ eiꝰ facere cognoſcet de doctrina: vtrũ ex deo ſit: an ego a me ipſo loquar. Quid ẽ B. Si qͥs volu eritvolũtatẽ eiꝰ face? Sʒ ego dixerẽã ſi qͥs E crediderit et h̊ ↄſiliũ dederã:ſi nõ ĩellexi ſti inquã/crede. Intellectꝰ enĩ merces eſt fidi. Ergo noli qrere ĩtelligere vt creÄdas: ſed crede vt intelligas:quomõ niſi credi deritis non intelligetis. Cum ergo ad poſ ſibilitatẽ intelligendi conſilium dederim 4 4 — obeaientiã credendi /a dixerim dũm ihᷣm xpᷣm hoc ipᷣm adiunxiſſe in cõſequẽti ſen tentia: inenimus eũ dixiſſe:Si quis volue rit voluntatẽ eius facere. cognoſcet de do ctrina eius Quid eſt cognoſcet:? hoc eſt intelliget. Quid eſt autẽ:ſiqͥs voluerit vo lũtatem eius facere: Hoc eſt credere.Sʒ quia cognoſcet:hoc intelliget omẽs intel ligũt.Quia vᷣo qð ait: Si qͥs voluerit vo lũtatẽ eius facere:h̊ ꝑtinet ad credere:vt diligentius intelligat᷑/opus eſt nobis ipo dño nr̃o expoſitoꝛe:vt indicet nobis vtꝝ reuera ad credere ꝑtineat facere volunta tẽ patris eiꝰ Qui neſciat hoc eẽ facere vo luntatem dei operari opus eius:id eſt qð illi placet: Ipſe aũt dñs aꝑte alio loco di Joh.vj. cit. Hoc eſt opus dei:vt credatis in eum uj. ſent. diſ. eſt. ei:et non credebant in eum. Rurſus etiaʒ de aplis ipſius poſſumus dicere Credimꝰ paulo:ſed nõ credimus in paulũ. Credi⸗ mꝰ petro:ſed non credimus in petꝝ. Cre Ro · iiij. re in eũ? Credẽdo amare/credendo dili⸗ gere: credendo in euʒ ire/et eiꝰ mẽbris in coꝛpoꝛari. Ipſa eſt ergo fſides:quã de no⸗ bis exigit deus:Et non inuenit quod exi⸗ gat:mniſi donauerit qð inueniat.Que fideſ niſi quã definiuit alio loco apoſtolus ple niſſime dicens: Meq; circumciſio aliquid valet neq; pꝛeputiũ:ſed ſides que ꝑ dile⸗ ctionẽ operatur. Mõ qualiſcũq; fides ſed fides que ꝑ dilectionẽ operat᷑.hhec in te ſit: ⁊ itelliges ð doctrina di. Quid enĩ in⸗ telliges? Quia doctrina iſta nõ eſt mea: ſed eius qui miſit me:id eſt:intelliges qͥa chꝛiſtus filius dei qui eſt doctrina patris non eſt ex ſeipſo:ſed ſilius eſt patris.Sa⸗ bellianam hereſim ſentẽtia iſta diſſoluit Sabelliani enim dicere auſi ſunt ipſum ef ſe fllium qui eſt ⁊ pater:Duo eſſe nomina ſed vnam rem.Si duo eſſent nomĩa ⁊ res vna mon diceretur: mea doctrina non eſt mea. Vtiq; ſi tua doctrina non eſt tua o domine:cuius eſt:niſi alius ſit cuius ſit⸗ Quod dixiſti / ſabelliani non intelligunt. MNuon enim trinitatem viderũt:ſed ſui coꝛ dDis erroꝛem ſecuti ſunt. Nos cultoꝛes tri⸗ nitatis ⁊ vnitatis:patris ⁊ filij et ſpirituſ⸗ Gal. v. 16 .gquẽ ille miſit. Sed ſi creditis in eũ/credi xxiij· c. Alið ditis ei. Non autem cõtinuo qui credit ei: credit in eum. Nã et demones credebant denti eni in eũ qui iuſtiſicat impiũ:depu⸗ tat᷑ fides eiꝰ ad iuſticiã.Quid ẽ ̊ crede⸗ ſancti et vnius dei: intelligamus de doc⸗ trina chꝛiſti quomodo nõ eſt eius:⁊ ideo dixit ſe nõ a ſeipſo loqͥè/quoniã chꝛiſtꝰ pa tris eſt filius:et pater chꝛiſti eſt pater:⁊ ſi lius de deo patre deus eſt: pater aũt de⸗ ig ſemet non de filio deo:deus ẽ ¶ Quia ſeme ipſo loquitur:gloriã Ppria uerit Hoc erit ille qui vocatur antichꝛiſtus:ex tollens ſe:ſicut apoſtolus ait:ſupra omne quod dicit᷑ deus:⁊ quod colitur Ipſũ qᷣpꝑ pe annuntiãs dñs gloꝛiã ſuã queſiturũ nõ gliam patris: au ad iudeos. Ego veni in nomine patris mei ⁊ nõ ſuſcepiſtis me:ali us veniet in nomine ſuo ⁊ hũc ſuſcipietis. Significauit eos antixpᷣm ſuſcepturos qͥ gloꝛiam nominis ſui queſiturus eſt: Infla tus non ſolidus:⁊ idðo non ſtabilis ſʒ vtiq; ruinoſus Dominus aũt noſter ieſus chꝛi⸗ ſtus magnũ exemplũ nobis pꝛebuit humi litatis. Mempe equalis eſt patri: nempe in pꝛicipio erat verbũ:⁊ verbũ erat apud deũ ⁊ deus erat verbũ: Nempe ipſe dixit et veriſſime dixit. Tanto temꝑe vubiſcuʒ ſũ et ñ cognouiſtis me? Philippe:qͥ videt me videt ⁊ pr̃eʒ. Mẽ pe ipᷣe dixit/⁊ veriſſi me dixit:ego et pater vnum ſumus.Si er go ille cum patre vnum: equalis patri de us de deo:deus apud deũ/coeternus/im⸗ moꝛtalis/pariter incõmutabilis/pariter ſi ne temꝑe/pariter creatoꝛ ⁊ diſpoſitoꝛ tẽ⸗ poꝛũ:tamẽ quia venit in temꝑe ⁊ foꝛmã ſerui accepit ⁊ habitu eſt inuentus vt ho⸗ mo/querit głiam patris non ſuam: Quid tu homo facere debes:Qui quãdo aliqͥd boni facis głiam tuã queris: quando au⸗ tem aliquid mali facis/deo calumniã me⸗ ditaris:? Intẽde tibi:creatura es: agnoſce creatoꝛem.Seruus esne contempnas do minũ.Adoptatus es: ſed non meritis tu⸗ is. Quere eius gloꝛiam a quo habes hanc gratiam Homo aſſũptus:cuius gloꝛiam queſiuit: Eius cuiꝰ ẽ vnicus nat? Qut aũt querit gloriã eius q miſit illᷣ hic verax eſt: ⁊ iniuſticia i illo nõ ẽ In antichꝛiſto aũt iniuſticia eſt ⁊ verax nõ ẽ:qꝛ głiam ſuã queſiturꝰ eſt nõ eius a quo miſſus ẽ:Hõ eni ẽ miſſus: ſed venixe permiſſus. Omẽs ergo ꝑtinentes ad coꝛ⸗ pus xpᷣi:ne inducamur ĩ laqueos antixp̃ᷣi nõ queramus gliam nr̃am:Sed ſi ille qſi uit gliam eius qui eũ miſit: quãto magis nos eius qui nos fecit: ð Joh. v. 4, ncrarne v Ab eo gair onne i moyſes dedit vobis legem 2 ne- de mo r vobis fcit lege niai netd queritis interficere ꝓyſq; ad ide ent At Molite iudicare ſcm faciẽ iuſtum iudiciũ ingicte. e N Bagelii ſan/ ino cti lectionẽ de qua pꝛidẽ cha nimn itati veſtre locuti ſumꝰ: iſta ali Aue modo lecta ẽ hodierna ttis. ↄſequitur. Dum loquentẽ audiebãt:⁊ di⸗ 084 ſcipuli ⁊ iudei. Veritatẽ loquentẽ audie- Nuſia bant:⁊ veraces ⁊ mẽdaces.Charitateʒ lo vnq; quentem audiebãt.⁊ amici ⁊ inimici. Bo che⸗ num loquentẽ audiebãt:⁊ boni ⁊ mali.Il humi li audiebant:ſed ille diſcernebat.Et qͥbꝰ denpe, ſermo ꝓdeſſet ⁊ ꝓfuturus eſſet:videbat? ipud pᷣuidebat. In illis enĩ qui tunc erant vide err bat:in nobis qui futuri eramus pᷣuidebat bſc Nos itaq; ſic audiamꝰ euangeliũ:quaſi pᷣ hide ſentem dñm. Nec dicamus o illi felices qꝗͥ eniſi eum videre potuerũt:quia multi in eis qͥ Gier viderũt ⁊ occiderũt.multi autẽ in nobis nor qui non viderũt ⁊ crediderũt.Qð enĩ pꝛe in⸗ cioſum ſonabat de oꝛe dñi:⁊ ꝓpt nos ſcri fſi ptum eſt ⁊ nobis ſeruatum eſt: ⁊ ꝓpt nos t⸗ recitatur: ⁊ ꝓpter poſteros recitabit᷑:⁊ do ni nec ſeculũ ſiniatur. Surſuʒ eſt dñs:ſed eti ho⸗ am hic eſt veritas dñs. Coꝛpus enĩ dñi in id quo reſurrexit:vno loco eſſe poteſt: Veri icd tas eius vbiq; diffuſa eſt. Dñm ergo au⸗ oau⸗ diamus:⁊ qð ipſe donauerit de verbiſ eiꝰ ine⸗ ⁊ nos dicamꝰ. Noõne moyſes inquit: voſee dedit vobis legeʒ: Et nemo ex vo nod⸗ bis facit legem.· Quid me queritis non⸗ interficere? Ideo eni queritis interfice⸗ zhne re.quia nemo ex vobis facit legem. Naʒ ſi Dä legem faceretis:in ipſis litteris chꝛiſtũ co u gnoſceretis:⁊ pñtem non occideretis. Et li t At.a dixit illi riderũt. Rñdit enim turba. Re⸗ * ei: ſpondit ãſi turba non ꝑtnentia ad oꝛdinẽ. noe⸗ ſed ad ꝑ turbationẽ. Deniq; turba turba⸗ erar⸗ — ta:videte quid rñderit: Pemoniũ ha⸗ enes Al. interſi⸗ hes:quis te querit occidere? ua venire cere. ſi non peius fuit dicere /omoniũ habeſ:qᷓ dor⸗ eum occidere.Ei quippe dictum eſt ꝙ de⸗ ry/ moniũ haberet:qui demones expellebat. Quid poſſit aliud dicere turba turbulẽta ¶ Explicit tractatus.xxix. Incipit v Quid poſſit aliud olere cenũ cõmotum. Turba turbata ẽ: Vnde: A vitate.Tur⸗ bam lippitudinis:turbauit claritas lucis. Oculi enĩ nõ habẽtes ſanitatẽ:nõ poſſunt ferre lumiĩs claritatẽ.Dñs auteʒ nõ planc turbatur:ſed in ſuaveritate trãquilluſ/nõ reddidit malũ ꝓ malo:nec maledictũ pꝛo maledicto.Quibus ſi diceret: demonium habetis vos.verũ vtiqᷓ; diceret. Nõ enim talia illi veritati dicerẽt: niſi eos falſitas diaboli irritaret 4 Quid ergo rñdit?au⸗ diamus tranquille: ⁊ tranquũlũ bibamus u feci:⁊ omneſmiramini uid ſi oĩia oꝑa mea vide Unu or anq dicens. ritis:? Ipſius enĩ oꝑa erant que in mundo videbãt:⁊ ipſuʒ qui fecit oĩia nõ videbant Fecit vnam rem ⁊ turbati ſunt: quia ſal⸗ uum fecit hominem ſabbato. Quaſi vo ſi qſq;egrotus ſabbato ſinceraret :alius illũ ſanũ feciſſet qᷓ; ille qͥ eos ſcãdaliʒauit.qꝛ vnũ hoĩem ſaluũ fecit ſabbato.Quis enĩ alius alios ſaluos fecit qᷓ; ipſa ſaluſ:qͥ illã ſalutem quam dedit huic hoĩ dat ⁊ iumẽ⸗ ris? Salꝰenĩ coꝛꝑalis erat Salus carnis ⁊ reparatur ⁊ moꝛitur.Et cũ reꝑatur/moꝛs differtur non aufertur. Tamen frẽs etiam ipſa ſalus a dño eſt:ꝑ quẽlibet det᷑. Quo⸗ cunq; curãte ⁊ mĩſtrãte imꝑtiat᷑:ab illo da tur a quo eſt oĩs ſalus. Cui dicit᷑ in pſal⸗ mo.Hoĩes ⁊ iumẽta ſaluos facies dñe:ſi⸗ cut multiplicaſti miam tuam deus. Quia enĩ deus eſt / multiplicat miaʒ ſuam:pue⸗ nit etiam ad ſalutem carnis humane:ꝑue⸗ nit etiam ad ſalutẽ mutoꝝ aĩaliũ. Sed qͥ dat ſalutẽ carnis hoĩbuſ iumentiſq; cõmu neʒ:nunqd nulla ſalus ẽ quã ſeruat homi nibus?: Eſt certe alia que nõ ſolũ cõmuniſ eſt hoĩbus ⁊ iumentis:ſed nec ipſis hoĩbꝰ cõmunis eſt bonis ⁊ malis. DNeniq; cũ ibi de iſta ſalute dixiſſet quã cõmunit᷑ accipi unt peccoꝛa ⁊ hoĩes:ꝓpter illam ſalutem quã ſperare debent homines/ſecutus ad⸗ iunxit.Filij autem hominũ ſub tegunine alarum tuarum ſperabũt. Inebꝛiabuntur ab vbertate domus tue: ⁊ toꝛrente volu⸗ ptatis tue potabis eos. Quõ apud te eſt fons vite:⁊ in lumine tuo videbimꝰ lumẽ Hhec eſt ſalus que ad bonos pertinet qͥs appellauit filios hominũ: cum ſupꝛa dixiſ ſet:homines⁊ iumenta ſaluos facies dñe. Quid enim: illi homines non erãt filij ho minũ:vt cum dixiſſet homines:ſequeret᷑ n põ. xxxxv. Cerant homies:⁊ aliud filij hominũ. Joh. Joh. Tract. xxkx Ca. VII et diceret: filij autem hominũ in tegmine alarum tuarum ſperabunt? Quaſi aliu⸗ tamen arbitroꝛ ſine aliqua ſigniſicatione diſtinctionis hoc dixiſſe ſpiritũſanctum. Homines ad pꝛimũ adaʒ:filij hominũ ad chꝛiſtum. Foꝛte enim homines pertinent ad pꝛimũ hominem:ſfilij autem hominum pertinent ad filium hominis. Vnum opuſ feci:⁊ omnes miramimi: ⁊ continuo iungit Propterea moyſes dedit vobis circumciſioneʒ. Bene factum eſt vt ac ciperetis circũciſionem a moyſe:non qͥa ex moyſe eſt atribus . Abꝛa⸗ am quippe pꝛimus accepit circũciſioneʒ a Al. hoĩem. dno r in ſabbaro ginchcigitig Con In uincit vos Moyſes. lege accepiſtis:vt circumcidatis octauo die. Accepiſtis ĩ le⸗ ſabbato. B thic pᷣimit⸗ titur ter.mi⸗ hi indigna⸗ mini: vſq; in ſabbato ge: vt vacetis ſeptimo die. Si octauꝰ dies illius q ui natus eſt occurrerit ad diem ſe ptimũ:quid facietis? Vacabitisvt ſerue⸗ tis ſabbatum:an circũcidetis vt impleatiſ ſacramentum diei octaui. Sed noui inqͥt quid facitis.Circumciditis hominẽ. Qua re? Quia circumciſio pertinet ad aliquod ſignaculum ſalutis:⁊ non debent homineſ ſabbato vacare a ſalute.ergo nec mihi ira ſcimini:qui ſaluum feci totum hominem i circumciſionẽ inquit ac cipit homo in ſabbato vt non ſol/ uatur lex moyſi.aliquid enim ꝑ moy⸗ ſen in illa conſtitutiõe circũciſionis:ſalu⸗ bꝛiter inſtitutum eſt: mihi operanti ſalu⸗ tem in ſabbato quare indignamini? Foꝛ⸗ te enim illa circumciſio ipſum dñm ſigni⸗ ficabat:cui iſti curanti ⁊ ſananti indigna⸗ bant᷑. Juſſa eſt enim adhiberi octauo die circumciſio.Et quid eſt circũciſio:niſi car nis expoliatio? Significat ergo iſta circũ⸗ ciſio expoliationẽ a coꝛde cupiditatũ car nalium. Mon ergo ſine cauſa data eſt: ⁊ in eo membꝛo iuſſa ſieri quoniam per illud membꝛum pꝛocreatur creatura moꝛtaliũ: et per vnũ hominẽ moꝛs: ſicut per vnum hominẽ reſurrectio moꝛtuoꝝ:⁊ per vnum hominẽ peccatum intrauit in mundũ:⁊ ꝑ peccatum moꝛs. Ideo quiſq; cum pꝛepu⸗ tio naſcitur: quia omnis homo cum vicio ꝓpaginis naſcitur:⁊ non mundat deus ſi⸗ ue a vitio cum quo naſcimur: ſiue a vicijs que male viuendo addimus: niſi per cul⸗ tellum petrinũ.id eſt.dñm ieſum chꝛiſtum ¶Rö Petra enim erat chꝛiſtus. Cultellis enim petrinis circũcidebant: ⁊ petre noĩe chꝛi⸗ ſtum figurabant: ⁊ pꝛeſenteʒ non agnoſce bant:ſed inſuper eum occidere cupiebant Quare auteʒ octauo die:niſi quia poſt ſe ptimũ ſabbati dñs dic dñico reſurrexit: Ergo reſurrectio chꝛiſti que facta eſt ter⸗ tio quidem die paſſionis ſed octauo die ĩ diebus hebdomadis:ipſa nos circũcidit. Audi circũciſos vera petra:apoſtolo ad⸗ monente. Que ſurſum ſunt querite:non qᷓ ſuper terram.Circũciſis loquitur. Reſur⸗ rexit chꝛiſtus:abſtulit vobis deſideria car nalia: abſtulit ↄcupiſcentias malas: abſtu lit ſuꝑfluũ cum qͥ nati eratis:⁊ multo peiꝰ ꝙ male viuẽdo addideatis Circũciſi per petram:quare adhuc ſapitis terram? Et ad extremũ quia legem dedit moyſes et circũciditis hominem ſabbato:intelligite hoc ſignificari opus bonũ qð ego feci to⸗ tum hominẽ ſaluũ ſabbato:quia ⁊ curatꝰ eſt vt ſanꝰeſſet in coꝛpoꝛe:⁊ credidit vt ſa nus eſſet in anima. Nolite iudicaretꝑ ſonaliter: ſʒ rectu iudiciũ iudicate. Quid ẽ B; Aodo qꝛ per legem mopſi cir⸗ cũciditis ſabbato:non iraſcimini moyſi:⁊ quia ego die ſabbati ſaluũ feci hominem iraſcimini mihi. Perſonalit᷑ iudicatis:ve- ritatem attendite.Ego ñ me pꝛefero moy ſi ait dñs:qui erat ⁊ ipſius moyſi dñs. Sic attendite quomodo homines nos duos tanq; ambos homineſ. Judicate inter noſ ſed verum iudicium iudicate. NHolite me honoꝛare:⁊ honoꝛatũ illum damnare:ſed illo intellecto/me honoꝛate.Hhoc eniʒ eis alio loco dixit.ſi crederetis moyſi:crede⸗ retis vtiq; ⁊ mihi.De me enim ille ſcripſit Sed hoc loco noluit dicere:tãq; ſe ⁊ moy ſe ante illos conſtitutis. Pꝛopter legem moyſi circũciditis quando etiam ſabbatũ occurrerit:⁊ ego ſanitatũ faciendarũ be⸗ neficientiã non vultis vt exhibesm ꝑ ſab⸗ batum? Quia dñs circũciſionis ⁊ dñs ſab bati: ſalutis ẽ auctoꝛ. Et ſeruilia opera ꝓ hibiti eſtis facere ſabbato: ſi vere intelli⸗ gatis ſeruilia opera/non peccatis. Qui eĩ facit peccatum:ſeruus eſt peccati. Nun- quid ſeꝛuile opus eſt hominẽ ſanare ſab⸗ bato? Manducatis ⁊ bibitiſ:vt aliquid di cam ex admonitione dñ̃i noſtri ieſu chꝛiſti et ex verbis eius. Vtiq; quare manduca⸗ tis ⁊ bibitis in ſabbato: niſi quia pertinet Collopᷣ.iij. Abl fm faci em. ſʒz inſtü iudiciũ iudi cate D lin di⸗ Nce dant Rſe t: tter⸗ diei ldit. ag⸗ r⸗ ( ſtu e her R en igte alto⸗ m yeſe e. en. u ir aate cgen ani ibe⸗ b⸗ ſeb 9 i⸗ ici gun⸗ ſab⸗ do i nan⸗ ner Joh. ad ſalutem qð facitiſ? Per hoc oſtenditis ni Colv, plicatio filioꝛuʒ/ abundantia fructuum:q̃ opera ſalutis /non eſſe vllo modo die ſab bati omittenda.Ergo nolite perſonalit᷑ iu dicare:ſed rectũ iudiciũ iudicate. Atten⸗ dite me quõ hominem: attendite moyſen quomodo hominem. Si ſᷣm veritatem iu- dicetis:neq; moyſen neq; me ↄdẽnabitis. ego ſum veritas.Hoc vitiũ fratres qð dñſ notauit hoc loco: euadere ĩ hoc ſecło ma gni laboꝛis eſt non perſonalit᷑ iudicare ſʒ rectum iudicium retinere. mmonuit qui dem dñs iudeos:ſed monuit ⁊ nos. Illos conuincit ⁊ nos inſtruxit·. Alos redar- guit: nos exacuit. Non putemus hoc no⸗ bis non ideo dictum: quia tunc ibi non fuimus. Scriptum eſt / legit᷑/cum recitare tur audiuimus.Sed tanq; iudeis dictum audiuimus. Non nos ponamus poſt nos: et quaſi intueamur imquos repꝛehenſos: et ipſi noſ faciamuſ qð in nobis veritas ip ſa repꝛehendat. Judei quidem perſonali⸗ ter iudicabant.Sed ideo non pertinẽt ad nouũ teſtamentũ:ideo non habent in chꝛi ſto regnum celoꝛum:ideo nõ iungunt᷑ ſan ctoꝛum ſocietati angeloꝛum. Terrena qre bant a dño.Terra enim ꝓmiſſionis/victo ria ab inimicis/fecũditas pariendi /multi — illis omnia a deo quidem vᷣo ⁊ bono/tam̃ vt carnalibus pꝛomiſſa ſunt. Omnia hec fecerat illis vetus teſtamentũ.Quid ẽ ve tus teſtamentuʒ? Quaſi hereditas pꝑtinẽs ad hominẽ veterem. Nos innouati ſumuſ homo nouus facti ſumꝰ:quia ⁊ ille homo nouus venit.Quid tam nouũ q; naſci de virgine? Quia ergo non erat qð in illo in⸗ nouaret pꝛeceptuʒ:quia nullum habebat peccatum:nouus partus eſt datus. In il⸗ lo partus nouus: in nobis homo nouus. Quid eſt homo nouus: Avetuſtate inno uatus:Ad quam rem innouatus? Ad deſi deranda celeſtia:ad concupiſcẽda ſempi⸗ terna:ad patriam que ſurſum eſt/ que ho ſtem non timet deſiderandã: Vbi nõ per⸗ dimus amicum:non timemus inimicum. vbi viuemus cum bono affectu ſine defe⸗ ctu:vbi nemo naſcitur quia nemo moꝛik: vbi nemo iam pꝛoficit ⁊ nemo deſicit:vbi non eſuritur ⁊ non ſititur:ſed ſacietas eſt imoꝛtalitas ⁊ cibus veritas.hec habẽtes pꝛomiſſa ⁊ ad nouũ teſtamentum pertinẽ tes ⁊ noue hereditatis facti heredes ⁊ ipſi us dñi coheredes:aliam ſpem valde habe mus. Mon perſonaliter iudicemus: ſed re ctum iudicium teneamus. Quis eſt qui ñ iudicat perſonaliter?qui diligit equaliter Dilectio equalis:facit non acceptari per-⸗ ſonas. Nam cum homines diuerſo modo pꝛo ſuis gradibus honoꝛamus:tunc timẽ⸗ dum eſt ne perſonas accipiamus. Sed qñ inter duos iudicamus:⁊ aliquando inter neceſſarios. Fit nonnunq; iudicium inter patrem ⁊ filium. Queritur pater de malo filio:aut queritur filiꝰde duro patre.Ser⸗ uamꝰhonoꝛiſicẽtiã que debet᷑ patri a filio que deficit a filio. Mon equamus filiũ pa tri in honoꝛe: ſed pꝛeponimus ſi bonam jj.q. vijq̃ rit . cauſam habet.Filiũ equamus patri in ve ritate:⁊ ſic tribuimus honoꝛem debitum: vt ñ perdat equalitas meritũ. Ita verbis dñi pꝛoficimus:ct vt pꝛoficiamus: gratia illius adiuuamur. Explicit tractatus triceſimus: In cipit tractatus triceſimus primus Ab eo qð ait: Dicebat ergo quidã ex hieroſolymis: Nõne hic eſt quẽ aerehantinideimntafcereiet ecce palam loquitur et nihil ei dicunt: vſqʒ ad id quod ait: Queritis me et non inuenietis: et vbi ſum ego — vos non poteſtis venire: Eminit chari tas veſtra pᷣſtinis ſermonibꝰ et lectum eſſe in euangelio et nnobis vt potumius diſputa tum:qð dãs ieſus ideo velut occulte aſcẽ dit ad diem feſtuʒ non quia timebat ne te neretur: ſed vt ſigniſicaret etiam in ipſo die feſto qui celebꝛabat᷑ a iudeis/ſe occul tari:⁊ ſuum eſſe myſterium.hodierna er⸗ go lectione aparuit poteſtas que putaba tur timiditas. Loquebatur enim palam ĩ die feſto:ita vt mirarentur turbe ⁊ dicerẽt quod audiuimus cum lectio legeretur. Nonne hic eſt quem querebant in terficere: Et ecce palam loquitur: —¶ A Snia text ponit᷑ verbiſ nihil illi dicnnt: iunquid vereco paꝝ mutatiſ Alatth. ij. Matth. ij. diyxerunt. nouerunt principes quia hic eſt chriſtus: Qui nouerãt qua ſeuitia que rebatur: mirabantur qua potentia non te nebatur. Deinde non plene intelligentes illius potentiam/putauerunt pꝛincipũ eẽ ſcientiam:quod ipſi cognouerãt eundem eſſe chꝛiſtum. Ideo pepercerunt ei:quem tantopere occidendum queſierunt. Dein⸗ de illi ipſi apud ſeipſos qui dixerant: nun quid cognouerunt pꝛincipes quia hic eſt chꝛiſtus: fecerũt queſtionem:qua eis vi⸗ deret᷑ ꝙ nõ ipſe eẽt chꝛiſtꝰ. Adiungẽtes ei Ged iſtum nouimus vn/ de ſit:chriſtus autem cum venerit nemo ſcit vnde ſit. Mõ enĩ inanit᷑ opi⸗ nio nata ẽ.Si ↄſideremus ſcripturas iuue nimus fratres:quõ ſancte ſcripture dixe⸗ rint de chꝛiſto:qm̃ naʒareus vocabit᷑ Er⸗ go pꝛedixerunt vnde ſit. Rurſus ſi locum natiuitatis eius queramus/tanq; inde ſit vbi natus eſt:nec hoc latebat iudeos pꝛo⸗ pter ſcripturas que iſta pꝛedixerant. MHaʒ cum eum viſa ſtella magi quererent ado⸗ rare:venerunt ad herodem ⁊ dixerunt qͥd quererent ⁊ quid vellent. Ille autem con uocatis eis qui legem ſciebant: queſiuit ab eis vbi chꝛiſtus naſceretur. Illi dixer̃t In bethleem iude.Et teſtimoniũ etiaʒ ꝓ pheticum pꝛotulerunt. Si ergo pꝛophete pꝛedixerant ⁊ locum vnde erat oꝛigo car⸗ nis eius:locum vbi eum peperit mater ei⸗ us:vnde nata eſt iſta opinio apud iudeos quã modo audiuimus/chꝛiſtus cum vene rit nemo ſcit vnde ſit:niſi quia vtrunq; pᷣ⸗ dicauerãt ⁊ pꝛenũciauerãt ſcpture. Scõm hominem pꝛedixerũt ſcripture vnde eſſʒ: ſᷣm deum latebat impios ⁊ querebat pios Ad hoc enim ⁊ iſti dixerunt/ chꝛiſtus cum venerit nemo ſcit vnde ſit: quia hanc il⸗ lis opinionem generauerat qð per eſaiam Ddictum eſt. Senerationem autem eius qs enarrabit: Deniq; ⁊ iße dominꝰad vtrũq; reſpondit:⁊ quia nouerant eum vnde eſſʒ et quia non nouerant:vt atteſtetur ꝓphe tie ſancte que de illo ante pꝛedicta eſt/et ſᷣm humanitateʒ infirmitatis: ⁊ ᷣm diuini tatem maieſtatis: Audite ergo verbũ do⸗ mini fratres: VUidete quemadmodũ con⸗ firmauit eis qð dixerunt:chꝛiſtus cum ve⸗ nerit nemo ſcit vnde ſit ⸗ Clamabat er go docens in templo ieſus · Et me eum. Quare auteʒ ſcio eum:t ipſo ſum: ⁊ ipſe me miſit. Magnifice tur h tex. Et ſi dixero:vſ⸗ qjuia filius ð patre. Et quicquid eſt filiꝰ: ꝙ ſʒ ſcio eũ. ſcitis ⁊ vnde ſim ſcitis: ⁊ a meipſo non veni ſed eſtverus quimemi⸗ . ſit quem vos neſcitis. Hoc eſt dicere et me ſcitis:⁊ me neſcitis. Hoc eſt dicere: et vnde ſim ſcitis:⁊ vnde ſim neſcitis. Vn de ſim ſcitis/ieſus a naʒareth:cuius etiaʒ parentes noſtis. Solus enim in hac cauſa latebat virginis partus: cui tamen teſtis erat maritus. Ipſe enim hoc poterat fide liter indicare:qui poſſit maritaliter ⁊ ʒela re.oc ergo excepto virginis partu:totũ nouerant in ieſu qð ad hominem pertinet Facies ipſius nota erat:patria ipſius no⸗ ta erat:genus ipſius notum erat:vbi natꝰ eſt ſciebatur. Recte ergo dixit ⁊ me noſtiſ et vnde ſim ſcitis ſ̃m carnem ⁊ effigiẽ ho⸗ minis quam gerebat. Scoòm autem diuini tatem⁊ a meipſo non veni:ſedverus eſt qͥ me miſit quem vos non ſcitis: Sed vt euʒ ſciatis:credite in eum quem miſit⁊ ſcietii Deum enim nemo vidit vnq́;:niſi vnigeni tus ſilius qui eſt in ſinu patris:ipſe enar⸗ rabit.Et patrem non cognoſcit niſi filius: et cui voluerit fulius reuel re.Deniq; cuʒ dixiſſet:ſed eſt verus qui miſit me quem vos non ſcins:vt oſtenderet eis vnde poſ ſent ſcire quod neſciebant/ſubiecit. Ego ſcio eum. Ergo a me querite:vt ſciatis 2 vtrunq; monſtrauit. Ab ipſo inquit ſum: de illo eſt cuius eſt filius. Ideo dñm ie⸗ ſum dicimus de deo:patrem non dicimus deum de deo ſed tantum deum. Et dici⸗ mus dñm ieſum lumen de lumine:patrem non dicimus lumen de lumine /ſed tantuʒ lumen.Ad hoc ergo pertinet quod dixit: ab ipſo ſum. Quod autem videtis me in carne:ipſe me miſit. Vbi audiſ ipſe me mi ſit / noli ĩtelligere nature diſſimilitudinẽ: ſed generantis auctoꝛitatẽ.¶¶ Quere/c bant ergo euʒz apprehendere:⁊ ne⸗ mo miſit in illum manus:quia nõ⸗ Dum wvenit hora eius.hoc eſt: quia nolebat. Quid eſt enim nondum venit ho ra eius. Non enĩ dñs ſub fato natꝰẽ.oc nec de te credendum eſt:q;tominus de il⸗ lo per quem factus es: Si tua hoꝛa volun tas eſt illius:illius hoꝛa que eſt niſi volũ⸗ rat. QAnia ab ⁊ Pꝛetmitti⸗ „ Re ge: ta Uſa ſns ige ela tü et o0⸗ il 0⸗ ini te⸗ euz jenl t preimit eurhter⸗ .. Kdirenen, 8 Gſſcoi e⸗ dus dici⸗ gen nuz die. nen nenm i: 4. ⸗ ⸗ a Pl. r hon hoc ele⸗ un Sal iiij. — Job. Tract. XXXI Ka. VII tas ſua? Non ergo horam dixit qua coge⸗ retur moꝛi:ſed qua dignaretur occidi.Tẽ pus enim expectabat quo moꝛeꝛct᷑:quia⁊ tempus expectare voluit quo naſceretur De hoc apoſtolus loquens ait.Cum autẽ venit plenitudo tempoꝛis: miſit deus fi⸗ lium ſuuʒ. Ideo multi dicunt.Quare non ante venit chꝛiſtus? Quibus reſponden⸗ dum ẽ/qꝛ nondum venerat plenitudo tẽ⸗ poꝛis:me derante illo per quem facta ſũt tempoꝛa.Sciebat enim quãdo venire de⸗ beret. Pꝛimo per multam ſeriem tempoꝝ et annoꝛum pꝛedicendus fuit. Non enim aliqͥd ꝑuũ vẽtuꝝ fuit:diu fuerat pᷣdicãdꝰ ſemꝑ tenẽdꝰ. to maioꝛ iudexveniebat tanto pꝛeconum longioꝛ ſeries pꝛecede⸗ bat. Deniq; vbi venit plenitudo tempoꝛiſ venit et ille qͥ nos liberaret a tẽpoꝛe .· Li⸗ berati enim a tempoꝛe:venturi ſumus ad eternitatem üllam vbi non eſt tẽpus: Nec dicitur ibi quando veniet hoꝛa. Dies eſt enim ſempiternꝰ: qui nec pᷣceditur heſter no:nec excluditur craſtino. In hoc autem ſeculo voluuntur dies:⁊ alij tranſ eunt et alij veniunt/nullus manct. Et momenta quibus loquimur inuicẽ ſe expellũt: Mec ſtat pꝛima ſyllaba vt ſonare poſſet ſecun⸗ da. Ex quo loquimur aliqᷓ;dtuʒ ſenuimus: et ſine vlla dubitatione ſenioꝛ ſum modo qᷓ; mane. Ita nihil ſtat:nihil fixum manet in tempoꝛe. Amare itaq; debemus ꝑ queʒ facta ſunt tempoꝛa vt liberemur a tempo⸗ re ⁊ figamur in eternitate:vbi iam nulla ẽ mutabilitas tempoꝛum. AMagna igitur mi ſericoꝛdia domini noſtri ieſu chꝛiſti/factũ eſſe eum pꝛopter noſ in tempoꝛe per queʒ facta ſunt tempoꝛa:factum eſſe inter om⸗ nia per quem facta ſunt omnia: factum ee quod fecit: Factus ẽ enim qð fecerat.Fa ctus eſt enim homo qui hominem fecerat: ne periret quod fecerat. Scom hanc diſpẽ ſationem iam venerat hoꝛa natiuitatis:et natus erat.Sed nõdum venerat hoꝛa paſ ſionis:ideo nondum paſſus erat. Deniq; vt noueritis non neceſſitatem ſed poteſta tem moꝛientis/pꝛopter nonnullos hoc lo⸗ quoꝛ:qui cum audierint nõdum venit ho ra eiuſ/edificantur ad credenda facta ciuſ et flunt coꝛda eoꝛum fatua. Vt ergo no⸗ nueritis poteſtatem moꝛiẽtisapſam paſſio nem recolite. Cruciſixum intuimini. Ni⸗ xit in ligno pendens.Sitio. IAli hoc audi⸗ to / in arundine per ſpongiam obtulerunt ei acetum in cruce. Accepit ⁊ ait: Perfe⸗ ctum eſt: a inclinato capite tradidit ſpiri- Johan.xix. tum. Videtis poteſtatem moꝛientiſ:quia hoc expectabat volens donec omnia com plerentur que de illo pꝛedicta fuerant:an te moꝛtem futuram. Dixerat enim pꝛophe ta.Dederunt in eſcam meam fel: ⁊ in ſiti mea potauerunt me aceto. Expectabat vt hec on nia complerentur. Poſtea qᷓ; com⸗ pleta ſunt dixit: perfectum eſt. Et abſceſ⸗ ſit poteſtate: quia non venerat neceſſita⸗ te. Ideo quidam plus murati ſunt iſtã po⸗ teſtatem moꝛientis:qᷓ; potentiam miracu⸗ la facientis. VUentum eſt enim ad crucem vt coꝛpoꝛa deponerentur de ligno: quoni am ſabbatum illuceſcebat.Et inuenti ſũt latrones viuentes. Supplicium quippe cru cis idceo durius erat quia diutius crucia⸗ bat:⁊ omnes crucifixi longa moꝛte neca⸗ bantur. Illi autem ne remanerent ĩ ligno/⸗ cruribus fractis coacti ſunt moꝛi: vt poſ⸗ ſent inde deponi.DHominus autem inuen⸗ tus eſt moꝛtuus: ⁊ admirati ſunt omnes: Et qui eum viuũ contempſerũt /moꝛtuũ ſic mirati ſunt:vt dicerent quidam: Vere filius dei eſt hic. Vnde eſt illud fratres/ vbi ait querentibus ſe:ego ſuʒ:⁊ illi retro redeuntes omnes ceciderunt: Erat ergo in illo poteſtas ſumma. Nec hoꝛa cogeba tur moꝛi /ſed hoꝛaʒ expectabat qua opoꝛ tune fieret voluntas:non qua ĩuite imple retur neceſſitas. ¶ De turba autẽ mul D ti crediderunt in eum· humileſ ⁊ pau peres ſaluos faciebat dominus. Pꝛinci⸗ pes inſaniebant:⁊ ideo medicum non ſo⸗ lum non agnoſcebant ſed etiam occidere cupiebant.Erat quedam turba que ſuam egritudinem cito vidit:⁊ illius medicinaʒ ſine dilatione cognoſcebat. Videte quid ſibi dixerit turba ipſa cõmota miraculis. Nunquid chriſtus cũ venerit plu 7 ra ſigna facturus eſt: Vtiq; ſi duo ñ t Al. faciet erunt hic eſt. Crediderunt ergo in eum di q́; que h̊ fac centes iſta.t Pꝛincipeſ vo illi audita mul t Tex. hʒ au titudinis fide ⁊ eo murmure quo chꝛiſtus dierũt phari gloꝛificabatur. Miſerunt miniſtros ſei tur. mur⸗ vt apprehenderent eum · Quem ap⸗ muratez ði⸗ iij lo h: 2 miſe⸗ rũt pncipes et phariſcei miniſtros „ 6 Actuum.ij. minus eſt di Luce.xxiij. pꝛehenderent:adhuc nolentem? Quia er go nõ poterant apꝛchendere nolentem: miſſi ſunt vt audirent docẽtem. Quid do centem: Dicit ergo ieſuſ.Adhucmo Ddicum tempus vobiſcum ſum. as modo vultis facere/ facturi eſtis/ſed non modo:quia adhuc modicum tempus vo⸗ biſcum ſum:⁊ tunc vado ad eum qui me miſit. Implere debeo diſpenſationẽ meam:⁊ ſic peruenire ad paſſionem meaʒ Queritis me et non inuenietis:et vbi ſum ego: vos non poteſtis ve nire. hic iam reſurrectionẽ ſuam pꝛedi⸗ xit. Noluerunt enim agnoſcere pꝛeſenteʒ et poſtea que ſierunt cum viderent in euz multitudinẽ iam credentem. Mρoagna eniʒz ſigna facta ſunt:etiam cum dominuſ reſur rexit ⁊ aſcendit in celum. Tunc per diſci⸗ pulos facta ſunt magna: ſed ille per illos qui ⁊ per ſeipſum. Ipſe quippe illis dixe⸗ rat:ſine me nihil poteſtis facere.Quando claudus ille qui ſedebat ad poꝛtaʒ ad vo cem petri ſurrexit/⁊ ſuis pedibus ambula uit vt homines mirarentur/ſic eos allocu⸗ tus eſt petrꝰ: quia non ĩ ſua poteſtate iſta fecit ſed in virtute illius quem ipſi occide runt: Multi cõpuncti dixerunt.Quid fa⸗ ciemus? Viderunt enim ſe ingenti crimi⸗ ne impietatis aſtrictoſ:quando illum occi derunt quem venerari ⁊ adoꝛare debuef̃t et hoc putabant eſſe inexpiabile.Aagnũ enim facinus erat:cuius cõſideratio iſllos faceret deſperare.Sed non debebant de⸗ ſperare:pꝛo quibus in cruce pendens do⸗ natuſ oꝛare. Dixerat eni/pa ter ignoſce illis:quia neſciunt quid faciũt Videbat quoſdam ſuos int᷑ multos alie⸗ nos:illis iam petebat vemam a quibꝰ ad⸗ huc accipiebat iniuriam. NHNon enim atten debat quod ab ipſiſ moꝛiebat᷑:ſed quia ꝓ ipſis moꝛiebatur.Multum eſt qð illis cõ⸗ ceſſum eſt ⁊ ab ipſis ⁊ pꝛo ipſiis: vt nemo de ſui peccati dimiſſione deſperet/quan⸗ do illi veniam meruerunt qui occiderunt chꝛiſtuʒ. Moꝛtuus eſt chꝛiſtus pꝛo nobis: de oↄſe.ʒ diſ. ij ſed nunquid a nobis? At vo illli viderũt chꝛiſtum ſuo ſcelere moꝛientem:⁊ credide Acceſſerunt runt in chꝛiſtum ſuis ſceleribꝰ ignoſcentẽ Quouſq; biberẽt ſanguinẽ quẽ fuderãt: de ſua ſalute deſꝑauerũt. Ergo hoc dixit Queritis me ⁊ non inuenietis:⁊ vbi ſum ego vos non poteſtis venire Quia queſi turi illum erant poſt reſurrectionẽ compũ cti: nec dixit vbi ero: ſed vbi ſuʒ. Semper enim ibi erat chꝛiſtus:quo fuerat rediturꝰ Sic enim venit vt non recederet. Vnde alio loco ait. Nemo aſcendit in celum/ ni⸗ ſi qui deſcendit ð celo:filius hominis qui eſt in celo: Hon dixit qui fuit in celo. In terra loquebatur: ⁊ in celo ſe eſſe dicebat. Sic venit:vt inde non abſcederet.Sic re⸗ dijt:vt non noſ derelinqueret.Quid mira mini: Nheus hoc ſacit.omo enim ſᷣm coꝛ pus in loco eſt:⁊ de loco migrat.Et cũ ad Johan.iij. alium locum venerit:in eo loco vnde ve⸗ nit non eſt. Heus autem implet omnia: et vbiq; totus eſt:non ſm ſpacia tenetur lo⸗ cis: Erat tamẽ chꝛiſtus ſᷣm viſibilem car⸗ nem in terra. Ideo ait:vbi ego ſum vos ñ̃ poteſtis venire. Mec dixit non poteritis: ſed non poteſtis. Tales enim tunc erant/ qui non poſſent. Nam vt ſciatis non hoc ad deſperationẽ dietum:⁊ diſcipulis ſuis dixit tale aliqd:qͥ ego vado vos non po⸗ teſtis venire:cum pꝛo illis oꝛans dixerit/ pater volo vt vbi ego ſum ⁊ ipſi ſint mecũ Deniq; hoc petro expoſuit:⁊ ait illi Quo ego vado non potes me ſequi modo:Se⸗ 7 queris autem poſtea Dixerunt ergo iudei: nõ ad ipſuzʒ: ſʒ ad ſemetipſòs Quo hic iturus eſt quia non inue niemus enʒ: Nunquid in diſper- = ſionem gentium iturus eſt:aut do cturus getes: Mon enim ſcicbãt quid tes:non pꝛeſentia coꝛpoꝛis ſui ſed tamen dixerunt.ſed quia iulle voluit/ꝓphetaue⸗ runt. Iturus enun erat dominus ad gen⸗ pedibꝰ ſuis. Qui erãt pedes eius? Quos pedes conculcare volebat ꝑſequẽdo ſau⸗ lus:quãdo ei caput clamabat.Saule ſau⸗ le quid me perſequeris: Quis eſt hie ſermo quem dixit: Queritis me et nõ inuenietis:et vbi ego ſum vos non poteſtis venire: VUnde hoc dixit dominus neſcierunt: æ tamen aliquid qð futurum erat/neſcientes pꝛenũciauerunt. Dixit enim hoc dominus:quia locũ / ſi ta vnde nunq; diſceſſit vnigenitus filiꝰ:non uis eſt hic men dicendus eſt locus.id eſt.ſinũ patris =“ Luce vi atth. . Tract. XXXII La. vII üllli nouerant. Hec cogitare idonei erãt lata eſt: vt eſſet ſemen vnde alia meſſis ei vbi erat chꝛiſtus:vnde non receſſit chu-⸗ conſurgeret. Nunc vo cuʒ fama euange mnpi ſtus: quo rediturus erat chꝛiſtus:vbi ma lij ⁊ bono eius odoꝛe excitati/credunt ſi ner nebat chꝛiſtuſ. VUnde hoc coꝛdi humano deles eius per omnes gentes: erit expe⸗ ur cogitare/aut lingue explicare.hHoc ergo ctatio gentium quando veniet qui iam Genetr.xlix. nde illi nullo modo intellexerunt: et tamen venit: quando ab omnibꝰ videbitur qui nne Mn ex hac occaſione ſalutem noſtram pꝛedi tunca quibuſdam viſus non eſt::a qui⸗ gui xerunt ꝙ iturus eſſet ad diſperſionẽ gen buſdam viſus eſt.quando veniat iudica tium:⁊ impleturus qð legebant ⁊ non in- turus qui venit iudicanduſ.quando ve⸗ bat. telligebant. Populus quem non cogno⸗ niat diſcreturus qui venit vt diſcerneret᷑ e⸗ ui ſeruiuit mihi: in obauditu auris obau Mon enim ab impijs chꝛiſtus eſt diſcret⸗ arci. xv. HIEüH/ diuit mihi. Illi non audierunt in quoꝛũ ſed cum impijs iudicatus. De illo enim xv. coꝛ oculis fuit: illi audierunt in quoꝛum au⸗ dictum eſt. inter iniquos reꝑutatus eſt. ad ribus ſonuit. Illius enim eccleſie nature Latro euaſit: chꝛiſtus damnatus eſt. ac⸗ pe⸗ de gentibus: typum gerebat mulier que cepit indulgentiaʒ criminoſus: damnatꝰ et fluxum ſanguinis patiebatux: tangebat eſt qui ommiũ crimina conſitentiũ rela⸗ lo⸗ et non videbatur: neſciebat᷑ æ ſanabatur xauit.Tamen ⁊ ipſa crux ſi attendas:tri Nr⸗ Puce vii Figura quippe erat. qð dominus interro bunal fuit. In medio enim iudice conſti Eucc vii · gauit. QOuis me tetigit? QQuaſi ignoꝛans tuto: vnus latro qui credidit liberatꝰ: al e: ignoꝛatam ſanauit:Sic fecit ⁊ gentibus. ter qui inſultauit damnatus eſt Jam ſi⸗ J Non eum didicimus in carne: aæ merui⸗ gniſicabat quod facturus eſt de viuis et oc mus carnem eius manducare/ * in Carne moꝛtu is: alios poſiturus ad dexterã:ali⸗ eius membꝛa eẽ.Quare?: Quia miſit ad osad ſiniſtram. Mihil ergo medium erit nos.Quos: Pꝛecones ſuos/ diſcivulos Similis ille latro futuris ad ſiniſtrã:ſimi 8 ſuos/ſeruos ſuos/redemptos ſuos quoſ l s alter futuris ad dexteram. iudicabat an creauit. ſed quos ⁊ redemit fratres ſuos et iudicium minabattur. 3. ris quam iudei viderunt ⁊ contempſer̃t Len AuRe c0 vO ait: In non apud nos fuit chꝛiſtus. Quia ⁊ hoÜmfe Nouiſſuno autem die feſtiuitatis de illo dictuz erat:ſicut apoſtolus dicit: ſtabat ieſus et clamabat dicens: 4 dico enim chꝛiſtum miniſtrũ fuiſſe circũ⸗ Si quis ſitit veniat adme et bi⸗ u r buit venire a quoꝛum patribus æ quoꝛi Eerat ſpiritus datuſ quia ieſus nõ en⸗ patribus eſt pꝛomiſſus. Ideo ⁊ ipſe ſi- Dum fuerat glorificatus: ſan AMatth. xv. ait: Non ſum miſſus niſi ad oues quepe 1 er Diſſen/ No rierant domus iſrael.Sʒ quid dicit apo 32e Stee ⸗ ſtolus in ſequenti? SGentes autem ſuper a ſiones ⁊ dubitatiões iudeo miſericoꝛdia gloꝛiſicare deum. Quid eet rum de dño ieſu chꝛiſto / int e ipſe dominus? Habeo alias oues: quen I cetera que dixit quibus alij ſW2wuunt ex hoc ouili. Qui dixerat non ſum confunderẽt᷑ alij docerentur Noniſſi Abk. In no ł miſſus niſi ad oues que penerant domu mo feſtiuitatis die illius: tũc enim uiſſims autẽ 1 iſrael: quõ habet alias ad s nen eſt miſ iſta agebantur: que appellatur ſcenophe die magno v4 ſus. niſi quia ſigniſicauit per pꝛeſentiam gia:id eſt.tabernaculoꝛũ conſtructio.de . ”M. coꝛpoꝛalem non ſe miſſum exhibere nii gqua feſtiuitate iam ante meminit chari⸗ InKn. ſolis iudeis qui viderunt ⁊ occiderunt: tas veſtra fuiſſe diſertum: vocat dñs ie⸗ un et multi tamen inde ⁊ antea ⁊ poſtea ccrc ſus chꝛiſtusa hoc non vtcunq; loquendo ms diderunt? Meſſis pꝛima de cruce venti⸗ M n iiij ſed clamando:vt qui ſitit veniat ad eum Si ſitimus / veniamus ⁊ non pedibus ſed affectibus:nec migrando ſed amãdo ve⸗ niamus.qᷓ;; ſᷣm interioꝛem hominẽ ⁊ qͥ amat migrat.Et aliud ẽ migrare coꝛpoꝛe aliud coꝛde.ałligrat coꝛpoꝛe: qui motu coꝛpoꝛis mutat locum. Migrat coꝛde: q motu coꝛdis mutat affectum. Si aliud amas aliud amabas:non ibi es vbi eras. CLlamat ergo nobis dñſ. Gt 2 Al. diẽ ſcri ptura. et clamabat: Si quis ſitit veniat ad me et bibat:Qui credit in me: ſicut ſcriptum eſt: flumina de ve⸗ tre eius fluent aque viuę. Quid h̊B et quando euangeliſta expoſuit:imoꝛa⸗ ri non debemus. Vnde enim dixerit do minus:ſi quis ſitit veniat ad me ⁊ bibat: et qui credit in me flumina de ventre eiꝰ fluent aque viue: conſequent᷑ expoſuit euangeliſta dicenſ. Hoc auteʒ dixit de ſpiritu quem accepturi erant credentes in eum: NHondum eniʒ erat ſpiritus datuſ: quia ieſus n Dum erat glorificatus. Eſt ergo ſitiſ interioꝛ ⁊ venter interioꝛ:quia eſt homo interioꝛ.Et ille quidẽ homointerioꝛ in⸗ uiſibilis:exterioꝛ autem viſibilis.Sʒ me lioꝛ interioꝛ qᷓ; exterioꝛ:Et qð non vide⸗ tur hoc plus amatur. Conſtat enim plus amari hominem interioꝛem q;ᷓ exterioꝛẽ Vngde hoc conſtat: vnuſquiſq; in ſeipſo pꝛobet. Ouis enim qui male viuũt ani mos ſuos coꝛpoꝛi addicant/viuere tamẽ volunt:qð non eſt niſi animi.aagiſq; ſe ipſos indicant qui regunt:qᷓ illa que re⸗ guntur. Regunt enim animi:regunt᷑ coꝛ⸗ poꝛa. Gaudet vnuſquiſq; voluptate: et capit de coꝛpoꝛe voluptatem. Sed ſepa ra animũ /nihil reſtat in coꝛpoꝛe qð gau⸗ deat:⁊ ſi ð coꝛpoꝛe gaudet/anumus gau. det. Si gaudet de domo ſua:de ſe nõ de bet gaudere.Et ſi habet animꝰ vnde de lectetur extrinſecus: ſine delitijs manet intrinſecus. QOino conſtat plus amare hominem animam ſuam q; coꝛpus ſuum Sed ⁊ in alio hoĩe plus amat homo ani⸗ mam q; coꝛpus. QAuid eniʒ amatur ĩ ami co:vbi eſt amoꝛ ſincerioꝛ⁊ caſtioꝛ? Quid amatur in amico:animꝰan coꝛpus: Si ſi des amatur:animus amatur.Si beniuo⸗ lentia amatur:beniuolentie ſedes animꝰ eſt. Si hoc amas in altero qꝛ ⁊ ipſe amat te/animũ am as. Quia non caro ſed ani⸗ mus amat. Ideo enim amas:qꝛ te amat Quere vnde te amet: ⁊ vides qͥd amas. Plus ergo amatur⁊ non videtur:Aliqᷣd etiam volo dicere vbi magis appareat di lcctioni veſtre q;ẽtum ametur animus:et quemadmodũ coꝛpoꝛi pꝛeponatur. Illi ipſi laſciui amatoꝛes qui plchꝛitudie coꝛ poꝛum delectantur/⁊ foꝛma membꝛoꝛuʒ accendunt᷑:tunc amant amplius quando amantur. Mam ſi amet ⁊ ſentiet qꝛ odio habetur:magis iraſcitur qᷓ; diligit Qua⸗ re magis iraſcitur q; diligit ? Quia nõ ei redditur qð impẽdit. Si ergo ipſi coꝛpo⸗ rum amatoꝛes redamari ſe volunt: et h magis eos delectat ſi ament᷑:quales ſunt amatoꝛes animoꝛum: Et ſi magni ſunt amatoꝛes animoꝝ: quales ſunt amato⸗ res ði:qui pulchꝛos animos facit?Sicut eniʒ animus facit decus ĩ coꝛpoꝛe:ſic de us in animo. HNon enim facit coꝛpoꝛi vn⸗ de ametur niſi animus. Qui cum migra uerit:cadauer hoꝛreſcis. Et q́;tumcunq; pulchꝛa illa membꝛa dilexeris: ſepelire feſtinas. Decus ergo coꝛpoꝛis animus. PDecus animi deus. vt venia mus ⁊ bibamus ſi intus ſitiamuſ et dicit: O cũ biberunꝰflumina aq̃ viue flu ent de ventre noſtro. Venter interio⸗ ris hominis:conſcientia coꝛdis eſt. Bibi to ergo iſto liqͥre:reuiuiſcit purgata con ſcientia.Et hauriens fontẽ habebit: Eti am ipſa fons erit. Quid eſt fons/⁊ quid eſt fiuuius qui manat de ventre interio⸗ ris hominis? Bemuolentia qua vult cõ ſulere pꝛoximo.Si eniʒ putet quia qð bi bit ſoli ipſi debet ſufficere: non fluit aq̃ᷓ viua de ventre eius. Si autem pꝛoximo feſtinat conſulere:ideo non ſiccat qꝛ ma⸗ nat. Videbimus nunc quid ſit qð bibũt qui credunt in domino. Quia vtiq; chꝛi⸗ ſtiani ſumus:⁊ ſi credimus bibimus: Et vnuſquiſq; in ſeipſo debet agnoſcere ſi bibit:⁊ ſi viuit ex eo qð bibit. Non enim nos deſerit fons:ſi non deſeramus fon⸗ tem.Expoſuit euangeliſta vt dixi/vnde dominus clamaſſet:ad qualem potũ in⸗ ¶ lamat ergo deuf B Zoh. Cract. xxxI La. VII uitaſſet: ⁊ quid bibentibus pꝛopinaſſet dicens. Hoc autem dicebat de ſpiritu quem accepturi erant credentes in eum.· MNondum enim erat ſpiritus datus:quia ieſus nondum erat gloꝛiſicatus. Quem dicit ſpiritum:niſi ſanctũſpiritum? Nam vnuſquiſq; homo habet ĩ ſe pꝛopꝛiũ ſpi ritum:de quo loquebar cum animũ com C * 2 .„» mendarem. Animus enim cuiuſq;/ pꝛo⸗ pꝛius eſt ſpiritus eius.De quo dicit pau lus apoſtolus. Quis enim ſcit hominum que ſunt hominis:niſi ſpiritus qui in ip⸗ ſo eſt: Deinde adiunxit.Sic ⁊ que dei ſunt nemo ſcit:niſi ſpiritus dei: Noſtra nemo ſcit:niſi ſpiritus noſter. Non enim noui quid cogitas: aut tu quid cogito. Ipſa enim ſunt pꝛopꝛia noſtra que inte⸗ rniuſ cogitamꝰ:⁊ cogitationũ vniuſcuiꝰq; hoĩſ ipſiꝰſpiritꝰteſtiſ eſt.Sic ⁊ q̃ dei ſunt nemo ſcit:niſi ſpiritus dei. Hos cum ſpi⸗ ritu noſtro:deus cum ſuo. Ita tamen vt deus cum ſuo ſpiritu ſciat etiam qͥd aga tur in nobis mos autem ſine eius ſpiritu ſcire non poſſumus quid agatur in deo. Deus autem ſcit in nobis:⁊ qð ipſi neſci mus in nobis. Nam infirmitatẽ ſuam pe⸗ trus neſciebat quando a domino qð ter eſſet negaturus audiebat. ⁊ eger ſe ne⸗ ſciebat:medicuſ egrum ſciebat.Sunt er⸗ go quedam que deus nouit in nobis:ne⸗ ſcientibus nobis.Tamen q;tum ad ho⸗ mines ꝑtinet /nemo ſic ſe nouit:quomo⸗ do ipſe homo. Alius neſcit quid in illo agatur:ſed ſpiritus eius nouit. Accepto autem ſpiritu dei:diſcimus ⁊ quid agat᷑ in deo. Non totum:quia non accepimuſ totum.De pignoꝛe multa nouimus.Pi⸗ gnus enim accepimus:⁊ huius pignoꝛis plenitudo poſtea dabitur. Interim ĩ hac peregrinatione pignus nos conſolatur: quia qui nos dignatus eſt opignerare: multum paratus eſt dare.Si talis eſt ar⸗ C ra: quid eſt cuius eſt arra? ( Sed quid eſt quod ait:non erat ſpiritus datus: qꝛ ieſus nondum erat gloꝛificatus: In eui⸗ denti eſt intellectus. Non enim non eratx ſpiritus dei:qui erat apud deum? Sed nondum erat in eis qui crediderant in ie ſum. Ita enim diſpoſuit dominus ieſus / non eis dare ſpiritum iſtum de quo loqͥ⸗ mur niſi poſt reſurrectionem ſuam:⁊ hoc non ſine cauſa. Et foꝛte ſi queramus /an nuet vt inueniamus:Et ſi pulſemus/ape riet vt intremus. Pietas pulſat non ma⸗ nus: q;ꝙ; pulſat ⁊ manus: ſi ab operibus miſericoꝛdie non ceſſet manus. Que igi⸗ tur cauſa eſt:cur dominus ieſus chꝛiſtus ſtatuerit non niſi cum eſſet gloꝛiſicatus Ddare ſpiritumſanctum: Quod anteq; di⸗ camus vt poſſumus:pꝛius querendũ eſt ne queʒ foꝛte moueat quomodo nondũ erat ſpiritus in hominibus ſanctis: cum de ipſo domino recẽs nato legatur ĩ euã gelio /as eum in ſpiruuſancto agnouerit ymeon. Agnouit etiam anna vidua pꝛo phetiſſa: agnouit iohannes ipſe qui euʒ baptiʒauit. Impletus ſpirituſancto Za⸗ charias multa dixit: Spiritũſanctũ ipſa maria vt dominũ conciꝑet accepit. aul ta enim indicia pꝛecedentia ð ſpirituſan cto habemus:anteq; dominus gloꝛifica⸗ retur reſurrectione carnis ſue. MNon eniʒ alium ſpiritum etiam pꝛophete habue⸗ runt:qui chꝛiſtum venturum pꝛenuncia⸗ uerunt. Sed modus quidã futurus erat dationis huius:qui oĩno antea non appa ruerat.De ipſo hic dicitur.Nuſq; eniʒ le gimus antea congregatos homines acce pto ſpirituſancto:linguis omniũ gentiũ locutos fuiſſe.Poſt reſurrectionẽ auteʒ ſuam pꝛimũ quando apparuit diſcipulis ſuis:dixit illis. Accipite ſpiritumſanctuʒ De hoc ergo dictuz eſt:non erat ſpirituſ datus:quia ieſus nondum erat gloꝛifica tus.Et inſufflauit in faciem eoꝛum/qui flatu pꝛimũ hominem quem fecit viuiſi⸗ cauit⁊ de limo erexit:quo flatu animam meymbꝛis dedit:ſignificans eum ſe eſſe qͥ inſufflauit in faciem eoꝛum vt a luto ex⸗ urgerent:⁊ luteis operibus renunciarent Tunc pꝛimum poſt reſurrectionẽ ſuam Luce. j. 4 Johan. xx. dominus quã dicit euangeliſta gloꝛii‚cdeae tionem:dedit ſpiritũſanctuʒ. Deinde cõ moꝛatus cuʒ eis quadraginta diebuſ: vt liber actuum apoſtoloꝛum demonſtrat: ipſis videntibus ⁊ videndo deducenti⸗ bus aſcendit in celum. Ibi peractis decẽ diebus:die pentecoſteſ miſit deſuper ſpi ritumſanctum. Quo ſicut dixi qui fuerãt in vno loco congregati accepto impleti: oĩuʒ gentiũ linguis locuti ſunt.¶ Quid ergo fratres quia modo qui baptiʒat᷑ in n v Zoh. Tract. xXxXXI YZa. VII chꝛiſto⁊ credit in chꝛiſtũ non loquit᷑ om⸗ gentes / loqueretur linguis omniũ genti nium gentium linguis:non eſt credendꝰ⸗ accepiſſe ſpiritũſanctũ: Abſit vt iſta pfi dia temptetur coꝛ noſtrum. Certi ſumus omnem homineʒ acciperc.Sed qᷓ;tũ vas ſidei attulerit ad fontem: tantũ implet. Cum ergo ⁊ modo accipiatur:dixerit ali quis.quare nemo loquitur linguis om⸗ nium gentiũ? Quia iam ipſa eccleſia lin guis omnium gentium loquitur? Antea in vna gente erat eccleſia:vbi omniũ lin guis loquebantur. Loquẽdo linguis oĩ⸗ um ſigniſicabat futuꝝ:vt creſcendo per⸗ um. In hac eccdleſia qui non eſt: nec mo⸗ do accipit ſpiritũſanctum. Pꝛeciſus enĩ et diuiſus ab vnitate membꝛoꝛum/ que vnitas linguis omniũ loquitur:renunci⸗ et ſibi. Non habet. Mã ſi habʒ:det ſignũ qð tunc dabatur. Quid eſt det ſignũ qð tunc dabatur? Loquatur omnibus lin⸗ guis. Reſpondet mihi. Qnid enim tu lo⸗ queris omnibus linguis? Loquoꝛ plane Quia omnis lingua mea eſt. id eſt.eius coꝛpoꝛis cuius membꝛum ſum. Diffuſa eccleſia per genteſ:loquitur omnibus lin guis.Eccleſia coꝛpus eſt chꝛiſti. In hoc coꝛpoꝛe membꝛum es.Cum ergo mem⸗ bꝛum ſis eius coꝛpoꝛis quod loquit᷑ om⸗ nigus linguiſ:crede te loqui omnibus li guis. Vnitas enim membꝛoꝝ charitate concoꝛdat:⁊ ipſa vnitas loquit᷑ quomo⸗ do tunc vnus homo loquebatur. Accipi mus ergo⁊ nos ſpiritũſanctum ſi amamꝰ eccleſiam:ſi vnitate compaginamur:ſi ca tholico nomine⁊ fide gaudemus.Creda mus fratres: q;tuʒ quiſq;; amat eccleſiaʒ chꝛiſti/tantum habet ſpiritũſanctũ. Da⸗ j.Coꝛint᷑.xij tus eſt enim ſpiritus / ſicut apoſtolus di⸗ cit:ad manifeſtationẽ. Quam manifeſta tionẽ? Sicut ipſe ideʒ dicit/quia alij da tur per ſpiritum ſermo ſapiẽtie: alij ſer⸗ mo ſcientie ᷣm eundem ſpiritum: alij fi⸗ des in eodem ſpiritu: alij donatio cura⸗ tionũ in vno ſpiritu:alij operatio virtu⸗ tum in eodem ſpiritu. %Æulta enim dan⸗ tur ad manifeſtationẽ: ſed tu foꝛſitan eo rũ omniũ que dixi nihil habeſ.Si amaſ: non nihil habes. Si enim amas vnitatẽ: etiam tibi habet quiſqs in illa habet ali⸗ quid. Tolle inuidiaʒ: æ tuũ eſt qd habeo Tollam inuidiam:a meum eſt qð habes Liuoꝛ ſeparat:ſanitas iũ git. Oculus ſo lus videt in coꝛpoꝛe: Sed nunquid ſoli ſibi oculus videt? Et manui videt ⁊ pe⸗ di videt/⁊ ceteris membꝛis videt. Mõ ei ſi anquis ictus in pedem veniat: auertit ſe oculus inde vt non pꝛecaueat. Rurſuſ ſola manus operatur in coꝛpoꝛe:ſed nũ⸗ quid ſibi ſoli operatur? Et oculo opera⸗ tur. Nam ſi ictus aliquis veniens nõ eat in manum ſed tantum in faciem: nunqᷣd dicit manus non moueo quia non tendit ad me? Sic pes ambulando omnibꝰ mẽ⸗ bꝛis militat. Mẽbꝛa cetera tacent: ⁊ lin⸗ gua omnibus loquitur. abemus ergo ſpiritumſanctũ: ſi amamꝰ eccleſiã. Rma mus autem:ſi in eius compage ⁊ charita te conſiſtimus. Nam ipſe apoſtolus cum dixiſſet diuerſa dona dari diuerſis homi nibuſ tanq; officia quoꝛumq; membꝛox: adhuc inquit ſuꝑeminentioꝛẽ viam vobhᷣ demonſtro. Et cepit loqui de charitate. Pꝛepoſuit eam linguis hominũ ⁊ ange⸗ loꝛum:pꝛepoſuit miraculis fſidei: pꝛepo⸗ uit ſcientie ⁊ pꝛophetie: pꝛepoſuit etiaʒ illaʒ magno oꝑi mie/quo ſua que poſſi⸗ det diſtribuit quiſq; pauꝑibus:Et ad ex tremũ pꝛepoſuit etiam coꝛpoꝛis paſſio⸗ nibus.hHis omnibus tam magnis rebus pꝛepoſuit charitatem. Ipſam habeto et cuncta habebis:Quia ſine illa nihil pꝛo⸗ derit qcquid habere potueris.¶Q& vo ad ſpiritũſanctũ pertinet charitas ð qua loquimur. Queſtio enim modo ĩ euan⸗ gelio de ſpirituſancto retractatur: audi apoſtolũ dicenteʒ :charitas dei diffuſa ẽ ĩcoꝛdibꝰ nrioꝑ ſpm q datꝰẽ nob. Quarce ergo dominus ſpiritũ cuius maxima be⸗ neficia ſunt in nobis/quia charitas dei p ipſum diffuſa eſt in coꝛdibus noſtris: pꝰ reſurrectionẽ ſuam dare voluit? Quid ſi gniſicauit: Vt in reſurrectiõe noſtra cha ritaſ flagret/⁊ ab amoꝛe ſeculi ſeparetur vt tota currat in deum. ic enim naſci⸗ mur ⁊ moꝛimur:hoc non amemus.Chari tate migremꝰ:charitate ſurſuʒ habitem⸗ charitate illa qua diligimus deũ. Mihil aliud in hac vita noſtre peregrinationis meditemur niſi qꝛ⁊ hñ ſꝑ erimꝰ:⁊ ibi no j.Cox.xiij. —, „ ;]R eo des 8ſo ſoli pe⸗ ͤei ent rſuſ nü⸗ ra⸗ kat lit E⸗ n⸗ 1o m ta n ni . R ne. nge⸗ tpo⸗ ny . 5 ⸗ N dE va an⸗ udi ſa are be⸗ en 17 66 dis locum bene viuendo pꝛeparabimus. vnde nunq; migremus. Dominus enĩ no⸗ ſter ieſus poſtea qᷓ; reſurrexit iam non mo ritur: moꝛs illi vltra:ſicut apoſtolus dicit: non dñabitur. Ecce qð amemus ſi viuimꝰ ſi in ipſum credimus qui reſurrexit: ⁊ da⸗ bit nobis non quod hic amant homines/ qui deuʒ non amant.aut tanto plus amãt qᷓᷓ;to illum minus amant. Tanto autem B minus amant:qᷓ;to illuʒ plus amant.Sed videamus qͥd nobis pꝛomiſit. Non diuiti as terrenas ⁊ tempoꝛaleſ:non honoꝛes et poteſtates in ſeculo iſto: Videtis enĩ om nia hec dari ⁊ hominibꝰ malis: ne magni⸗ pendantur a bonis. Non ipſam poſtremo coꝛpoꝛis ſanitatem.non quia ipſe illã nõ dat:ſed quia vt videtis⁊ pecoꝛibꝰdat:nõ vitam longam. Quid eſt enim longum qð aliquando finitur? Hon ꝓ magno nobis credentibus pꝛomiſit longeuitateʒ aut de crepitam ſenectutem quam omneſ optant anteq; veniat:omnes de illa cum venerit murmurant. Non pulchꝛitudinem coꝛpo⸗ ris:quã vel coꝛpoꝛis moꝛbꝰ vel ipſa ſene⸗ ctus que optatur/exterminat. Dult eſſe pulcher:⁊ vult eſſe ſenex. Iſta duo deſi⸗ deria ſibijnuicem concoꝛdare non poſſunt Si ſenex eris:pulcher non eris. Quando ſenectus venerit:pulchꝛitudo fugiet.Et ĩ vno habitare non poſſunt:vigoꝛ pulchꝛi⸗ tudinis:⁊ gemitus ſenectutis.Omnia er⸗ go iſta non nobis pꝛomiſit qui dixit. Qui credit in me veniat ⁊ bibat: ⁊ flumina de ventre eius fluent aque viue. Vitaʒ eter nam pꝛomiſit vbi nihil timeamus/vbi non conturbemur:vnde non migremuſ:vbi nõ — moꝛiamur:vbi nec deceſſoꝛ plangitur:nec ſucceſſoꝛ ſperetur. Quia ergo tale eſt qð nobis pꝛomiſit amantibus ⁊ per ſpirituſ-⸗ ſancti charitateʒ feruentibus:ideo ipſum ſpiritum noluit dare niſi cum eſſet gloꝛifi⸗ catus:vt in ſuo coꝛpoꝛe oſtenderet vitam quam modo non habemus:ſed in reſurre ctione ſperamus. cundus: Incipit tractatus triceſi/ mnſtertius: ab eo loco vbi ait:Ex üla ergo turba cuʒz audiſſent hos ſermvnes eius: vſqʒ ad id qð ait: ¶ Explicit tractatus triceſimuſt. e⸗ XXIII La. VII Nec ego te condemnabo: vadeet amplius noli peccare. Eminit chari tas veſtra ſermõe pꝛiſtino ex occaſione lectionis euangeli Augꝰ in hoc Elocutos nos eſſe vobis de trac.nõ ſem ſpirituſancto. Ad hunc potandum cũ do⸗= per notat te minus inuitaſſet credentes in ſe:loquens xtum pᷣm foꝛ inter eos qui illum tenere cogitabãt ⁊ in⸗ mam verbo⸗ terſicere cupiebant:necvalebant quia ille rum: ſ qñ nolebat.Cuʒ ergo hec locutus eſſet:nata mutatverba eſt de illo in turba diſſenſio:alijs putanti⸗ qñeqʒ pᷣterit bus qð ipſe eſſet chꝛiſtus:alijſ dicentibus ſenſum duta quia ð galilea non exurget chꝛiſtus. Qui xat ponedo. vo miſſi fuerant vt eum tenerent: redief̃t imunes a crimine ⁊ pleni admiratiõe. Nã et teſtimoniũ perhibuerunt diuine docti ne eius:cum dicerent a quibus miſſi fue- rant. Muare non ae lis eume Reſponderunt enun nunq; ſe au- diſſe hominem ſic locutum:mõ eniʒ quiſq; ſic loquitur homo. Ille auteʒ ſic lo cutus eſt:quia deus erat ⁊ homo.Zamen phariſei ſtſvanic gn repellentes:di xerunt cis. Nunquid ⁊ vos ſeducti eſtis: Videmus enim Nlecegoes vos —. ſermonibus illus. Nunquid aliquis de principibus cedillit in eũ aut ex phariſeis: Sed turba hec que non nouit legem: maledicti ſunt: Qui non nouerant legem: ipſi credebant in eum qui miſerat legem. Et eum qui m ſerat legem contẽnebant illi qui docebãt legeʒ:vt inpleretur quod dixerat ipſe do minus.Ego veni vt non videntes videãt Johan. i et videnteſ ceci fiant. Ceci emim facti ſunt * van. ix. phariſei doctoꝛes: illuminati ſunt populi neſcientes legem:⁊ in auctoꝛem legis cre dentes. Nicodemuſ tamen vnus ex phariſeiſ qui ad dominũ nocte ve nerat ⁊ ipſe non quidem incredulus ſedꝗ timidus nmam ideo nocte venerat ad lucẽ quia illuminari volebat ⁊ ſciri nolebat:re ſpondit iudeis. Nunquid lex noſtra iudicat hominem: niſi audierit ab ipſo pus et cognouerit q̃d faciat: Volebant enim illi peruerſe ante eſſe ðã natoꝛes q; cognitoꝛes.Sciebat enim nico demus vel potius credebat:quia ſi tm̃jmo do eũ vellẽt patient audire/foꝛte ſiłes fie rent illis qui miſſi ſunt tenere:⁊ maluerũt credere.illi Reſponderunt ex pꝛeiudi cio coꝛdis ſui: qð ⁊ ilis. lunquid et u galileug es? Id eſt.quaſi a galileo ſeductus. Dñs enim galileus dicebatur: quoniam de naʒaret ciuitate erant paren⸗ res eius. Scõm mariam dixi parentes non Fpᷣm virile ſemen. Mon enim queſiuit in ter ra niſi matrem: qui iam habebat deſuꝑ pa trem. Mam vtraq; eius natiuitas mirabi⸗ lis fuit: Diuina ſine matre/hũana ſine pa⸗ tre. Quid ergo illi quaſi legiſdoctoꝛes ad nicodemum dixerunt: 1 Capitul.viij n d DBcrutare ſecri/ turas et vide:quia ꝓpheta a ga⸗ ilea non ſurgit. Sed dominus ꝓphe⸗ tarum inde ſurrexit. Reuerſi ſunt indt euangeliſta: pnuſquiſq; in domũ ſu⸗ am: ¶ Inde ieſus perrexit in mon tẽ oliueti. In mõtẽ aũt oliueti:ĩ montẽ fructuoſum:in montem vngenti:in montẽ chꝛyſmatis. Vbi enĩ decebat docere chꝛi⸗ ſtum:niſi in monte oliueti? Chꝛiſti enĩ no⸗ men a chꝛyſmate dictum eſt. Chꝛyſma au tem grece:latine vnctio nuncupat᷑. Ideo autem nos vnxit: quia luctatoꝛes contra diabolũ fecit. Et diluculo iterũ veit — in templum et omnis popolusve nit ad eum: et ſedens docebat eos et non tenebatur:quia nondum pati dig- micis temptata ſit dom —¶—¶— nabatur. Nunc iam attendite: vbi ab ini⸗ ini manſuetudo. utem illi ſcribe et oha riſei mulierem in adulterio depre⸗ henſam:et ſtatuerunt eam in me/ dio et dixerunt ei: Magiſter hec mulier modo deprehẽſa eſt in ad/ ulterio: in lege autem moyſes ma dauit nobis huiuſmodi lapidare Tu ergo quid dicis: Hec autem dicebant temptantes eum:vt poſ⸗ quid ip derant:aut illa mulier ad eum aliquo mo do pertinuiſſe dicebatur? Quid eſt ergo temptantes eum vt poſſent accuſare euʒ? ſent cuſ⸗ are eum. Vñ accuſare? Hũ um in aliquo facinoꝛe depꝛehen⸗ Intelligamus fratres admirabilẽ manſue tudinẽ in domĩo fuiſſe. Animaduerterũt eum nimiũ eſſe mitem:nimiũ eſſe manſue tum. De illo quippe fuerat ante pꝛedictũ. Accinge gladium ſuper femur tuum potẽ ps.xliiij. tiſſime. Speciem tuam ⁊ pulchꝛitudinẽ tu am intẽde pꝛoſpere pꝛocede ⁊ regna: Pꝛo pter veritatem ⁊ manſuetudinẽ ⁊ iuſticiã. Ergo attulit veritatem vt doctoꝛ:manſue tudinem vt liheratoꝛ: iuſticiam vt cogni⸗ toꝛ. Pꝛopter hec eum eſſe regnaturum in ſpirituſancto pꝛopheta pꝛedixerat. Cum lo queretur:veritas agnoſcebat᷑ Cum ad⸗ uerſus inimicos non moueretur: manſue⸗ tudo laudabatur. Cuʒ ergo de duobẽiſtis id eſt.de veritate ⁊ maſuetudine eius ini⸗ mici liuoꝛe⁊ inuidia toꝛquerent᷑:in tertio id eſt. iuſticia ſcandalum poſuerunt. Qua re? Quia lex iuſſerat adulteros lapidare Et vtiq; lex qð miuſtum erat /iubere non poterat.Si quis aliquid diceret quã lex iuſſerat:iniuſtus depꝛehenderet᷑.Dixerãt ergo apud ſemetipſos. Verax putat᷑:mã⸗ ſuetus videtur:de iuſticia illi querẽda ca lumnia eſt. Offeramus ei mulierem inad ulterio depꝛehenſam:dicamus quid de il la in lege pꝛeceptum ſit. Si eam iuſſerit la pidare.manſuetudinẽ non habebit.Si eã dimitti cenſuerit: iuſticiã non tenebit. Vt autem manſuetudinẽ inquiũt non perdat in qua iam populis amabilis factus ceſt:ſi ne dubio eam dimitti debere dicturus eſt Hinc nos inueniemus accuſandi occaſio⸗ nem:⁊ eum reum faciemus tanq; legis pꝛe uaricatoꝛem dicentes ei.Hoſtis es legis/ contra moyſen reſpõdes: immo contra eũ qui per moyſen legẽ dedit.Reus es moꝛ⸗ tis:cum illa ⁊ tuipſe lapidandus es.Poſ⸗ ſet his verbis atq; his ſententijs inflam⸗ mari inuidia:feruere accuſatio: flagitari damnatio.Sed cui hoc? Peruerſitaſ recti tudini/falſitas veritati: coꝛruptum coꝛdi recto /ſtulticia ſapiẽtie.Quando illi laqᷣ⸗ os pꝛepararẽt.in quos non pꝛius ipſi ca⸗ put inijcerent.¶¶ Ecce dominus in reſpon ꝓ dendo ⁊ iuſticiam ſeruaturus eſt:⁊ a man ſuetudine non receſſurus. Hon eſt captuſ cui tendebatur: ſed potius capti ſunt qui tendebant:quia in eum qui eos poſſet de laqueis eruere non credebant· Quid — —,—— —N — — i ſne rüt ſu ai. ole dii En Peo lciz. nſue⸗ gni⸗ nin ad⸗ e ſtis mi⸗ rnio A due enon iler rerit mä⸗ daa ad de il ih⸗ Ni 1 ſi K ⸗ nre en nor⸗ boſ⸗ lun⸗ tan, ni i⸗ von . nan ptul gu tde id Joh. Tract. XxXXIII La. VIII ergo reſpondit dominus ieſus? Quid er⸗ go reſpondit veritas? Quid reſpondit ſa pientia? Quid reſpondit ipſa cui calum⸗ nia parabatur iuſticia: Mon dixit non la⸗ pidetur:ne contra legem dicere videretur Abſit autem vt diceret lapidetur. Venit enĩ nõ ꝑdere qð iuenerat:ſed q̃rere quod perierat. Quid reſpõdit? Videte q; ple nũ ſit iuſticia:plenũ maãſuetudĩe ⁊ vᷣitate Qui ſine peccato eſtveſtrum inquit — ponſio ſapientie:quomodo cos intromi⸗ ſit in ſemetipſos. Foꝛis enim calũniabãt᷑: ſeipſos intrinſecus non ꝑſcrutabant᷑. Ad⸗ ulteram videbant:ſe ñ perſpiciebãt.Pꝛe⸗ uaricatoꝛes legis legem implere cupiebãt Et hoc calũniando non vere/tanq; adul⸗ teram a caſtiate damnãdo. Audiſtis iu⸗ dei: audiſtis phariſei:audiſtis doctoꝛes legis:legis cuſtodeʒ: ſed nõdũ intellexi⸗ ſtis legiſlatoꝛem. Quid vobis aliud ſigni ficat:cum digito ſcribit in terra? Digito ei dei lex ſcripta eſt:ſed ꝓpter duros in lapi de ſcripta eſt. Nunc iam dũñ̃s in terra ſcri⸗ bebat:quia fructum querebat. Audiſtis ergo. Impleat᷑ lex:lapidet᷑ adultera Sʒ nunquid ĩ illa punienda/lex implenda ẽ a puniendis: Conſideret ſevnuſquiſq; ve ſtrum:intret in ſemetipſum:aſcendat tri⸗ bunal mentis ſue:cõſtituat ſe ante conſci⸗ entiam ſuam:cogat ſe conſiteri.Scit enim quis ſit:Nhuia nemo ſcit hominũ que ſunt hominis:niſi ſpiritus hominis qui in ipſo eſt. Vnuſquiſq; in ſe intendens:peccato⸗ rem ſe inuenit. Ita plane.Ergo aut iſtam dimittite:aut ſimul cum illa penam legis excipite.Si diceret non lapidetur adulte ra:iniuſtus conuinceret᷑. Si diceret lapi⸗ detur:manſuetus nõ videretur. Dicat qð dicere debet:⁊ manſuetus ⁊ iuſtus.Qui ſi ne peccato eſt veſtrum:pꝛioꝛ in illam lapi dem mittat. hec vox iuſticie eſt. Punia⸗ tur peccatrix:ſed non a peccatoꝛibꝰ. Im⸗ pleatur lex: ſed nõ a pꝛeuaricatoꝛibꝰ legiſ hHec vox oĩno iuſticie eſt. Qua iuſticia il⸗ li tanq; trabali telo ꝑcuſſi/ſeſe inſpicien⸗ tes ⁊ reos inuenientes:vuus poſtvnũ omnes receſſerunt:ſelicti ſunt duo: miſera ⁊ miſericoꝛdia. Dñs autem cũ eos illo telo iuſticie percuſſiſſet:nec dignatus eeſt cadentes attendere: ſed auerſo ab eis prior ini lam lapidem mittat. O re obtuitu: rurſum digito ſcibebatin terra. Relicta autem ſola illa muliere oĩ buſq; abeuntibus: leuauit oculos ſu/ os ad mulierem. Audiuimus vocẽ iu⸗ ſticie:audiamus ⁊ mãſuetudinis.Plus eĩ credo territa erat illa cum audiſſet a dño dictum:qui ſine peccato eſt veſtrum: pꝛi⸗ oꝛ in illam mittat lapidem. Illi ergo attẽ⸗ dentes ſe ⁊ abſceſſu ipſo confeſſi de ſe:re⸗ liquerant mulierem cum grandi peccato ei qui erat ſine peccato.Et quia illa h̊ au⸗ dierat/qui ſine peccato eſt pꝛioꝛ in illaʒ la pidem mittat:ab illo ſe ſperabat punien⸗ dam in quo peccatum inueniri non pote⸗ rat.¶ IVlle autem qui aduerſarios eius re — . pulerat lingua iuſticie:leuans in eam ocu los manſuetudinis interrogauit eam. Nemo te condemnauit: Reſpon dit illa: Domie:nemo:Et ille: Nec ego te condemnabo.A quo te foꝛte amnari timuiſti:quia in me peccatum nõ inueniſti: Nec ego te ↄqdemnabo. Quid ẽ domine? Faues ergo peccatis? Hon pla- ne. Ita attende quod ſequi᷑. Uade de inceps iam noli peccare. Ergo ⁊ do⸗ minus damnauit:ſed peccatum non homi nem. Nam ſi peccatoꝛum fautoꝛ eſſet dice ret/nec ego te condẽnabo:vade ⁊ viue vt vis: de mea liberatione eſto ſecura. ego qᷓ;dtumcũq; peccaueris te ab omni pena eti am gehenne ⁊ inferni terro:ibus liberabo Non hoc dixit. Intendant ergo qui amãt in domino manſuetudinem: ⁊ timeant ve ritatem. Etenim dulcis ⁊ rectus dominus Ama qð dulcis eſt:time qð rectꝰeſt Tãqᷓ; manſuetuſ dixit tacui:ſed tanq; iuſtus/nũ quid ſemper tacebo? Miſericoꝛs ⁊ miſera toꝛ dominus. Ita plane. Adhuc adde lon ganimis. Adde adhuc ⁊ miſericoꝛs. Sed põ.xxiiij. time qð eſt in nouiſſimo ⁊ verax. Qõ eniʒ modo ſuſtinet peccantes: iudicaturus eſt ↄtemnẽtes.An diuitias longanimitatis manſuetudinis eius contemnis: Ignoꝛas quia patientia dei ad penitentiam te ad⸗ ducit? Tu autem ſᷣm duriciam coꝛdis tui et coꝛ impenitẽs:theſauriʒas tibi iram in die ire ⁊ reuelationis iuſti iudicij dei:qui reddet vnicuiq; ſcõm opera ſua. Mnanſue Rhoma. ij. tus dominus/longanimis dñs/miſericoꝛs dñs:ſed⁊ iuſtus dñſ/⁊ verax dñs.largitur 4 tibi ſpaciuʒ coꝛrectiõis: ſed tu plus amas dilationem q́; emendationem. Malus fu ſti heri:hodie bonꝰ eſto. Et hodiernũ diẽ i malicia ꝑgegiſti: vel cras mutare. Semꝑ expectas:⁊ de miĩa dei tibi plurimũ polli⸗ ceris. Quaſi ille qͥ tibi ꝑ patiẽtiã ꝓmiſit in dulgẽtiã: ꝓmiſerit tibi etiã ꝓlixioꝛẽ vitã. Vñ ſcis qͥd pariat craſtinꝰdies:? Recte di cis in coꝛde tuo.quãdo me coꝛrexero: de us mihi omnia peccata mea dimittet. Ne⸗ gare non poſſumus:ꝙ coꝛrectis atq; con⸗ quo ꝓpheta mihi legis quia pꝛomiſit cor⸗ recto indulgentiã:MNon mihi legis quia ꝓ miſit tibi deus longam vitam. Ex vtroq; igitur homines periclytant᷑:⁊ ſperando et deſperando. Contrarijs rebus/contrarijs affectionibus. Sperando qui decipitur?⸗ qui dicit: Bonus eſt deus: miſericoꝛs eſt deus:faciam quod mihi placet quod libet: laxem habenas cupiditatibꝰ meis impleam deſideria anime mee. Quare h· Quia miſericoꝛs eſt deus:bonus eſt deus manſuetus deus.ſpe iſti ꝑiclytant᷑. Deſpe ratione autem:qui cum inciderint in gra⸗ uia peccata:putantes ſibi non poſſe iaʒ ig noſci penitent bꝰ: ⁊ ſtatuentes ſe ad dam nationem ſine dubio deſtinatos: dicunt apud ſemetipſos. Jam damnãdi ſumus: quare nõ qð volumus facimus? Animo gladiatoꝝ/ferro deſtinatoꝝ.ideo moleſti ſunt deſperati. Jam enim qð timeant non habent:⁊ vehementer timendi ſunt. Iſtos deſperatio necat:ſpes illos. Inter ſpem æ- deſperationem fluctuat animus.Metuen dum eſt ne te occidat ſpes:⁊ cum multum ſperas de mĩa/incidas in iudicium.AMetu endum eſt rurſus ne te occidat ðſperatio: et cum putas iam tibi non ignoſci que gra uia cõmiſiſti:non agas penitentiã ⁊ incur⸗ ras in iudicem ſapientiã que dicit:⁊ ego veſtre perditioni ſuꝑridebo. Quid ergo gagit dñs cum periclytantibꝰvtroq; moꝛbo Ecẽc.v: Eʒech. xviij Illis qui ſpe periclytant᷑:h̊ dicit. Ne tar⸗ des conuerti ad dñm:neq; differas de die in diem. Subito enim veniet ira illius: et in tẽpoꝛe vindicte diſperdet te. Illis qui deſperatione periclytãtur quid dicit:? In quacunq; die iniquus conuerſus fuerit: omnes iniquitates eius obliuiſcar: Pꝛo⸗ pter illos ergo qui deſperatione penicly⸗ tantur: ꝓpoſuit indulgentie poꝛtum. Pꝛo pter illos qui ſpe periclytant᷑ ⁊ dilationi⸗ bus illuduntur: fecit dieʒ moꝛtis incertuz qñ veniat vltimꝰ dies neſcis. Ingratꝰ es qꝛ hodiernũ ha bes:in q̊ coꝛꝛigaris? Sic g̊ dixit ad iſtã mulierẽ:nec ego te ↄdẽnabo: Sʒ facta ſecura ð pᷣterito/caue futura: nec ego te ↄdemnabo. Deleui quod cõmiſiſti obſerua qð pꝛecepi vt inuenias qð ꝓmiſi. cti n⸗ Erxplicit tractatꝰ triceſimus tertiꝰ: uerſis indulgentiã deus pꝛomiſit. Nam in Incipit tractatus triceſimuſquar tus.ð eo qð dictũ eſt:Ego ſum lux mũdi:qui ſequit᷑ me non ambulat in tenebris ſed habebit lumẽ vite audiuimus ⁊ intenti accepi⸗ . mus cum ſanctum euangeliũ — geretur: non dubito ꝙ om⸗ nes etiam intelligere conati ſumus: et qjuiſq; noſtrum de re tam magna que le⸗ cta eſt:pꝛo ſuo modulo cepit qð potuit:et poſito paneverbi:nemo eſt qui ſe querat᷑. nihil guſtaſſe.Sed interim non dubito:qꝛ difficile quiſq; eſt qui totum intellexerit. Tamen etiam ſi eſt qui cmnia verba do⸗ mini noſtri ieſu chꝛiſti modo ex euange⸗ lio recitata ſatiſ intelligat:toleret miniſte rium noſtrum:quouſq; ſi poſſumuſ ulo ad iuuante tractando faciamus:vt vel omẽg vel multi intelligant quod ſe pauci intel⸗ lexiſſe letantur.qð ait dĩs: Ego ſuʒ lux mungdi Clarũ puto eſſe eis qui hãbent oculos:vnde huius lucis participes fiant. Qui autem non habent oculos niſi in ſola carne:miraãtur qð dictũ eſt a dño ieſu chꝛi ſto. Ego ſum lux mundi. Et foꝛte non de⸗ ſit qui dicat apud ſemetipſum: Nunquid foꝛte dſis chꝛiſtꝰ ẽ ſol iſte:qui oꝛtu⁊ occa⸗ ſu peragat diem? Non eniʒ defuerũt here tici qui iſta ſenſerunt. Manichei ſolẽ utũ oculis carneis viſibilẽ: expoſitum ⁊ publi cum non tantum hominibus ſed etiam pe coꝛibus ad videndũ:chꝛiſtum dñũm eẽ pu⸗ tauerunt. Sed catholice eccleſie recta fi⸗ des impꝛobat tale comentum:⁊ diabolicã doctrinam eſſe cognoſcit. Non ſolum ag⸗ noſcit credendo:ſed in quibus poteſt cõ⸗ Bod modo ho ii —,— d⸗ ent ant. ſole chri nde⸗ uis A⸗ ge bi Ne ⸗ lic 4, o⸗ uincit etiam diſputando. Impꝛobemus itaq; huiuſmodi erroꝛem:quem ſancta ab initio anathematiʒzauit eccleſia. Hon arbi tremur dñim ieſum chꝛiſtum hunc eſſe ſo⸗ lem quem videmus oꝛiri ab oꝛiente: occi⸗ dere in occidente:Cuius curſui nox ſucce dit: cuius radij nube vmbꝛantur:qui cer⸗ to de loco in locum motione commigrat. Non eſt hoc dñs chꝛiſtus. Non eſt do⸗ minus chꝛiſtus ſol factus: ſed per quẽ ſol factus eſt. Omnia enĩ per ipſum facta ſũt et ſine ipſo factum eſt nihil. Eſt ergo lux que fecit hanc lucem. Hanc amemus:hãc intelligere cupiamus. ipſaʒ ſitiamꝰ:vt ad po. xxxv. ipſam lucem aliqñ veniamus:⁊ in illa ita viuamus:vt nunqᷓ; oino moꝛiamur. Iſta enim lux eſt:de qua ꝓphetia olim pᷣmiſſa ita in pſalmo cecinit.Homines ⁊ iumenta ſaluabis dñe:ſicut multiplicata ẽ mia tua B deus. Pfſalmi ſancti iſta vᷣba ſunt.¶¶ Ad. uertite quid de tali luce antiquus ſctõꝝ hominũ dei ſermo pᷣmiſerit: homines in⸗ quit ⁊ iumenta ſaluos faciesdñe:ſicut mł tiplicata eſt mia tua deus. Quõ enim deꝰ es ⁊ habes multiplicem miam: ꝑuenit ea⸗ dem multiplicitas mie tue non ſolum ad homines quos creaſti ad imaginẽ tuam: ſed etiam ad pecoꝛa que hoĩbus ſubdidi⸗ ſti. A quo eni ſalus hominis:ab illo ſalus et pecoꝛis. Non erubeſcas hoc ſentire de dſio deo tuo: Immo pꝛeſumas ⁊ fidas et caueas ne aliter ſentias. Qui ſaluuʒ facit te:ipſe ſaluũ facit equũ tuũ:ipſe oueʒ tu am. Ad mĩma oĩno veniamus:ipſe galli⸗ ü nam tuam Dũui eſt ſalus: ⁊ iſta deꝰ ſaluat Aouet te /interrogas: miroꝛ qͥd dubitaſ Dedignabit᷑ ſaluare: qui dignatus ẽ crea re? Dũñi eſt ſalus. Angeloꝝ hominũ peco⸗ rum:dñi eſt ſalus.Sicut nemo eſt a ſeipſo ita nemo ſaluus eſt a ſeipſo. Pꝛoinde ve riſſime pſalmus atq; optime ait:homines et iumenta ſaluos facies dñe.Quare? Si cut multiplicata eſt mia tua deuſ.Tu enĩ es deus:tu creaſti:tu ſaluas.tu dediſti eẽ te das ſanũ eſſe.Si ergo ſicut multiplica⸗ ta eſt mia dei/ab illo homines ⁊ iumenta ſaluantur:nonne homines habent aliqͥd aliud quod eis deꝰ pꝛeſtet creatoꝛ: qð iu mentis non pꝛeſtet? Nulla ne diſcretio ẽ inter animal factum ad imaginem dei: et animal ſubditum imagini dei? Eſt plane. Pꝛeter ſalutem iſtam cõmunẽ nobiſcum Tract. XXXIIII Ca. VIII animantibus mutis: eſt q nobis p̃tet de us:ullis autem non pꝛeſtet. Quid eſt hoc? Sequerce in eodem pſalmo. Filij aũt ho⸗ minũ ſub tegmine alarum tuarum ſpera⸗ bunt.Habentes modo ſalutem cõmunem cum pecoꝛibus ſuis: fulij hominũ ſub te gmine alarum tuarum ſperabunt. Ali⸗ am habent ſaluteʒ in re:aliam in ſpe.Sa⸗ lus iſta que in pꝛeſenti eſt: hoĩbus pecoꝛi buſq; cõmunis eſt. Sed eſt alia quã ſpe-⸗ rant homines ⁊ accipiunt qui ſperant:nõ accipiunt qui deſperant. Filij autem ho⸗ minũ ſub tegminc inquit alarum tuarum ſperabunt.Qui auteʒ pſeuerant ſperant: a te pꝛoteguntur ne de ſpe a diabolo deij ciantur: ſub tegmine alarum tuarum ſpe⸗ rabũt.Si ergo ſperabunt/dquid ſperabũt niſi ꝙ pecoꝛa non habebunt? Inebꝛiabun tur ab vbertate domus tue ⁊ toꝛrente vo luptatis tue potabis eos.Qualevinũ eſt. vnde inebꝛiari laudabile eſt? Quale vi⸗ num eſt? Oðõ non turbat ſed dirigit mentẽ AQuale vinũ eſt? Qð facit perpetuo ſanũ non inebꝛiando facit inſanũ. Inebꝛiabũt᷑ Vnde? Ab vbertate domus tue ⁊ toꝛren te voluptatis tue potabis eos. VUnñ ? Qm̃ apud te eſt fons vite. Ipſe fons vite am- bulabat in terra. Ipſe dicebat:qui ſitit ve niat ad me.Ecce fons. ¶ Sed nos de lu⸗ mine loqui ceperamus ⁊ ꝓpoſitaʒ ex euãꝗ gelio queſtionẽ de lumine tractabamus. Lecta eſt enim nobis dicẽte dño/Ego ſuʒ lux mundi. In de queſtio:ne quis carnali ter ſapiens ſolem iſtum intelligendũ pu⸗ taret. Venimus inde ad pſalmũ.Quo cõ ſiderato:inuenimus interim dñũm fontẽ vi te: Bibe ⁊ viuc. Apud te inqᷣt fons vite: ideo ſub vmbꝛaculo alarum tuarum ſpe⸗ rabũit filij hominũ / inebꝛiari iſto fonte q̃⸗ rentes. Sed de lumine dicebamꝰ:ſequere ergo. Nam ꝓpheta cũ dixiſſet: apud te ẽ fons vite:ſecutꝰ adiunxit: ⁊ ĩ lumine tuo vigdebimus lumen:deum de deo:lumẽ de lumine.Per hoc lumen factum eſt ſolis lu men.Et lumen qðò fecit ſolem:ſub quo fe⸗ cit⁊ nos:factũ eſt ſub ſole ꝓpter nos.Fa⸗ ctum eſt inq; ꝓpter nos ſub ſole lumẽ qð fecit ſolem Holi ↄtemnere nubem carnis Nube tegitur / non vt obſcuretur ſed vt temperetur. Loquens ergo per nubẽ car nis lumen indeficiens: lumen ſcientie:lu⸗ men ſapientie: ait hominibꝰ. Ego ſum lux 1 Al. ãbulat mundi:q ſeq̃tur menõ rambulabit ĩ tenebris ſed habebit lumen vite. AQuõ te abſtulit ab oculis carnis: z reuo⸗ cauit ad oculos coꝛdiſ? Non enim ſufficit dicere.qui me ſequit᷑ nõ ambulabit in te⸗ nebꝛis ſed habebit lumen:addidit enĩ vi te:Sicut ibi dictũ eſt/quõ apud te ẽ fons vite. Videte itaq; frẽs mei:quõ verba do mini cum illius pſalmi veritate ↄcoꝛdent: et ibi lumen poſitũ eſt cum fonte vite.⁊ a dño dictuʒz eſt: lumen vite. In iſtis autem vſibus coꝛꝑalibꝰ aliud ẽ lumẽ:aliud fons Fontẽ fauces querũt:lumen oculi. Quã do ſitimus:querimus fontẽ. Qñ in tene⸗ bꝛis ſumus.querimꝰ lumen. Et ſi foꝛte no cte ſitiamus: lumen accendimꝰvt ad fon⸗ tem veniamuſ. NHon eſt ſic apud deũ. Qð lumen eſt:hoc eſt fons. Qui tibi lucet vt videas:ipſe tibi manat vt bibas. Videtiſ ergo frẽs mei:videtis ſi intus videtiſ:qua le hoc lumen eſt:de quo dũs dicit:qui me ſequitur non ambulabit in tenebꝛis.Seq̃⸗ re iſtum ſolem:videamꝰ ſi non ambulabis in tenebꝛis.Ecce oꝛiẽdo exit a te. Ille cur ſu ſuo ad occidentẽ ꝑgit:tibi foꝛte ad oꝛiẽ teʒ:pꝛofectio eſt. Miſi tu in ↄꝛiã ꝑtẽ ꝑgas: non qua ille tendit: ſequẽdo eum ꝓfecto errabis:pꝛo oꝛiente occidentem tenebis. Tu eum in terra ſi ſequaris errabis. Nau ta ſi eum in mari ſequatur errabit. Po⸗ ſtremo videtur tibi ſequendum eſſe ſo⸗ lem:⁊ tendis etiaʒ ipſe ad occidentẽ quo et ille tendit. Videamꝰ cũ occiderit:ſi nõ ambulabimꝰ in tenebꝛis. Vide quẽadmo dum ⁊ ſi nolueris eum deſerere tu:ipſe te deſeret:ſeruitutis ſue neceſſitate pagens O diem. ¶ Dñs autem noſter ieſus chꝛiſtus interim ⁊ cum per carnis nubem non om⸗ nibus apparebat: ꝑ ſapie poteſtatẽ omĩa tenebat.Neus tuus vbiq; totus eſt.Si nõ ab illo facias caſum: nunq; a te ipſe facit occaſum.Qui ergo me inquit ſequit᷑ non ambulabit in tenebꝛis:ſed habebit lumen vite. Qð pꝛomiſit/futuri tempoꝛis verbo poſuit.Hon enim ait habet: ſed habebit lumen vite. Non ait tamen qui ſequetur me:ſed qͥ ſeq᷑ me. In eo qð facere debe⸗ mus / pꝛeſens tempus poſuit.Qð auteʒ ꝓp miſit facientibus:futuri tempoꝛis verbo ſi gnauit. Qui ſequitur habebit.odo feqᷓ tur:poſt habebit.odo ſequit᷑ per fidem poſt habebit per ſpeciem. diu enim ſu mus in coꝛpoꝛe ait apoſtoluſ:pꝑegrinamur a dño. Per fidem eni ambulamuſ non per ſpeciem. Quando per ſpeciem? Cum ha⸗ buerimus lumen vite:cum ad ullam viſio⸗ nem venerimꝰ:quando nox iſta tranſierit De illo quippe die qui exoꝛturꝰ eſt dictuʒ eſt. Aane aſtabo tibi ⁊ ↄtẽplaboꝛ. Quid eſt mane? Tranſacta nocte ſeculi huius: tranſactis erroꝛibus temptationũ: ſupera to illo leone qui nocte rugiẽs circũit quẽ deuoꝛet querens. Mane aſtabo tibi ⁊ vi⸗ debo. HNunc vo quid putamus fratres hu ic tempoꝛi congruere:niſi qð rurſus ĩ pſal⸗ ij. Coꝛint. v. ps. v. mo dicitur? Lauabo per ſingulas noctes pð.l. lectum meum:lachꝛymis meis ſtratũ meũ rigabo. Per ſingulas noctes inquit flebo in deſiderio lucis ardebo. Tlidet dñs deſi deriũ meum: Quõ dicit illi alter pſalmus Ante te eſt omne deſideriũ meum:⁊ gemi tus meus a te non eſt abſconditus. Deſi⸗ deras aurum:videri poteſt. Querens enĩ aurum:manitfeſtus eris hominibꝰ. Dheſide ras frumentũ/interrogaſ qui habeat:⁊ cu piens peruenire ad id qð deſideras/ indi cas te.Deſideras deum:quiſ videt niſi de us:? A quo enim petis deum ſicut panem. ſicut aquam:ſicut aurum: ſicut argentum: ſicut frumentum? A quo petis deum niſi a deo? IYpſe petitur a ſeipſo: qui ꝓmittit ſeipſum.Extendat anima cupiditatẽ ſuã et ſinu capatioꝛe querat comphẽdere:qð oculus non vidit nec auriſ audiuit nec in coꝛ hominiſ aſcẽdit. Deſiderari poteſt/cõ i· Coꝛinth.ij cupiſci põt / ſuſpirari pᷣt: ĩ illud poteſt di Ergo fratres mei: qð dñs bꝛeuiter ait. go ſum lux mundi: qui me ſequitur non ambulabit in tenebꝛis:ſed habebit lumen vite.Quibus verbis aliud eſt qð iuſſit:ali ud qð pꝛomiſit. Faciamus ꝙ iuſſit:ne im⸗ pudenti fronte cõſideremus qð pꝛomiſit: ne dicat nobis in iudicio ſuo. Feciſti euiʒ quod iuſſi: vt petas qð pꝛomiſi? Quid ergo iuſſiſti dñe deus noſter? Dicet tibi Vt ſeqreris me.Conſiliũ vite petiſti.Cu ius vite? niſi de qua dictũ eſt: apud te eſt fons vite. Audiuit quidam. vade vende omnia que habes ⁊ da pauperibꝰ ⁊ habe⸗ bis theſaurum in celo ⁊ veni ſequere me: triſtis abſceſſit:non eſt ſecutus. Queſiuit magiſtrum bonum :interpellauit doctoꝛẽ et contempſit docentẽ. Triſtis abſceſſit: põ. xxxvij. gne cogitari ⁊ verbis explicari non poteſt E han.ir. an tii r iKonn c . ſo⸗ ent ge⸗ be⸗ . 6 . F nebꝛis:? Quia dñs illuminat cecos.¶ Gllu Zohan. ix. Johan. xii ligatus cupiditatibꝰ ſuis.Triſtis abſceſ⸗ ſit:habens grandem ſarcinam auaricie ſu per humeꝛos ſuos.Laboꝛabat/eſtuabat: et qui ab illo ſarcinaʒ deponere voluit: ñ eſt ſequẽdus putatus ſed deſerẽdus.Po ſtea vo qᷓ; dñs per euangeliũ clamauit:ve nite ad me omnes qui laboꝛatis ⁊ onerati eſtis ⁊ ego vos reficiam.Tollite iugũ me um ſuꝑ vos ⁊ diſcite a me quia mitis ſum et humilis coꝛde:qᷓ; multi fecerunt audito cuãgelio /qð ex oꝛe ipſiuſ audito diues il le non fecit.Ergo modo faciamus:ſequa⸗ mur dñm:ſoluamus compedes:quibꝰ im⸗ pedimur ſequi. Et quis idoneus ſoluere tales nodoſ niſi ille adiuuet cui dictum ẽ: dirupiſti vincula mea: De quo aliuſ pſal mus dicit. Dñs ſoluet cõpeditos:dñs eri⸗ get eliſos. Et quid ſequunt᷑ ſoluti ⁊ ere⸗ cti niſi lumen a quo audiunt / ego ſum lux mundi:qui me ſequit᷑ non ambulabit ĩ te minamur ergo modo fratres:habẽtes col⸗ lyrium fidei.Pꝛeceſſit eniʒ eius ſaliua cũ terra:vnde inũgeret᷑ qui cecus eſt natus. Et nos de adam ceci nati ſumus:illo illu⸗ minante opus habemus.Miſcuit ſaliuam in terra.verbum caro factum eſt ⁊ habita⸗ uit in nobis.aMiſcuit ſaliuam cum terra: ideo pꝛedictuʒ eſt: veritas de terra oꝛta ẽ Ipſe autem dixit:ego ſum via veritas et vita. Veritate ꝑfruemur cum viderimus facie ad faciem:quia ⁊ hoc ꝓmittitur nobᷣ Mam quis auderet ſperare:qð deuſ nõ di gnatus eſſet vel polliceri vel dare? Tide bimus facie ad faciẽ:apoſtoluſ dicit. Nũc ſcio ex parte/nunc in enigmate ꝑ ſpeculuʒ tunc autem facie ad faciem. Et iohannes apoſtoluſ in epiſtola ſua. Dilectiſſimi nũc filij dei ſumus:⁊ nondum apparuit qᷣͥd eri⸗ mus.Scimus quia cuʒ aparuerit/ ſimiles ei erimus:quõ videbimus eum ſicuti eſt. Hec eſt magna ꝓmiſſio. Si amas ſequere „ Amo inquis. Sed qua ſequoꝛ? Si dixiſſʒ tibi dñs deus tuus/ ego ſum veritas ⁊ vi⸗ ta:deſiderãs veritatẽ:concupiſcẽsvitam: viam qua ad hec ꝑuenire poſſes ꝓfecto q̃ reres ⁊ diceres tibi.Magna res veritas: magna res vita:ſi eſſet quõ illuc ꝑueniret anima mea.Queres qua? Audi eum dicẽ tem pꝛimo:ego ſumvia.Anteqᷓ; diceret qͥ: pꝛemiſit qua. Ego lum inquit via. Quo via: Et veritas ⁊ vita. Pꝛimo dixit q̊ ve⸗ Tract. XXXIII Ca. vIII nias:poſtea dixit quov Sias. Ego ſum via ego ſum veritas:ego ſuʒ vita:aAanẽeſ apð patrem: veritas ⁊ vita. Induens ſe carne: factus eſt via.Mon tibi dicit᷑ laboꝛa que⸗ rendo viam:vt ꝑuenias ad veritatẽ ⁊ vi⸗ tam. Mon hoc tibi dicitur. Piger ſurge: via ipſa ad te venit:a te de ſomno doꝛmi⸗ entem excitauit. Si tamẽ excitauit: ſurge et ambula. FYFoꝛte conaris ambulare:⁊ nõ potes quia dolent pedes. Vnde dolent pedes? An iubente auaricia ꝑ aſpera cu⸗ currerunt? Sed dei verbuʒ ſanauit ⁊ clau dos. Ecce inquis ſanos habeo pedes:ſed ipſam viam non video. Illuminauit ⁊ ce⸗ cos.hoc totum per fidem:qᷓ;diu ꝑegrina⸗ mur a dño manẽtes in coꝛpoꝛe.Cum autẽ ꝑambulauermꝰ viam ⁊ ad ipſam patriam ꝑuenerimus:quid erit nobis letiuſ? Quid erit nobis beatius? Quia nihil pacatius: nihil eni aduerſus hoĩeʒ rebellabit. Müũc vo fratres difficile ſine rixa ſumus.Ad cõ coꝛdiã quidemvocati ſumus:iubemur pa cem habere inter nos:ad hoc conandũ eſt oĩbuſq; nitendũ viribus:vt aliquando ꝑ⸗ ueniamus ad pfectiſſimã pacẽ.AModo au tem litigamꝰ plerũ q; cum eis:quibus con ſulere volumus. Ille errat: tu vis ducere ad vitam. Reſiſtit paganus:Diſputas cõ⸗ tra erroꝛes idoloꝝ ⁊ demonioꝝ. Reſiſtit hereticus:Diſputas contra alias doctri⸗ nas demonioꝝ. Malus catholicus ñ vult bene viuere.Coꝛripis etiam interioꝛẽ fra⸗ trem tuũ:tecum manet in domo ⁊ ꝑditas vias querit.Eſtuas quõ illud coꝛrigaſ:vt de illo bonam rationẽ dño amboꝝ reddaſ Ote vndiq; rixarum neceſſitates? Ple⸗ rumq; homo tedio affectus dicit apud ſe⸗ metipſum. Quid mihi eſt pati ↄtradicto⸗ res:pati eos qui reddunt mala pꝛo bonis Ego volo conſulere:illi volunt ꝑire Con ſummo vitam meam litigãdo: pacem non habeo. Inimicos inſuꝑ facio quos amicoſ habere deberem:ſi beniuolentiã conſulen tis attẽderẽt. Quid mihi eſt iſta perpeti⸗ redeam ad me:mecum ero:deum meũ in⸗ uocabo.Redi ad teipſum:ibi inuenies ri. xam.Si cepiſti deuʒ ſequi: ibi inuenis ri⸗ xam. Quam rixam inquis inuenio? Caro concupiſcit aduerſus ſpiritũ:⁊ ſpiritꝰ ad⸗ uerſus carnem. Ecce tuipſe es:ecce tu ſo⸗ lus es:ecce tecũ es:ecce aliũ nullũ hoiem pateris. Sed vides aliam legem in mem⸗ 0 Rhoma. vij ZJoh. ract. XxxxXV Ca. vVIII bꝛis tuis repugnantem legi mentis tue:et pheticas accendit ⁊ miſit.De his etiã erat captiuantẽ te in lege peccati que eſt ĩ mẽ⸗ lohannes baptiſta:cui tam magnũ ipſum bꝛis tuis.Exclama ergo ⁊ a rixa interioꝛe lumen quod eſt dũſ chꝛiſtus/phibuit teſti ehnr clama ad deum: vt tibi paciſicet te. Miſer moniũ:quale nulli hominũ.Ait enim: In enſ. ego homo:quis me liberabit de coꝛpoꝛe natis mulierũ:non ſurrexit maioꝛ iohan⸗ moꝛtis huius? Gꝛatia dei per ieſum chꝛi⸗ ne baptiſta.Hic tamẽ quo nemo erat ma⸗ ſtum dñm noſtrum:quia qui melinquit ſe- ioꝛ in natis mulierũ: dicit de domino ieſu quitur non ambulabit in tenebꝛis ſed ha-⸗ cchꝛiſto. Ego quidem baptiʒo vos in aqua bebit lumen vite.Finita tota rixa/imoꝛta Qui autem venit foꝛtioꝛ me eſt: cuius nõ . litaſ conſequetur:quia nouiſſima inimica ſum dignus calciamentum ſoluere. Vlide . deſtruet᷑ moꝛs.Et qualis pax erit?: Opoꝛ te:quẽadmodũ ſe lucerna dieiſſubmittat. tet coꝛruptibile hoc induere incoꝛruptio⸗ Lucerna vᷣo ipſum iohannem fuiſſe doni . nem:⁊ moꝛtale hoc induere ĩmoꝛtalitatt. nus ipſe teſtatur. Ille erat inquit lucerna Johan. v. . Quo vt veniamus quia tunc erit ĩ re:nũc ardens ⁊ lucens:⁊ vos voluiſtis ad hoꝛaʒ ſequamur in ſpe eum qui dixit. Ego ſum exultare in lumine eius. Quando autem . lux mundi:qui me ſequitur non ambula⸗ dixerunt iudei domino:dic nobis in q̃ po bit in tenebꝛis ſed habebit lumen vite. teſtate iſta facis:ſciens dominus quia io⸗ “ hannem baptiſtam pꝛo magno habebant xplidit tractatꝰ triceſimuſquar etꝙipſe queʒ pꝛo magno habebant / eis ö tus: Incipit tractatus triceſinuſ/ domino teſtimoniũ perhibuiſſet reſpõdit Dixerunt ergo phariſei:Tu dete de celo an ex hominibus?: Turbati illi in⸗ ipſo teſtimoniũ perhibes teſtimo traſ emetipſos cogitabant quia ſi dicerẽt 4 nium tuum non eſtverum:vſq; ad ab hominibus:lapidari poſſent a turba:q id quod dictum eſt: Uerum eſt te⸗/ iohannem pꝛophetam eſſe credebant. Si ſtimoniũ meum: quia ſciovnde ve viccrenro celoreſponderct eis. Ille quẽ Mnennnh mnernir⸗LAi conſitemini de celo habuiſſe pꝛophetiam ni et quo vado: mihi teſtimoniũ perhibuit:⁊ ab illo audi⸗ *₰ ſttis in qua ego ina Seiaen oteſtate. Eli⸗ A 2 WRNRNR derunt ergo quodlibet hoꝛum reſpondiſ- . verbis O0/ ſent in laqueos ſe caſuroſ:⁊ dixerunt. Ne Matthᷣ.xxj. mini noſtri ieſu chꝛiſti vbi ait ſcimus Et domin“ eis. Nec ego dico vo⸗ Ego ſum lux mundi qui me bis:in qua poteſtate iſta facio. Non vobᷣ ſequitur non ambulabit ĩ te-⸗ dico qð ſcio:quia non vultis fateri quod nebꝛis ſed habebit lumen vite: heſterno ſcitis. Juſtiſſime vtiq; repulſi: confuſi ab⸗ die qui affuiſtis diu diſputatũ eſſe memi-⸗ ſceſſerunt. Et impletum eſt qð in pſalmo niſtis.Et ſi adhuc velimus de illo lumine per pꝛophetam dicit deus pater: paraui diſputare diu loqui poſſumus: Nam non lucernam chꝛiſto meo.id eſt.ipſum iohan . poſſumus explicare compẽdio. Itaq; fra⸗ nem. Inimicos eius induam confuſione: põ.cxxxji. tres mei ſequamur chꝛiſtũ lumen mundi: ſuper ipſum autem effloꝛebit ſanctiſicatio ne ambulemus in tenebꝛis. Tenebꝛe me⸗ mea. Habebat ergo domin“ ieſus chꝛiſtꝰ tuende ſunt moꝛuʒ:non oculoꝝ.Et ſi ocu teſtimoniũ pꝛophetarũ ante ſe pꝛemiſſo⸗ ſe loꝛum/non exterioꝝ ſed interioꝛum. In rum: pꝛeconum iudicẽ pꝛecedentiũ.ha⸗ n de diſcernitur non album ⁊ nigrum/ſed bebat teſtimoniũ a iohanne: ſed ipſe ma- t iuſtum ⁊ iniuſtũ.Cuʒ hec ergo dixiſſet do ius teſtimoniũ erat quod ſibi perhibebat Textꝰ ha⸗ minus noſter ieſus chꝛiſtus.t Reſpon / Ilh autem inſirmis oculis lucernas que ber dixerunt derunt iudei:Tu de teipſo teſtio / rebant: quia diẽ ferre non poterant¶ Nã B Sei phanſei nium icis:teſtimoniũ tuum non iobannes idemipſe apoſtolus cuius euan Nedele⸗ Al. phibes eſt õ . gelium in manibus habemꝰ: in ipſius euã eſt verum. Anteq; veniret dñs noſter ie gel ſui capite ait ð ioh ſus chꝛiſtus:multas ante ſe lucernas pꝛso⸗ gelu ſui capite ait ð iohanne. Erat homo nergv e miſſus a deo:cui nomen erat iohãneſ.ic erat ſum eſn n . Ama⸗ vleſu gua lon Nige m. om! m hany 3 en 0. o⸗ at eisd odit none leeſt liin⸗ ert⸗ , i 9 1. ⸗ . 7 e Mantr ℳ ob lodh ab⸗ no raui pon . „D ne⸗ ilihh no g7 ⸗ var ge⸗ ſis un cus no Hie Zob. Groct. Xx Johnn. j. venit vt teſtimoniũ perhiberet de lumine vt omnes crederent per eum. Mon erat il⸗ le lumen:ſed vt teſtimoniũ perhiberet de lumine.Erat lumen verum: quod ulumi⸗ nat omnem hominẽ venientem in hũc mũ dum. Si omnẽ: ergo ⁊ iohannem. VUnde dicit ⁊ ipſe iohannes. Hos omnes de ple⸗ nitudine eius accepimuſ.Diſcernite ergo iſta vt pꝛoficiat mẽs vr̃a ĩ fide chꝛiſti Ne ſemper infantes ſitis vbera querentes ⁊ a cibo ſolido reſilientes. Debetis apud ma⸗ trem ſanctam eccleſiam chꝛiſti nutriri ⁊ ab lactari:⁊ ad eſcas ſolidioꝛes accedere mẽ te non ventre. hoc ergo diſcernite:aliud eſſe lumen quod illuminatur:aliud quod illuminat. NHam ⁊ oculi noſtri lumina di⸗ cuntur:a vnuſquiſq; ita iurat tangẽs ocu⸗ los ſuper lumina ſua:ſic viuãt lumia mea Vſitata iuratio eſt. Que lumina ſi lumia ſunt:deſit lumẽ in cubiculo tuo clauſo/pa teant ⁊ la ceant tibi. Non vtiq; pñt. Quo⸗ modo ergo iſta in facie que habemus ⁊ lu mina nuncupamus ⁊ quando ſana ſunt et quando patẽt / indigent extrinſecuſ adiu toꝛio luminis:quo ablato ⁊ non illato/ ſa na ſunt/aperta ſunt nec tamen vident: ſie mens noſtra que eſt oculus anime/niſi ve ritatis lumine radietur ⁊ ab illo qui illu⸗ minat nec illuminatur mirabiliter illuſtre⸗ tur: nec ad ſapientiam nec ad iuſticiã po⸗ terit peruenire. Ipſa eſt enim vita noſtra iuſte viuere. Quomodo autem non of⸗ fendit invia:cui non lucet lumen? Ac per hoc in tali via videre opus eſt:in tali via videre magnũ eſt. Ma tobias in facie ocu los clauſos ha bebat/⁊ filius patri manuʒ dabat:pater flio viam pꝛecipiẽdo mon⸗ ſtrabat. Reſpõderunt ergo iudei.Zu de te teſtimoniũ dicis. ZLeſtimoniũ tuum nõ⸗ eſt verum. Videamus quid audiant:au⸗ diamus ⁊ nos:ſed non ſicut illi. Illi contẽ nentes:nos credentes. Illi occidere chꝛi⸗ ſtum volentes:nos per chꝛiſtũ viuere cu⸗ C pientes. ¶ Interim iſta diſtantia diſtin⸗ guat aures menteſq; noſtras:⁊ audiamus quid reſponderit dñs iudeis. Reſpon⸗/ dit ieſus et dixit eiſ: Et ſi ego ð me Al .· de me⸗ teſtimonin perhibeo verum eſtte w ſtimoniũ meum: Quia ſcio vnde veni ⁊ quo vado.Lumen ⁊ alia demõ ſtrat ⁊ ſeipſum. Accendis lucernam:ver⸗ XxV La. VIII bi gratia :vt queras tunicaʒ:⁊ pꝛeſtat tibi ardens lucerna vt inuenias tunicam. Nũ⸗ quid accendis lucernam:vt videas arden tem lucernaʒ? Lucerna quippe ardẽs/ ido nea eſt ⁊ alia que tenebꝛis operiebantur nudare: ⁊ ſeipſam tuis oculis demonſtra⸗ re.Sic⁊ dñſ chꝛiſtus/⁊ inter fideles ſuos⁊ inimicos iudeos/tanq; inter lucem ⁊ tene bꝛas diſtinguebat:tanq; inter illos quos radio fidei perfũdebat/⁊ illos quoꝝ clau ſos oculos circũfundebat. Nam etiam ſol iſte: ⁊ videntis faciem illuſtrat⁊ ceci. Am bo poriter ſtantes ⁊ faciem ad ſolem habẽ tes illuſtrantur in carne:ſed non ambo il⸗ luminantur in acie. Vidcet ille:ſed ille nõ videt. Ambobus ſol pꝛeſens eſt.ſed pᷣſen te ſole vnꝰ abſens.Sic ⁊ ſapientia dei ver bum dei dñs ieſus chꝛiſtus vbiq; pꝛeſens eſt:quia vbiq; eſt veritas:vbiq; eſt ſapiẽ⸗ tia. Intelligit quis ĩ oꝛiente iuſt iciam:in telligit alius in occidente iuſticiam Mun quid alia eſt iuſticia quam ille intelligit: alia quã iſte? Separati ſũt coꝛꝑe:⁊ ĩ vno habent acies mentium ſuarum. Quã vi⸗ deo iuſticiam hic cõſtitutus ſi iuſticia eſt: ipſam videt iuſtus neſcio quot manſioni⸗ bus a me carne ſeiunctus: ⁊ ĩ illius iuſti⸗ cie luce coniũctus.Ergo teſtimoniũ ſibi ꝑ hibet lux:aperit ſanos oculos:⁊ ſibi ipſa teſtis eſt vt cognoſcatur lux. Sʒ quid agi mus de infidelibus? Nunquid illis nõ eſt pꝛeſens? Eſt pꝛeſens ⁊ illis: ſed quibus eam videant/oculos non habent coꝛdis. Audi de illis ex euangelio ipſo pꝛolatam ſententiam. Et lux lucet in tenebꝛis: æ te⸗ Johan.j. nebꝛe eaʒ non compꝛehenderũt. Ergo ait dſs ⁊ verum ait.Et ſi ego de me teſtimo⸗ niũ perhibeo:veruʒ eſt teſtimoniũ meuʒ. Quia ſcio vnde veni ⁊ quo vado. Patreʒ volebat intelligi:patri gloꝛiam dabat ſili⸗ us.Equalis gloꝛificat eum a quo eſt miſ⸗ ſus:qᷓ;dtum debet homo gloꝛificare euma quo eſt creatus? Scio enim vnde veni ꝛ q vado.i¶ Iſte qui in pꝛeſentia vobis loq⸗ D tur / habet qð non deſeruit: ſed tamen ve nit. Non enim veniẽdo inde diſceſſit: aut redeundo nos reliquit. Quid miramini? Deus eſt. non poteſt hoc fieri/ſed ab ho⸗ mine. non poteſt hoc fieri / ab ipſo ſole. Quãdo pergit ad occidenteʒ/deſerit oꝛi entem:⁊ donec oꝛiturus redeat ad oꝛien⸗ tem / non eſt in oꝛiente: Dñs autem noſter 0 ij Johan. j. Joh. Tract. XXXV Ca. VIII ieſus chꝛiſtus ⁊ venit ⁊ ibi eſt:⁊ redijt ⁊ H eſt. Audi ipſuʒ euangeliſtam alio loco di centem: ⁊ ſi potes cape.ſi non potes crede Deum inquit nemo vidit vnq; niſi vnige⸗ nitus filius qui eſt in ſinu patris:ipſe enar rauit. Non dixit fuit in ſinu patris: quaſi veniendo deſeruerit ſinuʒ patris. Hic lo⸗ quebatur:⁊ ibi ſe eſſe dicebat.QOui ⁊ hinc Mat. xxviij · diſceſſurus quid dixit? Ecce ego vobiſcũ ſum omnibus diebus vſq; ad ↄſummatio⸗ nem ſeculi.Ergo verum eſt teſtimoniũ lu minis ſiue ſe oſtendat ſiue alia: Quia ſine lumine non potes videre lumen: ⁊ ſine lu mine nõ potes videre quodlibʒ aliud qdᷣ non eſt lumen. Si idoneũ eſt lumen ad de monſtranda ea que non ſunt lumina: nun quid in ſe deficit?: Nunquid ſe non aperit ſine quo alia patere non poſſunt? Locutꝰ eſt pꝛopheta verum:ſed vnde haberet ni⸗ ſi de fonte hauriret? Locutus eſt iohãneſ verum:ſed vnde locutus eſt/ipſum inter⸗ roga. MNos inquit de plenitudine eius ac⸗ cepimus.Ergo idoneus eſt dñs noſter ie⸗ ſus chꝛiſtus:qui ſibi perhibebat teſtimo⸗ nium.Sed plane fratres mei:in nocte hu⸗ ius ſeculi audiamus ⁊ pꝛophetiam inten⸗ te.Modo enim ad fragilitatem noſtrà no cturnaſq; coꝛdis noſtri intimas tenebꝛas: humilis voluit venire dñs noſter.hHomo venit contẽnendus ⁊ honoꝛandus: venit negandus ⁊ confitendus. Contemnẽdus et negandus a iudeis:honoꝛandus ⁊ con⸗ fitendus a nobis. Judicandus iniuſte:iu⸗ dicaturꝰiuſte.Talis g̊ venit:vt opoꝛteret ei lucernã teſtioniũ phibere.Nũ quid opꝰ cerat vt iohanneſ tanq; lucerna perhiberet teſtimoniũ diei:ſi dies ipſe ab inſirmitate noſtra poſſet videri: Sed non poteramus Inflrmus factus eſt infirmis. per infirmi⸗ tatem ſanauit infirmitatem: Per moꝛtalẽ carnem carnis abſtulit moꝛtem. De coꝛpo re ſuo collyrium fecit luminibus noſtris. E ¶ Quia ergo dominus venit ⁊ in nocte ſe culi adhuc ſumus:opoꝛtet vt ⁊ pꝛopheti⸗ as audiamus. MNam de pꝛophetia conuin⸗ cimus contradicentes paganos: Quid ẽ chꝛiſtus dicit paganus? Cui reſpondemꝰ Quem pꝛenũciauerunt pꝛophete Et ille Qui ꝓphete:? Recitamꝰ eſaiã/danielem/ hieremiã/alios ſctõs ꝓphas.dicimꝰ quI longe ante illum venerint.qᷓ;to temꝑè ad⸗ uentum eiuſ pꝛeceſſerint.hoc ergo reſpõ demus. Pꝛeuenerunt eum pꝛophete:pꝛe⸗ dixerunt eum eſſe venturum Reſpondet aliquis eoꝛum. Qui pꝛophete? Mos reci⸗ tamus:qui nobis quotidie recitantur. Et ille.Qui ſunt hi pꝛophete? Nos reſpon⸗ demus.Qui ⁊ pꝛedixerunt ea:que ſieri vi demus.Et ille. Vos inquit vobis iſta ſin xiſtis. Vidiſtis ea fieri: ⁊ q̃ſi ventura q̃ pᷣdicta ſũt eſſent/in libꝛis quibꝰ voluiſtis ↄſcripſiſtis.Hic cõtra inimicos paganos: occurrit nobis alioꝛum teſtimoniũ inimi⸗ coꝛum. Pꝛoferimus codices a iudeis:⁊ re ſ pondemus. Hempe ⁊ vos ⁊ illi/fidei no⸗ ſtre eſtis inimici:ideo ſparſi ſunt per gen⸗ tes vt alios ex alijs conuincamꝰ inimicis CLogex eſaie pꝛoferatur a iudeis: videa⸗ mus ſi nõ ibi lego. Sicut ouis ad ĩmolan⸗ Eſaie.liij. dum ductus eſt: ſicut agnus coꝛam ton⸗ dente fuit ſine voce:ſic non aperuit os ſu⸗ um. In humilitate iudicium eius ſublatũ eſt. Liuoꝛe eius ſanati ſumus.Omnes vt oues errauimus:⁊ ipſe traditus eſt ꝓ pec catis noſtris. Ecce lucerna vna.Alia pꝛo⸗ feratur. Pſalmus aperiatur: etiam inde p dicta paſſio chꝛiſti recitetur. Foderũt ma põ.xxj. nus meas ⁊ pedes meos:dinumerauerũt omnia oſſa mea. Ipſi vo conſiderauerunt me:diuiſerunt omnia veſtimenta mea: et ſuper veſtimentum meum miſerunt ſoꝛtẽ. Apud te laus mea:in eccleſia magna con⸗ fiteboꝛ tibi. Cõmemoꝛabunt᷑ ⁊ conuerten- tur ad dñm: vniuerſi fines terre. Et ad⸗ oꝛabunt in conſpectu eius vniuerſe patrie gentium:quia dñi eſt regnum ⁊ ipſe domi nabitur gentium. Erubeſcat vnus inimi⸗ cus: quia codicem miniſtrabat alius inimi cus. Sed ecce de codicibꝰpꝛolatiſ/ab vno inimico alterum vici:⁊ ipſe qui mihi codi cem pꝛotulit non relinquatur. Ab illo pꝛo feratur: vnde ⁊ ipſe vincatur. Lego aliuʒ pꝛophetam:⁊ inuenio dñm loq uentem ad iudeos. Non eſt mihi voluntas in vobis alachie. dicit dominus/nec accipiam ſacrificiũ de manibus veſtriſ:quõ ab oꝛtu ſolisvſq; ad occaſum ſacrificium mundum offertur no mini meo. Non venis iudee ad ſacriſiciuʒ mundum? Conuinco te immundum. Ec⸗ ce ⁊ lucerne perhibẽt teſtimoniũ diei po pter inſirmitateʒ noſtram: quia diei clari⸗ tatem tolerare ⁊ videre non poſſumꝰ. Nã et noſipſi chꝛiſtiani:in comparatione qui⸗ dem infidelium lux iam ſumus. Vnde di⸗ ipen — i „ »„ ni 1 Gi 4 =WS Palachie⸗ — — a — . cit apoſtolus. Fuiſtis enim aliquando te⸗ nebꝛe nunc autem lux in dño: ſicut ſilij lu⸗ cis ambulate. Et alibi dixit. Mox pꝛeceſ⸗ ſit dies autem apꝛopinquabit: abij ciamꝰ ergo opera renebꝛarum induamur arma lucis:ſic vt ĩ die honeſte ambulemus.Ta men quia in comparatione illius lucis ad quam venturi ſumus/adhuc nox eſt etiaʒ H dies in quo ſumus:audi petrum apoſtolũ Delataʒ dicit domino chꝛiſto voce ð ma⸗ gnifica poteſtate. Tu es filius meus dile⸗ ctus:in quo bene complacui.hanc voceʒ inquit nos de celo audiuimus delataʒ:cũ eſſemus cum illo in monte ſancto.Sed qꝛ nos non ibi fuimus ⁊ iſtam vocem de celo tunc non audiuimus:ait ad nos ipſe petrꝰ Et habemus certioꝛem pꝛopheticum ſer⸗ monem. Pꝛeuidens enun dominus ieſus chꝛiſtus unpios quoſdam futuros qui mi raculis eius calumniarentur magicis arti⸗ bus ea tribuendo:pꝛophetas ante pꝛemi⸗- ſit. Nunquid enim ſi magꝰ erat ⁊ magicis Artibus fecit vt coleretur: ⁊ moꝛtuus ma⸗- gus erat anteq; natus? Pꝛophetaſ audi o homo moꝛtue ⁊ vermeſcendo calumnio/ſe Pꝛophetas audi:lege:audi quia ante do minũ venerunt. Habemus inquit apoſto⸗ lus petrus certioꝛem pꝛopheticum ſermo nem cui benefacitis attendentes ſicut lu⸗ cerne in obſcuro loco: donec dies luce⸗ ſcat ⁊ lucifer oꝛiatur in coꝛdibus veſtris. Quando ergo dominus ieſus chꝛiſtus ve nerit: ⁊ ſicut dicit apoſtolus etiaʒ paulus: illuminauerit occulta tenebꝛarum ⁊ mani feſtauerit cogitationes coꝛdis vt laus ſit vnicuiq; a deo:tũc pꝛeſente tali die lucer⸗ ne non erunt neceſſarie. Non legetur nobᷣ non requiretur teſtimoniũ iohannis: non ipſo indigebimus euangelio. Ergo omẽs ſcripture tollentur de medio que nobis in pꝛopheta:non aperietur codex apoſtoli: huius ſeculi nocte tanq; lucerne accende⸗ bantur:ne in tenebꝛis remaneremus. Iſtii/ omnibus ſublatis /ne quaſi, nobis luce⸗ ceant indigentibuſ/⁊ ipſis hominibus dei per quos hec miniſtrata ſunt/nobiſcuʒ lu men illud verum clarumq; videntibus: re motis ergo his adiumentis quid videbi⸗ mus? Vnde paſcetur mens noſtra?: Vn⸗ deoee obtutus ille letabitur? vnde erit illud gaudium: quod nec oculus vidit: nec au⸗ lo non recedamus. ¶ Erplicit tractatus triceſimuſq̃n . xtus: Ab eo quod dictuʒ eſt: oo ris audiuit: nec in coꝛ hominis aſcendit: Quid videbimꝰ? Obſecro vos amate me cum: currite credendo mecum: patriam ſu pernam deſideremuſ:ſuperne patrie ſuſpi remus:peregrinos nos eſſe hic ſentiamus OQuid tunc videbimus:dicat nunc euůge⸗ ꝛincipio erat verbum: ⁊ verbuz erat auud deum:⁊ deus erat verbuʒ. Vn⸗ de tibi ros inſperſus eſt ad fonteʒ venies. vnde radius per obliqua⁊ per anfractuo⸗ ſa tibi ad coꝛ tenebꝛoſum miſſus eſt.nudã ipſam lucẽ videbiſ:cui vidende ferendeq; lium. In mundaris: Dilectiſſimi qð ⁊ heſterno cõ⸗ memoꝛaui:iohannes ipſe dicit. Filij dei ſumus:⁊ nondum apwparuit quid erimus. Scimus quia cum apparuerit ſimileſ ei eri mus:quõ videbimus eum ſicuti eſt.Sen⸗ Joh. Tract. xxXVI La. VIII tio veſtros affectus attolli mecum in ſup⸗ na:ſed coꝛpus quod coꝛrumpitur aggra⸗ uat animam:⁊ depꝛimit terrena inhabita⸗ tio ſenſum multa cogitantem. Depoſiturꝰ ſum ⁊ ego codiceʒ iſtum. diſceſſuri eſtis ? vos quiſq; ad ſua. Bene nobis fuit ĩ luce cõmuni:bene gauiſi ſumus:bene exultaiu mus:ſed cum ab inuicem recedimus/ab il ſcdᷣm carnem iudicatiſ: ego non iu dico quemq;: vſq; ad id quod di- ctum eſt:Ego ſum qui teſtimoni/ perhibeo de meipſo:et teſtimoni⸗ imerito 'm intelligentiz ſpiritualem aqle im phibet de meqͥ miſitme pater tuoꝛ libꝛisvniuſ euãgelijſan s iohannes apoſtolus nõ comparatus/altius multoq; ſublimiꝰaliĩis tribus erexit pꝛedicationẽ ſuam:⁊ in euuis erectione etiam coꝛda noſtra erigi voluit Nam ceteri tres euageliſte tanq; cum ho⸗ mine dño in terra ambulabant/de diuini⸗ tate eius pauca dixerunt: iſtum autem qᷓↄſi piguerit ĩ terra ambulare:ſicut ipſo exoꝛ:· o iij 4 oh. Tract. xxxVI Ca. vIII 5 . dio ſui ſermonis intonuit:erexit ſe non ſo tholica autẽ fides ex vtroq; verũ tenens . lum ſuper terram ⁊ ſuper omnem ambitũ qð tenet: ⁊ pᷣdicans qð credit: ⁊ deũ chꝛi hanih. aeris ⁊ celi/ſed ſuper omneʒ etiam exerci ſtum intellexit: ⁊ hoĩem credidit. Vtrũq; tum angeloꝛum/omnẽq; conſtitutionẽ in⸗ enĩ ſcriptũ eſt:⁊ vtrũq; verũ eſt.Si deum viſlibiliũ poteſtatum: ⁊æ peruenit ad euz ꝑ tm̃ dixeris chꝛiſtũ:medicinã negas qua ſa Johan. j. quem facta ſunt omnia/ddicendo. In pꝛin natus es.Si hoĩem tm̃ dixeris chꝛiſtũ:po cipio erat verbum:⁊ verbum erat apð de⸗ tentiã negas qua creatꝰ es. Vtrũq; igitur um:⁊ deus erat verbum. hoc erat in pꝛin tene aia fidelis ⁊ coꝛ catholicũ /vtrũ q; te cipio apud deum. Omia per ipſum facta ne:vtrũq; crede:vtrũq; fideliter cõfitere. ſunt:⁊ ſine ipſo factũ eſt nihil.huic tante Et deus chꝛiſtꝰ eſt: ⁊ hõ chꝛiſtus. Qualis ſublimitati pꝛincipij /etiam cetera ↄgrua deus chꝛiſtus? Equalis patri:vnꝰ cũ pi . pꝛedicauit:⁊ de dñi diuinitate quomodo tre.Qualis hõ chꝛiſtus? De virgine natuſĩ nullus alius eſt locutus: Hoc ructabat: trahẽs de hoĩe moꝛtalitate:nõ trabẽs ini⸗ qð biberat. Non enim ſine cauſa de illo in quitatẽ. Iſti ergo iudei videbant hoĩiem: iſto euangelio narratur: quia ⁊ in conui⸗ nec intelligebãt nec credebãt deũ Atq; in uio ſuper pectus dñi diſcũbebat. De illo ter cetera audiſtis iam quẽadmodũ ei di ergo pectoꝛe in ſecreto bibebat. Sed qð i xerũt. Tu de teipſo teſtimoniũ dicis:teſti ſecreto bibit/ ĩ manifeſto eructauit. VUt H moniũ tuũ nõᷣ eſt ven. ¶ Audiſtis etimm Ueniat ad omnes gentes non ſolũ incarna quid ille reſpõderit:cũ heſterno die lectũ tio filij dei: paſſio ⁊ reſurrectio:ſed etiam eſſet ⁊ ꝓ noſtris viribuſ diſputatũ Hodie qð erat ante incarnationeʒ /vnicus patri: verba eius hec locuta ſunt: vos im car yer bum patris/ coeternꝰ generantiſequas nem iudicatis. JIJdeo inquit mihi dici⸗ Sðð Johan. xiiij lis ei a quo miſſus eſt: ſed in ipſa miſſio⸗ tis: tu de te teſtimoniũ dicis:teſtimonium N ne minoꝛ factus qͥ maioꝛ eſſet pater. Quic tuũ non eſt verũ/quia fſm carnẽ iudicatis quid ergo humiliter poſitũ auditis de do quia deũ non intelligitis:⁊ hoĩem vide⸗ mino ieſu chꝛiſto: ſuſcipite carniſ diſpẽſa⸗ ns.⁊ hoĩeʒ pſequendo /deũ latentẽ offen tionẽ.Cogitate qualis factus eſt pꝛopter ditis:ergo ſᷣ̃m carnẽ iudicatis. Ideo vobᷣ nos non qualis erat vt faceret nos.uic⸗ arrogans videoꝛ:quia ego teſtimoniũ ꝑ⸗ quid autem ſublime ⁊ ſupꝛa omnes crea⸗ hibeo. Ois enĩ homo quando de ſe ꝑhibe turas excelſum atq; diuinũ ⁊ patri equa⸗ re vult teſtimoniũ laudabile:arrogans et 2 le atq; coeternũ de illo audieritis in euan ſuperbus videtur. Ideo ſcriptũ ẽ: Mõ te Pꝛoũ.xxvij gelio poni vel legeritis:ſcitote vos hoc le laudet os tuũ:ſed laudet te os ꝓximi tui R gere qð ad foꝛmam dei pertinet nõ qð ad Sed hoc hoĩ dictũ eſt/ infirmi eni ſumus foꝛmam ſerui: Quia ſi iſtam regulam te⸗ et apud infirmos loqmur: verum dicere 2 nueritis qui capere poteſtiſ:non autẽ om mentiri poſſumus:⁊ ſi veꝝ dicere debemꝰ nes capere poteſtis ſed oẽs credere debe et mentiri tamẽ poſſumꝰ cũ volumꝰ. Lux tis: Si ergo hanc regulam tenueritis ad, meætiri nõ poteſt: Abſit vt ĩ lucis dĩne ſplẽ uerſus calumnias tenebꝛarum hereticar doꝛe:tenebꝛe mẽdacij reꝑiant᷑. Loqueba⸗ tanq; in lumine ambulantes ſecuri pugna tur ille tanq; lux.lo quebat᷑ tanq; veritas: bitis. Hon eni defuerũt qui ſola euange-⸗ ſed lux ĩ tenebꝛis lucebat ⁊ tenebꝛe eã nõ lica teſtimonia legẽdo ſectarent᷑ que ð hu compᷣhenderũt. Ideo ſᷣm carnem iudica⸗ militate chꝛiſti poſita ſunt: qui aduerſus bant Vos inquit ſᷣm carnẽ iudicatis:ego ea teſtimonia que de diuinitate eius locu nõ iudico quemqß Mon ergo iudicat ta ſunt ſurdi fuerũt. Jõ ſurdi vt malever⸗ quemq; dñs A Aſtꝰ? Monne ipſe eſt boſi. Itẽ quidam illa ſola attendẽtes que quem coufitemur reſurrexiſſe tertia die: de dñi ſublimitate dicta ſũt:etia ipſi miaʒ aſcendiſſe ĩ celũ / ibi ſedere ad dexteram eius qua homo factus eſt ꝓpter nos⁊ ſi le patris:inde eſſe venturũ ad iudicãdos vi gerunt nõ crediderũt.⁊ ab hoĩbꝰ inducta uos ⁊ moꝛtuos? Nonne ipſa eſt fides nr̃a atq; falſa eſſe putauerũt: ↄtendeẽtes deuxy ð qua dicit apłs. coꝛde creditur ad iuſti-⸗ tmmodo fuiſſe dñm noſtꝝ chꝛiſtũ:nõ etiã ciam:oꝛe autẽ cõfeſſio fit ad ſalutẽ?: Ergo ꝰ hoĩem.Alij ſic alij ſic:vtriq; in erroꝛe.Ca⸗ quãdo iſta ↄfitemur:cõtra dñm loqmur? — —.— . 6ðJL — =☛ — — — — Timo. iiij — —— V N — — — — — — dꝛou tx 4 . . Johan. iij. Nos dicimꝰ venturũ iudicẽ viuoꝝ ⁊ moꝛ tuoꝝ:ipſe autẽ dicit/ego nõ iudico quẽqᷓ; id eſt.modo:ſicut dicit alio loco: ego non veni vt iudicẽ mundũ ſed vt ſaluũ faciaʒ mũdũ:nõ iudiciũ ſuũ negãdo ſed differẽ do: Aut certe quia dixerat:vos ſᷣm carnẽ iudicatis:ita ſubiũxit:ego ñ iudico quẽqᷓ; yt ſubaud iaſ/vᷣm carnẽ. Nullus ergo nobᷣ contra fidem quã tenemꝰ ⁊ annũciamꝰde iudice chꝛiſto ſcrupulus dubitatiõis ĩ coꝛ⸗ de remaneat. Aenit chꝛiſtꝰ ſed pꝛimo ſal uare poſtea iudicare:eos iudicãdo in pe/ nam qͥ ſaluari noluerũt: eos ꝑducẽdo ad vitã qui crededo ſalutẽ nõ reſpuer̃t. Pꝛi⸗ peccatoꝛes ⁊ oĩino neminẽ eſſe imunem a ma ergo diſpẽſatio dñi nr̃i ieſu chꝛiſti me⸗ dicinalis ẽ nõ iudicialis.Nã ſi pꝛimo ve⸗ niſſet iudicaturꝰ:neminẽ inueniſſer cui pᷣ⸗ mia iuſticie redderet.Qꝛ ergo vidit omẽſ moꝛte peccati:pꝛius erat eius mia pꝛogã⸗ —2 da: ⁊ poſt exercendũ iudiciũ. Quia ð illo cantauerat pſalmus.AMiĩiam ⁊ iudiciũ can tabo tibi dñe. Non eni iudiciũ ait ⁊ miaʒ. Mã ſi pꝛimo eſſet iudiciũ:nulla eſſet mia: Sed pꝛimo mĩa/ poſtea iudiciũ. Que eſt pꝛimo mĩa? Creatoꝛ hoĩs/hõ eſſe dignatꝰ eſt:factꝰẽ qð fecerat:ne piret qð fecerat. Quid huic mĩe addipoteſt? Et tamẽ ad⸗ didit. Parũ fuit ei hoĩem fſieri.ſed etiã ab hoibuſ repꝛobari. Parũ fuit repꝛobari/⁊⸗ . K Philippen.ij exhonoꝛari:Parũ erat exhonoꝛari/⁊ occi di. Sed hoc paꝝ eſt/moꝛte crucis: NHam⸗ cũ eius obediẽtiã vſq; ad moꝛtẽ factã cõ⸗ mendaret apłs:parũ illi fuit dicere:factꝰ obedienſ vſq; ad moꝛtẽ:nõ enĩ qualecũq; moꝛtem:ſed addidit/moꝛtẽ auteʒ crucis. Illa moꝛte peius mihil fuit:int᷑ oĩa genera moꝛtiũ.Deniq; vbi doloꝛes acerrimi exa⸗ gitant: cruciatus vocatur/a cruce noĩatꝰ. Pendentes eni in ligno crucifixi: clauis ad lignũ pedibus manibuſq; confixi:ꝓdu cta moꝛte necabant᷑.Nõ enĩ cruciſigi hoc erat occidi/ſʒ diu viuebat᷑ ĩ cruce: Nõ qꝛ longioꝛ vita eligebat᷑ ſed quia moꝛs ipſa ꝓtendebat᷑:ne doloꝛ citius finiret᷑:Moꝛi voluit ꝓ nobis:parũ dicimꝰ cruciſigi dig⸗ natus eſt: vſq; ad moꝛtẽ crucis obediens factꝰ. Elegit extremũ ⁊ peſſimũ genꝰmoꝛ tis:qͥ oẽm fuerat ablaturꝰ moꝛtẽ.De moꝛ te peſſima:occidit oẽm moꝛtẽ Peſſima eĩ erat nõ intelligẽtibꝰiudeis:nam a dño ele oh. Tract. xxXxXVI Ta. cta erat. Ipſaʒ eĩ crucẽ ſuã ſignũ habiturꝰ erat:ipſam crucẽ de diabolo ſuꝑato tanqᷓ; tropheũ in frontibꝰ fideliũ poſiturꝰ:vt di ceret apłs.Mihi autẽ abſit gloꝛiari niſi in cruce dñi nf̃i ieſu chꝛiſti:p quẽ mihi mun⸗ dus cruciſixus eſt ⁊ ego mũdo. Mihil erat tunc in carne intolerabiliꝰ:nihil eſt nũc in fronte gloꝛioſiꝰ.Quid ſeruat fideli ſuo:qͥ talem honoꝛẽ dedit ſupllicio ſuo? heniq; modo in penis reoꝝ non eſt apud rhoma⸗ nos. Vbi eni dñi crux honoꝛata eſt:puta⸗ tum eſt qð ⁊ reus honoꝛaret᷑ ſi cruciſigere⸗ tur. Qui ergo ideo venit/neminẽ iudica⸗ uit:et mala paſſus eſt. Pertulit iniuſtum iudiciũ:vt ageret iuſtũ.Sed ĩ eo quod ꝑ tulit iniuſtum: mie fuit. Deniq; ita humi⸗ lis factus eſt:vt perueniret ad crucem.di⸗ ſtulit quidem potentiã:ſed publicauit mi ſericoꝛdiã. Vnde diſtulit potẽtiã? Quia de cruce noluit deſcendere:qui potuit de ſepulchꝛo reſurgere. Vñ publicauit miſe ricoꝛdiã? Quia pendens ĩ cruce dixit.Pa ter ignoſce illis:quia neſciũt quid faciũt Siue ergo ꝓpter hoc quia non venerat iu dicare mũdũ ſʒ ſaluare mũdũ/dixit:ego non quemq; iudico.ſiue quẽadmodũ cõ⸗ memoꝛaui quõ dixerat/voſ pᷣm carnẽ iudi catis:addidit: ego ñ iudico quemq;: vt in telligamꝰ xpᷣm nõ ſᷣm carnẽ iudicare ſicut ab hoĩb' iudicatꝰ ẽ. Hã vt agnoſcatis iã: iudicẽ xpᷣm: audite qð ſeqᷣtur. Et ſi iudi co ego ingicin meum verũ eſt habes ⁊ iudicẽ.Sʒ agnoſce ſaluatoꝛẽ:ne ſentiaſ iudicẽ̃.Quare aũt dixit iudiciũ ſu um verũ eſſe: jt ſed Dixi vobis O nia ſol . —— 7 — 52. ☛☚n frẽs:qꝛ iohãnes iſte euãgeliſta ſctũs mul tũ alte volat. Vix eſt eũ mẽte compᷣhẽde re.Mpyſteriũ aũt altius volantis: opꝰ eſt vt cõmemoꝛẽ charitati vrĩe. Et apud eʒe⸗ Eʒzechiel.j. chielẽ ꝓphetã in apocalypſi ipſiꝰ iohãnis Apocal.iiij. ciꝰ ẽ h̊ euãgeliũ cõmemoꝛat᷑ alal qdrupeſ hñs qᷓttuoꝛ ꝑſonas:hoĩs:vituli:leonis:aqͥ le. Qui añ nos ſcripturaꝝ ſcãruʒ myſteria tractauerũt:pleriq; in h̊ aĩali: vel potius in his animalibus quattuoꝛ euangeliſtas intellexerunt Leoneʒ ꝓ rege poſitũ:quõ videtur leo rex eſſe quodãmodo beſtiarũ „ Gal. vj. Ecce pꝛopter potentiam ⁊ terribilem foꝛtitudi⸗- nem. HhHec perſona tributa eſt mattheo:qꝛ in generationibꝰ.domini/regum ſeriem ꝓ o iiij uinitate eius perpauca locuti ſunt tanq; i terra cum illo ambulantes. Reſtat aquila ipfe eſt iohannes ſublimiũ pꝛedicatoꝛ: et lucis interne atq; eterne fixis oculis con- teumplatoꝛ. Dicuntur enim ⁊ pulli aquila⸗ rum a parentibus ſic pꝛobari:patris ſcilicʒ vngue ſuſpendi ⁊ radijs ſolis opponi.qͥ ſfi· £ vngue vimirtitur ſ Add boc reſpondeo.Multi heretici abun⸗ Joh. Tract. XXVI ſecutus eſt: quemadmodũ eſſet dominus per ſtirpem regiam de ſemine dauid regi Lucas autem quõ cepit a ſacerdotio ʒza⸗ charie ſacerdotis/facienſ mentionem pau- tris iohannis baptiſte: vitulo deputatus ẽ quia magna victima vitulus erat in ſacri- ſicijs ſacerdotum. Marco homo chꝛiſtus merito aſſignatus eſt: quia neq; de regia poteſtate aliquid dixit/neq; de ſacerdota li cepit:ſed tantum ab homine chꝛiſto ex. les ſecum poſ angerent Quc coegit vt etiam nos minimi ⁊ q́;dtũ ad nos pertinet pꝛoꝛſus indigni/q́;tum autem ad oꝛſus eſt. hi omnes pꝛope de terrenis.id eſt. de his que in terra geſſit dominus no⸗ ſter ieſus chꝛiſtus non receſſerunt:De di⸗ me contemplatus fuerit filius agnoſcitur. Si acie palpitauerit:tanq; adulterinuſ ab ſublimia loqui debuit:qui eſt aquile com paratus.Et tamen etiam nos humi repen tes / infirmi ⁊ vix vllius momenti inter ho mines/audemus tractare iſta ⁊ iſta expo⸗ nere.Et putamus noſ aut capere poſſe cũ cogitamus aut capi dum dicimus. Qàuare iſta dixi? Foꝛte enim poſt hec verba qᷣſ mihi iuſte dicat: pone ergo codiceʒ.qð ex cedit menſuram tuam: quid ſumis in ma- num tuam? quid ei cõmittis linguaʒ tuã: dant:⁊ ad hoc eos deus abundare permi⸗ ſit ne ſemper lacte nutriamur: ⁊ ĩ bꝛuta in⸗ fantia remaneamus. Quia enim non intel lexerunt quomodo cõmendaretur diuini tas chꝛiſti:ſapuerunt ſicut voluerunt.Nõ autem recte ſapiendo: fidelibꝰ catholicis queſtiones moleſtiſſimas intulerunt. Ce⸗ perunt exagitare⁊ fluctuare coꝛda fideliũ noſtri ieſu chꝛiſti non ſoluʒ legerant ĩ euẽ gelio ſed etiaʒ intellexerant: vt contra ar Jam tunc neceſſitas facta eſt ſpiritualibꝰ ma diaboli chꝛiſti arma pꝛoferrẽt: ⁊ ð chꝛi ſti dĩnitate aduerſus falſos fallaceſq; do⸗ ctoꝛes q;tum poſſent viribꝰapertiſſima cõ flictatione pugnarent:ne cuʒ ipſi tacerẽt: alij perirent.Quicunq; enim ſenſerunt do am ergo videte qus La. VIII minũ noſtrum ieſum chꝛiſtum aut diuerſe ſubſtantie eſſe q; pater eſt. aut tantuʒ eſſe chꝛiſtum ſolum vt ipſe ſit pater /ipſe ſit fili us / ipſe ſit ſpirituſſanctus:quicunq; etiam ſentire voluerunt homineʒ fuiſſe ſolũ / nõ deum factũ hominẽ᷑. aut ita deũ vt in ſua diuinitate mutabilem: aut ita deuʒ vt nõ cet hominem:a fide naufragauerũt ⁊ ð poꝛ tu eccleſie ꝓiecti ſunt:ne inquietudie ſua naues ſecum poſitas frangerent Que res illius miſericoꝛdiã in aliquo diſpenſatoꝝ mus qð aut intelligatis mecumq; gaudea dendo ſecuri in poꝛtu maneatis.Dicaʒ er goſcapiat qui poteſt:credat qui non po- teſt. Tamen dicam quod ait dominꝰ:ꝛvos ſᷣm carnem iudicatis ego nõ iudico quẽ aut modo aut ᷣm carnem. Sed ⁊ ſi ego iu⸗ dico:iudicium meum veruʒ eſt. Quare in dicium meum verum eſt? Quia ſolus non ſum inquit:ſed ego ⁊ qui miſit me pater. 7 uid ergo domine ieſu? Si ſolus eſſes falſum eſſet iudicium tuum:⁊ ideo verum iudicas quia ſolus non es/ſed tu ⁊ qui te miſit pater. Quid reſponſurus ſum:ipſe reſpondeat. Verum eſt inquit iudiciũ me um. Quare: quia ſolus non ſum.ſed ego⁊ eius numero conſtituti: non vobis tacea⸗ tis:aut ſi intelligere nondumvaletis/cre-⸗ qui miſit me pater mecuʒ eſt. Si tecum ẽ: quomodo te miſit:Et te miſit:⁊ tecum eſt Ita ne ⁊ miſſus non receſſiſti: ita ne ⁊ ad nos veniſti:⁊ ibi mãſiſti? Quomodo iſtud creditur:quomodo capitur? Ad hec duo reſpõdeo.Quomodo capitur/recte dicis Quomodo creditur /non recte diciſ. Im⸗ mo ideo bene creditur:quia non cito capi tur. Mam ſi cito caperetur: non opus erat vt crederetur quia videretur. Ideo cre- dis quia non capis.Sed credendo ſis ido neus vt capias. HNam ſi non credis/nunqᷓ; capies:quia minus idoneꝰ remanebis.Fi viris qui aliquid ſᷣm diuinitatem domini des ergo mundat te:vt intellectus imple⸗ at te. Verum eſt inquit iudicium meum: quia ſolus nõ ſum:ſed ego ⁊ qui miſit me pater. Ergo domine deus noſter ieſu chꝛi ſte:miſſio tua: incarnatio tua eſt. Sic vi⸗ deo:ſic intelligo. Poſtremo ſic credo: ne arrogãtie ſit dicere ſic intelligo. Pꝛoꝛſus et hic ẽ dñs nr ieſus xpᷣs Immo hic erat S 1 Zoh. Tract. xxXVI LCa. VIII — — ☛ St N⸗ » .„ -· 4 *9 põ.cxxxviij Hiere.xxiij ſᷣm carnem:modo hic eſt ᷣm diuinitatem: et cum patre erat ⁊ a patre non receſſerat Quod ergo dicitur miſſuſ veniſſe ad nos: incarnatio ipſiꝰ cõmẽdat᷑.qꝛ pr̃ nõ ẽ incar natꝰ. Nã ſabelliani dicti ſũt quidã hereti ci qui vocantur ⁊ patripaſſiani:qui dicũt ipſum patreʒ paſſum fuiſſe. Holi tu catho lice.Si enim fueris patripaſſianuſ:nõ eriſ ſanus.Ergo intellige miſſionem filij noĩa tam/incarnationeʒ filij. Patrem autẽ in⸗ carnatum eſſe non credas.Sed ⁊ a filio in carnato patrem receſſiſſe non credas. AR⸗ le carnem poꝛtabat:ille autẽ cuʒ filio erat Si in celo pater/in terra filius: quomodo pater cum filio erat? Quia ⁊ pater ⁊ filius vbiq; erant. Non enim ĩ celo ſic eſt deus: vt non ſit in terra. Audiilluʒ qui volebat fugere iudicium dei:⁊ non ĩiueniebat qua Quo ibo inquit a ſpiritu tuo:⁊ a facie tua q̊ fugiã? Si aſcendero in celum tu ibi es. De terra erat queſtio:audi quod ſequit᷑. Si deſcendero in infernũ ades. Si ergo et in infernũ dicitur ꝙ aſſit:quid rerũ re⸗ manet vbi non ſit? Vox enim dei eſt apð pꝛophetaʒ . Celum ⁊ terram ego impleo. Vbiq; ergo eſt:qui nullo clauditur loco. Moli ab illo auerti:⁊ tecum eſt. Si vis ad eum peruenire:noli piger eſſe amare. Mõ enim pedibus ſed affectibꝰ curris:vno lo⸗ co manens venis / ſi credis ⁊ diligis.Er⸗ go vbiq; eſt. Si vbiq; eſt: quomodo cũ ſi⸗ lio non eſt. Ita ne cum filio non eſt:qui ſi credis ⁊ tecum eſt? Vnde ergo verum eſt iudicium eius:niſi quia verus eſt filius?⸗ Hoc enim dixit. Et ſi iudico verũ eſt iudi cium meum: quia ſolus non ſum ſed ego ⁊ qui miſit me pater. Tanq; diceret. Veruʒ eſt iudicium meum:quia filiꝰdei ſum. Vn de pꝛobas: quia filius dei es: Quia ſolus non ſum:ſed ego ⁊ qui miſit me pater. S¶ Exrubeſce ſabelliane.Audis filium: au⸗ dis patrem. Pater pater eſt: Filius filius eſt. Mon dixit ego ſuʒ pater ⁊ egoipſe ſuʒ filius:ſed ſolus non ſum inquit.Quare ſo lus non es? Quia mecum eſt pater. Ego ſum:⁊ qui me miſit pater. Audis ego ſum et qui me miſit. NHe perdas perſonam. di⸗ ſtingue perſonas / diſtingue intelligentiaʒ noli ſeparare perſidia: ne iterum quaſi fugiens caribdim in ſcillam incurras. Vo rabat enim te gurges impietatis ſabellia⸗ noꝛum:vt diceres ipſum eſſe patrẽ qui eſt ſcriptum eſt: quia duorum ho/ ſum qui teſtimonin phibeo? ipſo:et teſtimoniũ perhibet de me q miſit me pꝛ.Expoſuit ilł ⁊ legẽ:ſi in⸗ filius. Modo didiciſti/ſolus non ſum: ſed ego ⁊ qui miſit me pater. Agnoſcis qꝛ pa⸗ ter pater eſt: ⁊ filius ſilius eſt. Gene agno ſcis:ſed noli dicere:pater maioꝛ eſt/ſilius minoꝛ eſt. Noli dicere pater aurum eſt:ſfi⸗ lius argentum eſt. Vna ſubſtantia ẽ/ vna diuinitas:vna coeternitas: ꝑpfecta equali tas:diſſimilitudo nulla. Nam ſi tmmodo alterum credideris eſſe chꝛiſtum:non euʒ qui pater ẽ: ⁊ ĩ aliquo tamen diſtantẽ ᷣm naturam eſſe putaueris: a caribdi quidez euaſiſti:ſed in ſcilleis ſcopulis naufraga⸗ ſti. In medio nauiga: vtrunq; ꝑiculoſum latus euita. Pater pater eſt:filius filius ẽ Jam dicis pater pater eſt:filius filius eſt. bene periculum abſoꝛbentis gurgitis eua ſiſti. Quid vis ire in alteram partem:vt di cas aliud eſt pater:filius aliud: Alius eſt recte dicis:aliud non recte:Aliuſ enim fi⸗ lius/quia non eſt ipſe qui pater:⁊ aliuꝰpr quia non eſt ipſe qui filiuſ. Non tamẽ ali ud ſed hocipſum eſt ⁊ pater ⁊ filiuſ.Quid eſt hocipſum eſt? Vnus deus eſt. Audiſti quia non ſuʒ ſolus.ſed ego ⁊ qui miſit me pater. Audi quomodo credas patrem ⁊ ſi lium. Audi ipſum filium:ego ⁊ pater ſumus. Non dixit pater ego ſum:aut ego et pater vnũ eſt.Sed cum dicit ego ⁊ pat᷑ vnũ ſumuſ:vtrunq; audi/⁊ vnũ⁊ ſumus:⁊ a caribdi ⁊ a ſcilla liberaberis. In duobuſ iſtis verbis.qð dixit vnũ/liberat te ab ar⸗ rio:qð dixit ſumꝰ/liberat te a ſabellio. Si vnũ:non ergo diuerſuʒ.Si ſumus:ergo ⁊ pater ⁊ filius.Sumus enim non diceret ðᷣ vno:ſed vnũ non diceret de diuerſis. Exr⸗ go ideo verum eſt inquit uudicium meum bꝛeuiter vt audias/quia filiuſ dei ſum. Sʒ ſic tibi perſuadeo inquit quia filiꝰdei ſum vt intelligas quia mecum eſt pater. Non ſic ſum filius:vt ipſuʒ deſeruerim. Mõ ita hic ſumvt cum ipſo non ſim:non ita ibi il⸗ le eſt vt mecum non ſit. Yoꝛmam ſerui ac⸗ cepi/ſed foꝛmam dei non amiſi. Solus er⸗ go inquit non ſum:ſed ego ⁊ qui miſit me pater. ¶ Dixerat de iudicio: de teſtimo⸗ hh nio vult dicere. In lege inquit veſtra — minũ teſtimoniũ verum eſt: Ego timonin phibeo deme vnũ Johan. x. Daniel.xiij. Math. xxvj os conuicit. Ergo quia in lege veſtra ſcri⸗ Joh. grati ñ eẽnt Magna eni ãſtio ẽ frẽs mei:⁊ valde mihi videt᷑ in myſterio res eſſe con ſtituta:vbi deus dixit: in oꝛe duoꝛum vel trium teſtium ſtabit omne verbum. Veri⸗ tas queritur per duos teſtes: Ita planc: ſic ſe habet humani genceris conſuetudo. Sed tamen fieri poteſt:vt ⁊ duo mentian tur. Suſanna caſta duobus falſis teſtibus vꝛgebatur. Nunquid quia duo erãt:ideo falſi teſtes non erant? De duobus dicimꝰ aut de tribus:vniuerſus populus mentitꝰ eſt contra chꝛiſtum.Si ergo populus con ſtans ex magna hominũ multitudine/fal⸗ ſus teſtis inuentus eſt:quomodo accipiẽ⸗ dum eſt/ in oꝛe duoꝛum vel trium teſtium ſtabit omne verbum: niſi quia hoc modo per myſterium trinitas cõmendata eſt: In qua eſt perpetua ſtabilitas veritatiſ? Viſ habere bonam cauſam? habeto duos vel tres teſtes:patrem⁊ filium⁊ ſpiritũſanctũ Deniq; quando ſuſanna caſta femina fide liſq; coniũx/duobus falſis teſtibus vꝛge⸗ batur:trinitas illi in conſciẽtia atq; in oc⸗ culto ſuffragabatur. Ala trinitas de oc⸗ culto vnũ teſtem danieleʒ excitauit:⁊ du ptum eſt duoꝛum hominũ teſtimoniũ ve⸗ rum eſſe:accipite noſtrum teſtimoniuʒ ne ſentiatis iudicium. Ego enim inquit non iudico quemq;: ſed teſtimoniũ perhibeo de me.Differo iudicium:non differo teſti moniũ.Eligamꝰ nobᷣ frẽs contra linguas hoĩium:õ ifirmas ſuſpiciões generis hũa⸗ ni / deum iudicem: deum teſtem. Mon enĩ dedignatur teſtis eſſe qui iudex eſt:aut ꝓ mouetur cum ſit iudex:quõ qui teſtis eſt/ ipſe iudex erit. Quare ipſe teſtis? nõ querit aliuʒ vnde cognoſcat qui ſit. Qua re ipſe iudex? Quia ipſe habet poteſtatẽ moꝛtificãdi ⁊ viuiſicãdi:damnãdi ⁊ abſol uendi:in gehennaʒ pꝛecipitãdi ⁊ in celos leuandi:diabolo ↄiungendi ⁊ cum ange⸗ lis coꝛonãdi.Cum ergo ipſe habeat hanc poteſtateʒ / iudex eſt:Quia vo vt te cog⸗ ſcat non querit alium teſtem:qui tunc iu⸗ dicabit te modo videt te. Non eſt vnde il lum fallas:cum ceperit iudicare.Nõ eniʒ adhibes tibi aliquos falſos teſtes:qui iu⸗ dicem iüllum poſſent circũuenire. Quan⸗ do ceꝑit iudicare deus:hoc tibi dicet.Qñ contẽnebas ego videbam.⁊ quando non credebas/ſententiaʒ meaʒ non fruſtrabã. Cract. xxxVI La. VIII differebam non auferebam. Moluiſti au⸗ dire quod pꝛecepi:ſenties quod pꝛedixi. Si auteʒ audiaſ que pꝛecepi/nõ mala ſen ties que pꝛedixi:ſed bona percipies que pꝛomiſi. NRe aliquem ſane moueat qð ait: verum eſt iudicium meum quia ſolus nõ ſum ſed ego⁊ qui miſit me pater:cum ali⸗ bi dixerit. pater ñ iudicat quem; ſed oẽ Johan.v. iudiciũ dedit filio: Jam in eiſdem verbis euangelij diſputauimꝰæ nunc admonemꝰ non hoc iõ dictũ quia pater nõ erit cũ ſi⸗ lio iudicante:ſed quõ bonis⁊ malis in iu⸗ dicio ſolus filius aparebit: in ea foꝛma in qua paſſus eſt ⁊ reſurrexit ⁊ aſcendit in ce ctuum.j. lum.Diſcipulis quiꝓe tunc aſpicientibus aſcendentem vox angelica ſonuit ſic venn et quemadmodũ vidiſtis eum euntem in celum.id eſt.in foꝛma hominis in qua iu⸗ dicatus eſt iudicabit:vt etiam illud ꝓphe ticum impleatur:videbunt in quem pupu gerunt. Cum vo euntibus iuſtis in vitam eternam videbimꝰ eum ſicuti eſt:non erit illud iudiciuʒ viuoꝛum ⁊ moꝛtuoꝛum:ſed pꝛemium tantummodo viuoꝛum. Iteʒ ne quia duoꝛum hominũ teſtimoniũ verum eſt:Et ideo quiſẽ; exiſtimet non fuiſſe il⸗ lam legẽ dei/quia non dictum eſt in lege dei:ſciat ita dictũ eſſe ĩ lege veſtra: tanq;ᷓ diceret quevobiſ eſt data.A qͥ niſi a deo? Sicut dicimus: panem noſtrum quotidia num:⁊ tamen dicimuſ:da nobis hodie. ¶ Explicit tractatus triceſimuſſe⸗ xtus: Incipit tractatus triceſimuſ⸗ ſeptimus: Ab eoc uod dictum eſt: Dicebant ergo: Ubi eſt pater tuꝰ: vſq; ad id quod dictum eſt: et ne/ mo apprehendit eum quia nõdu venerat hora eius: VBog in ſan cto euangelio bꝛeuiter dicit᷑: non bꝛeuiter opoꝛtet exponi vt quod auditur intelligatur Vlerba eniʒ pauca domini ſed magna ſũt Non numero eſtimanda ſed pondere:nec ideo contemnenda quia pauca:ſed ideo querẽda qꝛ magna. Qui affuiſtis heſter⸗ — — A noir a n 6 . 1 8 6 i⸗ gohn 8 1⸗ 12 e Acnun H 1 oni m ſiüt ſer o e⸗ no die audiſtis:vt potuimuſ diſputauimꝰ ex eo ꝙ ait dominus: vos ſᷣm carneʒ iudi⸗ catis:ego non iudico quemq;.Sed ⁊ ſi iu⸗ dico:ego /iudicium meum veruʒz eſt: quia ſolus non ſum ſed ego ⁊ qui miſit me pa⸗ ter. In lege veſtra ſcriptum eſt: quia duo rum hominũ teſtimoniũ verum eſt. Ego ſum qui teſtimonium perhibeo de me:⁊ te ſtimonium perhibet qui me miſit pater. Ex his verbis heſterno vt dixi die / red⸗ ditus eſt ſermo auribus ⁊ mentibus ve⸗ ſtris. hec cum dominus dixiſſet: illi qui audierant:voſ ſᷣm carnẽ iudicatis/mãife⸗ ſtauerunt qð audierunt. Reſponderũt eĩ dño loquenti de deo patre ſuo ⁊ dixerũt. Abk. dixerũt Ubi eſt pater tuus: Patrẽ chꝛiſti car ergo ei ieſus B meum foꝛſitan ſciretis. ur qñ dicit foꝛſitan:non dubitat ſed increpat naliter acceperunt:quia verba chꝛiſti fᷣm carnem iudicauerũt.Erat autẽ qui loque batur in aperto caro:in occulto verbum. homo manifeſtus:deus occultus. Vide⸗ bant indumẽtũ:⁊ ↄtemnebãt indutũ.Cõ temnebant:quia neſciebãt. Neſciebãt:qꝛ non videbant. Non videbant:qꝛ ceci erãt Ceci erant:quia non credebant. Videa⸗ mus ergo:⁊ ad hec dñs quid reſponderit. Vbi eſt inquiũt pater tuus:? audiuimꝰ eĩ te dicere/ſolus non ſum:ſed ego ⁊ qui me miſit pater. NHos ſolũ te videmus:patrem tuũ tecũ non videmus. Quõ te dicis ſo⸗ lum non eſſe:ſed cum patre tuo eſſe? Aut Al. Rñdit oſtende nobis tecũ eſſe patrẽ tuũ.Et do minus.MNunquid me videtis:vt patrem oſtendãvobiſ? Hoc enĩ ſequitur:hoc ſuis verbis ipſe reſpondit:quoꝝ verboꝝ expo ſitionem nos ante pᷣmiſimus. Videte eni quid dixerit. Neq; me ſcitis:neq; pa trem meum . Si me ſciretis:forſitã et patrem meum ſciretis · Dicitis er⸗ go vbi eſt pater tuuſ/quaſi iaʒ me ſciatis. quaſi totum hoc ſim qð videtis. Ergo qꝛ me non noſtis:ideo vobis patrem meum non oſtendo.MÆe quipe hominẽ putatis: ideo patrem meũ hominẽ queritis:qꝛ ſᷣm carnem iudicatis. Quia ergo ᷣm qð vide⸗ tis aliud ſum:⁊ aliud ᷣm qð non videtis. patrem auteʒ meũ loquoꝛ occultus occul tum.pꝛius eſt vt me noueritis:tunc⁊ pr̃eʒ meuʒ ſcietis.Si enim me ſcirctis:⁊ pr̃em Ille qui oĩa ſcit Attende enĩ quõ increpatiue dicatur ip⸗ ſum foꝛſitan:quod videtur eſſeverbũ du⸗ bitationis. Sed dubitationis verbum eſt quando dicitur ab homine:ideo dubitan⸗ re quia neſciẽte.Cũ vo dicitur a deo ver⸗ bum dubitatiõis:cum deum nihil vtiq; la teat:illa dubitatione arguitur inſidelitas non c pinat᷑ dininitas. Homines enĩ ð his ZJoh. Tract. xxXXVII C9. VIII rebus quas certas habent aliqñ increpati ue dubitant.id eſt:verbuʒ dubitatiõis po nunt/cuʒ coꝛde non dubitent. Velut ſi in digneris ſeruo tuo ⁊ dicas.Contẽnis me: conſidera:foꝛſitan dñs tuus ſum. Hinc et apoſtolus ad quoſdam contẽptoꝛes ſuos loquens ait. Puto autẽ ꝙ ⁊ ego ſpiritum dei habeo. Qui dicit puto:dubitare vide „ tur. Sed ille increpabat nõ dubitabat: Et ipſe dñs chꝛiſtus alio loco increpans infi⸗ delitatem futuram generis humani:cũ ve nerit inquit filius hominis putas inueniet Luce.xviij. ſidem in terra? Jam q;tum exiſtimo intel⸗ lexiſtis quomodo ſit poſitum foꝛſitan: ne quis verboꝛum appenſoꝛ ⁊ ſyllabarũ exa⸗ minatoꝛ veluti latine loqᷣ ſciẽs/repᷣhẽdat vᷣbũ qð dixit dei vbũ.⁊ repᷣhẽdendo dei vᷣbũ:non eloqnens ſed mutus remaneart. Quis eni ſic loquitur quomodo loquitur verbum quod erat in pꝛincipio apud de⸗ um? Moli verba iſta conſiderare:⁊ ex his verbis aſſuetis illud verbum met ri velle qð deus eſt. Audis enim verbum ⁊ contẽ nis: Audi deum ⁊ time. In pꝛincipio erat Johan.j. verbum. Tu reuocas ad vſum ſermoci⸗ nationis tue: ⁊ dicis apud te. Quid ẽver⸗ bum? Quid magnũ eſt verbum? Sonat et tranſit. Verberato aere aurẽ percutit:po ſtea non erit. Audi adhuc. Verbum erat apud deum. Manebat:non ſonando trãſ⸗ ibat. Adhuc foꝛte contẽnis? Deꝰ erat ver bum. Apud teipſum o homo cum eſt ĩ coꝛ de tuo verbum:aliud eſt q; ſonus.Sʒ ver bum qðs eſt apud te vt tranſeat ad me: ſo⸗ num quaſi vehiculũ querit. Aſſumit eni,z lum / tranſcurrit aereʒ:venit ad me non re cedit a te.Sonus autem vt veniret ad me receſſit a te:nec perſtitit apud me. Ver⸗ bum enim quod erat in coꝛde tuo:nunqd ſono pꝛetereunte pꝛeterijt? Quod cogita bas dixiſti: Sed vt ad me perueniret qoð apud te latebat/ſyllabas ſonuiſti.Sonus ſyllabarum perduxit ad aurem meam co⸗ ſonum imponit ſe quodãmodo in vehicu⸗- gitatõnẽ tuã. Per aurẽ meã deſcẽdit ĩ coꝛ meũ cogitatio tua:ſonꝰmediꝰ trãſuolauit Joh. Tract. XXXVI Verbum vo illud qð aſſumpſit ſonũ:añq; ſonares erat apud te: quia ſonuiſti/ẽ apð me ⁊ non receſſit a te. oc attende quiſ⸗ . quis es examĩatoꝛ ſonoꝝ. Verbũ dei con temnis:quia verbũ hoĩs non compᷣhẽdis Scit ergo oĩa per quem facta ſunt omnia et tamen dubitãdo increpat: Si me ſcire⸗ tis:forſitan ⁊ patrem meũ ſi ciretise In⸗ crepat infideles. Nam talem ſententiã di xit diſcipulis ſuis:Sed ibi non eſt verbuʒ dubitationis/quia non fuit cauſa increpã de inſidelitatis. Nam quõ dixit iudeis:ſi meſciretis foꝛſitan⁊ patrẽ meum ſciretis: dixit ⁊ diſcipulis ſuis:quando eum philip pus interrogauit imo poſtulauit ⁊ ait:do⸗ Johan. xiiij mie oſtende nobis patrẽ ⁊ ſufficit nobis. Quaſi diceret⁊ ipſe.Te iam nouimꝰ/appa ruiſti nobis/videmuſ te:dignatuſ es elige re nos ſecuti ſumus te:mirabilia tua vidi⸗ mus/verba ſalutiſ audiuimꝰ:pꝛecepta ſu⸗ ſcepimus: ꝓmiſſa ſperamꝰ:multũ nobᷣ cõ⸗ ferre pᷣſentia tua ipſe dignatus es.Sed ta men cum te nouerimꝰ quia patreʒ nondũ nouimus:inflamamur deſiderio uũllius vi⸗ dendi quẽ nondũ nouimꝰ. Ac per hoc qꝛ te nouimus ſed non nobis ſufficit doneca patrem nouerimꝰ: oſtende nobis patreʒ ⁊ Johan. xiiij ſufficit nobiſ.Et dñs:vt ſcirent non ſe noſ ſe qð ſe putabãt iam noſſe:tanto tempoꝛe vobiſcũ ſum ⁊ me neſcitis: Philippe qͥ me videt videt ⁊ patrẽ meũ. HNHunquid habʒ iſta ſentẽtia verbũ dubitatiõis? Nunqͥd dixit:qui me videt foꝛſitan videt ⁊ patrẽ Quare? Quia fidelis audiebat non fidei perſecutoꝛ:ideo non erat dñs increpatoꝛ ſed doctoꝛ. Qui me videt videt ⁊ patrem meũ.Et h:ſi me ſciretis.⁊ patreʒ ſciretis. Tollamus verbũ quo notata eſt inſideli tas audientiũ:⁊ ipſa ſentẽtia eſt. ¶ J he ſterno die cõmendauimꝰ charitati veſtre: et diximus ſentẽtias iohanniſ euangeliſte D quibus nobiſ narrat qð a dño didicit:nec diſcutiẽdas fuiſſe ſi fieri poſſet:niſi hereti coꝛum cõmenta compellerẽt. Bꝛeuiter er go heſterno die inſinuamꝰcharitativeſtre eſſe hereticos qui vocantur patripaſſiani vel a ſuo auctoꝛe ſabelliani. hi dicũt ip⸗ ſum eſſe patrem qui eſt filius: noĩa diuer⸗ ſa vnam vo eſſe perſonam.Cũ vult pater eſt inquiũt.cuʒ vult filius:tamen vnus cẽ. ¶ Iterum ſunti alij heretici qui vocantur arriani. Conſitentur quidem vnicum pa⸗ — tris filium dñm noſtrum ieſum chꝛiſtũ: Jl lum patrem filij:iſtum filium patris.Eum qui pater eſt non eſſe filium:eum qui filiꝰ eſt non eſſe patrem. Confitent᷑ gencratio⸗ nem ſed negant equalitatẽ. Nos.id eſt.ca tholica fides veniens de doctrina apoſto loꝛum/plantata ĩ nobis/per ſeriem ſucceſ ionis accepta/ſana ad poſteroſ trãſmittẽ da:inter vtroſq;.id eſt.inter vtrunq; erro⸗ rem tenuit veritatẽ. In erroꝛe ſabelliano⸗ rum vnus eſt ſolus:Ipſe pater qui filius: In erroꝛe arrianoꝝ alius eſt quidem pa⸗ ter alius filius:ſed ipſe filius non ſolũ ali⸗ us ſed etiam aliud eſt. Zu i medio quid: Excluſiſti ſabellianũ: exclude ⁊ arrianũ Pater pater eſt/filius filius eſt:alius non aliud. Quia ego ⁊ pater inquit vnũ ſumꝰ Sicut etiam heſterno die q́;dtum potui cõ. mendaui. Cum audit ſumus:abſcedat cõ⸗ fuſus ſabellianus. Cum audit vnũ:abſce⸗ dat confuſus arrianus. Gubernet catholi⸗ cus inter vtrunq; ſidei ſue nauigiũ:quõ iã cauendum eſt in vtroq; naufragiũ. Dic er go tu qð dicit euangeliũ:ego ⁊ pater vnũ ſumus. MHon ergo diuerſum quia vnũ:nõ vnus quia ſumus:Pauloante dixit: iudi cium meum verum eſt:quia ſolus nõ ſum ſed ego ⁊ qui miſit me pater. Tanq; dice⸗ ret. Ideo iudiciũ meũ eſt verũ/quia filiꝰ dei ſum:quia verũ loquoꝛ: quia ipſe veri tas ego ſum. Iſti carnaliter intelligentes dixerunt. Vbi eſt pater tuus? odo au⸗ di arriane:neq; me ſcitiſneq; patrẽ meum Quia ſi me ſciretis foꝛſitan ⁊ patrẽ meum ſciretis. Quid eſt ſi me ſciretis ⁊ patrẽ me um ſciretis:niſi ego ⁊ pater vnũ ſumus? Quando vides aliqueʒ alicui ſimilem: in tendat charitas veſtra/quotidiana locu⸗ tio eſt: non ſitvobis arduũ qð eſſe aduer⸗ titis vſitatũ: Quando & vides aliquè ali⸗ cui ſimilem ⁊ noſti tu cui ſimilis ſit: ad⸗ mirans dicis.Quomodo iſte homo ſimił eſt illi homimi? ſipoc non diceres:niſi duo eſſent. Hic ille qui euʒ ignoꝛat cui tu iſtũ ſimileʒ dicis. Ita ne inquit ſimił eſt. Et tu ad eũ.Quid enĩ: Tu illũ ñ noſti? At ille. Non noui inquit. Jam tu vt illũ quẽ ne⸗ ſcit ei notum facias: ex pꝛeſente quem cernit reſpondes ⁊ dicis.Hunc vidiſti:il⸗ lum vidiſti. Non vtiq; qꝛ hoc dixiſti:vnũ eſſe aſſeueraſti ⁊ duos negaſti: ſed ꝓpter ſimilitudinẽ tale dediſtireſponſum. Iſtũ LCa. vII —.——— Johan. x. Johan. x: . 4 ll 0 di 1 N H noſti æillu noſti: valde eni ſimilis eſt a ni⸗ 9 hil diſtat oĩino.Hinc ⁊ dñs.Si me inqt ſci x retis ⁊ patrẽ meũ ſcirens: Mon qꝛ pater ta filius:ſed quia patri ſimilis eſt filius.Eru t beſcat arrianus. Oꝛatias dño qꝛ ⁊ ipſe ar e rianus receſſit ab erroꝛe ſabelliano: æ⁊1 non * eſt patripaſſianꝰ. Non dicit ipſum patreʒ ⸗ indutũ carne veniſſe ad hoĩes/ipſum eſſe ne⸗ paſſum:ipſum reſurrexiſſe: ⁊ quodãmodo R ad ſe aſcẽdiſſe.hoc ñ dicit. Agnoſcit me⸗ ne cum patrẽe patrẽ eſſe: ⁊ filiũ ſihũ eſſe. Sed =”ZM o frater euaſiſti illud naufragiũ: quare tẽ l dis in alterũ? Si pater pater eſt:ſilius fili⸗ k us eſt.Quare dicis fimilem? quare diuer . ffõfülſuumæz quare aliã ſubſtantiã? Si diſſimilis W Johan.xiiij eſſet:nunquid diceret diſcipulis ſuis:qui NN mnme videt videt 1 patre:? Hunqͥd dicerʒ iu 0. deis:ſi me ſciretis ⁊ patrem meũ ſciretis? ſcc Vnde hoc verũ eſſet:niſix illud veꝝ:ego dr E et pater vnũ ſumus:? ¶ Hec verba lo⸗/ dut cutus eſt in gaʒophilatio: docens e in templo. aéna ſiducia ſine timoꝛe. Ner Roreich paterer qð nollet:qui nec naſce⸗ n rretur ſi nollet.Deniq; qð ſequit᷑ ⁊; nemo ann aapprehẽdit eum:quia nõdũ vene/ n rat hora eius.Hoc item nõnulli cũ au⸗ n diunt/ſub fato fuiſſe dñm chꝛiſtũ credũt ⁊ ⸗ dicũt. Ecce chꝛiſtꝰ habebat fatũ. O ſi coꝛ 4 tuũ nõ eſſet fatuũ:nõ crederes fatũ.Si fa 4 tum ſicut nõnulli intellexcrũt/a fando di⸗ 8 cctum eſt. id eſt. a loquẽdo:verbũ dei quõ habet fatũ:qũñ in ipſo verbo oĩa ſunt que eun Coõdita ſunt: mMõ eni aliqd deus conſtitu⸗ Nnng. et ibi erat: Quõ ⁊ factus ẽ ⁊ ibi erat?: OQꝛ Nu domus quã edificat inſtructoꝛ pꝛius in ar loo te erat:Et ibi meliuſ erat ſine vetuſtate:ſi auet⸗ ne ruina. Tamen vt oſtendat arteʒ /fabꝛi tali⸗ cat domũ ⁊ ꝓceſſit quodãmodo domꝰ ex ad⸗ domo: Et ſi domus ruat:ars manet. Ita ſnul apud dei verbũ erant oĩa que cõdita ſũt dNo. Quia oĩa in ſapia fecit deuſ:⁊ cũcta nota ſtü fecit. MNõ enĩ quia fecit didicit:ſed qꝛ no⸗ tin uerat fecit. Nobis qꝛ facta ſunt /nota ſũt We. Illi niſi nota eſſent/facta non eſſent.Pꝛe ne⸗ —cCccſſit ergo verbum. Et quid ante verbum nen dei kube oino. Mam ü eſſet aliquid an⸗ ſi, znis. ſ ke/non dictuʒ eſſet: in pꝛincipio erat ver⸗ pnfii Johaͤnis. j. bum:ſed in pꝛincipio factum eſt, verbum. ppter Deniq; de mũdo quid ait moyſes: In pᷣn. gü Beneſis.: cipio fecit deus celum⁊ terrã.Fecit quod factum eſt.Muũ dus factus eſt:⁊ factus eſt Joh. Tract. XxXXVI La. vIII non erat. Si ergo fecit quod non erat:an⸗ te quid erat:? In pꝛincipio erat verbũ. Et vnde celum ⁊ terra? & mĩa per ipſum fa⸗- cta ſunt. Zu ergo ponis chꝛiſtum ſub fato Vbi ſunt fata? In celo inquis: in oꝛdine conuerſiõibꝰſiderum. Quõ ergo fatum habet /per qucʒ factuʒ eſt celum ⁊ ſidera: cum tua voluntas ſi recte ſapies tranſcen dat ⁊ ſidera? An quia noſti chꝛiſti carnem fuiſſe ſub celo: iõ putas ⁊ poteſtatẽ chꝛi⸗ ſti ſubditam celo? Audi ſtulte:nondũ ve⸗ nerat hoꝛa eius: HNon quia cogeret᷑ moꝛi: ſed quia dignaret᷑ occidi. Nouerat enim ipſe quando deberet moꝛi. Intendit om⸗ nia que pᷣdicta ſunt ð illo: ⁊ expectabat fſi niri oia que pᷣdicta ſunt ante eius paſſio⸗ nem futura:vt cuʒ impleta eſſent: tunc ve niret paſſio diſpoſitiõis oꝛdine:non fatali neceſſitate. Deniq; audite vt ppetis. ¶Inter cetera que de illo ꝓphetata ſũt · ſcriptuʒ eſt etiã hoc.Pederũt in eſcã meã fel:⁊ in ſiti mea potauerũt me aceto.Quõ facta ſint/ĩ euangelio nouimꝰ. Pꝛius de⸗ derunt fel:accepit:guſtauit ⁊ deſpuit:Po ſtea in crucè pendens:vt oĩa pꝛedicta cõ⸗ plerent᷑ ait:Sitio:Acceperũt ſpongiã ace to plenam: in arundine ligauerunt ⁊ ad⸗ mouerunt pendẽti. Accepit ille ⁊ ait:Per Johan.xix. fectum eſt. QAuid eſt perfectum eſt? Im⸗ pleta ſunt oĩia:que ante paſſionẽ mes fue rant ꝓphetata.Ergo adhuc qͥd hic facio?⸗ Deniq; poſtea quã dixit perfectum eſt:in clinato capite tradidit ſpiritũ. Nunquid illi latroneſiuxta confixi/quando volue⸗ runt expirauerũt: Tenebant᷑ vinculis car nis:quia non erant creatoꝛes carnis.Cla⸗ uis confixi/diu cruciabant᷑: quia infirmita ti non dñabant᷑.Oñs autem quando volu it:carnem in vtero virginali accepit:Quã do voluit ad hoĩes pꝛoceſſit:qᷓ;diu voluit inter hoĩes vixit.qᷓ;diu voluit a carne di⸗ ſceſſit:hoc eſt poteſtatis non neceſſitatis Hanc ergo hoꝛam ille expectabat non fa- talem ſed opoꝛtunam ⁊ voluntariã:vt pꝛi us oĩia complerentur que ante pãſſionem ipſius compleri opoꝛtebat. Nam quomo⸗ do ſub fati neceſſitate poſitus erat:qͥ alio loco dixit: poteſtatem habeo ponẽdi ani- Johan.x. mam meam: a poteſtatem habeo iterũ ſu⸗ Johan. x mendi eaʒ:? Nemo tollet eã a me:ſed ego⸗ ipſe pono eam a me: iterum ſumo eam. OQſtendit banc poteſtatẽ:quando euʒ iu P 4 Zoh. Tract. XxXXVIII Ca. vVII dei querebãt.Quẽ queritis inquit:Et il⸗ li. Jeſum.Et ille.Ego fum. Qua voce au dita / redierũt retro⁊ ceciderũt. Dicit ali- quiſ.Si hec in illo poteſtaſ erat: quare cũ iudei inſultarent pendẽti⁊ dicerẽt/ſi filiuſ dei eſt deſcẽdat de cruce/non deſcẽdit: vt eis ſuam poteſtatẽ deſcẽdẽdo mõſtraret: Quia patientiã docebat:ideo potentiam differebat.Si enĩ cõmotus ad eoꝝ verba deſcenderet:victus ↄuitioꝝ doloꝛe puta⸗ retur. Pꝛoꝛſus non deſcẽdit: fixus ꝑman⸗ ſit: quando voluit abſceſſurꝰ. Nam quid ei magnũ fuit de cruce deſcẽdere:qᷣ potu⸗ it de ſepulchꝛo reſurgere? Intelligamꝰ er go nos quibus hoc miniſtratũ eſt/potẽti⸗ am dñi noſtri ieſu chꝛiſti occultã tunc ma⸗ nifeſtam futurã in iudicio:de quo dictum eſt. Deus manifeſtꝰ veniet:deus noſter et non ſilebit. Quid eſt manifeſtus veniet⸗ NQuia venit occultꝰ veniet manifeſtꝰ de“ noſter:hoc eſt chꝛiſtuſ:⁊ non ſilebit.Quid eſt non ſilebit? Quia pꝛimo ſiluit. Abi ſi⸗ luit? Quando iudicatus ẽ: Ut etiam ho impleret᷑:qð ⁊ ꝓpha pᷣdixerat.Sicut ouis ad imolandũ ductus eſt:⁊ ſicut agnus co ille non funderet᷑:mũdus non redimeref. Joha. xiiij. ram tondẽte ſe ſine voce:ſic nõ aperuit os ſuũ.Si g&̊ pati nollet/nõ pateret᷑:Si nõ pa teret᷑:ſanguiſ ille nõ funderet᷑.Si ſanguis Agamus itaq; gratias ⁊ poteſtati diuini⸗ tatis:⁊ miſerationi infirmitatis eius:⁊ de occulta potentia quã iudei non nouerant vnde illis modo dictũ eſt: neq; me noſtis neq; patrem meum: et de carne ſuſcepta quã iudei nouerãt ⁊ eius patriam ſciebãt Vude illiſ alio loco dixit:⁊ me ſcitis ⁊ vn de ſim ſcitis. Vtrunq; nouerimus in chꝛi⸗ ſto:⁊ vnde equalis eſt patri:⁊ vñ illo ma⸗ ioꝛ eſt pater. Illud verbum eſt:illud caro Illud deus eſt:illud homo:Sed vnꝰchꝛi⸗ ſtus deus ꝛhbhom. Erplicit tractatus triceſimuſſe/ ptimus: Incipit tractatus triceſi/ muſoctauus: Ab eo quod dictum eſt: Dixit ergo eis ieſuſ:Ego vado et queritis me:vſq; ad ignod di — ctum eſt: Dixit eis ieſus: Principi elij que pᷣ̃ceſſit hodie nam ita ↄcluſa erat: quia locutus eſt do- cens ĩ gaʒophilatio dñs que voluit ⁊ luue audiſtis:⁊ nemo appꝛehendit eum qꝛ non dum vencrat hoꝛa eius. Hinc diſputatum eſt dñico die:qð ipſe donare dignat“ eſt. Intimauim“ charitati veſtre quare dictũ ſit :nonduʒ venit hoꝛa eius:ne poſitũ chꝛi ſtuʒz ſub aliq̃ neceſſitate fatali:vlla impie tas auderet impꝛobe ſuſpicari. Nondum enim venerat hoꝛa qua ex oꝛdine ſuo fᷣm eau que pꝛedicta ſunt ð illo/non moꝛi coge retur inuitus:ſed occideret᷑ paratus. MO do autem de ipſa paſſione ſua que poſita grat non in eius neceſſitate ſed poteſtate: locun us eſt indeis dicens. Do. deſiderio ſed odio. Nam illuʒ poſtea quã vbſceſſit ab oculis hominũ indſier̃t ⁊ qui oderant ⁊ qui amabant. Illi ꝑſequẽdo.il li habere cupiẽdo. In pſalmiſ ait ipſe do⸗ minus per ꝓphetam.Perijt fuga a me:et põ.xlji. non eſt qui requiret animã meam. Et ite⸗ rum ait alio pſalmo. Confundant᷑ ⁊ reue⸗ põ.xxxix reant᷑:requirẽtes animã megam. Culpauit qui non requirerent:damnauit reqͥrentes Bonũ eſt eniʒ querere animã chꝛiſti: ſed quomodo eam queſicrũt diſcipuli.Et ma lum eſt querere animã chtiſti: ſed quõ eã⸗ iudei queſierũt. Illi enim vt haberẽt:illi ýy3—w tt perderent. DHeniq; iſti quia ſic quere⸗ bant moꝛe malo:coꝛde peruerſo:quid ſe⸗ cutus adiunxit? Queritis me: ⁊ ne pute⸗ tliſ quia bene me queritiſ:in peccato ve ſtro moriemini: Hoc eſt chꝛiſtum ma le querere:in peccato ſuo moꝛi.hoc ẽ il⸗ lum odiſſe:per quem poſſet ſolum ſaluus eſſe.Cum enim homines quoꝛum ſpes in deo eſt / non debeant mala reddere nec ꝓ maliſ.reddebant illi mala pꝛo bonis. Pꝛe nunciauit ergo illis dñs dixitq; ſententiaʒ pꝛeſcius:quod in ſuo peccato moꝛerent᷑. Deinde adiũxit.Quo ego vado:voſ non poteſtis venire.hoc⁊ dñs diſci⸗ pulis ſuis alio loco dixit:nec tamen eis di xit: in peccato veſtro moꝛiemini. Quid ãt Johan. xiij. dixit?: Quod ⁊ iſtis. Quo ego vado:vos vobig. non poteſtisvenire. Hon abſtulit ſpem: ſ- umqᷣ et loquor vobis. pꝛedixit dilationẽ. Quando enim boe di⸗ 2 Ectio ſancti ſcipulis dñs lo quebat᷑:tũc nõ poterãt ve⸗ nire q ille ibat:ſʒ poſteaventuri erãt.Iſti autem nunq; qui bꝰpꝛeſcius dixit: in pec⸗ ova Texte hʒ di ꝛiſto enĩ dno moꝛs ꝓfectio fuit/il⸗ xit eis ite⸗ lo vnde venerat: ⁊ vnde non diſceſſerat. rum ieſus Ego inquit vyado ⁊ queritis me: Hõ — ——— OS —⸗-„ ᷑ᷓ᷑ —Od¾l;—— — Joh. Tract. XXXVIII La. VIII dientes atq; ſapientes dixeruut. Nun/ pecæatoꝛes erant: quia iniqui erant: quia . quid inter ſiciet ſemetipſum quia infideles erant: quia terrena ſapiebont. Ddixit quo ego vado vos non po Mam quid vobis videtur de ſanctis apo-⸗ teſtis venire. Stulta vᷣba ⁊ oĩno inſipbiẽ ſtolis:? ¶ útum intererat inter iudeos æ tie plena.Quid eni?nõ poterãt illo veui⸗ apoſtolo 2q;tum inter tenebꝛas T lucem: re quo ulle pꝛexiſſet: ſi interſiceret ſemetiꝰ Etum inter fidem ⁊ inſidelitatem: q;tũ in⸗ ſuʒzʒ. Nunqd ipſi nõ erãt moꝛituri? Quid ter pietatem impictatem: q;tum int ſpez ergo nunqd interficiet ſemetpſᷣm qꝛ dixit ⁊ deſꝑationẽ:qᷓ;tum inter charitatem ⁊ cu q̊ ego vado vos ñ poteſtisvẽire. Si ðd moꝛ piditatem. Multum ergo intererat. Quid te hoĩs diceret: qͥs hõ non moꝛit᷑: Ergo à ergo quia tantuʒ intererat apoſtoli ð mũ̃ ego vado dixit: non cum itur ad moꝛtem/ do non erant? Si cogites quõ nati ſint et Tepoh ſed quo ibat ipſe poſt moꝛtem. Illi itaq; ñ Vnde venerint: quia omneſ ex adam vene Ne n intelligẽtes:iſta reſ ponderũt. Et dñs ad rant:de hoc mũdo erant.Sed quid eiſ ait numieſu⸗ eos qui terram ſapiebqt quid ait: Et Di ipſe dñs: Ego vos de hoc mundo elegi. Johan. xv. cebat eis. Uo⸗ forfum ellis Ig:ideo Qui ergo de mundo e rant/facti ſunt non 1 terram ſapitis quia ſicut ſerpentes terraz de mũdo: a pertinere ceperunt ad eum xꝓ 1 manducatis. Quid eſt terraʒ mãducatis? quem factus eſt mũdus. Iſti autem remã RZ Terrenis paſcimini: terrenis delectamini ſerunt eſſe de mũdo:quibuſ dictũ eſt : no terrenis inbiatis: ſurſum coꝛda non habe-⸗ riemini in peccatis veſtris. Hemo ergo di khͤn tis. Vos deoꝛſum eſtis: ego de ſuper· car ſratres de hoc mudo non ſum. Quiſ⸗⸗ nis ſum · pos de mundo hoceſtis: nuet mund ꝛc liberauit te ö m SN DecmNen teerekranttriheie; po.xrrtr ego non lum dehe R mäduse boc mũdo. Si delectat te mdus: ſemper eowemn 4. 61 ſaeet Sen priuema vis eſſe imũdus.Si aũt iã nõ te delectat zueencpano de ade eineentc ſicn ananmienemrntem donct us / deinde mundus: Quõ ante mudum delectat mundus: habitet in te qui mun⸗ chꝛiſtus. ante chꝛiſtum nihil: Quia ĩ pꝛin⸗ dat ⁊ eris mundus.Si autem fueris mun⸗ cipio erat verbum: ola per ipſuʒ facta ſũt dus:mon remanebis in mũdo: nec audies 5 Si ergo erat ille ve ſupnis: de quibꝰ ſup⸗ q audierunt iudei: moꝛiemini ĩ peccatis nis:? De aere? Abſit: Ibi ⁊ aues volitant. Int e in d peccans veſtris.Omnes enim cum peccato nati ſu De celo að videmus: Et hoc abſit. IJbi et mus. Omnes viuendo ad id qð nati era⸗ ſtelle ⁊ ſol ⁊ luna circũeunt.De angelis? addidimus:magiſe do facti ve⸗ v intelligatis. 1I reT. mus:addidimus:magiſq; de mundo facti N. neq; hoc intelligatis. Per illum ⁊ angeli ſ S do de parentib“ nfi facti ſunt:per quem omnia facta ſunt. Dc mnns e iunc Inan barenib nns ⸗ . e —. nati ſumus. Et vbi eſſemus:ſi ille non ve⸗ il⸗ bus ergo ſupernis chꝛiſtꝰ? Ab ipſ. nan unug er vonbleine⸗ u e⸗ quibus ergo ſuperms chꝛſt?“? Ab ipſo pa nirer qui non habebat oĩno peccatum vt us⸗ tre. Nihil ulo deo ſuꝑius qui verbum ge⸗ 4 ä 1 e⸗ 8 qui verbum ge⸗ ſolueret omne peccatum? In quem iudei . muit equale ſibi: coeternũ ſibi: vnigenitum quia non credebant merito audierũt: mo ſine tempoꝛe⸗der duem conderet tem po⸗ nemini in peccatis veſtris. Quia non ha⸗ ra. Sic ergo accipe chꝛiſtum de ſupnis / yt bere peccatum nullo modo potuiſtis qui 6 excedas cogitatione tua omne qõ factum cum peccato nati eſtis. Sed tamen ſiĩ me 4 eſt: vniuerſam oĩno creaturam: omne coꝛ- imnquit credideritis: cum peccato quidem 8 pus: omnem conditum ſpiritum: omnẽ re nati eſtis ſed in peccato veſtro moꝛituri quoquõ mutabilẽ. Totũ excedẽ. Sic ex non eſtis. Tota ergo infelicitas iudeoꝛuʒ N oeni ceſſit iohannes:vt contingeret in pꝛinci⸗ ipfſa erat:non peccatum habere ſed in pec SS pio erat verbum: ⁊ verbum erat apud de⸗ catis moꝛi. Hoc eſt qð debet fugere omis os um: ? deus erat verbum. Ego ergo inquit chꝛiſtianꝰ. Pꝛopt h̊ ad baptiſmũ currit᷑: 15 de ndeinie ſam Bos de hoc mũdo eſtis ꝓpter hoc qui egritudine vel aliunde pe 4 ego non ſum de hoc mundo . Hixi ergo triclytantur ſibi deſiderant ſubuenire: pꝛo 0 cato veſtro moꝛiemini .NBHis auditis verh . vohbig quia moriemini in peccatis D quomodo ſolent carnea cogitantes ⁊ ſm carnem iudicantes:⁊ totum carnaliter au veſtrisg. Expoſuit nobis fratres quid inæ⸗ telligi voluerit/voſ de hoc mũdo eſtis:qe Joh. Tract. xxxVIII Ca. VIII D Tex. hʒ qꝛ ego ſum Ab.in pctõ veſtro Luce · xxiij. Luce.xxiij. pter hoc etiam ſugens paruulus a matre pijs manibus ad eccleſiã fertur: ne ſine ba ptiſmo exeat a in peccato quo natus eſt moꝛiatur. Infeliciſſima conditio: miſera ſoꝛs iſtoꝛum:qui de oꝛe veridico audier̃t in peccatis vr̃is moꝛiemini.¶ Vnde tam hoc cis ↄtingat exponit.S dideritis:tmoriemini in pctis tve⸗ ſtris. Credo fratres in illa multitudine qᷓ dñm audiebat: ⁊ eos fuiſſe qui credituri erant.Quaſi aũt in oẽs ꝓceſſerat ſeueriſ⸗ ſima illa ſententia:in peccato vr̃o moꝛie⸗ mini. ac per hoc ⁊ illis qui credituri erant: ſpes erat ablata YIlli ſeuiebãt lli tiimebãt Immo non timebãt ſed etiam deſperabãt Reuocauit eos in ſpem:adiũxit eni. Si ñ credideritis quia ego ſuʒ:moꝛiemini ĩ pec catis veſtris.Ergo ſi credideritis qꝛ ego ſum:non moꝛiemini in peccatis vris. Red dita eſt ſpes deſperãtibꝰ:excitatio facta ẽ doꝛmientibꝰ: coꝛdibus euigilauerũt inde plurimi:crediderũt ſicut euãgelij ipſiꝰcõ⸗ ſequentia teſtat᷑ Erant enĩ illic membꝛa eſerãt coꝛpoꝛi chꝛi chꝛiſti:que nondũ adheſerat coꝛꝑ ſti. Et in illo populo a quo cruciſixus eſt: a quo in ligno ſuſpẽſus eſt:a quo pendẽs irriſus eſt:a quo lancea vulnerat“ eſt ꝛa qͥ felle ⁊ aceto potatus eſt: erant mẽbꝛa chꝛi ſti pꝛo quibus dixit. Pater ignoſce illis: quia neſciunt qͥd faciũt. Quid autem cõ⸗ uerſo non ignoſcit᷑:ſi fuſus chꝛiſti ſanguis ignoſcitur: Quis homicida deſperet:ſi in ſpem redditus eſt a quo etiam chꝛiſtus oc ciſus eſt. Crediderũt inde multi:donatus eſt eis ſanguis chꝛiſti: vt magis eum bibe⸗ rent quo liberarent᷑ q; rei de illo effuſo te nerentur. Quis deſperet? Et ſi in cruce la tro ſaluatuſ eſt ante paululum homicida: poſt paululũ accuſatus:ↄuictus:damna⸗ tus:ſuſpenſus:liberatus.Noli mirari.v bi ↄuictus ibi damnatꝰ:ſed ibi liberatus vbi mutatus. In hoc ergo populo cui dñs lo⸗ quebatur/erant qui in peccato ſuo fuerãät moꝛituri: erant etiã qui in ipſuʒ qͥ loque⸗ batur fuerant ctedituri:⁊ ab oĩ peccato li⸗ berandi. ¶ Tamen hoc attende qð ait do minus chꝛiſtus. Si non credideritis quia ego ſum:moꝛiemini ĩ peccatis vfis Quid eſt ſi non credideritis quia ego ſum? Ego ſum.Quid? MNihil addidit. Et quia nihil addidit:multum eſt qð cõmendauit.Ex⸗ pectabatur enĩ vt diceret quid eſſet: nec Si eni nõ cre⸗ tamẽ dirit. Quid expectabat᷑ vt diceret⸗ oꝛte niſi credideritis quia ego ſum chꝛi us:niſi credideritis quia ego ſum dei flli us: niſi credideritis quia ego ſum verbuʒ patris: niſi credideritis quia ego ſum con ditoꝛ mũdi:niſi credideritiſ quia ego ſum hoĩs foꝛmatoꝛ ⁊ refoꝛmatoꝛ: creatoꝛ ⁊ re⸗ creatoꝛ: factoꝛ ⁊ refactoꝛ. Niſi hoc credi⸗ de ritis quia ego ſum:moꝛiemini in pecca⸗ tis veſtriſ. Multum eſt qð ait ipſe ego ſuʒz Quia ſic dixerat dñs mo vſi.Ego ſum qui ſum. Quis digne eloqtur:qͥd ſit ſum. Mit Exodi.iij. tebat deus per angelum ſuũ/ſeruũ ſuum movſen:ad liberandũ ex egypto populũ ſuũ.Legiſtis qð audiſtis ⁊ noſtis.Cõme⸗ moꝛo tamen:mittebat trementẽ/excuſan⸗ tem ſed obedientem.Cum ergo excuſaret ait deo queʒ loqui in angelo intelligebat Si dixerit mihi populus:quis eſt deus ꝗᷣ miſit te:quid dicam eis? Et dñs ad eum. Ego ſum qui ſum.Et repetiuit.Dices ſi⸗ lijs iſrael.Qui eſt miſit me ad vos. Non ait ⁊ ibi ego ſum deus/aut ego mũdi fabꝛi catoꝛ/aut ego ſum oium rerũ creatoꝛ/aut ego ſum ipſius populi liberãdi ꝓpagatoꝛ — Exodi ·.iiij. ſed hoc tantũ/ego ſum qui ſum: ⁊ dices fi lijs iſrael qui eſt. Non addidit:qui eſt de us veſter:qui eſt deus patrũ veſtroꝝ:ſed tm̃ hoc dixit:qui eſt miſit me ad vos.Foꝛ te multũ erat ⁊ ad ipſum moyſen/ſic mul tum eſt ⁊ ad nos:⁊ multomagis ad nos in telligere quid dictum ſit/ ego ſum ̊ ſum: et qui eſt miſit me ad vos.Et ſi foꝛte cape ret movſes:illi ad quos mittebat quando mo non poſſet: ⁊ addidit:qð capere poſſʒ. Adiũxit enim vait.Ego ſum deus abꝛaã caperent: Diſtulit ergo dñs qõð caꝑe ho⸗ et deus yſaac:⁊ deus iacob.hoc poteſ ca pere. Nam ego ſum qui ſum/que mẽs po teſt capere: Quid ergo nos? Audebimus ne aliquid dicere ex hoc qð dictũ eſt/ego ſum qui ſum: Vel potius ex hoc qð dñm dicere audiſtis/niſi credideritis quia ego ſum moꝛiemini in peccatis veſtris? Ita ne his verbis meis tantillis ⁊ pene nullis au debo diſputare quid ſit qð ait dñs chꝛiſtꝰ: niſi credideritis quia ego ſum? Audebo ipſum dñm interrogare:audite me inter⸗ rogantem potius q; diſputãtẽ: Magis q̃⸗ rentem q; pꝛeſumentẽ: Potius diſcentem qᷓ; docentẽ:⁊ certe in me vel per me etiam vos interrogate.Pꝛeſto eſt etiaʒ ipſe dñs rcli ii. Eiod i Erlii⸗ o⸗ ten⸗ l⸗ lon is J3J obh. Tract. XXXVII Za. vIII Mat. xxvi Exodi.iiij. qui vbiq; eſt. Audiat interrogãdi affectũ et intelligẽdi p:eſtet effectũ. Nam ⁊ ego quibus verbis⁊ foꝛte aliquid capio/ꝑdu⸗ cere poſſum qð capio ad coꝛda vr̃a: Quiſ naʒ ſufficit ſonus: que ſuppetit eloquẽtia: que vires intelligẽdi:que facultas ꝓferẽ⸗ F di. ¶ Dicam ergo dño nfo ieſu chꝛiſto: di cam ⁊ audiet me.Credo pᷣſentẽ: oĩno non ij dubito. Ipſe enĩ dixit.Ecce ego vobiſcuʒ ſum:vſq; ad ↄſumationẽ ſeculi.O dñe ðs noſter.quid eſt qð aiſti: miſi credideritis quia ego ſum? Quid enĩ non eſt eoꝝ que feciſti? nunqͥd celum non eſt?nunqͥd terra non eſt? Munqd non ſunt ea quein terra et in celo ſunt? Nunqͥd homo ipſe cui loqᷓ ris non eſt? Nundqd angelus quem mittis non eſt? Si oĩa ſunt hec q̃ per te facta ſũt: quid eſt qð tibi ꝓpꝛiũ quiddã tenniſti ip⸗ ſum eſſe:qð alüs ñ dediſti vt tu ſoluſ eſſeſ Mam quõ audio ego ſum qui ſum: quaſi alia non ſint?Et quõ audio:niſi credideri tis quia ego ſum? Ali non erant qui au⸗ diebant? Et ſi peccatoꝛes erant: homines erant.Quid ergo facio? Quid ſit ipſuʒ eẽ dicat coꝛdi:intuſ dicat:intus loquat᷑.Ho⸗ mo interioꝛ audiat:menſ capiat vere eſſe: eſt enim ſemper eodeʒ modo eſſe. Res eĩ quelibet omnino quaſi cepꝑi diſputare: et deſtiti querere. foꝛte qð audiui volo lo⸗ qui.auditui meo det exultationẽ ⁊ veſtro cum loquoꝛ:Res eni quelibet ꝓꝛſus qua licunq; excellentia ſi mutabilis eſt/nõ ve⸗ re eſt. Mon enim eſt ibi verum eſſe:vbi eſt et non eſſe.Quicqd enĩ mutari poteſt:mu tatũ non eſt qð erat. Si nõ eſt quod erat: moꝛs quedam ibi facta eſt. Peremptũ eſt aliquid ibi qð erat:⁊ non ẽ.Nigredo moꝛ tua eſt in capite albeſcẽtis ſenis: Pulchꝛi tudo moꝛtua eſt in coꝛꝑe feſſi ⁊ incurui ſe nis:moꝛtue ſunt vires in coꝛꝑe languẽtis: moꝛtua eſt ſtatio in coꝛꝑe ambulãtis:moꝛ tua eſt ambulatio in coꝛpoꝛe ſtantis:moꝛ⸗ tua eſt ambulatio ⁊ ſtatio in coꝛꝑe iacẽtis quid mutatur ⁊ eſt qdð non erat:video ibi quandã vitam in eo qð eſt:⁊ moꝛteʒ in eo dʒð fuit.Deniq; de moꝛtuo cum dicit᷑:vbi eſt homo ille? Reſpondet᷑:fuit.O veritaſ que vere es. Nam ĩ oĩbus actionibꝰ⁊ mo tibus noſtris ⁊ in omni pꝛoꝛſus agitatiõe creature duo tꝑa inuenio:pꝛeteritũ⁊ futu rum.Pꝛeſens quero.nihil ſtat.Qð dixi iã non eſt: Qõ dicturus ſum nõdum eſt. Qð vixi iam non eſt:qð victurus ſum nonduʒ eſt. Pꝛeteritũ ⁊ futurũ inuenio in oĩ mo⸗ tu rerum. In veritate que manet: pꝛeteri⸗ tum ⁊ futurũ non inuenio ſed ſolum pᷣſenſ et hoc incoꝛruptibilit᷑ qð in creatura nõ ẽ. Diſcute rerũ mutatiõeſ:ĩiuenies fuit ⁊ erit Cogita deuʒ: inuemies eſt: Vbi fuit⁊ erit eſſe non poſſit. t ergo ⁊ tu ſis:trãſcẽ⸗ de tempus.Sed quis tranſcẽdet viribꝰſu is? Leuet illuc ille qui patri dixit. Volo vt vbi ego ſũ:⁊ ipſi ſint mecũ.hhoc itaq; ꝓ mittens ne moꝛiamur in peccatis nr̃is: ni hil aliud dũs ieſus chꝛiſtus mihividet᷑ his verbis dixiſſe niſi: niſi ccxedideritis qꝛ ego ſum. Pꝛoꝛſus nihil aliud mihi videt᷑ his vbis dixiſſe qᷓ; B:niſi credideritis quia de us ego ſuʒ.moꝛiemini ĩ peccatis vr̃is. Be ne deo gratiaſ:quia dixit:niſi credideritiſ non dixit:niſi ceperitis. Quis enĩ hoc capi at? Aut vere quia auſus ſum dicere ⁊ viſi eſtis intelligere:aliquid de tanta ineffabi litate cepiſtis? Si ergo non capis:fides te liberat. Ideo ⁊ dñs non ait: niſi ceperitis qꝛ ego ſum:ſed qð poterãt dixit. Hiſi cre⸗ dideritis qꝛ ego ſum:moꝛiemini in pecca⸗ tis veſtris: Et illi ſemꝑ terrena ſapientes et ſemꝑ ᷣm carnẽ audiẽteſ ⁊ rñdentes:qͥq ei dixerũt? Tu ds es: Non enĩ cũ di⸗ — S 4 1 l. dicebãt xiſti niſi credideritis qꝛ ego ſum:addidi⸗ ergo ei ſtii qͥd eſſes. Quis es vt credamꝰ?: Et ille Atł.dicit eis Principiũ.Ecce qð eſt eẽ:pᷣncipiũ mu⸗ ieſus tari nõ poteſt. Pꝛincipiũ in ſe manet:⁊ in nouat oĩa. Pꝛincipiũ eſt: cui dictũ eſt Tu põ.cj. aũt idẽ ipſe es:⁊ ãni tui nõ deſiciẽt. Pꝛin⸗ cipiũ ait:q ⁊ loquor vobis . Pꝛincipi um me credite ne moꝛiamini in pctĩs vr̃is Tanq; enĩ in eo qð dixerũt tu qs es:? MNi⸗ hil aliud dixerũt q; qͥd te eſſe credimus. Rñdit.pᷣncipiũ:id ẽ:pᷣncipiũ me credite. In greco nanq; eloquio diſcernit᷑: qð non pot ĩ latino. Apud grecos eĩ feminini ge⸗ ſt 2 neris eſt pꝛincipium. Sicut apud uos lex moꝛtua eſt locutio ĩ lingua tacẽtis.Quic⸗ generis feminini ẽ:q̃ apud illos ẽ maſculi ni. Sicut ſapiẽtia ⁊ apud nos ⁊ apud il⸗ los:generis feminini ẽ.Cõſuetudo locuti onis iõ ꝑ diũſas linguaſ variat genera vo cabuloꝝ:qꝛ ĩ ipſis rebꝰ nõ inuenis ſexum NMNõ enĩ ſapiavere femina ẽ:cũ chꝛiſtus ſit Ddei ſapia: ⁊ chꝛiſtꝰ apellet᷑ genere maſcu⸗ lino/ſapia feminino. Cũ ergo dicerent iu⸗ dei tu qs es: Ille qͥ ſciebat eſſe ibi quoſ⸗ Joh. Tract. XXXIX C dam credituros ⁊ inde dixiſſe/tu quis es: vt ſcirẽt quid illũ credere deberẽt: rñdit: pꝛincipiũ. Hõ tanq; diceret pᷣncipiũ ſum: ſed tanq; diceret:pᷣncipiũ me credite.dð in ſermone greco vt dixi euidenter apparʒ vbi feminini generis eſt pꝛincipiũ. Velut ſi vellet dicere ſe eſſe veritatẽ:⁊ dicentibꝰ tu quis es:rñderit veritatẽ.cumvideretur ag id qð dictũ eſt tu quis es:rñdere debu iſſe:veritaſ:id eſt.veritas ſum:Sed altiuſ reſpondit: cũ videret eos ita dixiſſe tu qͥs es/ac ſi dicerẽt. Qm̃ abs te audiuimꝰ / niſi credideritis qꝛ ego ſum:quid te eſſe credi mus? Ad hoc rñdit:pncipiũ.Tanqᷓ; dice⸗ ret. Pꝛincipiuzʒ me credite: Et addidit:qͥ et loquoꝛ vobiſ.id eſt.qꝛ humilis ꝓpt᷑ voſ factꝰ ad iſta verba deſcẽdi. Mam ſi pᷣnci⸗ pium ſicuti eſt ita maneret apud pr̃em ⁊ñ acciperet foꝛmã ſerui ⁊ homo loqueretur hoĩbꝰ/quõ ei crederẽt:Cuʒ infirma coꝛda intelligibile verbum ſine voce ſenſibili au dire non poſſint. Ergo inquit credite me eſſe pꝛincipiũ:quia vt credatis non ſolum ſum ſed ⁊ loquoꝛ vobis. Sed de hac re iã multũ eſt loqui vobis. Placeat itaq; cha⸗ ritativeſtre: vt qð reſtat/illo adiuuate ſer uemus craſtino reddituiii. ¶ Explicit tractatꝰ triceſimuſocta nuus: Incipit tractatus triceſinus nonus: Ab eo qð dictũ eſt: Mul⸗ ta babeo de vobis lodq et iudicare ſed qui miſit me verax eſt: vſq; ad id qð dictũ eſt: Et nõ cognouerũt quia patrem eis dicebat deum: Erba dñino 4 ſtri ieſu chꝛiſti que habuit cũ iudeis ita moderãs loquelã uam vt ceci non viderẽt ⁊ ſi deles oculos apirẽt/que hodie de ſancto euangelio recitata ſunt:iſta ſunt. Dice- bant ergo iudei.Tu qͥs es? Quia di xerat ſupꝛa dñs:niſi crediderii ſum /moꝛiemini in peccatis vr̃is: Ad h̊ er⸗ go illi:tu quiſ es.veluti querẽtes noſſe in quem deberẽt credere: ne in ſuo peccato moꝛerent᷑. Rñdit dicentibꝰ tu quis es: et ait Pricipin:qͥ ⁊ loquor vobig Si ſe dixit dñſ eſſe pꝛincipiũ:queri poteſt vtrũ ⁊ pater pꝛincipiũ ſit: Si enĩ filius pᷣn cipiũ eſt qui habet patrem:qᷓto faciliꝰ in⸗ telligẽdus eſt deus peter eſſe pꝛincipium qui habet qͥdem fillũ cui pater ſit: ſed nõ habet de quo ſit? Filius enĩ patris eſt fili us:⁊ pater vtiq; fili pater eſt. Sed deus ð deo filiꝰ ðꝛ:lum̃ ð luĩe filiꝰðꝛ. Pr̃ ðꝛ lum̃ ſʒ nõ ð lumine. Pater dicit᷑ deꝰ: ſed non de deo. Si ergo deus de deo. lumẽ de lumie pꝛincipiũ eſt:qᷓ;to facilius intelligit᷑ pnci⸗ pium:lumen de quo lumen.⁊ deus ð quo deus? Videt᷑ itaq; abſurdũ chariſſimi vt filiũ dicamus pꝛincipiũ:⁊ patrẽ pꝛincipiũ non dicamꝰ. Sed quid agemꝰ:? Nunquid duo erunt pꝛincipia? Cauendum eſt hoc dicere. Quid ergo?Et ſi pater pꝛincipiũ/ et filius pᷣncipiũ:quõ non duo pꝛincipia? Quõ dicimus patrẽ deum ⁊ filiũ deũ:nec tamen dicimꝰ duos dcos. Nephas eſt eni dicere duos deos: nephas eſt dicere tres deos:⁊ tamẽ qui pater ẽ non ẽ filiꝰ:qͥ filiꝰ eſt non ẽ pater. Spũs aũt ſanctꝰ patris et filij ſpũs:nec pater ẽ nec filiꝰ. uis ergo ſicut aures catholice ſunt erudite in gre⸗ mio mfis eccleſie:nec ille qui ẽ pater ſit ſi lius:nec ille qui ẽ filiꝰ ſit pater: nec ſpiritꝰ ſanctus patris ⁊ filij ſit/vel filiꝰvel pater. tres deos tamẽ eſſe nõ dicimꝰ:qᷓ;uis de ſin gulis ſi querat᷑:neceſſe eſt de quocũq; int rogati fuerimꝰ:deũ eſſe fateamur. Et ab⸗ ſurda iſta vident᷑ hoĩbus ſolita trahenti⸗ bus ad inſolita.vſibilia ad ĩuiſibilia:crea turam comparantib“ creatoꝛi. Interrogãt enĩ nos aliqñ infideles ⁊ dicũt. Preʒ quẽ dicitis / deũ dicitis? Rñdemꝰdeũ . Filium quem dicitis/deum dicitis?: Reſponde⸗ mus deũ.Spiritũſanctũ quẽ dicitis/deuʒ dicitis? Rñdemꝰdeũ.Ergo inquiũt p⁊ fi liꝰ ⁊ ſpũſſanctꝰ tres ſunt dij? Rñdemꝰ.nõ Turbant᷑:quia nõ illumiant᷑. Coꝛ clauſuʒ habent:qꝛ clauẽ fidei nõ hñt. Nos &̊ frẽs ſide pᷣcedẽte que ſanat oculos coꝛdis no⸗ ſtri / qð intelligimꝰ ſine obſcurit at capia⸗ mus:qð nõ intelligimꝰſine dubitatiõe cre damus.A fundamẽto ſidei nõ recedamꝰ: vt ad culmen ꝑfectiõis veniamꝰ. Deus ẽ pater:deus ẽ filiꝰ:deus ẽ ſpũſſctũſ:Et ta⸗ men pf nõ eſt qͥ filiꝰ:nec filiꝰ ẽ qui pr:nec ſpũſſctũs pfr̃is ⁊ filij ſpũs/aut pr̃ ẽ aut fili us.Trinitas vnꝰ deꝰ:trinitas vna eterni⸗ tas:vna ptãs:vna maieſtas. Tres ꝑſone ſed nõ tres dij. Nũc mihi calũniatoꝛ rãũde at. Quid ergo tres? Si enĩ tres ait:opoꝛtʒ dicas qͥd tres? Rñdeo.Pr ⁊ filiꝰ⁊ ſpiritꝰ ſctũs.Ecce inqͥt treſ dixiſti:ſʒ qͥd tres ex⸗ pꝛime:ĩmo tu numera? MNaʒ ego compleo tres:cũ dico vr̃ ⁊ filiꝰ ⁊ ſpũſſctũs:. Id eniʒ i; s jo⸗ la⸗ ge . . di ne de ; 1 o — g pf̃ ad ſe ?/ds ẽ: qd ad filiũ eſt/pr̃ ẽ. Qð filiꝰ ad ſeipᷣm/ðs ẽ̃.qð ad pr̃em ẽ/ſilius eſt Iſta q̃ dico:poteſtis de ſimilitudibꝰagno ſcere quotidianis.hõ ⁊ alt᷑ hõ:ſi ille ſit pr ille filiꝰ: qð hõ eſt ad ſeipſum ẽ:qð pf̃ ẽ ad filiũ eſt.Et filiꝰ qð hõ eſt ad ſeipſum ẽ᷑.qð aũt filiꝰ ẽ ad pr̃em ẽ.Pf enĩ nomẽ eſt di⸗ ctum ad aliqd:⁊ filiꝰ ad aliqd. Sʒ iſti duo hoĩes ſunt. At vᷣo pater deꝰad aliqd ẽ p id eſt. ad filiũ.Et filiꝰ deꝰ ad aliqͥd ẽ filiꝰ. id eſt.ad pr̃em. Sʒ nõ quõ illi duo hoĩes ſunt:ſic iſti duo dij. Quare h̊ nõ ita ẽ ibi? Quia illud aliud:hoc aũt aliud ẽ:qꝛ illa diuinitaſ ẽ :hec hũ anitas.Eſt ibi aliqd in effabile: qð verbis explicari nõ poſſit:vt ⁊ B numerꝰ ſit/⁊ num erꝰ nõ ſit.¶ Videte enĩ ſi nõ quaſi apparet nůs:pr̃ ⁊ filiꝰ⁊ ſpũſſcũs trinitas.Si tres:qͥd treſ?Deſicit nůs. Ita deus nec recedit a nuo nec capit᷑ nüo.Qꝛ tres ſũt:tanq; eſt nũs.Si queriſ qui tres: non eſt numerus. Vnde dictuʒ ẽᷣ.aagnꝰ dñs deus nuf ⁊ magna vᷣtus eius:⁊ ſapie ei us nõ eſt nùs. Vbi cogitare ceperis:inci⸗ pis nuare. Vbi nůũaueris:qͥd nüaueris nõ potes rñdere.Pr pr̃ eſt:filiꝰ filius ẽ:ſpũſ⸗ ſctũs ſpũſſctũs ẽ.Quid ſunt iſti tres pr̃ et filius ⁊ ſpũſſctũs. Nõ tres dij? Mõ: Non tres opᷣotẽtes? Mõ.MNõ tres mũdi creato res? Mõ.Ergo opᷣs pr:opᷣs plane.Ergo ⁊ fulius nõ opᷣs? et filiꝰ opᷣs plane.Ergo ſpi⸗ rituſſctũs nõ opᷣs?Et ipſe opᷣs.Tres ergo opotẽtes:? Nõ.Sed vnꝰ opᷣs.hoc ſolum numerũ inſinuat qð adinuicẽ ſunt:non qðᷣ ad ſe ſunt.Qꝛ enĩ deus pf ad ſe ẽ deus ſi⸗ mul cũ filio ⁊ ſpũſancto:mõ ſunt tres dij. Qꝛ ad ſe ẽ opᷣs ſimul cũ filio ⁊ ſpũſctõ :nõ ſunt tres opᷣotẽtes.Oꝛ vo nõ ad ſe eſt pr ſed ad ſiliũ: nec filius ad ſe ẽ ſed ad pr̃eʒ. nec ſpũſſctũs ad ſe in eo qð dici᷑ ſpũs pa⸗ tris ⁊ filij:nõ eſt qͥd dicã tres: niſi pr̃em et filiũ ⁊ ſpm̃ſctm̃ vnũ deũ:vnũ opᷣotentem. Ergo vnũ pꝛiucipiũ. Accipite aliqͥd ð ſcri pturis ſanctis:vñ hoc qð dicit᷑ vtcunq; ca⸗ piatis. Poſtea q; dñs nj̃ ieſus chꝛiſtꝰreſur rexit:⁊ cũ voluit aſcẽdit in celũ:decẽ die⸗ bus illic impletis miſit inde ſpiritũſanctũ AQuo impleti qͥ aderant in conclaui vna: oĩum gentiũ linguis ceperũt loqͥ . Mira⸗ culo exterriti dñi interfectoꝛes / compũcti doluerũt:dolẽtes mutati ſunt:mutati cre⸗ viderũt.Acceſſerũt coꝛꝑi dñi: id eſt.nũo fideliũ tria milia hominũ. Iteʒ alio facto q̊daʒ miraculo acceſſerũt alia qͥnq; milia facta eſt plebs vna nõ pauca:in qᷓ oẽs ac⸗ . . a. . cepto ſpũſctõ quo amoꝛ ſpũalis accenſus eſt charitate ipſa ⁊ feruoꝛe ſpũs in vnũ re dacti: ceperũt ĩ ipſa ſocietatis vnitate vẽ dere oĩa qᷓ habebãt ⁊ pᷣcia ponẽ ad pedes aploꝝ:vt diſtribueret᷑ vnicuiq; ꝓut cuiq; opus erat.Et h̊ de illis ſcriptura dicit:qð erat eis aia vna ⁊ coꝛ vnũ in deũ. Atten⸗ dite ergo frẽs ⁊ hic agnoſcite myſteriũ tri nitatis:quõ dicamꝰ ⁊ pf eſt ⁊ filiꝰ ẽ ⁊ ſpũſ ſctũs eſt:⁊ tñ vnus deꝰ ẽ.Ecce illi tot mi⸗ lia erant:⁊ coꝛ vnum erãt. Ecce tot milia crãt: ⁊ vna aĩa erãt.Sed vbi? In deo.Et q́;tomagis ipſe deus: Nunqᷣd erro in ver bo qñ dico duos homies duas aĩias:aut tres hoĩes tres aĩas:aut multos hoĩes mł tas aias: Recte vtiq; dico. Accedant ad deũ:⁊ vna aĩa eſt oĩum. Si accedẽtes ad deum multe aĩe ꝑ charitatẽvna aĩa eſt.et młta coꝛda vnũ coꝛ:qͥd agit ipſe fons cha ritatis in pr̃e ⁊ filio?nõne ibi magis trini⸗ tas vn“ eſt deꝰ? Inde enĩ nobis charitas venit:ð ipſo ſpũſctõ ſicut dicit apłs:Cha⸗ ritaſ dei diffuſa ẽ in coꝛdibꝰ nr̃iſ ꝑ ſpmſcm̃ q̊ͥ datꝰẽ nobᷣ. Si & charitas dei diffuſa eſt in coꝛdibus noſtris ꝑ ſpiritũſctm̃ qꝗͥ datus eſt nob:⁊ multas aĩas facitvna aĩa:⁊ mul ta coꝛda facit vnũ coꝛ. c& tomagis pr̃ ⁊ fl: lius ⁊ ſpũſſctũs:deꝰvnꝰ:lumẽ vnũ:vnũq; * Joh. Tract. XXXIX La. VIII Actuũ.iiij. pᷣncipiũ? ¶ Audiamꝰ pᷣncipiũ qð loqui C tur nob. Multa inqt habeo loq de vobis ⁊ iudicare · AMeminiſtis qð ait: ego nõ iudico quemq;. Ecce mõ dicit:ml⸗ ta habeo de voõᷣ loqᷣ ⁊ iudicare.Sʒ aliud eſt nõ iudico:aliud habeo iudicare. Non iudico dixit ad pñs. Venerat enĩ vt ſalua ret mũdũ:nõ vt iudicaret mũdũ.QOð aũt dicitnnulta habeo de vobᷣ loqͥ ⁊ iudicare: iudiciũ futurũ dicit. Jõ enĩ aſcẽdit vt ve niat iudicare viuos ⁊ moꝛtuos. Nemo iu⸗ ſtius iudicabit:qᷓ; qͥ iniuſte iudicatꝰ ẽ.ał ta inqᷣt habeo de vohᷣ loqͥ ⁊ iudicare. Sʒ miſit me verax ẽ.· Videte queadmo⸗ duů pfi det gloꝛiã eq̃lis filiꝰ.Exẽplũ enim nobᷣ pᷣbet:⁊ tanqᷓ; i coꝛdibꝰnr̃is loquit᷑. hõ fidelis:ſi euãgeliũ meũ audis.dicit ti⸗ bi dñs deꝰ tuus. Vbi ego in pᷣncipio ver⸗ bũ deus apud deũ/eqlis pr̃i/coeternꝰ gi⸗ gnenti do goꝛiam ei cuius ſum filiuſ:quõ tu ſuꝑbꝰ es adſus eũ cuiꝰſuꝰes? Multa habeo inquit de vobis loqui ⁊ iudicare: ſed qui me miſit verax eſt. Tanq; diceret Igeo verũ iudico: quia filius veracis ve ritas ſuʒ. Pater verax:ſiliꝰveritas.Quid putamus eſſe amplius:? Cogitemus ſi poſ v uy Johan. xiiij Johan x Exod i. iiij. Johan. viij. Joh. Tract. Xx. ſumꝰ quid eſt amplius:verax an veritaſ⸗ De qᷣbuſdã qᷓramꝰ. Piꝰ hõ an pietas:ſed plus eſt ipſa pietas. Pius enim a pietate: non pietas a pio. Poteſt enim eſſe pietas et ſi ille qui pius erat factus eſt impiꝰ.ip ſe perdidit pietateʒ/ pietati nihil abſtulit Quid item pulcher ⁊ pulchꝛitudo? plus ẽ pulchꝛitudo q; pulcher. Pulchꝛitudo enĩ facit pulchꝛũ:non pulcher fecit pulchꝛitu dinem. Caſtus ⁊ caſtitas? Caſtitas plane plus eſt qᷓ; caſtus. Si enim caſtitaſ nõ eſſʒ: vnde eſſet iſte caſtus non haberet.Si au⸗ tem noluerit eſſe caſtus: caſtitas integra pſeuerat.Si ergo plus pietas q;ᷓ pius/ plꝰ⸗ pulchꝛitudo q; pulcher/plus caſtitas q;ᷓ ca ſtus:nunquid dicturi ſumus plus veritas qᷓ; verax: Si hoc dixerimus:filium incipie mus dicere patre maioꝛem Ait eni aper⸗ uij tiſſime ipſe dñs.Ego ſum via ⁊ veritas et vita.Ergo ſi filiꝰveritas:pater quid: niſi qð ait ipſa veritas/qui me miſit verax eſt Filius veritaſ:pater verax.Quid plus ſit quero:ſed equalitatẽ inuenio. Verax enĩ pater non ab ea veritate verax eſt cuius partem cepit: ſed quã totã genuit ( Ui⸗ deo planius eſſe dicenduʒ. ⁊ certe ne vos diu teneam hodie hucuſq; tractetur. Cuʒ finiero qð volo dicere: adiuuãte deo ſer⸗ mo claudat᷑.Hoc ideo dixi:vt intẽtos voſ facerem. Omnis aĩa quõ res eſt mutabi lis:⁊ q́ᷓuiſ magna creatura:tamen creatu⸗ ra eſt. Auis coꝛpoꝛe melioꝛ: tamen facta OHmniſ ergo anima quõ mutabiliſ eſt:hoc eſt modo credit:modo non credit: modo vult:modo non vult. Modo adultera eſt modo caſta:modo bona:modo mala:mu⸗ tabilis eſt. Deus autẽ hoc eſt qð eſt:ideo ꝓpꝛium nomen ſibi tenuit: ego ſum qᷣ ſum Hoc ⁊ filius:dicendo niſi credideritis qꝛ ego ſum.Ad hoc pertinet ⁊ tu qs es? Pꝛĩ cipium. DHeus igitur incõmutabilis ẽ:ani⸗ ma mutabilis. Qñ capit anima ex deo vn de ſit bona: ꝑticipãdo ſit bona: quõ tuus oculus ꝑticipãdo videt. Nam lumine ſub tracto nõ videt: cuius ꝑticeps factꝰ videt Quia ergo aĩa ꝑticipãdo fit bona:ſi muta ta ceꝑit eſſe mala:bonitas manet cuiꝰerat bonitas.Factus eſt oculus tuus ꝑticeps lucis huius ⁊ vides.Clauſus eſt/hanc lu⸗ cem non minuiſti: Apertus eſt/hanc lucẽ non auxiſti. Hac data ſimilitudine fratres intelligite:quia ſi pia eſt anima/eſt pietas apud deuʒ:cuius ſit ꝑticeps anima. Si eſt caſta anima/eſt caſtitas apud deũ cuiuſ ẽ pꝑticeps anima. Si bona eſt anima:eſt bo⸗ nitas apud deum cuius eſt ꝑticeps anima Si eſt verax anima:eſt veritas apud deuʒ cuius eſt gꝑticeps anima. Cuius ꝑticeps ſi non fuerit anima: omnis homo mẽdax. Si põ:cxv. oĩs homo mendax mullus homo de ſuo ẽ verax. Pater autem verax de ſuo eſt ve⸗ rax:quia genuit veritatẽ.Aliud eſtverax eſt homo iſte qui iam ꝑcepit veritatẽ : ali⸗ ud ẽ verax deꝰ qui genuit veritatem. Ec⸗ ce quõ verax eſt deus:non ꝑticipãdo ſed generando veritatẽ. Video vos intelle⸗ xiſſe ⁊ gaudeo.Sufficiat vob hodie:cete ra quando dño placuerit ſicut donauerit exponemus. Explicit tractatus triceſimuſno nus: Incipit tractatus qᷓdrãgeſi/ mus:Ab eo loco vbi dictũ eſt: Di/ xit ergo eis ieſus:Cum exaltaueri⸗ tis filium bominis: vſq; ad id qð dictum eſt: Hec illo loquente mul crediderunt in eum. gelio ᷣm iohannẽ qo geſtare — ta audiuit charitas vr̃a q̊ ðo donãte ſicut potuimꝰ diſputauimꝰ:Cõmẽ dantes vob maxie iſtũ euãgeliſtaʒ de dñi dĩnitate ſᷣm quã edqlis ẽ patri filiꝰ vnicus dei/loqͥ elegiſſe:⁊ ꝓpterea aqle comꝑatũ Nulla qe auisvolare altiꝰ ꝑhibet᷑. Pꝛo inde q̊ ex oꝛdine ſubſequunt᷑:ſicut ea dñs tractare douauerit ĩtẽtiſſime audite.Lo⸗ cuti ſumꝰ voſᷣ de pᷣcedẽti lectiõe inſinuã⸗ tes: quõ intelligat᷑ pr̃ verax:filiꝰ veritas Cũ aũt dixiſſet dñſ ieſus verax ẽ q̃ me mi ſit: 1nõ intellexerut indei qð de pꝛe rhecẽ ſnia —— E ſancto euã/ax nos videtis in mãibꝰ iam mł ꝑticeps bona.Bonitatis enĩ cuiuſdã par⸗ ticeps facta eſt cum bona eſſet: qua muta illis diceret⸗Kaitil is: quõ cũ lege? textus:verb ba mcſg eit cunl don retur audiſtis. Lũ exra ltaueritis fil̃ aliqntulum ta in peiuſ/integra bonitas ꝑmanet. Si re hois tũccognoſcetiſqa ego ſuʒ⁊ a mutatis cedat anima ⁊ mala fiat:non minui᷑ boni⸗ meipſo facio nihil:ſʒ ſicẽ docuit me tas.Si reuertatur ⁊ bona fiat: non creſcit pa hecloquor. gi Be? Mihil enim — — ————— Joh. Tract. XI. aliud videtur dixiſſe:niſi eos poſt paſſio-⸗ nem ſuam cognituros quis eſſet. Pꝛocul⸗ dubio ergo videbat ibi aliquos quos ipſe nouerat:quos ipſe cum ceteris ſanctis ſu is ante ↄſtitution ẽ mundi pꝛeſciendo ele gerat: poſt paſſionem ſuam eſſe creditu⸗ rituſancto poſt dñi paſſionem⁊ reſurrecti Actuum ij. onem ⁊ aſcenſioneʒ/ cum miracula flerent pocry. in eius nomine quem tanq; moꝛtuũ perſe quentes iudei ↄtempſerant compũcti ſũt coꝛde:Et qui ſeuientes occiderunt: muta ti crediderunt. Et quem ſanguinẽ ſeuien⸗ do fuderunt:credendo biberunt illa tria milia: ⁊ ila qnq; milia iudecoꝝ. quos ibi videbat quando dicebat: cum exaltaueri⸗ tis filium hoĩs tunc cognoſcetis quia ego L ſum. LZanq; dicens. Differo cognitionem veſtram:vt implcam paſſionẽ meam. Oꝛ⸗ dine verſo cognoſcetis qui ſum:non quia omnes tunc erant credituri ex his qui au⸗ diebant. id eſt.poſt paſſionẽ dñi. Mã pau ‚„2 lopoſt dicit: hec eo loquente multi credi⸗ derunt in eum: Et nondum exaltatꝰ erat 1 flilius hominis. Exaltationeʒ quippe diem paſſionis non gloꝛificatiõis.crucis non ce li:quia ⁊ ibi exaltatus eſt quando pepen⸗ dit ĩ ligno: Sed illa exaltatio humiliatio fuit. Lunc enim factus eſt obediens vſq; ad moꝛtem:moꝛteʒ autẽ crucis.hoc opoꝛ 8 tebat impleri per eoꝛum manꝰ qui poſtea ſe fuuerant credituri: quibus dixit: cum exal⸗ l taueritis filium hoĩs:tunc cognoſcetis qꝛ „ ego ſuʒ. Quare hoc. niſi vt nemo deſpera ni ret in quocunq; ſcelere male ſibi conſcius ii quando videbat eis donari homicidiũ qͥ as occiderant chꝛiſtum? hos ergoiĩ illa tur⸗ “ B ba agnoſcens dñs dixit. um exaltaue o ritis filium hoĩs: tunc cognoſcetis qꝛ ego i ſum. Jam noſtis quid ſit ſum: nec aſſidue . repetendũ eſt:ne pariat res tanta faſtidi⸗ Exodi. iiij. um. Recolite ulud: ego ſuʒ qui ſum ⁊ qui eſt miſit me:⁊ agnoſcetis quid dictum ſit: tunc ſcietis quia ego ſum. Sed ⁊ pater eſt mn heriſt ett ſpirituſſanctus eſtaad ipſum eiſe perti⸗ eſng net tota trinitas.Sed quia dũs ſicut filiuſ ſe, nl lloguebatur: ne foꝛtelin eo qs dixit /tũc co u ii G8 gnoſcetis quia ego ſum: ſubintraret erroꝛ nun ſabellianoꝝ. hoc eſt patripaſſianoꝝ: queʒ je vob erroꝛẽ cõmẽdaui ñ tenẽdũ ſʒ cauen⸗ vyjñ: eoꝛum ſcilicʒ qui dixerunt/ipſe ẽ pf̃: ros. Ipſi ſunt illi quos aſſidue cõmenda⸗ uimus.⁊ ad imitationẽ cum magna exhoꝛ tatione ꝓponimus.Miſſo enim deſuꝑ ſpi ipſe eſt filius.duo ſunt noĩa ſed res vna. Pꝛopter iſtum ergo cauendũ erroꝛẽ cum dixiſſet dñſ/tunc cognoſcetis qꝛ ego ſum. ne ipſe intelligeret barer: continuo ſub⸗ iũxit.Et a meipᷣo facio nihil.Sed ſi cut docuit me paterhec loquo r. J35 gaudere ceperat ſabellianꝰ/erroꝛis ſui oc caſione comperta. Stati vt ſe tanqᷓ; in ob⸗ ſcuro extulu:ſequentis ſentẽtie luce con⸗ fuſus eſt. Putaueras eum eſſe patrem qꝛ dixit ego ſum:audi quia filius eſt: a meiꝰ ſo facio nihil.Quid eſt a meipſo facio ni⸗ hil? A meipſo non ſum. Filius eni de po⸗-⸗ tre eſt deus: Pater autem non eſt de filio deus. Filius eſt deus de deo:Pater autẽ deus ſed non de deo. Filius eſt lumen de lumine: Pater autem lumen ſed non de lumie. FTilius eſt / ſed eſt de quo e: Pf autem eſt:ed non eſt de quo eſt ¶ Quod · ergo addidit:ſicut docuit me pater heclo quoꝛ: nemini veſtrum obrepat cogitatio carnalis fratres mei. Non enim poteſt hu mana infirmitas cogitare: niſi qð conſue⸗ uit facere vel audire. Nolite ergo vobis quaſi duos hoĩes añ oculos ponere:vnũ patrem alterũ filium. ⁊ loquentẽ patrẽ ad ſilium:ſicut facis qñverba aliqua dicis fi- lio tuo:monens eum⁊ inſtruens eum quo modo loquatur: vt quecũq; audiuit a te cõmendet memoꝛie: Cum cõmendauerit memoꝛie: ꝓferat ⁊ lingua:diſtignat perſo nas:inferat auribus alienis qð percepit ĩ ſuis. Molite ita cogitare ne ĩ coꝛde veſtro idola fabꝛicetis/⁊ humanaʒ foꝛmam / hu⸗ manoꝝ liniamenta membꝛoꝝ:ſiguram car nis humane:ſenſus iſtos ↄſpicuos:ſtatu⸗ ram motuſq; coꝛꝑis:lingue officiũ:diſtin⸗ ctiones ſonoꝝ. Molite in illa trinitate co⸗ gitare niſi uͤptiner ad foꝛmã ſerui quã ac cepit vnigenitus filiꝰ.cũverbũ caro factũ eſt vt habitaret in nobis. Ibi nõ te pꝛohi⸗ beo humana infirmitas cogitare qð noſti: imo etiã compello.Si fides in te vera eſt talẽ chꝛiſtũ cogita:ſed ex maria virgine ñ ð̊ deo pr̃e. Lalẽ cogita:infans fuit: creuit vt hõ: ambulauit vt hõ:eſuriuit ſitiuit vt hõ:doꝛmiuit vt hõ:paſſus poſtremovt hõ ſuſpẽſus ĩ lig occiſus ſepultꝰvt hõ:ĩ eadè foꝛma reſurrexit:in eadem foꝛma añ ocu⸗ los diſcipuloꝝ aſcẽdit in celũ:in eadẽ foꝛ ma venturꝰ ẽ ad iudiciũ. Angeloꝝ ei vox eſt in euãgelio expᷣſſa:ſic veniet quõ eũvi detis euntẽ in celuũ. Qñ ergo ð foꝛma bᷣuij Joh. Tract. XLI. cogitas in chꝛiſto:humanã effigiem cogi⸗ ta ſi eſt in te fides. Quando autẽ cogitas in pncipio erat bũ:⁊ vᷣbũ erat apð deum et deus erat verbum:pereat de coꝛde tuo oĩs humana figuratio.pellat᷑ de cogitatio nibus tuis quicqͥd fine coꝛpoꝛeo termina tur:quicqͥd loci ſpacio continet᷑ vel q;tali bet mole diffundit᷑: de coꝛde tuo ſigmen⸗ tum tale diſpeat.Cogita ſi potes pulchꝛi⸗ tudinẽ ſapientie: occurrat tibi pulchꝛitu⸗ do iuſticie. Foꝛma eſt? Statura eſt: Co⸗ loꝛ eſt: Mihil hoꝝ eſt:⁊ tamen eſt. Nam ſi non eſſet:nõ amaret᷑ nec merito laudaret᷑: nec amata nec laudata coꝛde moꝛib“q; te neret᷑. Nunc vo fiunt hoĩes fapiẽtes:vn⸗/ de fierent:niſi eſſʒ ſapia: Poꝛro aũt o ho⸗ mo ſi ſapiam tuam videre carnis oculis ñ potes: nec tali imaginatiõe cogitare qlia coꝛꝑalia cogitant᷑:ſapie dei audes ingere re humanã coꝛꝑis foꝛmã.⸗ nd erge di cimus fratres? quõ locutꝰ eſt pater filio?⸗ Qusõ flliꝰait:ſicut docuitme pater hec lo⸗ quoꝛ: Locutꝰ eſt illi. Qñ docuit pater ſi⸗ lium verba fecit:quõ tu qñ doces filiũ tu um verba facis? Quõ facis verba verbo? Que verba multa fierent vnico vᷣbo? ver⸗ bum enĩ patris aurẽ habuit ad os patris⸗ Carnalia ſunt iſta:pereant de coꝛdibꝰvr̃iſ Doc eĩ dico:ecce ſi intellexiſtis qð ego di xi: ego certe locutus ſum:⁊ mea verba ſo nuerũt:ſoniſq; aures pepulerũt ⁊ ꝑ ſenſi uſ auditꝰvr̃i:ad coꝛ ſnĩiaʒ ꝑduxerũt.Si intel lexiſtiſ/facite aliquẽ audiſſe latine lingue hoĩem: tantũmodo audiſſe / nec tñ intel⸗ lexiſſe qð dixi: atũ ad ſtrepitum ꝑtinet emiſſuʒ ex oꝛe meo ſic eiꝰille ꝑticeps faciꝰ eſt qͥ ñ intellexit:quõ⁊vos.Cũ ſonũ audi uit / eedem ſyllabe aures eius ꝑcuſſerunt: ſed in coꝛde ipſius nihil genuerũt. Qua⸗ re? Quia non intellexit. Vos autẽ ſi intel lexiſtis:vnde intellexiſtis? Ego ad aureʒ ſonui:nunqͥd ego in coꝛ lumẽ accẽdi? Pꝛo culdubio ſi verũ eſt qð dixi ⁊ hoc verbum non ſolũ audiſtis verũetiaʒ intellexiſtis: due res ibi facte ſunt/oiſcernite illaſ:audi tus ⁊ intellectus. Auditus ꝑ me factus ẽ: intellectus ꝑ quẽ? Ego ad aurẽ dixi vt au diretis:ad coꝛ veſtrũ quis dixit vt intelli⸗ geretis: Sine dubio aliqͥs ⁊ ad coꝛ veſtꝝ aliquid dixit:vt non ſolũ ſtrepitꝰ iſte ver boꝛum pꝑcuteret aurem veſtrã ſed etiaʒ in coꝛ veſtrũ aliquid deſcenderet veritatis. Dixit aliquis ⁊ ad coꝛ veſtrũ:ſed nõ eum ELa. VIII videtis. Si intellexiſtis fratres: dictum ẽ et coꝛdi vro. Munus dei eſt intelligetia. Quis hoc dixit in coꝛde veſtro ſi intellexi L ſtis? Cui dicit pſalmus:da mihi intellectũ ps.cxviij. vt.diſcam mandata tua. Verbi gratia:epi ſcopus locutꝰ eſt. Quid locutꝰ eſt aliquis ait? Reſpondes quid locutus ſit: ⁊ ad⸗ dis: verum dixit. Zũc alius qui nõ intelle xit:Quid dixit inquit? Aut quid ẽ quod laudaſ? Ambo me audierũt ambobꝰego dixi:ſed vni ipſoꝝ deꝰdixit.Si parua ma gnis comparare concedit᷑: quomõ nos ad eum quid ſumꝰ? Tamẽ neſcio quid incoꝛ poꝛaliter ⁊ ſpiritualit᷑ facit in nobis deus: qð nec ſonus eſt qui aurẽ ꝑcutiat.nec co⸗ loꝛ qui oculiſ diſcernat᷑.nec odoꝛ eſt qͥ na⸗ ribus capiatur.nec ſapoꝛ qui faucibꝰiudi⸗ cetur.nec durũ nec molle qð tangẽdo ſen tiatur: ⁊æ tamen aliquid eſt qð ſentire faci⸗ le eſt:explicare impoſſibile ẽ.Si ergo deꝰ vt dicere ceperaʒ loquit᷑ in coꝛdibꝰnoſtrii/ ſine ſono:quõ loquit᷑ filio ſuo: Sic & frẽs ſic cogitate q;tum poteſtis vt dixi:licet pꝑp⸗ ua magnis modo aliquo cõparare:ſic co⸗ gitate. Incoꝛꝑaliter pater locutus eſt fi⸗ lio:quia incoꝛꝑaliter pat᷑ genuit filiũ:nec euʒ ſic docuit quaſi indoctũ genuerit: ſed B eſt eũ vocuiſſe qð eſt ſcientẽ genuiſſe.⁊ B eſt docuit me pater:qð eſt ſciẽtẽ me ge⸗ nuit pater. Si enim qð pauci intelligunt ſimplex eſt natura veritatis:hoc ẽ filio eẽ qð noſſe.Ab illo ergo habet vt nouerit a quo habet vt ſit:non vt pꝛius ab illo eſſet et ab illo poſtea noſſet: ſed qu?admoduʒ illi gignẽdo dedit vt eſſet:ſic gignẽdo de⸗ dit vt noſſet: Quia ſimplici vt dictum eſt nature veritatis eſſe ⁊ noſſe:non eſt aliud atq; aliud ſed hocipſuʒ. ¶ Dixit ergo iſta E iudeis ⁊ addidit: ⁊ qui mè miſit mecum ẽ. Jam hoc ⁊ ante dixerat ſed rem magnam aſſidue cõmemoꝛat:miſit me ⁊ mecum eſt Si ergo tecũ ẽ o dñe:nõvnus ab alio miſ⸗ ſus eſt: ſed ambo veniſtis Et tamẽ cũ am bo ſimul ſint:vnus miſſus eſt alter miſit. Quomodo miſſio incarnatio eſt: c ipſa in carnatio filij tantum eſt ⁊ non patris.Mi ſit iraq; pater flliuʒ:ſed non receſſit a filio Non enim quo miſit filium:nõ ibi erat pa ter. Vbi eĩ ñ eſt qͥ fecit oĩa:vbi ñ eſt⁊ qͥ di Hiere. xit: celum ⁊ terram ego impleo? Sad foꝛ⸗ te pater vbiq; eſt: ⁊ filiꝰnon vbiq; ẽ.Euã⸗ geliſtam audi. In hoc mundo erat:⁊ muu dus per eum factus eſt. Ergo inquit qui Kard⸗ =ðèð =èèGMN —11— — — — — — — — — —. — n N ſſe ..2 — pocri . . — Co –— ; de⸗ nee liud iſ mi. ni⸗ n . bi lio 4 hie i ⸗ ⸗ . un Joh. Tract. xI miſit me: cuius auctoꝛitate tanq; pater⸗ na incarnatus ſum/mecum eſt: non me re⸗ me reliqt inqͥt ſolũ:quia ego q̊ pla⸗ fita ſunteit cio ſemp. ent elua⸗ multi qui aliud ſapiebãt intelligat: v1 ce⸗ Al. credi⸗ derunt ei. 1 Al.i ſermo liquit. Quare non reliquit? Et non litas ſemꝑ:nõ ex quodã initio⁊ deinceps: ſed ſine initio/ſine ſine⸗Dei enĩ generatio nõ habet initiũ tꝑis: quia ꝑ genituʒ facta ſunt temꝑa. H quente: multi crediderũt in eu. Vtina me loquẽte dant in eum. Quidã enĩ foꝛtaſſe ſunt ĩ iſta multitudine arriani:non audeo ſuſpicari eſſe ſabellianos:qͥ ipſuʒ patrẽ dicunt eſſe qui filiꝰ eſt.hereſis qͥ pe iſta nimis antiq̃ᷓ eſt. ⁊ paulatim euiſcerata: Arrianoꝝ au⸗ tem adhuc videt᷑ habere aliquã motionẽ qſi cadaueris putreſi cẽtis aut certe vt mul tum quaſi homĩs aĩa egentis: opoꝛtet in⸗ de reliquos liberari/ſicut inde multi libe⸗ rati ſunt.Et quideʒ iſta ciuitas eos nõ ha bebat.ſed poſtea qᷓ; multi ꝑegrini aduene runt:nõnulli ⁊ ipſi venerunt.Ecce hec do mino loquẽte:multi iudei crediderũt ĩ eũ Ecce ⁊ me loq uente arriani credant:nõi in me ſed mecũ in eo.Dice ad eos qͥtcrediderãt in eũ iudeos: Si vos t inverbotmeo Ideo mãſ eritis qꝛ initiati eſtis quia⁊ ibi eſſe cepiſtiſ:Si mãſeritis:hoc eſt in ſide q̃ in vobis eſſe credentibus cepit: quo ꝑpue⸗ niſtis? Tide quale initiũ:qͥ ꝑducit. Ama ſti fundamentũ:culmẽ attẽde:⁊ ex iſta hu militate/aliã celſitudinẽ quere. Fideſ enĩ humilitatẽ habet: cognitio ⁊ ĩmoꝛtalitas et eternitas non habet humilitatẽ ſed cel ſitudinẽ.erectionẽ ⁊ nullã defectionẽ: et⸗ nam ſtabilitatẽ:nullã ab ĩimico expugna tionẽ: nulluʒ deſiciẽdi timoꝛẽ. Magnũ eſt dʒð incipit a fide:ſed ↄtemnit᷑ fundamẽtũ. Solet etiã in ediſicio ab imꝑitis ↄtemni. Foſſa fit grãdis/lapideſ quoqmõ paſſim mittũt᷑:nulla ibi expolitio: nulla pulchꝛi/ tudo apparʒ: quõ nec in arboꝛis radice ap paret aliqᷓ pulchꝛitudo: totum tamen qᷣc⸗ quid te delectat in arboꝛe/ de radice ſurre xit. Si vides radicẽ ⁊ non delectaris: vi⸗ des arboꝛẽ ⁊ miraris. Stulte ꝙ miraris:in de ſurrexit quo nõ delectaris. Parũ ali⸗ quid videtur fides credentiũ: non habes ſtateram vnde apendas. Audi ergo quo tueniat: ⁊ vide qta ſit: ſicut ⁊ ipſe dñs in alio loco dicit.Si habueritis ſideʒ ſiẽ gra Aatthei ſ. numſ ynapis. Quid humiliꝰ?quid vehem̃ tius? quid minutius ?quid feruentiꝰ: Er⸗ go ⁊ vos ait ſi manſeritis in verbo meo in quo credidiſtiſ: quo ꝑducemini? Uere Diſcip .Et quid nobis ꝓ⸗ iſcipuli meien tis. Et qꝗ p⸗ d t cognoſcetis veritatem. F euke mittit credẽtibꝰ fratres? Et co oſcetis veritatẽ. Quid enĩ non illam co gnouerãt:qñ dñs loquebat᷑: Si nõ cogno uerant: quõ crediderũt: Hon quia cogno uerũt crediderũt:ſed vt cognoſcerẽt cce- diderunt. Credimus enĩ vt cognoſcamus: non cognoſcimꝰ vt credamꝰ. Quod enim cognituri ſumuſ/nec oculus vidit:nec au⸗ j. oꝛint zij. ris audiuit:nec in coꝛ hoĩs aſcẽdit. Quid eſt eni fides:niſicredere qð nõ vides?: Fi⸗ des ergo eſt qð nõ vides credere.veritas qð credidiſti videre:ſicut ipſe quodã lo⸗ co ait. IJdeo dũñs pꝛius ad faciendã fidem ambulauit ĩ terra. Homo erat:humilis fa ctus eſt:ab omnibus videbat᷑ nec ab oĩbꝰ cognoſcebat᷑:a młtiſ repꝛobabat᷑: a turba occidebat᷑:a paucis dolebat᷑:ſed tamẽ nec ab eis a qbus dolebat᷑/ nõdum ſicut erat cognoſcebat᷑. Lotum hoc quaſi initiũ eſt liniamentoꝝ fidei: ſtructure future.Qd dñs ipſe attendens quodã loco ait. Qui diligit me mãdata mea cuſtodit.Et qͥ dili Joban xij git me diliget᷑ a patre meo: ⁊ ego diligam eum ⁊ oſtendã meipſum illi. Quẽ qui au⸗ diebant vtiq; iam videbãt: eis tamẽ ſi dili gebãt:videndũ ſe ꝓmittebat.Sic⁊ hic co gnoſcetisveritatẽ. Quid ei: qð dixiſti nõ eſt veritas:? Vceritas ẽ. Sed adhuc credit᷑ nondũ videt᷑. Si maneat᷑ in eo qð credit᷑: puenit᷑ ad id qð videat᷑. Inde iohanes ip j. Johaniß. ſe ſanctꝰ euãgeliſta in epła ſua:dilectiſſi⸗ mi inquit filij dei ſumus:ſed nõdũ apparu it qͥd erimus. Jam ſumꝰ:⁊ aliqd erimus. Quid plus erimus q; ſumꝰ: Audi. Nõdũ apparuit qͥd erimꝰſcimꝰqꝛ cũ apparuerit ſi miles ei erimus. Vnde? Qm̃ videbimus eum ſicuti eſt. Magna pmiſſi io: ſʒ merces eſt fidei.Queris mercedẽ:opus pꝛecedat Si credis:mercedẽ exige ſidei. Si autem nõ credis:ſidei mercedẽ qua frõte queris Si ergo mãſeritis in verbo meo vere diſci puli mei eritis: vt ↄtẽplemini ipſam ve⸗ ritatẽ ſicuti ẽ:nõ ꝑ verba ſonãtia ſed ꝑ lu⸗ cem ſplendentem:cum ſignauerit nos qd legitur in pſalino. Signatuz eſt ſuper nos po. iiij La. VII Luce. xx. GS Joh. Tract. xI lumen vultus tui dñe. Moncta dei ſu⸗ . mus:nũmus a theſauro : aberrauimus er⸗ roꝛe:detrituʒ eſt qð in nobis fuerat impᷣſ⸗ ſum:venit qui refoꝛmet quia ipſe foꝛma⸗ uerat, Querit ⁊ ipſe nümũ ſuũ:ſicut ceſar nũmũ ſuũ.Ideo ait.Reddite ceſari que ceſaris ſunt:⁊ deo que dei ſũt.Ceſari nũ⸗ mos / deo voſt ipſos. Tunc ergo expꝛimet᷑ veritas in nobis.⸗ egrinationẽ noſtram in gemitu ſentiremꝰ et ſeculũ non amaremꝰ:⁊ ad eum qui nos vocauit pia mente perpetuo pulſaremus. j. Coꝛint᷑.ij. Deſideriũ ſinus coꝛdis eſt. Capiemus:ſi deſiderium q;tum poſſumus extendamus HHoc nobiſcum agit ſcriptura diuina. h cõ gregatio populoꝝ. hoc celebꝛatio ſacram̃ toꝛum.hoc baptiſmus ſanctus. hoc canti⸗ ca laudis dei.hoc ipſa noſtra diſputatio: vt hoc deſideriũ non ſolum ſeminet᷑ ⁊ ger minet: verumetiaʒ in modum tante capa⸗ citatis augeat᷑:vt idoneum ſit ſumere qð oculus non vidit:nec auris audiuit:necĩ coꝛ hoĩs aſcendit. Sed smate mecuʒ. Nõ amat multum nũmũ:qui amat deum.Et ego palpaui infirmitatẽ:non auſus ſum di cere non amat nũmũ /ſed nõ multũ amat nũmũ: quaſi amãdus ſit nũmus ſed nõ mł tum. O& ſi deum digne amemus: nummos oĩino non amabimꝰ.Erit tibi nũmuſ inſtru mentũ pegrinationiſ/non irritamentũ cu⸗ piditatis:quo vtaris ad neceſſitateʒ:non quo fruaris ad delectationem. Dcũ ama ſi aliquid in te egit: qð audiſſe te laudas: vtere mũdo:non te capiat mũduſ quo in⸗ traſti. Iter agis: exiturus veniſti non re⸗ manſurus. Iter agis:ſtabulum eſt hec vi⸗ ta:vtere nũmo quomodo viatoꝛ in ſtabu⸗ lovtitur mẽſa:calice/vꝛceo/ lectulo / dimiſ ſurus non ꝑmanſurꝰ. Si tales fueritis: eri gite coꝛ ſi poteſtis ⁊ audite me. Si tales fueritis:ad eius ꝓmiſſa venietis. Mõ eni multum eſt ad vos:quia magna eſt manꝰ eius qui vos vocauit. Vocauit: inuocet᷑: dicatur illi. Nocaſti nos: inuocamus te. Ecce audiuimꝰvocantẽ:audite inuocan⸗ tes. Perduc quo pꝛomiſiſti/perſice qð in⸗ choaſti:noli deſerere muncra tua/noli de ſerere agrum tuũ: germina tua intrent in hoꝛreum tuũ: Abundant tempeſtates in mũdo:ſed maioꝛ eſt qui fecit mundũ. abũ Muid dicam charitati veſtre? Q ſi coꝛ eſſer qualitercũq; ſuſpi⸗ rans in illam ineffabilem gloꝛiam :o ſi per dant temptatiões:ſed non deſicit quii gu⸗ lo ſpem ponit in quo defectꝰnullus ẽ.A d hoc hoꝛtatus ſum iſta fratres: quia liber⸗ tas de qua loquitur dñs noſter ieſus chꝛi-⸗ ſtus non huius tꝑis eſt: Videte quid ad iunxit. Vere diſcipuli mei eritis ⁊ cogno- ſcetis vitatẽ:⁊ veritas liberabit voſ. Quid eſt liberabit vos: Liberos vos fa⸗ ciet. Deniq; iudei carnales ⁊ ᷣm carnem ambulantel / non hi qͥ crediderãt ſed in il⸗ la turba qui nõ crediderãt:iniuriã ſibi fa⸗ ctam putauerũt:quia dixit eis:veritas li⸗ berabit vos. Indignati ſunt ſeruos ſe eſſe ſigniſicatos.Etvere ſerui erant: ⁊ exponit illis que ſit ſeruitus:⁊ que ſit futura liber tas quam ipſe ꝓmittit:Sed de hac liber⸗ tate ⁊ de illa ſeruitute: nimis longũ eſt vt hodie diſputemus. Incipit tractatus q̃qrageſi muſpri mus:Ab eo quod ait: Dicebat au tem ieſus ad eos qui⸗ cediderat: vſq; ad id qð dictũ ẽ: Si ergo voſ filiꝰ li libe era nerit vere liberi eritis: euangelio hodie nobis reci⸗ tatum eſt tunc diſtuli dicere/ aus 5 multum iam dixeram: 1 de libertate ĩ qua nos vocauit gratia ſaluatoꝛis non pᷣ⸗ tereunter neq; negligent fuerat diſſerẽdũ Hinc hodie dño adiuuãte ſtatuimꝰ loqui vobis.Quibus enĩ loquebatur dñs ieſus chꝛiſtuſ/iudei erant ex magna quidẽ par⸗ te inimici:ſed etiam amici ex qᷓdam parte iam facti ⁊ futuri. Nam quoſdã ibi vide⸗ bat:ſicuti iam diximꝰ: qui poſt paſſionem fuerant credituri:hos intuenſ dixerat.Cũ exaltaueritis filium hoĩs:tũc cognoſcetis quia ego ſum.Erant ibi etiam qui hec lo⸗ quente illo continuo crediderũt ꝛipſis lo⸗ cutus ẽ qð audiuimꝰ hodie.Dicebat er⸗ go ieſus ad eos qui cre iderant e ei liudeoſ. Si maſeritis i verbo meo vere diſcipuli mei eritis. Aanendo eritis: Quia eni nunc credentes eſtis:ma nendo videntes eritis. Ideo ſequit᷑: = gnoſcetis veritatem. Veritas incom⸗ mutabilis eſt: veritas panis eſt: mentes re xplicit tractatus qrageſimuſ . nem pᷣſtina ſeauir as ſancto gui par⸗ ne ide⸗ nen A ns lo⸗ lo⸗ C Re neo endo gmn ch fe 17 pð. lxxxiiij. — ——— Joh. Tract. xII La. vVIII ficit nec deſcit: utat veſcentẽ:non iꝑſa in veſcẽte mutatur. Ipſa eſt ventas ver⸗ bum dei: deus apud deum vnigenitus fili us⸗: Hec eſt ve itas carne induta eſt ppt nos vt de maria virgine naſceretur: ⁊ im⸗ pleretur ꝓphetia.veritaſ de terra oꝛta eſt Hec ergo veritas cum iudeis loqueretur: latebat in carne.Latebat autem nõvt ne⸗ garetur ſed vt differretur: Differret᷑ vt in carne pateret᷑: In carne autem pateretur vt caro peccati redimeret᷑ Stans itaq; cõ ſpicuus ſᷣm infirmitatẽ carnis dñũſnr̃ ieſus chꝛiſtus ⁊ ᷣm maieſtat? diuinitatis occul⸗ tus:dixit ad eos qui ei cum hec loqueret᷑ crediderant. Si manſeritis in verbo meo: vere diſcipuli mei eritis:Qui enĩ ꝑſeuera uerit vſq; in finem:hic ſaluus erit.Et cog⸗ noſcetis veritatẽ que modo vos latet ⁊ lo quitur vob:⁊ veritas liberabit vos. Hoc verbum dũñis ad libertatẽ poſuit:libe rabit vos. Hihil eſt eni aliud ꝓpꝛie libe⸗ rat:niſi libeꝝ facit.Quõ ſaluat/nihil ẽ ali ud qᷓ; ſaluũ fac̃:quõ ſanat / nihil eſt aliud qᷓ; ſanũ facit:Ditat/nihil eſt aliud qᷓ; diui⸗ tem facit:ſic liberat nihil eſt aliud q; libe⸗ rum facit.Hoc in verbo greco planius eſt Nam in latina ↄſuetudine plerũq; dicimꝰ2 hominẽ liberari qð ad libertatẽ non perti⸗ net ſed tm̃ ad ſalutem:Sicut quiſq; dicit liberari ab infirmitate:vſitate dicit᷑ nõ ta⸗ men ꝓpꝛie.Sic autem poſuit dñs hoc ver bum vt diceret /⁊ veritas liberabitvos:vt in greca lingua nemo dubitet eum de lib⸗ tate dixiſſe.Deniq; ⁊ iudei ſic intellexer̃t et rũderunt ei: Mon illi qui iam credide⸗ rant:ſed illi qui in turba erant nõdum cre B dentes. al Keſponderuntei Demé abrae ſumus nemini ſeruiuimuſ vnq;: quomodo tu dicis liberi eri⸗ tis? Mon auteʒ dixerat dñs / liberi eritis: ſed veritas liberabit vos. In quo tñ ver⸗ bo illi:qꝛ ſicut dixi patet in greco:non in⸗ tellexerũt niſi libertatẽ: æ extulerũt ſe qð ſemẽ eſſent abꝛae ⁊ dixerũt. Semẽ abꝛae ſumꝰ æ nemini ſeruiuimꝰ vnq;: quõ tu di⸗ cis liberi eritis? & pellis inflata: nõ ẽ iſta magnitudo ſed tumoꝛ.Et hocipſum ſcem huiꝰ tꝑis libertatẽ quõ verũ dixiſtis: ne⸗ mini ſeruiuimꝰ vnqᷓ;; Joſeph nõ eſt venũ datus? Pꝛophete ſancti in captiuitatẽ nõ ſunt ducti? Deinde nõne ipſe ille ẽ ꝓpls qᷣ in egypto lateres faciebat: ⁊ regibꝰ duris non ſaltem in auro ⁊ argẽto ſed ĩ luto ſer⸗ uiebat: Si nemini ſeruiſtis vnq;:o ingrati quid ẽ qð aſſidue vobis imputat ðs quod vos de domo ſeruitutis liberauit? An foꝛ te pr̃es vr̃i ſeruierũt:vos aũt qui loqͥmi⸗ ni nemim vnq; ſeruiſtis: Quõ g ſolue⸗ batis iam tributa rhomanis? Vnde ⁊ ipſi veritati laqueũ quaſi captionis ꝓpoſui⸗ ſtis vt diceretis.licet reddere tributũ ce⸗ ſari:vt ſi dixiſſʒ licʒ: teneretis eũ qſi male optaſſet libᷣtati ſemĩs abꝛae.Si aũt dice⸗ ret nõ licet:calũniaremini apud regeſ ter re:qð ꝓ hiberet regibꝰ tributa ꝑſolui.Me rito ꝓlato nũmo victi eſtiſ:⁊ captioni vr̃e voſipſi eſtis rĩũderc compulſi. Ibi enĩ vob dictũ eſt. Reddite ceſari que ceſaris ſunt et deo qᷓ dei ſunt:cũ voſipſi rñdiſſetis qd nũ mus haberet imaginẽ ceſaris: Oꝛ ſicut querit ceſar in nũmo imaginẽ ſuã/ſic deuſ querit in hoĩe ſuã.hhec ergo rñdit iudeis Abouet enĩ me frẽs hominũ vana ſuꝑbia: qui etiã de ipſa quã carnalit᷑ intelligebãt ſua libertate mẽtiti ſunt dicentes: nemini ſeruiuimꝰ vnq;. Dñs aũt qͥd eis rñderit:h potiꝰ ⁊ intentiꝰ audiamꝰ:ne ⁊ noſipſi ſer⸗ ui inueniamur. Rñdit eni eis ieſus. Amẽ amẽ dico vobiſ:quia ois qui facit petm̃:ſeruꝰeſt pcti: Seruus eſt: ſed vtinã hoĩs ⁊ nõ pcti. Quis nõ ſub his verbis ↄtremiſcat? Pꝛeſtet nob dñs ni ie ſus chꝛiſtꝰ. id eſt.⁊ mihi ⁊ vob:vt ꝓ ſentẽ⸗ tia lor de hac libertate apetẽda ⁊ de il⸗ la ſeruitute vitãda. Amẽ amẽ dico vobis veritaſ dicit:⁊ qle ẽ dñi dei nr̃i dicere.am̃ amẽ dico vob? Multũ cõmẽdat:qð ita ꝓ nũciat. Quodãmõ ſi dici phas ẽ iuratio ei us eſt: amẽ amẽ dico vob. Amẽ quippe in⸗ terpᷣtatur verũ.Et tñ nõ eſt interpᷣtatũ:cũ potuiſſet dici verũ dico vob. Nec grecꝰ H interpꝛes auſus eſt facere nec latinꝰ. Naʒ hoc verbũ qð eſt amẽ nec grecũ eſt nec la tinũ:ſed hebꝛeũ.Sic mãſit tũ eſt interpᷣta tũ vt honoꝛẽ hr̃et velamẽto ſecreti: Mon vt eſſet negatũ ſed ne vileſceret nudatũ. Nec ſemel tñ ſed bis a dño dictũ eſt:amẽ ame dico vobis. Jam q;dtũ hoc cõmẽdatũ ſit: ex ipſa gemiatiõe cognoſcite. Quid ẽ ergo cõmẽdatũ? Veꝝ veꝝ dicovob. Ve ritas dicit.Que vtiq; ⁊ ſi nõ diceret veruʒ dico:mẽtiri oĩno nõ poſſet.Tñ cõmendat tñ inculcat:doꝛmiẽteſ qdãmõ excitat:intẽ tos facit: ↄtẽni ñ vult.¶ Quid dicit? Am̃ 4 Aat. xxijj. Joh. Tract. XxCI amẽ dico vob:qꝛ oĩs qͥ facit pctm̃:ſeruus eſt peccati:O miſerabilis ſeruitꝰ. Pleꝝq; hoies cũ dños malos patiunt᷑: venales ſe petũt: non querẽtes dominum nõ habere ſed ſaltem mutare. Seruus peccati quid De his qͥ fu⸗ giunt ad ec⸗ cleſiam. faciat?Quem interpellet? Apud quem ſe venaleʒ petat? Deinde ſeruus hoĩis aliqũ ſui dñi duris imꝑijs fatigatꝰ fugiẽdo reqᷣe ſcit. Seruꝰ peccati qͥ̊ fugit? Secũ ſe trahit quocũq; fugerit.Hõ fugit ſeipſaʒ mala cõ ſcientia:nõ eſt quo eat:ſequit᷑ ſe imo non recedit a ſe. Pctm̃ enĩ qð facit intus ẽ̃. Fe cit pctm:vt aliquã coꝛꝑalẽ caꝑet volupta tem. Voluptas trãſit:pctm̃ manet Pꝛete rit qdð delectabat: remaſit qð pũgat.Mala uitꝰ¶ Aliqñ fugiũt hoĩes ad eccleſiaʒ ⁊ plerũq; eos patimur tãqᷓ; idiſcipliatos:vo lẽtes carè dinis qͥ nolũt carẽ pctis.Aliqñ etiam illicito iugo ⁊ impꝛobo ſubiecti fu⸗ giunt ad eccleſiã qꝛ retinẽt᷑ ingenui ad ſer uitutẽ ⁊ interpellat᷑ epᷣs.Et niſi curet ope Eſaie.lij. ram impẽdere ne ingenuitas opꝛimat᷑:im miſericoꝛs deputat᷑. Ad chꝛiſtũ oẽs fugia mus:ↄtra pctm̃ deũ liberatoꝛẽ interpelle⸗ mus. Venales nos petamꝰ:vt eiꝰ ſangui⸗ ne redimamur.Dicit enĩ dñs:gratiſ venũ⸗ dati eſtis:⁊ ſinc argẽto redimemini. Sine p cio:ſed vr̃o/qꝛ meo.hHoc dñſ dicit. Iep⸗ ſe enĩ pꝛeciũ dedit:nõ argentũ ſed ſangui nem ſuũ. Mã nos ⁊ ſerui ⁊ egeni remãſera j. Coꝛint. v. mus: Liberat ergo ab hac ſeruitute ſolus dñs. Qui illam non habuit ꝛipſe de illa li⸗ berat. Solus enim in hac carne venit ſine peccato. Nã quos videtis in manibꝰ ma⸗ trum puulos ferri:nõdũ ambulant⁊ iã ſùt ce mediti. Traxerũt enĩ de adam qðo ſol uatur a chꝛiſto. Pertinet etiã ad ipſos cũ baptiʒant᷑ iſta gra quã dñs pollicet᷑: ðᷣ peccato ſolus liberare poteſt qͥ vẽit ſine OH peccato:⁊ factꝰ ẽ ſacriſiciũ ꝓ pctõ.(¶ Au⸗ diſtiſ enĩ cũ apłs legeret᷑: ꝓ chꝛiſto inqͥt le gatione fungimur:tanq; deo exhoꝛtante ꝑ nos:Qbſecramꝰ ꝓ chꝛiſto.id ẽ̃.tanq; vos xpᷣs obſecret. Quid?recõciliamĩ deo.Si exhoꝛtat᷑ ⁊ obſecrat apłs vt recõciliemur deo:inimici eramꝰ deo. Nemo enĩ recõci⸗ liat᷑ n:iſi ex inimicitijs. Inimicos autè nos nõ natura:ſed pctã fecerũt. Vñ inimici il⸗ lius:inde ſerui peccati. Non hʒ ðs liberos inimicos:neceſſe ẽ ſerui ſint:⁊ ſerui rema⸗ nebũt niſi ab illo liberent᷑:cui peccãdo iui mici eſſe voluerũt. Obſ ecramꝰ ergo inqᷣt ad legendũ:vt veraces ſint ad intelligẽ⸗ ꝓ chꝛiſto:recõciliamĩ deo. Quõ ãt recõci liamur:niſi ſoluat᷑ qð int nos ⁊ ipſum ſepa rat: Ait enĩ ꝓpheta:MHõ grauauit aurem ne audiãt: ſed pctã vr̃a ſeparãt inter vos et deũ.QOꝛ ergo nõ recõciliamur niſi abla⸗ to qð in medio eſt ⁊ poſito qð in medio ſit Eſt eĩ mediũ ſeꝑans:ſed ↄtra ẽ mediatoꝛ recõciliãs:Mediũ ſeparãs ẽ pctm̃.media toꝛ recõcilians ẽ dñs ieſus chꝛiſtꝰ:vnꝰ enĩ deus ⁊ vnꝰ mediatoꝛ dei ⁊ hominũ homo chꝛiſtꝰ ieſus: Vt ergo tollat᷑ maceria ſepa ranſ qð eſt pctm̃:venit ille mediatoꝛ:⁊ fa⸗ ctus eſt ſacrificiũ ſacerdos ipſe.Et qꝛ ſa⸗ crificiũ factꝰeſt ꝓ pctõ offerẽs ſeipſum in holocauſtũ ĩ cruce paſſiõis ſue:ſeqͥt᷑ apls ⁊ dic. Cũ dixiſſet obſecramꝰ ꝓ xpᷣo recõ⸗ ciliamĩ ðᷣo:q̃ſi diceremꝰ:quõ poterimꝰre⸗ cõciliari:Eũ inqᷣt.id eſt.ipſuʒ chꝛiſtũ: qui non nouerat pctm̃/pctm̃ ꝓ nobis fecit: vt nos ſimꝰ iuſticia dei in ipſo. Eũ ipſum in⸗ quit chꝛiſtũ deũ.qui nõ nouerat peccatũ. nis peccati:nõ tñ in carne peccati:nõ hñs vllũ oĩno pctm̃:⁊ ideo factꝰ ẽ verũ ſacriſi tiũ ꝓ pctõ:qꝛ nullũ habebat ipſe peccatũ Sed foꝛte ð ſenſu meo dixi:qꝛ pctm̃ ſacri⸗ ficiũ eſt ꝓ pctõ.Qui legerũt agnoſcãt.q nõ legerũt /nõ ſint pigri:nõ ſint inq; pigri dũ. Cũ de ſacriſicijs enĩ pᷣciperet ðs offe⸗ rendis ꝓ pctõnn ꝗᷣbus ſacrificijs non erat expiatio pctõꝝ ſed vmbꝛa futuroꝝ:eadeʒ ipſa ſacrificia eaſdẽ ipſas hoſtias:eaſdem Dum ipſas victimaſ:eadẽ ipſa aĩalia que admo uebant᷑ mactãda ꝓ pctis in quoꝝ ſangui⸗ ne ſanguis ille figurabat᷑/pctã lex apellat Vſq; adeo vt in qbuſdã locis ſcriptũ ſit ita:vt ſacerdoteſ ĩmolaturi ponerẽt manꝰ⸗ ſuas ſuꝑ caput peccati:id eſt:ſuꝑ caput vi ctime ĩmolãde ꝓ pctõ. Tale ergo pecca⸗ Leuitici tum:id eſt.ſacriñciũ ꝓ pctõ/factꝰ eſt dñs noſter ieſus chꝛiſtꝰ:q nõ nouerat pctm. ¶ AMerito liberat ab hac ſᷣuitute peccati E ille qᷣ dicit in pſalmis. Factꝰ ſum tanqᷓ; hõ ps. lxxxvij. ſine adiutoꝛio:inter moꝛtuos liber.Solus enĩ liber:qꝛ nõ habebat pctm̃. Ipſe enĩ di cit in euãgelio. Ecce venit ᷣnceps huius Johan · x mũdi:diabolũ ſigniſicãs vẽturũ in iudeis pſecutoꝛibꝰ:Ecce inqᷣt venit ⁊ in me nihil inueniet.Mõ quõ in eis qͥs occidit etiã iu ſtos / inuenit qᷓlecũq; pctm:in me nihil in- ueniet. Et tanq; ei diceret᷑:ſi nihil ĩ te in⸗ hj. Coꝛint.v. j. Timot ch. † Venit enĩ ĩ carne:hoc ẽ in ſimilitudie car Rhoma.viij 4 * .j. — — — — —ʒ—— †Al. iudica L 9 e⸗ Corinin in⸗ . Cur Bhore his nfi ü ⸗ 6 em mo⸗ D ellar üft nan⸗ Leucn. ur ccs⸗ s 4 dan „H to dolrn ous nidi 1 udeis ,niit tüu Au⸗ lein⸗ ius 9 — Joh. Tract. XLI ueniet: quare te occidet? Subiecit ⁊ ait. Sed vt ſciant oẽs qꝛ voluntateʒ pf̃ᷣis mei facio:ſurgite eamus hĩc. Non inqᷣt moꝛtẽ mei peccati neceſſitate pſoluo: ſʒ ĩ eo qð moꝛioꝛ voluntatẽ patris mei facio:pluſq ibi facio qᷓ; patioꝛ:qꝛ ſi nollem nec paſſus eſſem.Habes illum alio loco dicentẽ. Po catũ ſeruus ſit peccati:que ſit ſpes nob li⸗ bertatis audite.Seruus autẽè indt no M manet in domo in eternu.Eccleſia ẽ domus:ſeruus pctõꝛ eſt. Intrant multi in eccleſiam peccatoꝛes. HNon ergo dixit:ſer uus non eſt in domo:ſed nõ manet in do⸗ mo in eternũ Si ergo nullus ibi ſeruꝰ erit: quis ibi erit? Cũ enĩ rex iuſtus ſederit in thꝛono ſicut ſcriptura loquit᷑:quis gloꝛia⸗ bitur caſtum ſe habere coꝛ ꝛaut qͥs gloꝛia bitur mũdũ ſe eſſe a peccato?Multũ nos terruit o frẽſ mei dicẽdo:ſeruꝰnõ manet ĩ domo in eternũ.Adiũgit autẽ ⁊ dicit. Fi lius autem manet ĩ eternũ.Ergo ſo⸗ lus in domo ſua erit chꝛiſtꝰ: nullus illi po pulꝰcoherebit. Cui heret caput:ſi nõ erit coꝛpꝰ ? An foꝛte totũ hfiliꝰcaput ⁊ coꝛpꝰ NMNõ enĩ ſine cauſa:⁊ terruit ⁊ ſpem dedit: Terruit ne pctm̃ amaremꝰ:Speʒ dedit ne ð peccati ſolutione diffideremꝰ. Omig inquit qui facit peccatũ: ſeruus eſt peccati. Seruus aut nõ manet in domo ĩ eternũ. Que ergo nobis ſpes ẽ:q nõ ſumꝰ ſine pctõ? Audi ſpem tuã: filius manet in F eternũ. Si ergo filius vos liberaue rit:tuc vere liberi eritis. hec ſpesno ſtra eſt frẽs vt a libero liberemur.⁊ liberã do ſeruos nos faciat.Serui enĩ eramꝰ cu⸗ Galathas.v tis.Hhoc ⁊ aplłs dicit. Vos aũt frẽs in liꝰ⸗ tatẽ vocati eſtis:tm̃ ne libertatẽ ĩ occaſio⸗ nem carnis detis:ſed ꝑ charitatem ſeruite inuicẽ. Mõ ergo dicat chꝛiſtianꝰ liber ſum in libertatẽ vocatꝰ ſum:Seruus eram ſed redemptꝰ ſum ⁊ ipſa redẽptiõe liber effe⸗ ctuſ ſuʒ: Faciã qdðᷣvolo:nemo me ꝓhibeat a volũtate mea ſi liber ſum. Sed ſi iſta vo luntate pctm̃ facis/ſeruꝰ es peccati. Noli vtere ad nõ peccãdũ.Erit eĩ volũtas tua libera:ſi fuerit pia.Eris liber ſi fueris ſer⸗ uus.liber peccati/ſeruus iuſticie:dicente teſtatẽ habeo ponẽdi aĩam meã:⁊ ptãtem habeo iterũ ſumẽdi eam. Ecce vere inter moꝛtuos liber. Cum ergo oĩs qͥ facit pec⸗ ergo libᷣtate abuti ad libere peccãdũ: ſed — apko. Cũ ſerui eſſetis peccati: liberi eratiſ Rhoma. vj. . iuſticie. Nũc aũt liberati a peccato: ſerui aũt facti deo.habetis fructũ veſtrũ in ſan ctificationẽ: finem vo vitam eternꝗ. Hoc conemur vt id agamꝰ:pꝛima libertas ẽ ca rere crimibꝰ. Intẽdite frẽs mei intẽdite: ne foꝛte poſſim ꝑducerevob ad ſenſuʒ ⁊ . lis mõ ſit:⁊ q̃lis futura ſit iſta libtas.Quẽ libet valde iuſtũ diſcutias in hac vita.q;⸗ uis iam ſit dignꝰiuſti vocabulo:nõ eſt ta⸗ men ſine peccato. Audi ipſum ſctm̃ iohan nem cuius ⁊ hoc euãgeliũ eſt:in epla ſua dicentẽ. Si dixerimus inquit qꝛ pctm̃ nõ j Johan . j. habemꝰ noſipſos decipimꝰ: ⁊ veritasiino bis nõ eſt. Solus hoc dicerc potuit in moꝛ tuis liber. de ſolo dici potuit qui nõ noue rat pctm̃.de ſolo dici potuit:etenĩ expꝑtus eſt oĩa ſm ſimilitudinẽ ſine peccato.Solꝰ . 7 — dicere potuit: ecce veniet pꝛinceps mũdi Johan.xuiij et in me nihil inueniet. Quẽcũq; aliũ licz iuſtũ diſcuſſeris: non oĩmodo ẽ ſine pctõ Nec q̃lis erat iob cui dñs tale teſtimonmiiũd ꝓhibebat vt diabolus inuideret ⁊ poſtuua ret temptãdũ:temptãs ſuꝑaret᷑ vt ille pꝛo baret᷑.ideo aũt ille ꝓbatuſ ẽ nõ quia lattaet bat deũ coꝛonãdus ſed vt inoteſceret hof bus imitãdꝰ:Etiã ipſe iob qͥd dicit. Quis Joh eniĩ mũdus: Hec infans:cuiꝰ eſt vniꝰ diei vita ſuꝑ terrã. Sed plane multi iuſti dicti ſunt ſine querela.qð intelligit᷑ ſine crimie Nulla enĩ querela iuſta ẽ de his ĩ rebꝰhu manis qͥ nõ habẽt crimẽ. Crimẽ ãt eſt pec In decre.di catũ graue:accuſatiõe ⁊ dãnatiõe digniſ⸗ ſtin.xxy. ſimũ. Mon ergo deus quedã peccata dam Mũc aũt:et nat:q̃da iuſtificat ⁊ laudat: Nulla laudat lxxxi. diſti. ſʒ odit oĩia Quõ odit medicus egritudinẽ apoſtolus egroti ⁊ id agit curãdo vt egritudo pella,=ß eger leuet᷑:ſic deus gr̃a ſua hoc ĩ nobᷣ agit vt peccatũ ↄſummat᷑ hõ liberet᷑. Sed qñ ↄſumit᷑ inquieſ? Si minuit᷑:quare nõ ↄſu⸗ mitur? inuit᷑ aũt in vita ꝓficientiũ:qð in vita ↄſumit᷑ ꝑfectoꝝ. Cꝛima eſt ergo li⸗ In decre. di bertas:carere criminibꝰ. Ideo ⁊ apłs pau ſtinct᷑.lxxxj. lus qñ elegit oꝛdinãdos vel pbꝛosvel dia Apoſtolns. conos/⁊ qcunq; oꝛdinãdus eſt ad pꝛepoſi turã eccleſie nõ ait: ſi quis ſine pctõ eſt. B enĩ ſi diceret / omiſ homo repꝛobaret᷑tnul lus oꝛdinaret᷑:Sʒ ait:ſi quis ſine crimine ẽ j.Timo.iij. ſicuti ẽ homicidiũ/adulteriũ/ aliqua ĩmũ et ad Titũ.j dicia /foꝛnicatiões/furtũ:fraus/ſacrilegii ⁊ cetera bmõi.Cuʒ ceperit ea non habere homo:debet autem nõ habere oĩs chꝛiſtia nus:homo incipit caput erigere ad libᷣta⸗ q i — . ,— . * 2 — „ LA — — — — tem. Sed iſta inchoata eſt:non pꝑfecta lib⸗ G tas.i¶ ¶ Quare inquit aliqs non eſt perfe Rhoma.vij cta libertas: Quia video aliã legem ĩ mẽ bꝛis meis:repugnãatẽ legi mentis mee.MNõ enĩ qð volo hoc ago: ſed qð odi illud fa⸗ Galathas.v cio.Caro inqͥt ↄcupiſcit aduſus ſpm̃:⁊ ſpi rituſ aduſus carnẽ:vt nõ ea q̃ vultis illa fa ciatis. Ex parte libertas:ex parte ſeruituſ Nondũ tota:nondũ pura:nondũ plena li bertas:quia nondũ plena eternitas.ha⸗ bemus eni ex parte infirmitatẽ:ex ꝑte ac⸗ cepimus libertatẽ. Quicqͥd peccatũ eſt:a nobis antea deletum eſt in baptiſmo. Mũ quid quia deleta eñt tota iniqtas:nulla re manſit infirnitas? Si non remãſiſſet: ſine peccato hic viueremꝰ. Quis autẽ audeat hoc dicere niſi ſuꝑbus? niſi mia liberatoꝛiſ indignꝰ? niſi qui ſeipſum vult decipe:⁊ in quo veritas non eſt? Ergo ex eo quod re manſit aliquid infirmitatis: audeo dicere: 2 qua haſc ſeruiine oeo ben ſamarex gqua parte ſeruimꝰ legi peccati/adhuc ſer Rho.vbi. S. Rsnnus. Eing. dicit apls qð dicere ce⸗ peramus: ↄdelectoꝛ legi dei ſm interioꝛeʒ hoicm.Ecce vnde liberi: vnde ↄdelecta⸗ mur legi dei. Libertas enĩ delectat. Nam qöhdiu timoꝛe facis qð iuſtum eſt:nõ deꝰ te dDelectat:qᷓ;diu adhuc ſeruus facis non te delectat. Delectet te:⁊ liber es. Noli time re penã: ſed ama iuſticiã. Nondum potes amare iuſticiam time vel penam:vt ꝑueni as ad amandã iuſticiam. Ergo iam ille ex parte ſuꝑioꝛe liberũ ſe eſſe ſentiebat: vn⸗ de dicebat: ↄdelectoꝛ legi dei ᷣm interio⸗ rem hoĩem.DHelectat me lex: delectat me qð uubet lex:delectat me ipſa iuſticia. Vi Ddeo aliã legeʒ in mẽbꝛis meis:hec eſt que remanſit infirmitas //repugnãteʒ legi men tis mee:⁊ captiuantẽ me in lege peccati qᷓ eſt in mẽb:is meis.Et ex hac parte ſentit captiuitatẽ: vbi non eſt impleta iuſticia. Mam vbi ↄdelectat᷑ legi dei:nõ captiuus ſeg legiſ amicus eſt. Et ideo liber qm̃ ami cus. Quid ergo ex eo qð reſtat: Quid niſi reſpiciamꝰ ad illum qui dixit:ſi vos filius H liberauerit tunc vere liberi eritis:⸗ ESe⸗ niq; ⁊ ipſe qui loquebat᷑ ad illũ reſpexit. Rho. vbi. Infelix ego homo: quis me liberabit inqᷣt vde coꝛpoꝛe moꝛtis huius? Gratia dei ꝑ ie⸗ ſuun chꝛiſtum dñim noſtrum. Ergo ſi vos fi lius liberauerit: tunc vere liberi eritis. DHe niq; ita ↄcluſit.Igit᷑ ipſe ego mẽte ſeruio legi dei:carne aũt legi peccati. Ipſe ego inquit.MNon enĩ duo ſumus inter nos con trarij de diuerſis pncipijs veniẽtes:ſed ip ſe ego mente ſeruio legi dei/carne autem legi peccati:q;diu languoꝛ obluctat᷑ ſalu⸗ ti.Sed ſi carne ſeruis legi peccati: fac qðᷣ ait ipſe apłs. Non ergo regnet peccatũ in veſtro moꝛtali coꝛꝑe ad obediendũ deſi⸗ derijs eius: neq; exhibeatis membꝛa ve⸗ ſtra arma iniqtatis peccato. Non ait non ſit: ſed non regnet. O diu viuis pctm̃ ne⸗ ceſſe eſt eſſe in membꝛis tuis:ſaltem illi re gnum auferatur. Non ſiat qð iubet. Sur⸗ git ira:noli dare ire linguã ad maledicen⸗ dum. Moli dare ire manũ aut pedeʒ ad fe riendũ.Mõ ſurget iſta ira irrõnabilis:niſi peccatũ eſſet in mẽbꝛis. Sed tolle illi re⸗ guũ:non habeat arma vñ ↄtra te pugnet. Diſcet etiam non ſurgere:cum arma nõ ce perit inuenire. Hon exhibeatis mẽbꝛa ve ſtra arma iniqtatiſ peccato:ſed induite ar ma iuſticie:alioqᷣn toti captiui eritis ⁊ nõ erit dicere/ mẽte ſeruio legi dei. Mẽs enĩ ſi teneat arma:mẽbꝛa nõ mouent᷑ in miſte riũ furentis peccati.Leneat arcẽ impera toꝛ interioꝛ:qꝛ ſub maioꝛe imꝑatoꝛe iuuã⸗ dus aſſiſtit. Frenet iram: coercet ↄcupiicẽ tiam. Ineſt tñ qð frenetur:ineſt qð coerce at᷑:ineſt qð teneat᷑. Quid aũt volebat ille iuſtus mente ſeruiẽs legi dei: niſi vt oĩino non eſſet qð frenaret᷑? Et hoc debet cona⸗ ri oĩis qui tendit ad ꝑfectionẽ:vt ⁊ ipſa cõ cupiſcẽtia cui non dantur ad obediendũ mẽbꝛa quotidie in pficiẽte minuat᷑. Vel⸗ J — Rhoma. vꝭ le inqnit adiacet mihi:pficere auteʒ bonũ non inuenio. Nunqͥd dixit: on mihi adia cet facere bonũ? Si hoc dixiſſet:ſpes nul-⸗ la eſſet. Non ait non mihi adiacet facere: ſed non mihi adiacet perficere. Que ẽ enĩ perfectio bom:niſi ↄſummatio ⁊ finis ma⸗ li?: Que eſt ãt ↄſummatio mali:niſi qð lex dicit non cupiſces: Olĩno nõ ↄcupiſcere perfectio boni eſt: quia ↄſumatio mali eſt Hoc dicebat ille/pſñicere bonũ nõ mihi ad iacet: quia non poterat facere vt non ↄcu piſceret. Yaciebat tantũvt ↄcupiſcentiaʒ refrenaret: vt ↄcupiſcẽtie membꝛa ad ſa⸗ tellitiũ non pᷣberet. Perficere & inquit bo num non mihi adiacet. Non poſſuʒ imple qð dictũ eſt non ↄcupiſces. Quid &opus R Ecẽ.xviij. WRr hempi ni⸗ eſt vt impleaſ/poſt ↄcupiſcẽtias tuas non eas.Hoc age interim qdiu ſunt illicite cõ * Rhoma vij Rhoma v. (aitm stlutror (Cauintc. j. 4 ſo àA ten Job. Tract. eupiſcentie ĩ carne tua pꝰↄcupiſcẽtias tu . . . . as non eas.AMane in ſeruitute deuin lib⸗ tate chꝛiſti:mente ſerui legi dei tui.Moli k to donare ↄcupiſcẽtijs tuis vires:ſeqndo A eas / vires eis addis. Dado eis vires:quo U mo vincis qñ ↄtra te inimicos nutris viri⸗ bus tuis? Que igitur libertas plena atq; . pfecta eſt in illo dño ieſu qui dixit: ſi vos Nn filius liberauerit tũc vere liberi eritis.Qñ dS plena ⁊ pfecta libertas erit? Qñ nulle ini⸗ e r micitie: qñ nouiſſinia inimica deſtructur ijſ. Coꝛint᷑.xv moꝛs. Opoꝛtet enim coꝛruptibile hoc in⸗ duere incoꝛruptionem: ⁊ moꝛtale hoc in⸗ . duere imoꝛtalitatẽ.Cum aũt moꝛtale hoc e induerit imoꝛtalitatẽ: tunc fict ſermo qui . ſcriptus ẽ. Abſoꝛpta eſt moꝛs in victoꝛia. 2 Abi eſt moꝛs ↄtentio tua? Quid eſt vbi ẽ . Balathas. v moꝛs ↄtentio tua? Caro ↄcupiſcit adũſus . ſpiritũ:⁊ ſpũs adũſus carnẽ.Sed qñũ pec⸗ cLati caro vigebat:vbi ẽ moꝛs ↄtentio tua. „ . Jam viuemꝰ:iam nõ moꝛiemur in illo qui 1 i:Coꝛint᷑.v. pꝛo nobis moꝛtuus ẽ ⁊ reſurrexit: Vt qui n viuũt inqᷣt iam non ſibi viuãt:ſed ci qͥ pꝛo ſte ipſis moꝛtuus ẽ ⁊ reſurrexit: Pꝛecemur ei⸗ „ „ medicũ ſaucij:poꝛtemur in ſtabulũ curan ÿLucc. x. di. Ille eſt enĩ qu i ꝓmittit ſanitatẽ:qͥ mi⸗ c ſertus ẽ in via ſemiuiuo a latronibꝰ dere⸗ eo. licto:infudit oleũ ⁊ vinũ:curauit vulnera leuauit in iumentũ:pduxit in ſtiabulũ:ſta bulario cõmẽdauit.Cui ſtabulario? Foꝛ⸗ te illi qui dixit:pꝛo chꝛiſto legatiõe fungi⸗ mur.Dedit etiam duos nũmos qui impẽ⸗ derent᷑ ſaucio curãdo: Foꝛte ipſa ſũt duo 2)9) pcepta in quibus tota lex pendet ⁊ ꝓphe ü Womm te Ergo frẽs ⁊ eccleſia q̊ tpe in qua ſauci di us ſanatur:ſtabulũ eſt viatoꝛis. Sed ipſi OD eccleſie ſurſum eſt hereditas poſſeſſoꝛis. ¶ Erxplicit tractatus qdraggſunus iicG primus. Jncipit tractatus qgrage S ſimuſſecũdus.Ab eo quod ſcriptũ hin eſt. Scio ꝙ filij abrae eſtis: aer „ itis me inter ficere: vſqʒ; ad id quo 6 honn. ſcriptũ eſt. Droptereã vos no au/ 1 ditis quia ex deo non eſtis. Bminusno/ . ſter etiam in foꝛma ſ. erui non n109, ſeruꝰo ſed in foꝛma etiam ſer⸗ le ul dñg: fuit quipꝓe illa carnis ps foꝛma ſeruilis ſed q;uis eẽt ſimilitudo car SlN Rhoma.viij nis peccati non erat caro peccati: Liberta tem ꝓmiſit credentibus in ſe. Judei vero XxI La. vImn tanq;ᷓ de ſua libertate ſuꝑbienteſ dedigna ti ſunt ſieri liberi:cum eſſent ſerui peccati. Ideo aũt ſe liberos eſſe dixerũt:quia ſe⸗ men erant abꝛae. Quid ergo eis rñdu ad hec dñs:hodierna lectio cum recitaret᷑ au diuimus. Scio inquit quia filij abrae eſtis:ſed queritiſme interficere da ſermo meus non capit in vobis. Agnoſco vos inquit ſilu abꝛae eſtis:ſed qͥ ritis me interficere. Agnoſco carnis oꝛigi⸗ nem.non coꝛdis fidem. Filij abꝛae eſtis: ſed ᷣm carnẽ.ideo inquit queritis me oc⸗ cidere.Sermo enĩ meus non capit in vob Si ſermo meus caꝑet᷑ caꝑet.Si caperemi⸗ ni: intra retia ſidei tanq; piſces ↄcludere⸗ mini.Quid ẽ ergo nõ capit in vobis? mõ capit coꝛ veſtrũ:qꝛ nõ recipit᷑ a coꝛde vr̃o Sic eni eſt ſermo dei.⁊ ſic eſſe debet fide⸗ libus tanq; piſci hamus.Tũc capit qñ ca⸗ pitur:nec fit iniuria illis qui capiun᷑. Ad ſalutẽ quippe non ad ꝑniciẽ capiunt᷑. VUn⸗ de dñs diſcipulis ſuiſ ait. Venite poſt me et faciam vos piſcatoꝛes hoiĩum. Mon er⸗ go iſti erant tales:⁊ tñ filij abꝛae erant.ſi⸗ lij hoĩs dei: hoĩes iniqui. Trahebant enĩ carnis genus:ſed degeneres facti erant ñ imitãdo ſidem illius cuius filij erant. Au⸗ diſtis certe dñũm dicẽtẽ.Scio qꝛ filij abꝛae eſtis. Audite quid dicat poſtea.Ego qð vidi apud pꝛem meum loquor:Et vosg quevidiſtis apud pꝛem vzm. facitiſ. Jã dixerat ſcio qꝛ filij abꝛae eſtis Quid ãt faciũt qð eis dixit q̃ritis me occi dere:hoc apud abꝛaã nunq; viderũt.Dũs qt patrẽ deũ voluit intelligi cũ dixit:que vidi apud pr̃em meũ loquoꝛ. Veritatẽ vi di: veritatẽ loquoꝛ:qꝛ veritas ſum. Si enĩ dñs veritatẽ loquit᷑ quã vidit apud pr̃em ſe vidit ⁊ ſe loquit᷑:qꝛ ipſe eſt veritas pfis quã vidit apud pr̃em. Ipſe eſt enĩ verbuʒ qð verbũ erat apud deũ.Iſti ergo maluʒ qð faciũt qð dñs obiurgat ⁊ coꝛripit: vbi viderunt:? Apud pf̃em ſuũ. Cuʒ audieri⸗ mus in ↄſequẽtibꝰ apertius dictũ quis ſit eoꝝ pater: tunc intelligemꝰ qualia vide⸗ rint apud talem pr̃=em. Adhuc eni nõ no⸗ minat pr̃em ipſoꝝ.Paulo ſupius abꝛaam cõmemoꝛauit:ſed carnis oꝛigine non vite ſimilitudine. DPicturus ẽ alterũ prem ulo⸗ rum qui nec genuit nec creauit vt homies eſſent:ſed tñ filij erant eius inq;tum mali erant:non inq;tum hoies erant. In qͥ imi⸗ B q iij Matthei . i runt ei. Dater noſter abraam eſt. Quali dicerẽt qͥd dicturꝰes tu ↄtra abꝛaã Aut ſi aliqd potes audẽè repſ hẽdere abꝛa⸗ am. Non quia dñs nõ audebat repᷣhende re abꝛaam: ſed talis erat abꝛaam qui non rep̃hẽderet᷑ a dño ſed potius laudaretur. Tamen iſti videbant᷑ eum ꝓuocate vt ali quid mali diceret de abꝛaã:⁊ eſſʒ occaſio faciendi qð cogitabãt. Pater noſter abꝛa am eſt. Audiamꝰ quõ eis rũderit dñs cum illoꝛum damnatiõe laudans abꝛaam.Di⸗ cit eis ieſus. Si filij abrae eſtis: opera abrae facite. Nuncautẽ que —, ritis me interficere:hominẽè qͥ vt ri⸗ tatem vobis qus diui a deo:hoc abraam non feat. Eccẽè ille laudatus:iſti damnati. Abꝛaam non erat homicida. Non dico inquit ego dũs ſũ abꝛae.Qõ ſi dicerʒ/veꝝ dicerʒ. NHNã dixit alio loco.ante abꝛaã ego ſuʒ:tũc eũ illi lapidare voluerũt: Hon dixit hoc. In terim qdᷣvidetis /qð aſpicitis / qð me ſolũ putatis.hõ ſum.Hoĩem dicentem vob qð audiuit a deo:quare vultis occidere niſi quia non eſtis filij abꝛae? Et tamen ſupe⸗ rius ait. Scio quia filijlabꝛae eſtis. Mõ ne gat eoꝝ oꝛiginẽ: ſed facta ↄdemnat.Ca⸗ ro eoꝝ ex illo erat:ſed vita non erat.Nos autem chariſſimi:nunqͥd de genere veni⸗ mus abꝛae:aut vllo modo abꝛaam pf no⸗ ſter fuit ſm carnem? Oꝛiginem de carne eius caro iudeoꝝ ducit:non caro chꝛiſtia⸗ noꝝ. Mos de alijs gentibꝰ venimꝰ.⁊ tamẽ imitando abꝛae fidem filij facti ſumꝰ. Au Galath. iij. di aplm. Abꝛae dicte ſunt ꝓmiſſiões ⁊ ſe⸗ mini eius. Mon dicit inqᷣt ⁊ ſemibꝰ quaſi ĩ multis:ſed tanqᷓ; in vno ⁊ ſemini tuo qð ẽ chꝛiſtus. Si autem vos chꝛiſti: ergo ſemen abꝛae eſtis:ſᷣm ꝓmiſſionẽ heredeſ. NHos g̊ facti ſumus ſemen abꝛae gr̃a dei:non de carne abꝛae. Fecit illi coheredes deuſ. R los exheredauit:iſtos adoptauit.Et ð ar⸗ Rhoma.xj. boꝛe illa oliue cuius radix eſt in patriar⸗ chis.ramos naturales ſupbos amputauit oleaſtrum humilem inſeruit. Ideo cũ ve⸗ nirent ad iohannẽ baptiʒãdi iudei erupit z in illos ⁊ ait illis eneratio viperarũ.ma xime quippe de altitudine oꝛiginis gloꝛia bantur: Ille autem generationẽ eos dixit viperarũ:non ſolum hominũ ſedviperaꝝ ocutus ſum quã au/ ei. Nos ex fornicatio HHominũ foꝛmã videbat: ſed venenũ as⸗ ſcebat. Venerãt tamẽ mũdandi: qꝛ vtiq; baptiʒãdi.Et ait illis. Generatio viꝑaruʒ quis vobis oſtendet fugere a ventura ira Facite ergo fructus dignos penitentie:⁊ nolite dicere intra voſipſos: patrẽ habe⸗ mus abꝛaam. Potens eſt enĩ deus de lapi dibus iſtis ſuſcitare fllios abꝛae.Si fructꝰ dignos penitẽtie non feceritis:nolite vo⸗ bis de illa ſtirpe blandiri:potẽs eſt ⁊ vos damnare ⁊ abꝛaam filijs nõ fraudare.ha bet eni vnde excitet filios abꝛae.Fient fi⸗ li:qui fidẽ fuerunt imitati. Potẽs eſt deꝰ ð lapidibꝰ iſtis ſuſcitare filios abꝛae. Nos ſumus. In parentibꝰ nr̃is lapides eramus qn ꝓ deo lapides colebamus.De talibus lapidibꝰfamiliã ðs fecit abꝛae.Quid ſe er go extollit inanis ⁊ vana iactantia? Filij abꝛae gloꝛiari iam deſinãt. Audierunt qð audire debuer̃t:Si filij abꝛae eſtis/factis ꝓbate non verbis. Queritis me occidere hoĩem interim:non dico filiũ dei: non di⸗ co deum:non dico verbum: qꝛ non moꝛit᷑ verbũ:Hoc dico qð videtis:qꝛ ⁊ qð vide⸗ tis poteſtis occidere:⁊ quẽ nõ videtis of⸗ fendere.Hoc ergo abꝛaaʒz non fecit. Vof facitis oꝑa patris vri.Et adhuc ñ dicit qͥs eſt iſte pr eoꝝ.Modo illi quid rñũderunt? Ceperunt eni vtcunq; cognoſcere non de carniſ generatiõe deũ loqui ſed ð vite in⸗ ſtitutione: æ qꝛ ↄſuetudo ſcripturaꝝ ẽ q̊s legebãt foꝛnicationẽ ſpũalit᷑ apellare:cũ dijs multis ⁊ falſis anima tanq; ꝓſtituta ſubijcit᷑:ad hoc rñderũt⸗ 2 — nõ ſumꝰ? na⸗ ti:vnũ pꝛeʒ hẽmꝰdeũ. Jaã viluit abꝛa am. Repulſi ei ſũt quõ repelli ðbuer̃t oꝛe veridico: qꝛ talis erat abꝛaam:cuiꝰ facta non imitabant᷑.⁊ de illius genere gloꝛia⸗ bant᷑.⁊ mutauerũt reſpõſionẽ credo dicẽ⸗ tes apud ſemetipſos. Quociẽſcũq; noĩa⸗ uerimꝰ abꝛaam.dicturus eſt nobis:Qua⸗ re non imitamini eum:ð cuius genere glo⸗ riamini? Nos ſanctũ iuſtũ innocentẽ tan tum virum imitari non poſſumꝰ:deum di⸗ camus pr̃em nrĩm:videamus qͥd nobis di⸗ cturus eſt. Pꝛoꝛſus falſitas inuenit qð di⸗ ceret:vt nõ inueniret veritas qͥd reſpõde⸗ ret? Audiamus quid dicant: audiamꝰ qͥd audiant. Vnũ inquiũt patrem habemus deum. Dixit erſo eis ieſus . Si deꝰ pater veſter eſſet: diligeretis vtiq; VIII Nireftira; C . — — — — —2 —— —⏑ — . — —, S* —— — — — — . — * 8 —. D lum manentẽ pueniremꝰ. Neq; enim a meipſo veni. ſed ille me miſit.Dicitis deũ patrem: agnoſcite me vel frẽm. Veruntamẽ erexit intelligẽ⸗ tibus coꝛ ⁊ illð tetigit qð ſolet dicere.Nõ a meipſo veni:ſed ille me miſit. A deo ꝓ⸗ ceſſi ⁊ veni.Aemẽtote qð ſoleamꝰ dicere ab illo venit:⁊ a quo venit cum illo venit Chꝛiſti g̊ miſſio eſt incarnatio. Qð vo de deo ꝓceſſit verbum:eterna ꝓceſſio ẽ.õ habet tempus ꝑ quẽ factũ eſt tꝑs. Nemo dicat in coꝛde ſuo:anteq; eſſet verbũ quõ erat deus? Nunq; dicas anteq; eſſet ver⸗ bum dei. Nunq; deuſ ſine verbo fuit:quia verbum eſt manẽs non trãſiens:deus non ſonus /ꝑ qð factũ eſt celũ ⁊ terra: non qð pꝛeterijt cum his que facta ſunt ſuꝑ terrã: Ergo ab illo ꝓceſſit vt deuſ vt equalis vt filius vnicus:vt verbum patris ⁊ venit ad nos:quia verbũ caro factũ eſt vt habita⸗ ret in nobis. Aduẽtus eius/humanitas ei us.mãſio eius/diuinitas eius. Diuinitas eius quo imus:humanitas eius qua imuſ Niſi nobis fieret qua iremus:nunq; ad il⸗ MHMaore imn/ quit loquelam meã non cognoſci tis: uia non poteſtis audire ſer monem meum. Ideo non poterant co gnoſcere quia non poterant audire. Sed vnde audire non poterant: niſi quia coꝛ⸗ rigi credẽdo nolebant? Et hoc vi: Uos ex patre diabolo eſtis. diu patrẽ cõmemoꝛatis:q;diu pr̃eſ mutatiſ/mõ abꝛa am:modo deũ? audite a filio dei cuius ſi⸗ tis filij. AQpf̃e diabolo eſtis.Hic iam cauẽ da eſt hereſis manicheoꝝ que dicit eẽ q̃n dam naturã mali ⁊ quandã gentẽ tenebꝛa rum cum pᷣncipibus ſuis que auſa eſt pu⸗ gnare contra deũ:Illũ vᷣo deũ ne debella ret gens aduerſa/regnũ eius miſiſſe cõtra eam tanq; viſcera ſua pᷣncipes de luce ſua eamq; gentẽ fuiſſe debellatã:vnde diabo lus oꝛiginẽ ducit.hinc dicunt ducere oꝛi ginem carnem nr̃am: ⁊ ᷣm hoc putant di⸗ ctum a dño/voſ ex patre diabolo eſtis:qð eſſent illi velut natura mali ducẽtes oꝛigi nem de gente contraria tenebꝛarũ. Sic er rant /ſic excecant᷑/ ſic ſeipſos faciũt gentẽ tenebꝛarũ credendo qð falſum eſt contra eum a quo creati ſunt. Bona eſt enĩ omis natura:ſed viciata hoĩs eſt natura ꝑ volũ tatem malam.Qð fecit deus nõ poteſt eẽ malũ:ſi ipſe hõ nõ ſit ſibi malus.Sed pla⸗ ne creatoꝛ creatoꝛ eſt. Creatura creatura eſt. Equari creatura non poteſt creatoꝛi. Diſcernite euʒ qui fecit:ab eo quod fecit. Equari non poteſt fabꝛo ſcamnũ:eqri nõ poteſt colũna ſtructoꝛi.Et tamen faber ſi ſcamnũ fecit:lignũ ipſe non creauit. Dñs aut deus noſter quia opᷣs eſt ⁊ verbo fecit quod fecit:oĩa que fecit non habuit vnde faceret ⁊ tamẽ fecit: Facta ſunt eni qꝛ vo luit.facta ſunt quia dixit:ſed facta facto⸗ ri comꝑari non poſſunt:Queris quid com pares:filium vnicũ agnoſce. Vnde ergo iudei filij diaboli? Imitãdo non naſcẽdo Audite ſcripture ſancte ↄſuetudinẽ. Pꝛo pheta dicit ad ipſos iudeos: pat᷑ tuꝰamoꝛ reus:⁊ mat᷑ tua cethea. Amoꝛrei gẽs erat qluedam vnde oꝛiginem iudei nõ ducebãt Cethei ⁊ ipſi gentem ſuam habebãt:oĩno alienaʒ a genere iudeoꝝ. Sed quia erant impij amoꝛrei ⁊ cethei: iudei autẽ imitati ſunt impietates illoꝝ: inuenerũt ſibi parẽ tes non de quibus naſcerent᷑ fed quoꝛum moꝛes ſectantes pariter damnarent᷑. Que ritis ãt foꝛtaſſevnde ipſe diabolus:? Inde vtiq; vnde ⁊ ceteri angeli.Sed⁊ ceteri an geli in ſua obediẽtia ꝑſtiterunt: ille inobe diendo ⁊ ſuꝑbiendo lapſus eſt angelus:⁊ factus eſt diaboluſ.Sed modo audite qͥd dicat dñs. Vos inquit de patre diabolo eſtis: et deſideria patris veſtri vul/ tis facere.¶ Ecce vnde filij eiuſ quia ta lia deſideratis:non quia de illo nan eſtis Que ſunt illius deſideria? Ille homici Da erat ab initio · Ecce ꝗð eſt deſide⸗ ria patriſ veſtri facere vultiſ. Queritis me occidere:hoĩem qui veritatẽ vobis dico. Et ülle inuidit homini:⁊ occidit hominem Diabolus eni cum inuideret homini: ſer⸗ pente indutus locutus eſt mulieri: ⁊ ð mu liere venenauit ⁊ virum. Moꝛtui ſunt dia bolum audiendo. Quem non audiſſent:ſi dñm audire voluiſſent. Poſituſ eni homo inter eum qui creauit ⁊ eum qui lapſus ẽ: obtemꝑare debuit creatoꝛi non deceptoꝛi Ergo ille homicida erat ab initio. Vide⸗ ZJoh. Tract. XuI Ta. VIII me. Ego eni ex deo ꝓceſſi ?⁊ venit· E Geneſis.iij. te genus homicidij fratres Homicida di⸗ citur diabolus. Mon gladio armatus nõ ferro accinctꝰ ad hoĩeʒvenit:verbũ malũ ſeminauit ⁊ oceidit. Noli ergo putare te de pe.diſ.j. q ui non eſſe homicidam:quãdo fratri tuo ma noli. la perſuades. Si fratri tuo mala ꝑſuades pz. lvj. occidis.Etvt ſcias quia occidiſ:audi pſal mũ.vFili hominũ dentes eoꝝ arma ⁊ ſa⸗ gitte:⁊ lingua eoꝝ gladius acutus. Vos ergo deſideria patris veſtri vultis facere: ideo ſeuitis in carnem quia non poteſtis ĩ mentẽ. Ille homicida erat ab initio:vtiq; in pꝛimo hoĩe.Ex illo ille homicida:ex qͥ potuit fieri homicidiũ:Ex illo potuit ſieri homicidiũ:ex quo factꝰ eſt homo. MHõ eĩ Et quare in veritate nõ ſtetit: poſſet occidi homo:niſi pꝛius fieret homo Homicida ergo ille ab initio: ⁊ vnde ho⸗ micida?et in veritate non ſtetit. Er⸗ go in veritate fuit:ſed non ſtãdo cecidit. itas eſt in eo: Mõ quõ in chꝛiſto echihsipl e lit venitas. Si er go iſte in veritate ſtetiſſet:in chꝛiſto ſtetiſ ſet. Sed in veritate non ſtetit: quia veri⸗ tas non eſt in eo. Cũ loquit᷑ mendaci⸗ um er ꝓprijs loquit qa medar eſt et pater eius. Quid ẽ hoc? ¶ Audiſtis verba euãgelij intenti accepiſtis: Ecce re eto vt agnoſcatis qͥd exigatis. De diabo o dñs ea dicebat:que ð diabolo dici a do mino debuerãt. Ille homicida erat ab ini tio. Verũ eſt. Nam pꝛimũ hoiem occidit et in veritate non ſtetit quia ð veritate la⸗ pſus eſt. Cum loquitur mendacium:vtiq; ipſe diabolus de pꝛopꝛijs loquitur quia mendax eſt ⁊ pater eius. In his verbis quidam patrem diabolum habere putaue runt:⁊ queſierunt quis eſſet diaboli pater Hic vero deteſtabilis erroꝛ manicheoꝛuzʒ inuenit adhuc quo deciperet imperitos. Solent enim dicere. Putas diabolus an⸗ gelus fuit ⁊ lapſus eſt: Ab illo cepit pec⸗ catum ſicut dicitis. Pater eius quis erat:? Nos contra.Quis enĩ noſtrũ aliqñ dixit diabolũ hr̃e patrẽ?Et illi contra.Dñs di cit:euangeliũ loquit᷑ de diabolo dicens: Ait ille homicida erat ab initio ⁊ in veri⸗ tate non ſtetit:qꝛ veritas nõ eſt in eo.Cũ loquit᷑ mendaciũ:ex ꝓpꝛijs loquit᷑:qꝛ mẽ dax eſt ⁊ pater eius.Audi intellige:nõ te longe mitto:in ipſis verbis intellige.Dia bolũ dũs dixit patrẽ mendacij. Quid eſt hoc? Audi quid ſit.Replica mõ ipſa ver⸗ ba ⁊ intellige.Non oĩs enĩ qui mentit᷑ pa ter mẽdacij ſui eſt.Si enĩ ab alio mẽdaci⸗ um. accepiſti⁊ dixiſti:tu qdem mentitꝰes ꝓferẽdo mendaciũ:ſed pater mẽdacij ip⸗ ſius non es qꝛ ab altero accepiſti menda ciũ.DHiabolus aũt a ſeipſo mendax fuit. Abendacium ſuũ ipſe genuit qð a nemine gaudiuit. Quõ deus pater genuit filiũ veri tatem:ſic diabolus lapſus genuit quaſi fi⸗ lium mẽdaciũ.his auditis/ replica nunc et recole verba dñi mens catholica:quid audieris aduerte:quid dicat attende.Il⸗ le qͥs? Diabolus homicida erat ab initio. Agnoſcimꝰ/occidit adã ⁊ i vitate ñ ſtetit Alguoſcimꝰ qꝛ ð veritate lapſus eſt:quia veritas in eo nõ eſt. Verũ eſt: qꝛ receden do a veritate nõ hʒ veritatẽ.Cũ loquitur mendaciũ de ꝓpꝛijs loquit᷑:nõ aliũde ac⸗ cepit vnde loquat᷑.Cũ loquit᷑ mẽdacium de ꝓpꝛijs loquit᷑:qꝛ mendax eſt ⁊ pf eius Et mendax eſt:⁊ pater mẽdacij. Nam tu foꝛte mendax es quia mendaciũ loqueriſ ſed non es pater eius.Si enim qð dicis a diabolo accepiſti ⁊ diabolo credidiſti:mẽ dax es:pater mendacij non es: Ille vᷣo qꝛ non aliunde accepit mendaciũ/quo men- dacio tanq; veneno ſerpens hominẽ occi⸗ deret/pater eſt mẽdacij:ſicut deus pater eſt veritatis. Recedite a patre mendacij: currite ad patrẽ veritatis. Amplectimini veritatẽ:vt accipiatis libertatẽ.Illi autẽ iudei apud patrẽ ſuũ viderãt qð loquebã tur. Quid/niſi mendaciũ? Dñs autẽ apud patrem ſuũ vidit qð loqueret᷑: Quid/niſi ſeipſuʒ. Quid/niſi vᷣbũ pr̃iſ:Quid/niſive ritatẽ patris eternam:⁊ patri coeternam?⸗ Ille ergo homicida erat ab intio ⁊ in veri tate nõ ſtetit:qꝛ veritas nõ eſt in eo. Cum loquit᷑ mendaciũ:de ꝓpꝛijs loquit᷑: quia mẽdax ẽ.Et non ſolũ mẽdax ẽ: ſed ⁊ pat᷑ eius.id eſt.ipſius mẽdacij qð loquit᷑ pat᷑ eſt:qꝛ ipſe genuit mẽdaciũ ſuũ.Ego au⸗ tem quia veritatẽ dico:nõ creditis mihi. Quis ex vobis arguet með — peccato: Si veritatẽ dico:qre non creditis mihi: Penſate fꝛẽs chariſſimi mãſuetudinẽ dei:relaxare pctãvenenerat et dicebat. Quis ex vob arguet me de pec cato? Mõ dedignat᷑ ex rõne oñdere ſe pec catoꝛẽ non eſſe:q ex virtute dinitatis po⸗ terat pctõꝛes iuſtiſicare. Quis ex vob ar⸗ guet me ð pctõ:quõ ego arguo ⁊ vos ⁊ pa trem vrjm: Si veritatẽ dico quare vos nõ 1⸗ — ——, — —. ☛eꝰ – — — —☛ — — — — fi i3 gt 5 . . ⸗ 4 e „5*½— . . “l creditis mihi: niſi qꝛ filij diaboli eſtise Valde terribile eſt qñ ſubdidit. Qui ẽ ex deo:verba dei audit · Propte rea vos nõ auditis:qa ex deo non eſtis. Iterum nolite attedere naturã ſed vitiũ.Sic ſunt iſti ex deo ⁊ nõ ſunt ex deo NMNatura ex deo:vitio non ex deo. Obſe⸗ cro vos attendite:in euãgelio habetis vn de ſanemini contra erroꝛes venenoſos et nepharios hereticoꝝ:quõ ⁊ de his verbis ſolent manichei dicere.Ecce qꝛ due natu re ſunt/vna bona⁊ altera mala: Dñs dicit OQuid dicit dñs? Pꝛopterea vos nõ audi tis:qꝛ ex deo ñ eſtis. Dicit dñs hec.Quid ergo inquit tu ad iſta dicis:? Audi que di⸗ cam.Et ex deo ſunt:a ex deo nõ ſunt. Na tura ex deo ſunt:vicio nõ ſunt ex deo. Na tura eni bona que ex deo eſt / peccauit vo luntate credẽdo qð diabolus ꝑſuaſit:⁊ vi ciata eſt Ideo medicũ querit: quia ſana non eſt. Ecce qð dico ſi impoſſibile tibi vi detur vt ex deo ſint ⁊ ex deo nõ ſint:audi quia non eſt impoſſibile. Sic ſunt ex deo et non ſunt ex deo:quõ ⁊ filij abꝛae ſunt ⁊ non ſunt filij abꝛae.Hic habetis:nõ eſt qð dicatis. Ipſum dñm audi: ipſe illis dixit. Scio quia filij abꝛae eſtis.Nunqͥd domi⸗ nus mentiret᷑: Abſit.Ergo verũ eſt qð di⸗ xit dñs. Verũ eſt. Ergo qð illi abꝛae filij erant:verum cẽ. Audi ipſum negantẽè qͥ di⸗ xit:filij abꝛae eſtis:ipſe illos negauit ſilioſ abꝛae. Si fllij abꝛae eſtis:facta abꝛae faci⸗ te. Nũc queritis me occidere hoiem qꝗ ve ritatem vobis dico quã audiui a deo:hoc abꝛaam non fecit. Vos facitis oꝑa patris veſtri.id eſt.diaboli. Quõ g ⁊ filij abꝛae erant: ⁊ fllij abꝛae non erant? Vtrũq; ĩ ilt oſtendit.Et fili abꝛae erant ꝓpter oꝛigi⸗ nem carnis:⁊ non erãt fili abꝛae ꝓprt viti um diabolice ꝑſuaſionis.Sic ⁊ dñũm ⁊ deũ nr̃m attẽdite:ex illo erãt ⁊ ex illo nõ erãt. Quõ ex illo erant? Quia ipſe creauit ho⸗ minẽ:ð quo nati erant. Quõ ex illo erãt? Auia ipſe eſt conditoꝛ nature:ipſe ẽ crea toꝛ carnis ⁊ anime. Quomodo ergo ex il⸗ lo non erant? Quia vitioſi a ſeipſis facti erant.Ex ullo non erant:quia imitãdo dia bolum:ſilij diaboli facti erant. Venit er⸗ go dñs deus ad hominẽ peccatoꝛeʒ. Duo noĩa audiſti:⁊ hoĩem ⁊ peccatoꝛẽ.Quod Cract. XEIII homo eſt: ex deo eſt. Quod peccatoꝛ ẽ:nõ eſt ex deo. A natura vitium ſecernat᷑. Ag noſcatur natura: vnde creatoꝛ laudetur. Aguoſcatur vitium: ꝓpter quod medicuſ inuocetur. Quod ergo ait dñs: qui eſt ex deo verba dei audit: ꝓpterea vos non au ditis:quia ex deo non eſtisinon naturarũ mgc rita diſcreuit: aut pꝛeter ſuam animã ⁊ carnem aliquam naturam in hominibus que peccato viciata non eſſet inuenit. Sʒ quopmodo pꝛeſcierat qui fuerant creditu⸗ ri/ipſos dixit ex deo: quomodo regenera tionis adoptione renaſcerentur ex deo. Ald hos pertinet:qui eſt ex deo verba dei audit. Quod vero ſequitur: ꝓpterea vos non auditis:quia ex deo non eſtis:eis di⸗ ctum eſt qui nõ ſolũ peccato vitioſi erãt: enn hoc malum commune erat omnibuo ed etiam pꝛecogniti quod nõ fuerant cre dituri ea fide qua ſola poſſent a peccato⸗ rum obligatione liberari. Quapꝛopter pᷣ⸗ ſciebat illos quibus talia dicebat in co ꝑ⸗ manſuros quod ex diabolo erant. id eſt in ſuis peccatis atq; impietate moꝛituros in qua ei ſimiles erant:nec venturos ad re generationem in qua eſſent filij dei.hoc ẽ ex deo nati:a quo erant homines creati. Scðm hanc pꝛedeſtinationem locutus eſt dominus: Hon quod aliquem hominem inuenerit: qui vel ̃m regenerationem iaʒ eſſet ex deo.vel ᷣm naturam iam non eſſʒ ex deo. cundus· Incipit tractat? 1 muſ erfine. WMe t tum eſt Kñderũt igit᷑ iudel ⁊ dixeruntei: brnct lat RERENau ergo lapides iudei vt iacerẽt in eũ us ant abſcondit ſe ⁊ exiuit de Ny 2 Niſta lectio/⸗ ne ſancti euãgelij qᷓ hodie re iĩa potẽtia diſcimus ¶ Explicit tractatꝰ q̃drageſimuſſe gt?⸗ qgaͤragen . patientiam. Quid eni ſumus ſerui ad dñʒ aq v peccatoꝛes ad iuſtũ: creatura ad creatoꝛse iudicet.Quẽ vult intelligi niſi patrem⸗ Tamen quomodo ſi quid mali ſumꝰ/a no Quõ ergo alio loco dicit. pater ñ iudicat Johãnis.v. bis ſumus:ita quicquid boni ſumꝰ/ab illo quemq; ſed omne iudiciũ dedit filio:⁊ hic ⁊ per illuʒ ſumꝰ.Et nihil ſic querit homo: dicit:nõ quero gloꝛiã meã:eſt qͥ querat et quõ potentiã. Habes dñm chꝛiſtum ma⸗ iudicet: Si ergo iudicat pater:quõ nõ iu⸗ gnam potentiã. Sed pꝛius eius imitet᷑ pa⸗ dicat quemq;: ſed omne iudiciũ dedit fi- tientiam:vt ꝑueniat ad potẽtiã.Quis no⸗ lio? hanc queſtionẽ vt ſoluamꝰ attendi⸗ ſtruʒ patienter audiret:ſi alicui diceretur te.Simili locutiõe ſolui poteſt. Scriptum demoniũ habes? Quod dictũ eſt ei qͥ nõ habes:deus neminẽ temptat. Et iteꝝ ſcri Jacobi.ſj. ſolum hoĩ es ſaluabat:ſed etiam demoni-⸗ ptum habes: temptat vos dñs deꝰ veſter: Seut. xiij . bus impabat.Hoc cũ dixiſſent iudei.nõ/ xVt ſciat ſi diligitis eum. Nempe queſtio ẽ ne bene dicimus nos:quia ſamari Vigetis enĩ quõ deuſ neminẽ temptat:et — tanus es:⁊ demonin hab tq eg: hoꝛuz quõ temptat vos dñs deus veſter: vt ſciat duoꝝ ſibi obi iectoꝝ vnũ negauit ⁊ alteruʒ ſi diligitis eun? Item ſcriptũ eſt. Timoꝛ ũ j. Johan.iiij nõ negauit. Reſ põqit eni git. Ego eſt in charitate: ſed ꝑfecta charitas foꝛas B Demoni beo:non dixit ſama mittit timoꝛẽ.Et alio loco ſcriptũ eſt.Ti⸗ ps. xvij. rnitanus non ſum:⁊ vtiq; duo fuerunt obie moꝛ dñi caſtus ꝑmanẽs in ſeculum ſeculi. cta. uis maledictũ maledicto non rec⸗ Et ipſa queſtio eſt. Quõ enĩ pfecta chari diderit: quis conuitiũ non ↄuitio refuta⸗ tas ſoꝛas mittit timoꝛẽ:ſi timoꝛ dñi caſtus uerit: pertinuit tamen ad eum negare vrnã pmanet in ſeculũ ſeculi? Intelligimꝰergo rem/ alteram nõ negare. Mõ fruſtra fres. duas eſſe temptatiões: vnam que decipit Samaritanꝰ enĩ interpᷣtat᷑ cuſtos Noue⸗ alteram que ꝓbat. Scom eaʒ que decipit ps. cxx. rat ſe ille noſtꝝ eſſe cuſtodẽ. Non enĩ doꝛ deus neminẽ temptat: Scom eam que ꝓ⸗ põ. cxxvj mit neq; doꝛmitat qui cuſtodit iſrael: Et bat / temptat vos doñs deus veſter vt ſ. ciat niſi dñs cuſtodierit ciuitatẽ: invanũ vigi⸗ ſi diligitis eum. Sed iterũ ⁊ hic alia naſci labũt qui cuſtodiũt eam. Eſt ergo ille cu tur queſtio.Quõ temptat vt ſciat: quẽ la ſtos noſter: qui creatoꝛ noſter. Non enim tere nihil poteſt anteqᷓ; temptet?. Mõ er⸗ pertinuit ad eum vt redimeremur: 2nõ p⸗ go deus neſcit:ſed dictũ eſt vt ſciat quod tineret ad eum vt ſeruaremur? Deniq; vt ¶(ſt yt ſcire vos faciat. Locutiões tales et ln i⸗ plenius noueritis myſteriũ quare ſe ſama in ſermonib' nfis ſunt: æ in auctoꝛibꝰ elo⸗ ritanũ negare non debuit: parabolã illaʒ quentie reꝑiunt᷑.De ſ. ermõc noſtro aliqᷣd Winsr. notiſſimã attendite: vbi hõ quidam deſcẽ dicam. Foſſa ceca dicit᷑:nõ qꝛ oculos per⸗ debat ab hieruſalẽ in hiericho ⁊ incidit in dit ſʒ qt latẽdo nõ vidẽtes facit.Aliqd ⁊ latrones:qui eum grauiter vulnerãtes ſe⸗ dillis auctoꝛb“ dicã. Triſtes lupinos ait Lucc.x. miuiuũ in via reliquerũt.Tranſijt q dam quidã: hoc ẽ amaros:nõn qꝛ ipſi unt tri⸗ ſacerdos neglexit eum: tranſijt leuites et ſtes ſed qꝛ guſtati 2triſtãt: hoc eſt triſtes ipſe pꝛeterijt. Tranſijt quidã ſamaritanꝰ faciunt.Sunt ergo ⁊ in ſcripturis locutio⸗ hnl ipſe eſt cuſtos noſter: ipſe acceſſit ad ſau- nes eiꝰmodi. Qui ĩ talibꝰqueſtionibꝰ cog cium:ipſe impendit miam:eiq; ſe pᷣſtitit p ſcẽdis laboꝛãt: in ſoluẽdis talibꝰqonibꝰ ñn ximũ quẽ non deputauit alienũ. Ad hoc laãboꝛant.Ergo temptat vos dñs deus ve ergo ſolum quod demoniũ non haberet: ſter: vt ſciat. Quid eſt vt ſciat? At ſcire non autem ſe ſamaritanũ non eſſe reſpon yos faciat ſi diligitis eum. YJob latebat ſe dit. Deinde poſt tale conuitiũ/hoc ſolum ſed deum non latebat. Admiſit tempta-⸗ U dixit ð gloꝛia ſua. Ged honorifico in⸗ toꝛem:⁊ fecit eũ ſui cognitoꝛcẽ.i¶ Quid ̊ quit patrem meum: 10 duobus timoꝛib?: Eſt timoꝛ ſeruilis: æ eſt dD raſtis me.· Hoc eſt/ego me non honoꝛiin timoꝛ caſtus Eſt timoꝛ ne patiaris penã: co ne vobis arrogãs videar: habe o quem eſt alius timoꝛ ne amittas iuſticiam * Ti⸗ honoꝛificẽ.Sed ſi vos agnoſceretis: ſicut Moꝛ ille ne patiaris penã ſeruilis ẽ. Quid ego honoꝛifico patrem ſic ⁊ vos honoꝛif⸗ magnũ ẽ timere penam? Hoc ⁊ nequiſſi⸗ caretis me. Ego facio qð debeo. vos faci⸗ mus ſeruuſ:hoc⁊ crudeliſſimus latro. Mõ B tis qð non deberis.¶ Ego añt inqtnõ eſt magnũ umere penã: ſed magnũ ẽ ama an quero gloriã mea:eſt qui querat ? iuſticiã. Qui g amat iuſticiã nihil timet Aui querat ? Zimet plane: nõ ne incidat ĩ penã/ſed ne ℳNæ .½. et at ꝛü f. Pohnnn⸗ T po pi⸗ Uli. n lus co vt it * gat ſa l⸗ n⸗ t L⸗ uid ſi⸗ ſo et e Joh. Tract. XIII Ta. VII amittat iuſticiam. SFratres mei credite et conijcite ex co quod amatis. Amat ali⸗ aliquis veſtrũ pecuniam. Putas inuenio aliquẽ qui nõ amat? Ex hoc tamẽ ipſo qð amat:intelligat qð dico. Timet damnum. Quare timet damnũ? Quia pecuniã dili⸗ git. étũ amat pecuniã:tm̃ timet ne ꝑdat pecuniã. Ergo inuenit᷑ aliqs amatoꝛ iuſti⸗ cie:qͥ plus in coꝛde damnũ pꝑtimeſcat:qui plus timeat expoliari iuſticia :qᷓ; tu pecu⸗ nia. Ipſe ẽ timoꝛ caſtus:ipſe ꝑmanet in ſe culũ ſeculi. Non eũ tollit charitas nec fo⸗ ras mittit:ſed magis complectit᷑ ⁊ comitẽ tenet: ſimul poſſidet. Venimꝰ enĩ ad deũ vt videam“ facie ad faciẽ. Ibi timoꝛ caſtꝰ nos ſeruat:timoꝛ enĩ ille nõ ꝑturbat ſʒ cõ⸗ flirmat. Timet mulier adultera ne vir eius veniat:timet ⁊ caſta ne vir eius abſcedat. Ergo ſᷣm aliã temptationẽ deus nemineʒ remptat: Scoõm aliã vo temptat vos dñs deus vf. Et ſᷣm aliũ timoꝛẽ: timoꝛ nõ eſt ĩ charitate ſed ꝑfecta charitas foꝛas mittit timoꝛẽ: Scoõᷣm vo aliũ timoꝛẽ timoꝛ domi caſtus ꝑmanẽs in ſeculũ ſeculi. Sic⁊ hoc loco ſᷣm alterũ iudiciũ pr ñ iudicat quẽqᷓ; ſed oẽ iudiciũ dedit filio: Scõᷣm vo alteꝝ iudiciũ ego inqͥt nõ quero gloꝛiã meã:eſt q̃ querat ⁊ iudicet. Et ð iſto vᷣbo queſtio Johan. iij: iſta ſoluat᷑. habes in euãgelio cõmemoꝛa tũ pẽale iudiciũ:qͥ nõ credit iam iudicatꝰ Johãnis.v. eſt.Et alio loco. Veniet hoꝛa qñ hi qͥ ſũt in monumẽtis audiẽt vocẽ eiꝰ:⁊ ꝓcedent q bona fecerũt in reſurrectionẽvite:qͥ ma lec egerũt in reſurrectionẽ iudicij. Videte gquẽadmodũ iudiciũ ꝓ danatione ⁊ pena poſuit:⁊ tñ ſi ſemꝑ iudiciũ ꝓ dãnatiõe ac⸗ ps.xlij. ciperet᷑:nunqͥd audirem in pſalmo: iudi⸗ ca me deus? Ibi iudiciũ ſᷣm afflictionem: hic iudiciũ ſᷣʒ diſcretionẽ poſitũ eſt. Quõ f̃m diſcretionẽ? Quõ exponit ipſe qͥ ait. Judica me ðᷣs.Lege eni ⁊ vide qð ſequit᷑ Quid ẽ iudica me ðᷣſ.Et diſcerne cãʒ meã inqᷣt de gẽte ñ ſctã. Qð ergo dictũ eſt iudi ca me ðs ⁊ diſcerne cãm meã de gẽte non D ſancta:ſᷣm hoc ait modo dñs xpᷣs.Ego nõ quero gloꝛiam meã:eſt qꝗͥ querat⁊ iudicet OQuomodo eſt qui querat et iudicet? Eſt pf̃ meꝰ:q gloꝛiã meã a vr̃a gloꝛia diſcer⸗ nat ⁊ ſeparet. Vos enĩ ſᷣm h̊ ſeculũ gloꝛia mini:Ego nõ ſᷣm h̊ ſeculũ gloꝛioꝛ qͥ pr̃i di Johan. vij. co. Pat gloꝛifica me ea gloꝛia quã habui apud te: anteq; mũdus cſſet. Quid eſt ea gloꝛia: Ab hũana inflatiõe diſcreta: Scoʒ h iudicat p᷑ Quid ẽ iudicat? Diſcernit. Quid diſcernit? Oloꝛiã ſilij ſui a glia bo⸗ minũ: iõ dictũ eſt:vnxit te ðᷣs ðs tuus pð.xliiij oleo exultatiõis tue pᷣ ꝑticipibꝰtuis.HNon enĩ qꝛ hõ factꝰẽ:iam cõꝑãdus ẽ nob. Noſ hoĩes cũ pctõ:ille ſine pctõ. Nos homies trahẽtes de adã ⁊ moꝛtẽ ⁊ delictũ: ille de vgine carnẽ moꝛtalẽ:nullã iniqtatẽ. De⸗ niq; nos nec quia volumus nati ſumꝰ:nec q́;diu volumus viuimus: nec quomodo volumꝰ moꝛimur. Ille anteq; naſceret᷑ ele git de q̃ naſceret᷑:natꝰ fecit vt a magis ad oꝛaret.Creuit infans ⁊ miraculis ſe deum oñdebat:⁊ iſirmitate hoĩeʒ pᷣferebat. Po ſtremo elegit ⁊ genꝰ moꝛtis.h̊ evt in cruce penderet:⁊ ipſam crucẽ in coꝛdibꝰ fideliũ ſigeret: vt dicat chꝛiſtianꝰ. Mihi aüt abſit gloꝛiari:niſi in crucedñi nr̃i ieſu xpi.In ip ſa cruce qñ voluit coꝛpꝰ dimiſit⁊ abſceſſit in ipſo ſepulchꝛo qᷓ;diu voluit iacuit: qñ voluit tãq; de lecto ſurrexit.Ergo fratres ſm ipſam foꝛmã ſerui.nã illud qͥ digne lo quit᷑.in pꝛincipio erat verbũ:⁊ verbũ erat apud deũ: ⁊ ðs erat bum:Scõm ipſam in quã foꝛmã ſerui multũ intereſt int gloꝛiã chꝛiſti:⁊ gloꝛiã oĩum ceteroꝝ.De ipſa glo ria dicebat:qñ qð ðmoniũ hr̃et audiebat Ego nõ quero gloꝛiã meã:eſt qͥ querat et iudicet. Tu aũt de te dñe qd dicis: Amẽ amẽ dico vobis: ermone 7 meũ ſeruauerit:morteʒ nõ videbit in eternũ. Vos inqt dicitis demonium habes:ego vos ad vitã voco: ſeruate ſer⸗ monẽ meũ: ⁊ nõ moꝛiemĩ. Illi audiebant moꝛtẽ ñ videbit in etnũ:qͥ ſmonẽ meũ ſer uauerit ⁊ iraſcebant᷑:quia iaʒ moꝛtui erãt illa moꝛte q̃ vitãda erat. Dixerut ergo iudei. Nuc cognouimꝰqa demoni um habes. Abraa mortuus e? ꝓ⸗ — phete:⁊ tu dicis ſi qs ſermoneme umſe Euguerit or no gut tabit i eternũ.¶ Videte locutiões ſcripturaruũ: moꝛtẽ nõ videbit:id eſt.guſtabit. MοιςW£ videbit:moꝛtẽ guſtabit. Quiſ vidʒ? Qui/ guſtat? Quos oculos hʒ hõ vt videat qñ moꝛit᷑: Oñ veniẽdo moꝛs ipᷣos ocłos clau dit ne aliqͥd videant? Quõ dicit᷑ nõ vide⸗ bit moꝛtẽ? Itẽ quo palato/qͥbus faucibuſ moꝛs guſtat᷑:vt quid ſapiat dinoſcat᷑: Qñ totũ ſenſum tollit.quid ĩ palato remane⸗ bit? Sʒ videb dictũ eſt ⁊ guſtabit. ꝓ eo ꝙ exꝑiet᷑.hec dñũs:paꝝ ẽ ſi dicã/moꝛitunis Joh. Tract. XIIII moꝛiturꝰ loquebat᷑: qꝛ ⁊ dñi exttus moꝛtiſ ſicut loquit᷑ pſalmꝰ. Cũ ergo ⁊ moꝛituris loqueret᷑ ⁊ moꝛiturꝰloqueret᷑:qid ſibivult qð ait.qui ſermonẽ meũ ſeruauerit moꝛtẽ non Frqebi ĩ erernũ? Riſi qꝛ videbat dñſ aliã moꝛtẽ ð q̃ nos liberare venerat.Moꝛ tem ſcdðam:moꝛtẽ eternã:moꝛtẽ gehẽnaꝝ: moꝛtẽ dãnatiõis cũ diabolo ⁊ angelis eiꝰ ipſa eſt vera moꝛs: Nam iſta migratio eſt. Quid ẽ iſta moꝛſ: Relictio coꝛꝑis: depoſi tio ſarcine grauis: Sed ſi alia ſarcina non poꝛtetur qua hõ in gehẽnaʒ pᷣcipitet᷑. De ipſa ergo moꝛte dñs dixit.moꝛtẽ nõ vide⸗ bit in eternũ:qͥ ſermonẽ meuʒ ſeruauer t. Nõ expaueſcamꝰ iſtã moꝛtẽ: ſed illã time amus.Qð eſt at grauiꝰ: multi ꝑuerſe ti⸗ mendo iſtã/incidũt in illã.Dictũ eſt aliqͥ⸗ ficiemiui. Aut quẽadmodũ ille nabucho⸗ donoſoꝛ rex dixit:ſi nõ feceritis mittemini in caminũ ignis ardentis.AMulti timuerũt et adoꝛauerũt:nolẽtes moꝛi moꝛtui ſunt. Danelis.iij. Timẽdo moꝛtẽ que nõ cuadit᷑: inciderũt in moꝛtẽ quã euadẽè oĩno felicit᷑ poſſent ſi iſtam que non euadit᷑ infelicit᷑ nõ timerẽt MNatus es hõ.moꝛiturꝰ es.Qua ibis vt nõ moꝛiaris? Quid facies vt nõ moꝛiaris? vt dyis tuus neceſſitate moꝛiturũ ↄſolaret᷑ qͥ voluntate moꝛi dignatꝰ ẽ:Qñ vides chꝛi⸗ ſtum moꝛtuũ dedignaris moꝛi? Ergo cum moꝛiturꝰ es:q̃ᷓ euadas nõ habeſ.hodie ſit cras ſit:futurũ eſt:debitũ eſt: reddendũ ẽ Quid ergo agit hõ timẽs.fugiẽs occultat ſe ne inueniat᷑ ab inimico? Nunquid agit vt non moꝛiat᷑.ſed vt paulo ſeriꝰ moꝛiat᷑:ñ accipit debiti ſecuritatẽ ſed poſtulat dila⸗ tionẽ. oêtülibet diu differat᷑: veniet qoð differtur. Illam moꝛtẽ timeamꝰ quã timu erũt tres viri qñ dixerũt regi: Potens eſt de etiam de iſta flamma liberare nos.⁊ ſi ibi ñ fuit timoꝛ illiꝰ moꝛtis quã mõ dñſ cõ minat᷑ quãdo dixerunt: Sed ⁊ ſi noluerit apꝑpte liberare:poteſt in occulto coꝛonare. martyrũ futurus ait. MNolite timere eos qͥ occidũt coꝛpus:⁊ poſtea nõ hñt qð faciãt. Quõ nõ habẽt qð faciãt? Quid ſi cũ occi⸗ derit coꝛpus beſtijs lacerandũ ⁊ diripien⸗ du alitib? ꝓijciãt? VUidet᷑ adhuc ſeuicia habere qð faciat. Sed cui facit? Qui mi⸗ grauit: Ineſt coꝛpus:ſed nitus eſt ſenſus: habitatio iacet/ habitatoꝛ abſceſſit. Ergo poſtea n on habent quod faciant. Non Matthei. x. buſ: adoꝛate idola qð ſi nõ feceritis inter⸗ Vñ ⁊ ipſe dñs facturus martyres ⁊ caput LCa. VIII ſentienti enĩ nihil faciũt.Sed eũ timete qͥ hʒ pꝑtãtẽ ⁊ coꝛpꝰ⁊ aĩam occidere in gehen nã ignis.Ecce de q̃ moꝛte loquebat᷑ cũ di ceret: qͥ ſermonẽ meũ fſuauerit moꝛtẽ nõ videbit in eternũ. ¶ Seruemus ergo frẽs ſermonẽ ipſius in fide puenturi ad ſpẽm: cũ acceperimꝰ pleniſſimã libᷣtatẽ. Iſti aũt indignãtes moꝛtui ⁊ moꝛti ſempit᷑ne pᷣde⸗ ſtinati:rñdebãt ↄuicioſe ⁊ dicebãt. Mo⸗ do cognouimꝰ:qꝛ demoniũ habes.Abꝛaã moꝛtuus ẽ ⁊ ꝓphete. Sed iſta moꝛte quã dñs vult intelligi:nec abꝛaã moꝛtuꝰ ẽ nec ꝓphete.Illi enĩ moꝛtui ſunt ⁊ viuũt: iſti vinebãt ⁊ moꝛtui erãt. Nã rñdens qͥ dã lo co ſaduceis mouentibꝰ queſtionẽ ð reſur⸗ rectiõe:hoc ait ipſe dñs.De reſurrectione aũt moꝛtuoꝝ nõ legiſtis:quõ ait dñs ð ru bo ad moyſen? Ego ſum deus abꝛaã ⁊ de⸗ us yſaac ⁊ deus iacob. Mõ eſt deus moꝛ⸗ tuoꝝ ſed viuoꝝ.Si ergo illi viuũt:laboꝛe mus ſic viuere:⁊ cũ illis viuere cũ moꝛtiu fuerimꝰ.Qu teipſum facis inquiunt Tex.hʒ Nũ vt dicas moꝛtẽ nõ videbit in eternũ monẽ meũ ſeruauerit: cũ ſcias ⁊ abꝛaam es patre nr̃o moꝛtuũ ⁊ ꝓphetas? Rñdit ieſus Mat. xxij. — — hete moꝛ oe gan e. tn ſunt.quẽ Hoc ait ꝓpt illud qð dixerũt:quẽ teipſuʒ facis.Refert enĩ gloꝛiã ſuã ad pfem ſuũ: de qͥ ẽ ⁊ qͥ ðs ẽ.Aliqñ arriani ⁊ ð iſto vᷣbo calũniat᷑ ſidei nr̃e? dicũt.Ecce maioꝛ ẽ pr qꝛ vtiq; gloꝛificat filiũ. Heretice nõ legi⸗ ſti ipſum filiũ dicẽtẽ.qð gloꝛiſicet preʒ ſu⸗ umꝛ: Sʒ t ille ſiliũ gloꝛiftcat: filiꝰ pairem Yohan. xvij gloꝛiſicat. Pone ꝑniciẽ:agnoſe eq̃litateʒ: coꝛrige ꝑuſitatẽ. Eſt ergo inqͥt pr meꝰ qui gloꝛificat me:quẽ vos dicitis qa deꝰ nf eſt ⁊ ñ cognouiſtis eum. Videte frẽs mei quẽadmodũ oñdat ipſum deum pf̃eʒ eſſe chꝛiſti: qͥ annũciatꝰeſt ⁊ iudeis. Pꝛopterea dico:qꝛ rurſus qͥdã heretici di cũt deũ annũciatũ in veteri teſtõ non eſſe pr̃em chꝛiſtiſed neſcio quẽ pꝛincipẽ malo rũ angeloꝝ: Manicbei ſunt qͥ iſta dicũt: marcionite ſunt qᷣ iſta dicũt. Sunt ⁊ alij foꝛtaſſis heretici s cõmemoꝛare vel non opus ẽ vel a me omẽs recoli in pñti ñ pñt: Nõ defuerũt tñ qͥ h dicerẽt. Itaq; attẽdi⸗ te vt hẽatis qͥd dicatis⁊ j ipſos.Eũ dicit pfeʒ ſuũ dñſ ieſuſ xpᷣſ quẽ illi dicebãt deũ ſuũ⁊ ñ co gueft.Si el ipᷣm co guiſſent:eiꝰſfi liũ recepiſſent.Ego aũt inqt noui eũ. Scðm carnẽ iudicantibꝰ potuit ⁊ hinc ar⸗ erz qͥd tu maioꝛ *Si abꝛaã q moꝛ: ego gloriſico meipſum:gloria mea tuusẽ.Et ꝓ t HH XIII KCa. VII dixit: ego noui eũ. Sed vi dete qͥd ſequat᷑ Si dixero quian no ui eũ:ero ſimilis vobis medax.Er⸗ 4 4 rogẽꝗs videri qꝛ dixi um celi? Stulti rephendũt abꝛaã qꝛ dixit mitte manũ ſub femoꝛe meo.Qui repᷣhen dunt carnẽ chꝛiſti:repᷣhendũt factũ abꝛae n di Al.ſcio go arrogãtia nõ ita caueat᷑:vt venitas rell Mos aũt frẽs ſi agnoſcimꝰ carnem chꝛiſti 3 5 . quat᷑.Sed ſcio eũ:⁊ ſermonẽ eiꝰðſer venerandã.illud femur nõ ↄtẽnamꝰ: Sed uo.Sermonẽ pfis tanq; ſilius loqueba᷑. in ꝓphetia dictũ accipiamꝰ.Eteni ꝓphe⸗ it et ipſe eratverbũ pr̃is quod hoĩbꝰloqba ta erat abꝛaã.Cuiꝰ ꝓpheta: Seminis ſui: le⸗ Abraã pate ltauit vt vi et dñi ſui.Semẽ ſuũ ſignificauit: dicendo , dDderet die meun: ⁊ vidit ⁊ gauiſus ? mutte manũ ſub ſemoꝛe meo. Dũm ſuũ ſig i Abagnũ teſtioniũ phibet abꝛae/ſemen ab-⸗ mſicauit addedo: æ iura m deũ celi Irꝗ Terx. bʒ di⸗ rij roueae/creatoꝛ abꝛae. Abꝛaã erxultauit inqt ti tiudei rñũderũt ei.· Quin inta Siki 5 di⸗ ee Syäyyt videt diẽ meũ:vidit. Hõ timuit:ſʒ erul annos nõdu habes: abraa vidi⸗ ve ad 5 ti tuit vt videret diẽ meũ. Erat eni in ilo ſti:Et t dñs.Amẽ amẽ dico vobis Terx. pʒ R⸗ 0 chharitas: que foꝛas mittit timoꝛc. Non ait antec; abraa fieret ego ſum. Awen⸗ it cis e . z⸗ eexultauit qꝛ vidit:ſed exultauit vt viderz de verba:æ cognoſce myſteriũ.Añ ſ abꝛa xit eis ielus. 2 X J1 Teer V * SS â!, L e Credẽs vtiq; exultauit ſperado:vt vide⸗ am fieret. Intellige fieret ad hũanã natu duu ret intelligẽdo ⁊ vidit. Et qͥd potuit pluus ra: ſum vo ad diuinã ptinere ſubam. Fie⸗ e⸗ Matg dicere vel qͥd debuit plus dicere dũñſ ieſuſ r Pzà J AJon Dirf e chhꝛiſtꝰ: Et vidit inqt⁊ gauiſus ẽ.Quiſ ex plicat hoc gaudiũ frẽs mei? Si gauiſi ſũt ret:qꝛ creatura erat abꝛaã. Hon dixit an⸗ teq; abꝛaam eſſet ego ſuʒ:ſed anteq; abꝛa am fleret: Qui niſi ꝑ me non fieret.Ego ſũ i Uli ꝗbus deus oculos carnis apuit: quale Iicq; h dixit: anteq; abꝛaã fieret/ego fa—⸗ im Lrhkh Saudlu dni vigenrid coꝛdr⸗ lucs ineſa, ctus ſum. In pꝛincipio enĩ fecit deus celu ginn bisiverba mantd e En e ie et terrã. Hã in pꝛincipio erat verbũ. Ang n Epmnii refulgentẽ: ſrie⸗ indeſcenteapud pfey teq̊m„wn ÿurret abꝛzad ego ſum. Agnoſcite crea⸗ = cheſte ma ente venez eligl m caoenell toꝛem: diſcernite creaturã.Qui loquebat en nuui de pfis gremio e Encerti vo⸗ ſemẽ abꝛae fact erat: æ vt abꝛaò fieret an e pheem abꝛaam. Ham qð ait: die meu incertu te abꝛa ipſe erat. Hinc iam velut abꝛae Fmmin teſt eſſe vnde dixerit: vro diem dnthae aptiſſimo conuitio cõmori ſunt acri⸗: blal 8 l erat vent incanc ch de dñi q ne phemaſſe quipe illis viſus eſt dñs chꝛiſi⸗ è” S ſcit oꝛtũ neſcit occaſum.¶ Sed ego ñ du⸗ qm xixit: anteq abꝛaã fierʒ ego ſum. Znj bito pr̃em abꝛaã totũ ſciſſe.Et vbi inueni lerũt ergo lapides vt iaceret in en. am? An ſufficere nob debet teſtimonium a iricta 6 curreret niſi ad ſimiles: , d eſ cheiſti⸗ „ 8 Tanta duricia ꝗ̊ curreret niſi ad ſimiles: , dñi nfi ieſu chꝛiſti: Putemꝰ non muenire Jeſug gũut tãq; hõ:tãq; i foꝛma fui: tãqS hn nõ poſſe.qꝛ foꝛte difficile ẽ quõ mãifeſtu Putilis:tanq; paſſurꝰ: tq q; moꝛiturꝰ :tãqᷓ en Nohan ſtr 0 abeaa exultauit vt videret die chꝛi⸗ humilis:tanq; paſſurꝰ: tãq; moꝛiturꝰ:tãqᷓ; t ad as exu e der de che nos ſuo ſanguine redempturꝰ: nõ tanq; il⸗ ney ſfſti: ⁊ vidit ⁊ gauiſus ẽ.Et ſi nos nõ inueui ſe qui eſt nec tanq; in pꝛincipio verbum 2 q mus.: nunqd metini veritas poſſit Creda⸗ verbũ apud deum. MHã cũ illi lapides tol⸗ de⸗ mus veritatu? de abꝛae meruis mimc du ſerent vt mitteret in eum: qͥd magnũ erat lte bitemꝰ.Tamẽ audite vnũ locũ:qͥ mihi in i tinuo dehiſcens terra abſoꝛberet e terim occurrit. Pfr̃ abꝛaã qñ miſit ſeruu N n ſun vr petetvroꝛt lio ſuo yſaaciß eu fjn- et plapiqib mſeos mnueninet: Hs erat n cramẽto ↄſtrinxit: vt fidelit qð iubebatur nagu de. Saio ee Abiedit 7 impleret ⁊ ſciret etiã ipſe qͥd faceret.a engo gly igene bget lc dt gna eni res agebat᷑:qñ abꝛae ſemĩ ↄiug le ergo g elg:n *“ü . qꝓuerebat᷑. Sed vt h̊ cognoſceret ſeruꝰ qd moa Lapidie in eg ec⸗⸗ 1s 4à quor a 6 nouerat abꝛaã/qꝛ nepotes nõ carnalit᷑ de piactst leie tractat?q Ara. eſimuſter l ſiderabat:nmec de genere ſuo aliqd carna⸗ ¶Explicit acte 95 grageſi nuf N lee ſapiebat:ait ſi ſuo quem mittebat. tius· Incipit tractat?/ qarageſunu e ſapiebat:ait ſeruo ſuo quem mittebat. uing: Iſe ſr S 6 Geñ.xxiij. Pone manũ ſub femoꝛe meo⁊ iura mihip q̃rtus. Ab eo qð ſcriptu eſt: Et pre⸗ i⸗ deũ celi Quidvult ðꝰ celi ad femur abꝛae teriens ieſlus vidit ho mnem cech cqH Jaã intelligitis ſacramẽtũ: Per femur ge⸗ anatiuitate ſcq; ad id quod cri- 4 nnus. Ergo qd fuit illa iuratio:niſi qꝛ ſigni ptum eſt · Nuc wvo dicitis quia vi⸗ ſicabat de genere abꝛae vẽturũ ĩ carne de demus: peccatum veſtru manet. WR – Epheb.ij. — Ehomie quẽ⸗ dſis ieſus illumiauit qͥ cecus natus fuit: ꝓlixa lectio reci⸗, tata ẽ.Quã ſivniũſaʒ ꝑtracta re conemur ꝓ ſui dignitate ſicut valemus ſingula ↄſiderãtes:nõ ſufficit dies.Pꝛoin de peto ⁊ admoneo charitatẽ vr̃am: vt in his que apꝑta ſunt/ſermonẽ nr̃m nõ reqͥra tis. NHã nimis longũ erit in ſingulis imo⸗ rari. Bꝛeuiter ergo ceci huius illuminati cõmẽdo myſteriũ.Ea quippe que fecit do minus nj ieſus chꝛiſtꝰ:ſtupẽda atq; miran da ⁊ opa ⁊ verba ſunt.Oꝑa qꝛ facta ſunt: verba qꝛ ſigna ſunt. Si ergo qͥd ſignificet hoc qð factũ eſt cogitemꝰ:genus hũanũ ẽ iſte cecus.hhec enĩ cecitas ↄtigit in pꝛimo hoĩe per pctm̃ de q̊ͥ oẽs oꝛiginẽ duxumus: nõ ſolũ moꝛtis ſed etiã iniqtatis.Si enim cecitas ẽ infidelitas/⁊ illuminatio ſides: quẽ ſidelẽ qñ venit chꝛiſtꝰ inuenit. Quan doqdem apls natus in gẽte ꝓphetarũ di⸗ cit. Fuimꝰ⁊ nos aliqñ natura filij ire ſicut et ceteri.Si ſilij ire:filij vindicte:ſilij pene fili gehẽne.Quõ natura: niſi qꝛ peccante pꝛimo hoĩe vitiũ ꝓ natura inoleuit:? Si vi cium ꝓ natura inoleuit:ſᷣm mentẽ oĩs ho⸗ mo cecus natꝰ eſt. Si enĩ videt:nõ opꝰ ha bet ductoꝛe.Si opus habet ductoꝛe ⁊ illu minatoꝛe/cecuſ eſt. Ergo a natiuitate Te nit dñs.Quid fecit? agnũ myſteriũ cõ⸗ mendauit. Expuit in terra: de ſaliua ſua lutũ fecit. quia verbũ caro factũ ẽ: et inuxit oculos ceęci.Inũctꝰerat ⁊ nõ dũ videbat: Miſit illuʒ ad piſcinam que vocat ſyloe.Pertinuit aũt ad eu geliſtã cõmẽdare nob nomẽ huiꝰ piſcine et ait:qð interpretat᷑ miſſus. Jam ſit miſſũs a gſcitis. Niſi enĩ ille fuiſſet miſ⸗ ſus:nemo nĩ̃m eſſet ab iniqᷣtate dimiſſus. Lauit ergo oculos in ea piſcina que inter pᷣtatur miſſus:baptiʒatꝰ eſt in chꝛiſto. Si ergo qñ eũlin ſemetipſo qͥdãmõ baptiʒa⸗ uit/tũc illuiauit:qñ inũ xit foꝛtaſſe cathe⸗ cuminũ fec Põt qdẽ alit atq; alit᷑ tanti ſa cramẽti exponi ꝓfunditas ⁊ ꝑtractari:ſed hoc ſufficiat charitati vr̃e. Audiſtis gran⸗ de myſteriũ. Intetroga hoĩem. Chꝛiſtia⸗ nus es? Rñdet tibi.Hõ ſum. Si paganus es aut iudeꝰ: Si aũt dixerit ñ ſuʒ: Adhuc queris ab eo.Cathecuminꝰ an fidelis? Si rñderit tibi cathecuminꝰ:inunctus ẽ/non⸗ ℳ△ Joh. Tract. xuII Ka. 1X illi dat de dum lotus. Sed vnde inunctꝰquere? Et rñdet: Quere ab illo ĩ quẽ credat:eoipſo quo cathecuminꝰeſt? dicit in chꝛiſtuʒ. Ec ce mõ loquoꝛ ⁊ fidelibꝰ ⁊ cathecuminis. Qð dixi de ſputo ⁊ luto qꝛ verbũ caro fa⸗ ctũ ẽ/⁊ G̊ cathecumini audiũt:ſed non eis ſufficit ad qð inuncti ſunt: feſtinẽt ad laua crũ ſi lumẽ inqrũt. Jã ergo ꝓpt᷑ quaſdam in hac ipſa lectiõe queſtiões/xba dñi ⁊ ip ſius vniſe lecnois pcurram: potiꝰq́; tra cvtul ir ctemꝰ. l Eries ieſuſ vidit hoĩiez ce abitu x. c:nõ vtcũq; cecũ ſʒ a natiuitate. Et cech gnatinitate⸗Ett ens terrogauerũt eũ diſcipuli eiꝰ. Rab bi. Scitis rabbi:qꝛ mgr̃ eſt. aar̃m appel⸗ labant: qꝛ diſcere deſiderabãt. Queſtionẽ quippe dño ꝓpoſuer̃t:tanq; mgro.Quiſ peccauit: Hic:an parẽtes eius: vt cecus naſceref: Rndit ieſus.iNeq; hic peccauit neq; parẽtes eiꝰ: vt ce⸗ cus naſceret᷑: Quid ẽ qð dixit: Si nullꝰ Hõ ſine pctõ:nunqd parẽtes huiꝰ ceci ſine pctõ erat: Nunqd ipſe vel ſine pctõ oꝛigi nali natꝰerat:vel viuẽdo nihil addiderat An qꝛ oculos clauſos habebat:ↄcupiſcẽ⸗ tie mime vigilabat? ta mala cõmittũt ceci:aqͥ malo abſtinẽt? Æens mala etiam clauſ oculis ñ poterat videre ſed nouerat cogitare: ⁊ foꝛte ↄcupiſcere aliqͥd qð cecꝰ nõ poſſet implere:ſed in coꝛde iudicari a coꝛdis ꝑſcrutatoꝛe.Si ergo ⁊ parẽtes eiuſ habuerũt pctm̃ ⁊ iſte habuit pctm̃:q̃re do minus dixit: neq; hic peccauit neq; paren⸗ tes eius:niſi ad rem de qua interrogatꝰ ẽ vt cecus naſceretur: habebant em̃ pctm pentes eiꝰ:ſed nõ ipſo peccato factum eſt vt cecus naſceret᷑: Si ergo nõ pctõ factuʒ eſt parẽtũ vt cecus naſceret᷑: q̃re cecus na tus ẽ? Audi mꝗgr̃jm docẽtẽ. Querit credẽ tem:vt faciat intelligẽtẽ. Ipſe cauſam di⸗ cit: qre ille cecus ſit natꝰ. eq; inq̃t hic peccauit neq; parẽteſ ei E. vtiia nifeſtent opa tdei in illo. Deinde qd r dñi ſequit᷑: Me oportet opari oꝑa eiuſ q̃ miſit me.Ecce ẽ ille miſſus:in quo fa— ciem lauit cecꝰ.Etvidete qͥd dixerit? ‿ opoꝛtet oꝑari oꝑa eiꝰ qͥ miſit me: donec Dies e.¶ Oemẽtote quõvniũſaʒ gloꝛiẽö q̊ͥ eſt: qꝛ ille hʒ filiũ qui ðᷣ illo ſit ipſe non habet de quo ſit. Sed qre dixiſti djñtſe donec dies ẽ:? Audi quare. UVeniet . —— nox: qñ nemo põt oꝑari. Nec fu diñie lunhep —, – — —, ———— . 1 i Go⸗ Mmmii gen du⸗ n.. in SHL n ung, . Fohnntp. P eryj. e Beneſis. j. FJohannis .j Lopitulg. b 14 1 4 lis B — – – — — — — — A— — — Joh. Tract. Ita ne tm̃ valebit nox illa vyt nec tu poſſis Tea oꝑari:cuiꝰ opus nox eſt: Puto eni do mine ieſu ĩmo nõ puto ſed credo atq; ↄfir mo te ibi fuiſſe: qñ dixit deus.ſiat lux ⁊ fa cta eſt lux. Si eni verbo fecit/ꝑ te fecit: et ideo dictũ eſt. Oia ꝑ ipſum facta ſunt:⁊ ſi ne ipſo factũ eſt nihil.Diuiſit deus int᷑ lu cem ⁊ tenebꝛas:lucem vocauit diem/⁊ te⸗ nebꝛas noctẽ. Que ẽ illa nox:que cũ ve⸗ nerit nemo poterit oꝑari? Audi quid ſit dies:⁊ tunc intelliges que ſit nex. Vnde ſumus audituri quiſnã ſit dies iſte? Iſe di cat. quit in mũdo ſum:lux ſum mũdi.Ergo ne ſcio que nox erit qñ ibi chꝛiſtꝰnõ ernit:ideo nemo poterit oꝑari. Reſtat inqrere frẽs mei:patienter accipite inqrentẽ me. Vo⸗ biſcũ quero:vobiſcũ inueniã a quo que⸗ ro.Conſtat expꝛeſſum ac definitũ diẽ cõ⸗ memoꝛaſſe dñũm hoc loco ſeipſum.id cẽ.lu men mũ di. Ergo oꝑat᷑ ipſe: q;diu eſt ĩ hoc mũdo. Putamꝰ eum frẽs fuiſſe hic tunc:⁊ modo non hic eſſe.Si ergo hoc putamuſ: iam ergo poſt aſcẽſum dñi facta ẽ nox iſta metuẽda:vbi nemo poſſit oꝑari.Si pꝰ aſ. cenſum dñi facta eſt nox iſta:vnde apoſto li tanta oꝑati ſunt: Nunqᷣd iſta nox erat: Actuum. ij. qñ ſpũſſctũs veniens ⁊ oẽs qui in vno lo⸗ co erant adimplens:dedit eis loqui ofum Actuum.iij gentiũ linguis? Munqᷣd nox erat qñ clau⸗ dus ille ad verbũ petri ſaluus effectuſ eſt Actuum. v. ĩmo ad verbũ dũi habitantis ĩ petro? Rũ quid nox erat qñ tranſeũtibus diſcipulis egri cum lectulis ponebant᷑:vt vel vmbꝛa tranſeuntiũ tangerent᷑. Dñs autẽ cum hic eſſet neminẽ tranſiẽs vmbꝛa ſua ſaluũ fe⸗ Johan. iiij: cit:ſed ipſe diſcipulis dixerat:maioꝛa ho⸗ Zohan. xv. Noii rum facietis. Dixerat qᷣdẽ dñs:maioꝛa ho rum facietis. Sed nõ ſe extollat caro⁊ ſan guis.Audiat dicentẽ.Sine me nihil pote⸗ ſtis facere. Quid igitur? Quid dicemꝰ de nocte iſta? QOñ erit:qñ nemo poterit oꝑa⸗ ri? Nox iſta impioꝝ erit:nox iſta eoꝝ erit Matth. xxv qbꝰ in fine dicet᷑. Ite in ignẽ eternũ: qᷣ pa Mat. xxj. ratus ẽ diabolo ⁊ angelis eius.Sʒ nox di⸗ cta eſt:nõ flaãma:nõ ignis? Audi qꝛ ⁊ nox eſt. De quodã ſeruo dicit. Ligate illi ma⸗ nus ⁊ pedes:⁊ ꝓijcite eũ in tenebꝛas exte rioꝛes. Opetur ergo hõ dum viuit: ne illa nocte pᷣueniat᷑ybi nemo poſſit oꝑari.ało do eſt vt oꝑetur ſides ꝑ dilectionẽ: ⁊ ſi mõ uadin in hoc mũdo ſum:lux ſum muũdi.Ecce ipſe dies c. Lauat ocu⸗ los cecus in die:vt videat dieʒ. Odiu in⸗ qꝗ widebãt eũ prius quia mẽ erat dicebat. one hice die n bat: Alij dicebaãt quia hic ẽ:alij ne/ Al. ſedebat ſu cchat ergoei⸗ Quõ Jit oꝑamur. Hic ẽ dies:hic eſt chꝛiſtꝰ. Audi ꝓmittentẽ: ⁊ ne arbitreris abſentem. Ipſe dixit. Ecce ego vobiſcũ ſum Odiu non ſit in nob ſollicitudo q viuimꝰ.Si fieri poſ ſet: de hac etiã voce poſteros qͥ futuri ſũt ſecuriſſimos faceremꝰ.Ecce int ego vo⸗ biſcũ ſum oĩbus diebus:vſq; ad ↄſumma⸗ tionẽ ſeculi.Dies iſte qͥ circũitu ſolis hu⸗ ius adimplet/ paucas hoꝛas habʒ. Dies pᷣ ſentie chꝛiſti:vſq; in ↄſummationeʒ ſeculi extenditur. Poſt reſurrectionẽ vᷣo viuoꝝ et moꝛtuoꝝ cũ poſitis ad dexterã dixerit. Venite bñdicti pr̃is mei pcipite regnum: poſitis aũt ad ſiniſtrã dixerit. Ite in igneʒ eternũ qͥ paratꝰ eſt diabolo ⁊ angelis eiꝰ: ibi erit nox: ibi nemo poteſt opari ſed re⸗ AMat.xxviij Mat. xxv. cipere qð opꝑatus cẽ.Aliud ẽ tꝑs oꝑatiõis: athei xvj aliud receptiõis. Reddet eĩ dñs vnicuiq; ſim opa ſua:cũ viuis ⁊ moꝛtuis ſic facturꝰ eſt. Erit enĩ tũc nox valida: que inuoluat iinpios. Sed ⁊ modo oiĩs infidelis qñ mo⸗ ritur illa nocte ſuſcipit᷑:⁊ nõ eſt vt illic ali⸗ qͥd opetur. In illa nocte diues ardebat:⁊ ſtillam aque de digito paupis reqrebat. Dolebat:angebat᷑:fatebat᷑ nec ei ſubuẽie bat᷑:⁊ conatꝰ eſt bũfacere.Ait enĩ abꝛae. Pater abꝛaam mitte laʒarũ ad frẽs meos vt dicat illis qͥd hic agit᷑:ne ⁊ ipſi veniant in hũc locũ toꝛmẽtoꝝ. O infelix qñ viue⸗ bas:tũc erat tꝑs oꝑandi M iam in nocte Luce.xvj. es: in q nemo poſſit opari Nec cuͦ diriſ „ ſet: expuit in terra⁊ fecit lutũ ex ſpu to:⁊ liniuit lutũ ſuꝑ oculos eius ⁊ dixit ei. Uade et laua in natatoria oriad interpretat᷑ miſſus. Abijt ergo et lauit:et venit vidẽs · Hec qꝛ mãifeſta ſunt trãſeamꝰ. Itoq; vicim et s oõne hicẽ qͥ tmẽdica quaq; ſed ſimilis e ei. Apti oculi vul⸗ ltmukauerat. Ille dicebat: quia ego m. Vox grata mne doͤnaret᷑ ingrata. Di . . 5 apti ſunt oculi tui: Rñdit. Alle hõ qui dicitur ie ſus lutũ fecit et vnxit oculos me⸗/ og:et dixit mihi.Clade ad natato/ ria ſyloe et laua: et abii⁊ laui⁊ vidi Ecce annũciatoꝛ factꝰ eſt gre:ecce euãge liʒat:confitetvidẽſ.¶ ecus ille ↄfitebat᷑ et rant Al.autem. coꝛ impioꝝ frangebat᷑: qꝛ nõ habebant in oculos? Ait: coꝛde qð iam ille habebat in facie.Pixe/ runt ei.· Ubi eſt ille qui aperuit tibi it: Heſcio. In his vbis ani⸗ mus ipſiꝰ adhuc inuncto ſimi erat:nondũ videnti.Sic ponamꝰ frẽs tanq;ᷓ illam vn⸗ ctionẽ in animo habuerit: pᷣdicat ⁊ neſcit quem pᷣdicat.Addqucũt eum ad pha/ riſeos qͥ cecus fuerat. Erat aut ſab batũ qn lutu fecit ieſus: ⁊ aperuit oculos eius. Iteru ergo interroga bant eum phariſei:quõ vidiſſet. Il le aũt dixit eis Lutuʒ poſuit mihi Leuit.xxiij. Johan. viij. o meos. 7 ni VeP. cebat ergo ex phariieis quida: MHon oẽs ſed qdam. Jam enĩ inhebank qͥdam. Quid ergo dicebant:nec videntes nec inuncti. Nõ eſt hic hõ a deo: qui — ſabbatũ nõ cuſtodit: Ipſe potius cu⸗ ſtodiebat:qͥ ſine peccato erat. Sa bbatum enĩ ſpirituale hoc ẽ/nõ habere peccatum. Deniq; frẽs hoc admonet deꝰ: qñ cõmen⸗ dat ſabbatũ. QOmne opus ſeruile non fa⸗ cietis.hec ſunt vᷣba deicõmendãtis ſab⸗ batũ. Omne opus ſernile nõ facietis ĩ eo. Jam ſupꝑioꝛes lectiões interrogate qͥd ſit opus ſeruile:⁊ dũm audite.QOis qui facit peccatũ:ſeruus ẽ peccati.Sed iſti nec vi⸗ dentes vt dixi nec inuncti/ſabbatũ carna liter obſeruabãt: ſpũ alit᷑ violabant. Alii Dic dicebat: Qnõ põt hõ pctõr hecſi- gna facere: Ecce ſunt inuncti. Et ſciſ⸗ ma erat int eos · Dies ulle diuiſus erat inter lucem ⁊ tenebꝛas: Dicũt ergo ce/ Matth. xiij. co iterum. Tu quid dicis ð eo qui aperuit tibi oculog: Quud de illo ſen tis: quid exiſtimas:? Quid iudicas: Que rebant quẽadmodũ homini calũniarent᷑: vt de ſynagoga repelleretur:ſed a chꝛiſto inueniretur. Sed ille conſtanter qð ſentie bat expꝛeſſit. Ait eniʒ · rophe ta eſt. Adhuc quidem inunctꝰ i coꝛde nõ dum deum confitetur: nec mentitur tamẽ Ipſe enim dũs de ſemetipſo ait. MNon eſt ꝓpha ſine honoꝛe:niſi in patria ſua. Nõ crediderunt ergo iudei ð illo quia cecꝰ fuiſſet ⁊ vidiſſet:donec voca⸗/ nerunt parentes eius qui viderat id eſt.qui cecus fuerat ⁊ viderat. Ep in⸗ terrogauerunt eos dicentes . Hic eſt filiu⸗ quem vos dicitis quia cecus natus eſt. Quomodo auteʒ nunc videt. Reſponderunt eis parentes eiug ⁊ dixerunt. Sci mus quia hic eſt filius noſter ⁊ qa cecus natus eſt: quomodo autem nũcyvideat neſcin aut qs eiꝰapuit — —. —,— oculos nos neſcimꝰ. Et dixerunt. Ipſum interrogate etatem habet: ipſe de ſe loquatur. Scimus quia filiꝰ quidẽ noſter eſt. Sed iuſte cogeremur lo qui pꝛo infante.ſi ipſe pꝛo ſe loqui ñ poſ⸗ ſet. Olim loquebatur:modo videt. Cecũ a natiuitate nouimus:loquentem olim ſci mus:videntem modo videmus. Ipſuʒ in⸗ terrogate:vt inſtruamini.Quid nobis ca⸗ luniamini? ¶ Pec dixerunt paren/E Lr tes eius:quia timebat iudeos Ja ————— enim conſpirauerat iudei: vt ſi q; eum confiteretur chriſtum extra ſy nagogam fieret. Jam non erat malum fieri extra ſynagogã. Illi expellebant.ſʒ chꝛiſtus excipiebat. Propterea parẽ/ tes eius dixerunt quia etatem hba/ bet:ipſum interrogate. Vocaueft ergo rurſum hominem qui fuerat — — — ug dixerunt ei. Da oria deo NMuid eſt da gloꝛiam deo? An ega qð acce⸗ piſti. Hoc plane non eſt gloꝛiam deo da⸗ re:ſed deum potius blaſphemare.Da inqͥ unt gloꝛiam deo. Nos ſcimus:qᷣa hic homo peccatorxr eſt. Dixit ergo llle. Si peccator eſt neſcio: vnum ſcio: quia cecus cũ eſſem movideo. Di⸗- — xerunt ergo illi. Quid fecit tibi: Nuomodqo aperuit oculos tuose iudeoꝝ ⁊ ex ceco videns:non ferẽs cecos reſpõdit eis. Dixi ia vobis: ⁊ audi ſtis. Quid iterum vultis audire⸗ Nunquid ⁊ vos vultis diſcipuli eius fieri? Quid eſt nunquid ⁊ vos:miſi quia ego iam ſuʒ nunqd ⁊ vos vultis: Jã video:ſed nõ inuideo. Maledixerunt ei ⁊ dixerunt Zu diſcipulus eiuius ſis. Zale maledictũ ſuꝑ nos: ⁊ ſuꝑ filios noſtros.Maledictũ eni eſt ſi coꝛ diſcutiaſ non ſi verba perpẽdas. Nos aũt mor⸗ ſi diſcpuli ſumuſ. Nos ſcimus qꝗ — moyſi locutus eſt deus:iſtum au/⸗ tem neſcimꝰ vñ ſit. Vtinam ſciretis:ſi ſciretis qꝛ movſi locutus eſt deus:ſciretis Et ille iam ſtomachãs aduerſus duriciam =– Job. v Lu. xviij — —, —. — — ☚. . ſ — — v0 erent: niſi in eis dñs habitaret Reſpon⸗ derunt et dixerunt ei. In peccatis nmnueniſſet eum dixit ei. T ZJoh. Tract. quia per moyſen pꝛedicatꝰ ẽ deus.Habe tis enim dñm dicentẽ.Si crederetis moy ſi: credetis et mihi.De me eni ille ſcripſit Itane ſeqmini ᷣuũ:⁊ doꝛſũ ponitis 5̊ do minũ.Sed nec ſeruũ ſequimini: Mã ꝑ illũ ad dñm duceremini: 4 . et dirxit eis: In hoc mirabile e qᷣͥs pos neſcitig vnde ſit: et ꝗpuit ocu los meos. Scimus auteé: quia x catores deus non exaudit Sed ſi quis dei cultor eſt et voluntatẽ eiꝰ facit: hunc exaudit. Adhuc inunctus loquit᷑. Hã et peccatoꝛes exaudit deꝰ.Si enĩ peccatoꝛes deus nõ exaudiret:fruſtra ille publicanus oculos in terrã demittens et pectus ſuũ ꝑcutiens diceret. Deus ꝓpi cius eſto mihi peccatoꝛi:Et iſta confeſſio meruit iuſtiſicatõem:quomõ iſte cecus il⸗ luminationẽ. A ſeculo nõ eſt audituʒ quoniꝗ qͥs apernit oculoſceci nati liſi eſſet hic a deo:no poterat face — GGGdd'†ꝑẽꝰn— req icgug⸗ Kibere conſtanter ⁊ veraci ter. Hec eni que a deo facta ſunt:a quo ſi erẽt.niſi a dño? Aut qũñ a diſcipłis talia ſi natus es totus.Totus quid eſt.Cum clauſis oculis. Sed qui aꝑuit oculos: ſal⸗ uat et totũ. Ipe dabit ad dexterã reſurre ctionẽ: qui in facie dedit illuminatõeʒ: In peccatis totꝰ natꝰ es:et tu doces nos:⸗ Et eiecerunt eũ foras.Ipſi ilũ magi⸗ rũ fecerũt:ipſi vt diſcerẽt totiẽs interro⸗ gauerunt:et ingrati docentem ꝓiecerunt. AEEE2 F Sed quod dixi iam dudum fratres:illi pellunt:cxcipit dñs.Magis enĩ qꝛ expul⸗ ſus eſt: xpᷣianus factus eſt udiuit do- minus 92 eiecerũt eũ foras: et cũ u credis in fi ei? Modo lauat faciem coꝛdis Reboqtrilleer git: quaſi adhuc inun ctus. Auis e dne vt cedam in eu: Et dixit ei ieſug Et vidiſti eũ: 9 4 „ Eta vicitt en etq loquitur tecu ipe eſt. Miſſus eſt ille: — ☚ — — — iſte lauans faciẽ in ſiloe /quod interpreta tur miſſus. Dheniqʒ iã facie lota coꝛdis et mundata cõſcientia:agnoſcens eũ non ſi⸗ liũ hominis tantũ qð ante crediderat:ſed iam filiũ dei qui carnẽ ſuſcepat:ait Cre⸗ do dñe. Parum eſt credo /vis videre qᷓ — lem credat: Et procidens adorauit Reſpõdit ille hõ is pec XLIII Eg. IX — — eũ Et dixit ei ieſus. Modo dies ille ẽ inter lucem ⁊ tenebras diſcernes/ In iu⸗ diciũ ego in hunc mundũ veni vt qui nõ vident videat et qui vidẽt ceci fiant. Quid ẽ hoc dñe? Magnã que ſtionẽ feſſis intuliſti:ſed erige vires no⸗ ſtras vt poſſimus intelligere quod dixiſti Vieniſti vt qͥ nõ vidẽt videant: Recte qꝛ lumẽ es:recte qꝛ dies es.recte qꝛ de tene⸗ bꝛis liberas. Hoc oĩs ania accipit.oĩs in⸗ telligit. Quid eſt h̊ qð ſequit᷑: et qͥ vidẽt ceci flant:? Ergo ne quia veniſti:ceci fiunt qui videbant: Audi quid ſequit᷑:et foꝛta ſis intelliges Cõmoti ſũt ergo verbis iſtiſ quida ex phariſeis eet dixerunt ei. Nlunquid et nos ceci ſumus: Audi iã quid eſt quod mouebat:et ꝗqui vident ceci ſiant. Dixit eis ieſus. Si ceci eſ⸗ ſetis nõ haberetis peccatu :ci ſit ce citas ipſa peccatũ.Si ceci eſſetis. id eſt.ſi vos cecos aduerteretis/ſi vos cecos dice⸗ retis ⁊ ad medicũ curreretis:ſi ergo ita ce ci eſſetis non haberetis peccatũ:quia ve ni ego auferre peccatum. Nunc vero dioitis quia videmus:peccatũ ve ——— ſtru manet. Quare? Quia dicendo vi⸗ demus/medicum non queritis:in cecitate veſtra remanetis Hoc eſt ergo quod pau loañ non intellexeramus qð ait: ego veni vt qui non vident videant.Quid eſt vt q̃̊ non vident videant? Qui ſe nõ videre cõ fitentur:et medicum querunt vt videant et qui vident ceci fiant. Quid eſt qͥ vidẽt ceci fiant? Qui ſe putant videre et medi⸗ cum non querunt :et in ſua cecitate per⸗ manent. Ergo iſtã diſcretöem vocauit iu dicium cũ ait:in iudiciũ veni in hunc mũ dũ :quo diſcernit cãm credẽtiũ ⁊ ↄfitẽtiũ a ſuperbis ſe videre putantibꝰ:⁊ ideo gra uiꝰ excecatis Tanqm dixerit ei peccatoꝛ confitens et medicum querẽs:iudica me deus et diſcerne cauſam meam de gente non ſancta:illoꝛum ſcilicet:qui dicũt /vi⸗ demus et eoꝛum peccatum manet. MHõ au tẽ illud iudiciũ iam intulit mũdo:quo de viuis ⁊ moꝛtuis ĩ fine ſeculi iudicabit.Se cundũ hoc enim dixerat: ego non iudico quemquã:quoniã pꝛius venit non vt iudi ps:xlij cet mundum:ſed vt ſaluetur muudus per ipſum. Joh. xplcit tractatus qdrageſunus quartus lartus Incipit tractat? xlv. Ab * eo quod ſcriptũ eſt. amen amen di co vobis qui non intrat per n⸗ iu u — um in ouile ouiũ ſed aſcẽdita ait. Ego veni vt vitam habeant et ——— ————— abundantius habeaunt D dñi exoꝛtus ẽ Huic itaq; lectiõi lo qͥ cecꝰnatꝰ ẽ:ſᷣmo ad iudeos hodiernã eſſe contextã/ſcire debuit ⁊ con moneri caritas veſtra. Cum em̃ dominus dixiſſet: ĩ iudicium eniʒ ego veni in hunc mundũ/vt qui nõ vident videãt et qui vi dent ceci ſiant/quod eo tꝑe quãdo lectuʒ eſt vt potuimꝰexpoſuimus:quidã ex pha riſeis dixerũt. unqͥd et nos ceci ſumus Quibus reſpondit dñs. Si ceci eſſetis.nõ haberetis peccatũ. Nunc autẽ dicitis/qꝛ videmus.peccatũ veſtrũ manet. is ver bis ſubiunxit ea que hodie cũ recitarent᷑/ 7 Cbpirulũ.x. audiuimus. Amen qmen dico vobis 7 quinõ⸗ boſtium in ouile EE oniun edaiſtedie aliunde: ille fur eſt et latro.Dixerunt enim ſe cecos non e:videre autem tũc poſſent ſi oues xpᷣi eſſent: Unde ſibi vſurpabãt lumẽ: ꝗ fure bant ↄtra diem? Pꝛopt illoꝛũ ergo vanã et ſuperbã et inſanabilẽ arrogantiã: do⸗ minus ieſus iſta contexuit:in quibus ſalu bꝛiter nos ſi aduertamuſ admonuit. Mul ti enĩ ſunt qui ſcõᷣm quãdã vite huius cöo⸗ ſuetudinẽ dicũtur boni homiĩes/boni viri bone femine:innecẽtes/et quaſi obſeruã⸗ tes ea que in lege pᷣcepta ſunt:deferentes honoꝛẽ parentibus ſuis/nõ mechãtes /nõ homicidium perpetrãtes/non furtũ faciẽ Exodi.xx. tes/nõ falſum teſtimoniũ aduerſus quem quã perhibentes/et cetera que in lege mã data ſunt/velut obſeruantes: xpᷣiani non ſunt/et plerũq; ſe iactant quomõ iſti. Nũ quid et nos ceci ſumꝰ? Quia vero iſta om nia que faciũt/et neſciũt ad quẽ ſinem re ferant/inaniter faciunt:Dominus de gre⸗ ge ſuo et de oſtio qua intratur ad ouile.ſi militudinẽ ꝓpoſuit i hodierna lectiõe Di liude ille fur eſt ⁊ latro. vſq; ad id quod Eillumiato il/ XLV La. X — — cant ergo pagani. Bene viuimꝰ. Si ꝑoſti um non intrant:quid ꝓdeſt eisvnde glo⸗ riantur Ad hoc enĩ debet vnicuiq; pdeſſe viuere: vt detur illi ſemꝑ viuere. Mã cui non datur ſemper viuere:quid pꝛodeſt beę ne viuere? Quia nec bene viuere dicen⸗ di ſunt:qui finem bene viuendi vł cecita⸗ te neſciũt/vel inflatione cõtempnũt. Nõ eſt autẽ cuiquã ſpes vera et certa ſemper viuendi/niſi agnoſcat vitã quod eſt xps: et per ianuam intret in ouile.QAuerunt er⸗ go plerũ q; tales hoĩes etiam perſuadere hominibꝰvt bene viuant:et xpᷣiani nõ ſint Per aliam partẽ volũ t aſcendere/rapere et occidere:nõ vt paſtoꝛ ↄſcruare atq; ſal uare ¶ Fuerũt ergo quidã philoſophi de virtutibus et vicijs /ſubtilia mita tractau- H tes/diuidẽtes/deſiniẽtes/ raciocinatiões acutiſſimas concludẽtes/libꝛos inplẽtes/ ſuam ſapientiã buccis crepantibus venti⸗ lãtes:qui etiã dicere auderẽt hõinibꝰ:noſ ſequimini:ſectã nr̃am tenete/ſi vultis bea te viuere. Sed non intrant per oſtiũ: per⸗ dere volebant: mactare et occidere. Quid de iſtis dicam? Ecce ipſi phariſei legebãt et in eo quod legebant/xpᷣm ſonabãt:ven turum ſperabãt/et pꝛeſentẽ non agnoſce⸗ bãt. Jactabãat ſe etiã ipᷣi int videntes/hoc eſt inter ſapiẽtes:et negebant criſtũ et nõ intrabant per oſtium. Ergo et ipſi ſi quos foꝛte ſeducerẽt.inactandos et occidẽdos/ non liherandos ſeducerẽt.:Et hos dimitta mus: videamuſ illos ſi foꝛte ipſi intrãt per hoſtiuʒ:qui ipſiꝰ chriſti noĩne gloꝛiantur. Innumerabiles enim ſunt qui ſe vidẽtes non ſolum iactant:ſed a chriſto illũnnato“ videri volunt. Sunt autẽ heretici. Foꝛte ipſi per ianuã intrauerunt? Abſit. Sabel lius dicit. Qui filiꝰ eſt: ipſe eſt pater Sʒ fi lius non eſt pater. Hon intrat per hoſtũ/ qui filiũ dicit patrem. Arrianus dicit.Ali ud eſt pater: aliud eſt filius Recte diceret ſi diceret alius/non aliud. Quando enim dicit aliud/ei cõtradicit a quo audit: ego Joh. x. et pater vnũ ſumꝰ. Mec ipſe ergo per oſti um intrat. Pꝛedicat enĩ chriſtũ qualẽ ſibi ſingii:non qualem veritas dicit. Nomen habes:rem nõ habes.Alicuiꝰrei nomẽ eſt chriſtus Tene ipſam rẽ:ſi vis ꝓd eſſe nibi nomẽ. Alius neſcio vnde ſit/ſiẽ SFotinus: 1Thic di 6 . ge — — „ eee ESE —., — — — ◻ —,.—* N * Ccidit.¶ Chriſtus homo eſt inqͥt/deus nõ eſt. Nec ipſe intrat per hoſtium:qꝛ chriſtꝰ homo et deus eſt. Et quid opus eſt multa percur⸗ tenete:ouile xpᷣi eſſe catholicã eccleſiam. Quicũ q; vult intrare ad ouile/per oſtiuʒ intret:xpᷣm verũ pᷣdicet: non ſolũ chriſtũ verũ pꝛedicet: ſʒ xpᷣi gloꝛiã qrat non ſuã. Nam multi querendo gloꝛiaʒ ſuam: oues xp̃ᷣi ſparſerunt potius quã ↄgregauerunt Humilis eſt eni ianua xps dommnus.Qui intrat per hanc ianuã/opoꝛtet humilẽ eſſe vt ſano capite poſſit intrare. Qui autẽ ſe nõ hũiliat ſed extollit: per maceriã vult aſcendere. Qui autẽ per maceriã aſcendit ideo exaltatur vt cadat. Tecte tamen ad huc loquitur dominus ieſus:nondum in⸗ telligitur. Nominat hoſtiũ/nomĩat ouile/ nominat oues/commendat hec omĩa: ſed nondum exponit. Legamus ergo:quiavẽ turus eſt ad ea verba/in quibus nobis ali qua que dixit dignetur exponere: ex quo rum expoſitiõe dabit nobis foꝛtaſſe etiaʒ illa que nõ expoſuit ĩtelligere. Paſcit em manifeſtis.exercet obſcuris.Qui nõ ĩtrat per hoſtiũ in ouile ouiũ ſed aſcẽdit aliun de. ve miſero quia caſurꝰ eſt. Sit ergo hu milis:per oſtiũ intret:plano pede veniat/ 7 ſi offendat Ille inqᷣt fur ẽ ⁊ latro/qͥ oueſ ſuas vult dicere oues alienas/ ad hoc ſu⸗ as.ideſt.furto ablatas:vt nõ ſaluet ſed vt occidat.Ergo fur eſt:quia qð alienum eſt . latro quia et quod eſt furat oc Qui autẽ intrat per oſtium paſtoꝛ eſt ouiuʒ. Huic oſhariꝰ ap it De oſtiario iſto tunc queramꝰ:quando ab ipſo dño audierimus qs ſit oſtiuʒ:et qᷣ ſit paſtoꝛ. Et oues vocẽ eiꝰ audiũt: et ꝓpꝛias oues vocat nommatun Habẽet eni nomĩa eoꝛuʒ ſcripta in libꝛo vi ſuũ dicit te. Pꝛopᷣas oues vocat nominatim. Hinc ij. Thi.ij. dicit apoſtolus. Nouit dñs qui ſunt eius. Et adducit eas:et cũ ꝓpꝛias oues emiſerit ate eos vadit: et oues illũ ſequutur d⸗ int vocẽ eius. Alie um autẽ nõ ſequũtnur: ſed fugiut ab eo:quia non nouerũt vocẽè alie noꝛũ Tecta ſũt vᷣba hec/plena queſtiõi — bus:grauida ſacrameutis. Sequamur er⸗ go et audiamus magiſtrũ ex his obſcuris — aliquid aperientẽ: et per id qð aperit/nos foꝛte intrare fatientẽ. Hoc prouerbiũ . dixit illig ieſus:illi autem non co/ rere:et młta vana hereſum enũerarc BhoGd rõ ——— gnouerũt quid loqueret᷑ eis. Foꝛte Quia nos pulſamus vt aꝑiatur nobis:illi autẽ xpᷣm negãdo nolebant intrare ſeruã⸗ di:ſed foꝛis remanere perdẽdi. Quod er⸗ go nos audimus hec pie:quod antequam illa intelligamus: credimus vera eſſe atq; Joh. Cract. xV Ca. X nec nos. Quid ergo intereſt inter illos et nos:anteq́; iſta verba agnoſcamꝰ“ et nos⸗ diuina.magna ab iſtis diuerſitate diſtamꝰ2 Impius/alter piꝰ:et talia ſunt vt foꝛte am⸗ boinõ intelligãt:vnus dicit nihil dixit/ali⸗ us dicit verũ dixit/et bonũ eſt quod dix⸗ it:ſed nos ñ intelligimꝰ. Iſte qͥa credit iã pulſat/et dignus eſt cui aꝑiatur ſi pulſare perſiſtat:ille vero adhuc audiat:niſi credi deritis nõ intelligetis. Quare iſta cõmen do? Quia etiã cũ verba hec obſcura ſicut poſſum expoſuero:aut qꝛvalde ſunt abdi ta vł ego eoꝝ non apꝛehẽdere intelligen Cum eni duo audiũt verba euãgelij: vnꝰ Eſaie.vij: ciam:vel explicãdi qð intelligo nõ habue ro facultatẽ:vel tam fuerit quiſq; tardꝰ vt etiã exponentẽ nõ ſequat᷑:nõ de ſe deſpe⸗ ret:maneat in fide:ambulet in via:audiat applm dicẽtẽ:et ſi qͥd aliter ſapitis:hoc q̊; vobis deus reuelabit:verũtamẽ ĩ quod ꝑ uenimus:in eo ambulemꝰ. Incipiamꝰ er⸗ go audire exponentẽ:quẽ audiuimus pꝛo ponentẽ. Dixit ergo iteruʒ eis ieſus Amen amẽ dicovobis: qa ego ſu⸗ Phil.iij. hoſtium ouiu m. Ecce ipſuʒ hoſtiũ qd clauſum poſuerat apuit. Ipe eſt hoſtium: Agnouimꝰ /imtremꝰ: vt nos intraſſe gau deamus. Mmẽs quotquot venerũt fures ſunt et latrões Quid eſt hoc do mine:omnes quotqͥt venerũt? Quid emę Tu ñ inueniſti:? Sed ĩtellige. Omẽs quot quot venerũt dixit:vtiq; pꝛeter me:Reco lamus ergo Ante aduentũ ipᷣius venerũt ꝓphete:nunquid fureſ ⁊ latrões fuerunt? Abſit. Non pꝛer᷑ illum venerũt.quia cum illo venerũt. Venturus pꝛecones mitte⸗ bat:ſed eoꝝ coꝛda q̊s miſerat poſſidebat Vultis noſſe quia cũ illo venerũt?Quiẽ ipſe ſemper:carnem qpe accepit ex tẽpo re.Quid eſt ergo ſemꝑ: In pꝛincipio erat verbum. Cum illo ergo venerũt:qui cum r ij Joh. j. Joh. xiiij. verbo dei venerũt. Ego ſum inquit via z— gniſicando enĩ verba ſunt. Tolle! ſigniſica . veritas et vita. Si ipſe eſt veritas.cum il-⸗ tionẽ verbo:ſtrepitus inaniſ eſt. Signiſica lo venerunt qui veraces fuerunt.Quott ta ſunt ergo om̃ia. Nunqd nõ eadẽ crede ergo pꝛeter illũ:fures ſunt et latrões.i.ad bant:per quoſhec ſigna miniſtrabant᷑: per furandũ et occidendum. Sed non au/ quos eadẽ que credimuſ pꝛophetata pnũ . D Dierunt eos oues Mioꝛ hec queſtio dabant᷑:? Vtiq; credebãt Sʒ illi vẽtura eſ eſt:non audierunt eos oues. Ante aduen ſe:nos autẽ veniſſe.Ideo autẽ ſic ait. Eũ . tum domini nr̃i ieſu xpᷣi:quo humilis ve⸗- dẽ potũ ſpiritualẽ biberunt. Si ſpiritualẽ nit in carne:pꝛeceſſerunt iuſti: ſic in eum eundem:nam coꝛpalẽ nõ eundẽ Quid eni . credentes venturũ: quomõ nos credimuſ illi bibebãt: Bibebant eni ð ſ pirituali ſe⸗ in eum qui venit. Tempoꝛa variata ſunt: quente petra:petra autẽ erat xpᷣs Videte n non fides:quia et ipſa vba ꝓ tempoꝛe va ergo:ſide manente/ſigna variata. Ibi pe⸗ 2 riantur: cum varie declinantur. Aliũ ſonũ tra xpᷣs:nobis chꝛiſtus qð in altari dei po⸗ Eptniie d habet venturus eſt: aliũ ſonum habet ve mitur. Et illi pꝛo magno ſacremẽto eiuſdẽ ſ nit. Mutatus eſt ſonus:venturus eſt ⁊ ve chꝛiſti biberunt aquã ꝓfluentẽ de petra: Nl nit Eadem tamen ſides vtroſq; coniũgit: nos quid bibamus noꝛunt ſideles. Si ſpe SððMD et eos qui venturũ eſſe:et eos qui eũ ve- ciem viſibilẽ intendas:aliud eſt. Si intel⸗ ”M niſſe crediderunt Diuerſis quidẽ tempoꝛi ligibilẽ ſigniſicationẽ.eũdẽ potũ ſpũaleʒ dl bus: ſed vtroſq; per vnuʒ ſidei hoſtium: H biberũt. Quott g illo tꝑe crediderũt vel d eſt per xpᷣm videmus ingreſſos. Nos cre⸗ abꝛae vł yſaac vł iacob. vł moyſi: v aliis di dimus dominum ieſum xpᷣm natũ ex vir⸗ patriarchis:alijſq; ꝓphetis xpᷣm pꝛenunci gine. veniſſe in carne: paſſum eſſe/reſurre antibus:oues erant.et chꝛiſtũ audierunt: 4 xiſſe/ in celum aſcendiſſe. Totũ hoc ſitit ¶Mon alienã vocẽ: ſʒ iiꝰ audierũt. Judex verba auditis pꝛeteriti tempoꝛis: inpleti fuerat in econe:quia et quãdo iudex lo eſſe iaʒ credimus. In eius ſunt ſidei ſoctie quit᷑ ꝑ pꝛeconẽ: cxceptoꝛ nõ facit: pᷣco nõ 1 tate nobiſcum et illi patres qui credideft dꝛxit: ſz iudex dixit. Alij ſunt ergo quos Hr de vᷣgine naſciturũ/paſſurum/reſurrectu⸗ non audierũt oues: in qbus non erat vox rum / in celum aſcenſurũ. Illos enim oſtẽ⸗ xpᷣi: errantes/falſa dicẽtes/ inania garriẽ lhtien . Coꝛ. iitj. Oit apoſtolus: vbi ait. habentes aũt eun-⸗ tes: vana fingentes: miſeros ſeducentes. ij. Coꝛ.iiij. dem ſ piritũ fidei ſicut ſcriptũ eſt: credidi Quid eſt ergo quod dixi⸗ Aaioꝛ hec . pꝛopter qð locutus ſum:et nos credimus queſtio ẽ uid habet obſcurũ:et ad ĩtel: Nel ꝓpter quod et loquimur. Pꝛopheta dix⸗ ligendũ difficile? Audite obſecro. Ecce põ.xv it.credidi ꝓpter qð locutus ſum: apoſto⸗ dñs ipſe ieſus xpᷣs venit:pᷣdicauit. Vtiq; I lus dicit: et nos credimus ꝓpter quod et multo magis vox paſtoꝛis erat:expᷣſſa i⸗ n loquimur. Vt ſcias autẽ qð vna ſit ſides: ſo oꝛe paſtoꝛis. Si enĩ per pꝛophetas vor audi dicentẽ. Habentes eundẽ ſpũm ſidi paſtoꝛis erat.quanto magis vocem paſto ” . Coꝛ. x. et nos crcdimꝰ. Sic et alio loco. Nolo eni rnis pꝛoferebat lingua ipſa paſtoꝛis? Non n ·Eꝛ · x. vos ĩqt ignoꝛare fratres: qa pr̃es nr̃i om⸗ omnes audi erunt. Sed qͥd putamꝰ? Qui nes ſub nube fuerunt. et omnes mare trä-⸗ audierunt oues erũt: Ecce audiuit iudas ſierunt:et omnes in moyſe baptiſati ſunti et lupus erat.Sequebatur.ſed pelle ouĩa e nube et in mari.et omnes eandẽ eſcã ſpiri tectus:paſtoꝛi inſidiabatur. Aliq vero eo Kk tualẽ manducauerũt: et omnes eũdeʒ pe rum qui chꝛiſtum crucifixerũt: non audie ke. tum ſpiritualẽ biberunt. Mare rubꝛum ſi bant et oues crãt Ipſos enĩ videbat ĩ tux . 11 gnificat baptiſmũ Moſes ducroꝛ per ma ba:quãdo dicebat.Cum exaltaueritis fili enn re rubꝛum:ſignificat xpᷣm. Populus tran- um hominis:tũc cognoſcetis quia ego ſũ ban ſiens: ſignificat ſideles Mοο0οgptioꝛuz: Quomö iſta ſoluitur queſtio? Audint 1ö enn ſigniſicat abolicionẽ peccatoꝛũ. In ſignis oues:et non audiunt oues. Sequũtur vo Dio diuerſis eadem fides:ſic in ſignis diuerſis cem paſtoꝛis quidã lupi/et ei quedam cõ Aub quõ in vᷣbis diũſis:qꝛ vᷣba ſonos mutãt ꝓ tradicunt oues: poſtremo paſtoꝛem occi⸗ Npe tꝑa: ⁊ vtiq; nihil alið ſunt vba qᷓ; ſigna. Si dunt oues.Soluitur queſtio: Reſpondit ? l⸗ SNA E —. O 9 on 1as nia to ie . Ezʒe. xxxiiij. Joh. Tract. enim aliquis et dicit. Sed quãdo non au⸗ diebant oues nõduʒ erant:tũc lupi erant Vox audita eos mutauit:⁊ ex lupis oueſ fecit.Quãdo autẽ facte ſunt oues:audie runt: et paſtoꝛeʒ inuenerunt:paſtoꝛẽq; ſe⸗ cute ſunt. Paſtoꝛis pꝛomiſſa ſperauerunt quia iuſſa fecerũt. Soluta eſt vtcũq; iſta queſtio:et cuiq; foꝛte ſufficiat.e autem adhuc mouet:et quid me moucat cõmuni co vobiſcũ: vt quodãmõ qᷓrens vobiſcũ reuelante illo vobiſcuʒ merear inuenire. Quid g me moueat accipite? Per eʒechi elem ꝓphetam dominus obiurgat paſto⸗ res:et dicit inter cetera de ouibꝰ Errantẽ oueʒ non reuocaſtis:Et errantẽm dicit et ouẽ appellat.Si quãdo errabat ouis erat. cuius voccʒ vt erraret audiebat?: Pꝛocul dubio eniʒ non erraret:ſivocẽ paſtoꝛis au diret. Sed ideo errauit: quia vocem au- diuit alieni: vocem furis et latronis audi- uit. Certe latronũ voces nõ audiũt oues Qui venerunt inquit/⁊ intelligimꝰ pꝛeter mwe.ideſt.qui venerũt pꝛeter me.fures ſũt et latrones:et non audierũt eos oues.Do miĩe ſi non audierũt eos oues: quomõ er⸗ rant oues:ſi oues non audiũt niſi te? Tu autẽ veritas es. Quiſqͥs veritatẽ audit:ñũñ Joh. xiiij: vtiq; errat. Illi autẽ errant:et oues appel⸗ modo et errat: ⁊ ouis eſt? Vocẽè alieui au . „ „ „. lantur. MNam ſi in erroꝛe ipſo oues nõ ap⸗ pellarentur:nõ diceret᷑ per eʒechielẽ pꝛo⸗ phetã.Errantẽ ouem nõ reuocaſtis. Quo diuit? Certe nõ audierunt eos oues.De⸗ inde mõ multi colligunt᷑ ad ouile chꝛiſti:⁊ ex hereticis fiunt catholici: A furibus tol luntur:paſtoꝛi reddun:᷑: Et alieni qñ mur murãt: tediũ paciunt᷑ ad reuocãtẽ:⁊ nõ in telligũt iugulãtẽ.verũtñ etiã cũ renitẽtes venerũt que oues ſũt: agnoſcũt vocẽ pa ſtoꝛis:et ſe veniſſe letantur:et erraſſe eru⸗ beſcunt. Quando ergo in illo erroꝛe tanq; in veritate gloꝛiabant᷑:et vtiq; non audie bant vocem paſtoꝛis: ⁊ alienũ ideo ſeque bantur:oues erant an non erant? Si oues erant: quomodo alienos oues audiunt? Si oues non erant:quare obiurgantur illi quibus dicit᷑. errantẽ ouem non reuocaſtiſ Ipfſis etiam iam factis catholicis chꝛiſtia⸗ nis/bone ſpei fidelibꝰ/aliquãdo mala cõ⸗ tingunt:ſeducunt᷑ in erroꝛem: et poſt erro rem renocant᷑. Quando ſeducti ſunt in er roꝛẽ ⁊ rebaptiſati ſunt: aut poſt ouilis do minici ſocietatẽ rurſus in erroꝛẽ pꝛiſtinuʒ reuoluti ſunt:oues erãt an non erãt? Vti q; chatolici erat. Si catholici fideles erãt oues erãt. Si oues erãt: quomõ vocẽ alie ni audire potuerunt:cũ dominuſ dicat/nõ audierſt eos oueſ? Audiſtis fratres alti tudinem queſtiõis.Dico ergo: Houit do⸗ minꝰ qui ſunt eiꝰ. MNouit pꝛeſcitos: nouit pꝛedeſtinatos. De illo quippe dicit᷑: quos autẽ pꝛeſciuit et pꝛedeſtinauit: cõſoꝛmes fieri imaginis filijs ſui: vt ſit pꝛimogenitꝰ in multis fratribꝰ. Quos autẽ pꝛedeſtina uit:ipſos et vocauit.Et quos vocauit:ip⸗ ſos et iuſtificauit/quos aũt iuſtiſicauit:ip ſos et gloꝛiſicauit.Si deꝰ pꝛo nobis:quiſ⸗ contra nos Adde adhuc:qui pꝛopꝛio filio ſuo non peꝑcit:ſed pꝛo nobis omnibꝰ tra⸗ didit eum:quomõ etiã nõ cum illo omnia nobis donauit? Sed quibꝰ? MNobis pꝛeſci tis:et pꝛedeſtinatis/ iuſtificatis.gloꝛiſica⸗ Thicije⸗ Rhoꝛij⸗ tis:de quibus ſequit᷑.Quis accuſabit ad uerſus electos ði? Nouit dominꝰ qui ſũt eius:ipſe ſunt oues.Aliqñũdo ſe ipᷣe neſci unt:ſed paſtoꝛ nouit eas. Secundũ iſtam pꝛedeſtinatõem.ſecundũ iſtaʒ dei pꝛeſciẽ tiam:ſecundũ electiõem ouiũ:ante conſti tutiõem mundi. Secundũ iſtam ergo pꝛe ſci ẽtiam dei:et pꝛedeſtinatiõecm:quã mul te oues foꝛis:quã multi lupi intuſ Et qſauuu· multe oues intus: et quam młti lupi foꝛis Quid eſt quod dixi. Quam mlte ones fo ris? Quam multi modo luxuriant᷑:caſti fu turi. Quam multi blaſphemãt chꝛiſtũ:cre dituri in chꝛiſtũ. Quã multi ſe inebꝛiãt:fu turi ſobꝛij:Quam multi rapiſt res alienaſ donaturi ſuas. verũtamẽ modo vocẽ alie nam audiũt alienos ſequũtur. Iteʒ quaʒ multi intus laudãt/blaſphematuri. Caſti ſunt/foꝛnicaturi.Sobꝛij ſũt/ſe vio poſtea ſepulturi.Stãt/ caſuri:⁊ nõ ſunt oues.De pꝛedeſtiatiſ em loquimur De his loqmur quos nouit dominꝰ qui ſunt eiꝰ.Et tamẽ ipſi quãdiu recte ſapiunt:chꝛiſti voceʒ au diunt. Eccc audiũt ipſi:non audiunt illi. et tamen ſecundũ pꝛedeſtiationẽ nõ oues iſti/oues illi: dhuc manet queſtio:q̃ mi⸗ hi interim nunc videtur ita poſſe diſſolui. Eſt aliqua vox:eſt inquã vox aliqua pa⸗ r iij S Math. v. ſtoꝛis:in qua oues nõ audiunt alienos: in qua non oues audiunt chꝛiſtum. QAue eſt iſta vox? Qui perſeuerauerit vſq;; in finẽ: hic ſaluus erit. Manc vocem non negligit pꝛopꝛius:non audit alienꝰ. Hã et ille hoc ei pꝛedicat: vt perſeueret apud ipſuʒ vſq; in ſinem Sed non apud eum perſeuerãdo non audit hanc vocem. Venit ad chꝛiſtũ: audit alia/et alia verba/illa et illa: oinnia vera:ſana omnia: inter que omnia eſt et illa vox: qui perſeuerauerit vſq; in finem hicſaluus erit:iſtam qui audierit ouis eſt Sed audiebat illam neſcio quis:⁊ deſipu it/refriguit/audiuit alienã. Si pꝛedeſtina tus eſt: ad tempꝰ errauit:in erernũ nõ pe rijt: redit vt audiat qð neglexerit: faciat qð audiuit.Si enĩ de his eſt qͥ pꝛedeſtiati ſunt:et erroꝛeʒ ipſius deus pꝛeſciuit:et cõ uerſiunẽ futuraʒ Si aberrauit:redit vt au diat illã vocem paſtoꝛis:⁊ ſequatur dicẽ⸗ tem:qui perſeuerauerit vſq; in finẽ hic ſal uus erit. Bona vox fratres / vera/ paſtoꝛa lis:ipſa eſt vox ſalutis intabernacuł iuſto rum. Maʒ facile eſt audire chꝛiſtũ:facile ẽ laudare euãgeliũ:facile eſt acclamare di ſputatoꝛi. Perſeuerare vſq; in finem hoc eſt ouiuʒ vocẽ paſtoꝛis audientiũ.Tem⸗ ptatio accidit:perſeuera vſq; in finẽ.quia temptatio non ꝑſeuerat vſq; in finẽ. Vſq; in quem finem perſeuerabis: Qnouſqᷓ; fi nies viam. Quãdiu enĩ non audis chꝛiſtũ aduerſarius tuus eſt in iſta via:hoc eſt in iſta moꝛtali vita. Sed quid dicit.Concoꝛ⸗ da cũ aduerſario tuo cito:dum es cum eo in via Audiſti/credidiſti/concoꝛdaſti. Si aduerſabaris concoꝛda: ſi tibi pꝛeſtitũ eſt concoꝛdare Si aduerſabaris cõcoꝛdia:no li vlteriꝰ litigare. Quãdo eni finiatur via neſcis:ſʒ tñ ſcit ille.Scit ille ſi ouis es: ⁊ ſi ꝑſeueraueris vſq; in finẽ ſaluꝰeris Ac per hoc iſtam vocem non cõtempnunt ſui.nõ audiunt alieni. Vt potui vt ipſe donauit pꝛofundã multum queſtionẽ: aut expoſui vobis:aut tractaui vobiſcuʒ.Si qui minꝰ intellexerunt/maneat pietas:et reuelabit᷑ veritas.QAui autẽ intellexerunt.non ſe ex tollant quaſi celerioꝛes ſuꝑ tardioꝛes: ne extollendo ſe exoꝛbitent:et faciliꝰ perue⸗ niant tardioꝛes. Omẽs autẽ perducat cui dicimus. Deduc me domie ĩ via tua: ⁊ am —.— bulabo in veritate tua. Per h̊ ergo quod expoſuit dñs qᷣa ipſe eſt hoſtiũ:ĩtremꝰ ad ea que pꝛopoſuit:nec expoſuit.Et paſtoꝛ quidem quiſnam ſit: quãuis non dixerit in iſta lectione que hodie recitata eſt:ta⸗ men mn ea que ſequitur apertiſſime dicit. Ego ſum paſtoꝛ bonus.QAuod et ſi non di ceret:quem aliũ pꝛeter ipſum intelligere deberemus in eis verbis vbi ait/aui itrat per hoſtiũ/paſtoꝛ eſt ouium/huic oſtiariꝰ aperit:et oues eius vocẽ audiunt:et ꝓpꝛi as oues vocat nominatiʒ et educit eas:et cum ꝓpꝛias oues emiſerit. ante eas vadit et oues eum ſequunt᷑ quia ſciũt vocẽ eiꝰ⸗ Quis enĩ alius oues ꝓpꝛias vocat nomia tim:et educit eas hinc ad vitam eternam niſi qui nouit nomina pꝛedeſtinatoꝝ.Vn Luce.x. de ait diſcipulis ſuis. Gaudete:quia noĩa veſtra ſcripta ſunt in celo.hinc eni vocat eas noĩatim:Et quis alius eas emittet:ni ſi qui earũ peccata dimittit: vt eum ſequi duris liberate vinculis poſſint:Et qͥs eas pꝛeceſſit quo eum ſequant᷑: niſi qui ſurgeſ a moꝛtuis iam non moꝛitur.et moꝛs ei vl⸗ Rho. vj. tra non dñiabit᷑? Et cũ hic conſpicuꝰ eſſet i carne:ait.Pr qͥs ðdiſti mihi volo vt vbi Job. xvij⸗ ego ſum: et ipſi ſint mecũ VUñ illð qð ait. Ego ſum oſtium: per me ſi quis in oierit ſaluabitur: er ingredi tur In hoc euidenter oſtendit:non ſolũ pa oꝛem ſed etiã oues intrare per oſtiũ.Sʒ li quid eſt ingrediet᷑ et egredietur ⁊ paſcua inueniet:? Ingredi quippe in ecdeſiam per hoſtiũ chꝛiſtum valde bonũ eſt: exire aũt de eccleſia ſicut ait iſte ipſe iohãnes euan geliſta in epiſtola ſua: ex nobis exierũt:y x ⸗ non erant ex nobis:non eſt vtiq; bonum: · iob. i⸗ Talis ergo egreſſus non poſſet a bono pa ſtoꝛe laudari: vt diceret ⁊ igrediet᷑ et egre dietur: et paſcua inueuiet. Eſt ergo aliqs non ſolũ ingreſſus verumetiã egreſſus bo nus:per hoſtium bonũ quod eſt chꝛiſtus. Sed quid ſit iſte laudabilis ⁊ beatꝰ egreſf ſus:? Poſſem quidẽ dicere ingredi nos qñ interius aliquid cogitamus: egredi auteʒ quãdo exterius aliqd operamur. Et que niaʒ ſicut dicit apoſtolꝰ: per fideʒ habitat Eph.iij. chꝛiſtus in coꝛdibꝰ noſtris: ĩgredi per xp̃ʒ eſſe ſecundum ipſam fidem cogitare:egre ſente ietur et paſcua inueniet. di autem per chꝛiſtum ſecundum ipſam ſi⸗ DRFathey⸗ 4— dem etiam foꝛis.ideſt. coꝛam hominibus operari.vnde et ĩ pſalmo legitur:exiet ho N ei. mo ad opꝰ ſuum. et ipſe dominꝰ dicit. Lu r Ps. eiij. ceant opꝑa veſtra coꝛam hominibus. Sed „ Mathꝛ:y⸗ plus mè delectat:quod ipſa veritas tanqᷓ; , paſtoꝛ bonus. et ideo bonus doctoꝛ quo⸗ 1 dammodo nos admonuit quẽadmodũ in e telligere debeamꝰ:quod ait: ingredietur eet egredietur ⁊ paſcua inueniet: cõſecutꝰ i adiunxit. Fur non venit:niſi vt fure tur et mactet et perdat:ego veni vt . vitam habeant et abundancius i habeant. videtur eniʒ mihi dixiſſe vt vi S tam habeant ingrediẽtes:et abundantius la habeant egredientes. MHon autem poteſt , quiſq; per hoſtiũ.ideſt.per chꝛiſtũ egredi in er H ad vitã eternam que erit et ſpecie.niſi per i ipſuʒ hoſtiũ:hoc eſt per eundẽ chꝛiſtuʒ in 1 eccleſiam eius que eſt ouile eius intraue ni rit ad vitam tẽpoꝛalẽ que eſt in fide. Jðo i SGab v. Rit: ego veni vt vitam habeant: hoc eñ ſi⸗ 8 dem que per dilectionẽ oꝑatur. Per quã fidem in ouile ingrediunt᷑ vt viuant: quia l⸗Ron. iuſtꝰ ex ſide viuit: ⁊ abundancius habeãt ua Ro:j. qui perſeuerandovſq; in finẽ per illud ho hhe . Matb. x. ſtium. i. per ſidem chꝛiſti egrediuntur: qm 8 . veri ſideles moꝛiuntur: ⁊ abundantius ha bebunt vitam/veniẽdo quo paſtoꝛ ille pᷣ⸗ ẽ ceſſit:vbi nunq; deinde moꝛiantur Quam uis ergo et hic in ipſo ouili non deſint pa⸗ ſcua: quoniã ad vtrumq; poſſimus intelli b Fgere q5 dictü eſt et paſcua ĩueniet.i.⁊ ad ingreſſum et ad egreſſum:tamen tunc ve⸗ rirlg paſcua inuenient vbi ſaturentur qͥ eſu⸗ math. x riunt et ſitiunt iuſticiam:qualia paſ. cua in . AWat .x· uenit cui dictum eſt: hodie mecum eris in 4 NLuc:xxij. paradiſo. Quomodo autẽ ipſe ſit hoſtiuʒ ſiob⸗ ibpſe paſtoꝛ: vt per ſeipſuʒ quodamõ etiã ipſe ingredi et egredi intelligatur:et quiſ nam ſit hoſtiarius:longum eſt hodie que⸗ ge rere:et diſſerendo ſicut ipſe donauerit ex 4 phlicare. ⸗ c Erxplicit tractatus qᷓqrageſimus 4 ntꝰ. Inapit tractat? qdrageſimꝰ⸗ ſü extus. Ab eo qð dictuʒz eſt Ego ſũ 3 paſtor bonus: bonus paſtor ani- 1 g⸗ inam ſuam ponit pro ouibus ſuis aA ſq; adid quod ait: mercenariuf aultem fugit qnia mercẽnarius eſt: Tract. XLVI La. Baquens do; minus ieſus ouibus ſuis ⁊ pꝛeſentibus ⁊ futuris:que tunc aderãt que erant ibi u oues eius: erãtq; que future erant eius oues:itẽ pꝛeſenribꝰ ⁊ fu turis/⁊ illis et nobis: ⁊ qͥtqͥt etiã poſt nos fuerit oues eius: quis ad eas miſſus eſſet oſtendit. QOmnes ergo audiunt vocem pa ſtoꝛis ſui dicentis. Ego ſum! ſtor bo nus. Mon adderet bonus: niſi eſſent pa⸗ ſtoꝛes mali.Sʒ paſtoꝛes mali:ipſi ſunt fu⸗ res et latrones:aut certe vt multũ mercẽ⸗ narij. Omnes eni hic ꝑſonas quas poſuit requirere/diſtinguere noſſe debemꝰ. Ap⸗ uit enim iã duas res dñs: quas quodãmõ clauſas ꝓpoſuerat. Jam ſcimꝰ quia hoſti um ipe ẽ: ſcimus qa paſtoꝛ ipſe eſt Tures et latrones qui ſint:in heſterna lectiõe pa teſfactũ eſt.HHodie aũi audiuimꝰ merceẽna rium: audiuimꝰ et lupũ: heri noiatus eſt et hoſtiarius. In bonis ergo hoſtiũ eſt et hoſtiariꝰ/paſtoꝛ et ouis: In malis fures ⁊ latrones/mercẽnarij/lupus. Oſtiũ domi⸗ nu m chꝛiſtſ accipimꝰ: ipᷣm paſtoꝛeʒ /ipᷣm hoſtiariũ Quia em̃ hec duo ipe expoſuit: hoſtiariũ nobis reliquit querendũ Et 4 ait de hoſtiario? Huic inqͥt hoſtiariꝰ ape⸗ rit. Cui aperit: Paſtoꝛi. Quid apꝑit paſto ri? Hoſtiũ. Et qᷣs ẽ ipſũ hoſtiũ⸗ Ipſe pa ſtoꝛ. Nunqͥd ſi dominus chꝛiſtus nõ expo ſuiſſet: non ipſe dixiſſet: ego ſum paſtoꝛ ⁊ ego ſum hoſtium: auderet quiſqᷓ; noſtruʒ dicere quod ipſe xpᷣs ſit et paſtoꝛ ⁊ oſtiuʒ Si eni diceret ego ſum paſtoꝛ et non dice⸗ ret ego ſum hoſtiuʒ: queſituri eramꝰ quis eſſet hoſtiũ:⁊ foꝛte aliud putãtes ante ho ſtium remanſuri: gratia illius et miſericoꝛ dia nobis expoſuit paſtoꝛẽ:ſeipſuʒ dixit: expoſuit hoſtium: ſeipſum dixit. hoſtia⸗ rium querendum nobis reliquit. Quem nos dicturi ſumus hoſtiariũ: Quemliber inueniremꝰ. Cauendũ eſt ne maioꝛ exiſti⸗ met᷑ q; im hoſtiũ:qͥa hoſtiariꝰ in domibꝰ homĩũ maioꝛ ẽ oſtio.Qſtiariꝰ eni hoſtio/ nõ oſtiũ pꝛeponitur oſtiario: qa oſtiarius oſtiuz/non oſtium cuſtodit oſtiariuʒ. Nõ audeo dicè aliquẽ hoſtiariũ malo: e Aaͤi r üij ui eni iam qͥd ſit oſtiuʒ. Non me latet: nõ ſuʒ dimiſſus ↄiecture mee:nõ mihi huma⸗ na eſt relaxata ſuſpicio. Deus dixit/ve⸗ ritas dixit:mutari non poteſt quod immu tabilis dixit. Dicã ergo in huius pꝛofũdi⸗ tate queſtiõis:quid mihi videtur. Eligat yynnuſquiſq; quod placet: pie tñ ſentiat ſic Sapiẽ.j· ſ criptum eſt. Sentite de domino in boni⸗ tate:et in ſimplicitate coꝛdis querite illuʒ B Oſtiarium foꝛte ipſum dominũ debemus accipere. ¶ Multo ſunt enim inter ſe di⸗ uerſa in rebus hũ anis/ paſtoꝛ et oſtiuʒ/qᷓ oſtiarius et oſtium: et tñ dominus ⁊ paſto rem ſe dixit:et oſtium. Cur ergo non itel⸗ ligamus ipſum et hoſtiariũ? Si enĩ conſis cit Si autẽ ſecundũ aliquam ſimilitudinẽ et hoſtiũ et paſtoꝛ eſt:audeo dicer̃᷑ ⁊ ouis eſt. Ouis nempe ſub paſtoꝛe eſt. Tamen ille et paſtoꝛ eſt et ouis. Vbi eſt paſtoꝛ: Ecce hic habes:lege euangeuũ:Ego ſum paſtoꝛ bonꝰ. Vbi ẽ ouis? Introga ꝓphe⸗ „tLꝗ. Sic ouis ad imolãdũductꝰẽ UVbi ẽ ag Eſa.xxiij no: Interroga amicũ ſponſi. Ecce agnus Joh.j. dei:ecce qui tollit peccata mundi: Adhuc aliquid ſecundũ iſtas ſimilitudines mira⸗ bilius ſum dicturꝰ.Et agnus eni et ouis ? paſtoꝛ:inter ſe amica ſunt. Contra lcones aũt a paſtoꝛibꝰ oues cuſtodiri ſolent:⁊ ta Apo. v. men de xpo cum ſit ouis et paſtoꝛ legimuſ ſecundũ ꝓpꝛietates. Solemus videre pa ſtoꝛes ſedere ſupꝛa petraʒ: ⁊ inde commiſ ſa ſibi pecoꝛa cuſtodire. Vtiq; melioꝛ pa⸗ ſtoꝛ quã petra/ſuper quam ſedet paſtoꝛ: et tamen chꝛiſtus/et paſtoꝛ et petra. To⸗ tum hoc ſecundũ ſimilitudiem: Pꝛopꝛie⸗ tatem autẽ ſi queras a me:in pᷣncipio erat Joh.j. verbum:et verbũ erat apud deum:et deꝰ erat verbum. Si queras a me ꝓpꝛietateʒ: filius vnicus de patre in eteruũ ab eterno genitus:equalis gignenti:per quem facta ſunt omnia:cũ patre incõmutabilis:et ac⸗ cepta foꝛma hominis nõ mutatus:ex icar natiõe homo:ſfilius hominis et filius dei. Hoc totũ quod dixi:nõ ſimilitudo ſʒ res eſt. Non ergo pigeat nos fratres ſecundũ dvictum:vicit leo de tribu iuda.ſec omia fratres ſecundũ ſimilitudies accipite: nõ q̃ſdã ſimilitudies ipᷣm accipẽ hoſtiũ:ißm hoſtiariũ? Quid ẽ em̃ hoſtiũ:? Quo intra⸗ mꝰ Quis ẽ hoſtiariꝰ?: Qui aꝑit.Quis ̊ ſe aperit:niſi qui ſeipſum exponit? Ecce do minus dixerat hoſtiũ:non intellexeramuſ Quãdo nõ intellexunꝰ clauſuʒ erat: qui aperuit ipſeeſt hoſtiariꝰ. MNulla ẽ ergo ne ceſſitas aliqd aliud querere:nulla neceſ⸗ ſitas:ſed foꝛtaſſe eſt voluntas. Si eſt vo⸗ luntas:noli exoꝛbitare MHoli a trinitate di ſcedere.Si perſonam aliquam queris ho ſtiarij:ſpirituſſanctus occurrat. Non eniʒ dedignabitur hoſtiariꝰ eſſe ſpirituſſanctꝰ quando ipᷣm hoſtiũ eẽ dignatuſ eſt filius. art ANlige bhoſtiariũ:foꝛte ſpiritũſanctũ. Ipᷣe remus ꝓpꝛietates/ dominus vps nec pa- ſtoꝛ eſt ſicut cõſueuimꝰ noſſe et videre pa ſtoꝛes.nec hoſtiũ eſt: non enĩ euʒ faber fe dominus diſcipulis ſuis de ſpirituſancto dicit. Ipſe vos docebit omnem veritatem Joh. xvj: QOſtium quid eſt? Chꝛiſtꝰ. Quid eſt chꝛi⸗ ſtus? Veritas. Quis aperit oſtiũ:miſi qui docet omnẽ veritatẽ? De mercennario autem quid dicimꝰ? Mon in bonis hic cõö⸗ memoꝛatus eſt ¶ Paſtor bonus ait: animam ſuam dat pro ouibus ſu⸗/ is · Mercennarius et qui non eſt paſtor cuius non ſunt oues ꝓprie 9 ier lup enienron⸗ et Dimit⸗ it oues et fugit:et lupus rapit et dupergit oues. Bon iebonan perſe nam mercennarius gerit: et tamen in aliqͥ vtilis eſt. Mec mercẽnarius diceretur :niſi acciperet a conducende mercedem. Quis eſt ergo iſte mercẽnarius: et culpabilis et neceſſarius? Hic vo fratres luceat nobis ipſe dominꝰ: vt et mercẽnarios intelliga⸗ mus.et mercẽnarij non ſimus. Quis eſt & iſte mercẽnariꝰ? Sũt qͥda eccleſie pᷣpoſiti quibus paulus apoſtolꝰ dicit:ſua queren v k. ii tes non que ieſu chꝛiſti. Quid eſt ſua que Cor. iij. rentes:? Mon chꝛiſtuʒ gratis diligẽtes: nõö deuz ꝓpter deũ querentes: tempoꝛlia cõ moda ſectantes/lucris inhiãtes:honoꝛes ab hominib apetentes.hhec quãdo amã tur a pꝑꝛepoſito et ꝓpter hoc ſeruitur deo: quiſqͥs eſt talis mercẽnarius eſt:int᷑ filios ſe non cõputet. De talibꝰ enim et domi⸗ nus dicit. Amen amẽ dico vobis:percepe Math. vj. runt mercedeʒ ſuam. Audi de thimotheo ſancto.quid dicat apoſtolus paulꝰ. Spe⸗ Phit ij ro autem in domino ieſu thimotheũ cito il. u. me mittere vobis: vt et ego bono animo 1 „de dri ſ ſ 8 ce lle cel D latß — Ne8 — —.,. — — — n riig oli⸗ E Job. ſim: cum cognouero que circa vos ſint. MNeminẽ em̃ habeo tam vnanimẽ/qui ger mane de vobis ſollicitꝰ ſit: omnes enĩ ſua querunt:non que ieſu chꝛiſti Inter mercẽ Alath. vij. Eſaie.liij. narios paſtoꝛ ingemuit:Queſiuit aliqueʒ qui ſinceriter diligèt gregẽ xpᷣi: er circa ſe in eis qui cum illo co tꝑe fuerãt non inue⸗ nit. MHon em̃ in eccleſia chꝛiſti tunc preter paulũ apoſtolũ et thimotheũ nemo erat qui germane de grege ſollicitus eſſet: ſed contigerat vt eo tempoꝛe quo thimotheũ miſit·circa ſe aliũ de filis non haberet:ſʒ ſoli mercennarij cũ illo eſſent:ſua queren tes non que ieſu chꝛiſti.Et tamẽ ipſe ger⸗ mane de grege ſollicitus:maluit ſiliũ mit tere.et inter mercennarios remanere. In venimus et mercẽnarios. Non eos diſcu⸗ tit niſi dñs:qui coꝛ ĩſpicit ipſe diſcutit:Ta men aliqñ ĩtelligunt᷑ a nobis. Non em̃ fru ſtra dixit ipſe dominꝰ etiã de lupis:ex fru ctibus eoꝝ congnoſcetis eos Æultos ĩter rogant tẽptatiões:⁊ tunc aparent cogita tiones:multi autẽ latent:habet ouile do mini pꝛepoſitos: et filios et mercennarios Pꝛepoſiti aũt qui filij ſunt: paſtoꝛes ſunt Si paſtoꝛes ſunt:quomõ vnus paſtoꝛ:niſi quia ſunt illi om̃es vnius membꝛa paſto⸗ ris:cuius ſunt oues pꝛopꝛie? MNam et ipſi membꝛa ſunt ipſius vnius ouiſ.quia ſicut ouis ad immolandum ductus eſt: Audi⸗ te autẽ quia et mercẽnarij neceſſarij ſunt. D¶ Multi qᷣe in eccleſia cõmoda terrena „2„ Abath. xxiiij ſectãtes xpᷣin tamẽ pꝛedicat:et ꝑ eos vor xpᷣi auditur:et ſequũtur oues non mercen nariũ:ſed vocem paſtoꝛis per mercennari um. Audite mercẽnarios: ab ipſo domĩio demõſtratos. Scribe inqᷣt et phariſei cate dꝛã mopyſi ſedẽt: que dicũt facite que aũt faciunt facere nolite.Quid aliud dixit:ni ſi per mercẽnarios vocẽ paſtoꝛis audite?⸗ Sedẽdo enĩ cathedrã moyſi: legẽ dei do cent:ergo per illos deus docet.Sua vero illi ſi velint docere: nolite audire/nolte fa cere. Certe enim tales ſua querũt nõ que ieſu xpᷣi. Nullus tñ mercẽnarius auſus eſt dicere populo xpᷣi:tua quere nõ que ieſu chꝛiſti. Qui enim male facit:non pꝛedicat de cathedra xpᷣi.inde ledit vnde male fac non vnde bona dicit. Botrũ carpe/ſpinã caue: Bene qᷣͥa intellexiſtis:ſed pꝛopt tar dioꝛes dicã hoc idem planiꝰ. Qð mõ dixi botrum carpe ſpinaʒ caue: cum dominus dicat:nunqᷣd colligũt ð ſpinis vuã aut de tribulis ſicus? Verũ eſt omnino:et etiam verũ ego dixi/botrum carpc/ſpinaʒ caue: Math. vij. quia botrus aliqñ de radice vitis exoꝛtuf pendet in ſepe:creſcit palmes: inſerit᷑ ſpi⸗ — nis.ct poꝛtat fructũ ſpina non ſuum: Non eni ſpinaʒ vitis attulit: ſed ſpinis palmes ĩicubuit. Noli introgare niſi radices: Que re radicẽ ſpine:extra iuẽies a vite. Que⸗ re oꝛiginẽ vue: vitis hanc ꝓtulit ex radi⸗ ce Catedra ergo moyſi /vitis erat: phariſe orũ moꝛes/ſpine erant Doctrina vero per malos:palmes in ſepe Botrũ inter ſpinaf⸗ caute lege:ne dum queris fructũ/laceres manũ.Et cum audis bona dicentẽe:ne imi te vuas:que auteʒ faciũt facere nolite.ca teris mala faciẽtẽ: Que dicũt facite legi uete ſpinas:Etiã per mercẽnarios vocem paſtoꝛis audite.Sed nolite eſſe mercenna rij:cũ ſitis membꝛa paſtoꝛis: Ipſe aũt pau lus apoſtolus ſctũs qui dixit: nemineʒ ha beo qui tam germane de vobis ſollicitus ſit:omnes enĩ ſua querũt nõ que ieſu xpᷣi. alio loco inter mercẽnarios filioſq; diſtig⸗ uens:videte quid dixerit. Quidam per in uidiam et contentionẽ:quidã vero et per bonam voluntatẽ vxpᷣm pꝛedicãt:quida ex caritate:ſcientes quia in defẽſione euãge Phil. j. lij poſitus ſum: quidã vero et per contu⸗ maciam chꝛiſtum annunciant: non caſte exiſtimantes tribulatõem ſuſcitari vincu⸗ lis meis.Iſti mercẽnarij erant: paulo ap⸗ poſtolo inuidebãt.Quare inunidebãt:ni⸗ ſi quia tempoꝛalia requirebãt?: Sed quid adiungit attendite.QAuid eniʒ? Cum om⸗ nino ſiue occaſiõe ſiue veritate xpᷣs annũ cietur:et in hoc gaudeo: ſed et gaudebo. Veritas eſt chꝛiſtus.veritas a mercẽnari is occaſione anũcietur : veritas a filijs ve ritate anuncictur. Filij eternam heredita tem patris pacienter exſpectant: AMercen narij tempoꝛalem mercedẽ conducentes: feſtinanter exoptant. Mihi humana glo⸗ ria cui mercẽnarios ĩuidere video minua tur:et tamẽ per linguas mercennarioꝝ et filioꝛũ diuina xpᷣi gloꝛia diffamet᷑: cũ ſiue occaſione ſiue veritate xpᷣs annuncietur. AVligdimus qui ſit etiã mercẽnariꝰ Quis Ca. X —— eſt lupus niſi diabolꝰ? Et quid dictum eſt de mercennario? Cum viderit lupũ veniẽ tẽ fugit:qͥa nõ ſunt eiuſ oues ꝓpꝛie/nec ei cura eſt de ouibꝰ. Nundd talis erat apls pauluſ? Abſit. HNunqd talis petrus? Ab⸗ ſit. Nunqͥd tales ceteri apoſtoli: excepto iuda filio ꝑditiõis? Abſit Paſtoꝛes & illi: Plane paſtoꝛes.Et vñ vnꝰ paſtoꝛ: Jã di⸗ xi paſtoꝛes/ qꝛ mẽbꝛa paſtoꝛis illo capite gaudebãt: ſub illo capite ↄcoꝛdabaãt:vno ſpũ ĩ vniꝰ coꝛꝑiſ ↄpage viuebat: ac per B; om̃es ad vnũ paſtoꝛẽ ꝑtinebãt Si g̊ paſto res non mercẽnarij:quare fugebant quan perſecutionem paciebant᷑? Expone nobis Q dñe:vidi in epiſtola fugientẽ paulum: per murum in ſpoꝛta ſubmiſſus eſt:vt ma⸗ nus perſequẽtis euaderet. Mon ergo illi cura fuit de ouibꝰ:quas lupo veniẽte de⸗ ſerebat? Fugit plane/ſed eas paſtoꝛi ĩ ce lo ſedenti oꝛationibus conmendabat.Se autẽ vtilitati earũ fugiẽdo ſeruabat:ſicut quod loco ait.Aanere in carne neceſſa⸗ Phil j. num duxi ꝓpter vos. Ab ipᷣo nanq; paſto re:omnes audierãt.Si vos perſecuti fue⸗ rint in vna ciuitate:fugite in aliam. Hanc nobis queſtionẽ dñs dignet᷑ cxponere Do mine tu dixiſti cis quos fideles paſtoꝛes eſſe vtiq; volebas:quos tua membꝛa eſſe foꝛmabas:ſi vospꝑſecuti fuerint fugite JIn AMath. x. iuriam ergo illis facis quãdo repꝛehẽdis v“ mercenarios: q vidẽet lupũ veniẽtẽ ⁊ fugi unt Rogamꝰ indices nobis:qͥd habeat al titudo queſtiõis: Pulſemꝰ:aderit qui aꝑi et ſe/hoſtiarius hoſtij quod eſt ipe Quis eſt mercenarius? Qui vidit lupũ et fugit: Col.iij. qui ſua querit nõ que ieſu chꝛiſti:Peccã⸗ j.Thi.v. tem nõ libere audet redarguere. Ecce ne ſcio quis peccauit /grauiter peccauit:ĩcre pandus eſt:excomũicandus eſt. Sed ex⸗ conmunicatus inimicus erit:inſidiabitur: nocebit cum potuerit. Jam ille qͥ ſua que rit nõ que ieſu xpᷣi ne ꝑdat qd ſectatur hu mane amicicie cõmoditatẽ:et inimiciciaꝝ humanarũ incurrat moleſtiã: tacet nõ coꝛ ripit.Ecce lupꝰ oui gutt᷑ appꝛehẽdit:dia⸗ bolus ſideli adulterium perſuaſit: Tu ta ces nõ increpas: mercẽnarie:lupum ve nientẽ vidiſti et fugiſti:Reſpõdet foꝛte et dicet Ecce hic ſum non fugi. Fugiſti:quia tacuiſti:Lacuiſti:quia timuiſti Fuga ani RKWM mee. vi⸗ mi timoꝛ eſt: Coꝛpe ſtetiſti:ſpiritu fugiſti: Quod ille non faciebat qui dicebat: et ſi coꝛꝑe abſens ſum:ſpiritu vobiſcũ ſũ Quo modo em̃ ſpũ fugebat: qui etiã coꝛꝑe ab⸗ ſens foꝛnicatoꝛes litteris arguebat. Affe⸗ ctiões noſtre motꝰ animoꝛũ ſunt:LCeticia animi diffuſio. Triſticia/animi cõtractio: Cupiditas ãaimi pꝛogreſſio. Timoꝛ animi fuga eſt.Diffunderis em animo/cũ delec ctaris. Contraheris animo/cũ moleſtaris Pꝛogrederis animo/cũ appetis. Fugis a⸗ nimo/cũ metuis.Ecce vnde ille mercẽna⸗ rius viſo lupo dicit᷑ fugere. Quare: non eſt ei cura de onibus Quare nõ 6⁶ eſt ei cura de ouibꝰ? NHuia mercenari us eſt. Quid eſt mercẽnariꝰ eſt: Tẽpoꝛa lem mercedẽ queru:et in domo ineternuʒ non manebit. Sunt adhuc h querẽda:⁊ di ſcucienda vobiſcũ:ſed onerare vos non ẽ conſilij. Dñica enĩ cybaria cũ ſeruis mini ſtramus:in paſcuis dñicis oues paſcimus et ſimul paſcimur. Sicut nõ eſt neganduʒ quod neceſſariũ eſt:ſic nõ eſt coꝛ infirmuʒ ergo moleſtũ caritati vr̃e: quia om̃ia que hic adhuc diſcuciẽda arbitroꝛ/ hodie non diſcutio:ſed iterũ nobis in nomie dñii die bus reddendi ſermõis/eadem lectio reci⸗ Textus ha⸗ bet mercẽna rius autẽ fu bor git qꝛ mercẽ Nſ narius eſt et non pertinet ad eũ de oui bus. pabuli multitudie pꝛegrauandũ. MNon ſit tabitur:et diligent᷑ illo adiuuãte tractabit᷑ Erplicit tractatꝰ. xlvi. Incipit traꝗ ctatus.xlvij.Ab eo quod dictum ẽ Ego nn aſtor bonus: et cogno —— ſcõ ones ineas et cognoſcunt me ꝙ ad id quod ait. Tunqd — demoniu pot cecori oculoſapire: Bi ſermonẽ dñi dei noſtri non ſolũ liben ter ſed etiã diligent᷑ audiſtis pꝛomiſſiõis noſtre ꝓculdu⸗ bio meminiſtis. Ipa quippe lectio euãgeli ca et hodie lecta eſt:que lecta fuerat pꝛo⸗ ximo dñico die. Pꝛopterea qm̃ in quibuſ⸗ dam neceſſitatibꝰ ĩmoꝛati:non potuimus oĩa diſcutere: que vr̃is ſenſibꝰ debebamꝰ Pꝛoĩde que iã dicta atq; tractata ſũt ho⸗ die n qrimꝰ: ne adhuc eadẽ repetẽdo/ad . et quẽadmoð paſtoꝛes bõi: mebꝛa ſint eiꝰ illa qᷓ nõdũ dicta ſũt ꝑuenire minieꝑmitta mur. Moſtis iã ĩ noĩe dñi qͥ ſit bonꝰ paſtoꝛ e kclf itn bani (aoloſn adſeeht i Depet. Fohp . Sohb. Tract. xvI Ka. X et ideo paſtoꝛ ſit vnus. Noſtis qui ſit mer Lal cennarius ferendus:quis lupus et fures ⁊ latrões cauẽdi: q̃ ſint oues /qð ſit hoſtium . quo et oues ĩgrediunt᷑:⁊ paſtoꝛ quomõ ſit ĩtelligẽdꝰ hoſtiariꝰ Noſtis etiã qm quiſqᷣſ non per oſtiũ intrauerit/fur ẽ et latro: nec venit niſi vt furetur et occidat et perdat: n Hec omnia dicta:ſufficienter quantũ exi⸗ e ſtimo pertractata ſunt. odie debemus 1 dicere quantũ adiuuat dominus:quoniã 4 ipſe ieſus criſtus ſaluatoꝛ noſter/et paſto 1 rem ſe eſſe dixit et hoſtium: et paſtoꝛem 2 Tenoh bonum dixit intrare per hoſtiũ. QOuomo⸗ – do ipſe per ſe ipſum intrat:? Si eniʒ nemo i gieni paſtoꝛ bonus eſt/niſi qui per oſtiũ intrat/ en et ipſe eſt pꝛecipue paſtoꝛ bonus. ⁊ ipſe ẽ be oſtium: intelligere non poſſum niſi et ip⸗ N Muret ſum per ſe ipſum ad oues ſuas intrare/et nanpemn vocem ſuã illis dare vt ſequãtur eum:eaſ Adeien q; intrantes et exeuntes paſcua inuenire/ e. quod eſt vita eterna Cito ergo dico. Ego querens intrare ad vos.ideſt.ad coꝛ ve⸗ ſtruʒ: chriſtũ pꝛedico.Si aliud pꝛedicem: 4 per aliam partẽ conaboꝛ aſcendere pᷣus e itaq; mihi ianua eſt ad vos/ per vxpᷣm itro 0 non ad parietes veſtros ſed ad coꝛda ve⸗ ie ſtra Quid ẽ per xpᷣm ĩtro?xp[ʒ ĩ me libent , audiſtis.Quare criſtum in me libenter au . diſtis? Quia oues xpi eſtis / ſanguine xpᷣi comparate eſtis:agnoſcitis pꝛeciũ veſtrũ quod non ad me datur ſed per me pꝛedica tur: Ille qᷣ we emit:qui pꝛecioſum ſangui nem fudit.Pꝛecioſus ſanguis eſt illius ſi⸗ . ne peccato Fecit tamẽ ipſe etiã ſuoꝛũ ſan guinem pꝛecioſuʒ: pꝛoquibus dedit ſang . uinis pꝛecium. Mam ſi ſuoꝛũ ſanguinẽ nõ . faceret pꝛecioſum/nõ diceret᷑.pꝛecioſa in 2 conſpectu domini inoꝛs ſanctoꝝ eius. Ita en pfs. xv. q́; etiã quod ait/paſtoꝛ bonus animã ſuaʒ hs Textꝰ ſic ha ponit pꝛo ouibus: nõ ipſe vnus fecit: ⁊ tñ 42 bet. Ego ſuʒ ſi illi qui fecerũt membꝛa eius ſunt/idem Ni paſtoꝛ bonꝰ ipſe vnus hoc fecit. Ipſe enĩ potuit facere . et cognoſco ſine illis /ipſi ſine illo vnde potuerũt:cum . oues meas⁊ ipe dixit:ſine me nihil poteſtis face? Hiĩic congnoſcũt autẽ oſtendimꝰ quod er alij fecerũt:qꝛ ip me mee. ſe apoſtolus iohãnes qui hoc quod audi H Joh. xv. ſtis / euangeliũ pꝛedicauit/in epła ſua dix j. Johᷣ:iij. ii Sicut pꝛo nobis anima ſuã poſuit:ſic et . nos debemus animas pꝛo fratribus pone e re: Vebemus dixit. debitoꝛes nos feat /qᷣ . ᷓ̊ͦà? 5 „ pꝛimꝰ exhibuit: Ideo quodã loco ſcriptũ eſt. Si ſederis cenare ad menſam potẽtis ſapient᷑ intellige que aponunt᷑ tibi et mit te manum tua:ſciens quia talia te opoꝛtet Pꝛoũu.· xxiij⸗ pꝛepararec.Abenſa potentis que ſit noſtis: vbi eſt coꝛpus et ſanguis chꝛiſti. OQui ac⸗ cedit ad talem menſam:pꝛeparet talia.Et qd eſt pꝛeparet talia: Quomdo ipſe pꝛo nobis animã ſuã poſuit:ſic et nos debemꝰ ad ediſicandã plebem: ad aſſerendã fideʒ animas pꝛo fratribus ponere. Ideo petro quem faccre volebat paſtoꝛem bonum/ non in ipſo petro ſed in coꝛpe ſuo:ait. Pe tre amas me? Paſce oues meas; Hoc ſe⸗ mel/hoc iterũ/hoc tercio:vſq; ad eiꝰ triſti ciam:Et cum tantum interrogaſſet domi⸗ nus/quantum interrogandum eſt indica⸗ uit:vt ter conſiteatur qui ter negauerat.⁊ ei ſuas oues paſcendas tertio conmendaſ ſet:ait illi.Cum iunioꝛ eſſes cingebas te ?⁊ ambulabas vbi volebas:cũ autẽ ſenueris extendes manus tuas/et alter te cinget et ducet quo tu non vis. Et expoſuit euãge liſta quid dominus dixerit.loc autem in quit dixit: ſigniſicans qua moꝛte clarifica turus eſſet deũ.Ad hoc ergo pertinet pa- ſce oues meas: vt ponas animam tuã pꝛo ouibus meis Jam illud quod ait. Sicut nouit me pater et ego agnoſco pa/ trem. Quis neſcit h. Ipſe enim agnoſcit patrem per ſe:nos per illũ. Quia ipſe per ſe cognoſcit/nouimus: quia et nos per il⸗ lum etiaʒ hoc nouimus: quia et hoc per ũ lum nouimus. Ipſe enim dixit.Deum ne⸗ moyvidit vnqua niſi vnigenitus ſilius qui eſt in ſinu patris: ipſe enarrauit. Ergo et nos per ipſum quibus enarrauit· Itẽ ali⸗ bi ait. Nemo nouit fulium niſi pater: Hech patrem quis nouit niſi filius: et cui volue rit filiꝰ reuelare Sicut ergo ipſe per ſe no uit patrem/nos autem per illum nouimus patrem: ſic intrat in ouile per ſemetipſum et nos per ipſum. Hoſtiũ dicebamus per chriſtũ nos habere ad vos Quare? Quia xpᷣm pꝛedicamuſ. Nos xpᷣm pꝛedicamus: et ideo intramus per oſtiũ.vpᷣs autẽ chri ſtum pᷣdicat/quia ſe ipſum pꝛedicat:⁊ idðᷣo paſtoꝛ per ſeipſum intrat. Lumen cũ alia monſtrat que videntur in lumine: nunqᷣq aliquo alio indiget vt mõſtretur ?æ Lume d . . —— — Joh.j. Math. Ej Joh. Tract. XLVII ergo et alia demõſtrat ⁊ ſeim. Quecun⸗ qᷓ; intelligimꝰ:intellectu intelligimus: Et ipᷣm intellectũ vnde niſi intellectu intelli gimus Nunquid ſic oculo carnis ⁊ alia vi des et ipſum? Quamuis enim videant ho⸗ mines oculis ſuis:nõ tamẽ vident oculos ſuos. Oculus carnis alia videt:ſe nõ po⸗ teſt: Intellectus aũt ⁊ alia intelligit:et ſe ipſum. Quomodo intellectus videt ſe:ſic j.Thimo.ij. j. Coꝛ. j. et xpᷣs pꝛedicat ſe. Si pꝛedicat ſe ⁊ pᷣdicã⸗ do intrat ad te:ꝑ ſe intrat ad te ⁊ ad pr̃em Ipſe eſt hoſtiũ qꝛ non eſt qua veniat᷑ ad patrẽ niſi ꝑ ivpſum. VUnus eni deus et vnꝰ mediatoꝛ dei ⁊ hominũ:homo xps ieſus. Verbo multa dicunt᷑.hHec ipſa que dixi: vtiq; verbo dixi.Si velim dicere et ipſum verbum:vnde dico niſi verbo? Ac ꝑ hoc ꝑ verbũ ⁊ alia dicunt᷑que non ſunt. Quod verbum: ⁊ ipſũ verbum dici nõ poteſt niſi per verbum. Adiuuante domino exẽplis habundauimus. Tenete ergo quomodo dñs iheſus chriſt et hoſtiuʒ ſit et paſtoꝛ. Hhoſtiũ pãdẽdo ſe:paſtoꝛ intrado ꝑ ſe.Et quidem fratres quod paſtoꝛ eſt: dedit et mẽbris ſuis. Nam et petꝛus paſtoꝛ ⁊ pau lus paſtoꝛ: et ceteri apoſtoli paſtoꝛes et boni epi paſtoꝛes. Hoſtium vero nemo noſtrũ ſe dicit.Hoc ſibi ipſe ꝓprium tenu it: qua intrãt oues. Heinqʒ paulus boni paſtoꝛis implebat officiũ quando xpᷣm pᷣ⸗ dicabat quia per hoſtium ĩtrabat.At vbi oues indiſciplinate ceperũt facere ſciſma ta ⁊ alia hoſtia ſibi ponere:nõ qua ĩtrarẽt vt ↄgregarẽt᷑:ſʒ ̊ errarẽt vt diuiderẽt᷑ di cẽtes.alij ego ſũ pauli.alij ego ſũ cephe: alij ego apollo. alij ego criſti:expaueſcẽs ad eos qui dixerunt ego ſuʒ pauli/tãquã clamãs ad oues.miſere qua itis.non ſum hoſtiũ: Nũquid paulus inquit ꝓ vobis Ccruciſfixus eſt: Aut ĩ noĩe pauli baptiſati LTextus et eſtis. Qui vero dicebant: ego ſum criſti: aĩam meam inuenerunt hoſtium. De vno autem ouili pono ꝓ oui et vno paſtoꝛe: iã quidem aſſidue ſoletis bus meis audire Multum enĩ conmẽdauimꝰ vnum ouile predicãtes vnitatem: vt ꝑ criſtum omnes oues ingrederẽtur:et donatũ nul⸗ la ſequeret᷑.verũtñ vnde hoc ꝓprie dixe⸗ rit dũs ad ipos / ſatis aparet. Loquebat᷑ enĩ apud iudeos miſſus autẽ fuerat ad ip ſos iudeos: nõ ꝓpt᷑ quoſdã immani odio pꝓtinaces et perſeuerãtes in tenebris:ſed ꝓpter quoſdã ĩ ipſa gẽte quas dicit oues os non per alteros adducit: a — — ſuas: de quibꝰ dicit: non ſum miſſus niſi ad oues q̃ perierunt domꝰ iſrael: NHoue⸗ rat etia eas in turba furẽtium ⁊ pᷣuidebat in pace credentiũ Quid eſt ergo non ſum miſſus niſi ad oues q̃ ꝑpierũt domꝰ iſrael?⸗ niſi qꝛ pᷣſentiam ſuam coꝛporalem nõ ex⸗ hibuit niſi ppło iſrael: Ad gẽtes non per rexit ipſe ſed miſit:ad populũ vero iſrael et miſit et venit ipſe.vt qui contemnebãt maius iudiciũ ſumerẽt qꝛ etiam preſentia eſt ilis exhibita Ipſe dominꝰ ibi fuit: ibi matreʒ elegit:ibi cõcipi:ibi naſci:ibi ſãgui nem fũdere voluit:ibi ſunt veſtigia eius: modo adoꝛant᷑ vbi nouiſſie ſtetit.vñ aſcẽ nit ſed miſit ad nos: nõ nos audiſſe vocẽ ipſius ſed vocem eorũ quos miſit. Abſit. Pellatur iſta cogitatio de coꝛdibus ve⸗ ſtris. et in his quos miſit ipſe erat.ipſum paulũ audi quẽ miſit. Ad gentes eni pᷣci⸗ pue paulũ miſit apoſtolũ. Et ait ipĩe pau lus terrẽs nõ de ſe ſʒ ð illo.An vultis acci pere exꝑimentuʒ eius qui in me loquitur criſtus. Audite et ipſũ dominũ.et aligs oues habeo ⸗. i. in gentibuſ aue nõ ſut de hoc oulli. id ẽ: de pplo iſrael.opoxr tet me et illas adducere Ego pei n huc audi: Et vocem meam audient.Ecce et ꝑ AMatb. xv oit ad celũ. Ad gẽtes at iniſit Sʒ foꝛte ali qui arbitrant᷑ quoniã non ipſe ad nos ve⸗ ij: Coꝛ. xiij. ⸗ ſuos ipſe loquitur ⁊ per ſuos quos mittit vox eius audit᷑ vt ſit vnũ ouile ⁊ vnꝰ aſtor De duobꝰ iſtis gregibꝰ taͤq; n⸗ us parietibus:factus eſt lapis angularis Ergo et hoſtium eſt et lapis ãgularis.om nia ꝑ ſimilitudinẽ: nihil hoꝝ ꝓprie. Jam eni dixi et comẽdaui vehemẽter.⁊ qͥ capi unt ſapiũt immo qui ſapiũt capiũt:et qui nondũ intellectu ſapiũt/ſide teneãt qð in telligere nondum poſſunt. Per ſimilitu⸗ din es criſtus multa eſt:que ꝑ ꝓprietatem nõ eſt Per ſimilitudinẽ et petra ẽ chriſt⸗ et hoſtium eſt chꝛiſtus:et lapis angularis eſt chꝛiſtus:et paſtoꝛ eſt chꝛiſtus:⁊ agnus eſt xpᷣs:et leo ẽ xpCᷣs. mlta per ſimilitu dines et alia:que commemorare longum eſt. Si aũt ꝓprietates diſcutias rerũ q̃s videre cõſueſti Hec petra eſt qꝛ durꝰ et ſine ſenſu non eſt. nec hoſtiũ quia faber eum nõ fecit.nec lapis angularis eſt quia nõ eſt ab ſtructore compoſitꝰ:nec paſtoꝛ eſt qꝛ cuſtos ouiũ quadrupedũ nõ ẽ:nec — Auf hnii did O”” ii Lorpſgnedin wo oſan tolltei upſo. d ſo e lu i ſt hah leo eſt:quia fera non eſt.nec agnꝰ eſt: qᷣa . pecus non eſt Omia ergo iſta per ſimilitu dinez. Quid ergo ꝓpꝛie? In pꝛĩcipio erat n verbũ:et verbũ erat apud deũ: ⁊ deꝰ erat verbũ.Quid de homine qui aparuit? Et e verbum caro factũ eſt: et habitauit in no⸗ Per e bis ¶ Audi et cetera:. Propterea me de pater diligit ĩauit:qa ego pono ani d mam meam:vt iterum ſumam eam nn Quid ait? ꝓpterea me pater diligit: quia ebi moꝛioꝛ vt reſurgã.Cum magno em̃ ponð⸗ n re dictũ eſt ego: qa ego pono inqᷣt aniam le. meã Ego pono. Quid eſt ego pono? Ego ſ inquit ulã pono. Non gloꝛient᷑ iudei.Se⸗ li uire potuerunt:poteſtatẽ habere non po⸗ ſe tuerunt. Seuiant quantum poſſunt.ſi ego c noluero animã meam ponere: quid ſeuiẽ hſt do facturi ſunt? Vna reſpõſione ꝓſtrati e ſunt.quando eis dictuʒ eſt:quẽ queritis: ſin Joh. xviij. dixerunt / ieſum. Et ait eis. Ego ſum. Re⸗ ha⸗ dierũt retro:et ceciderũt in terrã: Qui ce⸗ au ciderũt ad vnã vocẽ xpᷣi moꝛituri:quid fa accl , ſati cient ſub voce iudicaturi.Ego inquã po⸗ mnu no animam meam: vt iterum ſummã eam. Non gloꝛient᷑ iudei quaſi qui pꝛeualueriĩt ut Iplſe poſuit animã ſuaʒ. Ego doꝛmiui diẽ vor NMoſtis pſalmũ:Ego doꝛmiui et ſomnũ ce i Pẽ.iij. pi:et exſurrexi:quoniã dominus ſuſcipiet 1 me. Mdo pſalmus ipſe lectus eſt: modo audiuimus. Ego doꝛmiui et ſomnũ cepi: ⁊ ſurrexi:quoniã dñs ſuſcepit me.Quid ẽ ego doꝛmiui? Quia volui doꝛmiui.Quid ⸗ eſt doꝛmiui? Moꝛtuus ſuʒ. Nonne doꝛmi 8 uit: qui quando voluit de ſepulcro tanqᷓ; dn de lecto ſurrexit: Sed amat dare gloꝛiam an patri:vt nos ediſicet gloꝛiã dare creatoꝛi: api mnMnam quod addidit exſurrexi: quoniã do qui mimus ſuſcipiet me:putatis hic quaſi vir⸗ zin tuteʒ eius defeciſſe:vt per poteſtatẽ ſuam im⸗ moꝛi potuerit:et per poteſtatẽ ſuam reſur len gere non potuerit:? Sic enĩ vident᷑ ſonare ſ⸗ verba:non intentius intellecta: Ego doꝛ⸗ nis miui:ideſt quod volui doꝛmiui:⁊ exſurre s xili. Quare? Quia dũñs ſuſcipiet me. Quid tu Tert bzne enim? Tu a teipſo reſurgere non valeres m X rrane Si enim non valeres:non diceres. Hote zs a me ſz ego ſtatem habeo ponendianima me- bor ameiplo. Ol ſegin. udi alio loco ĩ euangelio:qͥa Nis alia lf̃a ip̃az lion ſolũ pater ſuſcitauit filiũ:ſed etiaʒ ſi⸗ f Joh. ij, lius ſ eipſum. Soluite inqᷣt templũ hoc:et . D. in triduo fuſcitabo illud. Et euangeliſta: 2——ẽ hoc autẽ inqͥᷣt dicebat de templo coꝛpo⸗ ris ſui.HHoc em̃ ſuſcitabat᷑:quod moꝛieba tur. Nam verbũ non eſt moꝛtuũ: anima il la non eſt moꝛtua.Si nec tua moꝛit᷑:domi ni moꝛeretur? Vnde ſcio inqͥs ſi mea non moꝛitur? A te non occidatur:et non moꝛi⸗ tur. Quomõ inquis ego poſſum occidere aqnimã meam: Vt alia peccata interĩ tace am:os quod mentit᷑ occidit animaʒ. Quo modo inquis ſecurus ſum: quia non moꝛi tur:? JIpm dñm audi:dantẽ ſeruo ſecurita⸗ tem. Holite timere eos qui occidũt coꝛp⸗ et poſtea non habent quid faciant.Sʒ pla ne quid ait? eum timete qui habet pote⸗ ſtatem coꝛpus et animã occidere in gehen nam.Ecce quia moꝛitur:ecce quia nõ mo ritur. Quid eſt moꝛi ipſius? Quid eſt mo ri c arni tue? Moi carni tue: eſt amittere vitam ſuam: moꝛi anime tue/eſt amittere vitaʒ ſuã. Vlita carnis tue anima tua:vita amme tue deus tuus.Quomõ moꝛit᷑ caro amiſſa anima que vita eſt eius:ſic moꝛit᷑ anima amiſſo deo qui vita eſt eius.Certe ergo immoꝛtalis eſt aima:? Plane immoꝛ talis eſt:quia viuit et moꝛtua eſt. Quod etiã ſi deũ ſuũ amiſerit dici poteſt: viuẽs moꝛtua eſt.Quomõ ergo ponit animã ſu⸗ am dñs: ¶ Fratres queramꝰ hoc paulo at teutius mon nos artat hoꝛa que ſolet:die dominico vacat nobis:hoc lucrent᷑ qui ad uerbum dei etiã die hodierna conueniunt Pono inqͥt animã meã.Quis põu? Quã ponit? Xpᷣs. Quid eſt xpᷣs?: Verbũ ⁊ hõ: nec ſic homo vt ſola caro Sed quia homo Saß̃.j. Math. x. enim de vidua delicioſa dixit apłs:de aĩa i.thi.v. conſtat ex carne et anima:totus eſt homo in chꝛiſto. Non em̃ partem deterioꝛem ſu ſcepiſſet:et partẽ melioꝛeʒ deſeruiſſet.Et pars qpe hominis melioꝛ eſt anima. quã coꝛpus Quia ergo totus hõ in xpᷣoꝛqͥd eſt chꝛiſtus:? Verbũ iuquã et homo. Quid ẽ verbũ et homo? Verbũ:anĩia/caro.Tene te hoc:quia nõ defuerunt heretici et ĩ iſta ſententia:pulſi quidẽ iam olim a veritate catholica: ſed tamẽ vt fures et latrões nõ intrantes per hoſtiũ:inſidiari ouili nõ de⸗ ſinunt. Apollinariſte heretici dicti ſunt: quia auſi ſunt dogmatiſare quod chꝛiſtꝰ non ſit niſi verbũ et caroꝛ et animã huma⸗ nam non eum aſſumpſiſſe contendũt. Nã er aliqui eoꝝ fuiſſe in xpᷣo animaʒ negare nõ potuerũt. Videte abſurditatẽ et inſa 8 — —ꝑ niã non ferendã. Animã irrationalẽ cũ ha bere voluerunt:racionalẽ negauerũt.De dert illi aiam pecoꝛis:ſbᷣtraxerũt aĩam ho minis.Sed illi abſtulerũt xpᷣo rationẽ:nõ tenẽdo rationẽ. Abſit hoc a nobis in ſide catholica nutritis atq; fundatis. Ex hac g̊ occaſione admõuerĩ caritatẽ veſtrã: vt q̊ modo ſuꝑioꝛibus lectiõibus ſatis vos in⸗ ſtruximus:aduerſus ſabellianos et arria⸗ nos.Sabellianos qui dicũt ipſe eſt pater qui filius. arriãos qui dicũt aliud eſt pat alius eſt ſiliꝰ: quaſi non ſint eiuſdẽ ſubſtã cie pater er filius. Inſtruximꝰ etiã quan⸗ tum meminiſtis et quantũ meminiſſe de⸗ betis contra hereticos fotinianos: qui ſo lum hominẽ vpᷣm eſſe dixerũt. Cõtra ma⸗ nicheos qui ſolũ ſine homine deũ:ex hac occaſione de anima inſtruamus vos:et cõ tra apollinariſtas:qui dicunt dñũm noſtrũ ieſum xpᷣm non habuiſſe animã hũanã. id eſt animã rõnaleʒ: anim intelligentẽ: ani mam inq; in qua diſtamus a pecoꝛe quod homines ſumꝰ. Quomõ ergo hic dixit do minus:poteſtatẽ habeo ponendi animam meam? Quis ponit animã:et iteruʒ ſumit eam: Chꝛiſtꝰ ex eo quod verbũ eſt:ponit animã:et ſumit eam iterũ.An ex eo quod anima hũana eſt ipſa ſe ponit:et iterũ ipᷣa ſe ſumit. An ex eo qð caro eſt/caro animãꝗ Eæ bonit:et iterũ ſumit?: ¶ Tria ꝓpoſui:om F nia pertractemus: et hoc eligam⸗ qð con⸗ ueniat regule veritatis. Si em̃ dixerimus quia verbũ dei poſuit animã ſuam/et ite⸗ rum ſumpſit eam: metuendũ eſt ne ſubin⸗ tret praua cogitatio:et dicatur nobis. Er go aliquãdo anima illa ſeparata eſt a ver bo:et aliquãdo vᷣbum illud exquo ſuſce⸗ pit animã illã fuit ſine anima. Video eniʒ fuiſſe ſine anima hũana verbũ:ſed cum in pꝛincipio erat verbũ: et verbũ erat apud Joh.j. deum:et deus erat verbũ. Exquo enĩ ver bum caro factũ eſt vt habitaret in nobis:⸗ ſuſceptus eſt a verbo homo:ideſt. totus homo anĩa et caro:quid fecit paſſio:quid fecit moꝛs:miſi coꝛpus ab annima ſepara⸗ uit? Animã vero a verbo nõ ſeparauit.Si enĩ moꝛtuꝰ eſt dñs immo quia moꝛtuus E dominꝰ:moꝛtuꝰ ẽ enĩ pꝛo nobis in cruce:ſi ne dubio caro ipſius expirauit animã. Ad tempus enĩ exiguũ anima deſeruit carne: ſed redeunte anima reſurrecturã. A vbo gautẽ animã ſeparatã eſſe non dico. Latro — oh. Tract. xVII LCLa. nis anime dixit: hodie mecũ eris in para⸗ itt. Si autẽ dixerimꝰ quia ipſa ſe anima po nNos debemus animas pꝛo fratribus pone .R caro iterũ ſumit eam: non tamẽ ſua pote⸗ ſtate caro:ſed poteſtate inhabitãtis carnẽ iij. ſe.di. xxj. Quogd cum accepiſſet ait. Perfectum eſt. Joh. xix: diſo. Fidelẽ latronis animã nõ deſerebat: et deſerebat ſuã? Abſit.Sed illius vt dñs cuſtodiuit:ſuam vero inſeparabilit᷑ habu ſuit:et iterũ ipſa ſe ſumpſit:abſurdiſſimuſ ſenſus eſt. Hon enĩ que a vbo non erat ſe parata:a ſeipſo poterat ſeparari.DPicamꝰ2 ergo et quod verũ eſt: ⁊ quod facile intel ligi poteſt. Ecce homo quilibet non con⸗ ſtans ex verbo et anima et carne:ſʒ ex aĩa et came.De iſto homĩe irerrogemꝰ. Quo modo ponat animã ſuam quicũq; homo⸗ an foꝛte nullus homo ponit animã ſuam? Potes mihi dicere:nullꝰ homo habet po teſtatẽ ponere animã ſuaʒ et iterũ ſumere cam:? Ponere autẽ animã ſuaʒ niſi poſſet homo:non diceret iohãnes apoſtolꝰ. Sic̃ j. Job.iij. chꝛiſtus animã ſuã pꝛo nobis poſuit:ſic et re: Ergo et nobis licet/ſi et nos ipleamur virtute ipſius: qꝛ ſine illo nihil facè poſſu mꝰ:poſſumꝰ ponẽ ꝓ fribꝰ aĩas nr̃as.Quã do martyr quilibet ſanctꝰ poſuit pꝛo fra⸗ tribus animã ſuã:quis poſuit et quã poſu it? Hoc ſi ĩtellexerimus:ibi videbimꝰ quæz— admodũ a xpᷣo dictũ ſit: poteſtatẽ habeo ponendi animã meam. & homo:paratus es pꝛo xpᷣo moꝛi:? Paratus inqt.Dicã hoc alijs vbis. Paratus es pꝛo xpᷣo animã tu am põere:?Et ad iſta verba ſic mihi reſpõ det Paratꝰ ſuʒ. quomõ mihi rñũderat: cũ dicere:paratus es moꝛi. Hoc ergo eſt po⸗ nere animã:quod eſt moꝛi. Sed pꝛo quo? AVbi eſt certamẽ? Omẽs em̃ homĩes quã do moꝛiũtur ponunt animã: ſed non om-⸗ nes pꝛo xpᷣ o ponũt.Et nemo habet pote⸗ ſtaté ſummè q poſuerit: x̃s aũt ⁊ pno⸗ bis poſuit: ⁊ qñ voluit poſuit:⁊ qñ voluit ſumpſit. Põere ergo animã/moꝛi eſt. Sic et apoſtolus petrus domio dixit: anima,zy mes pꝛo te ponã. ideſt. pꝛo te moꝛiar. Car Job: xiij. ni hoc tribue. Caro ponit animã ſuam:et Caro ergo ponit aiam ſuã expirãdo. Vli⸗ ca.ſicut. de ipſuʒ dominũ in cruce. Scio dixit. illi qui aderant: tinxerunt ſpongiã in aceto alligauerũt harũdini:et apoſuef̃t oꝛi eiꝰ Quid eſt perfectum eſt: Impleta ſũt om⸗ nia que ante moꝛtẽ futura de me fueran . ara⸗ at: dis habe napo fünu ſe lcane entel con⸗ taie no⸗ * vo ere ſet en dN dge ur ſu 14² oſl e n⸗ le⸗ v⸗ lut S Pbrij Eiiſedin ie C ſi i io 1, gobt⸗ 1 , S ponere animã. ¶ odo hic attendat cari tas veſtra. Inclinato capite tradidit ſpiri ꝓphetata:quia et poteſtatẽ habebat quã do vellet ponẽdi animã ſi na. Poß quã dixit perfectũ eſt:quid ait euageliſta: Et inclinato capite rragialt ſbiritu. Hoc eſt tum.eAuis tradidit: Quem tradidit: Spi ritũ tradidit:caro illũ tradidit Quid ẽ ca ro illum tradidit:? Caro illũ emiſit:caro il lum expirauit. Ideo dicitur enim expira⸗ re:extra ſpiritum fieri:quomõ eſt exulare extra ſolũ ſieri:exoꝛbitare/extra oꝛbitam — à —2. fieri:ſc expirare extra ſpiritũ fieri:qa ſpi ritus anima eſt. Cum ergo exit ania a car ne:et remanet caro ſine anima: tũc homo ponere animã dicitur.Quando xpᷣs aniaʒ poſuit? Quando vᷣbum voluit. Pꝛincipa tus em̃ in vᷣbo erat: ibi poteſtas erat quã do poneret caro animã:⁊ quãdo ſumeret. Si ergo caro animã poſuit:quomõ chꝛiſtꝰ animã poſuit? HNon eni caro chꝛiſtus⸗ Ita plane et caro chꝛiſtus:et ania chꝛiſtus: et veroũ chꝛiſtus:nec tamẽ tria hec tres chꝛi ſti.ſed vnus chꝛiſtus. ominẽ interroga: et de teipſo fac gradum ad ea q̃ ſupꝛa te ſunt: et ſi nondũ intelligenda ſalteʒ credẽ da.Quomõ eſt enĩ vnꝰhõ aĩma ⁊ coꝛpus: ſic vnus chꝛiſtus verbũ et hõ.videte quid dixeri :et intelligite. Anima et coꝛpꝰ due res unt:ſed vnus homo. Vlerbũ et homo due res ſunt:ſed vnus chꝛiſtus.Ergo ð ho mine quere. Vbi eſt paulꝰ apoſtolꝰ⸗οια, do ſi quis reſpõdeat/in requie cũ chꝛiſto: verum dicit. Iteʒ ſi quis reſpõdeat/rome in ſepulcro:et ipſe verum dicit. Illud mi⸗ hi de anima: hoc de eiuſ carne reſpondit. Nec tamẽ ideo duos dicimus appoſtolos pyaulos:vnũ qui requieſcit in chꝛiſto: ali⸗ um qui poſitꝰ eſt in ſepulcro: quãuis apo ſtolü paulum dicamus viuere in chꝛiſto: eundẽq; apłlm paulũů dicamus moꝛtuũ ia cere in ſepulchꝛo.Moꝛit᷑ aliquis:dicimus bonus bomo:fidelis homo:in pace eſt cuz ddvonmino:et continuo eamus ad exequias ipſius et ſepeliamꝰ illũ: eum ſepulturꝰ es quem iã dixeras in pace eſſe cum deo:cuʒ aliud ſit amima que imoꝛtalitviget:aliud coꝛpus quod coꝛruptihiliter iacet. Sʒexqͥ conſoꝛtiũ carnis et anime homĩs nomẽ ac cipit:ita et ſingulũ atq; ſeparatñ:vtrumli —— ———ʒ—ʒ— ðM titubet quãdo audit dominũ dixiſſe: po⸗ no animam meam et iterũ ſummo eã: po⸗ nit eam caro ſed ex poteſtate verbi.ſumit eam caro:ſed ex poteſtate vbi. Et ipſe do minus chꝛiſtus dictus eſt ſola caro.cAuo⸗ modo inquit pꝛobas? Audco dicere. et ſola caro chꝛiſti dictus eſt chꝛiſtus. Credi bet eoꝝ nomẽ hõinis tenuit. Nemo ergo mus certe non in ſolũ deum patrẽ:ſed ⁊ in ieſum chꝛiſtũ filiũ eius vnicũ dominũ no⸗ ſtrum. AMHodo totũ dixi: iu ieſum chꝛiſtũ ſi lium eius vnicũ dominũ noſtrũ.Totũ ibi intellige:et verbũ et animã et carnẽ. Sed vticq; confiteris etiã illud quod habet ea⸗ dem fſides:in eum chꝛiſtum te credere qui cruciſixus eſt et ſepultus Ergo etiã ſepul tum chꝛiſtũ eſſe nõ nagas: et tamẽ ſola ca ro ſepulta ẽ.Si eni erat ibi anima:nõ erat moꝛtuus. Si autẽ vera moꝛs erat et eiꝰve ſit reſurrectio:ſine ania fuerat in ſepul⸗ cro:et tamẽ ſepultꝰ eſt chꝛiſtus. Ergo chꝛi ſtus erat etiã ſine anima caro: quia non ẽ ſepulta niſi caro: Diſce hoc etiã in apoſto licis verbis.hoc ſentite ĩquit invobis:qð et in chꝛiſto ieſu Qui cũ in foꝛma dei eſſet non rapinã arbitratus eſt eſſe ſe equalem deo. Quis niſi chꝛiſtus ieſus:quantũ atti net ad id quod eſt verbũ:deus apud deũ Vide autẽ quod ſequit᷑. Sed ſ emetipſuʒ exinaniuit foꝛmã ſerui accipiẽs: in ſimili⸗ tudinẽ̃ hominum factus et habitu inuen⸗ tus vt homo.Et hoc quis:niſi idẽ ipᷣe chꝛi ſtus ieſus: Sed hic iã omnia ſunt: et vᷣbũ in foꝛma dei q̃ accepit foꝛmã ſerui:et anĩa et caro in foꝛma ſerui:q̃ accepta eſt a fo⸗ ma dei: humiliauit ſemetipſum factus obe diens vſq; ad moꝛtem. Jam in moꝛte ſola caro eſt a iudeis occiſa. Si enim diſcipu⸗ lis dixit:nolite timere eoſ qui occidũt coꝛ pus:animã aũt nõ poſſunt occidere nũqᷣd in ipſo potuerunt pluſq; coꝛpuoſ ccidere? Et tamẽ carne occiſa: chꝛiſtus occiſus eſt Ita cum caro animam poſuit:chꝛiſtꝰ ani mam poſuit:et cum caro vt reſurgeret ani mam ſumpſit:chꝛiſtus animã ſumpſit. Nec tamẽ poteſtate carnis hoc factum eſt: ſed eius qui et animã et camem vbi hec adim „ plerentur aſſumpſit. Hoc inquitman Datum accepi a patre meo. Verbum nõ a verbo detamaeleles verdo 9 ——— — Joh. Tract. XVIII Ta. X vnigenito patris eſt omne mandatũ.Cum autẽ dicit᷑ ſilius a patre accigpe quod ſub⸗ ſtantialit habet:quomõ dictũ eſt. Sic ha⸗ bet pater vitã in ſemetipſo: ſic dedit filio Joh.v. habere vitã in ſemetipſo:cum ſilius ipſe ſit vita: Mon potcſtas minuit᷑:ſed generatio eius oſtendit᷑: quoniã pater non quaſi ei filio qui iꝑfectus eſt natꝰ aliqͥd addidit: ſed ei quẽ perfectũ genuit:omnia gignen⸗ do dedit. Ita illi dedit ſuam equalitatẽ: quẽ non genuit inequalẽ. Sed hec loquẽ te domio quoniã lux lucebar ĩ tenebꝛis:et Joh.j. tenebꝛe eam nõ compꝛehendebãat:diſſen ſio iterum facta eſt inter iudeos ꝓ pter ſermones hos.Dicebant au⸗ em multi ex ipſis Demouiũ habet ⁊ inſanit Quid eu auditis: Iſte fue rfüũt dẽſiſſime tenebꝛe Alij dicebat: hec verba non ſunt demoniũ haben/ tis. Tlunqd demonin poteſt ccco/ rum oculos aperire? Jam iſtoꝛũ ocu li ceperant aperiri. — ¶ Explicit tractatus qdrageſimus ſepfunns. ncin it tractatus qᷓ dra⸗/ geſimuſoctauus. Ab eo quod ait. Facta ſunt encenia ĩ iheroſolimis Uſq; ad id qð ait: omnia autẽ que — cumqʒ dirit iobanes de boc vera erant et multi crediderunt in eum. Bogd iam cõ mendaui dilectiõi veſtre:ſta ꝓÿ biliter meminiſſe ðbetis ſan⸗ A ctum iohanem euangeliſtaʒ nolle nos ſemper lacte nutriri: ſed ſolido cibo veſci. Quiſqs autẽ ad ſumendũ ſoli⸗ dum cibũverbi dei adhuc minus idoneus eſt:lacte fidei nutriat᷑:et quod intelligere non poteſt:credere non cunctetur. Fides enim meritũ eſt:intellectus pꝛemiũ. In ip ſo laboꝛe intẽtionis deſudat acies mentis noſtre:vt ponat ſoꝛdiculas nebule mentis humãe:et ſerenet᷑ ad verbũ dei. Mõ ergo recuſetur laboꝛ.ſi adeſt amoꝛ.Noſtis eniʒ quoniã qui amat non laboꝛat.Omis eniʒ laboꝛ non amantibus grauis eſt. Si tan⸗ . l tos laboꝛes cum auaris poꝛtat cupiditas: nobiſcũ non poꝛtet caritas: Euangelium intendite. acta ſunt encenia in ihe roſolimis.Encenia feſtiuitas erat dedi cationis templi. Grece eniʒ cenon dicitur nouũ.Quãdocũq; nouũ aliqd fuerit de⸗ dicatũ.encenia vocant᷑ Jã et vſus habʒ H verbũ. Si quis noua tunica induat᷑.ence⸗ niare dicitur. IAlũ enim dieʒ quo templũ dedicatũ eſt:iudei ſolẽnit᷑ celebꝛabãt. Ip ſe dies feſtus agebat᷑:cũ ea que lecta ſunt locut eſt dominꝰ. Hyems erat:et am bulabat ieſus in tẽplo ĩ porticu ſa lomonis. Circndederunt ergo eũ iudei:et dixerunt ei· Quouſq mam noſtraʒ tollis: Si tu es xps dicnobi 45. Mon veritatẽ deſide⸗ rabant:ſed calumniã pꝛeparabãt. hHiems erat:et frigidi erant. Ad illũ enĩ diuinum ignem accedere pigri erant. Si accede⸗ re eſt credere. Qui credit/accedit:qui ne gat/recedit. Hõ mouetur anima pedibus ſed affectibus. Frignerant diligendi ca⸗ ritate:et ardebant nocẽdi cupiditate.Lõ ge aberant: et ibi erant. Hõ acccdebãt cre dendo: et pꝛemebat perſequẽdo. Quere⸗ bant audire a dño:ego ſuʒ vpᷣs:et foꝛtaſſe de chꝛiſto ſecundũ hominẽ ſapiebãt. Pꝛe dicauerũt eni ꝓphete chꝛiſtũ: ſed viuini⸗ tatem chꝛiſti et in ꝓphetis et in ipſo euan gelio:nec heretici intelligũt:quãtominus iudei quãdiu velamẽ eſt ſuꝑ coꝛ eoꝝ:Dhe niq; quodã loco ſciens dominꝰ ieſus eos de chꝛiſto ſecundũ hominẽ ſaꝑe:non ſecũ dum deũ.ſecuncdlũ id quod homo erat:nõ ſecundũ id quod deus etiã aſſumpto ho⸗ mine permãebat:ait illis. Quid vobis vi detur de chꝛiſto? Cuiꝰ flliꝰ ſit? Reſpõde⸗ runt ſecundũ opinationem ſuam. DHauid. Sic enĩ legerũt:et hoc ſolũ tenebãt: quia diuinitatem eius legebãt: ſed non intelli⸗ gebãt. Dominꝰ aũt vt eos ſuſpenderʒ ad querendã eius diuinitatẽ cuiꝰ cõtempne⸗ bant infirmitatẽ:reſpondit eis: Quomo⸗ do ergo dauid in ſpiritu dicit eum domi⸗ num dicens:dixit dñs domino meo ſede a dextris meis: donec ponaʒ inimicos tuos ſub pedibus tuis: Si ergo dauid in ſpiri⸗ tu dicit eum dñm:quomõ filius eiꝰ ẽ: n5 negauit ſed interrogauit: ne quis hoc cũ Makh.xxii un audierit putet: quod dominus ieſus nega be, uerit ſe filium eſſe dauid. Filiũ dauid do Sddi minus iheſus ſi ſe negaret : cecos ſic eum iur iuocantes non illũinaret.Tranſiebat eniʒ de⸗ aliquãdo:et duo ceci ſedentes iuxta viaʒ clamauerũt.Miſerere nr̃i fili dauid: Qua nce⸗ voce auduua:miſeratus eſt: ſtetit et ſana⸗ pläi Ro.ſj. uit.Lumẽ dedit:quia nomẽ agnouit.Di⸗ Zp cit et apoſtolus paulus: Qui factus eſt ei ſunt ex ſemine dauid ſecundũ carnem. Et ad am iz. Thi. ij. thimotheũ.Memoꝛ eſto iheſũ chꝛiſtũ re⸗ ſe ·E furrexiſſe a moꝛtuis ex ſemine dauid ſecũ dum euangeliũ meum. Quia de ſemĩe da en uid oꝛiginẽ maria virgo ducebat: inde do mi B minus de ſemine dauid erat ¶ Hoc ꝓ ma . gno iudei a chꝛiſto querebãt: vt ſi diceret des ego ſum chꝛiſtus:ſecundũ quod illi ſoluʒ lans ſapiebant de ſemine dauid: calumniaren wum tur quod ſibi arrogaret regiã poteſtateʒ: Ʒ”M Plus eſt quod eis reſpondit. Illi de filio ine M dauid volebãt calũniari: ille filiuʒ dei ſe bus eſſe reſpõdit.Et qmõ: Audite.Reſpõ ⸗ dit eis ieſus· Loquor vobis:et nõ creditis Opera que ego facio ino ige mine patris mei: hecteſtimonium 2 perhibent de me. Sed vos nõ ce 3 ditis: quia non eſtis ex ouibꝰ me⸗ 4 18. Ja r didiciſtis que ſint ones: eſto . te oues. Oues credendo ſũt:oues paſto⸗ . rẽ ſequendo ſunt: oues redemptoꝛem non contempnẽdo ſunt: oues per hoſtiũ intrã 5 do ſunt: oues exeũdo et paſcua inuenien 5 do ſunt: oues eterna perfruẽdo ſunt Quo ta modo ergo iſtis dixit/non eſtis ex ouibus no⸗ meis: Quia videbat eos ad ſempiternum o⸗ interitũ pꝛedeſtinatos. non ad vitã eter⸗ NAN“ naʒ ſui ſanguinis pᷣcio cõparatos O ues de⸗ ANHS mee vocem meam audiuit: et cog/ i. noſco eas et ſequuntur me: et ego ins viitlam eternam do eis. Ecce ſunt pa⸗ el, S . xlv. ſcua. Si recolitis:ſuꝑius dixerat:et ingre⸗ dietur et egredietur. et paſcua inueniet. e⸗, biit · Ingreſſi ſumus credendo: egredimur mo. o⸗ HM riendo. Sed quomoõ per hoſtiũ fidei ĩgreſ ny H ſi ſumꝰ: Sic fideles de coꝛꝑe exeamꝰ. Sic es em̃ per iſtud hoſtiũ egredimur: vt paſcua nos inuenire poſſimꝰ. Bona paſcua vita eter⸗ in, na dicitur. Ibi nulla herba areſcit:totum o viret:totum viget. Solet quedã herba di d ci ſemꝑ viua. Eſt herba que ſemper dici⸗ Johb. Tract. xLVIII La. X — tur viuere: ibi ſolũ viuere inuenitur. Vi tam eternam inquit dabo eis: ouibꝰ meis Vos calnias ꝓpterea queritis: quia de vita pꝛeſenti cogitatis Et no peribũt in eternum: ſubaudis:tanq; eis dixerit Vos peribitis ineternũ:quia non eſtis ex ouibus meis. Non ra ſquas R Smal meg. ntentius accipite: C Pater meug quod dedit mibi:ma ius eſt omnibus. Quid poteſt lupus: Quid poteſt fur et latro? Mõ perdunt:ni⸗ ſi ad interitũ pꝛedeſtinatos. De illis aũt ouibus de quibꝰ dicit apłs. Nouit domi⸗ Thi:ij uus qͥ ſunt eius.et quos pꝛeſciuit ipſos ⁊ Ro Vit H pꝛedeſtiauit: quos autẽ pꝛedeſtinauit:ip-⸗ 9. ſos et vocauit.quos autẽ vocauit:illos et iuſtificauit: quos aũt iuſtiſicauit: ipſos et gloꝛiſicauit. De ouibus iſtis nec lupus ra⸗ pit:nee fur tollit:nec latro interficit. Secu rus eſt de numeto earũ qui pꝛo eis nouit quod dedit: ⁊ hoc eſt quod ait non rapiet eas quiſq; de manu mea. Et itẽ ad partẽ: Pater meus qð dedit mihi: maius eſt om nibus.QAnid dedit filio pater maius omni bus: niſi vt ipſe ille eſſet vnigenitus ſiliꝰ? Quid eſt ergo quod dedit: Jã erat cui da ret.an gignẽdo dedit? Nam ñ erat cui da ret vt filius eſfſet:aliquãdo erat: et filiꝰ nõ erat.Abſit vt aliquãdo dominus chꝛiſtus fuerit.et filius nõ fucrit.De nobis hoc di⸗ ci poteſt. Aliquãdo filij hoĩm eramus: ſi⸗ lij dei non eramus. Nos eni filios dei gra tia fecit:illũ natura quia nõ natꝰ eſt Et nõ eſt vt dicas:non erat anteqᷓ; natꝰ erat.Nũ quã enĩ non natus erat: qui patri coeter⸗ nuſ erat Qui ſapit capiat:qui nõ capit cre dat:nutriatur et capiet. Verbũ dei ſemꝑ cum patre: et ſemꝑ varbũ: et quia verbuʒ ideo filius. Semper ergo filius:et ſemper equalis: MHon em̃ creſcẽdo: ſed naſcendo equalis eſt. Qui ſemper natꝰ eſt de patre filius de deo deꝰ:de eterno coeternꝰ. Pa ter autẽ nõ de filio deꝰ: filiꝰ de patre deꝰ Ideo pater filio gignendo dedit vt deus eſſet: Gignendo dedit vt ſibi coeternꝰ eẽt Gignẽdo dedit vt eq̃lis eſſet:hoc eſt qdð maius eſt omnibus quomõ vita filius. et habens vitã ſiliꝰ:quod habet hoc eſt. Zu aliud es.aliud habes. Verbi gratia. hha⸗ bes ſapientiã Nunqͥd tu es ipſa Ptaie N Er Zin Joh. Tract. XLVII La. xX Deniq; quia non es tuipſe quod habes:ſi hoc loco manum patris et filij intelligimꝰ amiſeris quod habes: reddis vt ñ habeas poteſtatem patris et filij:Ne foꝛte cuʒ hic Et aliquado reſumis.aliqũ amittis: quo⸗ manum patris ipſum filium dictum acce⸗ modo oculus noſter noni ſeipſo habet iſe perimus: incipiat carnalis cogitatio etiaʒ parabiliter lucẽ:aperitur et capit: elaudi ipſius filij querere filiũ:quẽ ſimiliter cre⸗ . et amittit. Mon ſic eſt deus dei filius: non dat chꝛiſti manũ. Ergo nemo rapit de ma ſic eſt verbũ patris: non ſic eſt verbuʒ qd nu patris mei:hoc eſt nemo rapit mihi. Sʒ 1 non ſonando tranſit: ſed naſcendo manet ne foꝛte adhuc titubes: audi quid ſequii:· Sic habet ſapientiã:vt ipſe ſit ſapiẽtia. fa Ego et pater vnum ſumus. huc vſ⸗ d ciatq; ſapientes.Sic habet vitam:vt ſit ip q; iudei tolerare potuerunt. Audierunt ſe vita:faciatq; viuentes. Hoc eſt qð ma⸗ elgo et pater vnum ſumus:et non pertuueez ius eſt omnibꝰ. Attendit iohaues ipe eu runt:⁊ moꝛe ſuo duri ad lapides currerür geliſta celũ et terram volens dicere de ſi⸗ Xulerunt lapides:vt lapidarẽt eũ.DHomi de lieo dei. Attendit et tranſcẽdit. Cogitauit nus quia non paciebat᷑ quod nolebat pa⸗ ¹ fuipꝛa celũ/milia exercitus angeloꝝ: cogi ti: 7 non eſt paſſus niſi quod volebat pati: tauit et tranſcẽdit vniuerſa.Sicut aquila adhuc eos lapidare cupientes alloquit᷑. 5 nubes:ſic ſua mente creaturã:tranſcendit Buſtulerũt lapides iudei:vtl i⸗ e magna omia: peruenit ad illud quod ma⸗ darentillum. Reſpon it eis ieſus Textus ha⸗ Job.. bt omubue er dirit Zu pꝛncipioert et dirit. Multa bona operaoſten bet reſpöde D etbum., Se o verbl aute velll. dlvobis expatremeo: propter q& rũt ei udei bum non eſt de verbo: verbũ autẽ de illo0 CerSeEHPOSöE . cuius eſt verbum:ido ait. Quod dedit mi corum opus mme bidatis: Et illi . hi pr̃ maiꝰ eſt oĩb.i.vt ſim verbũ eius/vrt reſponderunt.De bono operenõ ſim vnigenitꝰ filiꝰ eius:vt ſim ſplendoꝛ lu lapidamus te: ſed de blaſphemia: cis eius:maius eſt omnibus: Ideo nemo t gnia tu homo cum ſis facis tei rapit inquu oues meas ð manu mea: He ſum deum. Ad ullud hoc reſponderunt mo poteſt rapere de manu patris quod dixerat Ego et pater vnũ ſumꝰ. Ec mei· Or manu mea:et de mau patris mei ce iudei intellexeruũt: quod non inteiligũt Quid eſt hoc: nemo rapit de manu mea: ? arriani. Ideo enim irati ſunt quoniã ſen⸗ nemo rapit de manu patris mei? Vtrum ſerunt non poſſe dici ego et pater vnũ ſu⸗ 4 yna manus eſt patris et ſilij:an foꝛte ip/ſe mus:niſi vbi equalitas eſt patris et filij. filius manus eſt patris ſui: Si manum in-⸗ Dominus aurem videte quid reſpõderit telligamus poteſtatem /vna eſt patris ⁊ ſi tardis. Vidit eos non ferre ſplendoꝛẽ ve lij poteſtas:qa vna eſt diuinitas. Si autẽ ritatis: et eos temperauit in verbis. Non manuz intelligamus ſicut dictum eſt pꝓp⸗ ne ſcriptum eſt in lege veſtra: ideſt: Eſaie.liij phetam:Et bꝛachiuʒ domini cui reuelati vobis datarqa ego diri vij eſtis⸗He⸗ eſt: manus patris ipſe eſt ſilius. Quod nõ diot per pꝛophetam in pſalmo hominib?· ita dictum eſt tanq; deus habeat humanã ego dixi dij eſtis. ¶ Et legẽ apellauit do Po. lxxxj. 2 foꝛmam et quaſi coꝛpoꝛis membra:ſed qd minus generaliter omnes illas ſcripturas . per ipſum facta ſunt omnia. Nam ſolẽt et quauis alibi ſpecialiter dicat legẽ/a pphe E homines dicere manus ſuas eſſe alios ho tis eam diſtinguẽs: ſicuti eſt lex ⁊ pphpeteꝰ· mines:per quos faciunt quod volũt:li vſq; ad iohannem. Et in his duobus pre⸗ quando et ipſum opus hominis/manꝰ ho ceptis tota lex pendet et pꝛophete. Ail⸗ Joh/xvj. B minis dicit/quod fit per manũ: ſicut dici⸗ quando auteʒ in tria diſtribuit eaſdẽ ſcri Math. xxij. . tur quiſqʒ agnoſcere manũ ſuam: cum id pturas: Abi ait. Opoꝛtebat impleri om⸗ Luce.xxiuj quod ſcripſit agnoſcit. Cum ergo multis nia que ſcripta ſunt in lege et pꝛophetis ⁊ modis etiam hominis dicatur manus qui pfſalmis de me: Nunc vero pſalmos etiaʒ Nohniß Pꝓhꝛie manum habet in ſui coꝛpoꝛis mem- legis noine nuncuꝑauit. Vbi ſcriptuʒ eſt bꝛis:quantomagis non vno modo intelli⸗ ego dixi dij eſtis. Si illos dixit deos „. gendum eſt cuʒ legitur manus dei cui fo⸗ ad quos ſe ermo dei factus eſtet nõ ohr. ma coꝛpoꝛis nulla eſt:? Ac per hoc melius poteſt ſolui ciptura: quem pater * anctificauit et miſit ĩ mundu:vo s bant ergo eum apprebhendere. Vti 6 vntriſi uig H uia dixi nam rne ſed credendo et intel filius dei ſum? Si ſermo dei factus eſt ligendo:non ſeuiendo et occidẽdo. NHam i; ad homines vt dicerentur dij: ipfuʒ ver⸗ modo fratres mei quãdo talia loquoꝛ in⸗ 8 bum dei quod eſt apud deũ/ quomõ non firmus foꝛtia :paruus magna/ fragilis ſo⸗ eſt deus: Si per ſermonẽ dei fiunt homi⸗ lida:et vos tanquã ex eadẽ maſſa ynð ſũ 8 nes dij: ſi parcipando fiunt dij:vnde parti et egoipſe qui vobis loquoꝛ:ſimul omẽs ie cipant / non eſt deus:? Si calefacti q dimo appbendere volumꝰ cheiſtũ: Quid eſt ap doͤine ſalutari dij efficiuntur: vnde calle pꝛehẽdere? Intellexiſti/appꝛchẽdiſti:ſed 4 ſiunt nõ eſt deus: Si lumnia illumiata dij nõ ſic iudei. Tu appᷣhẽdiſti vt habeas:ii⸗ ſunt: lumẽ quod illuĩat/non eſt deus? AA li appᷣhendere volebant vt non haberet. t cedis ad lumẽè et illũinaris: et inter filios Et quia ſic volebt apppedere: quid eis 6 dei numeraris. Si recedis a lumie obſcu-⸗ fecit:? Exijt de mambus eoxruʒ. nõ raris:et in tenebꝛis computaris. Illud ti eum apphenderut: quia manus fidẽi non . lumẽ nec accedit adſe/qanõ recedit a ſe. babuerunt. Uerbũ caro factũ eſt: ſed nõö . Si ergo vos deos facit ſermo dei:quomõ erat veſbo magnũ/eijcere carnem ſuaʒ de 4 non eſt deus verbum dei? Pater ergo ſan manibꝰ? camis. Mente vbu apphendere: 9 Terneli ctificauit filium ſuum:et miſit in mundum aq deiſ recte apphede. Et abujt ite bet leſpod Foꝛte aliquis dicat. Si pater eum ſancti⸗ rum tron iordane:in eum! loch vbi ſicauit:ergo aliquando non erat ſauctus? Sic ſanctiſicauit: quomõ genuit: Vt eniʒ ſanctus eſſet gignendo ei dedit:quia ſan⸗ ctum eum genuit. Nam ſi quod ſanctiſfica tur:ante non erat ſanctum:quomõ dicunꝰ deo patri / ſanctiſicetur nomẽ tuum?: Si non facio opera patris mei:nolite mihi cedere. Si autem facio: et ſi mihi non vultis credere operibuſ ſteitude quia in me eſt pater et ego in illo. Mon ſic dicit filius / in me eſt pater et ego in illo:quomõ poſſunt homies dicere. Si enim bene cogitemꝰ in deo ſumus: et ſi be S ☛D ☛ =☛ – =— — ne viuamus deus in nobis eſt : fideles par e tieipantes eius gratiã/ illuminati ab ipſo in illo ſumus et ipſe in nobis. Sed non ſic tit vnigenitus filius.lle in patre:et pater in 1) ulo:tanquã equalis in eo cui eſt equalis. ins SDeniq; nos aliquãdo poſſumus dicere.in phe deo ſumus et deus in nobis: ego et deus ; vnum ſumus. Nunquid poſſumꝰ dicere? ⸗ pͤti. In deo es: quia deus cotinet te Deus eſt —M in te: quia templũ dei factus es. Sed nun n ud quid quia in deo es ⁊ deus eſt in te:potes m⸗ Joh · xiiij: dicere/ qui me videt deum videt: quomo 34 do vnigeuitus dixit: qui me videt videt u; eEet patrem. Et ego et pater vnũ ſumꝰ? Ag eſt I . Noſce pꝛopꝛiũ deum:et munus ſerui.Pꝛo 6 Joh.x · pꝛium domini eſt equalitas patris.unꝰ 6. ſerui / eſt participatio ſaluatoꝛis. Quere credite:vt cogno ſcatis et credatis: . . —— —— erat iohann es baptiſans primuʒ: et manſit ibi Et multi venerunt ad eum:et dicebant:quia iohannes qᷓ Dem ſignum fecit nullum. Memini⸗ ſtis vobis dictum de iohane:quia lucerna erat:et diei teſtimoniũ perhibebat.Quid ergo iſti apud ſe dixerũt: Johãnes ſignũ fecit nullũ:? Nullum inqunt miraculũ oſtẽ „ 7 5 dit iohanes. Non demonia fugauit: NMon expulit febeè nõ cecos illũinauit:nõ moꝛ⸗ tuos ſuſcitauit: non tot milia hominuʒ de quĩq; vł ſeptẽ paĩbꝰ pauu: nõ ſupꝛa mare ãabulauit. Hõ ventis ⁊ fluctibꝰ imꝑauit:ni hil hoꝛum fecit iohãnes. Et totũ quicqͥd dicebat:huic teſtimoniuʒ phibebat. Per lucernã veniamns ad diẽ. Johannes nul⸗ lum ſiguum fecit ·. Omnia autem que cumq; dixit iohannes de hoc:vera erani.Ecce quid appᷣhenderutn. Hon q̊ mõ iudei volebãt awꝛehendere diſceden tem: appᷣhenderũt iſti permanentẽ. Deni ¶Explicit tractatus qdrageſimus octauus · Incipit tractatus qᷓdra⸗ geſunuſnonus. Ab eo quod ait: Erat autem quidam languens la ʒarus.Aſq; ad iq quod au:Abijt⸗ regionẽe iuxta deſertum in ciuitat que dicitur effrem: et ibi moraba⸗ cum diſcipulis ſnis. i⸗ — iii — 4 q; quid ſequitur? Et multi crediderũt 7 / — J 1/ oculos conſtituto:cũ euangeliũ legeretur 3 . ter Omnia quẽadmodũ reuixerit laʒarus: Si attẽda nmiracula quc fecit dominꝰ mus mirabilioꝛa opera chꝛiſti: oĩs qͥ cre⸗ noſter ieſus chꝛiſtꝰ:laʒari re dit reſurgit. Si attendamꝰ omnes et itel⸗ ſurrectio pᷣcipue pᷣdicat᷑. S ligamus deteſtabilioꝛes moꝛtes: omnis qͥ ſt attendamus quis fecerit: peccat moꝛitur: Sed moꝛtẽ carnis oĩs ho⸗ delectari debemus potius quam mirari:· mo timet: moꝛtẽ anime pauci. Pꝛo moꝛte Ille ſuſcitauit homineʒ:qui fecit hominẽę carnis que ſinc dubio quãdoq; ventura ẽ Jpᷣe eſt em vnicus patris: ꝑ quem ſic no curãt oẽs ne veniat.inð ẽ qð laboꝛãt.La⸗ ſtis facta ſunt omia Si ergo per illũ facta borat ne moꝛiat hõ moꝛiturus: et nõ labo ſunt omia: quid mirũ eſt ſi reſurrexit vnꝰ trat ne peccet hõ in eternũ victurus: ⁊ cu—— per illuʒ: cum tot quotidie naſcantur per laboꝛat ne moꝛiat᷑:ſine cauſa laboꝛat. JId illum? Plus eſt homĩes creare quam reſu enim agit vt multũ moꝛs differatur: non ſcitare. Dignatus eſt ramẽ et creare et re⸗ vt euadatur. Si autẽ peccare nolit: nõ la⸗ ſuuſcitare. Creare omẽs: reſuſcitare qͥſdam boꝛabit et viuet in eternũ. O ſi poſſemus ZƷoh. xx/. Mam cum multa feciſſet dominꝰ ieſus:nõ excitare homĩes moꝛtuos: et cum ipſis pa omnia ſcripta ſunt: ſicut idemipſe ſanctus titer excitari: vt tales eſſemꝰ amatoꝛes vi euangeliſta teſtat᷑:multa dominũ chꝛiſtuy te permanẽtis: quales ſunt homies ama⸗ et dixiſſe et feciſſe q̃ ſcripta nõ ſunt.Elec⸗ toꝛes vite fugiẽtis. Quid non facit homo ſunt aute aue ſenberenk. qᷓ crede ſubmoꝛtis periculo conſtitutꝰ? Gladio ĩ⸗ tium e vi Audiſtis eni:qda pengente ceruicibꝰ: ꝓdiderunt bomines dominus ieſus moꝛtuũ ſuſcitauit. Sufficit quicdqd ſibi vñ viuerent reſeruabãt.Quis tibi vt ſcias: quia ſi vellet omnes moꝛtu⸗ non continuo pꝛodidit ne percutere᷑? Et os ſuſcitaret. Et hoc quidem ſibi ad finezz poſt ꝓditionẽ foꝛtaſſe ꝑcuſſus eſt. Quis ſeculi reſeruauit. Nam quẽ audiſtis mag non vt viueret continuo ꝑdere voluit vun no miraculo quadriduanũ moꝛtuũ ſuſci⸗ taſſe de ſepulcro: vẽiet hoꝛa ſicut ipſe ait quando omnes qui ſunt in monumentis: „ audient vocẽ eius et pꝛocedent. Reſuſci⸗ tauit putentẽ:ſed tamen in cadauere pu⸗ tente/adhuc erat foꝛma membꝛoꝝ Iͤlle in nouiſſimo die ad vnam vocẽ: cineres ẽ re dacturus ĩ carnẽ: Sʒ opoꝛtebat vt mõ ali qua faceret quibus datis velut ſue virtu⸗ tis indicijs: credamꝰ in eum:⁊ ad illã reſu rectionem pꝛeparemur: que erit ad vitam non ad iudiciũ. Ita quipe ait: Vẽiet ho⸗ ra:quando omnes qui in monumẽtis ſunt audient vocem eius:et pꝛocedent qui bo⸗ na fecerunt ad reſurrectiõem vite:qui ma la egerunt ad reſurrectõeʒ iudicij ¶ Tres tamen a domino reſuſcitatos moꝛtuos: in de viueret:eligẽs vitã mendicantẽ quã ce lerem moꝛtẽ?: Cui dictũ eſt nauiga ne mo riaris:et diſtulit? Cui dictũ eſt: laboꝛa ne moꝛiaris: et piger fuit? Leuia deus iubet vt in eternũ viuamus:et obedire negligi⸗ mus. MNon tibi deus dicit: ꝑde quicqd ha bes vt viuas exiguo tempꝑe in laboꝛe ſoli⸗ citus: ſed da pauꝑi vnde habes vt viuas ſemper ſine laboꝛe ſecurus.Accuſant nos amatoꝛes vite tẽpoꝛalis: quã nec cuz vo lunt nec quãdiu volunt habent.⁊ nos ĩui cem non accuſamus.tam pigri / tam tepi⸗ di/ad capeſſendã vitã eternã. Quã ſi vo⸗ luerimꝰ hẽbimꝰ. cũ habuerimꝰ ñ amitteꝰ. ſanc autẽ moꝛtem quã timemus: etiã C ſi noluerimus habebimus. Si ergo domi⸗ nus magna ſua gratia ⁊ magna ſua miſeri euangelio legimꝰ. Et foꝛte nõ fruſtra. Ho coꝛdia animas ſuſcitat ne moꝛiant᷑ ineter oncoꝛdat mini quippe facta:nõ ſunt tantũmodo fa⸗ num: bene intelligimꝰ tres illos moꝛtuos de pe. di. ij. cta ſed ſigna. Si ergo ſunt ſigna:pꝛeter id quos in coꝛpoꝛibꝰ ſuſcitauit. aliquid ſig⸗ riaeee quod mira ſũt aliquid pꝛofecto ſigniſicãt niſicare: et figurare de reſurectiõibus ani Quoꝛum factoꝛum ſigniſicatiõem inueni re aliquãto eſt operoſius: quaʒ ea legere vel audire. Admirantes audiebamꝰ: tan quã magni miraculi ſpectaculo ante nrfos ſicut tribus. marum: que ſiunt per fidem: Reſuſcitanit filiã archiſinagogi adhuc in domo iacen⸗ Math.ix. tem. Reſuſcitauit iuuenẽ filiũ vidue.ex⸗ Luce.vij. tra poꝛtam ciuitatis elatum. Reſuſcitauit tur da te⸗ el⸗ ig one e Lu bo ; N dus laͤce o e ☚ ☛ — 08 vo iui pi⸗ yo⸗ tie eni . ni⸗ er CNnh bs deyed , ſtcutmun ni laʒaruz ſepultũ quadriduanũ. Intueatur quiſq; animã ſua ʒ:ſi peccat/moꝛitur. Pec catum: moꝛs eſt anime Sed aliquãdo ĩ co gitatiõe pectatur:Delectauit quod malũ eſt: conſenſiſti / peccaſti: conſenſio illa occi yoit te. Sed intus eſt moꝛs: quia cogitatũ malum nondũ pꝛoceſſit ad factuʒ: Talem animã reſuſcitare ſe ſigniflcans dominꝰ: reſuſcitauit illam puellã que nondũ erat foꝛaſ elata:ſʒ qꝛ ĩ domo moꝛtua iacebat:qᷓ ſi peccatũ latebat. Si autẽ non ſolũ male delectationi conſeſiſti ſed etiã ipſum ma⸗ lum feciſti: quaſi moꝛtuũ tuũ extra poꝛtã tuliſti. Jam foꝛis es:et moꝛtuus elatus es Tanmẽ et ipſum dñs reſuſcitauit.et reddi⸗ dit vidue matri ſue: Si peccaſti/peniteat te/et reſuſcitet te dominꝰ: et reddat te ec⸗ cleſie matri tue.Tertius moꝛtuuſ/laʒarus 2*—— eſt. Senus moꝛtis immane· mala ↄſnetu⸗ do appellatr̃ Aliud ẽ em̃ peccare:aliud pec candi conſuetudinẽ facere. Qui peccat et continuo coꝛrigit᷑ cito reuiuiſcit. quia nõ dum eſt implcatus/cõſuetudie non eſt ſe⸗ pultus. Qui autẽ peccare cõſueuit:ſepul⸗ tus eſt. Et bene de illo dicit/fetet Incipit cni habere peſſimã famã.tanquã odoꝛẽ te terrimũ. Tales ſunt omnes aſueti ſceleri bus:perditis moꝛibꝰ. Dicis ei:moli facere. Quando te audit:quẽ terra ſic pꝛemit:et tabe coꝛrũpitur:et mole cõſuetudinis pꝛe grauatur: nec ad ipſuʒ tamẽ reſuſcitãdũ: minoꝛ fuit virtus chꝛiſti. NMouimus/vide⸗ mus quotidie /videmus homiĩes peſſima conſuetudine permutata viuere melius: quam viuãt qui repꝛehendebã?. Deteſta baris hominc̃. Ecce ipſa ſoroꝛ laʒari ſi ta⸗ men ipſa eſt que pedes domini vnxit vng uento et terſit capillis ſuis qs lauerat la⸗ crimis:melius ſuſcitata eſt quã frater eiꝰ. De magna male cõſuetudinis mole eſt li⸗ berta Erat ei famoſa peccatrix:⁊ ð illa di⸗ ctum ẽ: Dimittunt᷑ ei peccata multa: quo Luce.vij. niã dilexit multũ. Videmus multos/noui mus młtos:nemo õoſperet:nemo de ſe pꝛe⸗ ſumat: et deſperare malũ eſt et de ſe pꝛe⸗ ſumere. Sic noli deſperare:vt eligas de qͥ debeas pꝛeſumè. Ergo dominus ⁊ laʒarũ ſuſcitauit. Audiſtis qualẽndeſt.quid ſig⸗ niſicet laʒari reſurrectio. Legamꝰ itaq; iã et quoniã multa in hac lectione manifeſta iheroſolimis. 1 Zob. CTract. XIIX La. XN1 ſunt:expoſitionem in ſingulis non q uera⸗ mus:vt neceſſaria pertractemus.¶ Erat ꝰ aut qda lãgues laʒarꝰ a bethania: Capituł. xj de caſtello morie et marthe ſoro⸗ ru eius. In ſuꝑioꝛi lectione meminiſtis quod dominus exiens de manibus coꝛuʒ qui lapidare illũ voluerant: diſceſſit traſ-⸗ ioꝛdanem:vbi iohãnes baptiſabar.Ibi er go domio conſtituto ĩſfirmabat᷑ in betha⸗ nia laʒarus: quod caſtelluʒ erat pximum Mar ia autem erat:que vuxit dominnũ vnguento:et exter ſit pedes eiuſ capillis ſuis cuiꝰ fra ter laʒarus infirmabat Miſerunt ergo ſorores eius ad eum dicetes Jam intelligimus quo miſerunt: vbi erat ieſus:quoniã abſens erat tranſioꝛdanẽ ſci licet.Miſerunt ad dñũm munciantes quod egrotaret frater eaꝝ: vt ſi dignaretur ve⸗ niret:et eum ab egritudine liberaret.Illle diſtulit ſanare:vt poſſit reſuſcitare:Quid ergo nunciauerũt ſoꝛoꝛes eius:Domie: ecce quem amas infirmatur:mõ di⸗ xerunt᷑ veni: Amanti em tantumõ nunciã⸗ dum fuit: Hon auſe ſunt dicere veni et ſa⸗ na:non auſe ſunt dicere ibi iube:et hic ſiet ur en non et iſte: ſi fides illius centurio atheviij nis inde laudatur? Ait em̃: Non ſum dig- nus vt intres ſub tectũ meũ:ſed tantũ dic verbo:er ſanabit᷑ puer meus: MNihil hoꝛuʒ iſte:ſed tantumõ:domine ecce quẽ amas ĩ firmatur. Sufficit em̃ vt noueris:non enix amas et deſeris.Dicit aliqᷣs. Quomõ per laʒarum peccatoꝛ ſignifſicabat᷑:et a domio ſic amabat᷑: Audiat eũ dicentẽ. Nõ enim veni vocare iuſtos:ſed peccatoꝛes Si em̃ peccatoꝛes deus nõ amaret:de celo ad ter raʒ non deſcenderet. Audiens autem ieſus:dixit eis: JInfirmitas hec nõ eſt ad morte:ſed pro gloria dei: vt gloriſicetur filius dei. Talis gloꝛiſica tio ipſius non ipſum auxit:ſed nobis ꝓfu⸗ it. Hoc eſt ergo quod ait.non eſt ad moꝛ tem:quia et ipſa moꝛs nõ erat ad moꝛteʒ ſed potius ad miraculũ:quo facto crede⸗ rent hoĩes in xpᷣm: et vitarẽt verã moꝛtẽ. Sane videte:quẽadmodũ tanq; ex obli dñs deũ ſe oixit: ꝓpt᷑ qͥſdã qͥ negant nlich deũ eſſe. Nã ſunt heretici qui hoc negatt quod filius dei non ſit deus:Ecce audiat Zuſirmitas hec inquit non eſt ad moꝛtem: ſed pꝛo gloꝛia dei.Qua gloꝛia:? Cuiꝰ dei⸗ Audi quod ſequit᷑.vt gloꝛiſicetur fuiꝰ dei Infirmitas ergo hec non eſt ad moꝛtem ſed pꝛo gloꝛia dei:vt gloꝛiſicetur filiꝰ Dei per eam. Per quam: Per illã infirinita⸗ km. Migebat aut vomin⸗ ieſ 2 martam ? ſororem eius mariã ⁊ la dilecti:ſed diligebat eos ⁊ languentiũ ſal uatoꝛ: immo etiã moꝛtuoꝛũ ſuſcitatoꝛ: et triſtiũ cõſolatoꝛ. Ut ergo audiuit qͥa infirmabatur: tunc quidem maſit in eodem loco duobus diebꝰ. Nũ ciauerunt ergo illi:manſit illic ille. Lam⸗ diu tempus ductũ eſt: quouſq; quatridu⸗ um compleretur. Hõ fruſtra:niſi quia foꝛ⸗ te:immo quia certe et ipſe numerus die⸗ ruʒ intimat aliquod ſacramentũ: Deide poſt hec dicit diſcipulis ſuis. E⸗ mus in iudeam iterum: vbi pene fue rat lapidatus.Qui pꝛopterea inde diſceſ⸗ ſiſſe videbatur:ne lapidaret᷑. Diſceſſit em̃ vt hõ:ſed in redeũdo quaſi oblitus inſir⸗ mitatem: oſtendit poteſtatẽ. Eamꝰ ĩquit in iudeam. Deniq; hoc dicto: videte quẽ⸗ admodũ diſcipuli territi fuerint. te indei la 91 re: et it ſunt hore Diet.⸗ MAuid ſibi vult iſta reſponſio? Alli dixerunt. do te lapidare volebant iudei: et iterũ illuc vadis vt te lapident.Et dominꝰ. Nonne duodeci hoꝛe ſunt diei? Si lauerit in d offen △ N aimbulauęerit i nocte offendit: qui lux non eſt in eo · De die quidẽ locutꝰ eſt: ſed in noſtra intelligẽtia quaſi adhuc nox eſt. Inuocemus diẽ vt expellat noc⸗ tem et coꝛ lumine illuſtrer. Quid eni dñs dicé voluit? Quãtũ mihi videtur quãtũ ſublucet altitudo ꝓfunditaſq; ſentẽtie:re darguẽ voluit illoꝝ dubitatiõeʒ:et infide litatẽ. Voluer̃t enĩ ↄſiliũ dare dño ne mo reret᷑:qͥ venerat moꝛi ne ipi moꝛerent᷑ Sic etiã quod alio loco: petrus ſanctus dili⸗ cem hnius mundi videt. Si auteʒ dü diſe iti fuerint. Dicũt ei diſcipuli: Rabbi.Nũc querebat — — mis paſſurus a iudeis:reſpõdit petrus int ceteros et ait: Abſit a te dñe: ꝓpicius tibi eſto:non flet iſtud. Et cõtinuo dñs. Redi poſt me ſatanas:non enĩ ſapis que dei ſũt ſed que hominũ.Et pauloãte ↄfitens dñʒ laudem meruerat. Audierat eni:Gtũs es ſymõ bariona: quta non tibi reuelauit ca⸗ ro et ſanguis:ſʒ parer meꝰ qui in celis eſt Cui dixerat beatus es:illi dicit redi retro me ſatanas:quia beatus a ſe nõ erat.Sed Cao. x1 gens dominũ:ſed adhuc non plene intelli gens cur veniſſet:timuit ne moꝛeretur: et vite dviſplicuit.ideſt.ipſi domino. Nã cũ indicaret diſcipulis quod eſſet iheroſoli⸗ vnde? Quia non tibi reuelauit caro et ſan guis:ſed pater meus qui in celis eſt.Ecce vnde beatus es non de tuo ſʒ de meo.Hõ quia pater ego:ſed quia omnia que habʒ pater mea ſunt:Si beatus eſt ille petrꝰ de ipſius domini:ſatanas de cuius: Ibi dicit Rationẽ quippe reddidit brĩtudinis cũ di ceret: ñ caro et ſanguis tibi reuelauit h:ſʒ pater meus qui in celis eſt: Hec eſt cauſa beatitudinis tue. Qð vo dixit /redi poſt me ſatanas.audi etiã huiꝰ rei cauſam. Nõö enim ſapis que dei ſunt:ſed que ſunt ho⸗ minis. Nemo ergo ſe palpet.de ſuo ſi ata⸗ nas eſt:de dei beatus eſt. Quid eſt eni de — ſuo:niſi de peccato ſuo? Tolle peccatum quod ẽ tuũ:iuſticia inqͥt de meo ẽ: Quid —— enĩ habes quod nõ accepiſti? Cum g& vel⸗ i lent dare ↄſiliũ hoĩes deo:diſcipłi mgro: ſerui dño:egroti medico: coꝛrnipuit eos et ait. NHõne duodeci hoꝛe ſunt diei? Si quiſ ambulauerit in die non offendit.ade ſeq⸗ mini ſi non vultis offendere: MHolite mihi conſiliũ dare:quos a me cõſilium opoꝛtet acciꝑe. Quo ergo pertinet. nõne duode⸗ cim hoꝛe ſũt diei?: Quia vt diẽ ſe eſſe oſtẽ? deret: duodeci diſciplos elegit. Si ego ſũ inquit dies et vos hoꝛe: nunqͥd hoꝛe diei conſiliũ dant: hoꝛe diẽ ſequũtur:non di es hoꝛas:Si ergo illi hoꝛe:qͥd ibi iudas⸗ Et ipſe inter duodecim hoꝛas:qui ſi hoꝛa erat:lucebat. Sed dominus in hoc ver⸗ bo non ipſum iudam:ſed ſucceſſoꝛem ipfſi⸗ us pꝛeuidebat. Juda enim cadente.ſuc⸗ ceſſit mathias: et duodenarius numerus manſit. Mon ergo fruſtra duodecim diſci pulos elegit dominꝰ:niſi qͥa ipᷣe ſpũalis?⸗ Coꝛ. iiij: — — — — – S . . ſc i⸗ fe/ tate ain hote po⸗ Keit en * „(En t Zob. Tract. XCIX EA. zNt dies. Sequãtur ergo hoꝛe diẽ/pᷣdicent bo nis/moꝛtis conſumatio / vita eterna cũ re diem/hoꝛe illuſtrent᷑ a die. hoꝛe illumi gelis: hoc omnes inuacer pturi ſnnnna⸗ nent᷑ a dic: et ꝑ hoꝛaꝝ pꝛedicatõem credaat Mam requiem que continuo poſt moꝛteʒ int mundus in diẽ. ( Hoc ergo ait de cõpen datur:ſi ea dignus eſt/ tunc accipit quiſq; idi hn 5 dio.AMe ſequimini:ſi nõ vultis offendere Ccum moꝛitur. Pꝛioꝛes acceperũt patriar⸗ dei Et poſt hec dicit eis. Laʒarus ami che: videte exquo requieſcunt. Poſterio aſit us noſter vormit: ſed vado vta res pꝛophetc/recentes apoſtoli/ multo re h ſomno excitem eum. Verum dixit: ſo centioꝛes ſancti martyres: quotidie boni ſsen roꝛibus moꝛtuus erat: domino doꝛmiebat fſideles: Et alij in iſta requie tam diu ſunt M Hominib moꝛtuus erat:qui cum ſuſcira alij non tam diu: alij paucioꝛibus annis: geß re non poterat. Nam dñs tanta eum facili alij recẽti tꝑe. Cũ vero ab hoc ſomno eui en tate excitabat de ſepulcro:quãta tu nõ ex gilabunt: ſimul omẽs quod pꝛomiſſum eſt ge citas voꝛmientẽ de lecto. Ergo ſecundum accepturi ſunt. Laʒarus amic noſter doꝛ tſn potentiã ſuã dixit doꝛmientẽ: quia et alj mit: ſed vado vt a ſomno excitem cum. e moꝛtui dicti ſunt in ſcripturis ſepe doꝛmi Hirerunt ergo diſcipu Quomodo & The.iiij. Entes:ſicut apoſtolus dicit.he doꝛmienti intellexerunt:ſic reſponderũt. omine i bus autẽ nolo vos ignoꝛare fratres:vt nõ ſi dormit ſaluus erit. Solet enun erre h cCcontriſtemini ſicut et ceteri qui ſpem non ſomnus egrotantiũ:ſalutis indiciũ.Pixe de haꝛ/abent. Ideo et ipſos doꝛmietes appella⸗ rat autem ieſus de morte eius: illi Nae uit: quia reſurrectuꝛos pꝛenũciauit. Doꝛ⸗ gqutem putauerũt quod de dormi ud mit ergo omnis moꝛtuus:et bonus et ma-⸗ cjione ſomni dicvr. .OOte b6 lus Sed auoms i n ipſis qui quo⸗ Hone ſomni diceret. Tunc ergo di 3 . lus Sed quomõ intereſt in ipſis qui quo⸗ xit eis ieſus manifeſte. S Sr uiſa tidie doꝛmiunt ⁊ exurgunt:quid quiſq; vi enim dixerat d naniteſte Subobſcure H dot deat in ſomnis: alij ſentiunt leta ſomnia: La vormit. Au ergo maniteſteecꝛ: alii toꝛausgtia it i froer⸗ grus mortuuſeſt: 2 audeo . p alij toꝛquẽtia ita vt euigilans doꝛmire ti⸗ 3 2 gaudeo ꝓ o⸗ meat ne ad ipſa iterum redeat: ſic vnuſqf bpter vos vt credatis quia non erꝙᷓ q; hominũ cum cauſa ſua doꝛmit/cum cau ibi: Sed ſcio quia moꝛtuus eſt. Eger em̃ ie ſa ſua ſurgit:et intereſt quali cuſtodia qͥſ⸗ moꝛtuus fuerat nunciatus. Sed quid n qʒ recipiatur/ad iudicẽ poſtea pꝛoducen⸗ lateret eũ qui ci cauerat: et ad cuiꝰ manꝰ ei dus. MHam et reccptiões in cuſtodia ꝓme aaαπcntis exicrat: Hoc eſt quod ait. ,Coriii⸗ ritis cauſarũ adhibentur. Alios iubentur Saudeo ꝓpter vos vr credatis qᷣa nõ ibi . cuſtodire lictoꝛes/ vumano et miti offieio erann: vt iam inciperent admirari: quia do e uiuutcq; ciuili. Alij tradunt᷑ optionibꝰ: alij mit minus potuit dicere moꝛtuũ: quod nec vi u ttuntur in carceré: æin ipo carcere non om dete nec audierat Abiſane meminiſſe ⸗ nes ſed pꝛo meritis cauſarũ / in ima carce- debemus: quod adhuc etiã ipſoꝝ diſcipu hi nls contrudũtur. Sicut ergo diuerſe cuſto loꝛum qui in eũ crediderãt/ miraculis edi Net Ddie agentiũ in officio:ſic diuerſe cuſtodie ficabat᷑ ſides. Mõ vt eg que no erat eſſe in dloG moꝛtuoꝝ et diuerſa merita reſurgentium. (iperet: ſedvt ea quc iam eſſe ceperat/cre ſt· Nuce. xvj. Receptus eſt paup: receptus eſt et diues: ſceret: quamuis tali verbo vſus ſit: quaſi pſi Sed ille in ſinu abꝛae: ille vbi ſitiret ⁊ gut Lunc credere inciperent. Non eniʒ ait. gau iei tam non inueniret. Habent ergo oẽs ani⸗ deo ꝓpter yt ſides veſtra augeatur iuiu· me: vt ex hac occaſiõe inſtruã caritateʒ ve ſiue firmetur: ed ait vt credatis. Quod in “ fſtram: habent omnes anime cũ de ſeculo telligendũ eſt: vt amplius robuſtiuſq; cre exierint: diuerſas receptiões ſuas:habent datis. Sedq eamus ad eum · Dixit er 7 iiij. ſentẽ.di. gaudiũ boni:et mali toꝛmenta.Sed cũ fa go thomas qui dicitur didimꝰ Hxlv. ca. . cta fuerit reſurrectio ⁊ bonoꝝ gaudiũ am cõdiſcipulos.Eamus etnos:⁊ mo no⸗ dichuoeh naler toenete rre inarin riamur cum illo: Uenit itaq; ieſus mns eReerosgquebunk. Kecepti ſunt in et inuenit eum quattuor dies iam ſ bacetnrectbonina 6. õ inmonumento Pabentem . qua⸗ /marty. leles. omne e ad⸗ kuoꝛ diebus multa quidem dici poſſunt. ſi . Luc in fine recepturi ſunt quod ꝓmiſit de orehaent dn em dici poſſunt. 4 Fa oni d in cut ſe habent obſcura ſcripturaruʒ: que us. Pꝛomiſſa enn eſt reſur ectio etiam car vdiüſitate intelligetiũ mitos ſeni⸗ parluͤr La. XxI. —— Joh. Tract. XIIX Dicamus et nos: quid nobis videat᷑ ſigni ficare moꝛtuus quadriduanus. Quomo⸗ do enim in illo ceco intelligimus quodã⸗ modo humanum genus: ſic foꝛte et in iſto moꝛtuo: multos intellecturi ſumus. Di⸗ uerſis em̃ modis vna res ſigniſicari poteſt Homo quando naſcitur:iam cũ moꝛte na ſcitur: quia de adã peccatũ trahit. Vnde Ro.v: dicit apłs. Per vnũ hominẽ peccatu itra uit in mundũ et per peccatum moꝛs:et ita omnes hoĩes pertrãſijt:in quo omnes pec cauerũt.Ecce habes vnũ diem moꝛtis:qð homo trahit de moꝛtis ꝓpagine.Deinde creſcit:incipit accedere ad raciõales ãnos vt legem ſapiat naturalẽ.quã omnes ha⸗ bent in coꝛde fixam Quod tibi nõ vis: alij Tho.iiij. ne feceris. Nunqͥd hoc de pagãis dicitur: et non in natura ipa quodammõ legitur? Furtum vis pati? Vtiq; nõ vis Ecce lex ĩ coꝛde tuo.Quod nõ vis pati:facere noli. Et hanc legem tranſgrediunt᷑ homĩes.Ec ce alter dies moꝛtis. Data eſt lex etiã diui nitus:per famulũ dei moyſen.Dictũ eſt il Exo.xx. lic: Ho occides/nõ mechaberis/nõ falſum teſtimoniũ dices/honoꝛa patrẽ et matrẽ: non cõcupiſces rẽ ꝓximi tui Ecce lex ſcri pta eſt:et ipſa contẽpnit᷑.Ecce tercius di⸗ es moꝛtis. Quid reſtat? Venit ⁊ euange Math.iij: lium: pꝛedicatur regnũ celoꝝ:diffamatur vbiq; chꝛiſtus:minatur gehenna/vita pꝛo⸗ mittit᷑ eterna: ⁊ ipſa cõtempnitur Trãſgre oiuntur homiĩes euangeliũ.Ecce quartus dies moꝛtis. Merito iã fetet. Nunqͥd ⁊ ta libus negãda eſt miſericoꝛdia? Abſit.Eti Textus pa⸗ am ad tales dominꝰ excitandos: non de⸗ be Eegu dignatur accedere. Multi auteʒ ex iu iuxta ihero⸗ deis venerant ad martha et mari⸗ — ſolimã qua⸗ qm:vt conſolarentur eas de fratre ſi ſtadijs qn ſuo. Martha ergo vt audiuit:quia decim. dominus venit: occurrit illi: Ma⸗/⸗ hh ria autem domi ſedebat Dirxit er go martha ad ieſum Dñe ſi fuiſſes hic:frater meus non fu „ — metmon — — us: ſj̊ ⁊ nũc ſcio: qa quecũq; popo on ſceris a deo: dabut tibi deus. R dixit ſed ⁊ modo rogo te: vt reſuſcites fra trem meũ. Vnde enĩ ſciebat/ſi fratri eius reſurgere vtile fuerit.hoc tãtũ dixit:ſcio quia potes /ſi vis facis. Vtrum enim faci es / iudicij tui eſt:ñ pꝛeſumptiõis mee.Sʒ ⁊ nunc ſcio: qͥa quecũq; popoſceris aideo ſſet mortu dabit tibi deꝰ. Dicit illi ieſus. Reſur⸗ get frater tuus Hoc ambiguũ fuit. iõ enim ait. modo reſuſcito fratrẽ tuum:ſed reſurget frat tuꝰ. Dicit ei martha:ſcio uia reſurget in reſurrectiõe:in no uiſſimo diẽ· De illa reſurrectiõe ſecura ſum:de hac incerta ſum. Dicit ei ieſus. Ego ſum reſurrectio et vita. Dic reſurget frater meuſ in nouiſſimo die. Ve rum dicis.Sed per quẽ tunc reſurget:põt et modo:quia ego ſum inqᷣt reſurrectio et vita. Audite fratres:audite qͥd dicat.Cer te tota expectatio erat circũſtanciũ: vt re uiuiſceret laʒarus:vnus moꝛtuus quadri⸗ duanus. Audiamꝰ et reſurgamus.Quam multi ſunt in hoc populo:quos pꝛemit cõ⸗ ſuetudinis moles. Foꝛte audiũt me qui⸗ dam:quibus dicitur. Nolite inebꝛiari vi⸗ Eph.v. no in quo eſt luxuria. Dicunt.MNõ poſſu⸗ mus: Foꝛte audiũt me aliqui immũdi: la ſciuijs et flagitijs inquinati: quibus dicit᷑ Nolite hoc fecere ne pereatis. Et reſpon dent. Non poſſumꝰ tolli a cõſuetudie no ſtra. O dñe:iſtos reſuſcita. Ego ſum inqt reſurrectõ et vita. Ideo reſurrectio/ quia vita. Qui credit in me:etia ſimortu us fuerit viuet · Et om̃is qui viuit et credit in me:non moriet᷑ ineter- num. Quid eſt hoc:qui credit in me etiã ſi moꝛtuus fuerit viuet:ſicut laʒarus moꝛ⸗ tuus eſt viuet? Quia non eſt deꝰ moꝛtuo rum ſed viuoꝝ.De olim moꝛtuis patribꝰ: hoc eſt de abꝛas: et yſaac: et iacob:tale re ath. xxij. ſponſum iudeis dedit. Ego ſuʒ deus abꝛa am et deus iſaac/et deus iacob. Mõ eſt de us moꝛtuoꝝ:ſed viuoꝛũ. Omnes enim illi viuũt.Crede ergo:et ſi moꝛtuus fueris vi ues.Si aũt non credis:et cũ viuis moꝛtu⸗ us es. Pꝛobemus et hoc:quia ſi nõ credis et viuis:moꝛtuus es.Cuidã dñs differen⸗ ti ſequi eũ et diẽẽti:eam pꝛius ſepelire pa . rẽ meũ: ſiue inqͥt moꝛtuos ſepelire moꝛtu Math: viij: os ſuos:tu veni ſeq̃re me.Erat ibi moꝛtu⸗ us ſepeliendꝰ:erant ibi et moꝛtui:moꝛtuũ ſepulturi. Ille moꝛtuus in carne:illi in ani ma. Vnde moꝛs in anima:? Quia nõ eſt ſi des Vnde moꝛs in coꝛꝑe:?: Quia nõ eſt ibi anima: Ergo anime tue aĩa ſides eſt. Qui credit in me inquit: etiã ſi moꝛtuus fuerit ĩ carne/viuet in anima: donec reſurgat ⁊ ca ron unq; poſtea moꝛitura:hoc eſt qui cre⸗ dit in me:licʒ moꝛiat᷑ viuet.Et omnis qui no ſas De⸗ pot et er ſe ⸗ n ℳ. u⸗ ſu⸗ le lat on no nqt uis n /7 1 . 1 4 ee ab Wa Kde mili wmsy non⸗ gedis feren⸗ r ℳ.: 1 m⸗ us jann eſtſi ſwi QOu lentl 140 al⸗ „*„ viuit in carne et credit i me: et ſi moꝛiatur ad tempus ꝓpter moꝛtem carnis: non mo rietur in eternũ ꝓpter vitam ſpiritus ⁊ im moꝛtalitatẽ reſurrectiõis oc eſt quod ait. Et omnis qui viuit et cre moꝛietur in eternum. Credis hoc: Ait illi· vtiqʒ domie.Ego credidi:quia — — ———————————E—E—E—EEE tu es chriſtus filius dei:qui in hũc mundũ veniſti:. ñ ̊ credidiſti:? Ere „ — didi qᷣa tu es reſurrectio:credidi qᷣa tu es vita.Credidi:quia qui credit in te ⁊ ſi mo riatur viuet:et qui viuit et credit in te nõ morietur in eternũ.Et cuʒ hec dixiſſet — abijt et vocauit mariam ſororeʒ ſu — — — am ſilentio dicens Magiſtera 6: et vocat te:Aduertendũ eſt: quẽadn dum ſuppꝛeſſam vocem ſilentiũ nuncupa⸗ uit. Naʒ quomõ ſiluit que dixit:magiſter adeſt et vocat te? Aduertendũ etiã queʒ admodũ enãgeliſta non dixerit:vbi vł qñ vel quomõ mariã dominꝰ vocauerit: vt B in verbis marthe potius intelligeret᷑ nar⸗ ationis bꝛeuitate ſeruata. Illa vt audi uit: ſurgit cito et venit ãd eum. Tlo dũ em̃ venerat ieſus in caſtellũ: ſʒ erat adhucin illo loco:vbioccurre rat ei martha Judei igitur qui erat cum illa in domo et conſolobatur eam:cum vidiſſent mariam qᷣa cito ſurrexit et exiit:ſecuti ſunt eam di⸗ centes:quia vadit ad monumẽtuʒ vt ploret ibi.¶ Quare pertinuit hoc a euangeliſta narrare? Ut videamꝰ que oc caſio fecerit:vt plures ibi eſſent quado la zarus reſuſcitatus eſt. Putãtes eniʒ iudei ꝓpterea illam feſtinare vt doloꝛis ſui ſo⸗ laciũ lachꝛimis quereret: ſecuti ſunt eaʒ: vt tam grande miraculũ q̃driduãi moꝛtui reſurgẽtis teſtes plurios inueniret. Ma ria autẽ cuʒ veniſſet vbi ieſus erat videns eum cecidit ad pedes eius et dixit ei · Domie ſi fuiſſes hic:fra⸗ ter meus nõ eſſet moꝛtuug· Jeſus ergo vt vidit eam plorantẽ et iude — os qui cum illa erat plorantes: fre muit ſpuͦ et turbauit ſemetipm et dixit: bi poſuiſtis eũ: Meſcio qᷣd nobis inſinuauit fremẽedo ſpiritu et turbã edit in me:nõ no — — — — do ſeipᷣm. Quis em̃ eum poſſet niſi ſeip⸗ ſum ipe turbare. Itaq; frẽs mei:pꝛimo hic attendite poteſtatẽ:et ſic inqrite ſigniſica tionem. Turbaris tu nolens.turbatus eſt chꝛiſtus quia voluit.Eſuriuit ieſus: verũ eſt/ſed quia volut. Doꝛmiuit ieſus verũ ẽ ſʒ aꝛ voluit.Cõtriſtatus eſt ieſus:verũ eſt / ſeg quia voluit. Moꝛtu⸗ eſt ieſus ve⸗ rum eſt:ſed quia voluit. In illius poteſta te erat:ſic vel ſic affici vel non affici. Uer bum eni animam ſuſcepit et carnẽ:tocius hõinis ſibi coaptãs:in perſone vnitate na turam: Mam et anĩa apoſtoli vᷣbo illuſtra ta eſt. Anima petri vbo illuſtrata eſt Aia pauli/⁊ alioꝝ apoſtoloꝝ: ſctõꝛuʒ ꝓpheta rum verbo illuſtrate ſunt anie: ſed de nul la dictum eſt / verbũ caro factũ eſt: de nul la dictũ eſt:ego et pater vnũ ſumus.Ani⸗ ma et caro chꝛiſti cũ vᷣbo dei:vna perſona eſt / vnus chꝛiſtus eſt: ac per q̊ vbi ſumma poteſtas eſt/ſecundũ voluntãtis nutũ tra ctatur infirmitas.hoc eſt turbauit ſemet⸗ ipſuʒ: ¶ Dixi poteſtatẽ:attẽdite ſignifica tionem. Magn“ reus eſt/quẽ moꝛtis q̃dri duuʒz et illa ſigniſicat ſepultura:Quid eſt ergo quod turbat ſemetipᷣm chꝛiſtus? niſi väyt ſigniſicet tibi quomõ turbari tu debe⸗ as:cum tanta mole peccati grauaris ⁊ pꝛe meris?:? Attendiſti em̃ te:vidiſti te reũ:cõ⸗ putaſti tibi. Alud feci et peꝑcit mihi deꝰ: illud commiſſi et diſtulit me. Euangeliuʒ audiui:et contẽpſi. Baptiſatus ſum:⁊ ite rum ad eadẽ reuolutus ſum. Quod facio. quo eo:vnde euado? Quãdo iſta dicis:iã — Joh. j. D fremet chꝛiſtus:quia fides fremit. In vo⸗ ce frementis aparet ſpes reſurgentis:ſi ip ſa ſides eſt intus: ibi eſt chꝛiſtus fremens Si fides in nobis:chꝛiſtus in nobis. Quid eni aliò ait apoſtolꝰ habitare chꝛiſtũ per ſidem in coꝛdibus veſtris? Ergo fides tua de chꝛiſto:chꝛiſtus eſt in coꝛde tuo: inc eſt ilud qð doꝛmiebat in naui: et cũ peri⸗ clitarent᷑ diſcipuli:iam iĩminẽte naufragio acceſſerunt ad eũ:et excitauerũt eũ.Sur rexit chꝛiſtus: imꝑauit ventis et fluctibꝰ: intrant venti coꝛ tuum: vtiq; nauigas:vbi fluctus:turbant nauem. Qui ſunt ventię⸗ Audiſti conuiciũ iraſceris: conuiciũ ven⸗ Math. viij. æt facta eſt trãquillitas magna. Sic et tu· hanc vitam tanquꝗ pꝛocelloſuʒ et perica loſũ pelagus tranſis:intrant venti:mouẽt tus eſt:iracundia fluctꝰ eſt. Periclitaris: diſponis reſpõdere/ diſponis maledictuʒ pꝛo maledicto reddere:iã nauis ꝓpiquat naufragio.Excita chꝛiſtũ doꝛmiẽtẽ. Jo enĩ fluctuas et mala pꝛo malis reddere pᷣ⸗ paras:quia chꝛiſt doꝛmit in naui. In coꝛ de enĩ tuo ſomnꝰ chꝛiſti: obliuio ſidei.Nã ſi excitas chꝛiſtũ.ideſt:recolas fidẽ: quid tibi dicit tanq; vigilans chꝛiſtus in coꝛde tuo? Ego audiui:demoniuʒ habes:et pꝛo eis oꝛaui. Audit dominꝰ et patitur: audit ſeruus et indignatur. Sed vindicare vis Quid eni? Ego iam ſum vindicatus⸗: Cũ hec tibi loquitur ſides tua:quaſi imꝑatur ventis et fluctibus/et ſit tranquilitas ma gna. Quomodo ergo hoc ẽ excitare xpᷣm in naui/excitare fidem:ſic in coꝛde homis quem pꝛemit magna moles et conſuetu- do peccati/in coꝛde hominis tranſgreſſo⸗ ris etiam ſancti euãgelij ↄtemꝑtoꝛis ⁊ pe narum eternarũ. Fremat chꝛiſtus:in cre⸗ pet ſe homo: Audi adhuc. ¶ Fleuit chꝛi⸗ ſtus:fleat ſe homo.Quare eni fleuit chꝛi⸗ ſtus:niſi quia flere hominẽ docuit. Qua⸗ re fremuit et turbauit ſemetipſum/niſi qͥa ſidgdes hominis ſibi merito diſplicentis: fre mere quodãmodo debet in accuſatione maloꝛũ operũ:vt violẽtie penitẽdi cedat conſuetudo peccãdi? Et dixit:vbi po/ ſuiſtis eum: Sciſti quia moꝛtuus ſit: et vbi ſit ſepultus ignoꝛas? Et iſta ſigniſica⸗ tio eſt: quia ſic ꝑditũ hominẽ quaſi neſcit deus. Mon auſus ſum dicere neſcit. Quid eni ille neſcit? Sʒ quaſi neſcit. Vnde hoc pꝛobamus? Dominũ audi dicturũ in iudi cio. Non noui nos:diſcedite a me. Quid ẽ non noui vos? Non vos video ĩ luce mea Mõ vos video in illa iuſticia quam noui. Sic et hic tanq; neſciens talem peccatoꝛẽ dirvit: vbi poſuiſtis eü: Talis eſt vox dei ĩ paradiſo poſtea quã hõ peccauit. Adam tus eſtieſus. Dixerunt ergo iuc eſt amabat eum? MHon veni vocare iuſtos vbi es Hicunt ei :.Domie veni et vi⸗ dei Zl eſt vide? Miſſerere Uidet eni domĩus quãdo miſſeret᷑: vnde illi dicitur Vide humilitatẽ meam et laboꝛẽ mecum: et dimitte oĩa peccata mea.Et lacrima⸗/ a⸗3 — Ecce quomodo amabat eum.Quid ſed peccatoꝛes in penitẽtiꝗ: Quidã au tem dixerũt ex ipſis. Non poterat Tract. XLIIX te:ſi diſponis reuiuiſcere. audis: ſed propter po cumſtat dixi vt cregat 2 — »„ — * . 4 . . .——' . — . . 4 * 2 . 1 ℳ — — . – hic qui aperuit occulos ceci facere vt et hic non moreretur? Qui noluit facere vt non moreretur: plus eſt quod fa cturus eſt vt moꝛtuus ſuſcitetur.⸗ eſne autem rurſus fremeſin ſemetipſo: venit ad monumentu. Fremer et in B e. Omni hõini di⸗ citur qui pꝛemitur peſſima conſuetudine Venit ad moumentũ. Ergt autem ſpe lunca: et lapis ſuppoſitus erat ei. =ro xrrir. Moꝛtuus ſub lapidereus ſub lege Scitis Exo. xxxij. enim quia lex que data eſt iudeis:in lapi⸗ de ſcripta eſt. Oẽs autẽ rei:ſub lege ſũt: bene viuentes in lege ſunt. Juſto lex poſt ta non eſt. Quid eſt ergo lapidẽ remoue⸗ j. Thi:je re? Gratiã pꝛedicate. Apoſtolꝰ enĩ paulꝰ miniſtrũ ſe dicit noui teſtamẽti: non litte⸗ ra ſed ſpiritu. Mam littera inquit occidit: ij.Coꝛ.iij. ſ Hiinte utez viniffeat. Littera inquit oc cidens:quaſi lapis eſt premẽs. Remo⸗/ — ey. remouete g1005 Textusha⸗ 5R dus:gratiã pꝛedicate.Si enĩ data eſſet lex bantr lant⸗ que poſſit viuiſicare:omnino ex lege eſſet iuſticia: ſed concluſit omnia ſcriptura ſub dem. peccato: vt ꝓmiſſio ex ſide ieſu chꝛiſti da⸗ Bal. iij. retur credentibꝰ.Ergo remouete lapideʒ. Dicit ei ſoror eiꝰ qui mor tuus ſuerat.Domie iam fetet:q̃dri duanus enim ẽ. Dicit ei ieſus.Nõ ne dixi tibi:quia ſi credideris vide bis gloriam dei: Quid eſt videbiſ glo riam dei? Quia ⁊ putentẽ:et quadridua⸗ uum reſuſcitat.Omnes enĩ peccauerũt:⁊ egent gloꝛia dei.Et vbi habũdauit pecca tum ſuphabundauit et gratia. Tulerũt Rho · il· go lapiden. Jeſus tẽ ele ſurſum occulis dixit. Dater grati- as ago tibi: quoniam audiſti me- Ego autem ſciebã quia ſemper me S ulu quicir ti.· Hec cum dixiſſet:voce magna clamauit.Fremuit/lacrimatꝰẽ/vocẽ ma gna clamauit.Quam difficile ſurgit:queʒ moles male conſuetudinis pꝛemit: Sʒ tñ ſurgit: occulta gratia intuſ viuificatur:ſur git poſt vocem magnam. Quid eſt factũ? Voce magna clamauit.Lꝗʒare vẽi fo⸗ ras et ſtati prodijt qui fuerat mor tuꝰ ligatus manꝰ ⁊ pedes inſtitis hep =☛ = = gbi 4—0 — =— — i mun moꝛtui. Pꝛoceſſit et adhuc ligatus eſt: ad ldi vdvjiiuc inuolutꝰ: tñ iam foꝛas ꝓceſſit. Quid ſigniſicat: Quãdo contẽpnis:moꝛtuus ia ces.Et ſi tãta quãta dixi contẽ pnis:ſepul ſpe tus iaces.Quãdo cõſiteris:ꝓcedis: Quid e Ero eſt enĩ ꝓcedere:niſi ab occultis velð exe⸗ ns undo te manifeſtare? Sʒ vt cõſitearis:deꝰ n facit magna voce clamando:ideſt. magna 1: gratia vocando. Ideo cũ pꝛoceſſiſſet moꝛ N tuus adhuc ligatus confitẽs et adhuc reꝰ: Thift vt ſoluerentur peccata eius:miniſtris hoc le dixit dominus: ſoluite illũ:et ſini⸗ HWH te abire? Quid ẽ ſoluite et ſinite abire⸗ iniſlai⸗ Mat. xvj. Que ſolueritiſ ĩ tra ſoluta ert ĩ celo Mlti to Tvj. ergo er iudeis qͥ venerat ad maria , Lemnen ⁊ viderũt que fecit ieſus:credider̃t be Ath in eum. Quiqaʒ autẽ ex ipſis abie ſr olirin runt ad phariſeos: et dixeruũt eis qᷓ r den. fecit ieſus. Mon omnes ex iudeis qᷣ con KAiij. uenerant ad maniã:crediderũt:ſed tamen dg⸗ mulcxi. Quidã vero ex eis:ſiue ex iudeis qꝗᷣ iſe cõuenerãt:ſiue ex eis qui crediderãt:abie nor runt ad phariſcos et dixerũt eis que fecit G ileelſus:ſiue annũciãdo vt ⁊ ipſi crederẽt:ſi⸗ 1 uee potius pꝛodendo vt ſeuirent. Sed quo e modolibet et a quibuſlibet: ad phariſe⸗ ſ WM os iſta perlata ſunr. (volſegerut pon tmtfiiſices ęt phariſei conciliũ: et dice⸗ 1 hboꝛaliit. Muid facimus? tiec tamẽ dice a gwi⸗ bant credamus. Plus em̃ perditi homies at Noc⸗ cogitabant quomõ nocerent vt perderent G6 quaã quomõ ſibi cõſulerent ne perirẽt. Et n⸗ tamẽ timebãt.et quaſi conſulebant. Dice . bant em̃.Quid facemus: Quia hic ho ⸗ mo mlta ſigna facit. Si dimittim⸗ iar eum ſic: omnes credent in eum: et u⸗ yenient romani: et tollent noſtruʒ ocum et gentem. Zempoꝛalia perde⸗ 1 re timuerũt᷑:et vitam eternã non cogitaue n runt:ac ſic vtrũq; amiſerunt.Nam et rõa⸗ le ni poſt domini paſſionẽ et gloꝛificationeʒ n⸗ tulerunt eis et locũ et gẽntẽ expugnãdo ſar Aat:viij. et tranſferẽdo:. Et illud eos ſequit᷑ quod ai⸗ alibi dictũ eſt. Filij autẽ regni huius ibũt fo⸗ in tenebꝛas exterioꝛes.Hhoc autẽ timue nor runt:ne ſi omnes in chꝛiſtũ crederent ne⸗ ns mo remaneret qui aduerſus romanos/ci⸗ . et facies illius ſudario erat ligata. Quomõ ꝓceſſit ligatis pedibꝰ mirris: ⁊ non miraris quia ſurrexit quadriduanꝰ ? In vtroq; potentia domini erat:nõ vires ** 1. Act. X LIX . —.— , — — uitatem dei templũ q; defenderet: quoni⸗ am contra ipſum templũ ⁊ contra ſi uas pꝗ ternas leges/doctrinam cheiſti eſſe ſentie . . . . bant. Unꝰ autem ex ipſis caiphas: cum eſſet pontifex anni illius: dir⸗ it eis Uos neſcitis quicq; nec cogi tatis:quia expedit uobis vtvnuę moriatur homo pro populo: ⁊ nõ tota gens pereat. Hoc autema ſe metipſo non dixit:ſed cũ eſſet pon tifer anni illiꝰ prophetauit. ic do⸗ cemur:etiã homies malos pꝓphetie ſpiri⸗ tu futura pꝛcdicere. Quod tame euange⸗ liſta diuino tribuit ſacramẽto: quia ponti fex fuit id eſt ſumus ſacerdos. Poteſt au tem mouere quomõ dicatur pontifex an⸗ ni illius: cum deus vnũ conſtituerit ſum⸗ mum ſacerdotẽ: cui moꝛtuo vnus ſuccede ret. Sed intelligendũ eſt/per ambitiones et contentiões inter iudeos poſtea conſti tutum vt plures eſſent:et per annos ſingu los vicibꝰ miniſtrarent. Mã et de zacharia hoc dicitur: Factũ eſt aũt cum ſacerdotõ fungeretur ʒacharias in oꝛdine vicis ſue ante deum: ſecundũ conſuetudinẽ ſacer⸗ docij ſoꝛte exijt vt incenſum poneret: in⸗ greſſus in templũ domini hĩc aparet plu res eos fuiſſe: et vices ſuas hahuiſſe. Naʒ incenſum nõ licebat ponere niſi ſummo ſa cerdoti:et foꝛte etiã vnũ annuʒ plures ad miniſtrabant: quibꝰ alio anno alij ſuccede bat: ex quibꝰ ſoꝛte exibat quis vt incen⸗ ſum poneret. Quid eſt ergo quod pꝛophe tauit caiphas: quig ieſus moriturus erat y aalte⸗ Et non tant e⸗ te: ſed vt filios dei qui erant diſꝑ⸗ ſi congregaret in vnum.Hoc euãge⸗ liſta addidit: Nam caiphas de ſola gente iudeoꝝ pꝛophetauit:ĩ qua erant oues de quibus ait ipſe dominꝰ: non ſum miſſus: niſi ad oues que perierũt domꝰ iſrael. Sʒ nouerat euãgeliſta eſſe alias oues que nõ . Luce. j. . Mat. xv⸗ erãt de hoc ouili/ quas opoꝛtebat adduci Joh.x: vt eſſet vnũ ouile et vnus paſtoꝛ.hec au tem ſecundũ pꝛedeſtinationẽ dicta ſunt. Mã neq; oues eiꝰ:nec filij dei adhuc erãt: qͥ nec dũ crediderãt . Ab illo ergo die 5 gitauerut vt nergceeniet. Je ng erge ergo iam non in palam ambu labat apud iudeos:ſe abijt in re⸗ gionem iuxta deſertũ in ciuitatem que dicitur effrem: ęt ibi moꝛaba⸗/ tur cum diſcipulis ſuis. Hõ quia po tentia eius defecerat:in quavtiq; ſi vellet er palam iudeis conu erſaretur et nihil ei facerent:ſed in hominis infirmitate viuen di exemplũ diſcipulis mõſtrabat: Ja quo apwaret non eſſe peccatum: ſi fideles eius qui ſunt membꝛa eius/oculis perſequenti um ſe ſubtraherẽt: et furoꝛẽ ſceleratoꝛum latendo potius deuitarent:quã ſe offeren do magis accẽderent: BVBW ¶ Explicit tractatꝰ quadrageſlimus nonꝰ . Incipit tractatꝰ qnqgeſun Ab eo quod ait. Proximũ erat pa ſca iudeoꝛum. vſq; ad id quod ait. mũülti propter illum abibat etqe⸗ Ddebat in ie ſum. . Eſternã lectio nem ſancti euangelij de qua lo MI Ecuti ſumus quod domin de⸗ Dit:hodierna ſequitur:de qua locuturi ſu mus quod dominꝰ dabit. Quedã in ſcrip turis tam manifeſta ſunt: vt potius audi⸗ toꝛem quã expoſitoꝛeʒ deſiderent. In eis nos im noꝛari non opoꝛtet: vt neceſſarijs in quibus immo ꝛandũ eſt.tempus ſuffici⸗ at. deorum. Bllij diẽ feſtũ /iudei cruẽtũ! ere dñi ſanguie voluerũt. Illo die feſto occiſus ẽ agnꝰ:qͥ nobis eũdẽ diẽ feſtũ ſuo ſanguine conſecrauit. Conſiliũ erat inter iudeos de occidendo ieſu. Ille qui de ce⸗ lo venerat pati:ꝓpiquarevoluit loco ber ſionis:qͥa iminebat hoꝛa paſſionis:Aſce⸗ derunt ergo muſt iheroſolima. de regione ante paſca: vt ſanctifi ſei H os. Hoc faciebant iudei ſecundum pꝛeceptũ domini per ſanctũ moyſen in le⸗ ge mandatũ: vt die feſto quo paſca erat/ omnes vndiq; conuenirẽt: et illius diei ce lebꝛatione ſanctificarent᷑. Sed illa celebꝛa tio/vmbꝛa erat futuri. Quid eſt vmbꝛa fu turi? Pꝛophetia chꝛiſti vẽturi: pꝛophetia pꝛo nobis illa die paſſuri:vt tranſiret vm⸗ bꝛa/et lux veniret:vt tranſiret ſigniſicatio Droximum WD 5 — et veritas teneretur. abebant ergo iusi paſca in vmbꝛa:nos in luce.Quid enĩ opꝰ erat vt dominus eis pꝛeciperet per ipſum feſtum diem ouem occidere: niſi quia ille erat de q̊ͥ ꝓphetatũ eſt: ſicut ouis ad imo landũ ductus eſt? Sanguie occiſi pecoꝛis Eſaic.liij. iudeoꝛũ poſtes ſignati ſunt. Sanguĩe chꝛi Exo:xij. ſti frötes noſtre ſignantur: et illa ſignatio ꝗ̊ erat ſigniſicatio data eſt ab omĩbꝰ ſigna tis extermiatoꝛem ꝓhibere.Signũ chꝛiſti a nobis repellit exterminatoꝛẽ: ſi coꝛ nrjm recipiat ſaluatoꝛẽ.Quare hoc dixi? Quia multi poſtes habent ſignatos: et iutus nõ maner hahitatoꝛ. Agitatoꝛes facile habẽt in fronte ſignũ chꝛiſti:et coꝛde non recipi⸗ unt verbũ chꝛiſti. Ideo dixi fratres quod repeto:ſignũ chꝛiſti a nobis repellit exter minatoꝛẽ: ſi coꝛ noſtrũ habeat chꝛiſtũ ha⸗ bitatoꝛẽ.hec dixi:ne quis foꝛte cogitaret quid ſibi vellent iſta feſta iudeoꝝ. Venit ergo ieſus tanq; ad victimam:vt verũ pa⸗ ſca nos haberemus:cum eius paſſionẽ tã⸗ quã ouis ĩmolationẽ celebꝛaremꝰ. Que rebant ergo ieſuʒ:ſed male.Beati em̃ qui querũt ieſum:ſed bene.Illi querebãt ieſum vt nec ipſi haberẽt eum.nec nos:ſʒ ab ipſis abſcedentẽ ſuſcepimus nos. Re⸗ pꝛehẽdũtur qui querũt: laudant᷑ qui que runt. Animus em̃ querentis aut laudeʒ in uenit:aut damnationẽ.habes em̃ et ĩpſal mis.Confundant᷑ et reuereantur:qui que runt animã meã. Iſti ſũt qui male qrebãt Alio aũt loco dicit. Perijt fuga a me: ⁊ ñ Põ.cxl.i eſt qui requirat animã meam: Culpantur qui querebant: culpãtur qui nõ querebãt Ergo queramus chꝛiſtum vt habeamus: queramuſ vt teneamus.ſed vt non occida mus. Nam et illi non ideo querebat vt te nerent: ſed vt cito non haberent. ¶ Que⸗ rebant ergo: et loquebantur inter ſe: Quid putatiſ:quia nõ venit ad di em feſtum: Dederunt auteʒ põtifi ces et phariſei mandatum:vᷣt ſi qs cognouerit vbi ſit idicet vt appre/ hendant eum. MHos indicemꝰ modo iu deis vbi ſit chꝛiſtus:vtinã velint audire ⁊ awꝛehendere. Quicũq; ſunt ex ſemine il⸗ loꝛum qui dederant mandatum:vt indiua· rent eis vbi eſſet chꝛiſtuſ:veniant ergo ad eccleſiam/audiant vbi ſit chꝛiſtus:et apxꝛe hendant eum. A nobis audiant:et ex eus Põ. xxxix 1 di un le mo⸗ wis Eſtr h Srog ntio ſgn Nſti In noᷣ dit dl⸗ y t enit ⸗ 13 le gelio audiant. Occiſ us eſt a parẽtibus eo rum:ſepultꝰ eſt: reſurrexit:a diſcipulis ag nitus:ante oculos eoꝛuʒ aſcendit in celũ: ibi ſedet ad dexteram patris. Qui iudica⸗ tus eſt:venturus eſt iudex. Audiant et te neant. Reſpondet.Quem tenebo: Abſen tem? Quomõ in celũ manũ mittam:vt ibi ſedentem teneam? Fidem mitte:et tenui⸗ ſti. Parentes tui tenuerunt carne:tu tene coꝛde:quoniã chꝛiſtꝰ abſens etiã pꝛeſens eſt. Miſi pꝛeſens eſſet: a nobis ipſis teneri u Math. xxij. non poſſet.Sed quoniã verũ eſt quod ait ecce ego vobiſcũ ſum vſq; ad cõſumatio⸗ d . nem ſeculi. Et abijt /et hic eſt:et redijt/et nos non deſeriut. Coꝛpꝰ enĩ ſuum intulit celo: maieſtatẽ non abſtulit mundo ¶ Je ſus ergo ante ſex dies paſce: venit bethania: vbi fuerat laʒarus mor⸗ tuus quem ſuſcitauit ieſus. Fece/ rũt autẽ ei ibi cena: et martha mini ſtrabat. Lazarus vero vnꝰ erat ex Diſcumbentibus. me putarent homi⸗ nęæs fantaſma eſſe factum quia moꝛtuus reſurrexit:vnus erat ex recumbentibꝰ.vi⸗ uebat:loquebatur:epulabat᷑:veritas oſtẽ debatur:inſidelitas iudeoꝝ confundeba⸗ tur. Diſcumbebat ergo ieſus cum laʒaro ⁊ nus impleta eſt ex odore vngueti ai moerems Wend ogotes e Sütiens n lum:et eundem bonũ odoꝛem alijs ad vi⸗ tam dixit:alijs ad moꝛteʒ. Felices qui bo ceteris.aliniſtrabat martha vna ex ſoro⸗ ribꝰ laʒari:maria vero altera ſoꝛoꝛ laʒa rnri: cccepit libraʒ vnguenti nardi pi ſtici precioſi ⁊ ynxit pedeſieſu ⁊ ex terſit capillis ſuis pedes eiꝰ: ⁊ do Facrum audiuimus:miſteriũ requramꝰ. Quecũq; anima ſidelis vis eſſe cũ maria: vngue pedes domini pꝛecioſo vnguento: Vnguentum illud iuſticia fuit:ideo libꝛa fuit Erat aũt vnguẽtũ nardi piſtici pᷣcioſi QAuod ait piſtici: locũ aliquẽ credere de bemus vnde hoc crat vngueutũ pꝛecioſũ Nec tamẽ hoc vacat:⁊ ſacramẽto optime conſonat Piſtis grece:ſides dicitur. Que⸗ rebas operari iuſticiã. Juſtus ex ſide vi⸗ uit. Vngue pedes ieſu bene viuẽdo: dñi nica ſectare veſtigia:capillis terge. Si ha bes ſuperflua da pauperibꝰ:et domini pe⸗ des terſiſti Capilli eni ſuꝑflua coꝛpoꝛiſ vi dentur Habes quod agas deſupfluis tuis LTibi ſuꝑflua ſunt: ſed dõini pedibꝰ neceſ ſe aria ſunt.Foꝛte in terra domini pedes in digent. De quibus enĩ niſi de membꝛis ſu is in fine dicturus eſt. Cũ vni ex minimis meis feciſtis mihi feciſtis? Sꝑflua veſtra impediſtis:ſed pedibꝰ meis obſecuti eſtis Domus autem impleta eſt odoꝛe: mundꝰ⸗ impletꝰ eſt fama bona. Nam odoꝛ bonus fama bona eſt.QAui male viuũt et chꝛſtiãi vocantur:iniuriam chꝛiſto faciunt:de qua libus dictũ eſt: quod per eos nomẽ domi⸗ ni blaſphẽatur Si per tales nomẽ dei blaſ phemat᷑:per bonos nomẽ dñi laudat᷑. Au di apoſtolũ:Chꝛiſti bonus odoꝛ ſumus in inquit in omni loco.Dicitur et in canticis canticoꝛum:Oleum effuſum nomen tuuz: Ad apoſtolũ reuoca intentionẽ. Chꝛiſti ĩ quit bonus odoꝛ ſumus in omni loco: ⁊ in his qui ſalui fiũt/ et in his qui pereũt.Ali is ſumꝰ odoꝛ vite ĩ vitã:alis odoꝛ moꝛtis in moꝛtem.Et ad hec quis idoneus? Oca ſionem nobis pꝛebet ꝑꝛeſens lectio ſancti euangelij de odoꝛe iſto ita loqui/ vt et a nobis ſufficienter dicatur:et a vobis dili⸗ genter audiatur:apoſtolo ipſo ita dicẽte. Et ad hec quis idoneus? Ergo vt ide nos conemur loquiinunquid idonei ſumꝰ:aut vos audire hec idonei eſtis? hhec audire vos quidẽ idonei eſtis:nos quidẽ ſdonei non ſumus. ſed idoneus eſt ille qui ꝑ nos dignetur dicere: quod vobis pꝛoſit audi⸗ re EScce apoſtolus bonus odoꝛ eſt ſicut dicit ipſe:ſed ipſe odoꝛ:alijs eſt odoꝛ vite: in vitam:alijs autẽ odoꝛ mortis in moꝛtẽ tamen bonꝰ odoꝛ Hunqd enĩ ait:alüs ſu mus bonus odoꝛ ad vitã: alis malꝰ odoꝛ e dixit nõ ma no odoꝛe viuunt. Quid autẽ infelicius il⸗ lis qui bono odoꝛe moꝛiuntur? Et quis ẽ ait aliquis quẽ bonus odoꝛ occidit? hoc eſt quod ait apoſtolus.Et ad hec qᷣs ido⸗ ueus? Quomõ ea facit deus miris modis vt bono odoꝛe/ et boni viuant:⁊ mali mo riantur:quomõ ſit: quantũ dominꝰ inſpi⸗ rare dignatur oſtendã. Naʒ foꝛtaſſe ibi la ter altioꝛ intellectus.qui a me non poteſt penetran.Tamẽ quouſq; penetrare pote ro/ vobis non debet denegari Paulũ apo ſtolum bene agentẽ/bene viuentẽ / iuſtici⸗ am verbo pꝛedicantẽ/ opere demonſtran⸗ tem/doctoꝛem mirabilẽ/ſidelem diſpenſa t iij . —– » E AX. 9. XII Aath. xxv? ij. Coꝛ. ij. Canticoꝝ.j·. 2 2 . . . 7 N 8 „ . . . . . „* * D hoc vnguentum non venit trecen Actu — toꝛem:fama vſqueq̃q; diſſeminabat: qui⸗ dam diligebant:quidã inuidebant.Mã ip ſe quodã loco ait de quibuſdaʒ: quod nõ caſte ſed per inuidiã chꝛiſtũ annũciarent: exiſtimantes inquit tribulationẽ ſuſcita⸗ re vinculis meis. Sed quid ait? Siue oc⸗ caſione ſiue veritate chꝛiſtus annuncietur Annuncient qui me amant:annunciẽt qui mihi inuident. Illi bono odoꝛe viuunt:et illi bono odoꝛe moꝛiuntur. Tamẽ vtriſqᷓ; pꝛedicantibꝰ nomen chꝛiſti annnciet᷑:odo re optimo mundus impleatur. Amaſti be⸗ ne agentem:vixiſti bono odoꝛe. Inuidiſti bene agenti:moꝛtuus es bono odoꝛe. NMũ quid quia mon voluiſti:ideo odoꝛe; illũ malum eſſe feciſti. Holi inuidere: et nõ oc cidet te bonus odoꝛ. Deniq; audi ⁊ hic ex vnguento iſto quomõ alijs erat odoꝛ bo⸗ nus in vitam.alijs odoꝛ bonus in moꝛteʒ. Poſtea quaʒ hoc fecit religioſa maria ad domini obſequium: continuo vnus ex Dicipuliſ eius iudas ſcariotis qui eum erat traditurus dixit uare tis denariis et datum eſt egenis: Ve tibi miſer:bonꝰ odoꝛ occidit te.Qua re em̃ hoc oixerit:euangeliſta ſanctꝰaꝑuit Putaremus autẽ et nos ſi mens ipſius no bis per euangeliũ non pꝛoderetur: pauꝑ⸗ um cura hoc illũ dicere potuiſſe. Mon ita eſt Sed quid: Audi teſtem veracẽ. Dixit auteʒ hoc:non quia de egenis pti- mebat ad illum:ſed quia fur erat ? loculos habens . Et ea que mitte⸗ bantur portahat. Poꝛtabat: an expoꝛ tabat: Sẽd miniſterio poꝛtabat:furto ex⸗ poꝛtabat. Ecce audite quia iudas iſte nõ tunc peruerſus factus eſt: quãdo a iudeis coꝛruptus dominũ tradidit. Pleriq; eniʒ incurioſi euangelij/exiſtimãt tunc periſſe iudam:quãdo accepit a iudeis peccumiaaz vt dominũ traderet.Mõ tunc perijt. Jam fur erat/et dominũ perditus ſequebatur: quia nõ coꝛde ſed coꝛpoꝛe dominũ ſeque batur. Duodenanũ numerũ apoſtoloꝛum implebat:apoſtolicã beatitudinẽ non ha⸗ bebat. Ad imagineʒ fuerat duodecimus. Quo iuda decidenie et mathia ſucceden⸗ ſ.j. te:et ſuppleta eſt apoſtolica veritas:et nu meri permanſit integritas.Quid ergo vo mei admonere eccleſiã ſuam: quãdo vnũ La. XII luit dominus noſter ieſus chꝛiſtus fratres ij. q. iüij. qd & perditum inter duodeci habere voluit:ni⸗ ſi vt malos tolleremus: ne coꝛpꝰ chꝛiſti di uidamus: Ecce inter ſanctos eſt iudas:ec ce fur eſt iudas.Et ne contempnas:fur ſa⸗ crilegus:non qualiſcũq; fur. Fur loculoꝝ: ſʒ dominicoꝛũ:loculoꝝ/ſed ſacroꝛũ Si cri⸗ mina diſcernunt᷑ in foꝛo/qualiſcumq; fur⸗ ti: et peculatꝰ: Peeulatꝰ em̃ dicitur furtũ de re publica:⁊ non ſic iudicatur furtũ rei pꝛiuate quomõ publice: quanto vehemẽ⸗ tius iudicandus eſt fur ſacrilegus qui au ſus fuerit vndecumq; tollere: hoc eſt et de eccleſia tollere. Qui aliquid de ecce⸗ ſia furatur:iude perdito comparatur. Ta⸗ lis erat iſte iudas:et tamẽ cum ſanctis di⸗ ſcipulis vndecim intrabat ⁊ exibat.Ad ip ſam dominicam cenam pariter acceſſit:cõ uerſari cum eis potuit:eos inquinare non potuit. De vno pane et petrus ⁊ iudas ac cepit:et tamẽ que pars ſideli cum infide⸗ le? Petrus enĩ accepit ad vitam:iudaſ ad — — — — MNN — — = - — =S = = — — S=— = = — = ——— — — — — moꝛtem. Quomõ em̃ ille odoꝛ bonus: ſic ille cibus bonus. Sicut ergo odoꝛ bonus/ ita et cibus bonuſ:bonos viuiſicat:malos moꝛtiſicat. Qui eni mauducauerit indig⸗ ne:iudiciũ ſibi manducat et bibit. Judici⸗ um ſibi:non tibi. Si iudiciuʒ ſibi non tibi: lcta malum bonus:vt veniaſ gaprem ia onoꝛum: ne mittaris in penaʒ maloꝝ.Ex xij.q.j. exæ. emplum domini accipe conuerſantiſ in ter xij. a.j. exx. ra.Quare habuit loculos cui angeli mini⸗ ſtrauerũt:niſi quia eccleſia ipſius loculos ſuos habitura erat:? Quare fureʒ admiſit: niſi vt eiꝰ eccłia fures paciẽter toleret.Sʒ ille qui conſueuerat de loculis peccuniaʒ tollere: nõ dubitauit accepta peccunia ip ſum dominũ vendere. Videamꝰ quid ad iſta dominus reſpondeat. Videte fratres Non illi aitlpꝛopt furta tua dicis iſta. Fu rem nouerat:et pꝛodere nolebat:ſed poti us tolerabat: et ad perferendos malos in eccleſia nobis exemplũ pacientie demon⸗ ſtrabat. Dirit ergo ei ieſus · Si⸗ ne illam: vt in diem ſepulture mee E ſeruet illud. Moꝛiturũ ſe denunciauir. Sed quid eſt quod ſequitur:pauperes enim ſemper habebitcis vobiſcuz — me autem non ſemper habebitis⸗ j.Coꝛ.xi. — — — ☛ fes iſei ni ni⸗ li gee ſ⸗ lon: a⸗ fur⸗ uni iei ni⸗ “ Math. xvj. ⸗ A⸗ ip xxiiij. q. · õS Quodcũq;: ſon ac le⸗ ld nSH na⸗ i 1 i. j. niai et ⸗ o ſe ₰ nu; ip dad mes ,F ſponi in / ee? nif. tes z Loip. Luce. xxiij. Intelligimus quid eſt: pauperes ſemꝑ habebitis. Quod dixit: verũ eſt. Quan⸗ Ddo eccleſia ſine pauperibus? Me auteʒ non ſemp habebitis:qͥd ſibi vult: Quo⸗ — mogo intelligendũ eſt: me autẽ nõ ſem⸗ per habebitis:? Molite expaueſcere:iuð dictum eſt. Quare ergo non dixit:habe dis ſed habebitis? Quia nõ vnus eſt iu das. Judas malus coꝛpus maloꝛũ ſigni ficat:quomõ petrus coꝛpus bonoꝛũ:coꝛ pus eccleſie: immo coꝛpus eccleſie ſed ĩ bonis. Nam ſi in petro non eſſet eccleſie ſacramentũ:non ei diceret dominꝰ.Ti⸗ bi dabo claues regni celoꝛũ. Quecũq; ſolueris in terra:ſoluta erunt et in celo: et quecũq; ligaueriſ in terra ligata erũt et in celo. Si hoc petro tantũ dictuʒ eſt non facit hoc eccleſia.Si auteʒ et in ec⸗ cleſia fit:vt que in terra ligantur in celo ligentur:et que ſoluũtur in terra/ſoluã⸗ tur in celo/quia cũ exconmunicat eccle ſia:in celo ligatur excõmunicatus: cum reconciliatur ab eccleſia:ĩ celo ſoluitur reconciliatuſ:Si hoc ergo in eccleſia fit: petrus quando claues accepit eccleſiaʒ ſanctam ſanctificauit.Si in petri perſo⸗ na ſignificati ſunt in eccleſia boni:in iu⸗ de perſona ſignificati ſunt ĩ eccleſia ma⸗ li. Ipſis dictũ eſt. Me autẽ non ſemper habebitis. Quid eſt enĩ nõ ſemꝑ: et qͥd eſt ſemper? Si bonus es:ſi ad coꝛpꝰ xpᷣi pertines quod ſignificat petrus: habes chꝛiſtum et in pꝛeſenti: et in futuro. In pꝛeſenti per fidẽ:in pᷣſenti per ſignũ xpᷣi in pꝛeſenti per baptiſmatis ſacramentũ in pꝛeſenti per altaris cibũ et potũ. hha bes chꝛiſtũ in pꝛeſenti: ſed habebis ſem per:quia cum hinc exieris/ad illũ veni⸗ es qui dixit latroni.Hodie mecuʒ eris i paradiſo. Si aũt male verſaris:videris habere in pꝛeſenti chꝛiſtũ:quia intraſ ec cleſiaʒ:ſignas te ſigno chꝛiſti.baptiſaris baptiſmo chꝛiſti: miſces te mẽbꝛis chꝛi⸗ ſti:accediſ ad altare chꝛiſti:in pꝛeſẽti ha bes chꝛiſtũ:ſed male viuendo non ſem⸗ per habebis Poteſt et ſic itelligi. Pau peres ſemper habebitis vobiſcũ: me au tem non ſemꝑ habebitis.Accipiãt ⁊ hoc boni: ſed nõ ſint ſolliciti. Loquebatur enim de pꝛeſentia coꝛpoꝛis ſui.Nã ſecũ — LTLa. XII — dum maieſtatẽ ſuaʒ: ſecundũ pꝛouiden tiam: ſecumdũ mineffabiłẽ et inuiſibilem gratis impletur quod ab eo dictũ eſt. ec ce ego vobiſcuʒ ſum omnibꝰ diebꝰ: vſq; ad cõſumationẽ ſeculi:Secundũ carneʒ vero quã verbum aſſumpſit: ſecundum id quod de virgie natꝰẽ : ſecundũ id qð à iudeis compꝛehenſus eſt: quod ligno coõſixus: quod de cruce depoſitus:qͥd li teis inuolutus:quod in ſepulchꝛo cõdi⸗ tus: quod in reſurrectione manifeſtatꝰ: nonſſemper habebitis me vobiſcũ Qua re:? Quoniã cõuerſatus eſt ſecundũ coꝛ poꝛis pꝛeſentiã quadraginta diebꝰ cum diſcipulis ſuis:et eis deducẽtibus:vidẽ do non ſequendo aſcendit in celũ:et nõ eſt hic. Ibi eni ſedet ad dexterã patris: et hic eſt. Non enĩ receſſit pꝛeſentia ma ieſtatis. Aliter: Secundũ pꝛeſentiaʒ ma ieſtatis ſemper habemus chꝛiſtũ:ſecun⸗ dum pꝛeſentiã carnis:recte dictũ eſt di⸗ ſcipulis: me autẽ non ſemper habebitis Hhabuit eni illũ eccleſia ſecundũ pꝛeſen tiam carnis paucis diebꝰ Modo ſide te net: oculis non videt.Ergo ſi ita dictũ ẽ me aũt non ſemper habebitis:queſtio ſi cut arbitroꝛ iã nulla eſt: que duobꝰ mo dis ſoluta eſt. Cetera que pauca rema- nent audiamus. Cognouit ergo ml ta turba ex iudeis quia illic eſt:et venerunt non ꝓpter ieſum tan⸗ ſed vt laʒarum viderent quẽ ſu/ ſcitauit ieſus a mortuiſ:Curioſitas eos adduxit:non charitas. Venerunt ⁊ viderunt:audite mirabile conſiliũ vani tatis: Viſo laʒaro reſuſcitato:quia tan⸗ tum miraculũ domini tanta erat euiden tia diffamatũ:tanta mãifeſtatiõe decla factum eſt vel negare:q uod inuenerunt videte Cogitauerũt autẽ pricipes ſacerdotũ vt ⁊ laʒarũ interficerẽt quia multi ꝓpter illũ a ex iudeis:et credebant in ieſum: ſtulta cogitatio:et ceca ſeuicia Hominꝰ⸗ chꝛiſtus qui ſuſcitare potuit moꝛtuum: non poſſit occiſum? Quando laʒaro ife rebatis necem:nunquid auferebatis do t iiij Aat. xxvii Actuũ.j. ratum:vt nõ poſſint vel occultare quccd Zoh. Tract. LI mino poteſtatem? Si aliud vobis vide⸗ tur moꝛtuus:aliud occiſus:ecce dominꝰ vtrumq; fecit: et lazarum moꝛtuum:⁊ ſe⸗ ipſum ſuſcitauit occiſum. ſunus. Incipit tractatus quiqua gGunngpryn Deco duo ait. n craſtinum auteʒ turba multa quevenerat ad diem feſtum cum audiſſent quia venit ieſus ihero ſolimam:acceperunt ramos pal- ——1B—— marum et proceſſerunt obuia ei et damabant: Oſanna benedic⸗ tus qui venit in nomine domim rer ifrael. Uſq; ad id quod ait. BSi quis mihi mini ſtrauerit ho⸗ noritficabit illum pater meus· dominuſ quadriduanũ ppentibus iudeis: et ali⸗ is eoꝛum videndo cre⸗ dentibus: alijs inuidendo pereuntibus pꝛopter odoꝛem bonum qui eſt alijs ad ſcubuit in domo cuz recumbente lazaro Erplicit tractatus quinquage mnoꝛtuũ reſuſcitauit:ſtu vitam alijs ad moꝛtem: poſtea quam di CTa. XII qui fuerat moꝛtuus reſuſcitatꝰ: poſt vn guentum difuſum ſuper pedes eius: vn de domus odoꝛe ĩpleta eſt:poſtea quaʒ vanaʒ ſeuitiam et ſtultiſſimum et demẽ tiſſimũ ſcelꝰ/iudei etiã de occidendo la ʒaro coꝛde perdito conceperunt:de qui bus omnibus vt potuimus quod domi⸗ nus dedit ſuperioꝛibus ſermonibus lo⸗ cuti ſumus: nunc intẽdat caritas veſtra ante dommi paſſionem quantus fructꝰ apparuerit pꝛedicãtionis eius: et quan⸗ tus grex ouium ex his que perierant do mus iſrael/voceʒ paſtoꝛis audierit.Sic enim loquitur euangelium: quod mo⸗ do cum recitaretur audiſtis.¶ In cra ſtinum autẽ turba multa que ve⸗ nerat ad diem feſtun ndiſ⸗ ſent quia vẽit ieſus iheroſolimã — —–— —— — acceperunt ramos palmarum:et Pfocel erunt obuiam ei:et cama bant. O ſanna: benedictꝰ qni ve —— nit in nomine domini:rex iſrael Rami palmarum laudes ſunt ſignifican tes victoꝛiam: qua erat dominus moꝛ⸗ tem moꝛiendo ſuperaturus: et tropheo crucis de diabolo moꝛtis pꝛincipe triũ phaturus. Vox autem obſcecrantis eſt oſanna: ſicut nonnulli dicunt qui hebꝛe am linguam nouerunt: magis affectum indicans quam rem aliquaʒ ſigniſicans: ſicut ſunt in lingua latina quas interiec niones vocant: velut cum dolentes dici mus heu: vel cum delectamur /va dici⸗ mus:vel cũ miramur dicimus/o rem ma gnam: Tunc enim nihil ſigniſicat:niſi mi rantis affectum. Quod ideo credenduʒ eſt ita eſſe: quia neq; grecus neq; latinꝰ hoc interpꝛetari potuit: ſicut illud: qui dixerit fratri ſuo racha. Nam et hec in⸗ teriectio eſſe perhibetur/affectum indig nãtis oſtendẽs. Benedictꝰ aũt qui ve⸗ nit in nomine domini rex iſrael: ſic poci⸗ us accipiendum eſt:vt in nomine domi⸗ ni/in nomĩe dei patris intelligatur.quã uis poſſit intelligi etiam in nomine ſuo: dqa et ipſe dominꝰ eſt. Vnde ⁊ alibi ſcri mfeſtum cum andiiſf⸗ Poh⸗ H mnthep,. Mtcl. leprr, chiir⸗ Joh. v. 1 . Phil:ij. 5 . A41 2 5 . math.xxj. 3 marci. xj. i luce.xix. ni Cech i⸗ 4 . zach.ix. n Job. Tract. II prum eſt. Pluit dominus a domino. Sʒ verba eius melius noſtrum dirigunt in⸗ tellectum: qui ait. Ego veni in nomine patris mei/ et non ſuſcepiſtis me: alius veniet in nomine ſuo: hunc ſuſcipietis. Humilitatis enim magiſter eſt chꝛiſtuſ: qui humiliauit ſemetipſum factus obe⸗ diens vſq; ad moꝛtem:moꝛtem autẽ cru cis. Non itaq; omittit diuinitatem: qua do nos docet hũilitatem.In illa eſt pa⸗ tri equalis.in hac nobis ſimilis. Per qð patri eſt equalis:nos vt eſſemuſ crcauit Per quod nobis eſt ſimilis /ne perire⸗ mus redemit. has ei laudes turba dice bat. Oſanna: benedictus qui venit in nomine domini:rex iſrael. Quã crucem mentis / inuidentia pꝛincipum iudeoꝛuʒ perpeti potuerat: quando regem ſuum chꝛiſtum tanta multitudo clamabat? S5 quid fuit domĩo regẽ eſſe iſrael? Quid magnum fuit regi ſeculoꝛum/regem ſie⸗ ri hominum? Non eni rex iſrael chꝛiſtus ad exigendum tributum: vel exercitum ferro armandum/hoſteſq; viſibiliter de bellandos:ſed rex iſrael: quod mentes regat:quod in eternum conſulat: quod in regnum celoꝛuʒ credentes/ſperãtes/ amanteſq; perducat. Dei ergo filius eqᷓ lis pam pebi Rigupd facta ſunt om nia: quod rex eẽ voluit iſrael: dignatio eſt non pꝛomotio. Miſerationis indici⸗ um eſt:non poteſtatis augmentuʒ. Qui enim apellatus eſt in terra rex iudeoꝝ: KEt in celis eſt dominus angeloꝛum. inuenit ieſus aſellũ: et ſedit ſu⸗ per eum . Hic bꝛeuiter dictum eſt. Nã quemadmodũ ſit factũ/apud alios euã geliſtas pleniſſime legitur. Adhibetur autem huic facto pꝛopheticum teſtimo⸗ nium:vt appareret quod maligni pꝛinci⸗ pes iudeoꝝ eũ nõ intelligebant: in quo implebantur que legebant. Inuenit er⸗ go ieſus aſellum et ſedit ſuper eum:ſi/ cut ſcriptum eſt. Noli timere fili⸗ am ſion. Ecce rex tuꝰ venit:ſedeẽs ſuper pullum aſine.In illo ergo po pulo erat filia ſionnipſa eſt iheruſalem. ne ſederat. 15 La. XII Que ſion in illo inquam populo repꝛo⸗ bo et ceco erat:tamen fſilia ſion cui dice retur:noli timere:ecce rex tuuſ venit ſe dens ſuper pullum aſine.Hec filia ſyon cui diuinitus iſta dicuntur: in illis erat ouibus que vocem paſtoꝛis qaudiebant. in üla erat mulritudine que dominum venientem tanta deuotione laudabat: tanto agmine deducebat. Ei dictum eſt noli timere: illum agnoſce qui a te lau⸗ datur:et noli trepidare cum patitur: qa ille ſanguis fuuditur per quem tuum de lictum deleatur:et vita reddatur. Sed pullum aſine in quo nemo ſederat: hoc enim apud euangeliſtaſ inuenitur/intel ligimus populum gentiũ qui legem do⸗ mini non acceperat. Aſinam vero quia vtrumq; iumentum domino adductum eſt: plebem eius que veniebat ex popu⸗ lo irael:non indomittam plane: ſʒ que pꝛeſepe dõini agnouit. Hec non cog nouerũt diſcipuli eius primum: ed quado glorificatus eſt ieſus ideſt quando virtutem ſue reſurrectio⸗ nis oſtendit: tunc recordati ſunt qͥa hecſcripta erant de eo et hec fece runt ei:ideſt non alia fecerunt ei:quaʒ illa que erant ſcripta de eo. Recolẽtes quippe ſecundum ſcripturam que ante paſſionẽ vel i paſſione domini comple⸗ ta ſunt: ibi ⁊ hoc inuenerunt quod ſecũ dum eloquia pꝛophetarum in pullo aſi⸗ Teſtimonium ergo perhibebat turba que erat cum eo quando laʒarum vocauit de monumento et ſuſcitauit eum a mortuis:propterea et obuiã ve- nit ei turba:qa audierũt eũhoc fe ciſſe ſignu. Phariſei ergo dixeft cimꝰ Ecce mũdus totus poſt eũ gbiit Turba turbauit turbã. Quid aũt ĩuides ceca turba:qͥa poſt eũ vadit mũ dus: per quem factus eſt mũdus:Erãt tPty Abk. dixerũt. Eph. ij. al. clarificet᷑ Ro. xj. vt glorificeti Joh. Tract. autẽ gentiles quidaʒ ex his qui aſcenderant vt adorarentin die feſto. Hi ergo acceſſerunt ad phi lippũ qui erat a bethtſaida gali⸗ lee: et rogabant eum diceteſ. Do — mine: volumꝰ ieſum videre. Cle⸗ nit philippꝰ:et dicit andree . An Dreas rurſum et philippus r di/ cunt ieſu. Audiamuſ quid dominꝰ ad iſta reſponderit. Ecce volũt eum iudei occidere:gentiles videre.ſed etiaʒ illi ex iudeis erant qui clamabant: Bene dictus qui venit in nomie domini rex iſ rael Ecce illi ex circũſione /illi ex pꝛepu cio:velut duo parieres de diuerſo veni entes:et in vna fidem chꝛiſti pacis oſcu lo concurrentes. Audiamus ergo vocẽc lapidis angularis. Jeſus autem inqᷣr reſpondit eis dicẽs. Uenit hora Hic quiſquã foꝛſitan putat iõ ſe dixiſſe gloꝛificatum: quia gentiles eum vole⸗ bant videre. Mon ita eſt. Sed videbat ipſos gentiles poſt paſſioneʒ et reſurre ctionem ſuam in omnibus gentibus cre dituros:quia ſicut dicit apoſtolus Ceci tas ex parte ĩ iſrael facta eſt:donec ple⸗ nitudo gentiũ intraret.Ex occaſiõe igi⸗ tur iſtoꝛum gentiliũ qui eum videre cu piebant:annunciat futurã plenitudineʒ gentiũ:et pꝛomittit iam iãq; adeſſe ho⸗ ram gloꝛiſicatiõis ſi ngie uam factã in ce⸗ lis gentes fuerãt crediture. Vnde pꝛe⸗ dictum eſt. Exaltare ſuper celos deus: et ſuper omnẽ terrã gloꝛia tua. Hhec eſt gentium plenitudo:oe qua dicit apoſto lus.Cecitas ex parte in iſrael facta eſt: donec plenitudo gentiũ intraret.Sʒ al titudinem gloꝛiſicatiõis/opoꝛtuit vt pᷣ⸗ cederet humilitas paſſiõiſ:ideo ſecutuſ adiunxit ¶ Amen amen dico vo⸗ bis:niſi granum frumenti cadẽs in terra mortuũ fuerit:ipſum ſo/ lum manet. Si autem mortuum — fuerit:multũ frutcũ affert.Se aũt ipm ihs dicebat. Ipſe erat granũ moꝛ⸗ filius hominig· LEI TKCa. XII —— — tiſicandũ et multiplicandũ.moꝛtiſican⸗ dum in infidelitate iudeoꝝ:multiplicã⸗ dum in fide omniũ populoꝛũ. Jam ve⸗ ro exoꝛtans ad paſſionis ſue ſectãda ve ſtigia. Qui amat inquit anima ſuã perdet eam.Quod duobus modis in telligi poteſt: Qui amat perdet:ideſt ſi amas perdes Si cupis vitã tenere ĩ xpᷣo noli moꝛi timere pꝛo chꝛiſto. Item alio modo.Qui amat animã ſuã:perdet eã. Noli amare ne perdas:noli amare ĩ hac vita:ne perdas in eterna vitã hoc aũt quod poſteriꝰ dixi:magis habere vide⸗ detur euangelicꝰ ſenſus. Sequitur enĩ. Et qui odit animam ſuam in hoc mundo: in vitam eternam cuſto Dit eam.·Ergo quod ſupꝛa dictũ eſt:q̃ amat: ſubintelligit᷑ in hoc mundo: ipſe itaq; perdet. Qui aũt odit/vtciq; in hoc mundo:in vitã eternã ipſe cuſtodit eaʒ. Aagna et mira ſententia: quẽadmodũ ſit hominiſ in animã ſuã amoꝛ vt pereat odiũ ne pereat. Si male amaueris tunc odiſti:ſi bene oderis tunc amaſti. Feli⸗ ces qui oderunt cuſtodiẽdo: ne perdãt amãdo. Sed vide ne tibi ſubrepat vt te ipſum velis interimere: ſic intelligendo quod debes odiſſe in hoc mondo anĩaʒ tuam. Hinc enĩ quidã maligni atq; per⸗ uerſi homĩes et in ſeipſis crudelioꝛes: ⁊ ſceleratõꝛes hõicide: flãmmis ſe donãt: aquis ſe pꝛefocãt:pꝛecipicio ſe collidũt et pereunt. Hoc chꝛiſtus non docuit:im mo etiam diabolo pᷣcipiciũ ſuggerẽti re ſpondit: Redi retro ſatanas. Scriptum eſt: nõ temptabis dominũ deũ tuũ. Pe tro autẽ dixit ſigniſicans qua moꝛte cla riſicaturus erat deũ.Cũ eſſes iunioꝛ cin gebas te et ãbulabas quo volebas: cuʒ autẽ ſenueris alter te cĩget: et feret quo tu non vis. Vbi ſatis expꝛeſſit non a ſe ipſo ſed ab alio debere occidi:qui veſti gia ſequitur chꝛiſti. Cũ ergo cauſe arti⸗ culus venerit: vt hec conditio pꝛepona tur: aut faciẽdũ eſſe cõtra dei pꝛeceptũ aut ex hac vita emigrandũ: quoꝛũ duo rum homo ſi cogatur alterũ eligere cõ⸗ minante moꝛtem perſecutoꝛe: ibi eli⸗ gat deo dilecto emoꝛi/quam oſffenſovi uere:ibi oderit in hoc mundo animam Math. iiije Job xxj.· . . Jobth⸗ * D Joh. xiij. Joh . H Tract. HKHE ſuam yt in vitam eternaʒ cuſtodiat eam. Gi uis mihi miniſtrat:me ſe⸗ quatur.Quid eſt me ſeqtur: niſi me imi⸗ tetur? Chꝛiſtus eniʒ pꝛo nobis paſſus eſt/ ait apoſtolus petrus:relinquẽs nobis ex⸗ emplũ:vt ſequamur veſtigia eiꝰ.Ecce qð dictũ eſt:ſi quis mihi miniſtrat me ſequa⸗ tur.Quo fructu? Qua mercede? Quo pꝛe niſter meus erit. Gratis a:netur:vt oꝑ is quo miniſtratur illi:pꝛeciũ ſit eſſe cũ il⸗ lo. Vbi em̃ bene erit ſine illo: aut quãdo eſſe male poterit cum illo? Audi euiden⸗ onorincabite ater meus. onririe jniſi vt ſir bi filio eius? Qð enim ſuperius ait: vbi ego ſum illic et mi⸗ niſter meꝰ erit.hoc intelligitur expoſuiſſe cum dicit: honoꝛificabit eum pater meus. Nam quem maioꝛẽ honoꝛẽ accipe pote⸗ rit adoptatus: quam vt ſit vbi eſtvnicus⸗ Non equalis factus diuinitati:ſed conſo⸗ — quis me non ſequitur: non mihi miniſtrat Miniſtrant ergo ieſu chꝛiſto : qui non ſua lij querunt:ſed que ieſu chꝛiſti. Hoc eſt eniʒ Phi.ij. me ſequatur: vias ambulet meas non u- as:ſicut alibi ſcriptũ eſt Qui ſe dicit ĩ xpᷣo j. Job.ij⸗ manere:debet ſicut ambulauit ille:et iple ambulare. Debet etiã ſi poꝛrigit eſurienti panem de miſericoꝛdia facere nõ de iactã tia:non aliud ibi querere quã opuſ bonũ: ne: ciente ſiniſtra quid faciat dextera:id ẽ vt alienetur intentio cupiditatis ab ope⸗ Mathʒ. v. re caritatis.Qui ſic miniſtrat: chꝛiſto mini Math.xxij. ſtrat:recteq; illi dicetur: cum vni ex mini⸗ mis meis feciſtis mihi feciſtis:nec tantum ca que ad miſericoꝛdiã pertinent coꝛꝑalẽ ſed oĩs bona opera ꝓpt xpᷣm facta. Zũc enĩ erunt bona:quoniã ſinis legis chꝛiſtui! ad iuſticiã omni credẽti. Miniſter eſt x-pi Ro· x· vſq; ad illud opus magne caritatis: quod eſt aiam ſuã ꝓ fratribꝰ pone:h̊̊ ẽ em̃ et ꝓ xpᷣo ponè. qꝛ et h̊ ꝓpt᷑ ſua mẽbꝛa dicturꝰ eſtcũ ꝓ iſtis feciſtis ꝓ me feciſtis.DNe tali ciꝰ eternitatiuid ſit aũt miniſtrare chꝛi ſto cui operi merces tanta pᷣponitur: hoc pocius debemus inqrere.Si eni hoc puta uerimꝰ eſſe chꝛiſto miniſtrare / ea que ſũt coꝛpi neceſſaria pꝛeparare: aut cenãti ci⸗ cum coquere vel aponere / vk poculũ da re potumq; miſcere:fecrũt hoc illi qui po⸗ tuerunt eum in coꝛꝑe habere pꝛeſentẽ / ſiẽ martha ⁊ maria:quãdo et laʒarꝰ vn⸗ erat ex diſcumbentibꝰ. Sed eo mõ chꝛiſto etiã iudas perditus miniſtrauit. Nam et locu⸗ los ipſe habebat:et quãuis ex eis que mit tebantur ſceleratiſſime furaretur:per illũ tamẽ etiã neceſſaria parabantur. Hinc eſt illud quod cum ei diceret dominꝰ: quod facis fac celerius: arbitrati ſunt quidã qð eum iuſſeri ꝓprer diẽ feſtũ neceſſaria pꝛe parare:vel indigẽtibus aliquid dare Nul lo modo igitur de huiuſcemodi miniſtris diceret dominus: vbi ſum ego ibi et mni⸗ ſter meus erit: ⁊ ſi quis mihi miniſtrauerit honoꝛificabit eum pater meus: quoniã iu dam talia miniſtranteʒ:repꝛobatũ potius quam honoꝛatũ videmus. Vt quid ergo alibi querimꝰ quid ſit miniſtrare chꝛiſto: et nõ potiꝰ in iſtis ipᷣis xbis agnoſcimus: Cum em dixit:ſi quiſ mihi miniſtrat me ſe quatur:hoc ĩtelligi voluit ac ſi diceret.Si qᷣppe opere etiã ſe miniſtrũ facere ⁊ awel zoath.r lare dignatus eſt:vbi ait. Sicut filius ho⸗ atb xx⸗ minis non venit miniſtrari ſed miniſtrare: et animam ſuam ponere pꝛo multis.Hinc᷑ eſt ergo vnuſquiiq; miniſter chꝛiſti: vnde eſt et miniſter chꝛiſtꝰ. Sic miniſtrantẽ chꝛi ſto honoꝛiſicabit pater eiꝰ honoꝛe illo ma gno vt ſit cum filio eius: nec vnqᷓ; deſiciat felicitas eiꝰ.Cũ ergo auditis fratres dñm dicentẽ: vbi ego ſum illic et miniſter meuf erit: nolite tãtumõ bonos epiſcopos ⁊ cle ricos cogitare:etiaʒ vos pꝛo modulo vrpo miniſtrate chꝛiſto:bene viuendo/elemoſi⸗ nas faciendo:nomẽ doctrinãq; eius quibꝰ potueritis pꝛedicãdo:vt vnuſquiſq; etiaz paterfamilias/hoc nomine agnoſcat pa⸗ ternũ affectũ ſue familie ſe debere ꝓ chꝛi ſto et pꝛo vita eterna. Suos omẽs admo neat/doceat/hoꝛtetur/coꝛripiat: ipendat beniuolentia/exerceat diſciplinã Ita ĩ do mo ſua eccleſiaſticũ et quodamm epiſco pale implebit officiũ: miniſtrãs chꝛiſto vt in eternũ ſit cum ipſo. Mam et illam maxi mam paſſionis miniſtrationẽ: multi ex ve ſtro numero miniſtroꝛũ:multi non epinc⸗ ꝙ clerici: iuuenes et virgines: ſenes cum iunioꝛibus.aMulti coniugati et coniugate multi patres matreſq; familias chꝛiſto mi Joh. Tract. II La. XII niſtrantes: etiam animas ſuas in eius mar dit eam: nec permittoꝛ tantumõ mirari:ſʒ 4 tirio poſuerunt: et honoꝛificante patre co iubeoꝛ imitari.Deinde ſequentibꝰ verbis WDZ” 1 ronas gloꝛioſiſſimas receperunt. Si quis mihi miniſtrat me ſequat᷑: et vvbi Eeth iij SG eccher ſum ego ibi et miniſter meus erit: munduz ete . contemnere accendoꝛ: et in cõſpectu meo 4 ”MZMB mihil eſt vilius vite huius. Totus quãtuʒ 5 Erplicit tractatus qnqᷓgeſimus lbet fuerit pꝛolixus vapoꝛ pꝛeſentis vite: pmus. Incipit tractatus qnq geſi/ bee engel etemorg temporali mihi cun⸗ . 4 musſecudus. Ab eo qð ait. lunc cca vlleſcunr. Et rurſus ipſuʒ dominũ me mt e es rre . .. um qui me iüllis verbis ab infirmitate mea 1 anima mea turbata eſt: et quid di Erapuit ad infirmitatẽ ſuam: audio dicen⸗ rh rri. TIA Tait locu⸗ NN.H * . Ar— 4 b . 6 cam.vſq; ad id quod ait: hec dieſe tem: Hunc aima mea turbata eſt. Quid ẽ tus eſt ieſus et abijt ⁊ abſcondit ſe hoc? Quomõ ſequi iubes animã meam: ſi ten 95 eis turbari video animã tuam? Quomõ ſuffe let . èGU . ram:qð graue tanta firmitas ſentit? Qua⸗ ”? „ð lemndamenti auera petra ſuccumbit? 98 Sed videoꝛ mihi audire ĩi cogitatiõc mea ( . Oſt quam 90 reſpondentẽ mihi dominũ meum et quo⸗ en minus ieſus chꝛiſtus verbis le daãmodo dicẽtẽ: magis ſequeris quia ſic un cctiouis heſterne miniſtros ſu- me interpono. Audiſti ad te vocem foꝛti por os vt ſe ipſum ſequerent᷑ hoꝛtatus eſt:cu,ʒ tudinis mee:audi in me vocem infirmita⸗ “” ita pꝛedixiſſet paſſionẽ ſuã:quod niſi gra-⸗ tis tue. Vires ſuggero vt curras.nec rep⸗ 6 num frumẽti cadens in terrã moꝛtuũ fue⸗ mo qð acceleras: ſed tranffero in me quo l rir: ſolum manet: ſi autem moꝛtuũ fuerit/ trepidas:et ſubſterno qua tranſeas Q do =èè multum fructum affert: vbi excitauit eos mince mediatoꝛ deus ſupꝛa nos/homo pꝛo gob tr.⸗ 6 qui eum ad regnum celoꝛũ ſequi vellent: pter nos:agnoſco miſericoꝛdiã tuam. Nã E vt animã ſuam odiſſent in hoc mũdo:ſi eã quod tu tantus tue caritatis volũtate tur in vitaʒ eternã cuſtodire cogitarẽt: ad no baris: multos in coꝛpoꝛe tuo qui ſue inſir⸗ ſtram rurſus infirmitateʒ ſuum tempera⸗ mitatis neceſſitate turbantur:ne deſperã⸗ i uit affectũ:et ait vnde lectio cepit hodier do pereant conſolaris. DHeniq; homo qui ſui na. Nunc ania mea turbata eſt · Un ſequi vult: audiat qua ſequatur. Acceſſit de de turbata eſt domie anima tua? Nempe foꝛte hoꝛa terribilis:ꝓponitur optio: aut ca pauloante dixiſti.qui odit ammã ſuam in faciende iniquitatiſ:aut ſubeunde paſſio n hoc mundo:in vitam cternã cuſtodit ea,z. nis Turbatur anima infirma:pꝛopter quã win Ergo ne anima tua qa in hoc mũdo amat ſponte turbata eſt anima inuicta. Pꝛepo⸗ N ideo turbatur veniente hoꝛa qua ex hoc ne tue voluntati: voluntatem dei: Atten⸗ mundo egrediatur? Quis hoc de aia do⸗ de enim quid deinde ſubiũgat creatoꝛ tu e mini audeat affirmare? Sed nos in ſe trä⸗ us et magiſter tuus qui te fecit:et vt te do ſ ſtulit:nos in ſe ſuſcepit:caput noſtrum mẽ ceret factus ẽ ⁊ ipſe quod fecit homo em̃ d bꝛoꝛum ſuoꝛum ſuſcepit affectum.et ideo factus eſt:qui hominem fecit:ſed deus in⸗ 1 ab aliquo non eſt turbatũ:ſed ſicut de illo conmuta bilis manſit:et hominem in meli . dictum eſt cum lazʒarũ ſuſcitaret: turbauit us conmutauit⸗ W ergo quid deinde 1 V femetipᷣm. Opoꝛtebat enĩ vt vnus media ſubiungat.Cũ hec dixiſſet.nunc anĩa mea 3 toꝛ dei et hominũ homo chꝛiſtus ieſus: ſi⸗ turbata eſt: et quid dicam:inquit:pat᷑ t . cut nos excitauit ad ſumma:ita nobis con ſaluifica me ex hac hora:ſed ꝓpter S. trac.lj. pateretur ad infirma. Audi ſuperius dicc ea veni in hanc horaʒ: pater clarifi tem. Venit hoꝛa vt gloꝛificetur filius ho⸗ ca niomen tuu:docuit te:qd cogites:do minis.Si moꝛtiſicatũ fuerit granum:mul⸗ cuit qͥd dicas:quẽ iuoces:ĩ qͥ ſperes:cuiꝰ tum fructũ affert. Audio:qui odit animaz voluntatem certam atq; diuinam tue vo⸗ ſuam in hoc mundo:in vitaʒ eternã cuſto⸗ lũtati hũane ifirmeq; pponas. Mõ iõ tibi b ſg 1. wwi dc; meo ini Vite: (un⸗ üme meg len⸗ lide n:ſ uffe bite guo⸗ laſic Math.iij Joh. Tract. II videat᷑ ex alto deſicere: qͥa te vult ab imo ꝓficè: Nã et tẽptari dignatꝰ ẽ a diabolo: a quo vtiq; ſi nollet non temptaret᷑:quem admodũ ſi nollet non pateretur. Et ea re ſpondit diabolo:que tu in temptationibꝰ debeas reſpondere.Et ille quidẽ tempta tus eſt ſed non periclitatus: vt doceret te in temptatiõe periclitantẽ temptatoꝛi re⸗ ſpondere:et poſt temptatoꝛẽ non ire: ſed Math. xxij. de periculo temptatiõis exire.Sicut autẽ hic dixit:nunc aia mea turbata eſt:ita etiã vbi dicit:triſtis eſt ania mea vſq; ad moꝛ⸗ tem.⁊ pater ſi fieri poteſt tranſeat a me ca lix iſte:oſtendit homĩs ſuſcepti infirmita⸗ tem: vt doceat ſic contriſtatũ et conturba tum:quod ſequitur dicere. Verumtñ nõ quod ego volo: ſed qð tu vis pater. Sic Joh. xxj. . .— . em̃ homo ab humanis in diuina dirgitur: cum voluntati hũane voluntas diuina p⸗ ponit᷑. Quid eſt autẽ:clariſica tuuʒ nomẽ: niſi in ſua paſſione et reſurrectiõe? Quid eſt ergo aliud:niſi vt pater clarificet ſiliũ: qui clarificat ſuum nomen etiã in ſimilibꝰ paſſionibus ſeruoꝝ ſuoꝛũ? Vnde ſcriptũ eſt de petro:quod ideo de illo dixerat do minus:alter te ciget et feret quo tu nõ vis quia ſignifſicare voluit qua moꝛte clariſi⸗ caturus eſſet deũ.Ergo et in illo deus cla riſicabat nomẽ ſuũ:quia ſic etiã in mẽbꝛis ſuis clariſicat chꝛiſtũ. Uenit ergo vox De celo. grificauũet iterũ clari ficabo.Et clariſicaui ãtequã faceret mũ dum: ⁊ iterũ clariſicabo cũ reſurget a moꝛ tuis:et aſcendet in celũ.Et aliter intelligi poteſt. Et clariſicauicũ de virgine natus eſt:cum virtutes oꝑatus eſt:cum celo idi⸗ ce per ſtellam a magis adoꝛatus eſt:cuʒ a ſanctis ſpirituſancto plenis agnitꝰ eſt:cuʒ deſcendẽte ſpiritu in ſpecie colũbe decla ratus:cum vocelde celo ſonante monſtra⸗ tus:cum in monte tranffiguratus:cum mi⸗ racula multa fecit/cum multos ſanauit at⸗ q́; mundauit:cum de pauciſſimis panibus tantam multitudinẽ pauit: cum ventis et fluctibus imꝑauit:cuʒ moꝛtuos ſuſcitauit. Et iterum clariſicabo cum reſurget a moꝛ tuis:cum moꝛs ei vltra non domiĩabit᷑:cuʒ exaltabitur ſuꝑ celos deus:et ſuper omnẽ terrã gloꝛia eius. Turba ergo que ſta hat et audierat dicebat tonitruum — — 2 — — locu tus eſt. Reſpondit ieſus et di xit. Nõ propter me hec vox venit: Ipropter vos. ſai oſtendit illa voce lion ſibi indicatũ quod iam ſciebat:iſed eiſ quibus indicari opoꝛtebat: Sicut autẽ il⸗ la vox non pꝛopter eũ:ſʒ pꝛopter illos di⸗ uinitate facta eſt:ſic anima eius nõ ꝓpter eum ſed pꝛopter alios voluntate turbata eſt ¶ Attende cetera. Nunc inquit iudi cium eſt mundi. Quid ergo expectan⸗ dum eſt in fine ſeculi.Sed in fine quod ex pectatur indiciũ erit iudicandoꝝ viuoꝛũ tur et moꝛtuoꝛũ: iudiciũ erit pꝛemioꝝ penaꝝ q; eternarũ Quale ergo nunc iudiciũ eſtꝰ ʒ5 in ſupioꝛibus lectionibus quantũ po⸗ tui cõmonui caritatẽ veſtram:dici etiã iu⸗ diciũ non damnatiõis ſed diſcretiõis Vn de ſcriptũ eſt. Judica me deus et diſcerne cauſam meaʒ de gente non ſancta.Multa autẽ ſunt iudicia dei. Vnde dicitur ĩ pſal mo.Judicia tua abiſſus multa. Nicit etiã apoſtolus. & altitudo diuitiarum ſapien tie ⁊ ſcientie dei: quã inſcrutabilia ſunt iu dicia eius Ex quibus iudicijs etiã hoc eſt quod hic ait dominꝰ ⁊ nunc iudiciũ ẽ mun di:ſeruato illo iudicio ĩ fſine vbi nouiſſime Pẽõ. xl j⸗ Ps.xxxv. Ro. xi. viui et moꝛtui iudicãdi ſunt. Poſſidebat ergo diabolus genus hüanum:et reoſ ſup pꝓlicioꝝ tenebat cyrographo peccatoꝛuʒ. Dominabatur in coꝛdibus infidelium ad creaturam colendã deſerto creatoꝛe: de⸗ ceptos captiuoſq; pertrahebat: Per chꝛi⸗ ſti autẽ fidem que moꝛte eius et reſurrec⸗ Nie firmata eſt: per eiꝰ ſauguinẽ qui in re miſſionẽ fuſus eſt peccatoꝛũ:milia creden tium a dominatu liberantur diaboli:chꝛi⸗ ſti coꝛpoꝛi copulantur:et ſub tanto capite vno eius ſpiritu fidelia membꝛa vegetan⸗ tur:.loc vocabat iudiciũ: hanc diſcretio⸗ nem:hanc a ſuis redemptis diaboli expul ſioneʒ. Deniq; attende quid dicat.Quaſi querẽemus quid eſſet quod aut. Nunc iu⸗ diciũ eſt mundi:ſecutus expoſuit.Ait em̃ Nuuc princeps huis mũdi eicie⸗ tur foras. Audiuimus quale dixerit eſ⸗ ſe iudicium. MHon ergo illud quod in fine venturum eſt vbi viui et moꝛtui iudican⸗ di ſunt:alijs ad dexteram alijs ad ſiniſtrã ſeparatis:ſʒ iudieiũ qͥ pᷣnceps huiꝰmundi eiciet᷑ foꝛas. Quomõ g intꝰerat: Et qͥ eũ factum eſſe: alii dicebant angelꝰ ei eiciendum dixit foꝛas? Nunqd nã in muũ — * Rrye Joh. Tract. do erat:et extra mundũ miſſus eſt foꝛas: Si eni de illo iudicio diceret quod in ſine venturum eſt: poſſet aliquis opinari ignẽ cternum quo mittendus eſt diabolus ⁊ an geli eius ⁊ omnes qui ſunt ex parte eiꝰ nõ natura ſed vitio.Nõ quia creauit aut ge⸗ nuit:ſʒ qꝛ pſuaſit ⁊ tenuit: Poſſet ergo ali quis opinari illũ ignem eternũ extra mun dũ eſſe:et hoc eſſe dictum eicietur foꝛas. QQAuod vo ait. Nunc iudiciũ eſt mundi:et exponens quid dixerit. Munc inquit pꝛin ceps huius mundi eicietur foꝛas:hoc itel⸗ ligendũ eſt quod nunc fit.non quod tan⸗ tum poſt futurũ eſt in nouiſſimo die. Pꝛe uidebat ergo dominꝰ qð ſcie bat poſt paſ⸗ ſionẽ et gloꝛificationẽ ſuã:per vniũſũ mũ dum multos populos credituroſ:in quoꝝ cCcoꝛdibus diabolus intus erat: cui quãdo D ex ſide renũciant/eicitur foꝛas. ¶ Sed di cit aliquis. Nunqd de coꝛdibus patriar⸗ charũ ⁊ ꝓphetarũ veterũq; iuſtoꝛũ ñ eiec tus eſt foꝛas? Eiectus eſt plane. Quomõ ergo dictũ eſt: nunc eicietur foꝛas?c uo⸗ modo putamus: niſi quia tunc quod ĩ ho minibus pauciſſimis factũ eſt:nũc in mul⸗ tis magniſq; populis:iam mor futurũ eſſe Johh.vij. pꝛedictũ eſt? Sic ⁊ illud quod dictum eſt Spiritus aũt nondũ erat datus:quia ihᷣs nondũ fuerat gloꝛificatus: poteſt ſimilem habere queſtionẽ et ſimilẽ ſolutionẽ. Nõ enĩ ſine ſpirituſancto futura pꝛenũtiauer̃t ꝓphete: Aut nõ etiã dominũ infantẽ ĩ ſpi rituſancto ſymeõ ſenex ⁊ anima vidua co glouerũt:et ʒacharias et eliſabet: qui de Luce.ij. illo nondũ nato ſed iam concepto tanta ꝑ ſpiritũſanctũ pꝛedixerũt.Sed ſpiritus nõ dum erat datus.ideſt.illa habundãtia gre ſpiritualis: qua cõgregati linguis omniuʒ loquerent᷑:ac ſic in linguis omniũ geutiuʒ futura pꝛenũciaret᷑ eccleſia:qua gratia ſpi rituali populi cõgregarent᷑: qua longe la teq; peccata dimitterent᷑: et milia milium deo reconciliarent᷑. Quid ergo:ait quiſpi am:quia diabolus de credentiũ coꝛdibus eicitur foꝛas: Jam fideliũ neminẽ tẽptat: imo vero temptare non ceſſat: Sed aliud eſt intrinſecus regnare:aliud foꝛinſecꝰ op pugnare.MNam et munitiſſimã ciuitatẽ ali quãdo hoſtis opugnat:nec expugnat.Et ſi aliqua tela eius miſſa perueniũt: admo j:Theſ.v. net appoſtolus vnde non ledant:cõmemo rat loricã ⁊ ſcutũ fidei Et ſi aliquãdo vul la irrumpat ex parte:nulla nos fraude: n nerant:adeſt qui ſanat: quia ſiẽ pugnanti bus dictũ eſt. ec ſcribo vobis:vt nõ pec cetis. Ita qui vulnerãtur: quod ſequitur j. Joh ij. audiunt.Et ſi quis peccauerit:aduocatuʒ habemus apud patrẽ ieſum chꝛiſtũ iuſtũ: et ipſe eſt ꝓpiciatio peccatoꝝ noſtroꝛum. Quid enĩ oꝛamus cũ dicimus:dimitte no⸗ bis debita noſtra: niſi vt vulnera noſtra ſa Math. vj. nentur? Et quid aliud petimus cum dici, mus:ne nos inferas in tẽptationẽ:niſi vt il le qui inſidiatnr vel certat extriſecus: nul la nos poſſit virtute ſuꝑare? Quãtaſiibet tamẽ aduerſum nos erigat machinas:quã do nõ tenet locũ coꝛdis vbi ſides habitatt: eiectus eſt foꝛas: Sed niſi dominus cuſto⸗ Ps. cxxiiij. dierit ciuitatẽ:inuanũ vigilabit qui cuſto⸗ dit eam. Holite ergo de vobis ipſis pꝛeſu mere:ſi non vultis foꝛas eiectũ diabolum E intro iteꝝ reuocare ¶ Abſit aut vt diabo⸗ lum mundi pꝛincipẽ ita dictuʒ exiſtimemꝰ vt eum celo et terre domĩari poſſe creda⸗ mus. Sed mundus awellatur in malis ho mimibus:qui toto oꝛbe terrarũ diffuſi ſũt: ſicut apellat᷑ domus in his a quibꝰ habi- tatur. Secundũ quod dicimus: bona do⸗ mus eſt vel mala domus eſt: non quando repꝛehendimus ſiue laudamus edificium parietũ atq; tectoꝛũ: ſed quãdo moꝛes vł bonoꝛum homiuũ vel maloꝝ.Sic ergo di ctum eſt pꝛinceps huius mũdi:ideſt.pꝛin⸗ ceps maloꝛũ omniũ qui habitãt in mũdo. Apellatur etiã mundus in bonis:qui ſimi liter toto terrarũ oꝛbe diffuſi ſunt. Vñ di⸗ cit apoſtolus. Deus erat in chꝛiſtoꝛmũdi reconoiulians ſibi. i ſunt ex quoꝛũ coꝛdi⸗ ij:Coꝛ.v. bus pꝛiceps huiꝰ mũdi eiciet᷑ foꝛas.Cũ er go dixiſſet. Nunc pꝛinceps huius mũdi ei cietur foꝛas: et ego inquit ſi exa an fuero a terra omnia trabam t po me: Supꝛa dixerat dominus vt audiſtis Ali. ad me —— ℳ— ₰— ũ euangeliũ legeret᷑: omĩa traham poſt ipſum. me.AQue omnia? Niſi ex quibuſ ille eici⸗ tur foꝛas:? Non autẽ dixit omnes:ſed om nia. Non eni omniũ eſt ſides Hon itaq; B ad vninerſitatẽ hõim retulit:ſʒ ad creatu⸗ re ĩtegritatẽ.i.ſpũm et aiaʒ ⁊ coꝛpꝰ:et illð qð intelligimꝰ: et illud qð viuimꝰ:et illud qð viſibiles et ↄtrectabiles ſumꝰ Qui eni dixit:capillus capitis veſtri non peribit Luce.xxij. omnia trahit poſt ſe? Aut ſi omnia ipſi homines intelligendi ſunt. Omnia pꝛede 7 — nti pec ur e. ſtü: um. n 111 e, * Grhn lytll SlI zk bbet n um o m ca⸗ 300 ſüt: A⸗ do⸗ do t bi ⸗ 0. mi de⸗ Aat lüͤer diei . un u⸗ v e ⸗ ls Nud ſeai ſble Aucetn, Ae a Joh. Tract. III T ſtinata ad ſalutẽ poſſumus dicere:ex qui⸗ bus omnib“ ait nihil eſſe periturũ:cum ſu⸗ pꝛa de ſuis ouibꝰ loqueret᷑. Aut certe om nia homininũ genera ſiue in linguis omni bus:ſiue in etatibus: ſiue in gradibus ho⸗ noꝛum omnibꝰ:ſiue in artiũ licitarũ et vti lium ꝓfeſſionibus omnibꝰ: et quicqͥd ali⸗ ud dici poteſt ſecundũ innumerabiles dif ferentias quibus inter ſe pꝛeter ſola pecc⸗ dat. S cata homies diſtant ab excelſiſſimis vſq; ſionis et petram ſcãdali: quod fuit domi⸗ nus cecis iudeis: ſicut credentibus lapis guem repꝛobauerũt ediſicantes: factus ẽ in caput anguli·. hinc dedignani ſunt cre⸗ dere in chꝛiſtü: quia eoꝛũ impietas contẽ pſit moꝛtuũ:riſit occiſũ: Et ipſa erat moꝛs grani mulnplicãdii et exaltatio trahentis poſt ſe omnia. D nia inquit trahã poſt me: vt ſim caput eo⸗ rũ et illi membꝛa mea.Sed ſi exaltatus in qt fuero a tra: hᷣ eſt cũ exaltatꝰ fuero.Nõ enim dubitat futurũ eſſe: quod venit ĩple re. Hoc refertur ad illud quod ſuperiꝰ ait Si autẽ moꝛtuũ fuerit granũ: multũ fruc⸗ tum affert. Maʒ exaltationẽ ſuã: quid ali uad dixit: quã in cruce paſſionẽ? Quod et ipſe euangeliſta nõ tacuit: ſubiũxit eteniʒ ⁊ ait. Hoc autẽ dicebat:ſigniſicans qua morte eſſet moriturus. Reſpõ dit ei turba. los audiuimus erl . ge: quia chriſtus manet ineternuʒ Et quomõ tu diasg oportet exalta- ri filin hominis⸗ Et mo eſtiſteſt⸗ lius bominis: ¶ Memoꝛiter tenuerũt quod domin“ dicebat aſſidue ſe eſſe filiũ hominis. MNam hoc loco nõ ait:ſi exaltatꝰ fuerit a terra ſiliꝰ hõinis:ſed ſuperiꝰ dixe rat:quod heſterno die lectũ atq; tractatũ eſt: quãdo nũciati ſunt gentiles illi qͥ euʒ videre cupiebãt: vẽit hoꝛa vt gloꝛiſicetur filius homĩs. Hoc itaq; iſti animo retinen tes: et quod nunc ait.cum exaltatus fue⸗- ro a terra:moꝛtẽ crucis intelligẽtes: que⸗ ſierunt ab illo et dixerũt: Nos audiuimꝰ ex lege:quia chꝛiſtus manet ineternũ. Et quomõ tu dicis opoꝛtet exaltari filium ho minis: Quis eſt iſte filius homis? Si eniʒ chꝛiſtus eſt inqunt:manet ineternũ Si ma het ieternũ: quomõ exaltabit᷑ a terra:idẽ. quomõ crucis paſſiõe moꝛietur: Hoc em̃ eum dixiſſe intelligebant: quod facere co gitabant. Mon ergo eis verboꝝ iſtoꝛũ ob ſcuritatem aperuit infuſa ſapiẽtia:ſed ſti⸗ 4 mulata conſcientia. Pixit ergo eis ie⸗ —ſus Aghuemoe cu lume i vobis ſt. Minc ergo ẽ quod intelligitis:qa chꝛi tus manet ineternũ. Ergo qnbulate dum lucem habetis: vt no tenebre Peclocumn⸗ eſt ieſus:et abijt:et ab Ca. XI ʒʒͤ4WèͤGWW vos coprehendant. Ambulate: acce⸗ dite: totum intelligite:et moꝛiturũ chꝛiſtũ et victurũ ineternũ: et ſanguinẽ fuſurum quo redimat: ⁊ aſcenſurũ in ſublimia quo perducar. Tenebꝛe autẽ vos cõpꝛehedẽet ſi eo modo credideritis chꝛiſti eternitatẽ. vt negetis in eo moꝛtis huilitatẽ. Et qui gt. Sic pot eſt offendere in lapidẽ offen n lucem ingura⸗ recne m lucemn:vt filij lucis ſitis. Cum aliqd veri auditu habetis:cre ite i venitarẽ: vt renaſcamim in veritate: condit ſeabeis. Hon ab eis qui crede re et, diligere ceperat: non ab eis qui cũ ra mis palmarũ et laudibꝰ obuiã venerant: ſed ab eis qui videbant ⁊ inuidebãt: quaa nec videbant: ſed in lapidẽ illum cecitate offendebant:Cũ autẽ abſcõdit ſe ieſ uoab eis:qui eum occidere cupiebãt: quod ſe⸗ pe pꝛopter obliuionẽ cõmonẽdi eſtis:no⸗ ſtre infirmitati conſuluit:non ſue poteſta⸗— ti derogauit. Explicit tractatus quinq̃geſimꝰ ſecundus. Incipit tractatus quin⸗ uageſimũs tertius. Ab eo quod ri uͦ eſt. Cum aut tanta eguec ciſſet coram eis non credebantin eum.vſq; ad id quod ait.Dilexert gloriam Pominig nagis qua dei- Benũclata do? mMinus chꝛiſtꝰ paſſiõe ſua ⁊ moꝛ te fructuoſa in exaltatiõe ſanc⸗ te cruciſ.vbi dixit ſe oĩa tracturũ eſſe poſt ſe:cum intellexiſſent iudei qð de ſua moꝛ⸗ te dixiſſet: ⁊ pꝛopoſuiſſent eis queſtioneʒ quomõ diceret ſe eſſe moꝛiturum:cũ ex le ge audierint quod chꝛiſtus manet ineter⸗ num:hoꝛtatus eſt eos vt dum adhuc mo⸗ dicum lumen in eis eſſet quo chriſtü eter⸗ num eſſe didiciſſent: ambularent vt totuʒ diſcerent: ne cõpꝛehenderent᷑ a tenebꝛis. Eſaie.liij Au Joh. j. Et cum hec eſſet locutus: abſcondit ſe ab eis. Hec in ſuperioꝛibꝰ dominicis lectioni bus verbiſq; didiciſtis. Deinð tulit euanz geliſta:vnde hodiernũ capitulũ recitatũ eſt. et ait: Cum autem tanta ſigna fe⸗ ciſſet coram eis non credebati enu: 1P vt ſermo eſaie ꝓphete impleretu uem dixit. Domine quis credid auditui noſtro: et bꝛachium don ni cui reuelatum eſt: Abi ſatis dit bꝛachiũ domini ipſum filiũ dei nuncu⸗ patum:non quod deus pater figura deter minetur carnis humane Bꝛachiũ domini filius dicit᷑ qð oĩa per ipſum facta ſunt:ei qʒ filius nõ tãqᷓ; mẽbꝛũ coꝛꝑiſ hereat:ſʒ da omnia per ipſum facta ſunt: ideo bꝛachiũ domini dictũ eſt.Sicut enĩ fuũ bꝛachium per qð oꝑaris: ſic dei bꝛachiũ dictũ ẽ eiꝰ verbũ:quia per verbũ oꝑatus eſt mundũ Cur enĩ homo vt aliquid bꝛachium oꝑe⸗ tur extẽdit:niſi quia nõ cõtinuo fit quod dixerit? Si autem tanta poteſtate pꝛeua⸗ leret.vt ſine vllo motu coꝛꝑis ſui quod di ceret fieret: bꝛachiũ eiꝰ verbũ eius eſſet: quia verbũ non eſt cogitabile vel ſonabi⸗ le.Sed dominus ieſus vnigenitus dei pa tris filius:ſicut non eſt paterni coꝛpis mẽ⸗ bꝛuʒ:ita non eſt cogitabile vel ſonabile ac tranſitoꝛiũ verbum: quia cũ omnia ꝑip⸗ ſum facta ſunt:dei verbũ erat. Cum ergo audiuimus bꝛachiũ dei patris eſſe dei ſili um:non nobis obſtrepat cõſuetudo carna lis.ſed quantũ illo donante poſſumꝰ: vir tutem dei et ſapientiã cogitemus: ꝑ quaʒ facta ſunt omnia. Tale qpe bꝛachiuʒ nec poꝛrectũ extẽdit᷑: nec collectũ ↄtrahitur. Non ẽ em̃ ipᷣe qui pater ſed vnũ ſunt ipᷣe et pater et equalis patri:vbiq; totus eſt ſi cut pat᷑:ne aliqua pateat occaſio deteſta⸗ bili erroꝛi eoꝛũ qui dicũt ſolũ eſſe patrẽ. ſed pꝛo diuerſitate cauſaꝝ ipſum dici filiũ ipᷣm dici ſpm̃ſctm̃: et in his verbis audent dice: Ecce videtis quia ſolus eſt pater ſi bꝛachiũ eius eſt filius:nõ enĩ due ſed vna perſona eſt homo et bꝛachiũ eius:nõ intel ligentes neq; adutentes quomõ verba de rebus alijs ad res alias tranfferantur:pꝛo pter aliquã ſimilitudinẽ etiã in locucioni bus qͥtidiãis ð viſibilibus et notiſſimis re bus: quãto magis vt nobis ineffabilia q̃li tercũmq; dicant᷑:que dici ſicuti ſunt omni H “ iſatis oſten⸗ turus &S XII —— — — no non pofſſunt. Nam et hõ alterũ homi⸗ nem per quẽ ſolet agere quicqͥd agit/bꝛa chiũ ſuuʒ appellat.et ſi ei auferatur dols dicit bꝛachiũ ꝑdidqi:et ei qui abſtulerit dis cit:bꝛachiũ meum mihi abſtuliſti. Intelli gant ergo quomõ dictus ſit filiꝰ patriſ bꝛa chiũ per quod pater oꝑatus eſt omia: ne nõ hoc ĩtelligẽdo ⁊ ĩ ſui erroꝛis tenebꝛis ꝓ manendo:ſimiles ſint iudeis ipſis:de qui⸗ bus dictũ eſt: et bꝛachiũ domini cui reue latũ eſt ¶ loic occurrit altera queſtio. HDe qua quidẽ vt competent aliqd diſputet᷑: B et omnes eius latebꝛoſiſſimi ſinꝰ perſcru tentur et excuciant᷑ vt dignũ eſt: nec mea rum viriũ eſſe arbitroꝛ:nec anguſtiaꝝ tem poꝛis:nec veſtre capacitatis. Tamẽ quia tranſire ad alia veſtra expectatõe nõ ſini mur: niſi aliqͥd inde dicamus: accipite Gd poterimus: et vbi veſtre expectatiõi non ſuffecerimus: ab illo ĩcrementũ poſcite q nos plantare poſuit ⁊ rigare: quia ſicut di cit apoſtolus:neq; qui plantat eſt aliquicd neq; qui rigat:ſed qui incrementũ dat de j:Coꝛ.iij us.Quidã ergo inter ſe muſitãt:⁊ vbi poſ ſunt aliquãdo pꝛoclamãt: et turbulẽta di ſceptatiõe contendũt dicẽtes. Quid fece runt iudeivel que cłpa eoꝝ fuit:ſi neceſſe fuit vt ſermo eſaie pꝛophete ĩpleret᷑ queʒ dixit:domĩe quis credidit auditui noſtrẽʒ ⁊ bꝛachiũ domini cui reuelatũ eſt?⸗ Anibꝰ reſpondemus deũ pꝛeſciũ futuroꝝ/per ꝓ phetam pꝛedixiſſe infidelitatẽ iudeoꝛum: pꝛedixiſſe tamẽ non feciſſe. Non em̃ ppte rea quẽquã deꝰ ad peccandũ cogit: quia futura hõinũ peccata iã nouit.Ipſoꝝ enĩ pꝛeſciuit peccata non ſua:non cuiuſq; alte rius ſed ipſoꝛũ: Qua ꝓpter ſi ea que ille pꝛeſciuit ipſoꝝ non ſunt ipſoꝛũ:non vere ille pꝛeſciuit.Sed quia illiꝰ pꝛeſciẽtia fal⸗ li nõ poteſt: ſine dubio non alij ſed ipi pe cant:quos deus peccatoꝛes eſſe pꝛeſciuit Fecerũt ergo peccatũ iudei quod eos nõ compulit facere cui peccatuʒ non placet: ſed facturos eſſe pꝛedixit quẽ nihil latet: Et ideo ſi non malũ ſed bonũ facere volu iſſent non ꝓhiberent᷑:et hoc facturi pꝛeui⸗ dentur ab eo qui nouit quid ſit quiſq;; fac turus: et quid ei ſit pꝛo eius opere reddi⸗ . ed que ſequnt᷑ euangelij verba plus vrgent:et pꝛofundioꝛem faciũt que: ſtionem. Adiungit etenĩ et dicit. Pro⸗ — — n Eilaie. vj. pterea non poterãt cedere: qa ite⸗ s rum dicit eſaias· Excecauit oculos td⸗ eorum et indurauit cor eorum: vt hull non videant oculis et intelligant nlda orde: et conuertantur et ſanem il⸗ nde lon Sielnn em̃ nobis.Si non potucrunt us credere:quod peccãtũ eſt homĩs non fac eqi⸗ entis quod non poteſt facere? Si autẽ nõ reue⸗ credendo peccauerũt: potuerũt ergo cre⸗ ,De dere et nõ fecerũt Si ergo nõ potuerũt:q̊ tet: B modo dicit euaãgeliũ /pꝛopterea non po⸗ fſan . terant credere: quia iterũ dicit eſaias/ex nes cecauit oculos eoꝛũ et indurauit coꝛ eoꝝ Nien äSyrt quod eſt grauius ad deum referat᷑ cau gi ſa qua non crediderunt quandoquidẽ ip 1 ſe excecauit ocłoſ eoꝝ ⁊ idurauit coꝛ eoꝝ te S Non em̃ ſaltem hoc de diabolo dicitur:ſʒ inon de deo:quod ipſa pꝛophetica ſcriptura te ireg ſtatur. Haʒ ſi arbitremur hoc dictũ de dia un bolo quod excecauit oculos eoꝝ et coꝛ in iu durauit:laborandũ eſt quomõ illoꝛũ cul⸗ eſre pam quia non crediderũt poſſimus oſtẽ⸗ ido dere de quibus dicitur: non poterant cre⸗ ud dere. Deinde quid reſpõdebimus de alio D Ro. xj. pꝛophete ipſius teſtimonio quod poſuit aeſe paulus apoſtolus dicens?: Quod quere⸗ 4 bat iſrael hoc nõ eſt conſecutꝰ:electio au⸗ tẽ cõſecuta eſt: ceteri vᷣo excecati ſunt:ſi⸗ cut ſcriptum eſt. Dedit illis deus ſpiritum conpunctionis:oculos vt non videant: et 4 aures vt non audiant vſq; in hodiernũ di . cvm. Audiſtis fratres mei pꝛopoſitam que Ne ſtionem:nempe quã pꝛofunda ſit cernitis. a Sed reſpõdemus vt poſſumus.Mõ pote⸗ rant credere: quia hoc Eſaias pꝛopheta e pꝛedixit. Hoc autem pꝛopheta pꝛedixit: elle quia deus hoc futurũ eſſe pꝛeſciuit. Qua vere re autẽ non poterãt ſi a me queratur: cito e reſpondeo:quia nolebant? Malaʒ quippe he eceoꝛiũ voluntatẽ pꝛeuidit deus: et per pꝛo⸗ ſcuut phetam pꝛenũciauit ille cui abſcondi fu⸗ ono tura non poſſunt. Sed aliam cauſam inqᷣs gelt: dicit pꝛopheta:non voluntatis eoꝝ.Quã dlet: cauſam dicit pꝛopheta? Quia dediut illis volu dDdDdeus ſpiritũ conpunctionis:oculos vt nõ ꝛeui⸗ videant:et aures vt non audiant:et exce⸗ 5hc cauit oculos coꝛum:et indurauit coꝛ eoꝝ. edd/ Etiã hoc eoꝛũ voluntatem meruiſſe reſpõ vera⸗ Aeo. Sic enim excecat: ſic obdurat deus gve⸗ deſerendo et non adiuuando: quod occul / LCa. XI to iudicio facere poteſt: iniquo nõ poteſt. Hoc omnino pietas religioſoꝛũ inconcuſ ſuʒ debet inuiolatumq; ſeruare: ſicut apo ſtolus dicit:cum eandẽ ipſaʒ tractaret dif ſicilimam queſtioncẽ: Quid ergo dicemꝰ in quit:? Nunqͥd iniquitas eſt apud deũ: Ab ſit. Si ergo abſit vt ſit iniquitas apud deũ ſiue quando adiuuat/miſericoꝛdit᷑ facit:ſi uequando non adiuuat/iuſte facit: quia oĩa nõ temeritate ſed iudicio facit. Poꝛro ſi iudicia ſanctoꝛũ iuſta ſunt:quãtomagis ſanctiſicãtis ⁊ iuſtiſicãtis dei? Juſta ergo ſunt:ſed occłta. Ideo cũ queſtiões huiuſ modi in mediuʒ venerint:quare alius ſic: alius autẽ ſic:quare ille deo deſerente ex cecetur:ulle deo adiuuante illũinetur:non nobis iudiciũ de iudicio tãti iudicis vſur⸗ Ro. xj. pemus:ſed contremiſcẽtes exclamemꝰ cũ apoſtolo.QO altitudo diuiciarũ ſapiẽtie ⁊ ſcientie ði: quã inſcrutabilia ſunt iudicia Ps.xxxv. eius et inueſtigabiles vie eius. Vnde di⸗ ctum eſt in pſalmo Judicia tua abiſſus m ta. Non ergo me fratres ad hanc penetrã dam altitudinẽ/ ad hanc abiſſum diſcuciẽ dam:ad inſcrutabilia per crutanda: expe ctatio veſtre caritatis impingat. Agnoſco modulum meum: ſeutire mihi videoꝛ etiã modulũ veſtrum. Alicuius eſt hoc incre⸗ mentis meis.et foꝛtius viribus meis:puto quia et veſtris. Simul ergo audiamus ad Eccleſia.iij. monentem ſcripturã atq; dicentem. Altio ra te ne queſieris:et fortioꝛa te ne perſcru tatus fueris:non quia iſta negata funt no⸗ matb. x. bis cũ deus magiſter dicat. NHihil eſt ocul x*. tum/quod non reuelabit᷑. Sed ſi in quod peruenimꝰ in eo ambulam ſicut dic apo- · ſtolus:non ſolũ quod neſcimus et ſcire de Phil.iij. bemus: fed etiã ſi quid aliter ſapimus:id quoq; nobis deus reuelabit. Peruenimꝰ Collo. ij. gautem in viam fidei: hanc perſeuerantiſſi me teneamus. Ipſa perducit ad cubiculũ regis:iu quo ſunt omnes theſauri ſapien⸗ tie et ſcientie abſconditi. Nõ eni ipſe do⸗ minus ieſus chꝛiſtus ſuis illis magnis et pᷣ cipue electis diſcipulis inuidebat:quãdo Joh.xy j eis dicebat. Multa habeo vobis dicere: ſʒ non poteſtis illa poꝛtare modo. Ambulãa⸗ dum eſt: ꝓficiendũ eſt:creſcendum eſt:vt ſint coꝛda noſtra capacia earũ rerũ quas capere modo non poſſumus.Quod ſi nos V vltimus dies pꝛoſicientes inuenerit:ibi di ſcemus quod hic non potuimus. Si quis autem iſtam queſtionẽ liquidius et meli⸗ nouit ſe poſſe et conſidit ex ponere: abſit vt nõ ſim paratioꝛ diſcere quã docere:tã⸗ tum ne audiat quiſq; liberũ arbitrium ſic defendere / vt nobiſ oꝛationẽ qua dicimꝰ Math.vj; ne nos inferas in tẽptationẽ:conetur auf⸗ ferre:rurſus ne quiſq; neget volũtatis ar bitrium:et audeat excuſare peccatũ.Sed audiamus dominũ ct pꝛecipientẽ ⁊ opitu lantem et iubentem quid facere debeamꝰ⸗ et adiuuantẽ vt implere poſſi, imus. Haʒ 2 quoſdam nimia ſue voluntatis ſiducia ex tulit in ſuperbiã:et quoſdã nimia ſue vo⸗ luntatis diffidentia deiecit in negligentiã Illi dicunt: vt quid rogamus deum ne vi camur temptatiõe/quod in noſtra eſt po⸗ teſtate. Iſti dicunt /vt quid conamur be⸗ ne viuere:quod in dei eſt poteſtate O do mine: o pater qui es ĩ celis:ne nos inferas in qualibet iſtarũ temptationũ ſed libera nos a malo. Audiamus dominũ dicenteʒ. NRRogaui pꝛo te petre:ne deſiciat fides tua Luce.xxij. MHec ſic exiſtimemus ſidem noſtrã eſſi ei li⸗ bero arbitrio: vt diuino non egeat adiuto rio. Audiamus et euangeliſtã dicentẽ: de Joh.j. dit eis poteſtatem ſilios dei fieri. Ne om⸗ ninp exiſtimemus in noſtra poteſtate non eſſe quod credimus:verumtiñ in vtroq; il⸗ lius beneſicia cognoſcamus. Nam et agẽ⸗ de ſunt gratie qa data eſt poteſtas:⁊ oꝛã⸗ dum ne ſuccumbat infirmitas. Ipſa eſt fi⸗ Galatas.v. des que per dilectionẽ operatur: ſicut eiꝰ Roma.xij. meuſuram dominus cuiq; partitus eſt: yt ij. Coꝛ. x. qui gloꝛiatur / non in ſeipſo ſed in domĩo gloꝛietur. MHon itaq; miruʒ eſt quia nõ po terant credere: quoꝛũ voluntas ſic ſugba erat: vt ignoꝛantes dei iuſticiã:ſuam vel⸗ oama v. lent conſtituere. Sicut dicit de ülliſ apoſto Roma.x. luſ. Juſticie dei nõ ſunt ſubiecti.Quila em̃ non ex ſide ſed tanq; ex operibꝰ⸗ tumueft: ipſo ſuo tumoꝛe cecati offenderũt in lapi E dem offenſionis. ¶ Sic autẽ dictũ eſt / nõ poterant:vbi intelligendũ eſt quod nole⸗ bãt: quẽadmodũ dictũ eſt de domiĩo deo ij. Thimo. i Hoſtro: ſi non credimus ille ſidelis perma⸗ ij. Thimo.ij net: negare ſeipſuʒ nõ poteſt. De omnipo tente dictum eſt / nõ poteſt. Sicut ergo qð dominus negare ſeipſum non poteſt. laus lus dicit. Teſtimoniũ ill per hibeo: qa ʒe eſt voluntatis diuine:ita quod illi nonppyes= terant credere:culpa eſt volũtatis humãe Ecce dico ⁊ ego:quod tã ſuperbe ſi apiunt vt ſue voluntatis viribus tantũ exiſtimẽt eſſe tribuendum.vt negęet ſibi eſſe neceſſa rium diuinũ adiutoꝛiũ ad bene viuendũ: non poſſunt credere in chꝛiſtũ. Non enim aliquid pꝛoſunt ſyllabe nominis chꝛiſti:et ſacramenta chꝛiſti: vbi reſiſtitur fidei chꝛi⸗ ſti. Fides autem chꝛiſti et ſacramenta: eſt credere in euʒ qui iuſtificat impiũ. Crede re in mediatoꝛẽ: ſine quo ĩterpoſito nõ re cõciliamur deo. Credere in ſaluatoꝛẽ qui Luce.xix. venit quod perierat querere atq; ſaluare: Credere in eũ qui dixit:ſine me nihil po⸗ Job'xv: teſtis facere. Qui ergo ignoꝛans dei iuſti ciam qua iuſtificatur impius:ſi uaz vult cõ ſtituere qua conuincatur ſupbus: in hune non poteſt credere. hinc et illi non pote⸗ rant credere:non quia mutari in meliꝰ ho mines nõ poſſunt:ſed quamdiu talia ſi api unt:non poſſunt credere: Hhinc excecãtur et indurantur: quia negando diuinũ adiu toꝛium non adiuuantur. HHoc de iudeis qͥᷓ excecati et indurati ſunt deꝰ pꝛeſciuit:at⸗ ; in eius ſpiritu ꝓpheta pꝛedixit.Quod vero addidit:et conuertantur ⁊ ſanẽ eos:vtrũ ſubaudiendũ ſit:non. ideſt. nõ conuertantur: connexa deſuper ſententia vbi dictum eſt:vt non videant oculis et in telligant coꝛde: quia ⁊ hic vtiq; dictuʒ eſt vt nõ intelligãt: Et ipſa em̃ conuerſio de . illius gratia eſt cui dicitur: deus virtutuʒ Ps. xxix. cõuerte nos. An foꝛte et hoc de ſuꝑne me dicine miſericoꝛdia factum intelligendũ ẽ vävt quoniã ſu pbe et puerſe volũtatis erãt et ſuam iuſticiã conſtituere volebant: ad hoc deſerentur vt excecarẽtur: ad hoc ex cecarentur vt offenderent in lapidẽ offen ſionis:et impleretur facies eoꝛuʒz ignomi⸗ Ps:lxxxij. ma.atq; ita humiliati quererent gloꝛiã do mint et non ſuam: qua inflatur ſuperbꝰ.ſʒ iuſticiam dei qua iuſtiſicatur ipius? hoc enim multis eoꝛũ pꝛofecit in bonũ:qui de ſuo ſcelere cõpuncti in chꝛiſtũ poſtea cre⸗ diderunt: pꝛo quibus et ipſe oꝛauerat di⸗ Luce xxiij. cens. Pater ignoſce illis:quia neſciũt qᷣd faciunt.De qua eoꝛũ ignoꝛantia ⸗ apoſto ⸗ — „ 0 ℳ lum dei habent: ſed nonſ. ecundũ ſcientiã Voma x Sonnl gii vet nie⸗ fuen geli Miß lie O po Piunt imst eceſa endi: nenin ſtuer ichei⸗ tar eſt ede nore igre: luſ c ldune jpote⸗ clooho laſapi citur dadiu gesq lunat⸗ ſoni Ho e rin t mz Dole .· me güe crir mad cex offen onn⸗ Pölnd. lido Neß hoc lde ge⸗ 1 oſto gaze Honar⸗ ni ho⸗ Pohe di LMeyi 5 * 9% à Tunc eteniʒ hoc ſubiũ xit:atq; ait:ignoꝛã tes eni dei iuſticiam et ſuam volentes co⸗ ſtituere:iuſticie dei nõ ſũt ſubiecti.. Hec dixit eſaias: quando vidit gloriaʒ eius:et locutus eſt de eo. Quid vide derit eſaias. Et hoc quomõ ad dominum chꝛiſtum pertineat: in libꝛo eius legendũ et ĩtelligẽdũ eſt. Vidit enũ nõ ſicuti eſt ſʒ modo quodã ſigniſicatiuo: ſicut pꝛophe⸗ te viſio fuerat infoꝛmanda. Nam vidit et moiſes:et tamẽ ei quem videbat dicebat: qui luen Exo. xxxiij. Si inueni gratiaʒ ante te: oſtende mihi te metipſum manifeſte vt videaʒ te:quia nõ videbat ſicuti eſt. Quando aũt nobis hoc futurum ſit: idem iſte ſancte iohãnes euã⸗ geliſta in epiſtola ſua dicit. Dilectiſſimi ſi j. Johᷣ.iijj. lij dei ſumus: et nondũ apparuit quod eri mus. Scimus quia cum apparuerit ſimileſ ei erimus:quoniã videbimus eũ ſicuti eſt Poterat dicere quoniã videbimus eũ: et non addere / ſicuti eſt. Sed quia ſciebat a quibuſdã patribus er pꝛophetis viſum ſʒ non ſicuti eſt.ideo cũ oixiſſet/ videbumus eum:addidit /ſicuti eſt. Hemo eni vos fal lat fratres eoꝛum qui dicunt inuiſibilẽ pa trem::et viſibilẽ filiuʒ. Hic enĩ hoc aſſerũt 1 2 . quiputant eũ eſſe creaturã: nec intellgũt . Job 1x: ſecundum quod dictũ eſt: ego et pat vnũ ſumus. Pꝛoꝛſus in foꝛma dei in qua equa lis eſt patri:etiaʒ filius inuiſibilis eſt. Vt autẽ ab hominibus videretur/foꝛmã ſerui accepit:⁊ ĩ ſimilitudinẽ hominũ factus/vi ſibilis factus eſt Oſtendit ergo ſe etiã an⸗ tequã ſuſciperet carnẽ oculis hominũ ſic voluit in ſubiecta ſibi creatura: non ſicuti cſt.aundemus coꝛda per fidem:vt illi in Aꝑath. v. effabili: 1 vt ita dicã: inuiſibili viſioni pꝛe paremur. Beati enĩ mundo coꝛde:quoni aaomm ipſi deum videbnnt. Nerumtamen „ et ex principibus multi crediderũt in euʒ: ſed propter phariſeos non confitebatur: vt de ſinagoga non eijcerẽtur. Dilexerũt eni gloria ho minum: magis quam gloriam dei Videte quẽadmodũ notauerit euangeli ſta: et impꝛobauerit quoſdã quoſ tamẽè in eum credidiſſe dixit: qui in hoc ingreſſu ſi dei ſi pꝛoficerent: amoꝛẽ quoq; hũane glo rie ꝓſiciendo ſuperarẽt: quam ſuꝑauerat Sala. vj. apoſtolus dicens. Mihi autẽ abſit gloꝛari tertius gelunuse 18. ieſus. Aui credit in me:non credit niſi in cruce domini noſtri ieſu chꝛiſti: per quẽ mihi mundus crucifixus eſt ⁊ ego mũ do. Adhoc eni et ipſe dominus crucẽ ſuã vbi eum dementia ſuperbe impietatis irri ſit: in eoꝛũ qui in illum crederẽt frontibus fixit vbi eſt quodammõ ſedes verecũdie vt de nomine eius ſides non erubeſcat:et magis dei gloꝛiam quã hominũ diligat. Explicit tractatus quinquageſimꝰ ncipit tractatus quiqua⸗ quartus.Ab eo uod au —,,,0 in me.ſed in eum qui miſit me: Uſ⸗ q; ad id quod ait. Sʒ qui miſit me 7 pater: ipſe mibi mandatum dedit quid dicam et quid ioquar. Paquente dox= mino nro ieſu chꝛiſto apud iudeos/et tanta miraculo⸗ rum ſigna faciente:quidam crediderunt pꝛedeſtinati in vitam eternam quos etiam vocauit oues ſuas: quidaʒ vero non crediderũt nec po terant credere: eo quod occulto nec tamẽ iniuſto iudicio dei fuerãt excecati ⁊ indu rati:deſerentc illo qui ſuperbis reſiſtit:hu milibus aufẽ dat gratiam. Eoꝛum autem qui crediderunt / alij vſq; adeo confiteba⸗ tur:vt palmarũ ramis acceptis veniẽti oc currerent:in eadẽ laudis confeſſione le⸗ tantes. Alij vero ex pꝛincipibus non au⸗ debant conſiteri vt de ſinagoga non eij⸗ cerentur:quos notauit euãgeliſta dicens: quod dilexerunt gloꝛiam hominũ magis quam gloꝛiam dei.Eoꝛũ etiam qui nõ cre diderunt:alij erant poſtea credituri:quoſ pꝛeuidebat vbi ait.Cum exaltaucritis fili um hominis:tunc agnoſcetis quia ego ſũ Alij vero in eadem inſidelitate manſuri: quoꝛũ imitatrix eſt etiam iſta gens iudeo rum:que poſtmodum debellata ad teſti⸗ monium pꝛophetie que de chꝛiſto ſcripta eſt / in toto pene oꝛbe diſperſa eſt. His ita ſe habentibꝰ et ſua iam pꝛopinquãte paſ v ij * 2 . „ E — ſione:ieſus clamauit et dixit: vnde le ctio cepit hodierna. Qui credit in me non credit in me ſed in eum qui mi ſit me. Et qui vi et me: videt euʒ qͥ Joh. vij. miſit me.Jaʒ dixerat quodã loco. Mea ſupꝛa tracta doctrina non eſt mea:ſed eiꝰ qui miſit me tu.xxix. Vbi intelleximꝰ eum doctrinã ſuam dixiſ ſe verbum patris quod eſt ipſe: et hoc ſig nificaſſe: dicẽdo mea doctrina nõ eſt mea ſed eius qͥ me miſit: quod a ſeipſo ipſe nõ eſſet ſʒ haberet a qͥ eẽt. De ꝰem̃ de deo/ſi⸗ lius pf̃is. Pat᷑ aũt ñ deꝰ de deo:ſʒ deꝰ pat filij. Nunc aũt qͥd ait/ qui credit ĩ me nõ credit in me ſʒ in eũ qui miſit me:quomo⸗ do intellecturi ſumus:niſi quia homo ap⸗ parebat hominibus cum lateret deus? Et ne putarent hoc eum eſſe tantumõ quod videbant: talem ac tantum ſe volens cre⸗ di: qualis et quantus eſt pater:qui credit in me inquit/ non credit in me. ideſt in quod videt: ſed in eum qui miſit me: id eſt in patrem. Sed qui credit in patreʒ:ne celſſe eſt eum credat eſſe patrem. Qui au⸗ tem credit eum patrem: neceſſe eſt vt cre⸗ Joh. j. Põ. lxxxj. dat eum habere ſilium Ac per hoc qui cre dit in patrem: neceſſe eſt vt credat in filiũ Sed ne quiſq; hoc credat de vnigenito ſi⸗ lio quod dehis qui dicti ſunt filij dei ſecũ dum gratiam non naturã: ſicut ait euange liſta: dedit eis poteſtatem ſilios dei fieri: — . vnde et illud eſt quod ipſe dominus com memoꝛauit in lege dictũ:ego dixi dij eſtis et filij excelſi omnes: pꝛopterea dixii:qui credit in me:non credit in me:ne totum qð de chꝛiſto creditur: ſecundũ hominem cre deretur. Ille ergo inquit credit in me qui non credit in me ſecundũ id quod me vi⸗ det:ſed in eum qui me miſit:vt cum credit in patrem: credat eũ habere filium ſibi eq̃ᷓ lem:et tunc vere credat in me. Nam ſi pu tauerit euʒ non habere niſi filios ſecundũ gratiam qui ſunt eius vtiq; creatura: non verbum ſed facta per verbum:nec habere filium equalem ſibi atq; coeternũ: ſemper natum: pariter incòmutabilẽ:ex nullo diſ ſimilem atq; imparem: non credit in patrẽ qui eum miſit: quia non eſt hoc pater qui eum miſit ¶ Et ideo cum dixiſſet/ qui cre dit in me: non credit in me ſed in eum qui miſit me ne putaretur ſic yvoluiſſec parrem qui me videt:videat eũ qͥ me miſit. „. S . . . — „2 . 27 4 . — △ SSS — — — —— intelligi tanqᷓ; patrem multoꝛũ filioꝛũ per gratiaʒ regeneratoꝛũ: mon vnici verbi eq̃ᷓ lis ſibi: continuo ſubiecit. Et qui videt me:videt eum qui miſii S ait:qui videt me:non videt me.ſed euʒ qᷓ miſit me. Sicut dixerat/qui credit in me: non credit inme:ſed in euʒ qui miſit me? Yilud namq; dixit:ne ſicut videbatur cre⸗ deretur tantũmõ filius hominis.hHoc au⸗ tem dixit. vt patri crederetur eq̃lis. Qui credit in me inquit:nõ credit in hoc quod videt me: ſed credit in cum qui miſitmme. Aut cum credit in patrem qui ſibi equal? genuit me:nõ quomõ me videt:ſed ſic cre dat in me/ quomõ in euz qui miſit me. Vſ q; adeo eni nihil diſtat inter euʒ et me: vt — 7. . Apo⸗ grece apoſtoli/latine miſſi apellãtur.Nũ quã tamẽ aliquis apoſtoloꝝ dicere aude ret:qui credit in me non credit in me ſedĩ eum qui miſit me. Omnino eni non dice⸗ ret/qui credit in me: credimus enim apo⸗ ſtolo:ſed non credimus in apoſtolũ: NHon enim apoſtolus iuſtiſicat impiũ.Creden⸗ * 5 „ .——* Roma. üij. Luce.vj. ſtolos ſuos certe ipſe dominꝰ chꝛiſtus mi·· ſit.quod eoꝛũ etiam nomen indicat. Nam ſic grece angeli:latine nũcij vocantur:ita ti enim in eum qui iuſtiſcat impium. deu tatur fides eius ad iuſticiam. Poſſet dice re apoſtoluſ:qui recipit me recipit eũ qui me miſit:vel qui audit me/audit eum me miſit. Hoc enĩ eis ipſe dominus ait.qͥ vos recipit me recipit: et qui recipit me re cipit eum qui me miſit:quia doininus ho⸗ noꝛatur inſeruo:et pater in filio:ſed pater tanquã in filio:dominus tanquã in ſeruo. Filius autem vnigenitus recte dicere po tuit: credite in deũ et in me credite.Et qG;d;·· nunc ait: qui credit in me:non credit ĩ me ſed in eum qui miſit me:nona ſe abſtulit ſi deʒ credentis: ſed nolui in foꝛma feruire manere credentem: quoniã cuʒ quiſq; cre dit in patrem qui eum miſit: pꝛofecto cre dit in filium ſine quo patrẽ non eſſe cogno ſcit:et ita credit vt credat equalẽ:quoniã ſequitur: et qui videt me.videt eum qui me miſit. Attẽde cerera.Ego lux in mũ duz veni:vt oinnis quũi crediti me ui tenebris no maneat.Dixit qͥdã lo Joh. xiiij. co diſcipul ſuis. Vos eſtis lux mudi. Mõ V — iper ai idet unad elz nne: tme⸗ rae⸗ can⸗ Qui lod ge V zpr. o⸗Nce. en ſta ude dice⸗ apo⸗ Pon gona i ⸗ Ponril Nce 4 iu Harhp⸗ 4 ere po⸗ Mer nuo. tine gob ni⸗ Ati mine zae ge no iä Job. v. Põ.c. ſtituta. MNeq; accendũt lucernam et po⸗ nunt eam ſub modio:ſed ſupra candela bꝛum. vt luceat omnibꝰ qui in domo ſũt Sic luceat lumen veſtrum coꝛam homi⸗ nibus vt videant opera veſtra bona: et gloꝛificent patreʒ veſtrũ qui in celis eſt Non tamẽ eis dixit: vos lux veniſtis in mundum: vt omnis qui credit in vos in tenebꝛis nõ maneat Nuſq; hoc legi poſ ſe confirmo. Lumina ergo ſunt omnes ſancti:ſed credendo ab eo illuminãtur: a quo ſi receſſerit/tenebꝛabitur. Lumẽ autem ullud quo illuminantur/a ſe rece dere non poteſt: quia incõmutabile om nino eſt. Credimus ergo lumini illumi⸗ nato:ſicut pꝛophete:ſicut apoſtolo Sed ideo illi credimus vt non in ipſum cre⸗ damus quod illuminatur: ſed cum illo credamus in illud lumen a quo illumi⸗ natur: vt et nos illuminemur /non ab il⸗ lo:ſed cum illo a quo ille. Cum autẽ di cit:vt omnis qui credit ĩ me in tenebꝛis non maneat: ſatis manifeſtat omnes ſe in tenebꝛis inueniſſe Sed ne in eis tene bꝛis maneant in quibus inuenti ſunt:de bent credere in lucem que venit in hũc mundum: quia per illam factus eſt mun dus . ¶ Et ſi quis audierit inquit verba mea et cuſtodierit:ego nõ indico eum. Aementote que vos au n ieneſoalbus lectionibus noui:⁊ qui obliti foꝛte eſtis recolite: et qui nõ affuiſtis ſed adeſtis audite quomodo dicit filius:ego non iudico eum: cum di cat alio loco:pater non iudicat quẽquã ſed omne iudiciũ dedit filio:niſi quia in telligendũ eſt:mõ non iudico eũ? QOua renõ iudicat modo? Attende quid ſeqͥ tur. Non enim veni inquit vt iudi cem mundum: ſed vt ſaluificem mundum:ideſt vt ſaluum faciam mũ dum. NHNunc ergo eſt tempus miſericoꝛ⸗ die:poſtea erit iudicij: qͥa miſericoꝛdiã inquit ⁊ iudiciũ cantabo tibi domĩe.Sʒ de ipſo etiam futuro nouiſſimo iudicio videte quid dicat· Qui ſpernit me et non accipit verba mea: habet —- qui iudicet eum. Sermo quẽ lo poteſt ciuitas abſcondi ſupꝛa montẽ cõ Joh. Tract. IIII TLa. XxI cutus ſum: ille iudicabit eum in nouiſſimo die.MHon ait qui ſꝑnit me et non accipit verba mea:ego nõ iudico eum in nouiſſimo die. Hoc enim ſi dixi ſet: non video quomõ poſſet nõ eſſe cõ⸗ trarium illi ſententie vbi ait: pater non iudicat quemq; ſed omne iudiciũ dedit filio.Cũ vero dixit/qui ſpernit me ⁊ nõ accipitverba mea habet qui iudicet eũ: expectantibus autẽ quiſnã ille eſſet:ſe⸗ cutus adiunxit:ſermo quem locutus ſũ ille iudicabit eum in nouiſſimo die: ſa⸗ tis manifeſtauit ſeipſum iudicaturuʒ in nouiſſimo die. Seipſum quipe locutus eſt: ſeipſuam annunciauit:ſeipſum ianuã poſuit: quia ipſe ad oues paſtoꝛ ĩtraret Aliter itaq; iudicabuntur qui nõ audie runt:aliter qui audierunt et contempfe runt.Qui eni ſine lege peccauerunt:ait apoſtolus.ſine lege et peribunt:et qui ĩ lege peccauerunt:per legem iudicabun tur. quia ego inquit ex me ipſo nõ ſum Peet eo ſe dicit non locu⸗ tun ex ſeipſo:quia non eſt ex ſe ipſo. Jã hoc ſepe oiximus:iam hoc tanqᷓʒ notiſſi mum non docere ſed admõere debemꝰ. Sed qui miſit me pater ipſe mi/ hi mandatum dedit:quid dicam i loquar. Mon làboꝛaremus: ĩcum eis nos loqui ſciremus:cum qui⸗ bus ſuperioꝛa locuti ſumus: et cum eiſ⸗ ipſiſ non omnibus:ſed qui audierũt me moꝛia retinentibus. ¶ Nunc vero qᷣa foꝛtaſſe aliqui aſſunt qui non audierũt: eiſq; ſunt ſimiles qui obliti ſũt quod au dierunt: pꝛopter illos perferant moꝛas noſtras qui audita meminerunt. Quo⸗ modo dat mandatum pater vnico filio⸗ Quo verbo loquitur verbo: cum ſit ip⸗ ſe filius vnigenitꝰ verbum? Nunquid ꝑ angelum:cum per ipſum creati ſunt an⸗ geli? Munquid per nubem: que quãdo ſonuit ad filium/non pꝛopter ipſum ſo⸗ nuit quod alibi dicit etiã ipſe: ſʒ ꝓpter alios quos opoꝛtebat ita audire⸗ Mmun quid per ſonum labijs emiſſum qui non habet coꝛpus:? An aliquo locoꝛuʒ inter vallo filiꝰ a patre ſeparatur: vt ſit inter illos aer mediꝰ:quo percuſſo vox ſlat ⁊ ad aureʒ veniat:? Abſit:vt talia de illa ĩ V iij Rho. jj. coꝛpoꝛea et ineffabili ſubſtantia ſuſpice mur. Filius vnicus eſt verbum patris:⁊ ſapientia patris: in illa ſunt omnia man data patris. Neq; enĩ patris mandatum filius aliquando neſciebat: vt eum ne⸗ ceſſe eſſet ex tempoꝛe habere quod an⸗ Joh. v. tea non habebat. Ita eni a patre quod habet accepit:vt naſcẽdo acceperit: de doritq; illi gignendo. Mam et vita eſt: accepit vitam vtiq; naſcendo/non pꝛiuſ ſine vita exiſtendo:quia et pater habet vi tam:et quod habet eſt:nec accepit ta men/quia non ex aliquo eſt. Filius au⸗ tem accepit vitam dante patre a quo ẽ: et ipſe quod habet eſt. Ha bet enĩ vitaʒ et vita eſt. Ipſum audi loquentem:Si⸗ cut habet inquit pater vitam in ſemet⸗ ipſo:ſic dedit et filio vitam habere in ſe metipſo. Nunquid exiſtenti et nõ habẽ ti dedit. Sed eo dedit quo genuit qui vitam genuit:et vita genuit vitam: ⁊ qꝛ parem genuit/non unparem genuit vi⸗ fam:ideo dictuʒ eſt. Sicut habet ipᷣevi⸗ tam in ſemetip o: ſic dedit et filio vitaʒ habere in ſemetipᷣo. Vitã dedit:quia gi gnẽdo vitam quid dedit niſi eſſe vitaʒ⸗ Et qa eterna eſt ipſa natiuitas. Nunqᷓ; non fuit filius qui eſt vita:nũquã ñ fuit ſilius ſine vita.Et ſicut eſt natiuitas et᷑⸗ na:ſic eſt qui natus eſt vita eterna. Ita et mandatum non quod filius non habe bat pater dedit: ſed ſicut dixi/ in ſapien tia patris quod eſt verbum patris:om⸗ nia mandata ſunt patris. Dicitur auteʒ mandatum datum: quia non eſta ſe ip⸗ ſo cui dicitur datum. Et hoc eſt dare ſi⸗ lio ſine quo nunquã ſilius fuit:quod eſt gignere filiũ qui nunquã nõ fuit. Se quitur autẽ.Et ſcio quia mandatũ eius vita eterna eſt. Si ergo vita et . ipſe filius.et vita eterna eſt man⸗ datum patris: quid aliud dictũ eſt/quã ego ſum mandatum patris? Pꝛoĩde et id quod adiũgit et dicit: que ego lo quor ſicut dixit mihi pater ſic lo⸗ quor:non accipiamus dixit mihi:qua⸗ ſi pater verba locutus ſit vnico verbo. aut egeat dei verbis:dei verbum. Dix⸗ Joh. Tract. IIm TLa. XII it ergo pater ſilio:ſicut dedit vitam filio non quod neſciebat vel non habebat. ſʒ quo ipſe ſilius erat. Quid eſt autẽ/ſicut dixit mihi parer ſic loquoꝛ:niſi verbũ lo quoꝛ: Ita ille dixit vt verax:ita iſte lo⸗ quitur vt veritas. Verax autem genu⸗ it veritatem. Quid ergo iam diceret ve ritati? Non eni imperfecta crat veritas cui verum aliquid adderetur: Hixit er⸗ go veritati:quia genuit veritatẽ. Poꝛ⸗ ro ipſa veritas ſic loquitur vt ei dictum eſt:ſed intelligentibꝰ quos docet vt na⸗ ta eſt. Vt autem crederent homines qð intelligere nondũ valent: ex oꝛe carnis yverba ſonuerunt:et abierunt. Trãſuo⸗ lantes ſoni ſtrepuerunt: peractis moꝛu lis tempoꝛum ſuoꝛuʒ. Sed res ipſe qua rum ſigna ſunt ſoni:traiecte quodãmo⸗ do in eoꝛũ memoꝛiaʒ qui audierunt:eti am ad nos per litteras que viſibilia ſig⸗ na ſunt peruenerunt. Mon ſic loquitur veritas: Intelligentibus mentibus intꝰ loquitur:ſine ſono inſtruit. intelligibili luce perfundit. Qui ergo poteſt ĩ ea cre dere natiuitatis eius eternitatem: ipſe illam ſic audit loquentem: ſicut ei dixit pater quod loqueret᷑. Excitauit nos ad magnum deſiderium interioꝛis dulcedi nis ſue:ſed credendo capimus:ambulã do creſcimus:pꝛoſiciendo ambulamus: vt peruenire poſſimus. —– 4 Erplicit ractatus quinqua⸗ geſimusquartug. Incipit tracta tus quinquageſimusquintus. Ab eo quod ait. Ante diem feſtũ — paſce ſciens ieſus quia venit ho ra eius.Uſq; ad id quod ait.Cie — — Capinlun⸗ Eſgieliß Lolj. us ſa dülo telo⸗ enu⸗ ye ter⸗ *RRSKE = . S. § .ℛ S 5 S. & S Capitulum. xiy⸗ Elaie liij. ſecundũ iohannẽ adiuuan⸗ te ipſo debitis eſt explican⸗ da tractatibus:⁊ vt nobis poſſe donaue rit explananda. Ante diem autè fe⸗ ſtuʒ paſche: ſciens ieſus quia ue nit hora eiuſ vt traſeat ex hocmũ do ad patrem: cum dilexiſſet ſu⸗ os qui erãt in mundo.in finẽ di⸗ e ſ. lexit eoſ. Paſcha autẽ fratres nõ ſicut quidam exiſtimant grecum nomen eſt: ſed hebꝛeũ. Opoꝛtuniſſime tamẽ occur rit in hoc nomie quedã cõgruentiavtra rumq; linguarũ. Quia eni paſſio grece σιρα dicitur: io paſcha paſſio pu⸗ tata eſt:velut hoc nomine a paſſione ſic appellatuʒ eſt. In ſua vero lingua.hoc eſt bebꝛea: paſcha tranſitus dicitur pꝛo pterea/quia tunc pꝛimũ paſe cha celebꝛa uit populus dei:quando ex egipto fugi entes rubꝛum mare tranſierũt. Nunc er go figura illa ꝓphetica in veritate com pleta eſt. cum ſicut ouis ad immoladuʒ ducitur chꝛiſtus: cuius ſanguine illitis poſtibꝰ noſtris.i.cuius figno crucis ſig⸗ natis frontibus noſtris:a perditiõe hu⸗ us ſeculi tanquã a captiuitate vł inter eymptione egyptia liberamur: ⁊ agimus sl Colo.j. ſaluberrimũ tranſitum:cũ a diabolo trã ſimus ad chꝛiſtum: et ab iſto inſtabili ſe culo ad eius fundatiſſimũ regnũ. Ideo quipe ad deum permanentẽ tranſimuſ ne cum mundo tranſeunte tranſeamuſ: De hac nobis collata gratia deum lau⸗ dans apoſtolus dicit. Qui eruit nos de poteſtare tenebꝛarũ: et tranſtulit in reg num filij claritatis ſue. hoc itaq; nomẽ ideſt.paſcha quod latine vt dixi tranſi⸗ tus nuncupatur:velut interpꝛetans no⸗ bis beatus euangeliſta: ante diẽ inquit feſtum paſche ſciẽs ieſus quia venit ho ra eius vt tranſeat ex hoc mndo ad pa trem.Ecce paſcha: ecce traſitus. Vnde et quo: De hoc ſcilicet mũdo ad patrẽ. Spes membꝛis in capite data eſt:quod eſſent in illo tranſeunte ſine dubio ſecu 7„ 2 „ Tract. IVY Ca. XIII rura. Quid ergo iuſideles et ab hoc ca⸗ pite atq; ab eius coꝛpoꝛe aliem? Mõne et ipſi tranſeunt: quia non permanent⸗ Tranſeũt plane et ipſi. Sed aliud ẽ trã⸗ ſire de mundo:aliud eſt tranſire cuʒ mũ et egiptij tranſierũt: non enĩ perſequẽ⸗ do manſerunt. Mõ tamẽ tranſierũt per mare ad regnum:ſed in mari ad in teri⸗ tum. ¶ Sciẽs ergo ieſus quia venit ho⸗ ra eiuſ:vt rranſeat ex hoc mundo ad pa trem: cum dilexiſſet ſuos qui erat in mundoꝛin fine dilexit eos Tti ; vt et ipſi de hoc mundo vbi erant/ad ſuum caput quod hinc tranſiſſet eius di lectione tranſirent. Quid eſt eni in finẽ niſi in chꝛiſtũ? Finis eniʒ legis chꝛiſtus ait apoſtolus ad iuſticiam ommi creden ti. Finis perficiens:non interſiciens.Fi nis quouſq; eamus:non vbi pereamus. Sic omnio itelligẽdũ ẽ: paſcha nr̃jm im molatꝰ eſt chꝛiſtus. Ipſe eſt finis noſter in illum eſt tranſitus noſter. Naʒ video poſſe iſta verba euangelica quodã hũa no modo etiam ſic accipi: tanq; vſq; ad moꝛtem chꝛiſtꝰ dilexerit ſuos:vt hoc vi deatur eſſe in finem dilexit eos.hhuma⸗ na eſt hec ſentẽtia:non diuina. Neq; em̃ nos hucuſq; ille dilexit: qui ſemper ⁊ ſi ne fine nos diligit. Abſit vt dilectionem moꝛte finierit:qui non eſt moꝛte finitus. Etiam poſt moꝛtem quinq; fratres ſuos dilexit diues ille ſuperbus atq; impius: et vſq; ad moꝛtem nos dilexiſſe putan⸗ dus eſt chꝛiſtus? Abſit cariſſimi Nequa quã ille noſ diligendo vſq; ad moꝛtẽ ve niret:ſi dilectioneʒ noſtram moꝛte fini⸗ ret:niſi foꝛte ita ſit intelligendum/ in fi nem dilexit eos /vſq; ad moꝛtem dilexit eos:quia tantum dilexit: vt moꝛeretur pꝛo eis. Hoc enim teſtatur dicens.AMa⸗ loꝛem hac charitatẽ nemo habet: quam vt animam ſuam ponat quis pꝛo amicis ſuis Ita ſane non pꝛohibemꝰ intellgi in fineʒ dilexit:vſq; ad moꝛtẽ dilexit.i.vſ⸗ q; ad moꝛteʒ illũ dilectio ipſa perduxit Et cena inquit facta:cum diabo⸗ lus la mi et m cor vrn gefet Rho. x. j. Coꝛ. v. Luce. xyj. Joh. xv: Al. exiuit. Al. miſit Ephe. vj. eum iudas ſimõis ſcariothis:ſci enſ quia omnia dedit ei pater in manus: et quia adeo rexiit et ad deum yvadit:ſurgit a cena: et po⸗ nit veſtimenta ſũa.Et cum accpiſ ſet lintheuʒ precinxit ſe. De inde mittit aquam in peluim:et cepit lauare pedes diſcpulorũ:et ect⸗ ere lintheo quo erat precinct?. Nonita debemus intell igere cenam factam:veluti iam conſumptã atq; tranſ actaʒ. Adhuc eni cenabatur cum domi nus ſurrexit et pedes lauit diſcipulis ſu is Naʒ poſtea recubuit:et bucceliã ſuo traditoꝛi poſtea dedit vtiq; cena nõdũ finita: hoc eſt dum adhuc panis eſſet in menſa.Cena ergo facta dictum eſt/iam parata:et ad conuiuantiũ menſam vſuʒ ꝙ; perducta. Quod autẽ ait:cum dia bolus iaz miſiſſet in cor vt trade eum iudas ſimõois ſcariothis.Si queris quid miſſum ſit in coꝛ iude: hoc vtiq; vt traderet eum.Miſſio iſta:ſpiri⸗ tualis ſuggeſtio eſt. MNon ſit per aurẽ ſʒ per cogitationem:ac per hoc non coꝛpo raliter ſed ſpiritualit. MNeq; em̃ ſpiritus le quod dicitur:ſemper in laude acciꝑi⸗ endum eſt. MHouit apoſtolus quedã ſpi ritualia nequicie in celeſtibꝰ: aduerſus que nobis colluctationẽ eſſe teſtat᷑. NMõ autem eſſent maligna etiſ ſpiritualia: ſi non eſſent etiã maligni ſpiritus.Ab ſpi⸗ ritu enĩ ſpiritualia nominãtur. Sʒ quo⸗ modo iſta fiant vt diabolice ſuggeſtio⸗ nes ĩmittentur: et humanis cogitationi bus miſceantur: vt eas tanq; ſuas depu tet homo:vnde ſcit homo? NHec dubitã⸗ dum eſt etiam bonas ſuggeſtiões a bo⸗ no ſpiritu ita latenter ac ſpiritualit᷑ fieri. Sed intereſt quibꝰ nam earũ mens hũa na conſentiat diuino auxilio / vel deſer⸗ ta ꝑ meritũ:vel adiuta per gratiam Fa ctum ergo iam fuerat in coꝛde iude per imiſſionẽ diabolicã vt traderet diſcipu lus magiſtrũ:ſed quẽ non didicerat de⸗ um. Jaʒz talis venerat ad conuiuium ex ploꝛatoꝛ paſtoꝛis / inſidiatoꝛ ſaluatoꝛis: venditoꝛ redemptoꝛis:iam talis vene⸗ Joh. Tract. LV 4 . XIII rat et videbatur: et tolerabatur:et ſe ig- noꝛari arbitrabatur: quia in eo quẽ vo⸗ lebat fallere fallebatur. At ulle iſto ipſo coꝛde intus inſpecto neſciente: ſcien⸗ ter vtebatur. Selens uia omnia degit ei . ipſum traditoꝛẽ. Nam ſi eum in manib⸗ non haberet: non vtiq; illo vteretur vt vellet Pꝛoĩde iã traditoꝛ traditus erat ei queʒ tradere cupiebat: atq; ita malũ tradendo faciebat:vt de illo tradito bo num flieret quod neſciebat.Sciebat eni dominus quid faceret pꝛo amicis: q pa cienter vtebatur inimicis. Ac ſic oĩa de Datar Hater in mame eius: et in vſũ ma a:et in effectum bona. Sciens etia quia adeo exiit et ad Sen vacgit⸗ Flec deuʒ cum inde exiret: nec nos de⸗ ſerens cum rediret. hec ergo ſaẽs:ſur git a cena: ⁊ ponit veſtimẽta ſua Et cum accepiſſet lintheũ: precin xit ſe. Deinde miſit aquam in pei ui et cepit lauare pedes diſcipu/ loꝛu: ⁊ extergere litheo quo erat precinctus. Ae bemus cariſſimi ſẽ lum euãgeliſte diligenter attẽdere.LCo cuturus quippe de tanta domini humili tate:pꝛius eius celſitudiuẽ voluit cõmẽ dare Ad hoc pertinet quod ait:ſciẽs qꝛ omnia dedit ei pater in manus: et quia 8 deo exijt et ad deum vadit. Cũ illi er go omuia pater dediſſet in manus: ille diſcipuloꝛum non manus ſed pedes la⸗ uit. Et cuʒ ſe ſciret a deo exiſſe et ad de um pergere: non domini dei ſed homi⸗ nis ſerui impleuit officiũ.Ad hoc auteʒz pertinet quod etiã de traditoꝛe ipſius quia iaʒ talis venerat:qui nec ab illo ig noꝛabatur:pꝛeloqui voluit:vt hoc quo q; ad maximũ cumulum hũ ilitatis acce deret:quod etiã illi non dedignatus eſt pedes lanare:cuius manus iaʒ pꝛeuide bat in ſcelere. Quid autẽ mirum ſi ſi urre xit a cena et poſuit veſtimenta ſua: qui cum in foꝛma dei eſſet ſemetipſum exi⸗ naniuit: Et qͥd miꝝ ſi pcĩxit ſe litheo:q foꝛmã ſᷣui accipiẽs habitu iuẽtꝰ ẽ vt hõ Quid mirũ ſi miſit aquã in peluiʒ vnde ater in manus. Ergo et —„ — 2 Uerit. ſl ſel Joh. Tract. VI lauaret pedes diſcipuloꝝ: qui in terrã ſan . guineʒ fudit:quo immũdiciã dilueret pec o caatoꝛum? Quid miruʒ ſi lintheo quo erat peecinctus pedes quos lauerat terſit: qui nii carne qua crat indutuſ euãgeliſtarũ veſti 966 gia confirmauit? Et linteo quidẽ vt ſe pᷣ⸗ lb⸗ cingeret:poſuit veſtimenta ſua que habe⸗ bat. Vt autẽ foꝛmam ſerui acciperet quã⸗ doo ſemetipſum exinaniuit: non quod ha⸗ i perbat depoſuit: ſʒ quod nõ habebat acce bo pit.Cruciſigẽdus ſane ſuis expoliatus eſt ni veſtimentis: et moꝛtuus inuolutus eſt lin 3 teis:et tota illa eius paſſio / noſtra purga e tio eſt. Paſſurus igitur exicia:pꝛemiſit ob ſequia:non ſoluʒz eis pꝛo quibus erat ſubi turus moꝛtem:ſed etiã illi qui eum fuerat humane humilitatis vtilitas: vt eã ſuo cõ mendaret exemplo etiã diuĩa ſublimitas: quia homo ſuperbus in eternũ periret: ni ſi eum deus humilis inueniret. Venit em̃ Luee.ix. lius hominis querere:et ſt aluũ facere qo perierat. Perierat autẽ ſuꝑbiam decepto ris ſecutus:ergo humilitatẽ redemptoꝛis ſequatur inuentus. — 1 musquitus. meipitacramSan quageſimusſextug. Ab eo quod ait. Cenit ergo ad ſunonem petru et dicit ei petrus·. Domine tu lauaſ mibipedes/ iqʒad id quod ait. Mui lotus eſt no idiget niſi vt pe des lauet: ſed eſt mundus totus. . . d — — ¶ Explicit tracatus quinquageſi⸗ S& — K=— —:☛ e e. —e e. Bm lauaret le pelges diſcipuloꝛũ domin?: Arrum:et dicit ei petrus . Domie:tu mihi lauas pedes?auiſ i enim non expaueſceret lauari ſibi pedes „S„.“ a dei filio? Quãauis itaq; magne fuiſſet au 4 Rß dacie contradicere ſeruuʒ domino: hom⸗ 1 nem deo. Tamẽ hoc petruſ facere malut: e quaʒz perpeti vt ſibi pedes lauarẽtur a do miuo ⁊ deo. Iec putare debemus hoc pe⸗ traditurus ad moꝛtem. Tanta eſt quipe ex his verbis aliquatenus dignũ c d. XIII trum inter ceteros foꝛmidaſſe atq; recuſaſ/ ſe:cum id alij ante ipſum libenter vel eq⸗ nimiter ſibi ſieri permiſiſſent. SFaciliuſ qͥp pe ſic accipiũtur iſta verba euãgelij: quia cum dictum eſſet:cepit lauare pedes diſci puloꝛum et extergere linteo quo erat pꝛe cinctuſ:deĩde ſubiunctũ eſt:venit ergo ad ſimonem petrũ: quaſi aliquibus iã lauiſ⸗ ſet / et poſt eos veniſſet ad pꝛimum. Quis enim neſciat pꝛimũ apoſtoloꝛũ eſſe beatiſ ſimum petrũ? Sed non ita intelligendum eſt quod poſt aliquos ad illũ venerit:ſed quod ab illo ceperit. Quãdo ergo pedes diſcipuloꝛũ lauare cepit: venit ad euʒa qͥ· cepit:ideſt.ad petrũ.Et tũc petrus quod etiam quilibet eoꝛum expauiſſet:expauit atq; ait.DPomie:tu mihi lauas pedes⸗ Zu· mihi. Quid eſt tu? Quid eſt mihi? Cogitã da ſunt ponius quã dicẽda: ne foꝛte quod amima:non explicet lingua. Sed reſpo dit ieſ te dirit ei. QAuo ego facio tu neſcig modo:ſcies autẽ poſtea: infra tracta⸗ Nec tamẽ ille dominici facti etug ie ex⸗ tu · lvuij. territus permittit fieri quod cur fieret ig⸗ noꝛabat: Sed vſq; ad ſuos pedes humileʒ chꝛiſtũ adhuc non vult videre:non poteſt ſuſtinere. Mon lauabis mihi inqt ppe des ineternuz. Quid eſt ineternu. Hüd H quam hoc feram: nunquã paciar: nunquã e ſinam. Hoc quippe in eternũ non fit:quod ertnaten nunquã fit. Tum ſaluatoꝛ egrum reluctan doq; pꝛeteri tem de ipſius ſalutis periculo exterrens: tur: quãdo⸗ ſi non lanero te mnquit. non habebiſ q; mutatur. partem miecum. Ita dictum eſt ſi no laa uero te/cũ de ſolis pedibus ageretur quo modo dici aſſolet/calcas me:quando ſola planta calcatur. At ille amoꝛe et timoꝛe ꝑ turbatꝰ:et plꝰ expaueſcẽs xpᷣm ſibi negari quã vſq; ad ſuos pedes hũiliari: domie ait nõ tantũ pedes meos ſed me nus ⁊ caput. Quãdoqͥdẽ ſic miaris la⸗ 7 m. uãda tibi mẽbꝛa mea:nõ ſolũ tibi ima non ſubtraho verũ etiã pᷣma ſubſterno. Ne mi hi neges aca tec partẽ: nullã B ne ge abluenda mei coꝛpoꝛis partem. Dicit „ Aieſus Quilotus eſt: non habet Infra tracta opus niſi pedes lauare:ſed eſtmũ uelvij. ous totus. 3 Hic moueatur foꝛtaſſis quis et dicat. Inmo ſi mundus eſt totus quid ei opus eſt vel pedes lauare? Domi nus autem nouerat quod dicebat: ctiaʒ ſi noſtra infirmitas eius ſecreta nõ penetrat NVerũtamen quantũ nos erudire et ex le ge ſua docere dignatur: pꝛo captu meo. modulo meo:aliquid etiã ego de huius ꝗᷓ ſtionis pꝛofunditate illo adiuuante reſpõ deam:ac pꝛimũ ipſam locutioncʒ non ſibi eſſe contrariã facilime oſtendã. Quis eni non ua rectiſſime loqui poſſit:mundus es totus pꝛeter pedes? Elegãtiuſ autẽ loqui tur ſi dicit:munduſ es totus niſi pedes:qð tantundẽ valet. Hoc ergo ait dominꝰ:nõ habet opus niſi pedes lauare:ſed eſt mun dus totus. Totus vtiq; pꝛeter pedes:vel niſi pedes quos habet opus lauare.Sed quid ẽ hoc.Quid ſibi vult/quid? Hic ne⸗ ceſſarium eſt vt queramus. Dñs dicit. ve ritas loquitur. qð opus habet pedes laua re etiã ille qui lotus eſt Quid fr̃es mei qͥd j. Joh.j. putatis.niſi quia homo in ſancto quidem baptiſmo totus abluit᷑.nõ pꝛeter pedes ſʒ totꝰ omnino. Verũtñ cũ ĩ rebꝰ hũaniſ po ſtea viuitur. vtiq; terra calcatur. Ipſi igit᷑ humani affectus ſine quibus in hac moꝛta litate niſi viuitur/quaſi pedes ſunt vbi ex humanis rebus afficimur: ⁊ ſic afficimur. vt ſi dixerimꝰ qꝛ pctm̃ nõ habemꝰ noſipᷣos decipimꝰ⁊ vitas ĩ nobᷣ nõ ẽ Quotidie igit᷑ pedes lauat nobis.qui ĩterpellat ꝓ nobis Et quotidie nos opus habemus vt pedes . Aath. vj . lauemus. id ẽ vias ſpiritualium greſſuum dirigamus In ipſa oꝛatione dominica cõ⸗ fitemur cũ dicimus. dimitte nobis debita noſtra. ſicut ⁊ nos dimittimꝰ debitoꝛibus noſtris. Si enim confiteamur ſicut ſcriptũ eſt peccata noſtra.ꝓfecto ille qui lauit pe des diſcipuloꝛum ſuoꝛũ / ſidelis eſt et iu⸗ ſtus qui dimittat nobis peccata noſtra et mundet nos ab omm peccatondẽ vſq; ad pedes quibus conuerſamur in terra. Pꝛo inde eccleſia quã mundat xpᷣs lauacro aqᷓ in verbo:non ſolum in illis eſt ſine macu⸗ la et ruga:qui poſt lauacrum regeneratio nis continuo ex huius vite contagiõe tol⸗ luntur:nec calcant terrã vt opus habeant pedes lauare: verumetiam in his quibus iſtam miſericoꝛdiã pꝛebens dominus fecit eos de ſeculo iſto lotis etiam pedibꝰ emi grare. In his autẽ qui hic demoꝛant᷑: etiã ſciperemus / id tractabatur quod dominꝰ ſi mũda ſit: quoniã iuſte viuũt:opuſ tamẽ habent pedes lauare:quoniã ſine peccato vtiq; non ſunt. Pꝛopter hoc dicit in canti⸗ co canticoꝛuʒ: Laui pedes meos:quomõ inquinabo illos: Dicit᷑ enim hoc cũ cogi⸗ gitur ad chꝛiſtum venire: et terram calca⸗ Cãticoꝝ. v. re conuenit.Alia queſtio rurſus exoꝛitur: Eh. Nonne chꝛiſtus ſurſum eſt: Mõne aſcẽdit 4 in celum et ſedet ad dexterã patris? Non Coloſſẽ.iij. ne apoſtolus ad noſ clamat et dicit? Si er lanicpy go reſurrexiſtis cũ chꝛiſto/que ſurſum ſũt querite: vbi chꝛiſtus eſt in dextera dei ſe⸗ dens: que ſurſum ſunt ſapite non que ſuꝑ per terram. Quomõ ergo vt ad chꝛiſtũ ea . mus /terram calcare conpellimur: cũ poti us nobis ſurſum coꝛ habendũ ſit ad domi 4 num:vt cũ illo eſſe poſſimus: Videtis fra tres hodierui tempoꝛis anguſtias:iſtã co⸗ artare queſtionẽ. Quod et ſi vos foꝛte mi B nus videtis:ego vtcumq; video quãte di⸗ P ſputationis indigeat. Vnde peto vt eam potius ſuſpendi quã vel negligentius vel anguſtius pertractari:nõ fraudata ſed di⸗ lata expectatiõe paciamini Aderit em̃ do minꝰ qui nos debitoꝛes facit:vt faciat eti am redditoꝛes⸗ Explicit tractatus quinquageſi⸗ mus ſextus · Incipit tractatus qui m quageſunusſeptimus. De eadem lectione . , NDnimmemoꝛ « mei debiti et iam reddendi tem V Bdpus agnoſco.Donet vnde red⸗ h 9 dam/qui donauit vt debeaʒ. Donauit em̃ 3 dilectionẽ de qua dictum eſt. Nemini qᷣc⸗ . quam debeatis: niſi vt inuicem diligatis. 4 Honet etiam ſermonẽ quem video me de H bere dilectis Expectationẽ veſtrã ad hoc ge nempe diſtuleraʒ: vt explicarem ſicut poſ ho ſem/quẽadmodũ etiã per terraʒ veniatur in ad chꝛiſtum.cũ potius iubeamur que ſur d ſum ſunt querere nõ que ſuper terrã Sur ſum eni chꝛiſtus eſt ſedens ad dexterã pa tris. Sed profecto ⁊ hic eſt ꝓpter quod 2 1 ſaluo in terra ſeuiẽti dicit Salue ſaule qͥd Coꝛir 1 me perſequeris. Vt autẽ hoc querẽdũ ſu . o Citio ⸗ u. i ai it e⸗ 4 4 ni fis⸗ co⸗ ni ⸗ n 8 i — —. N lten nten nq nede Gh eſur Gur n nod le⸗ di i Joh. „*. . Canticoꝝ.v pedes diſcipulis lauit: cum iam ipſi diſci⸗ puli loti eſſent nec opus haberent niſi pe⸗ des lauare. vbi viſum eſt intelligendũ qð baptiſmo quidẽ homo totuſ abluitur:ſed dum iſto poſtea viuit in ſeculo /hũ anis af fectibus terram velut pedibus calcans:ip ſa ſcilicet conuerſatione vite huius con⸗ trahit vnde dicat: dimitte nobᷣdebita nr̃a Ac ſic etiã inde mũdatur ab eo qui pedeſ lauit diſcipulis ſuis:nec deſint interpella⸗ re pꝛo nobis hĩic occurrerũt ex cantico cã ticoꝛũ eccleſie verba dicẽtis: Laui pedes meos:quomõ inquinabo eos. Cuʒ vellet ire et aperire ei qui venerat ad eã et pul⸗ ſauerat: ſibiq; aperiri popoſcerat ille ſpe⸗ cioſus foꝛma pꝛe filijs hominũ. hinc que ſtio nata eſt quã coartare noluimus angu ſtüs tempoꝛis:ideoq; diſtulimus: quo nã modo eccleſia timeat inquinare pedeſ dũ pergit ad chꝛiſtum:quos baptiſmate laue rat chꝛiſti.Sic eniʒ ait. Ego doꝛmio:⁊ coꝛ meum vigilat. Vox fratruelis mei pulſat ad ianuam:Deinde dicit etiã ipſe: Aperi mihi ſoꝛoꝛ mea:pꝛoxia mea: colũba mea: perfecta mea:quia caput meum repletum eſt roꝛe/et crines mei guttis noctis.Et re⸗ ſpondit illa. Exui me tunica mea:quomõ induam eam? Laui pedes meoſ:quomõ ĩ quinabo illos? & admirabile ſacramen⸗ tum:et grande miſteriũ. Ergo ne timet in quinare pedes veniendo ad eum qui la⸗ uit ſuoꝛũ diſcipuloꝝ pedes? Timet certe quia per terraʒ venit ad eũ qui etiã in ter ra eſt: quia ſuos hic conſtitutos non deſe⸗ rit. An non ipſe ait. Ecce ego vobiſcũ ſuʒ vſq; ad cõſummationẽ ſeculi? A non ipſe ait. videbitis celos aꝑtos et angelos dei aſcẽdẽtes et deſcẽdẽtes ad filiũ homĩs⸗ Si aſcendũt ad eum pꝛopterea quia ſur⸗ ſum eſt: quomõ ad eum deſcendũt ſi etiã non hic eſt? Dicit ergo eccleſia. Laui pe⸗ j. Coꝛ.ix. des meos:quomõ inquinabo eos: In his hoc dicit qui pꝛedicant chꝛiſtum et aperi⸗ unt illi hoſtiũ vt habitet per fidem in coꝛ⸗ dib hominũ. In eis h dicit cuz deliberãt vtrũ miniſteriuʒ tale ſuſcipiãt cui ſe minꝰ idoneos exiſtimant: vt ſine culpa impleãt e foꝛte alijs pꝛedicantes/ipſi repꝛobi flat Tutius eni veritas auditur qu pꝛedica⸗ tur:quoniã cum auditur/humilitas cuſto ditur. Cum autẽ pꝛedicatur/vix nõ ſubre pit cuiuis hominũ quatulacũq; iactantis:: in qua vtiq; inquinentur pedes. Ergo vt apoſtolꝰ iacob dixit: ſit omnis homo ve⸗ dum. Dicit et alius hõ dei. Auditui meo dabis gaudiũ et leticiam: et exaltabũt oſ la humiliata. Hhoc eſt quod dixi:cum veri tas audit᷑ humilitas cuſtodit᷑ ¶ Dicit ⁊ ali us. Amicus autem ſponſi ſtat et audit eũ: et gaudio gaudet ꝓpter vocẽ ſpoſi .Frua mur auditu: ſine ſtrepitu nobis loquente ĩ trinſecus veritate: quãqᷓ; etiam cum foꝛin lox ad audiendũ: tardus autẽ ad loquen· Pã.l. * ſecus inſonat per legentẽ: per annunciãtẽ? per pꝛedicantẽ:per diſputantẽ/ per pꝛeci⸗ pientem/per conſolante/ per exhoꝛtantẽé/ per ipſum etiã cantantẽ atq; pſallente: ipſi qui hec agunt/inquinare pedes ſuos time ant:cũ placere hominib us ſubrepẽte amo re humane laudis affectant. Ceterũ qͥ eos audit libenter et pie:non habet locũ iactã di ſe in la boꝛibus alienis /et nõ inflatis oſ⸗ ſibus hũ iliatis: gaudio gaudet pꝛopt vo⸗ cem dominice veritatis. Pꝛoinde in eis qͥ libenter er humilit᷑ audire nouerunt: ⁊ vi⸗ tam quietã in ſtudijs dulcibus et ſalubꝛi⸗ be agũt: catholica deliciet ciet eccleſia ⁊ dicrt en Ego doꝛmio et coꝛ meũ vigilat. Quid ẽ/ ego doꝛmio:et coꝛ meũ vigilat:niſi ita qe ſco vt audiaʒ? Ociũ meum non impendi⸗ ditur nutriende deſidie: ſed percipiende ſapientie.Ego doꝛmio:et coꝛ meum vigi⸗ lat: vaco et video quomiã tu es dominus: quia ſapiẽtiã ſcribo in tempoꝛe ocij: ⁊ qui minoꝛat᷑ actu ipſe percipiet eam. Ego doꝛ mio: et coꝛ meum vigilat. Ego requieſco a negocioſis actibus: et animus meus di⸗ uinis ſe intendit affecnbus. Sed ĩ his qui iſto modo ſuauiter et humilit requieſcũt: dum ocioſe oblectatur eccleſia: ecce pul⸗ ſat ille qui ait Que dico vobiſ in tenebꝛis dicite in lũine: ⁊ quod in aure auditis pꝛe dicate ſuper tecta. Vox ergo eius pulſat ad ianuaʒ:et dicit. Aperi mihi ſoꝛoꝛ mea: pꝛoxima mea/columba mea/perfecta mea quia caput meũ repletũ eſt roꝛe:et crines mei guttis noctis. Velut ſi diceret. Tu va cas:et ↄtra me hoſtiũ clauſũ ẽ.Tu ſtudes ocio paucoꝛum ⁊ habũdãte iniqtate refri geſcit caritas mltoꝝ. MNox qᷣpe ſiqᷣtas ẽ. Canticoꝝ:vx Ps.·xlv. ecle.xxxviu Path. x. Canticoꝝ.v — Joh. Tract. CvVII La. XIII KRos vero eius et gutte: hi ſunt qui frige⸗ ſcunt et cadunt et faciũt refrigeſcere ca⸗ put chꝛiſti:hoc eſt vt non ametur deus:ca j. Coꝛ. x] put enim chꝛiſti deus. Sed poꝛtantur ĩ cri nibus ideſt in ſacramentis viſilibus tole⸗ rant᷑:cũ nequaq; interioꝛa ſenſus attigũt. Pulſat ergo vt excuciat qetẽ ſanctis ocio ſis:et clamat. Aperi mihi de ſanguie meo ſoꝛoꝛ mea: de acceſſu meo pꝛoxima mea: de ſpiritu meo columba mea: de ſermone meo quẽ plenius ex ocio didiciſti perfec⸗ ta mea.Aperi mihi:pᷣdica me Ad eosqͥp pe qui clauſerunt contra me:quomõ intra bo ſine aperiente? Quomõ eni audient ſi⸗ No. x. ne pꝛedicante: lic fit vt etiã hi qui amãt ocium ſtudioꝝ bonoꝛũ: et nolunt perpeti laboꝛioſarũ moleſtias actionũ: eo qð mi⸗ nus idõeos ad hec miniſtranda/ et ſine re pᷣhenſiõe agenda ſe ſentiũt:mallent ſi ſie⸗ ri poſſet ſanctos apoſtolos et pꝛedicato⸗ res veritatis antiquos excitari aduerſus habundantiã iniquitatis:quia feruoꝛ fri⸗ Cguit charitatis ¶ Sed in eis qui iã de coꝛ poꝛe exierunt et carnis indumẽto expolia ti ſunt:neq; enĩ ab ea ſeparati ſunt:reſpö⸗ deat eccleſia. Exui me tũica mea:quomõ Can.v. induam eam? Kecipietur quidẽ illa tuni⸗ * Jacobi.i ca et in eis qui iã exuti ſunt:rurſus veſtie tur camhe e&œleſia: non tamẽ nunc quando feruefaciẽdi ſunt frigidi: ſed tũc quando reſurrecturi ſunt moꝛtui. Paſſa ergo diffi cultatẽ ꝓpter inopiã pꝛedicatoꝛũ et reco⸗ lens illa ſua membꝛa ſana ſermonibꝰ:ſanc ta moꝛibus:ſʒ iã exuta coꝛpoꝛibꝰ:ingemit/ et dicit eccleſie. Exui me tunica mea:quo modo induaʒ eaʒ? Membꝛa illa mea que chꝛiſto aperire euãgeliʒando excellẽtiſſi⸗ me potuerũt: quomõ ad coꝛpoꝛa quibus exuta ſunt redire nunc poſſunt: Deide re ſpiciens ad eos qui pꝛedicare et populos acquirere ac regere:ac ſic chꝛiſto aperire vtcumq; poſſunt: ſed in his difficultatibꝰ actõnũ peccare metuũt: laui ĩquit pedes meos:qͥ mõ inqnabo illos: Quiſqᷣſq; enim J. iu verbo non offendit:hic perfectus ẽ vir. Et quis eſt perfectus? Quis eſt qui nõ of fendit in tanta habũdantia iniqᷣtatis:tan⸗ to frigoꝛe charitatis: Laui pedes meoſ:qͥ modo inqnabo eos? Quandoqͥdem lego et audio. Holite multi magiſtri fieri frẽs — quoniã maius iudiciũ ſumitis. In multis eni sr mnen: Laui edes meoſ quomõ inqnabo cos: Sʒ ecce ſurgo ⁊ ape 8 rio:chꝛiſte laua eos. Dimitte nobis debi⸗ Wath. vj. ta noſtra:quoniã non eſt extincta charitas noſtra:quia et nos dimittimus debitoꝛibꝰ noſtris.Quando te audimus exultant te⸗ cum in celeſtibus oſſa hũiliata. Sed quã⸗ Põ.l. do te pꝛedicamus:terraʒ calcamus vt tibhbi aperiamus. Et ideo ſi repꝛehẽdimur per⸗ turbamur:ſi laudamur inflamur.Laua pe des noſtros ante mũdatos:ſed cũ ad aꝑiẽ dum tibi per terrã pergimꝰ inqͥnatos ec vob hodie ſatis ſint dilectiſſimi.Si qͥd ſe⸗ cus quã opoꝛtuit dicentes foꝛtaſſis offen dimus: vel laudibus veſtris imoderatius quã opoꝛtuit eleuati ſumꝰ: impetrate mũ dationem pedibus noſtris deo placentibꝰ oꝛationibus veſtris: (Eplicittractatns qninanageſt⸗ mus ſeptimus. Incipit tractatꝰqn quageſunus ctau Ab eo quod dicit et vos mũdi eſtis ſed nõ om nes. vſ. Kac id quod ait. Exemplũ dedi vobis vt quem admodũ ego feci vobis / ita et vos faciatis. Am illa ver/a — ba ſancti euangelij vbi dñſ lauãs pedeſ diſcipulis ſuis ait: qui lotus eſt ſemel nõ habʒ neceſſitatẽ niſi pedes lauare:ſed eſt mundus totus:dilectiõi ve ſtre vt dominus donare dignatꝰ eſt expo ſuimus:. Nunc quod ſequitur videamusę Et vos inquit mundi eſtis: ſed nõ mes.Hoc quid ſit ne quereremꝰ: ipᷣe euangeliſta patefecit adiungẽs. Scie⸗ bat enim quiſnam eſſet qui trade⸗ ret eum:propterea dixit:non eſtis mundi omes. Quid hoc aperte Pꝛo inde ad ſequẽtia tranſeamust Poſtẽ ergo lauit pedes eorũ ⁊ accepit ve tienta ſua: cñ recubuiſſer iterũ di⸗ xit eis. Scitqd feceri vobiſ: MNunc eſt vt beato petro reddat᷑ illa pꝛomiſſio. & ultis weol ape antas torb⸗ me⸗ gu⸗ tbi her⸗ ape pie hec ſe⸗ fen nins mü th in 0 me ſſo⸗ Dilatum enĩ fuerat: quando expaueſcen ti ⁊ dicenti/non lauabis mihi pedes in et᷑⸗ num reſponſum eſt ei.Quod ego facio tu neſcis modo:ſcies autem poſtea.Ecce eſt ipſum poſtea: iam tempus eſt vt dicatur quod pauloante dilatũ eſt. aρνemoꝛ itaq; rum ſed rerum oĩum/lauaret pedes diſci⸗ puloꝝ ⁊ ſeruoꝛũ ſuoꝝ: uius ergo tanti Pꝛoů. xxvij qui ſuper oĩa eſt/q;tũcunq; ſe laudet non dñs ſe ꝓmiſiſſe iam dudum ſcientiaʒ facti ſui tam mopinati/taʒ mirabilis/tam expa ueſcendi.⁊ niſi ipſevehementer terruiſſet nullo modo ſinendi vt magiſter non tan⸗ tum ipſoꝝ ſed angeloꝝ:⁊ dñſ non tm̃ ipſo facti qm̃ pꝛomiſerat ſcientiã dicens: ſcies autem poſtea:quid ſit quod fecit docere nunc incipit. Uos inquitvocatis ſne magiſter ⁊ dñe:⁊ benę dicitis.Sũ etenim. Bene dicitis quia verum dicitiſ Sum quipe quod dicitis.homini pꝛece⸗ ptum eſt. non te landet os tuũ: ſed laudet te os ꝓx imi tui. Periculoſuʒ ẽ eĩ ſibi pla cere:cui cauendũ eſt ſuꝑbire. Ille autem ſe extollit excelſuſ:nec poteſt recte dici ar rogans deus. Nobis nanq; expedit eum noſſe non illi:nec eum quiſq; cognoſcit ſi non ſe indicet ipſe qui nouit.Si ergo non ſe laudando quaſi arrogantiã vitare vo⸗ luerit:nobis ſapientiã denegauit.Et ma⸗ giſtrum quidem quod ſe eſſe dicit nemo repᷣhenderet/etiam qui eum nihil eſſe ali⸗ ud qᷓ; hoĩem crederet:qm̃ id pꝛofitetur qð et ipſi homines in qᷣbuſlibet artibus vſq; adeo ſinc arrogantia ꝓſitent᷑:vt ꝓfeſſoꝛeſ vocentur. Quod vo dñm ⁊ ipſe ſe dicit di ſcipuloꝝ ſuoꝛum/cum ſint ũlli etiam ſᷣm ſe culum ingenui:quis ferat in hoĩe? Sʒ de⸗ loquitur. Nulla eſt hic elatio tante celſi⸗ tudinis:nullum mendaciũ veritatis. nohᷣ ſubiacere illi vtile eſt celſitudini.nobᷣ ſer⸗ uire vtile ẽ ei veritati: Qð ſe dñʒ dicit nõ illi vitiuʒ eſt:ſed nobis bñſficiũ. Cuiuſda ſecularis auctoꝛis verba laudant᷑: quia di xit.Cum oĩs arrogantia odioſa eſt: tamẽ illa ingenij et eloqnentie multo moleſtiſ⸗ ſima.Et tamen idem ipſe cum de ſua elo⸗ — quentia loqueret᷑.dicereʒ inquit pfectã ſi ita iudicarem:nec in veritate crimen arro gantie ꝑtimeſcerẽ.Si igitur ille homo elo quentiſſimꝰ in veritate arrogantiã non ti meret:quõ arrogantia ipſa veritas timet. Dicat ſe dñm qͥ dñs eſt:dicat ſe verũ qꝗ ve Ea. XIII ritas eſt. Nonne dicã ego qð vtile eſt:duz tacet ille quod eſt? Beatiſſimꝰ paulus ũ vtiq; vnigenitus dei ſilius: ſed vnigeniti dei filij ſeruus ⁊ apoſtolus:non veritas ſʒ particeps veritatis:ait libere ⁊ ↄſtant᷑.Et ſi voluero gloꝛiari non ero inſipiens:veri⸗ ij tatem enim dico. Meq; enim in ſeipſo ſed in ipſa veritate que ſuꝑioꝛ eſt ipſo/⁊ hu⸗ militer ⁊ veraciter gloꝛiaret᷑:quoniã ⁊ ip⸗ ſe pᷣcepit:vt qͥ gloꝛiat᷑ in dño gloꝛiet᷑. Ita ne non timeret inſipientiã ſi gloꝛiari vellʒ amatoꝛ ſapiẽtie:⁊ in gloꝛia ſua timeret in ſipientiam ipſa ſapientia? Non timuit ar⸗ rogantiã qui dixit: In dño laudabit᷑ ani⸗ ma mea:Et in laude ſua timeret arrogan⸗ tiam poteſtas dñi:ĩ quo laudat᷑ anima ſer ui? Vos inquit vocatis me mętr᷑ ⁊ dñe.et bene dicitis: Sum etenĩ: Ideo bene dici⸗ tis:quia ſum. Nam ſi non eſſem quod dici tis:male diceretis etiam ſi me laudaretis. Quomodo ergo negaret veritaſ/quod di cunt diſcipuli veritatis?Quõ quod dicũt qui di dicerũt/negaret ipſevnde didicerf̃t. Quõ fons negat qð bibens pᷣdicat? Quo⸗ modo lux occultat:quod videns indicat: di ergo inquit ego la uipedesve tros Ons 2 magiſter: debetis 2 vos alter alterius lanare pedes. Exemplũ eni dedivobis:vtquem ꝗadmodũu ego feci vobis:ita ⁊ vos faciatis. Hhoc eſt beate petre qo neſcie⸗ bas:quando fieri nõ ſinebas.hoc tibi po ſtea ſciendũ pꝛomiſit: quando vt ſineres terruit te mgr̃ tuus:⁊ dñs tuus lauans pe⸗ des tuos. Didicimꝰ fratres humilitatẽ ab excelſo:faciamus inuicem humiles quod humiliter fecit excelſus.ałagna eſt com⸗ mendatio humilitatis: ⁊ faciunt ſibi hoc inuicem fratres etiam opere ipſo viſibili. cum ſe inuicem hoſpitio recipiunt.Eſt eni apud pleroſq; ↄſuetudo huius humilita⸗- tis vſq; ad factum: quo cernat᷑ expꝛeſſa. Vnde ⁊ apoſtolus cum viduam bene me ritã cõmendaret:ſi hoſpitio inquit recepit · Zimot. v. ſi ſanct pedes lauit.Et apud ſctõs vbi cunq; hec ↄſuetudo nõ eſt:qð manu nõ fa ciunt coꝛde faciunt:ſi in illoꝝ numero ſũt quibus dicit᷑ in hymno beatoꝝ triũ puero rum.Benedicite ſancti ⁊ humiles coꝛde dño. Multo autem eſt melius ⁊ ſine ↄtro⸗ D 4 x Coꝛin.xij. ij.Coꝛint.x. põ. xxxiij. uerſia verius vt etiam manibꝰ fiat:nec de dignetur quod fecit chꝛiſtus/facere chꝛi⸗ Joh. Tract. III Ca. ſtianus. Cum enĩ ad pedes frĩs inclinatur coꝛpus: etiã ĩ coꝛde ipſo vel excitat᷑:vel ſi iam inerat confirmat᷑ ipſius humiliatis af fectus. Sed excepto iſto moꝛali intellectu ita nos huius dñici facti altitudinẽ cõmen daſſe meminimꝰ*: qð lauãdo pedes iam lo toꝛum atq; mũdoꝝ diſcipuloꝝ ſigniſicaue rit dñs ꝓpter humanos quibꝰ in terra ver ſamur affectus. &Æιtlibet ꝓfecerimꝰ ĩ ap pᷣhenſione iuſticie.ſciamus nos ſine pecca to nõ eſſe:qð ſubide abluit interpellando ꝓ uobis cũ oꝛamus patrẽ qui in celis eſt: Matth. vj. Vt debita noſtra dimittat nob.ſicut ⁊ nos dimittimꝰ debitoꝛib“ noſtris. Quõ er ad hunc intellectũ poterit ꝑtinere hoc qd ipſe poſtea docuit:vbi ſui facti expoſuit rationẽ dicẽs: Si ego laui vr̃os pedes do minus ⁊ mgr̃:debetis ⁊ vos alter alterius lauare pedes. Exemplũ enĩ dedi vob:vt quẽadmodũ ego feci vobis: ita ⁊ vos fa⸗ ciatis. Nunqͥd poſſumꝰ dicere qð etiã frat᷑ fratrẽ a delicti poterit ↄtagione mũdare? Immo vo id etiã nos eſſe admonitos in huius dñici oꝑis altitudine nouerimꝰ: vt confeſſi inuicem del cta nr̃a oꝛemus ꝓ no bis ſicut ⁊ chꝛiſtus interpellat ꝓ nob. Au diamus aplm iacobũ:hoc ipſum euidẽtiſ⸗ ſime pᷣcipientẽ ⁊ dicentẽ: Confitemi inui⸗ cem delicta vr̃a ⁊ oꝛate ꝓ vobis:qꝛ ⁊ hoc dſis nobis dedit exemplũ.Si eniĩ ille qͥ vl lum eccatũ nec habet nec habuit nec ha bebit oꝛat ꝓ peccatis nr̃is:q;tomagis nos inuicẽ ꝓ peccatis nr̃iſ oꝛare debemꝰ:Et ſi dimittit nobis ille cui non habemꝰ qð di⸗ mittamꝰ:qᷓ;tomagis dimittere nobis debe mus inuicem qui ſine peccato hic viuere ñ valemus? Quid enĩ videtur in hac altitu⸗ dine ſacramẽti dñs ſigniſicare/cũ dicit:ex emplũ enĩ dedi vobis: vt quẽadmodum ego feci vob:ita ⁊ vos faciatis:niſi qð aꝑ⸗ tiſſime dicit apłs.Donãtes vobiſmetipſis Coloſſen.iij ſi quis adũſus aliquẽ habet querelã:ſicut et dñs donauit vobis: ita ⁊ vos inuicem: Itaq; nobiſ delicta donemꝰ⁊ ꝓ nfr̃is deli⸗ ctis inuicem oꝛemus: atq; ita quodãmo⸗ do inuicem pedes noſtros lauemus. No⸗ ſtrum eſt donante ipſo miniſteriũ charita tis ⁊ humilitatis adhibere: illius eſt exau dire ac noſ ab omni peccatoꝝ ↄtaminatio ne mũdare per chꝛiſtum ⁊ in chꝛiſto:vt qð alijs etiam dimittimus:hoc eſt in terra ſol uimus:ſoluatur ⁊ in celo. Rhoma. vii Jacobi. v. geſimꝰnonꝰ. Ab eo ꝙ diẽ: Am̃ am Dico vobis nõ ẽ ſeruus maior do- 8 XIII ¶ Explicit tractatus qͥnquageſimꝰ octauus. Incipit tractatus qnqua 2—2 — — — — — mino ſuo:meq; apoſtoluſmaior eo V qͥ miſit illũ:vſq; ad id qð dic.· Qui at accipit me accipit illũ q̃ͥ miſit me unus maior dno ſuo: neq; apoſto⸗ cxtum euangeliũ:loquẽte do⸗ mino atq; dicẽte. Amẽ ame vobis:non eſt ſer⸗ . — ðü 7 Bdiuimꝰſanz« . V ſ lus maior eo qui miſit illũ. Si hec Il ſcitis:beati eritis ſi feceritiſ ea.hhoc 4 ideo dixit: quia lauerat diſcipuloꝝ pedes “J” mgr̃ humilitatis ⁊ verbo ⁊ exẽplo. Sʒ p⸗⸗ ddb terimꝰea qᷓ ſũt operoſiꝰ diſſerẽda ipſoad iuuãte diſſerere:ſi ñ in eis q̊ mãifeſta ſunt in imoꝛcmur. Cũ & hᷣ dñs pᷣmiſiſſet adiũxit. ſ Nõ de oibus vobis dico.ego ſcio i quos elegerim:ſʒ vt ipleat ſcbtura t ar. adimnu⸗ qui mãducat paſem meuʒ leuahit pleatrur · rſup me calcaneũ ſuũ. Hoc quid ẽ ali pe.xl. ℳ ud :miſi ↄculcabit me. Motum eſt de qͥ loq̃ ⁊ Ał. contra tur:iudas ille traditoꝛ eius attingit᷑. Ergo idbſum non elegerat:vnde ab eis qͥs elegit M iſto ſermone ſecernit. Quod ergo dico in⸗ “ qͥt:beati eritis ſi feceritis ea nõ ð oĩbꝰ vo⸗ . Ee bis dico. Eſt inter vos qͥ nõ erit btũs:neq; dc faciet ea.Et ego ſcio quos elegeri. èà ten niſi eos qui beati erũt faciẽdo que pᷣcepit s ac faciẽdo mõſtrauit:qͥ efficere btõs põt⸗ ne NMNõ eſt igit᷑ traditoꝛ iudas electꝰ ? Quidẽ ch Dqð alio loco dic:nõne ego vos duodecĩ Johãnis. vj 8 elegi:⁊ vnꝰ ex vob diabolus ẽ? An ⁊ ioſe ad aliqͥd ẽ electꝰ ad qð vtiq; erat neceſſa⸗ 8 rius:Mõ aũt ad btitudinẽ de q̃ modo ait bti eritis ſi feceritis ea? hoc nõ de oĩbus . diẽ: Scit eĩ q̊s ad ſocietatẽ btĩtudĩs huiꝰ elegerit. Non ẽ ex eis iſte qͥ panẽ eius ſic ſin edebat:vt ſuꝑ eũ leuaret calcaneum. Illi J den mãducabãt panẽ dñm:ille panẽ dñi cõtra è— dñm.illi vitã:ille penã. Qui enĩ mãducat flu indigne ait apłs:iudicium ſibi manducax. j.Coꝛint.xj. z., Amoqo int dico vobis priuſqᷓ fi⸗ hinis i at vt cũ factũ fuerit credatiſqa ego ”DJZMB ſum.id eſt.ego ſum de qͥ illa ſcriptura pᷣ⸗ ne ceſſit.vbi dictũ eſt:qͥ mãducat panẽ meũ: der leuabit ſuꝑ me calcaneũ ſuũ ¶ Deinde ſe B ” 1 Zohb. Traoct. lxX Ka. XllII 9 . ,⸗„ . —— S „ „ . quit᷑ v dicit. Amen amẽ dico vobis -„ Mui aut me accipit: accipit eum qͥ . B me miſit.Tantũ ne diſtare voluit intel⸗ ligi int eũ quẽ mittit ⁊ ſeipſum:q;tũ inter ”́ÿ”M ſeipſum ⁊ patrẽ deũ.hoc ſi iſto mõ acce⸗ e perimus:neſcio s gradus:qð abſit:arria⸗ nonꝝ moꝛe faciemꝰ*. Illi quippe cũ audiunt IuI,; bec euãgelica verba ſeu legunt: ſtatim ad illos gradus ſui dogmatis currũt:qᷣbꝰ nõ . aſcendũt ad vitam ſed pᷣcipitant᷑ ad moꝛ⸗ tem. Cõtinuo quipe dicũt. tũ apls fi⸗ lij diſtat a filio: q;uis dixerit. Qui accipit 1 ſi quẽ miſero:me accipit.Tantũ diſtat et ðJYM filius a pr̃e:q;uis dixerit:qͥ aũt me accipit Kc accipit eũ qͥ me miſit. Sʒ ſi h dicis:oblitꝰ es es heretice graduſ tuoſ Si enĩ tãto intual „ lo pꝓpter hec dñi verba filium a pfe q;tum 4“ aplm diſtinguis a filio:vbi poſiturꝰes ſpi- . R’ ritũſanctũ? Excidit ne tibi? Vis eũ pone re ſolere poſt filiũ: Erit ipſe int apim ⁊ ft⸗ ðJMU liuʒ: Et multoamyliꝰdiſtabit filiꝰab aplo ⸗ Il. gäint . qᷓ; pr̃ a filio: An foꝛte vt int filium ⁊ apłm *K5jr atq; int prem⁊ filiũ man eat paribꝰ intual Re 1 lis iſta diſtinctio:eqlis erit ſpũſſctũs ſilio ec Sed nec hoc vultis. Vbi ergo eũ poſituri en eſtis: Si qᷓta filiũ pr̃i:‚tanta apłm filio di⸗ . ſcretione ſupponitis? Cohibete itaq; vr̃e . pᷣſumptiõis audaciã:⁊ in his verbis noli⸗ “ . te querere qᷓ;tã fili ⁊ apli tantã pf̃is filijq; diſtantiã. Ipſum filiũ audite potiꝰdicen⸗ tem. Ego ⁊ pr̃ vnũ ſumꝰ. Vbi veritas vo bis int᷑ genitoꝛẽ ⁊ vnigenitũ nullã diſtan⸗ 1 tie ſuſpitionẽ reliquit:vbi gradus veſtroſ chꝛiſtꝰeliſit:vbi ſcalas vr̃as petra ↄfregit. i Sed hereticoꝝ calũnia refutata: quonaʒ i Mäluſf mõ nos accepturi ſumꝰ hec dñicaverba:qͥ e accipit ſi quem miſero me accipit: qꝛ aũt ſ me accipit:accipit eũ qui me miſit.Si eni t voluerimꝰ intelligere ideo dictũ:qͥ me ac cipit :accipit eũ qͥ me miſit.ꝙ vniꝰ nature 2 ſint pr ⁊ filius:ↄſequẽs videbit᷑ ex eoꝛun⸗ ſ dem verboxꝝ regula qᷓ dictũ eſt: qͥ accipit D ſi quẽ miſero me accipit:vt vniꝰnature ſit Cè9 filius ⁊ apłs. Poſſet qͥdẽ nõ incõuenient᷑ 2a et hoc intelligi: quõ gemine eſt ille gigas . Conit, Johãnis.j. ſubſtãtie:qui exultauit ad currendã viam ſy Verbũ eni caro factũ eſt:hoc eſt deꝰ ho⸗ mo/factꝰ eſt. Pꝛoinde ita dixiſſe poſſet vi deri:qui accipit ſi quẽ miſero me accipit 4 m hoĩem:qͥ ãt me ᷣm deũ accipit:accipit . 5 eum qͥ me miſit. Sed cũ iſta dicebat: non ab illo nature vnitas:ſed in eo qͥ mittitur mittentiſ cõmẽ Amẽ amẽ dico vobis: quia pnꝰ ex ixj.a — — — —,.̃i)́r b — dabat᷑ auctoꝛitaſ. Sic itaq; ci q miſſus ẽ vn qq; accipiat: vt i illo eů q miſit attẽdat Si &̊ attẽdas chꝛiſtũ in pe tro:inuenies diſcipuli pᷣceptoꝛẽ. Si auteʒ attendas patrẽ in filio:inuenies vnigenui genitoꝛẽ: ac ſic in eo qͥ miſſus ẽ ſine vllo ac cipis erroꝛe mittentẽ. Ea que ſequunt᷑ in euãgelio:non ſunt tꝑis bꝛeuitate coartan da. Et ideo ſermo iſte frẽs chariſſimi ve⸗ lut ouiũ ſctãꝝ cibus ſi ſufficit ſalubꝛit᷑ ca⸗ piatur:ſi exiguus ẽ deſiderabiliꝰ ruminet᷑. ¶ Erxplicit tractatus qnquageſimꝰ nonusg. Incipit tractatu mus.De eo ꝙ dicit: Cum hec dixiſ ſet ieſus turbatus eſt ſpiritu ⁊ pro teſtatus ⁊ dirit · Amen amen dico vobis qð vnꝰ? ex vobis tradet me. ☛ s ſexageſi⸗ Dn parua fra = tres ex euãgelio bti iohis no bis ꝓponit ꝗ eio⸗ vbi ait: Cu hec dirxiſſz ieſus tur⸗ tus ẽſpu: ⁊ ꝓteſtatus e7 Dixit. Et infra tra. obis tradet me · Hinc ne turbatus ieſus nõ carne ſed ſpũ:qꝛ dicturus fuerat vnꝰ ex vob tradet me? Nunqd nã illi hoc tũc pꝛimũ venit in mẽtẽ:vel tũc p:imũ ei ſubito reuelatũ eſt: eumq; repẽtina tanti mali nouitate turbauit. Mõne hinc paulo ante loquebat᷑ dicẽs:qͥ mãducat panẽ me um:leuabit ſuꝑ me calcaneũ? Nõne etiam iam ſuꝑius dixerat:⁊ voſ mũdi eſtis ſed ñ oẽs?: Vbi euãgeliſta ſubiũxit:ſciebat enĩ qͥſnã eſſet qͥ traderet eũ. Quẽ iam ⁊ ante ſignificauerat dicẽs. Nõne ego vos duo⸗ decim elegi: ⁊ vnꝰ ex vobis diabolus eſt⸗ Quid ẽ ̊ qð nũc turbatꝰ ẽ ſpũ cũ ꝓteſta⸗ Johãnis. vj tus ẽ ⁊ dixit: Amẽ amẽ dico vobᷣ:qꝛ vnus ex vob tradet me.An qꝛ eũ iam fuerat ex pᷣſſurꝰ:vt nõ lateret in ceteris: ſed diſcer⸗ neret᷑ a ceteris? Jõ turbatꝰ ẽ ſpũ.Et quia ipſe traditoꝛ iam fuerat exiturꝰ vt iudeos qbus dñſ ab eo traderet᷑ adduceret:turhba uit eũ ĩminens paſſio ⁊ pꝑpiculũ ꝓximum ⁊ traditoꝛis impẽdẽs manꝰ:cuiꝰfuerat pᷣco⸗ gnit, animꝰ. Tale qᷣpe ẽ h qð ieſus turbo ⸗ tus ẽ ſpũ:qle etiã ill qð ait. Nũc anima JYohanis. xij ex hoꝛa hac:ſed ꝓpterea veni in hoꝛã hãc Sicut g̊ tũc eius aĩa turbata ẽ hoꝛa ꝓpin⸗ x i Johannis. x quantẽ paſſe ionis:ita etiã nunc exituro iu⸗ da atq; venturo ⁊ ꝓpinqnte tanto ſcelere traditoꝛis.turbatus eſt ſpũ.Turbatus eſt ergo poteſtatẽ habens ponẽdi animã ſuã et poteſtatẽ habens iterum ſumẽdi eam: Turbat᷑ tam ingens poteſtas.turbatur pe tre firmitas:an potius in eo nr̃a turbat᷑ in⸗ firmitas? Ita vo nihil indignũ credãt ſer⸗ ui de dño ſuo:ſed cognoſcant ſe mẽbꝛa in capite ſuo. Qui moꝛtuus eſt ꝓ nobis:pꝛiꝰ turbatus eſt idemipſe ꝓ nobis. Qui ergo poteſtate moꝛtuus eſt:poteſtate turbatuſ eſt. Qui trãſfigurauit coꝛpꝰ hũilitatis no ſtre ↄfoꝛme coꝛꝑi gloꝛie ſue:trãſfigurauit etiã in ſe affectũ infirmitatis nr̃e:compati ens nobis affectu anime ſue. Pꝛoinde qñ turbatur magnꝰ/foꝛtis/certus/ inuictꝰ/nõ ei timeamꝰ q̃ſi deſiciat:non perit ſed nos querit. Nos inq; noſ oĩno ſic querit:noſip ſos in illius ꝑturbatione videamus:vt qñ turbamur nõ deſperatiõe pareamus. Qρ turbat᷑ qui nõ turbaret᷑ niſi volens:eũ ↄſo latur qui turbat᷑ ⁊ nolens. Pereant argu⸗ menta phoꝝ: qui negant ĩ ſapientẽ cade⸗ j. Coꝛinthᷣ.j. re ꝑturbatiões animoꝝ. Stultam fecit deꝰ ij. Timot.ij. Pbilipp ſapiam huiuſ mũdi:⁊ dñs nouit cogitatio nes hominũ qm̃ vane ſunt. Turbet᷑ plane animus chꝛiſtianꝰ:non miſeria ſed miſeri⸗ coꝛdia.Timeat ne pereant hoĩes chꝛiſto: ↄtriſtent᷑ cum perit aliquis chꝛiſto:ↄcupi⸗ ſcat acqᷣrere hoĩes chꝛiſto: letet᷑ cum acqͥ⸗ runt᷑ hoĩes chꝛiſto:timeat ne ⁊ ſibi pereat et chꝛiſto:cõtriſtetur peregrinari ſe a chꝛi⸗ ſto. concupiſcat regnare ſe cum chꝛiſto: le tetur dum ſperat ſe regnaturũ eſſe cũ chꝛi ſto. Iſte ſunt certe quattuoꝛ quas ꝑ turba tiones vocant:timoꝛ ⁊ triſticia: amoꝛ ⁊ le⸗ tiicia. Hhabeãt eas iuſtiſ decauſ animi chꝛi B ſtiani. nec phoꝝ ſtoicoꝝ vel quoꝛũcũq; ſi miliũ ↄſentiat᷑ erroꝛi:qui ꝓfecto quemad modũ vanitatẽ exiſtimãt veritatẽ: ſic ſtu⸗ poꝛem deputant ſanitatẽ:ignoꝛãtes ſic ho minis animũ quẽadmodũ coꝛpoꝛis mem⸗ bꝛum deſperatius egrotare qñ ⁊ doloꝛis amiſerit ſenſuʒ. ¶ Sed dicit aliquis.Nũ quid animuſ chꝛiſtiani debet etiam moꝛte umpẽdẽte turbari? Vbi eſt enĩ qð ait apo ſtolus ↄcupiſcentiam ſe habere diſſolui ⁊ Js eſſe cũ chꝛiſto: Si illud qð concupiſcit po teſt eum turbare cum venerit? Facile eſt quidem iſtis ad hec reſpondere:qui ⁊ ip⸗ ſam leticiã ꝑturbationem vocant.Quiſ eĩ Joh. CTract. 1x La. xII ꝓpterea moꝛte ĩminente turbatur:qꝛ moꝛ te ĩminente letat᷑. Sed hoc inquiũt gaudi um non leticia noĩanda eſt. Quid eſt hoc niſi eaſdem res ſentire:⁊ rerum noĩavelle mutare? erum nos ſacris litteris acco⸗ modemus auditum:⁊ ſᷣ̃m ipſas potiꝰ iſtã queſtionẽ dño adiuuãte ſoluamꝰ. Nec qͥ⸗ niam ſcriptũ eſt:cuʒ hec dixiſſet turbatuſ eſt ſpũ:dicamus eũ leticia fuiſſe turbatuʒ ne verbis ſuis nos ipſe ↄuĩcat: vbi dicit: triſtis eſt anima mea vſq; ad moꝛtem. Za le aliqͥd etiam hic intelligendu eſt:qñ ſuo traditoꝛe iam tunc ſolo exituro ⁊ cum ſuiſ ſocijs ↄtinuo redituro/ieſus turbatus eſt ſpiritu. Firmiſſimi quidẽ ſunt chꝛiſtiani: ſi qui ſũt qͥ nequaq; moꝛte ĩminẽte turbã tur. Sed nundqd chꝛiſto firmioꝛes: Quiſ h̊ inſani ſimus dixerit: Quid eſt ergo qðsð il⸗ le turbatus eſt:niſi quia infirmꝰ ĩ ſuo coꝛ⸗ poꝛe hoc eſt ĩ ſua eccleſia /ſue infirmitatiſ voluntaria ſimilitudine ↄſolatus eſt. vt ſi q̊ ſuoꝝ adhuc moꝛte iĩminente turbant᷑:in ſpiritu ipſum intueant᷑:ne hocipſo ſe putã tes repꝛobos peioꝛe deſperationis moꝛ⸗ te ſoꝛbeantur. tum itaq; bonũ de parti cipatione diuinitatis eius ſpectare ⁊ ſpe⸗ rare debemus:cuius nos ⁊ ꝑturbatio tran quillat⁊ infirmitas firmat: Siue ergo iſto loco ꝓpt᷑ ipſuʒ iudã ꝑeuntẽ miſerãdo tur batus eſt:ſiue ſua moꝛte ꝓpinqnte turba tus eſt.non eſt tamẽ vllo modo dubitãdũ nõ eũ animi infirmitate ſed poteſtate tur batum:ne nobis deſperatio ſalutis oꝛiat᷑. qñ nõ poteſtate ſed infirmitate turbamur Carnis quippe ille gerebat infirmitateʒ:q̃ infirmitas reſurrectione cõſumpta eſt.Sʒ qui non ſolum homo verumetiam õðs erat ineffabili diſtãtia vniùſum genus huma⸗ num animi foꝛtitudine ſuꝑabat. Non er⸗ go aliquo eſt cogente turbatus:ſed turba uit ſemetipſuʒ:quod de illo euidenter ex pꝛeſſum eſt quando lazarũ ſuſcitauit. Nã ibi ſcriptum eſt qð turbaucerit ſemetipſuʒ: vt hoc intelligat᷑ ⁊ vbi non ſcriptuʒ legit᷑ Et tamen cum legimꝰfuiſſe turbatum:af⸗ fectum quiwe humanũ quando opoꝛtuit Mat. xxvj. —— Nebanef in ſe indicauit: in ſeipſo poteſtatẽ cõmo⸗ uit qui hoĩeʒ totuʒ poteſtate ſuſcepit. Explicittractatus ſexageſimus. Incipit tractatus ſexageſimuſpri/ — mus. De eo ꝓait. Aſpiciebant er⸗ ſink kafu Panhepi.,f 1 l. ſe 8 . . fl 3 lor ndi dor lle ((COOH ſi i⸗ Anu atu lar. ſo uiſ. 1 di dl⸗ de⸗ — =2 ti no⸗ . / Karp go adinuicem diſcipuli heſitantes de quo diceret vſq; ad id. Et cũ in⸗ 5.tract᷑.lx.a ſua ꝑturbatione dignatus eſt.Qð.ſ.falſoſ Matth. xiij. j. Johan.ij. tinxiſſet panẽ dedit iude ſimonis ſcariothis:⁊ poſt panem intinctuʒ introiuit in illum ſathanas. VDc euangelii capitulũ fratres ita nobis ex ponendũ ĩ hac lectiõe ꝓpoſi tum eſt: vtiam etiam de tra⸗ rpanẽ tinctum eiq; poꝛrectũ ditoꝛe dñ ſatis euident᷑ expꝛeſſo aliquid dicere de⸗ beamus.Et de illo quidem qðs eũ iam de⸗ monſtraturꝰ ieſus turbatus eſt ſpiritu:pᷣte rito ſermone diſſerui.Sed foꝛtaſſis qꝗð ibi non dixi. etiam hoc nobis dũs ſignificare fratres ⁊ dñici agri illa ziʒania. ita neceſ⸗ ſe eſt vſq; ad meſſis tempus inter frumen ta tolerari:vt qñ ex eis aliqua ſeparari eti am ante meſſem vꝛgens cauſa compellit fieri ſine eccleſie ꝑturbatiõe ñ poſſit.hhãac ꝑturbationẽ ſanctoꝝ ſuoꝝ per ſciſmaticoſ et hereticos futuram quodãmodo pᷣnun⸗ cians dñs pᷣſigurauit in ſeipſo:cum exitu⸗ ro iuda homine malo ⁊ cõmixtionẽ frumẽ ti in qua diu fuerat toleratus ſeꝑatiõe aꝑ tiſſima relicturo.turbatuſ eſt non carne ſʒ ſpiritu.Spirituales eni eius in hmõi ſcan dalis non ꝑuerſitate ſed charitate turban tur:ne foꝛte in ſe ꝑatione aliquoꝝ ʒiʒanio rum ſimul aliqð eradicet᷑ ⁊ triticum. Tur⸗ batus itaq; eſt ieſus ſpiritu:⁊ ꝓteſtatus ẽ et dixit. Amen amen dico vobis: qꝛ vnus ex vob tradet me: Vnꝰex vob:vnꝰ nume ro non merito: vnus ſpecie non virtute Cõmixtione coꝛꝑali non vinculo ſpũali: carnis adiũctione.non coꝛdis ſocius vni⸗ tate. Pꝛoinde nõ qui ex vobis eſt:ſed qui ex vobis exiturus ẽ. Nam quõ erit veruʒ qð ꝓteſtatus eſt dñſ ⁊ dixit:vnus ex vob: ſi verũ ẽ qð ait idemipſe ĩ epiſtola ſua cu⸗ ius eſt hoc euãgelium.ex nobis exierunt ſed non erant ex nobis. nam ſi fuiſſent ex nobis manſiſſent vtiq; nobiſcũ: Mon erat igitur ex illis iudas: Manſiſſet enim cum illis: ſi eſſet cum illis. Quid eſt ergo vnus ex vobis tradet me:miſivnuſ ex vobᷣ exitu rus eſt qui me tradet? Quia ⁊ ille ait. Si fuiſſent ex nobis:manſiſſent vtiq; nobiſcũ Jam dixerat ex nobis exierũt:ac per hoc La. XIII vtrunq; verum eſt/⁊ ex nobis⁊ non ex no bis.Scõm aliud ex nobis:ſᷣm aliud nõ ex nobis.Scõm cõmuniouẽ ſacramentoꝝ ex nobis:fſm ſuoꝛum ꝓpꝛietatem criminum ſ ex nobis.Aſpiciebant ergo adinuicẽ diſcipuli: heſt⸗ itantes 8 quo dieeret Sic quippe in eis erat erga magiſtrũ ſuum pia charitas:vt tamen eos humana alteꝝ de altero ſtimularet infirmitas. Nota qui dem ſibi erat cuiuſq; conſcientia. Verun⸗ tamen qꝛ pꝛoximi erat ignota:ita ſibi ſin⸗ gulꝰqͥ ſq; erat certus:vt incerti eſſe tz ce teris ſinguli /⁊ ĩ ſingulis ceteri ¶ Erat er go recumbens vnus ex diſcipulis —— dic ſupꝛa pectꝰ ieſu:ipſe ẽ iohes cuiꝰ eſt ; cuãgeliũ: ſicut poſtea mãifeſtat. Erat eni eoꝛum hec conſuetudo qui ſacras litteraſ nobiſ miniſtrauerũt vt quando ab aliquo eoꝛum diuina narrabat᷑ hiſtoꝛia.cuʒ ad ſe ipſum veniret/tanq; ð alio loqueret᷑: ⁊ ſic ſe inſereret oꝛdini narrationis ſue. tanqᷓ; eius n ſinn ieſu: que diligehat le⸗/ ſus. Qui dixerat:in ſinu. paulopꝰait vbi rerum geſtarum ſcriptoꝛ: nõ tanq; ſuiipſiꝰ pꝛedicatoꝛ. Nam ⁊ hoc ſanctus Mattheꝰ fecit.Qui cum in textu narratiõis ſue ve⸗ ,„ niſſet ad ſeipſum:vidit inquit ĩ teleneo ſe Maltbei . ij. dentem quendam publicanũ noĩe matthe um:⁊ ait illi. Sequere me. Non ait vidit me:⁊ dixit mihi.hoc fecit ⁊ beatus moy⸗ ſes:ita de ſeipſo tanq; de alio cuncta nar⸗ rauit ⁊ ait:DPixit dñs ad moyſen. Inuſita tius apoſtolus paulus non in hiſtoꝛia vbi rerum geſtarum ſuſcipitur explicãda nar⸗ ratio:ſed in epiſtola hoc fecir. Nam vtiq; de ſeipſo ait: Scio hominẽ in chꝛiſto ante annos quattuoꝛdecim. ſiue in coꝛpoꝛe ſi⸗ ue extra coꝛpus neſcio deus ſcit: raptum huiuſmodi vſq; ad tertium celum. Quo circa qð etiam hic beatus euãgeliſta non ait.eram recumbens iu ſinu ieſu. ſed ait. erat recumbens vnus ex diſcipuliſ:noſtro rum auctoꝛum conſuetudinẽ agnoſcamꝰ ponus q; miremur. Quid enim deperitve ritati: quando ⁊ res ipſa dicitur: ⁊ modo quodam dicendi iactantia deuitat᷑: Hoc quippe narrabat: qð ad eius laudem maxi mam pertinebat. Quid eſt autem quẽ dili gebat ieſus? quaſi al os non diligeret:de quibus idemipſe iohãnes ſuꝑ eriꝰ ait. In Yohan. xiij. ſinem dilexit eos: Et ipſe dñs. Maioꝛem Johan. xy. x iij Exodi.vij. ij.Coꝛin.xij Joh. Tract. IXxI LCa. xII hac charitatẽ nemo habet:qᷓ; vt animã ſuã ponat pꝛo amicis ſuis. Et quis enumeret oia diuinarum teſtimonia paginarũ: qui⸗ bus dñis ieſus non illius neq; eoꝛum qui tunc erãt tantũ.ſed etiam poſt futuroꝛum mẽbꝛoꝝ ſuoꝝ⁊ totiꝰ eccłie ſue dilectoꝛ oñ ditur? Sed pꝛofecto latet hic aliquid ⁊ ꝑ⸗ tinet ad ſinũ:in quo recumbebat qui iſta dicebat. Per ſinũ quipe qͥd ſigniſicat᷑ ali ud qᷓ; ſecretum? Sed alius eſt opoꝛtunioꝛ locus: vbi nobis dũs aliquid donet de B ſecreto q;tum ſufficiat dicere. Innuit er Dicit ei. Motan⸗ go ſunon petrug 8 locutio eſt:dici aliqͥd non ſonando ſed tmmodo innuẽdo.Innuit inquit ⁊ dicit: vytiq; innuẽdo dicit:Si enim cogitãdo ali Sapiẽtie.ij. quid dicitur ſicut ſcriptura loquitur.dixe buccellaʒ runt apud ſemetipſos:qᷓ;tomagis innuen⸗ do vbi iam foꝛas aliquibus ſignis ꝓmitur qð fuerat coꝛde conceptum? Quid ergo dixit innuendo:? Quid niſi qð ſequitur. Quis eſt de quo dicit · hec vba pe⸗ trus inuuit:quia nõ ſono vocis ſed motu coꝛpoꝛis dixit. Itaq; cum recubniſſet ille ſupra pectus ieſu.hic eſt vtiq; pe⸗ ctoꝛis ſinus ſapiẽtie ſecretũ u: Dicit ei. △⬤ mine quis eſt: Reſpõditieſus. Il⸗ le eſt cui ego intinctum rexero. Et cum intinxit et panem: dDeldit iude ſinonis ſcariothis. Et Tex · habz poſt patemn:toncintroimte iin iltit ſathanas.Expꝛeſſus eſt traditoꝛ:nuda⸗ te ſunt latebꝛe tenebꝛarum.Bonũ eſt qð accepit.ſed malo ſuo accepit:qꝛ male bo⸗ num malus accepit. Verum de iſto pane tincto qui poꝛrectus eſt ficto.⁊ de his qᷓ ſequuntur multa dicẽda ſunt: quibus ne⸗ ceſſariũ eſt plus tempoꝛis q; nũc habemꝰ iam in iſtius fine ſermonnis. ¶ Explicit tractatus ſexageſimus primus. Viprt tractatus ſerage/ ſecũdꝰ. De eoqð ait.Dici e 1 ieſus· Oð facis fac citiꝰ: vſq; qd ait · Cũ ergo exiſſet dicit ieſus nũuc clarificatuſ eſt filius hominis Lio frẽs cha riſſimi moueri poſſe nonnul⸗ los ſiue pios vt reqͥrãt / ſiue — ĩpios vt repꝛehẽdant:qð po⸗ ſtea qᷓ; panem tinctum traditoꝛi ſuo domi enim ſcnptum eſt. Et cum intinxiſſet panem dedit iude ſimonis ſcario/ bonũ mihi operatum ẽ moꝛtem. Ecce per factum eſt bonũ: duʒ bene accipitur mal Quid ergo miraris ſi datus ẽ iude panis anez por⸗ negligẽtia conuiuãtis:qua pena percutit᷑ thanas poſt hunc panem ĩ dñi traditoꝛeʒ: nus dedit/intraũit in illum ſathanas. Sic — this: ⁊ poſt panem tunc introiuitĩ ſllum ſathanae. Dicunt enim. Ita ne hoc meruit panis chꝛiſti poꝛrectus de mẽ ſa chꝛiſti: vt poſt illum intraret in eius di⸗ ſcipulum ſathanas? Quibus reſpondemꝰ hinc nos potius doceri:q; ſit cauẽdum ma le accipere bonũ.Multuʒ quippe intereſt nõ quid accipiat ſed quis accipiat:nec q̃⸗ le ſit quod datur.ſed qualis ſit ipſe cui da tur. NHam bona obſunt/⁊ mala pꝛoſunt: ſicut fuerint quibus dantur. Peccatum in „ quit apoſtolus vt apareat peccatum: per Rhoma vij bonũ factum eſt malum:dum male accipi tur bonũ. Itemq; ipſe ait. In magnitudi⸗ ij. Coꝛin.xj. ne reuelationũ mearum ne extollar datuua· eſt mihi ſtimulus carnis mee angelus ſa⸗ thane qui me colaphizet: pꝛopt᷑ quod ter dñm rogaui vt auferret eum a me.⁊ dixit mihi.Sufficit tibi gratia mea:nam virtus in infirmitate perficitur.Ecce per malum chꝛiſti per quem manciparet᷑ diabolo: cuʒ videas econtrario datum paulo angelum diaboli per queʒ perficeret᷑ in chꝛiſto. Ita et malo bonum obfuit: ⁊ malum bono pꝛo fuit. Recoꝛdamĩ vnde ſit ſcriptum. Qui⸗ j. Coꝛint.xj. cunq; manducauerit paneʒ aut biberit ca⸗ licem dñi indigne:reus erit coꝛpoꝛis ⁊ ſan guinis dñi.Et de his erat ſermo cum hoc apoſtolus diceret:qui dñi coꝛpꝰ velut ali um cibum quemlibet indiſcrete negligen⸗ terq; ſumebãt.hic ergo ſi coꝛripitur quiiñn duiudicat:hoc eſt non diſcernit a ceteris ci bis dñicum coꝛpus:quomodo nõ damna⸗ tur qui ad eius menſam fingens amicũ ac cedit inimicus? Si repꝛehẽſione tangitur venditoꝛ inuitantis: Quid erat auteʒ pa-⸗ nis traditoꝛi datuſ:miſi demonſtratio cuiꝰ gratie fuiſſet ingratus? Intrauit auteʒ ſa⸗ vt ſibi lam traditum plenius poſſideret.in quem pꝛiuſ intrauerat vt deciperet.Neq; enim non in illo erat quando perrexit ad iudeos.⁊ de pꝛecio tradẽdi dñi pactus eſt cum hec aꝑtiſſime lucas euãgeliſta teſte⸗ tur ⁊ dicat. Intrauit autem ſathanas ĩ iu⸗Luce.xxij. Uucetrri. 2 — —— — f f fd— — —. — dam qui cognoĩabatur ſcarioth vnum de HD duodecim: ⁊ ahijt ⁊ locutus eſt cum pꝛin⸗ l cipibus ſacerdotum. Ecce vbi oſtenditur n qð iam intrauerat ſathanas ĩ iudam. Pꝛi⸗ n us ergo intrauerat imittendo ĩ coꝛ eiuſ co en gitationem qua traderet chꝛiſtum.talis eĩ dr⸗ lam venerat ad cenandũ: Nunc autem pꝰ en⸗ panem intrauit in eum.non ad hoc vt alie ma num temptaret:ſed vt ꝓpꝛium poſſideret ef B ¶ Ron autem vt purant quidam neglige ⸗ ter legentes:tunc iudas chꝛiſti coꝛpus ac⸗ da cepit. Intelligẽdum eſt enĩ qð iam omni⸗ n: pus eis diſtribuerat dñs ſacramentũ coꝛ⸗ poꝛis ⁊ ſanguinis ſui.vbi ⁊ ipſe iudaſ erat er Phona Sicut ſanctus lucas euidẽtiſſime narrat: er Luce.xxij. Ac deinde ad hoc ventum eſt vbi fm nar rationẽ iohãnis apertiſſime dñs per buc⸗ die i. Corng cellam tinctam atq; poꝛrectam ſuũ expꝛi⸗ MV mit traditoꝛem.foꝛtaſſis per pamis tinctio ſv⸗ nem illius ſigniſicans fictionem. Non enĩ J omnia que tinguntur abluunt᷑:ſed vt inſi⸗ 1 caieantur nõnulla tingunt᷑. Si autem bonuʒ aliquid hic ſignificat tinctio: idem bonuʒ ingratum non imerito eſt ſecuta damna⸗ n i tio. Adhuc tamen iuda poſſeſſo nõ a dño nis ſed a diabolo.cum homini ingrato intraſ⸗ a, ſet panis in ventrem/ hoſtis in mentẽ:ad⸗ n huc inq; tanti mali iaʒ coꝛde concepti/ple , nus reſtabat effectus:cuius iam pᷣceſſerat 9 damnãdus affectus. Itaq; cum dñs panis Kcit viuus panem moꝛtuo tradidiſſet.⁊ paneʒ tradẽdo panis traditoꝛeʒ oſtendiſſet: 8 u facis inquit fac citius.õ pꝛecepit fa⸗ cinus:ſed pᷣdixit iude malum nobis bonũ i Quid enim iuda peiuſ:Et quid nob meli e us q; traditus chꝛiſtus ab illo:vtilis adu⸗ S ſus illum. pꝛo nobis pꝛeter illum? Quod gun facis fac citius. O verbum libentius pa⸗ ld rati ad paſſionẽ/q; irati ad vindictam. nna⸗ verbum non tam penam expꝛimens ꝓdi⸗ chu toꝛis / qᷓ mercem ſignifſicans redemptoꝛis hin Dixit enim. Quod facis.fac citius. Non nn tam in perniciem perſidi ſeuiẽdo q; ad ſa⸗ nn, lutem fidelium feſtinãdo: quia traditus ẽ n pꝛopter delicta noſtra.⁊ dilexit eccleſiam IGalathas. ij et ſemeripſuz tradidit pao en. Vnde ⁊ de nez. alathas. ij ſeipſo dicit apoſtolus: Qui dilexit me: et in tradidit ſcipſum pꝛo me. Miſi ergo ſe tra⸗ gech oeret chꝛiſtus: nemo traderet chꝛiſtum. t44 AOuid habet iudas / niſi peccatum?: Neq; S4 enim in tradendo chꝛiſto ſalutem noſtraʒ “ n cogitauit pꝛopter quam traditus eſt chꝛi⸗ ſtus:ſed cogitauit pecunie lucrum/⸗ inue nit anime detrimentũ. Accepit mercedeʒ quam voluit:ſed nolenti eſt data quãA me ruit.Tradidit iudas chꝛiſtũ:tradidit chꝛiꝛ ſtus ſeipſum. Ille agebat negociũ ſue vẽ⸗ ditionis:iſte noſtre redemptionis. Quod facis fac citius:non quia tu potes ſed qꝛ hoc vult qui omnia poteſt. Hoc autem nemo ſciuit diſcũbentiuz ad quid Dixerit ei. Quidam enim putabat quia loculoſ babebat iudaſ.quod dixit ei ieſuſ eme ea que opus ſũt dixiſſet nobiſ ad diẽ feſtũ:aut egeniſ vt aii quid daret. Habebat ergo ⁊ dñs locu⸗ xij.q.j.habe lõs: ⁊ a fidelibus oblata conſeruans.⁊ ſuo bat rum neceſſitatibus ⁊ alijs indigentibꝰ tri⸗ buebat.Tunc pꝛimũ eccleſiaſtice pecunie foꝛma eſt inſtituta:vbi intelligeremꝰ qð pᷣ cepit non cogitandũ eſſe de craſtino:non ad hoc fuiſſe pꝛeceptum /vt nihil pecunie ſeruetur a ſanctis: Sed ne deo pꝛo iſta rrer uiatur.⁊ pꝛopter inopie timoꝛem iuſticia deſeratur. Nam ⁊ apoſtolus impoſterum pꝛeuidens ait.Si quis ſidelis habet vidu j.Zimor.v. as ſufficient tribuat eis vt non grauet᷑ ec⸗ cleſia:qͥ veris viduis ſufficere poſſit.Ciij ergo accepiſſet buccellamt exiit cõ Tex.hʒ. ille tinuo.Erat gautem nox:⁊ ipe qui exi⸗ Ał. exiuit uit erat nox. Cum ergo exiſſeęt nox ait ieſuſ. Nunc clarificatus eſt filiꝰ ho minis. Dies ergo diei eructat verbũ.id ps.xviij. eſt. chꝛiſtus diſcipulis fidelibus:vt audi⸗ rent eum ⁊ amarent ſequendo.Et nox no cti annũciat ſcientiam.id eſt.iudas iudeiſ infidelibus:vt venirent ad eum ⁊ apꝛehẽ derẽt perſequendo. Scd iam hinc in hmo ne domini qui factus eſt ad pioſ auteq; te neretur ab impijs / intentioꝛ flagitat᷑ audi toꝛ:⁊ ideo an pᷣcipitare non debet ſʒ dif ferre potius diſputator. Erlclt ractatus ſerageſmnd. e cundus. Incipit tractatus ſexgeſi⸗ muſtertius. de AEatthei. vj clarificatus eſt in eo: 7 deus dla⸗ rificabit eum in ſemetipſo ⁊ conti⸗ Mtendamus 1 mentis obtutu: adiuuante A dñſio deuz requiramꝰ. Diuini cantici vox eſt. Querite deũ u Joh. Tract. LXIII Eſaie.lv. et viuet anima veſtra.Queramus inueni⸗ endũ.qneramuſ inuentũ. Vt inueniẽdus queratur/occultus eſt:vt inuentꝰquerat᷑/ põ.ciiij. ĩmenſus eſt. Vnde alibi dicit᷑. Querite fa j. Timor. ciem eius ſemꝑ.Saciat enĩ querentẽ inq;⸗ tum capit ⁊ inuenientẽ capacioꝛẽ facit:vt rurſus querat implere vbi plus caꝑe cepe rit. Non ergo ita dictũ eſt:querite faciem eius ſemꝑ.quẽ admodũ de qbuſdã:ſemꝑ iij diſcentes ⁊ ad ſcientiã veritatis nunqᷓ; per Ecc.xviij. uenientes.ſed potius ſicut ille ait.cum cõ ſummauerit homo tunc incipit: donec ad illam vitam veniamꝰvbi ſic impleamur vt capacioꝛes non efficiamur:quia ita ꝑfecti erimus vt iam non ꝓficiamus. Tunc eniʒ oſtendet᷑ nobis ꝙ ſufficit nobis.HHic autẽ ſemper queramꝰ:⁊ fructus inuentiõis nõ ſit finis inq ſitionis. HNeq; enĩ ꝓpterea nõ ſemper quia hic tantũ:ſed ideo hic ſemꝑ dicimus eſſe querendũ:ne aliqñ hic pute⸗ mus ab inqſitione ceſſandũ. Nam ⁊ de qͥ⸗ Timo.vbi õ bus dictum eſt: ſemꝑ diſcentes ⁊ ad veri⸗ tatis ſcientiaʒ nunq; puenientes. hic ſunt vtiq; ſemper diſcentes. Cum vo de hac vi ta exierint: iam nõ erunt diſcètes: ſed er⸗ roꝛis ſui mercedẽ accipiẽtes.Sic enim di⸗ ctum eſt.ſemper diſcẽteſ ⁊ ad veritatis ſci entiam nunq; puenientes. Tanqᷓ; dicercf: Semper ambulantes: ⁊ nunq; ad viam ꝑ⸗ uenientes. Nos aũt ſemꝑ ambulemus in via:donec eo veniamꝰ qͥ ducit via:nuſqᷓ; ĩ ea remaneamꝰ:donec ꝑducat vbi manea⸗ mus.Atq; ita ⁊ querẽdo tendimꝰ⁊ inueni endo ad aliqd ꝑuenimꝰ: ⁊ ad id qðsð reſtat querẽdo ⁊ inueniẽdo tranſimus:quouſq; ibi fiat finis querẽdi vbi ꝑfectioni non ſu⸗ B peret intẽtio ꝓficiẽdi.¶¶ Hec pᷣlocutio di lectiſſimi intentã fecerit charitatẽ veſtraʒ ad iſtũ dñi ſermonẽ quẽ ad diſcipulos ha buit ante paſſionẽ. Pꝛofundus ẽ enim: ⁊ vtiq; vbi multũ laboꝛaturꝰ eſt diſputatoꝛ nõ remiſſus debet eſſe auditoꝛ. Quid er⸗ go ait dñs poſtea qᷓ; iudas exijt vt citiꝰ fa ceret qð erat facturus:hoc eſt dñm tradi⸗ turꝰ? Quid ait dieſ cũ exiſſet nox? Quid ait redẽptoꝛ cũ exiſſet venditoꝛ? Nunc inquit clariſicatꝰ eſt filiꝰhois.Qua⸗ re nũc. MNunqͥd qꝛ exijt qͥ tradit? Oꝛ imi⸗ nent qͥ teneãt ⁊ occidãt? Ita ne nũc clari ſicatus eſt qꝛ ꝓpe eſt vt humiliet᷑ amplius qui iam impẽdit vt alligetur:vt iudicet᷑: vt ↄdemnetur:vt irrideatur:vt crnciſigat vt interimat᷑.hec ne eſt clariſicatio:an po tius humiliatio?: NMonne quando miracu⸗ la faciebat ait tamen de illo iſte ipſe iohã nes.ſpiritus non erat datuſ.quia ieſus nõ dum erat gloꝛiſicatꝰ. LTunc ergo nondum erat gloꝛificatus cum moꝛtuos ſuſcitaret?: Et nunc eſt gloꝛiſicatꝰ:cum moꝛtuis ꝓpin quaret? Nondum erat gloꝛiſicatus faciẽs diuina:⁊ gloꝛificatus eſt paſſurus huma⸗ na? Mirum:ſi hoc deus ille magiſter ſigni ficabat ⁊ docebat his verbis. Altius ẽ ꝑ⸗ ſ. eranqu altiſſimi dictũ: qui ſe aliq;tum manifeſtatvt inueniamus.⁊ iterum occul tat vt inqramus:⁊ de inuentis ad inueniẽ da tanq; paſſibus innitamur. Tideo h̊ ali quid:quod pᷣſiguret magnũ aliquid: Ex⸗ ijt iudas:⁊ clarificatꝰ eſt ieſus.Exijt filiuſ perditionis:⁊ clarificatꝰeſt filius hoĩs.Il le quipꝓpe exierat ꝓpter quem dictum erat eis:⁊ vos mũdi eſtis.ſed non omnes.Ex⸗ eunte itaq; immũdo/omneſ mũdi reman⸗ ſerunt:⁊ cum ſuo mũdateꝛe mãſerũt.Ta⸗ le aliqd erit cum victus a chꝛiſto tranſie⸗ rit hic mũdus:⁊ nemo in ppło chꝛiſti rema nebit ĩimũdus:cum ʒiʒanijs a tritico ſepa⸗ ratis iuſti fulgebũt ſicut ſol in regno pf̃is coꝝ.hoc futurũ pᷣuidens dñs.⁊ nũc ſigni ſicatum eſſe ↄteſtans diſcedẽte iuda taqᷓ; ziʒanijs ſepatis/remanentibꝰ tanq; tritico apoſtolis ſanctis:Hũc inqͥt clarificatꝰ ẽ fi lius hoĩs. Lanq; diceret:Ecce in illa clari ficatione mea quid erit vbi maloꝝ nullus erit:vbi bonoꝝ nullus perit:? Sic autem ñ eſt dictuʒ.nũc ſignificata eſt clariſicatio fi lij hominis.ſed dictum eſt. Nunc clariſica tus eſt filius hommis: quẽadmodũ non ẽ dictum/petra ſignificabat chꝛiſtuʒ. ſed pe tra erat chꝛiſtus. Nec dictum eſt/bonũ ſe⸗ Matthb.xiij. men ſignificabat filios regni.aut ʒiʒania ſi gniſicabat filios maligni: ſed dictum eſt/ bonũ ſemen:hi ſunt filij regni.ʒiʒania aũt filij maligni.Sicut ergo ſolet loqui ſcrip⸗ tura res ſignificãtes.tanq; illas que ſigni⸗ ficant᷑ apellãs:ita locutꝰẽ dñs dicẽs: nũc clarificatꝰ eſt filius hominis:poſtea qᷓ; ſe⸗ parato inde nequiſſimo ⁊ ſecum remanen tibus ſanctis ſigniſicata eſt gloꝛiſicatio ei⸗ us:quando ſeparatis iuiquis manebit in eternitate cum ſanctis. Johãniſ. viñ Johan. xiij. Mnsi t u ¶ Cum autem di⸗ C xiſſet/nunc clariſicatus eſt filius ho minis Mathei. xiij ( ſu d 1 z chi = o l⸗ dhi Nohiſ⸗ n um ete pin nes ,⸗ n ul ſ Ui ul erar Ex⸗ John nan⸗ Ta⸗ ſſie⸗ emna rumi 6 ri s ni oſ nccn none 4 vti gnialt meß laait ⸗ ſo⸗ nuc ſe⸗ nen 00 0e* virin nd⸗ nin⸗ Joh. Tract. LXIIII Ca. XIII adiunxit:⁊ deus clarificatus ẽ in eo Ipſa ẽ enĩ clarificatio filij hoĩs vt ðs clari ficet᷑ in eo.Si eĩ ñ ipe ĩ ſeipo ſʒ ðs ĩ illo cla rificat᷑:tũc illũ deusĩ ſe clariſicat.Deniq; tanq; iſta exponẽs:adiũgit ⁊ diẽc. Si de⸗ us clarificat? eſt in eo: 2 des clarifi cauit eũ in ſemetipſo: boc eſt ſi deus clariſicatus eſt in eo:quia non venit face⸗ re voluntatem ſuam ſed voluntatem eius qui miſit illum: ⁊ deus clarificauit eum Johãnis. vij li adhuc modicu vobii in ſemetipſo vt natura humana in quaẽ ſilius hominis que a verbo eterno ſuſce⸗ pta ẽ etiã ĩ moꝛtali eternitate dñet᷑.Et cõ ne vlla ambiguitate de ſua reſurrectione ↄtinuo futura teſtatꝰ ẽ:adiecit ⁊ ait:filio li adbuc modicũ vobiſcũ ſum. Nme putarẽt ergo qð ſic eũ clariſicaturꝰ eẽt de us:vt nõ eis iungeret᷑ vlterius ea ↄuerſa⸗ tiõe qua ĩ terra eſt:adhuc modicũ linquit vobiſcũ ſum:tanq; diceret: Cõtinuo qͥdeʒ reſurrectiõe clariſicaboꝛ:nõ tñ ↄtinuo aſ⸗ cenſurus in celum.ſʒ adhuc modicũ vobi⸗ tinuo inquit clarificabit eũ: reſurrecti onem.ſ.ſuã.nõ ſicut nr̃aʒ in fine ſeculi ſecd ↄtinuo futurã hac atteſtatiõe pᷣdicẽs. Ipz⸗ ſa eſt enĩ clariſicatio de q̃ euãgeliſta iã di xerat qð pauloante cõmemoꝛaui:qꝛ ꝓpte rea nõdum ſpũs datus erat.illo itaq; no⸗ uo mõ in eis qbus fuerat eo mõ poſt re⸗ ſurrectionẽ credenribꝰ dandus:qꝛ ieſus ñ dum fuerat clariſicatꝰ.id eſt.nõdũ fuerat moꝛtalitas ĩmoꝛtalitate veſtita:⁊ in etnaz virtutẽ tꝑał infirmitas cõmutata. Poteſt et o iſta clariſicatiõe dictũ videri: nũc cla riſatꝰeſt ſiliꝰ hoĩs:vt qð ait nũc nõ ad im minentẽ paſſionẽ ſed ad vicinã reſurrecti onẽ ꝑtinere credat᷑:tanqᷓ; fuerit factuʒ qðd erat tam ꝓxime iam futurũ.Hodie dile⸗ ctioni vre iſta ſuffecerint: cum donauerit dñs de ↄſequentibꝰpoſtea diſſeremus ¶ Explicit tractatus ſexageſunuſ- tertius· Incipit tractatus ſexageſi muſquartus.De eo ꝙ dicit: Filio⸗ 194 biſch ſum que⸗ retis me. ⁊ ſicut dixi iudeis:quo ego vado vos nõ poteſtis venire: . us eſt 2 ab illa Duertenda ẽ chariſſimi dñicoꝝverboꝝ oꝛ⸗ idinata cõnexio.Cũ enĩ ſuꝑiꝰ iſſet poſtea qᷓ; iudas egreſ ſctõꝝ etiã coꝛꝑali ↄuarſa⸗ tione ſeiunctꝰ ẽ. Nũc clariſicatꝰ eſt filius hoĩs⁊ deꝰclariſicatꝰẽ in eo.qð ſiue futurũ fgnũ ſignificãſ dixit qñ mali ſeꝑabũt᷑ a bo nis:ſiue qð eius reſurtectio tũc futura eẽt id eſt. differẽda nõ eſſet.ſicut in finẽ ſecu⸗ li nfa differt᷑ ac deinde addidiſſet.Si deꝰ clarificatꝰ eſt in eo.⁊ deus clariſicauit eũ i ſemetipſo.⁊ ↄtinuo clariſi cabit eũ.qð ſi ſcũ ſum.Sicut eni ſcriptũ eſt in actibꝰapo ſtoloꝝ.fecit cum eis poſt reſnrrectionẽ q̃⸗ dꝛaginta dies intrans ⁊ exiẽs ⁊ manducãs et bibens:non qͥdem habẽs eſuriẽdi ac ſiti endi egeſtatẽ: ſʒ vſq; ad iſtã carniſ inſinu ans veritatẽ:que cibandi ac potandi iam non habebat neceſſitatẽ: ſed poteſtatem. Hos ergo qdraginta dies ſignificauit di⸗ cendo:adhuc modicũ vobiſcũ ſum:an ali quid aliud? Poteſt enĩ ⁊ ſic intelligi:ad⸗ huc modicũ vobiſcũ ſuʒ: Adhuc ſicut voſ in hac infirmitate carnis etiã ipſe ſum:do⸗ nec.ſ.moꝛeretur atq; reſurgeret:qꝛ poſtea qᷓ; reſurrexit cum illis qͥdem fuit diebꝰ vt dictũ eſt qdraginta exhibitiõe coꝛ palis pᷣ ſentie:ſed non cũ illis fuit ↄſoꝛtio infirmi tatis hũane. Eſt ⁊ alit᷑ diuina pñtia ſenſi⸗ — bus ignota moꝛtalibꝰ:de qua idẽ dic̃.Ec⸗ * ce ego vobiſcũ ſum: vſq; ad ↄſummatio⸗ nẽ ſeculi.Hoc certe nõ eſt adhuc modicũ vobiſcũ ſum: Mõ enĩ modicum eſt vſq; ad ↄſummationẽ ſeculi.Aut ſi hoc modicum eſt.volat enĩ etas ⁊ in oculis dei mille an⸗ ni ſicut diesvnꝰ.aut ſicut vigilia in nocte: nõ tamẽ hoc ſignificare voluiſſe credẽduſ eſt nũc: qũquidẽ ſecutꝰadiũxit. Quere tis me:⁊ ſicut dixiiudeis:quo ego — vado:vos ñn poteſtisvenire. Vtiq; poſt hoc modicum queretes me.Nunqᷣd poſt ↄſummationem ſeculi quo ipſe va⸗ dit venire nõ poterũt?Et vbi ẽ ꝙ aliquan do poſt ĩ hocipſo ſermone dicturꝰ eſt:pa⸗ ter volo vt vbi ego ſum ⁊ ipſi ſint mecum. Mõ ergo de illa ſua cũ ſuis pᷣſentia q̃ cuʒ illis eſt vſq; ad ↄſummationẽ ſeculi:nunc locutꝰ eſt vbi ait:adhuc modicũ vobiſcuʒ ſum:ſed vel de infirmitate moꝛtali qua cũ illis erat vſq; ad paſſionẽ ſuam: aut de pᷣ⸗ ſentia coꝛꝑali qᷓ cũ illis futurꝰerat vſq; ad aſcẽſionẽ ſuã.Qðlibet hoꝝ qᷣs eligat:cũ ſi de nõ litigat.Ne cui aũt videat᷑ abhoꝛre⸗ re iſte ſenſus avero quo dicimuſ dominũ moꝛtalis carnis cõmunionem in qua cum diſcipulis vſq; ad paſſionẽ fuit ſigniſicare 4 ps.lxxxix. Johan. xvij Luce.xxiiij. potuiſſe dicẽdo:adhuc modicũ vobiſcum ſum:apud aliũ quoq; euãgeliſtã poſt re⸗ ſurrectionẽ verba eiꝰattẽdat vbi au.hhec locutus ſum vobis:cũ adhuc eſſem vobi⸗ ſcum.Quaſi tunc nõ erat cũ ipſis:ſimul aſ ſiſtentibꝰ:videntibꝰ:tangẽtibꝰ:colloquẽ⸗ tibus?: Quid eſt ergo cũ adhuc eſſem vo⸗ biſcũ? niſi cũ adhuc eẽʒ ĩ carne moꝛtali:in q̃ eſtis⁊ voſ.Zũc enĩ quidẽ in eadẽ carne reſuſcitatꝰ erat:ſed cũ illis in eadẽ moꝛta litate iam nõ erat.Quapꝛopr ſicuti ibi iaʒ adhuc eſſeʒ vobiſcũ: vbi nihil aliud intel ligere poſſumꝰ:niſi cum adhuc eſſeʒ in car B voſ eſtis moꝛtalis ſum ego ¶ Ergo ſequ. tia videamꝰ. Queritis me:⁊ ſicẽ dixi iudeiſ nis moꝛtalitate vobiſcũ:ita ⁊ hic non ab⸗ ſurde dixiſſe intelligi᷑: adhuc modicũ vo biſcũ ſum:tanq; diceret:adhuc modicũ ſic Ergo ſequẽ q̊ ego vado vos nõ poteſtisvẽire:⁊ vobis dico mõ:ᷓ ẽ mõ ñ poteſtisvẽire. Judeiſ ãt cũ hoc diceret: non addidit mõ. Iſti itaq; venire nõ poterat tũc qͥ ille ibat:ſed pote rãt poſtea. Maʒ hoc aplo petro aptiſſime paulopꝰ ait.Cũ eni dixiſſet ille:dũe qͥ va⸗ Johan. xiij. dis:rñdit ei:.Quo ego vado nõ potesme mõ ſeqͥ:ſequeris aũt poſtea. Sed h̊ quid ſit nõ negligent᷑ eſt pᷣtereundũ.Quo enim ſeqͥ tũc nõ poterãt diſcipuli dñm: ſed po⸗ ſtea poterãt: Si dixerimꝰad moꝛtẽ homi⸗ ni nato qð inuenit᷑ temp qͥ ad moꝛienduʒ ſi ſit idoneꝰ:qñquidẽ talis eſt in eoꝛꝑe coꝛ ruptibili hominũ ſoꝛsvt nõ ſit in ea facili⸗ oꝛ vita qᷓ; moꝛs: MNõ igit᷑ adhuc minꝰ ido⸗ nei erantſeq dũm ad moꝛtẽ:ſed minꝰ ido nei erant ſeqͥ dñm ad vitã que nõ hʒ moꝛ⸗ tem. Illo quippe ibat dñs vt reſurgens a moꝛtuis iam nõ moꝛeret᷑: ⁊ moꝛs ei vltra nõ dñaret᷑.AMoꝛiturũ quippe dũm ꝓ iuſti⸗ cia quõ iam fuerant ſecuturi adhuc mar⸗ tyrio nõ maturi? Aut iturũ dñʒ ad iĩmoꝛ⸗ talitatẽ carnis quõ iam fuerãt ſecuturi qñ libet moꝛituri: ſʒ ĩ fine ſecłi reſurrecturi? Aut ituꝝ dñʒ ad ſinũ pfis nec relicturuʒ eos vñ nec receſſit cũ veiſſet ad eos/quõ iã fureãt ſecuturi: cũ eſſe nẽo poſſit ĩ illa felicitate niſi ꝓꝑfeciꝰĩ charitate Jõq; docẽſ quõ idonei eſſe poſſint ꝑgere quo ille an⸗ tecedebat:mandatũ inquit nouũ do vobſᷣ vt diligatiſ inuicẽ.hhi ſunt greſſus quibuſ ſequendus eſt chꝛiſtus:ſed de his ſermo vberioꝛ/iĩ aliud tempus eſt differẽdus ¶Erxrplicit tractatus ſexageſimus quartus. Incipit tractatus ſexage ſunuſquintus · De eo ꝙ dicit · Wa⸗ darum nouñ do vobis vt diliga⸗ tis inuice ſicut dilexi vos vt ⁊ vos inuiceʒ diligatis in hoc cognoſcet omnes quia mei eſtis diſcipuli.ſi — — Dilectionẽ habueritis adinuicem. mBangdatũ nouũ ſe diſcipulis Iſuis dare teſtat᷑: vt diligãt in uicem.Mandatũ inqͥt no uum do vobis:vt diligatis inuicẽ HNöoõne iam erat h̊ madatũ iñ antiqᷓ dei le⸗ ge: vbi ſcriptũ eſt. diliges pximũ tuũ tãqᷓ; teipſuʒ?Cur g nouũ appellat᷑ a dño:qð tã vetus eſſe ↄuincit᷑: An iõ eſt mãdatũ no⸗ uum: quia exuto vetere induit nos hoiez nouũ: Innouat quippe audientẽ vel poti us obediẽtẽ ñ oĩs ſʒ iſta dilectio:quã dñs mãdat.⁊ vt a carnali dilectiõe diſtiguet: addidit.ſicut dilexivoſ. Hã diligũt ĩui cem mariti⁊ vxoꝛes:parẽtes ⁊ filij ⁊ que⸗ cunq; alia inter ſe hoĩes neceſſitudo hũa⸗ na deuinxerit:vt taceamꝰde dilectiõe cul pabili atq; dãnabili:q̃ diligũt iuicẽ adul⸗ teri ⁊ adultere:ſcoꝛtatoꝛes ⁊ meretrices:⁊ quoſcũq; alios nõ hũana neceſſitudo ſed hũane vite noxia turpitudo ↄiũgit.aan datũ ergo nouũ dedit nobᷣ xpᷣs vt diliga⸗ mus inuicẽ:ſicut ⁊ ipſe dilexit nos.DNile⸗ ctio iſta nos inouat vt ſimus hoĩes noui: heredes teſtamẽti noui:cantatoꝛes canti⸗ ci noui.hhec dilectio frẽs chariſſimi anti⸗ s etiã tũc iuſtos tũc pr̃iarchas ⁊ ꝓph̊as ſicut poſtea btõs aplłlos ĩnouauit: ipſa et nũc ĩnouat gẽtes:⁊ ex vniũſo genere hũa no qð diffundit᷑ toto oꝛbe terrarũ facit et colligit ym nouũ:coꝛpꝰnoue nupte filij/ dei vnigeniti ſpõſe:de q̃ ꝛ in cãtico canti coꝝ.Que ẽ iſta:q̃ aſcẽdit dealbata.vtiq; dealbata qꝛ inouata:vñ/niſi mandato no uo? Pꝛopt᷑ qð ꝓ inuicẽ ſollicita ſunt mem bꝛa in ea:⁊ ſi patitur vnũ membꝛum com⸗ patiuntur omnia mẽbꝛa: Et ſi gloꝛificatur vnũ membꝛum.ↄgaudent omnia membꝛa Audiunt enĩ atq; cuſtodiũt.mandatũ no uum do vobis.vt diligatis inuicem:non ſi cut ſe diligunt qui coꝛrumpũt.nec ſicut ſe diligunt homines qm̃ homines ſunt:ſed ſi cut ſe diligunt qm dij ſunt.ꝛ ſilij altiſſimi Dminuſieſuſ⸗ Coꝛintey . 4 ch ſi ſeril ſ . i ſ. n ct br n . n n V , B iſentedli lr xryi. o dor. mu⸗ anu⸗ phes plaet ehüͤ natet aan mig lono com⸗ ſcarur io .on⸗ omnues:vt ſint fllij eius vnici fratres:ea di lectione inuicẽ diligẽtes qua ipſe dilexit eos.pꝑducturus eos ad illum finẽ qui ſuffi j.Coꝛiut.xv ciat eis:vbi ſatietur in bomis deſideriũ eo rum. Lunc eni aliquid deſiderio non de⸗ erit:quando omnia in omnibꝰ“ deus erit. Talis finis non habet finẽ. Nemo ibi mo ritur.quo nemo peruenit/niſi huic ſeculo moꝛiat᷑:non moꝛte omnmiũ qua coꝛpus ab anima ðᷣſeritur ſʒ moꝛte electoꝝ qua etiã cum ĩ carne moꝛtali adhuc manet᷑ coꝛ ſur⸗ Coloſſen. iij Cant᷑. viij. ſum ponitur. De quali moꝛte dicebat apo ſtolus. Aoꝛtui eniz cſtis:⁊ vita veſtra ab ſcondita eſt cum chꝛiſto in deo.hinc foꝛ⸗ taſſe dictum eſt:valida eſt ſicut moꝛs dile ctio.Hac enim dilectione fit vt in iſto ad⸗ huc coꝛruptibili coꝛpoꝛe conſtituti/moꝛia mur huic ſeculo:⁊ vita noſtra abſcondat᷑ cum chꝛiſto in deo. Immo ipſa dilectio ẽ moꝛs noſtra ſeculo:⁊ vita cuʒ deo.Si enĩ moꝛs eſt quando de coꝛpoꝛe anima exit:qͥ modo non eſt moꝛs qñ de mũdo amoꝛ no ſter exit. Valida ẽ & ſicut moꝛs dilectio. B Quid ea validius:qua vincitur mũdus? ¶ Nolitc itaq; frates mei putare ĩ hoc qð iij. ſentẽ. diſ. ait dñs mandatũ nounm do vobis vt voſ xxvij. c. Cuʒ gutem Mat. xxvij. inuicem diligatis.illud maius pᷣtermiſſuʒ eſſe mandatũ:quo pᷣcipitur vt diligamus dñm deum noſtrum ex toto coꝛde.ex tota anima.⁊ ex tota mente.Tanq; enim hoc pᷣ termiſſo videtur dictum vt diligamꝰinui⸗ cem:velut hoc ad illud alterum non perti neat quo dictum eſt.diligeſ ꝓximũ tuum tanq; teipſuʒ. In his eni duobus:pᷣceptis inquit:tota lex pendet ⁊ ꝓphete.Sed be ne intelligentibꝰ:vtrũq; inuenit᷑ in ſingu⸗ lis. Nam ⁊ qui diligit deum/non eum po⸗ teſt ↄtemnere pᷣcipientẽ vt diligat pꝛoxi⸗ mũ:⁊ qui ſancte ac ſpiritualit᷑ diligit ꝓxi mü /quid in eo diligit niſi deum? Jpſa eſt dilectio ab omni mũdana dilectiõe diſcre ta:quam diſtinguendo addidit dñs /ſicut dilexi vos. Quid enim niſi deum dilexit ĩ nobiſ? Mõ quod habebamus ſed vt habe remus:vt ꝑducat nos ſicut pauloante di⸗ xi:vbi ſit deꝰoĩa in oĩbus Sic enim medi cus recte dicitur egros diligere.Et quid ĩ eis niſi ſalutem diligit:quã cupit vtiq; re⸗ uocare non moꝛbum quem venit expelle⸗ re? Sic ergo ⁊ nos inuicem diligamus:vt qtum poſſumus inuiceʒ ad habẽdũ i no- bis deũ cura dilectionis attrahamur.Hãc C0 — — dilectionem nobis donat ipſe qui ait. Sig dilexi vos:vt ⁊ vos diligatis inuice Adhoc ergo nos dilexit vt ⁊ nos diliga⸗ mus inuicem: Hoc nobiſ conferens diligẽ do nos. vt mutua dilectione ↄſtringamur inter nos:⁊ tam dulci vinculo conexis mẽ iii capitis ſimus. In hoc noſcent inquit omnes quia mei eſtis diſcipuluſi dilectionẽ habue⸗ ———— bꝛis coꝛpus tanti capitis ſimus. ritis adinuicem. Tanqᷓ; diceret. Alia munera mea habent vobiſcu etia non mei non ſolum naturam:vitam:ſenſum:ratio⸗ nem:⁊ eam ſaluteʒ que hoibꝰ pecoꝛib?Jd — j.Coꝛin xii cõmunis eſt:verũetiam linguas:ſacramẽ ta:ꝓphetiã:ſcientiã:fidem:diſtributioneʒ rerum ſuarũ pauꝑibus ⁊ traditionẽ coꝛpo ris ſui vt ardeant:ſed qm̃ charitatẽ nõ ha bent vt cymbala concrepãt:nihil ſunt: ni⸗ hil ülis ꝓdeſt. Non ergo in illis q;uis bo⸗ nis muneribꝰ meiſ que habere poſſunt eti am nõ diſcipuli mei: ſed in hoc cognoſcẽt oẽs qꝛ mei eſtis diſcipuli ſi dilectionẽ ha⸗ bueritis adiĩuicẽ. O ſpõſa chꝛiſti:pulchꝛa Cant᷑.viij. int᷑ mulieres.o dealbata aſcẽdẽs ⁊ incum⸗ bens ſuꝑ fratruelẽ tuũ:qm̃ cuiꝰ lumie illu ſtraris vt candeas:eius adiutoꝛio fulciris ne cadas. O q; bene cantat᷑ tibi in illo can tico canticoꝝ velut epithalamio tuo:quia charitas in delitijs tuiſ. Ipſa nõ ꝑdit cum impijs aĩam tuã:ipſa diſcernit cauſam tu⸗ am:⁊ ſicut moꝛs valida eſt:⁊ in delitijs tu Cant᷑.viij. is ẽ. mirãdi generis moꝛs ẽ /cui paruʒ fuit nõ eſſe in penis:niſi eſſet inſuꝑ in deli tijs? Sed hic iam ſermo iſte claudatur:ab alio exoꝛdio tractanda ſunt que ſequunt᷑ Explicit tractatus ſexageſimus Vntus. Incipit tractatus ſexageſi⸗ muſſextus De eo ꝗð ſequit Picit eiſimon petrus · Dne quo vadis: ð ait: Amẽ amẽ dico ti⸗ vſq; adid- —— — — — ſus ſctam dilectioneʒ qua ſe uicẽ diligerẽt diſcipulis cõ giſtro diſcipulus ⁊ dño ſeruus: tanq; ſeqͥ paratus. Pꝛopterea quippe dñs qui eius XII — — . —— mendaret: dicit ei ſinon petrus. Do mine quo vadis: Sic vtiq; dixit ma Cant᷑. vij. bimon cantabit gallus donec ter Bm dñsie/ . 466 Abl:ieſus xj.q.iij. Mõ ſolum. teimn ℳ₰G B animũ vidit quare hoc interrogauerit: ſic ei reſpondit.uo ego vodo:ꝛnon otes me modo ſequi .Tanq; dice⸗ ret. Pꝛopter qð interrogas:non potes me modo ſequi. Hon ait non potes: ſed non potes modo.Dilationẽ intulit non ſpem tulit:⁊ eandem ſpem quam non tulit ſed dengo atq; dicendo ſequeris au Boſka Qutd feſtinas petre: Nondũ te o ſpiritu ſolidauit perra:noli extolli pᷣ⸗ ſumendo:nõ potes modo.HNoli deijci dc⸗ Tex. hʒ di ſperando:ſequeris poſtea.Sed adhucfil⸗ cit ei petrus le quid dicit: Quare te non poſſum ſequi modo? Animam meam ꝓte ponam:Quid in animo eius eſſet cupi⸗ ditatis videbat:quid virium non videbat Voluntatẽ ſuam iactabat infirmꝰ:ſed in⸗ ſpiciebat valitudinẽ medicus. Iſte ꝓmit⸗ tebat:ille pꝛenoſcebat.Qui neſciebat au⸗ diebat:qui pᷣſciebat docebat.tũ ſibi aſ ſumpſerat petrus intuẽdo quid vellet:ig⸗ noꝛando quid poſſet. tum ſibi aſſum⸗ pſerat vt cum veniſſet dũs animã ſuã po⸗ nere pꝛo amicis ſuis ac ꝑ hoc ⁊ pꝛo ipſo il⸗ le hoc dño offerre conſideret:⁊ nonduʒ ꝓ ſe poſita anima chꝛiſti:animã ſuam polli⸗ ceretur poſiturũ eſſe pꝛo chꝛiſto. Reſpõ dit ergo ieſus· Animam tuam pro me pones: Ita ne facias pꝛo me:quod ego nondum feci pꝛo te? Animã tuaʒ pꝛo me pones?: Pꝛeire potes:qui ſequi nõ po tes: Quid tantum pꝛeſumis? Quid de te ſentis:cQuid eſſe te credis.Audi quid ſis Amen amen dico tibi: non canta/ bit gallus donec ter me neges. Ecce quõ tibi cito apparebis: qui magna loqueris ⁊ te paruulũ neſcis.Qui mihi ꝓ mittis moꝛtem tuam:ter negabis vitã tuã Qui etiam putas moꝛi poſſe pꝛo me:pꝛiuſ viue pꝛo te.Nam timendo moꝛtem carniſ tue:moꝛtem dabis anime tue. ta enim vita eſt confiteri chꝛiſtum: tanta moꝛs eſt negare chꝛiſtum.¶ An apls petrus ſicut eum quidaʒ fauoꝛe peruerſo excuſare ni⸗ tuntur chꝛiſtum non negauit:quia interro Mat. xxvj. gatus ab ancilla hominẽ ſe neſcire rñdit. 5 „ ſicut alij euangeliſte ↄteſtant᷑ expꝛeſſius: Quaſi vᷣo qui hominẽ chꝛiſtum negat/nõ chꝛiſtum negat:⁊ hoc in eo negat qð factꝰ eſt ꝓpter nos:ne ꝑiret quod fecerat nos ct. LXVI Ca. XIII Ergo qui ita conſitetur chꝛiſtum deum vt hominẽ neget / non pꝛo illo moꝛtuꝰ ẽ xpᷣs quia ſᷣm hominẽ moꝛtuus eſt chꝛiſtꝰ. Qui negat hominẽ chꝛiſtum: non reconciliabik ꝑmediatoꝛem deo. Vnus enĩ deus:⁊ vnꝰ j.Timot᷑.ij. mediatoꝛ dei ⁊ hominũ homo chꝛiſtus ie⸗ ſus.Qui negat hominẽ chꝛiſtum non iuſti ficatur: quia ſicut ꝑ inobedientiã vniꝰ ho⸗ Rhoma. v. minis peccatoꝛes ↄſtituti ſunt multi.ita ⁊ ꝑ obedientiam vnius homis iuſti ↄſtituẽ tur multi.Qui negat hominẽ chꝛiſtum:nõ reſurget in reſurrectionẽ vite: quia ꝑ ho⸗ minem moꝛs ⁊ ꝑ hominẽ reſurrectio moꝛ⸗ tuoꝛum. Sicut enim in adam omnes moꝛi · Coꝛint. xyx untur:ita ⁊ in chꝛiſto omnes viuiſicabunt Per quid autem caput eſt eccleſie: niſi ꝑ hominem? Quod verbum caro factuʒ eſt: Johanis. j. id eſt.dei patris vnigenitus deꝰ homo fa⸗ ctus eſt. Quomodo eſt igitur ĩ coꝛpꝑe chꝛi⸗ ſti:qui negat hominẽ chꝛiſtum? Qui enim caput negar: quomodo eſt membꝝ? Sed qu id multis iĩmoꝛoꝛ:cum ipſe dũs abſtule rit omnes humane argumẽtatiõis amba⸗ ges? NHon enim ait/non cantabit gallus donec hominem neges: aut ſicut loqͥ fa⸗ miliarioꝛe cuʒ hoĩbus dignatione conſue uit/non cantabit galluſ donec filiũ homi⸗ nis ter neges:ſed ait:donec me ter neges. Quid eſt me:niſi qð erat.Et quid niſi chꝛi ſtus erat?: Quicqͥd ergo eiuſ negauit:ipſũ negauit. Chꝛiſtum neganit: dominũ deuʒ ſuũ negauit: quia ⁊ ille ↄdiſcipulus eius thomas quando exclamauit:dñs meus et deus meus:non verbum ſed carnem teti⸗ git: non incoꝛꝑeaʒ dei naturaʒ ſed homĩs coꝛpus curioſis manibus ↄtrectauit.ho⸗ minem itaq; tetigit ⁊ tamen deum cogno⸗ uit. Si ergo quod iſte tetigit: hoc petrus negauit.qð iſte exclamauit: hoc petrꝰ of⸗ fendit. NHon cantabit gallus:donec ter me neges.Dicas licet/neſcio hominẽ:dicas li cet/homo neſcio quid dicis.dicas licʒ/nõ ſum ex diſcipulis eius:me negabis.Si qͥd dubitare nephaſ eſt:chꝛiſtus hoc dixit:ve rumq; pꝛedixit:ꝓculdubio petrus chꝛiſtũ negauit. MNon accuſemus chꝛiſtum:cũ de⸗ fendimus petrũ. Peccatũ agnoſcat inſir⸗ mitas:nam mendaciũ non habet veritas. . Agnouit quippe peccatum ſuũ infirmitaſ Mat.xxvj. petri/pꝛoꝛſus agnouit: ⁊ q;tum mali chꝛi⸗ ſtum negando cõmiſerit ploꝛando mõſtra uit. Ipſe ſuos redarguit defenſoꝛes:⁊ vn ri 2— S=. — =æß]2 — =☛= . d er hobz n utdiſa⸗ . Aſis 1 ſenn ſe — W 7 . nen wii⸗ —, ——U— —.ͥ8 =ꝛ] — Pfnne Sr-r-„ 1— —— s Ai te Wj.Tn; 5 5 ble⸗ luſti ho⸗ Rhonne * tuẽ no 0⸗ N⸗ Ni Aorntr t ig & Phins, W chꝛ⸗ cnim Secd lule ba⸗ lus ſa⸗ nſue mi⸗ rs. hui ſ̃ 1 et eii⸗ ws po⸗ gno⸗ etus wof⸗ erne asl hi 140 tye ſtüũ de⸗ nür⸗ itas. nial chu⸗ N Serrn⸗ . pulis ſuis — — de eos ↄuincat:pꝛoducit lachꝛymaſ teſteſ Neq; nos cum iſta dicimus pꝛimũ apoſto loꝛum accuſare delectat:ſed hunc intuen⸗ do admoneri nos opoꝛtet.ne homo qſq; ð humanis viribus fidat: NHam quid aliud ꝑtinuit ad doctoꝛem ſaluatoꝛẽq; noſtrum niſi vt nobis nequaq; de ſe quenq; pꝛeſu⸗ merc debere. in ipſo pꝛimo apłoꝛuʒ demõ ſtraret exemplo? In anima uaq; petri con tigit quod offerebat in coꝛpoꝛe:hoc tamẽ pꝛo duo qð temere pᷣſumebat pceſſit: ſed aliter quã putabat. Nanq; ante moꝛtem et reſurrectionẽ dñi ⁊ moꝛtuus eſtnegan⸗ do: ⁊ reuixit ploꝛãdo.Sed moꝛtuus eſt qꝛ ſuperbe ipſe pꝛeſumpſit:reuixit autem qꝛ benigne iülle reſperit. . Eplicit tractactus ſerageſimuſ- ſextus. Incipit tractatus ſexageſi- — muſſeptimus.De eo ꝙꝙ dicit: lon turbetur cor veſtrum creditis ĩi Oe um ⁊ i ine credite:vſq; ad id qð ait Quo ego vado ſcitis ⁊ pia ſcitis· intentio:vt verba ſancti euã enim dñs ieſug. veſtrum. rech⸗ ₰ℳ₰ℳ tem tanq; hoĩes timerẽt ⁊ ideo turbarent᷑ ↄſolatur eos.etiam ſe deum eſſe ↄteſtans Creditis inquit in deum:⁊ in me credite. Conſequens eſt eni:vt ſi in deum creditis . . et in me credere debeatis. Quod non eſſꝰ Johan · xiiij ſequens:ſi chꝛiſtus non eſſet deus. Cre⸗ ditis in deum:⁊ in eum credite cui natura eſt non rapina eſſe equalem deo. Semet⸗ ipſum enim exinaniuit: non tamen foꝛmaʒ dei amittens.ſed foꝛmam ſerui accipiens. Aboꝛtem metuitis huic foꝛme ſerui:nõ tur betur coꝛ veſtruʒ: ſuſcitabit illã foꝛma dei Infra tract. Sed quid eſt qð ſequitur.in domo pa⸗ tris mei manſiones multe ſunt:niſi lxviij. eſſent ab illo ꝑituri:merito turbabant᷑.Sʒ y. Tract. LCxyII La. nobis fratreſ ad deum maioꝛ NWMelij que modo in noſtris au ribus ſonuerunt. etiam mente capere vt⸗ Tex. habʒ cunq; poſſimus.r Ait co tis in deum:⁊ in me credite. e moꝛ quia ⁊ ſibi metuebant: Unde audire de⸗ puerunt:non turbetur coꝛ veſtrum. Quis enim eoꝝ non metueret:cum petro dictuʒ eſſʒ fidentioꝛi atq; ꝓmptioꝛi: nõ cantabit gallus donec ter me neges: Tanq; ergo cum audiũt/in domo pf̃is mei manſiones multe ſunt. ſi quo minꝰ oixiſſem vo⸗ bis quia vado parare vobig loch. a pturoatioce recreant᷑.certi ac fidẽtes etiã poſt picula temptationũ/ſe apud deũ cuzʒ chꝛiſto eſſe maãſuros: qꝛ ⁊ ſialius eſt alio foꝛtioꝛ.alius alio ſapiẽtioꝛ.alius alio iuſti oꝛ.alius alio ſanctioꝛ.iu d omo patris mei mãſiones multe ſunt. Mullus eoꝝ aliena⸗ bitur ab illa dome:vbi mãſionem pꝛo ſuo quiſq; accepturus eſt merito. Denarius d dem ille eãlis eſt oĩbus.quem pr̃ſamilias eis qui opati ſunt in vinea iubet dari om⸗ nibus:nõ in eo diſcernẽs qui minus ⁊ qui amplius laboꝛarũt. Quo vtiq; denario vi ta ſigniſicat᷑ eterna:vbi ampliꝰ alio nemo viuit.qm̃ viuẽdi nõ eſt diuerſa in eterni⸗ tate mẽſura.Sed multe mãſiones:di ůſas meritoꝝ in vna vita eterna ſigniſicant di⸗ gnitates. Alia eſt enĩ gloꝝa ſolis.alia glo Coꝛin. rv. ria lune: alia gloꝛia ſtellarũ. Stella eni ab oan. xv. ſtella differt in gloꝛia:ſic ⁊ reſurrectio moꝛ tuoꝝ. Zanqᷓ; ſtelle ſancti diuerſas maſio⸗ nes:diũſas claritates.tanq; in celo ſoꝛtiũ tur in regno:ſed ꝓpter vnũ denariũ nul⸗ lusſſeꝑatur a regno.Atq; ita deus erit oĩa j. Coꝛin xv. in omnibus:vt qm̃ deus charitaſ eſt.ꝑ cha ritatem ſiat vt qð habent ſinguli: cõmune ſit omnibus.Sic enĩ quiſq; etiam ipſe ha⸗ bet: cum amat in altero.qð ipſe nõ habet. Non erit itaq; aliqua inuidia imparis cla ritatis:qm̃ regnabit in oibus vnitas chari tatis. ¶( Pꝛoinde reſpuendi ſunt a coꝛde chꝛiſtiano.qui putant ideo dictũ multas eſſe mãſiones:qꝛ extra regnũ celoꝛum erit aliquid. vbi maneant beati innocẽteſ.qui ſine baptiſmo ex hac vita emigrarũt:qꝛ ſi⸗ ne illo in regnũ celoꝝ intrare non poterũt Hec fides nõ eſt ſides:qm̃ non eſt vera et catholicalfides. Ita ne tandẽ ſtulti homi⸗ nes ⁊ carnalibus cogitatiõibus excecati: cum repꝛobãdi eſſetis.ſi manſionem nõ di co petri ⁊ pauli vel cuiuſlibet apkoꝝ. ſed cuiuſcũ q; paruuli baptiʒati a regno celoꝝ ſeꝑaretis:nõ vos putatis eſſe repꝛobãdos qui domũ dei patris inde ſeꝑatis? Mõ ei ait dñs:in vniuſo mũdo.aut in vniuerſa creatura. aut in vita vel btitudine ſempit na/maſiones multe ſuni:ſed in domo inqt atris mei mãſiões multe ſunt. Mõne iſta eſt domus: vbi ediſicationẽ habemꝰex ðo domũ non manufactã cternã in celis: Mõ AMatthei. xx ij. Coꝛint᷑.v. ZJoh. Tract. IxvuII Ca. XII ec ſſta eſt domus de qua cantamus dſio: ſiones ſunt: Si quo minus dixiſſem vado põ.lxxxiij Beati qᷣ habitant in domo tua. in ſecula parare. Aut ſi adhuc parãdus eſt: cur non ſeculoꝝ laudabunt te? Ergo ne vos ñ do⸗ merito dixiſſet: vado parare⸗ Aut iſte mã 7 mũ cuiuſq; baptiʒzati fratris.ſ. ed domũ ip⸗ ſiones ⁊ ſunt parãde ſunt? Si quo minꝰ Mtthei) ſius dei patris cui omnes fratres dicimus. enim eſſent: dixiſſet vado parare: æ tamẽ Matth. vj. pater noſter qui es in celis. a regno ſeyare qvuia ita ſunt vt parande ſint. non eas va⸗ cLelox. aut eam ſic diuidere audebitis: vt dit parare ſicut ſunt. Sed ſi abierit t paue alique manſiones eius ſint in regno celoꝝ nt ſicut future ſunt:iterum veniẽs accipi⸗ alique autem extra regnũ celoꝛum: Abſit et ſuos ad ſeipſum:vt vbi eſt ipſe:ſint rip de pe. di. iiij vt qui volunt habitare in regno celoꝝ. in ſi. Quõ ergo manſiões in domo pfr̃is non J k “S hac ſtulticia velint habitare vobiſcũ. Ab⸗ alie ſed ipſe:⁊ ſine dubio iaʒ ſunt ſicut pa n domo ſit inq; vt cum omnis domus regnantiũ fi rande nõſi unt. ⁊ nõdum ſunt:ſicut parãde lioꝛum non ſit alibi niſi in regno ipſius.re⸗ ſunt:? Quõ ̊ putam“: niſi quõ etiaʒ ꝓppa cmbing gie domus pars aliqua nõ ſit ĩ regno. Et pᷣdicat deũ.qꝛ fecit que futura ſunt? Non SðJJDU ſi abiero inquit.⁊ prepauerovobis enun ait qui facturꝰeſt que futura ſunt: ſʒ 48 locum.iterum venio ⁊ accipiã vos aul kecit que futura ſunt. Ergo ꝛ kecit ea: ad meipſum vt vbiſum ego⁊ vos ct facturoeſt ea. Nam neq; facta ſunt: ſiip ſitis. Et quo ego vado ſcitis: ⁊ vix? ſe non fecit neq; futura ſunt. ſ ipſe non ſe P ſcitis. O ñe ieſn quõ vadis pare locũ ſi cerit. Fecit ergo ea pdeſtinãdo. facturꝰ ẽ e⸗ lã multe mãſiões ſunt ĩ domo pf̃is tui vvi opando:ſicut diſcipulos qñ elegerit ſatis tecũ hitabũt tui? Aut ſi accipis eos ad te indicat euangeliũ:tũc vtiq; qñ eos voc⸗ ipſuʒ:quõ iteꝝ vẽis qᷣ ſi recedis? Iſta cha lit. Et tamen ait apls. elegit nos ante mü Ephet. j. * riſſimi bꝛeuit᷑ explicare conemur. qᷓtũ vi⸗ Di ↄſtitutionẽ: pᷣdeſtinãdo vtiq; nõ vocan detur hodierno ſatis eſſe ſermoni. coarta do. Quos autem pᷣdeſtinauit:illos voca Rhoma. viij ſonii ta vtiq; non clarebunt: æ erit ipſa bꝛeuitaſ nonceagir eſtin go ante mügt aſtitu⸗ altera obſcuritas. Pꝛoinde hoc debitum tioneʒ: elegit vocado ante mũdi ↄſumma differamus: qð opoꝛtunius vobis patrera tionem. Sic ⁊ manſiões pꝛepauit ⁊ pꝛepa⸗ olny milias noſtro largiente reddamus. ratenec alias ſed quas pꝛepauit has pꝛe⸗ Lanhenye ee Palana i Sõ futura ſunt. Quas p⸗ lavunner/ . exageſimuſſe Parauit pdeſtinado pꝛeparat opando. S754 de Erplicit ne ſerageſimuſſe ergo ſunt in pᷣdeſtinatione. Si quo minuus dr ptimus. Incipit tractatus ſexageſi dixiſſet ibo ⁊ pꝛeꝑabo.id eſt.pᷣdeſtinabo: dd muſoctauus De egdein lectione . Sed quia nõdũ ſunt in oꝑatione:⁊ ſi abie 4 „,„ , —— ro inquit ⁊ pꝛepauero vobis locum. iterũ 4 V beri vobis yeniam ⁊ accipiã vos ad meipſuʒ . Parat EIBAAt q̃damõ mãſiões. mãſiõibꝰ pãdo mãſo⸗ fratres chaniſſimi iamq; eſſe res. ¶ Quiſpe cum dixerit. in domo patrit B reddendũ qð diſtuleramꝰ ag mei mãſiones multe ſunt: quid putabimꝰ*2 noſcimus: quomodo intelli-⸗ eſſe domũ dei. niſi templũ dei? Qd auteʒ gi poſſit non eſſe inter ſe iſta duo contra-⸗ ſit interroget᷑ apłs.⁊ reſpõdeat. Tem plũ j. Coꝛint. iij. ria. qð cum dixiſſet dñs/ in do 0 pzi nin gei Rneleſ liusacnmt ra meimonſionegmultet buta a m. Vnde dicit idem apls. Initiũ chꝛiſtuſ Ne. ns Vobiglo cum. Abt ſatis oſte deinde qui ſunt chꝛiſti in pᷣſentia eius:de⸗ , Minury⸗ Pargre vo IS . Ge ien een inde finis. cum tradiderit regnũ deo ⁊ pa⸗ j. Coꝛint xyx vit iõ ſe Poc illis osheatena a⸗ iri:id eſt. quosrecemtt ſanguine ſuo. trra· ſiones multer none ⸗ us alliquã pꝛepa diderit ↄtemplãdo etiam patri ſuo. HHoc rare. Rurſus dieit. Et ſi abiero ⁊ pre- eſt regnũ celoꝝ de quo dicitur. Simile & Aatth. xiij. parauero vobis locum iterum ve regna celoꝛum hoĩ ſeminãti bonũ ſemen nmiam ⁊ accipiam vos ad meipſum agro ſuo. Bonũ autem ſemen: hi ſunt ſilij lxx. do vadit ⁊ parat locum:ſi iam multe man mittet in ſine rex ipſe angelos ſuos ⁊ colli L hado rhon teni ſmn⸗ lamẽ oya⸗ Laue lapi⸗ tep hon depeg un N käde hs Hon uuß nes: Kip lfe é ns d⸗ gent de regno eius oĩa ſcandala. Tunc iu ſti fulgebunt ſicut ſol in regno patris ſui. Regnũ fulgebit in regno.cum regnovene Matthei. vj rit regnũ:qð nũc oꝛamꝰ⁊ dicimꝰ.· Veniat ſ regnũ tuũ. Nũc ergo iam regnũ vocat᷑.ſʒ adhuc ↄuocat᷑ Si enĩ regnũ nõvocaretur: colligent de regno eius oĩa ſcãdala nõ di⸗ ceret᷑. Sed nõdum regnat hoc regnũ. Pꝛo inde ſic iam eſt regnũ.vt cum de illo colle cta fuerũt oĩa ſcandala.tũc ꝑueniat ad re gnũ:vt non ſolum regni nomẽ ſed etiã re⸗ gnandi habeat poteſtatẽ.huic quippe re⸗ gno ad dexterã ſtanti in fine dicet᷑. Veni⸗ te bñdicti patris mei ꝑcipite regnũ.id eſt. Mattb. xxv qui regnũ eratis ⁊ nõ regnabatis vẽite re gnate:vt qs in ſpe fueratis etiam in re eẽ poſſitis.hec ergo domꝰ dei:hoc templuʒ dei:hoc reguũ dei.Regnũq; celoꝝ adhuc edificatur:adhuc fabꝛicat᷑:adhuc paratur adhuc ↄgregat᷑.In illo erũt mãſiones:ſi⸗ cmut eas adhuc parat dñs. In illo iam ſunt C ſicut pᷣdeſtinauit etiam dñs.¶ Sed qͥd eſt qgõð vt pꝛeꝑaret abijt: cum ꝓfecto noſipſos n a Momg Rhomañ. j. pꝛeparet. Q nõ faciet ſi reliqrit? Agno⸗ u⸗ ma o, ee⸗ 4 „ ſco dñe vt poſſum. Nimirũ illud ſigniſicaſ qꝛ vt parent᷑ iſte mãſiones.viuere debʒ iu ij. Coꝛint.v. ſtuſ ex fide.Qui cnĩ a dũo ꝑegrinant᷑:opꝰ AMatthei.v. habẽt ex fſide viuere:qꝛ ꝑ hanc ad ſpecieʒ Actuum.xv ↄtemplandã parant᷑. Beati enĩ mũdo coꝛ de:qꝛ ipſi deũ videbũt:⁊ fide mũdat coꝛ⸗ da eoꝛum. Illud in euangelio: hoc in apo ſtoloꝝ actibus legitur. FYFides autem qua eoꝝ qui deũ viſuri ſunt qᷓ;diu ꝑegrinant/ coꝛda mũdant᷑:qõ nõ videt credit.Nam ſi vides non eſt fides. Credenti colligit᷑ me⸗ ritum:videnti reddit᷑ pꝛemiũ.Eat ̊ dñs ⁊ paret locum:eat ne videat᷑: lateat vt cre⸗ datur.Zunc enĩ locus parat᷑:ſi ex fide vi⸗ uatur.Creditus deſideretur:vt deſidera⸗ tus habeatur. Deſideriũ dilectiõis:pꝛepa tio eſt mãſionis. Ita dñe para qð paras. MökZVꝑjs eniĩ tibi paras.⁊ te nobis paras:quo⸗ . niam locum paraſ ⁊ tibi in nobis⁊ in te no Johãnis.xv pis.tu enĩ dixiſti.manete in me ⁊ ego ĩ vo bis. tũ quiſq; fuerit particeps tui.aliuſ minus.alius amplius.Sed hec erit diuer⸗ ſitas pᷣmioꝝ ꝓ diuerſitate meritoꝝ. hec erit multitudo manſionũ ꝓ diſparilitate manſoꝝ.ſed tamẽ oĩum in eternitate vi⸗ uoꝛum ⁊ ſine fine beatoꝝ. Quid eſt ꝙ va⸗ dis? Quid eſt ꝙ venis? Si te bene intelli⸗ go:nec vnde vadis.nec vnde venis rece⸗ Tract. LxXxxX La. ——— XIIII dis. Tadis latendo: venis aſparẽdo. Sed niſi maneas regẽdo vt ꝓficiamus bene vi uendo:quomodo parabit᷑ locus.vbi poſſi mus manere ꝑfruẽdo?: Hec de verbis que recitata ſunt euãgelicis/ſatis dicta ſuni:qͥ vſq; ait dñs.iterum venio ⁊ accipiam vos ad meipſum.Quid autem ſit qð ſequitur. vt vbi ego ſuʒ ⁊ vos ſitis.?⁊ quo ego va do ſcitis ⁊ viam ſcitis:poſt interroga tionẽ que ſequuur a diſcipulis factã taq; per eos ⁊ nos interrogemus melius audie mus: opoꝛtuniuſq; tractabimuus. Explicit tractatus ſexageſimuſ-/ octauus.Incipit tractatus ſerage ſimuſnonus. De eo ꝗð dicit tho⸗ mas.Dne neſcimꝰquo vadis:vſq; ad id q ait. Ilemo venit ad pꝛem niſiper me. Bnc eſt dile = — ctiſſimi. vt qtum valem⸗ in⸗ telligamus de verbis dñi po⸗ fſterioꝛibꝰ pꝛioꝛa ex ↄſequẽti —— — bus pᷣcedentia:in eo qð audiſtis apoſtoto thome interrogãti eſſe reſponſum. Dixe⸗ rat enim ſuperius dñs cũ ð manſionibꝰ lo⸗ queret᷑:quas ⁊ eſſe dixit in domo pfis ſui et ire ſe vt pꝛeꝑaret eas.vbi intelleximus et eſſe iam mãſiones ipſas in pᷣdeſtinatio⸗ ne ⁊ pꝛeparari eas cum eoꝝ qui ibi manſu ri ſunt per fidem coꝛda mũdant᷑: qm ipſa dei domus ipſi ſunt.Et quid eſt aliud ma nere in domo dei q́; eſſe in populo dei: cũ idem populus eſt in deo ⁊ deꝰin eo? Hoc vt ꝑpararet dñs abijt:vt credendo in eum qui non videtur ea que in ſpecie futura ẽE nunc ꝑ ſideʒ manſio pꝛeparet᷑. Pꝛopt hoc ergo dixerat. Et ſi abiero ⁊ preꝑpaue⸗ ro vobis locum.iterum venio ⁊ ac cipiam vos ad meipſuʒ: vt vbi ego ſuʒ ⁊ vos ſitis:⁊ quo ego vado ſci õ . 7 tis: ⁊ viam ſcitis. Ad hec dicit ei tho mas Hñnie neſcimus quo vadis:et auõ poſſumꝰ viam ſcire? VUtrunq; il s Oſpenar ſcire:vtrũq; dixit iſte ne⸗ ſcire:⁊ locũ qͥ itur ⁊ viã qua itur.Sʒ neſcit ille mẽtiri. Ergo iſti ſciebãt:ſed ſe ſcire ne ſciebãt. Cõuĩcat eos dñſ iã ſcire:qð ſe pu⸗ tant ad hucvſq; neſcire. Picit ei ieſus. Ego ſũ via et veritas et vit Did eſt fratres? Ecce audiuimꝰ diſcipulũ int⸗ rogantem.audiuimꝰ mgfᷣm docentẽ: ⁊ ñ dum capimus.etiam poſt vocẽ ſonantem ſententiã latitantẽ.Sed quid nõ poſſumꝰ capere? Hunqᷣd poterãt ei dicere ap ſto⸗ ſtoli eius cum ꝗ bus loquebat᷑neſcimꝰte? Pꝛoinde ſi eũ ſciebãt ⁊ via ipſe eſt: viam ſciebant. Si eũ ſciebãt ⁊ veritas ipſe eſt: veritatẽ ſciebant.Si eũ ſciebant ⁊ vita ip ſe eſt / vitaʒ ſciebant. Ecce ſcire ↄuicti ſũt B qõ ſe feire neſciebant. S igit᷑ ⁊ nos in iſto ſermone nõ cepimus? Quid puta⸗ tis fratres mei: niũ quia dixit.⁊ quo va⸗ do ſcitis ⁊ viam ſcitis?Ecce cognouimus qð ſciebãt viam:quia ſciebãt ipſum d eſt via. Sed via eſt qua itur.nundd via eſt æ? quo itur? Vtrũq; autem illos dixerat ſci⸗ re:⁊ quo vadit ⁊ viam. Opus ergo eratvt eum ſcirent viã ſcire.quã putauerãt ſe ne ſcire.Quid autẽ opuſ erat vt diceret:ego ſum via ⁊ veritas ⁊ vita.cum via cognita qua iret/reſtaret noſſe quo iret: niſi quia ibat ad veritatẽ.ibat ad vitam? Ivat er⸗ go ad ſeipſum:. ſeipſum.Et nos quo imꝰ niſi ad ibm?Et q̃ imꝰ niſi ꝑ ipᷣm: Jpſe igit ad ſeipᷣm ꝑ ſeipᷣm.nos ad ipᷣm ꝑ ipᷣm: imo vo ⁊ ad pfeʒ ⁊ ipᷣe ⁊ nos.Nã⁊ de ſeipᷣo ali Johan. xvj. bi dicit. Ad pr̃eʒvado.Et hoc loco ꝓpter nos nemo inquit venit ad patreʒ:ni 1P ſi per me. Ac per hoc ⁊ ipſe ꝑ ſeipſũm et 83 eicng dan prcz: nos ꝑ ipᷣm et ad ipᷣm ad patrem. Quis hec capit:niſi qͥ ſpũali ter ſapit: Et q;tum eſt qð hic capit: etiam qui ſpũalit ſapit? Frẽs mei: qᷣͥd a me iſta vobis vultis exponi? Cogitate qᷓ; excella Sapiẽtie.ix ſint. Uidetis quid ſim:video qͥd ſitis. In omnibus nobis coꝛpus qð coꝛrumpit᷑ ag⸗ grauat animã: ⁊ depꝛimit terrena inhabi⸗ tatio ſenſum muulta cogitantẽ. Putamuſ ps.cxxij. ne ⁊ poſſumꝰ dicere:Ad te leuaui animaʒ meam qui habuas ĩ celis? Sed ſub tanto pondere vbi ingemiſcimꝰigrauati.quoõ le⸗ uabo animã meam:niſi mecũ leuet qui po ſuit ꝓ me ſuam? ¶Picam ego qð poſſuʒ: capiat veſtrũ qui poteſt. Quo donãte di⸗ co.eo donãte capit qui capit:⁊ eo donãte credit qui nõdũ capit.Miſi eni credideri⸗ Elſaie . vij. tis inquit ꝓpheta:nõ intelligetis.Dic mi⸗ hi dñe meus: quid dicam ſeruis tuis ↄſer uis meis? Thomas apls vt te interroga⸗- ret habuit te ante ſe:nec tamen intellige⸗ Joh. Tract. LXxIXxX KLa. XIIII ret te:niſi haberet in ſe.Ego interrogo te: quia te ſcio eſſe ſuper me. Interrogo aũt inq;tum poſſum ſuper me effundere aiam mæeam:vbi non ſonantẽ ⁊ tamen docenteʒ audiam te.Dic mihi obſecro: quõ vadis ad te? NMunquid nam vt vemres ad nos/ reliqueras te: maxime quia nõ a teipſove Johan. viij: niſti ſed pater te miſit? Scio quideʒ qð te exinaniſti.ſed quia foꝛmaʒ ſerui accepiſti nõ quia foꝛmam dei vel ad quam redirees dimiſiſti.vel quã recipcres amiſiſti: Et ta men veniſti: ⁊ non ſolum vſq; ad carnales oculos.verũetiam vſq; ad manus hoĩum ꝑueniſti. Quomodo niſi ĩ carne:? Per hãc veniſti manẽs vbi eras. Per hanc rediſti non relinquẽs quo veneraſ.Si ergo ꝑ hãc veniſti ⁊ rediſti.per hanc ꝓculdubio non ſolũ nobiſ es qua veniremꝰad te:verũ eti am tibi qua venires ⁊ redires via fuiſti. Cum vo ad vitam qð es ipſe iſti: eandem ꝓfecto carnem tuam de moꝛte ad vit ad duriſti. Aliud quippe dei verbum eſt: ali- Johãnis.j: ud homo.Sed verbum caro factum eſttid eſt.homo.Mon itaq; aliaverbi.alia eſt ho minis perſona:qm̃ vtrũq; eſt chꝛiſtus vna pſona. Ac ꝑ H̊ quẽadmodũ caro cũ moꝛ⸗ tua eſt.chꝛiſtus moꝛtuus eſt.⁊ cum caro ſe pulta eſt. chꝛiſtus ſepultus eſt.ſic enĩ coꝛ⸗ 12— . de credimus ad iuſticiã.ſic oꝛe ↄfeſſionem Rhomañ. x. facimus ad ſalutem. Ita cum caro a moꝛ⸗ te venit ad vitam.chꝛiſtus venit ad vitazʒ Et qꝛ verbũ dei xpᷣs ẽ:xpᷣs ẽ vita. Ita mi ro qͥdã ⁊ ineffabili mõ q nũqᷓ; dimiſit vel amiſit ſeipᷣm vẽit ad ſeim Tenerat autẽ vt dictũ eſt ꝑ carnẽ deus ad hoĩeſ:veritaſ ad mẽdaces.Deus eni verax:oĩs autẽ ho ps.cxv. mo mẽdax.Cum itaq; ab hoĩbus abſtulit atq; illuc vbi nemo mentit᷑ carnẽ ſuam le- uauit idẽ ipſe:qꝛ verbum caro factum eſt. ꝑ ſemetipſum.id eſt. per carnem/adverita tem qð eſt ipſe remeauit.Quã quidemve ritatem:qᷓ;uis inter mendaces/⁊ in moꝛte ſeruauit. Aliquando enim chꝛiſtꝰfuit mor tuus:ſed nunq; fuit falſus.Accipite qᷓ;uis diuerſum ⁊ longe impar exemplũ: tamen vtcunq; ad intelligendũ deum ex his que pꝛopius ſubiecta ſunt deo. Ecce egoipſe q́;tum attinet ad animũ meum: cum hoc ſim quod eſtis? vos.Si taceo apud meip ſum ſum:ſi antem loquoꝛ vobis qð intelli gatis.quodãmodo ad vos ꝓcedo nec me relinquo.Sʒ⁊ ad vos accedo:⁊ non rece.- Pono i. * 1 —R 5 4 . F . 1 — — — —— ut dovnde ꝓcedo. Cum autem tacuero/quo La. XIIII et qð vita eſt in ipſo.ipſe eſt in ſeipſo:nos Johannis.j dammodo ad me redeo:⁊ qͥdamodo vobi auüt non ipſa vita ſed ipſius vite pticibes in ſcum maneo ſi tenueritiſ qð audiſtis ĩ ſer⸗ ſumus. atq; ita ibi erimus vt in nobiſipſis mone quẽ dico.Si hoc poteſt imago qus non qs ipſe eſt eſſe poſſimus ſed noſipſi ñ is fecit deus:quid poteſt nõ a deo facta ſed vita/ipſum habeamus vitam qui ſeipſum ex deo nata imago dei deul/ cuius ülud ꝑ habet vitam.eo qðs ipſe ſit vita.Deniq; iꝰ ve ohen i . qð ad nos egreſſus eſt.⁊ in quo a nobis re ſe ⁊ in ſeipſo eſt ĩmutabilit᷑:⁊ in patre inſe le greſſus eſt coꝛpus.non ſicut meus elapſuſ/ abilit᷑.HNos vᷣo cum in nobiſipſis eſſe vo ſi BRhoma.vj. eſt ſonus:ſed manet ibi vbi iam non moꝛi-⸗ luiſſemus:ad noſipſos turbati ſumꝰ. Vn⸗ 93. vj e⸗ tur.⁊ moꝛs ei vltra non dñabit᷑: Multa ð de illa vox eſt. Ad meipſum turbata ẽ ani ps. vj. 4 his euãgelicis verbis adhuc dici foꝛtaſſe ma mea.atq; in deterius cõmutati:neq; id 9 poterant ⁊ debebant: ſed non ſunt cosda qs fuimus ꝑmanere potuimꝰ. Cum auteʒ veſtra ſpũalibus cibis quãlibet ſuauibus ꝑ ipſum venimus ad patrẽ ſicut ait nemo . onerãda:maxime quia ſpũs ꝓmptus eſt: vẽnit ad patreʒ niſi per me:manẽtes ĩ illo 8 caro autez infima. H nec a patre nos quiſq; poterit ſeꝑare nec i Erplieit tractatus ſe erageſimul. ab illo . gnectens itaq; ↄſequentia pᷣce B N nonus. Incipit tractatus ſeptua dentibus. Si cognouiſſetis me inqt en geſimus. De eo qð ait· Si cogno⸗ Pr rem meum ptic; cognouifle⸗ ſ. uiſſetis me ⁊ patrem men vtiq; co⸗ tis· Hoc eſt qð ait: Hemõ venit ad patre en gnouiſſetis: vſq; ad id qð ait· Il5 iiſi p me. Deinde ſubiũgit. Et amodo l geditis quia ego in patre 7 pater Cognoſcetis eum: 2 viqiſtis eum. Ae Johinge — inmeeſt. Secd philippus vnus ex apoſtolis qui au- id o L dierit non intelligens: one inquit oſten Erba ſci cuã̊ dDde nobis patrem ⁊ ſufficit nobis. “ gelij frer ita recte intelligunę Kuui unſofe an e mmide — 4 ſi cum ſuꝑioꝛibꝰ reperun⸗ ha biſnn ſum 7 ide⸗ pich. lis e bere ↄcoꝛdiã. Conuenire enĩ debent pᷣce⸗ Hilippe qui videt me: videt ? pa/ „ dentia ↄſequẽtibꝰ:qñ veritas loquit᷑.Su kremn Acce increpat quod aotpe bum , honeii perius dixerat dñs.Et ſi abiero ⁊ pꝛepa-⸗ ipſis erat:⁊ non cognoſcebat᷑. Nonne ipſſe· uero vobis locum.iterum venio ⁊ accipiã dixerat.⁊ quo ego vado ſcitis:⁊ viam ſci⸗ Strac. lxix. vos ad meipſum:vt vbi ego ſum ⁊ vos ſi- tis.Et ſe neſcire dicenteſ/eos hec ſcire cõ tis. DPeinde addiderat. Et quo ego vado uicerat: addendo atq; dicendo. Ego ſum ſcitis ⁊ viam ſcitis. Nihilq; aliud oſtẽdit via⁊ veritas ⁊ vita.Quomodo nũc dicit. eſſe qð dixit:niſi quia ipſuʒ ſciebãt. , LTanto tempoꝛe vobiſcum ſum ⁊ non cog ergo eſſet ire ad ſeipſum ꝑ ſeipſum.qð eti uiſtis me:cum ꝓfecto ⁊ quo iret ⁊ viã ſci⸗ o huct. am diſcipul pᷣſtat vt eãt ad ipᷣm ꝑ iſᷣm: vt rent/non ob aliud niſiqð ipſum vtiq; ſci⸗ lit potuimꝰ pᷣſtino ſermone iam diximꝰ.d rent:? Sed facile iſta ſoluitur queſtio ſi di⸗ le⸗ itaq; ait/vt vbi ego ſuʒ⁊ vos ſitis:vbi erat camus qð eum aliqui eoꝛum ſciebant aliiq et. futuri niſi in ipſo? Ac ꝑ boc eſt etiã ipſe in neſciebant:atq; in his qui neſciebãt ⁊ phi ſeipſo:⁊ ideo ibi illi vbi ⁊ ipſe:id eſt.in ip lipuus erat:vt qð ait ⁊ quo vado ſcitis et ve ſo. Ipſe eſt igitur vita eterna in qua futu-⸗ viam ſcitis.illis dixiſſe intelligat᷑ qui ſcie 4 ri ſumus cũ acceꝑit nos ad ſe: ⁊ ipſa viira bant:nmon philippo cui dictum eſt.tanto tẽ⸗ eterna qð ipſe eſt in ipſo eſt: vt vbi eſt i⸗ poꝛe vobiſcum ſum:⁊ non cognouiſtis me Johãnis. v. ſe ⁊ nos ſimus:hoc eſt in ipſo. Sicut enimn philippe. His ergo qui filium iam nouerãt . pater habet vitã in ſemetipſo ⁊ vtiq; non etiam illud de patre dictum eſt: amodo ſ aliud leſt vita quaʒ hʒ niſi qꝗð eſt ipᷣe qͥ hic cognoſcetis eum ⁊ vidiſtis eum. Dictum ẽ . habet.Sic dedit filio habere vuam in ſe- enim ꝓpter oĩmodam ſimilitudinẽ que il⸗ metipſo.cum ipſe ſit eaTdem vita quã ha⸗ li cum patre eſt:vt ideo amodo dicerẽtur bet in ſemetipſo.Nunqd ãt nos vita qð & noſſe patrem.quia nouerant ſimilem filiiũ ipſe hoc erimus:cum in illa vita hoc eſt in Ergo iam ſciebant filiũ:⁊ ſi non omẽs:cer 1 ipſo eſſe ceperimus? Mõ vtiq;:qꝛ ipſe exi⸗ te quidam eoꝛum quibus dicitur.Et quo 2* ſtendo vita habet vitã:⁊ ipſe eſt qð habet vado ſcitis:⁊ viam ſcitis. Ipſe eſt enĩ via „ ij = Sed patrem neſciebãt:ideo audiũt.Si co gnouiſſetis me: ⁊ patrẽ meũ cognouiſſetiſ Si me vtiq; ⁊ illum: Aliuſ eni ego ſum:ali us ille.Sed ne putarent diſſimilẽ.⁊ amo⸗ do inquit cognoſcetis eum: ⁊ vidiſtis eũ. Di lippo dicitur:qui videt me videt ⁊ pa trem: Hon qð ipſe eſſet ⁊ pater ⁊ filiꝰ.qð in ſabellianis qui vocantur etiã patripaſ⸗ ſiani/catholica ſides damnat:ſed qð taʒ ſi miles ſunt pater ⁊ filius vt qui vnũ noue⸗ rit/ambos nouerit. Solemus enim ð ſimil limis duobus ita loqui eis qui vnũ illoꝛũ vident.⁊ qualis eſt alius volunt noſſe:vt dicamus. Vidiſtis iſtũ: IAllum vidiſtis. Sic ergo dictum eſt.qui me videt videt et patrem:non vtiq; vt ipſe ſit pater qui filiꝰ ſed qð a patris ſimilitudine in nullo pꝛoꝛ⸗ ſus diſcrepet filius. Nam niſi duo eẽnt pa ter ⁊ filius:nõ dictũ eſſet.Si cognouiſſe⸗ tis me:⁊ patrẽ meũ cognouiſſetis. Vtiq; eni:quia nemo inquit venit ad patrẽ niſi per me. Si cognouiſtis me ⁊ patrẽ meum cognoſcetis:qm̃ ego ꝑ quem venit᷑ ad pa⸗ trem:pducam vos ad eum vt ipſum etiam cognoſcatis.Sed qm̃ illi ſum oĩno ſimilli⸗ mus/amodo cognoſcetis eum cũ cogno⸗ ſcitis me:⁊ vidiſtis euʒz ſi oculis coꝛdis vi diſtis me. Quid ergo eſt qꝗð diciſ philipe: oſtende nobis patrẽ ⁊ ſufficit nobis: Tan to inquit tpe vobiſcũ ſum: ⁊ nõ cognoui- ſtis me? Philippe qͥ videt me:videt ⁊ peʒ Qõ ſi ad te multũ eſt hvidere:ſaltẽ qð nõ vides hoc crede. Quõ enĩi diciſ inquit oſtende nobis patrem? Si me vidi⸗ eein do intie um: vidiſti illũ cui ſimiis ſum. QOõ ſi videre nõ potes:nõ ſal- tem credis.qꝛ ego in patre ⁊ pater in me ẽ Poterat hic dicere philippus. Video qui dem te ⁊ credo te ſimillimuʒ eſſe pr̃i. Sʒ nunqͥd arguendus ⁊ obiurgãdus eſt:q̃ cũ ſimilem videt /etiã illum cui ſimilis ẽ vult videre? Similẽ quidẽ noui:ſed adhuc al⸗ terũ ſine altero noui. Non mihi ſufficit:ni ſi ⁊ illũ cui eſt iſte ſimilis nouerim. Oſten de itaq; nobis patrẽ:⁊ ſufficit nobis.Sed ideo magiſter diſcipulũ arguebat:quoni⸗ am coꝛ poſtulantis videbat. Tanq; enim melioꝛ eſſet pater qᷓ; filiuſ.ita philius pa Cliderur enĩ ei ſimilẽ filiũ:ſed admonẽ erant talem eſſe etiam patrem. quem nondum videbant:qualis eſt filius quem videbant.Et ad hoc valet qð poſtea phi⸗ trem noſſe cupiebat:⁊ ideo nec filium ſcie bat quo melius eſſe aliqͥd credebat. Ad⸗ hunc ſenſum coꝛrigendũ dictũ eſt.qui vi⸗ det me videt ⁊ patrẽ: quõ tu dicis oſten⸗ de nobis patrẽ? Video quõ tu dicas. Nõ alterum queris videre ſimilem: ſed illum putas eſſe melioꝛem. Non credis: qa ego in patre ⁊ ꝑater in me eſt. Cur ĩ ſimilibus diſtantiã cupis cernere? Cur in⸗ ſeꝑabiles ſepatim deſideras noſſe? Dein de non ad ſolum philippũ.ſed ad eos plu⸗ raliter loquitur:que non ſunt in anguſti as coartanda vt adiuuante illo diligentiꝰ exponantur. — Perzlier tractatus ſeptnagegm⸗ ncipit tractatus ſeptuageſimuſ- 8 De eo quod dicit. Uerba que ego loquor vobis a meipſo ñ loquor: vſqʒ adid ad ait Bt guid petieritis patrem in noie meobor Bgaite au — us accipite mentibꝰ dilectiſ — filius autem deus eſt quidẽ patri equalis ſed de pr̃e deo. Ideo ille deus ſed non de deo: ⁊ lumen ſed nõ de lumine:iſte vᷣo deꝰ de deo:lumẽ de lumĩe. Nã in his duabus ſentẽtijs.vna qua dictũ eſt / non a meipſo loquoꝛ.alia qua dictũ eſt.pater aũt in me manẽs ipſe fac oꝑa.ſingulas tenẽtes diü⸗ ſi nobis adũſant᷑ heretici:qͥ nõ ex vna par te ſed in ↄtraria conãteſ a via veritatis ex oꝛbitant.Arriani quippe dicũt.Ecce ineq̃ᷓ lis eſt pr̃i filius:a ſeipſo nõ loquit᷑. Dicũt ſabelliani ↄtra.id eſt.patripaſſiani. Ecce qᷣ pr̃ eſt:ipſe ⁊ filius. Quid enĩ eſt pr ĩ me manẽs ipſe facit oꝑa:niſi ĩ meimaneo ego q facio? Cõtraria dicitis:ſed nõ eo modo ri/ * . ſimi:Loquẽtibꝰ quidem no⸗ bis ſed ipſo docente qui non recedit a no bis.dñs dicit:qð modo cum legebat᷑ audi ſtis. Uerba queę ego logoor vohis a meipſo non loquor.· Pater autẽ in me manens:ipſe facit opera Er⸗ go ⁊ verba opera ſunt? Plane ita eſt. Ntãa ꝓfecto qui ꝓximũ loquẽdo edifi cat: bo⸗ nũ opus oꝑaturs Sed quid eſt a meipſo ñ loquoꝛ: niſi a meipſo non ſum qͥ loquoꝛ? Ei quippe tribuit qð facit:de quo eſt ipſe gui facit. Pater enĩ deus non eſt ð ali: —— — — „ .... — — — — Phinist. Phinon, intoct. tri⸗. Nrnͤa. Aakone hanenhoe. ie Ni⸗ en⸗ um ⸗ ein ⸗ 1 õä — A niſ ſo⸗ ho 4 . j D ☛ ☛ ☛☚.s ςM e.. Job. Tract. LXxI Ta. XIIII —— ſi cut eſt falſum ↄtrariũ vero: ſed ficut ſũt inter ſe duo falſa ↄtraria /errãdo in diuer ſa itis:in medio eſt via quã relinqͥtis. Int voſipſos longioꝛe interuallo ſeꝑati eſtis: quã ab ipſa via cuiꝰdeſertoꝛes eſtis. Voſ hinc.vos aũt illinc hucvenite:alteri ad al teros trãſire nolite: ſed hinc atq; illinc ad nos veniẽdo inuicem vos inuenite. Sa⸗ belliani agnoſcite quem pᷣtermittitis. Ar⸗ riani equate quẽ ſubditis:⁊ ĩ via vera no biſcũ ambulabitis. Eſt enĩ qð inuicem ex vobis alteri ex alteris admoneri vtriq; de beatis. Audi ſabelliane. VUſq; adeo nõ ip ſe pater ſed alter eſt filius:vt eum arrianꝰ inequalẽ aſſerat patri. Audi arriane.vſq; adeo filius equalis eſt patri:vt ſabellianꝰ eundem eſſe dicat ⁊ patreʒ: Tu adde quẽ tollis.tu adimꝑle quem minuis.⁊ nobiſcũ—* ambo conſiſtitis.quia nec tu tollis.nec tu minuis eum: qui ⁊ alter eſt a patre vt con uincas ſabellianũ.⁊ equal ceſt patri vt cõ JZohãnis.x. uincas arrianũ. Vtriſq; enĩ clamat:ego et pater vnũ ſumus.Qð ait vnũ/audiant ar riani.Qð ait ſumꝰ:audiãt ſabelliãi. ⁊ nec illi cqualem nec illi alterũ negãdo ſint va ni. Si ergo qm̃ dixit.verba q̃ ego loquoꝛ vob a meipſo ñᷣ loquoꝛ. ꝓpterea putatur vſq; adeo imparis ptãtis.vt non qð ipſe Johãnis.v: vult faciat:audiat᷑ qð dixit.Sicut pr̃ ſuſci tat moꝛtuos ⁊ viuiſicat: ſic ⁊ filiꝰ qs vult viuiſficat. Item ſi qm̃ dixit.pater ĩ mẽ ma⸗ nens ipſe fecit oꝑa.ꝓpterea putat᷑ nõ aliꝰ eſſe pater aliuſ ipſe:audiat᷑ qð dixit:Que cunq; pr facit.hec ⁊ filiꝰ ſimilit᷑ facit:et in⸗ telligat᷑ non bis vnꝰſed duo vnũ. Veꝝ qꝛ ſic equalis eſt alter alteri.vt tñ alter ſit ex altero:ideo nõ loquit᷑ a ſemetipſo.qꝛ non eſt a ſeipſo.Et ideo pf̃ in illo manẽs facit oꝑa ipſe.quia ꝑ quem ⁊ cum quo facit nõ B eſt niñ ab ipſo. ¶Deniq; adiũ git ⁊ dicit. 7 Nõ creditis dqa ego in pꝛe: ⁊ pz in me ẽ: Alioqͥn „p topa ipᷣa credite Antea ſolus p gs arguebat᷑:nũc aũ non ibi cũ ſolũ fuiſſe qui eſſet arguẽdus oſtendit᷑. Pꝛopter oꝑa inquit ipſa credite quia ego in pf̃e ⁊ pater in me eſt. Neq; ei ſi ſeꝑati eſſemꝰ/inſeꝑabilit᷑ oꝑarivlla rati⸗ Infra tract᷑. one poſſemꝰ. Sed d eſt qð ſequit᷑. Amẽ lxxij.a. amẽ dico vobis:qͥ credit i me opa Infra tract. qᷓ ego facio ⁊ ipſe faciet· ⁊ maiora lxxiij.a. pozꝶ faciet qa ego vado ad pꝛem ⁊ ne Bi; petierins :noiemeo bociu⸗ ciazʒ. vt glorificet᷑ pẽ in filio: Si q̃d petieritis ti noie meo hoc faciain. Ergo ⁊ illa maioꝛa oꝑa: ſeipſum facturuʒ eſſe ꝓmiſit.õ ſe extollat ſeruꝰ ſupꝛa do minũ:nec diſcipulus ſupꝛa mgr̃jm. Maio⸗ ra qᷓ; ipſe facit dicit eoſ eẽ facturoſ: ſʒ ĩ eiſ vel ꝑ eos ſe faciente.nõ ipſis tanqᷓ;ᷓ ex ſeip Al. me Johan. xiij. ſis.Ei quippe cantat᷑ in pſalmo. Diligaʒ te ps.xvij. dñe vᷣtus mea.Sed que ſunt tandem iſta maioꝛa? An foꝛte qð egros ipſis trãſeunti bus/etiã eoꝛum vmbꝛa ſanabat? Maius ẽ enĩ vt ſanet vmbꝛa q; fimbꝛia.Illõ per ſe⸗ fecit h̊ n ipſos:ſed tñ vtrũ q; ipſe. Verũta Actuum.v. men qñ iſta dicebat/vboꝝ ſuoꝝ oꝑa com mẽdabat.Sic enĩ direrat. Verba ꝗ̊ ego loquoꝛ vob:a meipſo nõ loquoꝛ. Pat au tem in me manẽs:ipſe facit oꝑa.Que oꝑa tunc dicebat:niſi verba que loquebatur? Audiebãt ⁊ credebant illi:⁊ eoꝛundẽ ver boꝝ fructus erat fides illoꝝi. Veruntamẽ euãgelizʒãtibꝰ diſcipulis non tam pauci qᷓ; illi erant: ſed gentes etiã crediderũt.hec ſunt ſine dubitatiõe maioꝛa. Nec tam̃ ait. maioꝛa hoꝝ facietis vt ſolos apłos ea pu taremus eſſe facturos: Sʒ qui credit ĩè me inquit opa que ego facio ⁊ ipſe faciet.et maioꝛa hoꝝ faciet. Ita ne qᷣcunq; credit ĩ chꝛiſtũ facit que chꝛiſtꝰvel maioꝛa qᷓ; chꝛi ſtuſ? Mon pᷣtereunt iſta traciãda ſunt nec debent feſtinatione pᷣcipitari:ſed ea cogit ↄcludendus iam ſermo iſte differri. Explicit tractatus ſeptuageſimꝰ primus. Incipit tractatus ſeptua/ geſinuſſecnundus. Pe eadę lectiõe Wig ſibi⸗ ſibi ve/⸗ lit ? quõ accipiendum ſit qð dñs ait.q credit ĩ me oꝑa N q̃ ego facio ⁊ ipſe faciet: non eſt facile compᷣhẽdere.Et cũ h ad in⸗ telligẽdũ difficillimũ ſit. adiecit aliud dif ficiliuſ:et maiora hoꝝ facietQ;uid eſt hoc? Qui faceret oꝑa que chꝛiſtꝰ fecit nõ inueniebamꝰ:qͥ etiã maioꝛa faciat inuẽtu ri ſumꝰ? Sed dixeramꝰ ſermone pꝛiſtino quia maius fuit vmbꝛe ſue tranſitu qð di- Actuum.v. ſcipuli fecerunt qᷓ; fimbꝛie ſue tactu qð ip⸗ ſe dñs fecit ſanari languẽtes: ⁊ quia plu⸗ Matth.xiiij res aplis q ipſo ꝑ os ꝓpꝛiũ pꝛedicãte do mino crediderũt vt hec viderent᷑ oꝑa in⸗ telligenda eſſe maioꝛa: Hõ quo maioꝛ eet magiſtro diſcipulus vel dño ſeruꝰ vel ad⸗ Johan. xiij. y iiij —— — . — — ct. LXXII Ta. XIIII dẽti qui ediſicauit domũ ſuã ſupꝛa petrã Qui ergo non eſt ſimilis huic viro pꝛudẽ⸗ tu: ꝓculdubio aut verba hec audit ⁊ nõa cit. aut oĩno nec audit.Qui credit inqᷣt in Johãnis.xj me:licet moꝛiatur viuet. Qui ergo non vi . optatus vnigenito vel homo deo. ſed qðᷣ . per illos ipſe dignaretur cadeʒ maioꝛa fa Johãnis.xv cere.qui dicit illis alio loco.ſine me nihil pvoteſtis facere. Ipſe quiſpe vt alia omit⸗ tam que ſunt ĩnumerabilia: ſine ipſis fecit eos:ſine ipſis fecit hunc mũdũ.Et qꝛ ho⸗ mo etiam ipſe fieri dignatus eſt: ſine ipſis fecit ⁊ ſeipſum. Quid autem illi ſine ipſo: niſi peccatum? Deniq; ⁊ hic id quod ð hac re poterat nos mouere:mox abſtulit.Cuʒ net:non vtiq; credit. Tale etiam hoc eſt. qui credit in me faciet: non vtiq; credit qᷣ non faciet.Quid eſt hoc fratres? Munqͥd inter credentes in chꝛiſtum/ non eſt come Putandus qui non fecerit opera maioꝛa enim dixiſſet / qui credit in me opera qus chꝛiſtus? Durum eſt. abſurdum eſt/fer⸗ ego facio ⁊ ipſe faciet.⁊ maioꝛa hoꝛum ſa ni non poteſt: non toleratur niſi intelliaerrr ciet:ↄtinuo ſecutus adiunxit.quia ego Apoſtolum igitur audiamus. Credenti in Rhoma. üh Al.adðcũq; ad patrem vado:et r quecunqpe⸗ quit in eum qui iuſtiſicat impium:deputa Al.patrem tieritis tin nomine meo hec faciaʒ tur ſides eius ad iuſticiam. In hoc ope fa P Qui dixerat faciet.poſt ait faciam: tand ciamus opera chꝛiſti:quia ⁊ ipſum crede⸗ f diceret. Non vobis impoſſibile hocviden re in chieſto opus eſt chꝛiſti.hoc opaturi tur. MNon enĩ poterit eſſe maioꝛ me qui cre nobis:non vtiq; ſine nobis.Audi ergo iaʒ dit in me. ſed ego ſum facturus ⁊ tun ma et intellige. Qui credit ĩ me: o ꝑa que egò ioꝛa q; nunc:albaioꝛa per eum qui credit facio ⁊ ipſe faciet.Pꝛius ego facio.dein⸗ in me: quã pꝛeter eum per me.Ego tamen de ⁊ ipe faciet:qꝛ faciovt faciat. Que o 3 ipſe pꝛeter eum:egoipſe per eum. Sed qñ niſi vt ex impio iuſtus fiat? ¶ Et maioꝛa pꝛeter eũ nõ faciet ipſe: quãdo autem per hoꝛum faciet. Quoium obſecro? Nundqd eum q;uis non per ſemetipſum.faciet ⁊ ip nam oĩum operum chꝛiſti maioꝛa facit: ꝗᷣ ſe:Poꝛro autem maioꝛa facere per eũ qᷓ; cum timoꝛe ⁊ tremoꝛe ſuam ipſiꝰ ſalutem ⸗ pꝛeter eum non eſt defectio ſed dignatio. operatur? Quod vtiq; in illo:ſed non ſine ps.cxv. Quid eni retribuant ſerui dño.pꝛo oĩbus illo chꝛiſtus operat᷑. Pꝛoꝛſus maius h̊ eẽ que retribuit eis. Qñquidem inter cẽtera diryxerim qᷓ;ᷓ eſt celũ ⁊ terra:⁊ quecũq; cer⸗ bona etiam hoc eis donare dignatus eſt. nunk in celo ⁊ in terra.Et celum enĩ ⁊ ter⸗ . vt maioꝛa faceret per illos q; pꝛeter illoſ?“ ra trãſibit. Pꝛedeſtinatoꝝ aũt.id eſt.eoꝝ AMatthᷣ.xix. HNõnce ab oꝛe illius diues ille triſtiſ abſceſ quos pᷣſcit.ſalus ⁊ iuſtiſicatio pꝑmanebit. ſit:qui vite eterne conſiliũ queſiuit. Audi In illis tantũ opera dei:in his aũt etiaʒ ẽ . . dit / abiecit. et tamen poſtea qð ab illo au⸗ ſmago dei. Sed ⁊ in celis.ſedes.dñatiões oabbii. ditum non fecit vnus.fecerunt multi cum pꝛincipatꝰ.ptãtes.archãgeli.angeli:ope⸗ loqueret᷑ per diſcipulos magiſter bonus: ra ſunt chꝛiſti. Nunquid etiam his oꝑibuſ HW ↄtemptibilis ei quem diuitem per ſeipſuʒ maioꝛa facit:qui oꝑante in ſe chꝛiſto cooꝛ monuit.amabibł eis quos ex diuitibꝰ pau perat᷑ ſalutem eternã ac iuſtiſicationẽ ſuã H peres per diſcipulos pauꝑes fecit. Ecce Mõ hic audeo pᷣcipitare ſententiã. Intel⸗ ę maioꝛa fecit pꝛedicatus a credẽtibꝰ q; lo- ligat qui poteſt.iudicet qui poteſt:vtruʒ B cutus audientibus.¶ Verum hoc adhuc mainus ſit iuſtos creare qᷓ; impios iuſtifica⸗ mouet: quod hec maioꝛa per apłos fecir. re.Certe enĩ ſi equalis eſt vtrũq; potẽtie: Mumeni,, Infra track. lxxiii. diligit. Item alio loco.qui audit inqͥt ver bat:a de his operibus fuerat pꝛelocutꝰ di AWMatth. vij. ba mea heca facit ea:ſimilabo eũviro puu cens. Verba que ego loquoꝛ vob:a me MHon autem ipſos tantũ ſignificãs ait.oꝑa que ego facio ⁊ vos facietis.⁊ maioꝛa ho⸗ rum facietis:ſed omnes ad ſuam familiaʒ pertinentes intelligi volens.Qui credit me inquit.opera que ego facio ⁊ ipſe faci et:⁊ maioꝛa hoꝛum faciet.Si ergo qui cre dit faciet.non credit vtiq; qui non faciet: ſicuti eſt / qui diligit me mandata mea cu⸗ ſtodit.vnde pꝛofecto qui nõ cuſtodit non hoc maioꝛis eſt miſericoꝛdie. hoc eſt eni j. Timot.ij magnũi pietatis ſacramentũ qð manifeſta tum eſt in carne.iuſtificatũ eſt in ſpũ: ap⸗ paruit angelis.pᷣdicatũ eſt in gentibꝰ:cre⸗ ditum eſt in mũdo.aſſumptũ eſt in gloꝛia Sed oĩa oꝑa chꝛiſti intelligere vbi ait.ma ioꝛa hoꝝ faciet.nulla noſ neceſſitaſ cogit. hoꝛum enim foꝛſitan dixit.que in illa ho⸗ ra faciebat. Zunc enim verba ſidei facie⸗ 2 . ipſo non loquoꝛ. Pater autem in me ma⸗ A nene:ipſe facit opera.Tunc igitur verba en PMng eius erant opera eius: ⁊ vtiq; minus ẽ ver i ba iuſticie pꝛedicare. qð fecit pꝛeter nos/ 4 qᷓ; impios iuſtiſicare qð ita facit in nobis 8 vt faciamus ⁊ nos. Reſtat inquirere quo 4 modo accipiendũ ſi:quodcũq; petie⸗ ſ ritis patrem in noie meo hoc facis n⸗ Pꝛopter multa enim que petunt ſideles eius nec accipiunt: nec parua hinc exoꝛit᷑ 2 queſtio. Sed quoniã ſermo iſte iam clau- dendus eſt:et ↄſiderande rei atq; tractan in Rhon , de tribuatur ſaltem parua dilatio n Erxplicit tractatus ſeptuageſimꝰ . ſecundus. Incipit tractat?ſeptua⸗ 4 nnſterfing Peę eo quod dicit: 6 Auia ego vado ad patrem q8⸗ cunq; petieritis patrem in nomine 4 —Agnam ſpem 46½* dñs ſuis ꝓmiſit ſperantibꝰ di 4 cens:quia ego ad patreʒ mvado:⁊ quodcunq; pe/ tieritis in nomine meo hoc faciam . Sic ergo perrexit ad patrem vt non relin⸗ queret indigentes:ſed exaudiret petẽtes Sed quid eſt/qðcunq; petieritis:cum vi⸗ deamus plerunq; fideles eius petere ⁊ nõ accipere? An foꝛte ꝓpterea quia male pe „ Imtunt: Mam hoc expꝛobꝛauit apoſtolus ia⸗ Aacobi. iiij: cobus dicens. Petitis ⁊ non accipitis eo . ꝙ male petatis:vt in ↄcupiſcẽtijs veſtris 4 inſumatis. Male ergo vſurꝰ eo qð vult ac cipere:deo potius miſerante non accipit. Pꝛoinde ſi hoc ab illo petiturvnde homo , ledatur exauditus.magis metuendũ eſt/ 3 ne qð poſſet non dare ꝓpitius det iratus. „ Mumeri. xj. An non vidimus iſraelitas malo ſuo im⸗ ⸗ ᷓpetraſſe:qð culpabili ↄcupiſcentia petie⸗ . Tinot runt? Concupierant enim carnibus veſci: quibus pluebat᷑ mãna de celo. Faſtidie⸗ 2 bant quippe qð habebãt ⁊ qð non habebãt Ü⸗ impudenter petebant: Quaſi non melius . peterent non vt cibus qui deerat indecen 4 ti deſiderio pᷣſtaret᷑:ſed vt ille qui aderat 3 ſanato faſtidio ſumeret᷑. Quando enĩ nos 1 delectant mala ⁊ non delectant bona:ro⸗ 1 gare debemus potius deum vt delectent bona qᷓ; vt ↄcedantur mala: Non quia ma lum eſt carne veſci.cum de hac re loquẽs apoſtolus dicat:omnis creatura dei bona 4 j. Zimo.iiij. Xi e. * * 73 . eſt/⁊ nihil abijciendũ qð cum graruactio⸗ pabilem ſed inobedientiã ↄtumacem ⁊ in ne accipitur: S; qꝛ ſicut ideipſe ait. mali 4 eſt hoĩ qui per offenſionez maducat: Et ſi Rhom̃. xiiij per hominis offenſionem: q́;tomagis dei?⸗ Cuius in iſraelitis non parua crat offen⸗ ſio:repudiare qð dabat ſapientia⁊ petere id qð inhiabat ↄcupiſcẽtia: qᷓ;uis illi nec peterent.ſed quia decrat murmurarent. ſed vt ſciremus non dei creaturam eẽ cul⸗ ꝛdinataʒ cupiditatem : non ꝓpter poꝛcũ Geneſis.iij. ſed ꝓpter pomũ moꝛtem pꝛimus homo in uenit:⁊ eſau pꝛimatus ſuos non ꝓpt᷑ galli Gener̃.xxv. nam ſed ꝓpter lenticulam pꝑdidit.uõ er go intelligendũ eſt qdcunq; petieritis hoc faciam:ſi deus aliqua pctentibꝰ fidelibus etiam ↄſulendo non facit? ¶ An foꝛte ſo⸗ B lis apoſtolis hoc dictum debemꝰ accipere Abſit. Vnde enim ad hoc venitvt diceret ſuperiuf dixerat: qui credit in me opa que ego facio⁊ ipᷣe faciet ⁊ maioꝛa hoꝝ facier. de qᷓ re iam pꝛiſtino ſermõe tratauimꝰ: et ne quiſq; hoc ſibi tribuerʒ.vt etiã illa opa maioꝛa a ſeipſo facere oſtenderet:adiecit atq; ait. Quia ego ad patrem vado: ⁊ qd⸗ cunq; petieritis in noĩe meo hoc faciamn Nunqͥd in eum ſoli apoſtoli crediderunt. Ad eos itaq; loquebat᷑ dicendo. qui cre⸗ dit in me. in qbꝰ eo donãte etiã nos ſumꝰ: qᷣͥ vtiq; nõ qdᷣcũ q; petimꝰ accipimꝰ. Ipſos quoq; btiſſimos ſi cogitemꝰ apłos:inueni mus eũ qui plus oĩbꝰ laboꝛauit.nõ aũt ip „— 7 ſe ſed gra dei cũ ipſo /ter dñm rogaſſe vt ab eo diſcederet angelus ſathane: nec ta⸗ ij. Coꝛin.xij mnmẽ qð rogauerat accepiſſe. Quid dicimꝰ chariſſimi? Putabimus ne B̊ ꝓmiſſumvbi ait.qðcũq; petieritis h̊ faciã nec apłis fu iſſe ab illo completũ? Et cui tandẽ qð ꝓ⸗ mittit impleuit:ſi apłos ſuos in ſua ꝓmiſ⸗ ſione fraudauit: Euigila igit᷑ hõ fidelis:⁊ vigilant᷑ audi qð illic poſitũ eſt: in nomie meo. Ipſum eni qoðcũ q; non ait petieritis vtcũq;:ſed ĩ noĩe meo. Quis ꝓmiſit g̊ taʒ magnũ bñſiciũ? Qui vocat᷑ vtiq; xpᷣs ihs: Xp̃s ſigniſicat regẽ:ih̊s ſigniſicat ſaluato⸗ rem. Mõ itaq; nos ſaluos faciet qᷣcũq; rex ſed rex ſaluatoꝛ. Ac ꝑ h̊ qdᷣcũq; petimꝰad uerſus vtilitatẽ ſalutis.nõ petimꝰ in noſe ſaluatoꝛis:⁊ tñ ipſe ſaluatoꝛẽ nõ ſoluʒ qñ facit qð petimꝰ/venetiã qñ non facit: qm̃ dð videt peti ↄtra ſalutẽ /ñ faciẽdo potiꝰ ſe exhibet ſaluatoꝛẽ. Nouit eĩ medicꝰ q d peo ſua:quid cõtra ſuã ſalutẽ poſcat egro tus:⁊ ideo ↄtraria poſcentis nõ facitvolũ 7 v Joh. Tract. LxXIII TCa. xXIInI tatem vt faciat ſanitatẽ. Quapꝛopt᷑ q; vo nate:v ſe qᷓ; ad id quod ait. VUos au/⸗ lumus vt faciat qðᷣcunq; petimus:non vt⸗ ii —C MM cunq; ſed in noĩe eius. hoc eſt in noĩe ſal⸗ m cognoſceris enm qa apud voſ 2 uatoꝛis petamus. MHõ ergo ↄtra noſtrĩ ſa mMmanebit ? in vobis erit. corimnth. lutem petamus.Qð ſi fecerit:nonvt ſaluD toꝛ facit quod eſt nomen fidelibꝰ eiꝰ. Eſt quippe impijs⁊ damnatoꝛ:qui dignat᷑ fide libus eſſe ſaluatoꝛ.Qui ergo credit in euʒ goenne peticrit in 0 noic as eſt illis gin credũt in eum/hoc facit:qm̃ hoc ſicut ſal⸗ eecorscakh- ne a uatoꝛ facit. Si aũt qui in euʒ credit alidd te. Et ego rogabo patrem 2 alium diuimꝰfraa“ tres cum cuangeliũ legeret᷑: tun/,. duũm dicentẽ. Sidili⸗ itis Dun me: mandata mea ſerna per ignoꝛantiã contra ſuam ſalutem peti haraltunmn dabit vobis vtmane⸗ non in noĩe ſaluatoꝛis petit:qꝛ ſaluatoꝛ ei at vobiſcum in eternum. ſpiritum h us non erit ſi qð eius ſalutem impedit fe⸗ Veritatis quem mundus non po⸗/ d cerit. Vnde tunc expedit potius:vt nõ fa teſt accipere/quia non videt eum: ciendo ꝓpter, qð inuocatr᷑ faciat qð voca᷑. necſcit eum.Uos autem cognoſce C¶ Pꝛopterea non ſolũ ſaluatoꝛ ſed etiaz tis Anfani⸗ apud vos manebit. in ipſa oꝛatione quam nobis dedit docuit paucis verbis dñi requirant᷑. Sed multuʒ quid petamus: vt etiã ſic intelligamꝰ non eſt ad nos vel oĩa que hic querẽda ſunt qͥ petere nos in noĩe mgfr̃i qð petimꝰ pꝛet᷑ re rere:vł oĩa que hic querimꝰinuenire. Ve gulam ipſius magiſterij. S uned Pÿ“†H runtamen q;tum nobis dñs donare digna toꝛem ⁊ ᷣm mgrm petamꝰ:non tunc qũ pe cere debeamus ⁊ quid audire debeatis. timus facit. ſed tamẽ facit. Heq; eni quia attendentes ꝑ nos charifſſi imi/qð poſſum⸗ pterea non facit qð petimus: quia non ſta ritũ paraclytum chꝛiſtus ꝓmiſit apoſtolis tim cum illo in eternitate regnamꝰ. Differ quo autem modo ꝓmiſerit aduertamus run eni af perſn mmon ear Meruntaiß Si diligitis me inquit mãdata mea ſerua⸗ BGal oꝛantes tanq; ſeminates non deſiciamꝰ:tẽ re:a ego rogabo patrem ⁊ alium paracly⸗ D alath. vj. poꝛe enĩ ꝓpꝛio metemꝰ vt ſimul petamus bit vobi ſcii 9 timus vr non faciat aöß lum dabit vobis vt maneat vobiſcũ in et⸗ quando bene petimus vt non faciat qo ñ num ſpiritum veritatis. Hic eſt vtiq; in tri M bene petimus:quia ⁊ ad hoc pertinet qð ĩ eadem oꝛatione dñicà dicimꝰ .Ne nos in-⸗ ſtantialem æ coeternũ ſides catholica con feras in temptariont. Heᷣ eni donr te fitetur. Ipſe eſt de quo dicit apłs.Chari. H ptatio:ſi ↄtra tuam ſit cauſam tua poſtula tas dei diffuſa eſt in coꝛdibꝰ nfis:ꝑ ſpiritũ Rbomaß. v. ai tio. Non autem negligent᷑ audiendũ ẽ qd fſanctũ qui datus eſt nobis. Quõ ergo do “ dñs ne quiſ; cum putarcr qð ſe ꝓmiſit ſa minuſ dicit: ſi diligitiſ me mãdata mea ſer cere petentib ſine patre eſſe facturũ:Ccũ uate:⁊ ego rogabo patrẽ ⁊ alium paracly⸗ dixiſſet qðcunq; petieritis in noiĩie meo h; tum dabit vobis.cum hoc dicat de ſi pũſan faciam: continuo ſubiecit. vt g rificet cto:quem niſi habeamꝰ/nec diligere deuz pater in filio.Si quid petieritis in poſſumꝰ.nec eius mãdata ſeruare? Quo⸗ noie meo hoc faciam. Nullo mõ igiꝭ modo diligimꝰvt eñ accipiamꝰ:quem niſi ſine pf̃e hoc filius facit:qñquidem vt in i pabeam⸗ diligere nõ valemꝰ? Aut qͥmo⸗ lo pater gloꝛiſicet᷑ ꝓpterea facit: YFacit er⸗ do mãdata puabimꝰvt eũ accipiamꝰ:quẽ go pater in nilio vt ſilius gloꝛificet in pa⸗ niſi habeamꝰ mãdata ſeruare nõ poſſumꝰ Johãnis.x. tre:Et facit ſilius in patre. vt pater gloꝛiſi An foꝛte pᷣcedit in nobᷣ charitas qua dili⸗ cetur in filio:qm̃ vnũ ſunt pater ⁊ filius 9 gimus chꝛiſtũ:vt diligẽdo chꝛiſtum eiuſq; ¶UErpliat tractatus leywageſin mãdata faciendo/mereamur accipere ſpi⸗ tertius. Incipit tractatus ſeptua/ ritumſanctum:vt charitas non cheiſti que geſimuſquartuſ.De eo quod dicit iam pꝛeceſſerat. ſed dei patris diffundat᷑ Si diligitisme mand a mea ſer/ in coꝛdibus noſtris per ſpiritũſanctum 4 “ nitate ſpũſſanctus:quẽ patri ⁊ filio ↄſub⸗ ? ẽ dDiatus eſt nobis:? Peruerſa ẽ iſta ſentẽtia i..Coꝛin. xij. LKCLitum. j. — — Srr —.— — Bhomir* ſ. Coꝛint ij. Qui eni ſe filium diligere credit ⁊ patrem non diligit: ꝓfecto nec filium diligit ſed ꝙ ſibij pſe ↄfinxit.¶ Deinde apoſtolicavox eſt. Nemo dicit dñs ieſuſ:imiſi i ſpũſancto. Et quis dñim ieſum niſi qui eum diligit di cit:Si eo modo diẽ quo apls intelligi vo⸗ luit.multi enĩ voce dicũt.coꝛde autem et factis negant:ſicut de talibus ait.Confitẽ tur enĩ ſe noſſe deum:factis autem negãt Si negatur factis: ꝓculdubio etiam dici⸗ xur ficte. Nemo itaq; dicit dũs ieſus. ani- mo.verbo.facto.coꝛde.oꝛe.opere. Nemo dicit dñs ieſuſ niſi in ſpũſancto:⁊ nemo ſic dicit niſi qui diligit. Jam itaq; apoſtoli di cebant dũñs ieſus:⁊ ſi eo modo dicebãt vt nõ ficte dicerẽt. oꝛe confitentes.coꝛde et factis negantes: Pꝛoꝛſus ſi veraciter hoc dicebant ꝓculdubio diligebãt. Quõ igit᷑ diligebant:niſi in ſpirituſancto? Et tamè eis pꝛius imꝑatur vt diligant eum ⁊ eius mandata ↄſeruent vt accipiant ſpiritum⸗ fanctum:quem niſi haberent ꝓfecto dili⸗ gere ⁊ mandata ſeruare non poſſent. Re⸗ ſtat ergo vt intelligamus ſpiritũſanctum habere qui diligit ⁊ habẽdo mereri vt plꝰ habeat:⁊ plus habendo pluſ diligat. Jam itaq; habebant ſpiritũ diſcipuli quem dũſ ꝓmittebat ſine quo eum dñm non dicebãt nec tamen eum adhuc habebãt ſicut eum dñs ꝓmittebat.Et habebãt ergo ⁊ nõ ha⸗ bebant:qui q;tum habendus fuerat nõdũ habebant.hhabebant itaq; minus:danduſ erat eis amplius.Habebãt occulte:acce⸗ pturi fuerant manifeſte:quia ⁊ hoc ad ma ius donũ ſanctiſpũs pertinebat vt eis in⸗ noteſceret qð habebãt.De qͥ mũere loq̃nſ apoſtolus ait. Nos autem non ſpiritũ hu ius mundi accepimus ſed ſpiritum qui ex deo eſt:vt ſciamus que a deo donata ſunt nobis. Nam ⁊ ipſam manifeſtam impen⸗ ditionem ſpũſſancti:nõ ſemel ſed bis nu- mero dñs egit. Mox enim vt reſurrexit a moꝛtuis:inſufflans ait. Accipite ſpmſan⸗ ctum. Nunquid igitur quia tunc dedit:iõ non miſit etiam poſtea quem ꝓmiſit:? Aut non idemipſe eſt ſpirituſſanctꝰ qui ⁊ tũc eſt inſufflatus ex ipſo:⁊ poſtea ab ipᷣo miſ ſus e celo? Quapꝛopt cur ipſa que facta ẽ euidenter donatio eius bis facta fuerit: alia queſtio eſt: Foꝛtaſſis eniʒ ꝓpter duo pᷣcepta dilectiõnis/hoc eſt ꝓximi ⁊ dei.vt pi cõmendaret᷑ ad ſpm̃ſanctũ pertinere dile ctio:hec eius gemina eſt in manifeſtatiõe facta donatio.Et ſi alia cauſa querenda ẽ non nunc eius inqᷣſitione in logioꝛem quz . opoꝛtet modum ſermo iſte mittẽdus eſt: j· ſen.d.xvij dum tamen conſtet ſine ſpirituſancto chꝛi vt aũt certiꝰ ſtum nos diligere ⁊ mandata eius ſeruarre non poſſe:⁊ id nos poſſe atq; agere tanto minus q;to illum ꝑcipimus minus: tanto autem amplius q;to illum percipimus am plius. Pꝛoinde non ſolum non habẽti ve rumetiam habenti non incaſſum ꝓmittii: non habẽti quidẽvt habeat᷑.habenti autẽ j.ſen.di.xvij vt amplius habeat᷑. Mã niſi ab alio minus h̊ aũt querit ab alio ampliꝰhaberet᷑:ſctũs heliſeus ſan iiij. Reg.ij. cto helie non diceret.ſpũs qͥ eſt in te du- plex ſit in me. Qñ aũt ait iohannes bapti Johãnis. iij ſta. Mõ enĩ ad mẽſurã dat deus ſpm̃:ð ip ſo dei filio loquebat᷑ cui nõ eſt datꝰ ſpũs Coloſſen.ij. ad mẽſurã:qꝛ ĩ illo ihabitat oĩs plẽitudd ⸗ diuinitatis. Neq; enĩ ſine gra ſpũſſancti ẽ· Zimot. ij. mediatoꝛ dei ⁊ hoĩum: homo xpᷣs ieſus Nam ⁊ ipſe dicit de ſe fuiſſe ꝓpheticũ li⸗ lud impletũ.Spũs dñi ſuꝑ me ꝓpt qð vn⸗ Luce.iiij. xit me:euãgeliʒare pauꝑibꝰ miſit me.cað eni eſt vnigenitꝰ equalis patri:nõ eſt gfe ſed nature.Qð aũt in vnitate pꝑſone vni⸗ geniti aſſumpt“ eſt hõ.gre eſt non nature: ↄfitente euãgelio atq; dicẽte. Puer aureʒ Luce.ij. creſcebat ⁊ ↄfoꝛtabat᷑ plenus ſapia: ⁊ gra bi. 5 dei erat in illo. Ceteris aũt ad mẽſurã da ?bł.s. tur ⁊ datus addit᷑:donec vnicuiq; ꝓ mo⸗ do ſue gfectiõis ꝓpꝛia mẽſura compleat᷑ Vñ ⁊ monet apls.Mõ plus ſaꝑe qᷓ; opoꝛ: Rhoma.xij. tet ſaꝑe.ſed ſaꝑe ad temꝑantiaʒ :vnicuiq; ſicut deus ptitus ẽ mẽſurã ſidei. Heq; eni j. Coꝛint.xi j/ ipſe diuidit᷑ ſpũs ſed dona ꝑ ſpm̃. MNã di⸗ uiſiones donationũ ſunt: idem aũt ſpũs. ¶ QAuod vo ait. Rogabo patrem et aliũ naclyt⸗ abit vobis: oñdit ⁊ ſe⸗ e paclytũ. Paraclytus enĩ latie uocatꝰ. Et dictũ eſt de xpᷣo. Aduo⸗ j. Johan.iij. 82 9 catũ habemꝰ ad pf̃em: ieſum xpᷣm iuſtum Sic aũt mũdũ dixit nõ poſſe acciꝑe ſpiri: tumſctm̃:ſicut etiã dictũ eſt/pꝛudẽtia car⸗ Rhoma.viij nis inimica ẽ deo legi enĩ dei nõ eſt ſubiez⸗ cta nec eni põt:velut ſi dicamꝰ: in iuſticia iuſta eſſe nõ põt.Mũdũ quipe ait h̊ loco mundi ſignificans dilectoꝛeſ:que dilectio non eſt a patre. Et ideo dilectioni huius mundi de qua ſatagimus vt minuat᷑ ⁊ ↄſu mat in nob ↄtraria eſt dilectio dei qͥ diffi ditur in coꝛdibus noſtris ꝑ ſpiritũſanctu,zʒ qui datus eſt nobis. Mudus ergo en accipere nõ poteſt:quia non videt euin neq; ſcit eum. Heq; eni habet in⸗ uiſibiles oculos mũdana dilectio:ꝑ quos videri ſpũſſanctus niſi inuiſibilit᷑ non po⸗ ——— teſt. T 8 Vos autem inquit cognoſcetis eum:quia apud vos manebit ⁊ in vobis erit.rit in eis vt maneat:nõ ma nebit vt ſit.Pluſ eſt enĩ eſſe alicubi:qᷓ; ma nere.Sed ne putarẽt qð dictũ eſt apðvos manebit/ita dictũ quẽadmodũ apud ho⸗ minem hoſpes viſibilit manere conſueuit detur in nobis.id eſt. noſtra ↄſciẽtia.nã fa expoſuit quid dixerit apud vos manebit: cum adiũ xit⁊ dixit/in vobis.Ergo inuiſi⸗ biliter videtur: nec ſi nõ ſit in nobis.pᷣt eẽ in nobis eius ſcientia. Sic enĩ a nobis vi⸗ ciem videmus alterius: noſtram videre ñ poſſumus. Conſcientiã vo noſtrã videmꝰ alteriuſ non videmuſ.Sed ↄſcientia nũqᷓ; niſi in nobis:ſpũs auteʒ ſanctus poteſt eẽ ſine nobis. Hatur quipe vt ſit ⁊ in nobis: ſed videri ⁊ ſciri quẽadmodũ videndus⁊ ſciẽdus ẽ non pᷣt a nobis:ſi non ſit in nobis uartug. Incipit tractatus ſeptua Zoamnanſeſtzene De eo ꝙc dicit: relinqua vos o . 0 hanos venia ad vos:vſq; ad id qð ait: Et qui dili git me diliget a pꝛe meo:⁊ ego dili ipſuʒ. 1 gam eum ? maiſeſtabo eiſ 5* —. ret qð ita eũ dñs daturꝰ fue⸗ — rit velut ꝓ ſeipſo.vt non ⁊ ip ſe cum eo fi Non relinqua vos orphanos:ve niam ad vos.Oꝛphani pupilli ſunt. Il lud eni grecum eiuſdeʒ rei nomen eſt:hoc latinũ.mam ⁊ in pſalmo vbi legimus.pu⸗ pillo tu eris adiutoꝛ: grecus habet oꝛpha⸗ no. uis ergo nos filiuſ dei ſuo patri ad optaucerit filios.⁊ eundẽ patrẽ nos volue rit habere ꝑ gram/qui eius pater eſt ꝑna⸗ turam:tamẽ etiã ipſe circa nos paternũ af fectũ quodãmodo demõſtrat.cum dicit. Non relinquam vos oꝛphanos:veniã ad vos.hHinc eſt qð etiam ſponſi ſilios noſ ap onẽ ſpũſſancti ne qᷣſq; puta⸗ fuiſſet venturꝰ: adiecit atq; ait. pellat:vbi ait. Veniet hoꝛa vt auferat᷑ ab Matthei.ix eis ſponſus:⁊ tũc ieiunabunt ſilij ſponſi. Quis antem ſpoſus:niſi dñs chꝛiſtus?⸗ßeD.e inde ſequit᷑ ⁊ dicit. Adbhuc modicũ et Infra tract. mũdus me iam non videt. Quid eĩ lxxvj. Tunc eum videbat mũdus:qũquidẽ mũ⸗ di noĩe vult intelligi eos de quibꝰ ſuꝑius locutus eſt dicens de ſpũſancto quẽ mun dus acciꝑe non poteſt:quia non videt eũ neq; cognoſcit eum? VUidebat eum plane mũdus carneis oculis in carne ↄſpicuum: non aũt videbat qð in carne verbum late⸗ bat. Videbat hominẽ: non videbat deuʒ videbat indumẽtũ:non videbat indutum Sed quõ poſt reſurrectionẽ etiam ipſam carnem ſuam quam non ſolum videndam verumetiam contrectandam / ſuis voluit demonſtrare. non ſuis ſubtrahere: foꝛ⸗ taſſe hinc intelligendũ eſt eſſe dictum/ad huc modicũ ⁊ muũdus me iam non videt: Uos a e. qa ego vi⸗ uo ⁊ vos viuetis Quiq eſt quia ego . viuo: ⁊ vos viuetis: Cur de pꝛeſenti ſe di xit viuere.illos autem de futuro eẽ victu⸗ ros:niſi quia vitam etiam carnis vtiq; re⸗ ſurgẽtis qualis in ipſo pᷣcedebat/⁊ illiſ eſt pollicitus ſecuturã? Et qꝛ ipſius mox fů⸗ tura erat reſurrectio.pñtis poſuit tpisver bum ꝓpter ſigniſicandã celeritatẽ:illoꝛuʒ aũt qm̃ ſeculi differt᷑ in finẽ̃.nõ ait viuitis ſed viuetis.Duas ergo reſurrectiões ſuã ſ.mox futurã ⁊ nr̃am in ſeculi fine vẽturã duobe verbis pñtis tꝑis ⁊ futuri elegant᷑ bꝛeuiterq; ꝓmiſit: Quia ego inqᷣt viuo et vos viuetis.qꝛ viuit iõ ⁊ nos viuemꝰ.per hoĩem quippe moꝛs ⁊ ꝑ hoĩem reſurrectio moꝛtuoꝝ. Sicut enĩ in adã oẽs moꝛiuntur ita ⁊ in xpo oẽs viuiſicabũt᷑: qm̃ nemo ad moꝛtẽ niſi ꝑ illũ.nemo ad vitã niſi ꝑxpᷣm. j· Coꝛin. xv. Quia noðᷣ viximꝰmoꝛtui ſumꝰ:qꝛ viuit i ſe viuemꝰ nos.aoꝛtui ſumꝰ illi: qñ vixi⸗ mus nobis. Quia vᷣo moꝛtuus eſt ille pꝛo nobis:⁊ ſibi viuit ⁊ nob.Quia enĩ viuit il le:⁊ nos vtuemꝰ. Nam ſicut ꝑ nos moꝛteʒ habere potuimꝰ:non ſic ⁊ vitam ꝑ nos ha bere poſſumꝰ. ¶ In illo die inquit voſ uʒ in patre cognoſcetis:quia ego ſuʒ tre meo ⁊ vos in me ⁊ ego in vobis. In quo die:niſi de quo ait ⁊ vosviuetis⸗ Tunc enim erit:vt poſſimns videre quod credimus. Mã⁊ nunc eſt ĩ nob:⁊ nosĩ illo Sʒ h̊ nẽ credimꝰ.tũc etiã co g̊ſcemꝰqᷓuis⁊ Trac.lxxiii WW. i loint⸗. zpietie⸗ . bunis⸗ Pmmn. 5 — Johb. Cr. ehudi nunc credendo nouerimꝰſed tũc ↄtemplã ij. Coꝛint.v. do noſcemꝰ. &ρdiu eni ſumus in coꝛꝑe q⸗ Ynm Sapiéetie. ix le nunc eſt. id eſt coꝛruptibili qð aggrauat LxxVI Ca. XIIII bus dilcipulis ⁊ eis magiſtro i. aganimã pegrinamur a dño: . fidem enĩ am⸗ rreſpondente ieſu. etiam nos , ſ. Johãnis.j bulamul non ꝑ ſpeciẽ.Tunc ergo . ſpeciẽ — „ tanq; cum illis diſcimus: qñ .H 6g qm̃ videbimꝰeum ſicuti eſt. Nam ſi etiam ſ⸗ anctũ euangeliũ vel legimꝰ vel audimꝰ Dareni nunc chꝛiſt? in nobis no eſſet mon diceret Quia ergo dixerat dñs:a dhuc modicuʒ ⁊ . moꝛtuũ eſt ꝓpter peccatũ.ſpũs aſtvita ẽ bitis me: interrogauit euʒ de hocipſo iu⸗ k⸗ ꝓpter iuſticia. Quia voa nos etiã nuncin das non ille traditoꝛ eius qui ſcario/ L Johan. xv. illo ſumꝰ:ſatis oſtendit vbi dicit. Ego ſi u3 this cognoĩlatus eſt:ſed cuius ⁊ epłla in do viuemus ea vita qua moꝛs abſe oꝛbebi? ne:qᷣd factum eſt.quia nobis ma —= cognoſcemꝰ qꝛ ipſe in patre ⁊ nos in ibſo feſtaturus es teipſum? nõ mudo et ipſe in nobiſ:qꝛ tunc pſcietur hocipſux Simus cuʒ ipſis tanq́; interrogates diſci⸗ qð ⁊ nũc inchoatũ eſt iam per ipſum:vt ſit puli:cõmunemq; magiſtrũ audiamꝰ ⁊ noſ in nobis ⁊ nos in ipſo. Qui habet indt ZJugdas eni ſanctus non lmũdus nec inſe⸗ mandata mea et ſeruat ea:ille eit q ccatoꝛ dñi ſed ſectatoꝛ.cauſam queſiuit qᷓ⸗ diligit me. Qui habet in memoꝛia: ⁊ ſer⸗ re ſe nõ mũdo ſed ſuis manifeſtaturꝰ eſſʒ uat in vita. Qui habet in ſi ermonib“: ſer⸗ ieſus:quare adhuc modicum ⁊ mũdus nõ uat in moꝛibus: Qui habet audiẽdo:⁊ ſer videret eum.ipſi autem videręt eum. Re% . uat faciẽdo.aut qui habet faciẽdo:⁊ ſᷣuat ſpondit ieſus ⁊ dixit ei. Si niſ pſeuerãdo. Ipſe eſt inquit qui diligit me ligit me ſermonẽ meũ fuabit.⁊ 7 Dpere eſt demöſtrãda dilectio: ne ſit in⸗ ter meuſ Diliget eum: ad eum 9 fructuoſa noiſ apellato. Et qui diligit niemus et manſione apud en facie me mauir diliget 2Par necneiſ. mus.Qui non diligit me: ſermõeſ diliga euz et maifeſtabo eimeipſi· meos non ſeruat. Ecce expoſita ẽ cuu Quid eſt diligam: tanq; tunc dilectur- an ee ſuis mamfeſtatur, eſt non alie et nũc nõ diligat? Abſit· Quõ eni nos pᷣp nis.quos mũdi noie apellat: æ ipſa ẽ cuu ſine filio:aut ſilius ſine patre dungeeſ ſa qð hi diligãt / illi non diligant. Ipſa cã Quõ cum inſeꝑabiliter operentk: ſepa 1 eeſt: de qua ſacer inſonat pſalmus. Judica ps.xlij: diligunt? Sed ad hoc dixit diligã euz ꝛad me deus: T diſcerne cauſam meã de gente quod ſequitur. æ manifeſtabo ei meitſum no ſancta. Qui eni diligũt: qꝛ diligut eli⸗ DPiligam ⁊ manifeſtabo.·id eſt.ad hoc dle gunt᷑. Qui vo nõ diligut: ſi linguis hoium j. Co. in. xiij tni gam vt manifeſtem. Hunc eni ad hoc dic foquant᷑ ? angeloꝝ. ſft eramentũ ſonans . 1in.· xiij fong xit vt credamꝰ ⁊ mandatũ fidei teneamꝰ. et cymbalũ tinniẽs.Et ſi habuerint ꝓphe tunc ad hoc diliget vt videamus ⁊ ipſa vi tam ⁊ ſcierit oĩa ſacramẽta ⁊ oẽm ſclam ſione mercedẽ ſidei capiamꝰ: quia ⁊ nos et habuerint oẽm ſidevt mõtes traãfferant . nunc diligimus credẽdo qðò nõ videmus, nihil ſunr. Et ſi diſtribuerint oẽm ſubam tunc autem diligimus vidẽdo qð credim ſuaʒ / ⁊ tradiderint coꝛpus ſuũvt ardeant j nihil eis ꝓdeſt. Dilectio ſctõs diſcernit a ps.lxvij. mũdo que facit vnanimes habitare in do mo:in ꝗᷓ facit pater ⁊ filiꝰ mãſionẽ qui do⸗ nant ⁊ ipſam dilectionẽ:qbus donãt in fi⸗ ne etiã ipſam ſuã maifeſtationẽ. De q̃ di⸗ ſcipulus mgr̃m interrogabat:vt nõ ſolũ il li q tũc audiebãt ꝑ os eiꝰ.ſed etiã nos per Explicit tractatus ſeptuageſim⸗ Idnuntus. Inci tactams ſeemnge ſunuſſextus. De eo ꝗqð ſequit᷑. Di⸗ cit er indas non ille ſcariothis. Ho Gäegalch factum eſt quia manife⸗ ſtaturus es teipſum nobis ⁊ non mundomw quem aud ene ð ait. Dermo us qui miſit me patris. is non eſt meus · J ei⸗ — . — euãgeliũ eiꝰ h̊ noſſe poſſemus.Queſierat enĩ ð xpᷣi maifeſtatiõe: ⁊ audiuit ð dilecti⸗ ne atq; mãſiõe.Eſt ergo qͥdã dei mãifeſta tio interioꝛ quã ꝓꝛſus ĩpij ũ nouef̃t q bꝰði patris ⁊ ſi pirituſſancti manifeſtatio nulla . B Actuum. j. eſt. Filij vo potuit eſſe ſed in carne: que nec talis eſt qualis illa.nec ſemꝑ üllis ad⸗ eſſe poteſt qualucunq; ſit ſed ad modicũ tempus:⁊ hoc ad iudiciũ non ad gaudiuʒ ad ſupplicium non ad pꝛemiũ. ¶ Munc eſt ergo vt intelligamꝰ q́;dtum aperire ille di⸗ gnatur quomodo dictum ſit: adhuc modi⸗ cum ⁊ mũdus me iam non videt:voſ autẽ videbitis me. Verum eſt quidem qð poſt paululum etiam coꝛpus ſuũ in quo pote⸗ rant eum ⁊ impij videre /oculis eoꝝ fue⸗ rat ſubtracturus:qñquidem poſt reſurre⸗ ctionem nemo eum vidit illoꝛum: ſed qͥ⸗ mõ dictum eſt teſtantibus angelis / ſic ve⸗ niet quẽadmodũwidiſtis eum euntem in celum.nec aliud credimus qᷓ; cum in eodẽ coꝛpoꝛe ad iudiciũ viuoꝝ ⁊ moꝛtuoꝝ eſſe venturum: Pꝛoculdubio tunc eum vide⸗ bit mũdus.quo noie ſigniſicati ſunt a re⸗ gno eius alieni. Ac per hoc longe melius intelligitur illud iam temp“ ſigniſicare vo luiſſe in eo qð ait.adhuc modicum ⁊ mun dus me iam non videt.quando in fine ſe⸗ culi auferetur ab oculis damnatoꝝ:vt illi eum decetero videant apud quos diligẽ⸗ tes eum/facit pater atq; ipſe manſionem. Mogdicum autem dixit:quia ⁊ id qð pꝛoli xum videtur hoĩbus. bꝛeuiſſimũ eſt ante oculos dei.De hoc quippe modico iſte ip⸗ ſ. Johã. ij. ſe iohannes:filioli inquit nouiſſima hoꝛa eſt. Ne quis poꝛro exiſtimet patrem tan⸗ tummodo ⁊ filium ſine ſpũſancto apud di lectoꝛes ſuos facere manſionẽ:recolat qð ſuperius de ſpirituſancto dictuʒ aſt. Quẽ mũdus non poteſt accipere.quia non vi⸗ det eum nec ſcit eum:voſ autem cognoſce tis eum quia apud vos manebit ⁊ in vo? erit.Ecce facit in ſanctis cum patre ⁊ filio ſanctus etiã ſpiritus manſionẽ:intus vtiq; tanq; deus in templo ſuo..Deus trinitas pater ⁊ filius ⁊ ſpũſſanctus veniũt ad noſ dum venimus ad eos. Veniũt ſubuenien do: venimus obediendo. Veniũt illumi⸗ nando:venimus intuendo. Veniunt im⸗ plendo:venimuſ capiendo:vt ſit nobis eo rum non extraria viſio ſed interna:⁊ in no bis eoꝛum non tranſitoꝛia manſio ſed eter na.Sic mundo non ſe ſilius manifeſtat ¶ Mundus enim dictus eſt hoc loco: de quibus continuo ſubiunxit atq; ait. Qui non diligit me:ſermões meos nõ ſeruat.hiĩ ſunt qui patrem ⁊ filium ⁊ ſpi patrem ad dilectoꝛes ſuos eſſe venturos: ritumſanctũ nunq; vident. Filium autem non vt beatiſicent᷑ ſedvt iudicẽtur/ad moa dicum vident: Nec ipſuʒ in foꝛma dei vbi eſt cum patre ⁊ ſpũſancto pariter inuiſibi lis:ſed in foꝛma hominis vbi eſſe volunt mundo patiendo ↄtemptibiliſ/iudicando terribilis. Quod vo adiunxit z ſermo t Al.ſᷣmo quem audiſtis non eſt meus · ſed eius qui miſit me patriſ.nõ miremur non paueamus.non eſt minoꝛ patre: ſed ñ eſt niſi a patre.non eſt impar ipſo: ſednõ eſt a ſeipſo. Neq; enĩ mentitus eſt dicẽdo ten⸗ qui non diligit me ſermones meos nõ ſer⸗ Aſr uat. Ecce ſuos dixit eſſe ſermones. nun2⸗:âú im quid ſibiipſe eſt contrarius.vbi rurſus di xit:⁊ ſermo quem audiſtis non eſt meus⸗ Aut quia ſᷣm hominẽ non eſt ſuus:Et foꝛ taſſe pꝛopter aliquam diſtinctionẽ vbi ſu⸗ os dixit pluraliter dixit.hoc eſt ſermões. vbi autem ſermonẽ.hoc eſt verbum/non ſuum dixit eſſe ſed patris: ſeipſuʒ intelli⸗ gi voluit. In pꝛincipio enĩ erat verbum: ⁊æ Johannis.ſ. verbum erat apud deum:⁊ deus erat ver⸗ bum. Mon itaq; ſuũ ſed patris eſt verbſum a. quomodo nec ſua imago ſed pfr̃is eſt: nec ſuus filius idem ipſe ſed patris. Hecte ig häſio tur tribuit auctoꝛi quicquid fecit equalis a quo habet hocipſum qs illi eſt indifferẽ H ter equalis. è “ ſextug. Incipit tractatus ſeptuage inh ſimuſſeptimug. De eo ꝗð ſequitur 4 Hec locutus ſum vobis apð vos manens:vſq; ad id qð ait. Dacem meam do vobis:non quomõ mu/ un , dus dat ego do vobis. , 8 pꝛecedẽti lectione ſancti euangelij quã A ſequitur iſta q̃ modo recita⸗ eſt: dũñs ieſus dixerat ſe et 4 — — — rFrrr r⸗ et apud eos manſionẽ eſſe facturos. Jam v027 ſuꝑiꝰ dixerat de ſpũſancto: Uos au tem cognoſcetis eũ:qꝛ apud vos manebit et in vobis erit. Vñ intelleximꝰ in ſanctis tanq; in templo ſuo ſimul manere trinita⸗ teʒ deũ. Nüũc aũt dicit. Hec locutꝰſuʒ vobis:apud vos manẽs.Illa itaq; mãſio alia ẽ quã ꝓmiſit futuraʒ: Hvᷣo alia quam pꝛeſemtem eſſe teſtatur. Illa ſpiri⸗ E2= —W — tualis eſt atq; intrinſecus mẽtibus reddi⸗ ur:hec coꝛpoꝛalis foꝛinſecus oculis atq; auribus exhibet?᷑. Illa in erernũ beatiſicat liberatos:hec in tempoꝛeviſitat liberãdoſ cedit: ᷣm hanc it ⁊ redit.hec inquit locu⸗ tus ſum vobis:apud vos manens:vtiq; pᷣ⸗ ſentia coꝛꝑali qua cum illisviſibilis loque rituſſanctus quem mittet pater in nomine meoulle vos docebit om⸗ Ar. ſugge⸗ nia ⁊ comemorabit vobis omnia ret. quecnqʒ dixero vobis. Nunqd naʒ diecit filius ⁊ docet ſpũſſanctuſ:vt dicente flilioverba capiamus.docente autem ſpũ⸗ ſancto eadem verba intelligamus: Quaſi Ai ) dicat filius ſine ſpirituſancto/ aut ſpirituſ ſanctus doceat ſine filio. aut vo non ⁊ fili us doceat.⁊ ſpũſſanctus dicat:Et cum de us aliquid dicit⁊ docet.trinitaſ ipſa dicat hannsf et doceat: Sed quoniã trinitas eſt.opoꝛ⸗ ohene tebat eius ſingulas inſinuare ꝑſonas:eãq; D 5. ij. 108 diſtincte audire inſeꝑabiliter intelli⸗ ” ps.· ij· gere. Audi patrem dicentẽ vbi legis. DPñſ NZohãnis. vj dixit ad me ſilius meus es tu. Audi ⁊ do⸗ S0bans. vj centem vbi legis. Omis qui audiuit a pa ne ⁊ didicit: venit ad me. Filiũ vo dicen⸗ tem modo audiſti. De ſe quippe ait. QAue⸗ .cunq; dixero vobis. Quem ⁊ ſi docentem Mat. xxiij. vis noſſe:magiſtrũ recole. Vnꝰẽ inqͥᷣt ma llſter veſter chꝛiſtus. Spiritũ poꝛro ſan⸗ . ctum quem modo audiſti docentẽ vbi di⸗ ctum eſt/ipſe vos docebit omnia:audi eti n am dicentem. vbi legis in actibꝰ apoſtolo . Actuum.x. loꝛum beato petro dixiſſe ſpiritũ anctuʒ: . vade cum illis:quia ego miſi eos. Omnis igitur⁊ dicit ⁊ docet trinitas.Sed niſi eti⸗ aun ſingillatim cõmendaret᷑:eam nullo mo ,4 do humana caꝑe vtcũq; poſſit infirmitas 35 Cum ergo oĩno ſit inſeꝑabilis.nunq; trini ⸗ tas eſſe ſciretur:ſi ſemper inſe ꝑabilit᷑ dice 1 retur. Nam ⁊ cum dicimus patrẽ ⁊ filium⁊ ſpiritũſanctũ:non eos vtiq; dicimꝰ ſimul. . B cum ipſi non poſſint eſſe niſi Ennris vo addidit cõmemoꝛabit vob:intelligere ſt debemus etiam.qð iubemur non obliuiſci 1 ſaluberrimos monitus ad gratiam perti- 7 nere:quã nob cõmemoꝛat ſpiritus. Pa⸗ . cem inquit relinquovobis:pacè mnne 4 um do vobis. Hoc autem eſt as legi⸗ mus apud pꝛophetam: pacem ſuper pacẽ . Tract. LxxVII Ca. XIIII batur. Paraclytus autem inquit ſpi- Pacem nobis relinquit iturus:pacem ſu⸗ am nobis dabit in ſine venturus. Pacem nobis relinquit in hoc ſeculo: pacem ſuaʒ S In ſirten tliberadot nobis dabit in futuro ſeculo. Pacem nobᷣ Scyõm illam dñs a ſuis dilectoꝛibus nõ re⸗ relinquit.in qua manẽetes hoſtem vincimꝰ pacem ſuam nobis dabit quando ſine ho⸗ ſte regnabimꝰ. Pacem relinquit nobis vt etiam hic inuicem diligamꝰ: pacem ſuam nobis dabit vbi nunq; diſſentire poſſimus arem relinquit nobis ne de occultis no ris inuicẽm iudicemꝰ cum in hoc ſumus nifeſtabit cogitatiões coꝛdis.⁊ tunc laus erit vnicuiq; a deo. In illo tamen atq; ab illo nobis eſt pax: ſiue quã nobis relinqͥt iturus ad patrẽ:ſiue quã nobis dabitr nos ꝑducturus ad patrem. Quid auteʒ nobis relinquit aſcendens a nobis:niſi ſeipſum dum non recedit a nobis? Ipſe eſt enim Ephe. ij. pax noſtra:qui fecit vtraq; vnũ. Pax er⸗ Johãnis.ij go ipſe nobis eſt.⁊ cum credimus quia eſt et cum videmꝰ eum ſicuti eſt. Si eni qdiu ij. Coꝛint.v. ſumus in coꝛpoꝛe coꝛruptibili qð aggra⸗ Sapiẽtie.ix uat animam.cum per fidem ambulamꝰnõ per ſpẽm/non deſerit peginãtes a ſe: qᷓ;to magis cum ad ipſam ſpeciem venerimus nos implebit ex ſe.·Sed quid eſt qð vbi C ait/pacem relin quo vobis:nõ addidit me am:vbi vo ait:pacem do vobis.ibi dixit meam? Utrum ſubaudiendũ eſt meam ⁊= vbi dictum nõ eſt:quia poſtea dictum eſt: poteſt referri ad vtrũq; etiam qð ſemel di crum eſt? An foꝛte ⁊ hic aliquid latet qð petendũ eſt et querendũ:⁊ ad quod pul⸗ ſantibus aperiendũ?: Quid ſi enim pacem ſuam eam voluit intelligi:qualẽ habet ip ſe? Pax vᷣo iſta quam nobis relinquit in hoc ſeculo/noſtra eſt potius dicenda qᷓ; ip ſius. Illi quippe nibil repugnat in ſeipſo: qui nullum habet oĩno peccatũ Hos au⸗ tem talem pacem nũc habemus:in qua ad huc dicamus.dimitte nobis debita noſtra Ratthei. r Eſt ergo nobis pax aliqua.quoniam con⸗ Matthei. v delectamur legi dei ſᷣm interioꝛẽ homineʒ Rhoma:vij ſed nõ eſt plena:quia videmꝰ aliam legeʒ in membꝛis noſtris repugnantẽ legi men⸗ tis noſtre. IJtemq; int noſipſos eſt pax no⸗ bis:qua inuicem nobis credimus qð inui cem diligamus.Sed nec ipſa plena eſt: q? cogitationes coꝛdis noſtri inuicem nõ vi⸗ demꝰ:⁊ quedã de nob q̃ nõ ſunt ĩ nob.vł i meliꝰ inuicem. vel ĩ deterius opinamur. Joh. CTract. CXxvIII Ca. II me eſt. hinc ergo turbari ⁊ foꝛmidare po terat coꝛ uloꝝ qð ibat ab eis q;uis ventu⸗ rus ad eos:ne foꝛſitan gregem lupus h̊B in⸗ Itaqʒ iſta etiã ſi ab illo nob relicta ẽ: pax nr̃a ẽ. Niſi ei ab illo: ñ haberemꝰ⁊ talẽ: ſz ipſe non habet talem. Si tenuerimꝰ vſq; i finem qualeʒ accepimus:qlem habʒ habe bimus. vbi nihil nobis repugnet ex nobis et nihil noſ inuicẽ lateat in coꝛdibꝰ noſtriſ/ teruallo inuaderet paſtoꝛiſ abſentia. Sed a quibus homo abſcedebat: deus non re⸗ cedebat. et idem ipſe chꝛiſtus homo et Mec ignoꝛo iſta dñi verba etiam ſic acci⸗ deus. Ergo ⁊ ibat per id qð homo erat: pi poſſe:vt eiuſdem dũñi ſententie repeti⸗ er manebat per id quod deus erat. Ibat D tio videatur. Pacem relinquo vobis: per id quod vno loco erat: manebat ꝑid pacem meam do vobis:vt qð dixerat pa⸗ quod vbiq; erat. Cur itaq; turbaret᷑ ⁊ foꝛ⸗ cem.hoc repetiuit dicẽs.do vobis. Vt vo midaret coꝛ:quando ita deſerebat oculos let quiſq; accipiat:me tamẽ delectat.Cre⸗ vt non deſcreret coꝛ? uis deus etiaʒ q do ⁊ vos fratres mei dilectiſſimi ſic tenere nullo continetur loco diſcedat ab eoꝝ coꝛ iſtam pacem vbi aduſariũ ↄcoꝛditer vin⸗ dibus qui eum relinquũt moꝛibus nõ pe⸗ cimus:vt deſideremꝰ pacem vbi aduerſa-⸗ dibus: ⁊ veniat ad eos qui conuertunt᷑ ad rium non habebimꝰ Quod vo dñs adiun- eum non facie ſed fide: æ acccdunt ad euʒ S” xit atq; ait. Ion quomodo muüdus maente non carne. Eit autem intelligerent dat ego do vobis: Quid eſt aliud ni⸗ Sm id quod homo erat eü dixiſſe: vado et 99 ĩ non quõ homines dant qui diligunt mũ vemo ad vos:adiecit atq; ait. Di Ddilige ll,e dum ita do vobis: Qui ꝓpterea dant ſihi retis me gauderetis vtiqʒ quia ad pacem vt ſine moleſtia litium atq; belloꝛu pgtremvado: quia pater maiorme f non deo ſed amico ſuo mũdo perfruãtur. eſt. Per quod e go ſilius non eſt equalis . et quando iuſtis dant pacem:vt nõ eos ꝑ⸗ patri.per hoc iturus erat ad patreʒ:a quo fequant᷑:pax non poteſt eſſe vera.vbi nõ venturus eſt viuos ⁊ moꝛtuos iudicare. eſt vera coꝛdia:quia diſiũcta ſunt coꝛla Mer iliud autem in quo cqualiſ eſt gignẽ 4 Quõ enĩ conſoꝛs dicitur qui ſoꝛtem iun- ti vnigeuitus nunq; recedit a patre: ſʒ cuʒ git:ita ille concoꝛs dicendus eſt qui coꝛ- illo eſt vbiq; totꝰpari dĩnitate quaʒ nullꝰ da iungit. Mos chariſſimi quibus chꝛi⸗ continet locus. Cum enim in foꝛma dei eſ I ” ſtus pacem relinquit ⁊ pacem ſuam nobis ſet ſicut apoſtolus loquitur: non rapinam Philippẽ iſj. dat non ſicut mũdus ſed ſicut ille ꝑ quem arbitratus eſt eſſe equalis deo · Quomo⸗ factus eſt mũdus:vt ↄcoꝛdes ſimus.iũga do enim rapina poſſit eſſe natura: que nõ e mus inuicem coꝛda:⁊ coꝛ vuũ ſurſum ha⸗ erat vſurpata ſed nata.Semetipſum autẽ Lie beamus.ne coꝛrumpatur in tera. exinaniuit:foꝛmam ſerui accipiens.nõ er⸗ Explicit tractatus ſeptuageſunꝰ goanittenn illam. ſed Nccibieneiſtam: co ſeptimus. Incipit tractatꝰ ſeptua modo ſe exinaniens quo ic nino; aſpate nſoetauus Oe eo 48 dict 15 ban habud varrem manebar. Loꝛma g⸗ R turbeiurcor veſtrum nech formi⸗· Aſelacceſſit n Mama del ereſſit. loee ea din vebien ieeſt aſſumpta: non illa conſumpta. Pꝛopt· det.⸗Audutise D dlel Pol v hanc dicit: pater maioꝛ me eſt: ꝓpter illazʒ Johanis. x. do ⁊ venio ad vos ſi diligeretis vo / ego ⁊ pater vnũ ſumus.i Moc atten⸗ B me gauderetis vtiq; quia vado ad datr arrianus. hac attentionè ſit ſanꝰ: ne patrem quia pater maior me eſt. ontentione ſit vanus. aut qõ eſt peius in⸗ T E cepunꝰ fra ſanus. Hec eſt enim foꝛma ſerui:ĩ qua dei MCE—Senn ſilius minoꝛ eſt non patre ſolo ſed eri ſpi tres verba dñi dicẽtis ad di⸗ rituſancto:neq; id tantum ſed etiã ſeipſo: ſ ſcipulos ſuos. on turbe Quia ideʒz ipfe ĩ foꝛma dei maioꝛ eſt ſeipſo uurcor veſtrũ neqʒ; ſor-· Mecy enim homo cheiſtus non dicitur ill iſen miget. Audiſtis quia ego dixt vo- weruir ampellam. Mam guld aliuc confe⸗ ſerau bis: vado Venio ag vos. Si dili mur cum dicimus credere nos vnigenituʒ neaſ geretis me gauderetis vtiqʒ quia dei filium: qui ſub pontio pilato cruciſixꝰ vado ad patrem:quia pater maior eſt ⁊ ſepultus? Et quid eius niſi caro ſe⸗ in⸗ ed re⸗ u: id N⸗ 5 . dimus in dei filium qui ſepultus eſt: ꝓfe⸗ cto filium dei dicimus ⁊ carnem que ſola ſepulta eſt. Ipſe ergo chꝛiſtus filiꝰ dei eqᷓ lis patri ĩ foꝛma dei:quia ſemetipſuʒ exi⸗ nauit non foꝛmam dei amittẽs ſed foꝛmã ſerui accipiens/maioꝛ eſt ⁊ ſeipſo:qꝛ ma⸗ ioꝛ eſt foꝛma dei que amiſſa non eſt q; ſer⸗ ui que accepta eſt. Quid itaqʒ mirum vł quid indignũ.ſi ſᷣm hanc foꝛmam ſerui lo⸗ quens ait dei filius/pater maioꝛ me eſt:et ym dei foꝛmã loquens:ait idemipſe dei ſfi lius.ego ⁊ pater vnũ ſumus? Vnũ ſunt ei ſ̃m id quod deus erat verbuʒ: ⁊ maioꝛ eſt pater ᷣm id quod verbum caro factum ẽ. Dicam etiã:qð arriani ⁊ eunominiam ne⸗ gare non poſſunt.Scõoõm hanc foꝛmẽ ſerui puer chꝛiſtus etiam parentibꝰ ſuis minoꝛ erat:qñ paruus maioꝛibus ſicut ſcriptũ ẽ ſubditus erat. Quid igitur heretice cum chꝛiſt? deus ſit T homo loquitur vt homo etiam calũniaris deo? Ille in ſe naturam cõmendat humanam:tu in illo audes de⸗ foꝛmar e diuinã? Infideł/ingrate:ideo ne tu minuis eum qui fecit te.quia dicit ille quid factus ſit ꝓpter te?: Equalis enĩ pa⸗ tri ſilius per quem factus eſt homo:vt mi noꝛ eſſet patre factus eſt homo:quod niſi fieret quid eſſet homo? Dicat plane dũs magiſter noſter. Si diligeretis me.gaude retis vtiq; quia vado ad patrem: quia pa Cter maioꝛ me eſt. ¶ Cum diſcipulis audia mus verba doctoꝛis:non cum alienis ſeq̃⸗ mur aſtutiam deceptoꝛis. Agnoſcamꝰ ge⸗ minam ſubſtantiã chꝛiſti:diuinam. ſ.qua deus. Sicut enim vnus eſt homo aĩia ratio equaliſ eſt patri.humanã qua maioꝛ ẽ pat᷑ Vtrunqꝙ; autem ſimul non duo ſed vnus eſt chꝛiſtus:ne ſit quaternitas non trinitaſ nalis ⁊ caro/ſic vnus chꝛiſtus deus ⁊ ho⸗ mo. Ac per hoc chꝛiſtus eſt deus:aĩa rati onalis ⁊ caro.Chꝛiſtũ in his oĩbus: chꝛi⸗ ſtum in ſingulis confitemur. Quis eſt er⸗ go per quem factus eſt mũdus?: Chꝛiſtus ieſus:ſed in foꝛma dei.Quis eſt ſub pon⸗ tio pilato cruciſixus?:Chꝛiſtꝰ ieſus.ſed in iij.ſent.diſ. foꝛma ſerui: Idem de ſingulis quibꝰ ho⸗ xxij.hic que mo conſtat.Quis non eſt derelictus in in rit᷑ in medio ferno?: Chꝛiſtꝰ ieſus:ſed in aĩa ſola.Quis reſurrecturus triduo iacuit in ſepulchꝛõ? Chꝛiſtꝰ ieſus:ſed in carne ſola.Dicitur er go ⁊ in his ſingulis chꝛiſtus. Verum h om LXXIX Nag. pulta eſt ſine anima: Ac per hoc cum croe⸗ nunc dixi vobis priuſq; f. factũ fuerit credatis: vſq; adi nia non duo vel tres / ſ. ed vnus eſt chꝛiſt. XIIII — — — Igeo ergo dixit Si dilgeretis me gaude-⸗ retis vtiq; quia vado ad patrem: quia na ture humane gratulãdũ eſt. eo qð ſic aſſũ pta eſt a verbo vnigenito vt imoꝛtalis cõ ſtitueret᷑ in celo:atq; ita fieret terra ſubli⸗ mis/vt incoꝛruptibił puluis ſederet ad de xteram patris.oc enim modo ſe iturum dixit ad patrẽ. Nam ꝓfecto ad illum ibat qui cum illo erat. Sed hoc erat ire ad eũ et recedere a nobis. mutare atq; imoꝛtale ſacere qð moꝛtale ſuſcepit ex nobis:⁊ le⸗ uare in celum per quod ſuit in terra ꝓ no bis: Quis nõ dehinc gaudeat:qui ſic dili⸗ git chꝛiſtum. vt ⁊ ſuam naturam iam imoꝛ tale m gratuletur in chꝛiſto.atq; id ſe ſpe⸗ ret futurũ eſſe per dñm chꝛiſtũ.qui cũ po⸗ omnia ſecula ſeculoꝝ Amen. ☛eͤ ¶Explicit tractatus ſeptuageſunꝰ octauus. Incipit tractatus ſeptua geſimuſnonus. De eo ꝗð dicit. Et ait. Et ſicut madatũ dedit mihipa ter ſic facio . Surgite eamus binc. . — xerat diſcipulis ſuis. Si dili⸗ geretis me. gauderetis vtiq; quia vado ad patrem: quia pat maioꝛ me eſt. Qð ex foꝛma ſerui eum dixiſſe non ex uatoꝛ noſter ieſus chꝛiſtꝰ: di foꝛma dei in qua equalis eſt patri/nouit fi des que religioſis eſt meutibus fixa:nõ ca lumnioſis ⁊ dementibꝰ ficta. Deinde ſub⸗ iunxit.Et nunce dixi vobis priuſq; fi gt:vt cum factum fuerit credatis. — — Quid eſt hoc :cũ magis homo credere de quod videtur: Scm illam eiuſdẽ domini ſententiã quãdo diſcipulũ arguit dicens. quia vidiſti me credidiſti:beati qui nõ vi⸗ dent ⁊ credunt?: Et neſcio:vtꝝ credè dicẽ dus eſt quiſq; quod videt. Naʒ ipſa fides in epla que ſenbitur ad hebꝛeos:ita ẽ de⸗ finita. Eſt aũt fides ſperãdarũ ſubſtantia et giunctio rerum que non viden Qua⸗ 3 beat anteõᷓ ſiat id quod credendũ ẽ? hec iij. eſt enĩ laus fidei:ſi quod creditur non vi⸗ xxiiij. c.j. detur: Ham quid magnũ eſt ſi id creditur ſent᷑. diſ. Johãnis. xx Hehꝛe. xj. ꝓpter ſi ſides eſt reruʒ que creduntur: ea⸗ Joh. Tract. LXXIX Ca. XIII 2 demq; fides earum reꝝ ẽ que non viden- vſqʒ ad inſimã terram creatoꝛi eſt ſubditꝰ tur:quid ſibi vult qð dñs ait.⁊ nũc dixivo non deſertoꝛi.redemptoꝛi non interẽpto⸗ bis pꝛiuſq; fiat vt cum factũ fuerit creda rni:liberatoꝛ non captiuatoꝛi:doctoꝛi non tis? Monne potius dicendũ fuit.⁊ nũc di deceptoꝛi.Quẽadmodũ autem ſit intelli cnd xi vobis pꝛiuſq; ſiat vt credatis: qð cũ fa⸗ gendus pꝛinceps mũdi diabolus:euiden⸗ . ctum fuerit videatis: Ham⁊ ille cui dict tius aperuit paulus apoſtolus. Qui cũ di Epheb. vj ceyſt: quia vidiſti credidiſti: non hoc credi⸗ xiſſet/non eſt nobis colluctatio aduerſus pher. vj. dit quod vidit.ſed aliud vidit aliud cre⸗ carnem ⁊ ſanguinẽ.id eſt.aduerſus homi⸗ didit. Vidit enĩ hominẽ: credidit deum. nes:ſubiecit atqʒ ait.ſed aduerſus pꝛinci⸗ R Linoßf Cernebat quippe atq; tangebat carnem vi pes ⁊ poteſtates ⁊ rectoꝛes mũdi tenebꝛa “ uentem quam viderat moꝛientẽ: æ cede⸗ rum harum. Sequenti eni verbo expoſuit bar deum in carne ipſa latentem. Crede⸗ quid dixiſſet mũdi.cum ſi ubieciftenebea bat ergo mente quod non videbat: ꝑ hoc rum harum:ne quiſq; mũ di noĩe intellige qð ſenſibus coꝛꝑibus apparebat. Sed ⁊ ſi ret vniuerſam creaturã: cuius nullo mo⸗ dicuatur credi que vidẽt᷑.ſicut dicit vnuſ do ſunt rectoꝛes angeli deſertoꝛes.Tene quiſq; oculis ſuis ſe credidiſſe.non tamẽ bꝛarum inquit harum:id eſt.mũdi iſtius ipſa eſt que in nobis edificat᷑ fides:ſed ex amatoꝝ.Ex quibus tamen electi ſunt nõ rebus que vident᷑ agitur in nobis.vt ea per ſuũ meritum.ſed per dei gratiam: qſug· credantur que nonvident᷑.Quocirca dile bus dicit. FTuiſtis enim aliqñ tenebꝛe:nũc Epheb. v. ctiſſimi vnde nunc mihi ſermo eſt qð dñs autem lux in dño.Omnes eni fuerunt ſub ie i ait. ⁊ nũc dixi vobis pꝛiuſq; fiat vt cum fa rectoꝛibus tenebꝛarũ harum.id eſt.homi⸗ ſhins⸗ ctum fuerit credatis:illud vtiq; dicit/cum nũ impioꝝ tanq; tenebꝛe ſub tenebꝛis:ſed Pel. factum fuerit.qð eum viſuri erant pꝰmoꝛ⸗ gratias deo qui eruit nos / ſicut dicit ideʒ R r F. tem viuentem ⁊ ad patrẽ aſcendẽtẽ. Quo apoſtolus. de poteſtate tenebꝛarum: 1 trã Coloſſen. j. enti viſo illud fuerant credituri: qð ipſe eſſet ſtulit in regnũ filij charitatis ſue. In quo 4 Eſi chꝛiſtus filius dei viui:qui potuit hoc fa-⸗ pꝛinceps huius mũdi/hoc eſt tenebꝛarum Se⸗ cere cum pᷣdixiſſet.⁊ pᷣdicere anteq; face⸗ harum/non habebat quicqᷓ;:quia neqʒ cũ ret. Creditur autem hoc non fide noua ſʒ peccato deus venerat.nec eius carnem de aucta:aut certe cum moꝛtuus eſſet defe⸗ peccati ꝓpagine vᷣgo pepererat.Et tanqᷓ; cta.cum reſurrexiſſet refecta. Neq; enĩi eũ ei diceret᷑.cur ergo moꝛeris ſi non habes dei filium non ⁊ ante credebãt:ſed cum in peccatum cui debeatur moꝛtis ſuppliciuʒ: illo factum eſſet qð ante pᷣdixit. ſides illa continuo ſubiecit. Sed vt cognoſcat que tũc qũñ illis lagucharf Raruo an müus quia diligo he atrem.r ſicut Porerer pene ſan lar keuirin mangatum dedit mipi pater ſicfa⸗ E Deinde quod dicit Jam no multalo do Gurgite cam⸗ pic. Siſebes eni quar vobil cum. Uen t enim prin/ diſcũ bẽtibꝰloq̃bat᷑. Eamꝰaũt dixit:qͥ.niſi Panpii ceps mudi huius· Quis niſi diabolus ad illũ locũvñ fuerat tradẽduſ ad moꝛtẽ. hini tin me non habet quicq;: nullum qui nullum habebat meritum moꝛtis: ſel oĩno ſcilicet peccatũ.Sic eni oſtendit nõ habebat vt moꝛeret᷑ mandatũ pf̃is:Tãqᷓ; põ.lxviij. creaturarũ ſed peccatoꝝ pꝛincipẽ diabo⸗ ille de quo pꝛedictuʒ erat.que non rapui Lorihkii. lum:quos nũc noĩe mũdi huius apellat. tunc exoluebam.moꝛtem ſine debito ſolu Et quotiẽſcũq; mũdi nomen ĩ mala ſigni⸗ turus:⁊ nos a moꝛte debita redempturus thinee ficatione ponitur:non oſtendit niſi mundi Rapuerat autẽ adam peccatum. quando ino iſtius amatoꝛes.De quibus alibi ſcriptuʒ manũ in arboꝛẽ pꝛeſumptione deceptꝰ ex ung, Jacobi.iiij eſt. Quicũq; voluerit amicꝰ eſſe ſeculi hbu tengdit:vt incõmunicabile nomẽ inconceſ⸗ ius:inimicus dei conſtituetur. Abſit ergo ſe diuinitatis inuaderet.quã ſilio dei na⸗ vt ſic intelligat᷑ diabolus pꝛinceps mũdi. tura contulerat non rapina. tanq; gerat vniuerſi wdi id eſt. celi 1 ter (SErxrplicit tractatus ſeptuageſimꝰ re atqʒ oĩum que in eis ſunt pꝛincipatuʒ. ſte Tciiegrareag rer. S de aualt mũdo dictum eſt cum de chꝛiſto E eg den S. nage verbo ſermo eſſet.⁊ mũdus per eum factꝰ lum He eo quod dicit · Ego ſum eſt. VUniuerſus itaqʒ mũduſ a ſũmis celis vitis vera ⁊ pater meus agricola ẽ X . H vſaz ad id quod ait. Ja vos mũdi n tis ꝓpter ſermonem quem locu⸗ tus ſum vobis. 5 = ſus Sbetſ. gelicus frẽs vbi ſe dicit domi ⸗ nus vitem ⁊ diſcipulos ſuos ccG opͦpalqmites:ſᷣm hoc dicit qð eſt doa 1Timoth. ij caput eccleſie.nos quoq; mẽbꝛa eius:me⸗ nit diatoꝛ dei ⁊ hominum homo chꝛiſtus ie⸗ ſus. Vniꝰquipe nature ſunt vitis ⁊ pal⸗ ge mites. Pꝛopter quod cum eſſet deus cuiꝰ o⸗ nature non ſumus:factus eſt homo/vt ĩ il⸗ ne lo eſſet vitis humana natura: cuius ⁊ nos 1s hoĩes palmites eſſe poſſimus? uid ergo eſt. Ego ſum vitis vera. Nunquid vt ni adderet vera.hoc ad eam vitẽ retulit:vn⸗ ic Ephef, de iſta ſimilitudo tranſlata eſt? Sic enĩ di b Eſaie.liiÿ. lur vitis p ſimilitudinẽ non per ꝓpꝛieta i Bohbamo.j. tein: quẽadmodũ dicitur ouiſagnus. leo. eu 0 nis. J. petra. lapis angulane æ cetera huiuſmodi A oc v· que magis ipſa ſunt vera: ex quibꝰ ducũ⸗ ugit cr. j. tur iſte ſimilitudines non ꝓpꝛietates. Sʒ l I· Koꝛint. j. cũ dicit/ego ſum vitis vera: ab illa ſevtiq; Elaie. v. diſcernit cui dicitur. Quõ ↄuerſa es i ama ritudinẽ vitis aliene? Nam quo pacto eſt 6 vitis vera que expectata ẽ vt faceret vuõẽ . fecit autem ſpinas? Ego ſum inquit vitis vera: ⁊ pater meus ae ila ⸗ Dm. L nem palmitem i me nõ ferente fru/ ctum tollet eum: omnem qui fert fructum purgabit eum. vt fructum plus afferat.unqᷣd vnũ ſunt a ricola . et vitis. Scðm hoc ergo vitis chꝛiſtus:ſᷣm . Johan. xiiij qð ait/pater maioꝛ me eſt. Scom autem id BSohãnis. x. quod ait/ego ⁊ pater vnũ ſumꝰ⁊ ipſe agri cola eſt: nec talis quales ſunt qui extrinſe hr , —LQus opando exhibent miniſteriũ: ſed talis ij. Coꝛint. iij. vt det etiam intrinſecus incremeniũ. Naʒ uu neq; qui plãtat eſt aliquid:neq; qui rigat: Johãnis. x. ſed qui incrementũ dat deus. Sʒ vtiq; de 5 3 ohanms. us eſt chꝛiſtus:quia deus eratverbũ. Vn . de ipſe ⁊ pater vnũ ſunt:⁊ ſi verbum caro . factum eſt quod non erat.i:manet qð erat. 3, Deniq; cum de patre tanq; de agricola di . xiſſet/quod infructuoſos palmites tollat/ fructuoſos autem purget vt plus afferant 9 fructum:continuo etiam ſeipſum mũdato . rem palmitũ oſtendẽs.iam vos inquit mũdi eſtis ppter ſermonem queʒ locutus ſum vobis. Ecce ⁊ ipſe miu⸗ datoꝛ eſt palmitum/quod eſt agricole nõ vitis o fficiũ.qui etiam palmites oꝑanios ſuos fecit.Nam ⁊ ſi non dant incrementũ impediunt tamen aliqð adiumentũ. SeeuUu0ld non de ſuo.quia ſine me inquit nihil pote Johanis.xy ſtis facere. Audi etiam ipſos confitentes. vbi.S. Quid autem eſt apollo? Quid autẽ pau⸗ lus? Miniſtri ꝑ qͥs credidiſtis: ⁊ vnicuic ſicut dñs dedit: Ego plantaui. apollo ri⸗ gauit.Et hoc ergo ſicut vnicuiq; dñs de⸗ dit. Mon itaq; de ſuo. Jam vo qð ſequit᷑. ſed deus incrementũ dedit. non per illos ſed per ſeipſum facit.E xcedit hoc huma⸗ nam humilitatẽ.excedit angelicã ſublimi⸗ tatem:nec oĩno pertinet niſi ad agricolaʒ trinitatẽ. ¶ Jam vos mũdi eſtis:mũ di.ſ. B atq; mũdandi. MNeq; enĩ niſi mũdi eſſent: fructum ferre potuiſſent. Et tamen om⸗ nem qui fert fructum purgat agricola: vt fructum plus afferat. Fert fructum qꝛ mũ dus eſt: atq; vt plus afferat purgat᷑ adhuc Quis eniĩ eſt in hac vita ſic mũdus:vt non ſit magis magiſq; mũdandus?: Vbi ſi dixe rimus quia peccatũ non habemꝰ/noſipſoſ Johan ** ſeducimus:⁊ veritas in nobis non eſt.Si autem confeſſi fuerimus peccata nr̃a:fide lis eſt ⁊ iuſtus qui dimittet nobis peccata et mũdet nos ab omni iniqtate. M.undet itaq; mũdos hoc eſt fructuoſos:vt tanto ſint fructuoſioꝛes.qᷓ;to fuerint mũdioꝛes. Jam vos mũ di eſtis:ꝓpter verbum qð lo cutus ſum vobis. Quare ñ ait/mũdi eſtis ð jſe.di.iiij ꝓpter baptiſmũ quo loti eſtis.ſed ait/⸗ illud circa ſi pter verbum qð locutus ſum vobis:niſi qꝛ nem.,.2 et in aqua verbum mũdat. Detrahe ver⸗ j.q.j.Retia bum: ⁊ quid eſt aqua niſi aqua? Accedit he. verbum ad elementẽ ⁊ fit ſacramentũ/eti Et.iiij.ſent. am ipſum tanq; viſibile getbun Sõ diſ. lij. c. j. hoc vtiq; dixerat: qñ pedes diſcipulis la⸗ Jopan ri . nit. Qu lorot nõ indiget niſi vr pedes la⸗ Joban.xii uet:ſed ẽ mũdus totꝰ. Vñ iſta tanta viriꝰ aque vt coꝛpus tangat ⁊ coꝛ abluat:niſi fa ciente verbo? Non quia dicit᷑: ſed qꝛ cre⸗ ditur. NMam ⁊ in ipſo verbo/ aliud eſt ſonꝰ tranſiens:aliud virtus manẽs. hoc ẽ ver bum ſidei qð pᷣdicamꝰ ait apłs: qꝛ ſi ↄfef⸗ ſus fuenis ĩ oꝛe tuo qꝛ dũñs eſt ieſus.⁊ cre⸗ dideris in coꝛde tuo qꝛ deus illum ſuſcita uit a moꝛtuis:ſaluus eris.Coꝛde eni cre⸗ Rhomañ̃.x. ditur ad iuſticiam:oꝛe autem confeſſio ſit ad ſalutem. Vnde in actibus aplłoꝝ legi- Actuum.xv mus. Fide mũdans coꝛda eoꝛum. Et ĩ epi 3 h ſtola ſua beatus petrus: ſic vos inqt ba⸗ 4 4 1. Petr. iij. ſte eatus p be gna gr̃e cõmẽdatio frẽs mei.coꝛda inſtru⸗ ptiſma ſaluos facit non carnis depoſitio it hũiliũ:oꝛa obſtruit ſuppoꝝ. Ecce ſi cui cechiepy ſoꝛdium:ſed cõſciẽtie bone interrogatio. audent reſpondeãt:qui ignoꝛãtes dei iu⸗ D hoc eſt verbum ſidei quod pꝛedicamus: ſticiam ⁊ ſuam volentes conſtituere: iuſtli Aaqguo ſine dubio vt mũ dare poſſit conſecnra ce dei non ſunt ſubiecti.Ecce cui rũdeant Rhomañ.x. tur ⁊ baptiſmus. Chꝛiſtus quippe nobiſcd ſibi placentes: ⁊ ad bona opera facienda vitis:cum parre agricola.dilexit eccleſiä: deum ſibi neceſſariũ non putantes. HNon⸗ ij. Timo.iij· et ſeipſum tradiditpꝛo ea. Lege apoſto⸗ ne huic reſiſtunt veritati/hoĩes mente co ſtolum ⁊ vide quid adiungat:vt eam ſan-⸗ rupti.repꝛobi circa fidem:qui reſpondent ctiſicaret inquit mũdans eam lauacro ad et loquunt᷑ iniquitatẽ dicenteſ: A deo ha in verbo.AMundatio igitur nequaq; fluro bemus quod ho'es ſumus:a nobiſipſis ãt et labili tribueret᷑ elemento: niſi adderek qðs iuſti ſumus.Quid dicitis quid voſip⸗ in verbo. Hoc verbum ſidei tantũ valet i ſos decipitis non aſſertoꝛes ſed ꝑcipitato S eccleſia dei.vt per ipſuʒ credentẽ/offeren res libeni arbitrij:ex alto elationis ꝑ ina⸗ H tem / bñdicentẽ / tingenteʒ. etiam tantillũ nia pᷣſumptiõis.in ꝓfunda ſubmerſi: Mẽ⸗ mũdet infantem:qᷓ;uis nondum valenteʒ pe vox veſira eſt:.qð homo ex ſemetipſo coꝛde credere ad iuſticiam.⁊ oꝛe conſiteri facit iuſticiam. hoc eſt altum elatiõis ve⸗ ad ſalutem. Totum hoc fit per verbum: ſtre:ſed veritas ↄtradicit ⁊ dicit. Palmes quo dũs ait. Jaʒ vos mũdi eſtis:ꝓpt᷑ ver non poteſt ferre fructum a ſemetipſo: niſi bum quod locutus ſum vobis. manſerit in vite. Ite nũc per abꝛupta ⁊ nõ ¶ Explicit tractatus octus geſimuſ habẽtes vbi figammi: vẽtoſa locitate ia Incipit tractatuſ octuageſunuſpri cctamini.hHec ſunt mnania pᷣſumptiõis vfe. 4 nius.De eo quod dicit. Manetei Sed qd vos ſequat᷑ videte:⁊ ſi eſt in vo⸗ me ⁊ ego in vobil: vſq; ad id quod bis vllus ſenſus hoꝛrete. Qui eni a ſemet⸗ git. Si manſeritis in me ⁊ verba iyſo ſe fructũ exiſtimat fene: in vite non ẽ R mea in vobis manſerint qdðcunq; Qui in vite non eſt: in chꝛiſto nõ eſt. Qui „ — volueritis petetis ⁊ fiet vobis. in chꝛiſto non eſt: chꝛiſtianꝰ nõ eſt. ¶ Hec „ „, ſunt ꝓfunda ſubmerſiõis vr̃e.etiã atq; eti J . J tem ſe ODixit am ↄſiderate:qͥd adhuc veritas adiũgat⁊ Kenb. 2v„ cE ieſus a diſ cipulos ſuos dicat. Ego ſum inqtvitis: vos palmi . Apalmites: ⁊ agricolam patreʒ es Aamanete me ⁊ ego in eo · Ange iam pꝛidem ſicut po-⸗ hic fert fructu multu: quia ſine me . tuimus diſputatum eſt. In hac autem le⸗ nihil poteſtis facere. Ne aſq; putaret P ctione cum adhuc de ſeipſo qui eſt vitis ½ ſalteʒ paruũ aliquẽ fructũ poſſe a ſemet⸗ de ſuis palmitibus. hoc eſt diſcipulis loq ⸗ ipſo palmitẽ ferre: cũ dixiſſet. hic fert fru⸗ „ retur:manete inquit in me ⁊ ego ĩ vo cũ multũ:nõ ait qꝛ ſine me parũ poteſtis — 1 bis. Mõ eo modo illi in ipſoj.ſicut ipfe in facere: ſed nihil poteſtis facere. Siue ergo illis. Vtrunq; autem ꝓdeſt non ipſi ſed il paru ſiue multũ / ſine illo fieri nõ poteſt / ke lis. Ita quipe in vite ſunt palmites: vt vi ſine quo nihil fieri poteſt: qꝛ ⁊ ſi paꝝ attu ſaͤgain non conferant. ſed inde accipiant vnde lerit palmes. eũ purgat agricola vt ploaf⸗ Unriſato ti non conferat p 1d af 8 viuant. Ita vo vitis eſt in palmitibꝰ: vt. vi ferat. Tamẽ niſi in vite mãſerita⸗ Vixenit tale alimentũ ſubminiſtret eis non ſumat radice: qᷓtũlibet fructũ a ſemetipſo nõ po ab eis. Ac per hoc ⁊ manentẽ in ſe habere teſt ferre. Muis aũt chꝛiſt“ vitis nõ eſſet . chꝛiſtum ⁊ manere in chꝛiſto: diſcipulis ꝓ niſi hõ eſſet: tamẽ iſtam gfaʒ palmitibꝰ nõ . deſt vtrunq; non chꝛiſto. Nam pᷣciſo pal-⸗ Pßberet niſi etiã ðs eſſet. Veruz qꝛ ita ſine mite: poteſt de viua radice alius pullula-⸗ iſta gra nõ põt viui yt ⁊ moꝛs in ptãate ſit re. Qui autem pciſus eſt: ſine radice non liberi arbitrij: ſi qs ĩ me inqᷣt nõ mãſe/ poteſt viuere. Deniq; adiũgit ⁊ dicit. Si rit. mittet foras licut palmes Tare cut palmes non poteſt ferre fruetru ſcet: ⁊ colligẽt en ⁊ iignem mittẽt ⁊ a ſemetipſo niſi manſerit in vite.ſic ardet. Ligna itaq; vitis tãto ſunt ↄtepti⸗ nec vos niſi in me manſeritis.ała⸗ bilioꝛa ſi ĩ vite nõ mãſerint:qᷓ;to gloꝛioſio 1 1 17 .4 ☚n, ,à,d ra ſi manſerint. Deniq; ſicut de his etiaʒ Eʒechie.xv eʒzechielem ꝓphetam dñs dicit /pᷣciſa nul⸗ lis agricolarũ vſibus ꝓſunt:nullis fabꝛili bus operibꝰdeputant᷑. Vnũ de duobꝰpal miti ↄgruit:aut vitis/aut igiiſ.Si ĩ vite ñ eſtun igne enit. vt ergo in igne non ſit /ĩ vi te ſit. Si manſeritis in me inquit et verba mea in vobis manſerint q ð cunqʒ volueritisg petetis ⁊ fiet vo bis. Manendo quiſpe in chꝛiſto qd vel⸗ le poſſunt.niſi qð cõuenit chꝛiſto? Quid velle poſſunt manẽdo ĩ ſaluatoꝛe.niſi qð non alienũ eſt a ſalute? Alind quipe vo⸗ lumus quia ſumus in chꝛiſto:⁊ aliud volu mus quia ſumus adhuc in hoc ſeculo.De Joh. Tract. LXXXII KLa. xV manſiõe nanq; huius ſeculi nobis aliqn⸗ do ſubꝛepit:vt hoc petamus qð nobis nõ expedire neſcimꝰ. Sed abſit vt fiat nobis ſi manemus in chꝛiſto.qui non facit qñ pe timus.niſi qð expedit nobis.aanẽtes er⸗ go in eo cum verba eius in nobis manent qðcunq; voluerimꝰ petimus ⁊ fiet nobis: quia ſi petimus ⁊ non fiet.nõ boc petimus qð habet manſio in eo.nec qð habent ver ha eiuſ que manent in nobis:ſed qð habʒ infirmitas ⁊ cupiditas carnis que nõ eſtĩ co.⁊ in qua non manẽt verba eius. Nam vtiq; ad verba eius ꝑtinet oꝛatio illa quã NMWattb. vj. docuit: vbi dicimꝰ. Pater nr̃ qui es in ceł. Ab huius of̃onis verbis ⁊ ſenſibꝰ non re⸗ cedamꝰ petitiõibus nr̃is:⁊ quicqͥd petie⸗ rimus fiet nobis. Tũc enĩ dicẽda ſunt ver ba eiꝰ in nob mant᷑:qñ facimꝰ q̃ pᷣcepit et diligimꝰ que ꝓmiſit. Qñ autem verba ei⸗ manẽt in memoꝛia nec inueninnt᷑ in vita: non computat᷑ palmes in vite.qꝛ vitam ñ attrahit a radice. Ad hanc differentiã va⸗ let qð ſcriptũ eſt. Et memoꝛia retinẽtibuſ põ.cij: ſʒ ali mãdata eius:vt faciant ea. Multi enĩ me am trãſiatio moꝛia retinent ⁊ ↄtemnũtvel etiã deridẽt nem et oppugnẽt ea. In his verba chꝛiſti nõ ma nent: quia tangũt ⁊ quodãmodo nõ cohe⸗ rent.Et ideo illis non erũt in bñficiũ: ſʒ ĩ teſtimoniũ.⁊ qꝛ ſic inſunt eis vt non ma⸗ 5 neant in eis:ad hoc tenent᷑ ab eis vt iudi⸗ centur ex eis. l Explicit tractatus octuageſunuſ primus. Incipit tractatus octua⸗ eſimuſſecũdus.De eo quod dicit In hoc clarificatusg eſt pater meuſ vt fructum plurimũ afferatis: vſqʒ qð ait. Sic⁊ ego pꝛis mei pᷣcepta — 7 ſaluatoꝛ gfaz q̃ ſ aluamur diſ cipulis loqndo cõmẽdãs:in pater meus vt fructũ plurimũ affe ratis ⁊ efficiamini mei diſapuli.Si ue gloꝛificatus ſiue clariſicatus dicat᷑. ex yno greco verbo vtrũ q; tranflatũ eſt:qð ẽ 4 AoαXο νεπο Doxa eni quc grece dicit: ſernaui et maneo ĩ eiꝰ dilectione. . hoc inquit clarifcatus latine gloꝛia c. Qð ideo cõmemoꝛandum exiſtimaui:qꝛ dicit aplłs. Si abꝛaã ex oꝑi⸗ bus iuſtificatꝰ ẽ: habet gloꝛiã ſed non ad deũ. Hhec eſt ad deũ gloꝛia qua gloꝛificat᷑ non hõ ſed deus/ſii non ex oꝑibꝰ ſed ex ſi⸗ de iuſtificat᷑.vt ex deo illi ſit qdð etiã bene opatur:qm̃ palmes ſicut iam ſupꝑius dixi: nõ poteſt ferre fructũ a ſemetipſo.Si eniʒ in hoc clarificatꝰ eſt deꝰ pater vt fructum plurimũ afferamꝰ ⁊ efficiamur chꝛiſti dil⸗ cipuli: non hoc gloꝛie ñe tribuamꝰ tanqᷓ; ex nobiſipſis habeamꝰ. eius eſt enim hec gr̃a:⁊ ideo in hoc non nr̃a ſed eiꝰ ẽ gloꝛia Vnde ⁊ alibi cum dixiſſet. ſic luceat lu⸗ Aatthei:v. men veſtrũ coꝛam hoĩbus vt videant oꝑa veſtra bona:ne a ſemetipſis putarẽt eẽ bo na oꝑa ſua.mox addidit: ⁊ gloꝛificẽt pr̃eʒ veſtrũ qͥ in celis eſt. In hoc enĩ gloꝛiſicat᷑ pater vt fructũ plurimũ afferamꝰ ⁊ effici amur chꝛiſti diſcipuli.A quo efficimur:ni ſi ab illo cuius mĩa pᷣuenit nos: Ypſiꝰ cniʒ Epheß.ij. ſigmentũ ſumuſ:creati ĩ chꝛiſto ieſu i oꝑi⸗ bus bonis. Sicut dilexit inquit ctione mea .Ecce vnde ſunt nobis opa bona. Nam vnde nobis eẽnt:niſi qꝛ fides ꝑ dilectionẽ oꝑat᷑: Vnde aũt diligeremꝰ niſi pꝛius diligeremur? Apꝑptiſſime hoc in epła ſua idẽ iſte euãgeliſta dixit. Nos di⸗ j. Joban. iii ligamus deũ:qm̃ ipſe pꝛioꝛ dilexit nos. ODoõ aũt ait /ſicut dilexit me pr̃ ⁊ ego due⸗ xi vos:non eqlitatẽ nature oſtẽdit noſtre et ſue.ſicut ẽ pr̃is ⁊ ipſius:ſed gr̃am q̃ me⸗ diatoꝛ dei ⁊ hoĩum eſt hõ chꝛiſtus ieſus. Mediatoꝛ qᷣ pe mõſtrat᷑ cũ dicit:ſicut dile j. Timo.iiij. xit me pr̃.⁊ ego dilexi vos. Nam pr vtiq; diligit⁊ nos ſed in ipſo:qꝛ in hoc gloꝛiſica tur pr̃ vt fructũ afferamꝰin vite.h eſt in ſt lio:⁊ efficiamur eius diſcipuli.aanete in quit in dilectiõe mea. Quõ manebimuss Audi qͥq ſequit᷑. Si pᷣcepta mea inqᷣt . Rhoma .iiij et ego dilexi vos: manete in dile/ galath. v. .. Joh. Tract. LXXXIII itig: manebitis ĩ dilectio⸗ ſeruau iti B eln⸗ ilectio facit pᷣcepta ſeruare: an pcepta ſeruata faciũt dilectionẽ:? Sed qͥs ambigat:qð dilectio pᷣcedit? Vnde eĩ pᷣcepta ſeruet nõ habet:qͥ non diligit. Qð ergo ait.ſi pᷣcepta mea ſeruaueritis mane bitis in dilectiõe mea:oſtẽdit nõ vnde di⸗ lectio generet᷑ ſed vnde monſtret᷑. Tanqᷓ; diceret. Nolite vos putare manere in dile ctione mea:ſi nõ ſeruaueritis pᷣcepta mea. Si enĩ ſeruaueritis manebitis.hoc ẽ.hiĩc aparebit qð in dilectione mea manebitis ſi pcepta mea ᷣuaueritis. Nemo ſe fallat dicendo qꝗð eum diligat:ſi eius pᷣcepta nõ ſeruat. MNam intantũ euʒ diligimꝰ: inqtũ eius pᷣcepta ſeruamꝰ. Inq;tũ aũt minꝰ ſer uamus:minꝰ diligimꝰ. Kuis qð ait / ma⸗ nete in dilectiõe mea/nõ aparet quã dixe rit dilectionẽ: vtrũ qua eũ diligimuſ an q̊ᷓ ipſe diligit nos:Sed ex verbo ſuꝑioꝛe di⸗ noſcit᷑. Dixerat quippe/⁊ ego dilexi vos. cui verbo ↄtinuo ſubiũxit:manete in dile ctione mea. Illa ergo q dilexit noſ. Quid eſt ergo manete in dilectiõe mea: niſi ma⸗ nete in gra mea? Et qᷣd eſt ſi pᷣcepta mea Luce.ij. niſi ex hoc ſcietis qð in dilectiõe mea qua vos diligo manebitis ſi pᷣcepta mea ſerua bitis? Non ergo vt nos diligat pꝛius eius pᷣcepta ſeruamꝰ:ſed niſi nos diligat pꝛece pta eius ſeruare non poſſumꝰ. Hec ẽ graa⸗ OQð eſt gaudiũ chꝛiſti in nob: niſi q̊ digna tia que humilibꝰ patet:ſuꝑbos latet. Sed qᷣd ülud eſt qð adiũgit: ſicut ⁊ ego pa/ tris mei pcepta ſeruaui ⁊ maneo ĩ eius dilectioe: Atiq; etiã hic hanc dile ctionẽ pf̃is intelligi voluit:qua eũ diligit pater. Ita quippe dixerat /ſicut dilexit me pater ⁊ ego dilexi vos:atq; his verbis illa ſubiũ xit/manete in dilectiõe mea:illa pꝛo culdubio qᷓ dilexi vos. Ergo qð ait etiã ð patre / maneo in eius dilectiõe: illa.ſ.ac⸗ cipienda ẽ.qua dilexit eũ pater. Sed nun quid ⁊ hic gra intelligẽda ẽ qua pater di⸗ ligit filium:ſicut etiã gra eſt q̃ nos diligit filius cum ſimus nos filij gra non natura: vnigenite aũt natura nõ gra: An hoc etiã in ipſo filio ad hoĩem referenduʒ eſt? Ita ſane. Nã dicẽdo:ſicut dilexit me pater.et ego dilexi vos:gr̃am mediatoꝛis oſtẽdit. Aediatoꝛ aũt dei ⁊ hoĩum:nõ inqᷓ;tũ deꝰ ſed inq;tũ homo ẽ chꝛiſtꝰ ieſus.Et ꝓfecto fm id qð hõ eſt de illo legi᷑:⁊ ieſus ꝓficie cut dilexi vog. — bat ſapſa ⁊ etate ⁊ gra apud deũ ⁊ hoſe. Scðm hoc igit᷑ recte poſſumꝰ dicere qð cu ad naturã dei nõ ꝑtineat natura humana ad ꝑſonã tamẽ vnigeniti ſilij dei ꝑ gratiã ptinet humana natura:⁊ tantã graʒvt nul la ſit maioꝛ.nulla ꝓꝛſus eqlis. Neq; enim illam ſuſceptionẽ hoĩs vlla merita pᷣceſſe runt:ſed ab illa ſuſceptiõe merita eiꝰ cun cta ceperũt.Manet ergo filius in dilectio ne qua eum dilexit pater:⁊ ideo ſeruat p⸗ cepta eius. Quid eſt enim ⁊ ille hõ:niſi qð deus ſuſceptoꝛ ẽ cius:? Deus enĩ erat ver bum vnigenitꝰ gignẽti coeternus: ſed vt mediatoꝛ daretur nobᷣ.ꝑ ineſſabilẽ grfam verbũ caro factũ eſt ⁊ habitauit in nobis: Erplicit tractatus octuageſimuſ ſe ecundus. Jncipit tractatus octua eſunuſtertiꝰ. He eo qð dicit: Hec ocutus ſum vobis.vt gaudin me⸗ um in vobis ſit ⁊ gaudiũ veſtrum unplegi:vſq; ad id qð ait. Hoc eſt pceptũ meũu vt diligatis inuicem ſi diſtis cha/ ſuis. is vt gaudiũ meum in vobis ſit: ⁊ gaudiu vꝛm impleat. tur gaudè de nob:Et qð eſt gaudiũ nrjm qð dicit implendũ:nmiſi eius hr̃e ↄſoꝛtiuʒ: Pꝛopter qð petro dixerat.Si non lauero Johan. xiij: te:nõ habebis ꝑtem mecũ. Gaudiũ ergo eius in nob.gr̃a eſt quã pꝛeſtitit nob:et ip ſe ẽ gaudiũ nr̃jm. Sʒ de hac ille etiã ex et᷑⸗ nitare gaudebat:qñ nos elegit ante ↄſti⸗ tutionẽ mũdi.Nec recte poſſumꝰ dicere: qð gaudiũ eiꝰ ꝑlenũ nõ erat. Nõ enĩ deuſ imꝑfecte aliqñ gaudebat:ſʒ illud eiꝰgau⸗ diũ in nob nõ erat.qꝛ nec nos in qͥbꝰ eſſe illo eſſe cepimꝰ. In ipſo aũt ſemꝑ erat:qͥᷣ nos ſuos futuros certiſſima ſue pᷣſcientie veritate gaudebat. Pꝛoinde gaudiũ iam ipſe pfectũ de nobis habebat:qñ nos pᷣſci endo ⁊ pᷣdeſtinãdo gaudebat. Neq; enum vllus in illo eiuſ gaudio motus eſſe pote⸗ rat.ne foꝛte nõ ficret:qð ſe facturũ eẽ pꝛe ſciebat.Sʒ neq; cũ id facè cepit qð ſe fa⸗ cturũ eſſe pᷣſciuit:gaudiũ eiꝰq btũs ẽ cre⸗ t. Dec riſſim: dũm dicentẽ dil. cipulif . „ 7„„ . . ⸗ * . 4* 5 . 2 à1 A — — — — — — — — — £+ 4 . — *2* — Abrwe— — — uit: alioqͥn beatioꝛ factꝰẽ.qꝛ nos fecit. Ab ſit h frẽs: dei btĩtudo qꝛ nec minoꝛ ſuerat ſine nobᷣ: nec fit maioꝛ ex nob. Saudium à Ehbei⸗ D igitur eius de ſalute nf̃a.qð in ilo ſemper mus.Sʒ Gq̊ gaudiũ nr̃m creſcit ⁊ ꝓſicit:et mio reſurgentiũ. Ecce vnde dictũ exiſti⸗ in vobis fit: ⁊ gaudiũ vr̃jm impleat᷑.In vo meũ plenũ.⁊ anteqᷓ; vocaremĩ: cũ vocãdi B vfm. qꝛ biĩ eritis qð nõꝗ itis ꝗð ſtis: ſicut crea ti eſtis qͥ nõdũ fuiſtis. Einqti —, ocẽ inqtp⸗ datũ: ex vno verbo greco vtrũq; interpᷣta W te dixerat: de q̃ me vobᷣ vt potui diſputaſ tũ nouũ do vobis vt viligatis inuicẽ ſicut dilexi vos.vt ⁊ vos diligatis inuicẽ. Hu⸗ mniiſi qð ibi mãdatũ inqͥt nouũ do vob: hic nõ fuerit ante tale madatũ: hic tanq; non ſit aliud eius mãdatũ.Sed ibi dictũ ẽ no⸗ uum / ne in vetuſtate nr̃a ꝑſeueremꝰ:hic di ctũ eſt meũ /ne ↄtemnẽdũ putaremꝰ.Qð aüũt hic ita dixit / hoc eſt mãdatũ meũ/ve⸗ lut nõ ſit aliud:qͥd putamꝰ frẽs mei. Nun datũ eſt:qᷓ diligimꝰ inuicẽ? Mõne ẽ ⁊ ali⸗ reqͥramꝰ? Tria tñ cõmẽdat aplus dicens. ij. Coꝛin. xiij anẽt aũt ſides. ſpes charitas. tria b: ma ioꝛ aũt hoꝝ charitas.Et ſi in charitate B RDZ eſt in dilectiõe ↄcludunt᷑ duo illa pᷣcepta: D maioꝛ tamen dicta eſt eẽ ſola.De fide igit᷑ nobis q; multa mãdata ſunt: q́; multa de ſpe: Quis poteſt cuncta colligere? Quis euumerãdo ſufficere? Sed intueamur qðᷣ Rboma.xiij ait idem apoſtolus:plenitudo legis chari iüi.ſent.diſ. tas. Vbi ergo charitas eſt:qͥd ẽ qꝗð poſſit xxxvj. c.j. deeſſe? Vbi autem non ẽ: quid eſt qð poſ Jacobi.j. ſit pꝛodeſſe? Demon credit nec diligit:ne⸗ — — fuit cũ pᷣſciuit ⁊ pᷣdeſtinauit noſ.cepit eẽ ĩ nobis qñ vocauit nos:⁊ hoc gaudiũ meri to noſtrũ dicimꝰ:quo⁊ nos beati futuri ſu ad ſuã ꝑfectionẽ ꝑſeuerãdo ꝑtẽdit Ergo inchoat᷑ in ſide renaſcentiũ:implebit᷑ in ꝰ⸗ mo.hec locutꝰ ſum vobᷣ.vt gaudiũ meũ bis ſit meũ:impleat᷑ vrjm. Semꝑ enim erat a me pᷣſciremini.Sed fit ⁊ in vob cũ h̊ effi ciamini qð pᷣſciui de vobis:impleat᷑ auteʒ ceptũ meũ:vt diligatis inuicẽ ſicut dilexi vos.· Siue dicat᷑ pceptũ ſiue mãa⸗ tur qð eſt e ToXÜ Jam vo iſtã ſniaʒ 1 an- S.tract. lxv. ſe memiſſe debetis. Jbi eni ſic ait. Mãda⸗ ius itaq; mãdati repetitio cõmẽdatio eſt: aüt / hoc eſt inqt mãdatũ meũ. Ibi tanq; qͥd nam ſolum eius de iſta dilectiõe man⸗ ud maius: vt diligamꝰ dcũ? Aut vo de ſo MM la nobis dilectiõe mandauit: vt alia non ——— F: . . . — . 2 — — 4 . . *. . — „ 5 E. .. „7 . — — . . £ P. . 2 D . . s =ðUU moo diligit ꝗͥnon credit. Fruſtra qdem ſ- tamen põt ſperate veniã qui nõ diligit: ne mo auteʒ pot deſpare qͥ diligit. Itaq; vbi dilectio eſt. ibi neceſſario fides ⁊ ſpes: et vbi dilectio ꝓximi.ibi neceſſario dilectio dei. Qui eni non diligit deuz. quõ diligit ꝓximũ tanq; ſeipſum: qñquidẽ non dili⸗ ʒ gitx ſeipſum: Eſt quippe impiꝰ r iniquus Poit- Qui aũt diligit iniqtatẽ: nõ plane dilidgit fed odit aiaz ſuã. Hoc ergo pceptũ di te neamus vt nos inuicẽ diligamꝰ: ? quicqd aliud pᷣcepit faciamꝰ: qm̃ quicqd ẽ aluid e hic habem. Diſcernit᷑ quippe iſta dilectio ab illa dilectiõe: qua ſe inuicẽ diligũt ho⸗ mines.ſicut hoĩes. Nã vt diſcerneret᷑:ad⸗ iuuctũ eſt. ſicut dilexi vos. At qͥd enĩ di⸗ ligit nos chꝛiſtus:niſi vt regnare poſſimꝰ2 cum chꝛiſto? Ad hoc ergo ⁊ nos inuicẽ di ligamus.vt dilectionẽ noſtram diſcerna⸗ mus a ceteris:q nõ ad h̊ ſe inuicẽ diligũt qꝛ nec diligũt.Qui aũt ſe ꝓpt habenduʒ deũ diligũt:ipſi ſe diligũt. Ergo vt ſe dili gant: deũ diligat. Hõ eſt hec dilectio ĩ oĩ bus hoĩbus. Pauci ſe ꝓpterea diligũt: vt ſit deus oĩa in otbbuous.? ¶ Erxplicit tractatus octuageſimufſ· tertius. Incipit tractatus ôctiagge f mnſuara Pe eo qð dicit. Ma iorem hac dilectionẽ nemo haber qᷓ; vt animam ſuam ponat quis amicis ſuis.· enitudinen dilectiõis ᷓ nos inuicẽ dilige⸗ A yre debemus fratres kmi: defſfi⸗ niuit dñs dicẽs. Maiorem hac dilectionẽ nemo hʒ:qᷓ; vt aiam ſua ponat qͥs ꝓ amicis ſuis Quia upius dixerat:hoc ẽ mãdatũ meũvt di- lſigatis inuicẽ ſicut dilexi vos.qᷣbꝰ verbis addidit qð nüc audiſtis.maioꝛẽ hac dilez amicis ſuis:ſfit ex ↄſeqns qð idẽ iſte euã geliſta iohanes in epla ſua vicit: vt quem j. Johan. iij. admodũ xpᷣs ꝓ nob aĩam ſuã poſuit.ſic nos debem ꝓ fribo aias pone: diligetes vtiq; inuicẽ ſicut ipſe dilexit nos.qͥ ꝓnoꝰ aĩam ſuã poſuit.Nimirũ h̊ ẽ qð legit᷑ in ꝓ uerbijs ſalomõiſ. Si ſederis cenare ad mẽ ſa potetiſ⸗aſid era itellige atponüt tivi Pꝛou. xiij. &⁊ ſic mitte manũ tuã:ſciẽs qꝛ talia oꝑtʒ te iiij j. Petri. iij. pꝛcparare. Nam que men a eſt poten⸗ tis:niſi vnde ſumitur coꝛpus ⁊ ſanguis ei⸗ us qui animã ſuam poſuit pꝛo nobis? Et quigeſt ad eam ſedere:niſi humiliter ac⸗ ced ere:? Et quid eſt ↄſiderare c intellige⸗ re que aponunkt᷑ tibi:niſi digne tantã gra⸗ tiam cogitare? Et quid eſt ſic mittere ma⸗ num vt ſcias quia talia te opoꝛtet pꝛeꝑa⸗ re:niſi quod iaʒ dixi.quia ſicut ꝓ nob ani mam ſuam poſuit.ſic ⁊ nos debemus ani⸗ mas pꝛo fratribꝰ ponere? Sic enĩ ait apo⸗ ſtolus petrus.Chꝛiſtus pꝛo nobis paſſus eſt relinquens nobis exemplũ:vt ſcqᷓmur veſtigia eius.hoc eſt talia pꝛeꝑare.Hoc beati martyres ardenti dilectiõe fecerunt quoꝝ ſi non inaniter memoꝛiaſ celebꝛamꝰ Aatq; in cõuiuio quo ⁊ ipſi ſaturati ſunt ad menſam dñii accedimus:opoꝛtet vt quem⸗ admodũ ipſi⁊ noſ talia pꝛeparemꝰ. Ideo quiwe ad ipſam menſam non ſic eos com memoꝛamꝰ.qucẽadmodũ alios qui in pa⸗ ce requieſcũt vt etiam ꝓ eis oꝛemus: ſed magis vt oꝛẽt ipſi ꝓ nobᷣ vt eoꝝ veſtigijs adhereamꝰ:quia impleueft ipſi charitatẽ qua dñ̃s dixit non poſſe eſſe maioꝛẽ. Ta⸗ lia eni ſuis fratribꝰ exhibuerũt:qualia de B dñi menſa pariter acceperũt. ¶ Meq; hoc Johãnis · x 9% Actuum.ij. Ille moꝛiẽs mox in ſe occidit moꝛteʒ:nos ita dictum eſt. quaſi ꝓpterea dño chꝛiſto pares eſſe poſſimꝰ: ſi pꝛo illo vſq; ad ſan⸗ guinem martyriũ duxerimus. Ille pote⸗ ſtatem habuit ponẽdi aiam ſuam.⁊ iterũ ſumendi eam:nos autem nec q;tum volu⸗ mus viuimꝰ. ⁊ moꝛimur etiam ſi nolumus eius moꝛte liberamur a moꝛte. Illius ca⸗ ro non vidit coꝛruptionẽ: noſtra poſt coꝛ⸗ ruptionẽ in fine ſeculi:per illum induetur incoꝛruptione. Ille nobis non indiguit vt nos ſaluos facerʒ:nos ſine illo nihil poſſu mus facere. Ille ſe nobis palmitibꝰ pᷣbuit vitem:nos habere pꝛeter illum non poſſu⸗ mus vitam. Poſtremo ⁊ ſi fratres pꝛo fra⸗ tribus moꝛiant᷑:tamen in fraternoꝝ pecca toꝛũ remiſſionẽ nullius ſanguis martyris funditur: qð fecit ille pꝛo nobis. Neq; in h quid imitaremur: ſed quid gratularemur contulit nobis. Quatenus ergo martyres pꝛo fratribus ſanguinẽ ſuũ fuderunt: ha⸗ ctenus talia exhibuerũt.qualia de menſa dñica perceperũt. In ceteris eoꝛum q̃ dixi qᷓ;uis nec omnia que dicere potui:martyr chꝛiſti longe impar eſt chꝛiſto. Qð ſi qᷣſq; gelimmlant. D 5 Diat. amici mei eſtis ſi feceritig que pci/ pio vobis: vſq; ad id ꝗð ait. Jam non dicam vos ſeruos. quia ſer/ oh. Tract. LxXXXIII. Ca. xv — 3 . ſe non dico potentie chꝛiſti ſed ĩnocentie comꝑpabit:non dicam ⁊ aliena ſe putando ſanare ſed ſuũ ſaltem nullum habere pec⸗ catum:etiam ſic auidioꝛ ẽ qᷓ; ratio ſalutis expoſcit.multũ eſt ad illum non capit tan tum. ¶ Æa ? bñ quidem iſta ꝓuerbioꝛum ſententia cõmonet᷑: que continuo ſubiun⸗ git atq; dicit Quod ſi auidioꝛ es:noli ↄcu piſcere cibos eius. Satius eſt enim vt ni⸗ hil inde ſumas:quã vt tibi plus qᷓ; opoꝛtʒ aſſumas.hec enĩ inquitvitam habẽt fal⸗ lacem:hoc eſt hypocriſin. Dicẽdo enim ſe ſine peccato eſſe: iuſtum non poteſt exhi⸗ bere ſed fingere. Ideo dictum eſt. Hec eĩ habent vitam fallacem. Vnus eſt ſolus.qͥ et carnem hoĩs habere: ⁊ peccatũ potuit nõ habere. Merito qðsð ſequitur nobis pᷣci pitur:⁊ tali verbo atq; ꝓuerbio hũana in⸗ firmitas ↄuenitur ciq; dicitur. Noli exten dere te cum ſis pauper contra diuitẽ. Di⸗ ues eĩ qui nec hereditario nec ꝓpꝛio vnqᷓ; debito obnoxius:⁊ ipſe iuſtus eſt.⁊ alios iuſtiſicat chꝛiſtus. NHoli ↄtra eum te exten dere:intantũ pauper vt remiſſionis pecca toꝛum apwpareas quotidianꝰ in oꝛatiõe mẽ dicus. Tuo autem conſilio inquit abſtine te:vnde niſi a pᷣſumptiõe fallaci? Ille qͥp⸗ pe quia non tantum eſt homo ſed etiã de⸗ us:ideo nuſq; reus.Si eniʒ direxeris ocu lum tuum ad illum nuſq; parebit: Oculũ tuũ.oculum videlicet humanũ: quo cer⸗ nis humana. ſi direxeris ad illum nuſqᷓ; parebit:quia videri non poteſt.quemad⸗ modum videre tu putes. Parauit eni ſibi pennas ſicut aquile ⁊ vadit in domũ pꝛe⸗ poſiti ſui.vnde ad nos vtiq; venit:nec ta⸗ les qualis venit inuenit. Diligamus er⸗ go inuicem ſicut ⁊ chꝛiſtus dilexit nos:et tradidit ſemetipſum pꝛo nobis.aMaioꝛem quippe hac dilectionẽ nemo habet.vt ani⸗ mam ſuam ponat qᷣs ꝓ amicis ſuis. Eũq; ſic imitemur pia obedientia:vt ei nos cõ⸗ parare nulla pᷣumamus audatia. licit tractatus octuageſimuſ eco qð dicit. Cos uus nelcit ꝗ uid faciat dñs eius. 4 Uuceff⸗ u ncipit tractatus octua⸗/ 4 ⸗ —— ð Zoh. Tract. LXXXyV Ca. xV ” H 2 , do. ⁊ niſi pᷣcepta fecero ſeruire non pote ro:ergo ſeruiendo ſeruus non ero? In⸗ B ieſus cõmendaſſet charitatẽ telligamus fratres intelligamꝰ:⁊ hoc ĩ no A quam exhibuit nobis moꝛiẽ⸗ bis dñs faciat vt intelligamꝰ:faciat etiam l ddo pꝛo nobis atq; dixiſſz. ma vt intellecta faciamus. Hoc autem ſi ſci⸗ e loꝛem hac dilectionẽ nemo habet vt aĩiam mus. ꝓfecto ſcimus qð facit dñs. quia noſ w⸗ ſuam ponat quis pꝛo amicis ſuis:vos in p os tales non facit niſi dñs:⁊ per hoc ad eius amicitiam pertinemꝰ. Sicut enĩ duo ſunt timoꝛes qui faciunt duo genera timẽ tiũ:ſic due ſunt ſeruitutes:que faciũt duo. r⸗ genera ſeruientiũ.Eſt timoꝛ quẽ perfecta j. Johan. iiij charitas foꝛas mittit:⁊ eſt alius timoꝛ ca⸗ Pꝰ.xviij/ auit amici mei eſtis.· ſi feceritis que ego precipio vobis Magna dignatio auuim ſeruus bonus eſſe non poſſit. niſi pce ppta dñi ſui fecerit: hHinc amicos ſuoſ volu it intelligi/vnde ſerui boni poſſunt ꝓbari eav ErerEen tim Sed vt dixi iſta dignatio eſt: vt dĩs quos ſtus penmanens in ſeculũ ſcculi. Illum ti⸗ nouit ſeruos ſuos / dignetur dicere amicol! moꝛem quinon eſt in charitate: attende⸗ ſuos. Mam vt ſciatis ad ſeruoꝝ officiũ g-⸗ dat apoſtolus cum dicebat. Non emm ac Rhom̃. viij. tinere pcepta dñi ui facere alio loco ſer⸗ cepiſtis ſpintum ſeruitutis: iterum ĩ nino Luce. vj. uos vtiq; obiurgat dicens. Quid autẽ vo re. Illum autem timoꝛem caſtum attende catis me dſie dñe: ? non facitis que dico? bat: cum dicebat. Moli altum ſapere ſed i Rhoma xj. ſ me. In illo timoꝛe quẽ foꝛas charitas mit — — — EE — £ 1 Cum ergo dicitis inquit dñe:iulſa facien⸗ e. gn ild nmoꝛze quc ſoꝛae So quid dicatis oſtendite. Monne ſeruo tit: eſt etiam ſeruitus ſimul foꝛas cum ipſo vGè6 ne:quia in paucis fuiſti ſidelis.ſupꝛa mul⸗ ſtolus:hoc eſt ſeruitutẽ ⁊ timoꝛem dicen⸗ ta te conſtituã:intra ĩ gaudiũ dñi tui.Po do. Non enim accepiſtis ſpiritũ ſeruitutiſ 3 à teſt igitur eſſe ſeruus: amicus: qui ſeruus iterum in timoꝛe.Ad hãc ſeruitutẽ ſeruũ MMä. eſt bonus:Sed qð ſequituy attendamus. pertinentem intuebat᷑ ⁊ dñs dicens. JIam e am non dicam vos ſeruos: quia non vicam vos ſeuos: quia ſeruus neſcit ſernus neſcit quid faciat dñs eius quid faciat dũs eius. Hon vtiq; ille ſeruꝰ 2 QQuõ ergo intellecturi ſumus ⁊ ſeruum et pertinens ad imoꝛem caſtum.cui dicitur. amicum eſſe ſeruũ bonũ: cum dicat iam ũ euge ſerue bone intra in gaudiũ dñi tui: Matth.xxv dicam vos ſeruos.quia ſeruus neſcit qͥd Sed ille ſeruus pertinens ad timoꝛem fo⸗ faciat dñs eius: Ita nomen conſtituit ami ras a charitate mittendũ. de quo alibi di⸗ ci. vt auferat ſerui: non vt in vno vtrunq; anSen non manet in domo i tternum Johan. viij. S maneat. ſed vt alrerum altero decidente ius autem manet in etemum. Qm̃ itaq; Yohanis.j. FHccedat⸗Sun eſt hoce Prane eum peerẽ dedirnobisporeſtareniiosocidcetprrn . pta dñi fecerimꝰfui ñ erimus. Ita ne tũc Kruiſedi ins: at miro quodam ⁊ in 1 burn crim qaſi boni fuifuerimꝰ. Et qs cõ effabili ſed tamen vero modo ſerui nõ ſer 8 tradicere poteſt veritati que ait: iaam non ieſſe poſſumus: ſerui ſcilicet timoꝛe ca⸗ dicã vos ſeruos: Et cur hoc dixerit docet ſto:ad quem pertinet ſeruuſintrans ĩ gau 8 Quia ſeruus inquit neſcit: quid faciat o dium dm ſui: non ſerui autem t:moꝛẽ fo⸗ ſ⸗ minus eius. Nunquid nam ſeruo bono et ras mittẽdo. ad quem pertinet ſeruus nõ ꝓbato dñs eius non etiam ſecreta ſua cõ⸗ manens in domo in eternũ. Vt autem ta⸗ . mittit? Quid eſt ergo qð ait:ſeruus neſcit les ſerui non ſerui ſimus: dñm facere ſci⸗ quid faciat dñs eius? Verum eſto: neſcirt mus. Hoc autem ſ eruus ille neſcit: quuiuee quid faciat. Nunqᷣd neſcit etiam quid pᷣci ſcit quid faciat dñs eius. Et cum aliquid j.Coꝛint.j. piat? Nam ⁊ ſi hoc neſcit:quõ ſeruit: Aut boni facit ſic extolli᷑ quaſi hᷣ ipſe faciat ñ quõ ſeruus eſt: qui non ſeruit: Et tam do dons eius: æ in ſe nõ in dño glo:iat cũ ſe ip⸗ 5 minus loquitur. VUos amici mei eſtis: ife ſeveceper it: aꝛ ſic gloꝛiat quaſiñ accepit Teneis daso pomio vob. Ja no dics vos Mosaut hariſſini vt micl di eſte por . ſeruos. 2 tem mirabil em / cum ſeruire ns ſimus: quid noſter ons faclar telam .. 6 “W polſumus niſt pꝛecepta domini fecerin-: ſolum enim homines verumetiam iuſtos omo ac rnt n. ipſe facit nos⁊ ñ ipſi noſ.Et vt h̊ ſciamꝰqͥſ gquomodo pꝛecepta faciendo ſerui non erimus? Si ſeruus non ero pꝛecepta faciẽ niſi ipſe facit? Hõ eĩ ſpm̃ hꝰ mòi accepimꝰ ſed ſpiritum qui ex deo eſt: vt ſciamꝰ que „ Joh. Tract. IXXXVII La. xV i. Coꝛint.ij: a deo donata ſunt nobis. Ab ipſo quicqd tionis:qui tamen alio loco.ſpe inquit ſal- Rhom̃.vi,j boni eſt/ vonatur vt ſciatur. Ergo quia et ui facti ſumus. Spes autem que videt᷑ nõ L hoc bonũ eſt ab ipſo vtiq; donatur vt ſcia eſt ſpes.Qð eni videt quis/ quid ſperat: tur a quo bonũ omne donetur:vt oĩno de omnibus bonis qui gloꝛiatur in dño glo⸗ rietur. Quod vᷣo ſequitur. vos autem Si autem qð non videmus ſperamus:per patientiã expectamus. Vnde etiam eius coapłs petrus.in quem modo inquit non Dixi amicosquia omnia quecũq; vigentes creditis: quem cum videritis ex . audiui a patre meo nota feci vobif ultabitis gaudio inenarrabili ⁊ honoꝛato ita eſt ꝓfundum:vt nullo modo ſit iſto ſer cipientes mercedem ſidei ſaluteʒ anima mone coartandũ. ſed in alium differẽdTu. rum veſtrarũ.Si ergo nunc tempus eſt ſi⸗ ¶ Erxplicit tracatus octuageſimuſ dei. ſalus autem animarũ merces eſt fidei ſa g . quintus. ncipit tractatus octua⸗ Quis dubitet in fide que per dilectionem Galath.v. geſimuſſextus. De eo quod dicit. oberatur: pagendũ diem vltimũ atq; in ſi⸗ geſimuſſextus . De eo quod dicit endi atq; in ſi⸗ Xos aut iri amicog: vſł ne diei recipiendã eſſe mercedeʒ.non ſo⸗ UVUos autem dixi amicos: vſq; ad Dielccglenggenemencege; molzlo⸗ iq quod ait.⁊ fructus lum redemptionẽ coꝛpis noſtri de qua di⸗ . D id uod ait. fructus veſter mane cit apłs paulus.verũetiam ſalutem aĩarũ ointii ee at vt quodcunq; petieritis patrey noſtrarũ.de qua dicit apis petrus? Vrn⸗ e in nomine meo det vobis. uſq; nirei felicuas. iſto tempe arch in iſa , 2 Erit 16 moꝛtalitate in ſpe potius habet᷑: q ĩ re te⸗ n iis A Eruo querit netur. Verum hoc intereſt. ꝙ ertchiosno⸗ i . Coꝛin. iii n quõ accipiendũ ſit: quod ait ſter homo id eſt. coꝛpus adhuc coꝛrumpit᷑ 8 dñs. Uos quteʒ dixi ami interioꝛ autem. id eſt. anima iam renouat᷑ Os: quia omid quecuq; de die in diem. Itaq; ſicut ĩmoꝛtalitatem patre meo nota feavohi carnis ſalutem animarũ futuram expe⸗ SZ Quis autem audeat affirmare vel crede⸗ cctamus.quis iaʒ pignoꝛe accepto ſalui fa 4 re vllum hominũ ſcire oĩig quecunq; a pa- cti eſſe dicamur:ita oĩum noticiam que⸗ tre audiuu vnigenitus filius:quando nec cunq; vnigenitus audiuit a patre futuraʒ tee yr hoc quidem quiſq; capit quõ a patre au⸗ ſperare debemus:q;uis hoc iam ſe feci ſe diat vllum verbum. cum ipſe ſit patriſ vni dixerit chꝛiſtꝰ*. Non vos me elegiſtiſ . cum verbum? Quid eſt qð aliqto poſt in inauitſz ego vobe ¶ Gec ẽ llla in B 4 hoc ipſo tamen ſermone: quem poſt cenã effabilis grãtia.Quid emim eramus quan de ohan.xvj. ante paſſionẽ ad diſcipulos habuit:multa do chꝛiſtũ nõdũ elegeramꝰ:⁊ ideo nõ dili gi Infra tract. inquit habeo vobis dicere ſed non pote⸗ gebamꝰ? Nam qui eũ nõ eligit: quõ dili⸗ d xcvj. ſtis illa poꝛtare modo: Quo igitur paco git: Nundd iam in nob erat qð in pſalmo H intellecturi ſumus oĩa eum nota feciſſe di canit᷑.elegi abiectꝰ eſſe ĩ domo dñi:magis põ.lxxxxi. Kð’Z ſcipulis.quecũq; audiuit a patre:cum pꝛio ᷓ; habitare in tabnaculis peccatoꝝ? Non 4 pterea quedam multa non dicat:quia ſccit vtiq; Quid ergo eramꝰ: niſi iniqui ⁊ ꝑdi⸗ eos modo poꝛtare non poſſe: Sed nimirũ ti?: MNeq; eni iam credideramꝰin eũ:vt eli⸗ qð facturus eſt feciſſe ſe dicit: qui ea qaue geret nos. Mam ſi iam credẽtes elegit: ele futura ſunt fecit.Sicut enĩ dicit per pphe ctos elegit.Cur ergo diceret.non vos me põ. xxj. tam. ſoderunt manꝰ meas ⁊ pedes.nec ait elegiſtis: niſi qꝛ mia eius pᷣuenit nos. Hic põ.lviij. foſſuri ſunt velut pᷣterita dicens.⁊ ea tam certe vacat vana illoꝝ rõcinatio. qui pᷣſci futura pᷣdicens:Ita ⁊ hoc loco ait.omnia entiam dei defendũt ↄtra graʒ dei:⁊ ideo ſe nota feciſſe diſcipulis que ſe nouit no-⸗ dicuũt nos electos ante mũdi ↄſtitutionẽ. Eoheß. j. 1 ta eſſe facturũ in illa plemtudine ſcientie qꝛſ̃ſciuit nos deus futuros bonos.nõ ſe⸗ . j.Coꝛin.xiij de qua dicit apoſtolus. Cum autem vene ipſum nos facturũ bonos.Mõ h̊ dicit qͥ di rit qð perfectuʒ eſt: quod ex parte eſt eus cit: Mõ vos me elegiſtis: qm̃ ſi ꝓptea nos cuabit᷑. Ybi quippe dicit nũc ſcio ex parte. elegiſſet qꝛ bonos futuros eſſe nos pᷣſciue tunc autem cognoſcã ſicut ⁊ cognitus ſum rat.:ſimul etiã pꝛeſciſſʒ qð eũ nos fuiſſemꝰ et nũc per ſpeculum in enigmate:tũc autẽ pꝛiꝰ electuri.hõ enĩ alit᷑ eſſe poſſemꝰ bo⸗ Hð Titum.iij. facie ad faciem. Nam ⁊ ipſe aplłlus ſaluos nmi:niſi foꝛte dicẽdꝰẽ bonꝰqͥ nõ eligit bonũ 1 nos dicit eſſe factos per lauacrũ regenera Quid g eligit ĩ nõ bõis? Mõ ei electi ſunt g Joh. Tract. IXXXVII Rhoß, quia boni fuerunt:qui boni non eſſent ni⸗ n6 ſi electi eſſent. Alioqͥn gratia iam non e ! gratia: ſi pceſſiſſe ↄtendimus merita. Hec ſec quippe electio gratia eſt: de qua dicit apo llbej Rhoma. xj. ſtolus. Sic ergo ⁊ in hoc tꝑe reliquie per SS electionẽ gre dei ſalue facte ſunt. Vñn ſub cx iungit. Si autem gratia tiam non ex operi o bus:alioqͥn gratia iam non eſt gratia. Au iim dDi ingrate: ingrate audi. Non vos me ele⸗ ſͦ⸗ giſtis: ſed ego elegi vos. Mon eſt vt eicas ga ideo electus ſum:quia iam credebã.Si ei n Balnti credebas in eum:iam elegeras eum. Sed k audi. Non vos me elegiſtis. Mon eſtvt di ⸗ cas.anteq; crederem iam bona oꝑabar: iõ WNWN electus ſum. Quid eni eſt boni operis an⸗ i Rhom̃. xiiij te fidem: cum dicat apłs: omne qð non eſt x„ ex fide peccatũ eſt: Quid ergo dicturi ſu⸗ S mus audiẽdo non vos me elegiſtis:niſi qꝛ e⸗ mali eramus ⁊ electi ſumus:vt boni ꝑ gra Komi tiam nos eligentis eſſemꝰ? Non eſt enim gratia:ſi pᷣceſſerunt merita.Eſt autem gra tia:hec igitur non inuenit: ſed efficit me⸗ rita.Et videte chariſſimi:quẽadmodũ nõ „ eligat bonos: ſed qð elegit faciat bonos Ego inquit elegi vos.eęt poſui vos:vt eatis ⁊ fructum afferatis:⁊ fructuſ 3 5. trac. xxxj veſter maneat. Monne iſte eſt fructꝰde ſe quo iam dixerat:ſine me nihil poteſtis fa⸗ cere:? Elegit ergo ⁊ poſuit vt eamus ⁊ fru 1 ctum afferamus. Nullũ itaq; fructum vn⸗ de nos elegit habebamꝰ. Vt eatis inquit i et fructũ afferatis. Imus vt afferamus et . ipſe eſt via qua imus:ĩ qua nos poſuit vt no . . ”. eamus. Pꝛoinde in oĩbus mia eius pꝛeue GsNohn nit nos.Et fructus inquit veſter maneat: daq vt ꝗdcunq; petieritis patremi no- Ny minemeo. obis.. Aaneat ergo dilectio:ipſa eſt eni fructꝰ noſter. Que di d lectio nũc eſt in deſiderio nondũ in ſaturi he tate:⁊ ipſo deſiderio iqdᷣcunq; penerimus Huzihi⸗ in noĩe vnigeniti ſilij dat nobis pr᷑ᷣ.Quod ”U autem accipere ſaluãdis non expedit no⸗ bis. non exiſtimemꝰ nos petere in noĩe ſal . uatoꝛis:ſed hoc petimus in noĩe ſaluato⸗ Ee, reeggerinen ad rationem ſalutis. d erp cit tractatus octuageſunuſ ſextug. Incipit rractatus octuage/ è ſmn ſeptimus . De eo quod dicit. ‚„ HHecmando vobis vt diligatis in , uiceʒ:vſqʒ ad id qð ait. Sʒ ego ele u gi vos Smndo⸗ Ppterea odi 1 mundus. itvos — — — . . . — NNlectiõe euã⸗ gelica que hanc autecedit:di xerat dñs. Non vos me elegi —— — is ſed ego elegi voſ. ⁊ poſui vos vt eatis ⁊ fructum afferatis ⁊ fructus veſter maneat:vt qpcũ q; petieritis patreʒ in noĩe meo det vobis.De quibus verbis iam nos quod dñs dedit:diſſcruiſſe memi niſtis. Hic autem dicit ſequẽti.ſ.lectione: quam modo cum recitaret᷑ audiſtis. Hec mando vobis:vt diligatis inuic? Ac per hoc intelligerc debemus hüc eſſe fructum noſtrũ de quo ait:egovos elegi vt catis ⁊ fructum afferatis.⁊ fructus ve⸗ ſter maneat: Et qð adiunxit.vt qocũq; pe tieritis patrẽ in noĩe meo det vobis.Lũc itaq; dabit nobis ſi diligamus inuicẽ:cum hoc ipſum ipie dederit nobis qui nos ele⸗ git non habẽtes fructũ.quia non eum noſ elegeramꝰ: ⁊ poſuit nos vt fructum affera mus.hoc eſt inuicem diligamꝰ.Quem fru S.trac. lxxxj ctum ſine illo afferre non poſſumus: ſicut palmites facè ſine vite nihil poſſunt. Cha ritas ergo eſt fructus noſter:quam deſinit apoſtolus / de coꝛde puro ⁊ ↄſciẽtia bona Timoth. j et ſide non ficta.Hac diligimꝰ inuicẽ: hac diligimus deum. Neq; eni vera dilectiõe diligeremus muicem:niſi diligentes deuz Diligit enim vnuſqͥſq; pꝛoximũ tanq; ſeip ſum:ſi diligit deuʒ. Nam ſi non diligit de⸗ um. non diligit ſcipſum. In his eni duobꝰ Matth. xxij pᷣceptis charitatis:tota lex pendet ⁊ pꝛo⸗ phete. Hic eſt fructus noſter. De fructu itaq; nobis mandans: hec mãdo inqͥt vo⸗ bis vt diligatis inuicẽ. VUnde ⁊ apoſtolus paulus.cum contra opera carnis cõmen⸗ gaatz dare fructũ ſpiritus vellet.a capite h̊ po⸗ *V.⸗ ſuit: Fructꝰ inqᷣt ſpũs charitas ẽ.Ac dein de cetera tanqᷓ; ex iſto capite exoꝛta ⁊ reli gata ↄtexuit: que ſunt gaudiũ.pax. lon⸗ ganimitas.benignitas.bonitas.ſides.mã⸗ ſuetudo.ↄtinentia.caſtitas. Quis autem bene gaudet: qui bonũ non diligit vnde gaudet? Quis pacem veram niſi cum il⸗ lo poteſt habere quem veraciter diligit. Quis eſt longanimis in bono opere per⸗ ſeueranter manendo:niſi ferueat diligen⸗ do? Quis eſt benignus: niſi diligat cui opitulatur? Quis bonus: niſi diligendo efficiatur? Quis ſalubꝛiter fidelis. niſi ea fide que per dilectionem operatur? N Joh. Tract. IXXXVII Ta. XV Galatb. v. Quis vtiliter manſuetus:cui non dilectio moderetur? Quis ab eo cõtinet vnde tur petur:niſi diligat vnde honeſtat᷑: Merito itaq; magiſter bonus dilectionem ſic ſepe cõmendat tanq; ſola pᷣcipienda ſit: ſine q̃ᷓ non poſſunt pꝛodeſſe cetera bona:⁊ que non poteſt haberi ſine ceteris bonis.qui⸗ bus homo efficitur bonus. Pꝛo hac auteʒ dülectione:patienter debemus etiam mun di odia ſuſtinere. MHeceſſe eſt enim vt nos oderi:quos cermit nolle qð diligit. 15 ꝗ cuʒz plurimũ nos de ſeipſo dñs conſolat᷑: dixiſſet:hec mando vobis vt diligatis in⸗ uicem: adiecit atq; ait. Si mũdus voſ odit:ſcitote quonia me priorẽ vo⸗ bis odio habuit.Cur ergo ſe membꝛũ ſupꝛa verticeʒ extollit: Recuſas eſſe ĩ coꝛ poꝛe:ſi non vis odium mundi ſuſtinere cũ capite. Si de mundo inquit eſſetis: mundus quod ſuu erat diligeret. AVniuerſe vtiq; hoc dicit eccleſie quã ple ij. Coꝛint. v. Johãnis.iij runq; etiam ipſam mũdi noĩe awpellat: ſic eſt illud. Deus erat in chꝛiſto: mundũ re⸗ concilians ſibi. Itemq illud. Non veuit ſi lius hoĩs vt iudicet mũdum:ſed vt ſaluet mũdus per ipſum.Et in epiſtola ſua iohã j. Johan. iij nes ait. Aduocatũ habemuſ ad patrem ie ſum chꝛiſtum iuſtum:⁊ ipſe ꝓpiciatoꝛ eſt peccatoꝝ noſtroꝝ:non tantũ noſtroꝝ ſed etiam totius mũdi.Zotus ergo mũduſ ec cleſia eſt:⁊ totus mundus odit eccleſiam: Mundus igitur odit mũdum :inimicus re conciliatũ.damnatus ſaluatũ:inquinatuſ mũdatũ.Sed iſte mũdus queʒ deus ĩ chꝛi ſto reconciliat ſibi ⁊ qui per chꝛiſtum ſal⸗ uatur /⁊ cui per chꝛiſtuz peccatũ omne do natur:de mũdo electus eſt nimico:dãna to:ↄtaminato.Ex eadem quippe maſſa qͥ tota in adam perijt. fiunt vaſa miſericoꝛ⸗ die. in quibus eſt mundus pertinens ad Rhoma .ix. reconciliationem. quam mundus odit ex eadem maſſa pertinens ad vaſa ire: que perfecta ſunt ad perditionẽ. Deniq; cũ di xiſſet.ſi de mũdo eſſetis/mũdus qð ſuum erat diligeret: continuo ſubiecit.· Muia vero de mũdo non eſtis ſed ego elegi vos demuũdo: ꝓpterea odit vos mũdus.Ergo ⁊ ipſi inde erãt / vn⸗ de vt non eſſent:electi ſunt inde non meri tis ſuis quoꝝ nulla bona pᷣceſſerãt opera: non natura que tota fuerat per liberũ ar⸗ bitrium in ipſa radice viciata.Sed gratui quẽ ego dixi vobis: vſq; ad i ta hoc eſt vera gratia.Qui enim de můũdo H mũdum elegit.fecit qð eligeret non inue⸗ Rhoma.xj. nit: quia reliquie per electionẽ gratie ſal⸗ ue facte ſunt.Si aũt gratia inquit.iam nõ ex operibuſ: Alioqͥn gratia.iam non ẽ gra tia.Si autem queratur quõ ſe diligat mũ dus pꝑditionis: qui odit mũdum redẽptio nis:diligit ſe vtiq; falſa dilectione nõ ve⸗ ra.Pꝛoinde falſo ſe diligit: ⁊ vere odit. Qui enĩ diligit iniquitatẽ odit animã ſuã ps.x. Sed diligere ſe dicit᷑. qm̃ iniquitateʒ qua iniquus eſt diligit:⁊ rurſus odiſſe ſe dicit᷑ qm̃ qð ei nocet hoc diligit. Odit ergo l ſe naturam. diligit vitiũ. Odit qð factus eſt per dei bonitatẽ:diligit qð in co factũ eſt pes liberam voluntatẽ. Vnde nos quoq; illum diligere ⁊ ꝓhibemur ſi recte intelli⸗ gimus ⁊ iubemur. ꝓhibemur.ſ.vbi nobis dicitur: nolite diligere mũdum. .iubemur Johãms autem vbi nobis dicitur.diligite inimicos Luce vj veſtros. Ipi ſunt mũdus qui noſ odit.Er go ⁊ ꝓhibemur diligere in illo qð ipſe dili git in ſeipſo.⁊ iubemur diligere in illo qð ipſe odit in ſeipſo.dei.ſ.opificiũ ⁊ diuer⸗ ſas bonitatis ſue ↄſolatiões. Vitiũ quip pe ĩ illo diligere ꝓhibemur. iubemurq; di ligere naturam.cum ipſe in ſe diligat viti⸗ um/oderitq; naturnm:vt nos eumz diliga mus ⁊ oderimus recte.cum ſe ipſe diligat odexitq; peruerſe. Z lEraltar⸗ ractatus octuageſim? eptimus. Incipit tractatus octua geſunuſoctauus. De eo quod di⸗ ctum eſt. Mementote ſermois mei 2 ait. Sed hec omnia facient vobis propter nomen meum quia neſci unt eumqui miſit me. odia ꝑferenda patienter: nul m eis maius ⁊ melius q; de ſeipſo ꝓponit exẽplũ:qm ſicut dicit apo⸗ ſtolus petrus. Chꝛiſtus pꝛo nobis paſſus eſt relinquẽs nobis exẽplũ vt ſequamur j.· Petri. ij. veſtigia eius.Qð vtiq; ſi facimꝰ ipſo adiu uante facimus qui dixit:ſine me nihil po⸗ nan un ih *e —☛ Xh tansdoæ minus ſeruos ſuos ad mundi —– E E A , onni i 1 ſora ut ſuo „ ( ſͤprig⸗ qu Curhcry uuea gn — — ——, giaf eſta daun r P un ſ Louitz,el en den 1 n teſtis facere.Deniq; iam dixerat: ſi odit Johãnis. xyx „ vos mũdus ſcitote quia me pꝛioꝛem voh odio habuit: ⁊ nunc in eo qð audiſtis cim legeretur euãgeliũ.mementote inquit l an u 4 i⸗ dis nur dobine, fvs ucey. xXxv. a uo: ſime Yohan. viij. ſecuti ſunt⁊ vos ꝑſeqnent᷑: Manifeſtũ eſt goh. CTract. —— — — ſermonis mei quem ego dixi vo⸗ e oeſ ſeruus maior dno ſuo Di me ꝑſecuti ſunt:⁊ vos ꝑſequen tur. Si ſermonẽ meu ſerunauerut:⁊ vaim ſeruabut: Picendo autem non eſt eruus maioꝛ dſio ſuo: Mõne euident oſtẽ dit quẽadmodũ intelligere debeamus qð ſuꝑius dixerat. iam non dico vos ſeruos 3. tracta.lxx Ecce eni eos ſeruos dicit. Nundqd eſt ali- ud.non eſt ſeruus maioꝛ dño ſuo: ſi me ꝑ⸗ Johãnis.iiij igitur illum ſeruũ.qui non manet ĩ domo in eternũ.illum pertinentẽ ad timoꝛẽ quẽ foꝛas charitaſ mittit/eſſe intelligendũ vbi JZohan. xv. dictum eſt / iam non dico vos ſeruos: Hic autem vbi dicitur.ñ eſt ſeruus maioꝛ dño ſuo ſi me ꝑſecuti ſunt ⁊ vos ꝑſequent᷑.illũ ſignificari ſeruũ ꝑtinẽtẽ ad timoꝛeʒ caſtũ põ. xviij. qui ꝑmanet in ſeculum ſeculi.hic eni ſer⸗ AMatth. xxv uus eſt auditurꝰ. Euge ſerue bonce:intra ĩ gaudium dñi tui. Sed hec inquit om/ nia facient vobis ꝓpter nomeẽme um:quia neſciunt euʒ qui miſitme Que omnia facient niſi què dixit? Odio hebebunt ſcilicet ⁊ ꝑſcquent᷑ ſermonemq; ↄtemnẽt:quoniam ſi ſermonẽ non ſerua⸗ rent eoꝛum nec tamen odiſſent eos neq; ꝑ ſequerent᷑:vel etiam ſi odiſſent nec tamẽ ꝑſequerent᷑:non oĩa facerent. ec autem oia facient vobis ꝓpter nomẽ meũ. quid eſt aliud dicere qᷓ; me in vobis odio habe⸗ bunt:me in vobis ꝑſequent᷑:⁊ ſermonẽ ve ſtrum quia meus eſt ideo non ſeruabunt? Hec enĩ oĩa facient vobiſ ꝓpter nomẽ me um:non veſtrum ſed meũ.Tanto igit᷑ mi⸗ ſerioꝛes qui ꝓpter hoc nomen iſta faciũt. öhto beatioꝛes qui ꝓpter hoc nomen iſta Matthei.v. patiunt᷑:ſicut ipſe alio loco dicit. Beati qᷣ MUM ꝑſecutionẽ patiuntur ꝓpter iuſticiã.hoc PERE „ eſt eni ꝓpter me vel ꝓpter nomen meum: ·. Coꝛinth. . quia ſicut apoſtolus docet. Factꝰeſt ſapi entia a deo ⁊ iuſticia ⁊ ſanctiſicatio ⁊ re⸗ vemptio:vt quẽadmodũ ſcriptuʒ eſt.qui groꝛiatur in dño gloꝛie᷑ ¶ Faciũt quippe iſta mali malis ſed non ꝓpter iuſticiã: ⁊ i miſeri vtriq; ⁊ qui faciunt ⁊ qui patiunt᷑. Faciũt ⁊ mali boniſ:vbi ⁊ ſi non faciũt iſti ꝓpter iuſticiã.tamen illi ꝓpter iuſticia pa tiuntur. Sed dicit aliquis. Si mali qñ ꝑſe quunt᷑ bvonos ꝓpter nomen chꝛiſti. ꝓpter iuſticiam boni patiunt᷑:ꝓfecto ꝓpter iuſti LXXXVIII TLa. XV — — ciam hoc eis mali faciunt.Quod ſi ita eſt: ergo ⁊ quando boni malos ꝓpter iuſticiã ꝑſequunt᷑: ꝓpter iuſticiam etiam mali pa⸗ tiuntur. Si enĩ poſſunt mali ꝑſecutionẽ fa cere bonis ꝓpter nomen chꝛiſti:cur ñ poſ⸗ ſunt mali pꝑfecutionẽ pati a bonis ꝓpt no⸗ men chꝛiſti?Et quid eſt ꝓpter nomẽ chꝛi⸗ ſti:niſi ꝓpter iuſticiam? Haʒ ſi non ꝓpter qð boni faciunt ꝓpter hoc mali patiuntur quia faciunt boni ꝓpter iuſticiam. patiun tur mali ꝓpter iniuſticiam: Mec mali ergo ꝓpter hoc poſſunt facere ꝓpt᷑ qð boni pa-⸗ tiunt᷑ur:quia faciunt mali ꝓpter imuſtici⸗ am.patiunt᷑ boni ꝓpter iuſticiã. Quomo⸗ do ergo erit verum.hec oĩa facient vob ꝓ pter nomen meum:cum uülli non ꝓpter no⸗ men chꝛiſti faciant.id eſt.non ꝓpter iuſti⸗ ciam ſed ꝓpter iniquitatẽ ſuam. hec que ſtio ita ſoluit᷑:Si eo modo intelligamꝰdi⸗ ctum.hec omnia facient vobis ꝓpter no⸗ men meum vt totum referatur ad iuſtos: tanq; dictum ſit.hec omnia patiemĩ ab eis ꝓpter nomen meum.vt hoc ſit facient vo⸗ bis:quod eſt.patiemini ab eis.Si autẽ ꝓ⸗ pter nomen meum ſic accipitur:tanq; dice ret:ꝓpter nomen meum qð in vobis ode⸗ runt:ita poteſt accipi ⁊ ꝓpter iuſticiã quã in vobis oderunt.Ac per hoc ⁊ boni cum ꝑſecutionem faciunt malis.poſſit recte di ci ⁊ ꝓpter iuſticiam facere quã diligẽdo ꝑ ſequunt᷑ malos:⁊ ꝓpter imqtatem queam oderunt in ipſis malis. Ita ergo ⁊ ipſi ma li poſſunt dici pati ⁊ ꝓpter iniquitatem qᷓ in illis punitur:⁊ ꝓpter iuſticiam que ĩ eo rum pena exercetur Item queni poteſt E ſi etiam mali faciunt ꝑſecutionẽ malis.ſi⸗ cut impij reges ⁊ iudices cum eſſent ꝑſecu toꝛes pioꝛum vtiq; ⁊ homicidas ⁊ adulte ros ⁊ à ſq; maleſicos quos ↄtra leges pu⸗ blicas feciſſe cognoſcerẽt puniebant:quo⸗ . . modo intelligendũ eſt qð ait dñſ.ſi de mũꝰ Xxxvij.· do eſſetis.mũdus qð ſuũ erat diligeret? Neq; enim quos pumit diligit mũdusa q̊ yvidemus ſupꝛadicta ſcelerũ genera ple⸗ runq; puniri: niſi quia mundus eſt in eis a quibus talia ſcelera vel puniunt᷑ vel pati⸗ untur:⁊ mũdus eſt in eis a quibꝰ talia ſce lera diliguntur Mundus itaq; ille qui in⸗ telligitur in malis atq; inpijs/⁊ odit qð ſu um eſt / ex ea parte hominũ qua ſceleratiſ nocet:a diligit qð ſuũ ẽ ex ea parte homi nũ ꝗᷓ eiſdeʒ ipſis ſceleratis fauet. Ergo hᷣ 920 eundem mundum pertinere monſtrauit. iudicabunt᷑. Que quidem apoſtoli verba Joh. Tract. LXXXIX La. xXV D omnia facient vobis ꝓpter nomen meum Quid eſt ergo: ſi non veniſſem ⁊ locutus adt vel ita dictum eſt ꝓpter qð vos patimuu: eis fuiſſem peccatum non haberent:? Nun der vel ita ꝓpter quod ⁊ ipſi faciunt: quia et quid ſine peccato erant iudei: anteq; chꝛi ſe hoc in vobis dum pſequunt᷑ oderunt. Et ſtus ad eos in carne veniſſet? Quis hocvł bun Et infra.lx⸗ addidit quia neſciunt eu d miſit me ſtultiſſimus dixerit? Sed magnũ quoddã ter xxix. c.xc.a Moc ſᷣm eàm ſcientiã dictuʒ intelligendũ peccatum non omnc peccatum: quaſi ſub n Sapiẽtie.vj eſt:de qua⁊ alibi ſcriptũ eſt.Scire autẽ te generali nomine vult intelligi: oc eſt eĩ 4 ſenſus eſt ↄſumatus.hac quippe ſcientia peccatum quo tenentur cũcta peccata:qð de qua ſciunt patrem a quo miſſus ẽ chꝛiſtuſ vnuſquiſq; ſi non habeat dimittunt᷑ eicun ſ nullo modo eos pꝑſequunt᷑ quos colligit cta peccata.hoc eſt autem:quia non cre⸗ Inn chꝛiſtus:quia ⁊ ipſi cum eis colliguntur a diderunt in chꝛiſtuʒ: qui ꝓpterea venit vt xi chꝛiſto. credatur in eum. Hoc peccatum ſi non ve u⸗ ¶ Explicit tractatus octuageſimuſ niſſet: non vtiq; haberent. Aduentus qp⸗ * octauus· Incipit tractatus octua pe eius q́tum credentibus ſalutaris/tan⸗ n geſimuſnonus.De eo quod dicit. tun non credentibus exitialis factus eſt: geſimu nonug AUO Dic tanq;ᷓ ⁊ ipſe caput ⁊ pꝛinceps apoſtol nl Si non veniſſem ⁊ locutus eis ſu de hC ur 1 panceps apoſtoloꝛuz o int. ii. i n 4 õ qð de ſe ipſi dixerunt extiterit / quibuſdã 767 iſſem: vſq; ad id quod ait· Quime quidem odoꝛ vite in vitam: quibuſdam r odit ⁊ patrem meum odit. ,„ dior mort in moꝛtem ¶Sed M adiũxit B Ponn pi n A P atq; ait. unc autem excuſationem . — B 3 erins Oi/ non habent de peccato ſuo: pote rerat dñs ad diſcipulos ſuos mouere querentes. vtrum bi ad quos non 8 N Si me perſecuti ſunt ⁊ vos ꝓꝑ venit chꝛiſtus nec locutus eſt eis.habeant A ffſfſegquentur. Si ſermonem me cxcuſationem de peccato ſuo.Si eni non 4 M um ſeruauerũt:⁊veſtrum ſeruabunt. Sed habent: cur hic dictum eſt ꝓpterea iſtos hec omnia facient vobis ꝓpter nome me- non habere. quia venit ⁊ locutus eſt eis⸗ ii um: quia neſciunt eum qui miſit me.De qᷣ Si autem habent.vtrum ad hoc habeant ſt bus autem hoc dixerit ſi queramus:inue⸗ vt a penis alienentur:an vt mitius puniã⸗ 1b nimus eum ad hec verba veniſſe ab eo qd tur: Ad hec inquiſita pꝛo meo captu/oño e, dixerat. Si mundusvos odit:ſcitote quia donante reſpondeo:habere illos excuſa⸗ uſi me pꝛioꝛem vobis odio habuit. Nunc po tionem non de omni peccato ſuo.ſed de h ſece quod addidit Si non veniſſem ⁊ lo peccato quo in chꝛiſtum non crediderunt dop cutus eis fuiſſem peccatum nõ ha/ ad quos non venit ⁊ quibus non eſt locu⸗ uun berent:iudeos oſtendit expꝛeſſius. HOe tus.Sed non ĩ eo ſunt numero hi ad quoſ W his & et illa dicebat. Maʒ hoc indicat ver in diſcipulis venit. ⁊ quibus per diſcipu⸗ N boꝝ ipa ↄtexio.De his ergo dicit.Si nõ los eſt locutus:qð ⁊ nunc facit.Nam pec⸗ a veniſſem ⁊ locutus eis fuiſſem peccatum cleſiam ſuam venit ad gentes:⁊ per eccle⸗ 1 non haberent:de quibus dicebat.Si me ꝑ ſiam loquitur gentibus. Ad hoc enim per 1n ſecuti ſunt ⁊ vos pſequentur. Si ſermonẽ tinet qð ait.qui vos recipit me recipit:⁊ ꝗ Matthei x. 4 meum ſeruauerunt:⁊ veſtrum ſeruabunt. vos ſpernit me ſpernit. An vultis inquit ij. Coꝛin. xiij n Segd hec omnia facient vobis ꝓpter no- apoſtolus paulus experimentũ accipere R men meum: quia neſciunt eũ qui miſit me eius qui in me loquitur chꝛiſtus? Reſtat te⸗ lHis enim verbis:⁊ iſta ſubiungit. Si non inquirere:vtrum hi qui pꝛius qᷓ; chꝛiſtꝰ ve ſu⸗ veniſſem ⁊ locutus eis fuiſſem: peccatum niret in eccleſiam ad gentes.⁊ pꝛiuſqᷓ; euã pee non haberẽt. Judei ergo ꝑſecuti ſunt chꝛai gelium eius audirent /vite huius fine pꝛe⸗ N⸗ ſtum: quod euidentiſſime indicat euunge uenti ſunt ſeu pᷣueniunt᷑:poſſunt hr̃e hane W lium. Judeis locutus eſt chꝛiſtus:nõ alijs excuſationẽ? Poſſunt plane: ſed non iõ iu gentibus. In eis ergo voluit intelligi mũ poſſunt effugere damnationẽ. Quicunq; Rhomañ. ij re dum qui odit chꝛiſtum ⁊ diſcipulos eius: enim ſine lege peccauerũt.ſine lege tibũt . imo vo non eos ſolos.ſed hos quoq; ad et quicunq; in lege peccauerũt/per legem til tus Run chꝛi dcyl ddi ſub teti cun Je⸗ ioin un quoniaʒ id quod ait: peribũt/terribiliꝰſo nat:q; qð ait/iudicabunt᷑: non ſolum nihil adiuuare hanc excuſationẽ videntur oſtẽ dere. verumetiam plus grauare. Qui enĩ ſe qꝛ nõ audierũt excuſabunt:ſine lege ꝑi bunt Sed vtrum hi qui cum audierunt cõ tempſerũt vel etiam reſtiterunt.nec tantũ ↄtradicẽdo ſed⁊ cos a quibus audierunt odijs perſequendo/in eis deputandi ſunt de quibus aliquid leuius videtur ſonuiſ⸗ ſe.quod dictum eſt/per legem iudica bun Ctur:merito queritur.Sed ſi aliud eſt peri⸗ re ſine lege.aliud iudicari per legem.⁊il⸗ lud eſt grauius/hoc autem leuius:pꝛocul⸗ dubio non ſunt iſti in hac pena leuioꝛe po nendi.qui neq; in lege peccauerunt.ſʒ oĩ⸗ no legem chꝛiſti accipere noluerũt:⁊ eam qᷓ;tũ ad ipſos attinet oĩno nullã eẽ volue rũt. Illi aũt peccãt ĩ lege qͥ ſũt ĩ lege.id ẽ teg Rhoma. vij qui eam ſuſcipiũt.eamq; ſanctam ⁊ man⸗ t u⸗ oſ u⸗ el⸗ 9 le⸗ gef.— re — w— A C( „—I — —wN — ſtonniß datum ſanctum ⁊ iuſtum ⁊ bonũ fatentur ſed infirmitate non implẽt qð ab ea rectiſ⸗ ſime pꝛecipi dubitare nõ poſſunt: hhi ſunt qui aliquo modo foꝛſitan poſſunt ab eoꝝ qui ſine lege ſunt perditione diſcerni:ſi ta men qð apoſtolus ait/per legeʒ iudicabũ tur ſic accipiendũ eſt.tanq; dixerit/nõ per libus et fidelibus erat ſermo vt hoc dice ret.ſed de gentibꝰ ⁊ iudeis:qͥ certe vtriq; niſi in eo ſaluatoꝛe ſaluentur qui venit q̊⸗ rere quod perierat:ad perditionẽ ſine du bio pertinebũt:qᷓ;uis dici poſſit.alios ꝗgra uius.alios leuius perituros. id eſt.alios grauioꝛes.alios leuioꝛes penas in ſua per ditione paſſuros. Ille enim perire deo di⸗ citur:quiſquis ab illa beatitudie quã dat ſanctis ſuis per ſuppliciũ ſeparatur. Tan⸗ ta autem eſt ſuplicioꝝ:qᷓ;ta diuerſitaſ pec catoꝛum.que quomodo ſeſe habeat /al⸗ tius iudicat ſapientia diuina qᷓ; coniectu⸗ ra ſcrutatur aut effatur humana: Iſti cer⸗ te ad quos venit ⁊ quibus locutus ẽ chꝛi⸗ ſtus.non habent de magno infidelitatis peccato illam excuſationem: qua poſſint dicere.nonvidimus nõ audiuimus.Siue non acceptaretur iſta excuſatio ab illo cu ius inſcrutabilia ſunt iudicia.ſiue accepta retur:⁊ ſi non vt ab omni damnatiõe libe rarentur /certe vt aliq;to leuius damnarẽ tur: Qui me odit inquit ⁊ patreme⸗ ogit ⁊ patrem — g. W um odit. hic nobis foꝛtaſſe dicat᷑. Quis Foteſt o iſſe quem neſcit. Et vtiq; anteqᷓ; diceret:ſi non veniſſem ⁊ locutus eis fuiſ⸗ ſem/peccatum non haberent: dixerat diſ⸗ cipulis ſuis.hec facient vobis:quia neſci S.lxxxviij.c. uut eum qui miſit me. Quomodo ergo ne ſcierunt ⁊ oderunt: Si enim non qðs eſt ip⸗ ſe ſed neſcio quid al ud de illo opinantur non vtiq; ipſum ſed illud inueniunt᷑ odiſ⸗ ſe quod ſfiugunt/ aut errando potiꝰ ſuſpi⸗ cantur.Et tamẽ niſi poſſent homines odiſ ſe quod neſciunt:non veritas vtrunq; di⸗ xiſſet quod eius patrem ⁊ neſciunt ⁊ ode runt.Sed quomodo id ſieri poſſit ſi adiu⸗ uante dño per nos demonſtrari poteſt:qꝛ hec diſputatio eſt iam claudẽda nunc non poteſt. ¶ Explicit tractatus octuageſimuſ nonus. Incipit tractatus nonage ſimus.De eo quod dicit. Quime mn meum odit. 3 minũ dicentẽ Qui me odit patrem meum odit: qᷣ ſuperius dixit.hec facientvo ibunt: qð mirum eſt. Neq; enim de infide⸗ bis.quia neſciunt eum qui miſit me. Non itaq; diſſimulanda naſcitur queſtio:quo⸗ modo poſſunt odiſſe quem neſciunt Si eĩ non quod ipſe eſt / ſed neſcio quid ali⸗ ud eum ſuſpicantur aut credunt⁊ hoc ode runt:vtiq; non ipſum oderunt ſed qð ſua mendaci ſuſpitioue vel vana credulitate concipiunt. Si autẽ qð eſt hoc de illo ſen⸗ tiunt:quomodo cum neſcire dicuntur?:Et de hominibus quidem fieri poteſt:vt eos ſepe quos nunq; vidimus diligamus. Ac per hoc nec illud econtrario impoſſibile eſt: vt eos quos nunq; vidimus oderimuſ Fama qᷣe ð aliqͥ ſermocinãte ſeu bñ ſeu male fit non immerito:vt amemuſvel ode rimus ignotuʒ. Sed ſi fama ſit verax: quo modo eſt de quo vera didicimus dicẽduſ ignotus: An quia eius faciem non vidi⸗ mus: Quã cum ⁊ ipſe non videat:nulli ta men poteſt notioꝛ eẽ q; ſibi. Non igitur ĩ eius facie coꝛpoꝛali nobis intimatur cu⸗ iuſq; noticia.Sed tunc nobis ad cognitio nem patet:quando eius moꝛes⁊ vita non latẽt. Alio quin nec ſeipſum noſſe quiſqᷓ; ga ij Ca. x'V poreſt: qui videre faciem ſuazʒ non poteſt Sed vtiq; tanto certius q; notus eſt alijs ipſe ſe nouit:quanto certius interioꝛe con ſpectu poteſt videre qð ſapit/ videre qð cupit/videre quod viuit.Que cum aperi⸗ untur et nobis:tũc vere fit cognitus nobis HMHec itaq; quoniã plerumq; ad nos de ab⸗ ſentibus vel etiam moꝛtuis ſiue fama ſiue litteris perferuntur. hinc fitvt ſepe quos nunquã facie coꝛpoꝛis vidimꝰ/non tamen quos omnino neſcimus vel oderimus ho⸗ mines vel amemus. Sed plerumq; in cis noſtra credulitas fallitur: quia nonnũqua et hyſtoꝛia ⁊ multomagis fama mentitur. Pertinet ad noſ ne pemicioſa opiniõe fal lamur:vt quia non poſſumus hominũ in⸗ dagari cõſcientiã:de ipſis rebus habeam? veram certamq; ſententiã:hoc eſt vt ſi ille yel ille hõ vtꝝ ſit impudicꝰpudicuſue ne⸗ ſcimus:oderimꝰ tamẽ impudiciciã/et pu⸗ diciciam diligamus. Et ſi illum vel illũ in iuſtum eſſe iuſtumue neſcimus:amemꝰ ta men iuſticiam / et iniuſticiam deteſtemur: non quas nobis ipſis erꝛando confingimꝰ ſed quas fideliter hanc appetendam illaʒ q; vitandam in dei venitate conſpicimus: vt cum de ipſis rebus quod appetendũ eſt alpetimus/quod deuitandum eſt deuita⸗ m: ignoſcatur nobis quod de occultis ho muinm aliquãdo / immo aſſidue non vera ſentimus. Hoc enim ad humanam tempta tionẽ pertinere arbitroꝛ / ſine qua duci iſta non poteſt vita: ita vt apoſtolus diceret: niat dominus ⁊ illuminet abſcondita tene bꝛarum et manifeſtet cogitationes coꝛdis ct tunc laus erit vnicuiq; a deo. Quando ergo non erꝛatur in rebꝰ vt recta ſit impꝛo batio vicioꝛum/virtutumq; pꝛobatio: pꝛo fecto ſi erꝛatur in hominibus venialis ẽ hu mana temptatio. Per has autẽ humano⸗ rum coꝛdium tenebꝛas res multum miran da et multum dolenda contingit: vt eũ nõ nunquã quem iniuſtum putamus et tamẽ iuſtus eſt. et iuſticiam in eo neſciẽtes quẽ diligimus deuitemuſ/auerſemur:a noſtro pꝛohibeamus acceſſu.communem cuʒ illo vitã victumq; habere nolimuſ.eumq; etiã ſi diſcipline ĩponẽde neceſſitas cogat.ſiue ne alüs noceat. ſiue vt fiat ipſe coꝛrec⸗ tioꝛ aſperitate ſalubꝛi perſequamur.⁊ ho minem bonum tanquaʒ malum affligamꝰ queʒ neſciẽtes amamꝰ.Hoc fit ſiquis ver bi gratia cum ſit pudicus/a nobiſ creditur impudicus.Sine dubio enim ſi pudicũ di ligo:hoc eſt ipſe quod diligo.Ergo etiam ipſum diligo ⁊ neſcio:Et ſi impudicũ odi non ipſum odi quia non eſt quod odi.Et tamen dilecto meo cum quo ſemper ĩ cha ritate pudicitie habitat anima mea/facio ignarus iniuriam:non errans in diſcretio⸗ ne virtutum atq; vitioꝛum.ſed in coꝛdium tenebꝛis humanoꝝ. Pꝛoinde ſicut fleri po teſt vt homo bonꝰ hominẽ bonum oderit neſciens vel potius diligat neſciens. ipſũ enim diligit cum bonũ diligit. quia id qð eſt ille hoc iſte diligit: oderit auteʒ neſci⸗ ens non ipſum ſed quod putat eſſe ipſuʒ: Ita fieri poteſt vt etiam homo iniuſtꝰode rit homineʒ iuſtum: ⁊ dum cſtimat ſe ſui ſimilem iniuſtuʒz diligere neſciens diligat iuſtum. Et tamen dum eum credit iniuſtũ Diligit non ipſum ſed quod putat eſſe ip⸗ ſuʒ. Quẽadmodũ aũt hoĩeʒ:ſic⁊ deũ.De i.Coꝛint. x. Temptatio vos non appꝛehendat niſi hu- niq ſi interrogarentur iudei vtrum dilige mana. Quid enim tam humanum quã nõ rent deum:quid ſe aliud qᷓ; diligere reſpõ poſſe inſpicere coꝛ hbumanum:et ideo non derent.nec ex amino mẽtientes: ſed errã⸗ eius latebꝛas perſcrutari. Sed plerumq; do potius opinantes. Quomodo enim di aliud quã id quod ibi agitur ſuſpicari? ligerent patrem veritatis: qui hr̃ent odio B Genau et in his rerũ tenebꝛis huma⸗ veritatem? Molunt enim ſua facta damna naruz. boc eſt cogitationum alienarũ et ſi nari: ⁊ hoc habet veritas vt talia fa⸗ ſuſpitiones intelligẽ nõ poſſumꝰ qꝛ hoies cta damnent᷑.Tantum igitur oderunt ve⸗ ſumus:iudicia tamen id eſt deſinitas ſfir⸗ ritatem:q́;tum oderunt ſuas penas q̃s ta⸗ maſc; ſententias continere debemus: nec libus irrogat veritas. MHeſciunt autem il⸗ j:Coꝛin.iiij. ante tempus quicquã iudicare donec ve⸗ lam eſſe veritatem: que tales quales ipſi ſuut damnat. Oderunt ergo quã neſciunt et cum illam oderunt pꝛofecto ⁊ eum deq̊ nata eſt niſi odiſſe non poſſũt.Ac per hoc quia veritatem qua iudicante damnant᷑. der patre deo natã neſciunt:vtiq; etiam ip ſum ⁊ neſciunt ⁊ oderunt. O miſeros bo⸗ mines: qui cuʒ eſſe volunt mali:nolũt eſſe n nõ e e tro llo eni ſle ec⸗ ho n⸗ er Zeobh. Tract. xcI veritatem qua damnantur mali. Molunt enim eam eſſe quod eſt. cum ipſi debeant nullo modo eſſe qð ſunt:vt ipſa manente mutentur:ne ipſa iudicante damnent᷑. Erplicit tractatus nonageſimuſ meitraeta⸗ us nonggeſun pri⸗ mus.De eo qð dicit· Si opera nõ feciſſem in eis que nemo olius fe/ cit:peccatu non haberent. Nuc au⸗ tem ⁊ viderunt ⁊ oderunt ⁊ me et patrem meum:ſed vt impleatur ſer mo qui in lege eorum ſcriptus eſt: Irerat domi nus. Qui me odit⁊ pr̃eʒ meũ odit. Vtiq; enim qui odit ve eſt locuti ſumus. Deĩde addidit vnde no bis nüc loquendũ eſt.Si opera nõ fe/ ciſſem in eis que nemo alius fecit: peccatum non haberent: veniſſem ⁊ locutus eis fuiſſem: peccatum non haberent.hoc eſt peccatũ:qð in eum loquentem ⁊ oꝑantẽ non crediderũt.neq; enim nullum hahebant peccatũ:anteq; lo queretur eis ⁊ oꝑaretur in eis. Sed hoc peccatũ qð in euʒ non crediderũt ideo ſic còõmemoꝛat᷑:quia ipſo peccato tenentur ⁊ cetera.Hoc enĩ ſi non heberẽt ⁊ in eũ cre⸗ derent:dimitterent᷑⁊ cetera. Sed quid eſt hoc ꝙ cũ dixiſſet. Si opera non feciſſem ĩ . eis: mox addidit que nemo alius fe/ cit: Nulla quippe in opibus chꝛiſti viden⸗ tur eſſe maioꝛa q; ſuſcitatio moꝛtuoꝝ: qð iij. Re. xvij⸗ fugiſſent.eumq; ibi poſuiſſent:cõtinuo re⸗ ſurrexit. Fecit tamen aliqua chꝛiſtus que Matthᷣ.xiiij nemo alius fecit: qð qͥnqʒ milia hominũ ð Matth. xv. qnq;: æ qttuoꝛ milia de ſeptem panibꝰ pa Aatth.xiiij uit:ꝙ ſuꝑ aquaſ ambulauit.⁊ petro vt hoc Johannis.ij faceret pᷣſtitit:ꝓ aquam mutauit in vinũ: Johãnis.ix. qð aperuit oculos ceci nati:⁊ alia multa q̃ cõmemoꝛare longũ eſt. Sed rñdetur nobᷣ uia odio habuerunt me gratis. ritatẽ:neceſſe eſt oderit ⁊ a veritas nata eſt. Vnde etiam q́;tum datũ . „ peccatũ il⸗ G . lxxxxix. a luaſe icet magnũ de quo ſuꝑius ait.Siñ ſcimus etiam antiquos feciſſe ꝓphetas. . Fecit hoc etiaʒ helias:fecit heliſeus ⁊ cũd iiij. Reg. iiij in hac carne viueret: ⁊ cum in ſuo monum lij. Reg.xiij to ſepultus iaceret. Nam quidam poꝛtan tes moꝛtuũ cum irruẽtibꝰ hoſtibus eo re⸗ La. XV et alios feciſſe que ipſe non fecit: ⁊ qq ne mo alius fecit. Quis eni niſi moyſes egy⸗ Exodi.vij. ptios plagis tot tantiſq; percuſſit: diuiſſo mari populũ duxit:nna de celo eſuriẽ Exodi.xiiij. 7 — tibus impetrauit:aquã de petra ſitientibꝰ et.xvj. fudit: Quis niſi ieſu naue populo tranſi- Exodi.xvij turo ioꝛdanis fluenta diuiſit:⁊ currentẽ ſo Joſue.iiij. lem emiſſa ad deum oꝛatione frenauit ⁊ ſi Joſue.x. vintennie pꝛeter ſamſon ꝓpter ſuam ſuim Judicũ.xv. maxilla moꝛtui aſini exundãte ſatiatus 2? Quis pꝛeter heliam curru igneo ĩ alta ſub iiij. Reg.ij. lectus eſt: Quis pꝛeter heliſeũ qð paulo vbi.S. gAnte cõmemoꝛaui. ſepulto ſuo cadauere: cadauer alterius reddidit vite. Quis pꝛe Lanielis.vj ter danielem inter oꝛa incluſoꝝ ſecum leo ter tres viros ananiã.aʒariã. miſaelẽ ĩ flã num eſurientiũ vixit innocuus? Quis pꝛe DPanielis.iij mis ardentibus ⁊ non vꝛentibus deambu lauit illeſus? Pꝛetereo cetera:qm̃ hec ſa⸗ tis eſſe arbitroꝛ.quibus demonſtret᷑ ⁊ ali⸗ os ſanctos quedam opera miranda feciſſe q̃ nemo alius fecit.Sʒ qui tã multa vitia⸗ malas valitudines vexatiõeſq; moꝛtaliuzʒ tanta poteſtate ſanaret:nullus oĩno legit antiquoꝝ.vt eni taceamus quos iubẽdo ſicut occurrebãt ſaluos ſingłos fecit:mar⸗ . cus euangeliſta quodã loco ait. Veſpere Marci.j. autem facto cum occidiſſet ſol.afferebant ad eũ oẽſ male habẽtes ⁊ demonia habẽ⸗ tes:⁊ erat omnis ciuitas ad ianuã ↄgrega ta:⁊ curauit multos qui vexabant᷑ varis languoꝛibꝰ:⁊ demonia młta eijciebat. dd „ autem cum memoꝛaſſet mattheus. etiã te Matth. viij. ſtimoniũ ꝓpheticũ addidit dicens:vt ad impleret᷑ quod dictũ eſt per eſaiaʒ ꝓphe tam dicentem. Ipſe infirmitates nr̃as ac⸗ Eſaie.liij. cepit:⁊ egritudines poꝛtauit. Iteʒ alio lo co dicit marcus.Et quocunq; introibat in Marci.vj. vicos vel in villas aut in ciuitates.in pla⸗ teis ponebant infirmos:⁊ depᷣcabant᷑ eum vt vel fimbꝛiã veſtimẽti eiꝰ tangerẽt:⁊ qͥt⸗ quot tangebant eum ſalui fiebant. ¶ Hec B nemo alius fecit in eis.Sic enim intelligẽ dum eſt qð ait in eis:nõ inter eos vel coꝛꝝꝛ eis: ſed pꝛoꝛſus in eis qͥ ſanauit eos.hHec quippe intelligi voluit que non ſolum fa⸗ cerent admirationẽ. verumetiam manife⸗-⸗ ſtam conferrent ſalutem: ꝓ quibus benefſf cijs vtiq; amoꝛem non odiũ retribuere de buerunt:. Omnia quidem ceteroꝝ miracu Luce.ij. la ſuperat qð eſt natus ex virgie:matriſq integritatẽ ſolus potuit nec ↄceptus vio . S „ „n9 . 9e94 .. . . . . . S . r d. * . * . 1 lare nec natus.Sed hoc nec coꝛam eis fa⸗ ctum eſt:nec in eis. Ad agnoſendã quippe huius miraculi veritatem: non cõmuni cũ eis aſpectu.ſed diſcreto ab eis diſcipula⸗ ps.xxxiiij. tu apoſtoli peruenerũt. Jam vo illud qð die tertia in carne in qua occiſus fuerat ðᷣ ſepulchꝛo ſe reddidit viuũj.⁊ nunq; dein⸗ de moꝛiturꝰ cum illa aſcendit in celuʒ:ſu⸗ perat etiam cuncta que fecit. Sed neq; B factum eſt in iudeis:neq; coꝛam eis.Etũ dum hoc fecerat:quando dicebat.Si ope ra non feciſſem in eis que nemo alius fe⸗ cit. MNimirũ ergo ſunt illa.que in eoꝛũ va⸗ litudinibus tanta miracula ſalutis oſten⸗ dit:qᷓ;ta in illis antea nemo donauit. hec enim viderunt:⁊ hoc eis expꝛobꝛans ad⸗ iungit ⁊ ait. Nunc autem viderunt ? oderurt ex patrem = vt impleatur ſermo qui in lege eo⸗/ rum ſceriptus eſt: quia odio habne — — — runt me gratis Eoꝛum legem dicit.nõ ab ipſis inũentam ſed ipſis datam: Sicut dicimus panem noſtrũ quotidianũ.quem tamen a deo petimus. addendo da nobis HGBꝛatis autem odit:qui nulluʒ ex odio cõ ps.lxxj. modum querit vel incõmodum fugit.Sic oderunt dñm impii:ſic diligunt iuſti.hhoc eſt gratis vt alia pꝛeter illuʒ non expectẽt bona quoniam ipſe erit in omnibꝰ omnia Quiſquis vo altius attenderit chꝛiſtum dicentem:ſi opera non feciſſem in eis que nemo alius fecit:ſed hec⁊ ſi pater aut ſpi⸗ rituſſanctus fecit/nemo alius fecit.qꝛ toti us triuitatis vna ſubſtantia eſt: inueniet ipſum feciſſe ſi quando quiſpiã dei homo tale aliquid fecit. Poteſt quippe in ſeipſo cuncta per ipſum:nemo autem poteſt ali⸗ quid ſine ipſo. Chꝛiſtus nanq; cum patre et ſpũſancto non ſunt tres dij ſed vnꝰ deꝰ de quo ſcriptum eſt. Benedictus dñs de⸗ us iſrael:qui facit mirabilia ſolus. NHemo ergo alius fecit quecunq; opera in eis fe⸗ cit: quoniã quiſquis alius homo aliquid eoꝛum fecit.ipſo faciente fecit: hec autezʒ ipſe nõ illis facientibus fecit. . ¶Explicit tracratus nonageſimuſ primus: Incipit tractatus nonage ſimuſſecudus.De eo qð dicit. Cuʒ autemvenerit paraclytus quẽ ego mittam vobis a patre ſpiruum ve ritatis qui a patre procedit/ille te⸗ ſtioniuũ bes me. ⁊ voſteſtio iũ ꝑhibebit da ab ütio mecũ eſt. „ — 2 . — in ſermone quẽ locutꝰ eſt di⸗ ſcipulis ſuis poſt cenam pꝛo⸗ ximus paſſioni. tanq;ᷓ iturus et relicturus eos pñtia coꝛꝑali cum omni⸗ bus autem ſuis vſq; in ↄſummationẽ ſecu li futurus pᷣſentia ſpũali:exhoꝛtatꝰ eſt eoſ ad ꝑferẽdas pꝑſecutiões impioꝝ quos mũ di noĩe nũcupauit.Ex quo tamẽ mundo etiam ipſos diſcipulos ſe elegiſſe dixit:vt ſcirent dei gr̃a eſſe qð ſunt:ſuis autem vi⸗ tujs fuiſſe qð fuerũt.DPeinde ꝑſecutoꝛes? ſuos ⁊ ipſoꝝ iudeos euidenter expꝛeſſit: vt oĩno appareret etiam ipſos mũdi dam⸗ nabilis appellatiõe concluſos/qui ꝑſequũ tur ſanctos.Cunq; ð illis diceret qð igno⸗ rarent eum a quo miſſus ẽᷓ.⁊ tamen odiſ⸗ ſent ⁊ patrem ⁊ filiũ.hoc eſt ⁊ eum qͥ miſ⸗ ſus eſt.⁊ eum a quo miſſus eſt.de quibus oĩbus in alijs ſetmonibꝰ iam diſſeruunus ad hoc ꝑuenit vbi ait.vt adimpleat᷑ ſermo qui in lege eoꝛum ſcriptꝰeſt.quia odio ha buerũt me gratis.Deinde tanq; ↄſequent adiũxit:vnde modo diſputare ſuſcepim⸗ Cum autem venerit paradvytꝰ quæz ego mitta vobis a pꝛe ſpm̃ verita⸗ tis qͥ a pꝛe ꝓcedit . ille teſtimoniuʒ phibebit de me: ⁊ vos teſtimoniũ phibebitis.qa ab initio mecũ eſtiſ Quid hoc pꝑtinet ad illud qð dixerat: nũc autem ⁊ viderũt ⁊ oderũt ⁊ me ⁊ pr̃eʒ me um ſed vt impleat᷑ ſermo qͥ ſcriptꝰ eſt inlle ge eoꝝ.qꝛ odio habuerũt me gratis. An qꝛ ꝑaclytus qñ venit ſpũs veritatis:eoſ qͥ viderũt ⁊ oderũt teſtimonio manifeſtatio re ↄuincit: Imnmo vo etiam aliqs ex illis qᷓ̊ viderũt ⁊ adhuc oderãt:ad fideʒ que ꝑ dilectionẽ oꝑatur ſui manifeſtatiõe ↄuer tit.Hoc vt ita intelligamꝰ:ita factũ eẽ re⸗ colimus. Venit enĩ die pentecoſtes ſpiri⸗ tuſſctũs in centũ viginti hoĩes ↄgregatoſ in qbus ⁊ apoſtoli oẽs erant:qͥ illo adim⸗ pleti cũ linguis oĩium gentiũ loquerent᷑. plures ex his q̃ aderãt tãto miraculo ſtu⸗ Dminꝰ ieſus ? pefacti qñquidẽ viderũt loquente petro tam magnũ atq; diuinũ teſtimoniũ ꝑpibe ri de chꝛiſto.vt ille ꝗͥ occiſus ab eis inter moꝛtuos deputabat᷑ reſurrexiſſe ⁊ viuere Actu ꝓbaret᷑ compũcti coꝛde ↄuerſi ſunt:⁊ tan- ti ſangumis tam impie atq; imanit fuſi in⸗ dulgentiã ꝑceperũt:ipſo redempti ſangui ““”ñJJVRÿ onnierehi di⸗ No⸗ ltus nni⸗ ſe cof „ nu 12 2 — —— Aaum.. D B videntes. E 5 6* Actuum. jij. Joh. Tract. XCII ne quẽ fuderũt. Chꝛiſti enĩ ſanguis ſic in remiſſionẽ pctõꝝ oĩium fuſus ẽ:vt ipſum etiam peccatũ poſſet delere quo fuſus ẽ. Hoc ergo intuẽs dũs dicebat:odio habue runt me gratis.Cũ aũt venerit paclytꝰ ꝛil le teſtimoniũ ꝓhibebit de me. Tanq; dice ret. Odio me habuerũt:⁊ occiderũt vidẽ⸗/ tes. Sed tale de me paraclytus teſtimoni um ꝑhibebit:vt eos faciat in me credere ñ inquit teſtimoniũ ꝑ hibebitis:qa ab initio mecũ eſtis. Perhibebit ſpũſſctũs: phibebitis ⁊ vos. Quia eni ab initio mecũ eſtis. poteſtis pᷣ⸗ dicare qð noſtis: qð vt modo nõ faciatis. illius ſpũs plenitudo nõdũ adeſt vobis. Ille ergo teſtimoniũ perhibebit de me: ⁊ vos teſtimoniũ ꝑhibebitis. DHabit enĩ vo⸗ bis fiduciam teſtimoniũ ꝑhibẽdi charitas dei diffuſa in coꝛdibꝰ vris:ꝑ ſpmſctm̃ qui dabitur vobis. Que vtiq; petro adhuc de fuit: qñ mulieris ancille interrogatiõe per territꝰ.nõ potuit verũ teſtimoniũ ꝑhibe⸗ re:ſed ↄtra ſuã pollicitationẽ timoꝛe ma⸗ gno cõpulſus ẽ ter negare. Timoꝛ autem iſte nõ eſt in charirate:ſed ꝑfecta charitaſ foꝛas mittit timoꝛẽ. Oeniq; ante paſſionẽ dñi ſeruilis timoꝛ eius interrogatꝰ eſt a fe mina ſeruitutis:poſt reſurrectionẽ dũi li⸗ beralis eius amoꝛ ab ipſo pꝛincipe liberta tis: ⁊ ideo ibi turbabat᷑.hic tranquillabat᷑ Ibi quẽ dilexerat negabat:hic quẽ nega⸗ uerat diligebat.Sed adhuc etiã tũc amoꝛ ipſe infirmus fuerat ⁊ anguſtꝰ:donec eum roboꝛaret ⁊ dilataret ſpũſſctũs. Qui po⸗ ſtea qᷓ; illi eſt abũdantia gre largioꝛis in⸗ fuſ us.ſic ad ꝑhibendũ de chꝛiſto temimo⸗ niũ quondã eius frigidũ pectus accẽdit. atq; illa pꝛius trepida que veritatẽ ſuppᷣſ ſerant oꝛa reſerauit:vt cũ oẽs in quos ve nerat ſpũſſctũs linguis oĩum gentiũ loq̃⸗ rentur iudeoꝝ circũſtantibꝰ turbis:ſolus teris ꝓmptius emicaret:eiuſq; interfecto res de illiꝰreſurrectiõe ↄfunderet.Si quẽ delectat tam ſuauit᷑ ſanctũ tale ſpectacu⸗ lum intueri.actus aplłoꝝ legat:ibi beatuʒ petrũ quẽ negantẽ doluerat.ſtupeat pᷣdi⸗ cantem. Ibi linguã illam videat ad fiduci am a diffidẽtia.⁊ ad libertatẽ a ſeruitute trãſlatã.tot linguas inimicoꝝ ↄuertè ad chꝛiſti ↄfeſſionẽ:quarũ nõ valẽdo vnã fer re.verſa fuerat in negationẽ. Quid plura Tantus ĩ illo fulgoꝛ gre.tanta ſpũſſancti plenitudo apparebat.tanta de oꝛe pᷣdican tis pᷣcioſiſſime veritatis pondera ꝓcede⸗ hora eoꝝ reminiſcamini quia ego ad teſtimoniũ de chꝛiſto ꝑhibendũ pꝛe ce — —— bant :vt ingẽtis multitudis adũſarios in terfectoꝛes chꝛiſti iudeos faceret pꝛo illo paratos moꝛi:ia qbus cum illo foꝛmida⸗ bat occidi.oc fecit ſpũſſctũs tũc miſſus ante ꝓmiſſus. Iſta dñs magna atq; mirã⸗ C a. xvVI da ſua bñficia puidebat qñ dicebat. Et vi. derũt oderũt ⁊ me ⁊ patreʒ meũ:vt ad⸗ impleat᷑ ſermo qui in lege eoꝛũ ſcriptꝰ eſt quia odio habuerũt me gratiſ.Cũ autem venerit paraclytꝰ quẽ ego mittã vobis a patre ſpiritũ veritatis qui a patre pꝛoce⸗ dit. ille teſtimoniũ phibebit de me: ⁊ vos teſtimoniũ ꝑhibebitis. Ille quippe teſtio⸗ niũ ꝑhibens ⁊ teſtes foꝛtiſſimos faciẽs.ab ſtulit chꝛiſti amicis timoꝛẽ:⁊ inimicoꝝ odi um ↄuertit in amoꝛem. Explicit tractatus nonageſimuſ ſecuqug. Incipit tractatus nona- geſimuſtertiꝰ. De eo qð dicit. Dicit. Dec locutus ſum vobis vt nõ ſcandali nintVicad id qð ait. Sed hec ocutus ſum vobis: vt eu venerit — euãgelij capitu micoꝝ odia ꝑferẽda ↄfirmãs ſuo pꝛeꝑa⸗ uit exẽplo.vt eũ imitãdo ſierẽt foꝛtioꝛes: addẽs ⁊ ꝓmittẽs eis qð vẽturꝰ eẽt ſpũſ⸗ ſctũs qͥ de illo teſtioniũ phiberer.⁊ adijci ens qð ⁊ ipſi fierẽt teſtes eiꝰ: h̊ vtiq; i eis oꝑante ſpũſctõ.Sic enĩ ait. Ile teſtioniũ phibebit de me:⁊ voſ teſtiomũ ꝑhibebitiſ Vtiq; qꝛ ille ꝓꝑhibebit:etiã vos phibebiti/⸗ Ille in coꝛdibꝰ vr̃is:vos in vocibꝰ vr̃is. Ille inſpirãdo vos ſonãdo:vt poſſit im⸗ ſcipulos ſuos ad ini- pleri: ĩ oẽʒ terrã exiuit ſonꝰ eoꝝ. Paꝝ qp pʒ. xviij. pe fuerat eoſ adhoꝛtari cxẽplo ſuo:niſi im pleret ſpũſcõ.Deniq; apłs petrꝰ cũ iã ver ba erꝰ audiſſet vbi dixerat. Nõ eſt ſeruus maioꝛ dñio ſuo.ſi me ꝑſecuti ſunt⁊ vos ꝑſe quent᷑.⁊ B ĩ illo iã videt impleri. in q̊ pati entiã dñi ſui ſi exẽplo ſufficèt debuit imi⸗ tari.ſuccubuit ⁊ negauit:nõ vtiq; ferẽs qð illũ ferre cernebat.Cũ vo accepit donum ſpũſſcĩ quẽ negauerat ꝑdicauit: ⁊ quẽ ↄſi teri timuerat ñi timuit ꝓfiteri. Pꝛiꝰeĩ exẽ⸗ plo qͥdẽ fuerat edoctus.vt qð fieri conue⸗ nerat noſſet:ſed nondũ fueratvirtute ful⸗ tus vt qð nouerat faceret. inſtructus erat vt ſtaret:ſed non erat firmatus ne caderet ga üi Rhomañ. x. annũciauit vſq; ad moꝛtem.queʒ negaue rat timens moꝛtem. Ideo dominus in hoc conſequenti capitulo de quo nunc nob lo Capitu.xvj quendum eſt: hec inquit locutus ſum vobis vt non ſcandalizemini .Ca⸗ põ.cxviij. nitur quipe in pſalmo. Pax multa diligẽ tibus legem tuam dñe:⁊ non eſt illis ſcan⸗ dalum. Merito itaq; pꝛomiſſo ſpirituſan⸗ cto quo in eis operante fierent teſtes eius ſuubiunxit:hec locutus ſum vobis vt non Rhomañ.v. ſcandaliʒemini Cum eni charitas dei dif. funditur in coꝛdibus noſtris per ſpiritum ſanctum qui datus eſt nobis: fit pax mnl⸗ ta diligentibus legem dei.⁊ non ſit eis ſcã dalum. Deinde que paſſuri eſſent:iam ex⸗ Ab. abſq; ſy pꝛimens ait.i Extra ſynagogas faciet nagogis vos. Quid autem mali erãt apoſtolis ex pelli de ſynagogis iudaicis?quaſi nõ in⸗ de fuerant ſe ſeparaturi: etiam ſi eos nul⸗ lus expelleret? Sed nimirum hoc vo⸗ luit denunciare.quia iudei chꝛiſtum non fuerant recepturi:a quo iſti non fuerãt re ceſſuri.Et ideo futurum erat vt foꝛas mit terentur cum illo ab eis qui eſſe nollent ĩ illo:hi qui eſſe non poſſent ſine illo. Nam pꝛofecto quia non erat vllus alius popu⸗ NRhoma:xj. lus dei q; illud ſemen abꝛae :ſi agnoſcerẽt et reciperent chꝛiſtum tanq; rami natura⸗ les in oliua permanerent: nec alie fitrent eccleſie chꝛiſti.alie ſynagoge iudeoꝛũ:ee⸗ dem quipe eſſent:ſi in eodem eſſe voluiſ⸗ ſent. Qð quia noluerunt:quid reſtabat.ni ſi vt remanentes extra chꝛiſtum. extra ſy⸗ nagogas facerent eos qui nõ relinquerẽt chꝛiſtum? Accepto quippe ſpirituſancto te ſtes eius effecti:non vtiq; vt taleſ eẽnt de Johan.xij. quibus dicitur.multi pꝛincipes iudeoꝛum crediderunt in eum:ſed pꝛopter metuʒ iu deoꝛum ne repellent᷑ de ſynagogis:nõ au debant conſiteri eum. Dilexerunt eni glo riam hominũ:magiſ qᷓ; dei.Crediderũt er . go in eum:ſed non ſic quomodo eos vole Johãnis.v. bat credere qui dicebat. Quomodo pote ſtis credere gloꝛiam ab inuicem expectan tes:⁊ gloꝛiam que a ſolo deo eſt non que⸗ rentes? Diſcipulis ergo ſic in eum creden⸗ tibus vt impleti ſpirituſancto. hoc eſt do⸗ no gratie dei non ſint de numero eoꝛum qͥ ignoꝛantes dei iuſticiam. ⁊ ſuam volentes conſtituere/iuſticie dei non ſunt ſubiecti Tract. XCIIII poſtea q; per ſpiritũſanctum factum ẽ ſubiunxit:tanq;ᷓ ex hoc conſolaretur ſuos nec de illoꝛum de quibus dictum eſt. dile xerunt gloꝛiam hominũ magis q; dei:illa congruit pꝛophetia que de ipſis inuenitur impleta.Domine in lumine vultus tun am ps.lxxxviij bulabunt:⁊ in nomine tuo exultabuat to⸗ ta die ⁊ in tua iuſticia exaltabuntur: quo⸗ niam gloꝛia virtutis eoꝛum tu es.Aerito eis dicitur:extra ſynagogas faciẽt vos:il⸗ li ſcilicet qui ʒelum dei habent.ſed nõ ᷣm . ſcientiam. Pꝛopter qð ignoꝛantes dei iu⸗ Rhomañ.x. ſticiam ⁊ ſuam volentes cõſtituere eos ex pellunt qui non in ſua ſed ĩ dei iuſticia ex altabunt᷑:nec expulſi ab omnibus erube⸗ ſcũt. quoniam gloꝛia virtutis eoꝛum ipſe eſt. Heniq; cũ hoc eiſ dixiſſet adiecit. Sʒ B t venit hora vt omnis qui interfici vos arbitreturo bſequiu ſe preſta⸗ re deo:⁊ hec faciẽt vobis.qa ñ co/ gnou erunt patrem neq; me: hoc eſt non cognouerunt deum nec eius filiuʒ cui ſe in vobis occidendis pꝛeſtare arbitran⸗ tur obſequium. Que verba dominus ita qui de ſynagogis iudaicis expellerentur. Pꝛenũcians enim que mala eſſent pꝛo ei⸗ teſtimonio perpeſſuri.extra ſynagogas in quit faciẽt vos:nec ait.⁊ venit hoꝛa vt om nis qui interficit vos arbitretur obſequiũ ſe pꝛeſtare deo. Quid ergo ait?: Sedvenit hoꝛa:quemadmodũ diceret:ſi aliquid bo ni poſt iſta mala pꝛedicaret. Quid ſibi er⸗ go vult extra ſynagogas facient voſ:Sed venit hoꝛa:Tanqᷓ; hoc dicturꝰ fuiſſet.Se⸗ parabunt quideʒ illi vos:ſed ego vos col ligam. Aut ſeparabunt quidem illi vos: ſed venit hoꝛa leticie veſtre. Quid ergo ibi facit hoc verbũ quod ait.ſed venit ho ra:quaſi conſolationeʒ eis pꝛomitteret pꝰ tribulationem: cum magis dicere debuiſ⸗ ſe videatur indicatiuo modo.⁊ venit ho⸗ ra? Sed non ait ⁊ venit:cum tribulation? ſuper tribulationẽ.non conſolationẽ poſt tribulationem venturam illis eſſe pꝛedice ret. An foꝛte ſic eos illa de ſynagogis ſe⸗ paratio fuerat turbatura:vt moꝛi mallent quã in hac vita ſine iudeoꝛum congrega⸗ tionibus ĩmoꝛari?: Abſit vt ſic turbarentur q dei nõ hominũ gloꝛiã requirebãt.auid 8O eſt extra ſynagogas facient vos ſʒ venit hoꝛa:cum potius dicere debuiſſe videat᷑ et venit hoꝛa vt omĩs qui interſicit vos ar — N ſe l tur n pöley ⸗ h⸗ to tü⸗ n U⸗ Rhonnir. 72 r 2 7 — — — — — — — 1 bitreturobſequiũ ſe pꝛeſtare deo? Meq; enim ſaltem dictum eſt ſed venit hoꝛa vt interficiant voſ: quaſi vt eis moꝛs pꝛo con ſolatione illius ſeꝑationis accideret: Sed venit hoꝛa inquit.vt omnis qui interficit vyos arbitretur obſequiũ ſe pꝛeſtare deo. Pꝛoꝛſus non mihi videtur aliud ſigniſica re voluiſſe:niſi vt intelligerent atq; gau⸗ derent tam multos ſe chꝛiſto acquiſituroſ cum de iudeoꝛum congregationib pelle⸗ rentur vt eos quidem non ſuſticerent pel⸗ lere ſed non ſinerent viuere:ne omnes ad nomen chꝛiſti ſua pꝛedicatione conuerte⸗ rent ⁊ ab obſeruatione iudaiſmi tanq; di⸗ Cuuine veritatis auerterent Ohoe Eniin de iudeis dictum debemus accipere:de qui⸗ pus dixerat: extra ſynagogas facient vos Mam teſtes.id eſt.mart res chꝛiſti etiam ſi occiſi ſunt a gentilibus:non tamẽ üli ar⸗ pitrati ſunt deo ſed dijs ſuis falſis obſeqͥ⸗ um ſe pꝛeſtare cũ hec facerent. Judeoꝛuʒ autem omnis qui occidit pᷣdicatoꝛes chꝛi⸗ ſti deo ſe putauit pꝛeſtare obſequiũ: cre⸗ dens qðo deſererent deum iſrael quicunq; conuerterent᷑ ad deum chꝛiſtum: vt eni et ipᷣm vpᷣm occiderẽt:iſta rõne cõmoti ſunt. mnMam eoꝛum de hac re ctiam verba cõſcri Johãnis.xij pta ſunt. Videtis quia totus mũ dus poſt eum abijt: Si dimiſerimus eũ viuere:ve⸗ nient rhomani ⁊ tollant nobis ⁊ locum et gentem. Et qð cayphas dixit. Expedit vt vnꝰ hõ moꝛiat᷑ pꝛo populo ⁊ non tota gẽs pereat. Et in hoc ergo ſermone ſuo diſci⸗ pulos ſuos erexit exemplo quibus dixe⸗ Johan. xiij. rat. Si me perſecuti ſunt:⁊ vos perſequẽ⸗ tur. vt quemadodũ illum occidendo deo ſe pꝛeſtitiſſe obſequiũ putaueruni:ſic eti⸗ am üllos. Iſte itaq; ſenſus eſt in his verbiſ extra ſynagogas facient vos: Sed nolite ſolitudinẽ foꝛmidare. Separati quippe a congregatione eoꝛum tam multos in noĩc weo congregabitis: vt illi metuẽtes ne tẽ plum quod erat apud eos ⁊ omnia legis veteris ſacramenta deſerantur interficiẽt yos:ſic fundentes ſanguinem veſtrum vt deo ſe pꝛeſtare arbitrentur obſequiũ. Ec⸗ ce eſt illud quod de his dixit apoſtolus. Bhomañ. x. Zeium dei habent / ſed non m ſcientiam: obſequium ſe putant pꝛeſtare deo interſi ciendo famulos dei. Q erroꝛ hoꝛrendus. Ita ne vt placeas deo: percutis placen⸗ to tranſitura turbarent:ſed pꝛecognita et adiungens. Sed hec locutus ſuʒ vo bis:vt cum venerit hora eorum re oh. Tract. xcIII Ca. XI tem deo? templum dei viuũ te ferien⸗ te pꝛoſternitur:ne dei templum lapideum deſeratur? tà execrabilis cecitas. Sed ex Rhoma xj. parte ĩ ifraei facta eſt vt plenitudo genit um intraret: ex parte inq; facta eſt non er toto. Non enim omẽs ſed aliqui ex ramis fracti ſũt: vt inſereretur oleaſter. Maʒ ſpi rituſancto implente diſcipulos chꝛiſti cux linguis ommũ gentium loquerent᷑: cum ꝑ eos diuina miracula frequentarent᷑ ⁊ diui na eloquia ſpargerent᷑:etiã occiſus ita di lectus eſt chꝛiſtus:vt eiuſ diſcipuli expul⸗ ſia congreganonibꝰ iudeoꝛũ: ex ipſis q; iudeis ingentem mulritudinem cong ega rent: ⁊ nullã ſolitudinẽ foꝛmidarent.Hhc ergo accenſi ceteri repꝛobi ⁊ ceci ʒeluʒ dei habentes ſed non ſᷣm ſcientiam ⁊ obſe qui Unm ſe pꝛeſtare deo credentes: occidebant eos.Sed pꝛo illis occiſus colligebat eos: qui de his futuris anteq; occideret᷑ inſiru 4 xerat eos:ne ignaros atq; imparatos ani⸗ mos mala inopinata ⁊ impꝛouiſa qᷓ;uis ci⸗ patienter accepta/ad bona ſempiterna ꝑ⸗ ducerent.Hanc cuim fuiſſe cauſam vt hec eis pꝛenũciaret: etiam ipſe demonſtrauit miniſcamini quia ego dixi vobis. Hoꝛa eoꝛum.hoꝛa tenebꝛoſa: hoꝛa noct᷑⸗ 2*£ na. Sed in die mandauit dñ miſericoꝛdi= ps.xlj. am ſuã.⁊ in nocte declarauit:quando nox iudeoꝛum ſeparatũ a ſe diem chꝛiſtiano⸗ rum / nulla confuſione fuſcauit: ⁊ quando carnem occidere potuit.fidem tenebrar non pomnliirt. Explicit tractatus nonageſimuſ tertius Incipit ractatus nonage ſimuſquartus: De eo quod dicit: Hec autem vobis ab initio nõ di xi quia vobiſcum eram: vſq; ad id — quod ait. De iudicio autem da pri Bm domin?« ieſuſ pᷣdixiſſʒ diſcipłis ſuis ꝑ ſecutiõs qs paſſuri fuerãt pꝰ Pe⸗ . idabſceſſuz ſwiurit ara ait vobiſcu era · Nucat vado ad euʒ Joh. Tract. XCIII Ka. XVI Matthei. x. AMarci.xiij. qui miſit me. AVbi pꝛimũ videndũ eſt: vtrũ eis futuras ñ pᷣdixerit añ paſſiones. Sed alij tres euangeliſte ſatis eum pꝛedi xiſſe iſta demonſtrant anteq́;ventum eſſet ad cenam:qua peracta ſᷣm iohanuem /iſta locutus eſt vbi ait. Hec autem vobis ab intio non dixi:quia vobiſcũ eram. An foꝛ te hinc iſta ſoluitur queſtio:quia ⁊ illi euʒ narrant paſſioni pꝛoximum fuiſſe cum hec „ diceret? Hon ergo ab initio quando cum illis erat:quia lam diſceſſurꝰiamq; ad pa⸗ trem perrecturus hec dixit.Et ideo etiam Ffm illos euangeliſtas verum eſt qð hic di ctum eſt:hec autem vobis ab initio nõ di⸗ xi.Sed quid agimus de fide euangelij ſᷣm mattheum qui hec eis a dño non ſolum cũ iam paſca eſſet cum diſcipulis cenaturus iminente paſſione. verum ⁊ ab initio de⸗ nũciata eſſe cõmemoꝛat:vbi pꝛimũ nomi⸗ natin duodecim expꝛimunt᷑ apoſtoli ⁊ ad opera diuina mittuntur? Quid ſibi ergo vult quod hic ait. hec autem vobis ab ini tio non dixi quia vobiſcuʒ cram: niſi quia ea que hic dicit de ſpirituſancto qð ſitven turus ad eos ⁊ teſtimoniũ perhibiturꝰ q̃n do mala illa paſſuri ſunt.lhec ab initio eiſ non dixit:quia cum ipſis erat. Conſolatoꝛ ergo ille vel aduocatus:vtrunq; enim int᷑ pꝛetatur qð eſt grece pataclytꝰ:chꝛiſto ab ſcedente fuerat neceſſarius:⁊ ideo de illo non dixerat ab initio quãdo cum illiſ erat qꝛ eius pꝛeſentia cõ ſolabant᷑. Abſceſſurꝰ autem opoꝛtebat vt diceret illum eſſe vẽ⸗ turum.per quem futurum erat vt charita Rhomañ.v te diffuſa in coꝛdi bus ſuis verbum dei cũ fiducia pꝛedicarent:⁊ illo intrinſecus apð cos teſtimoniũ perhibente de chꝛiſto. ipſi 3.tra. xciij.a S quoq; teſtimoniñ perhibcrent: neq; ſcan⸗ daliʒzarent᷑ cuʒ inimici iudei abſq; ſynago gis facerent eos ⁊ interſicerent arbitrãtes obſequiũ ſe pꝛeſtare deo:quoniam chari⸗ tas omnia tolerat que diffundẽda erat in coꝛdibus eoꝛum per ſꝑirituſſancti donum Hinc ergo iſte totus ducitur ſenſus.quia facturus eos erat martyres ſuos. id eſt.te ſtes ſuos per irinu nr anctũ: vt illo in eis operante perſecutionũ quecunq; aſpera tolerarent:nec frigeſcerent a charuate pᷣ⸗ dicandi.illo diuino igne ſuccenſi.hhec er⸗ go inquit locutus ſum vobis.vt cumvene rit hoꝛa eoꝛum reminiſcamĩ quia ego dixi dam. Si enun non abier vobis.ſhec ſcilicet locutus ſum vobis.nõ tantum quia paſſuri eſtis iſta ſed quia cũ venerit paraclytus ille teſtimoniũ perhi⸗ bebit de me:ne iſta timendo taceatis. Vn de fiet:vt etiã vos teſtioniũ perhibeatis. Hec autem vo bis ab initio non dixi:quia vobiſcum eram. Et ego vos conſolabar: ſenſibꝰveſtris quã paruuli caꝑe poteratiſ ¶ Munc autem vado ad eum q̊ͥ me miſit:⁊ nemo inquit ex vobis inter⸗ rogat me quo vadis.Signiſicat ſic ſe iturum vt nullus interrogaret: qð palã fie ri viſu coꝛpoꝛis cernerent. Nam ſuperius interrogaucraãt eum quo cſſet iturus:⁊ re⸗ ſponderat eis ſe iturum quo ipſi tunc ve⸗ nire non poſſent. Nunc vo ita ſe pꝛomittit iturum:vt nullus eoꝛum quo vadit inter⸗ roget. Nubes enim ſuſcepit eum quando aſcendit ab eis:⁊ euntem in celum nõ ver⸗ bis queſierunt ſed oculiſ deduxerũt. Sʒ quia hec locutus ſum vobis inqun triſtica unplebit cor veſtrum. Lli⸗ debat vtiq; quid illa ſua verba in coꝝ coꝛ dibus egerent: ſpũalem quippe nondum interius habentes conſolationẽ quã p ſpi ritũſanctum fuerant hahituri id quod ex-. terius ĩ chꝛiſto videbant amittere metrue bant: ⁊ quia ſe amiſſuros eſſe illũ vera de nunciãtẽ dubitare non poterant.atriſia, ba tur humanus affectuſ.quia carnalis de ſolabatur aſpectus. Nouerat autẽ ille qd eis potius expediret: quia viſus interioꝛ ipſe eſt vtiq; melioꝛ.quo eos conſolaturꝰ fuerat ſpirituſſanctꝰ: non cernentiũ coꝛpo ribus ingeſturus coꝛpus humanũ. ſed ſe⸗ i ſum credentiũ pectoꝛibus infuſurꝰ He niq; adiungit. Sed ego veritatem di „ co vobis:expedit vobis vt ego va paracly i autem ——,— tus non veniet ad vos: — gbiero.mittam eum ad vos: Zanqᷓ; diceret.Expedit vobis vt hec foꝛma ſerui auſferatur a vobis:caro qͥdẽ factũ vxbũ ha bito in vobis. Sed nolo me carnaliter ad huc diligatis.⁊ iſto lacte ↄtẽti ſꝑinfantes eẽ cupiat ſ: expeditvobᷣ vt ego vadã.ſi eĩ non abiero:paraclytus non vemiet ad voſ Si alimenta tenera quibus vos alur non ſubtraxero:ſolidum cibum non eſurietis. mea coꝛpoꝛali pꝛeſentia exhibita humaniſ B Acuum. j. Johan. xij. H r cryih /e Ptan,rih ad ne m⸗ eſe —. = =S B — Joh. Tract. xCV n HW d Si carni carnaliter heſeritis: capaces ſpi⸗ n Critus non eritis.¶ Nã quid eſt ſi nõ abie⸗ 6. ro paraclytus non veniet ad vos:ſi autem lin abiero mittam eum advos: Nunquid hic r: poſitus eum non poterat mittere? Quis hB nil dixerit? Meq; enim vbi ulle erat iſte inde inſ receſſe rat:⁊ ſic venerat a patre vt nõ ma⸗ ne 3 neret in patre. Poſtremo quomodo eum 1 etiam hic conſtitutus non poterat mittere ſe AMatthei.iij quem ſcimus ſuper eum baptiʒatum ve⸗ e niſſe atq; manſiſſe: imo vᷣo a quo ſcimꝰ eũ Pobaneti nunq; ſeꝑabilem fuiſſe? Quid eſt ergo.ſiñ abiero paraclytus non veniet ad vos: niſi non poteſtis capere ſpirituʒ.qᷓ;ddiu ſᷣm car nem perſiſtitis noſſe chꝛiſtum? Vndc ille ⸗ mtütingquit: qui iam ceperat ſpiritum. Et ſi no 1 daun ij· Coꝛint. v. ueramus inquit fm carnem chꝛiſtum: ſed nnunc iam non nouimus. Etiam ipſam p⸗ . pe carnem chꝛiſti non ſᷣm carnem nouit:qᷣ verbum carnem factum ſpiritualit᷑ nouit. Hoc nimirum ſigniſicare voluit: magiſter ⸗ bonus dicndo.ſi enim non abiero para⸗ 1: clytus non veniet ad vos:ſi autem abiero mittã eũ advos.Chꝛiſto ãt diſcedẽte coꝛ⸗ lit 7 R ſ poꝛaliter: non ſolum ſpũſſanctus.ſed ⁊ pa x* ter ⁊ filius illis affuit ſp iritualit᷑. Nã ſi ab ne eis ſic abſceſſit chꝛiſtꝰvt ꝓ illo ñ cũ illo in e eis eſſet ſpirituſſanctus:vbi eſt eius ꝓmiſ , Mat.xxviij ſio dicentis:ecce ego vobiſcum ſum vſq; . Johan.xiiij ad ↄſummationẽ ſeculi:⁊ veniemꝰ ad euʒ 1 ego ⁊ pater ⁊ manſionẽ apud eum facie⸗ mus:cum ⁊ ſpiritũſanctũ ita ſe pꝛomiſerit eſſe miſſurum vt cum eis eſſet in eternu?- Ac per hoc cum ex carnalibus vel anima⸗ lious eſſent ſpirituales futuri:pꝛofecto et patrem ⁊ filinm ⁊ ſpiritũſanctũ capacius eſſe pat ſine fllio ⁊ ſpũſſctõ.aut ſine pr̃e ⁊ filio ſpũſſanctus. aut pater ⁊ ſpũſſanctus ſine filio:ſed vbi eoꝛũ quilibet vnꝰ.ibi tri mitas deus vnus. QOpoꝛtebat autem ita in ſinuari trinitatem:vt qᷓ;uis nulla eſſet diũ ſitas ſubſtantiarũ.ſingillatim tamen com⸗ qui recte intelligunt. nunq; videri poteſt ſeparatio naturarum. Quod autem ſequi tur. et cum venerit ille arguet mun/ Dum de peccato.⁊ de iuſticia·⁊ de iudicio. De peccato quidem quia non cee = —. — ——— — — . — — — ☛ — ⏑ – ☛ w⏑ S = — fuerant habituri. In nlło & credẽdus eſt mendaret᷑ diſtinctio perſonarum: vbi eis liderũt in me. De iuſticia foꝛte dicat hoc ad iudeoſ ꝓpꝛie pertinere celum. Mon eſtveſtrum noſſe tempoꝛa v- go quia ad patrem vado⁊ iam nõ — 2* videbitis me.De iudicio auteʒy qͥ princeps huius mundi iudicat? ̈ℳ tanq; ſolum ſit peccatum ñ credere in chiꝛ· vum.⁊ tanq; ipſa ſit iuſticia nõvidere chiiꝛiꝛ· ſtum. ⁊ tanq; ipſuʒ ſit iudiciũ.qð pꝛinceps huius mũdi.hoc eſt diabolus iudicatuſẽ: valde latebꝛoſum eſt nec iſto ſermone co. artandum. ne fiat obſcurius bꝛeuitater:: ſed alio potius q́;dtum dñs adiuuerit expli candum. JMMUV (xplicit tractatus nonageſimuſ: quartus. Incipit tractatus nona- geſunuſquintus. De eadem minus miſſurum ſe ſpiritum⸗ IVſanctum:cum venerit inat illle arguet mũdũ de pec cato.⁊ de iuſticia.⁊ ð iudicio.uid eſt hoc: Nunquid nam dñs chꝛiſtus non S. tra. lxxxix arguit mundũ de peccato cum ait:Si non veniſſem ⁊ locutus eis fuiſſem peccatum non haberent. Nunc autem excuſationeʒ non habent de peccato ſuo? Sed ne quis non ad mũdum: Monne alio loco inqt.Si Johãnis.xv de mũ do eſſetis mũdus qð ſuũ erat dili⸗ gercr: Qunduid ſ arguit de iuſticia vbi ait:pater iuſte mũdus te non cognouit? j unquicnon arguit de iudicio bi ſe ait Johan vij niſtris eſſe dicturuʒ:ite in ignem eternũ qui paratus eſt diabolo ⁊ gen ihoe . mattu xxv multa alia reꝑiuntur in ſancto euangelioo 4 vbi de his chꝛiſtus arguit mũdum .·Quichh eſt ergo:qð tanqᷓ; ꝓpꝛie tribuit hoc ſpiri⸗ tuiſancto? An foꝛte quia chꝛiſtus ĩ iudeo rum gente tantũ locutus eſt mundũ non videtur arguiſſe:vt ille intelligatur argui qui audit arguentem? Spiritus autẽ ſan⸗ ctus in diſcipulis eius toto oꝛbe diffuſis: non vnam gẽtem intelligitur arguiſſe ſed mundum. MHam hoc illis ait aſcenſurus in momẽta que pater poſuit ĩ ſua ptãte:ſed Actuum. j. accipietisvirtutem ſpirituſſancti ſuperue nientis in vos: ⁊ eritis mihi teſtes in hie⸗ ruſalem ⁊ in tota iudea ⁊ ĩ ſamaria ⁊ vſq; ij. Coꝛin. xiij Rhoma ⸗v. ad fines terre.Hoc eſt arguere mundum. Sed quis audeat dicere qð ꝑ diſcipulos chꝛiſti arguet mũdum ſpirituſſanctus: ⁊ ñ arguat ipſe chꝛiſtus? Cum clamet apoſto lus. An vuliis accipere experimentũ eius qui in me loquitur chꝛiſtus? Quos itaq; arguit ſpirituſſanctus:arguit vtiq; ⁊ chꝛi⸗ ſtus. Sed q́;tum mihi videtur quia ꝑ ſpi⸗ ritumſanctum diffundenda erat charitas in coꝛdibus eoꝛum que foꝛas mittit timo⸗ rem/quo impediri poſſint ne arguere mũ duz qui perſecutiõibꝰ fremebat auderẽt: pꝛopterea dixit:ille arguet mũduʒ.tanqᷓ; iceret.ille diffundet in coꝛdibus veſtris charitatem. Sic enim timoꝛe depulſo:ar⸗ guendi habebitis libertatem. Sepe auteʒ diximus inſeꝑabilia opera eſſe trinitatis. ſed ſingillatim cõmendãdas fuiſſe perſo⸗ nas:vt non ſolumſſine ſceparatione verum etiam ſine confuſione ⁊ vnitas intelligat᷑ B er trinitas.¶ Exponit deinde quid dixe⸗ . rit de peccato ⁊ de iuſticia ⁊ de iudicio. De peccato quidem inquit: quia nõ crediderunt in me. Hoc enim pecca⸗ tum quaſi ſolum ſit pꝛe ceteris poſuit:qꝛ cnarente cetera erineni⸗ ⁊ hoc di⸗ ſcedente cetera remittunt᷑. De iuſticia vo inquit quia ad patrein vado ::et iam non videbitis me. hic pꝛimo vi dendum eſt.ſi recte quiſq; arguitur ð pec⸗ cato:quomodo recte arguitur ⁊ de iuſti⸗ cia. Nunquid ſi arguẽdus eſt peccatoꝛ ꝓ⸗ pterca quia peccatoꝛ eſt: arguendum pu⸗ tauit quiſq; ⁊ iuſtum.pꝛopterea quia iuſtꝰ eſt:? Abſit. Ham ⁊ ſi aliquando iuſtuſ ar⸗ Ecẽes.vij. guitur:ideo recte arguitur quia ſcriptum eſt. Mon ẽ iuſtus in terra:qui faciat bonũ et non peccet.Quocirca etiam cum iuſtuſ arguitur de peccato arguitur non de iuſti cia: quoniam ⁊ in illo quod legimus diui⸗ nitus dictum.noli effici iuſtuſ multum.nõ eſt notata iuſticia ſapientis ſed ſuperbia pꝛeſumentis. Qui ergo fit multuʒ iuſtus: ipſo nimio fit iniuſtus. Multum eniĩ ſe fa⸗ cit iuſtum.qui dicit ſe non habere pecca⸗ tum.aut qui ſe putat non gratia dei ſʒ ſua voluntate ſufficiente effici iuſtum:nec re⸗ cte viuẽdo iuſtus eſt.ſed potius inflatus putando ſe eſſe quod non eſt. Quo pacto igitur mundus arguendus eſt de iuſticia: niſi de iuſticia credentium? Arguit᷑ itaq; de peccato quia in chꝛiſtum non credit:et te impletum eſt. iuſtus ex fideviuit.Eſt eĩ Rhomañ. j. M fides:ſicut in epiſtola que ad hebꝛeos eſt Hebꝛeos.xji B diffinitur: ſperandarũ ſubſtantia ⁊ conui⸗ ctio rerum que non videntur. Sed quid ẽ iam non videbitis me? Mon enim ait. ad pr̃eʒ vado ⁊ ũ videbitis me. Vt tꝑis inter uallum quo non videbatur ſigniſicaſſe in telligeretur:ſiue bꝛeue ſiue longum.tamẽ vtiq; terminatũ.Sed dicendo iam non vi debitis me:velut nunq; decetero viſuros eos chꝛiſtum veritas ꝓnũciauit: Hec ne iuſticia eſt nunq; chꝛiſtum videre ⁊ in eũ tam en credere:cuʒ pꝛopterea laudetur fi des ex qua iuſtus viuit. quoniam credit quem modo non videt chꝛiſtum.ſe aliq̃n⸗ do eſſe viſurum? Poſtremo fᷣm hanc iuſti ciam nunquid dicturi ſumus paulum apo j.Coꝛin.xy ſtolum non fuiſſe iuſtum: conſitentem ſe chꝛiſtum vidiſſe poſt aſcenſionẽ eiꝰ ĩ cclũ g. XVI arguitur de iuſticia eoꝛum qui credũt. Ip d ſa quipe fidelium comparatio: infideliuzʒ 1 eſt vituperatio.hoc ⁊ ipſa expoſitio ſatis ſ indicat. Volens enim aperire quid dixe⸗ rit:de iuſticia vᷣo inquit quia ad patrem „ vado ⁊ iam non videbitis me. Mon aitet e ⸗ lam non videbunt me de quibus dixcerat. quia non credunt in me:ſed peccatum qꝗͥd i. v ocaret exponens.de illis locutus eſt di cens:quia non credunt in me. Exponens i autem quam dixerit iuſticiam ð qua vt di xit mundus arguitur:ad ipſos quibus lo⸗ ſie quebatur ſe cõuertit atq; ait.Quia ad pa⸗ * trem vado:⁊ iam non videbitis me.Qua⸗ pꝛopter mundus de peccato quidem ſuo. uenv lus de iuſticia vo arguitur aliena:ſicut arguũ a 4 tur de lumine tenebꝛe. Omnia enim que arguuntur ait apoſtolus:a lumine manife Ephef.v. 3 ſtantur. ¶ ÆWtum enim malum ſit eoꝛum n qui non credunt:non ſolum per ſeipſum. verumetiam ex bono poteſt eoꝛnm apa⸗ ſe rere qui credunt. Et quoniam iſta vox in⸗ u⸗ fidelium eſſe conſueuit. quomodo credi⸗ bl mus quod non vidimus: Ideo credentiũ L iuſticiciã ſic opoꝛtuit definiri.quia ad pa⸗ trem vado ⁊ iam non videbitis me. Bea⸗ Johãnis.xx ti enim qui non vident ⁊ credunt. Nam et yol qui viderunt chꝛiſtum non in eo laudata eſt fides eoꝛum quia credebant quod vi⸗ . debant.id eſt.filium hom's:ſed quia cre⸗ ,., 0 debant quod non videbant. id eſt. filium Mriiſeai dei. Cum vo ⁊ ipſa foꝛma ſerui ſubtracta en eoꝛum eſſet aſpectibus:tum vo ex oĩ par⸗ ⸗ kuz ſuts re⸗ nen lteet 1 ſtdi ens tdi lo⸗ ba⸗ la⸗ no. ü dge nile Eppef, un -. n. li ni x„ ei, Pohilis ee 1 Il⸗ ⸗ Rei Phonm eſt heheng nui⸗ 5 nide 1.,4d imter ſen mmẽ nni o ſie i rfi it in⸗ Con ſe li Actu. vij de quo vtiq; iam tempoꝛe dixerat:iaʒ non videbitis me. Nunquid ſecundũ hanc iu ſticiam iuſtus non erat gloꝛioſiſſimus ſte⸗ phanus: qui cum lapidaretur ait:ecce vi⸗ tem ad dexteram dei?. Quid ergo eſt ad patrem vado: et iam non videbitis me:ni ſi quomõ ſum cum nobiſcum ſum? Tunc enĩ adhuc erat moꝛtalis in ſimilitudie car mis peccati:qui eſurire poterat atq; ſitire: fatigari atq; doꝛmire. Hunc ergo chꝛiſtũ ideſt. talem chꝛiſtuʒ cum tranſiſſet de hoc mundo ad patrem non erant iam viſuri: ⁊ ipſa eſt iuſticia fidei de qua dicit apoſto⸗ ij. Coꝛ.v. lus: Et ſi noueramus chꝛiſtum ſecundum carnem:ſed nunc iã non nouimus.Erit ita qꝙʒ ĩquit veſtra iuſticia qua mũdus argue tur:quia vado ad patrem et iaʒ non vide bitis me:quõ in eum quem non videbitis credetis in me: et quãdo me videbitis qͥd tunc ero:non videbitis me quod ſum vo⸗ biſcũ modo:nõ videbitis me humilẽ ſʒ ex celſum : nmon videbitis moꝛtalem: ſed ſem⸗ piternum.:non videbitis iudicandum:ſed iudicaturum:et de hac ſide veſtra.ideſt. iuſticia veſtra:arguet ſpirituſſctũs incre⸗ dulum mundũ.¶ Arguet etiam de luch. cio:quia princeps huins mudi iu⸗ dicatus eſt. Quis eſt iſte niſi ð quo ait ——— Joh.xiiij. alio loco: ecce venit pꝛinceps mundi et in me nihil inuenit: ideſt nihil iuris ſun:nihii quod ad euʒ pertineat: nulluʒ ſcilicet om nino peccatum? Per hoc em̃ eſt diabolus pꝛinceps mundi: non em̃ celi et terre ⁊ om nium que in eis ſunt eſt diabolus pꝛĩceps qua:ſignificatiõe intelligitur munduſ vbi dDiictum eſt: et mundus per eum factus eſt Joh.j. Sed mundi eſt diabolus pꝛĩceps: de quo mundo ibi continuo ſubiungit atq; ait: et mundus eũ nõ cognouit:hoc eſt hõines ĩ fideles:quibus toto oꝛbe terraruʒ mundꝰ⸗ eſt plenus: Inter quos gemit ſidelis mun Joh.iij. dus: quem de mundo elegit per quem fa⸗ 0h. uI). ctus eſt mundus: de quo ipſe dicit. Hõ ve nit filius homĩs vt iudicet mundum: ſʒ vt ſaluetur mundus per ipſum. Mundus eo iudicante damnatur: mundus eo ſubueni ente ſaluatur: quoniam ſicut arboꝛ folijs et pomis: ſicut area paleis et frumentis: ita inſidelibus et fidelibus plenus eſt mũ x. 7 , ,1111L8Nh[lbNF/mG—— veo celum apertum:et filiũ hominis ſtan⸗ dus: Pꝛiceps eſt mundi huius: hoc eſt . pꝛinceps tenebꝛarum haruʒ:hoc eſt inſide Eph.vj. lium de quibus eruitur müdus quibus di citur:fuiſtis aliquando tenebꝛe:nunc au⸗ tem lux in domino. Pꝛinceps mundi hu⸗ ESph.v. ius de quo alibi dicir. Nunc pꝛinceps mũ Eph.v. di huius miſſus eſt foꝛas: vtiq; iudicatus eſt: quoniam iudicio ignis eterni irreuoca biliter deſtinatus eſt. Et de hoc itaq; iudi cio quo pꝛiceps iudicatus eſt mũdi: argui tur a ſpirituſancto mundus: quoniã cum ſuo pꝛincipe iudicatur: quem ſuperbus at qᷓ́; impius imitatur.Si em̃ deus ſicut dicit Joh xij. apoſtolus petrus / peccãtibus agnelis nõ ij. Pe.ij⸗ pepercit:ſed carceribus caliginis inferi re trudens tradidit in iudicio puniendos ſer uari:quomodo nõ a ſpirituſctõ de hoc iu dicio mundus arguitur:quãdo in ſpiritu⸗ ſancto hec loquitur apoſtolus? Credant itaq; homĩes in chꝛiſtum ne arguantur de peccato inſidelitatis ſue: quo peccata om nia detinentur. Tranſeat in numerũ ſide lium:ne arguantur de iuſticia eoꝛuʒ:quos iuſtiſicatos non imitantur. Caueant futu rum iudiciũ/ne cum mundi pꝛincipe dãp nentur:quem iudicatum imitantur.Etenĩ ne ſibi exiſtimet parci ſuperbia dura moꝛ⸗ talium:de ſuperboꝛum ſupplicio terrenda eſt angeloꝛum. rpilcit tractatus nonageſimuſ uintus. Incipit tractatus nona- geſunuſſextus. Ab eo quod ſcri⸗ ptum eſt: Adhuc multa habeo vo bis dicere ſed non poteſtis porta⸗ re modo: Cuʒ aute venerit ille ſpi ritus veritatiſ:docebit vos omnz veritatem. ere 18 querẽdũ illud occurrit àmõ ſupius dixe⸗ rit om̃ia que audiui a patre meo non feci Job. Tract. xCVI C9. XVI vobis:et hic dicat:adhuc multa babeo vo bis dicere:ſed non poteſtis poꝛtare modo Verum illud quomõ dixerit. quod nõdũ fecerat tãq; fecerit:ſic ea q̃ futura ſũt deũ feciſſe ꝓpheta teſtat᷑ dicẽs: qui fecit que futura ſunt.iam cũ ipſa verba tractaremꝰ/ vt potuimus expoſuimuſ. Nunc ergo que iſta ſint que apoſtoli tũc poꝛtare nõ pote⸗ rant:vultis foꝛſitã ſcire.Sed quis nrjm au deat eoꝛum fe dicere iã capacẽ:que illi ca pere non valebant? Ac per hoc nec a me expectanda ſunt vt dicantur que foꝛte nõ caperem ſi mihi ab alio dicerẽtur:nec vos Joh. xiij. ea poꝛtare poſſetis: etiã ſi ego tantus eſſẽ vt a me iſta que vobis altioꝛa ſunt audire tis.Et fieri quidem poteſt vt ſint in vobis aliqui ad ea capienda iaʒ idonei:que alij capere nondũ valẽt:et ſi non omnia de qͥ⸗ bus magiſter ille deus dicebat:adhuc ml⸗ ta habeo vobis dicere:tamẽ eoꝛũ foꝛtaſſe nonnulla. Sed que nam ſint iſta que iße non dixit:temerariũ eſt velle pꝛeſumere ⁊ dicere: Mam et moꝛi pꝛo chꝛiſto nondum erant idonei tunc apoſtoli quibꝰ dicebat: nõ poteſtis me ſequi modo. VUnde pꝛimꝰ*R eoꝛum petrus: qui hoc iam ſe poſſe pꝛeſũ pſerat:alið expertus eſt quã putabat. Et tamen poſtea:et viri et mulieres:pueri et puelle:iuuenes ⁊ virgines:ſenes cũ iunio ribus: innũ erabileſ martyrio coꝛonati ſũt et poſſe inuente ſunt oues: quod tunc qn oo iſta dominus loquebatur:nondũ pote rant poꝛtare paſtoꝛes. Nunqͥd ergo debu it ũlis ouibus dici in illo temptatiõis arti culo:quod certare vſq; ad moꝛtem pꝛo ve ritate oppoꝛtebat:et pꝛo chꝛiſti noĩe vł do ctrina ſanguinẽ fundere? Munqͥd inquaʒ debuit eis dici: quis veſtrũ audeat idone um martyrio ſe putare: cui petrus idoneꝰ nondũ fuerat quãdo euʒ os ad os ipᷣe do minus inſtruebat? Sic uaq; dixerit aliqͥs non debere dici populis chꝛiſtianis audi⸗ re cupientibus: que ſint de quibus domi⸗ nꝰ tũc dicebat:adhuc młta habeo vob di cere ſed non poteſtiſ poꝛtare modo:ſi apo ſtoli nondũ poterãt: multo minus vos po teſtis: quia foꝛte ſic multi poſſunt audire/ quod tũc nondũ poterat petrus: ſic mul⸗ ti poſſunt martirio coꝛonari: quod tũc nõ dum poterat petrus:pꝛeſerti iaʒ miſſo ſpi⸗ rituſancto qui tunc nondũ erat miſſus:de quo continuo ſubiungit atq; ait. Cu aut ————. eG venerit ille ſpiritus veritatis doce bit vos omnẽ veritateʒ. ¶ Sic vtic; demonſtrans illos ideo quẽ habebat dice re poꝛtare non poſſe: quia nondũ ad eos venerat ſpirituſſctũs.Ecce concedamꝰ vt ita ſit. multos ea modo poꝛtare poſſe iam miſſo ſpirituſctõ: que tũc eo nondũ miſſo non poterant poꝛtare diſcipuli. Nunquid ideo ſcimꝰ que ſint que dicere noluit:que tunc ſciremus ſi ab eo dicta legeremus vł audiremus? Aliud eſt em̃ ſcire vtrũ a no bis vel a vobis poꝛtari poſſint:aliud autẽ ſcire que ſint ſiue poꝛtari poſſint ſiue non poſſint: Que cum ipſe tacuerit:quis nrjm dicat iſta vel illa ſunt? Aut ſi dicere aude at:vnde pꝛobat? Quis em̃ eſt tam vanus aut temerarius: qui cũ dixerit etiam vera quibus voluerit que voluerit:ſine vllo te ſtimonio diuino affirmet ea eſſe que tune dominus dicere noluit? Quis hoc noſtruʒ faciat et non maximã culpã temeritatis in currat:in quo nec pꝛophetica nec apoſtoli ca excellit auctoꝛitas? Naʒ pꝛofecto ſi eo rum aliquid legiſſemus in libꝛis canonica auctoꝛitate firmatis.qui poſt aſcenſioneʒ domini ſcripti ſunt: parũ fuerat hoc legii ſe:niſi illic id etiã legeretur hoc ex eis eſſe que tunc dominus noluit diſcipulis dice⸗ re/quia non poterant illa poꝛtare:tanquã ſi verbi gratia/ ego dicerẽ illud quod legi mus in huius euãgelij capite: in pꝛincipio erat verbum:et verbũ erat apud deum:et deus erat verbũ: hoc erat in pꝛĩcipio apð Joh.j. deuʒ:et alia que ſequũtur: quoniã poſtea ſcripta ſunt:nec ea dominũ ieſum dixiſſe narratum eſt:cum hic eſſet in carne:ſʒ hec vnus ex apoſtolis eius ipſo ac ſpiritu eius ſibi reuelãte cõſcripſit:ex his eſſe que no⸗ luit tune dominus dicere:quia ea diſcipu li poꝛtare non poterãt: quis me audiat tã temere iſta dicentẽ: Si autẽ vbi hoc legi⸗ mꝰ:ibi h̊ etiã legemꝰqͥſ ñ tãto apło credet Sʒ id qͥq; mihi videt᷑ abſurdiſſime dici/ea tunc non potuiſſe poꝛtare diſcipulos:que de inuiſibilibꝰ et altiſſimis rebꝰ ĩuenimꝰ in apłicis litteris que poſtmoduʒ ſcripte ſũt:nec ea dñm qñ cũ illis viſibilit᷑ erat di xiſſe narrat᷑: cur em ea tũc foꝛte ñ poterãt = dut dice eos an iſo⸗ uid lue — que nunc in eoꝛum libꝛis:quis non legat. quis non ferat:etiaʒ ſi non intelligat: Nõ nulla quidem homiĩes infideles in ſcriptu ris ſanctis et non intelligunt cum legunt vel audiunt: et lecta vel audita ferre non poſſunt: ſicut pagani quod per cũ qui cru cifixꝰ eſt factuſ ẽ mũdꝰ:ſicut iudei qð filiꝰ dei ſit:qͥ eo mõ qͥ ipſi celebꝛãt ſabbatũ ſol uit.Sicut ſabelliãi: quia trinitas eſt pat⁊ filius et ſpirituſſanctus:ſicut arriani:quia equalis eſt patri filius:et patri ac filio ſpi⸗ rituſſanctus. ſicut fotiniani:quia non ho⸗ mo tantum ſimilis nobis: ſed etiam deus deopatri equalis eſt. Sicut manichei qð chꝛiſtus ieſus per queʒ liberati ſumus na ſci in carne et de carne dignatus eſt.Et ce teri omnes peruerſarum ac diuerſarũ ſe⸗ ctarum homiĩes/vtiq; ferre nõ poſſunt: qᷣc quid in ſcripturis ſanctis et in fide catho⸗ lica reperitur/ quod contra eoꝛum pꝛofe⸗ ratur erroꝛes: ſicut nos ferre non poſſumꝰ ſacrilegas eoꝛũ vauitates et inſanias mẽ daces? Quid eſt em̃ ferre nõ poſſe:niſi eqͥ anmo non habere:? Sed oĩia que poſt aſcẽ ſionem domini canonica veritate atq; au⸗ ctoꝛitare conſcripta ſunt:qs fidelis vel eti am cathecuminus antq; ſpiritũſanctũ ba ptiſatus accipiat:nen equo animo legit at qʒ; audit:etiã ſi nondũ ſicut opoꝛtet intelli git? Quomodo ergo, aliquid eoꝛum que poſt aſcenſionem domimi ſcripta ſunt/non poſſent ferre diſcipuli etiã nondũ ſibi miſ ſo ſpirituſctõ: cum omnia nunc ferant ca⸗ thecumini nondũ accepto ſpirituſcõ. Oꝛ et ſi non eis fidelium ſacramenta pꝛodun tur non ideo ſit quod ea ferre nõ poſſunt: Cſed vt ab eis tanto ardentiꝰ cõcupiſcãtur: quãto eis honoꝛabilius occultantur. ctetis audire que tũc noluit domĩus diſci pulis dicere/quia nondũ poterãt illa poꝛ tare:ſed potius in charitate pꝛoficite:que Rho.v. diffunditur in coꝛdibus veſtriſ per ſpiritũ ſanctũ qui datus eſt nobis: vt ſpiritu fer⸗ uentes et ſpiritualia diligẽtes: ſpũaleʒ lu cẽ:ſpũ alẽq; vocẽ quã carnales hoĩes fer⸗ re ñ poſſũt:ñ aliqͥ ſigno coꝛꝑalibꝰ ocuł ap parẽte / nec aliqͥ ſono coꝛꝑalibꝰ auribꝰ in⸗ ſtrepẽte ſʒ intioꝛe: ↄſpectu ⁊ auditu noſſe poſſitis. Mon em̃ diligitur: qnod penitus Qua pꝛopter chariſſiminõ a nobis expe⸗ HWR tur.Si ergo in charitate pꝛoſiciatis quam diffundit in coꝛbus ſpũſſanctus: docebit vos omnẽ veritatem:vel ſicut alij codiceſ habent/deducet vos in omni veritate. vn ignoꝛatur:ſ ed eum dilſigitur quod ex quã ð tulacũq; parte cognoſcitur: ipſa efficitur dilectione vt melius et plenius cognoſca de dictüu eſt Peduc me dſie ĩ via tua:⁊ am Ps.lxxxv: bulabo in verlitate tua. Sic fiat vt nõ a do ctoꝛibus exterioꝛibus illa diſcatis que no luit dominꝰ tũc dicere:ſed ſitis omnes do cibiles dei:vt eaipſa que per lectiões atq; ſermones extrinſecus adhibitos didiciſtiſ et credidiſtis oe natura dei nõ coꝛpoꝛea: nec loco aliquo incluſa/nec per finita ſpa cia locoꝛũ quaſi mole diſtenta: ſed vbiq; tota et perfecta et infinita:ſine nitoꝛibꝰ co loꝛum:ſine figuris liniamentoꝝ:ſine notis litterarum:ſine ſerie ſyllabarũ: ipᷣa mente conſpicere valeatis.Ecce dixi aliquid qð foꝛte inde ſit/et tamẽ accepiſtis: et non ſo lum ferre non potuiſtis verũetiã libenter audiſtis. Sed ſi ille magiſter interioꝛ:qui cum adhuc diſcipulis exteriuſ loqueretur ait.adhuc multa habeo vobis dicere ſʒ nõ poteſtis poꝛtare modo:vellet nobis id qð de incoꝛpoꝛea dei natura dixi / ĩtrinſecus ita dicere:ſicut ſanctis angeliſ dicit qui ſꝑ vident faciẽ patris:nondũ ea poꝛtare poſ ſemꝰ.¶ Pꝛoinde qðs ait.docebit tvos omneʒ veritate/vel deducet vos ĩ om⸗ — ni veritate:nõ arbitroꝛ in hacvita in cuiuſ quã mẽte poſſe compleri. Quis em vius in hoc coꝛpoꝛe quod coꝛrũpitur et aggra⸗ uat animã:poſſit omnẽ cognoſcere verita tem:cum dicat apoſtolus:ex parte ſcimꝰ. Sed quia per ſpiritũſctm̃ fit: vnde nũc pi gnus accepimus: vt ad ipſam quoq; pleni tudinem veniamus:de qua ideʒ dicit apo ſtolus. Lunc autẽ facie ad faciem:et nunc j. Coꝛ. xiij. ſcio ex parte: tunc autem cognoſcam ſiteut· et cognitus ſum:non quod in hac tantuʒ/⸗ vita ſed totum quod vſq; ad illam perfe⸗ ctionem futurumeſt/nobis dominus pꝛo⸗ miſit per charitatẽ ſpiritus dicẽs: docebit vos omnem veritateʒ vel deducet vos in omni veritate Que cũ ita ſint:dilectiſſimi moneo vos in charitate chꝛiſti vt ſeducto res caueatis impuros.et obſcene turbi diginie ſecigs, de quibus alt apoſ oli· b ü tem: quam tunc quãdo cum eis loqueba⸗ Joh. Tract. xCvI Ta. xVI Eph.v. Que autem occulte fiunt ab ipſis:turpe ẽ et dicere:ne cum hoꝛrendas immundicias docere ceperint:quaſ humãe aures qualeſ cumq; ſint poꝛtare non poſſunt:dicant ip⸗ ſa eſſe que dominus ait: adhuc multa ha⸗ beo vobilſ dicere ſed non poteſtis poꝛtare modo:et per ſpiritũſanctũ aſſerãt fieri: vt poſſint illa immunda et nefanda poꝛtari. Alia ſunt mala que poꝛtare non poteſt q̃⸗ liſcumq; pudoꝛ humanꝰ: ⁊ alia ſunt bona que poꝛtare non poteſt paruus ſenſus hu manus. Iſta fiunt in coꝛpoꝛibus impudi⸗ cis:illa remota ſunt a coꝛpoꝛibus vniuer⸗ ſis:hoc in pura carne cõmittitur: illud pu⸗ ra mente vix cernitur. Renouamini ergo ſpiritu mentis veſtre: ⁊ intelligite que ſit volũtas dei:quod bonum et beneplacituʒ et perfectũ.vt in charitate radicati ⁊ fun⸗ dati poſſitis cõpꝛehendere cum omnibus ſanctis que ſit longitudo/latitudo / altitu do et pꝛofundũ:cognoſcere etiã ſuperemi nentẽ ſcientie charitatẽ chꝛiſti: vt implea mini in omnẽ plenitudinem dei. Iſto enizʒ modo vos docebit ſpirituſſanctus omneʒ veritateʒ:cum magis magiſq; diffundet in coꝛdibus veſtris charitatẽ. Erplicit tractatus nonageſimuſ ſextus. Incipit tractatus nonage- ſimus ſeptimus. De eade lectie. quem pꝛomiſit dominus ſe di⸗ cipulis ſuis eſſe miſſurum. qᷣ eos doceret omnem verita⸗ tur poꝛtare non poterãt:de quo ſpirituſã⸗ cto ſicut dicit apoſtolꝰ. Nũc pignus acce pimus / quo verbo intelligeremuſ eiuſ ple nitudineʒ nobis in vita alia reſeruari: Ip ſe ergo ſpirituſſanctus et nunc docet fide⸗ les quanta quiſq; poteſt capere: et ſpiri⸗ tualia eoꝛũ pectoꝛa deſiderio maioꝛe ſuc cendit: ſi quiſq; in ea charitate pꝛoficiat qua et diligat cognita et cognoſcenda de ſideret: ita vt ea quoq; ipᷣa que nunc quo modocumq; cognoſcit:nondũ ſe ſcire ſci⸗ at:ſicut ſcienda ſunt in ea vita: quam nec occulus vidit nec auris audiuit:nec in coꝛ ℳ7 irituſſanctꝰ -- — hominis aſcẽdit. Quo ſciẽdi modo ſi nũc ea vellet ĩterioꝛ magiſter dicere.ideſt.no ſtre menti aperire atq; monſtrare:hũana ĩ ſirmitas poꝛtare non poſſet. Vnde me ve ſtra dilectcio meminit iam lo cutũ:cuʒ ſan cti euangelij verba tractarẽꝰ vbi dominꝰ ait. adhuc multa habeo vobis di⸗ cere:ſed non poteſtis portare mo⸗ Do. non vt in his domimi verbis neſcio q̊ ſecreta nimiſ abdita ſuſpicemur:que cum dici a docente non poſſint/poꝛtari a diſcẽ te non poſſint: ſed eaipſa que doctrĩa re ligionis in quoꝛũlibet hominũ noticia le⸗ gimus et ſcribimus/audimus et dicimus: ſi vellet eo modo nobis chꝛiſtus dicere ſi⸗ cus dicit angelis ſanctis in ſeipſo vnige⸗ nito verbo: patri coeterno: quinaʒ poꝛta re homies poſſent: etiam ſi iam eſſent ſpi⸗ rituales quales adhuc apoſtoli nõ fuerũt quãdo iſta eis dominꝰ dixit:qualeſq; po⸗ ſtea veniente ſanctoſpiritu facti ſunt: NHã vtiq; quicqͥd ð creatura ſciri poteſt minuſ eſt ipſo creatoꝛe:qui ſummus et verus et immutabilis eſt deus. Et quis eum tacet: vbi non a legentibus / diſ putãtibus/querẽ tibus/reſpondẽtibus/laudantibus/ cantã tibus/quoquomõ ſermocinãtibus:poſtre mo ab ipſis etiã blaſphemantibus nomi⸗ natur:Et cũ eũ nemo taceat:quis eſt qui eum ſicut intelligẽdus eſt capiat: cum de oꝛibus et auribus hominum non recedat Quis eſt cuius acies ad eum mentis acce dat? Quis eſt qui euʒ trinitatẽ eſſe ſciſſet niſi ipſe ſic innoteſcere voluiſſet? Et quis hominum iam iſtam ſileat trinitatem. Et tamen quis hominũ ſicut angeli ſapiat tri nitatem? Eaipſa ergo que de dei eternita te / veritate / ſanctitate:in pꝛomptu et palã ſine ceſſatione dicuntur:ab alijs bene. ab alijs male intelligũtur: immo ab alijs in⸗ tellignntur: ab alijs non intelligũtur Qui enim male intelligit/non intelligit. Ab ei ipſis autẽ a quibus bene intelligũtur: Ab alijs minus:ab alijs amplius mentis viua citate cernũtur:⁊ a nullo hominũ ſicut ab angelis capiuntur. In ipſa ergo mẽte:hoc eſt in interioꝛe homie quodãmodo creſci tur: non ſolum vt ad cibũ a lacte tranſea⸗ tur:verũetiã vt ãplius atq; ãpliꝰ cibꝰ ipſe ſumat᷑. Non aũt creſcitur ſpecioſa mole ſʒ lnue eſtno anai meye uz ſan omin⸗ di⸗ mo⸗ o⸗ nis m nita al ,ab in⸗ Aui b na ſa es⸗ e, P Piꝛoũ. ix. . intelligentia luminoſa: quia et ipſe cibus intelligibilis lux eſt:vt ergo creſcatis euʒ q; capiatis:et quãto magis creſcitis: tãto magis magiſq; capiatis:non ab eo docto⸗ re qui veſtris auribus ſonat:hoc eſt foꝛin⸗ ſecus operando plantat ⁊ rigat:ſed ab eo qui dat incrementũ/petere ac ſperare de⸗ betis. ¶ Pꝛoinde ſicut pꝛeterito ſermõe commonui cauete maxie qui paruuli eſtis et adhuc alimẽtis lacteis indigetis:ne ho minibus ſub hac occaſione deceptis ac de ceptoꝛibus:quia dominus ait: adhuc mul ta habeo vobis dicere ſed nõ poteſtis poꝛ tare modo:aurem curioſam pᷣbeatis ad in cognita ſciẽda: cũ mẽtes iualidas habea tis ad vera et falſa diiudicanda: maxie ꝓ pter obſceniſſimas turpitudies:iquas do⸗ cuit vanitas/animas iſtabiles atq; carua⸗ les: ad hoc deo ſinente vt eius vbiq; ſint tremenda iudicia: ⁊ in cõparatiõe impure nequicie dulceſcat puriſſima diſeiplĩa:at⸗ ꝙ illi det honoꝛem:timoꝛẽ autẽ vel pudo rem ſibi: qui in illa mala vlł illo regẽte nõ cecidit:vel illo inde leuante ſurrexit. Ca⸗ uete timẽdo ⁊ oꝛando ne irruatis in illud enigma ſalomonis:vbi mulier inſipiens et audax inops panis effectaiconuocat pꝛe⸗ tereuntes dicens. Panes occultos libent᷑ attingite:et aque furtiue dulcedinẽ. llpee eni mulier vanitas eſt impioꝝ.cuʒ ſint in ſipientiſſimi:aliquid ſe ſcire opinantiũ:ſl⸗ cut de iſta muliere dictũ eſt: inops panis efficitur. Que cum ſit inops panis:pꝛomit tit panes:ideſt cũ ſit ignara veritatis: pꝛo mittit ſcientiã veritatis:occultos tamẽ pa nes pꝛomittit: quos tamẽ dicit libent atti gi:et aque furtiue dulcedinẽ: vt ea ſeilicʒ libentius et dulcius audiantur et agantur q̃ palaʒ in eccleſia dici crediq; pꝛohibent Ipſa quippe occultatione condũt quodã modo nefarij doctoꝛes ſua venena curio⸗ ſis:vt ideo ſe exiſtimẽt aliquid diſcere ma gnũ:quia merentur habere ſecretũ:et ſua uius hauriant inſipientiã quam putãt ſci⸗ entiam: cuius pꝛohibitã quodãmodo furã tur audatiam. Hinc et nefarios ritus ſuis hominibus ſacrilega curioſitate deceptis vel decipiendis:magicarum artiũ voctri⸗ na cõmendat. Hinc ille illicite diuinatio⸗ nes inſpectis pecudũ viſceribus occiſoꝛũ aut vocibus et volatibus auiuʒ aut ſignis multifoꝛmibus demonioꝛum: inſuſurrant auribꝰ hominũ perituroꝛũ: ꝑ colloquia p ditoꝛum. Pꝛopter hec illicita atq; puniẽ⸗ da ſecreta: mulier illa non ſolũ inſipiens: vYerum audax etia nuncupatur. Sed h nõ ſolum a ſeipſa:verũ et a nomie noſtre reli gionis aliena ſunt.qñdoqͥdem mulier hec inſipiens ⁊ audax ſub chꝛiſtiao vocabulo tot ſceleſtas hereſes condidit:tot nephan das fabulas finxit:vt iam tales quales in⸗ theatris:ſiue cantãtur:iſiue ſaltantur: ſiue inimica ſcurrilitate ridentur: ⁊ nõ quaſdã tales quales aduerſus deũ fingere potu⸗ iſſe: ſic illam doleamus inſipientiã:vt mi⸗ ſimi heretici qͥ ſe chꝛiſtiãos vocari volũt: audatias figmentoꝛũ ſuoꝛũ quaſmaxime exhoꝛret ſenſus hũanus:hac occaſiõe euã gelice ſententie coloꝛare conantur: vbi do minus ait:adhuc multa habeo vobis dice re: ſed nõ poteſtis poꝛtare modo.quaſi hᷣ ipſa ſint que tũc diſcipuli poꝛtare nõ ꝑpo⸗ terant:et ea docuerit ſpirituſſanctus: que palam docere atq; pꝛedicare quãtalibet feratur audatia ſpiritus erubeſcit immun dus. Hos apoſtolus in ſpirituſctõ pꝛeui⸗ dens ait. Erit em̃ tempus quo ſanam do⸗ ij.hlłiij⸗ ctrinam nõ ſuſtinebunt: ſed ſecundũ deſi deria ſua magiſtros ſibi coaceruabũt pꝛu rientes auribus.Et a veritate quidẽ audi tum auertentes: ad fabulas autẽ conuer⸗ tentur. Illa enim ſecreti furtiq; cõmemo⸗ ratio que dicitipanes occultos libẽter at⸗ tingite et aque furtiue dulcedinẽ: pꝛuritũ facit audientibus in auribus ſpiritualiter foꝛnicãtibꝰ: ſicut pꝛuritu quodã libidinis etiã.in carne coꝛrum pitur integritas caſti⸗ tatis Audite itaq; apoſtolũ talia pꝛeuidẽ tem:et ea vitanda ſalubꝛiter admonentẽ. Pꝛophanas inquit verboꝛũ nouitates de j. Chi: vj uita. Multuʒ em̃ pꝛoficiunt ad impieratẽ ijʒ F.⸗ et ſermo eoꝛum ſieut cancer ſerpit. Et nõ ait verboꝛũ nouitates:ſʒ addidit pꝛopha⸗ nas: Sunt em̃ et doctrine religionis con⸗ gruentes verboꝛũ nouitates: ſicut ipſum nomen chꝛiſtianoꝛũ quando dici ceperat. ſicut ſcriptũ eſt. In anthiochia enĩ pꝛim poſt aſcenſionẽ domini appellati ſunt diſci puli chꝛiſtiani:ſicut legitur in actibus apo ſtoloꝛũ:et xenodocia et mõaſteria poſtea ſunt appellata nouis noĩbus. Res tñ ipᷣe ⁊ ante noĩa ſua erat:⁊ religiõis veritate ſir⸗ mantur: que etiq cõtra i ꝓbos deſtugune remur audaciã mnes autẽ inſipientiſ — ctut ;: — Agduerſus impietatẽ quoq; arrianoꝛũ he reticoꝛũ‚/nouum nomẽ patris homouſyon condiderunt: ſed non rem nouam tali no⸗ mine ſignauerunt. oc enĩ vocatur homo Joh.x. uſvon/quod eſt ego ⁊ pater vnuʒ ſumus: ynius videlicet eiuſdẽq; ſubſtantie. Nam ſi omnis nouitas pꝛophana eſſet:nec a do mino diceretur: mandatũ nouũ do vobis Joh. xiij. diceren Mec teſtamentũ apellaretur nouũ:nec cã Heb.ix teretur vniuerſa tibi canticum nouũ.Sed pꝛophane ſunt verboꝛũ nouitates:vbi dicẽ mulier iſipiẽs ⁊ audax: Panes occultos li Pꝛoü.ix. bent attingite: et aque furtiue dulcedinẽ Ab hac pollicitatiõe falſe ſciẽtie: ꝓhibet . eettiã illo loco apoſtolus vbi dicit. thio⸗ j.Thi.vj. thee depoſitũ cuſtodi:deuitãs pꝛophanaſ vocum nouitates: et contradictiones falſi nominis ſcientie: quã quidã pꝛomittẽtes circa fidem exciderũt. Mihil em ſic amant iſti quã ſcientiã pꝛomittere: et fidem rerũ verarũ quas credere paruuli pꝛecipuũtur yelut impitiam oeridere. Dicit aliqͥs. Mi⸗ hil ne ſpũ ales viri habẽt in doctria:quod carnalibus taceant: et ſpiritualibus elo⸗ quantur? Si reſpõdero nõ habent: conti⸗ mnmnvno mihi dicetur: ex epiſtolaa ad coꝛinthi i..Coꝛ.iij. os apoſtoli papli. Mon potui vobis loqᷣ quaſi ſpũ alibus ſed quaſi carnalibus:qua ſi paruulis in chꝛiſto lac vobis potũ dedi non eſcam. nondum em̃ poteratis:ſed nec adhuc quidẽ poteſtis Adhuc em̃ eſtis car j. Coꝛ.ij. nales.Et illud. Sapientiã lodmur inter ꝑ fectos.Et illud:Spiritalibꝰ ſpũalia cõpa ra ntes: aĩalis autẽ homo nõ perc pit que ſunt ſpiritus dei:ſtulticia em̃ eſt uli. Hoc totum quale ſit: ne rurſus ꝓpter hec ver⸗ ba apoſtoli ꝓphanis vocũ nouitatibus ſe creta querantur: et ea que debet caſtoꝛũ ſpiritus coꝛpuſq; vitare / dicatur carnalis ſuſtinere non poſſe: ſermõe alio ſi dominꝰ donauerit diſputandũ eſt: vt iam iſtũ ali⸗ quãdo claudamus. leptimꝰ. Incipit tractatus no⸗ nageſunus octauus.De eadem le⸗ X pverbis dñi noſtri ybi diẽ:qadhuc mul⸗ ta habeo vobis dicere ſed non poteſtig portare modoꝛcx oꝛtam difficilẽ queſtionẽ me recolo diſtu⸗ ¶ Erxplicit tractatus nonageſi/ e: — — liſſe vt inde ocioſius tractaretur: quia il⸗ lum modus competens compellebat fini⸗ re ſermonẽ: Nunc ergo quoniã tempus ẽ pꝛomiſſa reddendi/pertractetur vt domi⸗ nus ipſe donauerit: qui coꝛdi noſtro vt ꝓ poneretur ingeſſit. HMec eſt autẽ queſtio. AVltrũ ſpirituales hoĩes habeant aliquid in doctrina: quod carnalibus taceãt et ſpi ritualibus dicãt.Quia ſi dixerimus nõ ha bent:reſpõdebit᷑ nobis.Quid eſt ergo qð j Coꝛ iij dicebat apoſtolus ſcribẽs ad Coꝛinthios · Coꝛ. ii ⸗ Mon potui vobiſ loqui quaſi ſpiritualibꝰ ſed quaſi carnalibuſ:quaſi paruulis ĩ chꝛi ſto lac vobis potum dedi non eſcam:? mõ dum eni poteratis: ſed nec adhuc quideʒ poteſtis:adhuc em̃ eſtis carnales. Si aũt dixerimus habent: timendũ et cauendũ ẽ ne ſub hac occaſiõe in occultis nefaria do ceantur: et ſpiritualiũ nomine velut ea qͥ carnales capere non poſſunt:nõ ſolum ex euſatiõe dealbanda verũetiã pꝛedicatio⸗ ne laudanda videãtur. Pꝛimũ ergo ſcire debet charitas veſtra qð ipſe chꝛiſtꝰ cruci fixus:quo velut lacte paruulos aluiſſe ſe dicit apoſtolus Ipſa vera caro eius ĩ qua facta eſt vera moꝛs eius: et vulnera vera conſixi ſanguiniſq; excuſſi:nõ eo mõ a car nalibus quo ab ſpiritualibus cogitatur: et illis eſt lac:iſtis cibus eſt:quia et ſi non audiunt amplius:intelligũt amplius.Mõ eni equaliter mente percipitur: etiã qð in ſide pariter ab vtriſc; kecipitetr Ita fit vt j. Coꝛ. ſt pꝛedicatus ab apoſtolis chꝛiſtus crucifxr⸗· us et iudeis eſſet ſcandalum et gentibus ſtulticia:e t ipſis vocatis iudeis et grecis dei virtus et dei ſapientia.Sed carnalibꝰ paruulus id tantum credẽdo tenentibus: ſpiritualibus autẽ capacioꝛibus id etiã in telligendo cernentibus. Illis ergo tanqᷓ; lacteus potus /iſtis tanq; ſoli dus cibꝰ:no quia hoc illi aliter in populis:iſti aliter in cubiculis cognouerunt. Sed quod eodeʒ modo vtriq; cũ palã diceretur audiebãt. po ſuo modo quiq; capiebant. Cum eniʒ B chꝛiſtus pꝛopterea ſit crucifixꝰ.vt in remi⸗ ſione peccatoꝛũ ſanguinem funderet.qua eius vnigeniti paſſione diuina gratia cõ⸗ mendatur.vt nemo in homĩe gloꝛietur.qͥ⸗ i. Co⸗ iij modo intelligebant chꝛiſtũ cruciſxũ qu ⸗ adhuc dicebant.ego ſum pauli? nunqd quomòõ ipſe paulus qui dicebat.mihi aut Galatas.vi. abſit gloꝛari nin in cruce onmini noſtri ie⸗ ntii⸗ Ca. lun 2 ſu P 1 N ſo uſ⸗ ini⸗ uss ⸗ n ud tſoi he N b; h ö it 1 £ ZJoh. Tract. xCvVIII La. xXVI ſu chꝛiſti? De ipᷣo itãq; chꝛiſto cruciſixo et ipſe cibũ pꝛo ſua capacitate ſumebat.et il los lacte pꝛo eoꝛum infirmitate nutriebat Deniq; illa que ſcripſit ad coꝛinthios alit vtiqʒ ab ipſis paruulis: alit᷑ a capatioꝛibꝰ j. Coꝛ: xiiij.poſſe intelligi ſciens:ait. Si quis eſt inter vos ꝓpheta aut ſpiritualis agnoſcat que ſcribo vobis: quia domini eſt mandatum. Si quis autẽ ignoꝛat ignoꝛabitur Solidã pꝛofecto voluit eſſe ſciẽtiã ſpiritualiũ vbi nõ ſola fideſ accõmodaretur: ſed certa co gnitio teneretur: Ac ꝑ hoc illi eaipſa cre debant: que ſpirituales inſuper agnoſce⸗ bãt: Ignoꝛabit᷑ autẽ ait qui ignoꝛat:quia nondũ ei renelatũ eſt: vt quod credit ſci⸗ at. Quod cũ fit in homis mente / ipſe dici⸗ tur agnoſci a deo: quia deus illuʒ agno⸗ ſcentẽ facit:ſicut alibi ait. Nunc autẽ cog⸗ noſcentes deũ immo cõgniti a deo. Neq; em̃ tunc cognouerat cos deus: pᷣcognitos et electos ante mundi cõſtitutonẽ: ſʒ tũc eos ſeipſum cognoſcere fecerat. oc igit᷑ pꝛimitus cognito quod eaipſa que ſimul Aꝗgudiunt ſpirituales atq; carnales pꝛo ſuo 1 modulo quiq; capiũt:illi vt paruuli:iſtivt maioꝛes:illi vt lactis alimentũ:iſti vt cibi ſolidamentũ. Nulla videtur eſſe ueceſſi⸗ tas: vt aliqua ſecreta doctrine taceantur et abſcondantur fidelibus paruulis/ ſeoꝛ⸗ ſum dicenda maioꝛibus:hoc eſt intelligen tioꝛibus:et hoc ideo faciendũ putetur:qꝛ ddiruivyxit apoſtolus. Hon potui vobis loqͥ qſi liſlipiritualibꝰ: ſed quaſi carnalibus. Hoc ip (a .„ ,,„ lum eni quod non iudicauit ſe ſcire in eis 4 i· Coꝛ. ij. niſi ieſum chꝛiſtũ et hũc crucifixũ:ipſis nõ 6 „ potuit loqꝗ qſi ſpũalibꝰ ſʒ qſi carnalibꝰ qꝛ 4 à1 id ſic ſpũales capere nõ valebãt. Quicũ b⸗ q; autẽ ſpirituales inter eos erat.ideſt.qð 6. iulli ranq; carnales audiebat:ſpirituali ipſi 3 intellectu capiebant:vt ſic intelligatur qð ait: non potui vobis loqui quaſi ſpũ alib⸗ ſed quaſi carnalibus:ac ſic diceret.Nõ po ititituiſtis quaſi ſpũales: ſʒ quaſi carnales ca⸗ j. Coꝛ.ij. pere quod loquebar Anialis em̃ homo.i. qui ſecũdũ hominẽ ſapit.aĩalis dictus ab 6 anima: carnalis a carne:quia ex anima et carne conſtat totus homo: Non percipit 6 que ſũt ſpiritus dei.ideſt. quid Fkalt cre 49 dentibus crux conferat chꝛiſti: et putat H 7„ illa cruce actum eſſe tantũmõ vt nobis vſ Ceih⸗ q; ad moꝛtem pꝛo veritate certãtibns/imi . tandũ pꝛeberetur exemplũ. Mam ſi ſcirẽt 6 „ ulud quod ad corinthios ſcriptũ eſt Sapi huiuſmodi homĩes qui nolunt eſſe niſi ho mines quẽadmodũ chꝛiſtꝰ cruciſixus fa⸗ ctus ſit nobiſ ſapientia a dco:et iuſticia et ſanctiſicatio: ⁊ redemptio:vt quemadmo dum ſcriptũ eſ: qui gloꝛiatur in dño gloo rict᷑:pꝛoculdubio nõ gloꝛiaretur in homie ſ:Coꝛj: nec carnaliter dicerẽt. Ego quidẽ ſuʒ pau li/ego aũt appollo:ego vero cephe:ſʒ ſpiir tualiter/ ego ſum chꝛiſti Verd ilmudad E huc queſtionẽ facit:quod ĩ epiſtola ad he bꝛeos legitur. Cum iam deberetis ipſi eſſe doctoꝛes:iterũ doctria indigetis:que ſint hHebv.· elementa ſermonũ dei: et facti eſtis opus habentes lacte/non ſolido cibo Omis em̃ qui lactat inexpertus eſt verboꝛum iuſti⸗ dus cibus eor qui per habiti exercitatoi habent ſenſus ad ſeparandũ bonũ g ma⸗ lo. Hic em̃ videmꝰ tanq; definitũ eẽ quez perfectoꝛũ dicit ſolidũ cibum: et hoc efſfſe entiaʒ loquimur inter pfectos.Quos aũt Koife perfectos voluerit hoc loco intelligi:ſub⸗ iecit atq; ait. Qui per habitũ exercitatos habent ſenſus: ad ſeparandũ bonũ a ma⸗ lo. Hoc ergo qui inualida et inexercitata mente non poſſunt:pꝛofecto niſi fidei quo dam lacte teneantur: et vt inuiſibilia que non vident:et intelligibilia que nondũ in telligunt credant:facile ad vanas et ſacri legas fabulas ꝓmiſſione ſcientie ducũtur vt et bonum et malum non niſi coꝛpoꝛali⸗ bus imaginibus cogitent:et ipſum deũ nõ niſi aliquod eſſe coꝛpus exiſtiment: et ma lum non niſi ſubſtautiã putare nõ poſſunt cuʒ ſit potius ab immutabili ſubſtãtia miu tabiliũ ſubſtantiaꝝ quidã defectus:quas fecit ex nihilo ipſa immutabilis et ſumma ſubſtantia qui eſt deꝰ. Quod pꝛofecto qͥs quis non ſolũ credit:verumetiã exercita⸗ tis interioꝛibꝰ animi ſenſibus intelligit:ꝑ⸗ cipit/nouit.nõ eſt iam metuendũ ne ſedu catur ab eis qui malum putando eſſe ſub⸗ ſtantiam quã non fecit deus/mutabilẽ ſub ſtantiam faciũt ipſum deũ ſicut manichei: vel ſi quc alie peſtes ita decipiunt:ſʒ mẽ⸗ te adhuc paruulos qͥs dicit apoſtolus ca- nales. lacte nutriendos. Oinis de hac re ſermo quo agitur vt non ſolũ credatur ve rumetiã intelligatur:ſciaturq; quod dici⸗ tur: percipere talia non valentibus onero ſus eſt:faciliuſqʒ illos pꝛemit quã paſcit. „ Lolo. ij. j· Theß. iij. Heb. vj. Zoh. Tract. xCvVII Ka. xXVI Ex quo fit:vt ſpũsales iſta carnalibus nõ omni modo taceant ꝓpter catholicã ſide,ʒ que omnibus pꝛedicãda eſt: nec tamen ſic diſſerant / v t volẽtes ea perducere ad in⸗ telligentiam non capacem: facilius faſti⸗ diri faciant in veritate ſermoneʒ:quam in ſermone percipi veritatẽ Pꝛopterea dicit ſcribens ad coloſſenſes.Et ſi coꝛꝑe abſenſ ſum:ſpiritu vobiſcũ ſum:gaudẽs et vidẽs oꝛdinationẽ veſtrã: et id quod deeſt fidei veſtre ĩ chꝛiſto.Et ad theſſalonicẽſes No cte ac die inquit habundantius oꝛãtes vt videamus faciẽ veſtram:et ſupleamus qͥ deſunt fidei veſtre. Intelligẽdi ſunt vtiqʒ ita pꝛimũ catheʒiʒati vt lacte alerẽtur nõ ſolido cibo.cuius lactis ad hebꝛeos com⸗ memoꝛatur vbertas/eis quos volebat ci⸗ bi ſoliditate iam paſcere. Pꝛopter qð ait. Ideoqʒ remittẽtes inicij xpᷣi verbũ:in cõ ſumationẽ reſpiciamus Mõ iterũ iaciẽtes fuundamẽtũ penitẽtie ab operibꝰ moꝛtuis: et ſidei in deũ: lauacri doctrine/ipoſitio⸗ nis manuũ: reſurrectiõis etiam moꝛtuoꝛũ er iudicij eterni.hec eſt lactis vbertas ſi⸗ ue quo non viuunt qui iam quidẽ ratiõe vtuntur vt poſſint credere.ſʒ bonuʒ a ma lo non credendo tantũ:verũetiã intelligẽ do quod pertinet ad ſolidũ cibũ ſeparare non poſſunt. Quod autẽ in lactis comme⸗ moꝛatioe poſuit et doctrinaʒ:ipſa eſt que per ſymbolũ traditur et oꝛationẽ dommi⸗ cam.Sed huic lacti abſit vt ſit contrarius cibuſ rerum ſpiritualiũ firma intelligentia capiendus. Qui coloſſenſibus et theſalo⸗ nicenſibus defuitet ſupplẽdus fuit. Quan do enĩ ſupletur quod defuit:non im ꝓba tur quod fuit. Mam et ipſis que ſumimus Joh. j. alimentis: vſqʒ adeo non eſt lacti cõtrariꝰ ſolidus cibus:vt ipſe lacteſcat:quo poſſit eſſe aptus infantibus ad quos per matris vel nutricis peruenit carnẽ.ſicut fecit etiã mater ipſa ſapiẽtia:que cum ſit in excelſis angeloꝛũ ſoliduſ cibus:dignata eſt qdam modo lacteſcere paruulos:cum verbũ ca⸗ ro factum eſt ⁊ habitauit in nobis. Sed ip ſe homo chꝛiſtus qui vera carne / vera cru ce / vera moꝛte / vera reſurrectione / ſincerũ lac dicitur paruuloꝛũ: cum bene ab ſpiri⸗ tualibꝰ capitur:inuenitur dñs angeloꝛuʒ. D ¶ Pꝛoinde nec ſic paruuli ſunt lactãdi:vt ſemper nõ intelligant deũ chꝛiſtũ: nec ſic ablactãdi/vt deſerãt hominẽ chꝛiſtü. Qd alio modo idipſuʒ ita dici poteſt. Hec ſie lactandi ſunt/vt creatoꝛẽ nunquã intelli⸗ gant chꝛiſtũ:nec ſic ablactandi/vt media⸗- toꝛem vnquã deſerant chꝛiſtũ. In hoc qp pe non conuenit huic rei ſimilitudo mater ni lactis et ſolidi cibi:ſed potiuſ fundamẽz ti:quia ⁊ puer quãdo ablactatur vt ab ali mentis infantie iam recedat:inter ſolidos cibos non repetit vbera que ſugebat:xꝑs autem crucifixus:et lac ſuggentibus. et ci bus eſt pꝛoficiẽtibus. Fundamẽti vo eſt ideo eſt aptioꝛ ſimilitudo: quia vt ꝑficia⸗ tur quod ſtruitur/additur ediſiciũ:nõ ſub trahitur fundamentũ.Que cũ ita ſint:o qͥ cumq; eſtis/qui ſine dubio multi eſtis par uuli in chꝛiſto/pꝛoficite ad ſolidum cibũ: mentis non ventris.ꝓficite ad ſeparandũ bonum a malo: et magis magiſq; inheren te mediatoꝛi: per quẽ liberamini a malo. quod nõ eſt a vobis loco ſeperandũ: ſeecnii vobis potius eſt ſanandũ. Quiſquis au- tem vobis dixerit: nolite credere verũ ho minem chꝛiſtũ: aut non a vero deo coꝛpus cuiuſlibet hominis vel cuiuſubet animan tis creatũ: aut nõ a vero deo vetus teſta⸗ meniũ datum:et ſi quid huiuſmodi:h eniʒ vobis pꝛiuſ ideo non dicebatur:quãdo la cte nutriebamini:quo va capiẽda coꝛ nõ⸗ vum habebatis idoneũ:non vobis iſte ci⸗ bum pꝛeparat ſed venenũ Pꝛopter quod beatus apoſtoſus eos alloqnẽs qui iã vi⸗ debantur eſſe perfecti:cum quid ſit imper fectũ ipſe dixiſſet: Quicũq; ergo inqᷣt per Phit iij. fecti ſumꝰ h̊ ſapiamꝰ:⁊ ſi qͥd alit᷑ ſapitis:-sS·½r quoq; vobis deus reuelabit. Et ne foꝛte incurrerent in ſeductoꝛes qui eos vellent a fide auertere ꝓmittendo ſcientiã verita tis:et hoc putarẽet eſſe quod dixit apoſto⸗ lus/id quoq; vobis deus reuelabit:conti⸗ nuo ſubiũxit. Verũtñ in quod perueni⸗ mus:in eo ambulemus.Si quid ergo ĩtel⸗ lexeris qð non ſit contra regulã catholice ſidei ad quã velut viam que te ducat ad patriam perueniſti:et ſic intellexeris vt in de dubitare omnino na debeas: adde edi ficium: noli tamẽ relinqᷓre fundamentum. Sic debẽt maioꝛes docere aliquid paruu los:vt omniũ dñm chꝛiſtũ: ⁊ ſeipſis longe maioꝛes ꝓphetas et apoſtolos:nõ dicant aliquid fuiſſe mentitos. Mõ autẽ ſolũ va miloqs ⁊ mentis ſeductoꝛes fabuloſa ⁊ fal ſa garriẽtes: et in eis vanitatibꝰ velut al hoj. —.—- – C—ðʒ½w— — — ——U utwft 8 ‚— cſie dli⸗ dia⸗ ch gter ane bali icos ne NRho. j. terã ſcientiã ꝓmittentes contra regulã fi⸗ dei quã catholicã ſuſcepiſtis cauere debe tis: verũetiã ipſos qui de ipſa diuine im⸗ mutabilitate nature vel incoꝛpoꝛea crea⸗ tura ſiue creatoꝛe veraciter diſputant: et quod dicunt omnio documẽtis atq; ratio nibus certiſſimis ꝓbãt: et tamẽ ab vno ði et hominũ mediatoꝛe conantur auertere: tãquã peſtẽ ĩiſidioſioꝛẽ ceteris fugite. Ta les eni ſunt de quibus dicit apoſtolus:qa cognoſcẽtes deũ:non ſicut deum gloꝛiſica uerũt. Quid enĩ pꝛodeſt habere intelligẽ tiaʒ veram de immutabili bono:ei qui nõ tenet per quẽ liberetur a malo? Pꝛopter ea ammonitio beatiſſimi apoſtoli de ve⸗ ſtris coꝛdibus non recedat Si quis vobis euãgeliʒauerit pꝛet᷑ quod accepiſtis:ana⸗ Salathas. j: thema ſit. Mõ ait pluſquã accepiſtis: ſed * pꝛeter quod accepiſtis. Nam ſi illud dice⸗ ret: ſibiipſi pꝛeiudicaret:qui cupiebat ve⸗ nire ad theſſalonicẽſes: vt ſuppleret que illoꝛum fidei defuerũt.Sed qui ſuplet:qð minus erat addit:non qðs ĩerat tollit.Qui E auteʒ pietergreditur regulã fidei.non ac cedit in via:ſed recedit de via.Quod ita⸗ qʒ ait dominus: adhuc multa habeo vobᷣ dicereſed nõ poteſtis poꝛtare modo: adij cienda illis fucrãt que neſciebat:non que digicerant euertenda. Et ille quidẽ ſicut in pꝛiſtino ſermone iam expoſui: potuit h̊ ita dicere: qa illa ipſa que docuerat ſi vel let eis ſic aperire vt in illo concipiũtur ab angelis:hoc infirmitas hũana in qua ad⸗ huc erant ferre nõ poſſet. Spiritualis aũt hHhaꝛzFomo quilibet poteſt alterũ hominẽ do⸗ ijj. Coꝛ xij. cere quod nouit: ſi ꝓſlciendo capacioꝛeʒ faciat ſpirituſſanctꝰ:in qͥ et ipſe doctoꝛ ali quid amplius addiſcere potuit vt ſint am bo docibiles deo:quãqʒ et inter ipſos ſpi rituales ſunt vtiqʒ alijs ali capacioꝛes at qʒ melioꝛes: ita vt quidã illoꝛũ ad ea per ueniret que non licet homini loqui: Qua occaſione vani quidã apocalypſim pauli quã ſana non recipit eccleſia/neſcio qᷣbus favulis plenã ſtultiſſima pꝛeſumptiõe fin⸗ xerunt:dicentes hanc eſſe vnde dixerat ra ptum ſe fuiſſe in tertiũ celũ:et illic audiſ⸗ ſe ineffabilia verba: que non licet homini loqui. Vtcũqʒ iſtoꝛũ tollerabilis eſſet au dacia:ſi ſe audiſſe dixiſſet que adhuc non non licet homini loqui: cũ dixerit que nõ licet homini loq.iſtis qui hec audeãt ĩpu⸗ JZob. Tract. xcK La. XVI denter et infeliciter loqui. Sed iam iſtuʒ ſermonẽ hoc ſine cõcludã:per quẽ vos eẽ cupio ſapiẽtes quidẽ in bono: itegros au tema malo. 2.2 ¶ Explicit tractatus nonageſimuſ octauug. Incipit tractatus nona/ geſimuſnõnus . De eo quod dicit NMon enim loquetur a ſemetipſo ſʒ Bid eſt quod⸗ dominus ait de ſpirituſctõ: cũ u vẽturũ eſſe ꝓmitteret: ⁊ do quecuq; andiet loquetur. cturum diſcipulos eius omnẽ veritatẽ: vł loe deducturũ ĩ omni veritate: Nõ em̃ 10 augiet loquetur: Simile eſt hoc ei qᷣd de ſemetipſõ dixit Nõ poſſum a meipᷣo fa⸗ cere quicquã:ſicut audio iudico. Sed illoõ · xl.tracta. cum exponeremus/ſecundũ hominẽ poſſe accipi diximus:vt obedientiã ſuã qua fa⸗ Phit. ij. ctus eſt obediens vſq; ad moꝛtẽ crucis:pᷣ⸗ nunciaſſe ſilius videretur et iudiciũ futuu⸗ rum quo viuos ⁊ moꝛtuos iudicabit:quia hoc per id facturus eſt quod filius homis eſt.ꝓpter quod dixit:pat᷑ nõ iudicat quẽ⸗ eta ſeiner ſo ſed guecn qua: ſed omne iudiciũ dedit filo: quia ĩ iu Joh⸗v dicio non foꝛma dei qua equalis eſt patri nec ab impijs videri poteſt:ſed foꝛma ho⸗ minis aparebit:qua minoꝛatus eſt etiam hHebᷣ.ij. modico minus ab angelis: quãuis iã ĩ cla ritate non in pꝛiſtina ſit hũilitate venturꝰ conſpicuꝰ tamẽ futurus:⁊ bonis et malios. Hinc ait et illud. Et poteſtatẽ dedit ei iu diciũ facere:quoniã filius hominiſ eſt. In quibus verbis eiꝰ manifeſtatur:nec eã foꝛ mam pꝛeſentandã eſſe iudicio in qua cum eſſet: non rapinã arbitratus eſt eẽ ſe eq̃lẽ deo:ſed illam quã cũ ſemetipſum exĩanii ſet accepit. Semetipᷣm em̃ exinaniuit foꝛ⸗ maʒ ſerui accipiẽs: in qua videtur etiã ad faciendũ iudiciũ obedientiã ſuam conmẽ daſſe:cũ dixit: Mon poſſũ facere a meipᷣo quicquã:ſicut audio iudico. Adaʒ nãq; ꝑ Rho.iſ⸗ cuius vnius homiĩs inobedientiã peccato res conſtituti ſunt multi:nõ ſicut audiuit iudicauit:quia quod audiuit pꝛeuaricatꝰ eſt:et a ſemetipᷣo fecit malũ quod fecit:qꝛ non dei voluntatẽ ſed ſuã fecit. Iſte autẽ per cuius vniꝰ homĩs obedientiã iuſti cõ⸗ ſtituũtur multi: nõ ſolũ obediẽs aiyl q V admoꝛtem crucis in qua eſt viuꝰ iudicatꝰ⸗ a moꝛtuis:ſed obediẽtẽ ſe futurũ pꝛomit⸗ tens in ipſo quoqʒ iudicio quo eſt de vi⸗ uis iudicaturus ⁊ moꝛtuis: non poſſum in quit a meipſo face quicqꝙ;:ſicut audio iu⸗ dico. Sed nũquid de ſpirituſancto quod dictum eſt: non eni loquetur a ſemetipſo: ſed quecũq; audiet loquetur.ſecundũ ho minem vel ſecundũ aſſumptioneʒ cuiuſqᷓ; creature dictũ eſſe audebimꝰ opiari? So⸗ lus quippe in trinitate filius foꝛmam ſerui accepit:que foꝛma illi ad vnitatẽ perſone coaptata eſt.ideſt vt filiꝰ dei ⁊ filius hoĩs vnus ſit ieſus chꝛiſtus:ne non trinitas ſed quaternitas pꝛedicetur:quod abſit a nob Pꝛopter quã perſonã ꝓfecto vnã ex dua bus ſubſtantijs diuina hũanaq; conſtantẽ aliqñ ſecũdũ id quod dñs eſt loqᷣtur:vt ẽ illud qð ait:ego er pater vnũ ſumus: ali⸗ quãdo ſecundũ id qð homo eſt/ſicuti ẽ il⸗ lud : qm̃ pater maioꝛ me eſt:ſecundum qð accepimꝰ eſſe ab eo dictũ:⁊ hoc vñ nũc di 7— ſputo:nõ poſſũ a meipᷣo facere qᷣcq;:ſic au 3 Actuü.ij. illis lingue diuiſe velut ignis: qui et inſe⸗ dio iudico..¶ ¶ In pſona vero ſpirituſſcti qͥ modo id accipiamus quod ait.Hõ em̃ lo⸗ quetur a ſemetipſo: ſʒ quecũqʒ audiet lo quetur: cũ in eo nõ ſit alia diuimtatis alia humanitatis: vel alterius creature cuiuſ⸗ cunmqʒ ſubſtantia: magna exoꝛitur diffic⸗ tas. Illud em̃ quod ſicut colũba ſpiritus ſanctus apparuit ſpecie coꝛpoꝛali: viſio fu it ad hoꝛam facta atqʒ tranſacta:ſicut eti- am quando ſup diſcipulos venit: viſe fũt dit ſuper vnũquẽqʒ eoꝝ. Qui ergo dicit columbã ad vnitateʒ perſone ſpũiſancto fuiſſe couiunctã:vt ex illa et deo quia ſpi⸗ rituſſctũs deꝰ eſt/ vna ſpirituſſcti perſona conſtaret:et hoc etiã de illo igne compel⸗ litur dicere: vt intelligat nibil hoꝛum de⸗ bere ſe dicere. Iſta em̃ que dẽ ſubſtantia dei quoqͥmõ vt opus erat ſignifſicãda coꝛ poꝛeis hominũ ſenſibus ſe ſe intulerũt at⸗ qʒ tranſierunt: ad hoꝛã diuinitꝰ facta ſũt de crearura ſeruiẽte:non de ipſa dominã⸗ te natura: que in ſe manẽs quod vult mo uet:et quod vult iminutabilis mutat:Sic etiaʒ vox illa de nube aures vtiqʒ attigit coꝛpoꝛales: eũqʒ ſenſum coꝛpoꝛis qui vo catur auditus:nec tamẽ illo modo creden dum eſt verbũ dei quod eſt vnigenitus fi⸗ lius/quomõ verbũ dicitur ſyllabis ſoniſq; G X 6 E 2* 2 *△ . — . 4 1 . — — . — .—. —— —— . 1 flniri: quia nec omnes ſimul ſonare poſſũt cum ſermo fit: ſed tanq; naſcẽtes moꝛien tibus oꝛdine ſuo ſoni quicũqʒ ſuccedunt: vt totum quod loqmur nouiſſima ſyllaba compleatur. Abſit vt ſic loquatur pat ad ſilium: hoc eſt deus ad verbũ ſuum deuʒ: Sed h̊ eoꝝ eſt capere:quãtiũ ab hõie capi poteſt:ad quos non lac ꝑtinet ſed ſolidus cibus. Cum igitur ſpirituſſãctus nulla ſu⸗ ſceptione homis ſit homo factuſ: nulla ſu ſceptiõe angeli ſit angelus factus:nulla ſu ſceptiõe cuiuſquã creature creatura ſit fa ctus:qͥmõ de illo itelligẽdũ eſt qð dñs ait nõ em̃ loãtur a ſemetipſo: ſʒ quecũq; au⸗ diet loqᷓtur? Ardua qſtio nimiſ ardua Ip ſe aſſit ſpiritus: vt ſaltem ſicẽ eam cogitare poſſumꝰ: ſic eloqᷣ poſſimus:ſic ad ĩtelligẽ riz veſtrã ꝓ mei moduli facultate ꝑueiar Pꝛius itaq; noſſe debetis et ĩtelligere po teſtis: credere autem qui intelligere non dũ poteſtis:in ea ſubſtantia que deus eſt: non quaſi per coꝛpoꝛis moleʒ ſenſus locis pꝛopꝛijs diſtributos:ſicut in carne moꝛtali quoꝛũ q; aĩaliũ alibi eſt viſus: alibi audi⸗ tus/alibi guſtus/alibi olfactus:per totum auteʒ tactus. Abſit hoc credere in illa in⸗ coꝛporea immutabiliq; natura. Audire er go ibi et videre:idipſum eſt. DLicitur ⁊ ol factus in deo:vnde dicẽ apłs: Sicut et chꝛi Ephe. v. ſtus dilexit nos: et tradidit ſemetipᷣm pꝛo nobis oblationẽ ⁊ hoſtiꝗ deo in odoꝛẽ ſua uitatis. Et guſtus intelligi põt ſcᷣm queʒ deus et odit amaricantes et nec frigidos nec calidos ſed tepidoſ euomit ex oꝛe ſuo Et ieſus xpᷣs: AMeus cibus ẽ vt faciã volũ Joh. tatẽ eius qui me miſit. Eſt etiã tactus ille Canticox .ij, e diuinus:vnde dicit ſponſa de ſpõſo:Sini ſtra eius ſub capite meo: et dextera eiꝰ cõ pl ectitur me.Hõ ſunt hec in deo per diu⸗ ſa coꝛpis loca.Cuʒ em̃ dicitur ſcire:ibi ſũt omia/et videre/⁊ audire/et olfacere/a gu ſtare / et tangere: ſine vlla eius mutatione ſubſtãtie: ſine vlla mole que in alia parte maioꝛ in alia minoꝛ:etiã in ſenibus puerili pectoꝛe cogitatur:quãdo deus ſic cogita⸗ tur. Mec mireris qð ineffabilis dei ſciẽtia qua nouit oĩa/per varios hũane locutio⸗ is modos omniũ iſtoꝛũ coꝛpoꝛaliũ ſenſu um nominibꝰ nuncupatur:cuʒ et ipſa mẽs noſtra:hoc eſt homo interioꝛ:cui vnifoꝛmi ter ſcienti per hos qnq; veluti nũcios coꝛ Poꝛis diuerſa nunciãtur: quando immuta nncot/ 9 em v . *. 4 n ZJob. bilem veritatẽ intelligit:eligit /diligit.Et quo pꝛocedit. Audire illi ſcire eſt:ſcire ve S”M”MU liumẽ videt de à dicit᷑ Erat lumẽ verũ Er ro eſſe.ſicut ſuperius diſputatũ eſt. Quia 4 Zob.j. Sbuz audit de quo dicit᷑. Inpncipio erat ergo non eſt a ſemetipo ſed ab illo a quo 8“ verbũ Et odoꝛẽ capit:de quo dicit᷑: Poſt pꝛocedit: a quo illi eſt eſſentia ab illo ſciẽ Canticoꝝ.j. odoꝛẽ vngentoꝝ tuoꝛũ currimꝰ. Et fontẽ tia:ab illo igitur audientis.quod nihil eſt Ps·xxxv. pibit:de quo dicitur: Apud te ẽ fons vite aliud quã ſcientia: Nec moueat quod ver Ps.lxxij · Et tactu fruitur: ð quo dicitur: Mihi aut bum futuri tempoꝛis poſitũ eſt: non enim adherere ðo bonũ ẽ :Mec alið atq; alið:ſʒ dictum eſt/quecũq; audiuit/ aut quecũ q; vna intelligẽtia tot ſenſuũ nominibus ni audit:ſed quecũq; audier loquetur. Illa cupatur. Cũ ergo de ſpirituſancto dicitu quiipe audientia ſempiterna eſt:quia ſem non em loquetur a ſemetipᷣo.ſed quecum piterna eſt ſcientia: In eo autẽ quod ſem⸗ q; audiet loqᷣtur: multomagis ibi ſimpler piternũ eſt ſine initioet ſine fine:cuiuſlibʒ natura vbi veriſſime ſimplex eſt:vel intel⸗ tempoꝛis verbũ ponatur:ſiue pꝛeteriti:ſi⸗ ligenda eſt vel credenda: que longe late-⸗ ue pꝛeſentis:ſiue futuri: non mendacit᷑ po qꝙ; naturã noſtre mentis excedit.Mabik nitur Quauis enĩ natura illa immutabił ⁊ quippe eſt mens noſtra que percipit diſcẽ⸗ ineffabilis non recipiat/fuit et erit ſʒ tan 2⸗ N — ☛☚h☚ . S. do quod neſciebat: et amittit dediſcendo tum eſt :ipſa em̃ veraciter eſt quia mutari quod ſciebat: et veri ſimilitudie fallitur: non poteſt:et ideo illi tantũ cõuenerat di vt pꝛo vero apꝛobet falſum:et obſcurita-⸗ cere:ego ſum qui ſum:et dices filijs iſrael Exo.iij. te ſua quaſi qbuſdaʒ tenebꝛiſ ĩpedit᷑ ne ꝑ qui eſt miſit me ad vos. Tamẽ pꝛopt mu⸗ Ekxo.iij. ueniat ad verũ. Et ideo nõ eſt iſta ſubſta tabilitatẽ tempoꝝ in quibus verſatur no . tia veriſſime ſimplex/cui non h̊ eſt eſſe q; ſtra moꝛtalitas et noſtra mutabilitas:non noſſe: poteſt em eſſe nec noſſe. At quid lu⸗ mendaciter dicimꝰ:et fuit et erit et eſt. Fu . la diuina non poteſt: quia id quod habet it in pꝛeteritis ſeculis/eſt ĩ pꝛeſentibꝰ: erit ud illi ſit ſcientia qua ſcit:aliud eſſentia qᷓ nunquã deerit:eſt quia ſemꝑ eſt Meq; em S eſt. ſed vtrumq; vnũ eſt: Nec vtrumq; di-⸗ velut qui iã non ſit cum pꝛeteritis occidit: Ephen cenduʒ eſt: quod ſimpliciter vnũ eſt: ſiur aut cũ pꝛeſentibus velut qui non maneat habet patervita ĩ ſemetipſo: nec aliud eſt labitur:aut cum futuris velut qui nõ fue⸗ ipſe quam vita que in ipſo eſt:et dedit fi⸗ rat oꝛietur. Pꝛoinde cũ ſecundũ volumi⸗ lio habere vitã in ſemetipſo: hoc eſt genu na tempoꝛũ locutõ hũana variatur:qui ꝑ it filiũ qui ⁊ ipſe vita eſſet. Sic itaq; debe nila deeſſe potuit aut poteſt aut poterit: OE mus accipere quod de ſpirituſ ctõ dictum tempꝑa vero de illo dicuntur: cuiuſlibet tẽ Sbi ⸗ eſt:non em loquetur a ſemetipſo:ſed que poꝛis verba.Semꝑ itaq; audit ſpirituſſan e cumq; audiet loquetur. vt intelligamꝰ nõ cctus: quia ſeꝑ ſcit. Ergo et ſcinit/et ſcit / et lanmhi eum eſſe a ſemetipſo. Pater quipe ſolus fſciet:ac per hoc et audiuit:et audit et au⸗ . eſt: et ſpirituſſctũs de patre pꝛocedit. Pa dire quod ſcire:et ſcire illi hoc eſt quod eſ ter aũt nec natus eſt de alio:nec pꝛocedit ſe Ab illo igitur audiuit: audit audiet a qͥ Nec ideo ſane aliqua diſparilitas in ſum eſt:ab illo eſt a quo pꝛocedit.¶ Hhic aliqs ma ĩilla rnitate cogitatiõi occurrat hůane foꝛſitan querat:vtrii et a filio ꝓcedat ſpi⸗ E . Nã et ſilius ei de quo natus eſt / et ſpirit rituſſctũs.Filius em̃ ſolius patris eſt fili⸗ O ſanctus ei de quo ꝓcedit eq̃lis ẽ Quid et pater ſolius ſilij eſt pater Spiritus aũt L autẽ illic interſit inter ꝓced ere ⁊ naci. ert ſanctus nõ eſt vnius eoꝝ ſpiritus ſed am⸗ Math. x. longũ ẽ querendo diſſerere.et temerarin boꝛũ.Habes ipᷣm dominũ dicẽtẽ. Nõ em̃ ⸗ cum diſſerueris diffinire: quia hoc et men vos eſtis qui loquimini:ſed ſpiritꝰ patris ti vtcumq; compꝛehendere: et ſi d mene veſtri qui loquitur ĩ vobis. Habes ⁊ apo S foꝛte inde cõpꝛehẽderit / ligue difficilimũ ſtolum.: Miſit deus inquit ſpirirũ ſilij ſui ala. liij. eſt explicare: quãtuſiibʒ pꝛeſit doctoꝛ:qn in coꝛda noſtrã Nunqᷣd duo ſunt alius pa tuſtlibet adſit auditoꝛ: õ ergo loquetur tris alius filij? Abſit. Vnũ em̃ coꝛpus ait aemetipſo quia non eſt a ſemetipo:ſed ꝗ cum figniſicaret eccleſiã: moxq; addidit/⁊ Epbᷣ.iiij⸗ cumq; audiet loquetur: Ab illo audiet:a⸗ vnus ſpiritus.Et vide quomõ illic imnple Rho. viij: ſcitauit ieſum a moꝛtuis habitat in nobis: Joh. at trinitatem. Sicut vocati eſtis inquit in . — — vna ſpe vocatiõis veſtre. Vnus dominus Hic vtiq; chꝛiſtũ ĩtelligi voluit. Reſtat vt etiã patrẽ noĩet.Sequit᷑r. Ego vna ſides: vnum baptiſma: vnus deus et pater omni um:qͥ ſuꝑ oẽs ⁊ ꝑ oĩa et in omibꝰ nob.Cũ ergo ſicut vnus pater ⁊ vnus dñs.ideſt.ſfi⸗ lius:ita ſit et vnus ſpiritus: pꝛofecto am⸗ boꝛum eſt:ſicut ipſe xpᷣs ieſus dixit. Spiri tus patris vr̃i qͥ lodtur in vobᷣ.⁊ dicit apo ſtolus.Miſit deus ſpiritũ filu ſui in coꝛda noſtra. Habes et alio loco eundẽ apoſto⸗ lum dicentẽ. Si autẽ ſpiritus eius qui ſu⸗ Hic vtiq; ſpiritũ patris ĩtelligi voluit:de quo tamẽ alio loco dicit. Quiſqͥs autẽ ſpi ritum chꝛiſti non habet:hic nõ eſt eius.Et multa alia ſunt teſtimonia: quibꝰ hoc eui denter oſtenditur: et partis et filij ipſũ eẽ ſpiritum:qui in trinitate dicitur ſpũſſanc⸗ tus. Mec ob aliud exiſtimo ipſũ vocari ꝓ pꝛie ſpiritũ:cum etiam ſi de ſingulis inter rogemur:non poſſimus niſi patrem et fili um ſpiritum dicere: quoniam ſpiritus eſt JZoh.iiij . deus.ideſt non coꝛpus eſt deus ſed ſpiru⸗ Joh. xx. ſcipulis ſuis inſufflãs diceret /accipite ſpſi Quod ergo cõmuniter vocantur et ſingu⸗ li:hoc ꝓpꝛie vocari opoꝛtuit eum qui non eſt vnus eoꝛũ: ſed in quo cõmunitas appa ret amboꝛũ.Cur ergo non credamꝰ quod etiã de filio ꝓcedat ſpũſſanctuſ:cũ ſilij qͥ ipſe ſit ſpiritus? Si em̃ nõ ab eo ꝓcederʒ: non poſt reſurrectionẽ ſe repꝛeſent ans di ritũſctm̃.QAuid em̃ aliud ſignificauit illa ĩ ſufftatio:niſi qð pꝛocedat ſpũſſctũs et de ipſo? Ad hoc pertinet etiã illud quod de muliere que fluxũ ſanguinis paciebat᷑ ait. Tcetigit me aliqs: ego em̃ ſenſi de me vir⸗ tuteʒ exijſſe Mã virtutis nomine appellari etiã ſpiritũſanctũ et eo loco clarũ eſt:vbi ngelus dicenti marie:quomõ ſtet iſtud q̊ Anger de lti LCuxe.j. niã virum non cognoſco /reſpõdit. Spũſ⸗ ſanctus ſuꝑueniet in te: et virtus altiſſimi obumbꝛadit tibi Et ipſe dñs ꝓmittens eũ Luce. xxiiij diſcipulis ait. Vos ſedete ĩ ciuitate:quo aduſq; induamini vtute ex alto.Et iteruʒ Accipietis ĩquit virtutẽ ſpirituſſancti ſu- uenienteʒ in vos:et eritis mihi teſtes. HPe hac virtute credendus eſt dicere euãgeli⸗ ſta. Virtus de illo exibat et ſanabat om̃eſ Si ergo et de patre et de fllio ꝓcedit ſpiri tuſſctũs: cur ſiliꝰ dixit de patre pꝛocedit⸗ XCIX KEa. XxxII Cur putaſ:niſi quẽadmodũ ad eũ ſolet re ferre:et quod ipſius eſt de quo ⁊ ipſe eſt⸗ Vnde illud eſt quod ait ea doctria nõ Joh. vij eſt mea:ſed eius qui miſit me.Si igitur in telligatur hic eius doctria quã camẽ dixit nõ ſuã ſed patris: qñtomagis illic itelligẽ dus eſt et de ipſo ꝓcedere ſpũſſctũs: vbi ſic ait:de patre ꝓcedit:vt ñ diceret/de me non pꝛocedit? A qͥ autẽ hʒ filius vt ſit de⸗ us:eſt enim de deo deus:ab illo habet vti ꝙᷓ; vt etiã de illo ꝓcedat ſpũſſctũs: ac per hoc ſpũſſctũs vt etiã de filio ꝓcedat ſiẽ ꝓ cedit de patre: ab iſpo hʒ patre.hic vtcũ ꝙᷓ; etiã illud intelligitur quãtũ a talibꝰ q̃⸗ les nos ſumus intelligi poteſt:cur non di⸗ catur natus eſſe ſed potius ꝓcedere ſpũſ⸗ ſanctus:quoniã ſi et ipſe filius diceret/am boꝛum vtiq; filius diceretur: quod abſur⸗ diſſimũ eſt Filius qᷣe nullus eſt duoꝛum niſi patris et matris: amboꝛũ vtiq; filiꝰ di ceretur. Abſit autẽ vt inter deũ patrẽ ⁊ de um ſiliũ tale aliqd ſuſpicemur: quia nec ſt lius hoĩum ſimul et ex parte ⁊ ex matre ꝓ cedit:ſed cũ in matre ꝓcedit ex patre/nõ tunc pꝛocedit et ex matre.et cũ in hac luce pꝛocedit ex matre/non cũc pꝛocedit ex pa tre. Spiritus autẽ ſctũs non de patre pio cedit in filiũ: et de ſilio pꝛocedit ad ſctiſi⸗ candã creaturã:ſed ſimul de vtroq; pꝛoce dit:quãuis hoc filio pater dederit: vt quẽ admodũ de ſe:ita de illo q; pꝛocedat.Ne qꝙ; em poſſumus dicere qð non ſit vita ſpi⸗ ritus:cum vita ſit pater: vita ſit ſilius:ac x hoc ſicut pat cũ habeat vitam in ſemetipᷣo dedit ⁊ filio habere vitã in ſemetipᷣo:ſic ei dedit vitam pꝛocedere de illo:ſicut pꝛioce dit et de ſeipſo. Sequunt᷑ autẽ verba dñi dicentis. Et e eiabit vobis. Ille me clariticabit: uia de meo accipiet ⁊ annuciabit vobis · Hmnia quecũq; habet pa⸗ ter mea ſunt: pꝛopterea dixi da de meo accipiet: et annunciabit vobiſ Sed quia iſta iaʒ pꝛolixa ſunt:in aliũ ſũ differenda ſermonẽ. Erxplicittractatus nonageſimus nenug zn pit tactatus centeſi⸗ mus. De eadem lectione. . . . que ventura ſunt annüu⸗- „. . 4 C dee codicibꝰ Joh. Tract. — — ret dvominus venturũ ſpiritũſan ctum/ docebit vos inquit omneʒ veritatem: vel quod in nõnullis egitur: deducet vos in omni ve⸗ ritate. Mõ em̃ loquetur aſemetipſo:ſed q̃ cumq; audiet loquetur. De quibus euan⸗ licis verbis iam quod donauit dominꝰ di ſputauimus: nunc ea que ſuqunntur attẽ dite. Et que ventura ſunt inquit an⸗/ nungiabit vobis. Heq; em̃ hic quoniã planũ eſt immoꝛandũ. Mihil em habet q̃ͥ⸗ ſtionis:cuius a nobis expoſitio flagitetur. Sed quod adiũgit:ille me clarificabit quia de meo accipiet et annuciabit Vobis.non negligenter eſt tranfſeundũ. Quod em ait/ille me clariſicabit poteſt in telligi quia diffundẽdo in coꝛdibus credẽ tiũ charitatẽ ſpũalesq; faciendo/delara⸗ uit eis quomodo filius patri effet equalis quẽ ſecundũ carnem pꝛius tantummõ no uerant:et hominẽ ſicut homĩes cogitabãt vel certe qꝛ ꝑ ipſã charitatẽ ſiducia reple⸗ ti/ ⁊ timoꝛe depulſo annũciauerũt hõint⸗ bus xpᷣm:ac ſic fama eius diffuſa eſt in to⸗ to oꝛbe terrarũ vt ſic dixerit:ille me clari⸗ ſicabit:tanquã diceret: ille vobis auferet timoꝛem/er dabit amoꝛem: quo me arden tius pꝛedicãtes gloꝛie mee per totũ mnun⸗ dum dabitis odoꝛẽ: cõmendabitis hono⸗ rem.Quod eni facturi fuerãt in ſpirituſã⸗ cto:hoc eundẽ ſpiritũ dixit eſſe facturũ:qᷓ le eſt etiã illud. Non enĩ vos eſtis qui lo⸗ quimini:ſed ſpũs patris veſtri qui loquit᷑ in vobis. Verbum quippe grecũ quod eſt AofODα. alius clarificabit: alius gloꝛifica bit: latini interpᷣtes ĩ ſua quiſq; trãſlatiõe poſuerunt:quoniꝗ ipſa que grece dicitur Aofct: vnde dictũ eſt verbũ A0ρεεα:e claritas interpꝛetat᷑ ⁊ gloꝛia. Gloꝛia nãq; ſit quiſq; clarus:et claritate gloꝛioſus:ac per hoc quod vtroq; verbo ſigniſicatur id ipſum eſt.Sicut autẽ deſinierũt antiqᷣ lati ne ligue clariſſimi auctoꝛes: Gloꝛia ẽ fre⸗ quens de aliquo fama cum laude. Quecũ ꝙ; eſt ĩ hoc mũdo facta de chꝛiſto: nõ chꝛi ſto credenda eſt magnũ aliqͥd cõtuliſſe ſʒ mundo. Bonũ em̃ laudare: non laudato ſed laudantibus pꝛodeſt. Eſt autẽ etiã fal C Ea. VBm pꝛomitte ſa gloꝛia quãdo laudãtes erroꝛe fallũtur. ſiue in rebus ſiue in hominibꝰ:ſiue in vtriſ qꝙ;. Nam in rebus fallũtur: quãdo putant id bonũ eſſe quod malũ eſt.in hominibus autem quãdo putãt eũ bonum eſſe qͥ ma⸗ lus eſt. ĩ vtriſq; vtrũq;:quãdo et id quod eſt viciũ virtus putatur: et ipſe qui pꝛopt hoc laudatur non habet quod putatur: ſi⸗ ue ſit bonus:ſiue ſit malus. honare quip⸗ pe res ſuas hiſtriõibus: viciũ eſt immane: non virt. Et ſcitis de talibꝰ q; ſit frequẽs fama cum laude:qa ſic ſcriptum eſt:Lau⸗ datur peccatoꝛ in deſiderijs anie ſue: et ꝗͥ Põ.· ix. iniqua gerit benedicitur. ic laudatoꝛcs non fallũtur in hõinibus ſed in rebus: ma lum eſt em̃ quod bonuʒ eſſe credunt. Illi B autẽ qui hoc malo largitiõis vicioſi ſunt: tales vtiq; ſunt: quales eos hi qui laudat non ſuſpicãtur eſſe ſed cernũt. Poꝛro ſi ſe - quiſq; iuſtũ ſingat et non ſit ſed totũ quic quid coꝛam hoibus laudabilit agere vide tur: non agat ꝓpter deũ/hoc eſt pꝛopt ve ram iuſticiaʒ:ſed ſolũ querat et diligat ab hominibꝰ gloꝛiã: Illi aũt apð qͥs frequẽs eſt eius fama cim laude:non eũ putent ni ſi pꝛopter deũ laudabilit᷑ñ viuere.non fal⸗ luntur ĩ re:ſed fallũtur in hõie. QAuod em̃ bonum eſſe credũt ẽ bonũ: ſed quẽ bonũ eſſe credunt non eſt bonus Quod ſi putet verbi gratia/bonũ artiũ peritia magicaꝝ et dum quiſq; patriã liberaſſe eiſdẽ quas omnino neſcit artibus creditur: frequẽteʒ cuiʒ laude famã que gloꝛia deffinita E apo hoĩes impios cunſeq̃tur:erant in vtroq; qͥ laudant:et in re ſcilicet/quia id quod ma⸗ lum eſt bonũ putant:et in homieê/quia nõ eſt quod putant. Quapꝛopr falſa eſt ĩ his tribus generibus gloꝛia.Cum autẽ de ali⸗ quo per deũ et pꝛopf deũ iuſto:hoc ẽ ve⸗ raciter iuſto cauſa ipſius iuſticie/ frequẽs eſt fama: cum laude vera quidẽ gloꝛia eſt non tamẽ ea credendũ eſt btificari iuſtuzʒ ſed laudantibus gratulandũ eſt: quia re⸗ cte iudicãt:et diligũt iuſtũ:uãtomagis ergo dñs chꝛiſt nõ ſibi ſed eis pꝛofuit glo ria ſua qͥbꝰ ꝓfuit moꝛte ſua? Sʒ ñ ẽ vᷣa eiꝰ apð hereticos glia:apð qͥs tñ frequẽtẽ· fa mam videtur habere cũ laude. Non ẽ hec yera gloꝛia quia invtroq; falluntur. Na = bonũ putant eſſe quod bonũ nõ eſt:⁊ chꝛi Joh. Tract. CI. ſtuz putant eſſe quod chꝛiſtus nõ eſt. Vni genitũ em̃ fliũ equalẽ nõ eẽ gignẽti: nõ ẽ bonũ. Unigenitũ dei filiũ homĩem tm eẽ nõ deũ/nõ ẽ bonũ. Veritatis carnẽ ſi eẽ verã carnẽ nõ eſt bonũ. Hoꝛũ trium que dirxi. pꝛimũ ſentiũt arriani: ſecundũ fotini ani:terciũ manichei. Sed quia et eoꝛũ ni⸗ hil eſt bonũ:et chꝛiſtꝰ nihil eſt eoꝝ: ĩ vtro q; fallũtur:nec dant veram gloꝛià chꝛiſto: quãiuis apud vos eſſe videatur cum lau⸗ de frequens fama de xpᷣo. Et omnes pꝛoꝛ ſus heretici quos cõmemoꝛare nimis lon⸗ gum eſt: qui de xpᷣo non recte ſentiũt: iðo eEeæ rant. quia ⁊ de bonis rebus ac malis nõ verum ſentiũt. Pasgani etiã quoniã ſunt cchꝛiſti plurimi laudatoꝛes:⁊ ipſi in vtroq; falluntur:qui non ſecundũ veritatẽ dei ſʒ potius ſecundũ ſuam ſuſpitionẽ dicũt eũ fuiſſe hominẽ magum.vpᷣianos quippe ve lut unperitos vituperant:chꝛiſtũ autẽ ve⸗ lut magum laudant: ac ſic pꝛodunt quod amant. Xpᷣm vero non amant: quoniã q̊d non erat chꝛiſtus hoc amant Ideo in vtro qʒ; falluntur:quia ⁊ maguʒ eſſe malum eſt: et magus non fuit chꝛiſtus quia bonus cſt OQuapꝛopter de his nihil hoc loco dicen⸗ dum eſtqui chꝛiſtũ vituperãt atq; blaſphe mant:quia de gloꝛia eius loquimur: qua eſt gloꝛiſicatus in mundo: nõ enĩ gloꝛifica ſancta catholica Alibi eni.ideſt vel apud hereticos:vel apud quoſdã pagãos/vera eius in terris gloꝛia non poteſt eſſe:et vbi videtur eſſe frequẽs de illo fama cũ lauõ. Vera ergo eius gloꝛi a in eccleſia catholi Põ. cvij. ca ſic a ꝓpheta cantatur.Exaltare ſuꝑ ce⸗ los deus:⁊ ſuꝑ omnẽ terrã glia tua.Quia itaq; poſt eius exaltationẽ venturus crat ſpirituſſctũs et eũ gloꝛiſicaturꝰ:hoc ſacer pſalmus:hoc ipſe vnigenitus pꝛomiſit fu⸗ turũ quod videmus inpletũ.¶ Quod au tem ait:de meo accipiet et annuncia bitpobig:catholie audite auribus:ca tholicis percipite mentibus. Non enĩ pꝛo pterea ſicut quidã heretici putauerũt mi⸗ noꝛ eſt filio ſpũſſanctꝰ: quaſi filiꝰ accipiat a patre:et ſpirituſſctũs a filio:quibuſdam gradibus naturarũ. Abſit hoc credere: ab ſit hoc dicere:abſit a xpᷣianis coꝛdibus co⸗ gitare. Deniq; cõtinuo ſoluit ipſe queſtio nem::et cur hoc dixerit explanauit.Om⸗ nia iquitquecumqʒ habet pat᷑ inea 4 ſunt: ꝓpterea dixi quia de meo ac⸗ cipiet et annunciabit vobis . Quid vultis amplius: Ergo a patre accepit ſpi⸗ rituſſctũs:vnde accepit ſilius:quia in hac . trinitate de patre natus eſt filiꝰ: de patre pꝛocedit ſpirituſſctũs. Qui autẽ de nullo N natus ſit de nullo pꝛocedit:pater ſoluſ eſt nann te Quomõ autẽ dixerit filius vnigenitꝰ:om⸗ r ne mia quecũq; habet pater mea ſunt: qa vti⸗ m n qʒ non ſic quẽadmodũ dictũ eſt illi filio ñ Luce.xv. nen vnigenito ſed ex duobus maioꝛi:tu mecũ let es ſẽper:et oĩa mea tua ſũt:eo loco ſi dñs ſ. voluerit diligenti conſideratiõe tractabit᷑ Ei vbi dicit patri vnigenitus: et mea oĩa tua ſo⸗ ſuut:⁊ tua mea ſunt:vt hic iſte ſermo clau datur: quoniã que ſequunt᷑ aliud poſcunt P quo diſſernatur exoꝛdium. 1 Erplicit tractat⸗ centeſimus. In c(cpit traitatus centeſimus primus n BHe eo quod dicit · Modicu etiam . non videbitis me: et iterum modi e cnm et videbitiſme: quia vado ad 1 patrez;· Uſqʒ ad id: Etiĩ illo die me 1 non interrogabitis quicquas. æ . Ec dñi verba yvbvbi ait: modicum et iam Nl smõwUeêlron videbitis me ⁊ ite/ ui Ar un modſcum et vic ebi 4 N is me quia vado ad patrem: ita ob Mic, mettipuns mrequgid adierr . impletũ eſſet:vt querẽtes inter ſe quid eſ ſet quod diceret/omnino ſe faterentur ne ſcire. Sequit᷑ eni euãgeliũ. Dixerũter-. . go ex diſcipul eiꝰ ad inuicẽ .· Qui. Apettt eſt hoc quod dicit nobis modicuʒ et non vigebitis me:et iterũ modi ſ cum ⁊ videbitis me:quia vado ad patrem: Hicebant ergo · Quid eſt 9 hoc quod dicit modicuũ: Neſcimꝰ n quid loquitur. Hhoc eni eſt quod eos mouebat:quia dixit modicũ ⁊ non videbi tis me. Mã in pꝛecedẽtibus quia nõ dixe⸗ rat modicũ:ſed dixerat ad patrẽ vado et 3 iam non videbitis me:tanquã aperte illis e viſus eſt locutus: nec tnrer ſeð hoc aliqd a n „ 4 queſierunt. Nũc ergo quod illis tunc ob⸗ “ ſcurum fuit:et mox manifeſtũ eſt:iam no⸗ 4 pdis vtiq; manifeſtatũ ẽ. Poſt paululũ eni 14 paſſus eſt et nõ viderũt eũ: rurſus pꝰ pau 4 luluʒ reſurrexit:et viderũt eũ. Illud aũt ne quod ait/et iam non videbitis me:qꝛ iſto D verbo id iam intelligi voluit quod euʒ vl „ S. tractatu modo accipiendũ ſit vbi dixit. De iuſticia ree rcꝰx.· arguet mundũ ſpirituſſanctus quia ad pa Acety trem vado et iam nõ videbitis me:qꝛ ſcili fj cet moꝛtalẽ chꝛiſtũ vlteriꝰ non viderunt. Cognouit aut ieſus ſicut ſequẽs euã geliſta dicit: quia volebant eü inte rogare:et dixit eis. De hocquerii inter vos quia dixi modicu et non + 6 bis:quia plorabitis ⁊ flebitis voſ mundus aute gaudebit vos contriſtabimini:ſed triſt. vertetur in gaudium Et hoc ſic ae . pi poteſt: quiã contriſtati ſunt diſcipłi de moꝛte dñi: et confeſti de reſurrectiõe leta ti · Mundus autẽ quo noĩe ſignificati ſũt ꝗ4 immici a quibꝰ chꝛiſtꝰ occiſus eſt: tũc vti⸗ ꝙ; letati ſunt occiſo xpᷣo quãdo ſunt diſci pyuli contriſtati. Mũdi quippe noĩe mali⸗ cia poteſt mundi huius intelligi:ideſt ho hominũ mundi huius amicoꝛũ. Vnde ia⸗ ,AH EE cobus apoſtol“ in epka ſua dicit. Quicum . acobi · iii q; volnere amicus ecf e huius ſeculi inimi cus dei cõſtituitur. Quibꝰ inimicicijs dei factũ eſt: vt nec eius vnigẽito parceretur . Deinde ſubiũgit et dicit. Ak parit Parturit: triſticiã habet · quia vẽit hora eius . Cum autẽ peꝑit puerũ iam nõ meminit pſſure ꝓpter gau —. — dium: quia natus eſt homo in ſnu dum. Et vos igitur nunc quidem triſticiam habetis: iteru aut venio ad vos et gaudebit cor veſtruũ: et gaudium veſtruʒ nemo tollet a vo bis. Hec iſta ſimilicudo ad intelligenduʒ videtur eſſe difficilis:quoniam cõparatio eius in pꝛomptu eſt: eodẽ ipſo exponẽte cur dicta ſit. Parturitio qppe triſticie.par tus autẽ gaudio comꝑatur.QAuod tũc ma Sü gis eſſe conſueuit: quãdo non puella ſed terius non viderent:ibi expoſuimus quo⸗ dicit: quia volebant eu inter⸗/ videbitis me: et iteru modicum et videbitis me.Amen amẽ dico voꝛn ulier cum puer naſcitur.Quod vero ait.gaudiũ ve⸗ ſtrum nemo tollet a vobis:quia gaudium ipſoꝛũ ipſe eſt ieſus: ſigniſicatũ eſt qð ait Rho. vj. apoſtolus.*pᷣs reſurgens a moꝛtuis iã nõ moꝛitur:et moꝛs ei vltra non dõinabitur. Huciuſq; in iſto euangelij capitulo vnde hodie diſputauimus:velut facili intellec⸗ tui omniꝗ currerũt acrioꝛ neceſſario eſt in his que ſequũtur intentio. ¶ Quid ẽ eni quod ait.et in illo die me non roga⸗ bitis quicqua? hoc verbũ quod eſt ro gare:nõ ſolũ petere verũ etiã interrogare ſigniſicat Et grecũ euãgeliũ vnde hoc trã ſlatum ẽ:tale verbũ quod vtrũq; poſſit ĩ⸗ telligi:vt hec ambiguitas nec inde ſolua⸗ tur:quãquã et ſi ſolueretur non ideo nul⸗ la queſtio remaneret.DPominũ eteni xpᷣm poſtq; reſurrexit: et interrogatũ legimus et rogatũ. Mã interrogatus eſt a diſcipuł Actuũ.j: aſcenſurꝰ in celũ: quãdo pꝛeſẽtaret᷑ ⁊ qñ regnũ eſſet iſrael. Cũ vero iam eſſet in ce Actuũ.vij: lo:rogatus ẽ a ſtephano vt ſpiritũ eius ac ciperet.Et quis audeat vlł cogitare vl di⸗ cere in celo ſedentẽ chꝛiſtum rogandũ nõ eſſe: et in terra mamentẽ rogatum fuiſſe: NRogãdũ ñ eſſe ĩmoꝛtalẽ: rogari debuiſſe moꝛtalẽ? Immo km̃i rogemꝰ eũ vt nodũ q̃ſtiõis huiꝰ ipᷣe diſſoluat:lucẽdo ĩ coꝛdi⸗ bꝰ nr̃is ad vidẽda qͥ dic. Puto enĩ qð ait iterũ autẽ videbo vos et gaudebit coꝛ ve ſtrum et gaudiũ veſtrũ nemo tollet a vo⸗ bis: non ad illud tempꝰ eſſe referendũ qͥ reſurrexit:eiſq; ſuã carnẽ cernendã tangẽ damq; mõſtrauit: ſed potiꝰ ad illud vnde iam dixerat:qui diligit me diligetur a pa. Luce. xxiiij tre meo: et ego diligã eum ⁊ manifeſtabo Job.xiiij. ipſum illi. Jam qᷣwe reſurrexeratnam ſe il lis in carne mõſtrauerat:iam ſedebat ad⸗ dexterã patris: quando dicebat idemipᷣe apoſtolus iohãnes cuius eſt hoc euange⸗ R liuʒ in epiſtola ſua. Dilectiſſimi nunc filij i. Johᷣ.iij. dei ſumus:et nondũ aſparuit quid erimꝰ. Scimus quia eũ apparuerit ſimiles ei eri⸗ mus:quoniã videbimus cũ ſicuti eſt. Iſta viſio non vite huius eſi-ſed future:nõ tem Infra. trac poꝛalis ſed eterne: Hec eſt autẽ vita eter⸗ tatu.cv. na dicẽte ipſa vita:vt cognoſcant te iquit vnũ verum deũ ⁊ quem miſiſti ieſum chꝛi ſtum. De hac viſione et cognitiõe dicit a⸗ poſtolus. Videmꝰ nũc per ſpeculũ ĩ enig Coꝛ. xiij mate:tunc autẽ facie ad facieʒ: Nunc ſcio oꝛ.xiij. Job. Tract. II La. x 3 êò n3s—— — ex ꝑte:tũc autẽ cognoſcã ſic et cognitꝰ ſũ. tur:cum fſinitũ fuerit: tũc ſentiemꝰ quam “O”Jÿ Mũc tociꝰ laboꝛis ſui fructũ ecłia partu⸗ modicũ fuerit.Hõ ergo ſit gaudiũ noſtrũ A fit gemẽdo:paritura letãdo Nũc parturit quale habet mũdus:de quo dictũ eſl:mũ bun deſiderãdotũc paritura cernẽdo NHũc par dus autẽ gaudebit. Nec tamẽ in huiꝰ deſi dab turit oꝛando:tũc parita laudãdo.Et ideo derij parturitiõe ſine gaudio triſtes ſumꝰ „ (gi maſculuʒ niã ad iſti fructũ ↄreplatiõis ſed ſi ait apoſtolꝰ/ſpe gaudetes: in tribu Rho. xiſ. me cũcta officia referũtur actõis. Sol“ ẽ em̃ latiõe paciẽtes:qͥa ⁊ ipa parturiẽs cui cõ⸗ n tur quicqͥd bene agit᷑:quia ꝓpter hũc agi huius ſermonis iſte ſit finis Habent enin Ntalea tur.ipſe autẽ non pꝛopt aliud ſed pꝛopter qjueſtionẽ moleſtiſſimã ſequentia:nec bꝛe hon ſemetipſum tenetur et habetur. Ibi eniz uitate artãda ſunt vt poſſint cõmodius ſi god finis qui ſmeit nopig⸗tereinus igitur erit dominus voluerit explicari. dun em̃ nobis ſuff lis: niſi cuius nu . 5. 1,, 4 Zoh. xiiij. do dicebat. Dñe oſtede nobis patre: æ ſuu⸗ Mus. Incipit tractatus centeſimuſ in ficit nobis In qua oſtenſione ſe pꝛomiſit ? ſecundus:He eo quod dicit. Amẽ iin fiilius dicens. Hon credis quia ego in a-⸗ amen dico vobis. Si quid petieri di C tre:et pat in me eſt ¶ De hoc itaq; qð ſuł tis patre l noine meodabit vobis es ujio ficit nobis rectiſſime audimus: gaudium Uſq; ad id qð ait. Exiui a patre et e telt veſtrü nemo roilera vobis e his etiim veni in mundum:iteruʒ relinquo nne qͥ ſuꝑiꝰ dicta ſunt/ meliꝰ exiſtimo intellig inundũ et vado ad patren. Alodicũ et iam non videbitis me:et iter6 PEe mogdicum et videbitis me. Modicum eſt Minini verba em̃ hoc totum ſpaciũ quo pꝛeſens peruo⸗ IS EIE lat ſeculũ: Vnde dicit idẽ ipſe euãgeliſta d iſta tractãda ſunt. Amẽ amẽ e in epiſtola ſua. Mouiſſima hoꝛa eſt. Jdeo dico vobis:ſi quid petie . . pe⸗ nãq; addidit: qa vado ad purẽ quod ad ritis patrem in nomine meo dabit pꝛioꝛẽ ſententiã referendũ eſt: vbi ait.mo vobisg . Jaʒ dictũ eſt ĩ ſupioꝛibus huus dicũ et iam non videbitis me:non ad po⸗ dnici ſermõis partibus: ꝓpter eos qͥ non ſupꝛa tracta ſo ſterioꝛẽ vbi ait: et iterũ modicũ et videbi nulla petunt a patre in xpᷣi nomiĩe nec acci s tis me. Eundo qe ad patrẽ facturꝰ erat piunt:nõ petit᷑ in nomine ſaluatoꝛis quic? Phen vt eum non viderẽt. Ac per hoc non ideoo quid petitur contra rationẽ ſalutis. Non nd dictũ eſt: quia fuerat moꝛiturus et donec enim ſonũ litterarũ ac ſillabarũ ſed qð ſo c reſurrgeret ab eoꝛũ conſpectibus receſſu⸗ nus ipe ſigniſicat: ⁊ quod eo ſono recte ac kder rus:ſed quod eſſet iturus ad patrẽ Quod veraciter intelligitur: hoc accipiẽdus eſt geuſte fecit poſtea quã reſurrexit:et cum eis qua dicere cũ dicit: in nomie meo. Vnde qui Nuci draginta dies conſatus aſcendit in celu hoc ſentit de chꝛiſto quod non eſt de vniun⸗ eun . Alis ergo ait. modicũ et iaʒ nõ videbitis co dei filio ſentiendũ:non petit in eius no cene⸗g me:qui eũ coꝛꝑaliter tũc videbant quůdo mine: etiã ſi non taceat litteris ac ſyllabis Plend iturus erat ad patrem: ⁊ eũ deinceps moꝛ chꝛiſtum: qͥniã in eius nomie petit quẽ co gaus taleʒ viſuri non erant qualẽ cũ iſta loque gitat cum petit. Qui vero quod eſt de il⸗ o ret᷑ videbãt: QOð vero addidit:et iterũ mo lo ſentiendũ ſentit: ipſe in eius nomie pe⸗ na dicuz ⁊ videbitis me:vniuerſe pꝛomiſit ec tit et accipit quod petit:ſi non contra ſuaʒ in at cleſie:ſicut vniuerſe pꝛomiſit eccleſie:ecce ſalutẽ ſempiternã petit:accipit autẽ quan Mat · xxviij ego vobiſcũ ſum vᷣſq; ad conſumationẽ ſe do debet accipe. Quedã em nõ negantur luli. Hõ tardat dominꝰ ꝓmiſſum:modicũ ſed vt congruo dentur tẽpoꝛe differuntur 6 et videbimꝰ eũ: vbi iaʒ nihil rogemꝰ nihi Ita ſane itelligẽdũ eſt qͥd ait:dabit vob: introgemꝰ: qa nihil deſiderãdũ remane vt ea beneſicia ſigniſicata ſciantur his ver bea bit:nihil querendũ latebit. hHoc modicũ bis:que ad eos qui petunt pꝛopꝛie perti⸗ loe longum nobis videtur: quoniã sdhuc agi nent. Exaudiũtur quippe omnes ſcti pꝛo lupi, e po⸗ Pe VI igm oſtrü emi deß ſumm⸗ ico⸗ ap⸗ Sel⸗ 4 ſuz⸗- tieritis patrẽ in noĩe meo dabit vobis: vt ſne ᷑ʒhoc quod ait. ſi quid: non à dlibet intelli⸗ ue gaatur: ſed aliquid quod in beate vite cõ⸗ N paratioe nihil ſit. Et qõ ſequitur: vſq; mo⸗ eh do nõ poteſtis quicq; in noĩe meo: duobꝰ n erij. . mnmogis intelligi poteſt: vel quia non in no alrn. mw„mine meo petiſtis: quod nomẽ nõ ſicut co gnoſcédů eſt cognouiſtis: vel non petiſtis da quicq;: quoniã in cõparatiõe rei quã pete re debuiſtis pꝛo nibilo habendũ eſt quod c petiſtis Vt igitur in eius noĩe non nihil ſʒ c gaudiũ plenũ petant:quoniã ſi aliqͥd alið cu.. petunt.ideʒ aliquid nihil eſt: exhoꝛtat᷑ di n⸗ cens:petite et accipietis vt gaudiũ veſtrũ no plenũ ſit.ideſt.hoc in noie meo petite vt bis gaudiũ veſtrum plenum ſit/et accipietis. Iſto enim bono in petẽdo perſeuerãtes: i⸗ ſanctos ſuos nequaq; miſericoꝛdia diuia . P fraudauit. ¶ Hecinquit in ꝓpuerbijſ . locutus ſum vobis.venit hora:cũ iazinon ꝓuerbiis loquar vobis: ſed palam de patre meo annuncia 4 bo vobis · Poͤſſem dicere hanc de qua e loquitur hoꝛã/futurũ opoꝛtere ſeculũ itel 7„ „ãligi:vbi videbimus palã quod beatꝰ pau · Coꝛ.xiij · lus dicit/facie ad faciẽ:vt quod ait:hec in — ſeipſis: non autẽ pꝛo omnibus exaudiun⸗ tur vel pꝛo amicis vel inimicis ſuis:vel qͥ⸗ buſiibet alijs: quia non vtcũq; dictum eſt dabit:ſed dabit vobis. Uſq; modo in⸗ uit non petiſtis quicq; in nomie .erite ace vt gaudi um veſtrum ſit im.Hoc qð dicit gaudiũ plenũ: ꝓfecto non carnale ſed ſpi rituale gaudiũ eſt:et quando tantum erit vt aliquid ei iã nõ ſit adden dũ: pꝛoculdu dieon tunc erit plenuʒ Quicqͥd ergo petitur q uod pertineat ad hoc gaudiũ conſequẽ dum:hoc eſt in nomine chꝛiſti petendum: ſi diuinã intelligimus gratiam: ſi vere bea tam poſcimus vitã: quicqͥd autẽ aliud pe titur nihil petitur:non quia nulla omnino res eſt:ſed quia ĩ tate rei comparatiõe qͥc quid aliud cõcupiſcitur/nihil eſt Heq; em Galsatas. vj pꝛoꝛſus nulla reſ eſt homo de quo ait apo ſtolus Qui ſe putat aliqd eſſe:cuʒ nihil ſit In cõparatiõe quippe ſpiritualis hoĩs qui ſcit gratia dei ſe eẽ quod eſt:quiſqs vana pꝛeſumit:nihileſt. Sic ergo etiã recte itel⸗ ligi põt. Amẽ amẽ dico vobis:ſi quid pe⸗ pꝛouerbijs locutꝰ ſum vobis:hoc ſit quod ab eodẽ apoſtolo dictũ eſt:videmuſ nunc Job. Tract. II La. xI per ſpeculũ in enignate. Annũciabo aũt vobis quia per filiũ pater videbitur: iux⸗ ta illud qð alibi ait. Neq; patrem quis co gnoſcet niſi filius:et cui voluerit filius re⸗ uelare. Sed iſtũ ſenſuʒ videtur impedire quod ſequit᷑.t Illo die i nomie meo axr. lr̃a hʒ in petetis. In fururo em̃ ſeculo cum perue nerimus ad regnũ vbi ſimiles ei erimus qͥ̊ niam videbimus eũ ſicuti eſt: quid petitu ri ſumus quado ſaciabit᷑ in nobis deſideri um noſtrũ? Vnde et in alio pſalmo legit᷑. Saciaboꝛ cum manifeſtabitur gloꝛia tua Petitio namq; alicuius eſt indigẽtie:que Ps.cij. ibi nulla erit vbi hec ſaeietas erit. Relin- quitur itaq; quantũ ſaꝑe valeo/vt intelli gatur ieſus diſcipulos ſuos de carnalibus vel animalibus:ſe ſpũales ꝓmiſiſſe factu⸗ rum:quãuis nõdũ tales quales erimꝰ q̊n⸗ do ſpũale etiã coꝛpus habebimꝰ: ſed qua lis erat qui dicebat.Sapientiã loqͥmur in ter perfectos:⁊ non potui vobis loqui q̃ſi ſpiritalibus ſed quaſi carnalibus. Et non ſpiritũ huius mũdi accepimus:ſed ſpiritũ qui ex deo eſt:vt ſciamus que a deo dona ta ſunt nobis que et loquimur:non in ſapi entie hũane doctis verbis:ſed docti ſpiri⸗ tu ſpũalibus ſpũalia cõparentes. Anima Coꝛ.jij. lis autẽ homo non percipit que ſunt ſpiri- tus dei. Mon itaq; ꝑcipiens que ſunt ſpiri tus dei homo animalis ſic audit quecũq; audit de dei natura: vt aliud quã coꝛpus cogitare nõ poſſit:quãlibet ampliſſimũ vł immenſum: quãlibet lucidũ ac ſpecioſum coꝛpus tamẽ:ideo pꝛouerbia illi ſunt que cumq; dicta ſapientie/ de incoꝛpoꝛea iĩmu⸗ tabiliq; ſubſtantia: Non quod ea tanquã pꝛoũbia deputat: ſed quia ſic cogitat quo modo qui pꝛouerbia ſolent audire neq; in telligere. Cum vero ſpũalis ceperit om̃ia düjudicare: ipſe aũt a nemine dijudicari: etiã ſi in hac vita adhuc velut per ſpeculũ ex parte perſpicit:tamẽ non vllo coꝛpoꝛis ſenſu/non vlla imaginaria cogitatiõe que capit aut fingit qualiũcumq; ſimilitudĩes coꝛpoꝛũ:ſed mentis cextiſſima intelligen⸗ tia deum intelligit non coꝛpus eſſe ſed ſpi ritũ. Ita palam de patre annũciante filio vt eiuſdeʒ ſubſtantie cõſpiciatur et ipſe qͥ annunciat:tunc in eiuſ noĩe petunt qui pe tunt: quãdo in ſono eius nominis nõ alið quã res ipſa eſt: que hoc nomie vocatur: intelligunt:nec animi vanitate vel infirmi tate confingunt:tanquã in alio loco patrẽ cc Zoh. Tract. CII La. in alio filiũ ante patrẽ ſtantẽ et pꝛo nobis rogantẽ: ſpacia ſua queq; amboꝝ occupã tibus mobilibꝰ:etverbũ ad eũ cuius eſt v bum facere verba pꝛo nobis / interuallo in terpoſito inter os loquentis et auriculas audiẽtis:et alia talia que ſibi aĩiales.id ẽ q̃ carnales in coꝛdibꝰ fabꝛicant. Quicqd em̃ tale ſpũalibus de deo cogitãtibus ex coꝛpoꝝ ↄſuetudie occurrit negando atq; reſpuẽdo tanq; ĩpoꝛtunas muſcas ab inte rioꝛibus oculis abigũt:et ſinceritati eiꝰ lu cis acquieſcũt:qua teſte ac iudice has ip⸗ ſas imagies coꝛpoꝝ ſuis ĩternis aſpectibꝰ irruentes/falſas omnino eſſe cõuincũt hi poſſũt vtcũq; cogitare dñm nr̃m ieſũ chꝛi ſtum inquãtũ hõ eſt pꝛo nobiſ ĩterpellaie Rho. viij· patre: inquãtũ aũt deus ẽ/ nos exaudire . j.Joh.iij. Rho.v. cum patrę: quod eum ſigniſi caſſe arbitroꝛ vbi ait. Et non dico vobis: a ego rogabo hatre de vo biAd hoc qp pe intuendũ quomõ nõ R patrẽ filius ſed ſimul exaudiũt rogantes pater et ſiliꝰ non niſi ſpũ alibus ocuł mentis aſcenditur Jpſe em̃ pat᷑ inqt amat vos qa voſ nme amaſkisg. MWo amat ille q? nos ama mꝰ an potiꝰ qa ille amat ideo nos amam2 Ex epiſtola ſua euãgeliſta idẽipᷣe rũdeat Nos diligimꝰ inqᷣt: qꝛ poꝛ ipᷣe dilexit nos hic & factũ ẽ vt diligamꝰ:qꝛ dilecti ſumꝰ Pꝛoꝛſus donũ dei eſt diligere deũ: qͥniaʒ ipſe vt diligeret᷑ dedit:qui non dilectꝰ di⸗ lexit. Diſplicẽtes amati ſumꝰ:vt eſſet ĩ no bis vnde placeremus. HNõ em̃ amaremꝰ fſt lium niſi amaremus ⁊ patrẽ. Amat nos pa ter qͥa nos amamꝰ filiũ: cũ a patre et filio acceꝑimus vt et patrẽ et filiũ amemꝰ. Dif fundit em̃ charitatẽ in coꝛdibꝰ noſtris am boꝛũ ſpũs:per quẽ ſpiritum ⁊ patreʒ ama mus et filium/ et quem ſpiritum amamus cũ patre et filio. Amoꝛẽ itaq; noſtrũ piuʒ quo colimꝰ deũ fecit deus:et vidit qꝛ bo⸗ num eſt. Ideo quippe amauit ipſe qð fecit Sed in nobis nõ faceret qð amaret: nſi an . — ——- tre:et veni in madu. Iterũ reliqu mundqn: et vado ad patrẽ. Plane cre dicimꝰ. Neq; em̃ ꝓpterea debet incredibi le videri: quia ſic ad mundũ veniẽs exijt a patre vt non deſereret patrẽ:et ſic vadit ad patrẽ relicto mundo vt nõ deſerat mũ dum. Exijt em̃ a pre:quia de patre eſt n ſtis inquit qa a deo exiui.Exiui a pa tequꝗ id faceret nos amaret.Et credidi mundũ venit:quia mũdo ſuũ coꝛpus oſtẽ dit qð de virgine aſſumpſit. Reliqᷣt mun⸗ dum coꝛpali diſceſſiõe: perrexit ad patreʒ hoĩs aſcẽſione:nec mundũ deſeruit pꝛeſẽÜ⸗ tie gubernatione. Explicit tractatꝰ centeſunꝰ ſecun Dus. Incipit tractatꝰ cẽteſimuſter. uñs. q8 nict. Hi ⸗ Puli eiuſ.Eccenũc pala loqueris Siif nullu diele N . git. —— Bales erant diſcipłi xpᷣi quãdo cũ eis an te paſſionẽ loqᷓbatur magna cuʒ paruis.ſed ſic opoꝛtebat cepto ſpũſctõ quẽadmodũ eũ poſt eiꝰ re ſurrectionẽ vlł ipſo inſufflãte vł deſuꝑ ve niente accepunt: hũana magis quã diuĩa ſapiebãt:multis indicijs per totũ euãgeli um declaratur. vnde et h̊ eſt qð in iſta lec⸗ tione dixerũt. Ait em euãgeliſta. Dicũt Diſcipuli eiuſ. Ecce nuc pa ris:et ꝓuerbin nullũ dicis. Nune ſcimus da noſti oia:etnõ opuſeſt tibi vt qs te iterroget In hoccredi mus:qa a deo exiſti. Ipfe dñs paulo⸗ ut ei diſci⸗ Sede cõf ite: ego vic mundu. 2 vt magna dicerent᷑ ⁊ paruis: qͥa nondũ ac Al. ſcis: ante dixerat. Hec ĩ pꝛoũbijs locutus ſum ſupꝛa tracta vob:venit hoꝛa cũ iã nõ ꝓuerbijſloquar tucij- vob.Quomõ iſti dicũt ecce nũc palã lo queris: et pꝛouᷣbiũ nullũ dicis: Nũq̃d ho ra ia venerat: qua nõ iã in pꝛoubijs ſe pꝛo miſerat locuturũ? Pꝛoꝛſus qð nondũ illæ hoꝛa veniſſet cõtinuatio verboꝝ eius oſtẽ dit: que ita ſeſe habet.hhec in ꝓuerbijs in⸗ quit locutus ſum vobᷣ.venit hoꝛa cũ iam non m pꝛouerbijs loquar vobis: ſed palã de patre meo annũciabo vobᷣ. Ilo die in noie meo petetis. Et nõ dico vobis:quia ego rogabo patrẽ de vobis. Ipſe em̃ pat amat voſ: qꝛ voſ me amaſtis ⁊ credidiſtis quia a deo exiui. Exiui a patre et veni in mundũ. Iterũ relinqͥ mundũ:et vado ad patrẽ Cũ per hoĩa verba adhuc illã pmit tat hoꝛã q̃ nõ iã in pꝛoubijs loqᷣtur:ſed pa lam de patre annũciauit eis:in q̃ hoꝛa diẽ eos in ſuo noie petituros nec ſe patreʒ de illis rogaturũ: eo qð ipe pat᷑ amat eos qa ipſi amauerũt xpᷣm et crediderũt qð a pa tre exierit et venerit in mundũ /iterũ reli⸗ Joh. Tract. CII cturꝰ mũdũ et iturꝰ ad patrẽ: cũ g̊ adhuc m⸗ pꝛomittat hoꝛa illa ĩ qua ſine pꝛoubijs lo⸗ n cuturus ẽ : cur iſti dicũt:ecce nũc palã loqᷓ eſ ris et pꝛoũbiũ nullũ dicis:niſi qꝛ que ſcit ipſe nõ intelligẽtibus eſſe pꝛoũbia: illi vſ . q; adeo nõ intelligũt: vt nec ſaltẽ nõ ſe in telligere intelligãt? Paruuli em̃ erant:et ter. nõdũ ſpũ aliter dijudicabãt.que de rebuſ ſc⸗ non ad coꝛpus ſed ad ſpiritũ ꝑtinentibus 92« „ audiebant.¶ Deniq; de ipſa coꝛuʒ etate adhuc ſcᷣm interioꝛẽ hoĩem parua ⁊ infir 8 ma eos admonens: reſpõdit eis ieſus Modo qeditiſ.Ecce venit hora:⁊ t iaz venit: vt oiſogamini pnuſqi; in ppria etme ſoli relmqtis. Etn. g ſuʒ ſolus:quia pater mecũ eſt. Pau Nenactatu. cij. loante dixerat: relinqͥ mundũ et vado ad ir c in fine. Patre: nunc dicit pater mecũ eſt. Quis vꝗ ditad euz q cuͦ illo eſt: Sed hoc intellige re ti eſt verbu: non itelligeti Puerbiũ: ſic tñ 5 quomõ a paruulis nõ ĩtelligit᷑ ⁊ vtcũq; ſu l gitur:et eis etiã ſi nõ pꝛebet qꝛ nondũ euʒ capiũt ſolidũ cibũ:lacteũ nõ denegat ali⸗ 4 mentũ.Ex h̊ alimẽto eſt qð ſciebãt eũ noſ ſe omia:nec opus ei eſſe vt eũ quis intro⸗ ne get. Q quidem cur dixerit: queri poteſt. ſis Videtur em̃ potius fuiſſe dicẽdũ:nõ opꝰ eſt tibi vt quẽq; interroges: nõ vt qͥs te i⸗ 1 terroget Dixerũt qͥe:ſcimꝰ qꝛ noſti oĩa: . et vtiq; qui nouit oĩa/magis a neſcientibꝰ ſupaatrag interrogari ſolet:vt interrogãtes audiant Ptwci⸗ quod volũt ab ceo qui nouit oĩa:non ipᷣe ĩ 0 terroget:tanq; volens aliqͥd ſcire qͥ nouit om̃ia. Quid ſibi ̊ vult qð ei quẽ ſciebant - noſſe oĩa cum dicere debuiſſe videant᷑:nõ D opus eſt tibi vt quẽq; interroges: dicẽduʒ ſ potius putauerur: nõ opus eſt tibi vt quiſ , te interroget? Quid qð vtrũq; legim“ fa⸗ 4 ctum:tet ſterrogaſſe ſcilicet dñm et interro gatum fuiſſe? Sed h cito ſoluitur: qa hoe i non ei ſed illis potius opus erat quos int rogabat:vel a qbus ĩterrogabatur. Neq; em aliqs ille interrogabat vt ab eis aliqd diſceret: ſed eos potius vt doceret qui in n4r terrogabant eũ volẽtes ab co aliq diſce re. Illis pꝛofecto id opus erat vtſcirẽt ali . qua ab illo qui nouerat omia. Nimirũ er⸗ go pꝛopterea ei opus nõ erat vt eũ qͥs int 19 rogaret: quoniã nos quãdo iterrogamur 4 ab eis qui volũt aliqd a nobis ſcire:exlip 3 ſis interrogationibꝰ eoꝛũ cognoſcimꝰ qͥd velint diſcere. Opus eſt ergo nobis ab eiſ fat redẽpturus iſrael.Ecce quomõ interrogari quos docere aliqͥd volumus? vt inqᷣſitiones eoꝛũ qͥbus reſpõdendũ eſt noucrimus. Illi aũt ne id quidẽ opꝰ erat qui om̃ia nouerat:nec opꝰ habebat quod ab eo quiſq; ſcire vellet per eiuſ cognoſce re interrogationẽ:qꝛ pꝛiuſqᷓ; interrogaret᷑: interrogaturi nouerat voluntatẽ. Sed ido ſe paciebat᷑ interrogari: vt vel eis qui tũt aderant vel qui hec ſiue dicta fuerãat audi turi: ſiue ſcripta lecturi quales eſſẽt a qui bus interrogabat᷑ oſtenderet:eoq; mõ noſ ſemus vel quibus nõ circũueniret᷑ fraudi bus vel qᷣbus apud eũ ꝓficeretur acceſſi⸗ bus:Pꝛeuidere autẽ cogitatiões hoĩm et ideo nõ opus habere vt eum qᷣs introga:⸗ ret.magnũ deo nõ erat: ſʒ magnũ paruuł erat qui ei dicebãt:in h̊ credimuſ qꝛ a deo exiſti. Multo aũt maius erat ad qðs intelli gendũ eos volebat extẽdi et creſcere: qð cuz illi dixiſſent verũq; dixiſſent/a deo ex iſti:ait ille /pater mecũ eſt:ne ſic a patre ſi liũ cogitarẽt exijſſe vt putarent etiã receſ ſiſſe.DPeinde ſermonẽ iſtũ magnũ ꝓlixũq; concludẽs: hec inquit locutus ſuʒ vo⸗ bigevtini 0 preſlura ha a undu Gllud iniciũ fu rat habitura iſta pᷣſſura: ð qͥ ſuꝑius vt eos * bitis: oſtenderet paruulos qͥbus adhuc nõ intel ligentibꝰ et aliud pꝛo alio ſentiẽtivus pꝛo uerbia q dammõ eſſent que cũ magna ⁊ di uina dixiſſet:ait.Modo creditis. Ecce ve nit hoꝛa et iam venit:vt diſpgamini vnuſ⸗ quiſq; in ꝓpꝛia.Ecce iniciũ pꝛeſſure. ſʒ nõ eo modo perſcuerature. Qð em̃ adiunxit et me ſolũ relinq̃tis: nõ vult eos tales eẽ in conſequẽti pꝛeſſura:quã poſt eius aſcẽ ſionẽ in mũdo fuerãt habituri vt reliquãt eum: ſed vt in illo pacẽ habeant permanẽ tes in eo Hon em̃ quãdo cõpꝛehenſus eſt tãtumõ carne ſua eius carnẽ:verũetiã imẽ te reliquerũt fidẽ. Adhoc pertinet qͥd ait Modo creditis.Ecce venit hoꝛa vt diſp⸗ gamini in ꝓpꝛia:et me ſolũ relintis. Zã qᷓ; diceret. Tũc ita ꝑturbabimini: vt etiaʒ quod modo creditis relinq̃tis. Nenerunt em̃ ad tantã deſperationẽ et ſue pꝛiſtie fi dei vt ita dixeri moꝛtẽ: quãta apparuit ĩ ũ lo cleopha qui poſt eius reſurrectionẽ cũ illo ſe loqui neſciẽs:et qͥd ei cõtigerit nat rans: Nos inquit ſperabamꝰ qð ipſe fue⸗ eũ re⸗ cc ij ſed con tii pacẽ habeatis In mũ Luce ( 9„ 5& xxi j.Coꝛ.xy. liquerant:deſerendo etiã ipᷣam ſidem qua in eum ante crediderant. In ea vero pꝛeſ ſura quã poſt eius gloꝛificationẽ accepto ſpũſctõ pertulerũt:nõ eũ reliqrunt:⁊ quã uis fugerent de ciuitate in ciuitatẽ ab ipſo non refugerũt:ſed vt habentes pꝛeſſuram in mũdo / in illo pacẽ tenerẽt:nõ ab ipſo re fugerunt. ſed ipſuʒ refugiũ potius habue runt: Pato quippe illis ſpũſctõ factũ eſt ĩ eis qð nunc dictũ eſt cis. Conſidite quia ego vici mũdũ.Conſiderũt ⁊ vicerũt. Jn quo niſi in illo? Hõ eni viciſſet ule mũdũ ſi mẽbꝛa eius vinceret mũdus. Vnde ait apoſtolus: Gratias deo qui dat nobis vi⸗ ctoꝛiam:continuoq; ſubiecit: Per dũm no ſtrum ieſum chꝛiſtũ: qui dixerat ſuis.Con ¶ Explicit tractatus centeſimuſter tius. Incipit tractatus centeſunus quartus· De eo qð ſequitur. PHec entuee kieſus et ſubleuatis ocu lis in celu dixit · Pater venit hora — Ccem habeatis.Qu clarificet te ¶nuüc ſumus adiuãte domio rractaturi:dixerat ihs hec Nocutus ſũ vobᷣ: vt in me pa tis. Que nõ retẽtioꝛa pauloſu⸗ perius ab eo dicta ſed oĩia debemus acci⸗ pere:ſiue quecũq; illis locutus eſt ex quo cos cepit habere diſcipulos: ſiue certe ex quo poſt cenã exoꝛſus eſt hunc admirabi lem pꝛolixũq; ſermonẽ.Talẽ quippe con⸗ memoꝛauit cauſam cur eis ſit locutus: vt ad eum ſinem rectiſſime referant᷑ vel oĩa que locutus eſt eis: vel ea maxime que di xit iam pꝛo eis moꝛiturus:tanq; verba no uiſſima: poſtea quã de conuiuio ſctõ ille qui eum fuerat traditurꝰ egꝛeſſus ẽ. Hãc ergo conmendauit cauſaʒ ſermonis ſui vt in illo pacem haberent:pꝛopter quod to - tum agitur:quod chꝛiſtiai ſumus qh ec enĩ pax finem temꝑis non habet:et oĩs pie no ſtre intentiõis actiòiſq; finis ipa erit. Pꝛo pter hanc ſacramẽtis eius imbuimur:pꝛo⸗ pter hanc mirabilibꝰ eius oꝑibus et ſermo nibus erudimur:pꝛopter hanc ſpiritus eiꝰ pignus accepimus: pꝛopter hanc credimꝰ in eum er ſperamus. et eius amoꝛe quãtũ clarifica filiũ tuum vt et filius tuuſ Nte iſta que donat accendimur. Hac pace in pꝛeſſuris Job. Tract. CI Tg. XVI omnibus conſolamur:hac a pꝛeſſuris om⸗ uibus liberamur: pꝛopter hãc omnẽ tribu lationẽ foꝛtiter ſuſtinemus: vt in hac feli-⸗ ter ſine vlla tribulatiõe regnemus. Meri⸗ to ad eum clauſit verba que parũ intelli- gentibus diſcipulis erãt pꝛoũbia:intellec⸗ A ell turis ea quãdo eis dediſſet pꝛomiſſũ ſpiri Joh.xiiij. t ſ tumſctm̃:de quo ſuꝑius ait. hec locutus t ſum vobis:apud vos manens. Paraclituſ autẽ ſpũſſctũs quẽ mittet pater in nomie meo:ille vos docebit omia: ⁊ ſuggeret vo bis om̃ia quecũq; dixero vobis Hec nimi rum furura fuerat illa hoꝛa:qua ſe pꝛomi⸗ ſerat nõ iam in pꝛoũbijs locuturũ:ſed pa⸗ lam de patre annuntiaturũ. Eadẽè quippe illius verba reuelãte ſpũſctõ:intelligenti⸗ bus iam nõ erãt futura pꝛoubia.Neq; em̃ loquẽte in eoꝛũ coꝛdibus ſpũſſctõ:tacitu⸗ rus erat vnigẽitus filiuſ qui dixit in ea ho ra palam ſe illis de patre annunciaturum quod eis vtiq; iam intelligentibꝰ nõ eſſet pꝛoũbiũ Sed hoc quoq; ipſũ quomõ ſimł loquatur in ſuoꝝ ſpũaliũ coꝛdibus et dei filius et ſpũſſctũs:immo ipſa trinitas que inſeparabtliter oꝑatur:intelligẽtibus ẽ x⸗ bum:non intelligẽtibus aũt pꝛoubiũ.Cuʒ ergo dixiſſet pꝛopt᷑ quid om̃ia ſit locutus: vt in illo ſcilicet pacẽ haberẽt:ĩ mũdo ha⸗ bentes pꝛeſſurã:exoꝛtatuſq; fuiſſet vt con fiderẽt quia ipᷣe vicit mundũ:eo qui erat ad illos ſermone ſinito.deinde g herzein verba direxit. et oꝛare iã cepit.¶¶Sic eni euangeliſta ſeqtur dicens. Heglocut⸗ eſt ieſus: et ſubleuatis oculis in ce m dixit. Pater venit hora:clari⸗ fica fitium! genitus et coeternus patri in foꝛma ſerui: Capli. xvij tuu. Poterat dñs noſter vni et ex foꝛma ſerui ſi hoc opus eſſet oꝛare ſi- lentio: Sʒ ita ſe patri exhibere voluit pꝛe catoꝛc:vt meminiſſet ſe eſſe doctoꝛẽ. Pꝛo inde quã fecit oꝛationẽ pꝛo nob/ notã feẽ et nobis:quoniã tanti mgf̃i nõ ſolũ ad ip⸗ ſos ſᷣmocinatioſſʒ etiã ꝓ ipᷣis ad preʒ oo diſcipuloꝝ eſſet ediſicatio:⁊ ſi illoꝝ q̃ͥ hec dicta aderant audituri:pꝛofecto et noſtra qui fueramus conſcripta lecturi. Quapꝛo pter hoc quod ait:pater venit hoꝛa clarift ca filiũ tuũ:oſtendit om̃e tempus:et quid quãdo faceret vł fieri ſineret ab illo eẽ di ſpoſitum qui tꝑi ſubditus nõ eſt: quoniam que futura erãt per ſingula tꝑa in dei ſapi ract. xxvij. g⸗ Phorti olthtt⸗Küs n r Denn kn Di diſt us veeg Cia full ſ —Ec hu , pniem Cari ll E lege 4My nno kian Wm. nee exin⸗ nity ’” Adel 1 Jo⸗ ſtin th aue U tet clan lun ne 5⸗ i; us: 1 n ⸗ ni E ſi⸗ ꝛe o le Philip 7 Colon, ce Galath.iij. entia cauſas efficientes habẽt:in qua nul la ſunt tempoꝛa. MNon &̊ credatur hec hoꝛa fato vrgente veniſſe ſed deo potius oꝛdi nãte:nec ei ſiderea neceſſitas xpᷣi cõnexu⸗ it paſſionẽ. Abſit em̃ vt ſidera moꝛi coge⸗ rent ſiderũ conditoꝛẽ. Non itaq; chꝛiſtum tempꝰ vt moꝛeret᷑ impegit:ſed tẽpus chꝛi⸗ ſtus quo moꝛeretur elegit: qui etiã tẽpus quo de virgine natus eſt cũ patre cõſtitu it de quo ſine tẽpoꝛe natus eſt: ſcdðᷣm quaʒ veram ſanãq; doctrinã etiã paulus apłus CLCũ autẽ venit inquit plenitudo tꝑis miſit deus filiũ ſuum.Et deus per pꝛophetam: ij. Coꝛ. vj. Tempꝑe ait accepto exaudiui te: ⁊ ĩ die ſa . lutis adiuui te.Et rurſus apłs.Ecce nunc tempus acceptabile: ecce nũc dies ſalutis Dicat ergo pater venit hoꝛa:qui cũ patre diſpoſuit om̃es hoꝛas:tãqᷓ; dicens. Pater quã ꝓpter homines et apud homines ad me clarificandũ ſimul conſtituimus venit hoꝛa:clarifica filiũ tuum:vt filius tuus cla C riſicet te:¶ Clarificatũ a patre filium non nulli accipiunt in hoc quod ei nõ pepercit ſed pꝛo nobis om̃ibus tradidit eũ. Sed ſi Rho.viij.paſſione clariſicatus dicitur:quãtomagis L . . . reſurrectiõe? Nam in paſſione magis eiuſ humilitas quã claritas cõmendatur:apo⸗ ſtolo atteſtate qui dicit.hũiliauit ſemet⸗ ipſum: factus obediẽs vſq; ad moꝛtẽ:moꝛ yyj tem autẽ crucis.Heinde ſequitur:⁊ de eiꝰ clariſicatiõe iã dicit Pꝛopter quod et de us illum exaltauit et donauit ei nomẽ qð eſt ſuper omne nomen:vt in noie ieſu om⸗ ne genu flectatur:celeſtiũ/terreſtriũ et in fernoꝛũ:et omnis lingua conſiteatur quia domius ieſus chꝛiſtus in gloꝛia eſt dei pa tris. HHec ẽ gloꝛiſicatio dñi noſtri ieſu chꝛi ſti:que ab eius reſurrectiõe ſumpſit exoꝛ⸗ dium. Hũilitas ergo eius incipit in ſermo ne apoſtoli ab eo loco vbi ait. Semetipᷣm exinaniuit foꝛmam ſerui accipiẽs:et ꝑue⸗ nit vſq; ad moꝛtẽ crucis Claritas vero eiꝰ incipit ab eo loco vbi ait. Pꝛopter quod et deus exaltauit cũ: et peruenit quod in gloꝛia eſt dei patris. Nam et ipſum nomẽ ſi inſpiciantur codices greci ex qua lĩgua epiſtole apoſtolice tranſlatè ſunt ĩ latinũ quod hic legitur gloꝛia: ibi legitur Aofᷣa Vnde verbũ deriuatũ eſt ĩ greco vt dice retur Ao?»–o-αρ quod iterpꝛes latinꝰ ait clarifica:cũ poſſet etiã głiſica dicẽ qð tã⸗ tundem valet.Et ideo poſſet etiã in apo⸗ ſtoli epiſtola vbi eſt gloꝛia claritas poni: quod ſi fieret/tantundẽ valeret. Vt autẽ non recedatur a verboꝝ ſonis:quzadmo⸗ dũ a claritate clariſicatio: ſic a gloꝛia glo riſicatio deriuatur: Vt ergo mediatoꝛ dei et hominũ homo chꝛiſtꝰ ieſus reſurrectio ne clariſicaretur vel gliſicaretur:pꝛius hu miliatus eſt paſſione Nõ em̃ a moꝛtuis re ſurrexiſſet:ſi moꝛtuus non fuiſſet. Humili tas claritatis eſt meritũ: claritas humilita tis eſt pᷣmiũ:ſʒ hoc factũ eſt in foꝛma ſerui In foꝛma vero dei ſemꝑ fuit ſemꝑ erat cla ritas: immo nõ fuit quaſi iã nõ ſit:nec erit quaſi nondũ ſit. Sed ſine initio: ſine fine ſemper eſt claritas. Quod ergo ait:pater venit hoꝛa clariſica filiũ tuuʒ: ſic intelligẽ dum eſt tanq; dixerit. Venit hoꝛa ſeminã de hũilitatis: fructũ nõ differas claritatis Sed quid ſibi vult quod ſequitur:vt fili us tuus clarificet te: Nunqd etiã de⸗ pater hũilitatẽ pertulit carnis ſiue paſſio nis:ex qua illũ claꝛiſicari opoꝛterʒ?: uo modo igitur eũ clariſicaturus erat filiꝰ cu ius claritas ſempiterna: nec ex foꝛma hũa na potuit videri minoꝛ: nec in diuina poſ⸗ ſet eſſe amplioꝛ Sed iſtã queſtionẽ in hũc ſermonem nolo coartare: aut hinc eum fa cere longioꝛem. C lcit tractatus centeſimus 18 teſ m Juintus.· De eo quod dicit:Sicut deiſti ei poteſtatem omis carni? 901 — „—— —.— lſqz; ad id Claritate quam habui priuſq; munqus fierert. Toꝛificatum = a patre filiũ ſecundũ foꝛmaʒ ſerui quam pater ſuſcitauit aà moꝛtuis et ad ſuꝗ dexterã collocauit:res ipſa indicat et nullus ambi git xpᷣianus. Sed quoniã nõ tantũ dixit/ pater clariſica filiũ tuũ ſed addidit etiam vt filius tuus clarificet te:merito q̃ri tur/quomõ patrẽ clariſicauerit filius cum ſempiterna claritas patris nec diminuta fuerit ĩ foꝛma hũana: nec augeri potuerit ĩ ſua perfectiõe diuina: ſʒ in ſeipᷣa claritaſ patris nec minui nec augeri poteſt. Apud . hoĩes autẽ pꝛoculdubio minoꝛ erat: quã ps do in iudea tantũmodo deus nonus erat. Nondũ a ſolis oꝛtu vſq; ad occaſum lau⸗ Põ.xlix. cc iij Joh. Tract. CVy dabant pueri nomẽ domini. hoc aũt qꝛ x euangeliũ chꝛiſti factũ eſt vt per filiũ pat innoteſceret gentibꝰ: ꝓfecto patrẽ clariſi cauit et filius.Si autẽ tantũmodo moꝛtu⸗ us fuiſſet filius nec reſurrexiſſet:pꝛoculdu bio nec a patre clariſicatus eſſet nec patrẽ clariſicaſſet. Nunc autẽ reſurrectiõe clari ficatus a patre.reſurrectionis ſue pꝛedica tione clarificat patreʒ. oc quippe aperit oꝛdo ipſe verboꝛũ.Clariſica iquit filiũ tu um:vt filius tuus clariſicet te. Lanq; dice ret. Reſuſcita me vt innoteſcas toto oꝛbi per me. Deinde magis magiſq; pandẽs q̊ modo clariſicet patrẽ ſiliꝰ.ſicut dediſti inquit ei poteſtatẽ omis carnis: vt omnequ og dediſti ei det eis vitã eternam. mnẽ carnẽ dixit omnẽ homi nem a parte totũ ſigniſicãs: quẽadmodũ rurſus a parte ſuperioꝛe ſignificatus ẽ hõ totus:vbi ait apoſtolus. Om̃is anima po Rho:xiij. teſtatibus ſublimioꝛibꝰ ſubdita ſit. Quid enĩ dixit omnis anima/niſi oĩs ho mo? Et hoc aũt quod poteſtas chꝛiſto a patre da ta eſt om̃is carnis:ſecundũ hoĩem intelli⸗ Joh.j. gendũ eſt. Naʒ ſcᷣm deũ omnia per ipſuʒ facta ſunt: et in ipſo cõdita ſunt omnia in Coloſſen.j velo et in terra/viſibilia et inui ſibilia.Siẽ̃ ergo dediſti ei poteſtatẽ inquit om̃is car⸗ nis:ita te gloꝛificet filiꝰtuꝰ.id ẽ notũ te fa ciet omi carni quã dediſti ei. Sic em̃ dedi ſti:vt om̃e quod dediſti ei det eis vitã et᷑⸗ nam. Peceſtauͦt iquitvitg eterna: B vrcognoſcant te ſolũ verũ deum: et quem miſiſti ieſum chriſtũ . Oꝛdo ver — oꝛũ eſt. vt te et quẽ miſiſti ieſum xpᷣm cognoſcãt ſolũ verum deũ Conſequẽter enĩ et ſpũſſctũs intelligit᷑:quia ſpũs ẽ pa⸗ tris et filij:tanq; charitas ſubſtãtialis ⁊ cõ ſubſtantialis amboꝛũ: quoniã nõ duo dij pater et filius:nec tres dij pater et filius ⁊ ſpũſſctũs:ſed ipᷣa trinitas vnus ſolus ve⸗ rus deus Mec idẽ tamẽ pater qui filiꝰ:nec idem ſilius qui pater: nec idẽ ſpũſſctũs qͥ pater et filius:quoniã tres ſunt part et ſiliꝰ et ſpũſſctũs:ſed ipſa trinitas vnus eſt de us. Si ergo eo modo te Fioalelcat filius ſic dediſti ei poteſtatem om̃is carnis:et ſicut dediſti vt om̃e quod dediſti ei det eis vitã eternã: et hec eſt vita eterna vt cognoſcãt te. Sic te igitur filius gloꝛiſicet.vt om̃ibuſ cognitio dei eſt vita eterna:tãto magis vi uere tendimus:quãtomagis in hac cogni⸗ tione ꝓficimus. Non aũt moꝛiemur in vi⸗ vbi conmẽ Lag. XVII quos dediſti ei te cognitũ faciat Poꝛro ſi ta eterna: Tũc ergo dei cognitio perfecta erit:quãdo nulla moꝛs erit.Sũma dei tũc clariſicatio: quia ſũma glia:que grece di⸗ citur Aofa. Vñ dictũ ẽ Aofορ quod latini quidã interpᷣtati ſunt clarifica/qui⸗ daʒz gloꝛifica:a veteribus autẽ gloꝛia qua gloꝛioſi hoĩes dicũtur:ita ẽ diffinita: Glo ria eſt frequens de aliquo fama cũ laude. At ſi homo laudatur cũ fame creditur:qͥ⸗ modo deus laudabitur:quãdo ipſe vide⸗ bitur:? Pꝛopter quod ſcriptũ eſt. Beati qᷣ habitant in domo tua:in ſecula ſcłoꝛũ lau dabunt te. Ibi erit dei ſine fine laudatio: vbi erit dei plena cognitio: et quia plena cognitio ideo ſumma clariſicatiovel glo⸗ riſicatio.Sed pꝛius hic clariſicatur deꝰ dũ annunciatus hoĩnibus innoteſcit: et per ſi dem credentiũ pꝛedicatur Pꝛopter quod dicit. Ego tę clarificaui ſuper terraʒ: opus conſuùmaui quod dediſti mi hivt facaz Hon ait/iuſiſti/ſed dediſii atur euidẽs gratia. Quid enĩ · Coꝛ. iij· habet quod nõ accepit etiaʒ in vnigenito hũana natura? An nõ accepit vt nihil ma⸗ li ſed bona faceret omnia: quãdo in vnita teʒ perſone ſuſcepta eſt a verbo per quod facta ſunt omnia? Sed quomõ cõſũmauit opus quod accepit vt faciat/cuʒ reſtet ad huc paſſiõis exꝑimentũ: vbi martiribꝰ ſu⸗ is maxime pꝛebuit qð ſequerentur exẽplũ Vngde ait apłs petrus:xpᷣs paſſus eſt pꝛo j. Pe.ij. nobis relinquẽs nobis exemplũ vt ſequa mur veſtigia eiuſ:niſi quia cõſummaſſe di cit qð ſe cõſũmaturũ eſſe certiſſime nouit Sicut lõge ante in ꝓphetia pᷣteriti tẽpoꝛis vſus eſt verb.quãdo poſt annos plurĩios futurũ fuerat quod dicebat. Foderũt ĩqͥt s.xv.c.⁊ tra manꝰ meas et pedes meos/ dinũerauerft cta.lxxxvi a omnia oſſa mea: Mõ ait fodient et dinũe⸗ S.xvj.b.et⸗ rabunt. Et in hoc ipſo euãgelio/oĩa inqᷣt: tract.xcvji.a que audiui a patre meo nota feci vob:qui bus ait poſtea: adhuc multa habeo vobis dicere:ſed ñ poteſtis poꝛtare modo. Qui enim certis et inmutabilibus cauſis oĩa fu tura pᷣdeſtinauit:qð facturus eſt fecit. Nã et per ꝓphetã dictũ de illo eſt. Qui fec q̃ 4 H — . —— — — — 1 Zob. CTroact. CV La. XVI „ ro ipſum apud ſemetipᷣm ad ſt uam dexte SOJððM ram collocando.Sed ideo poſtea de clari Cfutura ſunt Secundũ hoc etiã:qð ſequi i tur dicit. Et nunc clarifica me tu pat᷑ D dt ſer m:dantare auam Atł.ſfleret. bui priuſ quã mundus teſſet apð tenhahmin 2 ut eben ui ſuper terrã:opus cõſummaui quod de⸗ in ſua clariſicatione manifeſtius aperuit: “ diſti mihi vt faciã: et nunc clariſica me: ta⸗ qua eum cariſicauit pater: in eo quod ad “ quam pꝛioꝛ ipᷣe patrẽ clarificauerit:a qdua iunxit:claritate quaʒ habui priuſq̃ʒ deinde vt clariſicetur expoſcit. Ergo itel mundus feſſet apud te.zdo verbo ſteret. “ ligendũ eſt vtroq; verbo ſuꝑius vſuʒ ſecid rum eſt:quam habui apud te pꝛiuſq; mun⸗enr P lerrii dũ id quod futurũ erat: eoq; oꝛdie quod dus eſſet. Ad hoc valet quod ait: et nunc futuruʒ erat: clariſica filiũ vt te clariſi—cet clariſica me:hoc eſt ſicut tunc ita et nunc. ò filius:modo vero vſum fuiſſe verbo pꝛete Sicut tunc pꝛedeſtinatione: ita et nunc ꝑ⸗ riti temꝑis:de re futura vbi ait Ego te cla fectione/fac in mundo quod apud te iam rificaui ſuper terrã/opus conſummaui qd fuerat ante mundum: fac in ſuo tẽpoꝛe qð dediſti mihi vt faciam Deinde dicendo/⁊ ante omnia tempoꝛa ſtatuiſti.¶ Hoc qui nunc clariſica me tu pater apud temetißym dan ſic intelligendũ putarunt:tanq; natu quaſi poſterius eſſet clariſicãdus a patre ra humana que ſuſcepta eſt a verbo conũ quem pꝛius ipſe clariſicauerat:quid oſtẽ⸗ teretur in verbuʒ: et homo mutaret᷑ in de dit niſi ſuperius vbi ait / ego te clariſicaui um: ummo ſi diligentius quod opinati ſũt 8 ſuper terram/ita locutum ſe fuiſſe tanquã cogitemus:homo periret in deo. Non em oriſ⸗ feciſſet quod facturuſ eſſet.hic autẽ popoe quiſquã ex iſta mutatione hominis vl du ſciſſe vt pater faceret per quod illud ſiliꝰ plicari dei verbum dicturus eſt vel auge facturus eſſet.id ẽ vt pater clariſicaret flll ruvt aut duo ſint qð vnum fuit:aut ampli um: per quaʒ filij clariſicationẽ etiã filius us ſit quod minꝰ fuit. Poꝛro ſi natura hu⸗ clariſicaturuſ eſſet patrẽ Deniq; ſi de re mana in verbum mutata atq; conuerſa v⸗ futura erat ponamus etiã futuri tẽpoꝛis x buʒz dei quantũ erat et quod erat hoc erit bum: vbi pꝛo tempoꝛe futuro poſuit ipe vvbi eſt homo ſi non perit: Sed ad hãc opi terituʒ: nulla ſententie remanebit obſcuri nionem quam veritati pꝛoꝛſus non video tas:velð ſi dixiſſet.Ego te clariſicabo ſuxꝰ conueuire: nihil nos vrget: ſi filio dicen⸗ bei ⸗ terraʒ: opus conſũmabo quod dediſti mi-⸗ te/et nũc clariſica me tu pater apud temet hi vt faciaʒ. Et nunc clariſica me tu pater ipſum claritate quam habui pꝛiuſq́; mun⸗ ”M apud temetipᷣm. Nempe ita planũ eſt: ſii dus eſſet apud te: intelligamus pꝛedeſtia ulud vbi ait: clarifica filium tuuʒ vt filius tionem claritatis humane que in illo ẽ na⸗ tuus clariſicet te:et ipſa eſt omnino ſent⸗ ture: ex moꝛtali immoꝛtalis apud patrem tia:niſi quia et hic dictus eſt eiuſdẽ clariſi future: et hoc iam pꝛedeſtinando factũ fu U cationis modus:ibi auteʒ tacitus:tanqᷓ; i iſſe antequã mundus eſſet: quod ĩ mũdo calur lud iſto exponeretur eis quoſ poterat per etiam ſuo tempoꝛe ſieret. Si enim de nob iſten mouerc: quomõ pater filium: et maxime dirit apoſtolus: ſicut elegit nos in ipſo an Eph.⸗ nraa rH modo patrẽ clariſicaret ⁊ ſilius. Dicendo te mundi conſtitutionẽ:cur abhoꝛrere pu⸗ enim clarinicari a ſe patrẽ ſuper terram:ſe tatur a vero: ſi tunc pater caput noſtrum pꝛofecto vtriuſq; clarificationis oſtendit. bꝛa eius eſſemus elegu? Sic enim nos ele Ipſe quippe patrem clariſicauit ſuper ter⸗ cti quomodo ipſe clariſicatus:quia pꝛiuſ⸗ ram eum gentibus pꝛcdicando: pater ve⸗ qua mundus eſſer nec nos eramꝰ eg apue 1 pꝛa dixerat. Pater ven clarifica filiũ tuũ:vt ⁊ fllius tuus clariſicet te. In q̊ verboꝛũ oꝛdine oſtẽderat pꝛius a patre clariſicandũ filiũ:vt patrẽ clariſica⸗ ret ⁊ filius.aõ autẽ dixit:ego te clariſica ficando patre vbi ait/ego te clariſicaui: G bum pꝛeteriti tempoꝛis ponere maluit:vt monſtraret in pꝛedeſtinatione iam factũ: ⁊ pꝛo iam facto habendũ quod certiſſime fuerat futuruʒ.id ẽ vt a patre apud patrẽ gloꝛiſicatus:patrem ſuper terram gloꝛiſi⸗ caret et filius.Sed hanc pꝛedeſtinationeʒ ̊” 7 6 Joh. Tract. CI La. xVII ij.Thi.ij mediatoꝛ dei et hõium homo chꝛiſtꝰ ieſus am etiã viuens in dextera tua. Sed quo⸗ ſ Sed ille qui per ipſum inquantũ verbum mam nos diu tenuit huius diſcuſſio que⸗ eius eſt etiã que futura ſunt fecit:ct vocar ſtiõis:alio qͥ ſequunt᷑ ſermõc tractãda ſũt g Rho.iiij. a que nõ ſunt tanq; ſint: pꝛoſecto ſecĩũdũ ¶ Explicit tractatus centeſimuſn id quod mediatoꝛ dei er hominũ homo ẽ tus. Incipit tractatus centeſimus ante mundi conſtitutionẽ pꝛo nobis deus ſextus: De eo quod dicit: manife⸗ 8 pater gloꝛiſicauit ipᷣm:ſi tũc elegit etiã noſ ſtaui nomen tuũ H ,,„ ſ Rho.viij. in ipſo.Quid em̃ dicit apłs:Scin ? ſanm nomen tun hominibus. Uſ⸗ D in ipſo. Quid eñ pꝓls: Scimus autẽ ad id/ Et crediderũt qui aloner⸗ quoniã diligentibus deũ om̃ia cooꝑant᷑ in Picct Et crediderut quia tu me 1 bonum:his qui ſcõʒ pꝛopoſitũ vocati ſunt tt. 10b a Quos em̃ pꝛeſciuit et pꝛedeſtinauit cõfoꝛ mes fieri imaginis filij eius:vt ſit pꝛimoge nitus in multis fratribus Quos aũt pꝛede domini ſic ipſe donauerit ſer in ſtinauit: illos et vocauit: niſi foꝛte ipfſum p· mone iſto diſputaturi ſumus 1 deſtiatũ dicere foꝛmidabimus:quia de no gqlue ita ſe habẽt. Manife⸗ ,o bis tantum vt efficiamur cõfoꝛmes imagi⸗ ſtani nomen tuũ hõinibus: quos ao nis eius: hoc dixiſſe videtur apłs. Quaſi dediſti mihi de mund Quod ſi de ſe vero quiſq; regulã fidei fideliter intuens his tantum dicit diſcipulis cuz quibus ce ſt ſilium dei negaturus eſt pꝛedeſtinatũ:qui nauit: et ad quos anteqᷓ; oꝛare ĩciperet tã . eum negare hominẽ non põt: Recte quip multa locutus eſt: non pꝑtinet hoc ad illam te pe dicitur non pꝛedeſtiatus ſcᷣm id qued clariſicationẽ: ſiue vt alij interpꝛetati ſunt et eſt verbũ dei deus apud deũ: vt quid eni gloꝛiſicationẽ᷑: de qua ſuꝑius loãbatur:q̃ UYDMB pꝛedeſtinaret᷑:cũ iam eſſet qð erat ſine iii liiꝰ clariſicat vel gloꝛificat patrẽ. Quãta cio ſine termio ſempiternꝰ? Illud em̃ pꝛe⸗ eſt em̃ vel qualis gloꝛia: duodeci vel vn⸗ deſtiatũ erat quod nondũ erat: vt ſic ſuę decim potius innotuiſſe moꝛtalibꝰ: Si au 1 tempoꝛe ſieret: quẽadmodũ ante om̃ia tẽ tem quod ait/manifeſtaui nomẽ tuũ hõi⸗ poꝛa pꝛedeſtinatũ erat vt ſeret. Quiſas nibus quos dediſti mihi de mundo: om̃is igitur dei ſiliũ pꝛedeſtinatũ negat:hũc enñ hic intelligi voluit etiã qui in euʒ fuerant D dem filiũ hoĩs negat.Sed ꝓpter contẽtio crediruri ad eius magnaʒ que futura erat ſos etiã hinc audiamuſ apłm in ſuaꝝ exoꝛ ex omibus gentibus eccleſiã pertinẽtibſus dio litterarũ. Hã et in pꝛima epłarũ eiꝰ q de qua in pſalmo canitur: in eccleſia mag⸗ Ps. xrr. Al eſt ad rhomanos: ⁊ ipius epłe pꝛĩcipiũ eſt na conſiteboꝛ tibi: eſt plãe iſta clarificatio Rho.j. ybi legitur. Paulus ſeruus ieſu chꝛiſti vo qua fſilius clanficat patrẽ: cum eius nomẽ dG catus aplłs ſegregatus in euãgeliũ dei d nNotum facit omibus gentibus: ⁊ tã multis ante pꝛomiſerat per pꝛophetas ſuos ĩ ſcri generatiõibus hoĩm. Et tale eſt hoc quod ” pturis ſctis de ſilio ſuo qui factꝰ eſt ei ex ait:manifeſtaui nomẽ tuum hõibus quos ſemie dauid ſecundũ carnẽ:qui pꝛedeſti⸗ dediſti mihi de mundo: quale illud quod natus eſt filius dei in virtute ſecundũ ſpi⸗ pauloãte dixerat: ego te clariſicaui ſuper 1 ritũ ſanctiſicationis ex reſurrexione moꝛ terram: pꝛo tẽpoꝛe futuro et illic et hic pꝛe tuoꝛũ Secũdũ hanc ergo pꝛedeſtinatiöe, teritum ponens:ſicut qui ſciret pꝛedeſtia⸗ Punn . etiã clariſicatus eſt anteq; mundus eſſet: tuũ eſſe vt id ſieret:et ideo feciſſe ſe diceni laib yvyt eſſet claritas eius ex reſurrectione moꝛ quod erat ſine vlla dubitatione facturus. e tuoꝛũ:apð patrẽ ad cuiꝰ dexterã ſedʒ. Ccũ Sed de ũllis qui iam erant diſcipuli eius: 4 eergo videret illius pꝛedeſtiate ſue clariſ⸗ nNon de omnibus qui in illũ fuerant credi⸗ . cationis veniſſe iam tpus: vt et nüc fieret tun eũ dixiſſe quod dixit/manifeſtaui no n in redditiõe qò fuerat in pᷣdeſtinatiõe iaz men tuũ hõibus quos dediſti mihi de mũ factũ:oꝛauit dicens. Et nunc clarifica me do:ea que ſequũtur credibilius eẽ demõ⸗ m pater apud temetipᷣm claritate quã ha-⸗ ſtrant.Cũ em̃ hoc dixiſſer adiunxit. Zui . bui pꝛiuſq; mundus eſſet apud te.Tanqʒ exrat:⁊ mihi eos dediſti:⁊ ſermone diceret. Claritatẽ quã habui apud te.id ꝭ tuũ ſeruauerũt. lüc cognouerunt h illaʒ claritatẽ quã habui apud te in pᷣdeſti qa oia que dediſti mihi abs teſũt . natione tua: iam tꝑus eſt vt apud te habe quia verba que dediſti mihi dedi — — —— — N — . tu. cvij. b H 4 . . . . vere quia a te exiui: et crediderunt quia tu me miſiſti. Quiãquã et h̊ oĩa de futuris omnibꝰ fidelibꝰ dici potuerunt ſpecie perfecta cũ adhuc eſſent futura: ſʒ vt de his ſolis quos tunc habebat diſcipu lis/hec loqᷣ intelligatur: illud magiſ vrget mnfra tract quod paulopoſt ait:cũ eẽm cũ eis ego ſer infra tracta⸗ ham eos ĩ noĩe tuo. Quos dediſti mibi cuſtodiui ⁊ nemo ex hiſ perijt niſi filiꝰ ꝑdi tiõis:vt ſcrnipta adipleat᷑:iudã ſignificãſ qͥ tradidit eũ Ex iſto qpe duodẽario nũero aploꝝ ſolꝰ ꝑijt.Deide ſubiũgit. Mũc aũt ad te venio:vnde manifeſtũ eſt eũ de coꝛ poꝛali ſua dixiſſe pꝛeſentia: cũ eſſem cum eis ego ſeruabã eos:veluti iã cũ eis ea pᷣ⸗ ſentia nõ eſſet.Eo mõ em̃ ſigniſicare volu it aſcenſionẽ ſuã mox futura: de qua dixit Nunc autẽ a te venio:iturus vtiq; ad dex teram patris vnde venturus eſt ad viuos et moꝛtuos iudicãdos:pꝛeſẽtia itidẽ coꝛ⸗ poꝛali ſcðᷣm fidei regulã ſanãq; doctrinã: Nam pᷣſ entia ſpũ ali cũ eis erat vtiq; ven turus poſt aſcenſionẽ ſuã:et cũ tota eccle ſia ſua in ̊ mundo vſq; in cõſũmationè ſe culi. Non itaq; recte intelligunt᷑ de quibꝰ dixerit:cũ eſſem cũ eis ego ſeruabã illos: niſi hi quos in ſe credẽtes ſeruare iã cepe rat pᷣſentia coꝛꝑali.et qͥs relicturus fuerat abſentia coꝛꝑali: vt eos eũ patre ſeruaret pꝛeſentia ſpũali:poſt vero adiũgit et cete ros ſuos:vbi dicit. Non pꝛo his aũt rogo tantũ: ſed et ꝓ his qui credituri ſũt per v buʒz eoꝝ in me. Abi manifeſtius oſtendit quod nõ de om̃ibus ad eũ pꝑtinẽtibus ſuꝑ ius loqret᷑:ab eo loco vbi ait:manifeſtaui nomen tuũ hõinibuſ qͥs dediſti mihi:ſʒ de his tantũ qui eũ cũ illa diceret audiebãt. Ab ipſo itaq; oꝛatiõis eiꝰ exoꝛdio vbi ſub ſupꝛa tracta ſeuatis oculis in celũ dixit:pater venit ho ra clariſica ſiliũ tuũ vt filius tuꝰ clariſfᷣcet te:vſq; ad illud qð paulopoſt ait: et nunc clariſica me tu pater apud temetipᷣm clari tate quã habui puſq́; mũduſ eſſet apud te om̃es ſuos volebat intelligi: quibꝰ notuz faciẽdo patrẽ clariſicat eũ Cũ em̃ dixiſſer vt filius tuus clarificet te.mox quẽadmo⸗ dum id fieret demõſtrauit dicẽs. Sicut de diſti ei poreſtatẽ om̃is carnis: vt om̃e qͥd dediſti ei det eis vitã eternã.hec eſt vita eterna:vt cognoſcãt te ſolũ verũ deum:et quẽ miſiſti ieſũ xpᷣm.õ em̃ põt cognitõe occultũ omnibꝰ Joh. Tract. CvI TCa. xvVII eis: et ipſi acceperũt et cognonerũt hominũ clarificari par: niſi et illle cognoł⸗ ſcatur per quẽ gloꝛiſicat᷑.i.per quẽ popu⸗ lis innoteſcit Hhec eſt gloꝛificatio patris q̃ᷓ non circa ſolos illos aplos facta eſtiſ ʒy cir⸗ ca om̃es hoĩes ſit qᷣbꝰ ĩ ſuis mẽbꝛis ca put eſt xꝑs: Heq; em̃ de ſolis aplis poteſt itel ligi.ſicut dediſti ei poteſtateʒ oĩs carnis: vt om̃e qð dediſti ei det eis vitã eternã.i 3 vtiq; de om̃ibus qᷣbus in eũ credetibꝰ vi⸗ ta eterna datur. qd de illis a qbus tũc audiebat᷑ diſ. cipuł ſuis dicat. Manifeſtaui ĩiquit nomẽ tuum hominibꝰ qͥs dediſti mihi.Mõ g nouerant dei nomẽ cũ eſſent iudei: Et vbi eſt qð le gitur:notus in iudea deꝰ: in iſrael magnũ nomẽ eius: Ergo manifeſtaui nomen tuũ hõibus iſtis qͥs dediſti mihi de mũdo qui me audiũt b dicentẽ: non illud nomẽ tuũ quo vocaris deus: ſʒ illud qͥ vocaris pat meus: qd nomẽ maniteſtari ſine ipius ſilij manifeſtatiõe nõ poſſet: Nã qò deus dici⸗ tur vniũſe creature:et omibus getibus an tequꝗ in xpᷣm crederet/nõ omni modo eẽ » Ja nũc ergo videamꝰ: R Ps. lxxv: Potuit hoc nomen ignotum. Hec eſt enim vis vere diuinitatis:vt creature rationali iam ratione vtenti: non omnino ac penit⸗ poſſit abſcondi. Exceptis enim paucis in quibus natura nimiũ depꝛauata eſt: vni⸗ uerſum genꝰ hũanũ deũ mũdi huius fa⸗ tetur auctoꝛẽ. In h̊ ergo qð fecit hũc mun dum celo terraq; conſpicuũ: et anteq; ibu erent᷑ in ſide xpᷣi: notus omnibꝰ gentibus deus. In h̊ aũt qð nõ eſt in iniuris ſuis et cum dijs falſis colẽdus:notus in iudea de us. In B vero qð pater eſt huiuſ xpᷣi ꝑ quẽ tollit peccata mũdi: hoc nomẽ eius pꝛius : nũc manifeſtauit eis qͥs dedit ei pater iſe de mũdo. Sed quomõ manifeſtauit ſi nondũ venit hoꝛa:de q̃ ſu⸗ perius dixerat qð veniret hoꝛa cũ iam nõ in pꝛoubijs inq uit loquar vobis:ſed palã de patre meo annũciabo vobis? An vero annunciario manifeſta putabit᷑ ĩ pꝛoubijſ Cur ergo dictũ eſt pal annũtiabo vobiſ: niſi quia in pꝛouerbijanon eſt palam. adᷣ autem in pꝛouerbijs occultatur ſʒ verbis manifeſtat᷑:ꝓculdubio palã dicitur. Quo modo g manifeſtauit: qð nõdũ palã dixit Pꝛoinde ſic intelligendũ eſt pꝛo tempoꝛe futuro pꝛeteritum poſitum:quemadmo⸗ dũ illud:omia que audiui a patre meo no ta feci vobis:cuod nondum fecerat ſed ſupꝛa tracta „ ſupꝛa.xv: loquebat᷑ quaſi feciſſet: qð immobilit eſſe pꝛefixum ſciebat vt faceret. Quid eſt aũt uos dediſti do? Dictũ eſt enim de illis qð nõ eſſent de mũdo:ſed ſupꝛa. xv. Poc illis regeneratio pᷣſtitit nõ generatio. bꝛa x. MMuid eſt etiã qð ſeqtur:tni erat ⁊ mi hi eos dediſti? An aliqñ erant patris: quãdo nõ erãt vnigeniti filũ eius:et habu it aliqũ pater aliqd ſine filio? Abſit. Ve⸗ rumtñ habuit aliqd aliqndo deus filiꝰ:qð nondũ habuit ideipſe homo filiꝰ: quia nõ dum erat homo factus ex matre:qñ tñ ha⸗ bebat vniuſa cũ patre. Quapꝛopt qð di⸗ xit / tui erãt: nõ inde ſe ſeparauit deꝰ filius ſine quo nihil vnq; pat᷑ habuit: Sed ſolet ei tribuere om̃e quod poteſt: a quo ẽ ipe qui poteſt. A quo em̃ habet vt ſit / ab illo habet vt poſſit:⁊ ſimł vtrũq; ſꝑ habuit:qꝛ nunq; fuit ⁊ nõ potuit.Quo circa quicqd potuit pater/ſemꝑ cũ illo ſilius potuit:qͥ⸗ niam iülle qui nunq; fuit et nõ potuit: nüqᷓ; ſine patre fuit:nunq; ſine illo par fuit. Ac per hoc ſicut pater eternꝰ om̃ipotẽs / ita ſi lius coeternus omipotẽs. Id em̃ potiꝰ x⸗ bum e verbo ĩterpᷣtamur:ſi ꝓpꝛie volum⸗ dicere qð a grceis dicitur αι αο: quod noſtri nõ ſic ĩterpᷣtarent᷑: vt om̃ipo⸗ tens dicerẽt:cũ ſit a oxpꝑos om̃ite nens:niſi tantundẽ valere ſentirẽt. Quid ergo vnq; habere potuit eternꝰ om̃itenẽs quod nõ ſimul habuerit coeternꝰ omnite nens?: Qõð vtiq; ait:et mihi eos dediſti:ho minẽ ſe accepiſſe hãc poteſtatẽ vt eos ha⸗ beret oñdit:qm̃ qui ſemꝑ om̃ipotẽs fuit:ñ ſemp homo fuit.Quã obꝛem cũ patri poci us tribuiſſe videat᷑:vt ab illo eos acceꝑit: quonia ex ipo eſt qᷣcquid eſt de qͥ eſt:etiã ipſe ſibi eos dedit: hoc eſt cuʒ patre deus xßpᷣs homini xpᷣo: qð cũ patre nõ eſt hoĩes ſupꝛa capło dedit. DNheniq; qui h̊ loco dicit/tui erant et xv. mihi eos dediſti: iam ſuꝑius eiſdẽ diſcipu et tractatu. lis dixerat:ego vos de mũdo elegi Conte lxxxvij. rat᷑ h̊ carnal cogiratio atq; diſpereat. De mundo ſibi a patre dicit filiꝰ datos hoĩes: quibꝰ alio loco dicit. Ego vos de mundo elegi. Quos deꝰ fieius de mũdo elegit cũ patre:idẽipſe hõ filius de mundo eos ac⸗ cepit a patre.MNõ enĩ pat illos filio dediſ⸗ ſet:niſi elegiſſet.Ac per hoc filius ſicut nõ inde ſeparauit patrẽ qñdo dixit:ego vos de mundo elegi:quoniã ſimul eos elegit ⁊ pat:ſic nõ inde ſeparauit ⁊ ſe qñ dixit: tui uerũt vere: idẽ ẽ enĩ a te exiui/qð ẽ tu me erant:qꝛ et ipᷣius filij pariter erãt. Nũc au 4 tem hõ idem ipſe filius accepit eos qui nõ erant ipius:qꝛ et foꝛmã ſerui accepit deus idẽ/q nõ erat ipᷣius. Pecnt ac dicit. Et E ſermõnẽ tuũ ſeruauerũt. Nũc cog/ nouerũt quia oĩa que dediſti mihi abs te ſunt.i.co guerũt qꝛ abs te ſũt Si mul eni pater dedit oĩa:cũ genuit qͥ habe ret oĩia. Quia verba inquit q̃ dediſti mihi dedi eis:et ipᷣi acceperut.i.ĩtel lexerũt atq; tenuerũt.Tũc enĩ verbũ acci pitur:qñ mente percipit᷑. Et cognouef̃t inquit vere quiaa te exiui: ẽt credi⸗ Der apa fume miſiſti:et h ſubaudi endũ eſt vere. ð eni dixit cognouerunt vere:exponẽe voluit adiũgẽdo:et credide runt hoc itaq; crediderũt vere:qð cogno miſiſti. Cũ g dixiſſet cognouerũt vere: ne qᷣſq; putaret iſtã cognitionẽ tãqᷓ; per ſpeci em factã nõ per fidẽ:exponẽdo addidit/⸗ crediderũt:vt ſubaudiamꝰ vere: et intelli gamus hoc dictũ eſſe ↄgnouerũt vere:qð eſt crediderũt vere. Non eo mõ quẽ ſigni ſupꝛa traca ſicauit pauloãte cũ dixit. Modo creditis tu.ciij. Venit hoꝛa et iã vẽit:vt diſpgamini vnuſ quiſq; in ꝓpꝛia:et me ſolũ relinqtis. Sed crediderũt vere:id ẽ quomõ credẽdũ ẽ in concuſſe: firme:ſtabilit᷑: foꝛtit᷑:nõ iã in pꝛo pꝛia redituri et xpᷣm relicturi. Adhuc &̊ di N ſcipuli nõ erãt tales qles eos dicit verb pᷣ Gn teriti tꝑis q̃ſi iam nõ eſſent:pᷣnunciãs qᷣleſ ſt⸗ futuri eſſent:accepto ſcilicʒ ſpũſctõ qͥ eos ſe ſicut ꝓmiſſum eſt doceret oia:quẽ pꝛiuſqᷓ; fri erdeiktonam ſernanleri eius monẽ: 8 qð de illis q̃ſi fecerit dixit: qñũ pꝛimus eo «4 R ter eũ negauit: cũ ex oꝛe eius audiſſet 44 ADath. xxyj⸗ 6 futurũ eſſet homini qͥ eũ coꝛã hõinibꝰ ne⸗.,. = gauiſſet? DPedit & eis vᷣba ſicut dixit:que W dedit ei pater. Sed qn illa nõ foꝛis in auri ſut⸗ bus ſed itus in coꝛdibꝰ ſpũ alit acceperũt: an tunc verẽe acceperũt:qꝛ tũc vere cognoue tus runt:vere aũt cognouerũt:qꝛ vere credið liee due runt. Ipſi aũt ſilio qmõ pater ea vᷣba de⸗ ege derit: quibus verbis hõ poterit explciare ſe⸗ Facilioꝛ ſane queſtio videtur: ſi ſecundũ 6 id quod filius oſt hõis accepiſſe a patre il ſe la verba credatur:quãq; natus ex virgiĩe: quãdo ⁊ quomõ ea didicerit quis:enarra 4 bit:quãdo etiã ipſam que de virgĩe facta 1 eſt generationẽ eius qͥs enarrabit: Si vᷣo 4 ſecundũ id quod eſt de patre genitus pfi M — — — =ẽ E 2 KRiie ES ſgana =ðð Joh. q; coeternus accepiſſe a patre iſta verba cogitat᷑:nihil ibi temꝑis cogitet᷑ quaſi pꝛiꝰ fuerit qui ea nõ habuerit atq; vt haberet que nõ habebat acceperit: qm̃ quicqͥd de us pater deo filio dedit/gignendo dedit: ita em̃ dedit ſilio pat᷑ ſine quibꝰ filius eſſi e non poſſet:ſicut ei dedit vt eſſet: Mã quõ aliter verbo verba daret aliqua:in quo in effabiliter dixit omia? Sed iaʒ que ſequũ tur alio ſunt expectanda ſermone. Erxplicit tractatus centeſimus ſextug ·. Incipit tractatus cente/ ſunuſſeptimus.De eo quod dicit. Ego pro eisrogo/nõ pro mundo rogo· vſqʒ ad id: Et hecloquor in mundo vt habeant 8 audiũ meum impletum in ſemetipſis. — — — —— inter alia etiaʒ dixit hoc. 0 gro eſrogond pro mũdo rogo:ſed pro bis quos Dediſti mihi..aundũ vult modo intel⸗ ligi qui viuũt ſecundũ cõcupiſcẽtiã mun⸗ diꝛet non ſunt in ea ſoꝛte gf̃e vt ab illo eli gantur ex mundo. MNon itaq; pꝛo mundo ſed pꝛo his q̊s ei pater dedit rogare ſe diẽ Per hoc em̃ quod eos illi pater iã dedit: factũ eſt vt non pertineãt ad eũ mungũꝓ ̊ nõ rogat: Deide ſubiũgit.qa tui ſunt Neq; em̃ qa pat᷑ eos filio dedu:amiſit ipᷣe quos dedit: cũ adhuc filiꝰ ſeq̃tur et dicat. Et mea oĩa tua ſunt:et tua mea ſut. AVbi ſatis aparet quomodo vnigẽiti filij ſint om̃ia que ſunt patriſi per hoc vtiqʒ qͥ̊d etiã ipſe deus eſt:et de patre patri eſt na⸗ tus eq̃lis:nõ quomõ dictũ eſt vni ex duo⸗ bus filüs maioꝛi ſcilicet: tu mecũ es ſemꝑ et omia mea tua ſũt. Illud em̃ dictũ ẽ de his omnibꝰ creaturis que infra creaturam ationalẽ ſunt: que vtiq; ſubduntur eccle ſie:in qua vniũſa eccleſia et illi duo intel⸗ lgunt᷑ filij maioꝛ et minoꝛ: cũ om̃ibus an⸗ gelis ſanctis qͥbus erimus eqles in regno xpᷣi et dei. hoc aũt ita dictum eſt:et mea oĩa tua ſunt:et tua mea:vt hic ſit etiã ipſa creatura ratiõalis: que nõ niſi deo ſubdit᷑ vt ei que infra illã ſũt cũcta ſubdant᷑.hec ergo cũ ſit dei patris: non ſimul eſſet et fi⸗ gquos iaʒ diſcipulos habe bat dñs loqueret᷑ ad pr̃eʒ lij:niſi pr̃i eèt eqlis DHe ipᷣa qe aiebat cũ diceret:nõ pꝛo mũ do rogo ſed pꝛo his qᷣͥs dediſti mihi qᷣa tui ſũt: et mea oĩa tua ſũt ⁊ tua mea. Nec phas eſt vt ſcti de q bus h̊ locutus eſt cuiuſqᷓ; ſint:miſi eius a qͥ creati et ſanciſicati ſunt. Ac per hoc et oĩa que ipſoꝝ ſunt:meceſſe ẽ vt eius ſint cuiꝰ et ipi ſunt.Ergo cũ et patris et ſilij ſint:equaleſ eos eſſe demonſtrat quoꝝ eq̃liter ſur. Jlx ud aũt qð ait cũ de ſpũſctõ loqueret᷑: oĩia ſupꝛa tracta que hahet pat mea ſunt: ꝓpterea dixi qᷣa tu·c. de meo accipiet et annũciabit vobis. HPe his dixit que ad ipᷣam patris pertinẽt diui nitatẽ:in qbus illi eſt eqᷓlis oĩa que habet habendo MNeq; em̃ ſpũſſanctꝰ de creatura que patri eſt ſubdita et filio fuerat accep⸗ turus qð ait/de meo accipiet: ſed vtiq; de patre de qͥ ꝓcedit ſpũs: de quo eſt natꝰ ⁊ ſilius. Et clarificatꝰ ſum inqᷣr in eis. Miũc ſuã clarificationẽ tanq; facta ſit diẽ: ſupꝛa tracka cũ adhuc eſſet futura.Spius aũt a pfe po tu. cox. ſecbat vt ſieret: ¶ Sed vtrum ipſa ſit cla⸗ G riſicatio de q̃ dixerat:⁊ nũc clariſica me tu pater apud temetipᷣʒ:claritate quã habum pꝛiuſq;; mũdus eſſet apud te:vtiq; reqren dum eſt. Si em̃ apud te:quomõ in eis. An cum hipᷣm innoteſcit eis: ac per ipᷣos om⸗ nibꝰ qui credũt eis teſtibꝰ ſuis? Poſſumꝰ2 plãe intelligè ſic dixiſſe dñũm de apłis: qð clariſicat“ꝰ ſit in eis. Dicendo em̃ eſſe iã fa ctũ:oſtendit iã fuiſſe pᷣdeſtiatũ ⁊ certũ ha beri voluit qð eſſet futurũ. Et iaʒ inquit non lum in mido: ethi in mundo ſunt. Si hoꝛã ꝓꝛſus illã qua loqbatur at tendas: vtriq; adhuc in mũdo erant:⁊ ipᷣe ſcilicet et illi de quibꝰ h dicebat. Non em̃ ſcòm pꝛouectũ coꝛdis ⁊ vite id acciꝑe poſ ſumꝰ yl debemꝰ: vt illi adhuc eẽ ppterean dicant᷑ in h mũdo qð mũdana adhuc ſ api ant:ille aũt iã nõ eſſe in mũdo ſapiẽdo di uina. Poſitũ ẽ h̊ em vᷣbũ vnũ: qð nos ita intelligé omnino nõ ſinat:qꝛ nõ ait/et non ſum in mũdo: ſed iã nõ ſuʒ in mũdo:per h oſtendẽs fuiſſe ſe in mido:iã nõ eſſe. Nũ⸗ quid & fas eſt vt eũ credamꝰ aliqũ mũda na ſapuiſſe:et ab h̊ erroꝛe liberatũ iã nõ il la ſ. erce Qule tã impio ſenſu ſe iduerit: KReſtat igit᷑ vt ſcõm id qð ipſe etiã in mun do pꝛiꝰ erat:in mũ do ſe dixerit iã nõ eſſe: pꝛofecto pꝛeſentia coꝛꝑali mundo ſcilicet abſentiã ſuꝗ iã cito futura:illoꝝ aũt tardi us ꝑ h̊ oſtẽdẽs qð ſe ia ñ hic eſſe:illos aũt hic eẽ dixit:cũ ⁊ ipe hᷣ et illi adhuc eſſent⸗ 4 Joh. Tract. CvII La. XVII Sic eni eſt locutus homo congruens hõöi⸗ loquitur/perſonas eum diſtinguere nõ ſe⸗ ho bus:vt mos loquẽdi ſeſe habet ⁊ hũanus parare naturas. Quãdo ergo ſeruabat di al vſus An nõ quotidie dicimus/iam nõ eſt: ſcipulos ſuos ſilius pꝛeſentia coꝛꝑali:non de aliquo quãtociuſ abituro? Et maxime expectabat pater ad cuſtodiẽdũ ſuccede d hoc de moꝛituris ſolet dici:quamq; et iÄße re filio diſcedente:ſed eos ambo ſeruabãt n dominꝰ tanquã pᷣuidens qͥd lecturos mo potentia ſpualuet quãdo ab eis abſtulit ſ . de ueri poſſit adiecit: et ego ad te venio: lius pꝛeſentiã coꝛꝑaleʒ: tenuit cũ patre cu ſtw. hen ſic exponens quodãmõ cur dixerit / iaz nõ ſtodiã ſpũalem:quia et cuſtodiẽdos quã lan ſum in mundo. Cõmendat ergo eos patri do filius homo accepit: cuſtodie paterne Dn quos coꝛpꝑali abſentia relicturus eſt dices non eos abſtulit.et cũ pater ſilio cuſtodiẽ usd Hater ſancte: fruq eoginnome dos dedit:non oedit ſine ipſo cui dedit:ſʒ cuo quos dediſti mihi. MHempe ſicur dedit hõini filio nõ ſine deo eodẽipᷣo vti⸗ gun Heans eini ſega pꝛo din cipul uis quos q; ſe Secirur filius et dicit Quos is accepit a deo Sed attende quid ſequitux· dediſti mihi iui: et nemo ex ii ina racta⸗ Rit int mauit vni ſitcut etnos men bis perlitentiifilins perdindto vt h tu. cx. ait vt nobiſcũ ſint vnũ: aut minus vnũ ibi ſcriptura impleatur. Filius perditio⸗ do⸗ et nos:ſicut vnũ ſumuſ nos:ſed ait/vt ſint ictus rainoe Weini perditiõi pꝛe igt vnuʒ ſicut et nos. Ipſi vtiq; in natura ſua deſtinatus:ſecundũ ſcripturã que de illo ſint vnũ:ſicut et nos in noſtra vnũ ſumus. in pſalmo Ime 5 rim; ſ air S5? in pſalmo centeſimo et octauo maxime . Quod pꝛoculdubio verũ non diceret: ni⸗ phetatur unc autem inquit adt c ſi ſecundũ hoc diceret quod eiuſdẽ natu⸗ nio:et hecloq En inqun g ee Nen re deꝰ eſt cuius ⁊ pat: ſecundũ qð alibi dii pe . t an. ori nio vr ( ſupꝛac:x. xit:ego et pater vnũ ſumus:non ſecũdum gaugin menum implem inſe 2— id quod etiã homo eſt:nã ſecũdũ hoc/pa aurn Sieoet in mundo ſe loqur picit: 2” ter maioꝛ me eſt dixit Sed quoniã vna ea ui pauloãte dixerat/iam non ſum in mu⸗ ſupꝛa. xv. fe ſupꝛa. xiiij. demq; perſona eſt deus et homo: intelliig do· Quocd cur dixerxit ibi expoſuimue: im. an mus hominẽ in eo quod rogat: itelligimn mo ipſum id expoſuiſſe docuimus. Ergo en autẽ deũ in co qu⸗ d vnũ füt t ipſe ⁊ ile et quia nondũ abierat hic adhuc erat: et 8 quẽ rogat. Sed eſt adhuc in cõſequen quia mox fuerat abiturus: hic quodãmo⸗ . ſupꝛa tracta tibus locus: vbi de hac re diligẽtius diſu do iam non erat. Quod ſit autẽ hoc gau⸗ ri u. cy). tandum eſt. Hic autẽ ſequitur Cum eſ⸗ 4 e de duo en vrnabeant gaudtumen . in ſem cum eis: ego ſeruaba eos I no⸗ unpletum in ſemetißicia lubius expeelĩ efſ mine tuo. aWe tquit vcmite ad te ſerna vſunbi ait: vr lunt vnuͦ nic er non. Hoc gau re eos in nomine tuo: in quo eos quãdo cuz dicir implenaͤſ: vrer auod collatn uems ian eis eram et ipſe ſeruabã. In nomie parris xiti mplendũ: ꝓpter quod locuiũ ſe di⸗ ſeruabat diſcipulos ſuos filius homo/ cu, Eit in mundo. ec eſt pax illa et beatitu⸗ Mm ſ ran. 1.2 dDo in futuro ſeculo: ꝓpter quã conſequen ſtfan eis hũana pꝛeſentia conſtitutus.Sed etiã d & ue zuer in notmie flij ſeruaban⸗ quos in noi⸗ den empanter et iuſte et pie viuendũ eſt u lij petentes exaudiebat. his quippe idẽ 20 een Ies: du filius dixerat. Amẽ amẽ dico vobior qd Explicit tractatus centeſimuſſep aij Nent fõãupꝛa. xv. petieritis patrẽ in nomine meo dabit vob timus: Inapit tractatus ceteſimuſ . ehl Neq; hoc tam carnalit debemus accipere octauꝰ. De eo quod dicit.· Ego de⸗ dhi kent „ene ele im mos ſenuent parer er flius: di eis ſermonem tuum etmundus bin amboꝛũ in nobiſ cuſtodiẽdis alternãte uu coſodio habuit: vſq; ad id ſtodia:quaſi ſuccedat aliꝰ quãdo diſceſ⸗ coſoglo babuit vſc 94 id AUtſint uc ſerit lines Siſt en nos cuſtodiunt pa⸗ et ipſi lanctincati in vertate. „ 7 ter et filius et ſpirituſſctũs: quia vnus eſft d-. verus beatus deus Sed ſcriptura nos no Dquens ad de leuat niſi deſcẽdat ad nos: ſicut vᷣbũ caro huc dũñs ad patrem et oꝛans at factum deſcẽdit vt leuaret: nõ cecidit vt pꝛo diſcipul ſuis diẽ᷑. Ego 6. iaceret. Si deſcendentẽ cognouimus:cum is ſermonẽ tuum Oͦ”ð leuante ſurgamus: et intelligamus cũ ita mundus eos odio habuit· Ronduũ 9 —— ſe⸗ tdi non ede bät itſ c uä 5 — ⏑ —— — S ☚ — – CS4 — m. f00 et o⸗ ☛ –u☚ T „ ⸗ — 4 . 5. xv. ob. Tract. CvII La. xvVII id experti fuerant paſſionibus ſuis que il los poſtea ſunt ſecute. Sed moꝛe ſuo di⸗ cit iſta:verbis pꝛeteriti tempoꝛis futura pᷣ nuncians. DHeinde cauſã ſubiciens cur eoſ oderit mũdus:quia non ſunt iauit de ego no mundo:ſicut et ego nõ ſum demu⸗ 9 do. Hoc eis regẽaratiõe collatũ eſt. Nã generatione de mũdo erant:ꝓpter quod lam eis dixerat: ego vos de mundo elegi Honatũ eſt ergo eis vt ſicut ipſe nec ipi eſ „* ſent de mundo:cos ipſo liberante de mũ⸗ do. Ipſe autẽ de mundo nunq; fuit:quia etiam ſcdᷣm foꝛmã ſerui de ſpũſctõ ipſe na tus eſt:de quo illi renati. Nam ſi ꝓpterea illi iam non de mundo quia renati ſunt de ſpirituſancto: pꝛopterea ille nunq; de mũ do quia natꝰ eſt de ſpũſctõ. . 989 inquitvt tollas eos de mundo:ſed vt ſerues eos a malo · Adhuc em̃ ne⸗ ceſſariũ habebant quãauis iã non eſſent de mundo:eſſe tamẽ in mundo. Repetit ean dem ſententiã. De mundo inquit non ſunt:ſicut et ego non ſum de mun/ eo: ſancti lica cos in veritate Sic em̃ ſeruantur ex malo.quod ſuꝑius oꝛauit vt flſieret.aAueri autẽ põt quõ de mũdo iã nõ Phir. · erant ſi ſctiſicati in veritate nondũ erant: aut ſi iam erant/cur poſcat vt ſint. An qͥa et in veritate ſanctiſicati in eadẽ pꝛoſiciũt ſanctitate fiuntq; ſanctioꝛes? Neq; hoc ſi ne adiutoꝛio gratie dei:ſed illo eoꝝ ſanc⸗ tiſicãte pꝛofectum qui ſciſicauit inceptuʒ Vngde et apoſtolus dicit.Qui in vob opꝰ bonum cepit:perficiet vſq; in diẽ chꝛiſti ie ſu. Sanctiſicãtur itaq; in veritate heredes teſtamẽti noui: cuiuꝰ veritatis vmbꝛe fue rũt ſanctiſicatiões veteris teſtamẽti: ⁊ cũ ſanctiſicãtur in veritate:vtiq; ſantificãtur 5. c. viij. xerit:ſi vos ĩquit filius liberauerit/tũc ve eſt.Quid aliud dixit:quã ego veritas ſũ. in chꝛiſto qui veracit᷑ dixit. Ego ſum via: veritas et vita. Itẽ quãdo ait:veritas li⸗ berabit vos/paulopoſt exponẽs quid di⸗ re liberi eritis:vt oſtẽderet hoc ſe pꝛiuſ di xiſſe veritatẽ quod poſtmodũ filiũ Quid ergo aliud et hoe loco dixit:ſantiſica eos in veritate:niſi ſanctiſica eos in me:? Deni q; ſequitur:et hoc apertius inſinuare non deſinit. Sermo inquit tuus veritas Grecũ qͥe euãgeliũ: logos habʒ:qð etiã ibi legitur vbi dictũ eſt. In pꝛincipio erat dichit: vt ſint et ipſi — verbum:et verbũ erat apud deum: et de⸗ erat verbum. Et vtiq; verbũ ipſum noui⸗ mus vnigenitũ dei filiũ: quod caro factũ eſt et habitauit in nobis. VUnde et hic po⸗ tuit poni:et in quibuſdã codicibus poſuũ eſt / verbuz tuũ veritas eſt:ſicut in quibuſ dam codicibus etiam ibi ſcriptũ eſt:in pᷣn cipio erat ſermo. In greco auteʒ ſine vlla varietate:et ibi et hic logos eſt. Sanctiſi⸗ cat itaq; pater in veritate.id eſt. in verbo ſuo in vnigenito ſuo ſuos heredes eiuſq; coheredes. Sed nunc adhuc de apoſtolis loquitur Mã ſecumſ adiũ git. Sicut me miſiſti in mundum:et ego miſi eos- in mundum.-Auos miſit niſi apoſtolos ſuos? Nam et ipſuʒ nomè apoſtoloꝝ quo B niam grecuʒ eſt:nihil niſi miſſus ſigniſicat in latino.Miſit ergo deus filium ſuum nõ in carne pcti: ſed in ſimilitudiĩe carnis pec cati Et miſit filiꝰ eiꝰ eos qͥs natos in carne KRbo. viij peccati:ſãctiſicauit a labe peccati Sʒ quo j. Thi. ij⸗ mam per hoc quod mediatoꝛ dei et homi num homo chꝛiſtus ieſus factus eſt caput eccleſie:illi ſunt membꝛa eius:ideo ait qð ſequit: et ego pro eis ſanctifico me ipſum.Quid eſt em̃ et ꝓ eis ego ſanctiſi co meipſum: niſi eos in meipſo ſanctiſico cum et ipſi ſint ego? Quoniam de quibuſ hoc ait yt dixi membꝛa ſunt eius.et vnus eſt chꝛiſtus caput et coꝛpus: docente apo ſtolo atq; dicente de ſemine abꝛae.Si au⸗ tem vos chꝛiſti: ergo ſemen abꝛae eſtis. Cum dixiſſet ſuperius/non dicit et ſemini bus tanq; in multis:ſed tanq; in vno et ſe⸗ mini tuo quod eſt chꝛiſtus. Si ergo ſemen abꝛae hoc eſt chꝛiſtus: quid aliud dictum eſt qᷣbus dictũ eſt: ergo ſemẽ abꝛae eſtis: niſi ergo chꝛiſti eſtis? Inde eſt quod alio loco idẽ ipſe apoſtolus ait. Nunc gaudeo in paſſionibus pꝛo vobis: et adimpleo ea que deſunt pꝛeſſurarũ chꝛiſti ĩ carne mea MNon dixit pꝛeſſurarum mearũ ſed chꝛiſti quia membꝛum erat chꝛiſti:et in perſecu⸗ tionibus ſuis quales chꝛiſtum in ſuo toto coꝛpoꝛe pati opoꝛtebat:etiã ipᷣe pꝛeſſuras eius pꝛo ſua poꝛtiõe agimplebat. Quod vt etiã hoc loco certum ſit: attende ſequẽ tia. Cũ eni dixiſſet/⁊ pꝛo eis ego ſanctin⸗ co meipſum: vt intelligeremus hoc eũ di⸗ xiſſe qð eos ſanctificaret ĩ ſe: ipſe mox ad ſanctific iin ve Gala. iij· Joh. Tract. Clx KCa. xvVII 2 ritate Quod quid eſt aliud quã in me:ſe gelium miniſtratũ eſt ⁊ anteqᷓ ſcriberetur “” cunduʒ id quod veritas eſt verbum illud Et vtiq; quiſqᷣs in chꝛiſtũ credit: euãgelio ine in pꝛincipio deus:in quo ⁊ ipſe filius hois credit. Hon itaq; intantum intelligendi 1 e i ce ſanctiſicatꝰ eſt ab initio creatiõis ſue:qn⸗ ſunt quos ait credituros in ſe per verbum e iee⸗ do verbum factum eſt caro:quia vna per⸗ eoꝛum qui ipſos cũ in carne viuerent apo 0bo ſona facta eſt verbum et homo. tunc ergo ſtolos audierunt:Sed ⁊ poſt obitum eoꝝ vir ſanctiſicauit ſe in ſe: hoc eſt ſe hominẽ i ſe et nos longe poſt nati per verbũ eoꝛũ cre⸗ iiͤ verbo. Sed quia vnus eſt chꝛiſtus verbuũ dimus in chꝛiſtũ: quoniã ipſi qui cum illo J fin et homo ſanctiſicans hominẽ in verbo: ꝓ tunc fuerant: quod ab illo audierunt cete et⸗ pter ſua vero mẽbꝛa: et pꝛo eis inquit ego ris pꝛedicauerũt: atq; ita verbũ eoꝛum vt dit, id eſt.quod pꝛoſit etiã ipſis quia ⁊ ipſi ſũt etiam nos crederemus ad nos vſq; perue—. Genn ego: ſicut pꝛofuit mihi in me quia hõ ſum nmit vbicũq; eſt eius eccleſia: peruenturũ “ ſine ipſis.Et ego ſanctiſico meipſuʒ.hoc ẽ eſt ad poſteros quicũq; vbicũ q; in eũ cre eteg ipſos in me:tanq; meipſum ſanctiſico ego dituri ſunt poſtea. Poteſt itaq; videri iᷣ nſe quoniã in me etiã ipſi ſunt ego:vt ſint ipſi ſus in hac oꝛatione non oꝛaſſe pꝛo quibuſ. *“ ſanctificati in veritate. Quid eſt et ipſi.ni dam ſuis: niſi diligẽter ſcrutemur in eade use ſi quẽadmodũ ego in venitate: quod ip/ſe oꝛatione verba eius. Si em̃ pꝛo eis pꝛius eſe ſum ego? Deinde iã non ſolum de apoſto oꝛauit ſicut iam oſtedimus qui cũ illo tũc hbon lis:ſed etiã de ſuis ceteris membꝛiſ incipit erãt:poſtea vero etiã pꝛo eis qui per ver⸗ i dicere: quod donante ipſo alio ſermõe tra bum eoꝛũ in illũ fuerant credituri: poteſt inn ctandum eſft. dici non oꝛaſſe pꝛo illis qui neq; tũc erant DM Explicit tractatꝰ centeſimꝰoctauꝰ cum illo quãdo iſta dicebat. neq; per ver u Incipit tractatus centeſunuſno bum eoꝛũ poſtea: ſed in eum ſiue per iyſm i nus. De eo uod dicit. Non pro u n a dolihet tame ante crediderãt . his rogo tantũ ſ ? pro eis qui re Mdadidg lerd en aennathanaell i dituri ſuntper verbum eorũ ime. d Auld loſ eph ũlle ab arimathia qui coꝛ j. xix. d. ”e pus eius a pilato petijt: queʒ iam diſcipu da “ luum eius fuiſſe iſte ipſe iohanes euangeli⸗ tußtſſ,iſn rNA7,„⅛ 9 „„ſa teſtatur. Hunquid maria mater eius 7 Dmin ieſus alie femine: duas en di⸗ cipulas in euan i S ſonante nag Velio lam tunc fuiſſe didicimus? Hũquid iaʒ ſua pꝛopĩquante paſſio cũ illo tunc erant de quibus ſepe vientias xi s8s. us ne cum oꝛaſſet pꝛo diſcipuł euangeliſta:multi crediderũt in eum? HhI ii minauit: umn de en aotolos no⸗ vnde erat multitudo illa eoꝛii qui cum.· minauit: cum quibus cenauerat vltimã ce mis partim pꝛecedebant: artitng ſe ucba, xxfj. li naʒ: de qua traditoꝛ eius per buccellĩẽ ma tur inſidentẽ iumento dicenreng . bii dic ũ ſ niſeſtatus exierat: et cum quibus poſt eiꝰ qui venit in nomie domini:et cũ eis te⸗ . egreſſuʒ antequã pꝛo eis oꝛaret/multa iã de quibus ipſe ait fuiſſe ꝛedict le puen ie fuerat locutus:adiũgit et ceteros qui ĩ eũ fantium ⁊ lactentiũ ice iſtil. nde⸗ Gn j.Coꝛ.xv. o fuerant credituri: et ait ad patrem. on de anjaent elltiu perfeciſti laudẽ? En Actuu. j⸗ ſen E tantũ: id eſt: dH- EAuigenti fratres quibus ſimul poſt re⸗ ctun. ſm bro his autez rogo tantü:id eſt: po ſurtecnoné non awaluillet: ne ue · diſcipulis qui cũm illo tunc erant. ſed et credidiſſent? Vnde illi centi ei nen aute doa pro eis iquit qui credituri ſunt per cum iſtis vndecim centii et ain em d ne 10E CI. he cum iſtis vndecim centũ et viginti erant? verbum eorum in me. Abi omeſ nos quãdo ſimul cõgregati poſt eius aſcenſuʒ en intelligi voluit: non ſolum qui tunc erant expectauerunt Sa e Raine eandn F lbeei in carne:ſed etiã qui futuri erant Quotqͥt ritũſanctũ Vnde erat nſio neoen e. r auin enim poſtea crediderũt in eum: per verbũ lis de uibus dictü eſt: rcrea geiunt nnn apoſtoloꝛũ ſine dubio crediderunt:et do⸗ ede elnmuin crediderunt. N oirote dan rum. er . in euʒ: MHon ergo pꝛo eis tũc ſaluatoꝛ oꝛa n Ery ateſtemnunn heſten dixe uit: quoniã pꝛo eis oꝛauit qui cũ illo tunc An = ab u i ne Sõ hibebitis. q· erant: et pꝛo alijs qui per verbũ eoꝛum in . xv. d. ad mcio mecum elns. Er per cos euan⸗ eum non lam crediderãt ſed fuerant credi 2 = „ Tetun gelio gencl etbum napo nmeoy ꝛige⸗ lnoe. t cete umpt eme⸗ nuuni uge nie ubuſ de mius vtüc yer⸗ ret nt er hnn ni MVM lunſttn. cao. Math. xvj. ti/tu es chꝛiſtus filius dei viui: taʒ magnũ geli⸗ 1s1 4 id. deri⸗⸗ 3 Wa⸗ Petn cns ei e! Konn ſſuz ſpi⸗ xil unr. 1073 tunc turi. Iſti autem nec eum illo tunc erãt: et in eum iam ante crediderant. Omitto di⸗ Luce iij. cere de ſymeone ſene qui infantulũ credi vit.de anna ꝓphetiſſa.de ʒacharia et eli⸗ ſabeth qui eum pꝛophetauerũt anteqᷓ; de virgine naſceretur.de filio eoꝛũ iohãne pᷣ curſoꝛe eius amico ſponſi:qui eũ et in ſpi⸗ rituſancto agnouit et abſentẽ pꝛedicauit: et alijs agnoſcendũ cuʒ pꝛeſens eſſet oſtẽ dit. Mos omitto quonia reſpõderi poteſt oꝛandũ pꝛo talibus moꝛtuis non fuiſſe:q cum magnis ſuis meritis hinc abierant: et recepti quieſcebant.Hoc em̃ et de antiqs iuſtis ſimiliter reſpondetur. Quis em̃ eo⸗ rum a damnatione tocius maſſe perditio⸗ nis que per vnuʒ hominẽ facta eſt ſaluus eſſe potuiſſet.niſi in vnũ mediatoꝛẽ dei et hominũ in carne venturum reuelante ſpi⸗ rituſctõ credidiſſet: Sed nũqͥd ei pꝛo apo ſtolis oꝛandũ ſuit: et pꝛo tam multis qui ĩ hac vita adhuc erãt nec cum illo tũc erãt. et ante iam crediderant oꝛandum non fu⸗ it?: Quis hoc dixerit? Intelligendum eſt igitur quod nondum in eũ ſic crediderãt quomodo in ſe credi volebat:quãdoqui⸗ dem et ipſe petrus cui conſitenti et dicen teſtimoniũ ꝑhibuerat/magis eũ moꝛi no⸗ lebat quã moꝛtuũ reſurꝛecturũ eſſe crede bat/vnde mox ab eo apellatus eſt ſatha⸗ nas. Fidelioꝛes itaq; reperiunt᷑ qui defũ cti iam fuerant et reſurꝛecturũ chꝛiſtũ re⸗ uelante ſpiritu non vtiq; dubitabant:quã uli qui cum credidiſſent ipᷣm redempturũ iſrael viſa eius moꝛte ſpem totam quã de illo habuerant ꝑdiderunt. Mihil itaq; me lius credimus quã poſt eius reſurꝛectio⸗ nem ĩpartito ſpirituſancto edoctis et con firmatis apoſtolis eiſq; in eccleſia pꝛimitꝰ doctoꝛibus conſtitutis/per eoꝝ verbũ ſic alios credidiſſe quẽadmodũ ĩ chꝛiſtũ cre di opoꝛtebat.id eſt. vt fidem reſurꝛectio⸗ nis eius tenerent:ac per hoc et illos om̃es qui iam in eum credidiſſe videbant᷑ ad eo rum numeꝝ pertinuiſſe ꝓ quibus oꝛabat dicens. Non ꝓ his autem rogo tantũ:ſed et ꝓ his qui credituri ſunt per verbum eo Crum in me¶ Sed reſtat nobis ad iſtã que ſIſtionem adhuc ſoluendaʒ beatus apltus n Luce. xxiij. Paulus: ⁊ latro ille crudelis ĩ ſcelere/ſñde lis in cruce. Paulus quippe apłs nõ abho minibus neq; per hominem ſed per ieſum xpᷣm ſe dicit factũ apłm:⁊ de ipſo ſuo euã gelio loquens ait. HNeq; em̃ ego ab homie accepi illud neq; didici.ſed per reuelatio nem ieſu xpᷣi.Quomõ igitur erat in cis de quibus dictum eſt: credituri ſunt per ver⸗ bum coꝝ in me? Latro vero ille tunc cre⸗ didit: quãdo in eis doctoꝛibus fides qua fuerat qualiſcũq; defecit. Nec ipſe itaq; ꝑ eoꝛum verbũ credidit in chꝛiſtum ieſũ. et tamen ſic credidit: vt quẽ viderat crucini⸗ xum: conſiteretur non ſolũ reſurrecturum —.rr— Gala.j. verumetiã regnaturũ dicendo. M.meto mei cum veneris in regnũ tuum. Pꝛoinde relinquitur:vt ſi dominꝰ ieſus hac oꝛatio⸗ ne pꝛo ſuis omnibus quicũq; in hac vita que temptatio eſt ſuper terrã: vł tũc erãt vel futuri erant/oꝛaſſe credendus eſt: ſic ĩ telligamus quod dictũ eſt per verbũ eoꝝ vt ipſum verbũ eoꝛũ /verbum fidei quod pꝛedicauerunt in mundo hoc ſigniſicatum eſſe eredamus:Dictũ autẽ eſſe verbũ eoꝝ quoniã ab ipſis eſt pꝛimitus ac pꝛecipue pᷣ dicatum. Jam em̃ ab ipſis pꝛedicabatur in terra: quando per reuelationẽ ieſu chꝛiſti ipſum verbũ eoꝛum paulus accepit. Vn⸗ de et contulit cum eis euangelium:ne foꝛ⸗ te in vacuũ cucurriſſet aut curreret:et de⸗ xtras ei dederunt: quia et in illo quãuis ñ per eos illi datũ:tamen verbuʒ ſuũ quod iam pꝛedicabant et in quo fundati ſuerãt inuenerunt. De quo verbo reſurrectionis chꝛiſti ideʒ dicit apoſtolus. Siue ego ſiue illi:ſic pꝛedicauimus: et ſic credidiſtis.Et iteruʒ.hoc eſt inquit verbũ ſidei quod pᷣ dicamus:quia ſi cofeſſus fueris in oꝛe tuo quia dominus eſt ieſus:et credideris ĩ coꝛ de tuo quia deus illum ſuſcitauit a moꝛtu is:ſaluus eris.Et in actibꝰ apoſtoloꝝ hoc legitur: quod in chꝛiſto deus diſinierit ſi⸗ dẽ omnibus:ſuſcitans eũ a moꝛtuis. oc verbum fidei qui pꝛincipaliter ac pꝛimitꝰ per apoſtolos qui ei coheſerant pꝛedica⸗ tum eſt:ideo verbum eoꝝ dictum eſt. Ne j.Coꝛ.xv. Rho. x. Actuũ. xiij. qꝙᷓ; em̃ ꝓpterea non eſt verbum dei quia di ctum eſt verbum eoꝛũ: cum dicat idẽ apo ſtolus theſſalonicẽſes excepiſſe a ſe nõ vt verbum hominũ: ſed ſicut eſt inquit vere j.The.ij. verbum dei. Ideo ergo dei: quia deus id dd ij — —— donauit. Eoꝛum verbum vero dictuz eſt: quia hoc pꝛedicandũ illis deus primitus ac pꝛecipue cõmendauit.Ac per hoc etiaʒ ille latro in ſua ſide verbum eoꝝ habebat quod eoꝛũ ꝓpterea dictum erat:quonia,z pꝛedicandũ ad eoꝛũ officium pꝛimitus ac pꝛecipue pertiebat. Deniq; cũ murmur fa ctum eſſet de miniſterio menſarũ a viduis grecoꝛũ anteq;ᷓ paulus credidiſſet in chꝛi⸗ cuü. vj ſtum:reſponderũt apoſtoli qui domĩo an Actuu. vj. te coheſerant. MNon eſt bonũ nos relique⸗ re verbum dei:⁊ miniſtrare menſis. Tunc oꝛdinandos diaconos pꝛouiderũt: ne ipᷣi a pꝛedicandi verbi auocarẽtur officio. vn de merito dictũ eſt verbuʒ eoꝛũ quod eſt verbũ ſidei:per qð oẽs ĩ chꝛiſtũ vndecũqʒ id audierint crediderũt:vł audituri et cre dituri ſunt. Ergo illa oꝛatione pꝛo om̃ibꝰ quos redemit:ſiue tunc in carne viuentes ſiue poſtea futuros redemptoꝛ noſter oꝛa uit:cum rogans pꝛo apoſtolis qui cum il⸗ lo tunc erant:adiũ xit etiã illos qui per eo rũ verbũ ĩ eũ fuerant credituri.Quid aũt adiũctis illis deinde dicat:alia ẽ diſputa⸗ tione tractandum. ¶ Incipit tractatꝰ centeſimuſdeci mus.De eo qð dicit. Ut oẽs vnuʒ ſint ſicut et tu pater in me:et ego in te.· vſq; ad id. Et dilexiſti eos ſicut T me dilexiſti · q adiũ xiſſet ſuos alios dicẽs Non pꝛo his autẽ rogo tantum:ſed et pꝛo eis qui credituri ſunt per verbũ eoꝛum in me: velut quereremus/quid vel quare ꝓ illis rogaret:cõtinuo ſubitulit dicẽs. Cit omnes vnuʒ ſint: ſicut tu pater in meet ego in te: vt et ipſi in nobis Tract. cxvij vnũ ſint. Et ſuperius cum adhuc pꝛo ſo lis diſcipuł quos ſecũ habebat oꝛaret:pa⸗ ter ſancte inquit ſerua eos in nomine tuo quos dediſti mihi vt ſint vnũ ſicut et nos Hoc ergo nunc etiã et pꝛo nobis rogauic quod alio loco ait: ego et pater vnũ ſumꝰ Joh.x. Explicit tractatꝰ cẽteſunuſnonus· Wm dominꝰ? ieſus oꝛaſſet pꝛo diſcipulis ſu is quos tunc ſecũ habebat at X 2 2 5 . „ .. 8 — quod tũ cpꝛo illlis:vt om̃es. hoc eſt.⁊ noſ et illli vnũ ſimus. Vbi diligenter aduertẽ dum eſt nõ dixiſſe dominũ vt omnes vnuũůüi⸗ ſimus.ſed vt om̃es vnum ſint:ſicut tu po- ter in me:et ego in te:ſubintelligit᷑ vnũ ſu mus. Quod apertiꝰ dicitur poſtea:quia æ pꝛiꝰ dixerat de diſcipulis qui cũ illo erãt: vt ſint vnum ſicut et nos. Quãobꝛem ita eſt pater in filio et filius in patre:vt vnum ſint quia vnius ſubſtantie ſunt. Nos vero . eſſe quidẽ in eis poſſumus/vnũ tamẽ cuʒ 1 eis eſſe non poſſumus:quia vuius ſubſtan tie nos et ipſi non ſumus: inquantũ filius cum patre deus eſt. Naʒ inquantũ homo zi 1 . . (a. eſt:eiuſdẽ ſubſtantie eſt cuius et nos ſumꝰ Sed nunc illud potius voluit conmẽdare Vbi eandem patris et ſuaʒ ſigniſicauit eẽ naturam.Ac per hoc et cum in nobis ſunt pater et filius vel etiã ſpirituſſctũs:nõ de . bemus eos putare nature vnius eſſe nobi⸗ d ſcum. Sic itaq; ſunt in nobis vel nos in il⸗ 4 lis:vt illi vnuʒ ſint in natura ſua:nos vnũ in noſtra.Sunt quipe ipſi in nobis:tãquã R. deus in templo ſuo:Sumus autẽ nos in il “”M lis tanquã creatura in creatoꝛe ſuo.Dein d cum ern 4 ipſi in nbis vnũ ſint adiunxit: Ut mũdus cedat quia tu MRW me miſiſti ¶Quid eſt Do Mautd na⸗ B . tunc crediturus eſt mundus quãdo in pa 4 tre et filio vnum om̃es erimus? Mõne iſta eſt pax illa perpetua: et pocius fidei mer⸗ ces quã fides? Vnũ em̃ erimus:nõ vt cre damus: ſed quia credidimus.Sed bet ſi in hac vita pꝛopter ipſam conmunẽ fidẽ: om nes qui vnũ credimus vnum ſumus iuxta illud apoſtoli: omnes em̃ vos vnũ eſtis in Galatas.iij: Ehheiy chꝛiſto ieſu:etiã ſi non credamus:ſed quas n credidimus vnum ſumus. Quid eſt ergo omnes vnum ſint vt mundus credat? Ip⸗ ſi quippe omnes mundus eſt credens. NHe⸗ q; em̃ alij ſunt qut vnum erunt:⁊ alius eſt mundus ꝓpterea crediturꝰ quia illi vnuʒ erunt:cũ pꝛoculdubio de his dicat: vt om nes vnum ſint:de quibus dixerat/non pꝛo his tantum rogo: ſed et pꝛo eis qui credi⸗ turi ſunt per verbum eoꝛũ in me:continuo ſubiungens:vt omnes vnum ſint. Iſti au—⸗ tem omnes quid eſt niſi mundus:non ho⸗-⸗ ſtilis vtiq; ſed fidelis? Mam ecce qui dixe trac.cvij. rat/non pꝛo mundo rogo:pꝛo mundo rro — — — — –—— nof ni a⸗ 1 tr ita n ero a; n ls 10 * es nt e 15 l⸗ ui 2I in Salslk nia ſgo ⸗ ge⸗ ſ G 0 i⸗ o u⸗ o5ν ; kimal 1 NilG j. Coꝛ. xj. iſn Joh.iij. ij. Coꝛ. v. M Epheb. y. gat vt credat: quoniã eſt mundus de q̊ ſcriprum eſt. Ne cum mũdo damnemur Pꝛo iſto mundo nõ rogat neq; em quo ſit pꝛedeſtinatus ignoꝛat. Et eſt mundꝰ de quo ſcriptũ eſt. NHot em̃ venit filius vt iudicet mundũ ſed vt ſaluetur mun⸗ dus per ipſum. VUnde et apoſtolus:deꝰ inquit erat in chꝛiſto:mundũ reconcili⸗ ans ſibi. Pꝛo iſto mnndo rogat dicens: vt mũdꝰ credat:quia tu me miſiſti. Per hanc em̃ fidem mundus reconciliat᷑ deo cũ credit in chꝛiſtũ qui eſt miſſus a deo. Quomõ ergo intellecturi ſumus quod ait:vt et ipſi in nobis vnũ ſint:vt credat mundus:quia tu me miſiſti:niſi quia nõ in eo cauſam poſuit vt credat mundus quia illi vnũ ſunt:tanquam ideo credat mundus quod eos eſſe vnũ videt:cũ iꝰ ſe mnndus ſint omnes qui credẽdo vnũ fiunt. Sed oꝛando dixit vt mundus cre dat.ſicut oꝛando dixit vt om̃es vnũ ſint Oꝛando dixit: vt et ipſi in nobis vnum ſint.Hoc eſt em omnes vnũ ſint:quod ẽ mundus credat: quoniã credendo vnuʒ fiũt: pꝛofecto vnũ:qui cũ natura eſſent vnum: diſſẽtiendo ab vno non erãt vnũ Deniq; ſt verbũ quod ait rogo:tertio ſſᷣ andiamus vel potiuſ quod plenius ſiat vbiq; ponamus:erit huius expoſitio ſẽ⸗ tentie manifeſtioꝛ.ſRogo vt om̃es vnuʒ ſint:ſicut tu pater in me:et ego in te. Ro go vt et ipſi in nob vnũ ſint:rogo vt mũ dus credat quia tu me miſiſti. Ideo qᷣp pe addidit quod dixit in nobiſ:vt quod vnũ efficimur fideliſſima charitate / gra tie dei nouerimus tribuendũ eſſe nõ no bis:ſicut apoſtoluſ cũ dixiſſet:fuiſtis ali quando tenebꝛe:nunc autẽ lux inquit.⁊ ne ſibi hoc tribuerent adiecit/in domio. Deinde ſaluatoꝛ noſter rogando pa⸗ trem:ſe hominẽ demonſtrabat: nunc de monſtrans et ſeipſum quoniã cuʒ patre deus eſt facere quod rogat:⁊ ego inqͥt claritatem quam dediſti mibi de Di illis. Quam claritatem/ niſi immoꝛ talitatem: quam natura humana in illo fuerat acceptura? Nam nec ipſe adhuc acceperat eaʒ: ſed moꝛe ſuo pꝛopter im mobilitatẽ pꝛedeſtiationis:pꝛeteriti tẽ⸗ poꝛis verbis futura figniſicat:quod nũc clariſicandus. hoc eſt ſuſcirandus a pa⸗ tre:et ipſe ſit nos ad eam claritatem ſu⸗ ſcitaturꝰ in fine. Simile eſt hoc ei quod alibi dicit. Sicut pater ſuſcitat moꝛtuos et viuificat: ſic et filius quos vult vuuſi cat.Et quos:niſi eoſdẽ quos pat. Que⸗ cumq; em pater facit.non alia ſed hec et filiꝰ:nec aliter ſed ſiniliter facit. Ac per hoc ſuſcitauit et ſeipſum etiã ipſe. Nam vnde eſt: ſoluite templũ hoc inquit:⁊ in triduo reſuſcitabo illud? Pꝛoinde imoꝛ talitatis claritatẽ quam ſibi a patre da⸗ tam dicit: etiã ſe ſibi dediſſe intelligẽdꝰ eſt ⁊ ſi non dicit. Jdeo quippe ſepius ſo lum patrem facere dicit quod et ipſe fa cit cuʒ patre:vt quicqͥd eſt/ei tribuat de quo eſt. Sed et aliquãdo etiã tacito pa tre ſe dicit facere quod ipſe facit cũ pa⸗ tre: vt intelligamꝰ ita filiũ non eſſe a pa tris opere ſeparandũ: quãdo ſe tacito patre dicit aliquid operari: quẽadmo⸗ dum nec pater ab opere filij ſeparatur: quãdo ipſo tacito filius operari dicitur quod nihilominus pariter operant᷑. Cũ ergo tacet filius in opere patris opera⸗ tionem ſuam/ humilitatẽ conmendat vt ſit nobis ſalubꝛioꝛ. Cum vero viciſſim ĩ opere ſuo tacer operationẽ patris/pari⸗ litatem fuaʒ conmendat: ne credatur in ferioꝛ. Iſto modo igitur et hoc loco nec ſe facit alienũ a patris opere.quãuis di xerit claritatem quã dediſti mihi: quia et ipſe dedit eaʒ ſibi:nec patrẽ facit alie num ab opere ſuo:quaãuis dixerit: dedi eis:quia et pater illam dedit eis. Inſe⸗ parabilia namq; ſunt opera non ſolũ pa tris et filij:verũetiam ſpũſſancti. Sicut autẽ ex eo quod patrẽ pꝛo ſuis omnibꝰ rogauit:hoc ſieri voluit vt omnes vnuʒ ſint: ita ex hoc etiaʒ ſuo beneſicio quod ait:claritatem quã dediſti mihi dedi eiſ id ſieri nibilominus voluit. Nam con⸗ tinuo ſubiecit. m: ſicut et nos vnum fumus: didit: ego in eis:⁊ tu in me:vt ſint mati in vnum. Ubi ſe me: einde ad . conſumm Ubi ſen diatoꝛem inter deuz et hominẽ bꝛeuiter intimauit. Neq; em̃ hoc ita dictuʒ eſt tã quam pater non ſit in nobis:aut nos in patre non ſimus: cum et alio loco dixe⸗ dd iij 1 Zob. Cract. Cx Ca . zxVII 5. v. 92 S.ij O Joh. Tract. Cx La. S. xiiij. d. rit: veniemus ad eum et manſionẽ apud eum faciemus: et hic pauloante non di⸗ xerit: ego in eis et tu in me: quod dixit modo:aut ipſi in me ⁊ ego in te: Sed tu in me ⁊ ego in te:et ipſi in nobis.Quod ergo nũc ait:ego in eis et tu in me:ita di ctum eſt ex perſona mediatoꝛis:ſicut il⸗ lud quod apoſtolus ait:vos chꝛiſti: chꝛi ſtus vo dei. Quod vero addidit/vt ſint conſummati in vnuʒ:oſtendit eo perdu⸗ ci recõciliationem que fit per mediato⸗ rem: vt perfecta beatitudie cui iaʒ nihil poſſit adijci pfruamur. Vnde id quod ſequit᷑ vt ognoſcat mũdus quia tu me miſiſti.non ſic accipiendũ pᷣuto tanquã dixerit iterũ/vt credat mundus Aliquãdo em̃ et cognoſcere pꝛo eo qͥd eſt credere ponitur: vt eſt quod ait ali⸗ quanto ſuperius: ⁊ cognouerũt vere qꝛ aꝗ te exiui:ct crediderunt quia ta me mi⸗ ſiſti.Hoc dixit poſterius crediderũt.qð pꝛius dixerat cognouerũt.Sed hic quã doquidẽ de conſũmatione loquitur:ta⸗ lis eſt intelligenda cogmitio qualis erit per ſpeciem:non qualis nunc ẽ per ſidẽ. Mã videtur oꝛdo eſſe ſeruatus in eo qð pauloante dixit: vt credat mundus:hic autẽ/vt cognoſcat mũdus. Ibi em̃ quã uis dixerit/vt omnes vnum ſint:et in no bis vnum ſint:non ait tamẽ/ſint conſum mati in vnum:atq; ita ſubnexuit:vt cre⸗ dat mundus quia tu me miſiſti.Hic ve⸗ ro vt ſint inquit conſummati in vnũ: ac deinde non addidit vt credat mundus: ſed vt cognoſcat mũdus quia tu me mi ſiſti.Quãdiu em̃ credimus quod nõ vi⸗ demus /nondũ ſumꝰ ita conſũmati quẽ admodũ erimus cum meruerimꝰ vide⸗ re quod credimus. Rectiſſime igitur ibi ait vt credat mundus: hic vt cognoſcat mundus:tamẽ et ibi et hic/quia tu miſi⸗ ſti:vt nouerimus quãtũ pertinet ad pa⸗ tris et filij inſeparabilẽ charitatem / hoc nos modo credere quod tendimus cre⸗ dendo cognoſcere.Si autẽ diceret vt co gnoſcant quia tuane miſiſti: tantundem valeret quantũ hoc quod ait / vt cogno lexiſti. ¶ In ſilio quippe nos pater dili ſcat mundus. Ipſi ſunt em̃ mundus non permanens inimicus: qualis eſt mũdus damnatiom pꝛedeſtinatus: ſed ex inimi co amicus effectus: pꝛopter quem deus erat in chꝛiſto munduʒ recoucilians ſibi Ideo dixi ego in eis:et tu in me.Tanqᷓ; diceret: Ego in eis ad quos miſiſti me: et tu in me: mundum reconcilians tibi ꝑ me Pꝛopterea ſequitur etiã illud quod Et dilexiſti eos:ſicut et me di git:quia in ipſo nos elegit ante conſtitu tionem mundi. Qui em̃ diligit vnigeni⸗ tũ:pꝛofecto diligit et membꝛa eius que adoptauit in eũ ⁊ per eum: nec ideo pa res ſumus vnigenito filio per quẽ creati et recõciliati ſumus: qᷣa dictũ eſt dilexi ſti cos ſicut et me: Meq; enĩ ſemper eq̃li tatẽ ſigniſicat qui dicit: ſicut illud ita et illud: ſed aliqñ tantũ quia eſt illud eſt et illud:aut quia eſt illud vt ſit et illud. . , . . j.Coꝛ. v. . . . E Quis eni dixerit eo pꝛoꝛſus modo ĩ mũũ dum a chꝛiſto apoſtolos miſſos:quomõ eſt ipſe miſſus a patre? Vt eni alias ta⸗ ceam differentias quas cõmemoꝛare lõ gum eſt:miſſi ſunt certe illi cũ iam homi nes eſſent: miſſus eſt autẽ ipſe vt homo eſſet:et tamẽ ſuperius ait:ſicut me miſit in mundum: et ego miſi eos in munduʒ. Tanq; diceret.Quia miſiſti me miſi eos ita et hoc loco: dilexiſti eos inquit ſicut et me dilexiſti. Qð nihil aliud eſt:quam dilexiſti eos quia ⁊ me dilexiſti. Nõ eni membꝛa filij non diligeret qui diligit ſi⸗ lium: aut alia cauſa eſt diligendi mẽbꝛa eius:niſi quia diligit eum:ſed diligit ſili um ſecundũ diuinitates: quia genuit il luʒz eqlẽ ſibi. Diligit euʒ etiã ſecundum id quod homo eſt: quia ipſum vnigeni tum verbum caro factum eſt: et pꝛopter verbum eſt ei caro verbi caro. Nos aũůt diligit quomõ ſumus eius membꝛa quẽ diligit: et hoc vt eſſemus pꝛopter h̊ nos dilexit antequã eſſemus. Qua pꝛopter incõpꝛehenſibilis eſt dilectio qua dili⸗ git deus:neq; mutabilis. Mõ enĩ exquo ei reconciliati ſumus per ſanguineʒ ſilij g. trac. cvij. „ 2 Ephe? j- e’, n nat ☛ W ———rfrr ..ẽed.“. — — — — — — .–— —; Rho. v. ie hbeti. genito etiã nos filij eius eſſemus:pꝛiuſ⸗ quã omnino aliquid eſſemus. Quod er go reconciliati ſumus deo per moꝛteʒ fi⸗ lij eius:non ſic audiatur:non ſic acipia⸗ tur: quaſi ideo nos reconciliauerit ei fi⸗ lius: vt iam inciperet amare quos ode⸗ rat: ſicut reconciliatur inimicus inimico vt deinde ſint amici:⁊ inuicẽ diligant qͥ oderant inuiceʒ. Sed iam nos diligenti reconciliati ſumus ei: cum quo pꝛopter peccatum inimicitias habebamus. Oð vtrum verum dicam/atteſtatur apoſto⸗ lus. Cõmendat inquit dilectionẽ ſuã de us in nobis: quoniã cumadhuc peccato res eſſemus chꝛiſtus pꝛo nobis moꝛtuuſ eſt. Habebat itaq; illam erga nos chari tatem etiam cum inimicicias aduerſum eum exercentes operaremur iniquitatẽ et tamẽ ei veriſſime dictũ eſt:odiſti do⸗ mine omnes qui operantur iniquitateʒ. Pꝛoinde miro et diuino modo: et q̃ͥn do nos oderat diligebat. QOderat enim nos quales ipſe non fecerat:et quia ini⸗ quitas noſtra opus eius non omi ex par te conſumpſerat: nouerat ſimul in vno⸗ quoq; noſtrum et odiſſe quod feceramꝰ et amare quod fecerat. Et hoc quidem in omnibus itelligi poteſt oe illo cui ve raciter dicitur. MNihil odiſti eoꝛum que feciſti. MHon eni q̊dcũq; odiſſet eſſe vo⸗ luiſſet:aut omnino eſſet quod omnipo⸗ tẽs eſſe noluiſſet: niſi ⁊ in eo quod odit eſſet etiam quod amaret. Merito qͥp⸗ pe odit: et velut a regula ſue artis alie⸗ num impꝛobat vicium. Amat tamen ſu um etiam in vicioſis: vel ſanationis be⸗ neſicium:vel damnationis iudicium:ita et.deus nihil odit eoꝛum que fecit:natu rarum enim non vicioꝛum conditoꝛ ma⸗ la que odit ipſe non fecit:⁊ de malis eiſ dem vel ſanando ea per miſericoꝛdiam: vel oꝛdinando per iudicium bona ſunt ipſa que fecit. Cuʒ igitur eoꝝ que fecit nihil oderit: quis digne eloqui poſſit quantum diligat membꝛa vnigeniti ſui et quanto amplius ipſum vnigenitum Tract. C(x La. X eeius nos cepit diligere ſed ãte mũdi cõ⸗ ſtitutionẽ dilexit nos: vt cum eius vni⸗ in quo condita ſunt omnia viſibilia eri uiſibilia: que in ſuis generibus oꝛdina⸗ ta oꝛdinatiſſime diligit? embꝛa quip pe vnigeniti:ad angeloꝛum ſanctoꝛũ eqᷓ litateʒ gꝛatie ſue largitate perducit:vni genitus autem cum ſit dñs omniuʒ: pꝛo culdubio eſt dominus angeloꝛuʒ. Natu ra qua deus eſt non angelis ſed et pa⸗ tri potius equalis. Gratia vero qua ho⸗ mo eſt: qdãmodo non excedit excellen⸗ tiam cuiuſlibet angeli: cum ſit vna per⸗ ſona carnis et verbi? &ρπ quã non deſint qui etiã nos angeliſ pꝛeferant: quia pꝛo nobis inquiunt non pꝛo angelis moꝛtu⸗ us eſt chꝛiſtus:id quod eſt aliud quã de impietate velle gloꝛiari? Etenim chꝛi⸗ ſtus ſicut ait apoſtolus:iuxta tempus ꝓ impijs moꝛtuus eſt. Hic ergo non meri⸗ tum noſtrum:ſed dei miſericoꝛdia cõomẽzæ datur. Ham quale eſt ideo ſe velle lau⸗ dari: quia vicio ſuo taʒ deteſtabiliter e⸗ grotauit: vt non poſſit aliter quaʒ medi ci moꝛte ſanari? NHon eſt hec noſtroꝛum gloꝛia meritoꝛum:ſed medicina moꝛbo⸗ rum. An ideo nos pꝛeferimus angelis: quia cum et angeli peccauerint /nihil eiſ tale vt ſanarent᷑ ĩpenſũ ẽ: q̃ſi aliqᷣd eis vel parum fuerit impenſum et nobis am plius: Quod ſi et hoc factum eſſet:ad⸗ huc queri poſſet:vtrum ideo fuiſſet fac⸗ tum quod ſteteramus excellentius: an quod deſperatius iacebamus? Cuʒ ve⸗ ro nouerimus bonoꝛum omnium creato rem reparandis angelis malis nihil gra⸗ tie contuliſſe: cur non potiꝰ intelligimuſ quod tanto damnabilioꝛ eoꝛum iudica⸗ ta ſit culpa/quanto erat natura ſublimi⸗ oꝛ? Tanto enim minus quam nos pecca re debuerunt:quãto meliores nobis fue runt. Nunc autem in offendendo crea⸗ toꝛe / tanto execrabilius beneſicio eius ingrati extiterunt: quanto beneficenci⸗ us ſunt creati. Nec eis ſatis fuit deſerto res eſſe illius.niſi et nr̃i fierent decepto⸗ res.hoc itaq; nob magnũ bonũ cõferet qui dilexit nos ſicut dilexit chꝛiſtum: vt pꝛopter ipſum cuius membꝛa nos eẽ vo luit / equales angelis ſanctis ſimus. qui- . do uh S. vj. e. bus et natura inferioꝛes conditi ſumus: et peccato indignioꝛes facti:qui eoꝛum fieri qualeſcũq; ſocij deberemuſ. Expli cit tractatus centeſimuſdecimus mpitractatus centeſimus vndecimus. q8 dicit. Da⸗ ter quos ðᷣdiſti mibi volo vt vbi ego ſum et iülli ſint mecũ. ſq; ad id . Vt dilectio qua diulexiſti me: in ipſis ſit et ego in ipſis · git:qua maioꝛ omnino eſſe in ſpe gaudẽtes pꝛopter quod vita iſta non amanda ſed tolerãda ſit:vt eſſe poſ ſitis in eius tribulatiõe pacientes. Au⸗ dite inquam: ⁊ quo ſpes veſtra leuetur attendite. Chꝛiſtus ieſus dicit:filius dei vnigenitus qui patri coeternus ⁊ equa⸗ his eſt dicit: qui pꝛopter nos homo factꝰ eſt ſed ſicut omis homo mendax non fa ctus eſt dicit.via/vita/veritas dicit.qui mundum vicit de his qͥbus vicit:dicit: bi: vo opry lego ſum et illi ſint mecum. Qui ſunt iſti quos ait a patre datos ſibi? Nõne illi de quibus alio lo⸗ co dicit: nemo vẽit ad me niſi pater qui miſit me traxcrit eũ? Jam quomõ ea qᷓ Heri dicit a patre: faciat et ipſe cum pa⸗ tre:ſi quid in hoc euãgelio pꝛofecimꝰno uimus. Ipſi ſunt ergo quos a patre ac⸗ cepit: q̊ͥs ⁊ ipᷣe elegit ð mũdo atq; eligit vt iã non ſint de mũdo ſicut non eſt ⁊ ip ſe de mundo:vt ſint tamẽ etiã ipſi mun⸗ dus credens ⁊ cognoſcens quod chꝛiſtꝰ a deo patre ſit miſſus/vt mundus ex mũ do liberaretur:ne mundus deo reconci⸗ liandus cum mundo inimiciſſimo dam⸗ ez domius ieſus ſuos eri on poſſit. Audite ⁊ eſtote naretur. Sic enfait in huius oꝛatiõis ex oꝛdio:dedit ei poteſtatẽ omis carnis.id eſt.omiuſ homis:vt omne quod dediſti ei det eis vitã eternam: vbi oſtendit po teſtateʒ ſe quidẽ om̃is homĩis accepiſſe vt liberet quos voluerit: damnet quos voluerit: qui viuos et woꝛtuos iudica⸗ bit: ſed eos ſibi eſſe datos quibus omni bus det vitam eternã.Sic em̃ ait:vt om ne quod dediſti ei det eis vitam eternã: Pꝛoinde non ci dati ſunt quibus vitam non dabit eternam: quauis et ipſoꝝ po teſtas data ſit cui poteſtas data eſt om⸗ nis carmis.id eſt.om̃is homis. Ita mun dus reconciliatuſ ex inimico liberabitur mundo: cum in illum exerit poteſtaten ſuam vt eũ in moꝛtẽ mittat eternã. Hũc autẽ facit ſuũ:cui vitam donat eternam Qua ꝓpt᷑ om̃ibꝰ ꝓꝛſus ouibꝰ ſuis bonꝰ paſtoꝛ: om̃ibus membꝛis ſuis magnũ ca put pꝛomiſit hoc pꝛemiũ: vt vbi ipſe eſt et nos cũ illo ſimus. Nec poterit niſi fie ri aus omnipotẽti patri ſe velle dixit om ipotens filius. Ibi eſt enim et ſpũſ⸗ ſanctus pariter eternus parit deus:ſpi- ritus vnus duoꝛũ et ſubſtantia volunta tis amboꝛũ. Mam illud quod dixiſſe le⸗ gitur pꝛopinquãte paſſione:verum non quod ego volo ſed quod tu vis pater: quaſi alia patris ala ſilij ſit volũtas aut fueri:ſonus eſt noſtre infirmitatis quã uis ſidelis quã in ſe caput noſtrũ traſfi⸗ gurauit: quãdo etiã pcccata noſtra poꝛ tauit. VUn ã vero eſſe patris et ſilij volũ tatem:quoꝝ etiam ſpiritus vnus ẽ:quo adiuncto cognoſcimus trinitatem: et ſi intelligere nondũ permittit infirmitas: credat pietas.Sed quoniã quibus pꝛo⸗ miſerat: et quã ſirma ſit ipᷣa ꝓmiſſio/p ſermonis bꝛeuitate ia diximus: hoc ipᷣm quantũ valemus quid ſit quod dignat᷑ pꝛomittere videamuſ. Quos dediſti mi hi inquit:volo vt vbi ego ſum et ipſi ſint mecũ.μπantũ attinet ad creaturam i qua factus eſt ex ſemie dauid ſecũdũ carnem:nec ipſe adhuc erat vbi futurus erat. Sed eo modo dicere potuit vbi ego ſum: quo intelligeremus quod cito fuerat aſcenſurus in celum: vt iam ibi eſſe ſe diceret vbi fuerat mox futurus: N ſte mwiß dl nitno liuie gus ſeder Ma th.xxyj NRbho.j. uce ergo ſumn diri vele ſane domt fuen en era ſon cun yer eſtp fequ Aiſi glun lloee N⸗ fuin en tat. in ale wwi iA lub⸗ par: eius woin Ve o⸗ lun wr Potuit et illo modo quo ante iã dixerat 5. itj celũ niſi qui deſcendit de celo: filius hoĩs qui eſt in celo. Mã et ibi non dixit erit ſʒ ẽ 7 Epheß. ij. —— Luce. xxiij. — loquens ad nicodemum: nemo aſcẽdit in pꝛopter vnitatem ꝑſonce:in q̃ et deꝰ hõ ẽ:⁊ hõ deus. In celo gnosfuturos eẽ ꝓmiſit. Illa enĩ foꝛma ſerui leuata eſt qu ſump⸗ ſit ex virgine:et ad patris dexterã collata pꝛopter ſpem tanti huius boni.Et apoſto lus ait. Deus autẽ qui diues eſt in miſeri coꝛdia pꝛopter multã charitateʒ qua dile xit nos:et cuʒ eſſemus moꝛtui peccatis cõ uiuiſficauit nos in chꝛiſto: cuius gratia ſu⸗ mus ſalui facti: et ſimul excitauit et ſimul ſedere fecit ĩ celeſtibꝰ in chꝛiſto ieſu.Hoc ergo poteſt ĩtelligi dixiſſe dñʒ: vt ybi ego ſum et illi ſint mecum.Et ipſe quidẽ de ſe dixit quod ibi iam eſſet. De nobis autem velle ſe dixit vt eſſemus ibi cũ illo: nõ qͥd iam eſſemꝰ oſtẽdit. Apoſtolus aũt quod domin?ꝰ velle ſe dixit vt fieret:tanq; factũ fuerit eſt locutus. Hon em̃ ait excitaturꝰ eſt nos et in celeſtibus ſedere facturus: ſʒ excitauit et ſedere in celeſtibus fecit:quia non inaniter ſed fideliter iam deputat fa⸗ ctum:quod futurũ eſſe nõ dubitat.Quod vero attinet ad foꝛmam dei in qua equał eſt patri:ſi ſecundũ eam velimus intellige re quod dictum eſt:volo vt vbi ego ſum ⁊ illi ſint mecum. abſcedat ab anĩo oĩs ima⸗ ginum coꝛpoꝛaliũ cogitatio: quicqͥd men ti occurrerit/longũ/latum/craſſum/ quali bet luce coꝛpoꝛea coloꝛatuʒ: per quelibet locoꝛum ſpacia vel finita vel infinita dif⸗ fuſum. Ab his om̃ibus quantũ poteſt aci⸗ em ſue contemplatiõ tat:⁊ non inqᷣratur eq̃lis pf̃i filius vbi ſit: qm̃ nemo inuenit vbi non ſit. Sed qͥ vult querere: querat potius vt cuʒ illo ſit:non vbiq; ſicut ille: ſed vbicũq; eſſe potuerit. Qui em̃ homini penaliter pendenti et ſa⸗ lubꝛiter conſitenti ait: hodie mecũ eris in paradiſo:ſecũdũ id quod homo erat/aĩa eius ipſo die futura fuerat in inferno? ca⸗ ro in ſepulchꝛo.Secundũ aũt id quod de us erat:vtiq; et in paradiſo erat:⁊ ideo la tronis anima a pꝛiſtinis facinoꝛibus abſo⸗ luta:et illius munere iam beata:quamuis vbiq; ſicut ille eſſe non poterat: tamẽ etiã ipſo die cum illo in paradiſo poterat:vn⸗ iõis vel intẽtiõis auer — —— CXI TLa. xXVII — deille qui vbiq; ſemper eſt non receſſerat Pꝛopterea nimiruʒ non ci ſatis fuit di⸗ cere/volo vt vbi ego ſum et illi ſint:ſʒ ad⸗ didit mecum.Eſſe cum illo enĩ magnũ bo „ R num eſt. Mazʒ et miſ eri eſſe poſſunt vbi eſt ille: quoniã quicũq; vbicũq; fuerit eſt ⁊i ) le. Sed beati ſoli ſunt cum illo quia beati eſſe non poterunt niſi ex illo. An non deo veraciter dictum eſt/ſi aſcendero in celum põ.cxxxviij. tu ibi es: et ſi deſcẽdero ad infernũ ades⸗ Aut vero chꝛiſtus non eſt dei ſapientia. pꝛehẽdũt Ac per hoc vt de re viſibili quã uis longe diſſimile qualecũq; ſumamꝰ ex emplum:ſicut cecus etiam ſi ibi ſit vbi lux eſt / non eſt tamẽ ipſe cũ luce:ſed abſens ẽ a pꝛeſenti. ita inſidelis atq; impius aut eti am ſi fidelis et pius:nondũ tamẽ ad intuẽ dum lumen ſapientie idoneus: etiã ſi eſſe nuſq; poſſit vbi non ſit et chꝛiſtus:non eſt attingit vbiq; pꝛopter ſuam mũ diciã: Sapien. vij. lux lucet in tenebꝛis: nec eaʒ tenebꝛe com vhꝛj· tamen ipſe cum chꝛiſto dumtaxat per ſpe ciem. Nam hominẽ pie ſidelem non ẽ du⸗ bitandum cũ chꝛiſto eſſe per fidem. Pꝛo⸗ pter quod dicit. Qui non eſt mecũ aduer⸗ ſum me eſt. Sed cum patri deo dicebat.qͥſn dediſti mihi volo vt vbi ego ſũ et ipſi ſint mecuʒ: de ſpecie illa omnino dicebat in qᷓ videbimus eum ſicuti eſt: Nemõ ſereniſſi AMath.xij. mum ſenſum nubiloſa contradictiõe per⸗ turbet: conſequẽtia perhibeant teſtimoni um pꝛecedentibus verbis. Nempe cum di xiſſet: volo vt vbi ego ſũ ⁊ ipſi ſint mecũ: continuo ſecutus adiunxit. Vt videant daritatem meam qna veqſtimibi quia dilexiſti me ante conſtitutio/ nem mundi. At videant dixit non vr credant. YFidei merces eſt iſta non fides. Si em̃ fideſ ad hebꝛeoſi epiſtola recte dit᷑ finita eſt:conuictio rerũ que non vident᷑. cur non merces ſidei definiatur viſio rerũ que credite ſperabantur? Cuʒ viderimus N .A — he b. xſ. em̃ claritatem quã dedit pater ſilio: etiam ſi eam dici hoc loco intelligamus:nõ quaʒ pat equali ſilio gignẽs eũ dedit: ſed quã facto hõini filio dedit᷑ei poſt moꝛteʒ cru⸗ cis:qñ ̊ videbimus illã filij claritatẽ: ꝓfe cto tũc fiet iudiciũ viuoꝝ atq; moꝛtuoꝛũ. Xunc tolletur ipius vt non videat clarita tem dei · Quam / niſi illam qua deus eſt⸗ Eſaie. xxv/ ſm aliã trãſ⸗ lationem. Joh. Tract. CxI Beati enim mundo coꝛde: quoniã ipſi de Aath. v. Nde lpln de um videbunt. MNec mũdi coꝛde ſunt impi pꝛopterea non videbunt. Tunc ibunt ipſi Math.xxv. in ſuppliciũ cternum. Sic em tolletur ĩpiuſ ne videat claritatem dei:iuſti auteʒ ibunt in vitam eternam. Et que eſt vita eterna⸗ S. xvij. Vt cognoſcant inquit te ſolũ verum deũ et queʒ miſiſti ieſum chꝛiſtũ. Non vtiq; ſi cut eum cognouerunt: qui licet non mũdi coꝛdes tamen in foꝛma ſerui clariſicata iu dicantem videre potuerũt.Sed ſicut cog⸗ noſcendus eſt a mundis coꝛde ſolus verꝰ deus:cum patre et ſpũſancto filius:qꝛ ipᷣa trinitas eſt ſolus verus deuſ.Si ergo ſecũ duʒ id quod filius dei deus eſt patri equa lis atq; coeternus:accipiamus hoc dictuʒ: volo vt vbi ego ſum et ipſi ſint mecũ:ĩ pa tre cum chꝛiſto erimus:Sed ille ſicut ille: nos ſic noſ vbicũq; coꝛꝑe fuerimus Si em loca dicenda ſunt et qbus non coꝛpoꝛa cõ tinentur:et locus eſt cuiq; rei vbi eſt: locꝰ chꝛiſti eternus vbi ſemper eſt: ipſe pater ẽ et locus patris filius eſt: quia ego inquit in patre:et pater in me eſt.Et in hac oꝛatõ 5. xiiij: ne:ſicut tu pater inquit in me et ego in te. 5.trac.cx.a. Et locus interea noſter ipſi ſunt:quia ſeqͥ tur:vt et ipſi in nobis vnum ſint.Et nos lo cus dei ſumus:quoniã templũ eius ſumꝰ: ſicut oꝛat pꝛo nobis qui moꝛtuꝰ eſt pꝛo no bis:viuitq; pꝛo nobis vt in ipſis vnũ ſimꝰ „ quia factus eſt in pace locus eius: et habi Põ.lxxv. tatio eius in ſyon:que nos ſumus.¶ Se quis idoneus loca iſta vel que ſunt in lo⸗ D cis iſtis ſine ſpacioſis capacitatibus ⁊ ſine coꝛporeis molibus cogitare? MNõ parũ tñ ꝓficitur:ſi ſaltẽ quicqd tale oculo coꝛdis occurrit: negatur: reſpuitur:impꝛobatur. Etlux quedã in qua iſta neganda:reſpuẽ da:impꝛobanda cernuntur / ſicut potuerit cogitatur:et quã ſit certa cognoſcit᷑ ⁊ ama tur:vt inde ſurgatur atq; ad interoꝛa ten⸗ datur. QAue cum penetrare mẽs inualida et minus quã illa ſunt pura nequiuerit:nõ ſine amoꝛis gemitu et deſiderij lachꝛimis inde pellatur.et pacienter ferat quamdiu fide mundetur: atq; vt illic habitare vale⸗ at ſanctis moꝛibus pꝛeparetur: Quomo⸗ do ergo non erimuſ cũ chꝛiſto vbi eſt:quã do in patre cum illo erimus in quo ẽ. Ne qᷓ; hinc apoſtolus nobis quãuis nondum rem tenentibus:ſed tamẽ ſpem gerentibꝰ tacuit.Ait eni.Si reſurrexiſtis cũ chꝛifſfſo 1 que ſurſum ſunt querite vbi chꝛiſtus ẽ in Col ijj. 2 dextera dei ſedens:que ſurſum ſunt ſai u te non que ſuper terꝛam. Moꝛtui em̃ eſtis ſe inquit:et vita veſtra abſcondita eſt cum 4 chꝛiſto in deo. Ecce interim ſide ac ſpe vi li ta noſtra vbi chꝛiſtus eſt cum illo eſt:quia 9 cum chꝛiſto in deo eſt.Ecce velut iam fa- ctum eſt quod oꝛauit yt ſieret dicens:vo⸗ Winſol lo vt vbi ego ſum et ipᷣi ſint mecuim. Sed üe nunc per ſidem: quando aũt ſiet per ſpeci A⸗ em? Cum chꝛiſtus inquit apparuerit vita veſtra:tunc et vos aparebitis cum ipᷣo in dun gloꝛia. Lunc aparebimus quod tunc eri mus: da tũc apparebit non inaniter nosꝛid d credidiſſe ac ſperaſſe ãteqᷓ; eſſemꝰ. Faci⸗ at h̊ filius ꝗᷣ cũ dixiſſet vt videãt clarita⸗ e tẽ meã quã dediſti mihi/cõtinuo ſubiũrxirx u quia dilexiſti me ante cõſtitutionẽ “ mũdi In illo em dilexit er nos ante cõſti No tutionẽ mundi: et tũc pꝛedeſtinauit qͥd in in ſine facturus eſt mũdi. Pater inquit iu⸗ u ſte:mundus te non cognouit: quis “”ð iuſtus es ideo te non cognouit.Aundus quippe ille damnationi pꝛedeſtiatus me⸗ rito non cognonit: mundus vero quẽ chiꝛ:· De ſtus recouciliauit ſibi/non merito ſed gra “ tia cognouit.Quid eſt em eum cognoſce⸗ e re:niſi vitam eternam: quã mundo dam⸗ t. nato vtiq; non dedit:reconciliato dedit? (a Pꝛopterea vtiq; mũdus te non cognouit tene qui iuſtus es. Nec et meritis eius vt te nõ G cognoſceret tribuiſti:et pꝛopterea mundo . reconciliatus cognouit quia miſericoꝛs eſ — et vt cognoſceret non eius merito ſed gra L 1* tia ſubueniſti. Deniq; ſequitur. Ego gũt 7 tec San. Jor e fans gratie eſt deꝰ na tura:homo aure de ſpirituſctõ ⁊ virgine i effabili gratia. Deniq; ꝓpter ipſuʒ qꝛ gra tia dei per ieſum chꝛiſtũ dominũ nioſttutuuz et hi cognouerunt iquu quia tu me miſiſti · Ipſc eſt mundus reconciliatꝰ Sʒ quia tu me miſiſti.ideo cognouerunt.Er⸗ Aun go gratia cognouerunt. Et notum feci dſinnd eis inqui nomen tuum:et notu faci u am Motũ feci per ſidem: notum faciã per „ND ſpeciẽ. Notũ feci cũ fine pegrinãtibꝰ :no⸗ tũ faciã ſine fine regnãtibꝰ. 0ο e⸗ iqᷣt qua dilexiſti mei ipſis ſit:⁊ ego di d 6 di⸗ niſto din me⸗ chꝛi G⸗ e⸗ 12 Joh. Tract. CxI LCa. xvII in ip̃is. Mon eſt yſitata locutio: dilectio zo i qua dilexiſti me ĩ ipſis ſit et ego ĩ ipᷣis:vſi⸗ ein bolii tate q pe diceret᷑ dilectio q̃ dilexiſti me. De greco quidem iſta tranſlata ſunt. Sʒ ſluunt ſimiles et latine ſicut dicimus/fidelẽ ſeruitutem ſeruiuit: ſtrẽnuã miliciam mili tauit:cuʒ dici debuiſſe vidcatur: fideli ſer uitute ſeruiuit: ſtrennua militia militauit. Qualis autẽ iſta locutio eſt / dilectio qua j.Thi.vj.dilexiſti me:tali et apoſtolꝰ vſus eſt. Bo num certamẽ certaui.non ait/bono certa⸗ mine:quod vſitatus etiã rectiuſq; diceret Quomõ autẽ dilectio qua dilexit pater fi lum eſt et in nobis: niſi quia mẽbꝛa eiꝰ ſu mus:⁊ in illo diligimur cum ipſe diligitur totꝰ.id eſt. caput et coꝛpus? Ideo ſubiũ⸗ xit et ego in ipſis:tanqᷓ; diceret: quoniam ego ſum in ipſis. Aliter enim eſt in nobis tanquã in tẽplo ſuo:aliter aũt quia ⁊ nos ipſe ſumus:cum ſecũdũ id quod vt caput decimus. Incipit tractatus cente/ —— Caplʒ. xviij dirxiſſet ieſus:egreſſus e noſtrũ eſſet homo factus eſt: coꝛpus eius ſumus. Finita ẽ ſaluatoꝛis oꝛatio: incipit paſſio.Ergo et iſte ſermo finiat᷑:vt de paſ ſione quod ipſe donauerit alijs ſermoni⸗ bus diſputetur. Explicit tractatus centeſimuſun ſimuſduodecimuſ.De eo quod di cit. Hec cuz dixiſſet ieſt us: egreſſus eſt cum diſcipulis ſuis traſ torren tem cedron vbi erat hortus. ad id.Et miniſtri iudeorũ cõprehẽ — derunt ieſum et ligauerunt en· — ghpFpulos habuit qui cũ il⸗ lo tunc erant: adiũcta oꝛatione quã dire⸗ xit ad patrẽ:deinceps eius paſſionẽ iohs euangel:ſta ſic exoꝛſus eſt. ¶ Hec cum pulis ſuis traſ torretẽ cedron:vbi erat hortus: in quẽ itroiuit ipſe et diſcipuli eius. Sciebat aute et in⸗ das qui tradebat eũ locum: qa fre magno pꝛolixoq; fᷣmo⸗ ne quẽ poſt cenaʒ vñs fundendo pꝛo nobis ꝓ ximo ſanguĩe ad diſci⸗ quenter ieſus cõuenerat illuc cum Au. cipulis ſuis. Hoc qò narrat igreſſũ dominũ cuʒ diſcipulis ſuis in hoꝛtuʒ:non continuo factũ eſt cũ eius illa finita eſſet oꝛatio de cuius verbis ait:hec cũ dixiſſet leſus. Sed alia quedã ſunt interpoſita: qᷓ ab iſto pꝛetermiſſa/ apud alios euangeli⸗ ſtas leguntur:ſicut apud hunc inueniũtur multa que illi ſimilter in ſua narratiõe ta⸗ cuerunt. Quomõ autẽ inter ſe omes cõue niant: ne veritati que per aliuʒ pꝛomitur ab alio repugnetur: quiſqs noſſe deſide⸗ rat:non in his ſermõibus ſed in alijs labo rioſis litteriſ querat: nec ſtando et audien do:ſed potius ſedendo et legendo:vel le⸗ genti aurem mentẽq; intentiſſimã pꝛcben do illa condiſcat.Credat tamẽ anteq; ſci⸗ at:ſiue id etiã ſcire in hac vita poſſit: ſiue per aliqua inpedimẽta nõ poſſit: nihil ab aliquo euãgeliſta eſſe ſcriptuʒ: quãtũ ad hos attinet quos in auctoꝛitatẽ cauonicã recepit eccleſia:cuod vel ipſius vel alteri us non minus veraci narratiõi poſſit eſſe contrariũ. Nunc itaq; huius beati iohan⸗ nis narrationẽ quã ſuſcepimꝰ tractandã: ſine alioꝝ compatione videamus:in eis qᷓ maniteſta ſunt non imoꝛantes: vt hoc vbi opus eſt cauſa poſcente faciamus. Non ꝗ ſic accipiamus quod ait:hec cũ dixiſſet ie ſus:egreſſus eſt cum diſcipulis ſuis trans toꝛrenteʒ cedron:vbi erat oꝛtus:in quẽ in troijt ipſe et diſcipuli eius:tanqᷓ; continuo poſt illa verba in illũ hoꝛtũ fuerit ingreſ⸗ ſus:ſed ad hoc valeat quod dictũ eſt:hec cuʒ dixiſſet ieſus:vt nõ eũ ante opinemur ingreſſũ qua illa verba finiret. Saebat * gqutem inquit et iudas qui tradebat eum locuʒz. Oꝛdo verboꝛũ eſt. Sciebat locum qui tradebat eũ: quia frequent inquit ieſus cõuenerat illuccum di⸗ ſcipulis ſuis. Ibi ergo lupuſ ouina pel le contectus:⁊ inter oues alto patriſfami⸗ lias conſilio toleratus didicit:vbi ad tem pus exiguũ diſ pergeret gregẽ: inſidijs ap las ergo inquit petendo paſtoꝛem. Jua cum accepiſſet ohortez: et a princi pibus et phariſeis miniſtros: ve/ —,.pvso/ꝰ— nit illuc cum laternis et facibus et armis. Cohoꝛs non indcorũ ſed milituʒ fuit. A pꝛeſide itaq; itelligat᷑ accepta täz ad tenendũ reum. Seruato oꝛdine legitie Joh. Tract. CxII poteſtatis.vt nullus tenẽtibuſ auderet ob ſiſtere: quamq; et manus tanta fuerit cõ⸗ gregata:et ſic armata veniebat vt vel ter⸗ reret vel etiã repugnaret:ſi quiſq; chꝛiſtũ defendere auderet. Ita quippe eius ab⸗ ſcondebatur poteſtas et obtundebat᷑ ĩſir⸗ mitas: vt hec inimicis neceſſaria videren tur aduerſus eum in quẽ nihil valuiſſet ni ſi quod ipſe voluiſſet: bene vtens bonus malis et faciẽs bona de malis ad faciẽdoſ bonos ex malis et diſc rnendo a malis B Jeſus uaqʒ ſicut euãgeſiſta ſecutus ad ſungit: ſciens oia que ventura erant Al. Quem. ſuꝑ eũ: ꝓceſſit et dicit eis ·t Quid al. tradebat Al . Quem go eos interroga uit.· queritis? Reſponderut ei.Jeſum 7 7 6 *„ naʒarenũ.Dicit eis ieſus Ego ſum Stabat autem et iudas qui tradi Ddit eum ch ipſis: dit eum en i⸗ O Dixit eis ego ſum:abierũt retrorſum et ceci⸗ derunt in terram. Abi nunc militũ co hoꝛs et miniſtri pꝛincipũ et phariſeoꝛum?⸗ Vbi terroꝛ et munimen armatoꝛũ? Nepe vna vox dicentis ego ſum: tantã turbam odijs ferocẽ / armiſq; terribilẽ ſine telo vl lo pꝑcuſſit:repulit:ſtrauit Deꝰem̃ latebat ĩ carne et ſempiternus dies ita membꝛis oc cultabatur humanis: vt laternis et facibꝰ quereretur occidẽdus a tenebꝛis. Ego ſũ dicit: et impios deiecit Quid iudicaturus faciet:qui iudicandus hoc fecit? Quid re gnaturus poterit: qui moꝛiturus hoc po⸗ tuit:Et nunc vbiq; per euangeliũ / ego ſũ dicit chꝛiſtus: et a iudeis expectatur anti⸗ chꝛiſtus/ vt retꝛo redeant et in terram ca⸗ dant: quoniã deſerentes celeſtia/ terrena deſiderant. Certe ad cõpꝛehẽdendũ ieſũ perſecutoꝛes cũ traditoꝛe venerũt: quem querebant inuenerunt. Audierũt ego ſũ quare nõ conpꝛehenderũt ſed abierũt re tro et ceciderunt: niſi quia hoc voluit qui potuit quicqͥd voluit:? Verũ ſi nũq; ſe ab eis permitteret appꝛehẽdi:non quidẽ illi facerent pꝛopter quod venerãt:ſed nec ip ſe faceret ꝓpter quod venerat: Euʒ qpe illi occidendũ querębãt ſeuiẽdo:ſed que rebat nos et ipſe moꝛiendo. Pꝛoĩde quia tenere volẽtibus nec valentibus oſtendit poteſtatẽ ſuam:iam teneãt eũ vt faciat de neſcientibus voluntatẽ ſuam. Iteruũ er/ —— tis? Illi antẽ dixerunt.ieſum naʒa renn. Reſpõdit ieſus.Dixi vobis: uia ego ſum . Si ergo me queritiſ inite hos abire: vt adimpleretur 5 2. cyi ſermo quem dirxit. Quia quos de- .cvjj. Diſti mihi:non perdidi ex eis quẽ⸗ uam.Si me inquit queritis: ſinite hos abire. Inimicos videt.⁊ hoc faciũt quod iubet. Sinunt hos abire:quos nõ vult pe rire. Nunqͥd autẽ non erant poſtea moꝛi⸗ turi: Cur ergo ſi tunc morerẽtur perderet eos:niſi quia nondũ ſic in eũ credebat:qͥ⸗ modo credunt quicũq; non pereũt? Si C mon ergo petrus habens gladiu,ʒ eduxit eum et percuſſit ſerun priñ ar. põtiſcis. cipis:et abſcidit eius auricula der tram. Erat autẽ nomen ſeruo mal⸗ chus · Solus hic euangeliſta etiam no ⸗ men huius ſerui expꝛeſſit:ſicut Lucas ſo⸗ Luce. xxij lus quod eius auriculã dñs tetigerit et ſa nauerit eam. Malchus interpᷣtatur regna turus Quid ergo auris pꝛo dño amputa⸗ ta et a dño ſanata ſigniſicat: niſi auditum amputata vetuſtate renouatuʒ: vt ſit ĩ no uitate ſpiritus: et non in vetuſtate littere Qu od cui pꝛeſtitũ fuerit a chꝛiſto:qᷣs du⸗ bitet regnaturũ eſſe cũ chꝛiſto? Quod au Rho. vij: tem ſeruus dictus eſt: et hoc ad illam per tinet vetuſtateʒ:q̃ in ſeruitutẽ generat qð eſt agar.Sed cum acceſſit ſanitas:figura⸗ Gala.iiij. ta eſt et libertas. Factũ tamen petri dñs impꝛobauit. et vgredi vltra pꝛohibuit dicens. Mitte gladiu tuum in vagi⸗ Textus ha⸗ nam. Caliceʒ quẽ dedit mihi pater bet dirit er⸗ non vis vt bibam illũ: In ſuo quip⸗ go ieſus pe ldeent, pe facto ille diſcipulis magiſtrũ defende⸗ tro. re voluit: non quod faciendum eſt cogi- tauit.Et ille igit᷑ ad pacientiam cõmonẽ⸗ dus fuit: et hoc ad intelligẽtiã ↄſcribẽdũ Quod autẽ a patre ſibi dict datũ calicem paſſionis: pꝛofecto illud eſt quod ait apo ſtolus. Si deus pꝛo nobis:quis cõtra nos —. Qui filio pꝛopꝛio non pepercit:ſed ꝓ no⸗ Rho. viij. bis omnibus tradidit eũ? Verum auctoꝛ calicis huius eſt etiã ipſe qui bibit: vnde idem apoſtolusiterũ dicit:chꝛiſtus dilex. Epheſ.R: it nos et tradidit ſemetipᷣm pꝛo nobis:ob⸗ lationem et hoſtis deo in odoꝛeʒ ſuauita tis: Cohors autẽ et tribunus ⁊ mi⸗ La. xXVIII Pennih, ud 9 esil eſ duz. Pun dennn ligaue bueru i dicn ſten nea voler K de Ner⸗ nen ſeap oon dinon blee Rc Gc ſo⸗ li a al⸗ eſt/ ſo ite m inn ſis tia e ſe I — e dis: ieſum:et ompeche. derunt ad quẽ non acceſſerunt: quoniã di es ille / illi vero tenebꝛe permãſerunt: nec iiudeorũ.comprebenderunt auerunt eum Compꝛehẽ de⸗ a Põ: xxxiij audierũt: accedite ad eũ ⁊ illũinamini Si e ehos guod ltpe on⸗ ino tere u goyf Ephel. V. 7 . ala iii. i e Tametn ker berdertn ip⸗ go lele de⸗ go⸗ ⸗ ni⸗ li n No N ob⸗ ita ni runt eũ ad anna primu. I rher o negauit eum petrus: et ſtatim gallus con. geliſta narrat 9 5.xj. g. vnũ homine mori Aath. xxij. rito et mattheus cuͦ lc batur aũt inquit em̃ ſic accederẽt:non eũ manibus occiden duz: ſed recipiendũ coꝛde cõpꝛehenderẽt Nunc autẽ quãdo eũ illo modo cõpꝛehẽ⸗ derunt:tunc ab illo longius receſſerũt: et ligauerunt eũ a quo ſolui potius velle de buerunt.et erant foꝛtaſſis in eis qui tunci poſuerunt xpᷣo vincula ſua:atq; ab eo po⸗ , ſtea liberati dixerunt. Dirupiſti vincula mea hec hodie ſatis ſint: tractabũtur deo volẽte ſermone alio que ſequunt᷑. Expli cit tractat? centeſimuſduodecimꝰ. Incipit tractatus centeſimuſtre⸗ cim. De eo q dicit: Et adduxe Aſq; ad id tauit. — — compᷣhenſũ dñm ligaucrũt qui dilexit nos ⁊ tradidit ſe metipᷣm pꝛo nobis ⁊ cui pater nõ pepercit ſed pꝛo nobis om̃ibus tradidit eũ:vt intel ligatur iudas non laudabibł vtilitate tra⸗ ditiõis huius:ſed ſceleris volũtate dana⸗ dilis:qdduxerũt euʒ ſicut iohanes cuã rimũ: nec ta⸗ geliſta d anna p cet cauſam cur ita factũ ſit. Erat em inqt ſocer cayphe: qui erat potifex anni illiug. Erat qũt inquit Sepbas qni al. dederat. conſilin dedit iudeis: dqa erbe it ulo Me ro Po perſecutoꝛes tradente iuda luiſſet: eũ ad cayphã ductũ fuiſſe vmemo rat: auia et ad annã pꝛius ideo ductus eſt quod ſocer eius fuerit. Vbi intelligendũ eſt hoc eundẽ cayphã fieri voluiſſe Beqᷓ ſimõ petrus et alius diſcipulug. Quiſnã iſte ſit di⸗ ſcipulus nõ temere affirmandũ eſt qꝛ tace xix.c. tur: Solet autẽ ſe idẽ ishãnes ſignificare ita et addere:quẽ diligebat ieſus. Foꝛtaſ ſis ergo et hic ipe eſt. quiſqᷣs tñ ſit:ſequen — =– ieſu in atrin pontificiſ. Detrus au bꝛeuius narrare vo erat notus pontifici:⁊ introiuit cũ 1 2a. XVIII tem ſtabat ad hoſtiũ foris. Erxiit er ———.d2—— go alius diſcipulus qui erat notuſ duxit petrum. Dicit ergo petro an/ anoſtiag. Tund der tu ex di⸗ ig es bominis iſtius? Dicit ille. Iõ 13. Wece coluna firmiſſima ad vnius aure ĩpulſum tota cõtremuit. Abi eſt illa ꝓmittentis audacia:et de ſe pluri⸗ mum pꝛeſumẽtis. Vbi ſunt verba illa quẽs do ait: quare nõ poſſum te ſeqͥ modo:ani mam meã pꝛo te ponã? Hoeine eſt ſequi magiſtrũ: ſe negare diſcipulũ: Siccine ꝓ dño anima ponit᷑:vt hoc ne fiat vox ancil⸗ no ntifici:et dixit hoſtiarie:et intro lule foꝛmidetur? Sed qͥd mirũ ſi deus ve⸗- ra pꝛedixit:homo auteʒ falſa pꝛeſumpſit: Sane ĩ iſta que iã cepta eſt negatiõe aplłi petri: debemꝰ aduertere nõ ſolũ ab eo ne ri · a ·ii non gari xpᷣm qui dicit eũ nõ eſſe xpᷣm: ſed ab illo etiã qui cũ ſit negat ſe eẽ xpᷣianũ. Dho minus eni non ait petro/ diſcipulũ meum te negabis:ſ. ed me negabis. Negauit ergo ipſum:cũ ſe negauit eius eſſe diſcipulum: Quid autẽ aliud iſto modo quã ſe nega⸗ uit eſſe xpianũ: Quauis enĩ diſcipuli xpᷣ. nondũ appellarent᷑ hoc noĩe:poſt aſcenſio nez quiſpe eius in anthiochia pꝛimũ cepe runt apellari diſipuli xpᷣiani: Jam tamen erat res ipſa illo poſtea vocabulo nuncu⸗ panda. Jam erat diſcipuli qui poſtea ap pellati ſunt xpᷣiani: et hoc cõmune nomen ſicut cõmunẽ etiã fidem ad poſteros trãſ⸗ miſerunt. Qui ergo ſe xpᷣi negauit eſſe di ſcipulũ: ipſam rem negauit: cuius nomẽ ẽ vocari xpᷣianũ. Æρinulti poſtea non dico ſenes et anus in quibus huius vite ſocie⸗ ſexus:de qua etate cõuenient videt᷑ exigi foꝛtitudo: ſed etiã pueri puelleq; potuer̃t et innumerabilis ſocietas ſanctoꝝ marty⸗ tas facilius potuit moꝛtẽ pꝛo xpᷣi cõfeſſio ne cõtempnere:nec ſolũ iuuentus vtriuſq; fum in regnũ celoꝝ foꝛtiter et violẽter in trare: quod tunc iſte non potuit qui cla'⸗ ues regni eius accepit.Ecce vnde dictum eſt /ſinite hos ab ire:quãdo ſe pꝛo nobᷣ tra didit qui ſuo ſangui nos redemit:vt im⸗ pleretur ſermo quẽ dixit. Quia quos de⸗ diſti mihi:nõ perdidi ex eis quẽqᷓ;: Vtiq; enim petrus ſi negato chꝛiſto hinc iret:qͥd aliud quã periret. Stabant autẽ ſer⸗ ui et miniſtri ad prunas quia frigꝰ eratꝛet calefacie — 3. trac. cxij. ant ſe. Hon hyems eLE faciens ſe. Dontifer ergo interro⸗ gauit ieſũ de diſcipul eiuſ: ⁊ de do ctria eius. Rñdit ei ieſus. Ego pa⸗ lam locutus ſum mũdo: ego ſemꝑ docuiiſ ynagogis: et in tẽplo quo ounes iudei conueniũt: et in ocel⸗ to locutus ſu nihil. Quid me inter rogas? Interroga eos qui audie/ — — runt quid locutus ſun ipis:ecce hi —— ſciunt que dixerim ego. MHon pꝛeter- ſaun Talimn ho quos dixerit dñs ie ſus/ego palã locutus ſum mũdo:et maxĩe illud quod ait: in occulto locutus ſum ni⸗ hHhil. Moõne in hoc ipſo recentioꝛe ſermone quẽ poſt cenã diſcipuł eſt locutꝰ ait illis: hec in pꝛoũbijs locutus ſũ vobᷣ:venit ho⸗ ra cũ iam non in ꝓuerbijſ loquar vob:ſed palã de patre meo annũciabo vobis? Si ergo ipſis cõiunctioꝛibꝰ diſcipuł ſuis non loquebatur palã: ſed hoꝛã ꝓmittebat qñ palã ſuerat locuturus: quomò palã locu⸗ tus eſt mundo? Heiñ illiſipſis ſicut alioꝝ gquoq; euangeliſtarũ teſtat᷑ auctoꝛitas:in coꝛũ comparatiõe qui diſcipuli eius non erant: multo vtiq; manifeſtius loq̃bat᷑: qñ cum ſolis erat remotus a turbis. Tüc ſen⸗ ſum eis et parabolas aperiebat: quas clau ſas ꝓferebat ad alios. Quid eſt ꝙ in ocul⸗ to locutus ſuʒ nihil.Sed intelligendũ eſt ita eũ dixiſſe palã locutus 1 um mundo:ac ſi dixiſſet: multi me audierũt. Ipm aũt pa lam mõ qdã erat pald: mõ auẽ quodã nõ erat palam. Calã qe crat: qa multi au⸗ diebaãt: et rurſũ nõ erat pala: cja nõ intelli⸗ gebant. Et qð ſeoꝛſum diſcipuł loq̃batur: non in occulto vtiq; loq bat᷑. Quis nãq; in occulto loqtur qui coꝛam tot hoĩnibus lo Deut.xvij. quit᷑: cũ ſcriptũ ſit In oꝛe duoꝝ vlł triũ te ſtium ſtabit omne verbũ:pꝛeſertĩ ſi ̊ loqͥ⸗ tur paucis: qð per eos vult inoteſcè et mł tis: ſicut ipᷣe dñs ait illis quos adhuc pan cos habebat. Qõð dico vobis ĩ tenebꝛis di⸗ cite in lumine:et qð in aure auditis:pᷣdica te ſuꝑ tecta.Ergo et h̊ ipʒʒ qð ab eo diei vi debakt occulte:qͥdamõ nõ dicebat᷑ ĩ occul⸗ to:qꝛ ñ ita dicebat᷑ vt ab eiſ qͥbꝰ dictũ fue rat taceret᷑: ſʒ ita potiꝰ vt vſqueqq; pdica 7⅞¼ unt:et non videãt. ſi qͥa palã ñ in occulto? Et quomõ idẽiwi b. Tract. CXIII Ca. xvVII erat: et tamen frigus erat: quia ſolet etiaz equinoctio verno aliqñ contingete. Erat aute cu eis et petrus ſtans et cale/ retur. Sic ergo dici põt aliqͥd et palã ſimł et non palã: vel in occulto ſimul et non in occulto: quomõ dictũ eſt:vt vidẽtes vide QAuomõ em̃ videãt:ni rurſus nõ videant:niſi qa nõ palã ſed ĩ oc culto? Ea tñ ipᷣa que audierãt et ñ intelle xerant.talia erat vt nõ poſſ ent iuſte ac ve raciter criminari. Et qͥtieſ. cũq; interrogã⸗ do temptarũt vt inuemirẽt vnde et accu⸗ ſarent eũ:ſic eis reſpõdit: vt om̃es eoxꝝ re tunderent᷑ doli: et calũpine fruſtrarẽtur. Igeo dicebat/ quid me interrogas:inter⸗ roga eoſ qui audierũt qͥd locutus ſim i biſ ecce hi ſciũt qͥd dixeri ego. ¶ Hec aũt cuz dixiſſe et vynus afſilies mniſke⸗ ruin: dedit alapa ieſu dice ic ſeipondes Ponnifii undit er ie⸗ ſus. Si male locutꝰ ſum teſtimoni um phibe de malo: ſi aut bene:qͥd ſu dicens. S — me cedis: Quid iſta rñſione verius: ina ſuetius: iuſtiꝰ: Eius eſt em de quo ꝓphe⸗ lNca vox pꝛeceſſerat: Intẽde ꝓſpere pꝛo⸗ Põ. xliiij. cede et regna: ꝓpter veritatẽ et mãſuetu⸗ dinẽ et iuſticiãꝗ. Si cogitemus qͥs acceꝑit alapꝗ: nõne vllemus eũ qᷣ percuſſit aut ce leſti igne conſũmi:aut terra dehiſcẽte ſoꝛ⸗ beri:aut coꝛreptũ demonio volutari. aut aliqᷓ huiuſmodi qᷓlibet pena: vel etiã gra⸗ uioꝛe puniri: Quid em̃ hoꝛũ per potẽtiaʒ iubere nõ potuiſſet per quẽ factuſ eſt mun dus: niſi pacientiã nos docere maluiſſet vincit᷑ mũdus: Foꝛte hic diẽ aliqs. Cur ñ fecit qͥd ipe pᷣcepit? Percucienti em̃ nõ ſi c rũdere:ſed maxillã debuit alterã pꝛebere: Quid qð ⁊ veracit᷑ manſuete iuſteq; rñdit et nõ ſolũ alterã maxillã iterũ ꝑcum̃ uro: ſʒ totũ coꝛpus ſigendũ pᷣparauit in ligno Et hinc pocius demõſtrauit: qð demõſtrãdũ fuit:ſua ſcʒ magna illa pᷣcepta paciẽtie: ñ̃ oſtentatiõe coꝛꝑis ſed coꝛdis pᷣparatione faciẽda. Fieri em̃ põt vt alterà maxillã vi ſibiliter pᷣbeat hõ: et iratus.Quãto g meli us et rũdet vera placarus:ct ad pferenda grauioꝛa/tranqᷣllo anĩo ſit paratus? Bea tus ẽ em̃ ꝗͥ in om̃ibꝰ ꝗ iiuſta ꝓ iuſticia pa titur:põt veracit dicè:paratũ coꝛ meũ de . . . us paratũ coꝛ meũ. Hinc fit quipe qð ſe⸗ Põ. lvj. quitur:cantabo et pſal ũ dicam domio. Quod paulus ⁊ barnabas:etiã in vinculiſ duriſſimis facere potuerunt. Sed ad nor⸗ rationis euangelice ſequentia redeamus. — . — —z — — — he “M Vlleie gee lp⸗ eſt in lüfſ ðð i.5:3 Du ye ſoc lat eo⸗ ſa⸗ el 6 yb der ge⸗ ſun ſ laſun „un Ide. D AEt miſit eum annas ligatum: ad ſi caypham pontificem. Ad ullũ eĩ ſicut lei· Aat. xxvj . mattheus dicit ab initio ducebat᷑: quoniã li ipſe erat illius anni pꝛinceps ſacerdotum. ſelle Alternos quippe intelligẽdi ſunt agè ſole ee re annos ambo pontiſices.id eſt.pꝛincipeſ i⸗:; ſacerdotũ qui erant illo temꝑe annas et A⸗ cayphas.Quos ⁊ lucas euãgeliſta cõme⸗ dire moꝛat:narrãs quo temꝑe ceperit dñs a pᷣ⸗ ur. „curſoꝛe iohanne pᷣdicare regnũ celoꝝ ⁊ cõ er⸗ Luce.iij· gregare diſcipulos.Sic enĩ dicit. Sub łᷣn⸗ ir cipibus ſacerdotũ anna ⁊ caypha: factuʒ Ut eſt verbũ dñi ſuꝑ iohannẽ ʒacharie filium 10 in deſerto/⁊ cetera. Pꝛoĩde iſti ambo põ⸗ Bc tiſices viciſſim ſuos annoſ agebãt:Et erat tüc annocayphe qñ paſſus eſt chꝛiſtuſ. Jõ INLat. vbi õ. ſ̃m mattheũ cum comphenſus eſſet/ad eũ ybi. S. a ductus eſt: ſed pꝛius ad annã ſᷣm iohannẽ venerũt cum illo:non qꝛ collega ſed quia AXA4 ſocer eius erat.Et credendũ eſt ſᷣm volun =«S” tatem cayphe id eſſe factũ:vł etiam domꝰ de Po tüi⸗ eoꝛum ita fuiſſe poſitas vt nõ deberet an⸗ S”Ml nas a tranſeũtibꝰ pᷣteriri. Sed cũ dixiſſet hD euãgeliſta qð eum ligatũ miſerit ãnas ad te caypham.reuerſus eſt ad locuʒ narratiõiſ dxS vbi reliquerat petꝝ:vt explicaret quod ĩ =SS domo anne de trina eius negatiõe conti⸗ 2 gerat. Erat autem inqt ſimon petruſ WUð ſtans ⁊ calefaciens ſe.hHoc recapitu⸗ lat qð ante iam dixerat.Deinde que ſecu ta ſunt iungit.Dixerũt ergo ei. 8 i9 quiq 2 in er diſcipulis eiuſ ege lle Ihͤ anit ille 7 dirit. Non ſum. Jam ſe⸗ ſſel negauerat ad ancille vocẽ: ecce ite⸗ S rum eodem timoꝛe ꝑterritꝰ negauit. Dein 6“ de vt tertia negatio pſiceret᷑⁊ verbũ dñi pᷣ SS dic entis impleret᷑. Dicit ei vndex ſer⸗ . nis vontificis vognat iianiue , abſcidit petrus auriculam. Nõne ego te vidi in horto cũ illo?: Iterũ ergo negauit petrus:⁊ ſtatim gal/ lus cantauit . Ecce medici completa ẽ 2 vs p̈dictio: egroti ↄuicta pᷣſumptio. Mon enĩ s. iy⸗ factum eſt qꝗð iſte dixerat:aĩam meam pꝛo te p onam.ſed factum ẽ qᷣð ille pꝛedixerat baln⸗ ter me negabis. Sed trina petri negatiõe completa.iam ⁊ iſte ſermo complcatur:vt . deinceps que de dño apud pontiũ pilatũ » “ä ecimmnsgs. pᷣſidẽ geſta ſunt/ab alio ↄſidẽémꝰ?exoꝛdio. xplicit tractatus centeſimꝰ tre⸗ Tract. CXIII La. XVIII ncipit tractatus centeſimꝰdeci muſquartus Ab eo qð dicit. Ad Ducunt ergo ieſum a caypha in p/ torium.Erat autem mane: vſq; ad id q a t. Ut ſermo ieſu impleret gquem dixit:ſignificans qua morte eſſet moriturus. Be cum do/ 2 mino vel de dño noſtro ieſu — chꝛiſto apud pontiũ pilatum Pſidem geſta ſunt. qᷓ;ẽtum io⸗ hannes euãgeliſta indicat/ deinde videa⸗ mus: Redit enĩ ad locũ narratiõis ſuevbi eam reliqu erat vt explicaret petri nega⸗ tionẽ. Jam quippe dixerat/a miſit euʒ an- nas ligatum ad caypham pontificem/atq; inde regreſſus euãgeliſtavbi dimiſerat pe trum calefacientẽ ſe ad ignẽ in atrio: poqᷓ totam cius negationẽ que ter facta eſt ter minauit:iterũ ꝑcurrit ad oꝛdinẽ hyſtoꝛie. Adducüt ergo ieſum inqt a caypha in pretoriu. Ad cayphã quippe ab anna collega ⁊ ſocero eius dixerat miſſum. Sʒ ſi ad caypham.cur in pꝛetoꝛium? Qð nihil aliud vult intelligi: qᷓ; vbi pᷣſes pilatꝰ ha⸗ bitabat. Aut igit᷑ aliq vꝛgẽte cauſa de do mo anne qͥ ad audiẽdũ ihm amlo ↄuene⸗ rant: cayphas pꝑꝛexerat ad pᷣtoꝛium pꝛeſi⸗ dis ⁊ ſocero ſuo ieſuʒ reliqrat audiẽdum: aut ĩ domo cayphe pᷣtoꝛiũ pilatꝰ acceꝑat: ⁊ tanta domꝰerat:vt ſeoꝛſuʒ habitãtẽ dñʒ ſuũ: ſeoꝛſuʒ iudicẽ ferret. Erat aut ma⸗ ne. ⁊ ipſi.id eſt.qᷓ ducebãt ieſum/nõ in troierut in ptoriu: hoc eſt in eaʒ pꝑtem domꝰ quã puatꝰ tenebat.ſi ipſa erat do⸗ mus cayphe.Cur aũt nõ introierũt in pꝛe toꝛiũ/ exponẽſ cauſaʒ:vt nõ cõtamiarẽ tur inqt ſed vt mãducaret paſca.Di⸗ es agi ceperant aʒymoꝝ:qbus diebꝰ con⸗ taminatio illis erat in alienigene habita⸗ culũ introire.QO impia⁊ ſtulta cecitaſ.pa bitaculo videlicet ↄxamĩarent᷑ alieno: ⁊ ſ ↄtamiarent᷑ ſcelere ꝓpꝛio⸗ Alienigene iu dicis pᷣtoꝛio ↄtamĩari timebãt.⁊ fris inno centis ſanguinẽ funde nõ timebãt: vt hoc ſolũ interim dicã vbi ſeua maloꝝ ↄſcia te nebant᷑. Nam q etiã dñſ erat qͥ eoꝝ impie tate ducebat᷑ ad moꝛtẽ/⁊ vite datoꝛ occi⸗ debat᷑.nõ eoꝝ ↄſcie ſed ignoꝛãtie depute⸗ tur. Exiuit ergo pilat?ad eos forgs —— ce i De — 2 .—„ de penitẽ. diſ. j. pickoſe et dirit. Quã accuſationem affert adueꝛſus hominem hunc: Reſpo- — — derunt ⁊ dixerunt ei. Si non eſſet bic malefactoꝛ:non tibi tradidiſſe⸗ — — —ꝑ mus eum. Interrogentur atq; reſpon⸗ uns eumn Je ſpiritibus liberati/ſana ti languidi/lepꝛoſi mũdati/ ſurdi audien⸗ tes/muti loquentes/ceci videnteſ/moꝛtui reſurgentes.⁊ qð omnia ſuperat /ſtulti ſa⸗ pientes:vtrum ſit malefactoꝛ ieſus. Sed iſta dicebant de quibus per ꝓphetam iaʒ ipſe pꝛedixerat: Retribuebant mihi mala pꝛo bonis. Dixit ergo eis pilatus. Ac cipite eum vos:⁊ ſm legem peſtra iudicate eũ.Hixerunt ergo ei indei obis non licet interficere quẽqᷓ;· Auid eſt quod loquitur inſana credu⸗ litas.An ñ interficiebãt quẽ interſiciẽduʒ offerebãt. An foꝛte crux ñ intſicit? Sic de ſipiunt qui non ſectantur.ſed inſectantur ſapientiã? Quid eſt autem. Mobis non li cet interficere quemqz? Si malefactoꝛ eſt: cur non licet? Honne lex eis pᷣcepit.ne ma lefactoꝛibꝰ pꝛeſertim qualem iſtum puta⸗ bant a ſuo deo ſeductoꝛibꝰ parcant? Sed intelligendũ eſt eos dixiſſe non ſibi licere interficere quemq;. ꝓpter feſti diei ſancti⸗ tatem quem celebꝛare iam ceperant: ppt quem de ingreſſu pꝛetoꝛij etiam ↄtamina ri metuebãt. Ita ne obduruiſtis falſi iſrae lite? Ita ne omnẽ ſenſum nimia malicia ꝑ didiſtis:vt ideo vos a ſanguine innocen⸗ tis impollutos eſſe credatis.quia euʒ fun dendum alteri tradidiſtis: Nunqͥd ⁊ pila tus illum qui poteſtati eius a vobis inge⸗ ritur occidendus: ſuis eſt manibus occi⸗ ſurus? Si non eum voluiſtis occidi.ſi non inſidiati eſtis.ſi nõ vobis tradendũ pecu⸗ nia comꝑaſtis.ſi non compᷣhẽdiſtis:vinxi ſtis.adduxiſtis.odiſtis.ſi non occidenduʒ manibus obtuliſtis.vocibus popoſciſtis: nnon eum a vobis interfectum eſſe iactate. Infra.xix.b Si autem illis omnibꝰ veſtris pᷣcedentibꝰ factis etiam crucinge cruciſige clamaſtis: audite quid contra vos ꝓpheta clamat. ps.lvj. Filij hominũ dentes eoꝛum arma ⁊ ſagit⸗ te:⁊ lingua eoꝛum machera acuta.Ecce qͥ bus armis.quibus ſagittis.qua machera iuſtum interfeciſtis:quando vobis interſi cere quemq; non licere dixiſtis. Hinc eſt quod ad comphendendũ ieſum cuʒ ſacer oh. Tract. CxIII TLa. xXVIII dotum non veniſſent pꝛineipes ſed mi⸗ ſiſſent:lucas tamen cuangeliſta in eodem narratiõnis ſue loco ait. Dixit autem ad cos qui venerant ad ſe pꝛincipes ſacerdo tum ⁊ magiſtratꝰ templi ⁊ ſenioꝛes.Qua⸗ ſi ad latronem exiſtis:⁊ cetera.Sicut ergo pꝛincipes ſacerdotũ non per ſeipſos ſed ꝑ eos quos miſerant ad compᷣhendendũ ie⸗ ſum.quid aliud q; ipſi in ſue iuſſionis po⸗ teſtate venerunt:ſic omnes qui cruciſigen dum ieſum impijs vocibus clamauerunt. non quidem per ſeipſos eum.ſed tamẽ ip ſi per illum qui eoꝛum clamoꝛe ad hoc ne⸗ phas impulſus eſt occciderunt. Quod vᷣo E iohannes euangeliſta ſubiungit vt ſer⸗ mo ieſu impleretur quem dirit . ſi⸗ gnificans qua morte eſſet moritu rus:ſi moꝛtem crucis hic veclimus accipe re:tanq; ideo dixcrint iudei.nobis non li⸗ cet interſicere quemqᷓ;:quia interſici ali⸗ ud eſt.aliud cruciſigi.non video quomo⸗ do id poſſit conſequenter intelligi:cum ad pilati verba reſponderit quibꝰ eis di⸗ xerat.accipite eum vos.⁊ ſᷣm legem vr̃am iudicate eum. Nunquid ergo eum nen ꝑo terant acciꝑe.⁊ ipſi eum crucifigere: Si ꝑ tale genus ſupplicij interfectionẽ cuiuſq; vitare cupiebant? Quis autem non vide⸗ at q; ſit abſurdum eis licere quemq; cruci figere:quibus non licet quemq; interſice⸗ rc? Quid qð ipſe dñs eandẽ moꝛtem ſuaʒ id eſt.moꝛtem crucis. etiam interfectionẽ vocat:?ſicut legimuſ apud marcum vbi ait Ecce aſcendimus hieroſolymã: ⁊ filiꝰ ho⸗ minis tradetur pꝛincipibꝰ ſacerdotũ ⁊ ſcri bis⁊ dãnabunt ceum moꝛte:⁊ tradent eum gentibus ⁊ illudent ei.⁊ conſpuent eum.⁊ flagellabũt eũ ⁊ interficiẽt eũ:⁊ tertia die reſurget. Nimirum ergo iſta dicẽdo figni⸗ ficauit dñs qua eſſet moꝛte moꝛiturus:nõ gqð hic moꝛtem crucis vellet intelligi.ſed quod eum iudei fuiſſent gentibus traditu ri.hoc eſt rhomanis. Nam pilatus rhoma nus erat:eumq; in iudeam rhomani pꝛeſi- dem miſerant. Vt ergo iſte ſermo ieſu im pleretur.id eſt.vt eum ſibi traditum gen⸗ tes interficerẽt.quod ieſus futurum eſſe pᷣ dixerat:ideo pilatus qui iudex rhomanuſ erat.cum vellet eũ reddẽ iudeis vt ſᷣ̃m le⸗ gem ſuam iudicarent eum. noluerunt eum accipere dicentes:nobis non licet interfi⸗ cere quemq· Ac ſic impletus eſt ſermo ie⸗ Luce xxij . . W Zob. Tract. La. —.——— — l⸗ ſu quem de ſua moꝛte pꝛedixit vt eũ a iu⸗ CxXvV eſſet aduerſum. MPoterat autem dñſ qð ait. en deis traditum interſicerent gentes:mino⸗-⸗ regnum meum non eſt de mũdo hoc ⁊ ce⸗ d lem re ſcelere q; iudei qui ſe iſto modo ab eiꝰ tera.ad pꝛimã interrogationẽ pᷣſidis rñdè. do interfectione velut alienos ſacere volue⸗ vbi ei dixit. tu es rex iudeoꝝ: ſed eum vi⸗ ⸗ runt:non vt eoꝛum innocentia ſed vt de⸗ ciſſim interrogans vtrum hoc a ſemetipſo o) mentia monſtraretur. diceret an audiſſet ab alijsillo reſpondẽ⸗ SS (Ex blicit tractatus centeſimuſde te oſtendere voluit hoc ſibi apud illũ ſu⸗ e⸗ cinuſquartus. ee indels velur crunen eeen Vore⸗ ⸗ it ractatiæ centefimnſde⸗ aciens nobis cogitationes hominũ quas 1 nap it tractatus centeſimuſ. ipſe nouerat quia vane ſunt: eiſq; poſt re cumnuſqntus. Ab eo quod dicit. In fſponſionem pilati/ etiam iudeis ⁊ gentib⸗ . roiuit ergo iterum in pretorin pi⸗ q ius aptiuſaq Kochech troiuit ergo terum m PAetorl 4 opoꝛtunius aptiuſq; reſpondens. Regnũ latus / vocauit ieſum: v q; ad id meum non eſt de hoc mundo. Quod ſi in⸗ 1 quods git· Erat aut harrabas latro terroganti pilato continuo reſpondiſſt et. ſnſ Z — W id latus etiam iudeis ſed ſolis gentibus hoc de ſe W P opinantibus reſpondiſſe videretur. Nũc . vixerit chꝛiſto. quidve pila⸗ ergo qm̃ rñũdit pilatus. Munquid ego iu⸗ . Nto ule reſpõderit:iſto ſermo⸗ deus ſum? Gens tua ⁊ pontiſices tradide⸗ — Nne conſiderandũ atq; tracta⸗ runt te mihi, abſtulit a ſe ſuſpitioneʒ qua dum eſt. Cum enim dictum eſſet iudeis.ac poſſit putari a ſemetipſo dixiſſe. qð ieſuʒ cipite eum vos ⁊ 'm legem veſtram iudi⸗ regem dixerat eſſe iudeoꝛũ:id ſe a iudeis cate eum. atq; cum ulli reſpondiſſent. no⸗ audiſſe demonſtrans. Deinde dicẽdo/qᷣd bis non licet occidere quemq;: Introi⸗ feciſti: ſatis oſtendit illud ei pꝛo crimie ob “ unit ergo iterum in pretorium pila/ iectum. Tanq; diceret. Si regem te negas . t ieſum: 7 dixit ei.Zu quid feciſti vt tradereris mihi: Quaſi mi⸗ tus ·⁊ vocauit ieſum:⁊ dixit ei 2 ſ end 4 4 es rex iundeorum? Et reſponditie- rum non eſſet ſi puniendus iudici tradere ſus. Atemetipſo boc Sieig: an ali tur:qui ſe diceret regem. Si autem h̊ non us⸗Atemetb0 14 glu diccret. querendũ ab illo eſſet: quid aliud tibi dixerunt ð8 me? Scic bat vtiq; do foꝛte feciſſet vnde traduiudici dignꝰeſſet. minus.⁊ quod ipſe interrogauit: æ qd illi Audite engo iudei ⁊ gentes. Audi cir⸗ B tenonlier ſe⸗ Sed vrſe dici voluit.· cumciſio: audi pꝛeputiũ: audite omnia re⸗ Matthei. ij. non vt ipſe neſciret. ſed vr ſcriberetur ad gna terrena. NHon impedio dñationẽ ve⸗ nos voluit vt ſciremus. Reſpondit ei ſtram in hoc mundo:regnũ meum non eſt 2 pilatus. Nunquid ego iudeus ſu, de hoc mũdo.MNolite metuere metuvanii at⸗ ens tug ⁊ pontiſices tradiderüt ſimo quo herodes ille maioꝛ cum chꝛiſtus gl. Regnũ meum non eſt de hoc vt ad eum moꝛap occidlt: timen. asa ĩex hoc mundo eſſetre⸗/ do mage n Eüaſcendo kend Kegni; „ „ YZi miniſtri mei t Decer- inquit meunm e hoc mũdo. Qui r Al. vtich gnum mei — eig. ije vultis ampliuſ? Venite ad regnum quod tarent vtnota udeg Hince nonẽ de ;̊ mũdo: vẽnite credendo: ⁊ noli SS autem regnum meum non eſt hinc te ſeuire metuẽdo. Dicit quidem in pꝛo⸗ Hoc eſt quod bonꝰmagiſter ſcire nos vo⸗ teſenlc eled: 3 a 29 lunit: Sed pꝛius nobis demonſtranda fue⸗ phetia ð deo patre. Ego autem conſtituꝰ rat vana bominũ de regno eius opinio ſi⸗ us um rekee nonmontem ⸗ ps. . 3⸗ ue gentium ſiue iudeoꝝ. a quibus id pla⸗ pe hoc mundo. Quod eſt eniʒ eiuſ regnũ nn tus audierat: quaſi ꝓpterea moꝛte fuiſſet . Men e u⸗ g ur niſi credentes in eum:quibus dicit.de mũ Sg. vjiij.c . plectendus qꝗð illicitum affectauerit reg- do non eſtis. ſicut ⁊ ego non ſum de mun⸗ ij · c. . mnum. vel quoniam ſolent regnaturis inui⸗ poz&quis eos eſſe velit in mundo: ꝓpter dere regnantes: æ videlicet cauendũ erat. quod de illis dixit ad patrem. NHon rogo vt tollas eos de mundo:ſed vt ſerues eosꝰ xvij· d ne eius regnum ſiue rhomanis ſiue iudeis ee ij JZoh. Tract. Cxv Ca. XVII a malo. Vnde ⁊ hic non ait.regnuʒ meum dum. vtiq; naſcẽdo de virgine:vt teſtimo n non eſt in hoc mundo:ſed non eſt de h̊ m̃ muü phibeat veritati.Seꝗ qꝛ non oĩum eſt 9 do. Et cũ h̊ ꝓbaret dicens. Si ex hoc mũ fſides: adiunxit atq; ait. O imnis qui eſt 0 do eſſet regnum meum. miniſtri vtiq; mei ex veritate:audit vocem meam.Au 2 decertarent. vt non traderer iudeis. non dit vtiq; interioꝛibꝰ auribꝰ.id eſt.obaudit he ait / nunc autem regnum meum non eſt hic mee voci:qðs tmdem valeret.ſi diceret/cre ce ſed non eſt hinc. hic eſt enim regnum ei-⸗ dit mihi.Cũ itaq; chꝛiſtꝰ teſtimoniũ pꝑhi⸗ 1 us vſq; in finem ſeculi:habens inter ſe co⸗ beat veritati: ꝓfecto teſtimoniũ phibet ſi⸗ n mixta ʒiʒania vſq; ad meſſem. aſſis eni, bi. Eius quippe vox eſt. Ego ſum veritas. S. x. ze ,finis eſt ſeculi.qñ meſſoꝛes venient.id eſt Et alio loco.Ego teſtimoniũ phibeo ð me S.viij.c. en⸗ Mattb. xiij. angeli ⁊ colligent de regno eius omina O vo ait. omis qui eſt ex veritate audit t ſcandala:qð vtiq; non fieret ſi regnũ eius vocẽ meam:gram cõmẽdauit:q̃ fᷣm ꝓpo⸗ ri non eſſet hic. Sed tamẽ non eſt hinc:qꝛ p ſſtum vocat.De quo ꝓpoſito dicit apo⸗ Rhoma. vi, un egriatur in mũdo. Regno ſuo quippe dicit ſtolus. Scimus qm diligentibꝰ deũ oĩia o ho 3. xv. c. De mũdo ñ eſtis:ſʒ ego vos elegi ð mũdo operanft᷑ in bonũ his qui ᷣm ꝓpoſituʒ dei an XVe Crant ergo de mũdo.qñ regnũ eius non vocati ſunt: ꝓpoſitũ.ſ.vocantis nõ voca⸗ erãt:ſed ad mũdi pꝛincipem ꝑtinebãt.He toꝝ. Qð alibi apertius ita poſitũ eſt. Con . mũdo ẽ ergo quicqͥd hominũ a vero q de laboꝛo euangelio ſᷣm virtutem dei ſaluos deo creatũ:ſed ex adam viciata atq; dom nos facientis ⁊ vocantis vocatiõe ſua ſan nata ſtirpe generatũ eſt. Factũ eſt aũt re⸗ cta/non ſ̃m oꝑa nr̃a ſed ſᷣm ſuũ ꝓpoſitum I gnũ.non iam ð mũdo/quicqd inde ĩ chꝛi-⸗ et gram. Mã ſi naturã cogitemꝰ in q creati oloſſen. . poteſtate tenebꝛarũ: ⁊ tranſtulit in regnũ eſt ex veritate:Sed nõ oẽs ſunt quibꝰ vt e filij claritatis ſue.De quo regno dicit.re⸗ audiant veritatẽ.hoc eſt.vt obediãt veri⸗ 3 gnũ meũ non eſt de hoc mũdo:vel regnũ tati ⁊ credãt in veritatẽ/ex ipſa veritate b meũ non eſt hine. Hirit tacz ei pilat⸗ ſtatur nullis ꝓculdubio pᷣcedentibꝰ meri Ergo rex es tu: Reſpondit ieſus tis:ne gra nõ ſit gra. Si enĩ dixiſſet.oĩs q Zu dicis:quia rexſum ego .tHon q audit meã voluntatẽ ex veritate eſt: iſeo ſegem ſe tnimuit confiteri: ſed tu diciſ. ita li dictus ex veritate putaret᷑ quia obtempe yſltſt e bbꝛatum eſt vt neq; ſe regem neget. Rex ẽ? rat veritati. Mõ ãt h ait ſʒ ait: oĩs qᷣ eſt ex ii enĩ cuius regnũ non eſt ð hoc mũdo: ne xveritate/audit mea vocẽ · Ac p hoc nõ iöõ 4 regemtalem ſe eſſe fatetur. cuius reglum S ex vᷣitate qꝛ eiꝰauditvocẽ.ſʒ iõ audit. q ſ putet᷑ eſſe de hoc mũdo.Talem quippe il⸗ ex veritate ẽ. id eſt.qꝛ hoc illi donũ exve B le ſentiebat qui dixerat. Ergo rex es tu? ritate collatũ eſt. Qdð qͤd eſt aliud ꝙ do⸗ cui reſponſum eſt. tu dicis qꝛ rex ſum egs nante chꝛiſto credit in chꝛiſtum? Vixit ei ” Dictũ eſt enĩ tu dicis:ac ſi dictũ eſſet. car⸗ pilatus.Quid ẽ veritas: Hec expe⸗ het Chnalis carnalit dicis: ¶ Deind aitEgo in cctauit audire rnſum: ſed cu hoc dixiſſʒ hoc natus ſum ⁊ ad hoc veniimũ iteruʒexiuit ad iudeos ⁊ dixit eis 6 dum :vt teſtimoniũ phibeam veri⸗ So nullã inuenio ĩ eo caʒ Eſt aut tati. MNon eſt ꝓducẽda huius ꝓnoĩs ſyl⸗ cõſuetudo vobig: vt vnũ dimittaʒ laba qð ait in hoc natus ſum: tanq; dixcerir vobis in paſca. Uultis ergo dimit che in hac re natus ſum.ſed coꝛripienda tand ctam vobis rege iudeoꝝ: Ere do eumn fi dixerit ad hanc rem natus ſum vel ad hoc dixiſſet pilatus quid eſt vefitas. in mentẽ u natus ſum: ſicut ait aq hoc veni in müũduz iul veniſſe ↄtinuo ↄſuetudineʒ iudeoꝝ q̃ K In greco nanq; euãgelio nihil eſt huiꝰ lo⸗ ſolebat eis dimitti vnꝰ in paſca: ⁊ ideo nõ de cutionis ambiguũ.vnde manitfeſtũ eſt eai“ expectauit vt reſponderet ei ieſus qd eẽt 6 tꝑaleʒ natiuitatẽ ſuaʒ hic cõmemoꝛaſſe.ᷓ veritas.ne moꝛa ſieret cum recoluiſſet mo b⸗ incarnatus venit in mũdũ: non illam ſine rem quo poſſet eis ꝑ ka ca dimitti : qð euʒ re initio qua deus erat.ꝑ quem pater ↄdidit valde voluiſſe manifeſtũ eſt. Ruelli tamẽ de mũdũ.In hoc ergo ſe dixit natum.id eſt. ex eius coꝛde non potuit ieſum regẽ eẽ iu pe ꝓpter hoc natũ/⁊ ad hoc veniſſe in mun-⸗ deoꝝ:tanqᷓ; hoc ibi ſicut in titulo ipſa ve⸗ er di. ſt u it re 8 1. 5, piij⸗. Bhona vii . — —.— — — — * * * * — Whh— — O 72 Bm iugei cla ergo apprehedit ritas fixerit de qua qͥd eſſet interrogauit. Sed hoc audito:clamauerũt rurſum oẽs dicẽtes. Nõ hũc ſed barrabãa. Erat ant barrabas lat o.· Mon repꝛe hendimus o iudei qð p paſca liberatis no centem:ſed qð occidiſtis innocentẽ. ö tamen niſi fieret/veꝝ paſca nõ fieret:Sed vmbꝛa veritatis a iudeis errantibꝰ tene⸗ batur: et mirabili diſpẽſatiõe diuine ſapi entie ꝑ hoĩes fallaces eiuſdem vmbꝛeve⸗ ritas implebat᷑:quia vt verũ paſca fleret chꝛiſtꝰ velut ouis imolabat᷑. Hinc ea ſe⸗ quunt᷑ que iniurioſa chꝛiſto pilatus ⁊ co⸗ hoꝛs eius ingeſſit:ſed alia diſputatiõe tra. ¶ Explicit tractatus centeſimuſde cimuſ qumtus- extus. De a Ddicit. Tunc Pi gellauit: vſq; ad id qð ait. Suſce/ perut aut ieſum ⁊ eduxerut eum maſſent non ieſum ſibi a pila⸗ to dimitti velle ꝑ paſca.ſʒ bar ſe cedẽ dus eſt:niſi vt eius iniurijs iudei ſaciati ſufficere ſibi exiſtimarẽt: ⁊ vſq; ad eius moꝛtẽ ſeuire deſiſterẽt. Ad hoc perti net qð idem pᷣſes cohoꝛtẽ ſuam etiã ꝑmi⸗ ſit facere que ſequunt᷑.aut foꝛtaſſis ⁊ iuſ⸗ ſit:qᷓ;uis hoc euãgeliſta tacuerit.Hixit enĩ q̃d deinde fecerint milites: pilatũ tamen id iuſſiſſe nõ dixit. Et milites inqͥt ple ctentes corona de ſpiniſ.impoſue et dicebat · Aue rex iudeoꝝ.Et da/⸗ hant ei alapas.Sic implebant᷑ que de ſe pᷣdixerat chꝛiſtꝰ. Sic martyres infoꝛma⸗ bant᷑ ad oĩa que ꝑſecutoꝛes libuiſſet face rüt capiti veſtepur urea cir cumdederut eũ:etveniebat ad enʒ re ꝑferẽda.Sic pauliſper occultata tremẽ da potentia: cõmẽdabat᷑ pꝛius imitanda patientia.Sic regnũ qð de hoc mũdo nõ erat:ſuꝑbũ mundũ non atrocitate pugnã vi.ſed patiẽdi hũilitate vincebat.Sic illõ S it tractatus centeſimuſde⸗ cimu at? ieſum ⁊ fla M rabam latronẽ. nõ ſaluatoꝛem Capitu.xix. ſed interfectorẽ.nõ datoꝛẽ vite ſed adem⸗ ptoꝛẽ: Lũc appᷣhẽdit pilatꝰ ieſum ⁊ flagel auit. Hoc pilatꝰ nõ ob aliud feciſ re granũ multiplicandũ ſeminabat᷑ hoꝛribili Ccotumelia: vt mirabili pullularet in gloꝛia Exijit iterũ pilatꝰ foras: et dicit eis Ecce adduco eũ foras: vt cogno⸗ ſcatis qa in co nulla cam inuenio. Exiſt ergo ieſus portas ſpinea co/ rona et purpureũ veſtimentuʒ. Et Dicit eis. Ecce hõ. Hic aparet nò igno rante pilato hec a militibꝰ facta.ſiue iuſſe rit ea ſiue ꝑmiſerit.illa ſcilicet cauſa quaʒ ſupꝛa diximꝰ:vt hec eius ludibꝛia inimici libentiſſime biberẽt ⁊ vlterius ſanguinem nõ ſitirent.Egredit᷑ ad eos ieſus poꝛtans ſpineam coꝛonã ⁊ purpureũ veſtimentuʒ. non clarus imꝑio ſed plenꝰ opꝛobꝛio. Et dicit᷑ eis. Ecce hõ.Si regi inuidetis:iã ꝑci te qꝛ deiectũ videtis. Flagellatꝰeſt ſpinii/ coꝛonatꝰeſt:ludibꝛioſa veſte amictus eſt. amaris ↄuicijs illuſus ẽ.alapis ceſus eſt: feruet ignominia.frigeſcat inuidia.ſed nõ frigeſcit:inardeſcit potius ⁊ increſcit.Cũ ergo vidiſſet eũ põtifices 4 miſtri clamabat dicentes. Crucifige cru⸗ cifige eũ · Dicit eis pilatꝰ. Accipite eu vos:et cruciſigite · Ego eni non inuenio i eo caʒ · Rnderũt ei iudei Nos legem habemꝰ.et ſᷣm legẽ de bet mori:qa filiũ dei ſe fecit Ecce al tera maioꝛ inuidia. Parua quippe illa vi- debatur velut affectate illicito auſu regie poteſtatis:⁊ tamen neutrũ ſibi ieſus men⸗ daciter vſurpauit.ſed vtrũq; verũ eſt. Et vnigenitꝰ dei filius ẽ.⁊ rex ab eo conſtitu⸗ tus ſuꝑ ſion montẽ ſanctũ eius:⁊ vtrunq; vs. . nũc demõſtrarer.niſi q;ẽto erat potẽtioꝛ tã to mallet eſſe patiẽtioꝛ Cũ ergo au/B diſſet pilatꝰ hoc t verbũ magis ti/t Tex. habʒ muit:et ingreſſus e pretoriu it et dicit ad ieſum .· Uñ es tu⸗ Jeſus aũt rñſum nõ dedit ei.hoc ſiſentium dñi nr̃i ieſu chꝛiſti nõ ſemel factũ collatis oĩum euãgeliſtaꝝ narratiõibꝰ reꝑit᷑:⁊ apð pꝛincipes ſacerdotũ ⁊ apud herodeʒ.quo eum ſicut lucas indicat miſerat pilatꝰ au⸗ Luce diendũ.⁊ apud ipſuʒ pilatũ.vt nõ fruſtra hüc fmonẽ.. xxiij. de illo ꝓphetia pᷣceſſerit.ſicut agnꝰ coꝛaʒ Eſaie.liij. tondẽte ſe ſine voce.ſic nõ aꝑuit os ſuum: tũc vtiq; qñ interrogãtibꝰnõ rñdit. uiſ enĩ qͥ buſdã interrogatiõibꝰ ſepe rñderit. tñ ꝓpt illa in qbꝰ noluit rũde ad hoc da⸗ ee iiij Zoh. Tract. CxvI ta eſt de agno ſimilitudo: vt in ſuo ſtlen⸗ tio non reus ſed innocẽs haberet᷑. Cum er go iudicaret᷑ vbicunq; non aꝑuit os ſuum ſicut agnus non aperuit.id eſt.nõ ſicut ma le ſibi conſcius qui ð peccatis cõuincebat᷑ ſuis:ſed ſicut mãſuetus qui pꝛo peccatis imolabat᷑ alienis.Dicit ergo ei pilatuſ Mihi nõ loqueris: Nleſcis qa pta tem habeo cucifigere te:et ptatem habeo dimittere te? Rñdit ieſus Nõ haberes aduerſum me ptateʒ vlla:niſi tibi datũ eſſʒ deſuꝑp. Dro pterea q me tradidit tibimaiꝰpec/ catum babet.Ecce rũdit: ⁊ tñ vbicunq; non rñdit.non ſicut reus ſiue doloſus:ſed ſicut agnus:hoc ẽ ſicut ſimplex atq; inno⸗ cens non apuit os ſuũ. Pꝛoinde vbi nõ re ſpondebat ſicut ouis ſilebat:vbi rñdebat ſicut paſtoꝛ docebat. DPiſcamꝰ ergo qð di⸗ Rhom̃.xiij. xit qð ⁊ ꝑ aplm docuit.qꝛ nõ eſt ptãs niſi a deo.Et qꝛ plus peccat qui ptãti innocẽ⸗ tem occidendũ liuoꝛe tradit.qᷓ; ptãs ipſa ſi eum timoꝛe alterius maioꝛis ptãtis occi dit. Lalem quippe pilato deuſ dederat po teſtatẽ:vt etiã eſſʒ ſub ceſaris ptãte. Qua ꝓpter non haberes inquit adũſuʒ me ptã tem vllam.id eſt.qᷓ;tulamcũ q; habes: niſi hoc ipſum quidem tibi eſſet datũ defuper Sed qm̃ ſcio qᷓ;tum ſit.non eni tm̃ eſt vt ti bi oĩmodo liberũ ſit: Pꝛopterea qͥ tradi⸗ dit me tibi:maius peccatũ habet. Ille qͥp pe me tue poteſtati tradidit inuidẽdo:tu vo eandem ptãtem ĩ me exerciturꝰ es me tuendo. Nec timẽdo quidem pᷣſertim ino centem homo hoĩiem debet occidere: ſed tamen id ʒelãdo facere multomagis ma⸗ lum eſt q; timẽdo: Et ideo non ait verax mgẽ /qui me tradidit tibi ipſe habet pecca tum tanq; ille nõ haberet:ſed ait maiꝰ ha- bet peccatũ vt etiam ſe habere intellige⸗ ret. Neq; eni ꝓpterea illud nullũ eſt:qꝛ B maius l. Eringe uerebar ilats Dimittere eu .Quid eſt hoc qðsð dictũ eſt exind trereen anteanõ querebat? Lege ſuꝑioꝛa:⁊ inuenies iam dudum eum que⸗ rere dimittere ieſum. Exinde itaq; intelli⸗ gendũ eſt ꝓpter hoc.id ẽ.ex hac cauſa ne haberet peccatũ occidẽdo innocentẽ ſibi traditũ.qᷓ;uis minus peccãs q; iudei qͥ euʒ illi tradiderãt occidẽdũ: Exinde ergo.id eſt.iõ ne h̊ͥ peccatũ faceret:nõ nũc pꝛimũ ſed ab initio querebat euʒ dimittere. Ju⸗ C dei autẽ clamabãt dicẽtes . S —NN—————— — — ihuc dimittis: non es amicus ceſaris. Omnis eni qui ſe regem faciticon tradicit ceſari.Maιε timozé ſe inge⸗ rere putauerũt pilato terre ndo de ceſa⸗ re vt occideret chꝛiſtũ:quã ſupꝑius vbi di⸗ xerunt. MHos legem habemꝰ ⁊ ſᷣm legẽ de⸗ bet moꝛi:qꝛ filiũ dei ſe fecit. Eoꝝ legem quippe ille ñ timuitvt occideret:ſed magii filium dei timuit ne occideret. Nũc vo no ſic potuit contẽnere ceſarẽ auctoꝛẽ ptãtis ſue:quẽadmodũ legeʒ gentis aliene.Ad huc tñ euãgeliſta ſequit᷑ ⁊ dicit. Dilatuſ aunt cũ audiſſet hos ſermõeſ.addu xit foras ieſum:⁊ ſedit ꝓ tribunali in loco qͥ ðꝛ licoſtratoſ/hebraice at hoꝛa qſi ſexta. Qua hoꝛa ſit dñs crueiſi xus ꝓpter euãgeliſte alteriꝰ teſtiomoniũ qui dixit.erat aũt hoꝛa tertia ⁊ crucifixe⸗ Marci.xv. runt eum. qm̃ magna diſceptatio ſolet ob oꝛiri:cum ad ipſum locũ vbi cruciſixꝰnar⸗ 5. tractatu C ratur ventũ fuerit:vt potuerimꝰ ſi dñs vo xvij.a. luerit diſſeremꝰ. Cum ergo ꝓ tribunaliſe diſſet pilatꝰ:dicit iudeis.Ecce rex vꝛ Illi aũt clamabat.Tolle tolle:cru⸗ cifige eun. Dirit eis pilatꝰ. Regẽ ve⸗ ſtrũ crucifiga? Adhuc terroꝛẽ què ð ce⸗ eoꝝ volens eos frangere dicẽdo.regẽ ve⸗ ſtrũ cruciſigã.q̊s de ignominia chꝛiſti miti gare non potuit:ſed timoꝛe mox vincitur. enerüt ponficen Hoh abemre ce gem :miſi ceſarẽ· Luc ergo tradidit eis illu vt crucifigeret. Aptiſſime qp⸗ e contra ceſarem vẽnire videret᷑:ſi regeʒ ſe non habere niſi ceſareʒ ꝓfitentibus/ali um regem vellet intelligere dimittẽdũ im punitum:quem ꝓpter hos auſus ei tradi⸗ derant occidendũ.Tradidit ergo eis illũ vt cruciſigeret᷑. Sed nunquid aliud ⁊ an⸗ te cupiebat.quando dicebat.accipite euʒ vos:⁊ crucifigite. Vel etiam ſuꝑius/acci⸗ te eũ? Cur autem illi tantopere noluerũt dicentes. nobis non licet interficere quẽqᷓ; et oĩ modo inſtantes vt non ab eis ſed a ꝑ ſide occideret᷑.Et ideo eum occidendũ ac cipere recuſantes:ſi nũc eum accipiũt oc⸗ cidendũ? Aut ſi hoc non fit:cur dictum eſt tũc & tradidit eis illũ vt cruciſigeret᷑: An aliquid intereſt? Plane intereſt. mon eſt enim dictum. tunc ergo tradidit eis illum vt cruciſigerent eum ſed vt cruciſigeretus pite eum vos ⁊ ̃m legem veſtram iudica v.a. ſare ingeſſerãt ſu pare conat᷑: ð ignominia — 1 laitt Anales it P ſ larci. py d = ideſt. vt iudicio ac poteſtate pꝛeſidis cru⸗ m ciſigeret᷑. Sed ideo illis traditũ dixit euãẽ ”ò” geliſta: vt eos crimine implicatos a q̊ alie l ni eſſe conabantur oſtenderet: Non enim ” faceret hoc pilatus:niſi vt id quod eos cu S”õ pere cernebat impleret. Quod autem ſeꝗᷣ on ur. Buſceperunt autẽ ieſum 2 edu , S.xix ·d. xerunt:poteſt ad milites iam referri:ap⸗ 6 paritoꝛes pꝛeſidis. Nam poſtea euidenti⸗ 6 uss dicitur. milites ergo cum cruciſixiſſent eum: q;uis euangeliſta etiam ſi totum iu⸗ deis tribuit / merito facit. Ipſi enim ſuſce⸗ 4c perunt qðs auidiſſime flagitauerunt: æ ipſi . fecerunt quicquid vt fieret extoꝛſcrũt.Sʒ hec ſeqãntia alio ſermone iã tractãda ſunt 3 (Erplicit tractatus centeſinuſde ciniufferxtiies. Hnapit tractatus centeſimuſde⸗ min cimuſſeptimus. De eo qnod dicit. . Et balulans ſibi cuceni exiſt in en znn qui dicitur caluarie locum: vſq; ad owwie⸗ id quod ait. Reſpodit pilatus/q . ſernſcrſctcdi.. . —WBaicãte atq; K — intacſte pilard ꝓ mibunsli e =. vꝓñim ieſum chꝛiſtum hoꝛa ãſi ta lead Hlexa ſuſceꝑerunt t ⁊ edu einmal c xeruntt: baiulans ſibi crucem ex ijt in eum qui dicitur caluarie locũ hebraice autem golgo tha vbi cru⸗/ .. cifixerunt eum. QAuid eſt ergo gõ mar⸗ Marci.xv. cus euangeliſta dicit.erat autem hoꝛa ter⸗ tia ⁊ crucifixerũt euʒ.niſi quia hoꝛa tertia crucifixus eſt dũs linguis iudeoꝝ.hoꝛa ſe⸗ xta manibus militum:vt intelligamꝰ hoꝛã quintam iam fuiſſe tranſactã.⁊ aliquid ð ſexta ceptum quando ſedit ꝓ tribunali pi . latus.que dicta eſt a iohanne hoꝛa qſi ſe⸗ xta. Et cum duceret᷑ vt ĩ ligno cũ duobus latronibus configeret᷑.⁊ iuxta eius cruceʒ gererentur que geſta narrant/hoꝛa ſexta 6,4, integra compleret᷑: ex qua hoꝛavſq; ad no . Aat. xxvij. nam ſole obſ curato/tenebꝛas factas triuʒ AWarci. xv. euangeliſtarũ.matthei:marci :7 luce con⸗ Lucc. xxiij. teſtat auctoꝛitas.Sed qm iudei facinꝰ in⸗ terfecti chꝛiſti a ſe in rhomanos. id eſt.in . pilatum ⁊ eiꝰ milites trãfferre conati ſunt pꝓpterea marcus ſuppꝛeſſa ea hoꝛa ꝗᷓ chꝛi⸗ ſtus a militibꝰ cruciſixus ẽ que agi ſetta iam ceperat.tertiã potius hoꝛã eſſe recoꝛ⸗ datus expſſit.qua hoꝛa intelligunt᷑ apud H Ca. X IX pilatum clamare potuiſſe. crucifige cruciſi ge: vt non illi tm̃ reꝑiant᷑ cruciſixiſſe ieſum id eſt. milites qͥ cum ligno ſexta hoꝛa ſu⸗ ſpenderunt:verũetiam iudei qͥ vt cruciſ⸗ geretur hoꝛa tertia clamauerũt.Eſt ⁊ alia huius ſolutio queſtiõis.vt nõ hic accipiat᷑ g xxꝗ cxvj c hoꝛa ſexta diei.qꝛ nec iohanes ait.erat ãt hoꝛa diei q̃ſi ſexta:ſed ait/erat aũt paſce⸗ ue paſce hoꝛa qſi ſexta. Paraſceue autem latine pᷣpatio ẽ. Sed iſto verbo greco libẽ tius vtunt᷑ iudei in hmõi obſeruatiõibus: Ka qui magis latine Se logmnnt. Erat aũt pꝛeꝑpatio paſce. Paſca vo noſty nnn d ſicut dicit apłsmolatus eſt chꝛiſtus. u⸗ i· Koꝛint V.⸗ ius paſce pᷣ ꝑpationẽ ſi ab hoꝛa noctis no⸗ na computemus.tunc eni videntur pꝛingeri pes ſacerdotum ꝓnũciaſſe imolationem dñi dicentes.reus eſt moꝛtis/cum adhuc ĩ domo pontiſicis audiret᷑ vnde congruent accipit᷑ inde cepiſſe pꝛeꝑationẽ veri paſce cuius vmbꝛa erat paſca iudeoꝝ.id eſt.im⸗ molationis chꝛiſti/ex quo a ſacerdotibus pnüciatus eſt imolãdus: ꝓfecto ab ea no ctis hoꝛa que tunc nona fuiſſe conicitur vſq; ad hoꝛaʒ diei tertiã qua cruciſixũ eẽ chꝛiſtum /marcus euãgeliſta reſtatur: ſex hoꝛe ſunt:tres nocturne.et tres diurne. Alñ in hac ꝑaſceue paſce:id eſt.pꝛeꝑatiõe imolationis chꝛiſti ͥ ab hoꝛa noctis nona ceꝑat/qͥſi ſexta agebat᷑ hoꝛa.i.pacta qnta iã ſexta currẽ cepar qñ pilatꝰtribunal aſcẽ dit: Adhuc enĩ erat ipſa pᷣꝑatio q̃ ab ho⸗ ra noetis nona cepat donec fieret que pᷣꝑa bat᷑ xpᷣi imolatio.q̃ facta ẽ hoꝛa tertia ſᷣm marcũ / nõ pᷣpatiõis ſed diei: eadẽq; ſexta nõ diei ſed pᷣꝑatiõis.Sex vtiq; hoꝛis a no ctis nona vſq; ad diei tertiã cõputatis:ha rũ duarũ ſolutionũ iſtiꝰ difficilis qonis: eligat qͥſq; quã volet.aleliꝰ aut quid eli gat iudicabit: qͥ de conſenſu euãgeliſtaꝝ q̊ operoſiſſime diſputata ſunt legerit.Qd ſi ⁊ alie ſolutiões eiꝰ potuerint inuẽiri: cu· mulatiꝰ euãgelice veritatis cõſtãtia ðfen⸗ vit᷑ adũſus calũnias inſidelis atq; impie vãitatis.Nũc ad narrationẽ iohaãnis euã geliſte poiſta bꝛeuit᷑ tractata redeamꝰ. Su ſceperũt aũt inqͥt ieſum ⁊ eduxerũt:⁊ ba⸗ iulãs ſibi crucẽ exijt in eũ quiðꝛ caluarie locũ / hebꝛaice golgtohavbi cruciſixer̃t eũ Ibat ad locũ vbi fuerat cruciſiged: poꝛ tãs crucẽ ſuã ihs grãde ſpectacłm: Sed ſi ſpectat impietas/grande ludibꝛiũ.Si pie ras. grãde myſterin. Si ſpectet impietas. grãde igminie docum̃tũ: Si bierze giude H ce La. XIX fidei munimentũ. Si ſpectet impietas.ri⸗ det regeʒz ꝓ virga regni lignũ ſui poꝛtare ſupplicij:Si pictas.videt regẽ baiulantem lignũ ad ſemetipſum figendũ.qð ſixurus fuerat eriam in frontibꝰ regũ:in eo ſpernẽ dus oculis impioꝝ.in quo erant gloꝛiatu⸗ Galath̊.vj. ra coꝛda ſanctoꝝ.Dicturo eniĩ paulo / mi⸗ hi aũt abſit gloꝛiari niſi in cruce dñi nr̃i ie ſu chꝛiſti.ipſam crucẽ ſuaʒ ſuo geſtans hu mero cõmẽdabat:⁊ lucerne arſurc q̃ ſub modio ponẽda non erat/candelabꝝ fere⸗ bat. Banulans ergo ſibi crucem exijt in eũ qͥ dicit᷑ caluarie locum hebꝛaice golgatha. vbi eum cruciſixerũt:⁊ cũ eo alios du B os hinc ⁊ hinc:i. eieſum. 1 ſnue latrones erant lent alioꝝ an⸗ xxvij. geliſtarũ narratione didicimꝰ: cũ quibus rJ. ucifixus ⁊ inter quos fixus eſt chꝛiſtus. Luce.xxiij. De quo pᷣmiſſa dixerat ꝓphetia. Et inter Eſaie. liij. iniqͥs deputat eſt. Scripſit at ⁊ titu/ lum ae Politin ng Erat utſcrign. Jeſns nax rex in⸗ deoꝝ·. Huc ergo titulu multi lege/ rũt inudeoꝝ: qa ꝓppe ciuitat erat lo cug vbicrucfir Eieſul Et eraticri btü hebraice grece r lati ne: rex iu⸗ eoꝝ. He quippe tres lingue ibi pᷣ ceteris eminebaãt: Hebꝛea ꝓpter iudeos in dei le ge gloꝛiãtes. Greca ꝓpt᷑ gentiũ ſapientes Latina ꝓpt᷑ rhomanos:multis ac pene oĩ bus iam tũc gentibꝰ imperãtes.Picehãt ergo pilato pontifices i Terb rererindeoꝝ. ed qa ip ſe dixit rex ſum iudeoꝝ. Rñndit pi- latꝰ. Qð ſcripſi ſcpſi. O incffabilem vim diuine oꝑationis:etiam in coꝛdibꝰ ig noꝛantiũ. Nonne occulta vox quedã pila to intus quodã ſi dici poteſt clamoſo ſilen tio ꝑſonabat:qð tanto ante in pſalmoꝝ lit teris ꝓphetatũ eſt:? He coꝛrũpas tituli in. ps.lvj. tiſices qui hoc coꝛrumpi volebant.qͥd di⸗ cebant: Moli ſcribere inquiũt rex iudeoꝝ ſed quia ipſe dixit rex ſum iudeoꝝ.Quid loqmini inſani.quid ſieri cõtradicitis:qð mutare nullo pacto poteſtis? Nunqͥd enĩ ꝓpterea non erit veruʒ:quia ieſus ait rex ſum iudeoꝝ? Si coꝛrũpi non poteſt qð pi⸗ latus ſcripſit:coꝛrumpi poteſt qð veritas dixit.ſed iudeoꝝ tm̃ rex eſt chꝛiſtus an et — ſe giptione Eece iul inn rihrione nõ coꝛ⸗ rumpit:ꝗqð ſcripſit ſcripſit.Sed etiam pon cꝗqoat., ⸗ fo⸗ runt ſortem · — — gentiũ? Immo ⁊ gentiũ.Cũ enĩ dixiſleti ꝓphetia:ego aũt conſtitutꝰſum rex ab eo ps.ij. ſuper ſion montem ſanctũ eius pᷣdicans pᷣ ceptum eiuſ:ne ꝓpter montẽ ſion ſolis iu⸗ deis eum regem quiſq; diceret conſtitutũ continuo ſubiecit. Dñs dixit ad me filius meus es tu:ego hodie genui te. Poſtula a me ⁊ dabo tibi gentes hereditatẽ tuam et poſſeſſionẽ tuam terminoſ terre. nde et ipſe iam ꝑ os ꝓpꝛiũ loquens apud iu-⸗ . deos: habeo inquit alias oues que nõ ſũt Johãnis.x. de hoc ouili.opoꝛtet me ⁊ ipſas adducere et vocem meam audient:⁊ fiet vnꝰ grex ⁊ vnus paſtoꝛ:Cur ergo magnũ volumꝰ in⸗ telligi in hoc titulo ſacramentũ.in q̊ ſcri⸗ ptum erat rex iudeoꝝ:ſi rex eſt chꝛiſtus et . gentium? Quia ſcilicet oleaſter factus eſt Rhoma.xi. particeps pinguedinis olee:non olea pti⸗ ceps facta eſt amaritudis oleaſtri. Nam iĩ co qð de chꝛiſto veraeiter ſcriptũ eſt in ti⸗ tulo rex iudeoꝝ.qui ſunt intelligendi iu⸗ dei.niſi ſemen abꝛae filij ꝓmiſſiõĩs:qͥ ſunt etiam filij dei? qm̃ non qui filij carnis ait apls hi filij dei:ſed qui filij ꝓmiſſiõis de⸗ Rhoma.ix. putantur in ſemine.Et gentes erant qbus dicebat. Si autem vos chꝛiſti. ergo abꝛae Coloſſen.j. ſemen eſtis:ſᷣm ꝓmiſſionẽ heredes. Rex ergo iudeoꝝ chꝛiſtus.ſed iudeoꝝ circũci⸗ ſione coꝛdis.ſpiritu non littera. Quoꝛum laus non ex hoibus ſed ex deo eſt:pertinẽ- tium ad hieruſalẽ liberam matrem noſtrã eternam in celis. ſaram ſpũalem:ancillam et filium eius de domo libertatis eijcien⸗ tem. Ideo enim pilatus quod ſcripſit ſcri aan dũs quod dixit dixit. ¶¶ Explicit tractatus centeſimuſde⸗ — cimuſſeptimuus. ncipit tractatus centeſimuſde⸗ cimuſoctauus.De eo quod dicit. Mtegelgci crucifixiſſent eum acceperut veſtimeta eius: vſq; ad id qð ait· Et in veſtem meam miſe/ unt iuxta crucem dñi cum iã cruciſixus eſſet:iſto q;tuʒ do minus adiuuat ſermone tra⸗ ctemus. Milites ergo cum crucifixiſ ſent eum:acceperunt veſtimẽta eiꝰ et fecerunt quattuor partes: vni- —= —. —, ⏑ — Ler babz qn le⸗ ar. rvi ma l rclty. ten ſern Uce, prii ei BZoh. CTract. CxvII Ca. XIX .. cuiq; militi partem ⁊ tunicaʒ.Erat nos eius iuutiliter tollerent: quod ne face h . autem tunica inconſutilis: deſup rent advnũ eam peruenire ſoꝛritione ma⸗- crig Pen adn Dirxerunt er- luerunt. Muius euangeliſte narranoni B , .———— In ‚Jamνn Conſonat etiam ꝓpheticũ teſtimoniũ: qgiͤß . go ad innicem. Tlon EAa 23 cxipfecontinno ubrimsensvt ſeripen⸗ j ſeea ſortiaimnur de illa cui? ſit vt ſecii ra mquit implerecir dicens. . fITexl. habʒ ptura impleatur dicens .· Dartiti annt ven leret e “W ng.Hart 2 ve ¹iinpleretur. ſunt veſtimenta mea ſibi: ⁊ inveſtẽ em meam miſeruntſortem. =on . ps.xxj. meam miſerunt ſortem. Tactum eſt eni ait ſoꝛtiti ſed partiti fũt. nec ait ſoꝛtiss· quod voluerunt iudei: nõ ipſi ſed milites tes partiti ſunt: ſed in ceteris veſtimentis ſoꝛtem oĩno non nominãs.poſtea dixit/et in veſtem meam miſerunt ſoꝛtem:pꝛopter illam reliquã tunicam. De qua re dicam qð ipſe donauerit.cum pꝛius cam que ob Dohänis, qui parebant pilato iudicãte ipſo cruciſi⸗ xerunt ieſum.Et tamen ſivoluntates.ſi in ſidias.ſi operam.ſi traditionẽ.poſtremo ſi extoꝛquentes clamoꝛes eoꝛum cogitemꝰ: magis vtiq; iudei cruciſixerũt ieſum.Sed èðso —Sõõ . *o,. oriri poteſt tanq; euangeliſte inter ſe diiſſ⸗/ Ibatt de partitione? ſoꝛtitione veſtimentoꝝ eiꝰ crepent calumniã ꝓpulſauero:demõſtrĩis Rhonag.¹ non eſt pꝛeteunter loquendũ.cuis eniz nullius ceteroꝝ verba narrationi iohãnis ÿM onmnes euangeliſte quattuoꝛ huius rei me eæffe contraria. Mattheus enim dicendo. vbi. ðõ5. min erint. ceren ramen bꝛeuius ;ᷓ iohan⸗ diuiſerunt veſtimenta eius ſoꝛtem mitten . nes: ſed clauſe illi.iſte vo apertiſſime. hãẽ tres. ad totam diuiſionem veſtimentoꝝ vo Abat. xxvij. mattheuſ ait. Poſtq; autem cruciſixerunt luit intelligi etiam illam tunicam pertine⸗ . eum. diuiſ erũt veſtimenta eius ſoꝛtẽ mit⸗ re.de qua ſoꝛtem miſerunt: quia vtiq; om . AMarci. xv. tentes. Marcus. Et cruciſigetes eum diui ges veſtes diuidẽdo in quibus ⁊ illa fuit: bhomt. ſerunt veſtimenta eius mittẽtes ſoꝛtẽ ſux de ipſa ſoꝛtiti ſunt. Tale eſt eriã qð ait u⸗· Lucc. xxiij. eis quis quid tolleret. Lucas: diuidẽtes de hlaſereid ur. Eale l einn nilſeri it vbi. S. Coloſe . So veſtimenta eius. miſerunt ſoꝛtes. Jo⸗ ſoꝛtes. Diuidentes eni venerunt ad tun⸗ hannes autem ⁊ quot partes de veſtimen cam de ꝗᷓ eſt facta ſoꝛtitio: vt int᷑ eos vni⸗ tis eius fecerunt dixit. id eſt. quattuoꝛ: vt nerfſa veſtimentoꝝ eius diuiſio complere⸗ ſingulas tollerent. VUnde apparet quattu⸗ tur. Quid autem intereſt vtrum dicat᷑. di⸗ 2 oꝛ fuiſſe milites:qui in eo cruciſigẽdo pꝛe nigdenteſ miſerunt ſoꝛtes qð au lucas. an ſidi paruerunt. Manifeſte quippe ait. M⸗ diuiſerunt ſoꝛtem mittenteſ qð ait matthe Alites ergo cum cruciſixiſſent eum accepeft us: niſi lucas dicendo ſoꝛtes pluralẽ ꝓ veſtimenta eius. 2fecerunt quattuo? par⸗ ſingulari nũ ero poſuit.que locutio ĩ ſcri⸗ tes. vnicuiq; militi partem: ⁊ tunicam. ſub pturis ſanctis inſolita non eſt: qᷓuil nõnul 3 audiendum eſt acceperunt: vt iſte ſit ſen⸗ ſi codices ſoꝛtem repiantur habere nõ ſoꝛ ſus. Acceperunt veſtimenta eius ⁊ feceft res: Marcus itaq; ſelus videtur aliquam quattuoꝛ partes. vnicuiq; muiti partẽ: ac· intuliſſe queſtionẽ. Dicendo enĩ mittẽtes ceperunt tunicam. Et ſic locutus eſt vtõ ſoꝛxem ſuper eis quis quid tolleret: tanq; ceteris veſtimentis nullam ſoꝛtem miſſam ſuper oĩbus veſtimentis. non ſuper ſola eſſe videamus: ſed de tunica quã ſimul cũ tunica ſoꝛs miſſa ſit locutus videtur. Sed ceteris accepeft ſed non ſimiliter diuiſeft hic ẽtiam bꝛeuitas obſcuritatem facit. Sic De bac eni ſequitur cxponens.rat au- eni victum eſt mittẽtes ſoꝛtẽ ſuper eis.ac tem tunica inconſutilis: deſup con ſ diceretur: mittẽtes ſoꝛtẽ cum diuideret: texta per totum. Cur autem de illa ſo quod eſt factum eſt. mniũ quippe veſti⸗ tem miſcrunt narrans: Dixerunt inquit mentoꝝ eius diuiſio completa non eſſz ni⸗ „ ergo ad inuicem· Non ſcindamng diſoꝛte claruiſſet. quis etiam illam tunicã N. V — — +☛n — N — — ea De illa cui et: vt ſic ↄtentio diudentiũ finiretur eam:ſed ſortiamur de illa cuius ſit tolleret:vt ſic ↄtennio ntiũ finireru Apparet itaq; in alijs veſtibꝰ equales eos vel nulla potius oꝛiret᷑. Qdðᷣ ercoait. quis habuiſſe partes. vt ſoꝛtiri neceſſe non ſue quid tolleret. qnquidem nac oꝛti depii⸗ . rit: In illa vᷣo vna non eos habere potuiſ tatur:non ad oĩa que diuiſa ſunt veſtimẽ ſe ſingulas partes. niſi ſcinderet᷑ et pan⸗ ta referendũ eſt. Soꝛs eni miſſa ẽ qͥs illaz Zoh. Tract. CxvIII tunicam tolleret:de qua quoniaʒ narrarc pꝛetermiſit qualis fuerit. ⁊ quẽadmoduʒ equalibꝰ factis partibus ſola remanſerit. que ne conſc inderet᷑ veniret in ſoꝛtem: ꝓ eo poſitum eſt qð ait/ quis quid tolleret: id eſt. quis eaʒ tolleret: tanò; ſi totũ ita di ceretur.diuiſerunt veſtimẽta eius mitten⸗ tes ſoꝛtem ſuper eis.quis tunicam q̃ parti Cbus equalibus ſuꝑfuerat molerer nt⸗ rat foꝛte aliquis quid ſigniſicet in tot par⸗ tes veſtimentoꝝ facta diuiſio:⁊ de tunica illa ſoꝛtitio. Quadriꝑtita veſtis dñi ieſu chꝛiſti.quadriꝑtitam figurauit eius eccle⸗ ſiam.toto ſcilicʒ qui q̃ttuoꝛ ꝑtibꝰↄſtat ter rarum oꝛbe diffuſam: ⁊ omnibus eiuſdem partibus equaliter.id eſt.ↄcoꝛditer diſtri butam. Pꝛopter qð alibi dicit miſſuruʒ ſe Mat. xxiiij. angelos ſuos: vt colligant electos eius a quattuoꝛ ventis.Quod qͥd eſt.niſi a quat tuoꝛ partibus mundi. oꝛiente. occidente. aquilone.⁊ meridie? Tunica vo illa ſoꝛti ta omniũ partiũ ſigniſicat vnitatem: que charitatis vinculo continetur. De charita j.Coꝛin.xiij te autem locuturꝰ apoſtolus:Suꝑeminen Epheß.iij. lo⸗ etiam ſ ne Coloſſen.iij ſcientie charitatem chꝛiſti. Itẽq; alij.Suꝑ tioꝛẽ inquit viaʒ vobis demõſtro.Et alio loco ait.Cognoſcere etiam ſugeminenteʒ omnia autem hec charitatem:que eſt vin⸗ culum perfectionis. Si ergo charitas ⁊ ſu⸗ pereminentioꝛẽ habet viam.⁊ ſuperemi⸗ net ſcientie.⁊ ſuper omnia pꝛecepta ẽ: me rito veſtis qua ſigniſicat᷑ deſuper conte⸗ xta perhibetur: Incõſutilis autem ne ali⸗ quando diſſuatur: æ ad vnũ peruẽit quia in vnũ omnes colligit:ſicut ĩ apoſtolis cũ eſſet etiam ipſe numerus duodenariꝰ.id ẽ quadripertitus in ternos.⁊ omnes eſſent interrogati ſolus petrus reſpondit / tu es AMatth.xvj: chꝛiſtus filius dei viui.⁊ ei dicitur.tibi da bo claues regni celoꝛum.tanq; ligandi et ſoluendi ſolus acceperit poteſtatẽ: cum et illud vnus pꝛo omnibus dixerit.⁊ hoc cuʒ omnibus tanq; perſonam gerens ipſiꝰvni⸗ tatis acceperit. Ideo vnꝰ pꝛo omnibꝰ:qꝛ vnitas eſt in omnibas. Vnde ⁊ hic cum di xiſſet / deſuper contexta: addidit per to⸗ tum. Quod ſi referamus ad id quod ſigni ficat/nemo eius eſt expers qui pertinere ad totuʒ inuẽiatur: a quo toto ſicut greca indicat lingua/catholica vocatur ecceſia. In ſoꝛte auteʒ quid niſi dei gratia cõmẽ⸗ nit. cum ſoꝛs quoq; omnibus placuit:quia et dei gratia in vnitate ad omnes perue⸗ nit. ⁊ cum ſoꝛs mittit᷑:non perſone vel cu⸗ iuſq; meritis.ſed occulto indicio dei cedi. tur. ¶ Mec ideo iſta non aliquid boni ſig- D nificaſſe quis dixerit. quia per malos fa⸗ cta ſunt:non ſcilicet per eos qui chꝛiſtum ſecuti ſed qui ſunt perſecuti.Quid eni de ipſa cruce dicturi ſumus:que certe ſimilit ab inimicis atq; impijs chꝛiſto facta ⁊ im⸗ pacta eſt? Et tamen ea ſigniſicari recte in⸗ telligitur quod ait apoſtolus:que ſit lati⸗ Epheb.iij. tudo longitudo⁊ altitudo ⁊ ꝓfunduʒ.La ta eſt quipe in tranſuerſo ligno quo extẽ dunt pendentes manus:⁊ ſignificat opera bona in latitudine charitatis. Longa eſt a tranſuerſo ligno vſq; ad terram vbi doꝛ ſum pedeſq; figuntur.⁊ ſigniſicat perſeue rantiam in longitudine tempoꝛis vſq; ĩ ſi⸗ nem. Alta eſt in cacumine qð per tranſuer lum lignũ ſurſum verſum excedit.⁊ ſignifſi cat ſupernũ finem quo cuncta opera refe⸗ runtur: quoniam cuncta que latitudine ac longitudine bene ac perſeuerant᷑ fiũt.pꝛo pter altitudinẽ diuinoꝝ facienda ſunt pᷣ⸗ mioꝛum. Pꝛofunda eſt in ea parte qua in terram ſigitur:ibi quippe ⁊ occulta eſt nec videri poteſt. Sed cuncta eius aparentia et eminentia inde conſurgunt: ſicut bona noſtra de ꝓfunditate gratie dei que com⸗ pꝛebẽdi ac diiudicari nõ poteſt vniuerſa pꝛocedunt.Sed ſi crux chꝛiſti hoc ſolum ſignificet quod ait apoſtolus.qui autẽ ie⸗ ſu chꝛiſti ſunt/carnem ſuam crucifixerunt cum paſſionibus ⁊ ↄcupiſcentijs:qᷓ; mag⸗ num bonum eſt? Mec tamen facit hoc niſi concupiſcens aduerſus carnem ſpiritꝰbo⸗ nus. cum illam crucem chꝛiſti fecerit ini⸗ micus.id eſt. ſpiritꝰ malus. Poſtremo qͥd eſt quod omnes nouerunt ſignum chꝛi⸗ ſti:niſi crux chꝛiſti? Quod ſignũ niſi adhi⸗ beatur.ſiue frontibꝰ credẽtiũ ſiue ipſi aq̃ qua regenerant᷑ ſiue oleo quo chꝛyſmate vnguntur.ſiue ſacriſicio quo aluntur: ni⸗ hil eoꝛum rite perſicitur. Quomodo ergo per id qsð male faciunt nihil boni ſigniſica tur: quando per crucem chꝛiſti quam fece ruut mali in celebꝛatione ſacramentoꝝ ei⸗ us bonũ nobis omne ſignatur? Sed h hac tenus: que autem ſequunt᷑ alias vt deus La. XIX data ẽ: Sic quippe in vno ad omẽs perue⸗ Galatb v. 2 — . — — —. — — — — — — — Alſuan 4 ne. pii* 1 nne V 3 e⸗ l⸗ l. 1* — opitulabit᷑ diſſerenda videbimus. Explicit tractatus centeſunuſde⸗ ciiſoctauus. . - edpit ttractatus centeſimuſde/ cimuſnonus.De eo quod dicit. Et milites quidem hec fecerunt: vſq; dQqad id quod ait.· Et inclinato capite tradidit ſpiritum. l 7 — mino poſtcea qᷓᷓ diuiſio veſti⸗ mentoꝝ eius etiam ſoꝛte miſ⸗ „ ſa completa eſt: que deinde narrat iohahnes euangeliſta videamus. Et milites quidem inquit hec fece/ runt Stabant autem iuxta crucem leſu mater eius ⁊ ſoror matris eiꝰ maria cleophe: æ maria magdale- ne. Cum vidiſſet ergo ieſus matrẽ et diſcipulum ſtantem quem dili⸗ — 190 gebat: dicit matri ſue Mulier:ecce filius tuus. Deinde dicit diſcipu/⸗ lo.Ecce mater tua· Et ex illa hora: 1 Al.ſuam accepit eam diſcipulus in ſua. Hec nimirum eſt illa hoꝛa: de qua ieſus aquaʒ 5. trac.viij.c ↄuerſurus ĩ vinũ.dixerat matri. Quid mi hi ⁊ tibi eſt mulier. Nondum venit hoꝛa mea? hanc itaq; hoꝛã pᷣdixerat q̃ tũc non düu venerat in q̃ deberet asſci a mr̃e mo⸗ riturus: de qua fuerat moꝛtalit᷑ natꝰ Tũc eergo diuina facturus.mon diuiuitatis ſed infirmitatis matrem velut incognitam re⸗ pellebat: NHunc autem humana iam pati⸗ enſ ex qua fuerat factus homo/affectu cõ mendabat humano. Tunc enĩ qui mariaʒ creauerat innoteſcebat ĩ virtute:nunc vᷣo qð maria peꝑerat pendebat in cruce.ao ralis igitur inſinuat᷑ locus.facit qð faciẽ⸗ dũ ãmonet: ⁊ exẽplo ſuo ſuoſ miniſtroſ in ſtruit pꝛeceptoꝛ bonus vt a filijs pijs im⸗ pendatur cura parẽtibꝰ: tanq; ignũ illud vbi erant fixa membꝛa moꝛientis. etiaʒ ca thedra fuerit maagiſtri docẽtiſ.Ex hac ſa⸗ na doctrina didicerat paulus apoſtolꝰ qðᷣ j. TZimot᷑.v. docebat quando dicebat. Si quis autem ſuis ⁊ maxime domeſticis non pꝛouidet.ſi dẽ negauit:⁊ ẽ infideli deterioꝛ.Quid au tem tam cuiq; domeſticũ qᷓ; parentes ſfiljs aut parentibus ſfilij: Huius itaq; ſaluber⸗ rimi pꝛecepti ipſe magiſter ſanctoꝝ de ſe⸗ ipſo ↄſtitucbat excmplum:quando nõ vt Bucifixo do/ ergo poſitum erat aceto Ca. XIX 1. XIX . famule deꝰquam creauerat 7 regebat.ſed vt matri homo de qᷓ creatus fuerat ⁊ qau relinquebat/alterum pꝛo ſe quodãamodo filium ꝓuidebat. Nam cur hoc fecerit:qð ſcquitur indicat. Ait emm euangeliſta. Erx illa hora accepit ea n lus in ſua:de ſeipſo dicens.¶ Sic quip B pe cõmemoꝛare ſolet qð eum diligebat ie⸗ ſus:qui vtiq; omnes ſed ipſum pꝛc ceteris et familiarius diligebat. ita vt in ↄuiuio S.xiij.f ſuper pectus ſuũ diſcumbere faceret: cre⸗ do vt iſtius euangelij qð per euʒ fuerat pᷣ dicaturus/ diuinaʒ excellentiã hoc modo altius cõmendaret.Sed in que ſua iohan nes mãtrem dñi accepit:? Neq; eni non ex eis crat qui dixerunt ei:ccce noſ dimiſimꝰ Matth.xix. omnia ⁊ ſecuti ſumꝰ te.Sed ibi quoq; au⸗ dierat. Quicunq; iſta dimiſerit ppt me: accipiet in hoc ſeculo centies tantum. lha bebat ergo diſcipulus centupliciter plura q́; dimiſerat:in que ſuſciperet eius mr̃em qui hec illi donauerat. Sed in ea ſocieta⸗ te beatus iohannes receꝑat centuplũ.vbi nemo dicebat aliquid ſuũ: ſed erant illis omnia cõmunia.ſicut ĩ apłoꝝ actibus ſcri Actuum.iiij ptum eſt. Sic enĩ apoſtoli erant quaſi ni⸗ ij.Coꝛin.vj. hil habentes:⁊ omnia poſſidentes. Quo⸗ modo ergo matrem magiſtri ⁊ dñi ſui du-⸗ cipulus ⁊ famulus accepit in ſua: vbi ali⸗ quid ſuũ nemo dicebat? An quia paulo⸗ . poſt in eodeʒ libꝛo legitur. Quotqͥt enim Actu.vbi.S. poſſeſſoꝛes pꝛedioꝝ vel domoꝝ erãt ven dentes afferebant pꝛecia eoꝝ ⁊ ponebant ad pedes apoſtoloꝝ. diſtribuebat᷑ autem vnicuiq; pꝛout cuiq; opus erat.intelligen dum eſt ſic diſtributũ fuiſſe huic diſcipulo gð opus crat:vt illic etiã beate marie tãqᷓ; matris eius poꝛtio poneret᷑? Magiſq; ſic debemꝰaccipe qðo dictũ eſt ex illa hoꝛa ſu ſcepit eam diſcipulus in ſua:vt ad eiꝰ cu⸗ ram quicqᷣd ei eſſet neceſſariũ pertineret. ſuſcepit ergo eam in ſua non pꝛedia que nulla ꝓpꝛia poſſidebat: ſed officia q̃ pꝛo⸗ pꝛia diſpenſatiõe exæquenda curabat.He inde ſubiũgit Poſtea ſcies ieſus qᷣa oĩa conſummata ſunt:vtconſum⸗ maret᷑ ſcriptura. dicit. Sitio . Uas —- —— plenum. Illi autem ſpongiam plenam ace/ — aceto hyſopo circuponẽtes:obtu⸗ lerunt ori eius: Cũ 0 accepiſſet ieſus acetu dixit· Lonſummatu eit — ⸗ TWſ ” Et incliatocapite, tradidit ſpiritũ. Quis poteſt que fecit ita diſponere: quö . Timot. ij. diſpoſuit homo iſte qui paſius eſt? Sʒ ho mo mediatoꝛ dei ⁊ hominũ: homo de quo pꝛedictũ legitur:⁊ homo eſt ⁊ quis cogno ſcet eum: Quõ hoĩeſ ꝑ quos hec ſiebãt vi⸗ dDdebant hoĩem ſed non agnoſcebat deum. Hhomo nanq; aparebat qui deus latebat. aticbat᷑ hec oĩa qui aparebat:⁊ idẽ ip⸗ ſe dif ponebat hec oia qui latebat. Vidit ergo quia ↄſummata ſunt oĩa que opoꝛte bat vt fierent anteq; acciꝑet acetum ⁊ tra⸗ deret ſpiritũ:atq; vt hoc etiam ↄſummare tur qð ſcriptura pᷣdixerat.⁊ in ſiti m es po⸗ tauerunt me aceto:ſitio inquit. Lanq; di⸗ ceret. Hoc min⸗ feciſtis:date qð eſtis. Ju dei quippe ipſi erant acetũ degenerantes a vino patriarcharũ ⁊ ꝓphetarũ: ⁊ tanqᷓ; de pleno vaſe / de iniqtate mũdi huius im pleti.coꝛ habentes velut ſpongiã cauerno ſis auodãmodo atq; toꝛtuof̃ latibuł frau⸗ dulentũ.hhyſopum autem cui circumpo⸗ ſuerũt ſpongiam aceto plenã. qm̃ herba ẽ humilis ⁊ pectus purgat.ipſius chꝛiſti hu⸗ militatẽ congruent accipimꝰ:quã circum⸗ dederũt ⁊ ſe circũueniſſe putauerũt. Vn ps. 51. de eſt illud in pſalmo. Aſperges me hyſo⸗ Pbilime⸗. po ⁊ mũdaboꝛ.Chꝛiſti nãq; hũilitate mũ⸗ damur: quia niſi humiliaſſet ſemetipſis um. factus obediens vſq; ad moꝛtem cruc vtiq; ſanguis eius in peccatoꝝ remiſſi nẽ E hoc eſt in noſtram mũdationẽ fuiſſet effu⸗ ſus. Nec moueat quõ ſpongia oꝛi eius po tuit admoueri:qui in cruce fuerat exalta⸗ tus a terra.Sicut enĩ apud alios euange⸗ liſtas legitur qð hic pꝛctermiſit.in arundi ne eſt factum:vt in ſpongia talis potuſ ad crucis ſublimia leuaretur. Per arundineʒ vo ſcriptura ſigniſicabat᷑:que implebatur hoc facto.Sicut enĩ lingua dicitur vel gre ca vel latina vel alia quelibet ſonũ ſigniſi cans qui lingua pꝛomitur: ſic arundopici poteſt littera que arundine ſcribitur. Sed ſonos ſigniſicãtis vocis humane v ſitatiſſi me dicimus linguas ſcripturas vo arun⸗ dinem dici quo minus eſt vſitatum:eo ma gis eſt myſtice figuratũ. Faciebar iſta po pulus impius: patiebatur iſta miſericoꝛs chꝛiſtꝰ. Qui faciebat:quid faceret neſcie bat. Qui patiebatur autem non ſolum qͥd fieret ſed ⁊ cur ſieret ſciebat: verumetiam de malefacientibꝰ bene ipſe faciebat Ei ergo accepiſſet ieſus acetui nmmatun eſt OQuid niſi geo ppl tia tanto añ tgꝑe pꝛedixerat: Deide quia nihil remanſerat qð anteq; moꝛeref? ſieri adhuc opoꝛteret: tanq; ille qui po⸗ 5.x. c teſtatem habebat ponendi animã ſuam.⁊ iterum ſi umench eam.peractis omnibus qᷓ vt peragerent expectabat:inclinato capi⸗ te tradidit ſpiritum. Quis ita doꝛmit qn⸗ do voluerit:ſicut ieſus moꝛtuus eſt quan⸗ do voluit. Quis ita veſtem deponit quan do voluerit:ſicut ſe carne exuit quãdo vo luit?: Quis ita cum voluerit abit: quomo⸗ do cum voluit obijt? &ta ſperãda vel ti menda poteſtas eſt iudicantis:ſi aparuit tanta moꝛientis. xplicit tractatus centeſimuſa ge⸗ cimuſnonus: E ncipit tractatus centeſimulvi i⸗ ceſimus. ergo quonia paraſcene erat vt nõ remanerent in cruce corpora ſab/⸗ bato: vſe enim ſciebant ſcripturaʒ qᷣa opor- tuit euma mortuis relurgere. ſtea ; dñs ad iq quod ait. Nondũ ieſus peractis omnibus que ante ſuam moꝛtem ꝑagi opoꝛ tere pᷣſciebat. quando voluit tradidit 4 piritü:au⸗ deide ſecuta ſũt euã geliſta narrante videamus. Judei ergo inquit quoniam paraſceue erat. t. Vt non remaner ent in cruce corpora ſabbato. erat enim magnus dies ille ſabbati. rogauerunt pilatuʒ. vt —— frangerentur eoꝛum cruza ⁊ to ent Hen crura tollerentur ſed hi qui bus ideo frangebant᷑ vt moꝛerent᷑.⁊ uter rentur de ligno: ne pendenres i in crucibus magnũ diem feſtum ſui diurni cruciatus hoꝛroꝛe fedarent. Uenerunt tergo mi⸗ lites: primi gquidem fregerũt cru ra.⁊ alterius qui crucifixus eſt — eo. Ad ieſum autem cum veniſſent vt viderunt eum iam n vortun. non fregerunt eius crura. Sed vno mi litum lancea latus eins aperuit ꝛet coieinno exiuit Hnanis 2 ans. De eo quod dicit. Judei C BZohb. CTract. cxx 9. XX Vigilanti verbo euãgeliſta vſus eſt. vt ůñ lit cor 99 ieſu. Uenit aũt 2 nicode⸗ diceret/latus eius ꝑcuſſit aut vulnerauit: muse venerat ad ieſũ nocte pmũ Qut qd aliud ſed apuit: vt illic quodäãmo fer& Inrtur mirrhe et aloes qua vite hoſtiũ panderetur: vnde ſacramenta ſi libras centn. Hlõ ita diſtiguengu eſt f. eccleſie manauerũt:ſine qͥbuſ ad vitã que vt dicamꝰ pꝛimũ ferẽs mixturꝗ mirrhe: ſʒ Se vera vita eſt non intratur. Ille ſanguis ñin vt q̊ d dictũ eſt pꝛimũ ad ſugꝑioꝛẽ ſenſũ ꝑ⸗ 4 K remiſſionẽ fuſus eſt peccatoꝝ. Aqua illa tineat. Venerat em nicodemꝰ ad iłm no ſalutare tempat poculũ: hec et lauachruzʒ cte pꝛimũ: qð idẽ iohᷣeſ in poꝛibꝰ euã geli 4 PpPpeeſtat ?t potũ Hoc ꝓnũciabat quod noe ſuui ptibus meifeſtat. Hic g intelligedũu eſt 5, xiij:4. Beneß. vj. in latere arce oſtiũ facere iuſſus eſt: quat aq ieſũ nõ tũc ſolũ: qʒ tũc mũ veniſſe ni⸗ z trarent aĩalia que nõ erant diluuio peri⸗ codemũ: veniſſe auteʒ poſtea vt fieret au — Beneß. ij. tura:quibus pꝛeſigurabat᷑ eccleſia. Peop diendo diſeipulꝰ:qð certe mõ in reuelatio W = ter Pocriun raelocgect etn marcie⸗ 4 n oepi btiſſimi ſteſfani fere omibus f. donmnens er acbel ſennir bon tib. declarat. Acceperut ergo corpuſ . viuoꝛũ. Magnũ quippe ſigniſicanit bonu ieſu:et gattee Ulnc liniſbcte i, 49 miacchto en vonieg e abis gromatibus ſient mog ei iundeis tu iacentis et doꝛmiẽtis/⸗ hic ſcõs adã ĩcli⸗ elire. Hon mihi videf euãgeliſta fru⸗ nNato capite in cruce doꝛmiuit: et vñ ei foꝛ ſun dies vol uiſſe:ſic mos ẽ iudeis ſepeli⸗ manetun cõiunx qõ de latere doꝛmiẽtis ee re. Ita qe niſi falloꝛ admõuit ĩ huiulmo fluxit. Qmoꝛs vñ moꝛtui reuiuiſcũt.quid di officijs qᷓ moꝛtuiſ exhibent᷑:moꝛẽ cuius iſto ſanguie mundius: Quid vulnere iſto qᷓ; gẽtis eſſe ſeruãqũ.Erat quᷣt in loco⸗ “ ſalubeic Et qui vidit inauit teſtino-⸗ vpi crucifixus ẽ hortus ⁊ in horto niñ peihuit: er veri ect tetltno monnmetu nonan gno e J i S nin el. r ille ſcit quia vera dicit. yt qua poſitus erat. Steih mane Lainis 4 vOρενCredatig MH dixit: vt 2 vos ſceia Stero nemo ante illũ: nemo poſt illũ con⸗ HiCc vr crcdatio. Scit em qur vidit: cl⸗ cCepto eſt: ita in hoc monuigeina nemn an P D arereg aſttoni⸗ quinẽ vidit. egie te illũ/nemo poſt illu ſepultꝰ eſt. Ibi er⸗ ”ZM autẽ ad fidem credere ꝑtinet quã videre. ga nnpnat. iudeorũ qa iux⸗ 3— NHã qd ẽ aliud credere: quã fidẽ accõmo Brndeznti cor c gr darez Facta ſunt em hec indt vt ſcri⸗ Alcceleratã vult intelligi ſepulturã ne ada Exodi.xij.Ptura igleret. 100 cominuetig neſperaſceret: qusdo iam ppter paraſce⸗ . c-x eO. Et iteruʒ alia ſcriptura dicit uen: quã cenam purã iudei latine vſitatiꝰ Zach xij. Cidebũt in que traſfirerut. Zuo apud nos vocant: facere tale aliqd non kli M B teſtimonia de ſcripturis reddidit ſingulis cebat. KEIna qaut ſabbati mariama Caplim. xx. . rebus: quas factas fuiſſe narrauit. NHã qa gdalene veit mane c adhuc tene⸗ & dixerat / ad ieſũ aũt cũ veniſſẽt:vt videfr̃t bre eent ad monumẽetũ: æ vidit la- bos ganerteſtumomdt vb on dncen Pldeſublatua monun Eto. And iab bhoc ꝑtinet teſtimoniũ: os non cõminuctis P aie Ual Ee; oſicii peopter dt reſiir 90 2„ . bati ẽ quẽ iã dieʒ oñicũ pꝛopter d ex eo: Oð pꝛeceptũ ẽ eis qui celebꝛare pa rectionẽ mos xpᷣianꝰ appellat: quẽ matthe ſca iuſſi ſunt ouis immolatione: in vetere us ſolus in euangeliſtis: pꝛimã ſabbati no AWat. xxviij lege que dñice paſſionis vmbꝛa pꝛeceſſe⸗ u310 m penitad ſi d lege que paſſionis HecH6ι minauit. Cucurrit engo et venit ad ſi rat:vñ paſca noſtrũ imolatus eſt chꝛiſtuſ. n liũ diſcipu⸗ noi1 rxerat. Situut monem petrum:et aq aliũ diſcipu-·· . De qͥ et eſaias ꝓpheta pꝛedixerat. Sicut Monem petrum:et ad al 7 Dicit eir Ar amabes Eſaie. liij. ontigg eAbrere Itẽ qa ſub luʒ quẽ diligebat ieſus:⁊ dicit eiſ Al. amabat aie. lij. ouis ad ĩmolandũ ductus eſt. Itẽ qa ſi ub uz au uigedar rrle eil iunxerat dicens:ſed vnus militũ lancea la Zulerut odnm de Ido numeto et ne tus eius apuit: ad hoc pꝑtinet alterũ teſtio f. cio vbi poſuerũt eü Moõnulli codiceſ niũ: videbũt in quẽ traſfixerũt:vbi ꝓmif etiã greci habẽt tulerũt dñʒ men aövideri ſus eſt xpᷣs: in ea qᷓ cruciſixus eſt carne v· dictů põt ꝓpẽſioꝛe charita tis l famulat? turus. Doſt hec aũt rogauit pilatu affectu. ſʒ h iplurube codicib) qs 1tu ioſeph ab arimathia: eo qð eſſet di habuim⸗ ñ luenim Exijt ergo petr) 2 ſcipulus ieſu:occultus aut ppt me ille aliꝰ diſcipluſ:? venerut ad mo tum inqeoru:vt tolleret corpꝰ ieſfu numęætũ ⸗Currebat aut duo ſumil:= Et ꝑmiſit pilatus. enit ergo ⁊ tu ille aliꝰ diſciplus pᷣcn petro: ⁊ venitpmus admonumen credebant Sed ea que ſequũtur:in ſermo nem alium differamus. Explicit tracta/ tug centeſimuſuiceſuins. ncipit tractatus centeſunuſui/ ce rlee e eo quod dici — Abierut ergo iterũ diſcipuli adſe --- meũ:et neſcio vbi poſuerunt eum: Angeli lachrimas ꝓhibebant:vbi qͥd alið quã futurũ quodãmõ gaudiũ nunciabant ras:Dicit eis. QAuia tulerunt dñm 1* Ita enĩ dixerunt. Quid ploꝛas? Ac ſi dice rent: MHoli ploꝛare:At illa eos putans int rogaſſe neſciẽtes: cauſas ꝓdidit lachrĩaꝝ tum. Aduertenda hic et ecõmẽdãd ẽ re⸗ metipſos · Uſa q; ad id. Gti qui non “”“ capitulatio. anon redlitt di cn viderunt et credideruunt. “” fuerat pꝛetermiſſum: et tanq; ſi boclequæ —RA e eſſ. è retur adiunctũ eſt. Cũ enĩ iam dixiſſet ve 2. — Wblatü e E — nerunt ad monumentũ:regreſſus ẽ vt nar vam ve monuincto d ilcipur d raret quomõ venerũt atq; ait.currebãt au einn perrorttohoen nuneng i tem duo ſimul et cetera: vbi oſtẽdit quod 6 urrz zti pꝛi t ali uerat maria magdalene.qͥ il ”äl pꝛecurres ad monumetu pꝛioꝛ venetit al⸗ Al venientes inuenerũt ſola litheamina q WWW us ille diſcipulus:quẽ ſeipʒ ſigniſicat: ſed 1 v* eenennolutu. Et quich alis A tanq; de alio moꝛe ſancte ſcripture cuncta us coꝛpus li olutu. Et quid al 1 V —, ie ei anzrr crediderũt:niſi quod illa dixerat: qð etiã narrat. Et cuʒ ſe inclinaſſet inqui: vi ipſa crediderat:? Abierũt ergo iteru n troiuit. TClenit ergo ſimõ petrus ſe vttabat:et vñ ad monumentü cucurrerat ero quens eũ: et introiit in monumen MWaria añt ſtabat ad monumentu d tuʒ:et vidit lintheamia poſita et ſu fori blorans Eliis eni recedẽtibus: We Dariũ quod fuerat ſuꝑ caput eius inſirmio:ẽ ſexũ ĩ eodẽ loco foꝛtioꝛ ſigebat non cũ litheaminibus poſitũ: ſed affectus: et oculi qui dñm qſierant et non ſeparati inuolutũ in vnum locum. inuenerãt / lachrimis iã vacabãt amplius R Putamuſne nibil iſta ſigniſcat. NMequaq dolentes quod fuerat de monumeto ſub⸗ R hoc putaueri:ſed ad alia feſtinamus: in qᷣ latus:quã quod fuerat in ligno occiſus: q̊ N bus immoꝛari queſtionis vel obſcuritatis nmnia magiſtri tanti cuius cis vita ſubtracta 8 alicuiuſ neceſſitate cõpellimur. Nam iſta fuerat nec memoꝛia remaneba. Tenebat que per ſeipſa manifeſta ſunt. quid ſingu itaqꝙ ad monumentũ ia doloꝛ iſte mulierẽ la etiã ſigniũcent: querere ſancte quidem um ergo fleret: inclinauit ſe et p- delicie ſunt: ſed ocioſoꝛum quod non ſu- ſpexit in monumentu · Cur hoc fece⸗ mus nos. Zuc ergo introiit et ille di rit neſcio: non eni neſciebat non ibi eſſe iã ſcipulus: qui enerat prinus ad: duem q̃rebat: quandoquidẽ inde ſublatũ . monumentu. Prioꝛ venit: et poſterioꝛ diſcipulł ipſa nunciauerat: et illi ad monu “ ſtrauit. Neq; hoc vtiq; vacat:ſed mihi ad mentũ venerant. et non ſolũ intuẽdo:ſed iſta non vacat. Et vidit inquit et ccedi etiam intrãdo coꝛpus dñi queſierãt: nec ĩ Dit. Hhic nonnulli parum attendentes:pu uenerant. Quid ſibi ergo vult qð iſta cum Ee tant hoc iohãnem credidiſſe quod ihs re⸗ fleret rurſum in monumentũ inclinata pꝛo ſurrexit: ſed quod ſeqtur non hoc indicar ſpexit? Vltrũ quod nimiũ dolebar: nec ſu. ,an OQuid ſibi enĩ vult quod ſtatim adiunxit: is nec illoꝛũ oculis facile putabat eſſe cre ſii ni Nondũ em̃ ſciebant ſcr iptura: qa dendũ:an potius diuino inſtinctu in anio Ma oportebat eu g mortuis reſurgere eius effecriſ eſt vr plpiceret? Pꝛoſpexit U MNon ergo eũ credidit reſurrexiſſe quẽ ne eniʒ et vidit duos angelos in albiſ h ſciebat opoꝛtere reſurgere. Quid ergo vi ſedẽtes:vnũ ad caput: et vnuʒ ad di dit? Quid credidit? Vidit ſcilicet inane edes: vybi poſitum erat corpuſ ie ho monumentũ:et credidit quod dixerat mua ſiu. Quid eſt qð vnus ad caput et ad pe⸗ 1 lier eum de monumẽto eſſe ſublatũ.Non⸗ des alter ſedebat: An qniã qui grece an⸗ duʒz eni ſciebãt ſcripturã: da opoꝛteret eu geli dicunt/latinc ſunt nuncij:iſto mõ chꝛi ”?UYU a moꝛtuis reſurgere.Etr ideo qñ id ab iÄ5o ſti euangeliũ velut a capꝑite vſq; ad pedeſ ” dño audiebãt:quãuis aꝑtiſſime diceretur ab initio vſq; ĩfinẽ ſigniſicabãt eſſe nũciã 8 conſuetudĩe audiedi ab illo parabolasñn dum. Dicunt ei illi · Mulier qᷣd plo intelligebãt: et aliqͥd aliud eũ ſigniſicare d —.0 — — J —== Joh. Tract. Quia tulerũt inquit dñĩm meum. dñm ſuũ vocans coꝛpus exanime dſñi ſui. a toto partem ſigniſicãs:ſicut omẽs ↄſite⸗ mur ieſum chꝛiſtũ filiũ dei vmcũ dñm no⸗ ſtrum.qð vtiq; ſimul eſt ⁊ verbum ⁊ aia et caro.crucifixũ tamen ⁊ ſepultũ: cum ſola eius ſepulta ſit caro.Et neſcio inqᷣͥt vbi poſuerunt eum. hec erat cauſa maioꝛ doloꝛis:qꝛ neſciebat quo iret ad ↄſolan⸗ dũ doloꝛẽ.Sed hoꝛa iaʒ venerat:vt id qð nũciatum quodãmodo fuerat ab angelis ſlere ꝓhibentibꝰ.gaudiũ ſuccederet fleti⸗ bns. Deniq; cũ hec dixiſſʒ cõuerſa ẽ retrorſum ⁊ vidit ieſum ſtante:et ñ ſciebat qa ieſus eſt. Dicit ei ieſus. Mulierad plore 2Qué queris: JIlla exiſtimas da horti an eſſer. dit ei Dñe tu ſuſtuliſti euũ.Dici⸗ to mihi vbi poſuiſti en: ⁊ ego eum tollam.Dicit ei ieſus. Maria. Con uerſa illa dicit ei. Rabboni qð di⸗ citur magiſter. Nemo calumniet᷑ mulie ri:qð hoꝛtlanũ dixerit dĩm.⁊ ieſum ma⸗ giſtrũ. Ibi enim rogabat:hic agnoſcebat. Ibi honoꝛabat hominem a quo bene⸗ ſicium poſtulabat:hic recolebat doctoꝛeʒ a quo diſcernere humana ⁊ diuina diſce⸗ bat. Appellabat dñm cuius ancilla nõ erat vt per eum veniret ad dñm cuius ancilla erat: Aliter ergo dũm dixit.ſuſtulerũt dñʒ meũ:alit aũt/oñe ſi tu ſuſtuliſti eũ.MNaʒ ⁊ ꝓphete appellauerũt dños eos qui hoĩes .erant:ſed aliter illũ de quo ſcriptũ eſt.do ps. xxxiij. minus nomen ei. Sed iſta mulier que iam fuerat ↄuerſa retroꝛſumvt videret ieſum. qñ eũ putauit eẽ hoꝛtulanũ ⁊ cũ illo vtiq; loquebat᷑.quõ rurſus conuſa dicit᷑.vt ei diceret /rabboni:niſi quia tũc ↄuerſa coꝛ⸗ poꝛe qð non erat putauit.nũc coꝛde ↄuer ſa að erat enoni. Bieit ei ieſus. No⸗ lime tangere:nõdũ eni aſcendi ad pꝛem meu.Uade aũt ad fres meoſ et dic eis: Aſcendo ad pꝛem meum et pꝛem vim:deũ meũ ⁊ deũ vẽm. B¶Eſt in his verbis qð hꝛeuiter quideʒ ſʒ tamen attentius ꝑtractare debemꝰ. Jeſus quippe mulierẽ que illum magiſtrũ agno⸗ uit ⁊ apellauit.cum hec ei rñderet fidem docebat: ⁊ hoꝛtulanꝰ ille in eiꝰcoꝛde tãqᷓ; I hoꝛto ſuo granũ ſynapis ſeiabat. Quid eſt ergo noli me tangere? Et tanqᷓ; huiꝰ ꝓ hibitionis cauſa quereret᷑.adiũxit. Non⸗ dum eniĩ aſcendi ad patrẽ meũ.Quid ẽ hq;. Si ſtans in terra non tangit᷑: ſedens in ce⸗ lo quõ ab hoĩbus tanget᷑? Qui certe an⸗ teq; aſcenderet diſcipulis ſe tangendũ ob tulit dicens.ſicut lucas euãgeliſta teſtat᷑. palpate ⁊ videte quia ſpũs carnem ⁊ oſſa Luce.xxiiij non habet ſicut me videtis habere:vel qn dixit diſcipulo thome/infer digitũ tuum⸗ huc vide manus meas ⁊ affer manũ tuaʒꝰ Xx. et mitte in latus meũ. Quis aũt tam ſit ab ſurdus.vt dicat eum a diſcipulis quidem anteqᷓ; ad patrèẽ aſcendiſſet voluiſſe ſe tã⸗ gi:a mulieribꝰ autem noluiſſe niſi cũ aſcẽ diſſet ad patrẽ? Sed nec ſic qui vellet de ſipere ſineret᷑. Legunt᷑ eni etiam femiĩe p⸗ reſurrectionẽ BnreRad patrẽ aſcẽderʒ te⸗ tigiſſe ieſum:in quibus erat etiã ipſa m2. ria magdalena narrãte mattheo qð occur Mat. xxv rerit illis ieſus dicens. Auete Ille autẽ ac ceſſerũt inquit ⁊ tenuerũt pedes eius:et adoꝛauerunt eum. Hoc a iohãne ꝑtermiſ⸗ ſum eſt:ſed a mattheo verũ dictũ eſt. Re⸗ ſtat ergo vt aliquod in his verſ lateat ſa cramentũ:qð ſiue inueniamꝰſiue inuenire mĩme valeamus.ineſſe tamẽ nullo modo dubitare debemꝰ. Aut ergo ſic dictũ eſt / noli me tangere nondũ enĩ aſcendi ad pa trem meum. vt ĩ illa femia figuraret᷑ eccle ſia de gentib? que in chꝛiſtum non credi⸗ dit niſi cum aſcẽdiſſet ad patrẽ:aut ſic i ſe tredi voluit ieſus.hoc eſt ſic ſe ſpũalit ta⸗ gi qð ipſe ⁊ pater vnũ ſũt. Eius quippe in timis ſenſibus quodãmodo aſcẽdit ad pa trem: qui ſic in eo ꝓfcerit vt patri agno⸗ ſcat equalem. Aliter non recte tangit᷑.id ẽ aliter non recte in eum creditur. Poterat autem ſic credere maria vt eum putaret imparem patri.quod vtiq; ꝓhibetur cum ei dicitur.noli me tangere.id eſt.noli ĩ me ſic credere quẽadmodũ adhuc ſapis.Mo⸗ li tuũ ſenſum hucuſq; ꝑtendere qð ꝓ te fa ctus ſum:nec trãſire ad illud quo facta es Quomõ enim non carnaliter adhuc in eũ credebat:quem ſicut hoĩem flebat. Non⸗ dum enĩ aſcendi inquit ad patrem meum Ibi me tangis:qñ me credideris pꝑatri nõ imparem deum. Vade autem ad frẽs me⸗ os ⁊ dic eis. Aſcendo ad patrẽ meuʒ: ⁊ pa trem veſtrũ. Non ait/patrem nr̃m. Aliter ergo meũ.aliter veſtrũ:MNatura meũ 5„* De „₰△W goh. Tract. CXxXI 3 La. XX veſtrum. Et deum meum: 1 deam veſtrü. Neq; hic dixit deum noſtrum. Ergo ⁊ hic aliter meum.aliter veſtrum. Deum meum ſub quo ⁊ ego hõ ſum:deuʒ veſtrum inter quos⁊ ipſum mediatoꝛ ſi um Uenit ma⸗ ria magdalene ꝗnnũcians diſcipu lis:quia vidi dñm ⁊ hec dixit mihi Cum eſſet ergo ſero die illo vna ſabbatoꝝ ⁊ fores eẽnt clauſe vbi erat diſcipuli cõgregati ꝓpt᷑ metũ etit i me iudeorum:venit ieſus dio ⁊ dixit eis. hoc dixiſſet:oſtendit eis manus et latus.Claui enim manus ſixerant. lan⸗ cea latus eius aperuerat:vbi ad dubitan⸗ tium coꝛda ſananda vulnerũ ſunt ſeruata veſtigia. Moli autem coꝛpoꝛisvbi diuini tas erat:oſtia clauſa non obſtiterunt.Ille quippe non eiſ apertis intrare potuit:quo naſcente virginitas matris inuiolata per⸗ manſit. Haliſi ſunt ergo diſcipulivi ſo dño.Dirxit ergo eis iteruʒ: Pax vobiſ. Iteratio confirmatio eſt. Ipe qᷣp eis. Accipite ſpiritũſanctum. Inſut⸗ iiij.ſentẽ.di. xviij.nec iõ. de pe. di. iiij eccleſie cha⸗ ritas. Rhomañ.v. pe dat per pꝛophetam pꝛomiſſam pacem ſuper pacem. Sicut miſit me pater in quit:⁊ ego mitto vos · Equalem pa⸗ tri filium nouimus.ſed hic verba mediato ris agnoſcimus. Medium quippe ſe oſten dit dicendo: Ille me.⁊ ego vos. Hec au tem cum diriſſet:inſufflauit ⁊ dicit flando ſigniſicauit ſpiritũſanctum nõ pa⸗ tris ſolius eſſe ſpiritum:ſed ⁊ ſuũ.Quo rum remiſe itis inqt peccata remit tuntur eis: ⁊ quoruʒ retinueritis retẽta ſunt. Eccleſie charitas que per ſpiritumſanctũ diffunditur in coꝛdibꝰ no⸗ ſtris participum ſuoꝛum peccata dimittit: Eoꝛum autem qui non ſunt eius partici⸗ quando venitieſug. Dixerunt er/ pes tenet. Ideo poſtea q; dixit/accipite ſpiritũſanctũ:hoc continuo de peccatoꝛũ remiſſione ac detentione ſubiecit. Cho⸗/ mas auteʒ vnus ęx duodecim qui Dicitur didymus non eratcum eis go ei alij diſcipuli.idimuſ domi⸗ num. Ille autem dixit eis. Niſi vi⸗ dero in manibus eius fixuram cla norum.⁊ mittam digitum meumi Parx vobis Et cuʒ diſcipulorum ſuorum: vſq; ad id locum clauorum.⁊ mittam manuʒ meam in latus eiuns non credam. Et poſt dies octo.iterum erant di⸗ ſcipuli eius intus: ⁊ thomas cũ eiſ Uenit ieſus ianuis clauſis:⁊ ſtetit in medio et dixit eis. Hax vobis. Deinde dicit thome Infer digiti tuũ hucet vide manus meas :et af fer manu tuam et mitte i lutus me⸗ um:et noli eſſe incredulus ſed fide eſpondit thomas et dixit. Sed per hoc q videbat atq; tangebat:il⸗ lud iam remota dubitatiõe edebat.Di⸗ cit ei ieſus Quia vidiſtime qedi/ Diſti. Mon ait tetigiſti me ſed vidiſti me: quoniam generalis quodãmodo ſenſusẽ viſus. Nam ⁊ p alios quattuoꝛ ſenſusno minari ſolet:velut cum dicimus audi ⁊ vi de q; bene ſonet:olfac ⁊ vide q; bñ oleat: guſta ⁊ vide q; bene ſapiat: tange ⁊ vide q;ᷓᷓ bene caleat. Vbiq; ſonuit vide: cum vi ſus pꝛopꝛie non negetur ad oculos perti⸗ nere. Vnde ⁊ hic ipſe dominꝰ. Infer inqt digitum tuũ huc:⁊ vide manꝰmeaſ.Quid aliud ait qᷓ; tange ⁊ vide? Nec tamen ocu⸗ los ille habebat in digito.Ergo ſiue intuẽ do ſiue etiam tangẽdo. quia vidiſti me in quit credidiſti:q;uis dici poſſit non auſuʒ fuiſſe diſcipulum tangere. cum ſe offerret ille tangendũ. Hon enim ſcriptuʒ eſt: ⁊ te tigit thomas.Sed ſiue aſpiciendo tantum ſiue etiam tangendo viderit ⁊ crediderit: illud quod ſequitur/magis gentium ſidex pꝛedicat atq; cõmendat. Beati qui nõ viderunt et crediderũt. Pꝛeteriti tẽ⸗ poꝛis vſus eſt vbis: tanq; ille qui qð erat futurum in ſua nouerat pꝛedeſtinatiõe iã factum. Sed iam ſermo iſte a pꝛc lixitate cohibendus eſt. Donabit dñs:vt de his q̃ reſtant alias diſputemuauas. ¶ Explicit tractatus centeſimunſui⸗ ceſimuſprimus.⸗ centeſimuſuiceſimu eo Qnod dicit. Multa quidem et alia ſigna fecit ieſus in conſpectu ait acratu uſſe ——— — — — Domin? meus et deus mens. Ti⸗ debat tangebatq; hominẽ ⁊ confitebatur deum quem non videbat neq; tangebat. cundus. De A.lme Mhzrds ”” 5 4 v lninjt di ſ e 9 o I d. utthetir Job. Tract. CxxII TLa. XX quod ait. Aſcendit ſimon petrus⁊ traxit rhete in terram plenum ma⸗/ gnis piſcibus centumqnquaginta tribus . ⁊ cum tanti eſſent/ non eſt ſciſſumrhete. DDODſt narratio/ nem rei geſte in qua thomas diſcipulus oblatis ſibi tangẽ⸗ DdDdoeis in chꝛiſti carne vulnerum locis vidit qð credere nolebat ⁊ credidit: interponit hec euangeliſta iohannes ⁊ di⸗ cit. Multa quidem ⁊ alia ſigna fe/ cit ieſus in iſci uz ſuorum:que non ſunt ſcripta in li- —— bro boc. Pec autem ſcripta ſunt vt — t1 Al. littera credatis.quia ieſus eſt chriſtus fi non hʒxps lius dei:⁊ vt credentes vitam ha⸗/ beatis in nomine eius · Hoc capi⸗ tulum velut libꝛi huius indicat ſinem. Sʒ narratur hic deinde quemadmodum ſe manifeſtauerit dñs ad mare tiberiadis.et in captura piſcium cõmendauerit eccleſie ſacramẽtũ:qualis futura eſt vltima reſur⸗ rectio moꝛtuoꝝ.Ad hoc itaq; cõmendan⸗ dum valere arbitroꝛ quod tanqᷓ; ſinis int᷑⸗ poſitus eſt libꝛi quod eſſʒ etiam ſecuture narratiõis quaſi pꝛemiũ:qð ei quodãmo⸗ do faceret eminentioꝛẽ locum.Que narra Capitu. xxj tio incipit ita. ¶ Doſtea manife ſta/ nit ſe iteruʒ ieſus ad marę tyberia dis:manifeſtauit autem ſic. Erant ſimul ſunon petrus ⁊ thomas qͥ dicitur didymus et nathanael erat a galilea et filij ʒebedei: et ali ex diſcipulis eius duo. Di/ cit eis Simon petru 31 ſcari. Dicunt ei. enimꝰ et nos t⸗e- B cum. MQuen ſolet de hac piſcatione di ſcipuloꝝ: cur redierint petrus ⁊ filij ʒebe⸗ dei ad id qð fuerunt pꝛiuſq; a domino vo carentur:erant enĩ piſctaoꝛes quando eis Aatth. iiij. dixit. Nenue poſt me: ⁊ faciam vos fieri piſcatoꝛes hominũ.Tunc eum quipe illi ſecuti ſunt vt magiſterio eius relictis oĩ⸗ bus adherent:intantũ vt cum ab eo diueſ AMatth. xix ille triſtis abſcederet cui ipſe dixerat.va⸗ de vende que habes ⁊ da pauperibꝰ. ⁊ ha bebis theſaux in celo.⁊ veni ſequere me diceret ei petrus. Ecce nos dimiſimꝰ om⸗ Matth. xix. nia ⁊ ſecuti ſumus te. Quid eſt ergo quod nunc quaſi apoſtolatu relicto fiunt qð fue runt.⁊ qð dimiſerãt repetunt: tanq; obliti qð audierant. Nemo mittens manũ ſuper aratrum ⁊ reſpiciẽs retro aptus eſt regno celoꝛum? Quod ſi feciſſent defuncto ieſu pꝛiuſq; reſurrexiſſet a moꝛtuis.Qð quie ẽ non poterant quoniam dies quo crucifi-⸗ xus eſt totꝰ eos tenebat attonitos vſq; ad eius ſepulturaʒ que ante veſperum facta eſt. Sequens autem dies erat ſabbati: qñn Luce .ix. eis moꝛeʒ patrium ſeruãtibꝰ operari vtiq non licebat. Lertio vᷣo die dñs reſurrexit: eoſq; reuocauit ad ſpẽ quã de illo nõ ha⸗ bere iam ceperant. Tamen ſi tũc feciſſent putaremus eos illa que animos eoꝛum oc cupauerat deſperatione feciſſe. Nunc vᷣo poſt eum ſibi de ſepulchꝛo reddituʒ viuũ. poſt oblatam ſuis oculis ⁊ manibus nõ ſo lum videndam verumetiã tangendã atq; palpandam rediuiue carnis euidentiſſi⸗ mam veritatem. poſt inſpecta vulnerum loca.vſq; ad apoſtoli thome confeſſioneʒ qui ſe aliter crediturum non eſſe pꝛedixe⸗ rat.poſt acceptum eius inſufflatiõe ſpiri⸗ tumſanctũ.poſt verba in ſuas aures eius oꝛe pꝛolata.ſicut miſit me pater ⁊ ego mit to vos.quoꝛum remiſeritis peccata remit tuntur eis.⁊ quoꝛum retinueritis retenta ſunt:ſubito fiũt ſiẽ fuer̃t.ñ hoĩuʒ ſʒ piſciũ piſcatoꝛes.hhis ergo quos hoc mouet re⸗ ſpondendũ eſt.non eos fuiſſe pꝛohibitos arte ſua licita ſcilicet atq; conceſſa victum neceſſariũ querere ſui apoſtolatuſ integri tate ſeruata: ſi quando vnde viuerent ali ud non haberent. Miſi foꝛte quiſpiam pu⸗ tare audebit aut dicere apoſtelũ paulum non pertinuiſſe ad eoꝛum ꝑerfectionẽ qui relictis omnibus chꝛiſtum ſecuti ſunt:quo Mat.vbi.S. niam ne quenq; eoꝛuʒ grauaret quibꝰ euã j. Coꝛin.iiij. geliũ pꝛedicabat.ſuũ victum ſuis manibꝰ j.Coꝛin.xx. tràſigebat. Vbi magiſ impletum eſt quod ait.plus omnibus illis laboꝛaui.Et adiũ⸗ xit/ non auteʒ egoſed gratia dei mecum: vt hoc quoq; appareat dei gratie deputan dum. qð ⁊ animo ⁊ coꝛpoꝛe poterat vſq; adeo plus illis omnibus laboꝛare.vt neq; ceſſaret ab euangelio pꝛedicando.neq; ta men er euengelio ſicut illi ſuſtentaret hĩc vitam:cum id per tot gentes in quibꝰ chꝛi ſti nomen non fuerat Pppctaiuʒ/multa la CLa. XXI — . —,i AX tius atq; fertilius ſeminaret. ¶ Abi oſten in nauim: ⁊ illa nocte nihil prendi j. Coꝛint. dit ex euangelio viuendi. hoc eſt victum habendi/non neceſſitatẽ apłis impoſitaʒ: ſed poteſtatẽ datam. Quam poteſtatẽ cõ rmemoꝛat idem apoſtolus dicens. Si nos vobis ſpũalia ſeminauimꝰ: magnum eſt ſi veſtra carualia metamus? Si alij poteſta⸗ tis vfe participes ſũt nõ magis nos? Sed non ſumꝰ inquitvſi hac poteſtate.Et pau lop oſt.qͥ altario ſeruiũt inquit altario cõ partiunt᷑:Sic ⁊ dñs oꝛdinauit his qui euã geliũ annũciant de euãgelio viuere. Ego autem nullius hoꝛum vſus ſum. Satis igi tur apertum eſt non imperatũ ſed in pote ſtate apoſtolis poſitum vt aliunde nõ vi⸗ uerent niſi ex euangelio: ⁊ ab eis quibus euangeliũ pꝛedicando ſpũalia ſeminabãt carnalia meterent.hoc eſt carnis huius ſu ſtentaculũ ſumerent:a tanq; milites chꝛi⸗ — ſti / ſtipendiũ debitum acciperent. ſicut a ꝓuincialibus chꝛiſti. VUnde idemipſe mi⸗ les egregius paulo ſuperius de hac re di⸗ vbi.S. xerat.Quis militat ſuis ſtipendijs vnq;ʒ Dert.·. Mane at iã facto ·ſtetit ieſus in litore: nõ tame cognouerũt di⸗ ſcipuli quia ieſus ẽ.· Dicit ergo eis ieſus. Hueri. Huqq pulmetariuz habetis: Rñderũt.Non. Dicit eiſ Mittite in dextera nauigii rhete · - inuenietigs. Miſerũt ergo:et iam n valebat illud trahere ta multitudi t Alł.pꝛe — . — ne piſciũ. Dicit ergo diſcipulus il/ le quem diligebat ieſus. petro Do minus ẽ. Simon petrus cu audiſ/ ſet quia dñs eſt tunica ſuccinxitſe. erat eni nudus:et miſit ſe in mare- Alij aut diſcipuli nauigio venerũt Moõ enilõge erat a terra.ſed qſi cu⸗ bitis ducent:trabẽetes rhete piſciũ —–,Z — t ergo deſcenderũt in terra:vide Infra tract. — . poſitũ ⁊ panẽ Dicit eiſ ieſus.Afler runt prunas poſitas ⁊ piſcẽ ſuper⸗ cxxiij.a. Auod tamẽ ipſe faciebat: quia pluſ il o? te depiſebus quos prẽdidiſt nüc bus laboꝛauit. Si ergo beatus paulus vx Aſcẽdit ſimon petrus ⁊ trarit rhe⸗/ ea poteſtate quã ꝓfecto cum ceteris euã⸗ te in terra plenu magnis piſcibus: gelij pᷣdicatoꝛibus habebat.non cum cete ris vteretur:ſed ſuo ſtipendio militaret. ne gentes a noĩe chꝛiſti penitꝰ alienas do ctrina eius quaſivenaliſ offendere::aliter educatus arteʒ quã non nouerat didicit. vt dum ſuis manibus tranſigit᷑ doctoꝛ.nul lus grauaretur auditoꝛ:qᷓ;tomagis beatuſ centum qnq gintatribꝰ. Et cũ tanti eſſent. nõ eſt ſciſſum rhete.hocẽ ma gnũ ſacramentũ in magno iohannis euan gelio: ⁊ vt vehementiꝰ cõmendaret᷑ loco vltimo ſcriptum. QOuod ergo ſeptem diſci puli fuerunt in iſta piſcatiõe. Petrus⁊ iooo hannes ⁊ nathanael ⁊ duo fili ʒebedei.et petrus qui iam piſcatoꝛ fuerat qð nouerar alij ex diſcipulis eius duo quoꝝ noĩa t-⸗· fecit: ſi ad pꝛeſens illud tempus aliud vn-⸗ centur: iſti ſuo ſeptenario numero finẽ ſi⸗ de viueret non inuenit? Sed reſpondebit gnificant tꝑis. Vniuerſum quippe ſeptem quiſpiam.Et cur non inuenit.cum dñs ꝓ⸗ diebus voluitur tempuſ.Ad hoc pertinet miſerit dicens.querite pꝛimũ reguũ dei ? qð mane facto ieſus ſtetit in littoꝛe. quia iuſticiam eius:⁊ hec oĩa apponentur vobiſ etiam litus ſinis ẽ maris:⁊ ideo ſinẽ ſignifi Pꝛoꝛſus etiam ſic dñs qð pꝛomiſit imple⸗ cat ſeculi.Eundẽ finem ſeculi oſtendit et uit. Nam quis alius piſces qui caperen᷑ gqs petrus rhete traxit in terrã: hoc eſt ĩ li⸗ Aſppoſuit. qui non ob aliud credẽdus ẽ eis tus. Q ipſe dñs aperuit. vbi alio quodaz ingeſſiſſe penuriam qua compellerentur loco de ſagena in mare miſſa ſimilitudinẽ Matthᷣ.xiij ire piſcatum.niſi diſpoſitum volens exhi⸗ bere miraculum: vt ſinul ⁊ pꝛedicatoꝛes euangelij ſui paſceret.⁊ ipſum euangeliũ tauto ſacramento qð erat de numero piſci um cõmendaturꝰ augeret? De qua re eti⸗ am noſ qð ipſe apoſuerit dicere iam debe mus.Dicit ergo ſimon petrꝰ. Vado piſca ri. Dicunt ei qui cum illo erant. Venimus et nos tecum. Et exierũt⁊ aſcenderũt dedit: ⁊ eam trahũt inquit ad litus. Qõð li tus quid eſſet exponẽs ait. Sic erit in con ſummatiõe ſeculi/Sed illa verbi eſt. non· rei geſte parabola: Re ãt geſta ſicut hoc loco qualiter in ſeculi fine futura ſit. ita dñs alia piſcatiõe ſignificauit eccleſiã.q̃li ter nunc ſit. Qð aũt illud fecit ĩ initio pᷣdi cationis ſue.hoc vᷣo poſt reſurrectionẽ ſu am / hinc oñdit illã capturã piſcium.bonoſ S — hꝛ mntal, xli⸗e. Ganb.kix 4. 2 . Joh. Tract. CXxXII et malos ſigniſicare qͥs nũc habet eccleſia Iſtam vo tm̃modo bonos qͥs habebit in eternũ.completa in fine huius ſeculi reſur rectione moꝛtuoꝝ. DNheniq; ibi ieſus nõ ſi⸗ cut hic in litoꝛe ſtabat qñ iuſſit piſces capi Seld aſcendẽs in vnã nauĩ que erat ſimo⸗ nis.rogauit eumvt a terra reduceret puſil lum:⁊ in ea ſedẽs docebat turbas. Vt ceſ ſauit autẽ loqui:dixit ad ſimonẽ. Duc ĩ al tum: laxate rhetia veſtra in capturã. Et illic qð captũ eſt piſciũ in nauiculis fuit:ñ ſicut hic rhete extraxerũt in terram. His ſi gnis ⁊ ſi qua alia poterũt reꝑiri: ibi eccle⸗ ſia in hoc ſeculo.hic vo in fine ſeculi figu⸗ rata eſt. Ideo illud ante /hoc aũt poſt re⸗ ſurrectionẽ dñi factum eſt:qꝛ ibi nos chꝛi⸗ ſtus figniſiauit vocatos:hic reſuſcitatos. Ibi rhetia non mittunt᷑ in dexterã.ne ſo⸗ los ſigniſicẽt bonos.n ec ĩ ſiniſtrã/ne ſoloſ malos:ſed indifferent᷑ laxate inquit rhe⸗ cia veſtra in capturã:vt ꝑmixtoſ intelliga mus bonos ⁊ malos. Hic aũt inquit mitti te in dexterã nauigij rhete:vt ſigniſicaret cos qui ſtabũt ad dexteram ſolos bonos. Ibi rhete ꝓpter ſigniſicãda ſciſmata rum pebat᷑:hic vᷣo qm̃ tunc iam in illa ſumma pace ſanctoꝝ nulla erũt ſciſmata. ptinuit ad euangeliſtã dicere.⁊ cũ tanti eſſent.id eſt.tam magni/non eſt ſciſſum rhete:tanqᷓ; illud reſpiceret vbi ſciſſum ẽ.⁊ in illiꝰ ma⸗ li comꝑatione cõmẽdaret hoc bonũ. Ibi capta ẽ multitudo piſciũ tanta vt imple⸗ ta duo nauigia mergerent᷑.id ẽ.in ſubmer ſionẽ pᷣmerent᷑.Non eni merſa ſunt:ſed ta men piclytata. Vnde eni exiſtũt in eccle⸗ ſia tanta que gemimꝰ/ niſi cuʒ tantemulti tudini obſiſti non poteſt: que ad ſubmer⸗ gendã pꝛope modũ diſciplinã intrat cum moꝛibus ſuis a ſanctoꝝ itinere penitꝰalie nis? hic aũt miſerũt rhete in dexterã par tem:⁊ iam nõ valebãũãt illud trahere pᷣ mul titudine piſciũ.Auid ẽ iam non valebant illud trahere:niſi qꝛ illi qͥ ꝑtinẽt ad reſur⸗ rectionẽ vite.id cẽ.ad dexterã ⁊ intra chꝛi⸗ ſtiani noĩs rhetia defungunt᷑.non niſi in li toꝛe.id eſt.in fine ſeculi cum reſurrexerint apparebũt:? Ideo nõ valuerũt ſic trahere rhetia vt in nauẽ refunderẽt qͥs ceperãt pi ſces:ſicut de illiſ oĩbus factũ eſt:quibꝰrhe te diſruptũ ⁊ nauicule pꝛeſſe ſunt. Habet aũt iſtos dextros eccleſia poſt finẽ vite hu ius in ſomno pacis.velut in ꝓfundo laten — La. XXI —— — tes:donec ad litus rhete ꝑueniat quo tra⸗ hebatur.qſi a cubitis ducẽtis.uod autẽ illic duabus nauiculis ꝓpter circũciſionẽ et pꝛeputiũ.hoc iſto loco ducentis cubitis exiſtimo figuratũ.pꝛopt᷑ vtriuſq; generis electos ⁊ circũciſionis ⁊ pꝛeputij.tanq; cẽ tum ad centũ:qꝛ i ſumma cẽtenarij nume⸗ rus ad dexterã tranſit. Poſtremo i illa pi⸗ ſcatione numerꝰ piſciũ non expꝛimit᷑:tãqᷓ; illud ibi fiat qð pꝛedictũ eſt ꝑ ꝓphetam. Annũciaui ⁊ locutꝰ ſum:multiplicati ſunt ?ꝰꝰ xxxix ſupꝑ numerũ.Hhic vo non ſunt aliq ſuꝑ nu merũ:ſed certus ẽ numerus.centũqᷣnqua gintatres. ¶ Cuius numeri ratio dño ad⸗ C iuuante reddenda eſt.Si enĩ numerũ con ſtituamus qui legẽ ſignificet: qͥd erũt miſi decem? Decalogũ quipe legis.id ceſt.de⸗ cem notiſſima illa pᷣcepta digito dei duoe⸗ bus lapideis tabulis pꝛimũ fuiſſe conſcri⸗ pta:certiſſimũ nobis eſt. Sed lex qñ non adiuuat gr̃a pᷣuaricatoꝛes facit:⁊ tmmo⸗ do in littera ẽ. Pꝛopter hoc enĩ maxĩe ait Alccedat ergo ad litterã ſpũs.ne occidat littera quẽ viuiſicat ſpũs: ſed vt oꝑemur pᷣcepta legis non viribꝰ noſtris ſed mune⸗ re ſaluatoꝛis. Cum aũt accedit ad legem gra.id eſt.ad litterã ſpũs:q̊ͥdãmodo dena rio numero addit᷑ ſeptenariꝰ. Iſto quippe numero.id eſt.ſeptenario ſignificari ſpiri⸗ tumſanctũ:aduertenda litterarũ ſacraruʒ documenta teſtant᷑. Mempe eni ſanctitas vel ſanctiſicatio ad ſanctũ ꝓpꝛie pertinet ſpiritũ. Vnde cum ⁊ pater ſpũs ſit.⁊ filiuſ ſpũs ſit qm̃ oeus ſpũs eſt.⁊ pater ſanctus et filius ſanctus ſit: ꝓpꝛio tamen noĩe am boꝛũ ſpũs vocat᷑ ſpũſſanctꝰ. Vbi ergo pᷣ⸗ mum in lege ſonuit ſanctiſicatio: niſi ĩ die. ſeptimo:? Mon enĩ ſanctiſicauit deus diezʒ pꝛimũ in quo fecit lucẽ. aut ſcõm in qͥ fir⸗ mamẽtũ.aut tertiũ in quo diſcreuit mare aterra.⁊ terra herbam lignumq; ꝓduxit: aut quartũ in quo ſidera ſunt creata.aut qͥntũ in quo aĩalia que in aquis viuũt ⁊ ĩ gere volitant.autſextuʒ in quo terreſtris anima viua ⁊ ipſe hõ:ſed ſanctiſicauit di⸗ em ſeptimũ.in quo reqeuit ab oꝑibꝰ ſuis. Conuenient igitur ſeptenario numero ſi⸗ gniſficat᷑ ſpũffanctus.Eſaias etiam ꝓphe⸗ ſaie.xj. ta:requieſcet inquit in eo ſpũs dei:eumq; deinceps cõmẽdans opere vel numero ſe ptenario.ſpiritus inqt ſapie ⁊ intellectus. 1 apls. Lutera occidit: ſpũs aũt viuiſicat. ij.Coꝛin. iij. Joh. Tract. CXXII ſpiritus conſili ⁊ foꝛtitudinis.ſpiritus ſci⸗ entie ⁊ pietatis:⁊ implebit illum ſpirit ti⸗ Apocał.iij. moꝛis dei.Quid in apocalypſi? NHonneſe j. Coꝛin.xij. ptem ſpiritꝰdei dicũt᷑.cũ ſitvnus atq; ideʒ ſpiritus:diuidẽs ꝓpꝛia vnicuiq; put vult Sed oꝑatio ſeptenaria vnius ſpiritus ſic apellata eſt ab eodem ſpiritu qui ſcriben ti affuit:vt ſeptem ſpiritus dicerent᷑. Cum itaq; legis denario ſpũſſanctus per ſepte⸗ narium numerũ accedit.fiunt decem ⁊ ſe⸗ ptem:qui numerus ab vno vſq; ad ſeipſuʒ compuratis omnibus creſcens/ ad centuʒ qͥnquagintatres peruenit. Ad vnũ enim ſi adijcias duo:ſiunt vtiq; tres. His ſi ad⸗ ij cias tres ⁊ quattu oꝛ:fiunt decem. Dein⸗ de ſi adijcias omnes numeros qui ſequun tur vſq; ad decem ⁊ ſeptem.ad ſupꝛadiciũ numerũ ſumma perdncit᷑.id eſt.ſi ad decẽ quo ab vno vſq; ad quattuoꝛ perueneras addas quinqꝙ;/ fiunt qndecim: His ad⸗ das ſex /a fiũt vigitivnũ:his addas ſeptẽ et fiunt vigintiocto: his addas octo ⁊ no⸗ uem ⁊ decem/⁊ flunt qnquagintaquinq;. His addas vndecim ⁊ duodecim ⁊ trede⸗ ci m:⁊ fiunt nonagita vnũ:his rurſum qt⸗ tuoꝛdecima qndecim ⁊ ſedecim/⁊ fiũt cen tumtrigintaſex. Huic numero adde illum qui reſtat de quo agitur. id eſt. decem et ſeptẽ: ⁊ piſcium numerus ille complebit᷑ Non ergo nimmodo centumqnquaginta⸗ tres ſancti ad vitam reſurrecturi ſigniſicã⸗ tur eternam:ſed milia ſanctoꝝ ad gratiaʒ ſpiritus pertinentiũ: qua gratia cum lege Ddei tanq; cuʒ aduerſario concoꝛdat᷑ vt vi⸗ uificante ſpiritu littera non occidat.Sed quod per litteram iubetur ſpiritu adiuuã te compleatur.⁊ ſi quid min“ fit remitta⸗ F tur. ¶ mẽs ergo ad iſtam gratiaz perti⸗ nentes hoc numero figurantur:hoc eſt ſi⸗ gurati ſigniſicant᷑: Qui numer“ ter habet etiam qͥnquagenariũ numeꝝ:⁊ inſuper ip ſa tria pꝛopter myſteriũ trinitatis. Quiuqᷓ genarius autem multiplicatis ſeptem per ſeptem ⁊ vnius adiectione complet᷑. Naʒ ſeptieſſeptem ſiunt dfagintanouẽ: Vnꝰ autem additur.vt eo ſigniſicetur vnũ eſſe qui per ſeptem pꝛopter operationẽ ſepte⸗ nariam demonſtratur: ⁊ nouimus ſpiritũ⸗ ſantum poſt aſcenſionẽ dñi qnquageſimo die miſſum. quem diſcipuli iuſſi ſunt er pe ctare pꝛomiſſum. Mon igitur fruſtra dicti ſunt hi piſces ⁊ tot ⁊ tanti.id eſt.⁊ centum qͥnquagintatres/⁊ magni. Sic enim ſcrip⸗ tum eſt.⁊ traxit rhete in terram plenũ ma gnis piſcibus: centumqnquagintatribus. Cum enum dixiſſet dominꝰ. Non veni ſol⸗ Matthei. v. uere legem ſed implere: daturus vtiq; ſpꝑi ritum per queʒ lex poſſet impleri tanq; ſe ptem additurus ad deceʒ pauciſſimis ver bis interpoſitis ait.Qui ergo ſolueritvnũ vbi. . de mandatis iſtis mimis ⁊ docuerit ſic ho mines:mimus vocabitur in regno celoꝛuʒ Qui autem fecerit ⁊ docuerit:magnus vo cabitur in regno celoꝛum. Iſte ergo pote⸗ rit pertinere ad numerũ piſcium magno⸗ rum. Minimus auteʒ ille qui ſdluit factis quod docet verbis.in tali eccleſia poteſt eſſe qualem ſigniſicat piſcium pꝛima illa captura habentem bonos ⁊ malos:quia ⁊ ipſa dicitur regnũ celoꝛum. Pꝛopt᷑ quod git. Simile eſt regnum celoꝛũ ſagene miſ⸗ ſe in mare.⁊ ex omni genere piſcium ↄgre ganti. Vbi vult intelligi etiam bonos et Mat th.xiij . malos:quos dicit in litoꝛe.id eſt.in fine ſe culi ſeparãdos. Deniq; vt oſtẽderet iſtos mimos repꝛobos eſſe qui docent bona lo⸗ quendo. que ſoluunt male viuendo: nec quaſi mĩmos in vita eterna futuros.ſʒ om nino ibi non futuros:cum dixiſſet mimus vocabitur in regno celoꝛum.coutinuo ſub iecit.Pico enim vobis:quia niſi abunda⸗ uerit iuſticia veſtra plus qᷓ; ſcribarũ ⁊ pha riſeoꝛum.non intrabitis in regnum celoꝛũ Illi ſunt certe ſcribe ⁊ phariſei qui cathe⸗ dꝛã moyſi ſedent:⁊ de quibus ait.que di⸗ cunt facite.que autem faciunt facere noli te · Dicunt enim ⁊ non faciunt.Docent ſer monibus qð ſoluunt moꝛibus. Conſeq̃ns eſt ergo.vt qui mimus eſt in regno celoꝛũ qualis nunc eſt eccleſia/non intret in reg⸗ num celoꝛum.qualis tunc erit eccleſia:qm̃ docendo quod ſoluit ad eoꝛum ſocietatẽ qui faciunt quod docent non pertinebit. Et ideo non erit in numero piſcium mag⸗ norum:quoniaʒ qui fecerit ⁊ docuerit.ma gnus vocabitur in regno celoꝛuʒ.Et quia AMath. xxiĩ h magnꝰerat:iõ ibi erit vbi mimꝰille ũ erit — — -æ 4— Vd èð mi et piſcem ſimiliter. Ecce dictum eſt eri noꝛ ibi eſt/maioꝛ ſit eo quo h̊ nemo maioꝛ am Jin pꝛanderent.de quo pꝛandio ali⸗ eſt. Sed tamen qui hic magni ſunt.id eſt. quid ſuaue ac ſalubꝛe dicemus? nos:ſi a· qui in regno celoꝛum vbi ſagena congre-⸗ ſcat ⁊ nos.Superius narratuʒ eſt: ꝙ iſti di S.tra.cxxij.t —.— — vſq; adeo quippe ibi magni erunt:vt qͥ mi Rtheig cent:ipſi erunt in illa regni celeꝛum eterni derunt pꝛunas poſitas.⁊ piſcem ſuperpoſi “ tate maioꝛes.quos iſti ad dexteram ⁊z ad tum:a panem. Vbi non eſt intelligendum reſurrectionẽ vite pertinentes indicãt pi⸗ exriam ſuppoſitum panem fuiſſe pꝛunis: ſʒ ſces. Sequitur de pꝛandio dñi cuʒ iſtis ſe tantum ſubaudiendũ viderũt. Quod ver .z. ptem diſcipulis:⁊ de his que poſt pꝛandi⸗ bum ſi repetamus eo loco vbi ſubaudien⸗ um locutus eſt.ac de ipſius euangelij ter⸗ dum eſtnta totũ dici poteſt. Vider̃ut pꝛu mino.vt deus qð donauerit diſſeramus: nas poſitas piſcem ſuperpoſitum. ⁊ vide ſeg hoc non eſt iſto ſermone cogrtandum runt panem: Uel ita potiꝰ. viderunt pꝛu⸗ IErplicit tractatus cent us vi nas poſitas ⁊ piſcem ſuꝑpoſitum: viderũt ceſimuſſecũdus. Incipit tractatus et Panem. Jubente Kiam dio atrulaur ⸗ centeſlimus viceſtinuſterti? De eo vepiſcibus quosipfi ccperant:ab eosfe⸗ ceneſimne 2 u⸗ ken . an ciſſe q;uis a narrante iohãne non eſſet ex⸗ Ag Eee EEI VvVpPerꝛeſſum. tamen dñm iuſſiſſe nõ tacitum ẽ. rir Rarii dquod ait. Hocautẽ di- Ait enim. Afferte de piſcibus quos pꝛen⸗ rit ſignificans qua morte clarifica⸗ didiſtis nũc.Etvtiq; iubente illo. eos non guuci turus eſlet dveum. „ feciſſe eee t: Liltc crge eci pꝛan⸗ Patthtii A — — P5π☚ 9 dium dñs illis ſeptem diſcipulis ſuis.ð pi⸗ ₰ C 4 Ptertio ſce ſcilicet quem pꝛunis ſuꝑpoſitum vide⸗ . v dñs poſt reſurrectionẽ mani⸗ rant. huic adiũgens ex illis quos ceperãt: UDUD feſtauit ſe diſcipulis ſuis:be⸗ et de pane quem nihilominus eos vidiſſe iitl lohanis apoſtoli euange-⸗ narratum eſt: Piſcis aſſus: chꝛiſtus ẽ paſ⸗ lium terminat᷑. In quo iam ꝑtractanimus ſus. Ipſe eſt ⁊ panis viuus qui de celo de vt valuimus partem pꝛioꝛem.vſq; ad euz ſcendit.Huic concoꝛꝑatur eccleſia ad ꝑti locum vbi narratum eſt captos fuiſſe pi- cipandam beatitudinẽ ſempiternã. Pꝛo⸗ ſces centumqnquagintatres a diſcipulis pter quod dictum eſt/afferte de piſcibeqͥs J quibus ſe demonſtrauit:⁊ cuʒ magni eẽnt pꝛendidiſtis nunc:vt omnes qui hanc ſpẽ rhetia non eſſe rupta. Deinde que ſequũ⸗ gerimus per illum ſeptenariũ numerũ di⸗ .⸗ tur ↄſideranda ſunt:⁊ q́;=tum adiuuat důĩs ſcipuloꝝ per quem poteſt hoc loco noſtra ſicut res poſtulare videbit᷑ diſſerẽda. er vvniuerſitas intelligi figurata. tanto ſacra⸗ acta quippe illa piſcatione: Ddicit eis ie/ Werto nas unitare noenus :: giche; i. ſus. Uenite prandete.Etnemo beatitugini ſociari. Hoc dii pꝛandium e abgnt Debat diſe 4 bentiu Ffneiio zu ene cum diſcipulis ſuis: ad quod iohaãneſ euã quis es: ſci geliũ ſuũ cuʒ haberet de chꝛiſto: alia mul eum tu quis es:ſcientes quia do/ P .7 Ir oriſii = ä D ta que diceret magna vt exiſtimo ex rerũ minus eſt. Si ergo ſciebant: quid opus . 5 Iuder. L: . 5 magnarum contemplatiõe concludit. hic erat vt interrogarent:. Si autem nõ opuſ ved o anal n ſez os 09 enim eccleſia qualis in ſolis bonis futura erat:quare dictum eſt/non audebãt/ qua ratir por A e eſtſigniſicatu per capturam centumqnq̃ᷓ ſi opus eſſet ſed timoꝛe aliquo non aule ntatriüũ piſcius: æ eis i hec credũ rent:? Senſus ergo hic eſt. Tanta erat eui gintatri piſcuy r eis au! hec credũt/ ſpe e. De ee n rant diligũt/ participatio tante beatitudi dentia veritatis qua ieſus illis diſcipulis nis per hoc pꝛandid demonſtrat᷑.·Po B apparebat:vt eoꝛum non ſoluʒ negare ſed iam tertio inquit manifeſtatus nec dubitare qͥdẽ vllus auderet: quoniã ſus diſcipulis ſuis ch ſurrer Ele- ſi quiſq; dubitaret.vtiq; interrogare dedbe Ius diſcalpulis luisich ſurrexiſſet a ret. Sic ergo dictum eſt: nemo audebat en· Mortuisg. Qsñ ad ipſas demõſtratiões interrogere tu quis es: ac ſi diceret᷑. Ne⸗ ſed ad dies referre debemus.id eſt. pꝛimo mo audebat dubitare qð ipſe eẽt. Et ye die cum reſurrexit. ⁊ poſt dies octo quan 1 akt. dabat Niti B 5213 do diſcipulus thomas vidit ⁊ credidit.et —NNʒ—N = — gat bonos ⁊ malos.faciunt bona quedo⸗ nit ieſus ſcipuli quando deſcenderũt in terram. vi⸗ accepit panẽ ⁊ t dat eis hodie quando h̊ de piſcibus fect: Poſt quot autem dies id fecerit dictum non eſt Mam ipſo pꝛimo die non eſt viſus ſemel ſi cut euangeliſtarum omniũ teſtimonia col S fara demonſtrant. Sed ſicut dictuʒ eſt ᷣm dies numerande ſunt manifeſtatiões eius vt iſta ſit tertia.pꝛima quippe habenda eſt eademq; vna pꝛopter vnũ diem: quotienſ cunq; ſe ⁊ quibuſcũq; die illo quo reſurre xerit oſtendit.Secunda poſt dies octo. et hec tertia.⁊ deinde quotiens voluit vſq; ad diem quadrageſimũ quo aſcendit in ce lum:qᷓuis non ſcripta ſint omnia. Cũ er⸗/ go prãdidiſſent: dicit ſimoiß Simon iohannis:diligis mepli mini vera ipſo donante ſumatur: nonjfal⸗ rãdidiſſent: dicit ſimõi petro. Infra tract. Pis: Dicit ei. Etia domine: tu ſcig ſce agnoſ xxnj· quia amo te.Dicit ei· Naſce agno meos.Dicit ei iterum. Simon io⸗/ hannis diligis me? Ait illi Etiam donine:tu ſcis quia amo te · Dicit Al.iterum ei· Daſce agnos meoſ. Dicit ei ſter tio · Simon iohannis amas me: . , „ Contriſtatus eſt petrus· quia di⸗/ . . rit ertertio amas me: ? dicit ei. Do. ——..— At.noſti mine tu omnia ſcis: tu ſcis quia amo te. Dicit ei · Daſce ones meag Amen amen dieo tibi: cum eſſes iu nior cingebas te ambulabaſ vbi 1* volebas cum autem ſenueris extẽ õ et ducet quo tu non vis. Pocant ixit: ſignificans qua morte clarifi caturus eſſet deum· Hunc inuenit exi Di tum üle negatoꝛ 1⁊ am matus. qð imature pollicebat᷑ infirmus. Hoc enim opoꝛtebat vt pꝛiuſ chꝛiſtus pꝛo petri ſalute:deinde petruſ pꝛo chꝛiſti pꝛe⸗ dicatione moꝛeretur: Pꝛepoſterũ fuit ꝗð audere ceperat humana temeritaſ:cũ iſtũ diſpoſuiſſet oꝛdinem veritas. Animam ſu 5. xiij. am ſe poſiturum pꝛo chꝛiſto petrus puta⸗ vat: pꝛo liberatoꝛe liberandus:cuʒ chꝛiſtꝰ 1. veniſſet animam ſuam poſiturus pꝛo ſuis omnibus in quibus erat ⁊ petrus. Quod ecce iam factum eſt. NMũc iam firmitas co2ꝛ dis ad ſuſcipiendẽ moꝛtem pꝛo noie do⸗ „ — atoꝛ.pᷣſumẽdo elatꝰ negãdo ꝓſtratus.flendo purgatꝰ. confitẽ do ꝓbatus.patiẽdo coꝛonatꝰ :hũc inuemt· exitũ. vt ꝓ eius noĩe pfecta dilectiõe mo⸗ reret᷑.cum quo ſe moꝛiturũ ꝑuerſa feſtina tione ꝓmiſerat:faciat eius reſurrectiõe ſir — ſa nobis errantibus pꝛeſumat᷑. Nunc eſtvt vite huius non metuamuſ interitum: quia reſurgeure dño vite alterius pꝛcceſſit exẽ plum. Nunc eſt petre vx moꝛtem non time as:quia viuit quem moꝛtuum dolebas:⁊ quem pꝛo nobis moꝛi carnali amoꝛe pꝛohi bebas. Auſus es pꝛeuenire doctoꝛem.foꝛ⸗ midaſti eius perſecutoꝛẽ :iam pꝛecio ꝓ te fuſo/nunc eſt vt ſequaris redemptoꝛẽ: et ſequaris oĩno vſq; ad moꝛtẽ crucis. Ver⸗ ba eius audiſti:quem iam veracem ꝓba⸗ ſti. Paſſuꝝ te ipſe pᷣdixerat: qui te pꝛedi xerat negaturũ.¶ Sed pꝛius dũñs qð ſcie⸗ bat interrogat.nec ſemel ſed iterum ac ter tio vtrum petruſ eum diligat:nec aliud to tiens audit a petro q; ſe diligi.nec aliud totiens cõmendat petro q; ſuas oues pa- ſci. Redditur negationi trine trina cõfeſ⸗ ſio.ne minus amoꝛi lingua ſeruiat qᷓ; timo ri:⁊ plus vociſ elicuiſſe videatur moꝛs im minens q;vita pꝛeſens.Sit amoꝛis offici⸗ um paſcere dñicum gregem: ſi fuit timo⸗ ris indicium negare paſtoꝛem. Qui h̊ am⸗ mo paſcunt oues chꝛiſti:vt ſuas velint eẽ non chꝛiſti. ſe conuincuntur amare non chꝛiſtum:vel gloꝛiandi vel dñandi vel ac⸗ quirendi cupiditate:non obediendi ⁊ ſub ueniendi ⁊ deo placendi charitate. Con⸗ tra hos ergo vigilat totiẽs inculcata iſſas vox xpꝑiiqͥs apłs gemit ſua qrere non que Philippᷣ.j. ieſu chꝛiſti. Ham quid ẽ aliud diligis me paſce oues meaſ.qᷓ; ſi diceret/ſi me diligis meas paſce non ſicut tuas:gloꝛiam meam in eis quere non tuam.dſium meum non tuũ.lucra mea non tua:ne ſis in eoꝛum ſo cietate qui pertinent ad tempoꝛa pericu-⸗ loſa ſeipſos amantes:⁊ cetera q̃ huic ma⸗ loꝛum initio connectunt᷑.Cum enim dixiſ⸗ ij. Timot. ii ſet apoſtolus.erunt enim homiĩes ſeipſos amantes:ſecutus adiunxit. Amatoꝛes pe cunie/elati/ſuperbi/blaſphemi/parentibꝰ non obedientes/ingrati/ſceleſti/irreligio⸗ ſi/ſine affectione.detractoꝛes.incontinen tes.ĩmites.ſine benignitare.pꝛoditoꝛes.ꝓ caces. cecati.voluptatum amatoꝛes ma⸗ gis q; dei: habentes ſpeciem pietatis.vir⸗ tutem autem cius abnegãtes.hec omnia e non te paſcere cogita ſʒ oues meaſ:⁊ ſicut mala ab eo veluti fonte manãtia: qð pꝛi⸗ mum poſuit ſeipſos amantes. Merito dicitur petro diligis me.⁊ reſpondit ama te.eiq; refertur paſce agnos meos: ⁊ hoc — pbi w. . . . . „„ * 1 S * 2 5 4 „ — . „„ „. 2 7 . „ 1 4 „ . . 4 D . . . . F. . . . * . . 2* . — ð́dw———ʒð — — ——— ———ʒ—ʒ— — —— . iterum. hoc tertio. Vbi etiaʒ demoſtratir Mam ⁊ apls paulus dicit ſe habere ↄcupi Philiſpẽ :j. vnũ atq; idem eſſe amoꝛem ⁊ dilectionem ſcentiã diſſolui eſſe cũ chꝛiſto: ingemiſcit vbi. S. Mam etiam dñs nouiſſime non ait diligis tamen grauat/ non vult ſpoliari ſed ſug⸗ me. ſed amas me. Mon ergo nos ſed ipſuy ueſtiri: vt abſoꝛbeat᷑ moꝛtalis vita. r amemus:⁊a in paſcendis ouibus eius ea G huic dñs dilectoꝛi ſuo.cũ ſe enueris inqt ſunt eiuſ. non ea que ſunt noſtra queramꝰ extendes manus tuas: 7 alius te NMeſcio enim quo inexplicabili modo qſ- cinget ⁊ ducet quo tu nõ vis. Hoc quis ſeipſum non deuʒ amat. non ſe amat aute ei dixit: ſignificaſ qᷓ morte clo et quiſquis deum non ſeipſum amat. ipl. e rificaturus eſſeèt deũ· Ertedes inquir ſe amat.Qui eniʒ non poteſt viuere de ſe manus ruas: hoc ẽ crucingeris. Ad h̊ autẽ moꝛiturvtiq; amãdo ſe. Non ergo ſe amat yt venias alius te cinget:⁊ ducet nõ qͥ vis qui ne viuat ſe amat. Cum vo ille diligik ſed qͥ non vis: pꝛius dixit qð fieret: ⁊ dein⸗ de quo viuitur mon ſe diligendo magis di qe quõ fieret. Non eni cruciſixꝰ.ſe vtich· ligit. qui ꝓpterea ſe non diligit vt eum di crucifigendus q; nollet eſt ductus. Nã cun ligat de quo viuit. MHon ſint ergo ſeipſos cjfixus non qͥ nolebat abijt: ſed potius q amãtes qui paſcunt oueſ chꝛiſti.nectane volebat. Solutus quippe a coꝛpoꝛe:vole⸗ ſuas ſed tanqᷓ ipſius eas paſcant.⁊ velint pat eẽ cũ chꝛiſto. ſʒ ſi fieri poſſet pᷣter moꝛ ex illis ſua lucra conquirere ſicut amato- tis moleſtiã vitas ↄcupiſcebat eternã. Ad res pecunie: vel eis dñiari ſicut elati: vel quã moleſtiã nolés duct“ẽ: ſed ab ea vo⸗ Aloꝛiari de honoꝛibus quos ab eis ſumũr ſens eductꝰẽc. NMolẽs ad eã vẽit ſʒ volens ſicut ſuperbi: vel in tantuʒ pꝛogredi vt etei ¶z vicit: t reliqᷣt hũc infirmitatis affectũ qᷣ am hereſes faciant ſicut blaſphemi. nec ce nemo vult moꝛi vſq; adeo naturalẽvt euʒ dant ſanctis patribꝰ ſicut parentibus nõ pttõ petro nec ſenectꝰauferre poruerit: cui obedientes.⁊ eis qui illoſ coꝛrigere volut dictüũ ẽ/cũ ſenueris duceris qͥ nõ vis. Pꝛo quia perire nolũt/mala pꝛo bonis reddat pter nos conſolandos etiam in ſe ſiura⸗— ſicut ingrati interficiant animas ſuas et uit ipſe ſaluatoꝛ dicẽs: pr ſi fieri pᷣt traſeat Mat.xxvj. alienas ſicut ſceleſti. materna eccleſie vi⸗ me calix iſte. Qui vtiq; moꝛi venerrt ſcera diſſipent ſicut irreligioſi.non compa nec habebat moꝛtis neceſſitatẽ ſʒ volũta⸗ tiantur infirmis ſicut ſine affectione. famã tem : ptãte poſiturꝰ aĩaʒ ſuã ⁊ ruſſus cam fanctoꝝ maculare conent᷑ ſicut detracto ptäte ſumptur“. Sʒ moleſtia etacunq; ſit res.cupiditateſ peſſimas non refrenent ſi moꝛtis dz eã vincevis amoꝛis:qͥ amat᷑ ille cut incontinentes. exerceant lites ſicut in ꝗqᷓ cũ ſit vita nr̃a.etiã moꝛteʒ voluit ꝑferre .· mites. neſciãt ſubuenire ſicut ſine benigni pnob. NHã ſi nulla eẽt moꝛiis vel pua mo vbi.5. x. tate.indicẽt inimicis pioꝛum que occultã ſeſtia:nõ eẽt tã magna martyx glia. Sʒ ſi da cognouerant ſicut ꝓditoꝛes. hbumana, paſtoꝛ bonꝰq poſuit aĩazg ſuã ꝓ ouibꝰ ſuis verecundiam inuerecũda exagitatione ꝑꝓ ex ipſis ouibꝰ tã młtos ſibi martyres fecit turbent ſicut pꝛocaces.non intelligãt neg qtomagis debet vſq; ad moꝛtẽ verita⸗ que loquunt᷑ neq; de quibus affirmant ſi: tc certare.⁊ vſq; ad ſanguinẽ aduſus pec cut cecati. leticiaſ carnales ſpũalibus gau catũ :qbooueſ ipſaſ paſcẽdaſ. h ẽ docẽdaſ dis anteponant ſicut voluptatum amato regẽdaſq; cõmittit: Ac ꝑ h pcedẽte paſſio res magis q; dei. Hec enim atq; huiuſmo⸗ nis eioexẽplo.qͥs nõ videat magiſ debere di vitia ſiue vni homini accedant omnig. imitãdo paſtoꝛi herere paſtoꝛes.ſi eũ mul ſiue his alia illis alia dñentur: ex illa radi te ctia imitate ſũt oues: fub ꝗ paſtoꝛexno ce quodãmodo pullulant. cum ſunt homi in grege vnox paſtoꝛes ipſi füt oues. Oeſ bi. 3. nes ſeipſos amantes. Quod vitium maxi qpe fecit ſuas oles. ꝓ qbꝰo ẽ oĩbꝰ paſſus: vbi.s. me cauendũ eſt eis aui paſcunt oues chi qꝛ ꝛ ipſe vt ꝓ oĩbꝰ pateret/ouis ẽ factus. ſti.ne ſua querant ſed que ieſu chꝛiſti: æẽ in eG . vſus cupiditatum ſuarum conferant pq Explicit tractatus centeſimuſui⸗ bus ſanguis fuſus eſt chꝛiſti . Cuius amo: ceſimuſtertius. Incpit tractatus in eo qui paſcit oues eius in tam magnuy (enteſimuſuiceſinuſquartus . De debet ſpũalem creſcere ardoꝛem: vt vin⸗ 5an eie t eum boc diriler; . cat etiam moꝛtis naturalẽ timoꝛẽ quo mo eo que oreme vießht ri nolum. ⁊ qñ cũ chꝛiſto viuè volumus. Dicit ei /ſeq uere me · v ſc; in ſinem —.x — On parua gqueſtio eſt / cur apoſtolob petro quãdo ſe tertio ma fmfeſtauit diſcipulis.di⸗ rreiaerit ieſus ſequere me: ð apoſtolo autem iohanne/ſic eumvolo ma nere donec veniam quid ad te. Huic que ſtioni q;tum dñs ipſe donauerit.ſiue ꝑtra⸗ ctande ſiue ſoluende: ſermonem nouiſſi⸗ mũ huius operis impendimus.Cum ergo pꝛenũciaſſet dñs petro qua moꝛte clariſi⸗ caturus eſſet deum.dicit ei. Sequere 5.xiij. me.Conuerſus petrus vidi llum ſequenteʒ. q ui ⁊ recubuit i cena ſu per pect 1 qui tradet te. Hunc ergo cu Hic autem quid:Dicit eiieſus? eum volo manere donecvenia:qᷣd ad te:? Tu me ſequere. Exiit ergo ſermo iſte inter fratres quia diſci⸗ pulus ille non moritur: ⁊z non di-⸗ xit ei ieſus non moritur: ſed ſic eum volo manere donec veniam quid ad te.Ecce quouſq; in hoc euange lio extenditur queſtio: que ſua pꝛofundi⸗ tate non mediocriter mentem ſcrutantis exercet.Cur eni dicitur petro ſe me nec dicitur ceteris qui ſimuladerant. et moyſe nne ipſa licʒ ſepulchꝝ eius nuſq; inueniri legi mus. moꝛtuũ tamen eſſe ſine vlla ambigui dum eſt:nunquid ſolus pꝛo chꝛiſtiana ve⸗- ritate paſſus eſt petrus:?: Monne ibi erati ppriofecto eum ſicut magiſtrum diſcipuli ſe quebant᷑.Sed ſi ad paſſionem intelligen⸗ j illis ſeptem alius filius ʒebedei frater io⸗ Actuum. xij Hanms: qui poſt eius Keengonen ab he⸗ rode manifeſtat᷑ occiſus? Verum aliquis dixerit.quoniam iacobus non eſt crucifi⸗ xus/merito dictum eſt petro ſequęre me: qui non ſolum moꝛtem ſed etiam moꝛtẽm e crucis ſicut chꝛiſtus expertꝰ ẽ. Sit q̊ ſi ni⸗ hil aliud qð ſit ↄuenieua poterit inueni⸗ ri.Cur ergo de iohanne dictum eſt: ſic euʒ volo manere donec veniaʒ quid ad te:Et repetituʒ eſt/tu me ſequere? Tanqᷓ; ille iõ non ſequeretur:quoniam eum manere vo luit donec vẽiat.Quis facile aliud dictũ elſe credat.q;ᷓ qð fratres crediderãt qͥ tũc agerant:eo qð ſcilicet non eſſet diſcipulu- ille moꝛiturus:ſed vonec ieſus vẽiret iſte maneret in vita: Sed hanc opinionem io⸗ hannes ipſe abſtulit: non hoc dixiſſe dñũm aperta contradictiõe declarans. Cur eniʒ ſubiũgeret/non dixit ieſus non moꝛitur: niſi ne hominũ coꝛdibus qð falſum fuerat inhereret: Sed cui placet adhuc reſiſtat xꝰ dicat verum eſſe qð ait iohannes non di⸗ xiſſe dñm qð diſcipuluſ ille non moꝛitur ſʒ hoc tamen ſignificatũ eſſe talibus verbis qualia eum dixiſſe narrauit.⁊ aſſerat apo⸗ ſtolum iohannem viuere:atq; in illo ſepul chꝛo eiꝰ qð eſt apð epheſuʒ doꝛmire eũ po tius q́; moꝛtuum iacere contendat. Aſſu⸗ mat in argumentũ qð illic terra ſenſim ſca tere ⁊ quaſi ebullire perhibetur: atq; hoc eius anhelitu ſieri ſiue conſtanter ſiue per tinaciter aſſeueret. Non enim poſſunt de⸗ eſſe qui credant.ſi non deſunt qui etiam moyſen aſſerant viuere.quia ſcriptum eſt peut. xxrxiiij. eius ſepulchꝛum non inueniri.⁊ apparuit cum dño in monte vbi ⁊ helias fuit:quem moꝛtuum legimus non eſſe ſed raptum. Quaſi mopſi coꝛpus non potuerit alicubi ſic abſcondi.vt pꝛoꝛſus homines lateret vbi eſſet.atq; inde ad hoꝛam diuinitus ex citari quando cum chꝛiſto heliaſ ⁊ ipſe ſũt yviſi:ſicut ad hoꝛam multa ſanctoꝛum coꝛ⸗ poꝛa ſurrexerunt quando paſſus eſt chꝛi⸗ ſtus.⁊ poſt eius reſurrectionẽ aparuerũt multis in ſancta ſicut ſcriptum eſt ciuitate Sed tamen vt dicere ceperam ſi quidam moyſen moꝛtuum negant quem ſcriptura tate teſtatur: q́to magis iohãnes ex iſto⸗ rum occaſſone verboꝛum vbi dñs ait: ſic eum volo manere donec venio / credit᷑ vi⸗ uus doꝛmire ſub terra: Quem tradunt eti am qð in quibuſdam ſcripturis q;uis apo⸗ criphis reperitur quando ſibi fieri iuſſit ſe pulchꝛum /incolumẽ fuiſſe pꝛeſ. enteʒ: eoq; effoſſo ⁊ diligẽtiſſime pꝛeparato: ibi eum ſe tanq; in lectulo collocaſſe: ſtatimq; eux eſſe defunctum. Vt autem iſti putant qui hec verba dñi ſic intelligunt non defunctũ ſed defuncto ſimilem cubaſſe:⁊ cum moꝛ⸗ tuus putaretur ſepultum fuiſſe doꝛmientẽ et donec chꝛiſt? veniat ſic manere. ſuamq; vitam ſcaturigine pulueris indicare. qͥ pul uis creditur vt ab imo ad ſuperficiem tu⸗ muli aſcendat/flatu quieſcentis impelli: Aatt Mat. xxvij. .xvij Güpen. .Mã . Cract. CXXIII Ca. XXI huic opinioni ſugꝑuacaneũ exiſtimo relu⸗ mo cum ceteris ↄdiſcipulis ſuis ſocius tã. ctari. Viderint enim qui locum ſciũt vtꝝ te ſalutis.ſolus tamen diſcubuerit ſuꝑpe⸗ hoc ibi faciat vel patiat᷑ terra quod dici ctus ſaluatoꝛis? Poꝛro qð apoſtolus pe⸗ qꝛ ⁊ reuera non a leuibus hoibus id audi⸗ trus plus alijs dilexeit chꝛit i. poſſunt q⸗ B uimus. ¶ Interim cedamꝰ opinioni quaz dem documenta multa pꝛoferri:ſed vt lon 1 certis documentis refellere non valemus ge in alia non eamus.i ipſiꝰ tertie manife⸗ iiz ne rurſus aliud qð a nobis querat᷑ exur-⸗ ſtationis domini.paulo ſuperioꝛe lectio⸗ . krac. cxxinj gat. Cur ſuꝑ humartũ moꝛtuũ ipſa humus ne que iſtam pꝛecedit/ſatis euidenter ap⸗ quodãmodo viuere ac ſpirare videatur⸗ paret:vbi interrogans eum dixit.Di igis Sed nunqᷣd hinc tanta ſoluitur queſtio:ſi me plus his? Quod vtiq; ſciebat ⁊ tamen magno miraculo qualia poteſt facere ops interrogabat: vt etiam nos qui legimus tamdiu viuũ coꝛpus in ſopoꝛe ſub terra euangelium: amoꝛem petri erga dominũ donec ven iat terminus ſeculi/ uinimo et illo interrogãte ⁊ iſto reſpondẽte poſſe fit amplioꝛ ⁊ difficilioꝛ:cur diſcipulo ieſuũ mus.Quod autem in eo qð reſpondit pe⸗ quem diligebat pᷣ ceteriſ intantũ vt ſuper trus amo te.non addidit/plus his:hoc re⸗ pectus eis diſcũbere mereret᷑: pꝛso magno ſpondit quod de ſeipſo ſciebat. Non eniʒ munere longũ in coꝛpoꝛe donauerit ſom⸗ q;tum ab alio quolibet diligeret᷑ ſcire po⸗ num. cum beatum petrũ per ingentẽ mar-⸗ terat:qui coꝛ alterius videre non poterat tyriij gloꝛiam ab onere ipſius coꝛpoꝛis ſol Sed tamen ſuperioꝛibꝰ verbis dicendo. Nemi uerit:eiq; ↄceſſerit.q apłs paulus ſe ↄcu⸗ etiã dñe tu ſcis qꝛ amo te: ſatis ⁊ ipſe de dard. Dbiliſpen. piſſe dixit ⁊ ſcripſit: viſſolui ⁊ eſſe cũ chꝛi⸗ clarauit ſcientez dñʒ inter ogaſſe qð int⸗ ſtol Si autem qð magis creditur.ideo ſan u;ͤrogauit. Sciebat igitur dominꝰ non ſo⸗ E ⸗Beg. ctus iohannes ait.non dixiſſe dũm nõ mo lum quod diligeret: verumetiam qð plus . ritur.ne üllis verbis que dixit hoc voluiſſe Hoc volun illis eum diligeret petrus.Et tamen ſi pꝛ’a intelligi putaretur.coꝛpuſq; eius in ſepul⸗ ponamus querentes quis duoꝛum ſit me-⸗ △ MU chꝛo eius exanime ſicut alioꝝ moꝛtuoꝛum lioꝛ.vtrum qui plus an qui minus diligit Nt rti. ma de terra.que ſubinde ablata ſuccreſcirt qui plus diligit eſſe melioꝛem? Item ſi ꝓ⸗ 54 aut ideo fiat vt eo modo cõmẽdet᷑ pꝛecio⸗ ponamus quis duoꝛum ſit melioꝛ vtrum ſa moꝛs eius quã nequaq; cõmendat mar quem minꝰ aut quem pluſ diligit chꝛiſtꝰ? tyriũ:non enĩ eum pꝛo ſide chꝛiſti ꝑſecu⸗ Eũ qui plus diligitur a chꝛiſto melioꝛem toꝛ occidit: aut pꝛopter aliquid aliud qd pꝛoculdubio reſpondebimuſ. In illa ergo nos latet Manet tamen queſtio cur dix⸗ comparatione qu pꝛius poſui petrus io⸗ rit dũs de homine moꝛituro: ſic eum volo manere donec veniam/Illud etiam in his duobus apoſtolis petro ⁊ iohanne quẽ nõ moueat ad querendũ: cur iohanneʒ plus dilexerit dominꝰ.cum ipſum dñm plus di lexerit petrus? Vbicunq; enim ſe cõme⸗ moꝛat iohannesvt noĩe ſuo tacito ipe poſ ſet intelligi.hoc addit quod eum dilige⸗ hanni:in hac vᷣo altera iohannes antepo⸗ nitur petro. Pꝛoinde tertiaʒ ſic ꝓponimꝰ Quis eſt duoꝛũ diſcipuloꝛum melioꝛ qui minus qᷓ; condiſcipulus eius diligit chꝛi- ſtum. ⁊ plus q; condiſcipulus eius diligit᷑ a chꝛiſto.an ille quem minus q; condiſci⸗ pulum eius diligit chꝛiſtus:cum plus ipſe qᷓ; ſuus condiſcipulus diligat chꝛiſtum? ” bat ieſus quaſi ſolum diligeret: vt hoc ſi⸗ Hic plane cunctatur reſponſio: æ augetur gno diſceneretur a ceteris quos vtiq; om quęxſtio? tum autem ipſe ſapio melio⸗ nes diligebat. Quid ergo niſi amplius ſe dilectum cum hoc diceret volebat intelli⸗ gi: quod abſit vt mẽdaciter diceret: 2 autem maius dare potuit ieſuſ maioꝛis er ga eum ſue dilectionis indiciũ: quã vt ho rem qui plus diligit chꝛiſtum. felicioꝛem vo quem plus daligit chꝛiſtus/facile re⸗ ſponderem: ſi iuſticiam liberaroꝛis no⸗ ſtri minus eum diligentis a quo plus dili⸗ gitur/⁊ eum plus a quo minus diligitur QAS.ſie Prr 2 ddl.“ ZJoyoh. Tract. CXXIII — V quemadmodum defenderem pᷣuiderem. Aggrediar igitur in eius manifeſta miſe⸗ ricoꝛdia cuiuſ eſt occulta iuſticia:de ſoluẽ da queſtione tam ingenti ꝓ viribus qs ip ſe donauéit diſputare Hucuſq; eĩ ꝓpoſita ẽ non expoſita.Exponende vo eiꝰ hoc ſit exoꝛdiũ:vt meminerimꝰ in hoc coꝛruptibi li coꝛpoꝛe qð aggrauat aĩiam/ vita nos mi ſera viuere. Sed quia iam redempti per mediatoꝛẽ ſumus ⁊ ſpiritũſanctũ pignus accepimꝰ:beatã vitam in ſpe habemꝰ.⁊ ſi re ipla nõdũ tenemꝰ. Spes ãat que videt᷑ non oſt ſpes.QOð enĩ videt quis qͥd ſperat Si aũt qð non videmꝰ ſperamus:ꝑ patien tiam expectamꝰ. In malis aũt que quiſq; patitur.non in bonis quibꝰ fruitur: opus eſt patientia.anc itaq; vitã de q̃ ſcriptũ Job.vij. eſt:nunqͥd non temptatio eſtvita humana ſuper terrã/in qua qtidie clamamꝰ ad do Ablatthei.v. minũ/libera nos a malo.cogitur hõ tole⸗ rare etiam remiſſis peccatis:qᷓ;uis vt in eã veniret miſeriã.pꝛimũ fuerit cauſa pecca⸗ tum. Pꝛoductioꝛ eſt enĩ pena q; culpa:ne ꝓarua putaret᷑ culꝑa.ſi cũ illa finiret᷑ ⁊ pe⸗ na. Ac per hoc vel ad demonſtrationẽ de⸗ bite miſerie vel ad emẽdationẽ labilis vi te.vel ad exercitationẽ neceſſarie patien⸗ tie.tꝑaliter hoĩem detinet pena:etiã queʒ iam ad damnationẽ ſempiternã reũ nõ de tinet culpa.hec eſt iſtoꝝ dieruʒ quos in hac moꝛtalitate agimꝰ malos: qᷓ;uis in ea diligamꝰ videre dies bonos.Flenda qui⸗ dem ſed non repᷣpendẽda conditio. Ve⸗ nit enim de ira dei iuſta: de qua ſcriptura Rhoma. viij Job.xiij. loquens.hõ inquit natus ex muliere bꝛe⸗ uis vite ⁊ plenus ire:cum ira dei non ſit vt hois.id eſt.ꝑturbatio ↄcitati animi.ſʒ trã⸗ ps. Ixxvj. quilla iuſti ſupplicij oſtitutio. In hac ira ſua deus non continẽs.ſicut ſcriptũ eſt mi ſeratianes ſuas/pꝛeter alia ſolatia miſero rum que generi humano pᷣbere nõ ceſſat. in plenitudinẽ tꝑis quo ipſe ſciehat h̊ eſſe faciendũ.miſit ſilium ſuũ vnigenituʒ per quem creauit vniſa vt manens deus ſie⸗ ret homo:⁊ eſſet meditoꝛ dei ⁊ hominuʒ hõ chꝛiſtus ieſus:in quẽ credẽtes ꝑ laua⸗ crum regeneratiõis.ſoluto reatu omniuʒ pctõꝝ.⁊ oꝛiginalis videlicet qð generatio trahit. cõtra quã maxime regeneratio eſt inſtituta.⁊ ceteroꝝ que male agẽdo ↄtra⸗ cta ſunt liberarent᷑ a dãnatiõe perpetua.⁊ viuerẽt in fide⁊ ſpe ⁊ charitate.ꝑegrinan⸗ tes in hoc ſeculo atq; in eiꝰ temptatiõibꝰ laboꝛioſis ⁊ ꝑiculoſis:ↄſolatiõibꝰ aũt dei et coꝛꝑalibꝰ ⁊ ſpũalibꝰ ambularẽt ad con ſpectũ eiꝰ.viã tenẽtes qð eis factꝰ ẽ chꝛi⸗ ſtus.Et qꝛ in ipſa q̊ʒ via ambulãteſ nõ ſũt ſine peccatis que de huiꝰ vire infirmitate ſurrepũt:dedit elemoſynarũ remedia ſa⸗ lutaria.quibꝰ eoꝝ adiuuaret᷑ oꝛatio:vbi eos dicere docuit. Dimitte nobis debita nfja:ſicut ⁊ nos dimittimꝰ debitoꝛibꝰ nf̃is. Hoc agit eccleſia ſpe beata in hac vita O erũnoſa: cuiꝰ eccleſie petrꝰ apłs ꝓpt᷑ apo ſtolatꝰ ſui pꝛimatũ.gerebat ſigurata genc ralitate ꝓſonã. Qð enĩ ad ipſum ꝓpꝛie ꝑti net.natura vnꝰhõ erat.gr̃a vnꝰchꝛiſtian: abũdantioꝛe gr̃avnus idemq; pꝛimꝰ apłs . Sed qñ ei dictũ eſt/tibi dabe claueſ regni Matth.xvj. celoꝝ.Et qðcũ q; ligaueris ſuꝑ terrã erit li gatũ ⁊ in celis.⁊ q cũ q; ſolueris ſuꝑ terrã erit ſolutũ ⁊ ĩ ceł.vniũſaʒ ſigniſicabat ec⸗ cleſiã:que in hoc ſeculo diũſis temptatiõi bus velut imbꝛibꝰ flumib tẽpeſtatibuſq; quatit᷑ ⁊ nõ cadit: qm fundata ẽ ſuꝑ petrã ath. xvij. vñ ⁊ petrus nomẽ accepit.MNon eni a pe⸗ tro petra.ſed petrus a petra:ſicut nõ chꝛi⸗ ſtus a chꝛiſtiano.ſe chꝛiſtianꝰ a chꝛiſto vo catur. Ideo quippe ait dñs/ſuper hanc pe vbi.ã. tram ediſficabo eccleſiKõ meam: qꝛ dixerat petrus.tu es chꝛiſtus filius dei viui. Suꝑ hanc ergo inquit petrã quã confeſſus es: ediſicabo eccleſiã meam. Petra enim erat j. Coꝛint. x. chꝛiſtus:ſuper qð fundamentũ etiam ipſe j. Coꝛint.iu · ediſicatꝰ eſt petrus. Fundamentũ quippe aliud nemo poteſt ponere pꝛeter id qð po ſitum eſt:qð eſt chꝛiſtus ieſus. Eccleſia er go que fundat᷑ in chꝛiſto/claues ab eo re⸗ gni celoꝝ accepit in petro.id eſt. ptãteʒ li⸗ gãdi ſoluẽdiq; peccata.Qð eni ẽ ꝑ ꝓpꝛie⸗ tatem in chꝛiſto eccleſia:hoc eſt ꝑ ſigniſica tionẽ petrus in petra.Qua ſigniſicaꝛiõe in telligit᷑ chꝛiſtꝰ petra:petrus eccleſia.Hec igitur eccleſia quã ſigniſica bat petrꝰq;diu degit in malis:amando ⁊ ſequendo chꝛi⸗ ſtum liberatur a malis. Magis autem ſe⸗ quitur in eis qui certant pꝛoveritate vſq; ad moꝛtem.Sed niuerſitati dicitur/ſeq̃⸗ re me:pꝛo qua vniüũſitate paſſus eſt chꝛi⸗ ſtus. De quo dicit idẽ petrꝰ. Chꝛiſtꝰ pno⸗·r bis paſſus eſt relinqns nobᷣ exẽplũ Vtn e3 Petri. j· mur veſtigia eiꝰ.Ecce ꝓpt᷑ qð ei dictum ẽ Sequere me.Eſt autem alia vita imoꝛta⸗ lis que non eſt in malis:ibi facie ad facieʒ T ,. ar lah n. (. 4 Garrqe 11 Gathpt. ben, E ad te.tu me ſequere.⸗ videbimus qs hic per ſpeculũ⁊ in enigma te videtur:quando multum in ↄſpicienda veritate pꝛoſicitur. Duas itaq; vitas ſibi diuinitus pꝛedicatas ⁊ cõmendatas nouit eccleſia:quarum eſt vna in fide altera in ſpecie. Vna in tempoꝛe ꝑegrinationis:al⸗ tera in eternitate manſionis. Vna in labo re:altera in requie Tina in via: altera ĩ pa tria. Vna in opere actionis: altera in mer cede contẽplationis. Vna declinat a ma⸗ lo ⁊ facit bonũ:altera nulluʒ habet a quo declinet malum. ⁊ magnũ habet quo per⸗ fruatur bono. Vna cum ho ſte pugnat:al⸗ tera ſine hoſte regnat. Vna foꝛtis eſt ĩ ad⸗ uerſis:altera nihil ſentit aduerſi. Vna car nales libidines frenat: altera ſpiritualibꝰ delectationibꝰ vacat. Vna eſt vincẽdi cu ra ſollicita: altera victoꝛie pace ſecura. Una in temptationibꝰ adiuuatur: altera ſine vlla temptatione in ipſo adiutoꝛe le⸗ tatur. Vna ſubuenit indigenti: altera ibi eſt vbi nullum inuenit indigentem. EIna aliena peccata vt ſua ſibi ignoſcant᷑ igno⸗ ſcit:altera nec patitur qðo ignoſcat.nec fa⸗ cit qð ſibi poſcat ignoſci. Vna flagellatur malis ne extollatur in bonis: altera tanta plenitudine gratie caret omni malo vt ſi⸗ ne vlla temptatiõe ſuperbie cohereat ſum mo bono. Vna bona ⁊ mala diſcernit:alte ra que bona ſunt cernu. Ergo vna bona ẽ ſed adhuc miſera: altera melioꝛ ⁊ beata. Iſta ſigniſicata eſt per apoſtolũ petrum: ula per iohannem. Tota hic agit᷑ iſta vſq; in huius ſeculi finem.⁊ illic inuenit ſinem: dDiffertur illa complenda poſc huius ſeculi finem.ſed in futuro ſeculo non habet finẽ Igeo dicitur huic/ſequere me:de illo au⸗ tem / ſic eum volo manere donec veniã qᷣd Quid eniz eſt hoc ſı— mm ſapio q́;tum capio quid eſt hoc:ni ſi tu me ſequere.per imitationẽ perferen⸗ do temꝑalia mala:ille maneat donec ſem⸗ piterna venio redditurus bona? aper tius ita dici poteſt. Perfecta me ſequatur actio/infoꝛmata mee paſſionis exemplo: inchoata vᷣo cõtẽplatio maneat donec ve nio/perficienda cum venero.Sequitur eĩ chꝛiſtum perueniens vſq; ad moꝛtem ple⸗ nitudo patientie: manet autem donec ve niat chꝛiſtus tunc manifeſtanda plenitu⸗ do ſcientie.hic quipe tolerant᷑ mala hu- ius mũdi in terra moꝛientiũ:ibi videbunt᷑ bona dñ̃i in terra viuentiũ. Quod eni ait non ſic intelligẽdũ eſt quaſi dixerit/rema nere vel manere ſed expectare: quoniam quod per eum ſigniſicatur non vtiq; nunc ſed cum venerit chꝛiſtus implebit᷑. Quid autem per hunc ſigniſicat᷑ cui dictum eſt: tu me ſequere.niſi nũc agatur:non per⸗ uenietur ad iliud qð expectat᷑. In hac au tem actiua vita q́;'tomagis chꝛiſtum diligi Sic eũ volo manere donec veniaã mus.tanto facilius liberamur a malo: At ipſe nos minus diligit quales nunc ſumuſ et hinc ideo liberat ne ſemper talesſimuſ. Ibi vo amplius nos diligi.quoniã qð ei diſpliceat ⁊ qð a nobiſ aufèrat nõ habebi⸗ mus:nec ob aliud nos hic diligit.niſi vt ſa net ⁊ tranfferat ab his que nõ diligit.hic ergo minus vbi non vult remaneamuſ.ibi amplius quo vult tranſeamus.⁊ vnde nõ vult pereamus. Amet ergo eum petrusvt ab iſta moꝛtalitate liberemur: amet᷑ ab eo iohannes vt ĩ illa ĩmoꝛtalitate ſeruemur. Sed iſta ratione illud oſtenditur.cur am⸗ plius iohannem q; petrum amauerit chꝛi⸗ hBus:non cur amplius petrus qᷓ; iohannes amauerit chꝛiſtum. Neq; enim ſi plus nos diligit chꝛiſtus in futuro ſeculo vbi cum il lo ſine fine viuemus q; in iſto vñ eruimur. vt illic ſemper ſimus ꝓpterea nos tunc eũ minus dilecuri ſumꝰ quando melioꝛes eri mus:cum melioꝛes vtiq; miſi amplius eum diligendo nullo modo eſſe poſſumꝰ. Cur ergo iohannes minus eum diligebat q;; pe trus.ſi eam vitam ſignificabat in qᷓ eſt mul toamplius diligendus: niſi quia ꝓpterea dictum eſt. volo eum manere. id eſt. expe⸗ ctare donec veniã/qm̃ ⁊ ipſum amoꝛem qͥ tunc multo amplioꝛ erit nondum habemꝰ ſed ſuturum expectamꝰ: vt cum ipſe vene rit habeamus?: MHam ſicut in epiſtola ſua idem dicit iohãnes apłs. nondũ apparuit j. quod erimus: ſcimus qm̃ cum apparu erit ſimiles ei erimus.qm̃ videbimꝰ eum ſicuti — ſis ilam que futura eſt eſt. Lunc ergo Apliun qð videmus dili⸗ gemus. Ipſe aut vitam nr̃am qualis in nobis futura ſit ſci⸗ ens pᷣdeſtinatiõe plus amat: vt ad eꝗ nos amando perducat. Quo circa qm̃ vniũſe vie dñſi mia ⁊ veritas:miſeriã nr̃am pñteʒ nouimꝰqꝛ ſentimꝰ.Et ideo mĩam dñi quꝗẽ nob de mil eria liberãdis exhiberi volumꝰ plus amamꝰ: eamq; qtidie maxie pꝛo pec Johan. iij. catoꝝ remiſſione poſcimꝰ æ habemꝰ. Hoc per petrum ſiguiſicatũ eſt plus amanteʒ ſʒ minus amatum:quia minus nos amat chꝛi ſtus miſeros qᷓ; beatos. Veritatis autem con templationẽ qualis tunc futura eſt mi nus amamus:quia nondum nouimus nec habemus.hec g̊ per iohanneʒ ſigniſicata ẽ minus amantem.atq; ideo ⁊ ad ipſaʒ ⁊ ad eius in nobis amoꝛem qualis ei debet᷑ im⸗ plendum donec veniat dũs expectantem: ſed plus amatum.quia id qð per illum fi⸗ guratum eſt / hoc efficit beatum. Memo tame Tiſtos inſignes apoſtolos ſeparet. Et in eo qð ſigniſicabat petrꝰambo erant: et in eo quod ſignificabat iohannes ambo futuri erãt. Signiſicãdo ſeqᷓbat᷑ iſte:mane bat ille.Credendo autem ambo mala pꝛe ſentia huius miſerie tolerabant: Ambo fu tura bona illius beatitudinis expectabãt: nec ipſi ſoli ſed vniũſa hoc facit ſancta ec⸗ cleſia ſponſa chꝛiſti.ab iſtiſ tempꝑtationibꝰ eruenda in illa felicitate ſeruanda: Quas duas vitas petrus ⁊ iohannes ſigurauer̃t ſinguli ſingulas. Verum ⁊ in hac tempoꝛa liter ambulauerunt ambo per fidem: ⁊ il⸗ la in eternum fruentur ambo per ſpeciem. Omnibus igitur ſanctis ad chꝛiſti coꝛpus inſeꝑabiliter pertinentibus ꝓpter huiꝰ vi te ꝓcelloſiſſime gubernaculũ ad liganda et ſoluenda peccata/claues regni celoꝛum pꝛimus apoſtoloꝝ petrus accepit:eiſdẽq; omnibus ſanctis pꝛopter vite illius ſecre⸗ tiſſime quietiſſimũ ſinũ ſuper pectus chꝛi⸗ ſti iobhannes euangeliſta diſcubuit: quoni am nec iſte ſolus ſed vniuerſa eccleſia li⸗ gat ſoluitq; peccata.nec ille ĩ pncipiover⸗ oum deũ apð deũ ⁊ cetera de chꝛiſti diui⸗ nitate:⁊ de totius dĩnitatis trinitate atq; vynitate ſublimia que ĩ illo regno facie ad faciem ↄtemplanda //nunc auteʒ donec ve niat dñs in ſpeculo atq; in enigmate con⸗ tuenda ſunt. que pꝛedicando rustarę de fonte dñici pectoꝛis ſolus bibit: ſʒ ipſe do minus ipſum cPangelig to ſua cuiuſq; ca pacitate omnibus ſuis bi rarum oꝛbe diffundit:Sũt qui ſenſerint et hi quidem non ↄtemptibiles ſacri eloquij tractatoꝛes a chꝛiſto iohannẽ apoſtolum pꝛopterea plus amatum qð neq; vxoꝛẽ du xerit:et ab ineũte puericia caſtiſſimꝰ vixe rit.hoc quidem in ſcripturis canonicis ñ ibendũ toto ter-⸗ euidenter aparet: verũtamẽ id quoq; m tum adiuuat ↄgruẽtiã huiuſce ſentẽtie ꝗqð illa vita per eum ſigniſicata eſt vbi ñ erũt nuptie. Hic ẽ diſcipulus ille qͥ teſti⸗/ moniu ʒ perhibet de his et ſcripſit hec:et ſcimus quia verum eſt teſti/ monium eius · Sunt autem inquit et alia multa que fecit ieſus: que ſi ſcribantur per ſingula:nec ipſuʒ ar bitror mundum capere eoſ quiſcri bendi ſunt libros. Mon ſpacio locoꝛũ credendũ eſt mũdum capere non poſſe qᷓ in eo ſcribi ſi poſſent ſcripta nõ ferret/ ſed capacitate legentium compꝛehendi foꝛtaſ ſe non poſſent: qᷓ;uis ſalua rerum fide/ple rumq; verba excedere videantur fidem. qð non fit quando aliquid quod erat ob⸗ ſcurum vel dubium cauſa ⁊ ratione reddi ta exponitur:ſed quando id quod apertũ eſt vel augetur vel extenuatur.nec tamen a tramite ſigniſicandeveritatis erratur:qͥ⸗ niam ſic verba rem que indicatur excedut vt voluntas loquentis nec fallentis apa⸗ reat:qͥ nouit qͥuſq; credat᷑:a q̊ vltra qᷓ; cre⸗ dendũ ẽ vel minuit᷑ loqndo aliqͥd vel au⸗ gef.Hũc loquendi modũ greco ſermone. non ſolum grecarum verumetiam latinaꝝ littcrarum magiſtri hyperbolen vocant. Qui modus ſicut hoc loco ita in nõnullis alijs diuinis litteris inuenitur vt eſt. Po⸗ ſuerunt in celũ os ſuum:⁊ verticem capil⸗ li perambulantiũ in delictis ſuis:⁊ multa huiuſcemodi que ſcripturis ſanctis nõ de ſunt.ſicut alij tropi hoc eſt locutionũ mo⸗ di:de quibus operoſiꝰ diſputarẽ.niſi euã⸗ geliſta terminante euangeliũ ſuum. etiaʒ ipſe cõpellerer meũ terminare ſermonem. „ ¶ Diui Aurelij Auguſtini hippo- nenſis epiſcopi/ expoſitio in euan SERE ſcðᷣm Johannem foeliciter 4 4* — KR . . . ₰ — „ . — . .. 1 .„ 4 5 . „ . . . — — Annotatio pꝛincipaliũ ſententiarum VInuentarium principalium ſen tentiarum in expo m Sinongeli ſecundum Johannem Diui ugan e ſtini contentarumordine alpha tico foeliciter incipit. NCTractatu.xcviij.D. 7 Ahrnamn nis nõ vidit diẽ xpᷣi. Tractatu Al aaeni quomõ ſunt xpᷣiani. Tra ctatu Abꝛac filij erant iudei carnis oꝛigine/non fidei imitatiõe.xlij.A.B. G Abſoluẽdi et ligãdi poteſtatẽ dñs ecclie in ꝑſona petri tradidit.l.E.cxxj.C. Abſcõderit quare ſe xpᷣs a iudeis cũ eum olapidare vellent.xliij. G. in fine. Abutuntur qualiter mali bonis dei ⁊ ecõ⸗ tra qualiter deus bene vtitur malis ho⸗ minũ.Tracta.xxvij.D.E.xxviij.C.l.D lv. E. C. cxij. A. Acetũ quod xpᷣs accepit in cruce/quid ſi⸗ gnificat. cxix.C. Qui accipit ſi quẽ miſero:me accipit/quo modo intelligẽdũ eſt.lix.B Accuſare debemus peccata noſtra.xij. E Accuſare aliũ de crimie nõ pꝛeſumat/quẽ conſcientia ꝓpꝛia accuſat.xxxiij. C. Adam doꝛmiẽte cur eua de latere eiꝰ foꝛ⸗ matur.ix.D. xv. B. cxx. A. Adam ſcðm quattuoꝛ litteras ſigniſicat q̃ tuoꝛ mundi partes.ix.E. x. E. Adoꝛari cur ſe nõ ꝑmiſerit angelus a Jo⸗ hanne.xiij. A Adoꝛandus vbi et quõ ſit deus.xv.F. Aduẽtus xpᷣi quõ ex codicibus iudeoꝛuʒ pꝛobatur. xxxv. E Adulterã quõ liberauit xpᷣs.xxxiij.B. C. Affectiones aĩc q̃ttuoꝛ et q̃ ſunt.lx. A. B Affectus humani ſine quibus hic non vi⸗ uitur:pedes non loti dicuntur.lvj.B. in medio.lvij. A. . Agnoſcere quare noluit chꝛiſtus matrem nuptijs:qa dixit ei:quid mihi ⁊ tibi mu lier. viij. B. Agnus ſingularit᷑ ſolus dicitur xpᷣs: et de eius ſanguinis potẽtia.vij.B. / Algricola ſcõm quid dicitur xpᷣs.lxxx. A. Alius et aliud quõ accipienda ſunt cũ de modo ſint paruuli ſpiritualit. trinitate agitur.xxxvj D. xxxvij. C. xlv. Amanti vnitatẽ eccleſie datur ſpirituſlan ctus.xxxij.D. . Amans nõ laboꝛat.xlviij. A. Minus deum amat qui aliquid cum deo amat.xl. DB. Amare animam ſuã ne pereat: dupliciter intelligitur. lj. C. Amatoꝛes ſui non ſint qu paſcunt oues chꝛiſti. cxxiij. C. D. l Amatoꝛes ſeculi quomõ inſultant bonis Amando noſipſos nõ amamus oeũ. Scd amãdo deũ amamus ⁊ noſipᷣos.cxxiij.D. Amen nec grecum nec latinum eſt ſed he⸗ bxum. xlj. B. S bulare qre xpᷣſ noluit ĩ iudeã.xxviij.a Ambulatio xpᷣi ſuꝑ marę quõ fuit.xx.DA. De eo quod filius dicit. Pater amat vos quia vos me amaſtis.cij.C Anmicus xpi dicit᷑ ſeruꝰ bonꝰ.lxxxv.A. B Angeli quomõ dicũtur mãducare.xiij.B Angeli dei: ſunt pᷣdicatoꝛes boni.vij.ih. Angeli pctm̃ gꝛauius fuit peccato hõinis ideo homo meruit liberari. cx. F. Aniĩe opationes mirabiles in carne.viſj. A Anuma humana differt a beſtiali ſolo in⸗ tellectu.xv. D. Anima et intellectus quomõ differunt cũ ſint idem. xv. D. Anie et coꝛꝑis diſſiles opꝑatiões.xx. F. GS Anima quomõ dicitur immoꝛtalis.xxiij. Anima quomõ occiditur moꝛit᷑.xlvij.D Anima rõnalis a nulla cyatura põt beati flcari niſi a ſolo deo.xxiij. B. C. Anima rationalis eſt media inter deum ⁊æ coꝛpus.ibidem. MV Anime vlea eſt deus: et ipſa anĩa eſt vita coꝛpðꝛis.xix. E. F. G. xxij. F ipſa fit immutabilis.xxxix.D⸗ Anima participato bono incommutabili. Anima plus amatur q; coꝛpus vero amo⸗ re:exemplũ de ſene defoꝛmi ⁊ virtuoſo: et iuuene pulchꝛo ⁊ fure.iij. F.xxxij. A. Aiĩaꝝ diũſa receptacula pꝰ moꝛtẽ.xlix.?F Anima q viuiſicat:⁊ vñviuiſicat᷑.xix. F Animarũ reſurrectio per fidem pꝛecedit reſurrectionẽ coꝛpoꝛũ.xix.C.D.G.etꝑ totuʒ.xxij.E. G. xxiij.h. Anima rõnali nihil potentius nihilq; ſub⸗ limius inter creaturas.xxiij.C¶ Animã ſuã odire ĩtelligitur duplicit.lj.C .* 1 „ . „ „ S , „„ . „ . 46 W 2 „ E V 0 1 25 S BR Balance Q 20 0 Focus N K J 10 H. G 5 E I5 10 VierrfarbSelector Standard*-Euroskala Offset S 2 Copyright 4/71999 VXyMaster GmbH wwW.yXVmaster. com