Gb323_fol-3_EX2
author: Petrus, Lombardus, Paris, Bischof

—

NI12c511981681 021

IIIIIIIIIIIIIIAGI

U8 Tübingen

õ
A
*
R

R —EEEESS= i ☛ ☛ ☛ ☛ π☚ ☛
— — = 2– —
ℳ£— —
— .
— —— — 2MfℳUe —,w)K — —
☚
*

„. – △

Pꝛologus in libꝛũ iij

¶ CPelebꝛatiſſimi patris domini Bonauen/ oabundep ieſum chaiſtutn. De bis quatuoꝛ ſimul ba
imumrure oꝛdinis minoꝝ. Aplice ſedis Cardina / bet᷑.v. ad Ro. in quodam verbo vbi ſic ait. Commẽ

pluſtratia in archana torei; ij ſnſay, nis. Cum adbuc peccatoꝛes eſſemus. ecce lapſus
Eluſtratio in archana tercijl ſniay.· reparabilis Chꝛiſtus pꝛo nobis moꝛtuus eſt in quo
. E lona notat᷑ repatoꝛis. Mlto magis iuſtificati nũc
er ſanguinem ipſius ſaluati erimus ab ira ꝑ ipſuzʒ.

cccce ſalus hominis reparati. Et hec quatuoꝛ que in
peecicta autoꝛitate deſcribuntur quatuoꝛ ſunt libri
ſententiarum. Mam in pꝛimo libꝛo agitur de reꝑati
onis actoꝛe.vtpote de beata trinitate. In ſecũdo ve
ro agit᷑ de ꝑſona reparabili.vtpote homine cadente
AKE aſtatu ↄditõnis ⁊ innocentie. In tercio agit᷑ de ꝑer-
Ni ſona reꝑatoꝛis.vtpote de chꝛiſto deo et homine. In
guarto vo agitur de hominis reparati ſalute.que qͥ/
AAaem conſiſtit in expiatione culpe.⁊ amotione om̃is
miſerie.Et ſic patet quomodo iſte totalis liber ver/
ſatur circa noſtre reparationis miſterium explican/
dum.ſpecialioꝛi tamen modo boc ſpectat ad terciũ
W libꝛum.in quo manifeſtat᷑ qualiter ↄuiuificati ſumꝰ
E per chꝛiſtum. Et boc notat apoſtolus in verbo pꝛe/
3 dicto cum dixit. Conuiuificauit nos chꝛiſto. Quia

— A deus viuificauit nos in chꝛiſto. cum chriſto. per chri⸗
fftum. et ym chꝛiſtum. Dꝛimo ergo deus conuiuifica
f uit nos in chꝛiſto. quia in perſona eius moꝛtalitate,
RE mnoſtram vite ſociauit. ᷣm illud Joh.v. Sicut pater

eſt

.

ĩ mi

D Eus Oi iqi es habet vitam in ſemetipſo. ita ⁊ filius dedet habere

Hc. . LIIitam in ſemetipſo. Si ergo vitaʒ habet filius in ſe⸗
ſeericoꝛdia. ꝓpter nimiam charitatem ſuam qua dile metipſo dum ſibi moꝛtalitatem noſtram aſſumpſit.
txrit nos cum eſſemus moꝛtui peccatis cõuiuificauit nos immoꝛtali vite ſociauit.ac per hoc in ſemetipſo
nos chꝛiſto.cuius gratia ſaluati eſtis. Aerbuʒz iſtud conuiuificauit etiam cum chꝛiſto.dum ipſe chꝛiſtus
ſcribit᷑.ij.ad ephᷣ.in quo inſinuat᷑ nobis noſtre redẽ qui vita erat inter moꝛtales homines vixit. ſᷣm illᷣ
ptionis miſterium.acꝑ bec verba manifeſtat᷑ nobis qð dicit᷑ in pncipio.j. Jo.j.Qð fuit ab initio.qð au
lſubiectum libꝛi ſententiaꝝ.⁊ ſpecialiter qᷓtũ ad terei diuimus.qð vidimꝰoculis nf̃is.qð perſpeximus.et
am partem ipſius.in qua implicat᷑ noſtre redempti manus noſtre contrectauerunt de verbo vite. et vi⸗
1 onis ſacramentũ facte ꝑ chꝛiſtum. Poſſunt aut in ta manifeſta eſt. et vidimus.et teſtamur. ⁊ annunci-
verbo quatuoꝛ notari ꝑtinentia ad repationem ge· amus vobis vitam eternam.et ſic dum in terꝛis eſt
neris humani. Quoꝝ pꝛimũ eſt actio regatiõis. gSe viſus.⁊ cum hominibus cõuerſatus eſt deus nos cõ
cundũ ceſt lapſus repabilis. Cercium ꝑſona repato- uiuificauit cum chꝛiſto dum viuere nos fecit cũ ipᷣo.
ris. Quartũ aũt ⁊ vltimũ ſalus bomis repati. Actoꝛ Conuiuificat etiam nos ꝑ chꝛiſtuz;. dum nos a moꝛ
autem reꝑationis notatur cum dicit᷑. Deus qui di / te eripiuit per moꝛtem ipſius.ſm illud.j. Petri.iij.
ues ⁊c. Ipſe em̃ in ſua largiflua miſericoꝛdia nõ ali /· Cbꝛiſtus ſemel pꝛo peccatis noſtris moꝛtuus eſt.in
unde motus diſpoſuit repare genus bumanũ. ſicut ſtus pꝛo iniuſtis vt nos offerret deo. Dum ergo chꝛi
ſcribit᷑ in Joh.iij. Sic deus dilexit mũdũ vt filiũ ſu· ſtus vitam ſuam pꝛo nobis poſuit.deus ꝑ ipſum ge
um vnigenitũ daret.vt omnis qui credit in ipſuʒ nõ nus humanum moꝛtuuʒ viuificauit. Poſtremo pᷣm
pereat.Lapſus vo reꝑabilis cum dicit᷑ Cũ eſſemus chꝛiſtum nos viuificauit.dum ad eius exemplũ nos
moꝛtui peccatis. Peccatũ em̃ pꝛimi ꝑentis erat cau per viam vite direxit. Juxta illud PS. Motas mib
ſa noſtre moꝛtis.ꝑ quem a ſtatu innocentie ꝓlapſũ feciſti vias vite. Motas nobis fecit vias vite duʒ no
fuit genus bumanũ.Quod ſcribit᷑ Ro.v. Sicut per bis fidem.⁊ ſpem.⁊ charitatem.et dona gratiaꝝ diſ/
vnũ hoĩem peccatum mundũ intrauit.⁊ ꝑ peccatu, tribuit.et mandata adiunxit in quibus ipſe chꝛiſtus
moꝛs.ita et in omnes moꝛs ꝑtranſijt.in quo omnes ambulauit.cet in quibus conſiſtit via vite.per quam
Rc peccauerunt.⁊ qꝛ in alio ⁊ ꝑ aliũ peccauerũt.ideo re chꝛiſtus nos docuit ambulare.Deus ergo nos viui
ꝑabiliter ceciderũt. Perſona vo repatoꝛis notatur ficauit ſᷣm xpᷣm.quia ad vitã dirigit imitatoꝛes ipſi/
cum dicit᷑. Conuiuificauit nos chꝛiſto. Mam chriſtꝰ us. De bis quatuoꝛ ſimul habet᷑ phil.ij. Exinaniuit
fuit in quo facta fuit hec reconciliatio.ſicut ſcribitur ſemetipᷣm foꝛmã ſ- uraceiies cccs nein cif⸗ moꝛ/
ad Colo.j.In ipſo complacuit omnẽ plenitudine, talitatẽ noſtram vite ſue vniuit. In ſimilitudinẽ ho
inbabitare.⁊ ꝑ eũ recõciliare oia ꝑ ipᷣm pacificans ꝑ minũ factus.⁊ habitu inuentus vt homo.ecce ſecũ/
ſanguinẽ crucis eius.ſiue que in celis ſiue que in ter ũ vicz ꝙ cum hominibus vt homo vixit. Humilia
ris ſunt. Salus vᷣo hominis reꝑati tangit᷑ in boc q; uit ſemetipᷣm vſq; ad moꝛtem.ccce terciũ videlicʒ ꝙ
dicit᷑.Cuius gratia ſaluati eſtis ⁊c. Cum em̃ merito ꝑ moꝛtem ſuam nos a moꝛte liberauit. Pꝛopter q
paſſionis chꝛiſti collata eſt efficacia ſacramentis. vt et deus exaltauit illum. ecce quartum ꝙ videlicʒ pꝰ
p ea infirmis det᷑ gratia ſanatiua. ̃m illud ad Cbi. moꝛtem multos babuit ſequaces ⁊ imitatoꝛes cre-
iij. Scom miſericoꝛdiã ſuaʒ ſaluos nos fecit ꝑ laua dentes in eum. Mc
crum rege.⁊ reno.ſpũſſancti.quem effudit in nobis . A ij

—

5-

— „

. 1 ð . III

Ziſtinctio.j.de vnione naturaꝝ in ꝛiſto ex ꝑte ꝑſone aſſumentis.
Vm venit igit᷑ plenitudo tpis ⁊c. Cum intendat determinare magiſter qualiter nos deꝰ chꝛiſto cõ
uiuificauit.liber iſte diuidi habet in quatuoꝛ partes ᷣm quatuoꝛ gue dicta ſunt. In qᷓꝝ pᷣma ma
giſter determinat de vnione naturaꝝ in xpᷣo.ꝑ quã dicimur ↄuiuifi
. qqualiter ſe nr̃is infirmitatibꝰↄfoꝛmauit.ex qᷓ dicimur viuificati cũ xpᷣo.Et incipit bec ſeda ꝑs.j.di.
xij. Solet etiã queri. vtrũ aliũ hoiem vel aliũde ⁊c. In tercia vo determiat qualiter ꝑ moꝛtẽ ſuã nos a moꝛte
liberauit.ex q̊ nos dicimur viuificati ꝑ xpᷣm.j.di.xix. NMunc gͤ̈ qucramꝰquõ ꝑ mortẽ ipᷣiꝰ ⁊c. In quarta vo et

„

vltima determinat qliter babitus virtutũ in xpᷣo fuerũt.⁊ qualit᷑ eẽ debeant in eiꝰ imitatoꝛibꝰ. ex q̊ dĩ ꝙ deus

Fm chꝛiſtũ nos viuificauit.j.di.xxiij. Cũ vᷣo ſupꝛa babitũ ſit xp̃ᷣm ⁊c. ¶ Ael aliter. Om̃ in hoc libꝛo agit᷑ qlit

deus nos ↄuiuificauit xpᷣo.⁊ xpᷣs nos viuificauit aſſumẽdo vitã nr̃e nae ⁊ ꝑticipãdo nobis vitaʒ gre.iõ liber
iſte habʒ ptes duas. In pᷣma agit᷑ de vita quam pꝓ nobis xpᷣs aſſumpſit. In ſcda vo de vita quã nobis cõtu/
lit.j.di.xxiij.Cũ vᷣo ſupꝛa habituʒ ſit ⁊c.vbi agit᷑ de virtutibꝰ. donis.⁊ pᷣceptis. Pꝛima ꝑs bʒ duas. In quaꝝ
pma determiat mgr̃ de incarnatiõe verbi.ſiue de vite nr̃e aſſumptiõe.facta a verbo in ſe ſiue abſolute. In ſe/
cũda vᷣo ꝓut oꝛdinat᷑ ad nr̃aʒ redẽptionẽ.j.di.xij. Solet etiã q̃ri vtrũ aliũ hoĩem ⁊c. Pꝛima ꝑs vbi męf̃ det⸗

minat de vnione naturaꝝ in xpᷣo diuidit᷑ in tres ꝑtes. In pᷣma oñdit męfr̃ in xpᷣo fuit vnio naturaꝝ diuer/

lfarũ. In ſca vᷣo oſtendit vniendi ⁊ aſſumendi modũ.j.di.v. Nꝛeterea inquiri opoꝛtet. In tercia vo qualiteꝛ
p illã vnionẽ fiat cõicatio ydiomatũ ⁊ ꝓpꝛietatũ.j.di.viij. Doſt pᷣdicta inqri dʒ ⁊c. Prima ꝑs diuidit᷑ in du/
as. In pꝛima agit᷑ de vniõe naturaꝝ. In ſcdᷣa de xpᷣi ↄceptiòc.j.di.iij.Querit᷑ etiã de carne verbi. ꝛima
ps diuidit᷑ ĩ duas ꝑtes. In pꝛima determiat de vnione naturaꝝ in xpᷣo ex ꝑte ꝑſone aſſumentis. In ſcda ex
pte nature aſſumpte.j.di.ij.Et qꝛ in hoĩe tota humana natura. Prima ps qꝗᷓ tenet pñtẽ diſ. diuidit᷑ in tres
ptes. In pꝛima oſtendit mgfr̃ incarnationẽ factã eẽ in ꝑſona filij aucte apli. In ſca inqͥrit eius rõnez.ibi. Di

lſigenter vo annotandũ eſt ⁊c. In tercia xo mouet dubitationẽ.ibi.Si vo q̃r.vtrũ pater ⁊ filius ⁊ ſpũſſanctꝰ

⁊c̃. Subdiuiſiones autem partium manifeſte ſunt in litera.
à Cũ vnit igt ⁊c.
Quent de wrbo apti ¶ Oſtendit incarnationẽ factam eſſe in perſona filij iſ. .
⸗Aexrirätdlés gqutonitafeapoſtell. WII. 1.
getde nõ fuerit pleni Vm venit igit plenitudo tꝑis.vt ait apls a Gal. iij.
tudo tpis in aduentu miſit deus filiũ ſuũ factũ de muliere. factũ b c⸗
filij dei. j. Coꝛ. xiij. Ex ſub lege. vt eos qui ſub lege erãt redimeret
bes oano ex bte p. t in adoptionẽ filioꝝ dei recigemur. Tem
ſed plenitudo euacu/ mitudinis dicik tpᷣ 1
at derpte cſt d vide pus aut plenitudinis dicit᷑ ſs gratie.qð ab aduentu
tur ꝙ plenitudo tpis „ . ——G ———-Y*
nõdũ ſuꝑuenerit. Itẽ Math.xiij.de ſagena quãtũ imple.glo.in fine mũdi. nõ vr ꝙ ante finẽ mũdi ſit tẽpis

1 plenitudo.R.ddᷣ.ꝙ tpᷣs incarnatiõis dꝛ tpᷣs plenitudinis multiplici de cã. Pꝛima qꝛ deꝰ impleuit qð pᷣfinie/

rat. Añ ſuꝑ illð Gal.iiij. At vbi ve.ple.tẽ.glo.Cõpletũ ẽ tpᷣs qð pᷣfinierat ꝑꝛ q mitteret filin ſuũ. Alia rõ eſt.

ꝓpter impletionẽ ꝓmiſſionis.qꝛ ille nobis datꝰẽ qͥ fuerat repꝛomiſſus.ñ ſuꝑ Jo.j. Plenũ gra ⁊ vitat᷑.glo.

q̊ ad impletionẽ ꝓmiſſoꝝ.Tercia rõ ẽ qᷓtũ ad ↄpletõnẽ figuraꝝ.qꝛ in xpᷣi aduẽtu figure ille ꝗᷓ erãt in vete.te.
imoplete ſũt veritate. Mat.v. Mõ vni legẽ ſoluere ſ̊ adimplere. Quarta rõ ẽ ꝓpt᷑ plenitudinẽ gre qᷓ fuit ĩ xpᷣo

fuit pꝛincipiñ oim plenitudinũ. Añ Colł.ij. In xpᷣo babitat oĩs plenitudo diuinitatis coꝛꝑalit. Quinta rõ

2 Apt᷑ plenitudinẽ gñatiõis.qꝛ cũ ſit qdruplex modus generatiõis. Pꝛima qͥdẽ nec de viro nec de muliere.ſ de
terra. Sca mlieris de ſolo viro.Tercia vᷣo ꝓlis de viro ⁊ mliere.Quarta vo viri de ſola muliere. Iſta quar/
ta eſt cõſũmata in xpᷣi incarnatiõe.Sexta vo rõ cẽ.qꝛ tpᷣs incarnatiõis eſt tpᷣs.vj.etatis.in q̃ qdẽ ẽ plenitudo ⁊
ʒ pfectio.vt ſicut mũdꝰin ſexto die ẽ ↄſũmatꝰ.ſic in.vj.etate ſit reꝑatꝰ. Ita ꝙ pᷣma etas fuit ab adã vſq; ad noe
Scda a noe vſq; ad abꝛaa.Tercia ab abraã vſq; ad moyſen. Quarta a moyſe vſq; ad dauid.Quita a dauid
vſq; ad xpᷣm. Sexta a xpᷣo vſqʒ ad finẽ.His & ſex rõnibꝰvꝛ tpᷣs incarnatõis tpᷣs plenitudinis.Ad illud &ᷓ in ð⸗
riũ ꝙ nõ eſt plenitudo vſqʒ ad gloriam. dm ꝙ eſt plenitudo gratie ⁊ plenitudo gloꝛie.Et ille due rõnes pꝛo-
ꝗ cequnt de plenitudine gloꝛie.auẽtas aũt apli intelligit᷑ de plcnitudine gratie. Dꝛopter qð notanda eſt quedã
diſtinctio de plenitudine.ꝙ quedã eſt plenitudo nature.quedã gratie.quedã gloꝛie. Plenitudo nature in du
plici ẽ dꝛñtia. Pꝛima qtũ ad rem in ↄditiõe.de qua Geñ.ij. Compleuit dens die ſexto opus ſuum. Secunda
Fjtum ad rerũ multiplicationem.de qua 3. Oñi eſt terra ⁊ plenitudo eius. Similiter ⁊ plenitudo gratie du
plex eſt. Quedam in capite. et de hac Johᷣ.j. Plenũ gratia ⁊ veritatis.Quedã in mẽbꝛis.et de hac Act.j.Re⸗
pleti ſunt om̃es ſpũſancto. Et Eph̊.j. Pꝛopoſuit ⁊ c. Similiter plenitudo gloꝛie duplex eſt. vel qtũ ad nume
rum eleuoꝝ. Oe hac apoca. vj. Suſtinete modicũ tempus donec imple. ⁊c. Aut q;tum ad ꝑceptionem eter/
noꝝ bonoꝝ.Ecci.xxiiij. In plenitudine ſanctoꝝ detentio meaa. b actũ de muliere. Cõtra. In ſymbo
lo legit᷑. Genitum non factum ⁊c. Item ſi de muliere factus cſt.nõ videt᷑ ꝙ mulier ſit eius mater ſᷣ ſoluʒ ma
5 teria. ꝓpter quid ergo magis dicit factũ q; genitũ:Reꝰ.ddᷣm ꝙ chꝛiſtus ſm naturã diuinam ita eſt genitus ꝙ
nõ factus.qꝛ nõ eſt creatura. Scom humanã vo ita eſt genitꝰ ꝙ factus.quia cõceptus fuit a virgine faciente
diuina virtute. Qualis aũt virginis fuerit virtus boc melius manifeſtabitur loco ſuo. Per hoc autem quod
dictum eſt patet reſponſio ad obiecta. c ¶ Factũ ſub lege.Contra.qꝛ dicit᷑.j.Chim̃.j.Juſto nõ eſt lex poſi
ta.ſi ergo xpᷣs iuſtiſſimus erat.videt᷑ ⁊c. Item chꝛiſtus nõ tenebat᷑ implere mandata cfs. ergo nõ videt
ſub lege eſſet factus.Rꝰ.dm ꝙ eſſe ſub lege dicit᷑ tribus modis.vel qtũ ad cauſam.vel qᷓtum ad obſeruati/

onem. vcl itum ad motiuum. Otum ad cauſam ſunt illi qui nati ſunt ſub peccato. Otum ad obſeruatio⸗

cati in xp̃o. In ſcda vᷣo det᷑miat

Pꝛima ratõ.

Ps.ciij.

ſaluatoꝛis exoꝛdium ſumpſit. Hoc eſt tpᷣs miſerendi ⁊
annus benignitatis. in quo gratia ⁊ veritasꝑ ieſum
xpᷣm facta eſt. Gratia.qꝛ ꝑ charitatẽ implet᷑ qð in lege
pᷣcipiebat᷑. Veritas.qꝛ ꝑ chꝛiſti aduentũ exhibet᷑ atq;

—

nem ſunt iſti qui le/

gem obſeruant. OM tũ

ad motiuum ſunt illi

qui timoꝛe ſeruiunt.

1. . er gu Chꝛiſtus ergo nõ fuit
ꝑſicit᷑ humane redemptionis ſponſio facta ab antiq. Lbien ites ad i⸗
Filij & miſſio eſt ipſa incarnatio. Eo em̃ miſſus eſt ꝓ xel ĩtum ad motiuũ
in foꝛma hoĩs mundo viſibilis apparuit.de quo ſupꝛa S ſolũ qtũ ad obᷣua/
ſufficienter dictum eſt. ienern ale tame
W 1 PrE issg alij homines. qꝛ ee
Kationem inquirit quare filius camem aſſum/ ſege itum ad obßus
G nõ pater vel ſpũſſanctus. b tonem poteſt e du⸗
QEiligenter vo annotãdũ eſt quare ſilius nõ pr̃ vłſpi⸗ pliciter. Ael q̃tuz ad
rituſſctũs eſt incarnatꝰ.ſolus nanq; filiꝰhoiem aſſum obedientiam obliga⸗
pſit?:Qð vtiq; cõgruo oꝛdine atq; alto dei ſapia fecit toꝛiã. vel q;tũ ad obe⸗
ↄſilio.vt deus qͥ in ſapia ſua mũdũ ↄdiderat ſᷣ̃m illud dientiam ſpontaneaʒ
ſai . ai f, F n fi 5 Et pmo modo ſũt bo
Oia in ſapia feciſti dñe q in celis ſunt ⁊ q in terꝛis.re⸗ mines. ſcdo modo fu
ſtauraret in eadẽ. Hec eſt mulier euãgelica qͥ accendit it xp̃s.qͥ ſe mera libe/
lucernã.⁊ dꝛagmã decimaʒ q̃ ꝑdita fuerat reꝑit.ſapia raalitate legalis obſer-

Luce.xj.

Scða ratio.

Aug“.

—

Tercia ratio

Aug · in eccleſi
Aſticis dog.

ſcʒ pr̃is.q̃ teſtà hũane infirmitatis lumie ſue diuinita⸗
tis accẽdit.ꝑditũq; hoĩem reꝑauit noĩe regis ⁊ imagi⸗

nitus eſt.ita cõgrue pat᷑ mittit.filiꝰ miſſus eſt. Ab illo
em̃ ↄuenient mitut᷑ dei verbũ.cuiꝰ eſt verbuʒ. Ab illo

uantie ( vt exemplum
daret) veri obedient⸗

ne inſignitũ. Ideo etiã filius miſſus eſt ⁊ nõ pr.qꝛ con ſubdidit. Ct ſic ptz re
gruentiꝰmitti debebat q eſt ab alio q; qͥa nullo eſt. fili Ponſio ad obiccta.
uss aſit a patre eſt.par᷑ vo a nullo ẽ.vt ait aug. in li.de
trini. Mõ em̃ hʒ de qͥ ſit. Sicut g pater genuit.filiꝰ ge⸗ .

mittit᷑ de qͥ natũ eſt.mittit᷑ quod genitũ eſt. Pat᷑ vᷣo qͥ miſit a nullo l.iõq; pf

miſſus nõ ẽ.ne ſi mitteret᷑.ab alio eẽ putaret᷑. Miſſus ẽ &̊ pᷣmo filius qͥ a ſolo

patre ẽ.deinde etiã ſpũſſctũs qͥ ẽ a patre ⁊ filio.ſ filiꝰ ſolus miſſus in carne ẽ
nõ ſpũſſanctus ſicut nec pat.Qð ideo factũ eſt.vt qͥ erat in diuinitate dei ſi⸗

lius.in humanitate fieret hoĩs filius.MNon pater vel ſpirituſſanctꝰ carnẽ in⸗
duit.ne alius in diuinitate eſſet filius.aliꝰin humanitate.et ne ideʒ eẽt pater

⁊ filius.ſi deꝰ pater de homine naſceret᷑. Vn de in eccliaſticis dogmatibus.

Mõ pf̃ carnẽ aſſumpſit neq; ſpũſſanctꝰ. ſ filiꝰ tm̃.vt qͥ erat in diuinitate dei
filius.ipſe fieret in homine hoĩs filius.ne filij nomen ad alterũ tranſiret qui

nõ eſſet eterna natiuitate filius. Dei filiꝰ. homis factus eſt filius.natꝰ ſᷣm

veritatẽ nature ex deo dei filius.et ſᷣm veritatẽ nature ex homie hoiĩs filius.

vt veritas geniti nõ adoptione.nõ appellatõne.ſed in vtraq; natiuitate ſilij
nomen naſcendo haberet.vt eſſet verus deus ⁊ verus homo vnꝰ filiꝰ. Mõ

ergo duos chriſtos.neq; duos filios.ſᷣ deum ⁊ hoĩem vnũ filiũ.quẽ ꝓpter⸗

ea et vnigenitũ dicimꝰmanentẽ in duabꝰſbᷣijs.ſicut ei nature veritas cõtulit

nõ cõfuſis naturis neq; immixtis (ſicut thimotheani volũt) ̊ ſocietate vni/⸗

Dubiũ

Obicctõ. Oꝛ fi
lio q̃ tiñ carnez

aſſũpſit aliqᷣd
fecit qd nõ pat᷑

vel ſpoͦſſanct?.

ð tas oꝑata eſt.ſicut aug.dicit in li.de fide ad Pe. Reconciliati ſum p ſolũfi/

Si vo quent᷑ vtꝝ pat vel ſpüſſe u1 mõ poſſ
Sgane rũderi põt.et potuiſſe olim.⁊ poſſe nũc carnẽ ſumere ⁊ hoĩem ficri tã

tis.Ecce hẽs quare filius.nõ pater vel ſpũſſanctꝰcarnem aſſumpſerit.

¶ Mouet dubitationẽ.vtrum ſpirituſſanctus vlł pater potuerit incarna
ri vel mõ poſſit. 4
ſctũs incarnari potuerit v

—ℳ

el etiam mõ poſſit?

patrem q; ſpũmſctm̃. Sicut em̃ filius hõ factus eſt.ita pat᷑ vel ſpũſſctũs po

tuit ⁊ poteſt. ¶ Sed foꝛte aliq dicẽt.Cũ indiuiſa ſint oꝑa trinitatis. ſi filus

carnẽ aſſumpſit.tũc ⁊ pr̃ ⁊ ſpũſſanctꝰ.qꝛ ſi filiꝰcarnẽ aſſumpſit.nec h̊ fecit pt
vel ſpũſſanctꝰ.nõ omne qð facit filiꝰ.facit ⁊ pat᷑ ⁊ ſpũſſanctꝰ.At oia ſil pat ⁊

filius amboꝝ ſpũs ꝑiter ⁊ ↄcoꝛdit᷑ oꝑant᷑.Ad qð dicimꝰ.qꝛ nihil oꝑat᷑ filiu
ſine patre ⁊ ſpũſancto:ſᷣ vna eſt hoꝝ triũ oꝑatio indiuiſa et indiſſilis.et tñ

lius.nõ pr̃ vel ſpũſſanctꝰcarnẽ aſſumpſit.ipᷣam tñ carnis aſſumptionẽ trini⸗

Aiij

Q

7 d In ſpeeie colũpe lium ſᷣm carnẽ.ſed nõ ſoi filio ̃m deitatem. Trinitas
deſceẽdiſſe.ſupple ſ'̃m̃ em̃ nos ſibi recõciliauit ꝑ hoc ꝙ ſolum verbũ carnem
nas Sʒen. To⸗ ißa trinitas fecit. Trinitas ̊ carnis aſſumptionẽ fecit
ta coluba la c ſed verbo nõ patri vel ſpũiancto. Si em pater ſibi et
parre r ftino videt᷑ filius ſibi.vel pater filio ⁊ filius patri carnis aſſumpti .
ꝙ tota trinitas in ila onẽ oꝑatus eſſet.iã nõ eadem eẽt opꝑatio vtriuſq; ſ di
coluba deſcẽderet ſiẽ uiſa. Sed ſicut inſeꝑabilis ⁊ indiuiſa eſt vnitas ſube
deſcengebat ſpũſſan / trium. vt ait Aug.in li.de trini.ita ⁊ oꝑatio. Nõ tamẽ
Eue Meanmun de eandẽ trinitatẽ natam de virgine.crucifixam ⁊ ſepul⸗ .
ln ea hn eltendat tam catholici tracigtoꝛes docuerũt.s tmmodo filium. .
ſimul pater ⁊ fuiꝰ.er-· nec eandẽ trinitatẽ in ſpecie colũbe deſcẽdiſſe ſup Je⸗. d .
go vr ꝙ nec in colum ſum. ᷣ tm̃ ſi pũmſctm̃.nec eandeʒ dixiſſe de celo. Tu cs Marci.j.
ba. Nedam ꝙ in colã filius meus.ſᷣ tm̃ patris vocẽ fuiſſe ad filiũ factam.qᷓ;
ba illa nõ erat alit ſo uis pater ⁊ filiꝰ ⁊ ſpũſſanctꝰ ſicut inſepabiles ſunt. ita
nulſanctus & pater z inſeꝑabiliter opant᷑. Hec ⁊ mea fides eſt. qmquideʒ
iuencc itcr oe hec catholica eſt fides. Licet ergo ſolus fili? carnẽ al/
ĩ ea ſignabat᷑.quia ſi - fumpfſerit.ipſam tamen incarnationẽ cum patre ⁊ ſpi⸗
ĩ ea ſignabat᷑.quia ſi/ J en in
gnatio relationẽ dicdcit rituſancto operatus eſt.
ſicut incarnatio. ideo · =
ſolꝰpoterat in ea ſignificari.q;uis nõ ſolꝰin ea poſſit opari. Et ſic patet ꝙ exemplũ mgji eſt rectũ ⁊ ydoneũñ.ſ .
boc magis declaratum eſt in pꝛimo li. miſſione ſpũſſancti.di.xyſ. .
D intelligentiam vᷣo buius ꝑtis incidit bic detur ꝙ boc non ſit impoſſibile apud deñ.¶ Item
queſtio circa incarnationẽ qtũ ad duos ar/ plus põt deus facere qꝙᷓ; nos petere.iuxta illud Eph̊.
ticulos. Hꝛimo querit᷑ de incarnatiõe q;tuz iij. Oeus qͥ põt facere ſupabundanter qᷓ; petimꝰaut
ad vniois poſſibilitatẽ. Scuo querit᷑ de incarnatiõe intelligimꝰ.ſi g̈homo potuit petere filium dei incar
iᷓ̃tũ ad vnionis cõgruitatẽ.Circa pꝛimũ queruntur nari.& verbũ dei fieri carnẽ vel incarnari nõ fuit o
quatuoꝛ. Pꝛimo querit᷑ vtrũ diuina natura potuit impoſnbile. ¶ Item qñ duo ſic ſe habẽt ꝙ vnů ẽ ma
vniri cũ bumana natura. Scdo qr.vtrũ vna pſona teriale reſpetu alterius ⁊ illi confoꝛme.poſſibile eſt
potuerit vniri ſine alia. Tercio querit᷑ vtrũ vna ꝑpſo vniri vnũ alteri. anima plus habet de poſſibilitate
na potuit vniri ſimul cũ alia. Quarto querit᷑.vtꝝ q̃ reſpectu dei qᷓ; habeat coꝛpus reſpectu aie. Plus eti

libet triũ eſona potuit incarnari ꝑ ſeip̃am. am habet de ratione cõfoꝛmitatis.cũ aĩa ſit ſuba ſpi
(NXuſtio.e.. a ittualis r imago dei. ergo ſi deus animã potuit vni⸗-
Atrum diuina natura potuerit vniri cũ bũana na- re coꝛꝑi.videt᷑ ꝙ ſimiliter poſſit ſubſtantiã humanã
tura:Et Tno. viclet anen eſt pati ſicut vnire è age vnire nbe. Are omne quod eſt alteri maxime inti/
xe. quod impoſſibile eſt pati.impoſſibile eſt vniri. mũ ct amabile.eſt ei vnibile vnione maxima.ſᷣ deus
Sed diuinã naturã impoſſibile eſt pati.ẽᷣ impoſſibi eſt anime intimus ⁊ amabiliſſimus.ẽ videt q ſube
Ic eſt eã cũ alia natura vniri. ¶ Itẽ quecunq; vniun rationali perfecte vniri poſſit ſpiritus increatus.
. tẽ ſi diuina natura nõ põt ſibi vnire bumanaʒ.

tur adinuicẽ.aliquo mõ cõponunt᷑ g qð impoſſibi⸗ ſi diuina ne 5 pot
le cſt alteri cponi.impoſſibile eſt alteri vniri.ſed di - aut boc eſt ꝓter impedimẽtũ nature ſue. aut ex par
te creature.Si ꝓpter impedimentum ex ꝑte nature

uinã naturq impoſſibile eſt alteri cõponi cũ ſit ſim/ †
pliciſſima ⁊ gfectifſima. cc. ¶ Item omne vnibile ſue. ergo cũ illud ſit opus pfectiſſimũ ⁊ nobiliſſimũ.
⁊ nõ vnitũ eſt ad actũ ⁊ cõplemẽtũ vnionis poſſibi/ videt᷑ ꝙ diuina natura nõ ſit cõſona oimode perfe/
e. o mne añt poſſibile ad actũ ⁊ cõplemẽtũ eſt muta ctioni ⁊ nobilitati. Si ꝓpter impedimentũ creature.
& vr̃ ꝙ creatura nõ ſit in pfecta obedientia reſpectu /
ceatoꝛis.boc aũt dcrogat diuine oipotẽtie.g impoſ
ſibile eſt ꝙ reſpectu talis vnionis interueniat impe/
dimentũ cx ꝑte aliqua.⁊ ſi Heeſtar deus potuit
creaturã ronalẽ ſibi vnire. ¶ R. vd. ꝙ abſq; dubio 8
poffibile fuit naturã bumanã vniri diuine in ꝑſona
filij. Rõ aũt huiꝰ eſt iſta.qꝛ oia illa attribuenda ſunt

bile ⁊ imꝑfectũ.ſᷣ in deo nulla põt eẽ mutatio.nulla
impfectio.g nulla tꝑalis vnio. tẽ quecũqʒ ſt᷑ vni
bilia ſunt adinuicẽ ꝓpoꝛtionabilia. qm̃ inter illa nul-
la eſt vnio inter que nulla cadit ꝓoꝛtio.ſ̃ dei qͥ infi-
intus eſt ad creaturam que finita eſt nulla cadit pꝛo
poꝛtio.g nulla põt eſſe illaꝝ naturaꝝ ↄiũctio.(¶ Itẽ
plus diſtat creatoꝛ a crcatura q; diſtant duo oppoſi⸗

ta. ꝓ co Fon oppoſita cõicãt in aliqͥ genere ꝓpximo diuine potentie que ſibi nõ derogant. ⁊ talia ſunt qᷓ
vel remoł.deus aũt ⁊ creatura in nullũ gen? cõe pꝑ/ pofſibi e eſt poſſe. Diuinã aut naturã bumane vni/
* ticipant.& faciliꝰeſt vnire aliqua oppoſita.qᷓ; ſit vni - ri in vnitatẽ ꝑſone.nõ eſt aliud q́ᷓ; diuinã pſonam qᷓ

re diuinã naturã cũ humana.Et deus nõ põt facere
w idem ſit bomo ⁊ aſinus.vel ꝙ idẽ ſit albũ ⁊ nigrũ.
aut certc ꝙ idẽ ſit ⁊ nõ ſit.g̊ nõ põt facere ꝙ idein ſit
bomo ⁊ deus. ¶ Sed Der:. us põt deus facere q;
põt homo dicere.iuxta illud Lucc.j. Mõ crit impoſ
ſibile apud deñ omne verbũ.ſi g̊ homo põt illud cre-
vere ⁊ dicere ꝙ deus ſit hũanitati noſtre vnitus.vi/

ab eterno fuit ypoſtaſis reſpectu diuine nature. ec
ypoſtaſim reſpectu humane nature in tenpoꝛe. hoc .
aũt nõ dicit aliquã imꝑfectionẽ. ſᷣ potius dignitatẽ
⁊ nobilitatem. Sicut enim cũ deus ab eterno ſit bo/⸗
nus.in nullo fit derogatio bonitati ſue cum eſt cau⸗ 4
ſa bonitatis create in tempoꝛe.q;uis bonitas creata

longe ſit inferioꝛ bonitate increata.ſicut cum perſo⸗

10

11

12

1

——

—

na filij dei. ſit ypoſtaſis intellectualis. ⁊ ſpſᷣalis.⁊ in·ꝰ poꝛtione q̃ attẽdit᷑ in Bueniẽtia oꝛdinis. Si autem

creata ab eterno.in nullo derogat ei ſi ſit ypoſtaſ rõ⸗
nalis nãe create in tꝑe.Et quẽadmoduʒ deus de nõ
creante fit creãs in actu abſq; ſui aliqua mutatõe vł

innouatiõe.ſᷣ ſolum facta immutatioe ex ꝑte nature

create. Sic ꝑſona filij dei qᷓ̃ nõ erat hypoſtaſis huma

ne nae in actu.hʒ eius eẽ ypoſtaſis abſq; aliq ſui mu

tatiõe vel innouatiõe.ſola facta mutatiõe ex ꝑte nãe
aſſumpte.Et quẽadmodũ deus qͥ eſt in creatura R
eſſentiã.pñtiã.⁊ potẽtiã.in nullo depẽdet ab ipᷣa.ſed
potius depẽdet ab ipᷣo creatura tãq;ᷓ a cã ↄſeruãte ⁊
ſuſtẽtãte.ſic deus cũ eſt in creatura rõnali ꝑ vnionẽ.
nõ depẽdet ex ipᷣa.ſᷣ potius ecõuerſo rõnal creatura
pendet ex vpoſtaſi diuina.⁊ hʒ ſuſtẽtificari in illa.
ſicut nã ſuſtentat᷑ in ꝑſona. Et ſic pʒ ꝙ vnio diuine
nãe cuʒ bumana in nullo derogat nobilitati diuine.
et ideo cũ oia attribuẽda ſint deo q̃ nõ derogãt om̃i
potẽtie eius.indubitant᷑ ponẽdũ eſt eius incarnatio

nis miſteriũ eẽ deo poſſibile. Pꝛopter qd dixit ange

lus ad mariã in eius pᷣmoꝛdio aperiẽs incarnatiõis
miſteriũ. Mõ erit impoſſibile apud deũ om̃e verbũ.

Añ ⁊ ↄcedẽde ſũt ratiões que hoc oſtẽdũt.(¶ Ad il/

lud g quod obꝛ in deranii vniri eſt pati.dom ꝙ ſi
cut dicit Pꝛiſcianꝰ.quedã ſũt verba que in voce acti
ua ſignãt paſſionẽ.⁊ hoc mõ intelligẽdũ eſt cũ dicit
diuinã nam hũñane vniri.nõ ꝙ diuia nã aliqͥd pati/
atur. ꝙ ipᷣa diuia nã bumanã nam vnit ſibi in pꝛo/
pꝛiã pſonã ſiue ypoſtaſim. Poſſet etiã alit᷑ dici ꝙ ſicẽ
gnare ⁊ generari nõ ſignãt in diuis actiõem vel paſ-

ſionẽ ſed relationẽ. Sic ctiã vniri dictũ de diuia nã
vel humana ꝑſona nõ dicit actiõem aliquã ſ̃ relatio

nẽ potius.q̃ qͥdẽ relatio dicit depẽdẽtiã ſolum in nã
creata.ſicut haberi põt ex bis q̃ in pᷣmo li.determia/
ta ſũt cum agebat᷑ de diuis nomibꝰ.que dicũt reſpe/
ctum ad creaturã diuinã.di.xxx. 2
ꝙ qᷓ vniunt᷑ cõponũt᷑.dom ꝙ ⁊ ſi ꝓprie accipiat᷑ ver

bũ cõponẽdi.etiã plus eſt vnio ꝙᷓ; cõpoſitõ. Anio.n.
dicit ↄpoſitiõem duoꝝ ſiue vniant᷑ ad cõſtitutiõem
tercij ſiue nõ. Cõpoſitio vo dicit ↄiũctiõeʒ aliq̃ꝝ ita

Eniũt ad ↄſtitutiõem tercij.⁊ oẽ tale aliq̃ mõ eſt
maie reſpectu alterius. Et iõ ↄpoſitio ſp impoꝛtat
fectiõem in ↄponẽtibꝰ.vnio vᷣo nõ.⁊ ꝓpterca nõ ſeqͥ
tur qꝛ diuia nã nõ põt alteri cõponi ꝙ nõ põt alteri
vniri.Sed ad illud qdð obꝛ omne vnibile intimuʒ

eſt ad cõplemẽtũ vniõis poſſibile.dm ꝙ illud veꝝ

eſt de illo vnibili q; bz ꝑduci ad actũvniõis ꝑ aliq̃d
acqᷣſitũ in ipᷣo.de illo aũt qdð eſt vnibile ſoluʒ ꝑ aliud
acqſitũ in altero nõ hbʒ veritatẽ.⁊ B̊ mõ ẽ vnibtlis di
uina nã hũane nae ꝑ mutatõnẽ factã ĩ creatura.⁊ iõ
ex hᷣ nõ ſcqͥt᷑ aliq̃ ſit ivfectõ vel mutatõ ĩ hac vniõe
ex pꝑte diuine nãe.̊ᷣ ſolũ ex ꝑte nãe create.Et rõ illiꝰ
eſt. qꝛ vnio dicit relatiõem. relatio introduci hʒ in cẽ
mutationẽ factã in vno extremo altero oino ĩmo/
bili ꝑmanẽte.ſicut ptz.ſi ego ſim albus.⁊ gnet᷑ alius
q ſit albus.ſtatim incipit mihi eẽ ſilis nmiain me fa
cta mutatiõe.Simile exẽplũ ponit boetiꝰ de dextro
⁊ ſiniſtro.ſic intelligẽdũ ⁊ in ꝓpoſito.Et põt etiã bꝰ
ſile inueniri in vnioe radij ⁊ criſtalli. ſi em criſtallus

ſuꝑinducat᷑ radio iã domũ illuminãti. criſtallus illu

minari dẽ. ⁊ a radio ꝑtrãſiri.⁊ ei copulari abſq; mu/
tatiõe facta ex ꝑte radij.ſᷣ ſolũ ex ꝑte criſtalli.ſic ſuo
mogo ßſ lõge ſi ins intelligẽdũ ẽ in nã aſſumpta
⁊ pſona verbi.¶ Ad illud quod opponit᷑ ꝙ oẽ vni/

bile eſt poꝛtioõabile. dom ꝙꝙ veri eſt ſi intelligatẽ de

*

d illud qd obᷣꝛ

intelligat᷑ de ꝓpoꝛtiõe qᷓ eſt in cõmẽſuratiõe quãtita
tis.veritatẽ nõ hʒ.ꝓ eo ꝙ ſi aq̃ maris infinita eſſet.
adbuc poſſit ſpõgia immergi ſicut nüc immergeret

ct vniri. ⁊ iõ ſufficit ad vnionẽ ꝓpoꝛtio que ſurgit ex

N

ↄueniẽtia oꝛdis.⁊ talis eſt cõueniẽtia que eſt int cre
aturq ronalẽ ⁊ veũ.ꝓ eo ꝙ natura ratonalis eoipᷣo
ꝙ eſt imago dei nata eſt oꝛdinari ad ipſum immedi

ate.ſicut in pᷣmo ⁊ ſcdo li.fuit oſtẽſum. Ad illð qdʒ i +

obijcit᷑ ꝙ maioꝛ eſt ↄueniẽtia oppoſitoꝝ q; ſit dei ad
creatura.Et infra ꝙ magis ſũt vnibilia.dom ꝙ etſi
maioꝛ ſit ↄueniẽtia ꝓpter alicuiꝰcõem ꝑticipatõem.
nunq tñ ita eſt ↄueniẽtia ſᷣm Poſſibiltate 7 oꝛdineʒ
vnius ad alterũ.ꝙ vnũ oppoſitũ nõ hʒ oꝛdinari ad
ſuum oppoſitũ ſicut ad cãm ⁊ cõplemẽtũ. ſicut crea
tura rõalis hʒ oꝛdinari ad deũ.Cõueniẽtia aũt in ꝑ-
ticipatiõe alicuius cõis nõ facit aliqᷓ eẽ vnibilia niſi
ſit aliqua cõueniẽtia ᷣm rõnẽ inclinatiõis ⁊ oꝛdinis
ſicut ptʒ. Mag em̃ ẽ aia vnibilis coꝛꝑi qᷓ; ſit vna aia
vnibilis alteri.⁊ ſicut nõ tenet illud argumẽtũ.aia ñ
põt alteri aie vniri. &̊ nec põt coꝛpi vniri. ſic nec illᷣ
argumẽtũ cõcludit.oppoitũ nõ põt vniri oppoſito.

5̈ creatura nõ põt vniri deo.

D ¶ AUtrũ vna ꝑſona poſſit vniri ſine altera:Et ꝙ nõ.vi
det᷑ pᷣmo ꝑ dam̃.qui dicit ꝙ in diuis ofia ſunt vnũ

pꝛeter generationẽ in generatiõeʒ ⁊ ꝓceſſiõem.ſ in/
carnatio nõ eſt aliquid boꝝ.& ſi incarnari ↄueit vni
pꝑſone.neceſſe eſt ꝙ ↄueniat alteri.¶¶ Itẽ oꝑa trini/
tatis ſunt indiuiſa.g& opus qð ↄueni?: vni ꝑſone.ne
impoſſibile eſt ꝙ ↄueniat vni pſone ſinc altera.
lere incarnatio eſt opus recreatiõis.ſicut homis
foꝛmatio fuit opus creatiõis.ſed impoſſibile eſt ho/
minẽ foꝛmari ab vna pſona ꝙ nõ ab alia.g impoſſi/
bile eſt hoiem refoꝛmari ab vna ꝑſona ꝙ nõ ab alia.
vna ꝑſona nõ põt incarnari ſine alia. ¶ Itẽ pfecti·
oꝛi mõ eſt deus in aliqͥ qñ eſt ꝑ vnionẽ qᷓ; cũ ẽ ꝑ graʒ
inbabitãtẽ.ſed impofſibile eſt vnã ꝑſonam inhitare
in aliquo ſine alia.ꝗ̊ impoſſibile eſt vnã pſonã vniri
carni ꝙ; nõ vniat᷑ ⁊ alia.¶ Itẽ impoſſibile eſt filiuz
venire in mentem qͥn ſimul veniat cũ eo ⁊ pr̃ ⁊ ſpiri
tuſſctũs.ſicut diat᷑ Yoh̊.xiiij.Ad eũ veniemꝰ ⁊ mã.
⁊c̃.g impoſſible eſt filiũ venire in carnẽ qͥn ſil eniat
pr̃ ⁊ ſpuũſſctũs.Si & mitti in carneʒ eſt incarnari.vr
⁊c̃.¶ Itẽ impoſſibile ẽ aliqͥd abſolutũ ↄuenire vni
qd nõ alteri ↄueniat.ꝓ co ꝙ ſolũ relationibꝰ diſtin/
guunt᷑.̊ ſi eſſe incarnatũ vel eẽ boĩem eſt pꝛedicatũ
abſolutuz. ergo impoſſibile eſt ꝙ coueniat vni ita qp
nõ ↄueniat glteri.̊ vna pſona nõ põt ſine altera in-
carnari. ¶ Sed ↄtra. Joh.j. Nerbum caro factum
eſt. ſed verbũ ſicut in pᷣncipio bitũ eſt nomiat ꝗpꝛie/
tatẽ ꝑſone. ſi attribuit᷑ ifi verbo incarnatio.vĩ q;
alicui ꝑſone poterit ↄuenireꝑ ſe. Itẽ incarnari ñ
eſt aliud niſi in carnẽ mitti.ſᷣ mitti põt cõernire vni
pſone ſine alia.qꝛ filius mittit᷑.⁊ nñqᷓ; pr̃ legit᷑ eẽ mii
ſus. ergo et incarnari. ¶ Itez incarnatio eſt vnio in
ꝑſona.ergo ſi alia eſt perſona patris.alia filij.vide
ꝙ ſi vnio ſit in ꝑſona vna.nõ ſit neceſſe fieri in alia.
et ſi vnio põt fieri.ſimiliter ⁊ incarnatio. Item qᷓ;
uis vna ſit veritas pr̃is ⁊ filij et ſpũſſcti.tñ perſona,
patris ſignari poteſt ꝑ aliud ſignuz qᷓ; ꝑſona filij vt
ſpũſſancti.ſiue loqmur de ſigno vocali.ſiue reali.ᷣ
qua rõne ſignũ põt copulari vni eſone ſit 1 m

ceſſe cſt ꝙ ↄueniat alteri.g̊ ſi incarnatõ eſt opus dei.

. „

15

ſignatönẽ, eodẽ modo poteſt aliquod a catũ copula
ri increato m vnionem perſonalem. ſi vna poteſt
ſine altera ſignari. ſimiliter põt vna ſine altera incar
nari. ¶ Redd. ꝙ ſine dubio vna ꝑſona incarnari po
teſt ita ꝙ nõ alia incarnet᷑.ſicut operis euidẽtia ma/
nifeſtat. Et rõ huius eſt iſta.quia cum ↄtingat dupli
citer comꝑari creaturã ad creatoꝛẽ.vicʒ jm ſuſcepti
onem alicuius cõpletionis.⁊ ſᷣm relationis habitu/
dinẽ. Pꝛima cõpatio neceſſario reſpicit tres ꝑſonas
indiſtincte ⁊ indiuiſim. ꝓ eo ꝙ in eis eſt vna ꝑfectio
eſſentialis. Comꝑatio vᷣo ſᷣm babitudinem relatio/
nis põt eſſe reſpectu alicuius ꝑſone determiate ⁊ di⸗/

ſtincte. ꝓ eo ꝙ iſte ꝑſone relationibus diſtinguũtur
16 Similiter deus dupliciter hʒ cõpari ad creaturã.vi/

ſiti ſuſtentificantis. In pᷣma cõꝑatione neceſſaris ſi

.*

X .

18

delicct in rõne pꝛincipij cauſantis.⁊ in ratõne ſupto

bi cõicant tres ꝑſone.ꝓ eo ꝙ in deo vnica eſt natura

2 vnica eſt virtus oꝑatiua.ꝑ quã deꝰ creaturarũ eſt

cauſa. Scda vo cõꝑatio poteſt reſpicere aliquam ꝑ/
ſonã diſtincte. ꝓ eo ꝙ ⁊ ſi vna ꝑſona ↄueniat cũ alte
ra in natura ⁊ eius virtute.diſtinguit᷑ tamen ab alia
in ſuppoſito ⁊ ꝑſonali ꝓpꝛictate.Om̃ g̊ in vnione na
turaꝝ ſiue incarnatiõe ꝑſona diuina ſit ſuppoſitũ ſi/
ue ypoſtaſis humane nature. ita ꝙ vnio ſiue incar/
natio nõ tĩ dicit habitudinẽ dei ad creaturã ꝑ mo/
dum cauſqmo etiã ꝑ modũ ſuppoſiti. Similiter ex
pte crcature nõ dicit cõpationẽ ſolũ qtum ad ſuſce/
btionẽ completionis. etiã q'tum ad habitudinẽ re
ationis.hinc eſt ꝙ incarnatio põt cõueniri vni per/
ſonc ita ꝙ nõ ↄueniat alteri.vñ rõnes hoc oñdẽtes
oↄcedẽde ſunt. ¶ Ad illud vᷣo qu pᷣmo opponit᷑ ꝙ in

diuinis oia ſunt vnũ preter generationẽ ⁊c̃. dom q;

verum eſt. ̊ cũ dicit᷑ ꝙ incarnatio nõ eſt aliquid ho⸗/
rũ.ddm ꝙ et ſi nõ ſit aliq̃d boꝝ.tñ aliqͥd boꝝ inclu/
dit. Includit em̃ intellcctũ ꝑſonalis diſtinctiõis.in/⸗
carnatõ em̃ eſt vnio carnis ad nãm diuinã in ꝑſonã
diſtincta. ¶ Ad illud qð pont ꝙ indiuiſa ſũt tri/
nitatis oꝑa.dð.ꝙ verũ e ſt.s cũ dicit᷑ ꝙ incarnatõ ẽ
opus trinitatis.dᷣm ꝙ incarnatio ſᷣm ꝙ dicit oꝑa/

tionẽ eſt cõis tribus ꝑſonis.ſed ⁊ pᷣter hec impoꝛtat

relationem.ideo vni ꝑſone ſine alia poteſt attribui.
Et eſt cxemplũ.Si tres puelle veſtiãt vnã vcſtẽ.in/
duitio eſt a tribus.nõ tñ tres induunt᷑ ſed vna ſola.
Silr tres ꝑſone oꝑate ſunt incarnatõuẽ.⁊ tũ vna ſo
la dẽ incarnari. ¶ Ad ſllud a opponis de ope cre⸗
atiõis. dom ꝙ nõ ẽ ſile.qꝛ hois foꝛmatõ dicit actõ/

nẽ ⁊ oꝑationẽ tm̃.nõ relationẽ ad ꝑſonã.et iõ cõis ẽ

20

tribus. nõ ſic eſt de incarnatiõe.¶ Ad illud qð oppo
nit᷑ ꝙ filius nõ põt eẽ in aliquo ꝑ inhabitãtẽ grãʒ ꝙ
nõ ſit ⁊ tota trinitas.ðd.ꝙ nõ eſt ſile.qꝛ deũ habita/

re in aliquo dicit effectũ in creatura quã nece eſt eſſe

22

wquis nõ ſit pᷣdicatũ relatũ exteriꝰ.eſt tñ interiꝰ. et

*

„ „„ „

a tota trinitate.ſᷣ vniri dicit reſpectũ ad ꝑſonam. et

boc põt eẽ ad vnã pſonã ſinc alia.ſicut pᷣus oſtenſuʒ
eſt. illud qdð opponit᷑ de miſſione in carnem ⁊
mẽtẽ.dðim ꝙ nõ eſt ſimile.qꝛ miſſio filij in mẽtẽ ſolũ
eſt ſᷣm oꝑationẽ cẽntialem nõ ſᷣm vnionẽ pſonaleʒ.
nõ ſic eſt de miſſiõe filij in carnẽ. ¶ Ad illud qð op/
ponit᷑ ꝙ eſſe incarnatũ eſt pꝛedicatũ abſolutũ.dom

rõne relationis implicite põt alicui ꝑſone cõuenire
diſtincte.Hoc pʒ.qꝛ nibil aliud eſt filiũ incarnari.qᷓ;

filiũ ſibi carnẽ vnire. Mibil aliud eſt de eẽ hoĩem q;

„*

vnam ⁊ eande ꝑſonã eſſe ypoſtaſim dinine ⁊ buma

ſone pñ̃t aſſumere vnam ⁊ eandẽ natura.

pſona pot

— r

¶ Atrũ ꝑpfona vna poſſit ſimul vniri eum alia aſſumẽ

do vnam ⁊ eãdẽ nãm numero:M non vr̃.Anſcl.in
li.eur eus homo.ca.ix. Plures ꝑpſone nequeũt vnũ
⁊ eũdẽ boiem aſſumere.quare tm̃ in vna ꝑſona fieri
neceſſe eſt. ¶ Itẽ ſi ꝑſone plures vnirẽt᷑ vni et eidẽ
nãe.aut & in vnitate eẽntie.aut in vnitate ſuppoſiti.
In vnitate eẽntie nõ.qꝛ impoſſibile eſt creatoꝛem ⁊
creaturã cõuenire in vna eſſentis. In vnitate pſone

nõ.qꝛ tres pſone in perſona nõ ↄueniũt.ſᷣ diſtinguũ⸗

tur pſonaliter.g nõ vidr̃ ꝙ aliquo mõ plures ꝑſone
poſſint vnũ hoĩicm acciꝑe.¶ Itẽ vnio diuie nae ad
humanã facit ſibi mutuo cõmunicare ꝓpꝛia ydioma
ta. ſi tres ꝑſone aſſumerẽt vnũ hoiem. ille bõ eſſet
pater ⁊ filius ⁊ ſpũſſanctus.⁊ ex hoc ſeq̃ret᷑ ꝓpt᷑ cõi/
cationẽ ydiomatũ qꝙ pater eẽt filius ⁊ ſpũſſanctus ?
ecõuerſo.⁊ ſi boc.tunc ꝑiret ꝑſonal diſtinctio. Itẽ
ſi tres ꝑpſone aſſumerẽt vnũ ⁊ eundem hoiem. aut g
vnica vniõe.aut pluribꝰ.Si vnica.&̊ cũ pat᷑ ⁊ filiꝰ ct

ſpũſſanctus nõ cõicãt niſi in eẽntia.vnio illa eſſet in

aliquo eẽntiali.quod eſt impoſſibile.Si pluribus.g
plures eẽnt incarnationes. Item õj. Impoſſibile ẽ
eſſe plnres incarnatiões reſpectu vnius carnis.qꝛ in
carnatio nõ hʒ inceptiõem niſi ratiõe carnis. g pari
rõne nec numerari habet niſi in ratiõe carnis.g nec
in pluribus incarnatiõibus.nec in vna. Pee da⸗;
Se
Laumana natura idoneitatem habet ad hoc vt anſ
mat᷑ a ꝑſona inqᷓ;tum eſt imago.ſᷣ vna ⁊ eadẽ aia eſt
imago trium ꝑſonaꝝ ſimul ⁊ ſemel.g videt᷑ ꝙ a tri/
bus pꝑſonis poſſit ſimul et ſemel aſumi. ¶ Itẽ vna
aſſumerc plurcs naturas.⁊ nibil impe
dit ꝙ dei filius nõ põt aſſumere vnũ aliũ hiem cum
artatus nõ ſit ad illam ſingularem naturã quã affũ/
pſit.g videt᷑ pari rõne ꝙ plures ꝑſone poſſint aſſu/
mere vnã ⁊ eandẽ nam.cũ ita poſſint plures ꝑſone
ſuꝑ vnã naturã.ſicut ꝑſona vna in plures naturas.
Item gratia habet confoꝛmari nature. Sed plu/
res perſone diuinc cõicant ꝑ naturam in vna ſuba ⁊

elſſentia ſimpliciter vna.g̊ pari rõe commũicari poſ-

ſunt in vna natura ꝑ vnionẽ gratuitam.& plures ꝑ-

ſonc poſſunt vnam ⁊ eandem naturam aſſumere.
C X

em aut vna natura que aſſumit᷑ ab vna perſo

na. poteſt aſſumi ab alia. aut non. Si ſic. babeo po⸗/
ſitum. Si nõ.quero quid impedit.cum nõ ſit ibi niſi
natura creata. ⁊ pſona diuia.Aut g erit impedimen

tum ex parte nature create.aut bate perſone di⸗
uine. Sed ex parte nature create nõ põt.cum illa ſeᷣ⸗
iaceat om̃ipotẽtie diuine ꝑſone.Ex parte diuine ꝑer
ſone nõ.quia inter diuias perſonas nu eſt reſiſten
tia.nulla eſt repugnantia. cum vna aliam circũince-
dat.⁊ vna ſit cum alia.ergo ſi nullũ cſt impedimen/
tum. videt᷑ ſimpliciter ee pſone poſſint vmi⸗
nem vnum aſſumere. ¶ Reꝰ. dᷣm ꝙ ſicut dicit anſel. 2 5
plures perſone nõ poſſunt vnum ⁊ eundem hoiem

afſſumere.nõ pꝛopter defectum potentie.ſed pꝛopter

repugnãtiam cõtradictionis implicite. Si em̃ plu/
res ꝑſone aſſumerẽt vnum hoiem ad vnitatẽ talem
ue faceret cõmunicatiõem ydiomatũ.ergo aut aſ/
umerẽt in vnitatẽ.que quideʒ eſſet vnitas que ſe te
neret ex parte aſſumentis.aut aſſumpti.Si in vnita
tem que quidem ſe teneret ex parte aſſumẽtis.cũ ex
tee aſſumẽtis non ſit reꝑire niſi vnitatem perſona/
et ynitatem eſſentialem, tunc plures perſone

agffum erent vh naturam in vnitatẽ eſfentie vel yni mere vnũ et eundẽ bominẽ. ſicut oſtendit Anſel. et

tatẽ pſone.ᷣ vtrũq; boꝝ eſt impoſſibile ſimpliciter.

Mã plures ꝑſone diuine nõ pñt ↄuenire in vna ꝑſo
na. nec natura creata ⁊ increata pñt trãſire in vnam
nan. Si aũt aſſumerẽt in vnitate que quidẽ ſe tenet

ex ꝑte aſſumpti.cum illa ſit vnitas indiuidualis.aſ/
ſumerẽt ergo in vnitatẽ indiuidui.ſed illud adbuc ẽ
impoſſibile.qꝛ aſſumẽs nõ trabit᷑ ad vnitatẽ aſſum-
pti.ſᷣ potius trahit affumptũ ad vnitatẽ ꝓpꝛiã. Mã
aſſumere eſt ad ſe ſumere.Et ſic patet ꝙ ſi dicat᷑ treſ
pſonas affumere vnũ ⁊ eũdẽ wiem.om̃ibus modis

implicat᷑ ↄtradictio.ſiue intelligat᷑ ꝙ aſſumptio fiat

in vnitatẽ nature.ſiue in vnitatẽ ꝑſone. Mã ſi ſit ta/
lis afſumptio in vnitatem nature. ex diuina natu-
ra ⁊ bumana cõſtituit᷑ vna natura.g nõ eſt diſtinctõ

soſſumẽtis ad affumptũ. nec aſſumptõ vera. Si au

tem fit aſſumptio in vnitatẽ ꝑſone. plures perſone
cõicãt in vnã pſonã. plures ꝑſone nõ ſũt plures ꝑ-
ſone.Si aũt fit aſffumptio in vnitatẽ indiuidui.cum

illa vnitas nõ ſe tenet ex parte affumẽtis ſed affum/

pti.aſſumẽs nõ aſſumit nãm aliã ad ꝗꝓpꝛiã vnitateʒ.
& nõ aſſumit ad ſc ſed ad aliud.⁊ ſi nõ aſſumit ad ſe.
nõ aſſumit.aſſumptõ &̊ in vnitatẽ indiuidui nõ ẽ aſ-
ſumere verc ⁊ ꝓpꝛie ſicut nũc loquimur de aſſumpti/
one. Pꝛopter igit᷑ ↄtradictionẽ implicitã.plures ꝑ/
ſonas aſſumere vnã ⁊ eandẽ nãm. nec eſt poſſibile.
ec ẽ intelligibile. Rõnes h̊ oñdẽtes ſunt ↄcedẽde.

24 ¶Ad pᷣmũ qð opponit᷑ in öriũ.ꝙ vna ẽ imago triũ.

25

26

dð. ꝙ imago de rone ſui dicit expᷣſſaʒz repñtatiõeʒ nõ
Hm totũ illud in q̃ imago ẽ ſᷣ ſᷣm aliqͥd ſui.Anio aũt
quc eſt in incarnatione.totã humanẽ naturã in atho
mo ⁊ ſm totũ facit vniri diuine ꝑſonc.ita ꝙ tota ſb/
ſtantificat᷑ in vna tanqᷓ; in vna ꝓpꝛia ypoſtaſi. Mon
eſt aũt incõueniẽs ꝙ aliqͥd repntat ples ꝑſonas ſᷣm
differentes ꝓpꝛietates ⁊ potẽtias.incõueniẽs auteʒ
eſt ꝙ vnũ ⁊ idẽ vniat᷑ pluribꝰ pſonis in pꝑerſone vni/
tatẽ.⁊ iõ nõ ſcqͥtur ꝙ ſi vna aia põt eſſe imago triuʒ
ꝙ ſił ⁊ ſemel poſſit vniri tribus perſonis. ¶ Ad illð
qd opponit᷑ ꝙ vna ꝑerſona poteſt afſumere plures
nãs.ergo ſimiliter plures perſone vnã nãm. ddm ꝙ
nõ eſt ſimile. qꝛ cũ vnio illa incarnatiõis fiat in vni/
tatẽ ꝑſone.nõ in vnitatẽ nature.pluralitas naturaꝝ
85 ſic repugnat vnioni incarnatiõis ſicut pluralitas
pſonaꝝ. ¶
pñt escatcin eadem eentia ꝑ naturã ⁊c̃. dᷣm ꝙ nõ

eſt ſimile.qm vnitas ꝑſonaꝝ in vna fuba dicit ↄue/

nientiã in nã. Cõuenientia aũt in natura nõ repugt
diſtinctioni in ꝑſona.ſicut nec econuerſo diuerſitas
g at vnitati in ꝑpſona. Sed vnio gratuita

in nã rep:

nõ dicit ↄu mientiã in natura ſ in ꝑſona.et iõ plura

litas ꝑſonaꝝ repugnat vnitati vnionis.⁊ ꝓpterea pᷣ/
dicta rõ nõ tenet.qꝛ nõ eſt ſimile hincinde.¶Ad l,
lud quod querit᷑ qͥd impediat.dm ꝙ nec ꝑſona im
pedit ꝑ ſe.nec nã humana ꝑ ſe.ſed modus vnionis.
Quia em̃ diuia nã vnit᷑ humane in vnionẽ perſone.

incõpoſſibile eſt ꝙ in illa vniõe ſit vnitas ex ꝑte ex/

tremoꝝ. ⁊ pluralitas ex parte medij in quo attendit᷑
illa vnio. Ande ſicut eſt incõpoſſibile qꝙ; plures ꝑſo/
ne ſint in vna ꝑſona. Mõ ꝓpter repugnãtiam ꝑſona
rum.ſed Eier⸗ intitulationẽ duoꝝ oppoſitoꝝ.ſic in
ꝓoſito eſt intelligendũ. Hec aũt dicta ſunt de incar
natione ipᷣa ᷣm en modum ſᷣm quẽ facit ydiomatuʒ

% ₰

Siicationẽ.ꝑ quẽ modũ filius dei factꝰ eſt homo. Et
ſſto mõ impoſſibuc ẽ intclligere plures ꝑſonas aſi

dillud quod opponit᷑ ꝙ plures ꝑſonę

oſtendunt ratiões pᷣmiſſe. In boc tamen nõ excludi
tur om̃is alius modus aſſumptiõis.qꝛ cũ multa poſ
ſit deus faccre que intellectus nõ videt᷑ poſſe capꝛe.
quis audebit aſſerere ꝙ tres pꝑerſone nõ poſſint énũj
⁊ eundẽ hĩem aſſumere: Mihil em̃ videt᷑ impedire
quin tres ꝑſone poſſint ꝑ grãm illud efficere.vt ſint
ꝑſone vnius ſingularis nature in tꝑc.cuʒ illa nec ſit
impoſſiblis nec om̃ino obediẽs reſpectu cuiuſlibʒ ꝑ/
ſone in trinitate. Et ꝓ tãto voluerũt aliqͥ dicere nõ
irrõnabiliter ꝙ poterãt tres ꝑſone aſſumere vnũ ho
minẽ in vnitate indiuidui.qꝛ ſi rõnabiliter intclliga⸗
tur.ſatis rationabiliter põt ſuſtincri. Nec repugnat
verbũ anſel.nec ea que pꝛedeterminata ſunt.Mõ.n.
volunt diccre ꝙ illa aſſumptio terminaret᷑ ad vnita
tem indiuidualem ex parte affumentis.ſᷣ ꝙ tres ꝑſo
ne ſi vnũ hominẽ aſſumerent cffent vnus homo. ita
ꝙ in illis tribus ꝑſonis eſſet cõmunis vnitas ſingu/
laris nature aſſumpte nõ vnitas ꝑſone.Quicq̃d au
tẽ ſit de boc. illud ꝓ indubitanti habendũ eſt ꝙ mo
do aſſumẽdi pꝛedetermiato impoſſibile eſt vnum et
eundem hoiem aſſumere ꝓpter implicationem im/
plicite contradictionis.quia ſequerct᷑ ꝙ filius eſſct

pater.
¶ Queſtio. iiiſ. 5

Etrã quelibet trium ꝑſonarum poſſit incarnari per

ſeipſam: Et ꝙ ſic videtur. Lantundem diſtat crea/
tura a pſona filij quantũ a perſona patris ⁊ ſpũſſan
cti.ergo qua ratione ꝑſona filij incarnari põt diſtan
tia nõ impediẽte.eadem ratiõe videt᷑ ꝙ etiaʒ pſona
patris ⁊ ſpirituſſancti.¶ Item poſſe incarnari ſpc⸗
ctat ad dignitatẽ.alioquin nõ cõneniret filio.ſed q̃c⸗
quid poteſt filius ad dignitatẽ ſpectãs poteſt ⁊ pat.
cum totum poſſe babeat filius a patre.& ſi ꝑſona fi-
lij poteſt incarnari ⁊ carnem ſwi unere. videt᷑ qp
hoc poſſit ⁊ pater cõſimili rõnc.¶ Item ad incarn⸗
tionem faciendam nõ plura exigunt᷑ qᷓ; extrema vni
bilia. et vnitas in perſona.⁊ immenſitas in potentia
que extrema illa coniungat.ſed natura patris ita eſt
vnibilis ſicut natura filij.cum ſit vna et cadem.ct ꝑ⸗/
ſona patris ita eſt vna ſicut ꝑſona filij.⁊ potẽtis imn ę·
meniſa. ergo ⁊c. ¶ Item ſi perſona filij pot incarna/
ri.aut eoipᷣo quo eſt filius.aut eoipᷣo quo eſt ꝑſona.
Mõ eoipio quo eſt filius.quia filius ſolum dicit re/
ſpectum ad patrem non ad creaturaʒ. ergo ſi põt in
carnari eoipo quo eſt perſona diuina.igitur cũ pater
ct ſpirituffanctus ſit perſona diuina.ſequitur neccſ-
ſario ꝙ ꝑſona patris et ſpirituſſancti ita poſſit inerx
nari ſicut ꝑſona filij. ¶ Sʒ otra. Si pſona patris N
ſpũſſancti incarnaret᷑.tũc duo eſſent filij trinitate.
ſed hoc eſt incõueniens. M hoc aũt incõueniens ſit
dicit anſel. in libꝛo cur veus homo.Apud deũ eſt im/
poſſibile ⁊c.g̊ videtur ſimiliter eſſc impoſſibile per/
ſonam patris incarnari vel ſpirituſſancti. ¶ Item
incarnari nõ eſt aliud qᷓ; in carnem mitt ſicut vult
Auguſtinus. ſed impoſſibile eſt patrem mitti cuʒ nõ
babeat alium a quo ſit.ergo impoſſibile eſt patrẽ in-
carnari. ¶ Itẽ quod eſt ꝓpꝛium vnius ꝑſone impoſ⸗
ſibile eſt alteri ↄuenire.ſᷣ incarnari eſt ꝓpꝛiũ filij ⁊ ſi⸗
bi ſoli cõuenit. mpoſſibile ẽ ꝙ alteri ꝑſone ↄueni/

at. ¶ Item maioꝛ? ↄueniẽtiã babet natura aſſum-/

pta a verbo cũ alijs pſonis q; alia nã ꝗᷓ nõ eſt aſſũ=ò
pta. ergo ſi alie ꝑſone nõ poſſunt illam naturã aſſu/-

mere que aſſumpta eſt verbo. viget æ nec iane

„

2 i

aliã. ſed illã nõ pñt aſumere.ſicut in pcedentibꝰ mõ truendo. Agd üᷣlud qd opponit᷑ ꝙ;
pꝛiñ filij. 8. nicus fn
eſſe filiũ pauli eſt ꝓpꝛin petri. nõ qꝛ nõ poſſit ↄuenire

ſtratũ eſt.ꝗ̊ videt᷑ ꝙ nullã aliã aſſumere valeãt.ſᷣ al/
tera ꝑſona alterã naturã aſſumpſit.ſ.pſona ſpũſſan
cti nam colũbe.g ⁊ ſpũſſanctus potuit hũanã natu/
rã quã filius aſſumpſit aſſumere.A deſtructiõe cõſe

28 quentis ad deſtructionẽ añcedentis.¶ Reꝰ ad pꝛedi

ctoꝝ intelligentiã eſt nõndũ ꝙ aliqͥ dicere volũt.q;
nulla ꝑſona incarnari põt niſi ꝑſona verbi.Et rõneʒ
huiꝰaſſignãt.Quia ſi ꝑſona alia incarnaret᷑.naſcere
tur quedã trinitatis cofuſio.dũ plures in trinitate fi
lij dicerent᷑. Maſceret᷑ etiã quedaʒ equalitatis dimi⸗
nutio dũ duo filij eẽnt in trinitate q̃ꝝ vnus haberct
excellentioꝛẽ nobilitatẽ qᷓ; alter. Maſceret᷑ etiã que/
dã oppoſitoꝝ indiſtinctio.qꝛ tunc vnus ⁊ idẽ filius
genitus ⁊ ingenitus diceret᷑ ſi pater incarnaret᷑.⁊ H

oĩa ſunt incõuenientia.Et qꝛ nibil incõueniẽs põt in

deũ ⁊ circa deũ.ideo dixerũt ꝙ nulla alia ꝑpſona a pſo
na filij poterit incarnari.nõ ꝓpter defectũ potẽtie. ſʒ
Apter dignitatẽ potẽtie.qᷓ nõ admittit aliqd indecẽs
cinca ſuũ opus.Sed lʒ videant᷑ in hac poſitione ſeqͥ
beatũ anſel.ipᷣm tñ veraciter nõ ſequũt᷑.ꝓ eo ꝙ nec
anſel.vult hoc dicere eſſe impoſſibile apud deũ aliaʒ
ꝑſonã a filio incarnari.ſ̊ vult hoc oſtendere ꝙ nõ eſt
ita eccnu de alia ꝑſona ſicut de ꝑſona filij.⁊ hoc xx
eſt ſicut melius videbit᷑ infra. Oꝛ aũt pater aut ſpiri
tuſſanctus iucarnari poſſit abſq; aliq repugnantia
planũ eſt.polſet cm̃ foꝛmare ſibi coꝛpꝰ qð ſibi vniret
de genere humano.nõ ꝑ viã generatõis.ſicut foꝛma
uit coꝛpus eue.que nõ dicit᷑ eſſe filia ade. Pꝛeterea.
eſto ꝙ alia ꝑſona aſſumpſiſſet carnẽ de virgine ſicut
aſſumpſit erbũ.adhuc nõ eſſet ibi ↄfuſio neq; equa
litatis diminutio ᷣm rẽ.qꝛ ex hoc nulla fieret tranſ-
mutatio circa ꝑſonas diuinas. MNulla em̃ eſt cõfuſio
qñ nos credimus ꝙ vnus ⁊ idẽ eſt tꝑalis ⁊ cternus.

immoꝛtalis ⁊ moꝛtuus.imẽſus ⁊ circũſcriptꝰ. Nul⸗/

lum etiã eſt incõueniens cũ filiũ dicimꝰeẽ equalẽ pa
tri ⁊ minoꝛẽ patre ſᷣm naturaꝝ dualitatẽ.Et iõ cõce
dẽdũ eſt ſicut męr̃ dicit in l̃a.qꝙ quelibet triũ ꝑſona
rũ põt ⁊ potuit incarnari¶ Ad ilud ;ͤ qð pᷣmo op/
ponit᷑ in ↄtriũ ꝙ ſi pater incarnaret᷑ ꝙ; duo tunc eſ-
ſent filij.dðᷣm ꝙ ſſta rõ ꝓcedit ſuppoſito ꝙ deus nõ
poſſit aliter aſſumere carnem qͥn aſſumeret de muli
cre tanꝙᷓ ex matre.h̊ aũt eſt falſuzʒ. qꝛ aliter poſſet de
us ſibi carnẽ aſſumere ſi ſibi placeret. Pꝛetcrea eſto
qꝙ alia ꝑſona aſſumpſiſſet carnẽ de virgine ⁊ cẽt filiꝰ
virginis.̊̊ in nullo derogaret deo.qꝛ nibil ꝑderet ibi

diuina ꝑſona.⁊ꝛ iõ ſi eſt incõueniẽs.h̊ eſt ſoluʒ ꝓpter
go nr̃am repñtationẽ ⁊ rõcinationẽ.Cũ aũt dicit anſel.

qꝙ quantũcũqʒ; paruũ incõueniẽs in deo eſt impoſſi/
bile.dðm qꝙ boc intelligit᷑ de eo qð eſt incõueniẽs in
deo m ſe.⁊ tale eſt incoueniens qð nullo mõ põt eẽ
cõueniens.⁊ iõ eſt impoſſibile.De eo aũt nõ habʒxe
ritatẽ qdð eſt incõueniẽs ſᷣm nr̃am eſtimatõnẽ.qꝛ deꝰ
poſſet illud facere ↄueniens.vñ ſicut ↄcedimꝰte ali⸗
quo malo . põt de? facere illud ꝓ eo ꝙ illud põt bñ
fieri ſicut eſt malũ in ſe.de aliq̃ͥ vo nõ qð ẽ ſ̃m ſe ma/
lũ.qꝛ nullo mõ põt bene fieri.ſic etiã in ppoſito ẽ in/
telligendũ cñ dꝛ. Odlibet incõueniẽs in deo ẽ impoſ⸗
ſibile.¶ ¶ Ad illud qdð opponit᷑ ꝙ incarnatio nõ ẽ ali/
ud qᷓ; in carnẽ mitti.ddm ꝙ verũ eſt ꝓut incarnatio
dr de filio. Sʒ incarnari ſᷣm ſuũ intellectũ generales⸗
nõ dicit plꝰ qᷓ; vniri carni in vnitate ꝑſone.Et q;uis
pſona patris nõ poſſit mitti.põt tñ vniri.⁊ iõ ro illa
nõ tenet. ꝓ eo ꝙ ꝓcedit ab inferioꝛi ad ſuperius de⸗

incarnari ? p32
q; ſiẽ ſi petrus ſit vnicus ftius paulii.

alteri.ſᷣ qꝛ nũc nõ ↄuenit alij. Sic etiã in poſito in/
telligẽdũ eſt ꝙ incarnari dẽ eẽ ꝓpꝛiũ ꝑſone filij.nõ qꝛ
alia ꝑſona nõ poſſit carni vniri.ſ̊ qꝛ nulla alia ꝑſona
actualit᷑ vnit᷑ carni a ꝑſona filij.

nõ aſſumpta. dð.qꝙ ſicut in pᷣcedẽtibꝰdictũ eſt.ꝙ ⁊ ſi
plꝰↄueniat nã talis cũ alijs pſonis rõne eminẽtie et

dignitat.tñ nõ plꝰↄuenit ↄueniẽtia oꝛdinis.qꝛ cum
ſit actualit᷑ a ꝑſona vᷣbi aſſumpta.nõ hʒ poſſibilitatẽ

ad vlterioꝛẽ aſſumptionẽ.nõ ſic aũt eſt de nꝗ q̃ᷓ aſſũ-
) eſt. ꝓpterea illa rõ nõ cõcludit.
Onſequenter qr̃ de ſecũdo pᷣncipali vic de
incarnatõe verbi qᷓ;tũ ad dignitatẽ.Et circa
Aboc q̃runt᷑ quatuoꝛ. Pꝛimo q̃r vtruʒ in oꝑe
lõis uet᷑ debita ↄgruẽtia. Scdo q̃ ſit incar
natiõis rõ pᷣcipua.Lercio que ꝑſonaꝝ triũ ſit ad in-
carnationẽ magis ydonea. Quarto qr q̃ hoꝛa tẽꝑis

mag fucrit cogrua.
ueſtio. ſ.

— e.
¶itr in oꝑe incarnationis pᷣuet᷑ debita cõgruẽtia ex

ꝑte dei:eEt ꝙ ſic vr. Infinita potentia.ſapia.⁊ boni⸗
tas dʒ ſe ꝑfecte mamfeſtare.ſᷣ̊ nõ pt ſe pꝑfecte manife
ſtare niſi ꝑ effectũ aliq̃ mõ infinitũ.nibil aũt ẽ infini/
tũ actu niſi ſolꝰdeꝰ.g ad h̊ ꝙ diuie potẽtie.ſapie.⁊ bo
nitat infinitas manifeſtet᷑ ↄgruũ hi aliquẽ effectũ
fieri cui attribueret᷑ eẽ idẽ aJet nũ infinitũ.b h̊ fu
it cũ deus vnitꝰeſt carni. ⁊c. ¶ Itẽ pfectiſſimũ agẽ

eſt ꝓducere actionẽ ſuã ad ſtatũ ⁊ ↄplemẽtũ.ſᷣ ſtatꝰ

⁊ cõplemẽtũ reꝝ ẽ ↄiũctio pᷣmi cũ vltimo.pᷣncipiuʒ
aũt ꝑ qd facta ſunt oia ẽ vbũ ſiue deꝰ.vltimũ aut in
opibꝰeſt hõ.g ad h̊ ꝙ ꝑfecta eẽt opatio pꝓcedens a ꝑ
fecta potẽtia.ↄgruebat ꝙ diuia nã vniret᷑ cũ bũana
¶ Itẽ otingit pluralitatẽ nãꝝ reꝑiri ĩ vna pſona.ſᷣ
ꝙ vna nꝗ reꝑiat᷑ in pluribꝰ ꝑſonis nullo mo multi/
plicata. ; ſpectat ad dignitatẽ diuie nãe.& pari rõne
ꝙ vna pꝑſona in tribꝰnaturis vel ſubijs nuſlo mõ ſbᷣ⸗
ſiſtat cõpoſita h̊ ſpectat ad dignitatẽ ꝑſone.ſᷣ oĩs ꝓ/
pꝛietas dignitat pcipue ↄgruit diuie ꝑſone.& valde
ↄgruũ eſt ꝙ ꝑſona diuia in ſe hẽat tres nãs.h̊ aũt fit
ꝑ ſacrm incarnatiõis.g vẽ ꝙ in incarnatiõe ſᷣuet᷑ de⸗
bita gructia. . Ire decet largiſſimũ remuneratoꝛẽ
diligẽtes ſe remũerare ꝑfecte.ſ̊ hõ qͥ ẽ amatoꝛ dei nõ
btificat᷑ ꝑfecte niſi in ipᷣo deo.qͥ ẽ tota merces.nec be
atificat ꝑfecte niſi totalit᷑ btificet᷑.⁊ ex ꝑte coꝛpis.et
ex pꝑte aie.⁊ ex ꝑte ſenſus exterion.⁊ ex ꝑte ſenſus in-
terion. Sẽſus aũt ext᷑ioꝛ nõ pᷣt btificari niſi in re coꝛ/
pali.g cũ deceret deũ ꝑfecte hoiem btificare.⁊ deꝰbea
tificat hoiem in ſeipᷣo dãdo ſe in pᷣmiũ.decebat eũ ha
bere nãm nõ ſolũ ſpũalẽ ſᷣ etiã coꝛpalẽ.⁊ G ẽ ex icar/
natiõe.g ⁊c. ¶ Itẽ deum decebat hoiem qͥ ſeductus
peccauit ſibi recõciliare.ſᷣ vbi ẽ ↄueniẽs recõciliatõ.
ibi ↄuenit eẽ recõciliatoꝛẽ ⁊ mediatoꝛẽ.mediatoꝛ au
tem debet cum vtroq; extremoꝝ cõicare.hoc aũt nõ
eſt niſi ꝑ vnionẽ diuine nãe ⁊ bumane in vnitate ꝑp/
ſone. videt᷑ ꝙ opus incarnatiõis maxime cõgruũ
fuit pietati diuie. ¶ Sed ↄtra. Mibil qd ſpectat ad
cõtẽptionẽ ⁊ abiectionẽ decet ſummã maieſtatẽ.ſed
carnẽ aſſumere queẽ de limo foꝛmata dicit ↄtẽptõʒ.
S vẽ ꝙ h̊ nullo mõ deceat dei maieſtatẽ¶ Itẽ ſiẽ vitu
pabilis ẽ nimia elatio.ita vitupabil ẽ nimia ceiectõ.
b tanta eſt deiectio cuʒ deus fit bomo. jnta eſt elatio

v illud qd op 33
nit᷑ ꝙ nã affũpta a vᷣbo plꝰ ↄuenit cũ alijs ꝑſonis qᷓ;

bi ſtatuerat ꝑ naturã. cũ omis creatura quantũ eſt
xe natnura creationis ſꝑ ſit infra deũ ⁊ intra termios

34

35

56

cum botmo appetit eſe deus ergo ita vitupabilis eſt

vna ſicut ⁊ altera ſi & nihil quod eſt vituperabile de
cet deũ.ptʒ ⁊c̃. ¶ Itẽ nullo modo decet ſapiẽtiſſimũ
cõditoꝛc facere aliquã rem excedere terminos q̊s ſi-/

creature.videt᷑ ꝙ nullo mõ cõgruat ꝙ deꝰ faciat cre

aturã deũ enc.jᷓ nõ videt᷑ opus incarnatiõis ſibi cõ⸗⸗
¶ Item nomen
qð eſt ſupꝛa omne nomen dʒ vni ſoli nature ↄueni⸗/
re. nõ videt᷑ q ↄueniat deo tale nomen creature coõ

gruere.ꝑ quod dicit᷑ boiem deñ eẽ.

municare.& vr ꝙ nõ cõgruat ſibi boiem in vnitateʒ
pſone aſſumere.

deum habere bumanam effigiem iniuriat᷑ diuine na

ture.videt᷑ g&̊ꝙ nõ cõgruat diuine nature incarnari.

ſiue bumanari. Per hunc modum ſolet argui ab in
fidelibus. ¶ R.dom
⁊ deũ decuit incarnari. ter ſue potentie. ſa
pientie. ⁊ tonitat eminentẽ manifeſtationẽ.q̃ quidẽ
facta ẽ in humani generis aſſũptõne.Congruũ ctiã

fuit ꝓpter diuinoꝝ oꝑm excellentẽ ↄſummationẽ.q
quidẽ facta ẽ in bumani generis aſſumptõe cũ vlti/

mũ ↄiunctũ eſt pᷣmo. Ibi eni eſt ꝑfectõnis ↄſumma
tio.ſicut pʒ ĩ circulo qͥ eſt ꝑfectiſſin
ad idẽ punctũ terminat᷑ a q̃ incepit. Decebat etiam
ꝓpt᷑ ſupabũdaãtẽ pᷣcij ſolutionẽ ad liberatõeʒ hoĩs ca
pti.qꝛ ſola ꝑſona diuia erat q̃ pᷣpõderabat toti hũa/
no generi. Poſtremo decebat ꝓpt ſupeffluẽteʒ hoĩs

ificationẽ. vt nõ tm̃mõ inueniret hõ in deo paſcua
nterius ĩmo etiã paſcua exterius.Et ſic pʒ ꝙ opus

incarnatõis multũ quidẽ ꝑ oẽm modũ deo congrue

bat. ⁊ qztũ ad eius infinitatẽ.⁊ qtũ ad eius pfectio
nem.⁊ qᷓʒtũ ad pietatẽ.⁊ qatũ ad liberalitatẽ.Ad in

finitatẽ in ſeipſo. ad ꝑfectionẽ in oꝑando.ad pictatẽ
in liberando.⁊ qtum ad liberalitatẽ in remittẽdo.

Concedẽde ſunt ̊ oẽs rõnes oñdentes ſacĩm incar
nationis deo ↄgruere.¶ Ad illud qð opponit᷑ in cõ

trariũ ꝙ nõ decet diuinã maicſtatẽ bumiliari.dum
qꝙ deũ humiliari põt iutelligi duplr.aut in ſe.aut in

rõne ſibi vniti. In ſe quidẽ cũ ſit oino inuariabilis.
nec pðt bumiliari.nec poteſt exaltari. Rõne aũt ſibi

vniti põt bumiliari ad maioꝛẽ manifeſtationem ſue
altitucdlinis.ſicut põt infirmari ad maioꝛẽ manifeſta

tionẽ ſue foꝛtitudinis. In hoc cm̃ ꝙ deus carnẽ hu⸗/

milẽ ⁊ infirmã aſſumpſit.ſuꝑbiſſimũ dyabolũ deie/
cit.⁊ hoieʒ humilẽ exaltauit.Foꝛtiſſimũ aduerſariũ
ↄfregit.hoiem infirmũ ſtabiliuit.Et in hoc eminent᷑
facta ẽ manifeſtatio potentie ⁊ ſapic.Si eni qð infir
mũ eſt dei potentiꝰeſt oibus hoibꝰ.⁊ qð ſtultũ eſt dei

ſapientius eſt omnibꝰ hoibus.⁊ ctiã demonibꝰ.pla/

nũ eſt ꝙ ciꝰpotẽtia ⁊ ſapia ſuꝑexcellũt oia in infini/

tũ.Et iõ ſi incarnatiõis opꝰin ſe nõ videat᷑ faceread

diuine manifeſtationis honoꝛc.ſi tñ ↄſiderat᷑ ad il/
lud ad qʒdð eſt facit elegantiſſimec.⁊ iõ bereticis ⁊ infi

delibus cecis velatũ eſt ſaccẽ̃m incarnatiõis. dicẽtes

opus incarnationis faccrct ad diuine maieſtatis

ignominiam. cũ ex oppoſito faciat ad excellẽtiſſimã
gloꝛiaz. ¶ Ad illud qd opponit᷑ ꝙ nimia fuit ibi bu

miliatio.rñderi põt vt dictũ cſt.q; diuia natura non
fuit humiliata aliqua deicctione. cũ creatura appe
tijt ſe æc deũ.inſlata fuit aliqua ciationce.et ido ex pte
iſta nimictas nõ ſonat in viciũ ſicut ex ꝑte illa.
terea in illa rõne deſicit ſimilitudo.qꝛ exinanitõ q̃ fa

cia fuit in aſſumptione bumane nature fuit ex exceſ

¶Item quicũq; adoꝛat deũ̃ in ſcul
pta imagine facit deo iniuriam. pari rõne qͥ credit

abſq; dubio congruuz fuit
t hoc ꝓpter ſue potentie. ſa

ma figuraꝝ. qͥ etiã

2 07

ſu charitatis ⁊ amoꝛis. Sʒ cleuatis qua volnit bo/
mo deo aſſimilari fuit ex exceſſu pᷣſumptionis.Et qꝛ
nimietas pᷣſũptionis ⁊ clatiõis vituꝑabil eſt.⁊ nimi
etas dilectionis in ſummo deo laudabilis eſt. hinc ẽ
ꝙ exinanitio xpᷣi nõ fuit vituꝑabilis ſed laudabilis.
ſicut vituꝑabilis fuit clatio pꝛimi ꝑentis. ꝓcedcbat
ecm̃ ex nimia charitatc.de qua ſupꝛa habitũ eſt in au/
toꝛitate. Deus ꝓpter nimia charitatẽ qua dilexit noſ

⁊c.¶ Ad ills qð opponit᷑ ꝙ nõ dʒ creaturã ſuã tra

here extra termies ſuos.dm ꝙ creatura in chꝛiſto
remanet intra termios creature.rõne tñ ꝑſone in qᷓ

ſubſtantifical hʒ cõicationẽ ydiomatũ ⁊ ꝑticipat no
men diuinũ ꝓ eo qꝙ illa vnio facit cmunicationcem
ydiomatũ ſaluis ꝓpꝛietatibus aſſumentis ⁊ aſſum/
pti. Et ꝑ boc ptʒz mſio ad ſequens qd opponit᷑ de cõ 3 8

municatiõe nois excellentiſſimi.qꝛ deus nec nomen
nec gloꝛiam ſuã cõicat alij. Anus em̃ et idẽ qͥ ẽ xvÿ*s
eſt bomo ⁊ deus.vnde cuʒ nomen diuinitatis attri/

buit᷑ homi.hoc cſt rõne diuine ypoſtaſis. Siliter in/

ten genanñ eſt de honoꝛe latrie ſicut inferius appare
it.
dit ipᷣm hẽe hnñanã effigiẽ.dð.ꝙ veꝝ ẽ.qñ credit iſßᷣm
habere effigiẽ in ꝓpꝛia natura.qꝛ talis credit ipᷣm eẽ
quid coꝛpoꝛeũ.cũ ipſe ſit ſpns nobiliſſimus.incarna
tio aũt nõ facit eũ habere effigiem in ſe.ſᷣ vniri ei qui
habet effigiẽ ſalua dei ſpnalitate ⁊ nobilitate. qͥ g ſic
ponunt deum incarnari.cũ nihil detrahat᷑ ciꝰ nobili
tati ⁊ ꝑpfectioni.⁊ multum addat᷑ exaltationis et di9⸗

gnitatis generi bumano.nõ tamen deo non derogat

ctiã dei bonitatẽ multũ cõmẽdat.⁊ ecõtra dei boni/
tatẽ quantũ in ſe eſt diminuit qͥ boc negat.
Queſtio. ij. f

¶ QDue fuerit incarnatiõis rõ pꝛecipua: Et ꝙ; generis

humani redẽptio.oñdit᷑ ad gal.iiij.cũ dr̃.Cũ vnit

plenitudo tꝑis. miſit deꝰfi. ſuũ factũ ex muł. factũ ſbᷣ

lege.vt eos qͥ ſub lege erant redimeret.Si g̊ aplłs pᷣn
cipalem aſſignat rationem miſſiõis filij dei in carnẽ.
videt᷑ ꝙ noſtra redemptio ſit eiꝰ ratio pꝛecipna. Si
tu dicas ꝙ hoc nõ dicat aplłs tanq;ᷓ cauſaʒ pꝛincipa⸗/
lem.Opponit᷑ ↄtra hoc illud qð idẽ apls dicit HNe/
bꝛc.ij.vbi loquens de xpᷣo.ipe ſimiliter participauit
eiſdem vt poſt moꝛtem deſtrueret eum ⁊c̃.Et poſt.
Muſqᷓ; angelos appꝛehendit.Glo. Participauit vt

bomies ſanctificaret ⁊ liberaret. ⁊ recte bec cauſa po
nit᷑.quia ſi nõ eſſet cos liberaturus.nõ eis ꝑticipa/

ret.quod in angelis apparet.qꝛ nuſqᷓ; angelos app/
bendit.Si ergo illud quo poſito ponit᷑.⁊ quo remo
to remouet᷑.et redemptio aſſignat᷑ tãq; cã pꝛincipa
lis ⁊ pꝛecipua incarnationis.videt᷑ ꝙ pꝛincipalit᷑ in
carnatio facta fuit ꝓpter reꝑationẽ generis bumani.
¶ Itẽ in õ. Infixus ſum in limo ꝓ · Glo. aug. vtinã
maneret bõ in co qð deus fecit.ſi em̃ maneret in eo
qð deus fecit.nõ in limo infixus eſſet.quẽ deꝰgenu/
it. igit᷑ ſi homo ſtetiſſet. incarnatio facta nõ fuiſſet.
& incarnatiõis rõ pᷣcipua vr̃ eẽ hoĩs repatio.¶ Iteʒ
aug. ſuꝑ Joh.tractãs illud Johᷣ.xj.Ecceꝗuẽ amas
infirmatur. Si peccatoꝛes dominus non amaret ad
terram de celo non deſcenderet.ergo videtur ꝙ pꝛe/
eipua ratio incarnationis fuerit liberatio peccatoſ.
¶ Item ſi deus aſſumpſit humanam naturam.
aut boc fuit pꝛopter humanam dignitatẽ.aut neceſ.
ſitatem. Si ꝓpter bũanã dignitatẽ.cũ dignioꝛ ſit an⸗

gelica qᷓ; hůana. magis debuit aſfũpſiſſe angelicam.
Si ꝓpter neceſſitatẽ. ⁊ neceſſitas indigentie non ſit
uiſi ꝓpter peccatuz. videt᷑ pᷣcipua ro fuit hiem

dillud qd opponit᷑ ꝙ deo facit iniuria qͥ crc ꝭ 92

——

aſfumpſit redemptio generis humani. ¶ Itẽ opul deficeret. et ſic vniuerſuz ꝑfectũ nõ eẽt.⁊ G̊ eſt maxi⸗

incarnatõnis fuit maximegr̃e de qua hõ maxime te
net᷑ ad grãꝝ actionẽ.ſ̊ magis tenet᷑ bomo eẽ gratus
deo.⁊ maioꝛ fit ei gr̃a qñ aliqð beneficiũ pꝛeſtat᷑ ſibi
q indignus eſt in ſtatu in qͥ indignꝰeſt.⁊ ꝓ eiꝰ libera
tiõe qᷓᷓ ſi als cẽt Sſtanguz.g ſi bõ lapſus ꝓ beneficio
incarnationis eſt maxime deo obnoxius.vr̃ ꝙꝙ ſi ipſe
nõ eſiet lapſus.ipᷣe nõ eẽt incarnatꝰ.⁊ nec hmõi be/
ncficin eẽt ſibi pᷣſtitũ. Pꝛecipua g rõ incarnationis.
vf eſſe redemptio generis hũani. ¶ Sed dtra. Bug
de ſpũ et aia. Lotũ hoiem aſſumpſit vt totũ beatifi-
caret.ſᷣ homo debebat totus beatificari.⁊ ita plene be
atificari ſi nõ eſſet lapſus.ſicut ſi eſſet lapſus. ſi bõ
nõ eſſet lapſus.deꝰeſſet incarnatus. nõ vr̃ ꝙ pꝛeci/
pua rõ incarmatiõis ſit liberatõ generis humani.
62 ſuꝑ illud Hebꝛe.ij. Nuſq; angelos appᷣben/
dit. glo. Mõ angelice nature data eſt hec dignitas vt
ei ꝑſona diuina vniret᷑.Si g̊ hec dignitas data fuit
humane nature.et humane nãe nibil datum eſt fru-
ſtra.g ſi nõ peccaſſet.talis dignitas nõ remaneretva
cua. adbuc vniret᷑ cũ diuina natuxa. liberatio ge
neris humani nõ eſt rõ pꝛecipua. ⸗ ita decebat
deũ manifeſtare ſuã infinitatẽ ⁊ pfectionẽ ⁊ liberali
tatẽ ſi hõ ſtetiſſet ſicut ſi lapſus cẽt.& ſi oia iſta facit
in oꝑe incarnatiõis.vr ꝙ incarnatio fuiſſet etiã ſi ho
mo lapſus nõ fuiſſet.⁊ ita idẽ q pᷣus. ¶ Iteʒz tante
difficultatis ⁊ nobilitatis eſt vendicare ſiue acquire

ree ſibi infinitũ bonuz.ſicut ſatiſfacere ꝓ offenſa que

eſt ↄ bonũ infinitũ.ſi &̊ hõ nõ poterat ſatiſfacere pꝛo
ſe de offenſa qua offendit deũ.ſic nec ꝑ ſe poterat me
reri habere deũ.&̊ ſicut opoꝛtunũ fuit filiũ dei incar/
nari wie cadẽte vt ꝓ hoie ſatiſfaceret.vr q ſic opoꝛ
tunũ fuit filiũ xei incarnari hie ſtante.vt hõ eũ me/
rereri poſſet. Gr q̃ ſolũmõ ꝓpt᷑ occaſionẽ peccati
introducta ſunt exicrut a deo.nõ pᷣncipaliter ſᷣ occa/
ſionalit᷑.ꝗ ſi incarnatio facta eſt pncipalit᷑ ꝓpter pec
cati expiationẽ.aia xpᷣi facta eſt nõ pꝛincipali intenti
one q̃dã occaſione.ſi & incõueniẽs eſt nobiliſſimã

creaturã occaſionaliter eẽ introductã.cũ agẽs pᷣnci/

paliter intendat oꝑa nobiliſſima.vr̃ ꝙ incoucniens
ſit dicere incarnationẽ factam eẽ ꝓpter hois reꝑatio
nẽ. ts in incarnatiõe filij dei huana natura pluri
mũ eſt exaltata.ſi &̊ deus incarnat᷑ cx hoc ꝙ bumana
natura peccauit.vr ꝙ homo repoꝛtet cõmodũ de ma
licia. ſi hoc nõ decet diuinũ retributoꝛẽ.ptʒ ⁊c. t᷑
chꝛiſtus eſt caput ecclie nõ ſolũ pᷣm diuinã naturam

ſᷣ etiã humanã.ſicut oñdit aug.ſuꝑ Joh̊.ſed ſi hõ ñ

peccaſſet.adbuc eſſet coꝛpus eccleſie. vel dei filius
incarnaret᷑.aut coꝛpꝰ eccie remaneret acephalũ.j ſi

illud eſt impoſſibile.reſtat ꝙ deus icarnaret᷑ ſi bõ nõ

peccaſſet. idẽ qð pꝛius.¶ Itẽ ſi bõ lapſus nõ fuiſ/
ſet. nibilominꝰfuiſſet ſaccrm mr̃imonij.ſi g̊ ſacim ma

trimonij in ↄiũctiõe ſexuũ dicit ſiue ſignat ↄiunctio

nẽ xp̃ᷣi ⁊ ecclie.qᷓtũ ad naturaꝝ vnionẽ ꝓpter inſeꝑa
bilitatẽ. vt dr̃ Eph̊.v. hoc ſacrm magnũ eſt. ego autẽ
dico in xpᷣ ⁊ in eccia. ſi hõ ſtetiſſet.aut ſaccrm mr̃i-
monij falſum eẽt.aut dei filixincarnaret᷑. pᷣmũ ẽ im
poſſibile. reſtat ⁊c. ¶ Itẽ q̃druplex eſt modꝰ edu/
cendi hoiem in eſſe. Còuenit em̃ hoiez educi de viro

⁊ muliere.ↄuenit educi ſine viro ⁊ muliere.cõuenit

educi ſine viro de muliere.⁊ de muliere ſine viro.ſed
tres illoꝝ modoꝝ fuiſſent ſi bõ ſtetiſſet ſicut planũ ẽ
F vr ꝙ et q̃rtus fuiſſet.q̃ eductꝰ eſt de ſola muliere.ſᷣ
bic qᷓrtus eſt in incarnatiõc.& ſi hõ ſtetiſſet.incarna/
tio fuiſſet. aut ſi nõ.tũc vnꝰmodus ꝓductiõis hoĩm

mũ incõueniẽs.Dicit em̃ aug.ꝙ vniuerſũ hbʒ tãtã ꝑ/
fectionẽ ꝙ nemo pt in eo imꝑfectuʒ rõnabilit᷑ aliqͥd
inuenire.nec rõnabilit᷑ aliq̃ͥd addere.ſicut ⁊ ipᷣe dic ĩ
li. de libe.ar.ꝙ nihil põt intellectꝰnr intelligere quod
ſubterfugẽt illã ſuꝑnã e Ser p̃dictoꝝ intelli 40
gẽtiã eſt nõndũ.ꝙ circa h̊ duplex eſt mgroꝝ opinio.
Quidã em̃ dicere wlũt ꝙ de incarnatõe loqͥ ẽ dupli
citcr. Eſt em̃ incarnatio carnis affumptõ. De carne
aũt affũpta ẽ loqͥ duplr.aut q;tũ ad ſubam. aut qᷓ;tũ
ad defectũ paſſibilitat.Si fiat ſᷣmo de ipᷣa qᷓ;tũ ad de
fectũ paſſibilitat moꝛtalitat᷑.dicũt ꝙ incarnatiõis
pᷣcipua rõ fuit bũani genen redẽptio. Hiſi em̃ hõ pꝑec
caſſet.⁊ lapſus fuiſſʒ.⁊ redimẽdꝰ eẽt.xpᷣs carnẽ moꝛ⸗
talẽ nõ aſſũpſifſet. Si aũt loqmur de incarnatõe ᷣm
ꝙ dicit aſfũptionẽ hũane nãc.loqᷓndo ſimplrtr. ſic di/
xerũt ꝙ pᷣcipua rõ incarnationis nõ ẽ liberatõ gener
hũani.qꝛ etiã ſi hõ nõ ꝑeccaſſʒ.xpᷣs incarnatꝰecẽt.Sʒ 41
huiꝰ rõ eſt ꝑfectio multiplex ſurgẽs ex dignitate iliiꝰ
opis. Incarnatio em̃ facit ad ꝑfctionẽ bois.⁊ ꝑ pñs

ad pfectionẽ totiꝰvniuerſi.in ̊ ↄplet ⁊ cõpletõeʒ
dat huano generi. ſm illud qð reſpicit nãm.⁊ ᷣm il/

lud qð reſpicit grãm.⁊ vᷣm illud qdð reſpicit gloꝛiam
Scdᷣm illud qð reſpicit nãm in incarnatiõe ẽ ↄſum⸗/
matio modoꝝ educẽdi hoiem in ecẽ. Eſt etiã ↄfũma/
tio in ↄpatiõe ad ꝑfectionẽ agent᷑.in h̊ ꝙ in incarna
tiõe bõ qͥ eſt vltimꝰ ↄiũgit᷑ cũ ſuo pᷣnꝰ vnione qua ſbᷣ
deo nulla eſt maioꝛ.Facit etiã ad ꝑfectionẽ hoĩs qᷓ;
tũ ad illud qð reſpicit grãm.qꝛ in incarnatiõe aſſu/
mit xpᷣs hũanã nam.ròne cuiꝰplene hʒ eẽ caput to/

tiꝰeccleſie.cuiꝰ corpis mẽbꝛa vniri hñt rõne charita⸗

tis ⁊ gre.⁊ ſił cũ h facit ad ꝑfectõeʒ meriti.qꝛ oia me
rita ꝑẽdẽt ⁊ melioꝛãt᷑ merito xpᷣi. Facit etia ad ꝑfe-
ctionẽ glie in eo ꝙ hõ in deo ſuo inuenit paſcua.q;tũ

qd ꝑtẽ coꝛpalẽ.⁊ q;tũ ad ꝑtẽ ſpũalẽ.ſiue ingrediat᷑.ſi

ue egrediat᷑.qd nõ facerct ſi deꝰnõ eẽt incarnatꝰ.Cõ
plet? etiã ẽ totius bũane nãe apꝑetitꝰdũ ꝑ opꝰ incar
natiõis nobiliſſima vydoncitas qᷓ erat in humana nãꝗ
ſᷣm quã vnita crat diuine ad actũ ꝑfectũ reducit᷑.et
rõne huiꝰmultiplicis ꝑfectiõis q̃ ſurgit ex oꝑe incar
natõis.ↄgruũ fuit deũ incarnari.Et qꝛ hec multiplex
pfectõ nõ reſpicit tm̃ ſtatũ nãe lapſe.imo reſpicit eti
am ſtatũ nature inſtitute.iõ ſi hõ lapſus nõ fuiſſʒ.ni
hilominꝰ? deꝰincarnatꝰeẽt.qꝛ ita cõpetebat wieʒ ꝑfe-⸗
ctũ eẽ.⁊ ßᷣm nãm.⁊ ſm gratiã.⁊ ſᷣm gloꝛiã.ſicut ſi eẽt

in ſtatu lapſo.⁊ q̃̊dãmõ ampliꝰ.Et ſ̃m iſtã opiniõʒ

⁊ qͥ banc opi.ſequunt᷑ ↄcedũt rõnes q̃ ad bãc ꝑtem
adducũt᷑. Rões vo ad oppoſitũ ⁊ auẽtes ꝑ b̊ effugi
iut.qꝛ dicũt eas itelligi S̃m ꝙ incarnaꝰ dẽ carnis moꝛ

tal ⁊ paſſibił aſſumptio.Loqᷣt᷑.n.ſcpᷣtura ⁊ lr̃a de in/

carnatðòe ſᷣm eũ modũ qͥ fuit pꝰlapſũ.nõ ꝑ eũ modũ
q̃ fuiſſʒ wie ꝑſiſtẽte in ſtatu inocẽtie. Alioꝝ vᷣo poſi/
tio fuit ꝙ pᷣcipua rõ incarnatõis fuit repatõ generis
hũani.q;uis multe ſint rõnes cõgruẽtie huic annexe
Iſta em̃ eſt pᷣcipua reſpectu oim.qꝛ niſi genꝰ hũanũ
fuiſſct lapſum.verbũ dei non fuiſſet incarnatum.Et
rõ huiꝰ eſt.qꝛ incarnatio dei ẽ ſupexcedẽtis dignati/
onis.et ideo cum ſit ibi quidam exceſſus.nõ fuiſſet
introductum incarnationis miſteriuzʒ. niſi pꝛeceſſiſ⸗
ſet exceſſus oppoſitus ꝑ ipᷣm coꝛrigendũ ⁊ reſtaurã/
dũ. Andc niſi deus ouẽ ſuaʒ ꝑdidiñet.nõ de celo ad
terram deſcendiſſet. Quis aũt hoꝝ modoꝛuʒ mclioꝛ
ſit.nouit iſte qͥ ꝓ nobis incarnatus eſt. Quod etiam
boꝝ alteri pponendũ ſit.difficile eſt videre. ꝓ eo ꝙ;

vterq; modus catholicus cſt.⁊ a viris catholicis ſu/

— — 3

ſinet᷑. Aterq; etiam modus excitat aiam ad deuoti e
onem ſm diuerſas cõſideratiões. Aidet᷑ aũt pꝛimꝰ

modus magis ↄſonare iudicio rationis.ſcdᷣs tamẽ
ſicut apparet plus cõſonat pietati fidei. Pꝛimo. qᷣa
autoꝛitatibus ſanctoꝝ ⁊ ſacre ſcripture magis con/

coꝛdat. nam tam no.qᷓ; vetus te. vbi de filij dei deſcẽ/

ſu loquunt᷑generis bumani liberationem rõnẽ red
dunt. quod patet ſingula diſcurrendo. Sancti etiaz
boc dicũt ſicut patet in autoꝛitatibus ſuprapoſitis.
Et ideo ſi diuina eloquia.nobiliſſimã ⁊ pꝛecipua in
carnatiõis rõnẽ aſſignant generis humani liberatio
nem. nibil etiam a nobis dicendũ eſt pᷣter ea que no
bis ex ſacris eloquijs clarent.ideo magis videt᷑ pie-
tati fidei conſonn.ꝙ pꝛecipua incarnatiõis ratio ſit
liberatio generis bumani q; aliter ſentire.Et hoc aꝑ
te dicit aug. in li. de verbis apoſtoli in ſermone. xx.

rractans illud Lucc. xix. Aenit enim filius bominis
ſaluũ facere quod ꝑierat. Si homo nõ ꝑiſſet.ſiliꝰ bo

—,

minis nõ veniſſet. Et expꝛeſſius idẽ tractãs illud.j.
Thi.j. Aenit in bũc mũdũ pec.ſal.facere. Nuilla cã
niẽdi fuit xpo niſi pec.ſal.facere.Et ide plura dicit
ad boc ꝑtinẽtia. Et in illa oꝛõe ꝗᷓ incipit.A cella aro
matica.que dicit᷑ eſſe Aug.bocipᷣm habet᷑ expꝛeſſiꝰ.
Ad boc etiam cõcoꝛdant verba Berñ.et glo.ſuꝑ di
ctũ locũ epłe ad Thi. Secundo vo pᷣdictus modus
mazgis ↄcoꝛdat pietati fidei. qꝛ deum magis honoꝛi/
ficat qᷓ; p̃cedens. Mam pᷣcedens dicit ꝙ deuz cõgru⸗

ebat incarnari ad pfectionẽ vniuerſitatis.et iõ quo/

dammodo deum intra ꝑfectionẽ vniuerſi ↄcludit.⁊
quandam necitatẽ incarnationis onit ei cum dicit.
opa eiꝰalit᷑ ad ꝑfectionẽ nõ ꝑduci. Hic aũt modꝰdi/

cendi cum dicit ꝙ incarnatõnis miſteriũ eſt ſuꝑ om

nẽ pfectionem. ponit xpᷣm eſſe ſupꝛa omnẽ ꝑfectiõzʒ

vniuerſitatis.ſiue q;tũ ad naturam. ſiue qtu ad gra
tiꝗ. ſiue qtũ ad gloꝛiã. Et hoc recte facit.qꝛ ſicut dic

pbs li. xj.pᷣme phie.deus ſupꝛa oẽm vniuerſi oꝛdinẽ

ponendus eſt.ſicut nõ dicit᷑ eſſe dux de exercitu ſᷣ ſu
pꝛa exercitum. Tercio modus iſte dicẽdi. incarnati/
onis miſteriũ magis cõmendat dũ dicit᷑ hoc miſteri
um tm̃ eſſe qd nõ debuit fieri niſi ex maxima cauſa.
vtpote ꝓpter placandam diuinã iram ⁊ reſtaurandi
oia.ſiue que in celis ſunt.ſiue que in terra.Et ido di/
cunt qꝙ tantũ miſteriũ nõ fuiſſet introductum niſi pᷣ
ceſſiſſet lapſus nobiliſſime creature ⁊ offenſio maie-/
ſtatis diuine. Quarto etiam fidelem affectum mag
inflamat. Plus em̃ excitat deuotionẽ anie fidelis qᷓ
deus ſit incarnatus ad delẽda ſcelcra ſua ꝙ ꝓpter cõ
ſummãda oꝑa ſua.Om̃ ;̊ hic modus dicẽdi et ſi nõ
videat᷑ eẽ ita ſubtilis ſicut pᷣcedens.plus tamen con
ſonat pietati fidei.in hoc ꝙ auẽtibus ſanctoꝝ mag.
ↄcoꝛdat.⁊ deũ magis honoꝛificat. etiꝗ incarnatiõis
miſterium magis cõmendat.et affectũ noſtꝝ arden/

tius inflamat.ideo ↄcedẽdũ ẽ vt pᷣdicte autoꝛitates

42

et rationes oſtendunt.qꝙ; pꝛecipua ratõ incarnatõis
fuit redemptio generis bumani.qᷓ;uis multe alie rõ/
nes congruentie huic rõni ſint annexe. illud
qd pꝛimo opponit᷑ in ↄtrariũ ꝙ hominẽ totũ aſſum
pſit vt totum beatificaret.doᷣm ꝙ iſta nõ eſt rõ pꝛeci
pua ſed annexa pꝛincipali.ꝓ eo qꝙ ſi deus nunq́; in/
carnatus eſſet. homo gloꝛificatione coꝛꝑis ſui.et vi/
ſione dei pfecte ⁊ totaliter eſſet hatus. VNiſio em̃ xpᷣi
coꝛpoꝛalis ſpectat nõ ad eẽntialem cõpletionẽ beati

tuckhs. ſed a quoddã accidentale gaudiũ.et hoc ptʒ

c alij ſenſus beatificant᷑ vt viſus.⁊ tam obiecta ſibi

rp̃i non erit minus beatus conuerſus

coꝛreſpondentia. vt tactus. guſtꝰ?.

minus conuerſus ad alia coꝛpo/
ra videnda.qᷓ; aſpectus alioꝝ cõuerſi ad videndum

coꝛpus ipᷣius. Gloꝛia em̃ ſenſuũ exterioꝝ erit ꝑ redũ

dantiã delectatõnis venientis a parte ſuꝑioꝛi ex viſi
one dei. cuius viſio adeo reficit cũ ꝑfecte apparet vt
nibil vltra ſit neceſſariũ anime ad eius beatitudinẽ.
qm̃ omne aliud bonũ ⁊ pulcrum ad illud cõꝑatum

quaſi nibil eſt.nec intendere põt eſſentiale gaudiu.

vnde multuʒ derogare videt᷑ ſummo bono qui dicit
ipᷣm nõ ſufficere abſq; bono cauſato ſibi adiũcto ad
boiem pꝑfecte beatificandũ.niſi hoc dicat venire pꝛo
pter imꝑfectionẽ ſenſus qui ad ipᷣm non põt ptinge
re qui nò habet obiecta ſua ſicut viſus.et tamen ꝑfe
cte beatificati ſunt.ſiue rõne aſpectus chꝛiſti.qui ad
alios ſanctos aſpicit. Siue ratione ꝑfectionis beati
tudinis.que non facit boiem aliqð extrinſecꝰ ſe mẽ/
dicare.Siue etiam qꝛ oppoſitum non poſſet intelli

gi. ꝙ gloꝛioſus homo poſſʒ a aceeeni abſen⸗ 4;
illud qd op/ 4

tari abſq; gloꝛie ſue detrimento.
ponit᷑ ꝙ in bumana natura data eſt congruitas vel
ydoneitas ad incarnationem. dom ꝙ illa ydoneitaſ
attendit᷑ ex ꝑte reꝑabilitatis hoĩis pꝛincipaliter. qᷓ/

uis rõne dignitatis ⁊ aliaꝝ cõditionũ aliq̃ͥ mõ atten

dit᷑. et iõ ſicut homo nõ fuiſſet repat ſi nõ ceciqiſſet
qᷓuis eſſet reꝑabilis.ſic diuinitati nõ eſſet vnitꝰ q;/
uis eſſet vnibilis. Mõ tñ fruſtra illa potentia fuiſſet
qꝛ multe ſunt potẽtie ⁊ ydoneitates que ad actũ nõ
ꝑducunt᷑.nec tñ fruſtra ſunt.qꝛ nobilitati ⁊ dignita

ti nature atteſtant᷑. Mec dẽ potẽtia fruſtra ſi nõ redu 44

cit᷑ ad actũ.ſᷣ tũc fruſtra eſt dũ ad actũ nõ reducit᷑ et
tñ ad actũ exigit eã reduci t̃s⁊ locꝰ.
opponit᷑ ꝙ nò decet dei ſapiam. pꝛudẽtiã ⁊ potẽtiaʒ
in ſtatu innocẽtie manifeſtari.dim ꝙ ſatis ſe mani/
feſtabat ſufricienter ꝑ opus creatiõis. ⁊ diſtinctõis.
7 oꝛnatꝰ.⁊ iõ ſi illa pſtitiſſent.cũ valde bona fuiſſent
nõ opoꝛtuiſſet nouũ modũ agẽdi ſuꝑaddere ad ma/

nifeſtationẽ.quẽadmodũ oꝑa miraculoſa facta ſunt

poſt hois lapſum ꝗᷓ nõ opoꝛtuit fieri ante.qꝛ dei po⸗/
tẽtia. ſapia. bonitas nota eẽt ⁊ ſatis in ſuis effecti-/
bus reluceret. Munc aũt cõgruũ eſt ⁊ decẽs deũñ mul
ta opa facere miraculoſe ad manifeſtationẽ ſue po⸗

tẽtie p ↄfirmatione fidei nr̃e. ſic etiã in ꝓpoſito inteᷣ
ligendũ eſt ſicut dicunt ſancti. Quia ꝙ bõ ꝑ petin in
terius lumen obfuſcatũ bẽbat.⁊ ↄuerſus fuerat ad

ſenſibilia illa amabat.ideo deus inuiſibilis.factꝰ ẽ

viſibilis in carne.vt ꝑ viſibilia reduceret ad inuiſibi

lia cogitanda ⁊ amanda. Et hoc eſt qð dicit greg. in

quadãa pfatione. vt dũ yiſibiliter deñ cognoſcimꝰ. p
piõc ĩ iuiſibiliũ a.rap.¶ Ad illud qdð opponit᷑ ꝙ ita 46

difficile eſt pmereri vitã eternã ſicut ſatiſfacere pro

offenſa. dom qꝙ falſum eſt. qꝛ ad merituzʒ vite eterne
ſufficit cõplacẽtia ex p

ℳ

arte inherẽtis. Ad banc autezʒ
cõplacẽtiã ſufficit gct̃a diuina.Et qꝛ diuinã grãm po
terat bõ habere ꝑ miſſionẽ.ſ.ſ.et filij in mentẽ abſq;
filij miſſone in carnẽ. hinc eſt ꝙ ad pfectionẽ meriti

vite eterne nõ opoꝛtuit incarnationẽ intuenire. Ad

ſatiſfaciendũ aũt non ſolum requirit᷑ ꝙ ſatiſfaciens
placeat ſed ꝙ damnũ recompenſare valeat. et hollo
rẽ deo ſublatũ reſtituat.ſicut meliꝰ videt infra.⁊ iõ
nõ fuit tanta neceſſitas incarnatiõis ꝗpter neceſſita
tẽ merendi. ſicut ꝓpter necitẽ ſatiſtaaẽdi. Et ꝙ illð
ſit eꝝ planũ ẽ angelis.quoꝝ nã nõ eſt vnita verbo.
et tamen meruerunt vitam eternam. Pꝛeterea eſto

Ad iũllud qð 45

48 ſi pꝛeter intentionem ſubſecutũ fuiſſct.

—

q tante difficultatis ſit. nõ tñ opoꝛtet q; ꝓpter ̊ ne/ o ciſtet niſi aliqua veteratio pꝛcceſſiſet. Et ideo nõ ſe

ceſſaria ſit incarnatio. ꝓ eo ꝙ ſpũſſanctus ipſe qͥ ꝑer
charitatem mouet aiam. dignam cã facit gloꝛia ſem
piterna.vnde neutrũ fit ſine miſſione alicuius ꝑſo/
ne.ſed ad ſatiſfaciẽdũ neceſſaria eſt miſſio in carnẽ.
qꝛ ſicut infra patebit congruentiſſimus modus fuit
ſatiſfaciendi ꝑ moꝛtem ⁊ paſſionem.ſicut congruen
tiſſimus modus cſt ad merendũ ꝑ charitateʒ ⁊ dile⸗/
4 ctionem. ¶ Ad illud q opponit᷑ ꝙ anima xpᷣi edu/
ci debuit pꝛincipali intentione.dom q; deus qꝛ ab et
no pᷣſciuit lapſum hũani generis.iõ fecit.qꝛ ſe recuꝑe
raturũ cognouit.⁊ ideo pꝛincipalius in intentiõe fu
it reꝑatio lapſi qᷓ; cõditio eius ad lapſum poſſibilis.
Et ꝓpter hoc nõ ſequit᷑ ꝙ deus nõ pᷣdeſtinauerit cri/
ſtum pꝛincipaliter ſicut ⁊ alios.imo multũ pꝛincipa
lius. Hoc em̃ teneret ſi deus in cõditione gener bu/
mani non pꝛecognouiſſet eoꝝ mn e e n
illue
quod opponit᷑ ꝙ humana natura eſt exaltata ꝓpter
incarnationem. dom qꝙ abſq; dubio verũ eſt. ᷣ ex H
nõ ſequit᷑ ꝙ repoꝛtauerit ex malicia cõmodũ.qꝛ hoc
non fuit ex ſua malicia. ſ̃ ex ſua benignitate diuina
et ſapientia. Quia em̃ ſapientia dei vicit maliciã.hic
eſt ꝙ nõ patit᷑ eſſe malum aliqð de quo nõ eliciat bo
nũ.⁊ etiã maius bonũ.alioqͥn nõ ꝑfecte maliciã vin
ceret.Et ꝓpterca cõtra pꝛeuaricationem ade qͥ totũ
genus hunmnum infecit. ſtatuit rectitudinẽ ſecũdi
adle qui pꝛo toto genere humano poſſet ſatiſfacere.
et cuius obedientia multo plus ſibi placeret q; ino/
bedientia pꝛimi ade potuit diſplicere. Similiter hoc
fuit ex bonitate diuina.ex qua deus plenꝰ ẽ dilectõc
cæt miſericoꝛdia.Et ideo diligẽtibus ſe quos ſanctos
vocauit ᷣm ꝓpoſituʒz ſuũ.omnia fecit eis coopari in
bonũ.vnde fuium dei incarnari nõ fecit noſtra mali
cia.ſ̊ dei charitas nimia ⁊ miſericoꝛdia.ſᷣm qꝙ dictuʒ
eſt in autoꝛitate pꝛius poſita. Deus aũt qͥ di.eſt i mi
Ad illud quod opponit᷑ ꝙ chꝛiſtus ẽ ca
put eccleſie ᷑ᷣm humanam naturã.dm ꝙ duplex ẽ
capitis ꝓpꝛietas. Ana que attendit᷑ ſᷣm ↄfoꝛmitateʒ
ad membꝛa. alia que attendit᷑ ſm donoꝝ gratuitoꝝ
inſfluentiam. Rõne pꝛime ꝓpꝛietatis chꝛiſtus caput
eſt inqtum bomo. Ratione ſecunde chꝛiſtus caput
eſt inqtum deus.Et ratione buius pꝛincipaliter te/

¶ Due trium pſonaruʒ fuerit magi

quit᷑ ꝙ ſi bomo ſtetiſſet.ꝙ talis modus ꝓducẽdi ho
minẽ eſſet.nec ex hoc ſequit᷑ ꝙ vniuerſum ſua ꝑfecti
one careret.ſicut etiam nõ põt argui imꝑfectio vni/
uerſi q;ẽtũ ad ſuſcitationẽ moꝛtui.quã deus nõ feciſſʒ
ſi homo pſtitiſſet. Poſſet etiã dici ꝙ de illo mõ ꝓdu⸗
ceionis nõ põt argui veritas incarnationis.qꝛ deus
poſſet ꝓducere hominẽ de muliere abſq; viro qͥ ta/
men non eſſet deus.hec aũt oĩa abſq; pᷣiudicio dicta
ſint. non em̃ volo bonitatẽ dei coartare.ſᷣ nimictatẽ
charitatis ſue erga hoiem lapſum ↄmendare.vt affe
ctus noſtri excitent᷑ ad amandũ ipſum.dũ attẽdimꝰ
nimie dilectionis cius exceſſum ⁊c.
— Queſtio.iij.

is ydonea ad incar
nationem: Et oſtenditur pꝛimo ꝙ ꝑpſona patris.Il
lius em̃ eſt recreare cuius eſt creare.ſed creatio ma/
xime attribuitur ⁊ conuenit potentie patris.ergo et
recreatio.ergo ⁊ pari rõne videt᷑ ꝙ ⁊ incarnatio.
rerm illius filios adoptare cuiꝰ eſt generare.
ſed incarnatio oꝛdinat᷑ ad adoptionẽ. ſicut dẽ Gal.
iiij.g& videt᷑ ꝙ maxime ↄueit ei cui ↄuenit generare.
maxime ↄuenit patri incarnari. ¶ Itẽ filius totũ
quod habet.habet a patre.g magis decet habere pa
trem aliqͥd qð nõ habeat filius.qᷓ filiũ habere qð nõ
habeat pater.ſi & incarnatio facit humanã naturaʒ
haberi a ꝑſona que incarnat᷑.vr̃ ꝙ hoc magis com/
petat pſone patris qᷓ; ꝑſone filij. Oꝛ aũt magis cõ
petat ꝑſone ſpũſſancti oñdit᷑.qꝛ quod maxime habʒ
rõnẽ gratie.maxime cõpetit miſſioni.ſ.ſ. Sed qꝙ; deꝰ
factus eſt homo.hec eſt ſumma gr̃a.ſicut vult augꝰ.
xiiij. de trini. videt᷑ ꝙ hec magis debuit eẽ in ꝑſona
ſpũſſancti q; in ꝑſona filij. ¶ Item ſpũs amoꝛis fa/
cit nos ⁊ filios dei adoptiuos.ſᷣm illud Roma.viij.
Mõ accepiſtis ſpũm ſeruitutis in ti.̊ ſpĩ ⁊c.ergo ſi
incarnatio eſt vt ſiamus filij dci adoptiui.vr̃ ꝙ icar
natio maxime debuerit eẽ in ꝑſona ſpũſſancti. ¶ c᷑
mitti dicit ſubautoꝛitatẽ in miſſo.̊ ei magis ↄuenit
mitti in quo magis reꝑit᷑ rõ ſubauctis.ſᷣ rõ ſubauto
ritatis magis reꝑit᷑ in ꝑſona ſpũſſcti qᷓᷓ filij. ſi ĩcar/
natio eſt in carnẽ miſſio.vr̃ q; magis cõueniat.ſ.ſ.qᷓ
filio.(¶ Dꝛ aũt magis cõpetat fllio.videt᷑. Mag de
cet ꝑſonam mediam tenere rõnẽ mediatoꝛis qᷓᷓ aliã.

net rõnem capitis.et ideo eſto ꝙ incarnatus nõ eẽt.
acdbuc eccleſia capite nõ careret. Quia caput viri eẽt
deus. ⁊ ita eccleſia hoim caput haberet deũ.ſicut ha
bet eccleſia angeloꝝ.⁊ ideo nõ ſequit᷑ ꝙ coꝛpꝰ eccle/
ſie eſfet acephalum.qᷓ;uis nõ haberet caput ſᷣm oẽm
Apꝛietatẽ quã habet mõ.haberet em̃ tunc caput deũ.
ʒo ſicut nunc habet eccleſia angeloꝝ. ¶ Ad illud qd op
ponit ꝙ matrimoniũ ſignat coniunctionẽ naturaꝝ.
Doðm ꝙ mr̃imoniũ duplicẽ habet ſignificationem.
Signat em̃ cõiunctionẽ dei ad cccleſiam ſᷣm charita

ſ incarnatio eſt oꝛdinata ad effectũ mediatoꝛis.ꝑſo
na aũt media in trinitate eſt ꝑſona verbi.ᷣ ⁊c ¶ Itẽ
magis decet filiũ dei eſſe filium qᷓ; aliam ꝑſonaʒ.ſed
p incarnatõnẽ ille qͥ incarnat᷑ efficit᷑ filius virginis.
vr ꝙ ꝑſonam filij incarnari ſit magis decẽs ⁊ con-
gruum. ¶ Itẽ ↄuenientius eſt filiũ ſupplicare patri
q.ꝭ 0 aliam pſonam. incarnatio ad hoc oꝛdinat᷑ vt ſit
aliqͥs mędiatoꝛ qͥ ꝓ bominibꝰ intercedat ad deũ.er⸗
go ⁊c̃. Kedom qꝙ ꝑſona verbi ad incarnationẽ in ꝭ2

tem. ⁊ ſignat etiam ↄiunctionẽ ſᷣm vnionẽ in ꝑſone
vnitate.⁊ vtrãq; haꝝ ſignificationñ hʒ ſᷣm ſtatuʒ la
pſus.alttam aũt habuiſfet ſi ſtetiſſet. et ideo nõ eẽt
falſum ſignum.Sicut em̃ matrimonium nunc eſt in
officium ⁊ remediũ.tũc aũt ſolum in officiũ.ſic ma/
5 trimoniũ duplex hʒ ſignatũ.tunc aũt vnũ. ¶ Ad il/
lud quod opponit᷑ ꝙ quadruplex eſt modus ꝓdu/
ctionis hoĩm. doᷣm ꝙ ille quartus modus ꝓducẽdi
hominẽ nõ eſt de ꝑfectione vniucrſi.ſ̊ ſupꝛa pfectio/
nem vniuerſi. Et iõ hiere.vocat illud nouũ cum ait.
NMNMouũ faciet dñs ſuꝑ terꝛã.hoc aũt nouũ dñs nõ fe-

ter ceteras ꝑſonas fuit mag ydonea.ſiue loquamur
de ipſa incarnatione in ſe.ſiue ꝓut ordinata ẽ ad bu
mani generis redẽptioneʒ. Si em̃ loquamur de ipſa
incarnatione in ſe. magis cõgruũ fuit pſonã filij in/
carnari.⁊ inq;tum eſt imago.⁊ inq;tum eſt verbum.
⁊ inq;tum eſt filius. Inq;tum eſt imago.qꝛ homo aſ
ſumptus erat rõne dignitatis imaginis.⁊ qꝛ filiꝰ eſt

imago patris.iõ magis ↄueniẽs erat filij pſonã aſſu

mere carnẽ. Rurſus qꝛ filius dei verbũ eſt patris.ſic
ꝓcedit ab ipᷣo vt pater ſe manifeſtet ꝑ ipʒ.⁊ iõ ſicut
ad intentionis manifeſtationẽ verbũ intelligibile co

pylat᷑ voci ſenſibili.ſic ad diuinitatis reuelationeZ.

erbuʒ patris cõgruũ fuit vniri cami. Poſtremo 2.

filius eſt ſemel genitus ab eterno. ⁊ ſic cõgruebat eũ

ð carnẽ aſſumere vt eſſct de genere hoim.⁊ ita homis
fliiũ. ⁊ iõ decebat ipᷣm mag incarnari qᷓ; patrẽ ⁊ ſpm̃
ſctm̃.Et hoc eſt qd dicit aug.in li.de tri.⁊ mgr in ir̃a.

ð ip dei filiꝰnõ queſiuit niſi matrem in terris.qꝛ iã ba/

—

Pebat patrẽ in celis. mag decẽs fuit fiũ incarnari
Gᷓᷓ; aliã ꝑſonã.ſi loquamur de ipᷣa incarnatiõe ſᷣm ſe.

—17—

Fuit etiã magis cõgruũ ſi loquamur de ipᷣa inearna

tiõc ſᷣm cõꝑationẽ ad genen bumani redeptõnẽ.⁊ B

appet ſi ↄſideremꝰhois lapſum.⁊ repandi modũ. et
rrepationis fructũ. Si ↄoſideremꝰhois lapſum. vide/

bimꝰ ꝙ lapſus fuit appetẽdo falſam dei ſilitudinẽ et

eæqualitatẽ.et qꝛ filio pmo attribuit᷑ eq̃litas.hinc eſt
ꝓ quaſi ex ipſo ſumpſit homo lapſus occaſionẽ.⁊ iõ
inde ſumere debuit reꝑatiõeʒ. Et hoc dicit Berñ. ex·
planãs illud Jone. Pꝛopter me oꝛta ẽ ̊ tẽpeſ.tolli.
me.⁊ mit.in ma.Aut certe in hoc ꝙ bomo pᷣſumpſe⸗

trat dei ſilitudiẽs. directe ↄtra filiũ peccauit.⁊ iõ filio

magis cõpetebat vindicta ⁊ indulgẽtia. Et hoc ẽ q
dicit anſel.in li. cur deus hõ.Nomo ꝓ q̊ͥ crat moꝛitu

rus. ⁊ dyabolꝰquẽ erat expugnaturus.ambo falſam

dei ſilitudinẽ p̃ſumpſerãt. Añ ſpãlius aduerſus fili-

usm peccauerũt. Illi itaq; cui ſpecialiter fit iniuria.

ſupplicare patri ⁊ obedire.binc eſt

cõueniẽtius attribuit᷑ culpe vindicta ⁊ indulgẽtia.
Rurſus ſi ↄſideremus modum reparatõnis.magis

obediẽtiã ⁊ ſupplicatiõem.⁊ qꝛ magis cõpetit filiuʒ
magis cõpetit
ꝑſone filij incarnari qᷓ; alij. Añ anſel.in li.cur deꝰbõ.
Cõueniẽtius ſonat filiũ ſupplicare patri qᷓ; aliã ꝑſo⸗/

nõꝗ. Poſtremo ſi cõſideremoreparatiõis fructũ vł ef

ad boc oꝛdinat᷑ vt ſimꝰfilij dei. ſi poſteriꝰ p ills bzʒ
reduci qð eſt pᷣus in eodẽ genere.cõgruũ fuit vt filij

fectuzʒ. magꝗ cõpetebat filio incarnari.qꝛ incarnatio

dDei efficeremur ꝑ cũ qͥ eſt filius naturalis. Añ aug.i

iij. de triui. At bomo ex deo naſceret᷑.pᷣmo er ipis na
tus eſt deus.Opoꝛtuit em̃ vt per eñ efficercmur filij

Qagoptiui.qͥ eſt filius nalis.Et ſic pʒ ꝑ oẽm modũ q;

54

5 §

cõgruẽtiꝰ fuit filiũ incarnari qᷓ; aliij. Vnde ↄcedẽde
ſunt rõnes q̃ ad hoc inducebant᷑. Ad illud qð op/
ſonieur ꝙ patri magis conuenit opus recreationis
icut ⁊ creationis.Ddm ꝙ pater ſic eſt actoꝛ recrea/
tionis ſicut ⁊ creatiõis.⁊ ſicut ꝑ verbum om̃ia fecit.
ſic etiã ꝑ vᷣbũ omnia refecit.Sed ex hoc nõ ſeqͥtur eꝙ
pater magis debuerit incarnari.qꝛ incarnatio nõ re/
ſpicit gſonã actoꝛis ſᷣ mediatoꝛis.Et qꝛ rõ mediato

ris nõ ↄuenit pfi ſ̊ potius filio.hinc eſt ꝙ nõ ſequit᷑
ꝙ incarnatio magis ↄueniat patri qᷓᷓ filio.ĩmo potiꝰ

ecõuerſo. ¶ Ad illud qð opponit᷑ de adoptiõe.dm

ꝙ verũ eſt ꝙ adoptõ conuenit patri tanqᷓ pꝛincipa-
li actoꝛi.ſᷣ hoc nõ opoꝛtet facere niſi ꝑ filiũ cuiꝰ tota

eſt hereditas.⁊ ꝑ quẽ alij ad bereditatẽ debẽt admit
ti.¶ Ad illud qð oit filius hʒ a pꝛe qͥcq̃d bʒ

Dðm ꝙ filius dici babere 2
dinẽ.aliquid ꝑ gratuitã vnionẽ.Si pᷣmo mõ intelli/

gat᷑ quicqͥd babet bʒ a patre.ita ꝙ idẽ qʒ eſt in filio

a patre.eſt in patre a ſeipᷣo in cẽntialibꝰloquẽdo.Si
añt loquamur de eo qð bʒ ꝑ gratuitã vnioneʒ.ſic bʒ
9 patre tanqᷓ; a pꝛincipio effectiuo.nõ tanqꝙᷓ; a gene/
rante.qꝛ ſm illud filius eſt minoꝛ patre.⁊ qꝛ mag de

cet filiũ hm hbumanã naturã eẽ minoꝛẽ patre.binc ẽ
qꝙ iſto mõ magis cõpetit filiũ habere aliqͥd qð nõ ba

g6 beat pr̃ qᷓ ecouerſo. ¶ Ad illud qdð opponit᷑ ꝙ ma⸗

aliquid habere ꝑ naturalem oꝛ/

tiõe ad finẽ tꝑm ꝙᷓ in initio.
onis nulli ẽ vtile niſi ei qͥ illud recos 2.
gratus.S dilatio beneficij facit ad eius cognitionem

„

1
gis cõuenit ſpñiſancto.qꝛ bic eſt ſumma gratia.dʒ

illaʒ rõnẽ nõ ↄcludit᷑ icarnatio debeat fieri in
pꝑſona ſpũfſancti.ſed ꝙ opus incarnatiõis debeat at
tribui ſpnñiſancto.et h̊ melius videbit᷑ infra. Et ſilit᷑
rñd töe. (Ad ill 57
qð opponit᷑ de miſſione. doᷣm ꝙ; miſſio in carnẽ fuit

rñdendũ eſt ad hoc qð ſeqͥt de adoptiõe.

ad redimẽdũ a ſcruitutc.⁊ qꝛ opoꝛtet pᷣus boieʒ libe
rani a ſeruitute qᷓ; adoptari in filiũ.binc eſt ꝙ miſſio
in carnẽ ei ꝑſone cõpetebat cui pᷣmo cõpetebat mit/

ti. et q: ꝑſona filij habet mitti ſolũ a patre.pſona ſe

rituſſ.bʒ mitti ab vtroq;.binceſt ꝙ pᷣno decebat
um mitti in carncm.vt redemptiõe facta idẽ ipᷣe cuz

patre mittẽt ſpũmſctm̃ in mentẽ.Et hoc eſt qð dicit
apls ad Gat.iiij. Cũ venit plenitudo tẽ.mi.deꝰfiliuz

ſuũ ⁊c. Et poſt. vt acoprlonern filioꝝ dei ⁊c. Poſt;
aũt eſtis filij dei.mi.deꝰfi.ſuũ in coꝛda vr̃a.ꝓpterea ñ

ſequit᷑ ꝙ ſi maioꝛ rõ ſubauctis eſt in.ſ.ſ.qᷓ in filio.ꝙ
Apterea debuerit in carnem mitti.ĩmo põt inferri cõ

trariũ. Pater em̃ qꝛ a nullo eſt.nõ debuit mitti.Et h̊
eſt qð dieit aug.iij.de tri.Conueniẽs nõ erat vt pꝛ ab
alio mitteret᷑.qꝛ ab alio nõ erat.Conueniẽs aũt fuit
vt pᷣmo filius atceret ⸗ a ſolo patre eſt. deinde. ſ.ſ.

q̊ eſt a pre ⁊ filio. pᷣmo filiꝰ venit vt boies liberarẽt᷑.

deinde ſpũſ anſe⸗, vt hoies beatificarent᷑.
NLQueſtio. iiij. b

11 8⁸ Duo tꝑe fucrit magis cõgruũ filiũ dei incarnari:Et
compctit filio. Reꝑpati enim ſumus ꝑer mediatoꝛis

vr̃ ꝙ in pᷣmoꝛdio tꝑm.pmo ꝑ illud qð vicit᷑ GScñ.ij.
Cõſummauit deus ſexto die opus ſuũ.ſᷣ cõſumma/
tio opeꝝ maxime cõpetit in oꝑe incarnationis.ſicut
ſuꝑius tactũ eſt.&̊ vr ꝙ incarnari debuit in aliqᷓ illo-
rũ ſex dieꝝ. ¶ Itẽ magnituto amoꝛis nõ tm̃ facit do
na multiplicari ſed accelerari.̊ deus ꝓpter nimiam
charitatẽ ſuã miſit filiũ ſuñ in ſi.car.pec.g̊ vr̃ ꝙ con/

gruũ fuerit filiũ dei incarnari ſtatim cũ hõ indiguit.

ſed hõ ſtatim indiguit cum lapſus fuit.g ⁊c. ¶ Iteʒ
Si chriſtus ab initio tꝑis veniſſet.multi ad via veri
tatis veniſſent ſicut dici᷑ Mat.xj.Olim ſi in tyro⁊
ſydo.⁊c̃. Sed ad diuine benignitatis magnitudineʒ
PBectge velit om̃es ſaluos fieri.gẽ̊ multo mag vi ꝙ
õgruñ fuerit filiũ dei incarnari in pᷣmoꝛdio tẽpoꝝ.
tẽ egro in ꝑiculo moꝛtis ſuccurri dʒ ſine moꝛa.
homo cũñ peccauit.pꝑiculoſiſſime egrotauit.ſi ̊ homi
egrotãti ſuccurrit᷑ ꝑ filij incarnatonẽ.vr ꝙ ſtatim de

buerit incarnari. ¶ Sed ↄtra Eccs.viij. Oia tempꝰ
babent. ct hocipᷣm dicit᷑ Ecci.xxxix. Oia tꝑe ſuo ope
rabunt᷑. ſi nullũ tpᷣs eſt adeo cõgruũ beneficio ple

niſſimo ſicut tpᷣs plenitudinis.vr ꝙ filius dei xebue

rit tunc incarnari qñ venit plenitudo tꝑis. nõ in pᷣ

moꝛdio tpis. ¶ Itẽ deus in oibꝰ? oꝑibꝰ ſuis maxime

ſeruat oꝛdinẽ. ⁊ ſicut eſt oꝛdo ⁊ gradꝰ in ꝓuectu eta
tis. ſic eſt oꝛdo ⁊ gradus in ꝓuectu mũdi. ſicut ma
gis homo diſpoſitus eſt ad ſapiam in etate ꝓuecta
i in etate iuuenili.qꝛ in antiqͥs eſt ſapia.⁊ in multo

tꝑe prudentia.vr ꝙ maioꝛ ſit cõgruitas ꝙ diuia ſa/

pientia incarnaret᷑ ⁊ de celis mitteret᷑ miſſiõe ꝑfecta

in plenitudine tꝑm ꝙᷓ in pꝛincipio. ꝓtł opus in/
carnatiõis ⁊ redẽptiois mag ſe tenct cũ ope gloꝛifi/
catiõis qᷓ; cũ oꝑe pᷣme ↄditiois.ſᷣ opꝰ glificatiõis hʒ

eſſe in fine tꝑis.opꝰↄditiõis bʒ eẽ in pᷣncipio.g̊ vi

opꝰincarnatiõis magis debuerit ꝑfici in appꝛoxima

⁊ aeceptionẽ. vi ꝙ dei filiꝰnõ debuenit ſtatim a pꝛ/

4

Itẽ bñfici incarnati
recognoſcit ⁊ ꝓ illo ẽ

Ti

poſſet erpectari ⁊ deſiderariA¶ R. dom ꝙ ſicut ra
ones onñdũt.⁊ ia diuina oꝑatio cõpꝛobat.ma con

gruñ fuit filiñ dei incarnari qſi in fine ſdoꝝ qᷓ; in pᷣn

gru
Pöt aũt hꝰqᷓdruplex rõ aſſignari quare tãdiu incar

nari diſtulerit. Dꝛima eſt ꝓpter pctĩ bois puniẽdũ
In boc em̃ manifeſtat᷑ diuie vltiõis ſeueritas.q tan
tos clamoꝛes ⁊ luctus hoim tãto tꝑe ſuſtinuit.anqᷓ

vellet deſcẽdcre.⁊ ipᷣe adã cũ poſteritate ſua tãto tpe
ecavidn limbo exulãs a ꝑadiſo.⁊ H ꝓpter mani
feſtatõnẽ diuie iuſticie qᷓ nibil inultũ dimittit. Scda
rõ fuit ꝓpter moꝛbũ melius curãdũ.moꝛbꝰ em̃ ſpiri
tualis no curat᷑ debite niſi infirmꝰpᷣus eũ cognoſcat
⁊ ꝓ curatiõe eius gratꝰ exiſtat. Plus em̃ hõ egrotat
ꝑ ingratitudinẽ ꝓ curatiõe qꝙᷓ; culpe cõmiſſione.⁊ iõ

debuit deus beneficiũ incarnatiõis differꝛe. vt hõ cõ

uinceret᷑ de impotẽtia ⁊ ignoꝛãtia añqᷓ icarnaret. ?

in lege indita.⁊ in lege ſcripta.vt ſic ↄuictus cõfuge/
ret ad diuinã grãm. ⁊ cõfugiens curaret᷑ efficaciter.
Tercia rõ eſt ꝓpter oꝛdinẽ vniuerſi ſeruandũ.qꝛ em̃
boc erat plenũ.i.maximũ beneficiũ.differri debuitvſ
Pad plenitudinẽ dierũ. Et ꝓpter boc dicit aplłs ad

al. iiij. At vbi ve. ple. tẽ. mi. de? fi. ⁊c. Quarta ratõ

fuit ꝓpter incarnatiois bñficiũ ampliꝰcõmẽdanduʒ

— .

.

moꝛdio tempoꝛi incarnari. ꝑ longa tegs in quib? zſũmationẽ diuinoꝝ opeꝝ. vʒm & in ope incar
. ti natiõis nõ attẽdit᷑ cõſummatio qᷓ qdẽ fit oꝑe pꝛi/
mo vniuerſi.öð cõſummatio oẽm ↄſũmationẽ ſupex/
cedẽs. ⁊ iõ nõ ſpectat ad oꝑa ſex dieꝝ in qͥbꝰ vniuer-
ſum ↄditũ eſt ⁊ fabꝛicatũ q;tũ ad ea qᷓ ſpectãt ad cõ

plemẽtũ pᷣmariũ. ¶ Ad illud qð opponit᷑ ꝙ magni⸗
tudo amoꝛis facit beneficia accelerari.dm ꝙ veꝝ ẽ

qñ acceleratio doni ꝓdeſt ei quem amat.S qñn dilatõ

magis pdeſt q;ᷓ acceleratio. tũc amoꝛ potiꝰ facit dif.

fer:e qᷓ accelerare. Dꝛeterea amoꝛ diuinꝰ non oꝑat
m impetũ.ſᷣ pᷣm diſpoſitionẽ ⁊ regulã ſapie.⁊ iõ do/

na nõ accelerat. niſi ſeruato debito ⁊ cõgruo oꝛdine.
Et ꝓpter hoc qꝛ oꝛdinis cõgruitas exigebat.iõ amo⸗/
ris imẽſitas nðò faciebat acceleratõnẽ. ¶ Ad illð qd
obꝛ. ꝙ multi ſaluati eẽnt ſi deus eniſſs citiꝰ. dom ey

deus bonũ cõe pᷣponit bono pᷣuato.⁊ bono totiꝰ vni
uerſitatis pᷣponit bono ꝑſone ſingularis. ⁊ iõ cũ oꝛ/

dinis exigetia h̊ requireret.vt deꝰin fine tᷣm incar/

naret᷑.vſq; ad ſextã etatẽ fuit dilatũ. Meqʒ ꝓpter vti

litatẽ aliquaꝝ ꝑſonaꝝ exñtiũ in pꝛioꝛibꝰetatibꝰ acce

lerari debuit iuinũ bñficiũ. Dlacuit em vniuerſitat
cõditoꝛi in alijs ſeruare ſeueritatẽ iuſticie.ĩ alijs ma

nifeſtare benignitatẽ miſericoꝛdie. ¶ Ad ill qð op-
ponit᷑ de egro ꝙ ſtatim dʒ ei ſuccurri. dom ꝙ nunqᷓ

6

qð em̃̃ ampliꝰviffert᷑ ⁊ diutiꝰ deſt iderat᷑. p̃cioſius re defuit diuinꝰ ſuccurſus. Mã ipſa expectatio ⁊ fides

dutat. ⁊ iõ heneficiñ nernetigis eſt inter dei bñ futuri aquentus erat eis in remediũ ſalutare ſuſtẽ
cia pᷣcioſiſſimũ pꝛius debuit es deſideratũ ⁊ exxcta tationẽ quſq; wniret ille qͥ ↄſũmaret.vñ oi tꝑe fuert
tũ q; exhibitũ. Et ꝓpterea magis cõgruũ fuit filium aliqᷓ ſacra qᷓ attulerũt egris remediñ ſalutare. lʒ alia

dei incarnari in fine tm. Et cõcedẽde ſunt rönes ꝗᷓ
8 boc pꝛobãt.¶ Ad illud vo qð oꝑpponit᷑ pᷣmo in ↄꝛiũ

¶ Diſtinctio.ij.de incarnatione ꝑſone ſiue de vniõe naturax in xpᷣo ex ꝑte nature aſſumpte.
ZT quia in homine tota bumana natura vicio coꝛrupta erat. Supꝛa egit magiſter de incarnatione ex
parte ꝑſone aſſumentis.in bac ꝑte agit de eadem ex parte nature aſſumpte. Diuidit᷑ autcʒ pars iſta
in tres ꝑtes. In quarũ pᷣma determiat veritatẽ. In ſcdᷣa dfutat erroꝛes.ibi. Non ſunt g audi.⁊c. Yqn
tercia vumouet quandã dubitationẽ.ibi. Si aũt querit᷑ vtrũ verbũ carnẽ ⁊c̃. ¶ Pꝛima ꝑs diuidit᷑ in duas g
tes. In pᷣma ꝑte detmiat mgf de natura aſſie umpta q;tũ ad ꝑtiũ ſuaꝝ integritatẽ. In ſecũda q;tũ ad oꝛdinem
ibi. Aſſumpſit dei filius carnẽ ⁊ aiam. Subdiuiſiones aũt ꝑtiũ manifeſte ſũt in lIr̃a c.

¶Determinat veritatẽ de natura aſſũpta q;tũ ad ꝑtiũ integritatt. a
— TZqꝛ in homine tota hũana natura vicio coꝛrupta erat.totã aſſumpſit. Di5 II

⁊ alia in diuerſis fuerint ibꝰ inſtituta. ſicut etiã.iiij.
li.expꝛeſſius habet᷑ manifeſtati. M

id ẽ aiam ⁊ carnẽ. vt totaʒ curaret ⁊ ſanctiſicaret. aũt hũane nature

ſnuue hũanitatis vocabulo aĩa ⁊ caro intelligi debeãt aꝑte docet Hiero. Hiero.
in expoſitiõe catholice fidei dicẽs.Sic ↄfitemur in xpᷣo vnã filij eẽ ꝑſonã. vt di
camꝰduas pfectas ⁊ integras eẽ ſubas.i.deitatis ⁊ hũanitatis.q ex aia cõtine⸗
tur ⁊ coꝛpe.Ecce aꝑte oñdit hũanitatis noĩe aĩaʒ ⁊ coꝛꝑpꝰitelligi.q duo aſſi upſii/
ſe dei filiꝰintelligit. vbi hoiem ſiue hũanitatẽ.vłhũanã naturã accepiſſe leeit᷑.
Errãt & q noie hũanitat nõ ſubaʒ ̊ ꝓpꝛietatẽ quandã a q̃ hõ noiat᷑ ſigniſicari Eroꝛẽ quo/
2tẽdũt. vbicũq; hũanitas xpᷣi memoꝛat᷑.Ait em Joh.dam. Sciendũ qdẽ eſt cũd tangit
deitatis ⁊ hũanitati nomẽ ſubaꝝ.ſ.naturaꝝ ẽ repñtatiuũ. Natura em nõ ſic ac abumamne⸗
cipit᷑ in xpᷣo.vt cũ ðꝛ vna natura eẽ oim hoim.qð euident idẽ Joh.oñdit diffe/⸗ Spice. .

rẽtẽ rõnẽ dicti aſſignãs cũ natura hũana ĩ xpᷣo noĩat᷑.⁊ cũ vna dr̃ nã oim hoim
Ait em̃ Eũ vnã nam hoim dicimꝰ. ſciẽdũ eſt ꝙ nõ ↄſideraãtes ad anie ⁊ coꝛꝑis
. rõnẽ h̊ dicimꝰ. Impoſſibile em̃ ẽ vniꝰnãe dicere dñi coꝛpꝰ⁊ aĩam adinuicẽ cõ⸗
pata.Sʒ qꝛ plurime ꝑſone hoĩm ſũt.oẽs aũt eandẽ ſuſcipiũt rõnẽ nãe. omnes ]
em̃ ex aĩa ⁊ coꝛꝑe ↄpoſiti ſt.⁊ oẽs nãs aĩe ꝑticipãt.⁊ ſubaʒ coꝛꝑis poſſidẽt.cöoess ſ
ſpẽm plimaꝝ ⁊ drſitiũ ꝑſonaꝝ vnã nãm dicimꝰ vniuſcuiuſq.ſ.pſone duas nĩius·
habẽtis.⁊ in duabꝰꝑfecte naturi.aĩe.ſ.⁊ coꝛꝑis exñtis.In dño aũt ieſu xpoD rſuũũ·
eſt cõem ſpẽm acciꝑe.neqʒ em̃ factꝰẽ᷑.nec eſt.nec aliqñ fiet alius.Sʒ xpᷣs ex dei ⸗
tate ⁊ hũanitate ẽ.iĩ deitateq; ⁊ hũanitate deꝰfactꝰ ẽ idẽ hõ ꝑfectꝰ.Cotã ̊ hois
nãm.i.aĩaʒ ⁊ carnẽ.⁊ hoꝝ ꝓpetates ſiue accũtia aſſũpſit deꝰ.nõ carnẽ ſine ais.

Mia q̃ in natura nr̃a plantauit deus verbũ aſſũpſit. aus glanezuit in pꝛi
en ; T HS die imoꝛtalitatẽ
9 ſcʒ coꝛpus.⁊ animã intellectualẽ.? hoꝝ idiomara.To Saſſumpſit imoꝛtali⸗
tus em̃ totuʒ aſſumpſit me.vt toti mihi ſalutẽ gratifi tatẽ. qʒʒ falſũ eſt. quiꝗ
3 inc⸗ . tatẽ. qʒᷣ falſũ eſt. quia
cet. Qðò em̃ inaſſumptibile eſt. incurabile et. moꝛtalis fuit. Ite in
¶ De natura aſſumpta qᷓntũ ad oꝛdinẽ. Vel de vnio natura nra plantauit
ne verbi? camis mediante anima. b yrruqz ſern. ſey femi.
Eſſumpſit dei filius carne ? animã.ſ carnẽ median vini leninu
te aia. vnitũ eſt carni ꝑ mediũ intellectum verbũ dei. milit falſũ eſt. e. di⸗
60 Tante em̃ ſubtilitatis atq; ſimplicitatis ẽ diuina eẽn⸗ cendũ ẽ ꝙ quedã plã
tia.vt coꝛpoa de limo terre foꝛmato vniri nõ cõgrue/ tauit deus in nã nr̃a
rit. niſi mediãte rõnali eſſentia. Illa aũt vnio inexpli reigichr gins con
Zoh. j. cabilis ẽ adeo vt etiã iohãnes ab vtero ſanctificatus õ rett
ſenõ eſſe dignũ fateat᷑ ſoluere coꝛrigiam calciamenti cale oiſ. oſitionẽ. Eũ
hieſu.quia illius vnionis modũ inueſtigare.alijſq; ex ẽ dẽ. h oia aſſfupſit
plicare nõ erat ſufficiens. plantauit. oĩa dicit
Confutat errores hereticoꝛum. o öbiqᷓ ſunt de ipius cõ
6 lon ſunt audiendi qͥ nõ veꝝ hominẽ filiũ dei ſuſce irugone cñ ie ar
piſſe dicũt.neq; natũ de femina.ſᷣ falſã carnẽ ⁊ imagi = de imota⸗
ſar Ae n g ee , e⁊ ſexus diſiun/
nem coꝛpis ſimulatã oñdiſſe videntibꝰ. In quẽ erro⸗ crtõe noõ inſtat m ve
rem ꝓꝛũpunt.qꝛ timẽt qdð fieri nõ poſſit.ſcʒ ne huma⸗ ritatẽ. ß gper p̃dicti

DDii. I

nec animã ſine rõne.vt herenci voluerũt.ſᷣ ⁊ carnẽ et

animã cũ ſenſibus ſuis. VUñ Johãnes damaſcenꝰait.

na carne veritas ⁊ ſbᷣa dei inqnet᷑.⁊ tñ pᷣdicant iſtũ vi

2, (OZia qᷓ in nanfa t
plantauit ⁊c. Cõtra.

cõmunionem para/⸗

s
.

ſibilem ſolẽ radios ſuos ꝑ oẽs feces ſpargẽ ⁊ eos mũ⸗ logizat vel ſophiſtice
bH dos ⁊ ſinceros ſeruare.ꝰ Si g viſibilia mũda viſibili⸗ inſat boe patent
bus iĩmundis ↄtingi pñt ⁊ nõ coinqͥnari.q̃nto magis beig viſtbin mi
incõmutabilis ⁊? inuiſibilis veritas ꝑ ſpm animã. ? qa 2= Contra. Ro-
animã coꝛpus ſuſcipiẽs totũ hominẽ ſine ſui cõmuta⸗ la quã aſſignat cõtra
tione aſſũpſit.⁊ ab oĩbus infirmitatibꝰliberauit.Ecce bereticos nõ videtur
hic dicit dei ſapiam ꝑ ſpm̃ aſſumpſiſſe animã.⁊ ꝑ aiaʒ valere.Muis em̃ ra-

coꝛpus. Spũs em̃ ſanctꝰps aĩe ſupꝑioꝛ ⁊ maioꝛi ſilitu⸗
dine deo ꝓpint qᷓ; aia.ſcʒ ipſa eadẽ ſᷣm inferioꝛẽ ꝑtẽ

⁊ aia magis qᷓ; coꝛpus.Et ideo nõ incõgrue aĩia dicit
aſſumpta ꝑ ſpm̃.⁊ coꝛpus ꝑ animã.

.

M(¶ emouet dubitationẽ vtꝝ verbũ ſimł aſſũpſit ca rnẽ
⁊æ gnimã vel an caro pᷣus ẽ cõcepta qᷓ; aſſũpta. d
¶ Si aũt qrit᷑.vtrũ verbũ carnẽ ſimul ⁊ animã aſſũpſe⸗
rit.an pᷣus animã qᷓ; carnẽ: vel carnẽ qᷓ; aiaʒ.Et vtrũ
caro illa pᷣus fuerit in vtero vᷣginis concepta ⁊ poſtea
aſſũpta:? Veriſſime ⁊ abſq; vlla ambiguitate dicit᷑.qꝛ
exqͥ deus hominẽ aſſũpſit totum aſſũpſit ſimulq; ibi
vniuit animã ⁊ carnẽ.nec caro pᷣus fuit ↄcepta ⁊ poſt
mocdũ aſſũpta.ſᷣ in ↄceptione aſſũpta.⁊ in aſſũptõne
ↄcepta. Vñn Aug.in libꝛo de fide ad petrũ. Firmiſſi⸗

7

culari. Rꝰ. dom q;

dij ſolis nõ inqͥnent

ex feditate illuiabił.

Aia tñ q̃ ſpnᷣalit᷑ eſt in-

ficit ex coiunctõe car
nis. Pꝛeterea filiꝰdei

eſt paſſibilis pt aſſũ
ptionẽ carnis.g ſimi
liter fact? ẽ carnalis.
ß ſpũs fedat᷑ ⁊ iufici᷑
qñ carnalis efficit᷑. S
videt᷑ ꝙ hereticus ve

rum dixit in hoc. ꝙ di

cebat deitatẽ ex ſui ſo

cietate cum carne ma

eimplũ illud bonueſt
dius em̃ a rebus fedis nõ mauxt ſpee hoc qꝛ nõ cõicat in materia traſſumpribili. ne

c etiã ab ea dege endet.
ſi veritas multo magis a rebꝰfe

s8 diſtat ⁊ eſt independẽs.neceſſario ſeqnit᷑ ꝙ multo minꝰẽ cotaminabił

Mec valet illud de aia ꝗꝓpter B.qꝛ aia ⁊ ſi ſit ſpũalis.bʒ tñ a coꝛpoꝛe dependentiã ⁊ incdlinationẽ.Ad illud vo
qð opponit᷑ ꝙ filius dei paſſibilis factus c.dm ꝙ illud verũ eſt ꝓpt᷑ cõicationẽ idiomatũ.non q; patiat̃ ſm
diuina natura.ᷓ̊ ſm nãm aſſumptã.Et ſiłr põt cõcedi ꝙ ſit carnalis ſm ꝙ noiat nam ſᷣ nõ ſᷣm ꝙ noiat viciũ
qd ſuſcipit carnis paſſibilitatẽ nõ vicioſitatẽ.Cũ g obẽ ꝙ ſpũs inficit᷑ cũ carnal effict᷑.dm q; nõ valet.quia
obijcit de carnali ꝓut ſonat in vicũã. c¶ Mec caro fuit ⁊c. Contra. videt᷑ hoc falſũ,/qꝛ qd nõ eſt nõ põt aſſu
mi.ᷣ caro qᷓ nõdũ ↄcepta eſt.nõdũ eſt. ̊ͤ nõ eſt aſſũptibilis. neceſſeẽ ꝙ caro pᷣus ↄcipiat᷑ ꝙᷓ aſſumat᷑. Item
nõ eſt aſſumptio niſi carnis iã oꝛganiʒate.ſᷣ ante oꝛganiʒationẽ pᷣcedit foꝛmatio.foꝛmationẽ pᷣcedit ↄſolida/
tio.ↄſolidationẽ ↄceptio.g̊ᷓ a pᷣmo ante aſſumptionẽ eſt ↄceptio.Rꝰ.ddm ꝙ eſt loqͥ de ↄceptõe qtũ ad oꝛdi/3
nem tꝑis.⁊ qtũ ad oꝛdinẽ nature.Si loqmur qtũ ad oꝛdinẽ nature.ſic poꝛ eſt conceptio qᷓ acunpei ſicut

6

fuerit. Mõ em̃ vide

S cm oꝛdinẽ.vicʒ reꝑationis generis hbumani.miniſterij angelici.⁊ lapſus angelici reſtaurandi oꝛdine.Oð

X veritat

. III =
—

—

Me rones oñdunt. Si añt q;tũ ad oꝛdinẽ tpis.ſic hõ deert nee opoꝛtet iom eſre niſi initũ opoꝛtet. qꝛ vtrũq;

fuit ꝑ virtutẽ infinitã. ꝗᷓ ſubito potuit facere vt decuit. qꝛ mulier nõ carnis fructũ.ſx virũ debuſt circũdare in

„. — — „ „ — . „„„ — „ j. 2 ir „ „ — * . ngelo ãnun
angelica ãnũciatione. Illud aũt melius patebit in ſequẽti di.vbi męr inqᷣrit iſtãõ dõem. d eo anun
inge ⁊c. Contra. Incarnatio excellentiꝰopus ẽ ꝙᷓ grẽ infuſio.̊ᷣ grẽ infuſio nõ ſit ꝑ angelicã annũciationẽ.

F nec incarnatio. Itẽ deus vicinioꝛ erat btẽ vginis coꝛdi ſᷣm grãm qᷓ;ᷓ angelice mẽti. A Berñ. Airgo credi

tur exaltata ſuꝑ os H „⸗ . .
oꝛdines angeloꝝ.er me tene ⁊ nullatenꝰdubites.nõ carnẽ xpᷣi ſine diuini/⸗

doi rebuit ean tate ↄceptã in vtero vᷣginis pᷣuſqᷓ; ſuſcipet᷑ a verbo.ſᷣ
Saine ac zugelonn F ipm verbu deũ ſue camis acceptone ↄceptũ.ipſamq;
Suero. Et aõ q carnẽ verbi incarnatõe ↄcept. Jdẽ in li. de trinitate

re cõceptionẽ filij di Mõ eſſet dei hominũq; mediatoꝛ. niſi eſſet idẽ deus.
pceſſit angelica ẽnun idẽ hõ.in vtroq; vnꝰ⁊ verus.quã ſeruilẽ foꝛmã a ſo⸗
ciatio. Queni᷑ etiam lo filio ſuſceptã tota trinitas cuiꝰvna ẽ volũtaſ ⁊ oꝑa
q oꝛdine angel lle no fecit. Mõ aũt in vtero vᷣginis pᷣus D ſuſ. epree. .
e de ſupioꝛibꝰan· ⁊ poſtmodũ diuinitas venit in carnẽ.bᷣ mox vt verbũ ðRMU
manege ni⸗ Aon⸗ venit in vterũ.ſeruata veritate ꝓpꝛie nature.factũ eſt
ſius ꝙ qui p̃eminẽt. caro ⁊ pfectꝰhõ.⁊ in veritate carnis ⁊ aie natus ẽ.De
vſum exterioꝛis offi hoc etiã Gꝛegoꝛiꝰi moꝛalibꝰait. Angelo ãnũciante?z d
cij nõ bhabẽt. Mec de· ſpũ adueniẽte.mox vbũ in vtero.mox intra vterum
inferioꝛibus.qm̃ illi verbum caro eie
myſteriũ incarnatio/ .
nis ignoꝛãt.⁊ ꝑ eccle/

A ſiam didicerũt. Añ qrit Iſa.xiij. Quis ẽ iſte nit de edotm. ſicut exponit Gꝛego.Reꝰ.dm eꝙ incamationẽ

debuit pᷣedere angelica annũciatio.ſicut hois pᷣuaricationẽ pᷣceſſit dyabolica tentatio.vt ſic oꝛdo reꝑatõis
coꝛreſpondeat oꝛdini pᷣuaricatõis. VUñ ſicut dyabolus tentauit mulierẽ vt eã ꝑtraberet ad dubitationẽ.⁊ ꝑ
dubitationẽ Seraba ad ↄſenſum ⁊ ad lapch. Sirzuses ncraui vgini vt nũciando excitaret ad fidẽ.⁊ per
fidẽ ad ↄſenſum.⁊ ꝑ ↄſenſum ad cõcipiendũ dei filiũ ꝑ ſpm̃ſctm̃.Alia ctiã rõ oꝛdinis fuit ibi.quia btã virgo
erat in ſtatu viatricis.ᷣ angelꝰin ſtatu ↄpᷣhenſoꝛis.⁊ iõ voluntatẽ dñi clarius ꝓ illo tꝑe agnoſcebat.⁊ deum
videbat angelꝰfacie ad faciẽ.btã virgo ꝑ ſpeculũ ⁊ enigma. Rurſus angelꝰ erat dei ſeruus et miniſter.⁊ btã

virgo electa ⁊ pᷣelecta fuerat vt eſſet dei mater.qꝛ cõgruũ ẽ neſcientẽ erudire ꝑ nunciũ intelligentẽ ⁊ cogno

ſcentẽ voluntatẽ dei.Congruũ ẽ etiã miniſtrũ famulari dñe ſue.binc ẽ ꝙ decens ⁊ cõgruũ fuit myſteriũ incar
nationis ꝑ angelũ virgini nũciare.Tercia etiã rõ cõgruẽtie põt aſſignari.qꝛ incarnatio ⁊ bumani generis re
demptio.nõ tm̃ faciebat ad regationẽ lapſus humani.verũetiã ad reꝑationẽ ruine ãgelice.⁊ iõ angeli beati
nõ debuerũt excludi. Añ ſicut ſexus muliebꝛis nõ excludit᷑ a cognitõe miſterij incarnatõnis ct etiã reſurre/
ctionis.ſic etiã nec angelic?nũcius.imo vt pʒ.deꝰangelo mediante nũciat mulieri icarnationẽ ſcʒ btẽ vᷣgini.
⁊ reſurrectionẽ magdalene.⁊ ſic pʒ ꝙ decens fuit ante incarnationẽ pᷣcedere angelicã nunciationẽ.pt᷑ tripli

dẽ de grã ꝙ nõ fit ꝑ engelicũ miſteriũ.eſt dom ꝙ grã infundit᷑ ꝑ miniſterin bumanũ ⁊ ꝑ verbũñ humanũ.̊ in

. carnatio ꝗᷓ eſt pncipiũ totiꝰglificationis nõ ꝑ hominẽ debuit nunciari ̊ potius ꝑ angelũ.¶ Ad illud qð op

ponit᷑ ; ꝓpinquioꝛ erat virgo maria deo q; angelꝰ. Om ꝙ ven eſt qtũ ad grãm electõis.ſᷣ nõ qtũ ad grãm

cõphenſionis. A illud qd opponit᷑ de q̊ oꝛdine fuit.ddm ꝙ; ꝓbabiliter credit᷑ fuit de oꝛdine archange/

loꝛum.ſicut canit eccleſia. AUñ ſi dicat᷑ gabꝛiel fuiſſe ſummꝰint᷑ angelos.hoc nõ intelligit᷑ de angelo ſᷣm ꝙ eſt
nomẽ nature.ſᷣ pᷣm ꝙ ẽ nomen nuncij.⁊ ſᷣm ꝙ ad nuncianda exterioꝛa ꝓgredit᷑.⁊ hoc nihil npeci quin ga
bꝛiel ſcire poterit miſteriũ incarnationis.⁊ alij angeli poterant ignoꝛare. Ael poſſet dici ꝙ inferioꝛes angeli
ſciuerũt miſteriũ incarnatõis.ſed q̃rebant ꝓfunda diuini cõſilij.⁊ melius cognouerũt poſt filij exaltatõcʒ
eritatis pdicationẽ bus explicita ⁊ manifeſtata eſt multifoꝛmis dei ſapicntia. 2 .. .
intelligentiã hui? ptis incidũt qões cira china mudana ze⸗ nãꝗ creata aſſũpta ẽ in vnita⸗
agis idoneũ eſt ad vnitatẽ pſona

tria. Et querit᷑. Pꝛimo de nã aſſumpta q;dtũ tem pꝑſone.⁊ qð mas ſt ad vnitatẽ pſe
Ad vnionis ↄgruitatẽ. Scdo vᷣo qᷓrit᷑ qᷓtum lem.magis idoneũ ẽ ad aſſumptionẽ. Si dignitas
ad partiu integritatẽ.Lercio vᷣo q̃rit᷑ q;ti ad diſpo pſonalis nõ ẽ niſi in ereatura rõali.videt᷑ ꝙ illã ſolã

ſitionis ſiue medij neceſſitateʒ. Circa pᷣmũ querunt

tria. imo qꝗ̃ri᷑ vtrũ maioꝛ ſit ↄgruitas ad vnionẽ
in rõnali nãa q́; in toto vniuerſo. Scdo qᷓritur vtru,

maioꝛ ſit ↄgruitas ad vnionẽ in bũana nã qᷓ in an/
gelo.Tercio qᷓrit᷑ vtrũ maioꝛ ſit ↄgruitas ad vnio/
nem in tota Peri Gin ͤ⸗ indiuiduo.

¶ Ntrũ maioꝛ ſit ↄgruitas in rõnali creatura qᷓ in tdo

to vninerſo.an econtrario.Et q; maioꝛ ſit ↄgruitas
in rõnali nã.videt᷑ pᷣmo qꝛ deꝰ affũpſit ſolã rõnaleʒ

nãm. ſi deus ſp facit qdð meliꝰ ẽ et magis congruũ.

videt᷑ ꝙ maioꝛ ſit ↄgruitas in rõli nã ꝙ;ᷓ in tota ma/

magis accedit.Et qð m
ↄgruũ deo vniri. ⁊c. S

maxie ↄgruũ ſit vniri¶ Itẽ ↄgruẽtia vnionis maioꝛ
eſt ꝙᷓ ſit grã fruitõis vel btificatõnis.Sʒ ſola nã rõ-
nalis ẽ diſpoſita ad fruitionẽ.g ſola videt᷑ ꝙ hẽat eõ

gruẽtiã ad vnionẽ. ¶ Itẽ totũ vniuerſũ factũ ẽ ꝓpt
creaturã rõnaleʒ. rõnal creatura excellẽtioꝛ ẽ oibꝰ

alijs creaturis ꝗᷓ ſunt de ↄſtitutõe vniuerſi.g̊ ad deũ
is ad deũ accedit magis ẽ
Itẽ vniuerſũ totũ nõ dicit
factũ ad dei imaginẽ ⁊ ſilitudinẽ ſ ſola rõnalis crea

tura. Sʒ imago dicit ſilitudinẽ expᷣſſam. int᷑ om̃s

creaturas ſola rõnał creatura expᷣſſius amiat᷑ deo.
Si illud ſolũ eſt cõgruũ ad vnionẽ cũ deo qð bʒ ex/

— — —

=n
— —

— — —. — — —. — — — — —

—W — — — — – —

—
—

SS — — —-

dis

tM

—

8 aſſũptione.

— — —

Prsfun ſmilituing ei oo Fide 5us Ged . vutate magis in multicudine. Adillud duod 12
9

ug. ad voluſianũ. In rebꝰmirabilibꝰ tota rõ facti
eſt potẽtia faciẽtis. cũ incarnatio ſit aſſũptio crea/
ture.⁊ ſit opus mirabile.videt᷑ ꝙ tota rõ aſſũptõis
ſit ex ꝑte faciẽtis. nõ eſt maioꝛ cõgruitas in rõnali
creatura ꝙᷓ in alia na creata. ¶ Itẽ infinite diſtãtiũ
nõ magis appꝛoximat vnũ qᷓ; alterũ. Sʒ ois creatu
ra diſtat a nã diuina in infinitũ.gᷓ nõ Siengenrn⸗
in rõnali creatura magis qᷓ;ᷓ in alijs. ¶ Itẽ incarna⸗
tio facit aliq̊ mõ ad cõplementũ totiꝰvniuerſi.ſᷣ ma

gis pficẽt᷑ vniuerſũ ſi deus vniret᷑ ipſi toti qᷓ; ipſi ꝑti.

videt᷑ ꝙ magis ſit abilig ad vnionẽ vniuerſitas to
ta qᷓ; rõnalis creatura. ¶ Itẽ effectus vniuerſal ma
gis aſſimilat᷑ cauſe vniuerſali qᷓ; effectus ꝑticularis.
Hᷣ vniuerſuʒ claudit in ſe vliter oẽm effectũ dei.g̊ ma
gis affimilat᷑ deo qᷓ; rõnalis creatura. Sʒ qð magis
aſſilat᷑ deo.maioꝛẽ habet ↄgruẽëtiã ad vnionẽ. ⁊c.
isteulu ẽᷓ mag vnibile i cuiꝰ aſſũptõe mag ma

nifeſtat᷑ diuia potẽtia.ſapia.⁊ bonitas.Sʒ vniuerſũ

eſt hmõi. Pꝛobatio minoꝛis.magis em̃ manitfeſtãt
diuina potẽtia ſapia ⁊ bonitas in ↄditõne totiꝰvni/
uerſitatis qᷓ; aliciuꝰeius ꝑtis.qꝛ cũ q̃libet ꝑs eius ſit
bona.eius vniuerſũ eſt nõ ſolũ bonũ.ſed etiã valde
bo nũ.g ſi mag manifeſtet᷑ in vniuerſitatis ↄditõe.
multo magis videtur ꝙ manifeſtet᷑ invniuerſitatis
*, dm ꝙ nõ eſt tanta nobilitas ad
vnionẽ in tota vniuerſitate ſic ẽ in eiꝰ ꝑte aliq̃ vtpo
te in rõnali nã.Et rõ huiꝰ ẽ defectus vniuerſitatis.⁊
pſonalis dignitatis.⁊ ſiſitudinis ſiue cõfoꝛmitat.q̃
quidẽ nõ repit᷑ in tota vniuerſitate.⁊ ꝓpterea nõ eſt
idonea ad vnionẽ cũ ꝑſona diuina ſicut rõnał crea/
tura. AUniuerſũ em̃ hʒ ptiũ multitudinẽ diffcrentiuʒ
numero.genere.⁊ ſpẽ.⁊ iõ nõ cõpetit ad vnionẽ cuʒ
deo in ypoſtaſis vnitate.Habet etiaʒ ꝑtes carentes
vita ⁊ rone ⁊ ſenſu.⁊ iõ deficiẽtes ab excellẽtia ꝓpꝛie
tatis ꝑſonalis.⁊ ꝓpter h̊ nõ bʒ idoneitatẽ ad vnio/
nẽ in vnitate ꝑſone.Hʒ etiã ptes in qͥbus repꝑit᷑ ſolũ
rõ veſtigij.⁊ iõ deficiẽtes a cõfoꝛmitate expᷣſſe ſimili/
tudinis.⁊ ꝓpterea ineptas ad tantã excellẽtiã vnio/
nis. In rõnali aũt creatura repiri põt vnitas.⁊ ꝑſo/
nalis dignitas.⁊ expᷣſſa cõfoꝛmitas.⁊ iõ maioꝛ eſt in
ea ad aſſumptionẽ idoneitas ſiue cõgruitas.Et pꝛo

pterea rõnes q̃ hoc oñdũt ↄcedẽde ſunt.¶ Ad illð

qð opponit᷑ de vᷣbo Aug. O tota rõ facti ẽ potẽtia
faciẽtis.dm ꝙ eſt rõ cauſalitatis.⁊ rõ cõgruitatis.
Cauſalitatis ĩ efficiẽdo.cõgruitatis in ſuſcipiendo.
Cũñ ꝗ̊ dicit Aug.ꝙ rõ facti tota ẽ potẽtia faciẽtis.in/
telligit de rõne cauſalitatis nõ de rõne cõgruitatis.

10 ¶Acd illud qð opponit᷑ de infinitate diſtatiũ. dom
ſicut habitũ ẽ in pᷣmo ⁊ ſcdo cũ dẽ ꝙ ois creatura

diſtat a deo in infinitũ. intelligit᷑ de diſtãtia ꝑ receſſũ
ab equalitate ⁊ ꝑticipatõe eterne nature.quia nihil
vniuocũ eſt crcature ad creatoꝛẽc.in nullo etiã crca/
tura creatoꝛi põt equari.ſ̊ nõ bʒ veritatẽ de diſtãtia
q̃ attendit᷑ ꝑ oppoſitionẽ ad cõuenientiã pᷣm rõem
oꝛdinis ⁊ imitatõis.nã rõnalis creatura immediate
in deũ oꝛdinat᷑.⁊ expᷣſſiſſime int᷑ creaturas deũ imita
tur. ⁊ rõne huiꝰ aſſimilatiõis ⁊ cõueniẽtie hʒ rõnem
imaginis. ⁊ congruitatem reſpectu diuine vnionis.
dillud qd opponit᷑ ꝙ incarnatio facit ad cõple
tionẽ vniuerſi.ddm ꝙ h̊ accidit.nihilominꝰ tñ con/

gruentiꝰfacit ad cõplementũ vniuerſi in aſffũptione

nobiliſſime creature qᷓ en m multitudo bʒ redu/
ci ad aliqð vnũ ſicut ad cõplementũ.⁊ ſtatus eſt in

bmõi diſtinctio.i angel vo nõ. ⁊c. ¶ J

obꝛ ꝙ magis aſſimilat᷑ vnierſũ totũ q; rᷣnalis crea/

tura.dom ꝙ affilari dẽ duplr. Intenſiue vel extenſi⸗
ue.Et extenſiue verũ eſt mag aſſimilat᷑ mũdo ar-

cbitypo ſiue deo maioꝛ mũdus qᷓ; minoꝛ.ſiue vniuer

ſitas tota qᷓ;ᷓ rõnalis creatura. Qualitatiue ſiue intẽ

ſiue eſt ecõuerſo ꝓpter magnã diſtãtiã aliquarũ ptiũ

eius in q̃bus relucct diuina bonitas de longinqͥ. ſiẽ
in veſtigio. ¶ Ad illud qd opponit᷑ ꝙ magis mani/
feſtat᷑ diuina bonitas.ſapia.⁊ potẽtia ſi afumẽt vni
uerſum. ↄdm ꝙ falſum eſt.qꝛ facere vnionẽ ꝙ aſinꝰ
fieret deus.vel aliqd aliud bꝛutũ.potiꝰ dedeceret di/

uinã potentiã ⁊ ſapiaʒ qᷓ; cõmẽdaret.Facẽ aũt ꝙ bõ

ſit deus i nullo pᷣiudicat nec potẽtie nec ſapie.cũ hõ
natꝰ ſit effici deifoꝛmis. MNec valet illud qð obijcit.
ꝙ magis maifeſtant᷑ diuina potẽtia ⁊ ſapia i ↄditõe
vniuerſitatis qᷓᷓ in ↄditione alicuius ſue partis.pꝛo
eo ꝙ decet diuinã ſapiam ⁊ potentiã nõ ſolũ ꝓduce
re ad eſſe creaturas magis nobiles.ſᷣ etiã minus no
biles.⁊ iõ tã in his q̃ᷓ; in illis cõmẽdat᷑ et magis ma/
nifeſtat᷑ oibꝰſił qᷓ; in aliqua eaꝝ ꝑ ſe.nõ ſic aũt eſt de
aſſumptione ler viſum eſt. ⁊c.

¶ Atrũ maioꝛ ſit cõgruitas ad vnionẽ in bũana natu⸗

ra q;; in angelo.an ecõuerſo:Et ꝙ maioꝛ ſit in ange/
lo.vr. Deus ſpũs ẽ.ſicut dr Joh̊.iiij. creatura que

plus bʒ de rõne ſpñalitatis.plus ↄuenit chᷣ deo. et q̃

plus ↄuenit cũ deo.plus eſt vnibilis in vnitatẽ per⸗
ſone.cũ g̊ natura anglica ſit ſpnalior q; hũana.vr ⁊c
Itẽ nã aſſumpta eoipᷣo q̊ aſſumpta eſt.eraltata ẽ

ſuꝑ ceteras creaturas.ſᷣ quanto creatura eſt excell⸗j

tioꝛ.tanto eſt ydonioꝛ exaltari.& cũ natura angelica

victoꝛc.ipſa eſt totius vniuerſitatis caput.vr ꝙ; ma
gis decens fuerit ipᷣam vniri qᷓ; humanã naturã.
¶ Itẽ natura angelica paſſa eſt ruinã.⁊ in malũ cul
pc.⁊ in malũ pene.j ſi diuia miſcdia cõdeſcendit mi

ſerie. ⁊ maioꝛẽ abundantiã miſerie cõuenit reꝑpiri in

angelica nã qᷓ;ᷓ in bumana.vr ꝙ maioꝛ ſit in ea con⸗

gruitas ad vnionem qꝙᷓ in bumana. ¶ Item natu/

ra aſſumpta eſt pꝛincipiũ noſtre repationis.ſi g̊ con

ueniẽs ẽ ꝙ repatio fiat ꝑ ea ꝑ q̃ fuit deſtructio.cũ an
gelus fuerit totius pᷣuaricationis pᷣncipiũ.vr̃ ꝙ; an/
gelus debucrit aſſuini ad cõplẽdũ miſteriũ redẽptio

nis.⁊ ita maioꝛ fuit cõgruitas in nã angelica q; hũa/
na. ¶ Sed ↄtra. aſſumptio eſt actus gſone bñtis di⸗
ſtinctionem ᷣm oꝛiginẽ.cuiuſmodi diſtinctio eſt i di
uinis pſonis.& illa natura i qua bʒ eẽ diſtinctio ꝑſo/

nalis ᷣm oꝛiginẽ.maioꝛẽ hʒ cõgruitatẽ ad vnitatẽ p

ſonalẽ qᷓʒ illa q̃ caret hmõi diſtinctiõe.ſᷣ in hoibꝰ eſt

creature ad creatoꝛẽ in vnitatẽ ꝑſonc fuit ad huma/
nitatis cõmẽdationẽ.ſᷣ maioꝛ humãitatis dignatio
appet in aſſumptiõe hois moꝛtalis qᷓᷓ ſpũs imoꝛtal.
Svidet᷑ ꝙ magis congruũ fuit ad vnionẽ haana nã
q́ᷓ angelica.¶ Itẽ aſſumptio ẽ pᷣncipalłr ꝓpter gene
ris aſſumpti reꝑpationẽ.S̊ angeli qͥ lapſi ſunt pecca/
uerunt pctõ irremediabili.ſicut ſuꝑius in ſcdo fuit
oñſum.hoies vero pctõ remediabili.ꝙ̊ mag ↄgruũ
fuit aſſumere humanã nãam qᷓʒ angelicã.. Itẽ deꝰ
q̃cqͥd facit cõgruẽtiſſime facit. Sed deꝰ nuſqʒ ange/
los appᷣhendit.Hebᷣ.ij.gᷓ maioꝛ fuit ↄgruẽtia in hu
mana nã ad vnionem qʒ in ngaice
abſq; dubio maioꝛ fuit ↄgruentia ad v non i crea
1)

tẽ aſſumptõ

iure ceteris anteponat᷑.iur qd dicit Rich̊.de ſancto

Ry'. dom q; 14

tura hutm aua ꝙᷓᷓ in angelica. Et hoc quidẽ ſatis na e

nifeſtat ip̃a oꝑatio diuina. deꝰ em̃ nuſq́; an. ap.ſᷣ ſe/
men abꝛahe appᷣbendit. Rõ aũt maioꝛis ↄgruentie
accipit᷑.vics ᷣm humane nature inſtitutiones.⁊ ſᷣm
eiuſdẽ repationẽ. Scdᷣm nãq; bumane nae inſtitu/
tionẽ maioꝛ eſt ↄgruitas in bumana nã qᷓ; angelica.
Et hoc triplici e cã. Pꝛima ẽ ꝓpter ꝑſonalẽ diſtin/
ctionẽ.q̃ quidẽ in bumana reꝑit᷑ ſᷣm oꝛiginẽ.⁊ non

in angelica. ⁊ iõ magis cõgruebat ꝙ ꝑſona filij q̃ di /

ſtinguit᷑ a ꝑſona patris ſᷣm oꝛiginẽ caʒ nãm acciꝑet
in qᷓ ꝓpuetatẽ filiationis retineret. ⁊ hoc qͥdẽ factũ ẽ
in humane nãe aſſumptõe. Mã idẽ ipſe qͥ ab eterno
erat patris filiꝰ.ex tꝑe fact?eſt filiꝰ virginis matris.

Scda ẽ ꝓpter maioꝛẽ diuini exẽplaris repñtationẽ.

rõne cuiꝰhõ dẽ mioꝛ mũdus. Aia em̃ rõnalis nõ tiñ
repñtat deñ ꝓut ↄſiderat᷑ in ſe.ſᷣ q;tuʒ vnit᷑ coꝛpoꝛi
q regit.⁊ in q̊ toto inhabitat ſicut deꝰin maioꝛi mũ
do. Et hoc pluries dicit Aug. Rõne maioꝛis huius
cõfoꝛmitatis maioꝛ erat rõ vnibilitatis. Lercia rõ ẽ
Apt᷑ multiplicẽ hoĩs cõpoſitionẽ.Quia em̃ hõ cõpo/
ſitus ẽ ex nã coꝛpoꝛali ⁊ ſpũali.⁊ q̊dãmõ cõicat cum
oĩ creatura ſicut dicit Gꝛego.hinc ẽ ꝙ cuʒ buana nã
aſſumit᷑ et deificat᷑.quodãmõ ois nã in ea exaltat᷑.
dũ in ſuo ſimili deitati vnit᷑.Et hinc ẽ q; aſſũptio hu
mane nature plus facit ad totiꝰvniuerſi ꝑfectionem
qᷓ ngelicc iõ maioꝛ eſt in ea ↄgruitas ad vnioneʒ
etiã ym ſaã inſtitutõnẽ.Silr ⁊ ᷣm reꝑationẽ maioꝛ
cõgruitas in ea reꝑit᷑ ad vnionẽ triplici de cã.ſcʒ qꝛ
hõ magis indigebat.⁊ minꝰ indignꝰ erat.⁊ amplius
ci ꝓderat vt filiꝰdei aſſumeret nãm ſuã. Magis in-
digebat.qꝛ totus lapſus fuerat. Minꝰindignꝰerat.
qꝛ pꝑ aliũ coꝛruerat. Plus ei ꝓderat.qꝛ adbuc ĩ ma/
lo obſtinatꝰnon erat.Qm̃ gQ diuina miſcdia iſta tria
penſat in beneficijs qᷓ impendit.hinc ẽ ꝙ deus qᷣ eſt
diues in miſcdia ꝓpt᷑ nimiã charitatẽ qᷓ dilexit nos.
mag aſſumpſit bumanã nam qᷓᷓ angelicã.qꝛ maioꝛ
repiebat᷑ in ea ↄgruentia ad ſuſcipiendũ tantũ bene
ficiũ diuine miſcdie.⁊ vt ꝑ illð releuaret᷑ a miſcria.
Hec aũt rõ q̃ ſumpta ẽ ad bumani generis reꝑatio/
nẽ efficacioꝛ ⁊ pᷣncipalioꝛ eſt qᷓ; pᷣcedẽs. Quia ſicut
ſupꝛa oñſum fuit.pᷣcipua rõ incarnatõis fuit huma
15 ni generis reꝑatio. ¶ Ad illud qð pᷣmo opponit᷑
ꝙ angelus rõne ſpũalitatis plus conuenit cũ deo qᷓ;
ho n qꝙ et ſi plus cõneniat intẽſiue.nõ tñ plus ex
tenſiue.Hõ em̃ cõuenit in ſpuᷣalitate rõnc aie.⁊ coꝛ-
pus ſuꝑadditũ facit ad confoꝛmitatis maioꝛitatẽ.⁊
ſic vtroq; viczʒ ſpũ ⁊ coꝛpoꝛe maioꝛ fit repñtatio ex/
emplaritatis diuinc. Pꝛeterea pᷣcipua rõ ↄgruentie
reſpectu vnionis nõ attendit᷑ reſpectu maioꝛis con
gruentie in ſpũalitate.ſᷣ potius maioꝛis aaſne
16 ad ſuſcipiendũ beneficiũ diuine miſcdie.¶¶ Ad ills
qð opponit᷑ de exaltatõe nãe aſſumpte.dm ꝙ et ſi
angelus altioꝛ ſit nã qᷓ; h.per grãm tamen vnionis
magis decuit hoiem qᷓ; angelũ exaltari.⁊ ad ↄfutan/
dum ſupbiã luciferi qͥ deo voluit eq̃ri.⁊ ad cõmcn⸗
dandã grãs dei vt appareat ꝙ ſublimatio in glia nõ
ſit ex nã.ᷣ potiꝰex grã diuina.Et bec ẽ etiã rõ quare
dñs nr̃ ibſᷣs xpᷣs magis elcgit paupes ⁊ ignobiles qᷓ
potẽtes.vt ↄfunderet alta ⁊ foꝛtia.⁊ nõ gloꝛiaretur
in ↄſpectu eius oĩs creatura.qꝛ regi ſeculoꝝ ⁊ imoꝛ/
tali ⁊ inuiſibili deo dʒ eſſc honoꝛ ⁊ gloꝛia.¶ Ad ills
qd opponit᷑ ꝙ angelus magis indigebat qᷓ; p. dom
ꝙ; falſum ẽ. Hõ em̃ totalit᷑ ĩdigebat qꝛ totalit᷑ lapſus
fuerat.angelus vo nõ.Et ſi tu obijcis ꝙ angelus la/

4

Strã maioꝛ ſit co

rem.
carnẽ.ſᷣ miſſio filij dei in mentẽ nõ tm̃ reſpicit vnam

pſus magis indigebat q;ᷓ bo lapſus. dm q ſi magis
indigebat.minꝰtñ dignus erat.qm̃ ex maioꝛi ſuꝑbia

peccauerat. Vñ Berñ.in Canticis.Quis tam indi

get miſcia ſicut miſer. ⁊ qͥs tã indignus ẽ miſcdia
ſicut miſer ſuꝑbus. Pꝛeterea ipᷣa aſſũptio angelice
nature angelo lapſo nõ ꝓdeſſet.qꝛ cũ obſtinati ſint

naãliter in malicia.nõ inflamarent᷑ ad humilitatem.

nec ad charitatẽ.ꝑ exhibitionẽ tãti beneſicij ⁊ exem
pli. Et illud videmꝰhodie in multis pctõꝛibꝰ.q̃bus
Apter ſuã ꝑuerſitatẽ valde parum ꝓdeſt incarnatio
xpᷣi. ¶ Ad illud qd opponit᷑ ꝙ pᷣuaricatio ſumpſit
exoꝛdiũ ab angelo.ᷣ ⁊ repatio ſũr dʒ ab illo inchoa/
re.dum ꝙ pᷣuaricatio generis humani ſumpſit exoꝛ
diũ a demone ⁊ ab hoie.ſ̊ ab hoĩe tanqᷓ; a pᷣncipali
actoꝛe.a demone ſicut a ſuggeſtoꝛe. ⁊ qm̃ xpᷣs autoꝛ
eſt nr̃e redẽptionis.ideo magis dʒ reꝑatio inchoari
ab hoie qᷓ; ab angelo.vt ſic repatio directe rñdeat la
pſui.et quẽadmodũ dyabolus in lapſu decepit euã.
ſic in repatione gabꝛiel inſtruxit mariã.Et quemad
modũ in pᷣmo adã facta ẽ nr̃e redẽptionis ↄſumma
tio.ſic ꝑ ſcᷣm adã facta eſt nr̃e redẽptionis ꝑfectio.
⁊ ſic pʒ rñſio ad ea q̃ obijciunt᷑. =
ngruitas in tota ſpẽ humana qᷓ; in
vno indiuiduo.Et q maioꝛ ſit in tota humana ſpẽ
videt᷑.qꝛ tota indigebat curatõne.Et dam̃.dicit.qð
erat inaſſumptibile.erat incurabile. ſi ꝓpt᷑ curatio
nẽ generis humani deꝰnãm aſſũpſit.videt᷑ ꝙ magis
cõgruũ fuit totã ſpẽm aſſumere q; vnã nãm ſingu/
larẽ. ¶ Itẽ maioꝛis ptãtis debuit eſſe reꝑatoꝛ qᷓ; pꝛi
mus pᷣuaricatoꝛ. Sed in pᷣmo pᷣuaricatoꝛe deus po/
ſuit totã bumanã ſpẽm.ita ꝙ nihil erat extra ipſum
adã.ſᷣ oẽs in ipſo erãt. videt᷑ ꝙ magis congruerit
dei filiũ totã maſſam quã adã coꝛruperat aſſumere.
ꝙᷓ aliquã eius ptem. A dee bonũ eſt diffuſiuũ ſui. S
magis bonuʒ magis diffuſiuũ.g̊ in maximo effectu
bonitatis maxie ſe debet deus diffundere.ſᷣ maximꝰ
effectus bonitatis diuine fuit redẽptio generis hu/⸗
mani.g cõgruebat ꝙ maxie ſe diffunderet.g̊ magis
cõgrun fuit vt aſſumẽt ſpẽm qᷓ; aliquã nãm pꝑticula
ee⸗ filius miſſus ẽ in mentẽ.⁊ miſſus eſt in

18

animꝗ ſingularẽ.ſᷣ oẽm animã filioꝝ dei ꝑ adoptõo3.

S pari rõne miſſio in carnẽ nõ debet eſſe i vnũ coꝛpꝰ
ſingulare.s in oia coꝛpoꝛa bumana.vel ſaltẽ in aliqᷓ
coniuncta ſunt aiabus ad q́s mittit᷑ diuina ſapia.

Contra. nã nõ facit ꝑ plura ꝗᷓ põt facẽ ꝑ paucioꝛa.

Et hoc facit ad eius comendationẽ.Silr g deus qui

eſt inſtitutoꝛ nature.ſi gͤ genꝰPumanũ potuit ſuffici

enter repꝑari ꝑ vnũ wiem.g magis ↄgruebat qꝙ; vnũ

aſſumẽt qᷓ; plures.¶ Itẽ decet bumanã nam aſſum
ptam haberi in pᷣcipuo honoꝛe.Sʒ ſi oẽs aſſũpſiſſʒ.
nõ eſſet magis honoꝛabilis vnꝰqᷓ; alter.hoc qͥdẽ de/
rogaret honoꝛi et diguitati mediatoꝛis.et nibii tale
cõgruit fieri. ꝛc. e ſi oẽs aſſumpſiſſʒ. g aſſum
pſiſſet pctõꝛes.ſᷣ ſi nullo mõ cõuenit mediatoꝛẽ eſſe
peccatoꝛẽ. nõ cõuenit filiũ dei aſſumere oẽm hoĩicʒ
Itẽ ſi oes hoies aut multos aſſumpſiſſet.aut eẽt
inter eos aliqᷓ germanitatis affinitas.aut nulla. Si
nulla.nõ videt᷑ ꝙ hoc cõueniret.cũ inter ꝑſonas di/⸗
uinas ſumma attendat᷑ germanitas.vt dicit Rich̊.
Si aũt eſſet affinitas ita ꝙ vnus pꝛ alter filiꝰ. iã eſſʒ
Apꝛietatũ cõfuſio.Et iõ ſi boc nõ decet nec congruit

„

18

19 quẽadmodũ nãa ſingularis.¶ E'. dom ,
bio nõ cõgruit ita totã ſpẽm ſiue indiuiduoꝝ multi/

miſſio

Di

*, dom ꝙ abſq; du⸗

multitudo boim nõ Barcl en wain Pꝛimo q̃nit᷑ vtrũ xpᷣs afruipſerit vers carnez. Scdo

tudinẽ aſſumi a filio dei. ſicut cõpetit ipᷣm aſſumere
nam in ſingulari.⁊ hoc tũ rõne ipᷣius vnionis in ſe.
tũ rõe reꝑationis nr̃e.tũ rõne exaltatõis nr̃e aſſum/

ptionis. Rõne vnionis magis in ſe cõgruebat ꝙ aſ/⸗

ſumeret vnã nãm qᷓ plures.ſicut decens erat vnum

vniri vni.⁊ vnigenitũ patris fieri vnigenitũ matris.

vt ſic ꝑ vnionẽ nature nec fieret receſſus ab vnitate
nec fieret ↄfuſio in ꝑſonali ꝓpꝛietate. Rõne vᷣo reꝑa
tionis nr̃e magis cogruebat.qꝛ vnio fiebat ꝓpt᷑ me/
diatoꝛt. Mediatoꝛ aũt vnꝰẽ vt reducat ad vnitateʒ
⁊ ccoꝛdiã deũ ⁊ hboĩem. Si g̊ plures eſſent.aut vnꝰ
ſufficeret. aut nõ. Si ſuffceret. tũc alij ſupfluerẽt. Si
non ſufficeret.iã imꝑfectus mediatoꝛ eſſet. Añ ſicut
xpᷣs ſemel ꝓ petis moꝛtuus ẽ.qꝛ vna oblatõe ↄſum/

mauit ineternũ ſctificatõnes.ita ſemel ⁊ in vnica nã

debuit incarnari. Rõne vᷣo exaltatõis nãe aſſumpte
magis cõgruebat.qꝛ decebat illũ hoiem q deus erat
ſic exaltari vt daret᷑ ei nomẽ qð eſt ſuꝑ om̃e nomen.

Et qm̃ illud qð ꝑ ſuꝑabundantiã dꝛ vni ſoli ↄuenit

ſicut deus ẽ vnus.qͥ nõ bʒ aliã nãm equalẽ.ſed ſum-
mus ẽ int᷑ oia.ſic na aſſumpta vnica c.cui nõ equat

gliq̃ creatura. ſ ipſe excellit int᷑ oĩa creata. tanqᷓᷓ cui

data eſt oĩs ptãs in celo ⁊ in terra. Cõcedende ſunt
Frões oñdẽtes ꝙ magis decẽs fuerit aſſumere vnã

20 nam ſingularẽ q; totã ſpẽm. ¶ Ad illud vᷣo qd oppo

92.

nit᷑ in Zꝛiũ.ꝙ tota indigebat curatõe.ddm ꝙ tota in

digebat curatõe.⁊ tota curari poterat ꝑ vnũ hoiem.
ſicut totũ coꝛpus curari põt per cauteriũ qʒ fit circa
vnũ mẽbꝝ.iõ nõ opoꝛtuit aſſumi totũ gen?humanũ
Nec valet illud qd obꝛ de damaſ.qðd erat incurabile
erat inaſſumptibile.loquit᷑ em̃ de aſſumptibili in ſe

Vl in ſuo ſimili.ſic tota humana nã aſſumpta fuit in

xpᷣo ſicut patebit.j.Et nibil in boie indigebat cura⸗
tione. quod nõ ſit aſſumptũ a deo in vnitate pꝑſone.
illud qd opponit᷑ ꝙ tota ſpẽs bumana fuit in
pᷣuaricatõe.ddʒ ꝙ nõ ẽ ſile.qꝛ pᷣuaricatoꝛ coꝛrupit ⁊

coꝛruptionẽ trãſtudit mediate gñatõne carnali.xp̃ᷣs
aũt ſanat ꝑ grãm ⁊ mediãte regñatione ſpũali.et iõ
noõ opoꝛtet ꝙ illi qͥ curãdi ſunt ſint in carne xpᷣi.ſicut

„

fuerũt in na bois pᷣmi. Sufficit em̃ renaſci in ecclia

p eius ſacra.in qᷓ x-pᷣs regenerat filios in virginitate

22 integra. ¶ Ad illud qd opponit᷑ ꝙ bonũ ẽ diffuſiuũ

in Hauo effectu bonitatis.dm q; magnitudo dif᷑/
fuſionis põt intelligi intenſiue vel extenſiue. in effe

ctu bonitatis pᷣcipuo nõ opoꝛtet eſſe diſfuſionẽ boni

tatis ꝑ extenſionẽ. ꝑ intenſionẽ᷑. Vñ qnto maioꝛa
ſũt tona.tãto paucioꝛibꝰcõicant᷑.Et qꝛ grã vnionis

ẽ maxima.ita ꝙ nõ pᷣt eſſe maioꝛ nec cogitari.hincẽ

VV Vn ſoli nature debuit cõicari.¶ Ad illud qdð op/
ponit᷑ ꝙ miſſio in mentẽ nõ reſpicit vnã pſonã tm̃.
dom nõ eſt ſile. quia miſſio in mentẽ attendit pm
effectũ K inhabitantẽ.q̃ cõis eſt oibus iuſtis. Sed

minẽ eſſe deũ. Oruis aũt cõgruñ ſit ꝙ multis cõicet
iuſticie bonitatẽ. nõ tñ ↄuenit ꝙ multis cõicet diui/
nitatis nomẽ ⁊ dignitatẽ. Decet em̃ deñ hie multos
ſeruos ⁊ filios adoptiuos. nõ decet multos boĩes
eſſe nales dei filios ſiue deos.vel vt ꝓpꝛius loq̃r eſſe
deñ vel dei filiũ vnigeniũ.

Onſequẽter qri᷑ ee nã aſſumpta qᷓtũ ad ſuax
aruũ integritatẽ. Et q;tuz ad boc qᷓrunt᷑ tria.

i in carnẽ eſt m grãm vnionis q̃ facit bo-

ꝗqrit᷑ vtrũ xpᷣs habuerit verã animã rõnalẽ. Cercio

q̃rit᷑ vtrũ xpᷣs aſſumẽdo carnẽ bumanã. ſpẽm acco .

perit ſeu babuerit cmunẽ.

—

¶ Ntrũ xpᷣs aſſumpſerit vœã carnẽ:Et ꝙ ſic videt᷑

il ud Luce vltio. Palpatc ⁊ videte qꝛ ſpũs carnẽ et
oſſa nõ bʒ. Si ᷓ xps poſt reſurrectionẽ verã carnenn

habuit. neceſſario ſequit᷑ ꝙ antc. ¶ Itẽ dam̃.quod

erat inaſſumptibile erat incurabile.g qð fuit curabi
le.erat aſſumptibile.⁊ qd fuit curatũ fuit af umptũ.
nõ tm̃ aia ſed etiã caro receperũt ꝑ xpᷣm curatonẽ.
Sc. ¶ Itẽ nõ naſcit᷑ h ex hoie niſi ex carne. ſj xᷣs

natus ⁊ conceptus fuit ex maria vᷣgine.g verã cx ez

traxit carnẽ.· ¶ Itẽ caro vera ẽ neceffario de vera cõ

ſtitutione hois. ſi xpᷣs caruit vera carne.caruit ve-

ra humanitate.⁊ ſi vera hũanitate caruit.caruit ve/

ro ſanguine et vero pᷣcio redẽptionis.g tota noſtrz

fides ẽ inanis.ꝙ ſi boc dicere ẽ beretice pꝛauitatis.
bereticũ ẽ ⁊ vere fidei aduerſariũ ponere xpᷣm nõ ba
buiſſe veraʒ carnẽ bumanã.¶ Sed õ. Gałv. Caro
cõcupiſcit aduerſus ſpm̃.ſᷣ in xpᷣo nõ fuit aliq̃ᷓ cõcu⸗

piſcetia vel ioꝛdinatio. nec vcra caro. ¶ Its Job.

iij. Qui de terra ẽ de terra loquit᷑.qͥ añt de ce.c ſu.o.

eſt. In hoc aũt affignat᷑ dꝛia xp̃i ad alios hoies. S⸗
Alij hoĩes de terra ſunt.qꝛ coꝛpus eoꝝꝑ e erra eſt. S

coꝛpus xp̃i nõ fuit de terra. nec alijs elemẽtis ſicut
alia coꝛpoꝛa. g videt᷑ ꝙ nõ babuit verã carnẽ buma

na.¶ Itẽ vnio pᷣſupponit᷑ in vnibili rõne imaginis
Vñ creatura irrõnalis nõ hʒ in ſe ↄgruitatẽ ad vnio
nẽ. ᷣ hũana caro nõ bʒ in ſe imaginẽ dei.qꝛ illa eſt in
ſuꝑioꝛi poꝛtione rõnis.g nõ videt᷑ ꝙ a verbo dei bz

beat aſſumi. ¶¶ Item ercellentioꝛ
fruitionis. ̊ fruitio nõ ↄuenit xpᷣi carni.gꝙ multo mi⸗

¶ Item excellentioꝛ eſt grã vnionis q;

nus nec vnio ad deitatẽ. nec xpᷣs aſſũpſit verã car

7„

nem. ¶ Itẽ vnio facit coicationẽ
xp̃ᷣi nõ recipit cõicationẽ ydiomatũ qtũ ad ꝓpꝛieta⸗

o facit coicationẽ ydiomatũ.ſᷣ carro

tes diuinas. caro em̃ nõ ẽ deus. videt᷑ nò ẽ vnia

vel aſſumpta a verbo dei.¶ R. doᷣm ꝙ circa h̊ fuit

triplex modus dicẽdi.⁊ duo ſunt heretici.tercius eſt

24

cathbolicus. ¶ Quidã dicẽ volũt ꝙ xpᷣi caro nõ fuit
caro vera caro fantaſtica.⁊ ̊ quidẽ dicebãt. quia

indeeens eis videbat᷑ deñ vnini nature coꝛpoꝛee ſecd

hi dũ voluerũt vitare apparẽs incõueniẽs incideft
in verũ incõueniẽs. Et dñ volũt deo reddẽ laudẽ ap
parent.in blaſphemiã incider̃t veracit. Ponere enm
xpᷣs carnẽ habuit fantaſticã.eſt pfecto attribuere

impfectionẽ. a veritati deceptionẽ. Si em̃ ven coꝛpꝰ
nõ habuit. ꝑfectus bõ nõ fuit. Itẽ ſi verũ coꝛpus nõ

babuit. vere paſſus nõ fuit. cũctos credẽtes in e=
cepit.Si g boc dicere eſt deũ impie blaſppemare.

pſerit. ¶ Et iõ alij dixcrũt ꝙ xpᷣs vene
⁊ verã carnẽ.ſ caro illa nõ fuit terreſtris ſeq celeſtis
De celo em̃ carnẽ illã attuliſſe xpᷣm dixerũꝛ nõ de
cebat ipᷣm hẽe carnẽ peccatricẽ.tũ qꝛ cõcupiſcit ad⸗

uerſus ſpĩ.tũ qꝛ etiã actoꝛẽ hʒ dyabolũ.Et hũc ſuũ

erroꝛẽ munire wlũt ꝑ illud.j.Co xv. Pꝛim? hõ de
terra terrenꝰ. Scds hõ de celo ckene

pʒ ꝙ manifeſt erroꝛ eſt ponẽ ꝙ veꝝ coꝛpꝰnõ aſſum
coꝛpꝰ habui

Et ꝑ ill̊ q

dẽ Joh.iij. Qui de celo venit ſuꝑ oõẽs ẽ. Sed h eroꝛ
peſſimꝰ repugnat veritati incarnatõis ⁊ repationis

Aeritati incarnatõis.qꝛ xps ſᷣm ꝙ ſacra cloquia te⸗
ſtant᷑ fuit ex ſemine dauid ſᷣm carnẽ qͥ natus fuit de

maria vᷣgine qᷓ fuit de ſtirpe dauid. Repugnat autẽ

B ij

i

veritati repatiohnis. q ſi nõ babuit carnẽ terreſtrenni temãſit in ſepulcro. Rõne diuinitatis nõ.qꝛ nõ põt

celeſtẽ. nõ babuit paſſibilẽ. Si etiã nõ habuit carnẽ

terreſtrẽ. nõ habuit carnẽ de nr̃o genere. ⁊ ſi bec ve⸗
ra ſunt.nec vere patiebat᷑.nec bõ ꝑ ipᷣm vre redime

batur. Si g hec duo impietatis ſunt ⁊ blaſphemie.

planũ eſt ꝙ; iſte modus dicẽdi falſus eſt ⁊ hbereticus.

Igdeo ẽ tercius modus vicẽdi verus ⁊ catholicus.

xpᷣs verã carnẽ hñanã hũit.ita ꝙ caro illa ⁊ verũ coꝛ

pus fuit. ⁊ vere carni nr̃e in nã cõſimilis. Mõ em̃ de

cebat i ipᷣa veritate inueniri deceptionẽ ⁊ oculoꝝ lu⸗/

Qificationẽ.qꝛ veritas nõ nouit fallere. NHec decebat
in ꝑfectiſſimo dei filio inuenire ipfectionẽ.qꝛ ꝑfectiſ.

ſimꝰ nõ nouit deficẽ.⁊ iõ ſicut apparebat.ſic x coꝛ
pꝓꝰ⁊ pfectũ de nr̃o genẽ ⁊ ð vtero btẽ vᷣginis aſſupſit
25 veriſſime. Et ↄcedẽde ſunt rõnes h̊ ondẽtes.
illud & q pᷣmo opponit᷑ in ↄꝛiũ.ddᷣm qꝙ veꝝ ẽ car

ne in qᷓ viget fomes ↄcupie.⁊ talis caro ẽ peccatrix.
talis aut caro fuit in adã poſt pctm̃ ⁊ in poſteris cõ⸗/

cupiſcentialiter genitis. Sed talis caro nõ fuit i adã
Inte pctm̃.nec in xpᷣo qͥ nõ fuit cõceptus in libidine.

ſed ſpnfſcti virtute.⁊ ꝓ tanto dẽ eius caro celeſtis.? dei viuific⸗ rnẽ.n io ſpiri
ritu viuificante. Sed cũ diuina natura nullo modo

uenire deſurſum.qꝛ aſſimilat᷑ altitudini hũane natu
⁊6 ye q̃ fuit in adã q;tũ ad pᷣuationẽ ois imundicie. Et
boc pʒ rñſio ad ſequẽs obicctũ. Hon em̃ xpᷣs dẽ ve
nire de celo.qꝛ eius caro deſcẽdit de celo.ſed qꝛ miſſꝰ

eſt a pꝛe. ro em̃ foꝛmata ẽ ſᷣm diuinã oꝑationẽ ca/

rens oi oĩginali pctõ ⁊ omni rebellione. Et in hoc
errauerũt impij manichei.ſicut ſuꝑius oñſum eſt in
ſcdo libꝛo.q; crediderũt ꝙ caro terreſtris de ſui nã
repugnaret ſpũi tanqᷓᷓ hůet oꝛtũ a deo malo.⁊ in hũc
erroꝛẽ inciderũt.qꝛ neſcierũt diſtinguere int᷑ viciũ et
27nãm. ¶ Ad illð qð opponit᷑ ꝙ vnio pᷣſupponit rõeʒ
imaginis in ſuo vnibili.dðm ꝙ hoc verũ eſt vel in ſe
vel in rõne annexi.⁊ q;uis caro hũana nõ hẽat in ſe
rõnem imaginis.tñ vnita ẽ aie facte ad imaginẽ dei.
28 Ad illud qd opponit᷑ ꝙ excellẽtioꝛ eſt grã vnio/
nis qᷓ; fruitionis.dm ꝙ verũ eſt ꝑ cõparationẽ ad
idẽ.vtpote ad animã ꝗᷓ deo fruit᷑ ⁊ deo vnit᷑.excellen
tieoꝛ eſt ͤ grã vnionis qᷓ fruitionis.⁊ eã pᷣſupponit.
tf̃ reſpectu coꝛpoꝛis ſecug eſt.qꝛ grã fruitionis nõ ẽ
nata cſſe in coꝛpoꝛe.ſiue circa coꝛpus.cũ ponat ſolũ
pabitũ creatũ qͥ hʒ habilitare potentiã cognoſatiuã
Sed grã vnionis in coꝛpoꝛe nõ ponit alicuiꝰhabitꝰ
collationẽ.ſed ſolũ ſuſtentificationẽ ipſius coꝛpoꝛis
aſſumpti in pſona diuina.ſicut in ypoſtaſi.q̃ quideʒ
eſt ex mera ⁊ gtuita bonitate dei.⁊ ꝓpfea nõ ſic repu
⁊29 gnat. nec ſic ẽ extranes ſicut grã fruitiõis.¶ Acd illð
qd opponit᷑ de cõicatione ydiomatum.ddm ꝙ ſicut
ifra patebit. ydiomata nõ cõicant᷑ ipſi nature aſſum
Pee vel tibus eius.ſed cõicant᷑ ipſi rei nature. Mã
bec eſt falſa.filius dei eſt caro vel aia rõnalis.q;uis

illa ſit vera. filius eſt bomo.
¶ Atrũ s aſſump lE Et ſie videtur

Math. xxij. Lriſtis eſt aia mea vſq; ad moꝛtẽ.Sed
ſi nõ haberet aiam rõnalẽ.nõ triſtaret᷑.ᷓ ⁊c. ¶ Itez
in ſymbolo athanaſij. Perfectuſ deus pꝑfectus bõ ex
aia ronali 1 bumana came ſubſiſtens. c. ¶ Item
xpᷣs moꝛtuus fuit.ſed moꝛs illa nõ fuit ꝑ ſepationeʒ
deitatis a carne. fuit ꝑ ſepationẽ aie a carne.g ba/
buit animã. ¶ Itẽ xpᷣs deicendit ad inferos ⁊ tercia
die reſurrexit a moꝛtuis.aut rõne aie.aut rõne coꝛ
poꝛis.aut rõne diuinitatis.Roõne carnis nõ. qꝛ illa

—

mutare locũ. rõne aie ⁊c. ( Sed Job. j. Ner/

bum caro factuʒ eſt.ibi iobãnes ſufficienter expᷣmit
miſteriũ incarnationis.&̊ nihil addendũ eſt.g̊ videt᷑
ꝙ ſolã carnẽ aſſũpſit. ¶ Itẽ vnio diuine naturc ad
humanã dẽ incarnatio.ſed denoiatio ſemꝑ debet fie
ri a dignioꝛi. ⁊ cũ aia dignioꝛ ſit carne.⁊ incarna:io
nõ dicat᷑ aiatio ſed potius incarnatio.g videt᷑ e aia
nõ ſit affumpta a verbo.¶ Itẽ vnio reſpicit pcti oꝛi
ginẽ.ſed oꝛiginale hʒ oꝛtũ a carne. videt᷑ ꝙ fuio dei
fufficit carnẽ affumere ad humani generis repatio/
nem. ¶ Itẽ nã nõ facit ꝑ plura qð põt facere ꝑ pau

cioꝛa.ſed in xpᷣo diuina potentia potens erat in actũ

intelligendi.⁊ amandi ⁊ viuificandi.cuʒ ipſe filiꝰdei
nõ careat voluntate.nec intelligentia.nec vita.ergo

nõ videt᷑ ꝙ xpᷣus habuit rõnalẽ animã.¶ Rꝰ. dom
q; circa boc fuit triplex modus dicẽdi.⁊ duplex fuit
bereticus.⁊ tercius catholicus. ¶ Quidam nãq; di

xerunt ſicut ennomius ꝙ filiꝰdei aſſumpſit carnem
ſine aia. qꝛ diuinitas erat ei in loco aie.⁊ cũ verbum
dei viuificaret ipſam earnẽ.nec indigebat alio ſpiri

poſſit eſſe foꝛma ꝑfectiua coꝛpoꝛis.quia deus nulliꝰ

eſt foꝛma ꝑfectiua ſiue cõſtitutiua.nullo etiäs modo

poſſit babere paſſiones triſticie ⁊ doloꝛis.impoſſibi/
le eſt hoc dicere ꝙ xpᷣs vixerit vita creata.et doloꝛes

⁊ moꝛtẽ ſenſerit.⁊ non babuit animã. ¶ Et ido fuit
galiꝰ mod?dicẽdi ꝙ ps animã habuit.nõ quãcũq;.

ſed ſolũ animã viuificantẽ ⁊ ſenſificantẽ cuiuſmodi

eſt anima ſenſibilis. anima aũt rõnali non indiguit.
quia ad ceteros actus partis intellectiue ſufficiebat
virtus perſone increate. Scd iſte erroꝛ adhuc peſſi
mus eſt.quia ſi xpᷣs animã rõnalem nõ habuit.ani/
mam rõnalem a peccato nõ redemit. Et iterũ ſi ani/
mam rõnalem nõ habuit.verus homo nõ fuit.quia
nõ habuit hominis cõplemẽtũ.Et hoc dicere abſq;
dubio eſt erroneũ. ¶ Et ideo eſt tercius modus di/
cendi verus ⁊ catholicus.ꝙ xpᷣs aſſumpſit verã car
nem. verũ coꝛpus.⁊ verã animã.cuzʒ ſuis potentis

vegetabili.ſenſibili.⁊ rõnali.Et rõ huiꝰ eſt.quia xpᷣs

aſfumpſit humanã naturã vt eſſet mediatoꝛ dei ⁊ ho
minum.Et quia ꝑpfectus mediatoꝛ.ideo ꝑfectus deꝰ

⁊ pfectus homo.Et quia pfectus homo non eſt niſi

habeat coꝛpus cũ omnibus mẽbꝛis ⁊ animã cũ om
nibus potentijs.ideo oia hec aſſumpſit. Rurſus qꝛ

ꝑfectus mediatoꝛ fuit.ideo ꝑfectus ↄpꝛehenſoꝛ fuit

⁊ pfectus viatoꝛ.ꝑfectus in contẽplatione.⁊ perfe/
ctus in actione.⁊ ꝑfectus in opatione.et pfectus in

paſſione. Et ad omnia bec ſequit᷑ ꝙ habuit veram
ſubſtantisg aie. Ande ↄcedende ſunt rões boc oſten
dentes.¶ Ad illud qd pᷣmo opponit᷑ de verbo Jo.

—

50

31

vdm ꝙ illud dictũ verũ eſt ꝑ ſinodochen.⁊ caro ac

cipitur ibi pꝛo tota natura humana.Et ſi tu queras

quare ipſe vſus eſt illo ſynodochico ſermone. dom
ꝙ boc ideo fecit.quia ipſa natura aſſumpta nobis
eſt notioꝛ ex parte ſubſtantie coꝛpoꝛalis ꝙᷓ; ſpũalis.
Et iõ qꝛ cognitio nr̃a incipit ab his q̃ ſunt nob ma/

gis nota.miniſteriũ vnionis bũane nãe cũ diuia ma

gis deſcpᷣſit ex ꝑte carnis. Alia etiã rõ pᷣt reddi. qꝛ in

aſſũptõne carnis.claudit᷑ affũptio aie rõnał.Si em̃

aſſũpſit qd minꝰad aſſũptõʒ erat ydoneñ ⁊ magł ab

aſſumẽte diſtabat.mito mag aſſumpſit ill qð erat
mag/ ydoneũ.⁊ magl ↄueniebat. Et ꝑ h̊ ⸗ rũſio ad
ſeques q̃re incarnatio potiꝰd ꝙᷓ aiatio.ſic em̃ fit de

52

dtotiꝰ.Et qð dꝛ ꝙ denoiatio dʒ fieri a dignioꝛi.dd.q
33 boc ven ẽ. niſi alia rõ interueniat.¶ Ad illud qð op
pronit᷑ ꝙ vnio oꝛdinat᷑ pcti oꝛiginẽ.důᷣ.qꝙ et ſi oꝛi/

go pcti ſit a carne tanq;ᷓ a deferente ⁊ a ſua infectiõe
aiam inficiente.nunqᷓ tñ eſt in carne niſi ab aia. nec
traductio carnis ex carne eſt niſi ꝑ virtutẽ aie.et ido

(q eatio nõ tĩ debebat reſpicẽ carnẽ ſᷣ ⁊ aiaʒ.iĩmo pᷣn
cipsalius aiam qᷓ; carnẽ. Et ꝓpterea nõ ſuffecit aſſu/
34 mere ſolã carneé. ¶d illò qd opponit᷑ ꝙ ꝑſona ver

vi ſuſficit ad viuificandũ ⁊ regenerãdũ carnẽ ꝑ intel

lectũ ⁊ volũtatẽ.dᷣm ꝙ ⁊ ſi ꝑpſone vᷣbi cõueniat viui

ficare ꝑ modũ efficientis.nõ tñ cõuenit viuificare

mocdũ foꝛme perficientis.⁊ hoc rõne ſumme pꝑfectio

nis q̃ eſt in deo. ꝓpter quã nõ põt ꝑs eẽ alicuiꝰ cõſti /
tutiua.⁊ iõ pᷣm hnanã nãm xpᷣs foꝛmam creatã hnit

—
—

coõpletiuã.et ſic certiſſime credẽdũ ẽ xpᷣm aſſumpſilſ/
ſIſc. ⁊ veram carn.⁊ verã aiam rõnalem.
M ſtie-iiiii.
¶ ANtrũ pᷣs babuit cñ alijs hoibꝰ cõem ſpẽm: Et ep ſic

— — — —— ———2

tatis.vr ꝙ xpᷣs in foꝛma ſpecifica ↄueniat cũ alijs bo
minibꝰ. ¶ Itẽ genit? eſt eiuſdẽ ſpẽi cũ generãte vni⸗
noco.ᷣ xpᷣs genitꝰfuit ex beata virginc.& fuit eiuſdẽ

——,B

minẽ eiuſdẽ ſpẽi cõis.hᷣ i chꝛiſto fuit aia rõnalis vni/
ta carni.gᷓ xpᷣs habuit ſpẽm cõem cũ alijs. ¶ Itẽ in
xpᷣi incarnatõe nã humana exaltata eſt ⁊ rcpata.ſed
hoc nõ ecẽt niſi xpᷣs cũ alijs hoibꝰhaberet ſpẽm cõeʒ.
5⁊c. ¶ Sed ↄtra. Jo.dam̃.et hr̃ in lr̃a. In dño ihᷣu
H nõ eſt ſpẽm cõem accipere.¶ Itẽ mgf in litera.
Matura nõ ſic accipit᷑ in chꝛiſto ſicut cũ dꝛ.vna ẽ na
tura oĩm hoim.ſʒ cũ dicit᷑ vna eſt nã oim hoim.dici
tur eſſe vna vnitate ſpẽi.ergo vr ꝙ in xpᷣo nõ ſit acci
pere vnã ngqm.cñ qua cũ alijs cõicet tanqᷓᷓ in ſpecie
ſpecifica. ¶ Itẽ ſpẽs vt dicit Boetiꝰ dicit totũ eẽ in
diuiduoꝝ.ſ̊ hũanitas nõ dicit totũ eẽ xp̃ig xpᷣs non
tinet᷑ ſub boie tãqᷓ indiuiduũ ſub ꝓpꝛia ſpẽ. ¶ Itẽ
foꝛma ſpecifica accipit᷑ ab eo qd nobiliſſimuʒ ⁊ pfe/
ctiſſimũ eſt in re.ſᷣ nobiliſſimũ ⁊ ꝑfectiſſimũ in xpᷣo
nõ eſn nã creata ſ increata. ſed penes nãm increatã
nõ eſt accipe ſpẽm cõem cũ alijs hoibꝰ.ꝙᷓ nullo mõ.
35 X. (¶By. d. ꝙ ſpẽs dicit foꝛmã 2 nõ quãcunq; foꝛ
mã totius.hoc eſt foꝛmam complectentem totũ eſſe

ð

-

RR

f f fhfhf ꝰô ̃ℳ r

Juxta quod dicit Boetius ꝙ ſpecies eſt totum eſſe

2

indiuiduoꝝ. Et Auicẽ. ⁊ alij phi in hoc cõcoꝛdant.

— —

36 Foꝛma g ſpecifica cõmunis dupliciter põt intelligi
Aut ſ̃m pꝛedicationẽ.aut ſᷣm cõſtitutionẽ. Scom pᷣ
dicationẽ homo dicit foꝛmam cõmunem Petro et
. paulo. Scm ↄſtitutionem homo dicit foꝛmaʒ q̃ ſi⸗
1 mul reſpicit aiam ⁊ coꝛpus.⁊ que reſultat ex cõiun/
ctione anime cum coꝛpoꝛc. Anima em̃ ⁊ coꝛpus cõ/
currunt ad vnam eſſentiam ↄſtituendã. et binc ẽ q
conſtitutus ex anima ⁊ coꝛpoꝛe habet humanaʒ foꝛ
mam ſpecificam communẽ ſibi ⁊ alijs ſic cõſtitutis
pꝛedicationem cõmunem.nihilominus ptibus cõ
ſtituentibus ꝑ quandam infoꝛmationem ⁊ comple
tionem. Cum ergo queritur vtrum in domino Jeſu
chꝛiſto ſit cõmunẽ ſpeciem accipere.hoc duplicit᷑ po
teſt intelligi. Aut ratiõe nature aſſumpte.aut ratiõe
vtriuſq;.humane.ſ.⁊ diuine.Si ratiõe bumane na/
ture. ſic eſt cem ſpẽm acciꝑe chꝛiſti ad alios homi/
1 nes. Quia ſicut in alijs bominibus ex cõiũctiõe ani

noiatio a parte notioꝛi. ⁊ ab ea pte in qᷓ implicat᷑ rõꝰ

vf. Philip.ij. In ſilitudinẽ boim factus.Si ꝗ̊ cotas
ſpeciei attendit᷑ m aſſimilationẽ in foꝛma bumani /

ſpẽi cũ ea. ¶ Itẽ aia rõnalis vnita carni ↄſtituit hbo

imne ad carnem pꝑ modum perficientis ⁊ infoꝛmantis
reſultat foꝛma bumanitatis.ſic et in chꝛiſto. Et ideo
iſto modo eſt accipe in eo cõem ſpeciem tam ꝑ pꝛe⸗
dicationẽ q; etiam ꝑ cõſtitutionem. Si aũt loqmur
e chꝛiſto rone diuine nature ⁊ bumanc.ſic in domi⸗
no ieſu chꝛiſto non eſt accipe cõem ſpẽm. qꝛ diuina
natura nõ vnit᷑ bumane ad vniꝰ eentie ↄſtitutionẽ.
ideo ex cõiunctione diuinitatis ad humanitatẽ nul⸗
la in xpᷣo reſultat foꝛma cõis vel vniuerſalis in qua
poſſit alijs aſſimilari.Et ideo dam̃.dicit.ſi ubiungenſ
in eadẽ aucte.ꝙ in chꝛiſto nõ eſt cõem ſpẽm acciꝑe.
qꝛ nec factus eſt.nec aliqñ fiet alius.ſubaudiendum

eſt qui cõmunicet cum eo in foꝛma vna ex hoc quecd

vicit᷑ chꝛiſtus.aliter em̃ ſua rõ nõ valeret. Quia etiã
dato ꝙ eſſet vnus ſolus homo. ſicut eſt vnus ſolus
ſol. adbuc eẽt in eo communẽ ſpẽm accipe. Ano er⸗
go modo eſt in chꝛiſto ſpẽm cõem accipe.⁊ alio mõ
noõ. qꝛ cũ ſit in eo triplex ſuba.ex cõiũctiõe duoꝝ vi⸗
delicet aie ⁊ carnis reſultat vna foꝛma ſpecifica in q̃
cum alijs hoibꝰ coicat.Et ſic ꝓcedũt rõnes q̃ indu⸗
cunt᷑ ad pᷣmã ꝑtẽ.Ex ↄiũctiõe vᷣo diuinitatis ad na
turã creatã nulla oino foꝛma reſultat.et qᷓ;tũ ad boc
intelligit᷑ verbũ Oam̃.⁊ magiſtri qui dicit ꝙ nõ eſt
vna natura xpᷣi ſicut oim hoim. 71
ponit᷑ ꝙ ſpecies dicit totũ eẽ indiuiduoꝝ.ddᷣm q; xæ
rum eſt eatenꝰ q̃ eſt indiuiduũ ↄtẽtũ ſub jlla ſpẽ. xpᷣs
aũt eſt indiuiduũ ↄtẽtũ ſub ſpẽ bũana rõne nac crea
te.nõ rõne nae increate. ¶ Ad illud qð vltimo op/
ponit᷑ ꝙ ſpẽs Perfica accipit᷑ penes illud qð nobi/
liſſimũ eſt ⁊ ꝑfectiſſimũ in re.dom ꝙ verũ eſt loquẽ

do de illis m que res bʒ eẽ in genere. xpᷣs aũt ſᷣm di

uinam nam nõ ponit᷑ in aliquo genere. ſolũ ratiõe
nature create. Sic g ↄcedẽdũ eſt ꝙ xpᷣs affupſit ve/
ram carnem ⁊ veram animã.⁊ hec vnita ꝓut cõcur
rũt in vniꝰſpẽi ſpaliſſime veritatennm.
DOnſequenter querit᷑ de natura aſſũpta qtũ
ad medij necitatẽ. Et circa G̊ querũtur tria.
BSDꝛi q vtrũ caro aſſũpta fuerit a vbo me/
diãte ſpn hũano.Scdo q̃r vtrũ aſſũpta fuerit a vᷣbo
mediãte habitu gratuito. Lercio qr vtrũ tota hũa/
na nã aſſumptꝗa fuerit mediãte ſpũſancto.
(¶ Queſtio.ſ. g
¶ Nerũ coꝛpꝰxpᷣi vnitũ fuerit mediãte

in Ia. Anitũ eſt carni verbũ dei ꝑ mediũ intellecũ.
¶ Itẽ Bꝛeg. carnẽ deitas mediãte aia ſuſcepit. t
aug. Bipᷣm ad voluſianũ. AHiam rõnalẽ ꝑ ip̃aʒ coꝛpꝰ
bñanũ aptauit ſibi. ¶ Itẽ bocipᷣm vr rõne.extrema
multũ diſtãtia nõ vniunt᷑ niſi ꝑ mediũ aliqdð.ſᷣ coꝛ/
poꝛeũ creatũ ⁊ coꝛruptibile.⁊ increatũ incoꝛpoꝛcũ ⁊

d illð vo qdð op 37

£

aia: Et ꝙ ſic v. pᷣmo auẽte Oam̃.qua męr̃ adducie

incoꝛruptibile ſũt maxime diſtãtia.g̊ vniunt᷑ ꝑ aliq

mediũ qð quidẽ ſit creatũ ⁊ incoꝛpoꝛeũ.ſᷣ talis ẽ ſpNi
¶ Itẽ maioꝛis dignitatis eſt eſſæ-

ritus rõnalis. c. eſt
vnitũ diuinitati qᷓ; eẽ gloꝛificatũ.ſed coꝛpus nõ ẽ ba
bile ad gloꝛificationẽ niſi mediante aia.g net ad vni
onem. ¶ Itẽ circũſcpᷣta aia coꝛpus bumanũ eſt mi

nus nobile ꝙᷓ ſit bꝛutalis ſpũs.Quia ſuba ſpnalis di

gnioꝛ eſt coꝛpali.ſᷣ aial bꝛutũ nõ hʒ ↄgruẽtiã ad vni
onẽ.g nec coꝛpus humanũ ꝑ ſcipᷣm. ſi g̊ ↄgruẽtiã hʒ
hoc eſt mediãte ſpũ vel intellectu. ¶ Sʒ Z. de?ẽ inti/
mus oi creature tã coꝛpali qᷓ; ſpũali.g nihbil cadit me
diũ inter ipᷣm ⁊ creaturã.ſi & vnit ſibi coꝛpus huma

nũ.vr ꝙ nõ vniat ſibi mediãte ſpiritu. 6magis

39

40

41

7
F

&ſi diuinitas vnit᷑ carni mediãte aĩa.S magis vhit
diuinitas aie qᷓ; carni. ⁊ caro magis vnit᷑ aie qᷓ deo.
Sed kᷣ eſt falſũ.qꝛ aia vniebat᷑ carni ſeꝑabilit. diui/
nitas iſepabilit᷑. Et ita illa caro erat dei ſicut aia dei.
F relinquit᷑ illud qð pᷣus. ¶ Itẽ ſoluto medio ſoluũ
tur extrema. ſi deus vnit᷑ carni mediante aia.facta

ſepatione a carne.fit ſeꝑatio a dininitate. Sj boc eſt

falſum.qꝛ in moꝛte aia a carne receſſit.deus aũt car/
nẽ quã aſſũpſit nũqᷓ; dimiſit.g videt᷑ ꝙ mediãte aia
carnẽ nõ aſſũpſerit. Ue deus nõ oꝛganizauit nec
foꝛmauit carnẽ illã mediãte aia.& ſi eadẽ vᷣtute aſſũ/
pſit q̃ foꝛmauit.⁊ ita imediate aſſũpſit ſicut imedia/

fecit. nõ videt᷑ ꝙ aſſũpſit mediãte ſpiritu rõnali.
.dm ꝙ cũ qrit᷑ vtrũ caro affũpta fuerit a vᷣbo

mediãte ſpũ humano.hoc duplr põt intelligi.vᷣm q;

ad ↄiunctionẽ aliq̃ꝝ põt cõcurrere mediũ ſᷣm dupli

cem rõem.Eſt em̃ mediũ colligantie.⁊ eſt mediũ cõ/
gruentie. Mediũ colligãtie ẽ ꝑ qð extrema ligantur
adinuicẽ.ſicut duo coꝛpoꝛa adiuuicẽ iungunt᷑ intue
niente glutino. Mediũ cõgruentie dẽ rõne cuiꝰcon.

gruñ eſt aliqᷓ duo extrema ꝑduci ad aliquã vnionẽ.

ſicut mulier nobilis mediate nobilitate cõgruentiã
bʒ vt ſit ſponſa regis.cũ tñ rex ſibi vnit᷑ magis vnit

ſicut coniugi qᷓ;ᷓ ſicut nobili. Si ꝙ intelligit᷑ de medio

colligantie.tũc q̃rit᷑ vtrũ verbũ vnit᷑ carni mecdiãte
ſpũ creato. Rũdendũ ẽ ꝙ ꝓ eo ꝙ imediate ⁊ iſepabi

lit᷑ pbũ vnte tã carni qᷓ;ᷓ aie.iõ nõ cadit ibi aia mediũ

q̃ſi glutinũ vel vinculũ int᷑ coꝛpꝰ⁊ deũ.Si aũt intelli

gitur de medio cõgruentie.ſic abſqʒ dubio ↄcedẽdũ

eſt ꝙ caro vnit᷑ ipſi rbo mediãte ſpũ creato.nõ em̃

erat cõgruũ ꝙ dei verbũ qͥ eſt vita.accipet coꝛpꝰ niſi

viuificatũ.nec cõgruebat eũ qͥ eſt ſpũs imoꝛtal vniri
coꝛpoꝛi niſi viuificato ſpũ imoꝛtali.vñ illud coꝛpus

eſſet ydoneũ ad incoꝛruptionem.Et hoc eſt qdð dicit᷑
in Fa.q incõmutabilis ⁊ inuiſibilis veritas.p ſpũm
animã.⁊ ꝑ animã coꝛpus.totũ boiem ſine ſui conta
gione ſuſceꝑat. Et accipitur ſpũs ꝓ ſuꝑioꝛi poꝛtiõe

aie ſicut dicit mgr̃.qᷓ maioꝛẽ cõuenientiã hʒ cuʒ deo.
Animã vᷣo ꝓ ĩferioꝛi ꝑte aĩe ſᷣm quã viuificat coꝛpꝰ
Et ꝑ bec duo nihil aliud dat᷑ intelligi qᷓ; illud coꝛpꝰ
cõgruũ eſſe ad vnionẽ.qð quidẽ bʒ ꝑ animã viuifi/

cari.⁊ ꝑ ſpm̃ ad ꝑpetuitatẽ ⁊ incoꝛruptionẽ oꝛdina-

ri. Et qꝛ rõnes q̃ ad pᷣmã ꝑtẽ inducunt᷑ ꝓcedunt ſᷣm
mediũ cõgruentie.ido ſunt ecdende⸗ U
qð pᷣmo obꝛ in ↄꝛiũ ꝙ deus ẽ intimꝰcreature coꝛpo/
rali.g̈ nõ vnit᷑ ſpũ mediante. Dm q rõ illa ꝓcedit

de medio diſtãtie vel colligãtie.qð quidẽ non eſt ibi

repꝑiri.nõ aũt obuiat medio cõgruẽtie. Muis em̃ ſit

intimꝰ ꝑ mediũ eſſendi potẽtialłr.eẽntialit.pñtialiter

in oĩ creatura.nõ tñ cõgruũ ẽ vt aſſumat quãalibet in
vnitatẽ ꝑſone.ſicut õᷣ viſuʒ ẽ.ſᷣ eã ſolã q̃ ẽ ad eiꝰxima/
ginẽ.vel q̃ cũ ſua imagine hʒ cõpoſitionẽ.¶ Ad ill

q obꝛ ꝙ nõ magis vnit᷑ deus aie qᷓ; carni.iĩmo eque

imeciate vtriq; vnit᷑.doᷣm ꝙ veꝝ ẽ de imediatõe ᷣm

4²

quã pᷣuas mediũñ faciẽs diſtare.vᷣ nõ ẽ veꝝ de imedia
tione qᷓ ſiuzr mediñ faciẽs ↄgruerc.qꝛ plus ↄgruit
vnioni ſbᷣa rõnalis q̃ eſt ad eius imaginẽ qᷓ; ſha coꝛ/
poꝛalis. ¶ Ad illud quod opponit᷑ ꝙ ſoluto medio
ſoluunt᷑ extrema. dm ꝙ illud nõ hʒ veritatẽ de me⸗
dio cõgruẽtic.ſicut pʒ cũ aliqͥs accipit ĩ vxoꝛẽ aliquã

rõne pulcritudinis.non tñ ab ea ſepat᷑ pulcritudine
ecedęẽete.ſic ⁊ in ꝓpoſito nten igends e. Pꝛctae aia

nõ recedebat a coꝛpoꝛc ſimplr.ſ ſolũ ad tps.⁊ coꝛpꝰ
illud ex pᷣma ↄiũctione ſui ad animã.diſpõnẽ ad in/

Ad illud g

—
o coꝛruptionẽ habebat. ⁊ iõ ꝓpter ſepationẽ ipſius aĩe
cõgruitatẽ ad vnionẽ nõ amittebat.⁊ iõ qᷓuis aia ſe·
ꝑaret᷑ a carne.nõ tñ opoꝛtebat diuinitatẽ a carne ſe.
parari. ¶Ad illud qð opponit᷑ ꝙ deꝰnon foꝛmauit 4 3
carnẽ illã mediãte aia.dom ꝙ ſi dicat hboc de medio
ꝑ modũ cauſe nõ tenet.tenet tñ de medio ꝑ modũ cõ
gruẽtie. Quãuis em̃ aia nõ fuerit cã coꝛpis effectiua
tñ ex cõicatione coꝛpoꝛis cũ aia potuit eſſe aliq̃ con/
gruentia ad vnionẽ cũ diuina natura.
—— AQueſtio.ij;. ylp„
Eir aia xpᷣi fuerit aſſũpta a verbo mediãte aliquo
abitu gratuito.Oꝛ ſic videt᷑ Augꝰ.in.xiiij.li.de tri.
In rebop tpᷣs oꝛtis ſũma grã ẽ ꝙ dedin enitate ꝑſo⸗
ne nullis pᷣcedentibꝰmeritis hoi coꝑulat᷑g videt̃ J.
dei filiug vniat᷑ aie mediãte aliq̃ grã fiue dono gra-
tuito. vee Aug.Quicqͥd cõucnit filio dei g nam.
cõuenit filio hois ꝑ grãm.æ videt᷑ ꝙ vnio verbi ⁊ aie ·.
fiat mediãte aliq̊ dono grẽ. ¶ Itẽ pfectiꝰẽ deus cum
eſt cũ aliq̃ ꝑ vnionẽ qᷓ; pꝑ inbabitatonẽ.ſᷣ ſi deus i nul
lo hitat niſi mediãte aliq̊ dono gratuito.ꝙ nõ videt
q; animã aſſumat niſi mediante aliq̊ habitu vel grã
diſponẽte. Pes plus ẽ animã vniri vᷣbo ꝙᷓ frui deo
aia xpᷣi nõ fruit᷑ deo niſi mediãte aliqͥ habitu gloꝛie
ꝑ quã fit deifoꝛmis.g videt᷑ ꝙ nec vniat᷑ ipſi verbo
niſi mediãte aliqͥ habitu grẽ cuiꝰ deifoꝛmitas ſupex-⸗
cellit deifoꝛmitatẽ gloꝛie. ¶ Itẽ vnio ẽ relatio.ſᷣ nul
la relatio introducit᷑ ineſſe niſi ꝑ introductioneʒ vcl
mediationẽ alicuiꝰ abſoluti.qꝛ in aliud nõ ẽ motus
ſe.Si ꝗ̊ deus aſſumit aliquã animã quã pᷣus non
aſſũpſit.cũ hoc nõ ſit ʒ vnionẽ ſui.qꝛ eſt inunibilis.
nec ſᷣm mutationẽ aie de nõ eſſe in eſſe.qꝛ hec muta-
tio eſt creatio.reſtat g ꝙ hoc erit mediãte infuſione
alicuiꝰgrẽ nobiliſſime. ¶ Itẽ vniri diuine nature in
vnitatẽ ꝑſone hoc excedit oẽm nãm creatã. Sed cũ
creatura aliqᷓ oꝛdinat᷑ ad aliud qð eſt ð nãm ſuã.in/
diget habitu adiuuãte ⁊ eleuãte.g videt᷑ ꝙ aia vnia
tur diuine nãe aliqͥ hitu grẽ mediante.¶ Sed õ.ois
grã qntũ eſt de ſe eq̃liter reſpicit tres pſonas cum ſit
toti?trinitatis effectꝰ.ẽ ſi hitus gratuitꝰfaceret vni/⸗
ri ꝑſone filij dei. eadẽ rone ⁊ ꝑſone pꝛis ⁊ ſpũſſancti.
ſ conſtat ꝙ ꝑſona patris ⁊ ſpũſtcti nõ ſunt vnite illi
aie in vnitatẽ ꝑſone. illa vnio nõ fuit alicuiꝰgratic
¶ Itẽ ois hitus gratuitꝰdicit qͥd creatũ.ſᷣ om̃e crez
im ẽ in infinitũ deo inferius. ꝑ nihil creatũ effici·-
H deus. ꝑ vnionẽ factũ ẽ vt bõ eſſet deus.ergo nõ
vigetur ꝙ illa vnio fieret aliquo habitu gratutto.
¶ Itẽ ſi illa vnio fieret ab aliqͥ babitu gratuito.cu,ʒ
coꝛpꝰnõ ſit illiꝰgrẽ ſuſceptibile.g̊ coꝛpꝰ nõ eſſet vni -
bile. h coꝛpꝰẽ vnibile ⁊ vnitũ. nõ videt᷑ ꝙ vnio fiat
aie ad deuz ꝑ hitũ medin. ¶ Itẽ iutelligam? ꝙ deus
aſſumeret vnã animã gloꝛioſam ⁊ ipſam deponeret.
planũ ẽ ꝙ aia illa ⁊ ante vnionẽ.⁊ in vnione.⁊ poſt
vnionẽ.nõ hꝛet niſi habitũ gloꝛie Bi g babitus ille
cõis eſt creature vnite ⁊ nõ vnite.videtur ꝙ vnio
deitatis ad animã nõ fiat aliq̊ͥ habitu gloꝛie median
te. nec aliũ habitũ an bunc eſt dare. nõ videt᷑ q
aia vniat᷑ verbo mediante aliquo habitu gratuito.
¶ R. dicendũ ꝙ eũ querit᷑ vtrũ aia vniat ipſi ver/ 44
bo mediante aliquo habitu gratuito.boc dupłr po⸗
teſt intelligi. Aut ꝙ illebabitus in illavnione teneat
roõem cõgruentic.vel rõem cauſe. Si ita ꝙ teneat ra
tionẽ congruentie.ſic concedi poteſt qꝙ aia vnit᷑ ibſi
verbo mediante hahitu creato.qꝛ nõ decet ipſa bo

vniri niſi aſſimilet habitu ꝑfecte deifoꝛmitatis. ñm̃

—

— — — —

——
7

,
„

— π E

☛ $ℛ☚ ☚ ſ ☚ S- 2..

—

ð

— —N

6 fiat mediãte aliqͥ habitu gratuito.

Ea pp̃i nõ tĩ fuit Zta in inſtãti vnionis.S etiã gloꝛiꝰ

icata ſuꝑ oẽs aias btãs.qꝛ nõ decet aiaʒ dei carẽ dei

ſfoꝛmitate.Si aũt vnio illa intelligat᷑ fieri mediante

babitu gratuito.ita ꝙ ille hitus reſpectu vnionis te/
neat rõem cauſe.ſic veritatẽ non hʒ.Qm̃ illa vnio qᷓ
eſt ꝑ habitũ infuſum.ſicut ẽ vnio amoꝛis ⁊ cognitio
nis couenient reſpicit tres ꝑſonas. Anio aũt illa re
ſpicit vnã ſolã. Rurſus.vnio illa facit hominẽ con/

mẽ eſſe veo ⁊ ad deũ.quia grã cſt influentia a deo

exiens.⁊ ad deũ reducens.Sed hec vnio facit hoiezʒ
eſſe deũ.⁊ iõ nullus hitus creatus põt hoc efficere.
nec ꝑ collationẽ alicuiꝰboni creati ut hõ ſit deus.ſed
ꝑ hoc ꝙ ipſa ꝑſona verbi ſeiam facit humane nãae
ypoſtaſim ⁊ ſuppoſitũ.hoc aũt nõ facit ᷣm mutatio
uem factã in ſe. ̊ pm mutationẽ factã in nã affũpta
Illa aũt mutatio in nãa aſfumpta fnit in ipſiꝰ natu/
re foꝛmatione.ita ꝙ careret ꝑſonali diſtinctõe in ge
uere ꝓpꝛio.⁊ inniteret᷑ ꝑſone diuine.Sʒ qꝛ hoc totũ
dens gratuita bonitate facit.iõ maxia grã dẽ eſſe in
vnione diuine nature ad humanã.nõ e illa vnio ꝑp
ficiatur vel cõpleat᷑ ꝑ aliquã influentiã creatã.ſᷣ q̃a
fit ꝑ gratuitã dei bonitatẽ.ſimul coexiſtente influen
tia doni gratuiti ad cõgruitatẽ nõ ad cauſalitatem.
Vñ rõnes q̃ oñdunt ꝙ nõ fiat vnio illa mediãte ali

quo habitu gratuito ſunt ↄcedende.qm̃ ea via ꝓce⸗
qunt ſᷣm qꝙ dz aliqͥd fieri ꝑ habitũ gratuitũ coopan-

tem ꝑ modũ cauſe.ſicut h iuſtificat᷑ mediante grã

innfoꝛmante. meret᷑ mediante charitate mouẽte et
45 regulante. ¶ Ad duas g auẽtes Aug. adductas de

gra vnionis.dm ꝙ large ibi accipit᷑ grã.nõ ꝓ habi
tu animã infoꝛmãte.ſed ꝓ eo qdð gratis accipitur et
ſuperexcellit terminũ nature.⁊ ſic põt dici factã ma
gnã grãm coꝛpoꝛi.dũ aſſumptũ fuit a ꝑſona verbi.
⁊ ita ex hoc nõ ſequit᷑ ꝙ vnio illa verbi ad animam
illas duas
rões de inhabitatõe ⁊ fruitione.ddm ꝙ nõ eſt ſimile
qm̃ inhabitatio dei in aia.⁊ fruitio ipſa ponit aliquẽ
actũ qui fit ab aia reſpectu cuiꝰ grã infuſa ẽ cã.⁊ ad
quẽ abilitat᷑ aia mediãte grã.⁊ in quẽ exit cuʒ a grã
eſt adiuta ⁊ regulata.non ſic aũt eſt de vnione.Om̃
nã bumana vnit᷑ diuine abſq; actu ſuo.⁊ ſolũ ſe bʒ

ibi ꝑ modũ paſſiui ⁊ nõ actiui.⁊ iõ nõ ſic indiget per
habitũ adiuuantẽ ⁊ regulanteʒ diſpõne.q̃ quidẽ ſit
47 pꝛincipiũ illius vnionis.4
relatio nõ introducit᷑ niſi ꝑ aliquã mutationẽ factã
in aliquo abſoluto.Odm ꝙ ven eſt. ̊ quẽadmodũ
due linee pñt intelligi vniri in puncto ⁊ continuari.

dillud qd opponit᷑ ꝙ

ita tñ ꝙ nõ fit mutatio in altera lineaꝝ niſi ꝑ hoc q

anmittit diſcretionẽ vnitatis.ſic intelligendũ eſt ꝙ ſi
deus aſſumeret aliqd indiuiduũ hois ineſſe ↄſtitutũ

⁊ grã infoꝛmatũ.ſolũ amitteret ꝑpſonalẽ diſcretionẽ
ꝑ vnionẽ cñ ipſo verbo in vnitatẽ ꝑſone. In aſſum
ptione aũt illiꝰnature quã filiꝰdei aſſumpſit de vir/
gine ſimul fuit foꝛmatio ⁊ vnio.⁊ ido nunqᷓ; fuit in

illo hoie qᷓ;tũ ad humanã nam perſonalis diſcretio.

hoc em faciebat vnio ipᷣius cũ verbo.Et ꝓpterea nõ
ſequit᷑ ex hoc ꝙ vnio in vnitatẽ perſone fieri habeat

mecliãte aliqͥ habitu gratuito. Aſſumptio em̃ ꝓpꝛie
reſpicit illã nãm.q;uis cõgrue nõ habeat fieri abſq;

gra. ¶ Ad illud qd vltimo opponit᷑ ꝙ vniri diuine

48 nature ſupexcellit gradũ creature.dom ꝙ ven eſt.

iõ ↄcedendũ ẽ ꝙ talis vnio ex grã fit.ſᷣ tñ nõ ſequit᷑

ex hoc ꝙ fiat ꝑ donũ grẽ create.qꝛ om̃e donũ creatũ
eſt hac vnione iferius. Eñ ſi qᷓrat᷑ vtrũ grã vnionis

habeat vniri mediãte ꝑſona ſpũſſcti.
cũ q̃rit᷑ vtrũ ꝑſona verbi habeat vniri hbumane nae

——
——— 5 —
—
—

dicat qd qeatũ aut increatũ. d. q; grã vnionis tri-

pliciter põt accipi. Põt em̃ grã vnionis dici illud
qd efficit᷑ aia ſatis ↄgrua ad vnionẽ.⁊ ſic dicit wunl
ecreate ꝑ qð aia habuit excellent᷑ deifoꝛmitatem.
llio mõ dẽ grã vnionis gra effectiua vnionis.et ſic
dicit donuʒ grẽ increate.Tercio mõ põt dici gratia
vnionis ipſa vnio gratuita ſiue gratis facta.⁊ ſic ex
ꝑte diuine nature dicit qͥd increatũ.ex ꝑte humane
nature dicit quid creatum. nõ abſolutũ ſed relatum
⁊ ſic patet totum ⁊c̃.
Queſtio.iij. i

¶ Ntrũ verbũ ſit vnitũ humane nature mediãte ſpũ/

ſancto.Et ꝙ ſic videt᷑.qꝛ vnio verbi increati ad car/
nem eſt ſilis modi verbi intelligibilis ad vocem.ſed
verbũ intelligibil e non vnit᷑ voci niſi mediante ſpũ
vel flatu ſpirato.qui eſt vehiculum verbi.ſicut dicit
dam̃. nec verbũ vnit᷑ carni niſi mediãte ſpũſancto
tẽ ois vnio voluntaria ẽ mediante amoꝛe.ſicut
dicit dyoniſius.Oꝛ amoꝛ nihil aliud eſt qᷓ; vis vniti⸗
ua.ſcd vnio verbi ad humanã nãm eſt volũtaria.S

eſt mediãte amoꝛe. Aut g mediãte amoꝛe creato vel

increato. NHon mediate amoꝛe creato. qꝛ amoꝛ crea
tus nõ potuit facere illã vnionẽ.g̊ mediante amoꝛe

increato.ſᷣ amoꝛ iſteẽ ſpũſſanctꝰ. & vnio in bumana
nã facta ẽ mediãte ſpũſancto. ¶ Itẽ maioꝛ eſt vnio

diuinaꝝ ꝑſonaꝝ adinuicẽ qᷓ; nature aſſunʒẽtis ⁊ al/

ſumpte.ᷣ ꝑſona pꝛis ⁊ filij nectunt᷑ ſpũſctõ.ᷓ mul/

to foꝛtius nã humana vnit᷑ diuine mediate ſpũſctõ

Itẽ remotioꝛa iungunt᷑ ꝑ ꝓinquioꝛa. ſᷣ interꝑ/
ſonas tres ꝓpinquioꝛ eſt nobis ꝑſona ſpũſſcti.ſicut

vult NHylarius et Augꝰ. Nã omne tonũ ⁊ oĩs vſus

doni ẽ ex munere. videt᷑ ꝙ ꝑſona filij nõ vniat᷑ hu
mane nature niſi mediaãte ꝑſona ſpũſſcti. ¶ Sed õ.
Si pſona verbi vnita eſt humane nature mediante

Zier ⸗ ſpũffanctꝰẽ vnitꝰhumane nature. g ſicut

ieſt incarnatꝰ.ita ⁊ ſpũſſanctꝰ. ¶ S

2e

tẽ mag vnit

mediũ extre mo.qᷓ; extremũ extremo. ſi vnio verbi

ad humanã nãm ẽ mediãte ſpũſctõ.magis eſt facta

vnio in pſona ſpũſſcti qᷓ; in ꝑſona verbi.ſᷣ hoc ẽ fal/

ſum.g ⁊c. ¶ Itẽ in vnione diuine nature cũ buma/

na nõ põt eſſe vnitas eſſentie ſed ꝑſone. neceſſe eſt

ꝙ vnio illa fiat mediãte vna ſola pſona.ſ filiꝰ⁊ ſpi/

rituſſanctꝰnõ ↄueniũt in ꝑſona. impoſſibile eſt fi
lium vniri behaenature mediãte ſpũſctõ in vni/

tate ꝑſone. ¶ Itẽ infinita eſt diſtãtia in ꝑſona ſpiri
tuſſancti ſicut in ꝑſona filij.ſed qñcunqʒ aliqᷓ ſunt in

equali diſtãtia reſpectu eiuſdez. vnũ nõ eſt medium

vniẽdi alterũ.ꝓ eo ꝙ mediũ plus appꝛopinq̃t extre
mis qᷓ; extrema ſibi inuicẽ.g̊ videt᷑ ꝙ ꝑſona verbi ñ

mediãte ſpũſctõ.hoc dupłr põt intclligi. Aut ita ꝙ;
illa vnio fiat mediãte ſpũſctõ ſicut vinculo interue
niẽte. Aut ita ꝙ fiat ſicut pᷣncipio efficiẽte. Si pᷣmo

.dum ꝗ

9

mõ intelligat᷑ ſic nõ hʒ vᷣitatẽ ꝓ co ꝙ ꝑſona ebi ꝑ ſe

vnit᷑ hũanc nãe.nõ pſona aliqᷓ mediate. NHeq̃qᷓ.n.
pſona ſpũſſcti intcidit media int᷑ ꝑſonã vbi ⁊ nam
aſſumptã.Si aũt vnio illa intelligat᷑ fieri median/
te ſpũſancto.ſicut pᷣncipio efficiẽte ꝑ. modũ cuiuſdã
ſbauẽtis ⁊ appꝛopatõis ſic veritatẽ bʒ. Incarnatio
em̃ vᷣbi fuit a pꝛe ⁊ a filio mediãte ſpũſctõ.ſᷣ hoc mõ
nõ ẽ hic qõ.ſ.j.erit ſuo loco cũ q̃rit᷑.vtrũ incarnatio

nis opus appꝛopᷣari debeat ſpũiſancto.nũc aũt ẽ qõ
vtrũ vnio verbi fiat mediante ſpũſctõ ſicut vinculo

Ai.

eſt ⁊ nõ intelligibile.ſicut oñdũt rõnes ad boc indu

5So cte. ¶ Ad illud vo qdð opponit᷑ in Zꝛiũ ꝙ verbũ in/

5§H 1

. a ¶ Wariã ʒ totaz. ARariã q; tota ſpũſſanctꝰin eã pueniẽs a pctõ ꝓꝛſus ꝗa
5. purgauit.⁊ a fomite pcti etia liberauit.vel fomitẽ ipᷣm
penitꝰeuacuando.vt qᷣbuſdã placet.vel ſic debilitan⸗
do ⁊ extenuãdo.vt ei poſtmodũ peccãdi occaſio nul⸗
latenꝰ extiterit.potẽtiã q;ᷓ generadi abſq; viri ſemine
gini pᷣparauit.Ita em̃ verba euãgelij docẽt.vbi an / Luce.j.
gelus alloquẽs virginẽ ait. Spũſſanctꝰſuꝑueniet in
te.ꝰ ⁊ virtus altiſſimi obumbꝛabit tibi. Et qð naſcee bᷣ
ex te ſanctũ vocabit᷑ filius dei.Cui ſacra virgo rñndxit.
Ecce ancilla dñi.fiat mihi ᷣm vᷣbũ tuũ.Qð exponẽs
Johes ait. Poſt cõſenſum aũt ſctẽ vᷣginis ſpũſſanctꝰ

1 btẽ virgini.R.dᷣm ꝙ aliqᷣd eſt ꝓmotiuũ ad bonũ duplr.ſcʒ ſᷣm oẽm ſtatũ.aliq̃d vo ſm ſtatũ n
2 egre.Sicut aliqͥd ẽ ꝓmotiuũ ad ſanitatẽ duplr.vicʒ coiter.ſicut cibꝰbone cõpoſitõis. Aliud v
egritudinis.ſicut medicinalia.Odm ẽ ̊ ꝙ fomes ẽ ad ꝓmotionẽ ñ ſimplxr ſ ᷣm ſtatũ nqe lapfe

telligibile vnit᷑ voci mediãte ſpũ.dm ꝙ ſilitudo eſt

—— —

int᷑ creaturã ⁊ creatoꝛc.ita tñ ꝙ maioꝛ reꝑit᷑ diſſimi

litudo.vñ q̃dãmõ eſt ſile ⁊ qdamõ nõ.In boc qͥde,

eſt ſile. ꝙ ſicut mens foꝛmat vocẽ exterioꝛẽ mediãte
ſpũ.ſic deꝰ pꝛ foꝛmauit carnẽ aſſumptã mediãte ſpũ
ancto. In hoc ẽ diſſimile.qꝛ ſpũſſanct?eſt vehiculũ
verbi.nõ ſic ſpnſſanctꝰ pſone filij. Nunqꝙᷓ em̃ eſt pſo
na ſpũfſ ancti vbi nõ ſit ꝑſona verbi.⁊ iõ qᷓntũ ad h̊

ſilitudo nõ põt nec dʒ attendi.¶ Ad illud qd oppo
nitur ꝙ vnio volũtaria ẽ mediante amoꝛe. Ddm ꝙ

vnio volũtaria dẽ duplr. Aut qꝛ eſt a voluntate.aut
qꝛ eſt ſm volũtatẽ. Illa vnio qᷓ eſt volũtaria q̃ eſt ꝗ
volũtate ẽ mediãte amoꝛe ſicut efficiẽte. Illa vo q̃ᷓ
eſt volũtaria q̃ eſt ̃m voluntatẽ illa hʒ fieri median
te amoꝛe ſicut glutino ↄiungẽte. Dico ꝙ vnio vᷣbi
ad bumanã nam ẽ volũtaria.qꝛ eſt a volutate.ſᷣ nõ
eſt volũtaria qꝛ ſit ̃̃m cõfoꝛmitatẽ voluntatũ.ᷣ po

II

ſiuterueniẽte. ¶ Ad bãc qõem rñdendũ ẽ ꝙ ̊ falſux, ꝰ tius m dᷣiunctionẽ nãꝝ ĩ vna pſona. Etiõ nõ ſedᷣt

ꝙ talis vnio fiat mediãte ſpũſctõ ſicut vinculo int/⸗

ueniẽte.ſᷣ potius ſicut pᷣncipio efficiẽte. 14 illud 52
i

qd opponit᷑ ꝙ; diuine ꝑſone nectunt᷑ mediãte ſpiri/
tuſancto.Ddm ꝙ nõ eſt ſiłe. Quia nexus duaꝝ ꝑſo
naꝝ attendit᷑ ſm ꝓductionẽ ꝑſone vniꝰꝑ volũtatis
fecunditatẽ.ita ꝙ int᷑ ilas pſonas ⁊ eaꝝ nexus ẽ di/

ſtinctio ꝑſonaꝝ. Mõ ſic aũt eſt in ꝓpoſito.qꝛ due na
d illud qð oppo 5„

ture cõcurrũt in vnitatẽ ꝑſone.
nitur ꝙ ꝓpinquioꝛ eſt nobis ꝑſona ſpũffancti.dom
ꝙ dictũ ẽ ꝑ appꝛopationẽ.no qꝛ pſona ſpũſcti ma/
gis accedat ad naturã creatã q; pſona verbi.ſed qꝛ
tm̃ ꝓcedit ita ꝙ; nõ ꝓducit alia ꝑſonã.⁊ ꝓcedit per
modũ fecũditat volũtat.Et quẽadmodũ oẽs crea
ture ꝓducte ſunt volũtarie.⁊ ex diuina liberalitate.
hinc eſt ꝙ ꝑſona ſpũſſcti dꝛ nobis magis appꝛopin/
re.Et iõ m q̃ndã appꝛopationẽ ↄcedi põt ꝙ vnio

illa fiat mediãte ſpũſctõ.cũ ſit facta a ſpũſctõ tanq̃ʒ

efficiente ſm appꝛopꝛiationẽ.non interueniente ta-
men ſᷣm perſonalem viſtinctionem ⁊c.

¶Diſtinctio.iij.de xpᷣi conceptione.

Et qꝛ ante ↄceptionẽ filij dei pceſſit ſctificatio vginis.iõ iſta ꝑs hʒ duas ꝑtes. In pᷣma determinat q̃
liter virgo maria fuerit ꝑ ſpm̃ſctm̃ ſctificata ⁊ ab oi labe purgata. Scdo vero determinat q́liter caro

xp̃ᷣi fuerit ꝑ ſpm̃ſetiñ ↄcepta.j.diſ.iiij.Cũ vero incarnatio verbi ⁊c.¶ Pꝛima ꝑs diuidit᷑ in duas ꝑtes.in q̃rõ
pᷣma deteuninat de ſctificatione qᷓ pceſſit xpᷣi ↄceptionẽ. In ſcᷣa vero inqͥrit vtꝝ caro xpᷣi ita poterit in abꝛꝛ

Veritur etiã de carne verbi an pᷣuſqʒ cõciꝑet᷑. Supꝛa egit mgr de incarnatõe.bic vᷣo agit de ↄceptiõe

ham decimari ſicut in virgine potuit ſctificari. Jõ pᷣmo agit de ſctificatõe. Scoo de decimatione. ibi. Cũ autẽ
illa caro ⁊c. ¶ Pꝛima ꝑs diuidit᷑ in tres ꝑtes. In pᷣma ꝑte determinat q̃ fuerit ſctificatõis exigẽtia. In ſcda

que fuit ſctificationis cã.ibi.Mariã qᷓᷓ totã ſpũſſanctus⁊c̃. In tercia wro q̃ fuit ſctificationis efficacia.ibi.

autẽ ſacra virgo extũůc c7c. . .
De ſanctificatione ꝗᷓ pceſſit xpᷣi conceptionẽ q̃ ſqʒ btã vᷣgo ẽ ſctificata.ex ꝗᷓ

aſſumpta ẽ caro xpᷣi.Et que fuerit ſctiſicationis exigenti. a

⁊ talis aſſũpta fuerit a verbo: Sane diei pᷣt ⁊ credi opoꝛtet iuxta ſan
ctoꝝ atteſtatõis ↄueniẽtiã.ipᷣam pᷣus fuiſſe pctõ obnoxiã ſicut reliq̃
ꝓginis caro.ſᷣ ſpũſſcti oꝑatione ita mũdatã.vt ab oĩ cõtagione pcti imunis
niret᷑ verbo. Pena tm̃ nõ neceſſitate ſᷣ volũtate aſſumẽtis remanẽte.

( Nenglue etiã de carne verbi.an pᷣuſq; ↄciꝑet᷑ obligata fuerit pctõ.an Diſt. iij.

AQue fuit ſanctificationis cauſa. b

Innuit mgr ꝙ ſpuſ/
ſanctꝰmariã a fomite
pcti purgauit.Cõtra.
Si fomes relinq̃t᷑ in
nobᷣ ad exercitiũ me
rituz. ⁊ btã virgo fu/⸗
it maximi meriti.nõ
videt᷑ ꝙ debuit a fo⸗
mite liberari. Itẽ ſti⸗
mulus carnis datus
fuit aplo ad gre diui/
ne Srnarions vi
ꝙ; nõ debuerit auferri

ature lapſe ⁊
ero hm ſtatuʒ
in q̊ ho facil ẽ

ad deſidiã ⁊ ſuꝑbiã.iõ ẽ ei vtilis tał ſtimulꝰ ꝓpt᷑ exercitationẽ ad expellendã pigriciã.⁊ ꝓpt hũiliationẽ
— — — — . 1 *R Ation
pellendã ſuꝑbiã.OQm̃ btã virgo erat repleta charitate ⁊ bumilitate.⁊ ↄfirmata in vekbt Senki gnn

lo nõ egebat.iõ nõ ẽ ſile de alijs ⁊ de ipſa. b

t virtꝰaltiffi.⁊c. Querit᷑ p qnto dicit eũ altiſſimmũñj
ſit nuaus diuine hüilitatis q; achns Nage eiwc q ſubiigit obumdzabit ibi at e enii
3ᷓ doꝛ lucis et᷑ne.ei nõ cõgruit obumbꝛare.ſᷣ potiꝰilluminare.Ddm ꝙ ꝑ nomẽ altiſſimi i
pꝛiationẽ.patri em appꝛopꝛiat᷑ potentia. ⁊ in ꝑſona patris pᷣncipalit᷑ eſt auctas.
filiũ.qꝛ xpᷣm dicimꝰdei vtutẽ ⁊ dei ſapiaz.qm ̊ ſermo pᷣccſſerat de ſpnſctõ.ſubiũgit
illi tres mundũ fabꝛicauerat.ſic etiã intelligant᷑ mundũ reꝑaſſe oꝑe indiuii

cũ potiꝰ
ntelligit᷑ pꝛ ꝑ appꝛo/

ſubiũ etiam de pꝛe ⁊ filio. vt ſic
iſibili. ⁊ hoc ꝑ fabꝛicã vteri vᷣgina

qꝛ cũ deus filiꝰſit coam

er virtutẽ aũt intelligimꝰ

——
☛—°

☛ ☛☚ ſ aüς eς. SS“

☛ S- E

te
o

bꝛ⸗
ute
01
b.

5 ðèèù

lis. Rõ aũt qᷓre magis patrẽ vocauit altimu. q; patie appellaret. vt oñdat᷑ in ope incarnatõnis mira fuiſe

dignatio.in hoc ꝙ nrãm bumilitatẽ ſue celſitudini copulare voluit. Virtus vo altiſſimi virginẽ potiꝰ dẽ ob

umbꝛare q;; illuminare. Obumbꝛatio em̃ viſum adiuuat. ⁊ caloꝛẽ refrigerat. ⁊ in aduentu filij dei virgo ma⸗
ria refrigerata fuit ſomitis extinctõe.fuit etiã ad dei cõtuitũ adiuta ꝑ carnis cõiunctionẽ cũ verbo.vt q̃ non

mouſios.i.cõſubſtãtialis ſicut diuinũ ſemẽ.Et copu

lauit ſibijp̃i ex ſanctiſſimis ⁊ puriſſimis ipſiꝰvirginis

ſanguinibꝰ onfe antique cõſperſionis carnẽ aĩatã aia
rõnali ⁊ intellectiua.nõ ſeminas ᷣ ꝑ ſpm̃ſctm̃ creans.

q̃re ſimul caro.ſimul dei caro. ſimul caro aiata rõna/

focogt ſanene it
Suenit in ioſam ſii jrxit 4 ter ſue lucis im/
puenit in ipſam ſcõm verbũ dñi qð dixit angelꝰ pur / ſe. pꝛter ſue lucis im
gans ipam. ⁊ potentiã deitatis vbi receptius pparãas wennte rſere
ſimul aũt ⁊ generatiuã.Et tũc obumbꝛauit ipam dei aſſumptã carnis bu⸗
gltiſſimi ꝑ ſe ſapia ⁊ vᷣtus exiſtẽs.i.filiꝰdei patris ho⸗ manitatẽ. Z

Copulauit ſibijpi q

.

c
ex ⁊c. Contra hec ve
ba dam̃.obijcit᷑. Ex HGB

videt᷑ ꝙ cõceptꝰ fuit

xpᷣs ex ſanguine virgi

li ⁊ intellectu.ſimul dei verbi caro aĩata rõnali et in⸗ An Saci, r ilts⸗
tellectiuo.Ex his ꝑſpicuũ fit qð ante diximꝰ.carnem q; aſſumpſit ſibi car/

ſcʒ verbi ſimul ↄceptã ⁊ aſſumptã.eandẽq; ĩmo totã
vginẽ ſpũſancto pᷣueniẽte ab oĩ labe pcti caſtifſicatam

Aug'. euidẽter oñdit in li.de nã ⁊ grã inqens.Exce/

buiſſe pctm̃.hac g& vᷣgine excepta. ſi oẽs ſcti ⁊ ſctẽ cõ

nem de carne vginis.
Itẽ ꝓximioꝛ eſt caro

moꝛ aliqñ vocat᷑ ca/

pta ſctã vᷣgine maria.de qᷓ ꝓpter honoꝛẽ dñi.nullam ro.aliqñ ſanguis.ali⸗
ꝓꝛſus cuʒ de pctis agit᷑ haberi volo qõem. Inde em̃ ¶qñ ſemen. et hoc ᷣm
ſcimꝰꝙ ei plus ſit grẽ collatũ ad vincendũ ex om̃i ꝑte diuerſam ↄpationeʒ.
pctm̃ ꝙ cõcipe ac parere meruit.quã cõſtat nullũ ha / Sanguis em̃ dicit in

cõpatione ad illð vñ

IIrregari poſſent ⁊ qreret᷑ ab eis an pctm̃ hr̃ent. qͥd re⸗ Seeſeir iluc aex
j. Job. j. ſponderet᷑ niſi qð Johes ait.Si dixerimꝰqꝛ pcim̃ nõ ipfſa fit. Semen vero
hrzoẽmus noſipos ſeducimꝰ. Illa aũt vᷣgo ſingulari grã itñ ad foꝛmã quã hxy
Suenta ẽ atq; repleta.vt ipm hr̃et ventris ſui fructux Ad illud qð opponit
quem ex initio habuit vniuerſitas dominũ. At illud raro en cinnt pat⸗
qð naſcebat᷑ ex ꝓpagine pᷣmi hoĩs.tantũmõ generis in via ſpẽi. nõ iĩ via

nunq cõuertit in carnẽ niſi pᷣus ↄuertat᷑ in hbumoꝛẽ. dð ¶ MHre anti

nõ criminis oꝛiginẽ duceret.

%

gFgationis. quia caro

ↄſpſio ſonat in viciũ.ſicut dicit apłs.j.ad Coꝝ.v.Expurgate verefer. caro xpᷣi nũqᷓ; et gigtata g . Deem

obꝛẽ de illo qd ſubiũgit᷑.ſ ꝑ ſpm̃ſctm̃ creans.qꝛ falſũ videt᷑ dicẽ. Creare em̃ ẽ de nihilo aliqͥᷣd

ce. Sʒ caro xpᷣi

nõ fuit de nibilo.ſ̊ᷣ de carne vᷣginis aſſũpta.ſ.ddᷣm ꝙ antiqᷓ ↄſpſio dꝛ bic ꝓpt᷑ñ penaꝝ vetuſtatẽ ⁊ iugoſitatẽ

+☛☚

⁊ hipᷣm vult dicẽ dam̃.qꝙ caro illa creata ẽ nõ ſeminalr ſ̊ ↄditiue. e ¶ Si oẽs ſcti ⁊ ſctẽ ⁊c. Innuit mgr per 7
verbũ Jobis.
Cotra. B vide

Si dixerimꝰꝙ pctm̃ nõ hẽmꝰnoſ.ſedu.⁊c. oẽs hoies pctõ ſunt obnoxij excepta btã vrgine.
t falſũ de infantibꝰ recent baptiſat qͥ nullũ hñt petm̃ neq; actuale neq; oꝛiginale. Jtẽ opponit᷑

de adultis ſtatim poſt baptiſmũ.⁊ de his qͥ ſunt ſtatim abſoluti ab oib

Aols aũt fermẽtũ vocat male ↄſuetudinis coꝛruptionẽ q̃ attendit᷑ in vicioſa

Cui collata ẽ potẽtia nouo moꝛe generãdi.vt ſine coiꝛ a ſanguns ng
tu viri.ſine libidine ↄcipientis.in vtero virginis cele e ee geaſ
bꝛaret᷑ conceptus dei ⁊ hoĩs. Illa em caro quã deꝰꝑ de cuinẽ Re vom er
Igine ſibi vnire dignatꝰẽ. ſine vicio ↄcepta.ſine pctõ puriſſimos ſãguines
nata ẽ.hanc tñ carnẽ nõ celeſtis.nõ aeree.nõ alteriꝰ intelligit hᷣmoꝛes qͥ
cLuiuſq; putes eẽ nature.ſᷣ eius cuiꝰ ẽ oĩm hoĩm caro. ꝓPinqni ſunt ad coꝛ-
QAue fuit ſanctificationis efficacia. c H B evaronrre
aũt ſacra virgo extũc ab oĩ pctõ ĩmunis extiterit ta fuit. Ille autcz hu⸗

pꝓnitate.xpᷣs aũt aſfũpſit carnẽz

2

q̃ ꝓꝛie ↄuenit deo.nõ qꝛ fit oino ex nihilo.vnde accipit᷑ hcreatio ꝓ ↄditõe.⁊ creatoꝛ tãtũ valet q̃ntũ ↄditoꝛ.

–

pcetis videt᷑ ꝙ poſſint dici pctm̃ non

hꝛe.Reꝰ.ddᷣm ꝙ circa vᷣbũ illud tripłr pᷣt fieri vis vt ſanꝰex eo capiat᷑ intellectꝰ. Pꝛimo ex h̊ ꝙ dicit ꝙ ñ poſſu
mus dicẽ.qꝛ nemo certꝰẽ vtrũ oi pctõ careat.vt dicit apls.j.Coꝝ.iiij. NHihil mihi cõſcius ſũ.pᷣ̊ aũt dicere po
tuit vᷣgo ex ſpali vono grẽ. Aliter põt intelligi ꝙ fiat vis in ̊ qd dẽ pctm̃. Pcti em̃ dẽ actus pcti.⁊ macula ⁊
cauſa pcti.Et btũs Johhes nõ tm̃ accipit pctm̃ ꝓ macula.ſᷣ etiã ꝓ cauſa ſiue ſeq̃la.nullus aũt aliꝰa xpo pᷣter
vᷣginẽ dicere potuit ꝙ cãm.i.fomitẽ nõ hꝛet. In ipſa em̃ ſola extincta fuit ↄcupia.Lercio pᷣt fieri vis in hoc

qð dicit. habemꝰ.qꝛ põt dicere pñs vt nũc.vel pñs ſimplr.Si dicat pñs vt nũc.nõ videt᷑ eẽ ipoſſibile qͥn poſ

ſint eẽ imunes in aliqᷓ beꝛa ab oi actuali. Si aut dicat pñs ſimplr.ſic ſoli cõpetit vᷣgini q̃ ꝑ totũ tp̃s vite ſue
nullũ actuale pctm̃ cõmiſit.hoc aũt de nullo alioꝝ ſanctoꝝ põt dici veracit qͥ in bac vita aliqdiu ꝑmãaſerũt.

penalẽ ſᷣ nõ peccatricẽ.⁊ G vult dicẽ dam̃.Ad illud qð opponit᷑ de ̊ verbo creare.dm ꝙ ereare d Hꝓ actu &

„

circa ſanctificationẽ virginis q;tum ad duo.
HPꝛimo querit᷑ de ſanctiſicatione vᷣginis q́;/
tum ad cõgruentiã tꝑis. Scdo vᷣo q;tũ ad efficaciã
virtutis.Circa pꝛimũ q̃runt᷑ tria. Pꝛimo queritur.
vtrũ caro virginis ſanctificata fuerit ante animatio
nem. Scðdo querit᷑ vtrũ aia eius ſanctificata fuerit
ante oꝛiginalis ↄtractionẽ.Tercie querit᷑ vtrũ ſan/
ctificata fuerit e natiuitatis oꝛiginẽ.

⸗
¶ Atrũ caro virginis ſanctificata fuerit aute aiationẽ

Et ꝓbat᷑ pᷣmo ꝙ ſic. Jere.j.Antequã foꝛmarẽ te.in
vtero noui te. Conſtat ꝙ btã virgo excellentioꝛ fuit
qᷓ; Jere. pᷣus fuit appꝛobata et purificata eiꝰ caro
;̈ eſſet foꝛmata. 5 ante fuit foꝛmata qᷓ; aiata. ante
hit carnis ſanctificatio qᷓ; aiatio.¶ Item ſupꝑ illud

QLuce.j.Exultauit in gaudio infans in vtcro meo.

Glo. MNondũ erat in eo ſpũs vite.⁊ iã erat ſpũs ge
Sg multo foꝛtius hoc fuit in dñi matre q̃ dignioꝛ fuit

ỹ lobenen encrffches fuit ante ſpũ vite.⁊ ita añ

animationẽ. ¶ Itẽ nõ eſt minꝰpotens virtꝰſanctifi

cans qᷓ; ſit virtus inficiens ⁊ fedans. Sed caro infi⸗ .
ci põt ⁊ fedari ante animationẽ.g pari rõne ante aie

infuſionẽ.imo a foꝛtioꝛi põt ſanctificari.cũ oppoſita
nata ſint fieri cira idẽ.Si g̊ beate virgini hoc ↄceſſũ

eſt. qntũeunq; cõgruũ eſt cõcedi pure creature.vide
tur ꝙ caro eius ante aiationem fuerit ſanctificata.

¶ Itẽ cõceptio gloꝛioſe vginis fuit ex legitimo ma/

trimonio. ⁊ de pentibꝰſanctis.⁊ de matre ſterili hm
qꝙ; narrat quedã hiſtoꝛia. videt᷑ q; ipſa cõcepta fue
nit vtute ſpũfſancti. Si & illa cõceptio ꝗᷓ eſt ᷣm legi/
timũ mr̃imoniũ ⁊ m ſpũſſcti adiutoꝛiũ eſt ſctã ⁊ im
maculata. videt᷑ ꝙ caro vᷣginis marie in ipſa ſua cõ/

ceptione fuerit ſanctificata. ſed ante fuit cõceptio qᷓ
aĩatio. fuit ante ſanctificata q; aiata. ¶ Sed ↄtra.

Berñ.in epła ad ludinẽſes.Ante cõceptionẽ ſancti

ficari mime poterat.qꝛ nõ erat.Sed nec in ipſo con

ceptu. ꝓpter petm̃ qð inerat. Sed cõſtat ꝙ illud nõ

eſt dictů ꝓpter petm̃ qð eſſet in ꝑentibꝰ.qꝛ potuiſſẽt

eã cõciꝑe ſine pctõ. dicit ꝓpter cãm pcti qᷓ erat in
carne. nõ videt᷑ ꝙ ſctificatio fuerit ante infuſionẽz

ie. ¶ Itẽ ſanctificatio ẽ ꝑ aliq̃d munꝰ grẽ ſpũſſcti.
gra nõ bʒ eſſe in carne b rbe nõ videt᷑ ꝙ añ
fuerit carni grã infuſa qᷓ; aie. ¶ Itẽ eſſe gratie pᷣſup/

ponit eſſe nae.⁊ pfectio grẽ ꝑfectionẽ nature.ſi ergo

7 / — .

ſanctificatio dicit effectũ gre viuiſicãtis.impoſſibi/
le videt᷑ ꝙ caro ſctificet᷑ antẽqᷓ; aia viuificet᷑. ¶ Itẽ
nihil ptinet ad ſanctificationẽ qdð nõ ꝑtinet ad gloꝛi

ficationẽ. Sed caro añ aiationẽ nõ ꝑtinet ad gloꝛifi

cationẽ nec reſurrectionẽ.vnde fetus aboꝛtiui ante
aiationẽ nõ reſurgũt.vt dicit Aug.in li.de baptiſmo

ꝑuuloꝝ. caro ante aiationẽ nõ erat ydonea ad ſan
ctificationẽ. non fuit caro vᷣginis ante ſanctificata
8 aadi

eius aia.vel mediãte grã exiſtente in animabus pa/

rentũ. Conſtat ꝙ nõ mediate gr̃a exñte in eius aia.
qꝛ tunc eſſet oppoſitũ in adiecto.vicz ꝙ caro ſctifica
tur ante aie creationẽ.⁊ tñ ſanctificet᷑ ꝑ virtutẽ grẽ

illius aie.ſequit᷑ em̃ ꝙ idẽ ſit pᷣus ⁊ poſterius in vno

Dintelligentiã buius ptis incidit bic q̃ſtio

.dem ꝙ caro beate vᷣginis ante aia
tionẽ nõ fuit ſetificata.nõ qꝛ deus nõ poterit carne-
virgiuis purificare anteq; aiare.ſed qꝛ ſctificatio by
eſſe ꝑ aliq̃d donũ gratuitũ ſupadditũ.qð quidẽ non
hʒ eſſe in carne ſ̃ in aia.iõ ſi caro btẽ virginis dẽ ſan/
ctificari.aut hoc intelligi᷑ mediante gra exiſtente in ⁊ nõ valet.
iohe ⁊ vſaac.q de ſteriliboſunt ↄcepti. Dꝛopt qd no

iII

——

⁊codẽ. Si autẽ intelligat᷑ hoc fieri p grãm q̃ collata

fuit animabus ꝑentũ.boc non põt eſſe triplici rõne.
Pꝛima.qꝛ rõ ſanctificationis nõ hʒ trãſfundi a pen
te in ꝓlem.ꝓ eo ꝙ ꝓles nõ eſt in pente gm animã.
iõ nec in ꝑente hʒ ſanctificationis grãm.Et ido hoc
qd dicit Berñ.ad ludineñ. Ante ↄceptionẽ minime
ſanctificari potuit qd nõ erat.exponendũ eſt ſᷣm ani
mãꝗ.erat em̃ in eis ᷣm carnẽ cauſalit᷑.ᷣ illud eſſe non

ſufficiebat ad ſanctificationis grãm q̃ reſpicit aiam

Scda rõ eſt.qꝛ et ſi boc eſſʒ poſſibile qꝙ ſanctificatio
deriuaret᷑ a parente in ꝓleʒ.ſicut oꝛiginalis iuſticia.
nunqᷓᷓ tñ deriuat᷑ mediante coitn libidinoſo.qꝛ tunc
duo oppoſita eſſent ſimul ⁊ ſemel in eodẽ. Et iõ di/
cit Berñ.’foꝛte inter amplexus maritales.ſanctitas
ipſi cõceptioni ſe imiſcuit.vt ſimul ſctificata fuerit ?⁊
cõcepta. Sed hoc rõ nõ addmittit.quõ nãq; ſancti/
tas abſq; ſpũ ſanctificante.aut ſpũſſcti ſocietas cuʒ

pctõ fuit.aut quõ pctm̃ nõ fuit.vbi libido nõ defuit:

Tercia rõ eſt.qꝛ eſto ꝙ ſanctificatio adeſſet ⁊ libido
defuerit virtute diuina.nõ tñ decuit vt deeſſet ꝓppt H
ꝙ boc eſt ſolius beate virginis pᷣꝛogatiua.ſola enim
ipſa vt ſancti dicunt ſine pctõ concepit.⁊ ſine doloꝛe
peperit.⁊ ideo hoc ꝑentibus cõcedi nõ potuit beate
virginis.ſ ſoli virgini reſeruari.Et ideo Berũ.dicit
Dico vᷣginẽ gloꝛioſã de ſpũſctõ ↄcepiſſe.nõ aũt cõce
ptam fuiſſe.dico peꝑiſſe virginem. nõ tñ partã a vir
gine.alioquin vbi erit pᷣrogatiua matris de qua ſin/
gulariter credit᷑ exultare. et munere plis.⁊ carnis in⸗
tegritate.ſi eam dederis matri.non eſt hoc virginez
honoꝛare ſ̃ eius honoꝛi detrahere.Et ideo ſimplici/
ter concedendũ ꝙ caro eius ante animationẽ nõ fu

it ſanctificata.Et cõcedende ſunt rõnes qᷓ hoc ꝓbãt

¶ Ad illud qd opponit᷑ in ↄtrariũ de Hieremia 9

de noticia appꝛobatiõis.q ante cognouit qᷓ; foꝛma/

uit. dom ꝙ noticia illa nõ ponit aliquid circa ipſum
ſed circa ꝓpoſitum dei pdeſtinantis.ſicut electio.et
dilectio.⁊ pꝛedeſtinatio eterna nõ ponit aliqᷣd circa
p̃deſtinatum.et ideo non ſequit᷑ ex hoc ꝙ caro Hie
remie vel virginis ante fuerit ſanctificata q; foꝛma/

ta. Et ad illud quod opponit᷑ de Johanne.ꝙ nõdũ 10

erat in ipſo ſpũs vite.ↄdm ꝙ in ſcriptura aliqͥd dici
tur fieri quando innoteſcit. ⁊ nõ eſſe qñ nõ apparet.

Et iõ dicit᷑ ſpũſſanctus nõ fuiſſe in iobanne.qꝛ non

apparebat.adbuc em̃ erat in vtero.ſpũs aũt in ęo dẽ
fuiſſe.qñ in occurſum dñi exultauit in entre.¶ Ad i .
illud qd opponit᷑ ꝙ caro põt infici añ aiationeʒ. et

ſctificari. dm qꝙ; nõ eſt ſile.qꝛ generatõ carnis ex crx

ne ẽ carnalis ⁊ nõ ſpũalis.iõ mag bʒ trãſfundi caro

vicioſa ex carne vicioſa.ꝙᷓ ſancta ex ꝑentibꝰſctifica

☛☚

ꝑ grãm. ¶ Ad illud qdð opponit᷑ ꝙ ↄceptio virginis I 2

fuit ex legitimo mrimonio.g ⁊c.ddin ꝙ totũ illud ẽ

Pbabile. vicz ꝙ ↄcepta fuerit ex ſterili.⁊ ex coitu cõ/
iugali. abſq; tñ culpa actuali.nõ tñ ſeqͥt qↄcepta fu

erit abſq; cᷓ pcti.qꝛ ita trãſfũdit᷑ oꝛiginale ex illis ſic
qui generãt ex coitu adulterino.ſicut oñſum fuit in

ij.li. Et ſi obijciatꝙ nõ debuit ibi eẽ cã oꝛiginalis.qꝛ
facta eſt mediãte virtute.ſ.ſ. fecũdante.⁊ ppter fe⸗
cũdationẽ ſterilitatis makne nõ fuit ab hoie ſed a

deo. dom qꝙ illud nõ valet. qꝛ ſiliter poſſet obijci de

ta ꝙ ſpũſſ.aliqñ oꝑat᷑ vt ſpũs.aliqñ vt ſanctꝰ.Cunc
q̃dẽ opat᷑ vt ſpũs.qũ opꝰ facit ſupꝛa naturã. Zunc
vt ſpnſſctũs oꝑat᷑.cũ nõ facit ſolũ opꝰ ſupꝛa naturã

13

etiaʒ ſanctificat illud ſupꝛa qd oꝑat᷑. Dico ẽ̊ ꝙ in

=:

— —.

t
ne.

ma.
boc
nime
nani
non
iamn
tatio
icia.
tunc
ödi⸗
titas
ene

o;
Aut⸗
lbico
geh

1in

dlr
tbent
ſdet
itche
Ha
uuſin⸗
nisin⸗
n
gla⸗
of̃
vbit
mu9
me,
ſun
.
arce
hie
me⸗

4did
r.
non
1
11

r
10
612
ge
⸗
fo
ſe

i 60

5*
Di.
— —

—

ↄceptõe filij dei qui eſt ſãctus ſãctoꝛũ non ſolũ opa/
tus eſt vt ſpnñs.ſed vt ſpũſfactus. In cõceptõe vero
qua iohãnes eſt ↄceptus ſiue beata virgo.oꝑatꝰ eſt
vt ſpũs tm̃.ideo ſola virgo maria dicit᷑ cõcepiſſe de
ſãcto ſpũ. Pꝛeterea nulliꝰ ↄceptõis ſolẽnitatẽ cele/
brat eccleſia niſi ſolius filij dei in annũciatõe btẽ vir

ginis marie. Sũut tamẽ aliqui qui ex ſpeciali deuoti/
one celebꝛãt ecgelon⸗ beate virginis.quos nec oi⸗

no laudare.nec ſimpliciter audeo repᷣbendere. Mõ

oino appꝛobare audeo ꝓ eo ꝙ ſãcti patres q̃ͥ alias

ſolẽnitates virginis ſpũſãcto docente ſtatuerũt.qui
etiã magni amatoꝛes ⁊ veneratoꝛes beate virginis
fuerũt.ↄceptionẽ virginis ſolẽniʒare nõ docuerunt.
Btũs etiã Berñ.pᷣcipuus virginis amatoꝛ.⁊ bono
ris eius ʒelatoꝛ illos repᷣbẽdit qui cõceptionẽ virgi/

14 nis celebꝛãt. Statuta etiã vniuerſał ecclie de ſctõꝛũ

cclebꝛitatibꝰ oĩa fudata ſũt ſuꝑ ſãctitatẽ.vt nullo die
ꝓ aliquo ſãcto ſolẽnizet.in quo vel ꝓ quo ꝑſõa ſan
cta nõ fuerit cui honoꝛ ille defert᷑. Si g ſãctitas non
fuit in virgine ante aie infuſionẽ.non videt᷑ vſqᷓᷓ ſe/
curũ ↄceptionis illius etiã ſolẽnitatẽ celebꝛare.Mõ
etiã audo repꝛehẽdere.quia vt quidã dicũt hec ſolẽ/
nitas celebꝛari nõ cepit hũana inuẽtione ſed diuina
reuelatõe.qdð ſi vrũ eſt.ſine dubio bonũ eſt ſolẽniʒa

re in eius ↄceptõe.ſed quia hoc antẽticũ nõ eſt. non

cõpellimur credere.quia etiã ↄtra fidẽ rectã non eſt
non cõpellimur negare. Poteſt etiã eſſe ꝙ ila ſolẽ
nitas potius refert᷑ ad diem ſctificatiõis qᷓ; conce/
ptionis. Et qm̃ dies ↄceptõis fuit certa.⁊ dics ſãcti

ficatõis incerta vt patebit infra.ideo nõ irrõnabilit

ſolẽnitas dieci ſãctificatõis ſtatui potuit in diẽ cõcc/
ptionis.nec imerito.quia qᷓ;uis ↄceptõis diẽ ñ opoꝛ
teat celebꝛari ꝓ eo ꝙ; nõ fuit ſãctitas in ↄcepto.pũñt
tamẽ irrepᷣhẽſibiliter gaudere ſãcte aie. ꝓ eo qð tũc
inchoatũ cſt. Quis em̃ audiẽs virginẽ de qua ſalus
totius mũdi ꝓceſſit ↄceptã.gas deo exoluere negli
gat.⁊ obmittat exultari in deo ſalutari ſuo.niſi qͥ er-
ga gloꝛioſã virginẽ minus deuote afficit᷑. ⁊ mag cõ
ſiderat pꝛcſẽtia qᷓ; futura. magis etiã ↄſiderat boni
defectũ qᷓ; füdamẽtũ. Etem̃ ſi filiue regis claudꝰ na
ſcat᷑.qui ſit a caudicatõe ꝓceſſu tꝑis liberãdus.nõ
eſt de claudicatõe dolẽdum.ſed potius de natiuita/
te gaudẽdũ. Per bũc modũ ſi quis in die ↄceptiõis
eius ſolẽniʒat.attẽdens magis ſãctificatõem futurã
q;ᷓ ↄceptõem pᷣſẽtem.nõ videt᷑ dignus redargui.⁊ iõ
dixi ꝙ tales nec vituperare audeo nec laudare.cre/
do tamen et confido de virgine gloꝛioſa ꝙ ſi quis
hãc ſolẽnitatẽ celcbꝛat. non ex amoꝛe vanitatis.ſʒ
potius ex deuotione virginis.nõ credẽs etiã ð illud
qd clici pᷣt ex ſacra ſcriptura.qꝙ benedicta virgo de/
uotõnem cius acceptat.⁊ ſi aliquid eſt repꝛehẽſible.
ſpero ꝙ apud iuſtuzʒ iudicẽ dignabit᷑ excuſare. Nec
buic obuiãt dicta Berñ. Potius em̃ intẽdit exclu/
dere erroꝛẽ ne quis credat virginẽ ſãctificatã in con
ceptõe.qᷓ; erga virginẽ deuotõem noſtrã minuẽ. cui
nullus poteſt nimis eſſe douotus.ita tamẽ ꝙ nihil
credat de ea qð ſit cõtra veritatem.⁊ ſacre ſcriptu/
re.⁊ fidei xpᷣiane.q̃ᷓ oẽm deuotõem nr̃am tã erga de
um qᷓ;ᷓ erga matrẽ eius debet pᷣcedere.Oꝛ ſi aliquis
obijciat alioꝝ ſãctoꝝ cõceptõnes non eſſe celebꝛes
ꝓpter ſequẽtes ſanctificatõnes. poterit ei dici ꝙ alij
ſacti ꝓ malo nõ hbabebũt ſi aliquis honoꝛ ſpãlis ma
tri dñi tribuat᷑.qm̃ ſãctificatõis ipius magnitudo ⁊

acceleratio ceteras antecellit. Et iõ mirãdum nõ eſt

—

. ſi ſpũs. ſiinbabitãs in coꝛdibus fideliũ magis deuo

toem ipᷣoꝛum erga virginẽ inflamat q̃ʒ erga alios ſã
ctos ⁊ ſãctas.ac etia de cauſa quotidie de virgine
gloꝛioſa facimus officiũ ſpeciale iuxta oꝛdinẽ roma
ne eccleſie.licet ꝓ beato petro aploꝝ pᷣncipe ſolũmõ
ter in qno facimꝰofficiũ.Quacũq; ̊ hoꝛa.qᷓcũq; die
aliqs fideliũ cũ tot p̃coꝛdijs ⁊ viſceribꝰhonoꝛat vᷣgi
nẽ.increpandꝰnõ eſt ꝑtinaciter.ne ipᷣiꝰ virginis ani-
aduerſio incurrat᷑.q auxiliatrix ⁊ amatrix eſt oim fi
deliũ ſuoꝝ laudatoꝝ.ſicut illi q̃ tales ſunt expimen/
to multiplici cognouerunt. OWYJYUMU
ueſtio. ij.

¶ Atrũ aia beate virginis ſ⸗ anctificata fuerit añ oꝛigi⸗

nalis pcti ↄtractionẽ:Et ꝙ ſic vr.Anſel.de cõceptu
virgi. Decebat vt illius cõceptus fieret de matre pu
riſſima ea puritate qua maioꝛ ſub deo neqᷣt intelligi.
ſed maioꝛ eſt puritas vbi nec actualis nec oꝛiginał
ulpa inuenit᷑.qᷓ; vbi eſt aliqua caꝝ.ſi g̊ btã virgo fu
puriſſia.ñ vr̃ ꝙ pxit oꝛiginalẽ cłpã. vẽ ꝙ ſctificata
fuerit añ oꝛiginalem culpam. ¶ Itẽ aug. de natura⁊

gęra. Oe matre dñi cũ de pctis agit᷑ nullã volo ꝓꝛſus

habere queſtionẽ.g nõ vr in ea fuiſſe pctm̃ nec actũ
necↄtractũ. ¶ Item rõne vr Honoꝛ mr̃is refertur
ad filiũ.vt dicit dam̃.ſᷣ ois honoꝛ mr̃is debetur filio
gloꝛioſe vᷣginis.maxime qᷓ;tũ ad immunitatẽ pecca-
ti. ſi ð ad honoꝛẽ filij ſpectat habere mr̃em purã ⁊ ſã
ctam.vr ꝙ mater xpᷣi immunis fuerit ab osculpa tã
oꝛiginali qᷓ actuali. Per ſi eſt ponere extrema.con
uenit ponere mediũ.ſᷣ ↄuenit ponere habentes oꝛi /
ginale pctm̃ in aia ⁊ in carne.ſicut filij adã habẽt cõ
muniter.cõuenit inuenire carentẽ in aia ⁊ carne.ſiẽ ĩ
xpᷣo.ergo ↄuenit reperire medium.ſ.habentẽ in car.
ne ⁊ non in aia.ſed habere in anima ⁊ non in carne
eſt impoſſibile.quia oꝛigiuale ortum habet a carne.
aia em̃ nõ traducit᷑ ſᷣ caro.reſtat & ꝙ aliq̃ ꝑſona fuit
que haberet oꝛiginale ſolum in carne ⁊ non in aia.H̊
añt fuit illa q̃ maxime accedit ad xpᷣm puritate.⁊ H

cſt virgo maria. ⁊c. ¶ Item ſanctificatio btẽ virgi

nis ſuꝑexcellit ſanctificationem alioꝝ ſctõꝝ.g cũ be
atus Johes ſanctificatus fuerit qᷓ;ẽtũ ad natiuitatex
ex vtero quaʒ eccleſia celebrat.vr ꝙ virgo maria nõ
tm̃ ſanctificata ſic fuerit.ſᷣ etiã inqtum ad natiuita/
tẽ in vtero.ſᷣ natiuitas in vtero eſt in anie infuſiõe.
btã vᷣgo in inſtanti infuſionis aie.ſctitatẽ habuit di
uine gre.g̊ nunqᷓ; hũit infectionẽ oꝛiginalis culpe.
Itẽ poſſibile fuit gratiã dare anime beate virgi/
nis in pꝛimo inſtanti creationis.ſed congruũ eſt po/
nere ꝙ aie illi id deus dederit quod cõgruebat ei ſu⸗
ſcipere.g̊ videt᷑ ꝙ in pꝛimo inſtanti dederit ei grãm.
cũ gratia nõ poſſit ſimul ſtare cũ culpa.aut grãm
ꝑdidit. aut oꝛiginalẽ culpã nõ ↄtraxit.ſᷣ nõ eſt dicere
ꝙ; grãm ꝑdidit.q̊ vr̃ eſſe dᷣm ꝙ nõ habuit culpã oꝛi
inalẽ. ( Sed õ. Ro. v. Om̃s in adam peccauerũt.
oc aũt nõ eſt niſi qꝛ fuimus in adã ſᷣm ſemialẽ rõ⸗
nem. g̊ ſi virgo fuit ᷣm ſemialem rõnẽ.vr ꝙ; ↄtraxit
oꝛiginale ſicut ⁊ alij. Item aug. Memo liderat᷑ a
maſſa pcti niſi in fide redẽptoꝛis.&̊ oẽs q̃tq̃t eripiun
tur ꝑ vxpᷣm eripiunt᷑.ſᷣ non liberat᷑ qͥs a pctõ qð non
habet, vr ꝙ om̃s alij a xpᷣo ptraxerit oꝛiginale pꝑec-
catũ.¶ Itẽ Berñ. Saluatoꝛ nr̃ ſicut ꝓ oibꝰ liberã/
dis venit.ita nullũ liberũ a reatu repit.g nec beataʒ
virginẽ inuenit liberã. oꝛiginale pctm̃ ↄtraxit.
¶Itẽ bocipᷣm vr rõne.qꝛ ſi btã virgo caruit oꝛigia/
li pctõ.caruit merito moꝛtis. vł iniuſticia Rcrzcſt

—

ei c moꝛtua fuit. vl diſpẽſatiue p ſalute generis bũa

ni moꝛtua eſt. Pꝛimum fac̃ ad ↄtumeliã dei. quia
ſi illʒ veꝝ eſt. deus nõ eſt iuſtꝰ retributoꝛ. Secũduʒ
ad ↄtumcliã xpᷣi.quia ſi illud veꝝ eſt.xpᷣs nõ eſt ſuffi
ciens redẽptoꝛ. vtrũq; falſũ eltein poſſibile. Re/
ſtat ꝙ babnit petm̃ oꝛiginale. Itẽ nullꝰ ꝑtinʒ ad
redẽptoem xpᷣi niſi qui habet culpã. Si g̊ btã virgo

caruit oꝛiginali.videt᷑ ꝙ ad redẽptõem xpᷣi nõ ꝑtine

at. Sed magna ẽ gloꝛia xpᷣo de ſactis quos redemit.
ſi nõ redemit btãm virginẽ.nobiliſſima gloꝛia pꝛi/
uat᷑. Si hoc eſt ppbanũ ⁊ impiũ dicere.videtur ⁊c̃.
tẽ ſi btã virgo pctĩ oꝛiginale nõ habuit. et nlli
ſt dauſa ianua niſi merito oꝛigialis pcti. videt᷑ g̊ ꝙ
Ii moꝛtua fuiſſet ante xpᷣm.ſtatim euolaſſet ad celũ.
Fnõ videt᷑ ꝙ ianua oibus apta fucrit ꝑ xpᷣm.Et ita
alſũ dicit apl cũ dicit Col.j. Placuit ei ꝑ Se
15aliari oia que in celis ſiue que in ternis ſut.¶ Ead
pdictoꝝ intelligẽtiã eſt notãdũ.ꝙ quidã dicẽ volunt
in aia gloꝛioſe virginis gram ſanctificatõis pᷣueniſſe
maculã peccati oꝛiginaſis.Hoõnẽ aũt huiꝰ aſſignãt.
quia decebat aiam gloſe virgis ſactificari excellẽtiſſi
ine ſuꝑ ajas alioꝝ ſãctoꝝ nõ ſolu q;ẽtũ ad abũdãtiaʒ
ſãctitatis.ſed etiã q;ꝛtũ ad acceleratõeʒ tꝑis.iõ in in/
ſtãti ſue creatõis fuit ibi gra infuſa.⁊ in eodem iſtã/
ti aia infuſa eſt carni.ſed qꝛ oim mobiliã motoꝛẽ ſa/
piẽtia.⁊ neſcit tarda molimia.ſ.ſ.gra.g multo potẽ/
tioꝛ eſt gra qᷓ; nꝗ.binc eſt ꝙ effectus gĩe ſactitatꝭ ma
gis pualuit in carnẽ q; effectꝰ feditatis in aiam. ⁊ iõ
culpã nõ ↄtraxit.Hec aũt poſitio videt᷑ poſſe fulciri
multiplici ↄgruẽtia.tum. ꝗpter xpᷣipᷣcipuũ honoꝛeʒ
quẽ decebat de matre puriſſima fieri.tũ ꝓpter virgi⸗
nis progatiuã ſingularẽ.qᷓ debuit in dignitate ſãcti/
ficatõis ceteros ſactos ⁊ ſãctas pᷣire.tũ etiã ꝓpt᷑ oꝛdi
nis decoꝛẽ. vt ſicut fuit pſona imunis ab oꝛiginali et
in carne ⁊ in aia.ſiue in cã ⁊ in effectu.⁊ ꝑſona vtro/
q; mõ habẽs oꝛigiale.ſic eſſet ꝑſõa media.q̃ qͥdãmõ
bꝛet ⁊ q̊dãmõ ñ bꝛet.⁊ iſta ẽ btã vᷣgo.ꝗqᷓ mediatrix eſt
int᷑ nos ⁊ xpʒs:.ſic xpᷣs int᷑ ⁊ nos deũ.Et h̊ dicunt ſo/
nare vbũ anſelmi cũ dic.ꝙ btã vᷣgo puriſſima fuit ea
puritate qua maioꝛ ſpᷣ deo neqͥt intelligi. In hoc em̃
notat gradũ ſue puritat inferioꝛẽ eſſe reſpectu filij.
⁊ ſuperioꝛẽ reſpectu alioꝝ ſãctoꝝ.Et iõ quaſi rõnexʒ
mediã huiꝰ multiplicis ↄgruẽtie voluerũt quidã aꝑp
ponere.addẽtes inſuꝑ ill qð nõ repugnat veritati
ſacre ſcripture.⁊ fidei xpᷣiane. Aeritati inquã nõ re/
pugnat imo potiꝰ ↄſonat ſi qͥs myſteria eiꝰ attẽdat.
Btã g virgo maria ſignata fuit ꝑ archã.aia vero be⸗
ate virgis ſignata fuit ꝑ vrnã in qua poſitũ fuit mã/
na. Cũ g vrna illa pᷣus fuerit impleta mãna qᷓ; poſi/
ta in archa.pᷣus ſaltẽ ꝑ nam ſãctificata fuit aia bea/
te virgis qᷓ; carni vnita. YFidei etiaʒ xp̃iane vt dic po
ſitio pᷣdicta nõ repugnat ꝓ co ꝙ dicuᷣt ipᷣam virginẽ
ab oꝛiginali pctõ liberatã ꝑ gaʒ.que quidẽ pẽdebat
⁊ oꝛtũ habebat a fide ⁊ capite xpᷣo.ſicut alie gr̃e ſan/
ctoꝝ.Et iterũ.Licct illa gra pᷣueniret aie infectõem.
nõ tamd pᷣuenit carnis feditatem. Et iõ wõe illiꝰ fedi
tatis iuſte remãſerũt in virgine penalitates.gr̃a em̃
ſãctificatõis nõ obuiat pene ſed culpe.Et hinc eſt q;
btã virgo penalitatibꝰ fuit obnoxia.⁊ ꝑ xpᷣm libera/
ta ab oꝛigiali pctõ.ſʒ aliter q̃ʒ alij. Mã alij poſt caſuʒ
erecti ſũt.virgo maria q̃ſi in ipᷣo caſu ſuſtẽtata eſt ne
rueret.ſicut exẽplũ ponit᷑ de duobꝰcadẽtibꝰ in luto.
⁊p iſtã viã effugiũt auẽtes ⁊ rõnes q̃ ↄtra eos addu
cõtur.dicẽtes nõ ↄcludere ꝙ btã virgo babuit infe⸗

—

ctõem oꝛĩiginalis pcti q;tũ ad effectũ.ſed q;tũ ad cãʒ
ſolũ. Alioꝝ poſitio eſt ꝙ ſãctificatio virgis ſbᷣſecuta
eſt oꝛigialis pcti ↄtractionẽ.⁊ hoe qꝛ nullꝰimmunis
fuit a culpa oꝛigialis pcti niſi ſolũ filiꝰ virgis. Sicut
em̃ dicit apls Ro.iij.Oẽs peccaueĩt ⁊ egẽt glia dei.
ibi.glo. Oẽs peccatoꝛes inueniũt gẽam xpᷣi qui ſolꝰ
ſine pctõ venit.⁊ oẽs egẽt glia dei. ig eſt vt iße libẽt
qui pᷣt.nõ tu qui liberatòe indiges.Et hocipᷣm dicit
Augu.ſuꝑ Joheʒ tractãs illꝭ verbũ.Ecce agnꝰ dei.

vbi dicit. ꝙ ſolꝰ pctã mũdi potuit auferre.qͥ ſolꝰ ſine

pctõ venit.⁊ omi pctõ caret.hic aũt modꝰ dicẽdi cõ
munioꝛ eſt.⁊ ronabilioꝛ.⁊ ſecurioꝛ. Cõmunioꝛ iquã
quia oẽs fere illð tenẽt ꝙ btã virgo habuit oꝛigina⸗/
le.cũ illud appareat ex multiplici ipſius penalitate.
quã nõ eſt dicere ip̃am paſſã eſſe ꝓpter alioꝝ redem⸗
ptionẽ.quã etiã nõ eſt dicere ꝑ aſfũptõem habuiſſe.
ſed ꝑ ↄtractionẽ MRõnabilioꝛ etiã eſt.quia eſſe nãe pᷣ
cedit eſſe gr̃e vel tꝑe vel nã.Et ꝓpterea dicit Aug.q;
pᷣus eſt naſci ꝙᷓ; renaſci.ſicut pꝛius eſt eſſe qᷓ bñ eſſe.
pꝛius eſt g& aiam vniri carni.qᷓ; gam dei ſibi infundi.
Si g caro illa infecta fuit.ex ſua infectõne nata erat
alam culpa oꝛiginali inficere.neceſſariũ & ẽ ponere.
qꝙ ante fuerit oꝛiginalis culpe infectio qᷓ; ſãctificatõ.
Securioꝛ ctiã eſt.qꝛ magis ↄſonat fidei pietati.⁊ ſã
ctoꝛũ aucti. Magis cõc oꝛdat ꝓ eo ꝙ cõmunit᷑ ſãcti
cũ ðᷣ mã illa loquũtur ſolũ xpᷣm excipiũt ab illa gene
ralitate qᷓ̃ dici᷑. Oẽs peccauerũt in adã. MNullꝰ autẽ
inuenitur dixiſſe de hijs quos audimꝰ anribꝰ nr̃is
virginẽ mariã a pctõ oꝛiginali fuiſe immunẽ. Pie/
tati etiã fidei magis ↄcoꝛdat ꝓ eo q; ⁊ ſi mr̃ habẽda

ſit in reuerẽtia.⁊ magna erga ipᷣam habẽda ſit deuo

tio.młto maioꝛ tñ eſt habẽda erga filiũ.ex q̃ eſt ei ois
honoꝛ ⁊ glia.Et iõ qꝛ hoc ſpectat ad excelletẽ digni⸗
tatẽ xpᷣi ꝙ ipᷣe eſt oim redẽptoꝛ ⁊ ſaluatoꝛ.⁊ ꝙ ipe oĩ
bus aperuit ianuã.⁊ ꝙ ipe vnus ꝓ oibꝰ moꝛtuꝰ eſt.
⁊ nullatenꝰ ab hac gnalitate btã virgo maria exclu/⸗
denda eſt.ne dũ můis exccllẽtia ampliat᷑.filij gria mi
nuat᷑.⁊ ſic in illo mr ꝓuocet᷑.que magis vuit filium
extolli ⁊ honoꝛari qᷓ; ſeip̃am. vtpote creatoꝛẽ creatu-
rã. HNuic & poſitõi adherẽtes ꝓpter honoꝛẽ ihu xpᷣi.
qui in nullo pᷣiudicat honoꝛi mꝛis.dũ filiꝰ mr̃em in/
cõꝑabiliter excellit.teneamꝰ m qꝙ cõis opio tenzʒ. v/

ginis ſanctificatõem fuiſſe poſt oꝛigialis pcti ecri
16

onem. AUnde rõnes hoc ꝓbantes ↄcedẽde ſũt.A
illud quod opponit᷑in ↄtrariũ ꝙ virgo puriſſima fu
it.dm q tria attẽdenda ſunt in illa auẽte. Pꝛio.qꝛ
dicit ſᷣ deo. ⁊ in hoc innuit ꝙ defuit a puritate xpᷣi.⁊
ideo aliquã maculam habuit.vel oꝛiginalẽ vel actu⸗
alem. Mõ actualem vt patebit.& oꝛiginalem. Jdeo
vult dicere ꝙ caruit omni macula actuali no oꝛigia-
li. Aliud attedẽdum quod dicit᷑. Oꝛ maioꝛ neqͥt in/
telligi.ſcʒ rõnabiliter. Illud em̃ dicit᷑ intelligi.quod
rõnabiliter cogitat᷑ vel cognoſcitur.illud nõ rõnabi

liter. ꝙ nata de voluptate viri. careat pctõ oꝛiginali.
Poſtremo attẽdendum eſt quod dicit. q ð mr̃e pu.

riſſima fa ta eſt illa ↄceptio.in quo innuit ꝙ bec ſũ/
ma puritas eſt poneda in ea ꝓ tꝑe in quo ↄcepit fili

unm dei. ⁊ tũc oino puriſicata ⁊ mũdiſſima fuit.ſicut

patebit infra. Et ideo nõ ſequitur caruiſſe oꝛiginali

culpa. ¶ Ald illud quod opponitur. Oꝛ nulla babẽ-

da eſt queſtio cũ agitur de peccatis ſᷣm verbũ Aug.
dom ꝙ Augantelligit de pctõ actuali non oꝛiginali
ſicut patet ex ſerie litere.

17

et Ad illð quod obijcitur ꝙ 18.
bonoꝛ miis refertur ad filiũ.dom veꝝ eſt. non ta⸗

— — ⸗-ʒũ-——

—,,—.

21 me.qꝛ non excellit niſi quatum decet

buendus ſit matri.qꝛ ſic nõ eſſet filiũ honoꝛare.vᷣ po

tius filio cõtumeliam facere dũ bonoꝛẽ ſibi ſolide/
bitũ.quis alij attribueret. Et qꝛ hic honoꝛ.ſ.immu/

nem eſſe ab om̃i peecato tam oꝛiginali ꝙ actuali ſo/
lius filij dei ẽ.qꝛ ſolus cõceptus ẽ de ſpũſancto ⁊ na

tus de virgine iõ virgini attribuẽdũ nõ ẽ. Sufficiũt
em̃ virgini alie dignitates quas ſibi filius cõicauit ⁊
deldit.in quibus ſuꝑexcellit om̃es hũanas laudes ⁊

deuotiones.⁊ ideo nõ opoꝛtet nouos bonoꝛes con
fingere ad bonoꝛẽ virginis.q̃ non indiget nro men/

19 dacio.ꝗᷓ tm̃ plena eſt veritate. ¶ Ad illud qð oppo/

nitur.ꝙ ſi eſt ponere extrema.⁊ mediũ.ddðm ꝙ veꝝ
eſt.ſi mediũ illud natũ ſit confici ex extremis ᷣm de
bitũ oꝛdinẽ ⁊ congruentiã.nõ ſic aũt eſt in ꝓpoſito.
nam ponere cauſam ſine effectu.vel effectũ ſine cau

20 ſa.nõ cõuenit neq; decens ẽ. ¶ Ad illud qd opponi

tur ꝙ ſanctificatio beate virginis excellit ſanctifica/
tionẽ alioꝝ ee q́;tum ad imaginem ⁊ celerita/
tem. dom ꝙ venꝝ eſt. verũtamẽ non ſequitur ex hoc
ꝙ ſanctificata fuerit in pᷣmo inſtanti creationis ani
niſie Ad illud q8
opponitur.poſſibile fuit in pꝛimo inſtanti gram in/

fundi.dm q abſq; dubio nõ erat impoſſibile apud

deñ om̃e verbũ.necailud. ſ. ꝙꝙ poſſet facere virginem
ab om̃i peccato immunẽ.nõ tamẽ hoc decuit alicui
concedere niſi ei ſoli ꝑ quẽ oim facta ẽ ſalus. videlzʒ
dño iBu xpᷣo.vt nõ gloꝛietur in conſpectu eius ois

caro. Sed ipi ſoli ſit bonoꝛ ⁊ gloria in ſecula ſeculo/
fm Ahen,,

—

¶ Utrã beata virgo ſanctificata fuerit ante natiui/
tatem:? Et ꝙ ſic videt᷑. Berñ. ad lugduñ. Fuit pꝛo/
culdubio mater dei añ ſancta q; nata. ¶ Itẽ Berñ.
Oð paucis moꝛtaliũ in oꝛtu cõgruit eſſe collatum.
fas certe nõ ẽ credere tante virgini fuiſſe negatum.
ſed Jobãnes ⁊ Jercmias ſanctificati fuerũt in vte

ro.ſᷣm ꝙ babet᷑ Jere.j.Anteq exires ⁊c.Et Luc.j.

Et ſpũſancto replebitur adhuc ex vtero mr̃is ſue.

Ergo videtur multo foꝛtius q virgo maria fuerit in
vtero ſanctificata. ¶ Item eccia celebꝛat ⁊ ſolenni
ʒat virginis natiuitatem.ſed ſtatui in pctõ ſolenni/
tas non debet. videt᷑ ꝙ in hoꝛa natiuitatis fuerit
ſanctificata. ¶ Itẽ ſi aliqua perſona de plenitudine

gratie chriſti debuit participare. mater eius maxi/

me ꝑticeps debuit fieri. Ergo ſicut tũc maxime erat
ydonea.vt cũ ipᷣa ⁊ in ipᷣa gratia augmentaretur ceiõ

eum geſtabat inter viſcera.vẽ e in ipᷣo vtero gratia
ſpũſſancti fuiſſet repleta.( Sʒ cõtra Ro. viij. At ſit
ipᷣe pꝛimogenitus.Glo.qꝛ pꝛimꝰ ſine peccato natꝰ.
⁊ pᷣmo impaſſibilis reſurgẽs.g videt᷑ ꝙ beata virgo

nõ fuerit nata ſine peccato.cũ nata fuerit añq; xs.

Knõ fuit ſanctificata anteqᷓ; nata. ¶ Item Auguſt.
ad dardañ. Illa gra qua efficimur templũ dei ſingu
li non niſi renatoꝝ c᷑.quia nõ niſi nati bomines eſſe
pñt. cũ per ſanctificationem beata virgo ſit facta
templũ dei.nõ fuit ante ſancta q; nata. ¶ Itez nul

ſua cauſa.̊ anima contrabit oꝛiginale a parentibꝰ.

S q diu pꝛoles iũcta eſt matri.nõ vr̃ ꝙ ab oꝛiginali
0 nẽc ſanctificari. ¶ Itẽ eſſe
oꝛdinatum ſupponit eſſe diſtinctũ.ſᷣ gra ſanctifica/

peccato poſſit mũdari. nẽ

tionis pᷣſupponit eſſc diſtinctũ. nulli põt conferri
niſi babenti eſſe diſtinctũ. ẽdiu proles coniũcta ẽ

*

la ꝓpꝛictas pimitur q;diu babet cõtinuitatem cum

4 — —

en ſequitur è offis bono: qᷓatribuit flio. attr- * matri nd videtur poſſe ſanctifcari. ( Iteim fanctt.

ficari in vtero eſt effect' cõgruus ſoli deo.g de nul/
lo ſancto afferendũ eſt eſſe ſanctificatũ in vtero niſi
de co de quo expꝛeſſe legitur in ſcriptura tradita a
ſancto ſpũ.Sed hoc non legit᷑ de virgine.̊ ⁊c. Ju⸗/
xta hoc queritur. Quare potius iu ſcriptura ſancti/
ficatio Johannis baptiſte ⁊ Jere.expꝛimitur qᷓ; al⸗

terius ſancti.Et ſi tu dicas ꝙ illi fuerũt ſoli ſanctifi

cati.Zũc eſt queſtio vnde hoc ſit.cuʒ multi fuerunt
ſancti tam in no.qᷓᷓ in v.te.⁊ ſanctitatis valde emi/
nentis. ¶ Rdm ꝙ pꝛo indubitanti habet hoc ec/

cata.⁊ illud ex hoc patet ꝙ eius natiuitatem tota ec

cleſia celebꝛat.quod nõ faceret niſi ſanctificata eſſet

Si aũt queratur.qua die vel hoꝛa ſantificata fuerit.
hoc ignoꝛatur.tamẽ pꝛobabiliter credit᷑ ꝙ cito poſt
infu ſonem anime.fuerit facta infuſio gratie. Quic
quid tamẽ de hoꝛa ſit.ꝓ certo babendũ eſt ꝙ añ na
tiuitatẽ ſanctificata fuerit.licet em̃ hoc expꝛeſic non
habeatur in ſcriptura. haberi tamẽ potcſtex bis q̃ i
ſcriptura legũtur. In ſeriptura nãq; non legitur.qꝛ
cum euangelia inchoentur a Jo.qui fuit cõſumma
tio ꝓphetaꝝ ⁊ initiũ legis noue.⁊ bcata virgo nata
⁊ concepta fuit ante Johannæ.ideo nibil legitur de
eius natiuitate vel ſanctificatõe in euangelijs. Ma/
betur tamẽ in no.ſiue vctc.teſta.vnde ſanctificatio
eius poteſt elici. In nouo habetur de ſanctificatiõe
Jo. In veteri de ſanctificatioue Jere.quoꝝ vterqʒ
legitur in vtero ſanctificatus fuiſſe.Et ex hoc quaſi
a minoꝛi colligitur hoc beate virgini fuiſſe cõceſſuzʒ.
Quia ſicut dicit Berñ.Qd alijs lcgitur fuiſſe colla⸗

tum. nõ eſt credendũ virgini fuiſſe negatum. maxi/
me cũ ſanctitas virginis ercedat Jere.⁊ Jobãnis
puritatem ⁊ virginitatem. In alijs fuit virginitas.ĩ

hac tamẽ virginitate fecũditas.Et ſi illi ſanctificati
fuerunt in vtero.quia ad ſanctũ ſanctoꝝ ᷣm expᷣſſio

nem pꝛophetie acceſſerũt.q;tomagis i vtcro illa ſan

ctificari debuit que de um in vtero poꝛtauit. Jobã⸗/

nes naq; inter ceteros expꝛcſſius de domino ꝓphe/
tauit.quia in matris vtero de aduentu domini cxul

tauit.⁊ poſtmodũ ſuo digito oſtendit. Jere.etiam
de Johanne expꝛeſſius pꝛophetauit cũ dixit. Mo/

uñ faciet dminus ſuper terrazʒ.mulier ⁊c̃.capᷣ.xxxj.
In hoc nanq; ꝙ dicit.nouũ faciet do.ſuper ter.dat᷑

22
cleſia.videlic q; beata virgo fuerit in vtero ſantifi /

intelligi ꝙ non ex virili ſcmine.⁊ ꝙ ille quẽ circũda/

bit non erat pꝛius homo.quia ncutrũ eſſet nouum.

Et in hoc totuʒ compᷣhe ndit qð dicit Eſaias. Ecce

virgo concipict ⁊c. Eſa. vij. In hoc autem qð ſubiũ
git. ⁊ circũdabit virũ.dat intelligere xpᷣm ab inſtanti
conceptionis fuiſſe perfectũ gratia ⁊ ſapientia. Pꝛo

phetauit nihilominus facto.quaſi em̃ omnia geſta

ſua.ſigna fuerũt dominice paſſionis.Et ꝓpterea de

pis du obus legitur ſpecialiter ꝙ fuerũt ſanctificati.
Et ꝑ hos duos datur manifeſte intelligi ſanctifica/
tio beate virginis. Si quis autẽ velit dicore ꝙ aljs

ſancris conucnit ſanctificatio ex vtero. vt Job qui
dicit. Ab infantia creuit mecũ miſeratio.⁊ ex vtero
egreſſa ẽ mecũ.Et ſicut wlũt q̃ͥdã dicere de Jacob.

dð ꝙ hoc nec certitudinẽ hbʒ nec auẽtez aꝑtã.niſi qs

velit facere ſcripture violẽtiã.Et iõ eadez facilitate

ↄtẽnit᷑ qᷓ ꝓbat᷑.⁊ nec alijs vẽ fuiſſe niſi vginibꝰ be-

gra ſctificatõnis ↄceſſa.Cõcedendũ ẽ reginã vᷣgi-
nũ ex vtero fuiſſe ſctificatã.Et rões q̃ hoc oñdũt cõ

cedẽde ſunt.¶ Ad illud qd opponit᷑ in W de 25

Ni.

Aoſa ⁊ Augu. Odm qꝙᷓ eſt duplex natiuitas. NHati/ o fuit ab omni culpa actuali tam moꝛtali q; veniali. ſi

uitas in vtero. ⁊ natiuitas ex vtero. Matiuitas in
vtero ẽ ex cõiũctione anime cũ carne. Matiuitas ex
vtero eſt egreſſus ꝓlis de ventre. Aerbũ g de glo.⁊
autoꝛitate Augu.intelligitur de uatiuitate in vtero.
non de natiuitate ex vtero. In illa em̃ natiuitate in
vtero fit oꝛiginalis cõtractio.⁊ poſt illã põt eſſe ſan
ctificatio. Poſſet tñ dici ꝙ illud verbñ Aug.intelli/
gitur de grs regenerãte ſᷣm legẽ cõem.Et hoc meliꝰ
24 patz in li.iiij.diſ.v. ¶Ad illudq opponit᷑ ꝙ non
perimit᷑ ꝓpꝛietas q;diu cõiũcta eſt cum ſua oꝛigine.
Pom ꝙ vcrũ ẽ de illa ꝓpꝛietate q̃ habʒ ↄſeruari cuʒ

ↄtinua iufluentia cũ ſua cã. Lalis aũt nõ hʒ eſſe in

⁊5 ꝓPpoſito.⁊ ideo nõ hʒ hic locũ.¶ Ad illud qdð oppo
nitur ꝙ eſſe oꝛdinatuʒ pᷣſupponit eſſe diſtinctũ. Di/
cendũ ꝙ vcrũ ẽ.ſ̊ ex hoc nõ ſequit᷑ gr̃am ſanctifican
tẽ ſequi natiuitatẽ carnalẽ.ꝓ eo ꝙ añ natiuitatẽ car
nalẽ ꝓles diſtinguit᷑ ⁊ qtũ ad aiam ⁊ qᷓtum ad coꝛ
us.licet illa diſtinctio añ natiuitatem ex vtero ocu
is coꝛpoꝛeis nõ ꝓpalet᷑.Ad illa duo vltima qꝗᷓ obij
ciũtur iam patz R.ꝑ ea qꝗ;ᷓ dicta ſunt 7.
Onſequẽter q̃ritur q;tũ ad ſecũdũ de virtu
tis cfficacia. Et circa hoc qᷓruntur tria. Pꝛi/
mo qritur ſi ꝑ ſanctificationis gram immu
his fuetit ab om̃i culpa actuali. Scdᷣo q̃rit᷑ vtrũ ꝑ
pmã ſctifecatõnem extincta fuerit fomitis cõcupia.
Tercõ qrit᷑ vtrũ ꝑ ſcᷣam ſctificatõem ablata fuerit

peccandi potẽétia.
= Auet ina „»„»„7„ —
¶ Atrũ ꝑ anctificatõis gram mũda fuerit ab ommi ſ

actuali pctõ. Et q; ſic ꝓbat᷑ pᷣmo ꝑ Aug. de natura
⁊ gr̃a.De ſancta maria virgine nullã ꝓrſus enm de
pctis agit br̃e volo qoõem. Inde em̃ ſcimus.ꝙ ei plꝰ
gfe ſit collatũ ad vincẽdũ ex oi ꝑte pctm̃.qꝛ ꝓlẽ me/

ruit parere.eũ quẽ ↄſtat nullũ habuiſſe pctij. Si G
vicit ex om̃i ꝑte pctm̃.vẽ ꝙ immunis ſuerit ab ommſi

culpa. ytem Berñ.ad lugduñ. Puto ꝙ copioſiꝰ
munug gfe in eã deſcenderit.q̃ eius nõ ſolũ ſctifica/
ret oꝛtũ.ſᷣ eã deinceps ab oi pctõ cuſtodiret immu/
nẽ.g̊ vẽ ꝙ nũqᷓ; peccauit actualit᷑. ¶ Item ſctificatõ
virginis merito eminẽtioꝛ fuit qᷓ;ᷓ ſctiſicatio ſcti Jo.
Sed de btõ Jo.bap.legit᷑. Ne leui ſaltez maculare
vitã famine poſſet.Si btũs Jo. vitauit venialia.

vr ꝙ btã vᷣgo maria omia vitauerit pctã ꝑ grãm ſi
Oemde nulla aia põt dici. Lota pulchra

bi datã.
es amica mea.⁊ ma.nõ ẽ in te.cõgruẽtius qᷓ; de btã
virgine maria.vbi aũt ẽ macula.vel culpa actualis.
vel venialis. vel moꝛtalis.de eo nõ põt recte dici.g

vVr ꝙ in virgine nulla fuerit culpa ꝑ Fraͤn⸗ ſibi datã.
53. ſuꝑ illud Lu.j. Spũſictũs ſuꝑueniet in te.
Blo. Supueniẽs ſ.ſ.in virginẽ.eã ab oi ſoꝛde vicio⸗
rũ caſtificauit.ſᷣ hoc fuit in cõceptòe filij.g̈ nõ crat ĩ⸗
munis ab oĩ culpa. ¶ Item Aug.in li. de pfectione
iuſticie. Noieʒ eẽ ſine pctõ in bac vita de ſolo vnige
nNito dictu ẽ. ᷓ vẽ ꝙ boc nõ ↄueniat btẽ vᷣgini.¶ Itẽ
mgf in Ĩa. Mariam totã l.ſ.pᷣueniẽs a pctõ prſus
purganit. ⁊ hoc intelligit᷑ ꝓ tꝑe ↄceptionis filij dei.
nullus purgat᷑ a pcto niſi qͥ bʒ pctm̃.ᷣ ⁊c. ¶ Itez
beata vᷣgo bona cõſcia dicere poterat. Dimitte noꝰ
drebita nr̃a ⁊c̃.cũ ſit cõis foꝛma oꝛandi om̃ibus ſctis
26 collata. 5 nõ fuit ſine oulꝑa. c. ¶ Re doᷣm q. b. vgo
maria ꝑ ſanctificationis gram copioſam immunis

cut apꝑte dicit autoꝛitas Augu. Et hoc ↄgruebat ad
uocatam generis humani vt nullũ hẽet peccatũ qʒ

ſuã cõſciaʒ remoꝛderet. VUñ audiui notari ꝙ ipᷣa cui

dam pſone reuelauit.ꝙ nõ repᷣbendebat eã coꝛ ſuũ
in oi vita ſua. Cõgruũ etiã erat vt.b. vᷣgo maria per
quã aufert᷑ nobis obpꝛobꝛium vinccret diabolũ.vt
ncc ei ſuccũberet ad modicũ.vñ de ipᷣa exponit tam
Berñ.qᷓ; Aug.illud Geñ.iij. Ipa ↄtcret caput tuũ.
ſi & ſuggeſtio ẽ caput diaboli.nulla ſuggeſtio cadere
babuit in mentẽ vᷣginis.⁊ ita tam a moꝛtali immu/
nis fuit q; a veniali. Cõgruũ etia fuit vt illa q̃ pla⸗
cuit altiſſimo.adeo vt fieret eius ſpõſa.⁊ mi filij dei
vnigeniti.ſic eẽt immaculata mẽte.ſicut intemerata
carne.OQm̃ beata vᷣgo maria aduocata ẽ pctõꝛuʒ.
gloꝛia ⁊ coꝛona iuſtoꝝ.ſponſa dei.⁊ totius trinitat?⸗

—,127 / — 7 .

tricliniũ.⁊ ſpãliſſimũ filij reclinatoꝛiũ.hinc ẽ ꝙ ſpali

gra dei nullũ in ea pctm̃ hũit locũ. Añ ↄcedẽde ſunt
rõcs q̃ boc oñdũt. ¶ Ad illud & qdð pᷣmo opponit᷑ ĩ 22
Sriũ ꝙ vᷣgo maria fuit caſtificata ab oi ſeꝛde vicioꝝ
Dðm ꝙ differt dicere pctm̃ ⁊ viciũ. Mã pctm̃ dicit
culpã.viciũ dicit culpe ſeq̃lam. Glo.& illa non vult
dicere ꝙ in ſcda ſctificatõe indigucrit gr̃a ad culpaʒ

delenca.ſᷣ ad culꝑe ſeq̃lam ex oꝛiginali relictã. Ad 8

illud qð opponit᷑ de Aug.ꝙ eẽ ſine pctõ in bac vita
ptinet ad ſolum vgenivz. Dom q duplr ẽ loqͥ de
hac vita. Aut ſᷣm ome tpᷣus ⁊ ſtatũ. Aut poſt vſum
li.ar. Si ſm tpᷣs om̃e boc cõuenit ſoli filio dci.quia
iſte ſolus caruit oꝛiginali pctõ. Si poſt vſum li. arb.
ſic ↄuenit.b.virgini gr̃a ſpãli.piquã immunis fuit ñ
olũ a moꝛtali wrũetiã ab actuali. lillud quod 29
opponit᷑ de aucte mgfi ꝙ ſ.ſ.vginẽ purgauit.dm
ꝙ petm̃ dꝛ dupif̃.Riiqñũ dꝛ culpa ſicut cõiter cõſue⸗
uit accipi. Aliqñ pena pcti.ſicut Ro.viij.de pctõ dã
nauit pctm̃.Aliqñ dẽ cã pcti.ſicut Ro.vij. Sed qͥd
volo malũ facio.nõ ego oꝑoꝛ illud. ſ̊ qd babitat in
me petm̃. Dico ̊ ꝙ vᷣgo maria poſt ſecũdã ſanctifi/
catõem nõ fuit a pctõ mũda rõe alicuiꝰ macule.ᷣ ſo
lũ rõe alicuiꝰ pene.ſicut meliꝰ infra manifeſtabitur.
¶ Ad illud qd opponit᷑ de petitõc illa dimitte nob ʒ30
debita ⁊c. DPum ꝙ in petitõe iſta vᷣgo maria poterat
petere remiſſionẽ debiti qð debebat nõ rõe ſui ſ̊ rõe
alioꝝ mẽbꝛoꝛũ xpᷣi.qͥbꝰ poterat petere vt debita di/
mitterẽt. ⁊ bona ↄſcia illã foꝛmare oꝛoem.nõ ꝓ ſe.
q⁊ ſicut dicit augu.illa nõ ↄtinet᷑ ſbᷣ illa generalitate
q̃ dẽ.Si dixerimꝰ qꝛ pctm̃ nõ hẽmꝰ.noſipᷣos ſeduci/
mꝰ.⁊ veritas i nob nõ ẽ.vñ aug.vult ꝙ ad alios ſan

ctos ptincat illa oꝛo ꝓ ſe.ad.b. vᷣginẽ nõ ꝓ ſe.⁊iõ ñ
ↄp̃ᷣhedit᷑ ſõ generalitate pꝛedicta.

ueſtio. f. .

¶ Atrum in pꝛima ſanctificatione in virgine fuerit
fomitis concupiſcẽtia extincta.Et ꝙ ſic vidvet᷑. Lu.
I.dicitur ab angelo ei.Aue gratia plena.ergo añ ad⸗
nentum filij dei fuit repleta gratia ⁊ plene amoꝛe di
unino. Sed vbi eſt aliquo modo concupiſcentia. ibi
nõ põt eẽ gra dei plena.vr g ꝙ in pᷣma vᷣgis ſctifica⸗
tionc fomitis ↄcupia oino fuerit extincta. ¶ Item
vbicũq; eſt fomes.eſt neceſſitas ad aliqð peccatum
veniale.ergo cum in illa nulla fuerit peccadi neceſſi
tas.qꝛ i ea nulla culpa. vẽ ꝙꝙ fomitꝭ ↄcupia ĩ ea fu/

erit oino extincta. ¶Item fomes reddit illuz diſfi-

- =ͤ2

alez ad bonũi in quo eſt. Sed in beata virgine nulla*

fuit difficultas ad bonũ.ᷓ vidoet᷑ ꝙ poſt pᷣmã ſãctifi
catõem non remãſerit in ea ↄcupiſcẽtie viciũ.¶ Itẽ
ſi tãta gra fomitẽ minuit.⁊ maioꝛ gra magis minu/
ſit. ⁊ pfecta totaliter extinguit. Sed gloꝛioſe virgini
in ipᷣa ſua ſãctificatione pꝛima collata fuit gra perfe
cta. oino fuit extincta in ea ↄcupiſcẽtia. ¶ Sed cõ/
tra.dam̃.dicit ⁊ habetur in litera. Poſt conſẽſũ vᷣgi/
nis pᷣuenit ſpũſſãctꝰ i ipaʒ ſʒ vᷣbũ qð dixit ãgelꝰ ad
eã purgãs eã.ſʒ non purgauit a cłpa.ꝗ̊ purgauit ab
oꝛiginali ſequela.hec aũt eſt fomitis concupiſcẽtia.
⁊c. ¶ Item mg in litera. Mariã quoq; totã ſpũſſã
ctus pꝛeueniẽs purgauit.⁊ a fomite peccati libera/
uit. vel fomitem ipᷣm penitus extinguẽdo vel exter/
minãdo.hoc dicit de ſãctificatõe ſecũda.g ante ipᷣaʒ
non fuit ſoneverinctus. A Feen Beda in quadaʒ
omel. In ꝓpoſito virginis erat oim hoim frequen/
tiã fugere.ne pturbaret᷑ oꝛãtis ſilentium. aut virgia
lis caſtitas tẽptaret᷑.g videt᷑ ꝙ occaſiõe accepta ab
extrinſeco.excitari poterat in ea fomitis ↄcupiſcẽtia
pꝛaua.g oino non fuit extinctus.
ſet in ea extinctus fomes ↄcupiſcẽtie.g ſcda ſãctifi⸗/

catio non fuiſſʒ opoꝛtuna. Si g opoꝛtuna fuit.vide

tur ꝙ aliquid remãſerit in ea fomitis concupiſcẽtie.

31 Cy“. dm ꝙ circa banc qõnem eſt tꝛipler mod? di⸗
cendi.¶ Quidam dicere volũt ꝙ nec in pᷣma nec in

ſecũda ſactificatione extinctus erat in ea fomes con
cupiſcẽtie.ſed ſolũ ↄſopitus ſᷣm ꝙ plus ⁊ minus fo/

mes babet cm in carne.vnde nõ directã babet op
poſitõem ad gram ſm eſſẽtiam ſed ᷣm inclinatõeʒ.

ideo ſi ga magna eſt.fomes minus inclinat.qᷓ;uis ꝑ
gram nõ deleat᷑ eius eſſẽtia. OQm̃ g in virgie magna
fuit gratia in pꝛima ſãctificatõe.⁊ valde magna i ſe/
cunda.hinc eſt ꝙ in pᷣma fuit ↄſopitus.⁊ in ſcdᷣa ma
gis ↄſopitus.qᷓ;uis non oĩno fuerit extinctus vł eua
cuatus. Sed qm̃ caro xpᷣi ſũpta eſt de carne virgis.

in xpᷣo etiã nulla fuit ↄcupiſcẽtia fomitis.cũ caro cri

ſti debeat carni virginis aſſimilari poſt virgis ſãcti/

ficatõem ſicut caro alioꝝ parẽtũ.videt᷑ ꝙ ſpũſſãctꝰ
ſcdᷣo ſuꝑ eã adueniẽs ꝓrſus extinxerit fomitẽ. Et id
pᷣdicta opinio nõ videt oabere ꝓↄabilitatẽ.¶ Secũ

dus modꝰ dicẽdi eſt ꝙ tã in pꝛima ꝙᷓ in ſcda ſãctifi/

catõe fuerit in ea extinctꝰfomes.ſᷣ aliter ⁊ aliter. In

pᷣma nãq; cxtinctꝰfuit quãtũ reſpicit ꝑſonã.in ſecũ/

da quãtũ reſpicit nãm. In pᷣma g ſãctificatõe mun/

data fuit vt nũqᷓ; peccaret. In ſcda vero ſãctificata
fuit vt germẽ pie ꝓlis emitteret ſine pctõ.nõ ſolum
actuali.̊ etiã veniali. In pᷣma etiã ſactificatõe extin
ctus fuit fomes.inqtũ reddit ꝓnũ ad malũ.in ſcdᷣa

qᷓ;tũ difficilẽ ad bonũ.Sed ills.difficileẽ intelligere.
qꝛ hipᷣo ꝙ ꝓni ſumus ad malũ.difficiles ſumꝰ ad bo

nũ.quõ extingui pᷣt qᷓtũ ad ꝓnitatẽad malũ.ipᷣo re/
manete q;tũ ad difficultateʒ ad bonũ: Rurſus qua
lit᷑ pᷣt intelligi ꝙ fomes poſſit extingui inqtũ reſpi/
cit pſonã.⁊ nõ ſit extinctꝰ inquãtũ reſpicit nãz.cum
ibi ſit vnꝰ fomes ſic diuerſimode cõꝑatꝰ.⁊ extinctio
dicat ipius fomitis eradicatõnẽ.nõ vꝛ vſq;; intelligi/
bile quõ fomes extinguat᷑ in pᷣma ſãctificatõe.⁊ ta.
mẽ nibilominꝰ remaneat reſpectu ꝓlis ꝓpagãde.Si

em̃ extinguit᷑.nõ Erenaner aliqͥ mõ.niſi qͥs foꝛte ac/
argo mõ ꝓ ablatõe inclinatõis acd

cipiat extinctõez lart atoe inclinatois ad
malũ reſpectu ꝑſõe in qua eſt. ⁊ ita foꝛtaſſis intelligi

ac, poſitõ quã ſatis ꝓbabilẽ ⁊ rõnabilẽ creoo

erciꝰ aũt eſt modꝰ dicẽdi videlicet ꝙ in ᷣma ſã

ueniens.
lit ad nec

tẽ ſi oino fuiſ/

nere potuit maculari poſt coceptõem filij dei.

ctificatõe fuit fomes in virgie Pſopitꝰ. in ſcda extin

ctus ⁊ eradicatꝰ. omes em̃ radicat᷑ in carne ⁊ aſcẽ

dit vſq; ad mẽtẽ. In pᷣma ſanctificatõe vgi collata ẽ

7

tãta gra pfectõis.ꝙ redũdaret in eiꝰſẽſualitate ĩ tã-

ta redũdãtia vt fomitẽ adeo repᷣmẽt ꝙ nltuz effcctũ
ad incitãdũ aliqñ baberet In ſcda ãt ſanctificatõe

in q̃ ſpũfſactꝰ nõ tm̃ dẽſcẽdit in mẽtẽ ſᷣ etiã in carnẽ

⁊ de carne oꝑatꝰc.de ea mirabiliter carnẽ ſine macu

la fabꝛicãdo.reliqt ipᷣiꝰ carnẽ imaculatã.cxtirpäãdo
ex ea ⁊ fomitẽ.⁊ oẽm ↄcupiam.et hoc ſonant verba

Berñ.mgri. ⁊ dam̃.ſic pʒ ĩ auctibꝰ⁊ opponẽdo bit?.

Vñ roõnes pbãtes ꝙ i pꝛima ſãctificatòe nõ fuit fo/
mes oino extinctus concedẽde ſũt Cld illud quod ʒ3 2
opponitur ꝙ virgo maria fuit gratia plena in pma

ſactificatõe.dð ꝙ aliter fuit plena in pꝛima.ſed ⁊ ali

ter in ſecunda. In pᷣma fuit plena ᷣm ꝙ expediebat
ad meritũ. In ſca ſᷣm ꝙ expediebat ad concipien/
dum filiũ dei. Et ideo pꝛima ſactificatio reſpiciebat
virginẽ ſᷣm aiam. Scda aũt reſpiciebat virginez to/

tam. vᷣm A magiſter. Mariã quoq; totã.ſ.ſ.pᷣ/

de pfectione gratie. dᷣm ꝙ; gratia que dirccte reſpi

cit aiam minuit fomitem q;tũ ad inclinatõem.ſᷣ nõ

opoꝛtet vt minuat q;tũ ad radicẽ.⁊ ideo nõ ſequitur
ᷣ¶[ pfectionẽ illiꝰ gratie fomitis cõcupia euellat᷑.ſʒ
ſolũ vt eius inclinatio conſopiat᷑.⁊ hoc quidem co⸗
cedẽdum eſt tã; veinm.

lo. ii.

Strũ i ſecũda ſactificatõe ablata fuerit ab ea peccã
di potẽtia. Et videtur ꝙ ſic.pꝛio ꝑ Ambꝛo.i li.S&ꝭ vir-·
ginitate beate virginis. Impoſſibile fuit vterũ v̈i
ginis quẽ filius dei inbabitãdo cõſecrauit.aliene co
pule coitu inceſtari. ſed ſilis ratõ fuit de alienis ge/
neribus peccatoꝝ. videt᷑ ꝙ nullo alio goerate „

vituperiũ efſet xpᷣo ſi baberet matrẽ peccatrices.ſi g

d illud qd opponitur. Fomes impel/ 53
lit ad neceſſitatem ad peccàdum venialiter. ⁊ ad dir
ficultatẽ ad bonum.dð.qꝙ illud eſt ven vbi ẽ fomes
in vigoꝛe ſuo.vbi non repꝛimit᷑ a gratia mouẽte ad
contrariũ.⁊ ideo non habuit locũ in virgine vbi fu/
it gratia ꝑfecta trãquillãs eius aiam ⁊ petẽtias.Ekt·
ſic patet reſpõſio ad illa duo. ¶ Ad illud qd obijcit᷑ d4

ee

xpo in nullo poteſt fieri cõtumelia. videt ꝙ poſt i-

ſius conceptõem in beata virgine non potuerit eſſe
culpa. hrem ſi beata virgo potuit peccare.potu/

it in peccato ꝑſeuerare. potuit damnari. Si ergo
mreʒ dei et reginam celoꝝ in inferno damnari ouo
eſt impoſſibile.g ⁊ illud ex quo ſi Teran hoc quod

ponit᷑ ĩam poſſe peccare. ⁊c̃.
it mater xpᷣi ex hoc ꝙ mater dei e

firmati.multo magis ⁊ mater dei.ꝗ ⁊c ( Bed eon⸗
tra. luce.j.Cuaʒ ipius aiam ꝑtrãſibit gladius.oc
vᷣbũ tractãs dam̃ dicit.Doloꝛes q̊s virgo effugit pa

riens.hos in xpᷣi paſſione ſuſtinuit.ita ꝙ glRliꝰ aiaz

eius ꝑtrãſiuit.& ipᷣius anima fuit in xpᷣi paſnõe tur⸗

bata. ⁊ ita pꝑturbata.Si g potuit ꝑturbari.videtur

ꝙ potuit ad veniale ꝑtrabi.¶¶ Itẽ Aug in qöne no.

⁊ ye.te.tractãs illud.Luam ipᷣius aiam pꝑtran.gla.

Aiam ait. ſic hic vtiq; ſignauit ꝙ maria ꝑ quã geſtũ
eſt myſteriuʒ incarnatõis dubitaret.nõ tamẽ in du⸗

bitatõe ꝑmaneret. Si g poſtqᷓʒ genuii filiũ dei potu
it dubitare in fide.potuit peccare.¶ Item potentia

moꝛiẽdi conſequitur potentiã peccandi.Sed Eeza
i

Item dignioꝛ fu
fſrecta ẽ qᷓ; ſit alis
angelus in celo. Si g angeli boni in gratia ſunt con

—1

virgo maria poſt ↄceptõem moꝛi potuit. g videt᷑ e
peccare potuit ¶ Itẽ impotẽtia peccãdi ſpectat ac
ſtatũ ↄpꝛehẽſoꝛis.ſed btã virgo ex hᷣ ꝙ filiũ dei genu
it nõ ẽ poſita extra ſtatũ viatoꝛis. vr ꝙ nõ ſit ei ab/
35lata peccãdi potẽtia. ¶ R dð ꝙ in ſcdᷣa ſãctificatõe
nõ tm̃ fuit data virgini gra ſãctificãs.ſᷣ etiã gr̃a ĩi bo/
no ↄfirmãs.⁊ G qꝛ filio ſuo adeo fuit ↄiũcta.vt nillo
ʒ36 mõ ꝑmittẽt eã a ſeipᷣa ſequeſtrari. Pꝛopt᷑ qd notan
di ſũt gradꝰ diuioꝝ bñficioꝝ. Xp̃s ei qͥ fuit ſctũs ſã/
coꝝ facultatẽ habuit vitãdi oẽ pctĩ.⁊ ipoſſibilitatẽ
ↄmittẽdi aliqð pctĩ. Alij vᷣo filij boim difficultatez
bñt ad vitãdũ pctm̃.⁊ neceſſitatẽ ad cõmittẽduʒ.Et
H qͥdẽ ↄpetit oibꝰ generatis de maſſa pcti.Ab hac
maſſa liberata fuit virgo maria in pᷣma ſctificatõe.li
berata fuit etiã in ſca.Sʒ in pᷣma fuit ↄfoꝛmis filio
quẽ genuit. In pᷣma nãq;ʒ ſctificatõe data eſt ei ptãs

— *

⁊ facultas vitãdi oẽ pctin moꝛtale.data ẽ etiã facul/

tas vitãdi beqni venialiũ.data ẽ etiã nibilominꝰ

facultas vitãdi oẽ pctm̃ nõ tm̃ ꝑticlarit᷑ ſᷣ etiã vliter
Et in hijs tribꝰ gradibꝰ patẽt tres gradꝰ ſãctificatõ
nũ.videlicet. Jo.ba. Jere.⁊ maric. MNã pᷣa ↄditio fu
it iere. Scdᷣa vᷣo iohis.Sʒ iſta triplex virgiſ marie.ꝗᷓ
plꝰad filij acceſſt puritatẽ ꝑ vite meritũ.Sʒ cũ ſctm̃
ſãctoꝝ geſtauit in vtero ſuo.tũc ſãctificata fuit ↄfoꝛ
miter filio ſuo.nõ tim̃ qtũ ad impotẽtiã ad pctm̃. ſʒ
etiã qᷓtũ ad ipoſſibilitatẽ labẽdi in aliqð pctm̃. Añ
ſicut ipoſſibile fuit ꝓpt᷑ honoꝛẽ filij ſui vt aliũ hr̃et fi
liuʒ.ſic ĩpoſſibile fuit vt vnqᷓᷓ vlteriꝰ hr̃et pctm̃. Sic
etiã ĩpoſſible fuit vt carnis virgitas violaret᷑.in q̃ fi-
liꝰ dei habitauerat.ſic ĩpoſſible fuit vt mentis ſãcti/
tas aliq; culpa macularet᷑. Ad cuiꝰ teſtimoniũ valet
qð iudei aſſer̃t h̊ miꝝ fuiſſe in virgie maria.qꝙ cñ eẽt
pulcerrima.tñ a nllło vnq; viro fuerit coꝛrupta. Hec
vilipẽdẽdũ ẽ ill infidelin teſtioniũ.opoꝛtʒ em̃ teſtio
niũ bꝛe ab hijs qͥ foꝛis ſũt.Cõcedẽde ſũt rões oſtẽ/
dẽtes ꝙ btã virgo maria boſt ſui dei ↄceptõem pec

care nõ potuit.nõ ꝗpt᷑ alicuiꝰ potẽtie amiſſionẽ.ſed
It potẽtie ↄfirmatõeʒ ⁊ defectꝰ ablatõezʒ. ¶ Ad il/37
li g̊ qdð pᷣmo opponit᷑.ꝙ btã vᷣgo fuit ꝑturbata.doʒ
ꝙ imẽſitas illa doloꝛis nõ refert᷑ ad ꝑtẽ aie rõnalem
ſẽſibilẽ. Añ aia ſtat ibi ꝓ illa ꝑte ſᷣm quaʒ ↄuertit
ad coꝛpꝰ.vñ nõ fuit ꝑturbata ſᷣm ꝙ ꝑturbatõ dic de⸗
oꝛdinatõeʒ in ꝑte rõnali.¶ Ad illð qd opponitur de 38
auẽte.q.no.⁊ ve.te.qꝙ btã vᷣgo dubitauit.dð ꝙ nõ cõ
ueniat illũ li.eẽ Aug. ꝓpt᷑ H̊ ꝙ ibi milta ſũt qͥ nõ vidẽ/
tur eẽ verba Auguſti.verũtamẽ ne fugã petẽ vidca/⸗
mur. dici pᷣt ẽ oubitatio ꝓueniẽs ex fidei debilita/
te.⁊ ẽ quedã dubitatõ pueniẽs ex ãmiratõis imẽſi/
tate.qua dicit᷑ hõ dubitare cũ ſtupeſcit.⁊ qᷓ̃ſi fit to/
tꝰ extra ſe ex intuitu rei admirabił.⁊ G̊ mõ intelligẽ/
dũ ẽ virginẽ dubitaſſe nõ ꝓpt᷑ defectũ fidei. Indubi⸗ʒ 9
tanter em̃ credẽdũ ẽ ꝙ vᷣgo maria ſpꝑ ſtetit. Añ in ea
fides ſibi inuenit ſolidũ fũdamẽtu. ñ diſciplis nõ
credẽtibꝰ ⁊ dubitãtibꝰ a fuit in qua fides ecclie re
mãſerat ſolida ⁊ icõcuſſa.⁊ iõ diẽ ſabbi ſolẽniʒat in
bonoꝛẽ eiꝰ oĩs eccłiai Ad illꝭ qd opponit᷑ ꝙ potuit 40
moꝛi.d ꝙ nõ eſt ſile ꝓ eo ꝙ ñ fuit decẽs filiũ dei hꝛẽ
mr̃em imoꝛtalem cũ ipᷣe eẽt moꝛtal. ſᷣ valde idecẽs
eẽt ſi bꝛet mr̃em peccatricẽ.q;uis Jero.dicat ꝙ ſolũ
peccatrices numerãtur in genealogia ſaluator. hoc
em̃ nõ eſt ꝓpt᷑ pctm̃.ſᷣ ꝓpt᷑ aliqd ſpale factũ.pt᷑ qð il
le mulieres expᷣmũt᷑ ĩ ſcriptura. Et cõplet᷑ in eis illa
ꝓphᷣia Eſa.xvj.Einitte agnũ dñatoꝛẽ ⁊c.qð ð ruth
exponit Jero. Quicqͥd tñ ſit de parẽtibꝰ remot.nł-
li dubiũ eſt de mr̃e dei.qͥn talis debuerit eẽ q̃ nõ po⸗
tuerit redargui de pctõ. qꝛ fuiſſet ad ipꝛoperiuz xpᷣi.
¶ Ad illꝭ qð opponit᷑ ð ipoſſibilitate peczi. a
veꝝ eſt quãtũ eſt de lege cõmuni.ſed nihil ipedit qͥn
de gra ſpali poſſit alicui ↄcedi in via.qð alijs cõmu
niter dat᷑ in patria. ⁊ illi pſone pᷣcipue q̃ in terris de⸗
gens.regina erat eoꝝ qui exultant in celis.

41

9

Cum aůt illa caro cuius excellẽti

trũ caro xpᷣi in abꝛahã fuerit decimata.

⁊c. Supꝛa oñdit magiſter qualiter btã virgo fuit ſãctificata ex qua caro

xp̃i eſt aſſupta.in hac vero ꝑte ad maioꝛẽ intellectũ inquirit. Atrũ caro xpᷣi in abꝛahã fucrit decimata.¶ Di
uidit᷑ aũt ꝑs iſta in tres ptes. In quarũ pᷣma inqͥrit mgr. Atrum caro xpᷣi potuerit decimari vel debuerit in
abꝛabã. In ſcda poſt huiꝰdeterminatõem elicit quãda ↄcluſionẽ ꝙ caro xpᷣi nõ fuit caro pcti.ibi. Quocirca
paunin⸗ noſtre maſſe. In tercia vero ⁊ vltima diſſoluit quãdã dubitatõeʒ de foꝛmatõe coꝛꝑis dñici.ibi. Il
i aũt ſẽtẽtie. Subdiuiſiões aũt ꝑtiũ manifeſte ſũt in litera.

42 a (Illa caro ⁊cc. Cõö.
a eRfiſc arn Vtu caro xp̃i potuerit vł debuerit deciari ĩ abꝛaã d
ne⸗ lanon ¶Cũ ãar illa caro cuiꝰ excellẽtia ſingulari verbis expli⸗ a
fuit ante nata q;ᷓ o (ari ñ valet. añq́; eẽt bo vnita. obnoxia fuerit a pctõ
vnita. ̊ñ fuit pecca in maria ⁊ in alijs a qbꝰ ꝓpagatõe traducta ẽ.ñ imeri
eo obnoxia. Iteʒ btlã to videri pᷣt in abꝛaã pctõ ſubiacuiſſe.cuiꝰvniuerſa ca
virgo añ ↄceptönem ro pctõ ſbiacebat.vñ q̃ri ſolet q̃re leui decimatus dica
ie rficne tur in abꝛaã ⁊ ñ xpᷣs.cũ in lũbis abꝛae vterq; fuerit ſʒ
petds obnoxia ge d Materialẽ rõem qñ abꝛaã decimatus ẽ.æ decimas de/
ꝙ ſiẽta Rũ fuit iĩ cedẽ dit melchiſedeth.Tũc em̃ apls.leui decimatũ dicit in “”M
eibꝰ. aliqñ pcm̃ r ißa abꝛaã tãq; in materiali cã.Qꝛ ea decimatõ ſic abꝛahã Qua intelligen
pena vłſequela.dico minoꝛ melchiſedech oñdit᷑ cui ꝑſonalit decias ſoluit. tia leui decima
† 2 5 5 6nonno⸗ ita ⁊ leuiticus oꝛdo qͥ in abꝛaã ſᷣm rõem ſeminalẽ erat. tt dicat i abꝛaã
i pas toe upe ee ꝛz ex eo p ↄcupiam carnis deſcẽdit. xps at ſi ẽ decima/
de editats eeE tus. qꝛ Iʒ ibi fuerit ſ ſi tñ deſcẽ 6
cã. ⁊ rõe pambilitatis ge l rit ᷣm carnẽ.ñ tñ deſcẽdit ſᷣm legẽ com
qͥẽ culpe pena.⁊ vtro munẽ ſcʒ ꝑ carnis libidinẽ.ſicetiã in adã oẽs peccaue
kia maria ante ſanca lũõ eiꝰ erãt peccauerũt.ſic abꝛaã dãte decias qͥ ĩ lidbdis Aus.ſuꝑ Geñ.

Ceer⸗
hif

, 57
t
1
38
,
,
,
bo z9
e
re
in

3e41
ne

o

tin
a

eis erãt deciati ſt. hoc nõ ſetur imxpo lʒ in lumbis ade
abꝛae fuerit.qꝛ nõ ſᷣm cõcupiam carnis inde deſcendit.

cudũ ali· Cũ & leui ⁊ xpᷣs ſʒ carnẽ eẽnt ĩ lũbis abꝛahe qñ deciatus
emogu .iõ pit᷑ deciati ñ ſt.qꝛ ſʒ aliquẽ modũ ñ erat ibi xpᷣs quo
æs p eui eragt ibi leui. Scõᷣm rõem qᷣe illã ſemialeʒ ibi fuit leui.q̃

rõe ꝑ ↄcubitũ vẽturus erat ĩi mr̃em.ſᷣm quã rõnẽ nõ erat
ibi xpᷣi caro.qᷓ;uis ſᷣm ipᷣaʒ ibi fuerit marie caro. Jlle &̊ de⸗
cimatꝰ ẽ ĩ abꝛaã.qͥ ſic fuit ĩ lũbis abꝛahe.ſic ille fuit ĩ lum
bis pf̃is ſui.i.qͥ ſic ẽ natus ð pr̃e abꝛaaʒ. ſic ille ð pf̃e ſuo
natus eſt.ſ.p legẽ carnis ⁊ ĩuincibilẽ ↄcupiaʒ.

Elicit ex ſuꝑioꝛi detmiatõe ↄcloeʒ ꝙ caro xpᷣi non fuit

caro peccat.

*

e
uo circaꝰ pᷣmitiuã nr̃e maſſe rctẽ aſſũpſiſſe ðꝛ xpᷣs.qꝛ ñ

carnè pcti ſ ſilitudinẽ carnis pcti accepit. Miſit em̃ ðs ſi
liũ ſuũ.vt ait apls ĩ ſilitudinẽ carniſ pcti.aſſũpſit eĩ bũ

carnem pci ſileʒ i pena ⁊ ñ ĩ cłpa.⁊ iõ ñ peccatricẽ. Cete⸗
Aug. S bil 19 vo hoĩʒ oĩs caro pcti ẽ. Sola illius ñ ẽ caro pcti.qꝛ ñ

Apli. eũ mr̃ ↄcupĩa ſᷣ̊ gra ↄcepit.hʒ tñ ſilitudiem carnis pcti ꝑ
paſſibilitatẽ ⁊ moꝛtalitatẽ.qꝛ eſurijt.ſitijt.⁊ hmõi.lʒ g̊ ea⸗
dẽ caro ſit q̃ ẽ nr̃a.ñ tñ ita fctã ẽ i vtero ſic nr̃a.Eſt ei ſan⸗
. ctificata ĩ vtero.⁊ nata ſine pctõ.⁊ nec ipᷣe ĩ illa vnq; pec⸗
YJero cauit. In pena g̊ ſilis ẽ nr̃e.ñ ĩ q̃litate pcti.qꝛ pollutionej

q̃ ex cöͤcupie motu ↄcepta cẽ.oĩo ñ habuit.nec ex carnali
Treſcãs delectatõe nata ẽ. Venit g̊ ad coꝛpꝰ imacłlatũ.qð pᷣt libi
nit. dĩs ↄcupĩaʒ fuit ↄceptũ.nec illð ĩ ſe habuit viciũ qð ĩ ali⸗
is ẽ cã pcti.nec ĩ eo peccauit. Jõq; xe ðr vᷣbi caro non fu
iſſe in xpᷣo obligata pctoõö.
¶ Soluit dubitatõʒ ð foꝛmatõe coꝛꝑis dñici. f
lli ãt ſetẽtie q̃ ſupᷣ diximꝰ carnẽ vᷣbi ñ añ fuiſſe ↄceptaʒ
Job.ij.· qᷓ aſſũptã.vr̃ obuiare qð Aug.ait ſuꝑ Johʒeʒ vbi legit᷑.
dei. xl.⁊.vj.ãnis edificatũ ẽ q̊ tẽplũ.⁊ ĩ tribꝰ diebꝰ excita
bis illð.h̊ ĩiqᷣt numerꝰpfectõi dñici coꝛꝑis ↄuenit.qꝛ vt di
cũt phiſici tot diebꝰ hũani foꝛma coꝛꝑis ꝑficit᷑.hoꝝ occa
ſiõe vᷣboꝝ qͥdã dicè pᷣſũpſefr̃t dñici coꝛꝑiſ foꝛmã tot diebꝰ
ad modũ alioꝝ coꝛpoꝝ ꝑfectã.⁊ mẽbꝛoꝝ lineamẽt diſti⸗

ctã.⁊ mox vᷣbũ ðr ſibi vniſſe carnẽ ⁊ aiaʒ.⁊ G̊ mõ dicũt il

lũ numeꝝ ꝑfectõi dñici coꝛpis ↄuenire. Sʒ alia rõ illiꝰ di
cti extitit ex q̃ ſane oꝛit᷑ ĩtelligẽtia vbi. Mõ ei iõ illð dixit
Aug.aqn mox vt caro illa oꝑe ſpũſſãcti ſãctiñicata.⁊ a re⸗

liqua ſeparata fuit verbo dei cum anima vniret᷑.vt pcr/
fectus et verus deus. eſſet perfectus ⁊ verus homo. Sʒ

— —

Soluite tẽplũ h̊ ⁊ i ᷣus diebꝰexcitabo illð.Dixer̃t ꝗ iu/

qꝛ mẽbꝛoꝛum illiꝰdñici coꝛꝑis diſtictõ ĩ ipſo momẽto cõ/⸗

ceptõis ⁊ vniõis dei ⁊ hoĩs aðo tenuis erat ⁊ pua.vt hu

mano viſui vix poſſtz ſubici.Diebꝰ ãt qͥs Aug.memoꝛat
pfecta ẽ ⁊ notabil facta. Incarnatũ ẽ &̊ vbum vt ait Yo.
d Damas. ⁊ a ꝓpᷣa ĩcoꝛpꝑalitate ñ receſſit.⁊ totũ ĩcarnatũ

—wr —

z.⁊ totũ ẽ ĩcircũſcriptũ.Minoꝛat᷑ coꝛꝑalit᷑ ⁊ Zhit᷑.⁊ diui

ne ẽ ĩcircũſcriptũ.ñ coextẽſa carne eiꝰ cũ ĩcircũſcripta di

uĩtatc. In oĩbꝰ igit᷑ qͥ ſuꝑ oĩa erat.⁊ ĩ vtero ſãcte genitri⸗
cis exiſtebat.ſᷣ ĩ io actu icarnatõis.
Si g̊ ecoñ gra ẽ mj in gñatiõe ſpũali.⁊ qꝛ xps ñ hũit pctm ĩ gĩatiõe ſᷣ grãʒ.iõ

aà poꝛit ate oꝛigis. c

ficatõnẽ. ſcdo tmõ poſtea.

Et ſic patẽt illa duo.

b ¶ Pꝛimitiuã nf̃e maſſe. 43

Coñ.vr ̊ eẽ falſũ.qꝛ cũ in⸗
carnatꝰſit in fine ſcloꝝ. po
tiꝰvꝛ aſſũpſiſſe reliqas nr̃e
maſſe q; pᷣmitia.Rð. ddð.;
pᷣmitiuã nr̃e maſſe dẽ xpᷣs
affũpſiſſe triplici rõe. Haʒ
pᷣmitiꝰ dẽ ab eo qð ẽ pᷣmũ.
pmũ ãt dẽ aliqͥd pᷣm oꝛdi/

nẽ dignitat. ſic ñ ẽ dubiũ

qᷓn xpᷣs aſſũpſit nr̃e carnis
pmitiua.ꝓ eo ꝙ eꝰ caro ex
cedit oẽm dignitatẽ carniſ
humane. Scom aũt ꝙ i
mitiuus dẽ a pꝛioꝛitate vᷣim
tp̃ᷣs.dẽ xpᷣs affũpſiſſe pᷣmi/
tiuũ nr̃e maſſe.nõ ꝑ pᷣoꝛita
tẽ.ſᷣ ꝑ cõfoꝛmitatẽ ⁊ ſilitu⸗/
dinẽ. Duplex eſt aũt rõ cõ

foꝛmitat᷑ ibi. Ana q;tũ ad

eeald qᷓtũ ad vᷣtutẽ.
Mitũ ad qꝗlitatẽ.qꝛ ſiẽ caro
q̃ in pᷣnꝰ fuit creata caruit

ois vicij coꝛruꝑtõe.ſic ⁊ ca
ro a vᷣ̈bo aſſũpen. Mtũ vᷣo

ad virtutẽ eſt ſiitudo.qꝛ ĩ
his q̃ a pᷣnꝰnaſcũt᷑.intẽſioꝛ
eſt nae vigoꝛ vt ad maturi
tatẽ ꝑtingãt.⁊ talia dicũt᷑
pᷣmitia.i.pᷣmi fructꝰ qͥ be
bãt offerri dño. talł ãt fuit
caro xpᷣi.Et ſic pʒ ꝓ qᷓto di

cat᷑ pᷣmitia.tũ ꝓpt dignita-

tẽ.tũ pt᷑ mdicie q̃litatẽ.tũ
pt᷑ vᷣtut vigoꝛc. ꝓpt᷑ quaʒ
ceteras pᷣcellit. pᷣptingenſ
ad maturitatẽ ꝑfectiõis et
dulcedis gliam. Et ꝓ tãto
dẽ aſffũpſiſſe pᷣmitia noſtre

maſſc.⁊ ꝑ h̊ ptz detmiatio

rõnis.ꝓcedit em̃ ſᷣm

la illiꝰnõ eſt caro ⁊c.Coñ.
ſi ↄcupia eſt viciũ ⁊2 defectꝰ

nõ g eſt gñatiõis pᷣnc piũ.

Mibil g ẽ dictu.nõ eñ mat
ↄcupia ↄcepit.Reꝰ.ddðm q;

lr̃a illa pᷣt intelligi vno mõ

ꝙ ↄcupia ſit noiatiui caſuſ
⁊ ſit ↄſtructõ appoſitiua.?
tũc negat mgr̃ ꝙ; xpᷣm ñ cõ
cepit ↄcupia ſᷣ gra tãqᷓ; mr
ꝓ eo ꝙ cõcupia locũ tenet
mfr̃is in gñatõe filioꝝ pcti.
bʒ illð Eʒzech. xxj. Pꝛẽ tuꝰ
amoꝛreꝰ.⁊ mr̃ tua ethea.
vt ꝑ amoꝛreũ intelligamꝰ
dyalolũ. ⁊ p etheã ↄcupiaʒ

otiꝰdꝛ mr̃ gr̃a qᷓ; ↄcupia.Sʒ lʒ

iſto mõ poſz itelligi. tñ ẽ aliꝰmodꝰmag ↄſonꝰ vitati. vt h qð ẽ ↄcupia ⁊ gr̃a it ablati caſus.⁊ ↄſtruat᷑ cũ hoc

vᷣbo ↄcepit. ñ m bitudinẽ cãe.s ſm bitudinẽ ↄcõitãtie.⁊ B qð dĩ mr. ſuppõat p
i. vgo maria nõ ↄcepit cõcupia cõcomitãte.ſ̊ cõcomitãte gra. tũc nõ notat᷑ ꝰↄ

pncipiũ. viciũ ↄcomitãs. Et ſic p rñꝰ ad oba. d ¶ C

vgine maria. ⁊ ẽ ſenſus. mr
cupia ſit alicuiꝰ ↄceptionis ꝗ⸗
otũ nicar ⁊c. Coñ. Si. n. totũ ẽ qdð bʒ ꝑtẽ ⁊ bie⸗ vbũ

iiij

0 44

„
Ai.

II

ſimpliciſſimũ ẽ. male dicit ꝙ totũ incarnatũ ẽ. G·ꝰ dð totũ pᷣt accipi ᷣuatiue vel poſitiue. Si pᷣnatie.tũc dẽ
vᷣbũ incarnatũ totũ.quia nõ habet ꝑtes ſʒ quas incarnari babeat.Alio mõ dicit᷑ poſitiue. Et tũc dicit dupli

citer. quia totũ vno mõ eſt idẽ qdð ex ſuis ꝑtibꝰ ↄſtitutũ.Alio mõ eſt idẽ qd ꝑfectũ.Et ſᷣm ꝙ totũ dicit integria

tatem ⁊ totalitatẽ pfectõis.⁊ ſᷣm ꝙ dicit pᷣuatõem ptis ⁊ ꝑtis.⁊ ſic patet ꝙ illa obiectio non ꝓcedit recte ꝓpt
diuerſã acceptõem huius vocabuli qð eſt totũ. Sed hoc melius in pᷣmo li.di.xxix.inuenit deter: ninatũ.

Q intelligẽtiã huiꝰ ꝑtis iuxta tria qᷓ mgrf̃ de/
a tccrrminat incidit hic queſtio. Pꝛimo querit

c pꝛimũ querũtur duo. Pꝛimo Zurri vtꝝ aliquis

poſſit decimari in parẽtibus. Sc
xpᷣs in abꝛabã fuerit decimatus.

2 Dueſtio. ſ. sSs—
¶ Atrã aliquis decimari habeat in parẽtibus: Et p/

batur eꝙ ſic ꝑ illud Apli beb. vij.pꝑ aꝛaha ⁊ leui q̃deʒ
decimas accepit decimatus eſt. ¶ Item hocip̃ᷣm vr
Aug.x.ſuꝑ Geñ.ad lr̃am.⁊ hẽtur in glo. Sic adaʒ
peccãte peccauerũt qui erãt in lũbis eiꝰ.ſic abꝛabaʒ
dante decimas.qui in lũbis eius erãt decimati ſi. unt.
Sed conſtat ꝙ ꝓles potuit peccare in adã. ⁊ deci/⸗
mari in abꝛahꝗj. ¶ Itẽ hocipᷣm videt᷑ rõe.quia ꝓles
in parẽtibus pᷣt liberari ⁊ in ſeruitutẽ redigi.quia ſ/
uus natus eſt ſeruilis ↄditiõis. pari rõne videt᷑ ꝙ
in parẽtibus dãtibus decimas.filij habeãt decimari.
Itẽ deamatio actus eſt figuralis.ſed figura non
tm̃ eſt reſpectu pꝛeſẽtis.ſed pᷣteriti et futuri.g vichn
tm̃ poſſit decimari in ꝓpꝛia ꝑſona filiꝰ.ſed etiã iĩ pa
rente tãqᷓ; in cauſa ⁊ ma. ¶ Sʒ Ra Augſup BGeñ.
r.ad lr̃am. In lũbis abꝛabe illud decimabat᷑ qd cu/
robatur.ſed filij abꝛahã non ſũt curati ab oꝛiginali.

immo nati ſũt cũ pctõ oꝛiginali.gᷓ non vr̃ qꝙ in abꝛa/
bã fuerint decimati. ¶ Item cũ decima datur ð fru

mento.non ꝓpter boc datur decima de illo frumen

to quod debet naſci. pari rõne cuʒ datur decimagp
hoic.non videt᷑ ꝙ ille qui naſcitur eſt ex co decimet᷑

in eo. Sicut em̃ homo eſt in bomine ſeminaliter. ſic
granũ in grano.& rõ iſta bona videt᷑. ¶ Item ſicut
circũciſio remediũ eſt contra oꝛiginale in lege figu/
re.⁊ baptiſmus in lege gratie.ſic decimatio ĩ lege na
ture. AUnde dicit hug.de ſãcto vict.Si nullꝰ in ven⸗
tre mr̃is poterit baptizari.nec circũcidi.ᷓ nec decia-/
4ꝗé ni. ¶ Item aut decimari eſt ꝑ decimã curari. Aut de⸗
cimari eſt ad decimaʒ obligari. Aut decimari eſt de
aliquo partem decimã dare. Aut decimari eſt ꝑ de/
cimã pᷣfigurari. Sed nullꝰ iſtoꝝ modoꝝ fuit in abꝛa

am decimatꝰ.quia nõ ꝑ decimã curatꝰ.nec ad dãdũn

decimas obligatus.cũ potius reciperet.nec decimã
dedit. nec ꝑ decimam figuratus fuit.g nullo modo
videt᷑ decimatus fuiſſe in abꝛaã.⁊ ſi ille non fuit de⸗
cimatus.pari rõne nec aliqui alij. ¶ Rꝰ ad pꝛedicto
rũ intelligẽtiã eſt notãqũ. ꝙ decimatio fuit actꝰmo⸗
ralis. ſacramẽtalis. 2 figuralis. Scom ꝙ fuit actus
moꝛalis ſic decimatio iclun alicuius certe ꝑtis do.
natio. ad ſuſtẽtatõem ceoꝝ qui ſeruiũt dño.⁊ deputa
ti ſũt cultui diuio.⁊ H̊ mè deciatio ꝑſeuerat vſq; mõ
Sedm ꝙ deciatio ẽ actꝰſacmẽtal.ſic decimatõ ẽ ali/
cuiꝰ ꝑtis donatio ad curatõeʒ moꝛbi oꝛigial. Scom
ſt ꝙ decimatio eſt actꝰfiguꝛalis.ſic decimatio eſt de
cime ꝑtis donatio ad pꝛenguratiõem curatõis vni/

nerſalis.que futura erat per oblatoem xpᷣi. Duobus

e criſti decimatiõe. Scdo querit᷑ de carnis
Kxp̃i traductõe.Lercio de dñici coꝛꝑis foꝛmatõe.Cir

o querit᷑. Atrum

pꝛimis modis accepta decimatio reſpicit tm̃ tempꝰ⸗
pꝛeſens.quia non dat᷑ niſi de boc quod habet᷑. et nõ
curat᷑ niſi quod iã babet moꝛbũ. Tercõ autẽ modo
decimatio accepta non ti eſt pᷣſentis ſed etiã futuri
ꝓ eo ꝙ figuratio eſt ſignatio.⁊ ſignatio non tm extẽ
dit ſe ad pꝛeſentia ſed etiã ad futura. ⁊ hoc mõ dicũ-
tur filij abꝛabe decimati in abꝛahſj.quia per illã deci
matõem pᷣfigurati ſunt omnes filij abꝛabam curãdi
eſſe ꝑ eũ qui figurabatur per melchiſedeth.ig eſt per
verum ſacerdotem xpᷣm. Et hoc eſt quod dic Aug.
x.ſuper Oeñ.ad lr̃am. Cum ipa decimatio ad pꝛef
gurãcdam medicinã pertinucrit. ille ĩ abꝛabã decima
batur qui curabat᷑.nõ quãdo pꝛefigurabat᷑.ſed quã
do illius figure veritas implebat᷑. Concedende ſũt
5 rõnes oſtendẽtes ꝙ aliquo modo poteſt decimari
ꝓles in parente.ſᷣm eum modũ quo decimatõ nihil
ponit in actu circa decimatos.ſed ſolum ᷣm ſignifi/
catoõem.que non tm̃ eſt pꝛeſẽtium ſed etiã futuroꝛũ.
¶ Ad illud quod opponit᷑ de auẽte Aug. dom ꝙ ſiẽ 48
patet ex verbo pcedenti.decimabat᷑ quod curaba.
non dicit ↄ comitãtiaʒ ſm illud tpᷣs ad hoc quod eſt
decimari.immo potius ſe extẽdit ad om̃e tps. ⁊ pꝛo
iilo tpe reddit locutõem verã in quo implebatur we⸗

iIttatis figura. ¶ Ad ill quod opponit᷑ ꝙ nõ datur

decima de grano quod non eſt in re. ſed ſolum in ro.ꝰ
ne ſeminali.dðm ꝙ non eſt ſimile. quia decimatõ /ꝓ⸗
ut eſt actus figuralis non ſe extẽdit ad ſignificãadum
aliquid circa granũ.ſed ſignificãdũ aliquid circa ge/
nus hñanũ. VUnde granuʒ reſpicit vt mãaʒ circa quã
habet exerceri. non circa illud quod ꝑ ipᷣm habet ſi⸗
gnificari. ⁊ quia exercitiũ requirit mam pꝛeſẽtem. ſi⸗
gnatio ſe extendit ad futura. ideo non eit ſile. ¶ Ad .
illud quoq opponit᷑ de baptiſmo ⁊ circũciſione dᷣ.
ꝙ non eſt ſimile niſi inqtum decimatio eſt actus ſa⸗
cramẽetalis legis.nec ad remediũ oꝛiginalis pcti. hoc
modo non ẽ niſi circa pꝛeſẽs ſicut circũciſio bapti⸗
mus. Scom aũt ꝙ eſt actus figuralis.ſic non ẽ ſimi-
le. Si aũt querat᷑ quare circũciſio et baptiſmus nõö
poteſt eſſe actus figuralis ſicut 2 decimatio. dom ꝙ .S
ratio buius eſt. quia circũciſio et baptiſmus eſt actꝰ
in pſona.decimatio aũt cũ ſit decime partis oblatio
eſt actus ꝓ perſona. Et quia oblatio poteſt fieri pꝛo
eo quod eſt. ⁊ quod futuꝝ eſt. ⁊ circũcidi ⁊ ba ptiza⸗/
ri non niſi quod iã eſt. binc eſt ꝙ actus decimãdi po
tuit ſe extendi ad futuros ⁊ non actus circũcidendi
vel baptiʒandi. ¶ Ad illud quod querit᷑ quomodo
ꝓles dicitur decimari in ꝑnte.ddm ꝙ decimatõ idẽ ꝰ ꝰ
eſt ꝙ pꝛefiguratio curatõis. AUnde nullo iſtoꝛũ mo⸗
doꝛum accipit᷑ qui j opponẽdo aſſignãtur.⁊ iõ iſuſfi
cienter ꝓcedebat illa obiectio.

¶Atrum xpᷣs i abraham fuerit vecimatus. Et ꝙ ſic vi
detur auẽte apli beb.vij.Abꝛahã ⁊ leui decimatnsẽ
Adhuc ĩ lũbꝛis patn erat quãdo obuiauit ci melchi
Dõʒ yp̃s fuit in lũbis abꝛabe quãdo decimas

—
=

—
—

—

IS

mas dedit. s fuit decimatus ſicut ⁊ leui.¶ Item ſi/· in matre ſua.qꝛ. b. virgo pceſſit ſm legẽ ↄcupie.xps &
4 cut dicit Hug.de ſan. victo. p decimas ſignatur iſe vo mime.¶ Ad illud qd q̃rebat᷑ de aucte apli ⁊ ra
Kegni xpᷣus. vr̃ ꝙ ipᷣa decimatio inquãtũ eſt actus figu/ tionc dici pᷣt ꝙ rõ apli bona ẽ ad illos õ q́s arguit.ſ.
t ralis.pꝛincipalius reſpiciat xpᷣm q; alios filios abꝛa iudeos.qͥ ſupponebãt abꝛahã diguioꝛẽ eẽ in ſuo ge⸗
be.g magis videt᷑ ꝙ debeat dici decimatus qᷓʒ ali,j. nere.ſũſi ̊ abꝛabaʒ bñdictus fuit a melchiſedech.⁊ ei
¶ Item nibil requirit᷑ ad decimationem niſi illu vecimas obtulit tanqʒ ſupioꝛi.ſeq̃tur ex boc ꝙ non
np⸗ realiter impleat in pꝛolc.qd ſignatũ fuit in decima tĩ maioꝛ fuit melchiſedech abꝛabã.ᷣ ctiã maioꝛ oĩ⸗
ctn tione abꝛabe. hoc fuit maxime impletũ in xpᷣo qui bus qͥ ꝓceſſerunt ſᷣm legẽ carnis ab co.⁊ iõ dignioꝛ
noco ſeipm obtulit boſtiã deo ⁊ pr̃i ꝑ oblationẽ coꝛꝑis fuit leui ⁊ aaron. Sʒ qm̃ illud nõ vr eẽ verũ.ꝙ excel
utun. ſanguinis ſui. ¶ Item tota caro xpᷣi fuit in caꝛne.b. lentioꝛ fuit melchiſedech q́; moyſes.⁊ dauid.⁊ btã
ete virginis.Sʒ caro virginis babuit decimani in abꝛa virgo.q̃ ꝓceſſerũt ex abꝛabã.⁊ apłus non ꝓcedit ex
dich⸗ pam. ⁊ caro xpᷣi. ¶ Sed ↄtra Aug.x.ſuꝑ Geñ.ad efalſis ſuppõnibus.iõ opoꝛtet alit᷑ dicere.vicʒ q; apo
deci lIram. Ille nõ ẽ decimatus cuiꝰ caro nõ feruoꝛẽ libi ſtolꝰ arguit ex veritate ⁊ ex ſignificatõc.⁊ illiꝰfigure
ridi dinis ſeu vulneris.ſᷣ materiaʒ medicinis traxit.xꝓᷣs neceſſania argumẽtatiõe ꝙ decimatio ꝓ illo temꝑe
kther aũt fuit hmõi.g ⁊c. ¶ Item ſicut ſe habet adã pec ſ'nignabat curatõncm.Cũ abꝛabãa obtulit decimas ꝰ 9ꝰ
I. ans ad poſteros.ita abꝛahbã in dãdo decimas. S melchi.⁊ ab eo bñdictus cſt.ſignificauit ſe indigere
nc, ᷓuis xpᷣs eſſet in adam peccãte.nõ dꝛ xpᷣs peccaſſe curatione ⁊ bñdictione ꝑ illũ ſacerdotẽ qͥ figurabat
dim in ada. pari röne in abꝛabã dante decimas.nõ ar· p melcbi. Sʒ ille qͥ curat ⁊ bñdicit maioꝛ ẽ abſq; vl/
en guitur decimatus. ¶ Item decimatio vel erat c/ la pdictionę. ſacerdotiũ xpᷣi fuit illud qdð pᷣfigura
eſi ratio vel curatõnis p̃figuratio. Sed xpᷣs nec ibi cu/⸗ bat ꝑ illud melchi. ſicut ĩ pſał.legit᷑.Lu es ſacertos
eni rabatur. nec eurari p̃figurabatur. vi ꝙ ibi decima ineternũ ſm oꝛqinẽ melchi. Reſtat igit᷑ ꝙ maius fu
enbi tus nõ fuerit in lũbis abꝛabe ſicut ⁊ leui. nulla ẽ ar it ſacerdotiñ xpᷣi qᷓ leui.⁊ hecẽ rõ apli quã impoſſi/
⸗ gumẽtatõ apli qua ꝓbat maius eſſe ſacerdotiũ mel bileẽ diſſolui. Mec ẽ ſite de ſacerdote ſimplici ⁊ de
oti chiſedeb ſacervotio leuitico. ꝑ boc ꝙ leui decimatꝰ piĩe pape.qꝛ ibi nulla ẽ rõ figure. Hec aũt tota rõ fun
giis fuit. Oꝛ ſi récinatio apli recta ẽ.reſtat q xpᷣs nõ d dat᷑ ſuꝑ decimatione ſᷣm ꝙ ẽ actus figuralis.nã ſᷣm
ui, cimatus fuit in abꝛabã. Eſt g q̃ſtio iuxta hoc vñ te/ ꝙ ẽ actus moꝛalis nihil facit ad Apoſitũ.ꝗꝛ nec abꝛa
Wck net illa cõſeqntia qᷓ ꝓbat aplus maius eẽ ſacerdo- bam nec eiꝰ poſteri obligati fuerũt ad dandas deci
15 tiũ melchiſedecb ſacerdotio leuitico.ꝓ eo ꝙ leui ob mas melchi. maxime illi q fuerunt de ſtirpe leui ad
E tulit decimas melchiſedech.vẽ ꝙnõ cogat.qꝛ ſᷣm il- nullas decimas dandas fuerũt aſtriecic.
ar lam rõem poſſet argui ꝙ maioꝛ ẽ dignitas vnius ſa Onſeqnter q̃rit᷑ de incarnationis xpᷣi tradu
unͦ 5S3 cerdotis pauperis q́; pape.eſto ꝙ pat᷑ pape dederit ctione.⁊ circa hoc qᷓrũtur duo. Pꝛimo q̃rit
69 decimas ſimplici ſacerdoti.(¶ R.dom ꝙ ſicut dicit Vtrũ xp̃ᷣi caro fuerit in pᷣmis parentibus ſm
n mgf in lrã.immo aug.ſuꝑ geñ.ad lrãm.x.Cbriſtꝰ in qlitatẽ puritatis vel inquinatõis.Scdo q̃rit᷑ vtruʒ
lũbis abꝛabe nõ fuit decimatus.Et rõ huiꝰ ẽ.qꝛ deci aliter fuerit qᷓ; ̃m legẽ ꝓpagatõnis.
1. matio pᷣfigurabat futurã curationeʒ. Quia xpᷣs in QDueſtio pꝛima i
llũbis abꝛabe nõ erat ſicut curatione indigẽs.ſed o ¶ Atrũ caro xpi in abꝛabaz ⁊ alijs patribus diſtin/
l tius ſicut medicina. hinc eſt ꝓ decimatio ad iᷣm nõ cca fuerit ſᷣm q́litatẽ a carne alioꝛũ filioꝛũ.Et ſᷣm il⸗
3 ptinebat. Sicut etis in adã illi ſoli peccaueꝛũt.qͥ ſm lud Sap.vij. Hihil inqͥnatuʒ in dei ſapia occurrit.
5 carnalẽ generatõem.⁊ ↄcupiam ſemialẽ ab ipo pi· vr ꝙ nũqᷓ fuerit inquinata. ſᷣ caro alioꝛũ in pcntibꝰ
do. cedũt.Et iõ ab illa generalitate excludit᷑ xp̃ᷣs.qua di inquinata fuit. vr ꝙ alit᷑ fuerit caro xpᷣi i abꝛahaʒ
ſn cit᷑ oẽs in adã peccauerũt.qꝛ nõ ꝓccſſit ab io ſᷣm li qᷓ; alioꝛũ. ¶ Item in xpᷣo debuit eſſe maxima puri⸗-
bor . 5§ 4 bidinis ardoꝛẽc.ſᷣ ſᷣm ſ.ſ.oꝑatõem.ſic ẽ in ꝓpoſito in / tas.ſᷣ magis purũ eſt qð nũqᷓᷓ fuit inqͥnatuʒ qᷓ illud
tl telligendũ de decimatõe. ¶ Et ꝑ boc pʒ R ad ill qð aliqñ inquinatũ fuit.ᷣ videt᷑ ꝙ caro xpi nec in ſe
n pᷣmo opponit᷑ in Sriũ.qm̃ vpᷣs in lumbis abꝛabe nec in ꝑentibus ſubiacuerit feditati coꝛruptionis.Sẽ
en fuit ⁊ leui.vᷣ nõ eodẽ mõ.Et ꝗpterea nõ ſeqͥtur ꝙ ſi · Qa carne alioꝛum bominũ diſtincta fuit qualitatiue.
4 cut vni cõpetit decimari. ita ↄueniat alteri.ecima ( Item alterius qualitatis eſt medicina. ⁊ illud qd
19 55lio em̃ nõ tm̃ reſpicit eẽ in lũbis.ſᷣ etiĩẽ modũ eſſendi curatur per medicinam. Sed caro xpi fuit in lũbis
ſ ² im eſſendi traductioneʒ oꝛiginalis peccati.¶¶ Ad il patrum ſicut medicina ſicut dicit Auguſtinus.x. ſu
luud qð opponit᷑ ꝙ xpᷣs figurat᷑ ꝑ decimã oblatam. per Geñ.ad litterã.caro vᷣo alioꝛũ hominũ ſicut in⸗/
. Be ꝙ decima oblata non decimat᷑.ſed decimatõ pp digens medicina.crgo videtur ꝙ babuerit qualita/

tius reſpicit illud qdð remanet in aliquo (ſicut dicit
ſi Hug.qꝙ remanet impfectõ ablata vnitate q̃ ẽ perfe

0e ctio narij) figure futura curatio. Vñ ſicut alij figu
rant᷑ in illa decimatione curari.ſic xpᷣs figurat᷑ ratio
56 e& medicam̃ti. ¶ Ad illð qd opponit᷑ ꝙ in illa deci⸗
matione ſignat᷑ oblatio xpi. Dom ꝙ verũ ẽ ß non ſi

gnatur xp̃ᷣi oblatio.tanqᷓʒ ꝓ q̊ fieret oblatio 5 tãqʒ
L d offert᷑ ꝓ alijs. Et qm decimari dẽ ille ꝓ q̃ offertuꝛ

oblatio decime.hincẽ ꝙ actus decimatõis nõ debʒ
57 o attribui. Alit᷑ em̃ ibi pᷣfigurabat᷑ xpᷣus. alit᷑ alij.
¶ Ad illud qdð opponit᷑ ꝙ caro xp̃i fuit in.b. vᷣgine.
⁊ caro vᷣginis in abꝛabã. Dðm ꝙ ibi ẽ ſophiſma ſᷣm
accidẽs.qꝛ variat᷑ modꝰ eſſendi in hinc ⁊ indc.Alio

cm̃ mõ fuit caro.b.virginis ĩ abꝛahã.aliter caro xpᷣi

tem aliã ⁊ aliã.¶ Item qð totaliter coꝛruptuʒ ẽ nõ
ẽ poſſibile ad curationem.Si ergo adam fuit poſſi
bilis ad curationem.aliqua particula remanſit ĩ eo
incoꝛrupta.ſed de illa particula q̃ remanſit ſine coꝛ/
ruptione maxime decebat generari carnen⸗j eſſet
ſine oꝛiginali macula.gᷓ vr̃ ⁊c¶¶ Sʒ aug.x.ſuꝑ gñ.
ad litterã.caro non abꝛahe tm̃.ſed ipius pꝛimi ter/
reni que hominis ſimul habuit vulnus pꝛeuarica/
tionis ⁊ medicamentum vulneris. ergo ſi medica/
mẽtũ vulneris ſpectat ad chriſtũ.vulnus pᷣuaricãs
ſpectat ad alios.Eadẽ ᷓ fuit caro xpi ĩ pᷣmis pẽtibꝰ
cũ carne aliorũ.& ñ fuit diſticta ab eige⸗ Ers mgr i
pᷣncipio hꝰ diſtictõis loqᷓns ð carne xpi. Credi inqͥt
oʒ iuxta ſctõꝝ doctoꝝ cõuenientiã ipᷣam pꝛiꝰ fuiſſie

. . P *
„ 1

petõ obnoxiã. ſicut fuit reliqua virginis caro. veſtat
S idem qð pꝛius ꝙ nõ fuit diſtincta ab alijs. ¶ Iteʒ
quicqͥd lege corruptionis traducitur coꝛruptuʒ eſt.
ſed tota caro abꝛabã que fuit traducta in vyſaac fuit
coꝛrupta. ſiliter caro xpᷣi nõ fuit traducta ab abꝛa/
ham in yſaac.aut ſi traducta fuit.ab alijs homibus
diſtincta nõ fuit.¶ Item aut caro xpᷣi fuit ſilis car/
ni abꝛahe relique.aut nõ.Si ſimilis.habeo ꝓpoſitũ.
Si diſſimilis. nõ vẽ ꝙ talis caro competcret ad re
demptionẽ bumani generis.ſi & hoc ẽ falſuʒ ⁊ incõ/
ueniens.reſtat ꝙ caro xpᷣi a carne alioꝝ hominũ nõ
fuit diſtincta. ¶ Item diſtiuctio ᷣm oppoſitas q̃li/
tates.pᷣſupponit diſtinctõem ſᷣm ſubſtantiã.qꝛ op⸗/
poſite qᷓlitates nõ pñt eſſe in eodẽ ⁊ ᷣm idem.ſed ca
ro alioꝝ filioꝝ in pꝛimis parẽtibus nõ potuit habe/
re diſtinctionẽ ſᷣm ſubam. qꝛ nõ eſſet tot machinas
inuenire in coꝛpe ade quot indc filij ꝓcreati ſunt.S
ſi caro xpᷣi in pꝛimis parentibus nõ pᷣm ſubam po/
tuit diſtingui a carne alioꝛuʒ ſᷣm ſubam.videtur ⁊c.
¶ Item ſi tranſtundebat᷑ caro mũda. aut coꝛpalis
aut incoꝛpalis.Si incoꝛpalis.ᷓ coꝛpꝰ xpᷣi debuit eẽ
impaſſibile.qd falſum cẽ.Si coꝛpalis. videt᷑ ꝙ po/

terat tranſmutari in carnẽ reliquã ⁊ aſſumi vel au/

geri ab alia.& pari rõne ⁊ alia poterat tranſmutari i
alijs. aut caro illa fuit cõſumpta anteq; ꝑpueniret

narbm taſer ſunplicitacets. aut fuit adeo multipli/

cata vt po

oſſent inde mille coꝛpa foꝛmari.ſᷣ hoc ẽ fal
Go ſum. ꝛcẽ.

¶ By ad pᷣdictoꝝ intelligentiã ẽ notãdũ.

q; circa hãc q̃ſtionẽ fuit qᷓdã poſitõ erronea qͥꝛundã

dicentiũ ꝙ caro xpᷣi nõ tm̃ diſtinctõcm habuit a car
ne alioꝝ hoĩm cũ fuit vnita aic xpᷣi. ſᷣ etiam cũ fuit ĩ
lumbis pꝛimi hoĩs. Dicebat em̃ ꝙ qꝛ adam repabi/
liter peccauit.in peccato nõ ꝑmiſit deus totũ coꝛrũ

pi.⁊ ideo remanſit in eius ſemine aliqua pdꝛtio in-

coꝛrupta vt ꝑ illã fierz medicamentũ carni relique.

⁊ex illa poꝛtiũcula dicũt carnẽ xpᷣi foꝛmatã.quã di/

cũt eſſe generis humani medicinã. Hanc aũt parti⸗
culã tranſmiſit Adam ad noe.⁊ noe ad abꝛaham. ⁊
abꝛaham ad dauid.⁊ dauid vſq; ad virginẽ de qua

natus ẽ xpᷣs.Hec aũt poſitio ⁊ ſi videat᷑ habere ꝓpba

bilitatem in ſupficie. intrinſecus tñ falſum ⁊ erroꝛẽ
cõtinet ꝓ eo ꝙ nõ ſolũ eſt contra ſanctoꝝ dicta. ſed
etiam contra vere fidei documenta. Sanctoꝝ auto

ritatibus repugnat.qꝛ Dam̃.doctoꝛ grecus.⁊ Aug.

pᷣ̃cipuus doctoꝛ latinus in hoc cõſentiũt.q caro xpᷣi
ante vnionẽ cũ verbo indiſtincta erat a reliqua vir/

ginis carne.Dam̃ dicit.ꝙ de puriſſimis virgis ſan

guinibus fuerit foꝛmata.Augu.dicit ꝙ aſſumpſerit
pꝛimitiua nr̃e maſſe.Et hoc quidem neceſſariũ ẽ po
nere.qꝛ als nõ fuiſſet neceſſaria vᷣginis ſanctificatio
ad hoc ꝙ foꝛmaret᷑ caro xpᷣi ſine omni peccato. Nõ
eſſet etia xpᷣus vere de ſemiũe dauid ⁊ abꝛahe. ᷣ ſo/
lum ade.qm ſi pᷣdicto modo ab illa particula deſcẽ/
diſſet.ad nullũ alioꝝ ꝑtineret niſi ſicut ad deferens
quẽadmodũ aqua cõpatur ad canale. Mon eẽt aũt

in tali carne vere paſſibilitatis aſſumptio.nec nr̃ei/

firmitatis vera reꝑatio. quia nõ de natura lapſa fa/

bꝛicaſſet ſibi carnẽ.ſed potius de inſtituta.q̃ ommßino

inconuenientia ſunt.⁊ fidei ſane aduerſantia. Et iõ

p̃dicta poſitio tanq; erronea ẽ reſpuẽda.ſicut magi
ſter bene notauit in Ir̃a.ct męr̃ Nugo in libꝛo de ſa⸗
cramentis. Planũ ẽ ergo ſᷣm doctrinaʒ catholicam

carnem xp̃ᷣi in lũbis parẽtũ in quibus fuit materiali

ter a carne alioꝝ hominũ nõ fuiſſe diſtinctã qualita

bẽat ꝓ eo q; nõ ẽ caro pcti.bᷣ ſilis peccatrici.⁊ ꝓ tan
to dicit aug.ꝙ caro xpᷣi venerit de altitudine bũane
nature.nõ ꝙ in pᷣmis parẽtibꝰ ſine pollutõc fucrit.
qꝙ ſic purificata fuerit ⁊ mũdata i ſua aſſũpcõc. ꝙ ſi
milis fuerit carni i ſtatu innocentie. Pꝛopterca dẽ a
Boetio.dc oi ſtatu aliqͥd accepiſſe ſicut ifra melius
manifeſtabit᷑. Añ rões q̃ ad bãc ꝑtẽ inducũtur ſunt 51
ↄcedende.¶ Ad illud vo qd opponit᷑ pᷣmo in Zriũ
de Sap.vij.ꝙ; nihil inqͥnatũ in illã incidit. Odm ꝙ
ven eſt. hoc em̃ intelligit᷑ de ſapia ᷣm diuinã nãm qᷓ
nullo mõ fedat᷑ ex aliqua creatura.verũtũñ ſi ctiã in⸗
telligat᷑ ̃m bũanã nãm.adhuc hoc nõ bʒ inſtantiã.
qꝛ caro xpᷣi exqͥ vnita fuit vbo dei.facta fuit imacu⸗
lata.ſᷣ ex hoc nõ ſeq̃tur ꝙ immaculata fuiſiet in pꝛi⸗
mis parẽtibꝰ.ꝓ eo ꝙ quis in lũbis parentũ cẽt vni
bilis.erat tñ in diſpõne remota.(¶ Ad illud qð op/cõ⁊
ponitur ꝙ maxima puritas devet eſſe incarne xpi.
dom ꝙ ven ẽ jm ꝙ opetit ad reꝑationẽ hũani gene
ris.ſic aũt intelligẽdo nõ põt maioꝛ puritas cogita⸗
ri qᷓ; cũ de maſſa peccatrice foꝛmat᷑ caro oino immu
nis a pctõ.⁊ ſic factũ ẽ in carne vnita verbo oꝑpante
ſpũſancto.qꝛ ſi intelligat᷑ caro illa nunq; in ſe vel in
parẽtibus fuiſſe obnoxia.nõ ſic cogitat᷑ q̃lis nr̃e re/
demptoni fuerit apta. ⁊ iõ nõ cogitat᷑ qliter. potiꝰ 65
ſignat qiter nõ dʒ.¶ Ad illud qd opponit᷑ ꝙq caro
xpᷣi ẽ medicina.dm ꝙ; veꝝ ẽ ꝓ tꝑe qͥ medicina eſt.
medicina aũt ẽ ꝓ eo tꝑe qͥ a vᷣbo aſſumpta ẽ.⁊ ſic al
terius qlitatis ẽ q; alioꝝ hoim. Pꝛo eo aũt tꝑe quo
fuit añ aſſnmptionẽ non erat mediciua niſi mãliter
loquẽdo.ſᷣm illud tpᷣs nõ opoꝛtʒ foꝛmalit᷑ diſtingui
ab alia carne. ꝓ eo ꝙ ex eodẽ pᷣncipio mali põt foꝛ⸗
mari ſanũ ⁊ egrũ Cibꝰem̃ eiuſ. dẽ generis ↄuertit᷑ in

-

¶ Ad illud qdð opponit᷑. ꝙ ſi totꝰ eſſy coꝛruptꝰ.iã ñ 4
eẽt medicabil eiꝰmoꝛbꝰ.Ddm ꝙ illð argu. duplr de
ficit. Pꝛio qꝛ ſi bõ totꝰ coꝛruptꝰ eẽt.ñ ſeqt᷑ q incura
bil eẽt niſi illa coꝛruptõ ei iſepabilit᷑ ndhereret. Pꝛe
terea ⁊ ſi totꝰ homo coꝛruptꝰ eẽt qᷓ;tuʒ ad ea q̃ erãt
in ſe. ñ tñ coꝛruptũ eẽt genꝰ hũanũ totũ qdð fabꝛica
tũ ẽ ex illa bois carne.ᷣ illð ſolũñ qd ꝓceſſit ſᷣm legẽ
ↄcupie.Et qm̃ caro xpᷣi i vgie fabꝛicata ẽ pᷣteꝛ legem
eupies ſ. ſ. binc ẽ ꝙ caruit coꝛruptõe.⁊ rõeʒ tenuit
cdicie a ſua pᷣmaria foꝛmate⸗ ( Qõ.ij. K
tꝝ caro xpi fueriti pentibꝰ alit᷑ qᷓ; caro lion bo
minũ ſᷣm legẽ ꝓpagatõis: Et q alit᷑ vꝛ auẽte aug. x.

ſano in carnẽ ſanã.⁊ in lepꝛoſo in carnẽ coꝛruptam 5

ſupꝑ geñ.ad Ĩam. tractãt ill apli Hebꝛ. vij. Adhuc

erat i lũb pꝛis.ſᷣm aliquẽ modũ erat ibi xp̃s.q̊ ñ erat
ibi leui. Scom rõʒ qᷣppe ſemialẽ fuit ibi leui.qᷓ rõeñ
fuit ibi caro 15i. . 3t Bipᷣm oñdit᷑ rõc. Mediatuzʒ
pᷣncipiũ reducit᷑ ad imediatũ.ſ̊ xpᷣs ſᷣm aliũ modu⸗
Innal erinit de vtero vᷣgis.qꝙ; alij filij de vẽtre ma
trũ ſuaꝝ.ꝓ eo q; ñ ð virili ſeie. Si g̊ mediãte.b. vᷣgie
drfuiſſe i pentibꝰpᷣcedẽtibꝰ.vr q alio mõ fuẽit caro
eiꝰ i pẽtibꝰ ᷣm legẽ ꝓpagatõis qᷓ; alioꝝ boim.¶ JItẽ
ſi eodẽ mõ fuiſſet caro xpᷣi ĩ ꝑentibꝰ ſicut alij hoĩes.
ita peccaſſzy adã peccãte ſic alij hoies.ß ẽ falſum.
⁊c̃. ttẽ codẽ mõ hʒ ree educi i eẽ ꝑ quẽ modũ hʒ
in ſuo pᷣncipio exiſtere.ſed xpᷣus non fuit genit?ꝰ vel
conceptus ſm legeʒ nature.ſeq potius mirabiliter.
alij ãt hoies educũt᷑ nalit᷑. Alit᷑ eĩ fuit caro ciꝰ qᷓtũ

Qad legẽ ꝓpagatõis ĩ lũbis pentũ q; alioꝝ boim.iSʒ
contra. dicit mgr in l̃a. Caro illa añqᷓ; vbo fuit vni/

ta peceato fuit obnoxia.ſicut in mania reliqua virgi

— . .
—
=ã—sẽ e —–k —, —, — —,. — — —— — ——— .0—

——

—

— G.—

5S nis caro. Sed caro zoſunſie eſt õm traductõeʒ oꝛ . Seurrit feditas dilcõis carnis ex ꝑte viri generãti.⁊
1 ginalis. ↄſimilis eſt ᷣm legẽ ꝓpagatõis. ſi caro xpᷣi mlier ↄcipiẽtis.neutrũ hoꝛũ i generatõe xp̃i fuit.nã
ne⸗ in lũbis parẽtũ fuit obnoxia pctõ. cadẽ lege cum ↄceptio eiꝰ mirabil fuit ⁊ ſupꝛa virtutẽ nae. Mõ fu/
t6 alijs a pmis pꝑentibꝰ eſt traducta. ¶ Itẽ oẽ qd deſcẽ it ein ex virili ſemine ꝓ eo ꝙ caro eius concepta fu/
1 dit ab adã in ſeculũ deſcẽdit ſᷣm coꝛpalẽ ſam.⁊ ᷣm it ex ſola matre.neq; vᷣm legem cõcupiſcẽtie.quia nõ

ſeminalẽ rõnẽ.ᷓ ſi earo xpᷣi deſcẽdit ab adã in ſeth.⁊

e a ſeth in alios parẽtes.vr q; m legez ꝓpagatõis fu-
nt ſt in lũbis ꝑentũ eodẽ mõ ſicut caro alioꝝ beiz. Itẽ
i1 ſemẽ vnũ ſeminatũ.⁊ coꝛpus ſetb in totis ꝑentibus
. babedat rõem ſeminalẽ. & nihil inde futurũ erat qð
“ non eſict ibi etiã ſᷣm coꝛruptã ſbᷣam ⁊ rõem ſemina/
lẽ.ſʒ ſi caro xpᷣi exinde facta eſt. videt᷑ ꝙ ibi fuerit ad
8 modũ alteriꝰ carnis bůane. ¶ Itẽ tota caro virgis
wä. fuit in lůbis ꝑentũ em ege agatõis. ſicut caro ali
, oꝛũ boĩm. Sed caro xp̃i fuit ex aliqua pꝑte carnis vir
pu, ginis. hin legẽ ꝓpagatõis ſic fuit in lũbis pentũ ſic
pnl caro totius hnani generis.¶¶ R dð qꝙ dupliciteneſt
809,6 65 ſoqui de carne xp̃i· aut qtũ ad mam vnde ſũpta eſt.
ep. aut òztũ ad foꝛmã ſᷣm quã aie xpᷣi ↄiũcta eſt.⁊ a ver
nage bo in vnitatẽ ꝑſone affũpta. Si loquamur de carne
dgrr xp̃i ᷣm mãzʒ boc eſt de eo vñ facta eſt caro xpᷣi. ſic cõ
mmmn cedit᷑ ꝙ pctõ fuerit obnoxia.qꝛ ante ↄceptõeʒ xpᷣi to
gane ta maſſa bũani generis coꝛrupta erat. ſicut in pcedẽ
dAd ti ꝓbleumate mõ ſtratũ eſt. Si aũ: loquamur ð car
fen⸗ ne xpᷣi ſm foꝛmã.ſic dðᷣm eſt ꝙ nũqꝙᷓ pctõ fuit obno/
pote xia.quia nũqᷓ habuit illaʒ foꝛmam ꝙ eẽt immũda ⁊
cr maculata. Scm aũt ꝙ caro dicit᷑ duplicit. ſic ⁊ de
ack, agatiõe dupliciter ↄtingit loqui.Aut rõne mãlis.
telc. aut rõne foꝛmalis.Si rõc malis.ſic ꝓpagata fuit ab
eqvo adaã vſq; ad virginẽ in tota illa genealogia. ⁊ tota il⸗
tocg la ꝓpagatio fuit ſz legẽ nãe ⁊ cõcupie.Si q;tũ ad eẽ
ugi actuale ⁊ foꝛmale. ſic cõcepta fuit a vgine ꝑ ↄmunẽ
tſ, legẽ nãc ⁊ cõcupiſcẽtie.Et ſic patet ꝙ; vno mõ dicen/
niin di cõcedi pᷣt ꝙ caro xpᷣi mãliter loquẽdo ſic fuit i lñ
M bis pentũ ᷣm ꝓpagatõem ſicut caro alioꝝ boim. Sʒ
iji54 qm̃ caro quãtũ eſt de ratione ſui nois nõ noĩat ma/
teriã ipᷣam tm̃.ſed mãm ſᷣ tali foꝛma. ⁊ ꝓpagatõ et
lex ꝓpagatõis addita ei qð eſt caro xp̃i reſpicit eius
cur 6
Pe eductõem ſm eẽ actuale.hinc eſt ꝙ ᷣ eſt impꝛopꝛia.
e caro xpᷣi fuit pctõ obnoxia.⁊ hec.caro xpᷣi fuit ex ꝑen
e⸗ tibus ſeminalit᷑ traducta.peo ꝙ in oibus qᷓstum eſt
. de vi ſermonis pᷣdicatũ nõ attribuit᷑ ſbᷣiecto rõe ma/
a terie tm̃.ſᷣ rõne mãae ſeᷣ tali foꝛma.Caro em̃ ẽ res ſbᷣa
leen lis. ⁊ iõ q;uis ſupponat vᷣbo de pᷣterito.opoꝛtʒz tñ ad
hut idẽ tp̃s referri foꝛmã pdicati cũ ſbiecto.⁊ iõ oẽs pꝛe
4 victe locutões tãqᷓʒ falſe ⁊ ipꝛopᷣe ſũt negãde.niſi ꝓ/
20 ferãtur cũ determiatõe.ſ.rõne mãlis pᷣncipij. Si aũt
g1. alicubi abſolute pferãt᷑ ſũt expouẽde. Nota tamen
buc ꝓ bec eſt impꝛopa.caro xpᷣi fuit pctõ obnoxia. ſʒ hec
aut magis ipꝛopa.caro xp̃i fuit ſeminalit᷑ traducta. hᷣ at
den magis ipꝛopa adhuc ⁊ falſa.caro xpᷣi fuit decimata.
; m ꝙ magis ⁊ magis in pᷣdictis locutõibus caro ac
Nu; uipit᷑ rone foꝛme. Concedẽdũ eſt & ꝙ aliter fuit caro
ema xpi ̃m ꝓpagatõis legẽ in ꝑentibꝰ qᷓʒ alioꝝ hois.Mã
e caro alioꝛũ boim oꝛtũ habuit a ꝑentibꝰ ſ̃m ſemina/
(41. 6 l rõem ⁊ m legẽ concupiſcẽtic. Alud aũt dr ꝓce/
J dere m rõem ſeminalẽ. q; quidẽ exit in eſſe m vir⸗
bic, tutem ⁊ opatõem nãe.ſicut ſũt illa in quoꝝ ꝓducti⸗
f one nã ñ ſolũ ſe h ꝑ modũ obediẽtis ⁊ ſuſcipiẽtis.i⸗
; mo etiã ꝑ modũ nae agẽtis ⁊ dãtis ſpẽm ſiue cõple
tionẽ. ⁊ hoc impoꝛtat ꝙ dico ſemialis rõ ꝓpꝛie loq̃n
. do.ſicut oſtẽſũ fuit in ſco libro.q;uis cõtingat extẽ
i 6 ſioꝛi mõ vti pdicto vocabulo. Illud aũt intelligitur
33 tcraduci ſm legẽ concupiſcẽtie.iu cuius ꝓcreatione
ni,

eſt. ⁊ ideo ratio non valct.

interuenit delectatio ex cõmixtõe ſexus. Conceptus
em̃ fuit ex caſtiſſimis virginis viſcenibꝰ. Ideo cõce/
dende ſũt rõnes que ad bãc ptẽ inducũtur.¶ Ad il/ qS

lud quod opponit᷑ de auẽte mgr̃i.d ꝙ locutõ iſta ẽ

impꝛopa.videlicet ꝙ pctõ fuit obnoxia.⁊ hoc intel/
ligẽdum eſt maliter. ⁊ hoc mgf̃ inſinuat cũ dicit.Oꝛ
pctõ fuerit obnoxia.non ſimplr ſed in mã in q̃ mali.
ter erat. AUnde non eſt ſimpliciter ↄcedenda expo/
nenda tãqᷓʒ ipꝛopꝛia.⁊ ex impꝛopꝛijs ſᷣm eaꝝ impꝛo
pꝛietatẽ acceptis non licet arguere ſicut manifeſtuʒ
d illud qd oppõitur o
quicqͥd deſcẽdit ab adã in ſcth.deſcẽdit ᷣm ſemina⸗/
lem rõem.dð qꝙ ſeminalis rõ nõ dicit qͥd abſolutum
ſed quid reſpectiuũ. Dicit em̃ reſpectũ cius qd ꝓpa/
gat᷑ ad illud de quo ꝓducit᷑.cũ g dicit ꝙ quicqͥd de⸗
ſcẽdit ab adã in ſeth deſcẽdit ſᷣm ſeminalẽ rõem.d
ꝙ verũ eſt per ↄꝑatõem ad ſeth.⁊ ad hos qui ꝓdu/

cendi erant ᷣm ꝓpagatõem naturc.reſpectu quoꝛũ

oim ſemen deciſum a lũbis ade habuit virtutẽ ſuffi/
ciẽtem ad rõnem ſeminalẽ.reſpectu aũt xpᷣi nõ habʒ
veritatem ꝓ co ꝙ totũ illud quod pᷣm legẽ nae ex il⸗
lo ſemine ꝓducendũ erat.reſpectu carnisgpᷣi ſeha.
bebat in roõne paſſibilis ⁊ malis.qðd nõ poterat redu
ci ad actũ niſi ꝑ virtutẽ ſpũſſãcti.Cũ g dicit ꝙ qᷣcqͥd
fuit in ſetb fuit m ſeminalẽ rõem.veꝝ eſt ſi cõpꝑetur
ad adã. ſi cõꝑetur ad xpᷣm nõ habet vertenrſd 70
illud q opponit᷑ ꝙ totũ ſemẽ deciſũ ab adã habuit
ſeminalẽ rõem. d ꝙ ven eſt reſpectu eoꝝ qui ꝓdu/
cendi erãt ſᷣm legẽ nãae. reſpectu xpᷣi nõ habet verita
tem. Muis em̃ in aliquo ſemine ſit rõ ſeminalis ſpᷣm
quãlibet eius ꝑtem ſaltẽ foꝛmalẽ.vt ex eo aliqͥd poſ
ſet fieri.tñ ſi deus aliquid faciat ex illo ſemine ad qð
non habebat oꝛdinatõem.ſᷣm nãm dicit᷑ fuiſſe in il/
lo ſemine.ſᷣm coꝛruꝑtã ſbam non ſᷣm rõem ſemina⸗/
lez.quia ſemẽ illud reſpectu illius qd deus educit nõ

habet vim ſufficiẽter actiuã ſed paſſiuã.ſᷣm quã ſbᷣ/

miniſtrat coꝛpalem ſbam. Eſto etiã ꝙ illa ſeminalis
ratio cõparet᷑ ad adminiſtratõem mae illius rei faci⸗
ende.vt ſi plantaret᷑ vnum ſemen paruum ita ꝙ de
illo ꝓduceretur arboꝛ magna.cuiꝰ magnitudo ma/
teris eſſet ad ꝓductõem magni coꝛpoꝛis alteriꝰ ſpe-
ciei.ſic ⁊ in ꝓpoſito intelligẽdum eſt cum dicit᷑ xpᷣm
fuiſſe in lumbis parẽtum vᷣm coꝛpulẽtam ſbam.nõ
ſm ſeminalem rõnem.nõ ꝙ ſᷣſtantia coꝛpoꝛis criſti
ibi tota fuit.ſed quia erat aliquãta materia que per
vim ſeminaleʒ poterat augeri ⁊ creſcere appoſito ſi
bi aliquo.ita vt coꝛpoꝛa oim hoim inde poſſẽt fabꝛi/
cari.⁊ ꝑ illã vis ſũt coꝛꝑa oĩiʒ hoij fabꝛicata excepto
ſolo coꝛpoꝛe criſti.quod fabꝛicatum fuit per virtutẽ

ſupernã ſicut melius manitfeſtabitur infra. Et ſic pa

tet pꝛo quãto criſtus dicit᷑ fuiſſe in adam ſᷣi coꝛpu
lẽtam ſubſtãtiam. ⁊ ꝙ non ſequitur ſi fuit in ſemine
ade.ꝙ fuerit in illo pᷣm ſeminalẽ rõnem.Ad boc aũt
intelligẽdum valent illa que determinata ſunt ſecũ⸗
do libꝛo. xxx.di.(¶ Ad illud ergo quod opponitur q; 71
caro tota beate virginis fuit ibi ᷣm ſeminalẽ ratio/
nem. ſſicut caro alioꝛum hbominũ.dðʒ ꝙ in illo argu⸗
mento eſt ſophiſma ᷣm accidens. ſicut dictũ fuit de
decimatõe ſupꝛa. YJVMUDdʒb D

„

. ris dominici.Et circa hoc querũt᷑duo. Pꝛi/
mo queritur de pfectione coꝛpoꝛis domici
luantum ad molem. Scdo querit᷑ de eius ꝑfectiõe
Ftũ ad mẽbꝛoꝝ diſtinctõem.
eſtio. j.
ctũ

W.

ueſtio.jj. 2
¶ Atru coꝛpus xpᷣi ꝓductũ fuerit ad ꝑfectã molẽ ſub

„7

ito aut ſucceſſiue.Et ꝙ ſucceſſiue oſtenditur pꝛimo

luc.ij. Puer iſte creſcebat.ſed ad cremẽtũ etatis ſeqͥ
tur cremẽtum molis.g ⁊c.¶ Itẽ ſicut pʒ ex hijſtoria
euãgelica.xpᷣs habuit neceſſitates infatiles.vnde et
lactatus fuit a matre.boc aũt non eſſet niſi puulus
fuiſſet in quantitate.gᷓ videtur ꝙ pꝛius tꝑe fuerit in
quãtitate modica qᷓ; ꝑpfecta. Stem Augmentum
ſequit᷑ nutrimẽtũ.ſed coꝛpus xpᷣi alebatur ſicut coꝛ/
pus alterius hois ſi uccenluc⸗ ſimiliter videt᷑ ꝙ au⸗
gebat᷑ paulatiue et ſucceſſiue. ¶ Item xp̃s aſfupſit
nam paſſibileʒ et moꝛtalẽ.ſed ẽ nãe moꝛtal ꝙ decre
ſcit aut creſcit. aut ꝓficit aut deficit. Aix em̃ aut nũ

q́ᷓ; in eodẽ ſtatu ꝑmanet vt dicit᷑ in Job. ſi nõ cõ⸗

petebat xpᷣo decreſcere.videt᷑ ꝙ talem nãm aſſum/
pſit ꝙ ſemꝑ in bac vita q;tũ ad coꝛpus ꝓfecerit. 12

ſucceſſionẽ tꝑm ad ꝑfectiõis quãtitatem peruenit.

.

¶ Sed cõtra Hiere.xxxj. Mulier circũdabit viruʒz.
hoc intelligit᷑ de xpᷣo et de beata virgine.ſed virum
circũdari in vtero.eſt in vtero cõtineri. Ad virũ aũt
ſpectat coꝛpus ꝑfecte quãtitatis habere.̊ videt᷑ ꝙq
coꝛpus Pi in vtero virginis fuerit m ꝑfectã quãti
tatẽ molis.non g ad ꝑfectõem venit ꝑ ſucceſſionem
tpis. hres hocipᷣm videt᷑ ꝑ hoc qð ſequit᷑ in eadẽ
aucte. Houũ faciet dñs ſuper terraʒ. ſed nouũ eſt.
cuius ſimile non pᷣceſſit.ſed ꝙ mulier in vtero habz
pueꝝ pue quãtitatis hoc non eſt nouũ.jᷓ videtur q;
xpᷣs ſtatim fuit ad ꝑfectõem quãtitatis ꝑductus ex⸗
quo de virgine eſt cõceptus. ¶ Item diuina virtus
ſũma eſt ⁊ pfecta. Quia ſũma.nata eſt opari ſubito
2 in inſtqti.Quia ꝑfecta.nata eſt educere opatiõem

fectã.Si g̊ foꝛmatio coꝛpis xpᷣi fuit a virtute incre
ata. videt᷑ ꝙ in inſtãti cõceptiõis coꝛpus illud edu/
ctũ fucrit in quãtitate ꝑfecta.¶ Item ſicut aia con-/
iũcta eſt verbo in vnitate ꝑſone ſĩmediate.ita ⁊ coꝛ/
pus.ſed anima ſtatim quado vnita fuit verbo dei.
fecta fuit in virtute ⁊ ſcia.ᷓ ⁊ pari rõe coꝛpus i qua/
titate ⁊ figura.non ergo videtur ꝙ per ſi uceeſſionez
tꝑis.quãtitas coꝛpis xpᷣi qtũ ad quãtitatem molis
ad ꝑfectõem ſic deducta. ¶ Ry. dd q; coꝛpus xp̃ᷣi qᷓ;
tũ ad quãtitatem molis ad ꝑfectõem deductũ eſt p
ſucceſſionẽ tꝑis.⁊ rõ huius eſt.qꝛ pfectio quãtitatis
illius coꝛꝑis fuit opatõe nãe.cuiꝰeſt opari ſʒ ſucceſ⸗

ſionẽ tꝑis. Si aũt querat᷑ vnde eſt ꝙ de? coꝛpꝰ illud

ad ꝑfectõem voluit deduci mediante nãe opatõne.
d. ꝙ boc fecit deꝰ valde cõgrue. Hoc em̃ qᷓuis alio
mõ facere poſſet.ſic tamẽ fecit ad cõfirmãdã fidei
ritatẽ.ad cõmẽdãdã hũilitatis virtutẽ. ad cõſeruan
dã vniuerſitatis legẽ. In hoc em fidei veritas con
firmatdñ manifeſte oſtẽditꝑ ↄuerſatõeʒ ⁊ ſileʒ mo
dũ ꝓficiẽdi in etate ꝙ xp̃s no fãtaſticã ſ verã carnẽ
aſſupſit. ⁊ hoc quidẽ valde fuit optimũ.qꝛ ſinc fidei
veritate nullꝰ eſt incarnatõis fructꝰ. Hũilitatis etiã
virtus in hboc commendat᷑ dũ dei filiꝰ qui eſt rex re⸗
guũ ⁊ dñs dominãtiũ factus eſt ꝑuulꝰ.⁊⸗ q pꝛius nul/
lo indigebat.lacte materno ſiẽ alij puuli paſcebat᷑.
pannis inuoluebat᷑.⁊ alia plura geſſit quibus bũili-
tatis vtilitas cõmẽdat᷑. ⁊ boc valde opoꝛtunũ fuit.

Onſequenter queritur de perfectione coꝛpo/

lidatio.1 9

III

—

qꝛ ꝓpter boc potiſſime deꝰ deſcèdit de celo vt ſuper⸗

biã extirparet. Aniuerſitatis etiã lex ⁊ oꝛdo cõpua⸗/
tur.qꝛ deus vnicuiq; nae cõceſſit ꝓpꝛiã opatõnem.

nec vtit᷑ miraculis vbi nã ꝑ ſe ſuſficiẽter pᷣt operari.

Et qꝛ nã in xpᷣo ſatis ſufficienter poterat coꝛpus xpᷣi
ad ꝑfectã quãtitatẽ deducere.ita ꝙ in nullo deroga
bat᷑ eius dignitati.iõ noluit deus tpᷣs anticipare. vt
tãq; vniuerſitatis iuſtus adminiſtratoꝛ vnũquodq;
iuxta virtutẽ ſibi ↄpetẽtẽ opari ſineret. Et hoc q̃dez
conueniebat.qꝛ nam nolebat ꝑimere ſeq reꝑpare. et
in hoc inſinuat ꝙ maioꝛ ptãs vſuʒ inferioꝛis ptãtis
nõ debet abſq; cauſa pᷣuare.Et ſic pʒ ꝙ valde rõna/
biliter deus coꝛpꝰ xpᷣi ad ꝑfectã quãtitatẽ molis de
duxerit ꝑ tꝑis ſucceſſionè. Unde ⁊ rões hoc ꝓbãtes
ↄcedẽde ſũt.
auẽte Jere.dd.qꝙ vir dicit᷑ ibi xpᷣs nõ ab etate coꝛpo
ris.ſed a vigoꝛe animi.qꝛ plenus fuit virtutibꝰ ⁊ ſci⸗
entia ab inſtãti ↄceptõis.
nouũ fuit.dð ꝙ nouitas attẽdit᷑in hoc q ipe erat de
us ⁊ hõ.cuius ſimile nũqᷓ; pceſſerat. in boc. qꝛ ab in
ſtanti ↄceptõis vir fuerat ado ꝑfect? q ꝓficere nũqᷓ;
potuit. ⁊ huius ſimile nũqᷓ fuit. Et ſic pʒ ꝙ nõ opoꝛ
tuit ꝙ eſſet quãtitatis ꝑfecte ad hboc ꝙ nouũ ick⸗ „
ſet. Unde ratio illa peccat pᷣm ↄñs.i⸗
obr ꝙ virtus infinita opatur in inſtati.dm ꝓpv
eſt quãdo virtus infinita opat᷑ ̃m totalitatẽ ſue põ
tetie. ⁊ oꝑatur ꝑ ſe. In ꝑfectiõe aũt dñici coꝛpis nõ
tm̃ oꝑatur virtꝰdiuina.ſed etiã creata. cuius eſt oꝑa
ri ſucceſſiue ſicut oſtẽſũ eſt ſupꝛa.⁊ illius eſt operari
ſucceſſiue cũ ſit virtus finita.
inſtati cõceptõis fuit ꝑfectus virtute ⁊ ſcia. dom
nõ eſt ſimile.qꝛ q;uis deceret deũ aſſumere aliquas

penalitates ad redẽptõem nẽam. nõ tamen decebat

aſſumere culpã vel ignoꝛãtiã.iõ magis haberz hoꝝ

oppoſita.ſ.virtutẽ ⁊ ſciẽtiam.qᷓ in inſtũti ꝓduci acd
(is quãtitatẽ ꝑfectã. 1. ij

i Queſtio. i. m
trũ mebꝛoꝝ foꝛmatio et diſtinctio facta ſit ſubito
an ſucceſſiue coꝛpc dñico. Oꝛ non ſubito videtur.
Aug. in. iij. de tri. tractãs illud verbũ Johᷣ.ij. Sol⸗/
uite tẽplũ h̊. Dixerũt iudei.xlvj annis.⁊c. ibi Aug.
Hic numerus ꝑfectioni dñici coꝛpis ↄgruit.qꝛ vt di
cũt phiſici tot diebꝰ foꝛma hũani coꝛpis pficit᷑. ñ
videt᷑ ꝙ coꝛpus xp̃i ab inſtãti ↄceptõis oꝛganiſatuʒ
fuerit ⁊ foꝛmatũ. Si tu dicas ſicut dicit magiſter in
litera.y hoc dictũ fuit ꝗpter incremẽtũ molis. tũc ñ
videt᷑ ꝙ. xlvj.diebus ꝑfectũ ſit. qꝛ ad ꝑfectionẽ hãc
nõ puenit vſq; ad annos.xx. ¶ Itẽ
buit ffibꝰ ſimilari.⁊ g̊ vr q in mõ foꝛmatõis coꝛpis
ſequit᷑ alioꝝ hoiʒ coꝛpa. ſʒ coꝛpa alioꝝ hoim ſucceſ.
ſiue foꝛmãt᷑.ẽ videt᷑ ꝙ ſimilit᷑ coꝛpus xpᷣi. ¶ Itẽ coꝛ
pꝰ xpᷣi nutritũ ⁊ augmẽtatũ fuit ſucceſſiue ſicut coꝛ⸗
pa alioꝛũ hoim. videt᷑ pari roe ꝙ fuerit ſucceſfiue
foꝛm Ege⸗ ſoꝛmatõcʒ veri coꝛpis ãtecedit ↄſo.
tio. ↄſolidatõe:n añcedit ↄuerſio. ⁊ puerſionẽ
ſeminis deciſio. Si gᷣ quelibet illarũ opationũ non
pt fieni in inſtqti. ⁊ vna eſt oꝛdinata ad aliq. iᷓ videt᷑
ꝙ foꝛmatio nõ poterit eẽ inſtãtanea ¶¶ Sʒ 3. Aug.

in li. de fide ad petrũ. Firmiſſime tene ⁊ nullatenns
dubites nõ carnem xpi ſine diuinitate in vtero vir⸗/

ginis pꝛiuſcq; ſuſciperet᷑ a verbo fuiſſe. ſed verbũ nõ
ſuſcepit niſi carnẽ foꝛmatã. ⁊ ĩ inſtqti oↄcepit eam. g
videtun ꝙ in inſtãti coꝛpus xpᷣi fuerit ad pfectionis
oꝛganiʒatõem enn 4 Rien Aug. in li. ve trini.
no ex ytero virginis pꝛius caro ↄcepta eſt.⁊ poſtea

tẽ Meb.ij.poia de

„

dillud g qð pᷣmo obr̃ in ↄtrariũ de 7

ꝗ illð qd opponit᷑ ꝙ 24

d ill quod 75

¶ Ad illð qd obr ꝙ ab 70

(

it
oit 1
honnv.
ſili⸗
oſte
Nturi
cefi
nen.
torßt
ims
hiig
gori
nil
Hich⸗
ſisEt
geyt
hiaſfu
nena
ltita⸗
pty
uc
Guniz
Aofe⸗
futeo
bec
n6
ut
eſue
goſt
dacke
daino⸗
ron
bectt
ſcha
eon

le
n
pon
va⸗
ſung
duns
*
biß,
wwn

tſpe⸗
fin/
tdnem.
peran.
pus ti
deroge
are. vt
groc;
dcqqce
pare. et
ptätis
eroͤna⸗
ols de
Pdätes
müde 7)
cco
hheſ⸗
poni
eand.
.ehin
earnü;
Nöoer
lenn,
n Hn⸗
niſuepi
Mps o
sckoge
fopom
Nbrab
doin
Aliguas
derchat

7

Aug.
aytdi
at. ß
mniſat
len
tici
nehi
de⸗
Npis
nceel.
tecoꝛ
tcoꝛ/
eſtiue
ſone
Inon
fet
ug.
chus
/
iſᷓ
n5
nis
ini.

diuinitas venit in carnẽ.ſ̊ mox vt deiverbũ in vteꝝ
venit factũ ẽ caro.ᷣuata ꝓpꝛietate nature.⁊ pfectus
hõ in vcritatc carnis et aie.
ſe filiũ dei rõe carnis aſſumpte ex ipᷣa.ſᷣ ñ ẽ ibi cõica/
tio ydiomatũ niſi ꝓpter vnionẽ.nõ ẽ ãt vnio niſi ad
naturã ꝑfectã.cũ g in inſtãti conceptiõis veꝝ ſit di/

cere filin dei conceptũ ex virgine.neccſſe fuit etiã coꝛ

pus ad ꝑſectã oꝛgãiʒationẽ cẽ deductũ.¶ tẽ cõcep/⸗
tio xpᷣi fuit virtute mirabili et mirabiliter opante.vᷣ
virtus mirabiliter oꝑãs eſt infinita et oꝑãs infinite.
5 vẽ ꝙ eius oꝑatio ðbebat eẽ inſtãtanea.Et ſi H̊.coꝛ/
pus dñicũ in inſtãti in ꝑfecta oꝛganiʒzatiõe fuit cõſti
tutũ.R.dð.ꝙ abſq; dubio ſicut dicit Augu.coꝛpus

xp̃i ab inſtãti cõceptiõis hũit ꝑfectionẽ oꝛganiʒatio/

nis.iEt rõ huiꝰ ſumi põt cx pꝑte verbi aſſumẽtis.et ex
pte vtut cfficicni.ct ex ꝑte vᷣgis cõcipiẽtis.Ex ꝑte vx/
bi aſſumẽtis.qꝛ nõ deccebat illud aſſumere ꝑtẽ buůa/
ne naturce vt eẽt hõ ſᷣm qͥd.ſᷣ totã humanã naturaʒ.
et ita carnẽ et aiaʒ.maxie cũ aia dat carni cõgruẽtiaʒ
vt vniat᷑ cũ diuia et hñana natura.ſicut oñſum ẽ ſu/

pꝛa. Et qm̃ aia ñ ẽ nata vniri niſi carni foꝛmate ⁊ oꝛ/

ganiʒatc.iõ in pᷣmo inſtãti cõceptiõis fuit coꝛpꝰ xpᷣi
ad pfectiõis oꝛganizationẽ deductũ. Rõ ctiã ẽ ex ꝑte
virtutis oꝑpantis.qꝛ ibi virtꝰ diuia oꝑat᷑ mirabiliter.
NHoc em̃ ẽ miraculũ miraculoꝝ.ꝙ femia cõcipiat de
um.Et iõ ad ſue mirabił potẽtie oñſionẽ ſubito foꝛ/

mauit illud coꝛpꝰ.qð natura nõ põt foꝛmare iſi ſuc

ceſſuc.Rõ vero nibilominꝰ ẽ ex pte vᷣginis cõcipiẽ/
tis.qᷓ ſtatim vt cõſenſit replcta fuit ſpũſancto.et mr
dei effecta.iuxta illð qd ãgelꝰ ãnũciabat.Et qm̃ mr
dei nõ erat niſi deus quẽ concepat vnitꝰ eẽt carni.et

caro nec deo nec aĩe cõgrueret.cõgruerat mr̃i vt ba/

beret mẽbꝛoꝝ diſtictõez cõueniẽtẽ. HNinc ẽ ꝙ ab iſtã/
ti cõceptiõis coꝛpus xpᷣi debuit in mẽbꝛoꝝ diſtictiõe
ꝑfectũ eẽ. Añ cõcedẽde ſüt rões ad iſtã ꝑtẽ inducte.

¶Ad illud qð opponit᷑ ꝙ numerꝰ quadragitaſex die

tẽ vᷣgo btã dẽ cõcepiſ

gragintaſe
ẽ& aſpectibꝰ hominũ patere potuit. Añ coꝛpꝰxpᷣi in
cremẽto cũ alijs coꝛpibꝰ ſimilitudinẽ hũit.quis non

Hũ cõucnit pfectioni coꝛpis dñici. d. ꝙ in ſcriptura

frequẽter res tũc ẽ in fieri.cũ innotceſcit.et ꝑ bũc qui/
dẽ modũ verbũ Aug.ẽ intelligẽdũ.qꝛ et ſi coꝛpꝰ dñi⸗
cũ ab inſtãti cõceptiõis fuit foꝛmatu. ñ tñ apparuit
nec ꝑcipi Locui ꝑuitate quãtitatis molis.ſᷣ pꝰ qua/
ex dies ad tatã quãtitatẽ ꝑfectiõis dductũ

haberet ſimilitudinẽ in foꝛmatiõc pᷣmaria.nõ em̃ na
turaliter ſ̊ mirabiliter foꝛmatũ fuit.Et ſic intelligen

da ſũt verba Aug.in tercio li. de trini. Et in li.lxxxiij.

õnũ.que ad pñs obmittunt᷑ ad vitãdã ꝓlixitateʒ.

Ad illud aũt qd opponit᷑ de vbo apli. p oia de 8

buit fratribꝰ amiłari.ddm.ꝙ verũ ẽ quãtũ ad ea que
faciebãt ad repationẽ generis huani. ſicut tẽptari. cõ
uerſari cñ hõibꝰ.⁊ pati.Sʒ in mõ cõceptõis.qꝛ in no

bis qncxã hbʒ traductionẽ oꝛigiał pcti.ñ buit affimi

lari.qꝛ nõ cõpetebat hoc hominũ mediatoꝛi et rpato

ri.d illud qð obꝛ. ꝙ ſilr fuit nutritũ ⁊ augmẽtatũ. 7

dꝗ.ꝙ nõ ẽ ſimile.qꝛ nr̃a augmẽtatio et nutritio cul/
pã nõ hʒ annexã ſicut nr̃a generatio.et ita nõ ſic de/
buit afſilari in generatiõis pᷣmoꝛdio ſicut in augmẽ/
to et nutrimẽto. ¶ A
coꝛꝑis pᷣcedit cõſolidatio.et cõſolidationẽ cõuerſio.
⁊c.dd.ꝙ; duplex ẽ oꝛdo.vʒ ſᷣm tpᷣs ⁊ nat᷑aʒ.vłſᷣm na
turã tm. iſti ãt tres actꝰ oꝛdinẽ hñt i nr̃a gengratiõe
vtroqʒ mõ. qꝛ nr̃a generatõ ẽ a vᷣtute finita que oꝑa⸗

zur in tpe. In generatiõe aũt xpᷣi nõ bñt oꝛdineʒ niſi

hm natura·et qm̃ hũtia oꝛdinẽ ſᷣm naturã ſil eẽ poſ/
ſũt tꝑc abſq; aliq̃ incõpoſſibilitate.hinc ẽ ꝙ mihil im
pedit illos actus eẽ in generatiõe domica.quis non

ſint ſił in nr̃a generatiõe.Añ rõ illa nõ cogit.qꝛ aut

ꝓcedit ab oꝛdinę ſᷣm naturãꝗ.ad oꝛdinẽ ſᷣm tpᷣs.Aut
ꝓcedit ab oꝑatiõe nature ad oꝑationẽ virtutis diui

ne.Et nullo iſtoꝝ modoꝝ eſt ibi neceſſitas ↄſcq̃ntie.

¶ Diſtinctio.iiij. Qualiter caro xpᷣi fuerit ꝑ ſpm̃ſanctũ concepat.

9 00° ₰

conceptionẽ xpᷣi. In hac ꝑte determinat dei

— ℳ₰ℳ.G 2

termi

Am vero incarnatio verbi ⁊c. Supꝛa detmiauit mggr̃ de ſanctificatiõe virginis que fuit p̃ambula acd
nceptio⸗ pᷣa cõceptiõe dñi Et qm̃ cõceptio xpᷣi bʒ comꝑationeʒ ad
ſpm̃ſanctũ fecundãatẽ.et ad virginẽ cõcipientẽ.ideo ꝑs iſta diuidit᷑ in duas ꝑtes. In quarũ pꝛima de/
at de conceptiõe xpᷣi in comꝑatiõe ad ſpiſanctum. In ſecũda determiat de ea in comꝑatione ad vir

d illð qð obẽ ꝙ foꝛmatiõʒ veri So

ginẽ.ibi. Sed queri põt cũ nos ſaluatoꝛẽ natũ ꝓfiteamur. dꝛima ꝑs in partes tres diuidit᷑. In quaꝝ pꝛima
ponit vel exponit veritatẽ aſſignãs quare incarnatiõis myſterium ſit ſpniſancto attribuẽdũ. In ſcdᷣa vᷣo mo
uet dubitationẽ ex his que dicta ſunt habentẽ oꝛtũ.ibi. Sed nõẽ bic diutius imoꝛandũ. In tercia vero ſub/

iungit maioꝛẽ explanationẽ pᷣdictoꝝ.ibi.pſecto modus i

iſte quo natus eſt xp̃s de maria. ⁊c̃. Pꝛima ꝑs habʒ

duas. In pꝛima expꝛimit veritatẽ. In ſcda confirmat e autoꝛitatẽ.ibi. Añ Aug.ſuꝑ hoc mouens queſtio

nẽ. Similiter ſcda ꝑs in qua mouet dubitationeʒ diuidi

in duas. In pꝛima pte põit qõʒ. In ſcdᷣa ſolutiõʒ.

ibi. Mõ ẽ aũt cõcededũ eodem mõ. Tercia ꝑs vbi ponit explanationem diuidit᷑ in duas. In qᷣꝝ pꝛia ponit

vnum explanãdi modũ ſᷣm Aug. In ſca aliũ.ibi. Põt etia dici xpᷣs ſᷣm bominẽ ⁊c.

¶ De conceptiõe xpᷣi in cõꝑatiõe ad ſpm̃ ſctm̃. Et expꝛimit veritatẽ qua

di III re in ſcriptura ſepiꝰ tribuat ĩcarnatio que ẽ opꝰ tninitatis ſpũiſancto.
‧A114 7 JUUD „

de ipo etiã coõceptꝰ et natꝰ dica᷑k. a

memo'

WVm vero icarnatio verbi ſicut in ſuꝑioꝛibus tractatũ ẽ oꝑatio vere
ſit pf̃is ⁊ filij et ſpũſſancti.inueſtigatiõe dignũ noõ videt᷑.q̃re in ſcri
ptura ſpũiſancto hoc opꝰ ſepiꝰ tribuat᷑.⁊ de ipo xpᷣus cõceptꝰ⁊ natꝰ
.non em̃ iõ incarnatiõis oꝑatio ſpũiſancto ſepiꝰ tribuit᷑. ꝙ eaʒ ipᷣe

ſolꝰ ſine patre ac filio fecerit.ᷣ qꝛ ſpũſſanctꝰ ẽ charitas et donũ patris ⁊ fi⸗
lij. et ieffabili ði charitate verbũ caro fſctm̃ ẽ.et ieffabili dei dono ſiliꝰ dei ſibi
vniuit foꝛmã ſerui.ñ g freqns ðnõiatio.ſſ.ab illo oꝑe pfeʒ et filiuʒ ſeanait⸗

.
4
*

ſed potiꝰ vno nominæto tres intelligunk. ſicut fit ſe⸗

a (Sed potius vno

I

555

nominato tres inta pe in as nat veritatẽ pᷣdictã autoꝛitate Aug. b
õä moli cide
lantia nonde necen. WWEn Aug. ſus Poc moues ꝗ illã creaturam quã
.J ench. ens. Cũ i ruram q
dasernge lrena Nerermigenenr rdingane, dnn plona ſiſuͦ peinen
In lto minꝰ intcllig · Vi go coe fecerit.neq; em̃ ſeꝑabilia ſũt oꝑa trini
multo mn mcni tẽ tota trimtas fecerit.neq ols nöiat? e. An eti
ural eda tatis. cur in ea facieda ſpũſſanctꝰ ſolꝰ nõiatꝰ ẽ. An eti
vu 8 kelngie⸗ en qñ vnꝰtriũ in aliquo oꝑe nõiat᷑.vniuerſa PAudt
alia. S dicto ꝙ pr ge/ an elligat . ita vere ẽ. et exẽplis doceri põt. Aue
ere de e telig ten rtcsg, ottien vlexpoſitõz.
pt nomiati eeeu ſtis Poſitdtione eiuſdled quo ſenſu dicat xps
actus ſubalis vl pſo⸗ conceptus et natus de ſpũſancto. c .
valls. Bireſpec een. ¶ Sʒ nõ ẽ in hoc diutiꝰĩmoꝛãdũ.IJllud em̃ mouet.quõ
ſia⸗ i er grnee dia⸗ xpᷣs natus de ſpũſancto.cũ filiꝰnullo mõ ſr mi
entia e i tribꝰ. ⁊? ce irn e iert ſumꝰ patrẽ hõis xpᷣi eẽ ſpm̃
enciale ↄuenit vni cõ rituſſcti. Nunqᷣd dicturi ſum⸗ patre hoi⸗ ine
ee lter ena ſanctũ.vt ðꝰ pf̃ verbũ genuerit.ſpũſſctũs hominẽ.ex
fõa nõiata nõiat᷑ et al qua vtraq; ſuba xpᷣs vneẽt et di patris filius ſjm ver
tera b neeſeee on, bij.et ſpuͦſſcti fli? m hoiez. O ei ſpuͦſſctüs tach pi
ete det, eius 8 matre virgie genuiilet. quis hoc dicere aude/
leen reſpecucſech ne hoc ita ſit abſurdũ vt nulle fideliũ aures id va
creati in ̊ relucẽt aß bit: cũ he inde cũ fatemur xpᷣm natü d ſpiiſan⸗
trib? oſonis. leãt ſuſtiere. Pꝛoinde cũ fatemur xpᷣm natũ ð ſpũſa
E es rſo za vera e maria virgie.quõ nõ ſit filiꝰ ſpũſſcti.et ſit filius
q, obidcioncz. veraq; Lacte dl et de illo et de illa ſit natus.explicare diffici
een eo leé. Pꝛoculdubio no ſit o illo vt o patre. ſic aũt oͤ illa
nẽ aliquã ꝙ ita cõtin⸗ lec. Hꝛoculau ſt. “
Cald vt de matre natus eſt. ””
gvni alio bDul 5 Ponit dubitatiols mote ſolution?.
naſeuntur exad diſpi (M & alit cededi. qcqd ö ali re naſci᷑ cõtinuo eiuſ
Tts noͦaq flios ae.6 dẽ rei fli nũcupãdi..vt em omittã alit de hõie naſci
vei pfis 2 miis cccie. iliſj aliter capillũ.aliter pediculũ et lũbꝛicũ.quoꝝ ni⸗ Mon ofs gut
Ear n dine ni hil Efüli. lt bec omittã quonia tote rei defoꝛmiter Mon oms gut
niſ bn gl au⸗ ali cõpꝑant᷑.Certe qurnaſcunt᷑ ex aq̃ et ſpũſãcto.ñ aque ſilij. de illo na⸗
tionẽ. et ſilitudo traſſa n eos recte qſpiã dixerit. ſed dicunt ſilij di patris ſunt.
eterinedie r rmarnsccclie Ried dipilito natus ?rbo. deethia
Dogiaddie mh acd liuse ſpũſſancti. Siẽ ecõuerſo nõ om̃s ꝗ dicũt᷑ alicu⸗
Ki ecclie. Zurta hoe ius filij.cõſequẽs ẽ vt de illo eti nati eẽ dicank. vtilli
querit cuð lumbꝛicus q adoptant᷑. Dicunt᷑ etiã ſilij gehẽne.nõ ex illa nati.
2 ciaR. dd.c ſiisꝛpf nõ ita vt ſit ſlite nec HH oĩs q dicit filius de illo
ao is dangt ab oee. 10 ika vrn it filius.
abebitngie de ſit Wacir matoteexmiertatione Pdictoꝝ. ſcʒ quare 4
babagerpꝛeſſa tu vzg dicat natus de ſpuͦſcto. bm vnu modũ Aug. e n
baenne Pꝛolecto modus iſte quonatus expe ö maris ſicut
enmn uc — ſilius.et de ſpũſancto ñ ſicut filius.iſinuat nobis gra⸗
zagn enaſen. a niä iqua hõ nullis meritis pᷣcedẽtibus ĩ ipo exoꝛdio AN
kenaſel Sctiz erpect⸗ Katmre ſue quo eẽ cepit. verbo dei copularet in tatam 4
ſe ltitueune ad eẽn glone vnitatẽ. vt ide eet flus r naius ſ
i en naſcit. nibii tee n ture hüane ſuſceptõe
mig e Sheario hõis qᷣ filius dei.et ſiẽ in nature h A cgo naca .
delium.ideo renati er . Per bãc eãdẽ rationẽ lũbꝛie 6 dz dici filius hõis qᷓuis ex ipᷣo na ce
orcrnd nad ifivd ne Aes tegiegi beitdt,gandinn d esnde nanat rils dg
Poc & n ha ad ei ſilitudine. Ct iõ recte Nug. infringit illue argun ſimilatiõe. ¶ Dicunt᷑ etiã filij gebẽ
kyguaed ſat lus vier Eentiner ⸗ gil ichopat a allqd poſt ſuñ eẽ vꝛ potiꝰ rationẽ pfis qᷓᷓ filij in 1
aot Baonera E A dp filij. R.dð. ꝙ duplieè hõ ꝓpꝛietatẽ filius rſpectu . .
5 ſe hahere vech boͤl i t altera quantũ ad poſſeſnonis heredicatẽ. et pꝛima antecedit. is
tris. Ana attendit᷑ qtum ad emanationem. et altera quantũ a l 5 pparanut᷑ per S
et ſccuns ſubſegui E filij gebene dicunt᷑ nõ ratione pꝛime ꝓpꝛietatis.b ratiõe ſcde ad quã pparaut᷑ p

ocs gi
nut al
eilo nv

li

ziin

h.

t

attribui c. f.

quodãmõ ipa gratia ipi hõi naturalit qua nullũ poſ⸗
ſit admittere pctm̃.q̃ gra iõ ꝑ ſpm̃ſctm̃ eſt ſignificata.

—

aliquã affilatõnẽ in

qꝛ ipe ꝓpꝛie ſic ẽ de vt ſit etiã dei donũ. Per hoc g̊ -

ð ſpũſctõ eẽ natiuitas xpᷣi dicit᷑.qd aliud q; ipᷣa gratia

dei ðᷣmõſtrat᷑.q̃ hõ mirabili et ineffabili mõ verbo dei

d ẽ adiũctꝰ atq; cõnexus.etꝰdiuia gra coꝛpalit repletꝰ.
¶ Adtdit alis explanatõʒ pᷣdictoꝛuʒ ſᷣm alum
modum Aug. in ench. f.
ę (dðt etiã dici xps m hõieʒ iõ nat de ſpũſctõ qꝛ eum
fſ fecit. Inquatũ em̃ hõ ẽ ex tꝑe factꝰ ẽ.vt ait apłs.Cõ⸗

ceptꝰ g et natꝰ de ſpũſctõ eẽ dicit᷑.nõ ꝙ ſpũſſctũs fue⸗

rit virgini ꝓ ſemĩe.nõ em̃ ð ſuba ſpũſſcti ſemẽ ꝑtꝰ ac⸗

Math.j.· gis ẽ aſſũptũ q nitü, Et in e
intelligẽtiã legit᷑ de maria ꝙ inuẽta ẽ in vcero hñs de

ſpũſctõ.Cuiꝰ dicti rõeʒ Ambᷣ.inſinuãs in.iij.li.de ſpi

rituſctõ.ait. Qð ex aliquo ẽ.aut ex ſupᷣa.aut ex pote⸗

ſtate eiꝰ ẽ.Ex ſubᷣa ſicut filius.qͥ a pr̃e vłex pr̃e.et ſpi

rituſctõ qᷣ a pre et filio ꝓcedit.ex ptãte ãt ſicut ex deo
oĩa.Quõ ergo ĩ vtero hũit maria ex ſpũſctõ? Si q̃ſi
ex ſuba, ergo ſpũs in carnẽ et oſſa ↄuerſus ẽ.nõ vtiq;.
Si vo qſi ex oꝑatiõe et ptãte eiꝰ vᷣgo concepit. qͥs ne
get ſpiritũſanctũ dñice incarnatiõis autoꝛem.
(SDe ↄceptõe xpᷣi ĩ cõꝑatiõe ad vᷣginẽ.q̃re ſcʒ apłs
dicat xpᷣm fctm̃ cũ nos eũ eẽ fatemur natũ. g
KRo. j.
Sal lii. eũ fctm̃ dicat ex ſemie dauid.Et alio loco factũ ex mu
liere.cũ alið ſit fieri.alið naſci. Aliqͥd ergo ſignifica/

uic hoc dicto. Qꝛ em̃ nõ ab hũano ſemie cõgregata ẽ

caro dñi ĩ vtero vᷣgis.et coꝛp⸗ effecta. effectu et vtu⸗
te ſpũſſcti.iõ apls dicit fctm̃ ñ natũ. Alið ẽ em̃ ſemie

admixto ⁊ ſanguĩs coagulo generare.Alið ẽ ñ ꝑmix⸗

tiõe ſᷣ vᷣtute ꝓcreare. Pñt em̃ hõies generare filios ſʒ
ñ facere.Ecce q̃re dicit apls fctm̃ et ñ natuʒ. ne eiꝰ ſcʒ
natiuitas qᷓ fuit ſine virili ſemie.nr̃e ſilis putaret᷑ que
coᷣficit᷑ ſeminũ cõmixtiõe.Jðo ãt cũ factũ diceret aplłs

addidit.ex ſemie dauid.⁊ qꝛ ſi ñ interceſſit ſemẽ hõis

in ↄceptiõe vᷣgis.tñ qꝛ ex ea carne xpᷣs foꝛmateſt que
conſtat ex ſemie.recte dicit᷑ qꝛ factus eſt.

in ſimbolo. ſed cõceptꝰ eſt de ſpirituſancto. natus ex maria virgine. Querit 5.quare
vtruq; põt attribui vtriq;.in ſimbolo tamẽ

ceptio ſpũiſancto qᷓ; natiuitas.R.dð

cepit.ᷣ qꝛ ꝑ gratiã dei et oꝑationẽ ſpũſſcti ð carne vir
gis ẽ aſſũptũ qð vᷣbo ẽ vnitũ.Et in euãgelio ᷣm hãc

¶ ¶ Sʒ qri pᷣt c nos ſaluatoꝛẽ natũ ꝓfiteamur.cur apts

peruerſis actibus in q́

bus imitant᷑ dyabo⸗/

lũ cuiꝰ habitatio ẽ ie/
béna. 01
tia coꝛpaliter re plet?ꝰ.
Contra. ſi enim gra
tia non fuit in coꝛpoꝛe

iuia gra

ſed ſpiritu. non videt

ꝙ; fucrit repletus co.nꝛ
poꝛaliter ſed ſpiritua
lit. ¶ R. dicendum.qꝙ 4
verbũ q̊ xpᷣs dẽ ĩple

tus coꝛꝑalit᷑ gra tripli
citer expõit᷑. Ano mõ

oppoſitõez ad vmbꝛa

figure. Aeritas em̃ ſe

dẽ repletio coꝛpalis p

hbʒ ad figurã ſicut coꝛ

pus ad vmbꝛã. Añ re
pletꝰ coꝛpalit᷑ dꝛ.i.ve

re non tm̃ figuratiue.

Alio mõ pᷣt exponi vt

dicat᷑ coꝛpalit᷑ repleri.

qꝛ ipᷣm coꝛpꝰ fuit i vni

tatẽ ꝑſone aſſumptuz

Vñ ꝑ coꝛpalł r pletio⸗/
nẽ intelligimꝰ pfectaʒ
coꝛpis et gratuitã aie
vniõez. Lercio mõ pᷣt
exponi vt dicat᷑ coꝛpa

gratiaʒ ſicut in oibus

ſanctis. et ſic ꝑ modũ

latitudinis.Et ꝑ vnio

liter repletꝰ ꝑ ſilitudi/
nẽ ad triplicẽ dimẽſio
neʒz. Qꝛ deitas fuit in
xpᷣo ꝑ eẽntiaʒ.ſicut in
oibꝰ creaturis.⁊ ita ꝑp
modũ lõgitudis.Et ꝑ

nẽ.et ſic ad modũ pꝛo

funditatis.Et iſtud ta
ctũ fuit pleniꝰ in pᷣnci
h li.diſ. xxxvij. e

atus ð ſpirituſctõ.
quia eũ fecit. Contra.
Hoc em̃ non habetur
magis attribuitur cõ/

magis attribuit᷑ ipᷣa cõ/

ceptio ſpũiſctõ qᷓᷓ natiuitas.ꝓpt᷑ ncriſicatione fuit in ipa cõceptiõe.Et qꝛ nomẽ natiuitatis plꝰappꝛopin
quat ad actũ generatiõis.et ipᷣa cõceptio ad fabꝛicationẽ coꝛpis.vñ magis ꝓpꝛie dicit᷑ cõceptꝰ ſpũſancto.
B

₰

em̃ pᷣpoſitio tenet᷑ ibi nõ materialit᷑ nec ſubaliter.ᷣ poteſtatiue. Et ipᷣa ↄceptio potiſſime ſctõſpiritui hʒ

oceptus & et natꝰ ⁊c. Junuit mgr̃ ꝙ xpᷣs cõceptꝰ ẽ de ſpũſctõ.qꝛ p gratiã di et opatiões ⁊c᷑.

Si em becẽ ro.vi pari rõe ꝙ ſpũſſctũs eũ genuit.et hoc ꝓbat᷑ ꝑ glo. Math.iij. Dotẽs deus de lapidibꝰ ⁊c
In hꝰ rei imanid de⸗ genuit de ſara filiuʒ. ̊ vẽ ꝙ multo foꝛtiꝰ poſſit dici ꝙ generauit filiũ ̊ vᷣgine Garia.

ſi cõcepit ð ſpũſctõ.

tionẽ virtutis effectiue ſiue cauſe efficientis maxime ꝑ volũtatẽ. Generare vo dicit ꝓductionẽ alicꝰ ꝑ modũ
nature.maxie cũ attẽditur q;tum ad deductionẽ rei in eẽ.et iõ nõ cõceditur aliqͥ mõ ꝙ ipᷣm genuit.qꝛ ipᷣʒ foꝛnꝛ

mauit ex virgine p volũtatẽ et gratiꝗᷓ nõ ꝑ naturã. Oꝛ vo obz de glo. dʒ exponi caliter. deꝰ genuit filũ de Sa 7

ra.i.fecit vt ſara filiũ gigneret.locutiões aũt impꝛopꝛie non ſunt extendende.
DOgd intelligẽtiã aũt huiꝰ ꝑtis incidit hic qõ de
.

cõceptiõe xpᷣi quãtũ ad tria. Pꝛio em̃ qᷓꝛitur ʒ
tẽ. Scdo de ipᷣa qᷓtũ ad gratiã interueniẽtẽ. Tercio

ipᷣa cõceptiõe in cõpatiõe ad ſpĩſctm̃ efficiẽ/

giſter in lr̃a.Circa pꝛimũ q̃rũtu tria. Pꝛimo qᷓritur
vtꝝ filij dei incarnatio vel cõceptio appꝛopari debe
at pſoue ſpũſſcti. Scdo ꝗᷓritur vtꝝ ſpuſſancti filius
neniẽtẽ. T. debeat filius appelllari.Tercio qᷓritur vtꝝ xpᷣs poſ-
pe ipᷣa ꝙtũ ad vᷣginẽ cõcipiẽtẽ. Hec em̃ tria tãgit ma ſit dici filius trinitatis.

26.j. 3.
Dij

„

dð.ẽ ad hᷣ ꝙ ſicut i ſequẽti ca.habet᷑ Differt generare et facere. Oꝛ facere dic opa/ &

Atn filij vei incarnatio debeat appꝛopari patri.an
ſpniſancto: Et ꝙ patri vꝛ.xpᷣi incarnatio vł cõceptõ
nõ ẽ aliud ꝙᷓ filij mifſio.Sʒ filij miſſo magis cõpe/
tit patri qᷓ; ſpũiſctõ.g pari rõe et incarnatio et cõcep⸗/

tio. Itẽ fi ij incarnatio nõ ẽ aliud ꝙᷓ eiꝰ donatio. Iñ

in eiꝰ natiuitate cãtamꝰ.filiꝰ datus ẽ nobis. Sʒ do/
natio maxi me cõopetit pr̃i. Juxta illud Joh. iij. Sic
deus dilexit mũdũ vt filiũ ſuũ vni.da.& vẽ ꝙ cõcep/
tio debet appꝛopꝛiari pꝛi nõ ſpniſancto. ie nun⸗
ciatio cõceptiõis filij dei facta ẽ ꝑ angelũ gabꝛielẽ qͥ
ẽ foꝛtitudo dei.̊ foꝛtitudo ſiue potentia appꝛopꝛiat᷑
patri nõ ſpũiſctõ.g pari rõe et incarnatio. tẽ potẽ
tia diuina maxime mãifeſtat᷑ in opatiõe illa.cuiꝰ ex/
trema diſtãt diſtãtia maxima ſiue infinita. ſ filij dei
et creature ẽ infinite diſtãtiũ.vnio & in oꝑatione illa
E potiſſime diuie potẽtie manifeſtatio.ſᷣ hmõi opus
appꝛopꝛiat᷑ patri nõ ſpniſctõ.&ᷓ ñ cõceptio.(¶Sʒ con⸗/

tra.ꝙ Zbeat appꝛopari filio vꝛ.Opus cõceptiõis ꝑ/

tinet ad opꝰ repationis.Sʒ opus reꝑationis ꝑtinet
ad verbũ. et ipᷣa cõceptio.¶ Itez ei ꝓpꝛie foꝛmatio
carnis attribuit᷑ cui attribuit᷑ aſſumptio.ſ̊ carnis aſ
ſumptio attribuit᷑ ſoli verbo.g vi ꝙ ſoli ei debeat ap
pꝛopꝛiari ipᷣa cõceptio. ¶ Ite ei ꝑſone potiſſime debʒ
appꝛopari carnis ↄceptio ex tꝑe cui potiſſie ↄuẽit eõ
ceptio ex eternitate.ſᷣ hec ẽ ꝑſona filij ſm ꝙᷓ dẽ Pꝛo⸗
uerb.viij. Hondũ erãt abyſſi et ego iã cõcepta eraʒ.
tẽ opus qð ẽ maxime diuie ſapie manifeſtatiuũ.

pſone filij dei ẽ appꝛopandũ.ſᷣ tale ẽ icarnatiõis my

ſteriũ.qꝛ ſicut dꝛ in Job. Pꝛudẽtia eiꝰ ꝑcuſſit ſuꝑbi/
am.v? & ꝙ cõceptiõis ſacramẽtũ filio di ſit appꝛop/
andn s eörra hoc ẽ auẽtas in ſimbolo.Cõceptus
F de ſpnſctõ.non dẽ oc pꝛe vel filio. Et luce.j. Spũſ/
ſanctus ſupueniet in te ¶ tẽ Math.j. Qdð em̃ in ca
natũ ẽ.ð ſpũ ſctõ ẽ ¶Itẽ ròe.eo ꝙ opꝰ icarnatõis ma
nifeſtatiuũ ẽ diuie boitaſj et charitat.ſᷣ B̊ appꝛopat
ſpuiſctõ. S 2⸗d. wop⸗ icarnatõis manifeſtati
uũ ẽ diuine potẽtie.ſapie.et bonitatis ſᷣm diuerſas
oditiões in ipᷣo repertas.Cõtingit em̃ loqͥ de ipᷣo q́;
tũ ad ipᷣa vnibilia.⁊ quãtũ ad vniõis moduz.⁊ quã⸗/
tũ ad vniõis fructũ. In ↄpatiõe ad vnibilia int᷑ que
E infinita diſtãtia maifeſtat᷑ diuia potẽtia. In cõpa⸗
tione vero ad vniõis modũ cõgruẽtiſſimũ.pꝓut ope/
tebat ad hñanũ remediũ.mãifeſtat᷑ dei ſapia. In cõ
ꝑatiõe vero ad fructũ ſiue effectũ cõſequẽteʒ quo ſe
obtulit deo et patri in odoꝛẽ ſuauitatis.mãifeſtat᷑ di
uia bonitas.mia et charitas.Et hoc ẽ ꝙ dicit Dam̃.
Mooſtrat᷑ ſimul in icarnatiõe.bonitas.iuſticia.et ſa“/
piẽtia dei. Bonitas quidẽ.qꝛ nõ deſpexit ꝓpꝛij plaſ
matis infirmitatẽ.ſ viſcera eius cõmota ſunt ipo ca
gẽte. Manũ poꝛxrexit iuſticia.qm̃ hõie victo nõ aliũ
fecit vicere tyrãnũ.Sapia.qm̃ inuenit apoꝛiã.i.diffi/
cilis ſolutionẽ decentiſſimã.Om̃ g in incarnationis
ope vm coſideratiões diuerſas cõuenit inuenire ap
8 pꝛopata tribꝰ pſois valò excellẽter et bcipue/ Haice
w cõceptio cñ ſit opꝰtriũ ꝑſonaꝝ.appꝛopari pᷣt trib
pſoniam diuerſas cͤckrachee feur oñdunt rõcs
que pꝛius inducte ſunt.Scriptura tñ magis appꝛo⸗
pat ſpũiſancto.qᷓᷓ alicui triũ pſonaꝝ.Et hoc duplici
rõe.vicʒ. ꝓpter erroꝛis excluſionẽ.⁊ ꝓpter veritatis
mãifeſtationẽ. Pꝛopter erroꝛis excluſionẽ.qꝛ in con
ceptiõe hũana ↄſueuit ſe imiſcere feditatis ↄcupia.
ac ꝑ hoc oꝛiginalis culpa. Me illð g̊ dicat᷑ fuiſſe in cõ
cLeptiõe xp̃i. d cõceptus fuiſſe de ſpũſancto.ad exclu
gegũ carnalẽ cõmixtionẽ. Dicf etia cõcept? fuiſſe ð

Sõ

ſpnſancto.ad excludendũ ↄcupie feditatẽ. Alia vero
rõ eſt ꝓpter veritatis manifeſtationẽ. Illud em̃ qdᷣ
maxime pᷣꝑauit virginẽ ad filij dei conceptiõem fuit
amoꝛ diuinꝰ. AUñ quẽadmodũ mulier cõcipit ꝑ viri
delectationẽ et ipius adbeſionẽ q̃ ẽ cum deſiderio et
amoꝛe virtutis generatiue.ſic btã virgo ꝓpter amo
ris ſingularitatẽ.ſingulariter cõcepit deuʒ ex deo. et
iõ cõcepiſſe dẽ de ſpuſctõ.Et hãc rõeʒ aſſignat Hug.
de ſancto vict.in q dam ſuo libꝛo vbi ſic dicit.Conce
pit virgo maria ð ſpũſctõ.non ꝙ de ſpũſſancti ſuba
ſemẽ partus accepit.ſᷣ ꝙ per amoꝛẽ et operationem
ſpũſſancti ex carne virginis diuio partui ſubſtãtiam
miniſtrauit. Mã qꝛ amoꝛ ſingulariter in coꝛde arde/
bat.iõ in carne eius mirabilia faciebat.cuiꝰ dilectio
q̃ in coꝛde non ſuſcepit ſociuʒ.oꝑatio in carne illius
non hẽbat exẽplũ.Et ſic pʒ ꝙ ꝓpter erroꝛis excluſio/
nẽ.et veritatis manifeſtationẽ᷑.incarnatio filij dei po
tiſſime appꝛopari ðbʒ ſpũiſancto.Et ꝓpter has ra⸗/
tiões duas freq̃nter in ſcriptura fit appꝛopatio ſicut
oñſum fuit in li.ja¶ Ex his aũt manifeſta eſt rñſio ad
obiecta.qꝛ veꝝ ↄcludũt ſᷣm diuerſas vias.ꝙ icarna/
tiõis myſteriũ diuerſis de cãis pᷣt appꝛopari cuilibʒ
triũ ꝑſonaꝝ.Si qͥs aũt ex his velit arguere ꝙ incar/
nationis opus magis dʒ appꝛopari patri vel filio qᷓ;
ſpirituiſctõ.ad oia ẽ vna rñſio.qꝛ ꝓcedunt ex inſuſſi
ciẽti.et peccant ſᷣm conſeq̃ns.qꝛ vna ſola rõ non ſuf
ficit appꝛopᷣari vni ſoli ꝑſone.vbi r̃ſpectu alteriꝰ per
ſonę reperit᷑ rõ maioꝛis congruẽtie.et ſic ẽ in ꝓpoſi/
to ¶ Ille tñ due rões qᷓ fundant᷑ ſupꝛa hoc ꝙ filij dei
incarnatio nõ ẽ aliud q; miſſio. et cõceptio nõ ẽ ali̊
qꝙᷓ; incarnationis aſſumptio.non valẽt.qꝛ tã miſſo q;
aſſumptio ipoꝛtat relationẽ.que ꝓpꝛie pᷣt reſpicere
perſonã patris et filij.ſed cõceptio dicit affectum et
operationẽ que cõmunis tribꝰ ꝑſonis.et appꝛopa/
tur fpũiſctõ ex cauſis pᷣdictis.q;uis ⁊ alie rões ↄgru
entie poſſint aſſignari.ſiue qꝛ nõiato ſpũſancto intel
ligunt᷑ alie ꝑſone qͥ ẽ amboꝝ veritas et cõmunio.ſi/
cut Aug.explanat in l̃a.ſiue qꝛ i incarnatiõe fuit co
pioſiſſima diuine bonitatis effuſio. et ſic ſpniſancto
appꝛopᷣat᷑ cõceptio.tũ rõe ꝓpꝛij qꝛ ẽ amboꝝ vnitas.
tũ rõe appꝛopati que ẽ amboꝝ bonitas.Ex his autẽ
ſatis patere põt rñſio ad obiecta.

OQ nle B
¶ Atrum yps poſſit dici filius ſpuſſancti: Et ꝙ ſic vẽ.
qꝛ ODam̃.dicit.Deſcendit in virginẽ verbum.i.tanq;
ſtopon.id ẽ ſemẽ.ſed qdð cõꝑpat᷑ ad alicꝰ generationẽ
mecdiãte ſemine bʒ rationẽ patris.Si g̊ boc mõ oꝑa
tus ẽ ſpnſſanctꝰ vt dicit Dam̃. ẽ pr̃ eius.¶ Itẽ pat
dẽ qui deducit rẽ ad eẽ.̊ qͥ magis deducit reʒ ad eſſe
magis dʒ dici pat᷑. ſi ſpũſſanctꝰ magis oꝑatus ẽ ad
boc ꝙ caro xpᷣi ꝓduceret᷑ in eẽ qᷓ; alis pat᷑ reſpectu
ꝓlis ꝓcreande.vẽ ꝙ xpᷣs ſit filius ſpuſſancti loquen
do ꝓpꝛie.tẽ ſpũſſanctus cũ virgine oꝑatꝰ eſt filij
xpᷣi cõceptionẽ.nec minꝰ oꝑatꝰ ẽ ſpũſſanctꝰ qᷓ; virgo
ſed multo ãpliꝰ.ſi g̊ xpᷣs dẽ filius virginis.⁊ virgo dẽ
eius inater.vẽ ꝙ multo foꝛtius debeat ſpũffanctꝰ di
ci eius paf᷑¶ Itẽ omne qð ẽ ð aliqͥ ꝑ moqũ cõceptõ⸗
nis hñs ſilitudinẽ ſube cũ illo dẽ eiꝰ pat᷑.ſed xpᷣs con
ceptus ẽ de ſpn‚ſancto ⁊ ſimilis ẽ in ſnha cñ illo.ergo
xps ẽ filius ſpũſſancti.¶ Itẽ quicũq; habet gratiam
ſpũſſancti. hocipo ẽ filius eius.ſed vpᷣs ab inſtati cõ
ceptionis habuit gratiã excellentiſſimã ſpũſſancti.
vẽ ꝙ filiatio cõueniat xpᷣo reſpectu ſpũſſanctiX Sed
contra.Chꝛiſtus nullius ẽ filius niſi natura.ſed ſoliꝰ
*

int
ö
10

ls!

re
nq
nfuit
RViri
no e
ramno
eo. et
hug.
Conce
eiſube
onem
ſtam
ue⸗
lecno
ellius
ſo⸗
gdad
toſtat
ſoad
ſcame,
iculi;
incar⸗
1flio
r inſuc
non ſuf
tendper
ppoſa⸗
füdei
nöeal
miſoch
chicere
um a
ropa⸗
5
o int
io ſ/
ſuitco
ſanco

nitas.

aus

rſeni
anq;
mMoe
1.
kpar
cſe
id
ettu
na
fii
v
N

12 quã ꝓdncit ĩm ad eẽ

13 ſm illa.et iõ nõ cogit ratio tercia nec qrta.

(Eitn xps pofit dici filiꝰ trinitat
Deut. Munqᷣd nõ ipᷣeẽ pater tuus qui po.et ſe.2c.

attis vel matris fili? p naturã. non g ſpuͦſfaneti. * fed boe totum poteſt dici de xpᷣo rone nature aſfum

Beeflaro reirter oſl iz.ᷣ ypoſtaſis filij di nul pte.et m illa tria dẽ eẽ filius totiꝰ trinitatis.cuius

o mõ hʒ oꝑari ad ſpũmſctm̃ in hitudine filistionis.
imo potiꝰ in hitudine pᷣncipij.g ſimilit᷑ falſum ẽ dice
re ꝙ xps ſit ſilius ſpũſſãcti.¶ Gtẽ ſi xpᷣs ẽ filiꝰ ſpuſſan
cti.̊ ſpnũſſanctꝰ ẽ pat᷑ xpᷣi.et deꝰ pat᷑ ẽ pat᷑ xpᷣi.g̊ duo
patres in trinitate. ¶ Itẽ ſi xpᷣs ẽ filius.ſſ.qꝛ opatus
ẽ eius conceptõʒ.g pari rõe xps ẽ filius ſuus.ſᷣ H̊ nec

ratio nec fides admittit.ꝙ eadẽ res ſeipᷣaʒ gignat.qp

idẽ ſit pater et filiꝰ ſibi. ſi xpᷣs non ẽ filius ſuus.pa/
ri rõe nec ſpũſſanctus pater eius.¶ Itẽ ad boc ẽ au/
toꝛitas Aug.quã ponit mgr̃ in lra.Quis dicere au/

debit xpᷣm eẽ filiũ.ſſ.oũ hoc ita ſit abſurdũ vt nulle fi
deliũ aures hoc valeãt ſnſtinere. Aidet᷑ ; tãqꝙᷓ; bereti
9 cũ dicere ſpm̃ſctm̃ eẽ patrẽ xpᷣi.

bio iſta locutio non admittit᷑ nec ẽ admittẽda.tum
ꝓpter vitãdum erroꝛẽ circa generationẽ tꝑalẽ.tũ cir

ca generationẽ eternã.Ad vitãdũ erroꝛẽ circa gene/

rationẽ tꝑalẽ.qꝛ cũ ſᷣm illã dẽ xpᷣs conceptꝰ de virgi/
ne et ſpñſctõ.ſi dicẽt᷑ ſpũſſctũs eiꝰ pat᷑.ſicut virgo eiꝰ
mat᷑.iã videret᷑ ex hoc xpᷣs natus eẽ de maria et.ſſ.ſi/
cut naſcit᷑ ꝓles de muliere et viro.ꝙ ſi hoc falſuʒ ẽ.
qꝛ ꝓles partẽ accipit a patre.ptez a matre accipit in
q aſſilatur patri et matri in eadẽ foꝛma et natura. et
hoc nõ ẽ reꝑire in xpᷣo qᷓ;tũ ad eius cõceptioneʒ.ĩmo
ſoli matri aſſilat᷑ in natura aſſumpta.nõ dʒ admitti
xpᷣm eẽ filiũ.ſſ.ſed ſolius virginis matris.ad manife
ſtandã et ſeruãdã veritatẽ et ꝓpꝛietatẽ tẽpoꝛalẽ ge/
neratiõis. Sumit᷑ etiã rõ ex parte generatiõis et᷑ne.
quare chatholici talẽ pᷣmonẽ nõ admittãt.ne confu
ſio fiat eternaꝝ relationũ et ꝓpꝛietatũ. Añ cũ ꝓpꝛie
ſit ꝑſõe pr̃is generate reſpectu ꝑſõe filij.nlłlatenꝰ ad/
mittit᷑ xpᷣm eẽ filiũ.ſſ.in quo nõ ẽ alia pſona vel ypo
ſtaſis qᷓ illa quã pat᷑ ab eterno genuit.iõ ꝓpter vitã⸗
dos erroꝛes tã circa generationẽ tꝑalẽ.qᷓ; circa et᷑nã.

nõ recipiũt theologi pᷣdictã locutionẽ.(¶ Aũñ concedẽ
10 de ſũt rõnes ad pᷣdictã ꝑtem Ad illud qd obẽ pᷣmo

de Dam̃.ꝙ verbũ dei deſcendit in virginẽ ad modũ
ſemis. Dð. ꝙ ſemẽ in ſe hʒ duplicẽ ꝓpꝛietatẽ. Anaʒ
in hoc ꝙ bʒ in ſe vim actiuã.Alterã in boc ꝙ agit p/
ducendo ſilłez in foꝛma et natura. Dam̃. aſſumit
ſilitudinẽ ſemis ad oꝑationẽ.fl.rõne pꝛime ꝓpꝛieta/

tis nõ ſecũde.Cũ vero aſſumit ꝙ oꝑatio ad moduz

ſemis facit ꝓductiuũ pᷣncipiũ hre bitudinẽ vel ſiſitu

11 dinẽ patris.hoc intelligit᷑ rõe ſcdᷣe ꝓpꝛietatis¶Ad

ſllud q obẽ ꝙ pater ẽ qui ꝓducit rẽ ad eẽ. d.ꝙ iſta
ñ ẽ tota rõ pris.qꝛ neceſſe ẽ ꝙ cõueniat in natura ⁊
foꝛma.v.ſſ.nõ cõuenit 264 in natura et foꝛma ſᷣm

rñſio per iã dicta. em̃ opponit᷑ ꝙ vᷣgo dẽ mater.
et ſpũſſanctꝰ pat᷑.ddᷣ.ꝙ nõ ẽ ſile.qꝛ virgo cõfoꝛma
tur xpᷣo in natura ſᷣm quã cõceptꝰ ẽ ex tꝑe.ſpũs antẽ
ſctũs qᷓ;uis xpᷣo ſit ſilis in natura.nõ tñ eiꝰ ẽ getn
aũt qð opponit᷑ de gratia.dð.qꝙ quãuis de alijs ho/
minibus cõcedi poſſit ꝙ ſint filij.f.ꝓpt᷑ gratiã quaʒ
ipi ſuſcipiũt imediate qua in filioꝝ dei adoptionem
aſſumunt᷑.tñ circa xpᷣm nõ hʒ locũ ꝓpt᷑ vnionẽ que
nõ tm̃ facit illũ hominẽ eẽ filiũ dei ꝑ gratiã.ſ̊ filium
bei ꝑ naturã.Et iõ non ſic cõcedit᷑ de ipᷣo ꝙ ſit.ſl.fili

us ſicut concedit᷑ de alijs hominibus.

Queſtio. ii,j. .
is. Et ꝙ ſic vꝛ Cant᷑.

dd.ꝙ abſq; du/ͤe

d duo obiecta ſequẽtia pʒ

.

ogidere. facere.⁊ creare.gᷓ vẽ ꝙ ̊ xpᷣo ſatis catbo/
ic

epoſſit attribui

ce poſſit attribui.Itẽ Ro. viij. vt ſit iße pꝛimoge⸗
nitus ĩ mitis fratribus. Glo. m illð qð diuinitus ẽ
nõ hʒ fratres.ſᷣm illud q; pꝛimogenitus ẽ.fratres di

gnatus ẽ vocare oẽs.ſi g fratres ſunt eiuſdẽ patris.

—

et ſunt filij totius trinitatis.vẽ ꝙ et hoc 1p

ter poſſit attribui. Otem quãdocũq; aliqua ſe bñt

ꝑ indiſſeretiã ad aliquã oꝑationẽ.ſᷣm illã opationez

o pↄueniẽ/

cõem et vnifoꝛmẽ recipiunt denõiatiõẽz.ſed tota tri

nitas oꝑata eſt incarnationis myſteriũ. ſi perſona
patris dẽ eſſe pater xpᷣi.nõ ſolum qᷓ;tum ad deitaten

b etiã qtum ad bumanitatẽ. vẽ ſimilit᷑ ꝙ tota trini/
tas poſſit dici pater¶

pter effectus tꝑales tota trinitas dẽ eẽ pater.⁊ per/

iha patris dẽ nõ ſolum pat᷑ filij.ſed etiã aliaꝝ rerũ.

tẽ quãuis in trinitate vnus
ſolus ſit pater ꝓpter eternã generationem.tñ ex te

ita ꝙ in nullo pᷣiudicatur ꝓpꝛictati filij. gᷓ̈ cum filius

ex tꝑe naturã ſumpſerit.et equalẽ et vnifoꝛmẽ habʒ

comꝑationẽ ad totã trinitatẽ.vẽ ꝙ ſicut qtũ ad diu

nã naturã dicit᷑ eẽ filius patris.ita ᷣm huanitatẽ ſit
filiꝰ totius trinitatis.(¶ Itez in xpᷣo triplex eſt ſuba.
ſcʒ.ſupꝛema.media.et infima.Supꝛema ſcʒ diuina.
media ſq; anima.et infima ſcʒ coꝛpus.Sʒ xpᷣs ratõe
nature ſupꝛeme ẽ filius alicuius ſeʒ patris dei.rõne

nature infime filius alicuiꝰ ſcʒ matris ex qtraxit cox
nẽ.g et rõe medij filius alicꝰ erit.ſed media ſcʒ aia ẽ

Ea tota trinitate equalit᷑.g vẽ ꝙ filiꝰ totiꝰ trinitatis
vici poſſit.¶ Itẽ non ẽ maioꝛ confuſio in ꝓpꝛietati/
bus ex comꝑatiõe alicuius ꝓpꝛietatis ad plura.qᷓᷓ ſi

14

de eodẽ dicant᷑ duo oppoſita.iĩmo multo minoꝛ.ſᷣ &

cis nature moꝛtalis et imoꝛtalis.paſſibilis et ipaſſibi
lis.g& multo foꝛtius rõne nature aſſumentis põt dici
filius patris.et rõne nature aſſumpte filius totiꝰ tri/
nitatis. Sed cõtra. Aug.de trini.ij. Jeſus neq; ſuꝰ
neq; trinitatis filius dici põt.̊ non põt dici filiꝰ tri/
nitatis. Item filiatio ẽ ꝓpꝛietas ꝑſonalis.vñ reſpi

cit ypoſtaſim. in xpᷣo eſt vna ſola pſona ⁊ ypoſtalis

q̃ non põt diſtingui a tota trinitate m illius relatio
nis habitudinẽ. gñ ig dici poſſit filius trinitatis.
tem xpᷣs non tm̃ eſt filius ᷣ filius vnigenitꝰ.ſᷣm

dẽ Joh.j. Nidimꝰ glam eius q̃ſi vnigeniti a pre.
ſed trinitas nõ hʒ aliquẽ filium vnigenitũ.cũ equali/

ter competur ad omnes. non videt᷑ ꝙ xpᷣus poſſit
dici trinitatis filius. ¶ Iteʒ filiatio pᷣſupponit gene

rationez. generatio aũt dicit cõuenientiaʒ in natura.

et diſtinctionẽ in ſuppoſito.ſᷣ hoc impoſſibile ẽ reꝑi/
re in xpᷣo nec ᷣm diuinã naturam nec ſm humanaʒ.
& nullatenus ẽ cõcedenda locutio pꝛedictaiRy.d
qꝙ apud theologos pᷣm cõem vſum non admittitur

WHe. d 83.

☚

iſta locutio xpᷣus eſt trinitatis filius.et huius ratiö,

aſſignant viuerſi diuerſimode.Quidã em̃ dicere vo
luerunt ꝙ hboc eſt ꝓpter ꝓpꝛietatẽ filiationisnue re
ſpicit ꝑſonam et ypoſtaſim.et qm̃ ypoſtaſis filij di ſi⸗

ue ꝑſona eterna eſt.nec habet oꝛiginem a tota trini/

tate ſed ſoluʒ a ꝑſona patris.binc eſt ꝙ q;uis in xpᷣo

ſit reꝑire humanã naturã a tota trinitate creataʒ.nõ

eſt tñ concedendũ xpᷣm eſſe filium totiꝰ trinitatis p

pter repugnãtiã qᷓ repta ẽ in ypoſtaſi.boc eſt in ꝑſo/

na queẽ eterna. Sed ſi rõ iſta interius cõſideret.nõ
videt᷑ magne efficacie.qꝛ quãuis vpoſtaſis xp̃i ſit et/

na.mihil tñ ipedit ipʒ dici filiũ vgis rõe nature

rpo vere et catholice dicunt᷑ duo oppoſita rõe dußl

*

16

17

18

*)

—

5
—

pte. Si illi ꝓpoſtaſi innaſci pᷣt filiationis hitudo in
cõpatione ad matrẽ ex qua natura tracta ẽ.qᷓre non
p̃t innaſci reſpectu totius trinitatis a qua facta ẽ. et
ideo ex ꝑte ꝓpꝛietatis filiatiõis.et eternitatis ypoſta

ſis.ñ vꝛ efficax rõ poſſe ſumi ad rpudiatõʒ pᷣd icte lo

non recipit᷑.qꝛ appꝛopinquat erroꝛi. Hã xpᷣs cũ ſit fi
lius vnigenitꝰ dei patris.non recipit᷑ ꝙꝙ ſit filius tri

nitatis ſilr. ꝓpter boc.ꝙ; talis locutio appꝛopinquat
erroꝛi ſalbellij.qͥ poſuit ꝓpꝛietatẽ patris cuilibʒ triũ
pſonarũ conueniẽter poſie attribui. Mon recipit᷑ eti

am ꝙ ſit filius totiꝰ trinitatis ꝑ creationcẽ.qꝛ talis lo

cutio appꝛopinquat erroꝛi arrij.q Gegtue en eẽ pu
rãꝗ crcaturã. Mõ recipit᷑ etiã ꝙ ſit filiꝰtotiꝰ trinitatis
gratiã.qꝛ talis locutio appꝛopinq̃t erroꝛi neſtoꝛij.

qui poſuit in xpᷣo duas naturas et duas ꝑſonas.di/
uinã ſcʒ et bumanã.Et quãtũ ad bũanã ꝑſonã dixit
xpᷣm filiũ dei ꝑ graʒ.&̊ ſermo pᷣdictꝰ oino erroꝛis im/

pietati appꝛopinquat. et iõ reſpuit᷑ ab his qͥ ꝑiti ſũt
in ſacra ſctiptura. Añ rões ad hãc partẽ cõcedende
ſunt.qᷓ;uis nõ multũ cogant.¶ Ad illð qd opponit
cy tota trinitas poſſedit et fecit et creauit ᷣm huma
nã naturã.dð.qꝙ alios hõics ſimplr fecit trinitas ᷣm

oẽz ſui naturã.xpᷣj aũt nõ ſimpłr ̊ oẽz naturã fecit.

q; ᷣm diuinã naturã eũ ſolus pat genuit.et iõ nõ eſt
ſimile de xpo et alijs bõibus.Quãuis em̃ alij bõies

poſſint dici creature dei.hoc tñ de xpᷣo nõ recipitur.

ſicut. ſ. melius videbit᷑. ¶C d ill qd opport q nos
ſumus fratres xp̃i.dð. ꝙ ex hoc nõ ſequi
filiꝰ totius trinitatis.ſᷣ ꝙ, nos dicamur filij dei pr̃is
p eut.q;uis nos p graʒ. ipᷣe vero ꝑ naturã ſicut di/
cit Oꝛeg.ſuꝑ illud.aſcẽdo ad patrẽ meũ et patrẽ ve/
ſtrũ Jo. xx. ¶ Ad illud qd opponit᷑ ꝙ eres ꝑſone ſe
babent ad ꝑſonã aſſumptã ꝑ indr̃iaʒ.dᷣ. ꝙ veꝝ ẽ.
nõ ſic ſe hñt ꝑ indr̃iaʒ reſpectu pſone aſſumentis.qꝛ

aliã habitudinẽ hʒ ad pſonã patris.aliã ad pſonam

ſpũſſancti.Cũ aũt dẽ xpᷣs ẽ fllius dei patris.boc madꝗ

19

ginis.ñ tñ pot cocludi q; ſit filiꝰ toti

dẽ reſpectu nature aſſumentis qᷓ; aſſumpte.qð patʒ.

qq dẽ filius pꝛis vnigenitus et naturalis.et iõ rõ illa
nõ cogit.qꝛ ab inſufficienti ꝓcedit.d illud qð op

ponit᷑ ꝙ pat᷑ nõ dꝛ pat᷑ tm̃ reſpectu filij.ð etiã reſpe/
ctu alioꝝ quoꝝ ẽ cauſa et pᷣncipiũ ex tꝑe.dm ꝙ ſi⸗
cut pater qui tꝑaliter aliqs adoptat dicit᷑ eoꝝ pr ex
tpe.ſic etiã xpᷣs ꝑ generationẽ tꝑalẽ pot dici filiꝰ vir/
ti? trinitatis/ Mõ
Em̃ ẽ ſimile. Mulla em̃ cõfuſio ꝓpᷣetatũ incurrit᷑.nec

gauliqð veritati fit pᷣiudiciũ.aut erroꝛ in aliquo appꝛo-

nẽ. ⁊ alioꝝ p creationẽ.nõ ſic añt xpᷣs dẽ filius eẽ toti
us trinitatis. Mã ſi intelligatur ꝑ generationẽ̃.incur

pinquat.Si dicat᷑ pat᷑ eẽ pater filij ſaltẽ pꝑ generatio

ritus in erroꝛẽ ſabellij. Si ꝑ creationẽ appꝛopiqua

mus erroꝛi arrij.Si ſolũ ꝑ adoptiõis gratificatiõeʒ.

⁊0 erroꝛi neſtoꝛij.¶Ad illud qð opponit᷑ de natura ſu

pꝛema.media.et infima.iã ptʒ rñſio ꝑ pᷣdicta.qꝛ cuʒ

iila ſit Qeata.non recipit᷑ circa xpᷣm filiatio aliq̃ rÜne

illa. Põt tñ dici ꝙ nõ ẽ ſimile de ſubijs extremis ad

mediã.quia tuʒ rõe diuie ſubſtãtie.tum rõne carnis.
genitus ẽ et aſſimilat᷑ ſuo pᷣncipio ꝓducẽti.ſcʒ patri
et matri.patri in diuinitate.et mr̃i in banitate.non
21 ſic añt eſt de rõe anime.et iõ non ẽ ſimile.¶ Ad illꝰ
. qð vltimo obẽ de ꝓpꝛietatibus abſolutis ꝙ non fa-

ciunt confuſionẽ.dd.ꝙ non ẽ ſimile.qꝛ ille ꝓpꝛieta⸗
tes pᷣncipaliter reſpiciunt naturã. vtpote eẽ paſſibi/
lẽ et moꝛtalẽ filiatio reſpicit ibam vypoſtaſim circʒ

y xpᷣus ſit

—

quam tmulti fuerut erroꝛes quibꝰ pᷣdicta locutio viĩ
det᷑ appꝛopinquare.et iõ q;uis ille recipiant᷑ a veris
catholicis tanq; catholice.hec reſpuit᷑ tanq; aduerſa
ria fidei xpianae. 2

„

Onſequenter queri

rũtur tria. Pꝛimo queritur de gr̃a illa in com
ritũ virginis marie.Lercio in cõꝑatione ad dignits
tẽ nature afſumpt.

AQueſtio.ſ. d

(Eitr xpᷣi conceptio vel icarnatio fuerit ex mera gra

tia. an hoc ipetrauerũt patrũ merita ſanctoꝛuʒ. Et ꝙ
fuerit ex mera gra vẽ. Apls ad Lyt.Apparuit bem.
⁊ hui.ſal.n.non ex operibꝰ iuſticie.ſᷣ apparitio illa be

nignitatis et hũanitatis eſt filij dei huanatio. ſicut
in glo.dẽ. Cũ benignus et hũanatus deus nr̃᷑ appa/
ruerit.gᷓ videtur We 8i hũanatio nõ fuerit mediã/

tibꝰ nr̃is meritis tẽ ſuꝑ illð ps. Reſpice in teſtm̃

ſ. tu. glo. Meminert ꝓmimſonis.qꝛ merita vefecert.
et loquit de pmiſſione incarnatiois. ⁊c. ¶ Iteʒ ꝓ

eo qð ꝑ merita accqͥritur nõ tantũ tenemur ad gra-
rũ actiones.ſicut ꝓ eo qð gratis datur.ſᷣ̊ ð xpᷣi dona

tione tenemur ad oimodas gratiaꝝ actiões. g vẽ ꝙ;

illã nõ impetrauerũt merita cccleſie.¶ Itẽ qð ẽ fun/
damẽtũ totius meriti ecclie.meritis eius non pᷣt red
di.ſ xpᷣi incarnatio ẽ fundamẽtũ totiꝰ meriti ecclie.
qꝛ ꝑ ſßn⸗ q̃tquot ſunt reconciliati ſunt deo et patri.
nec aliquis ſaluatur niſi per eũ.g non vẽ ꝙ incarna/
tio xpᷣi ꝑ merita patrũ ſiue ipᷣiꝰ ecclie poterit ipetra/
ri.¶ Sed contra.ſuꝑ illud ps. Pꝛopter miſeriaʒ in-
opum et ge.paupeꝝ.glo.ibi.exurgam.id ẽ.mittam fi
lium ꝓpter gemitum pauperũ.q pꝛo malis gemũt.
et peccatis conterũtur.nam alite nõ cẽnt digni au/

xilio.g ſi ꝓpter gemitum facti ſunt digni miſſione fi

lij dei. vꝛ ꝙꝙ incarnatio ſiue filij dei cõceptio coꝝ me⸗
xitis impetrata fuerit. ¶ Itẽ qͥ meret᷑ pᷣncipale.mere
tur et acceſſoꝛium. incamnatio filij dei fuit oꝛdina/
ta ad noſtrã gloꝛificationẽ.ſed noſtrã gloꝛificationẽ
potuerũt ſancti mereri. et conceptionẽ xpᷣi. ¶ Ytem
qui merẽtur qd maius eſt.mereri põt etiaʒ quod mi
nus cſt.ſed maius ẽ noſtra beatificatio qᷓᷓ ſit filij dei

incarnatio.qꝛ illud eſt finis iſtius.gẽ̊ cum mernerunt

ſancti patres ſuam beatitudinẽ. meruerũt & filij de ᷣ
conceptionẽ. ¶ Item qui petit aliquid in oꝛatione ex
charitate ꝑſeueranter pie et ad ſalutẽ.meretur illud
quod petit.maxime cum talis rei petitio deo placet.
ſed antiqui patres maximo deſtgerio petebant filij
dei incarnationem.et hoc pſcueranter.pie.et ad ſa/
lutem.et deo placcbat ꝙ tale quid pererent. videt

ꝙ! meruerunt filij dei incarnationem. ¶ R. dð. ꝙ de 22

beneficio incarnationis ſicut de alijs beneficijs diui

nis loqui eſt tripliciter. vic;. quantum ad ſubam vel

eẽntiam.et quatum ad efficaciam.et quãtum ad cir
cumſtãtiam.Si loquamur de ipᷣa quatum ad eẽnti/
am.ſic dom ꝙ illud bencficium erat ſi lp ſanctoꝛuʒ
patrum merita. ꝓpterea.qꝛ non eſt iuſte retributio/
nis.ſed dignationis eminentiſſime.⁊ non ſeqᷣtur me
rita hõis lapſi.ſed potius eſt fundamentũ oĩis meri/
ti.qꝛ nullus deo placere potuit poſt lapſum abſq; fi
de iſtiꝰ bñficij.vłin generali vel in ſpeciali.⁊ m hãc

viã ꝓcedũt rões et auctes ad pꝛimã ꝑtem qdducte.

4

eritur de cõceptiõe xp̃i in cõ/
patione ad gratiã iuterueniẽtẽ.et circa hoc q̃/

patione ad merita ecclie. Scdo in ↄparatiõe ad me/

io

eis
eſ

bocq⸗
in com
4 me⸗
dihis

ng,
6c
ndem.
lbe
1,ſ
phn⸗
ttmecii⸗
inteſſ
eſeech.
6
ad gr
don
g9
de lun⸗
gitfat
lack.
tpar.
amna⸗
ſenr
azinr
ranft
ni au⸗
ſolefl
ve⸗
mere
win,
tione
Deon
ant
ljdel
Ct
e⸗
e ex
Hud
e⸗
fli
1
idet
e:
on
rd
1
ti⸗
ou;
no/

1

4

ſe
1

24

Si vero loquamur de beneficio incarnationis q;tũꝰ

ad efficaciã.ſic cum eius efficacia eſſʒ duplex.vicʒ.q;

oꝛdinabatur ad liberationẽ a puitute culpe.et a rea/

tu carentie viſionis dei.q̃dã mõ cadit ſub merito.q/
dã mõ ñ. Mã qᷓ;tũ ad liberationẽ a reatu carẽtic diui
ne viſionis et captiuatiõis dyaboli hoc meruerunt
ſancti patres et cadit ſub merito.tũ vero ad erep/
tionem de ſtatu culpe non cadit ſub merito.niſi qͥs
large ſumat meritũ ad meritũ congrui et ↄdigni. Si
vero loquamur de beneficio incarnatiõis qtñ ad tẽ
poꝛis circũſtantiã.pðt cõcedi abſq; calũnia ꝙ cadit
ſub merito pᷣcedentis ecclie.Sancti cem̃ pr̃es flagran
tiſſimis deſiderijs merucrũt incarnationis accelera
tionẽ. In quoꝝ ꝑſona dicit vſa.lxiiij. Atinã diſrũpe
res celos et deſcenderes ⁊c̃.Et ſic ptʒ ꝙ incarnatio/
nis bñficiũ q;tũ ad eẽntiã nõ cadit ſub merito.Quã/
tum vero ad tẽpoꝛis circũſtãtiã cadit ſub merito ſãc
ctoꝝ patrũ. Quãtũ vero ad efficaciã mediã.qͥdã mõ
cadit ſub merito.q̊ͥdam mõ non.Et qm̃ rões iducte
ad partẽ primã currũt qᷓ;tuʒ ad illud qð eſt. ſiue qᷓtũ
ad excellẽtiã ſui.in ſe oñdũt ipᷣm non cadere ſub me/
rito pꝛecedẽtis cccłie.iõ ſunt cõcedende.(Ad illud
qð pꝛimo obꝛ in cõtrariũ ð glo.ps Pꝛopt᷑ miſeriam

inopũ et gemitũ pau.dð ꝙ illa intelligit᷑ ð bencficio

incarnatiõis q;tũ ad efficaciã nr̃e liberatiõis a pena.
ſicut ptʒ ex ipᷣa glo.vel qtũ ad accelcrationẽ tꝑis ſi/
cut colligit᷑ ex ipᷣa lr̃a.Si tu obijcias ꝙ deꝰ nõ citius
incarnatus ẽ qᷓ; diſpoſuerat ab eterno ꝓpter merita
patrũ.dð q; ꝓpter merita patrũ deus pᷣuidcrat ſe ac
celeraturũ.et ſic fecit ſicut pᷣuideratalaid illud quod
opponit᷑ ꝙ qui meret᷑ pᷣncipale meret᷑ ct acceſſoꝛiũ.
dum ꝙ illud hʒ inſtãtiã qñ illud acceſſoꝛiũ nõ ſolũ/
mõ pᷣparat ad pᷣmiũ ſed etiã pᷣꝑat ad meritũ Et qm̃
ipᷣius incarnatio pᷣbebat ſanctis patribꝰ viã merẽdi

ꝑ fidem ipᷣius.binc eſt qꝙ illa ꝓpoſitio non bʒ verita

teʒ in ꝓpoſito. Põt etiam alio mõ pᷣdicte locutioni
inſtari. Non em̃ hʒ veritatẽ qñ illð acceſſoꝛiũ nõ ne/
ceſſario adheret pᷣncipali.⁊ tale ẽ incarnatio filij dei.
Potuit em̃ deus alio mõ genꝰ hũanuʒ gloꝛificare et
ſaluare qᷓ; ꝑ filij incarnationẽ.ꝓpter hoc non ſequit᷑
æ ſi ſancti patres meruerũt ſui gloꝛificationẽ. et vpᷣi

incarnationẽ. Poſſet tñ concedi ꝙ quãtum ad cffica

ciã liberationis.potuerunt ſancti patres mereri be/

25

„

neficiũ incarnationis.nõ tñ ſimołr ſicut pꝰ oſtẽſuz ẽ.

¶Ad illud qdð obꝛ.ꝙ qui meret᷑ qd maius. meret᷑ et

qð minus.dð.ꝙ; pᷣdicta ꝓpõ inſtãtiã bʒ in gloꝛia et
gratia.qꝛ gloꝛia cadit ſub merito.gratia vero non.ſic
et inſtatiã pᷣt baberc in ꝓpõito. Poſſet etiã reſpõde

ri ꝑ interemptionẽ aſſumptõis.cũ em̃ aſſumit ꝙ ma
ioꝛ ẽ gloꝛificatio qᷓ; incarnatio.d.ꝙ; ẽ falſus.niſi glo/

rificatio intelligat᷑ cũ pᷣſuppᷣonce incarnatiõis.vl niſi

intelligatur reſpcctu alicuius pſone ſpãlis.vtpote re

26

ſpectu petri vel pauli.melius em̃ ẽ petro videre deũ
in gloꝛia.qᷓ; humanam naturam a verbo eſſe aſſum/
ptam.ſimplr tñ loquendo melius eſt filiuʒ dei incar/
nari qᷓ; petruʒ gloꝛificari.quia filij dei incarnatio vʒ

toti generi humano.petri gloꝛificatio ãt ſibi ſoli.Et

ldeo non ſequitur ꝙ ſi aliquis põt ſibi mereri ſuam
gloꝛificationẽ.ꝙ mereatur xpᷣi conceptionem.¶ Ad

illud qd opponit᷑.ꝙ qui petit ꝑſeueranter.pie.et ad
ſalutem ꝙ meret᷑. dð. ꝙ ven ẽ ſi petat ꝓ ſe.ſed nullꝰ

petijt ꝙ filius dei aſſumeret ſe.⁊ ideo nullus boc me
ruit.petendo tñ alijs merebant᷑ vitã eternã ſibi.⁊ iõ

nõ infructuoſe oꝛabant. Poſſet etiam dic ꝙ aabuc

nis marie.

Ai

babet illud inſtantiam qñ quis quereret a deo ełcel
lentiam gloꝛie petri qui eẽt parue charitatis.nõ hoc

modum in ꝓpoſito põt iuſtantia inferri.
¶ ueſtio. ij. e
—

mereret᷑.qꝛ hoc qdð petit merita ſua excedit.per hunc

(Atr meruit beata virgo xpᷣm concipe.an fuerit cõ/

ta vᷣgo meruerit xpᷣm cõciꝑe oñditur ꝑ illud qd dici⸗
tur Luce.j. Beata q̃ credidiſti.qm̃ ꝑficient᷑ in te que

ceptio illa ſolum ex munere gratie diuine.Et ꝙ bez

dicta ſunt tibi a dño.ſᷣ annũciata erat cõceptio a do

mino.& iõ concepit qꝛ credidit.ſ̊ conſtat ꝙ fides ſiue
eredulitas nõ fuit cauſa efficiens conceptiõis. fuit
cauſa meritoꝛia.¶ Item in collecta que dẽ cõiter ab
eccleſia.Omnipotẽs ſempiterue deus qͥ glo.vir.ma.
coꝛpus et animã vt di.fi.tui.ha.effici mereret᷑ ſpũſã/

cto cooꝑante ⁊c.Ex boc colligit᷑ ꝙ beata maria me

ruit.et ꝙ digna fuit.ᷓ meruit menito cõdigno conci

pere¶ Item Berñ. v. de conſideratiõe ad euge.tan-

gens illud Math. xiij. Simile ẽ regnũ celoꝝ ⁊c.di/

cit ꝙ mulier fuit ſapia que fermẽto fidei beate virgi

nis in incarnatione tria ſata miſcuit.nouũ.antiquũ.

eternum. Mouũ in anime creatione de nihilo. Anti⸗
quũ in aſſumptione coꝛpis de natura ade.Eternum
in vmiõe diuinitatis.ꝗ̊ᷓ fides beate virgis giquo mõ
cooꝑata ẽ in iſta cõmitione.ſᷣ non quãtũ ad pᷣncipi
um ſolũ cffectiuũ.g ꝑ modũ meriti. 3

tẽ beata vir⸗/

go aut habuit gratia ſufficientem ppantem ipᷣaʒ ad

conceptionẽ filij dei.aut non. Si ſic. Sed gratia ſuf⸗
ficienter p̃parans facit mereri illud ad qdð pꝛeparat

merito cõdigni.& vẽ ꝙ beata virgo ex illa gratia me/

ruit cõceptionẽ filij dei cũ ea bene vſa fuerit. Si nõ.

aut ergo caruit illa gratia ſufficienter pᷣparãte.qꝛ ip/
ſam nõ potuit reciꝑe.Aut qꝛ eã noluit deꝰ vel nõ po
tuit dare.ſ̊ᷣ nõ qꝛ nõ potuit deꝰ vel noluit dare cũ ſit
oipotẽs.et vellet ſine dubio ſibi ydoneũ habitaculũ

pparare.ſed qꝛ virgo nõ potuit recipere. multo mi

nus potuit filiũ dei concipe.ad cui cõceptionẽ gr̃a

illa pparabat. ꝙ ſi oĩa iſta ſunt inconueniẽtia. flinq
pꝛimum vicʒ ꝙ beata virgo meruit conceptionem ꝑ

gratiam ſibi datam. ¶ Sed contra. Aug.in enchi. et
babetur in littera. Modus quo natus eſt xpᷣus de
maria ſicut filius.et de ſpirituſancto nõ ſicut filius.

inſinuat nobis gratiam dei quam homo nullis pꝛe/
cedentibus meritis in ipſo exoꝛdio nature ſue quo

cepit eſſe verbo dei copularetur.ergo videtur ꝙ; mul

la merita pꝛeceſſerunt conceptionem xpᷣi vel incar/

nationem. ¶ Item maius eſt meritum totius ecdle
ſie q; ſingularis perſone. ergo ſi incarnatio non ca/
dit ſub merito totius eccleſic.g̊ nec ſub merito virgi
tem quod cadit ſub merito non tenet
plene rationem gratuiti. Ham ſi gratia eſt ex meri/
tis.iam non eſt gratia ſicut dicit Aplus ad Ro.ſed
filij dei incarnatio ad maximam pertinuit geᷣtiam.
bm qꝙ dicit Augu.ergo videtur ꝙ eius conceptionẽ
non meruerit beata virgo maria. ¶ Ites boc eſt in-

eſtimabilis dignationis q; filius dei eterni. efficia-⸗
tur filius vnius paupcris mulieris.ergo non fuit ex

equitate vel iuſticia retributionis. ergo nec ex me⸗
rito virginis ¶ R.dicendum ꝙ eſt loqui de merito

gratis ſe diſponit. Et ẽ merſtũ digni .quo ſcz vi iun,
iij

ym triplicem gradum et differẽtiam. Eſt em meriiin
congrui in quo peccatoꝛ dẽ gratiã ſibi mereri.cuzʒ ad

28 de merito tercio mõ.

..

29

..

. 4
11

pꝛat ꝓ alio et meret exaudiri. Et ẽ meritũ cõdigni. j o tum bmõi ꝙᷓ meritoꝛiũ. pfecta gra xi nõ potuit eẽ

quis ex tanta charitate meret᷑ tantq gloꝛiã. Dico er⸗
go ꝙ beata virgo maria cõciꝑe filiũ dei ante incarna
tionẽ meruit merito congrui.qm̃ pᷣ nimia ſua purita
te et hũilitate et benignitate ydonea erat vt efficere⸗
tur dei mater. Poſt anunciationẽ vero poſtiq con⸗
ſenſit et fl. in copioſitate gratie in eã deſcendit.iõ nõ
ſolũ habuit congruitatẽ ſed et dignitatẽ.et extũc me
ruit nõ ſolũ merito cõgruitatis i̊ dignitatis obum/
bꝛari.et impꝛegnari virtute altiſſimi.Sʒ merito con
digni nõ potuit meren cõcipe filium dei. ꝓ eo ꝙ hoc
excedit om̃e meriiũ.⁊ etiã qꝛ erat ipᷣius meriti gloꝛio
ſe virgis fundamentũ.Siue em̃ dicamꝰ deũ fieri ho

minẽ.ſiue dicamꝰ mulierẽ fieri matrẽ dei.vtrũq; eſt

ſupꝛa ſtatũ qͥ debet᷑ creature.et iõ taz hoc qᷓ illud fu/
it benignitatis et gratie.Et ꝓpterea ſicut dixi ꝙ gra/
tiã pᷣmã põt mereri iuſtꝰ pᷣcedẽti merito dignitatis
ñ tm̃ merito cõgrui.ne g ꝑderet rõʒ gratie.ſic põt cõ
cedi ꝙ beata virgo nõ tiñ merito congrui ſed merito
dignitatis meruit conceptionẽ.qꝛ ꝑ copioſã gratiaʒ
ſpuſſancti ad conceptionẽ illã nõ ſolũ cõgrua ſ̃ et di
gna fuit¶ Ex bis patere poſſunt rões et auctes ꝗᷓ ad
vtrãq; ꝑtem adducunt᷑. Hã rões qᷓ ad pꝛimã ꝑtẽ ad
ducunt᷑.currũt de merito ſᷣm pꝛimã vel ſcdaʒ accep
tionez. Rõnes que ad ſcdaʒ ꝑtẽ adducunt᷑ currunt
Acd illud tñ verbũ qdð adduci/
tur in lr̃a.ð.qꝙ nõ pꝛiuant᷑ ſimpir merita.ᷣ pᷣceden⸗
tia merita.et hoc ñ i quocũq; ſ᷑ in natura aſſumpta.
qꝛ nõ habuit merita ad vnionẽ pᷣcedẽtia.qꝛ ſimul cõ
ceptꝗa et aſſumpta fuit et foꝛmata ſicut oñſuʒ fuit ſu/
pin. illud qd obꝛ.ꝙ maiꝰ ẽ meritũ totius ecclie
ꝙᷓ virginis marie.Dici põt ꝙ ratio illa non cogit.q̃a
maius ẽ meritum patrũ q; virginis extenſiue.nec tñ

opoꝛtet ꝙ intenſiue.qꝛ beata virgo poſtq; ãnũciatio

ne audita ab ãgelo.ſanctificata fuit a ſpirituſancto.
tãto munere gratie ẽ impleta.vt aliqͥd digne poſſet
mereri ꝗqð nõ poſſent ſi oẽs alij ſancti eẽnt cõgregati
ſimulA alia duo nõ opoꝛtet rñdere.qm̃ non ꝓce
dunt ſᷣm terciã viã ſicut apparet. Mã dignitas nihil
aufert liberalitatis gratie.nec benignitatis mie.imo
ſimul cñ illis manet ſicut intuenti apparebit.
Queſtio.iij. f

¶ Etrñ gratia llla qᷓ fuit in conceptiõe. in cõpatiõe ad

pignitatẽ nature aſſumpte teneat rõʒ ꝓpꝛietatis na
turalis vel gratuite.Et ꝙ teneat rõʒ ꝓpꝛietatis natu
ralis vẽ pꝛimo ꝑ auctẽ Aug.que ponit᷑ in l̃a. In na
ture hũane ſuſceptione fiebat quodãmõ illi boi gra/
tia naturalis vt nullũ poſſʒ admittere geratk che⸗
He vr. q ineſt rei a ſua pꝛima oꝛigine ieſt ei natura⸗

liter. H aia xp̃i ab inſtãti conceptiõis habuit gratiaʒ.

nec põt nec potuit ab ea ſeꝑari gratia illa. vꝛ q illa
gratia naturaliter fuerit innata.¶ Itez qdð ineſt rei a
pꝛincipio intrinſeco ineſt ei naturaliter.ſᷣ gratia xpᷣi
oꝛtũ habebat a pſona verbi que non eſt alia a pſona
xp̃i. & iurat ei a ſuo pꝛicipio intrinſeco. Et ſi hoc.tũc
inerat p modũ ꝓpꝛietatis naturalis magis qᷓ gratui
te. ¶ Itẽ ꝓpꝛietas ꝑ quã res oꝛdinat᷑ ache actũ natu⸗
ralẽ eſt naturalis.ſᷣ ꝑ gratiã ille hbomo erat filius dei
naturalis et eſt. S vꝛ q gratia ſibi collata fuerit ei ad
modũ ꝓpꝛietatis naturalis¶ Eʒ contra. Gr̃a et na
tuꝛa diuidunt᷑ ex oppoſito.ſ qñcunq; aliqua oppo/
nunt᷑.vnũ ñ denõiat alteꝝ. ſi naturale dẽ a natura.

„

vẽ ꝙ nulla gratia ſſt naturalis.aut ſi ẽ naturalis nõ ẽ
graͤtig. OItẽ plus diſtat naturalca gratuito inqua⸗

ex meritis.q̊ multo foꝛtius vẽ ꝙ nõ fuerit naturalis.
Itẽ naturalibus nec landamur nec vitupamur.ſ
xpᷣs laudabilis erat ꝑ gratiaʒ quã bẽhat. non vꝛ ꝙ;
gratia illa fuerit ei naturalis.¶¶ Itẽ excellẽtioꝛ ẽ vnio
hnmane nature ad diuinã in vnitatẽ pſone.qᷓ; ꝑ con
foꝛmitatẽ gloꝛie. Sed natura nõ eleuat᷑ ad gloꝛiam
quãtũcunq; excellit niſi mediãte gratia que cxcedit
terminũ nature.et q;to mag accedit tãto mag tenet
rationẽ gratie.ſi g̊ qð collatũ ẽ xpᷣo multo magis ex/
cedit terminos nature.qᷓ; qd collatũ ẽ aliss homini⸗
bus. vꝛ ꝙ gratia eius plus habuit de rõe gratuiti. et

bꝛis. R.dð.ꝙ gratia vnionis ſicut in pᷣcedentibus

fuit tactũ triplicit᷑ põt dici. no mõ dẽ gratia vnio/

Ruhverartone naturalis.qᷓ; gratia collata eiꝰ mẽ⸗

50

nis diſponẽs de congruo ad vnionẽ. Alio mõ dicit᷑
gratia vnionis ipᷣa vnio gratis facta. Tercio mõ d?

gratia vnionis ipᷣa gratia faciens vnionẽ.Et quocũ⸗

q; boꝝ modoꝝ dicat᷑ gratia vnionis.verũ ẽ ꝙ tenet

rationẽ gratuiti.veꝝ ẽ etiã ꝙ aliquo modo bʒ ꝓpꝛie-
tatẽ rei naturalis.Et hoc inſinuat ipᷣa lr̃a Aug. cũ di
cit. Oꝛ quodã mõ fieret illi hõi gratia naturalis.nõ
dicit ſimpliciter fieret.ſᷣ quodã mõ.Si em̃ dicat᷑ gra

tia vnionis.i.gra diſponens ad vnionẽ.quodã mõ ẽ
naturalis quodã mõ nõ. Hã ꝓpꝛietas naturalis cõ

paratur ad aliquid ſicut ad ſubiectum ⁊ ſicut ad cau
ſam. Scom comꝑationem quã babet ad ſubiectum
naturaliter dicit᷑ ineſſe qð ineſt a pᷣmoꝛdio ipᷣius rei.

et inſeꝑabiliter.et ab ea non recedit. Sed comꝑatio⸗

nem quꝗ babet ad cauſaʒ dicit᷑ naturaliter ineſſe ꝓ/
pꝛietas qᷓ cauſat᷑ a pꝛincipijs ſubiecti.et ꝑ quam ipᷣʒ
ſubiectũ efficit oꝑationem naturalẽ. Pꝛimo mõ dici
tur gratia fuiſſe naturalis.p quã ad vnionẽ diſpone
bat᷑.qꝛ gratiã habuit a pꝛimoꝛdio ſue natiuitatis.et
gratiã ꝑdere nõ potuit.Scdo vero mõ non fuit na/
turalis ̊ potius oꝛdinabat᷑ ad opationẽ ſupꝛa natu
rã.non hẽbat etiam oꝛtũ a pᷣncipᷣijs nature.ſᷣ potius

a diuina voluntate.Et ꝓpterea ſm illũ modum ac

cipicndi veꝝ dicit᷑ ꝙ gratia quodã mõ fuit xᷣo na-

turalis.quodã mõ non.Et iſta poſſunt accipi ex bis

que dicunt᷑ in textu.Silłr ſi gratia vnionis dicat᷑ i5a

vnio gratis facta.quodã mõ fuit naturalis.quodaʒ

mõ nõ Maturalis. inquã fuit ꝓpter inſepabilitatẽ.

qꝛ natura bumana ſic fuit vnita diuinea ſua pꝛima

foꝛmatione ꝙ ab ipᷣa ſepari non potuit. Quodã mõ

non fuit naturalis ſᷣ gratuita.in hoc ſcʒ ꝙ terminos

nature excedit. eęt ex mera dei volũtate ꝓceſſit. Si-

militer ſi tercio mõ dicat᷑ gra ipᷣa virtus gratũfaciẽs
vnionẽ ſicut ipᷣe ſpũſſanctꝰ.ſic quodã moõ fuit illi ho
mini naturalis.qͥdã mõ nõ. Maturalis fuit ꝑ cõica/
tionẽ ydiomatũ rõne ꝑſone verbi cui ſpũſſanctꝰ con
naturalis ẽ.Mõ em bhabuit filius ſpm̃ſanctũ ꝑ inſtu
entiã.ᷣ potiꝰ qꝛ bʒ in ſe a pr̃e vim ſpiratiuã.Et ppt᷑⸗-
ea dꝛ in Jo.ꝙ nõ ẽ ei datꝰ ſpũs ad mẽſurã. Per cõ/
patiõzʒ ũt ad naturã aſſumptã.gra illa ñ erat illi bõi
cõnatural.qꝛ.ſſ.nõ erat in eo ꝑ pᷣncipia nature crea/
te ſ ꝑ gram inhabitatẽ.Et ſic ptʒ ꝙ oĩ mõ intelligen
di gra illa qͥdã mõ fuit illi bõini connaturalis.qͥdã
modo ñ.Et ſᷣm boc currũt rões ad vtrãq; ptẽ.q̃ ſᷣm
diuerſas vias veꝝ ↄcludũt.Aeꝝ ẽ em̃ ꝙ gra illa ſi⸗

cut dicit Aug.qdã mõ natural fuit illi hõi.ñ tñ ſin /
plicit᷑ ſicut rões oñdũt. Illa tñ ratio q̃ oñdit᷑ ꝙ gr̃a

illa ẽ natałqꝛ oꝛdiat ad actũ naturalẽ ñ valʒ.qꝛ aſſũ

ptio eſt falſa. qm̃ et ſi ꝑ gram illam diſponatur vt ſit

ſus
ſun

lene
ge
atiu
Utn
dit
e

III.

fllius naturalis. nõ tñ ppt᷑ boc ordinat᷑ ad opatiõcs o ¶ Itẽ xps odẽ mõ fuit in pentibus quo fuit in virgi

natuxalẽ.B̊ em̃ nõ dꝛ ꝓpter hoc ꝙ illi nature afum/

pte cõueniat a pr̃e ꝑ gratiã illã eternalit᷑ ⁊ naturalit᷑

generari.ſᷣ hoc ẽ qꝛ ꝑ gratiã illã diſponit᷑ ad vnionẽ

que facit ydiomatum cõicationem.et vnio illa ſupꝛa
naturã ẽ.Et iõ ñ ẽ mirũ ſi gra que ad illã vnionẽ red
dit naturã cõgruã.eſt ſupꝛa naturã.Silr alia rõ que
dicit. ꝙ gratia illa a pᷣncipio intriſeco c.nõ cogit.qm̃
alit᷑ accipitur intrinſecũ in ꝓpoſito.⁊ alit᷑ cũ dꝛ.qꝙ na
turaleẽ qð ẽ a pᷣncipio intrinſeco. MNã itrinſecũ ꝓut
cadit in notificationez ꝓpꝛietatis naturalis dicitur

eẽ illð qð ẽ de cõſtitutiõe nature.nõ ſic ãt ꝑſona vᷣbi

E illi intrinſeca.Alie vero duerões ſũt cõcedẽde.qꝛ
nõ ꝓbãt ꝙ gratia illa ſimplr fuerit naturalis.ſ ꝙ qᷣ
dãmõ cõfoꝛmitatẽ hũit ad ꝓpꝛietatẽ naturalẽ.Et h̊
ijdẽ veritatẽ hʒ.ſicut iã oñſum ẽ.
Onſequẽter q̃ritur de cõceptiõe xpᷣi in cõpa/
ARtione ad virginẽ cõcipiẽtẽ.⁊ circa hoc q̃rũtur
tria. Pꝛimo ꝗritur vtꝝ in illa cõceptiõe vᷣgo maria
fuerit ſpũiſctõ in aliq̊ coopata.Scdo q̃ritur vtꝝ illa
opꝑatio vel coopatio fuerit naturalis vl miraculoſa.
Tercio q̃ritur vtrũ ex illa cooꝑatione ſit vᷣgo maria
dei genitrix appellãda.
Queſtio.j. g
¶¶ Atrũ in illa cõceptiõe aliquid virgo maria fuerit ſpi
rituiſacto cooꝑata in aliqͥ mediate aliqᷓ potẽtia. Et

q; ſic vẽ pꝛimo auẽte Dam̃.quã põit igr̃ in lra. Pꝛe

uenit ſpũſſanctus in ißam ſᷣm verbũ qð dixerat an/

gelus ei.purgãs eã.et potẽtiã deitatis verbi rcepti

uã pᷣparãs ſil et generatiuã.& ſi ñ ſolũ habuit poten
tiã receptiuã ſᷣ etiã generatiuã.nõ ſolũ ſe hũit virgo
maria ꝑ modũ recipici.Sð̊ ⁊ ꝑ modũ agẽtis et coope
rãtis.¶ Itẽ vᷣa mater cooꝑatur i filij generatiõe. Sʒ
btã maria vere fuit mat᷑ xpᷣi.g vere fuit cooꝑata in
eius cõceptiõe virtuti ſpũſſancti.¶ Itẽ hoc ↄceditur
et cãtatur ab ecclia tãq; verus et catholicꝰ pᷣmo. Ge

nuit puerpera regẽ.ſᷣ generare agere ẽ.et actio virtu
tis generatiuc.g̊ vẽ ꝙ r illa cõceptõe generatiua vis

virginis coopata fuit diuine virtuti.tẽ aut virgo
maria cooꝑata fuit.aut ñ. Si ſic.habeo ꝓpoſitũ.Si
nõ.̊ hũit ſe ſõlũmõ ſicut materia.& ſicut nulla ẽ affi
nitas hõis ad limũ vñ foꝛmatus eſt.ſic nec marie ad
xp̃m.ſᷣ h̊ ẽ falſuʒ.g̊ ⁊c. ¶ Itẽ vir pᷣbuit mulieri natu/
rale pꝛicipiũ qñ de eius coſta foꝛmata ẽ eua.5̊ ppter

boc ipᷣiꝰ mulieris nõ dẽ eẽ pat᷑ aut mat.qꝛ coopatus
nõ fuit in eius foꝛmatiõe.ſᷣ beata virgo bitudinẽ ma

tris hʒ ad xpᷣm. nõ ſolũ pᷣparauit materiã.ſᷣ cooꝑpa
ta fuit ad inducẽdũ foꝛmã.¶Itẽ ve dz reſpon/
dere figure.ſᷣ virgo maria figurata ẽ ꝑ ᷣͥgas Aaron.
et virgo maria fronduit et floꝛuit ⁊ fructũ fecit. ſicut
habetur Mu.xvij.De floꝛe aũt puenitur ad fructuʒ
mediãte virtute actiua reꝑta in plãta que floꝛuit.fu
it etiã in virga virtꝰ actiua ad fructũ. vẽ multo foꝛ
tiꝰ in virgie maria¶ Gʒ cõtra.ad Gałiiij. Miſit deꝰ
filiũ ſuũ factũ ex mu.Ad Ro.j.Qui factus ẽ ei ex ſe
mine dauid.ſuꝑ quẽ locũ dicit glo.Apls dicit factuʒ
H nõ natũ.Aliud ẽ em̃ ex ſemie admixto ſanguis coa
glo generare.alið ñ cõmixtiõe ſᷣ vᷣtute ꝓcreare. Poſ
ſunt em̃ bõies filios generare ſ̃ ñ facere. vꝛ ꝙ vir⸗
go maria ſolũ ſe hũit vt male pᷣncipiũ ex qͥ coꝛoꝰ xpᷣi
dẽ factũ.¶ Itẽ Oañ. Copulauit ſibi de puriſthnir 2
ſanctiſſimis virginis ſanguibꝰ ñ ſeminãs ſed ꝑ ſpm̃
ſanctũ creãs.ſi ̊ ceatio ẽ actio ſolius dei in q̃ñ coo
patur creatura.vẽ ꝙ in ullo fuerit virgo cooꝑatrix.

ne. in ꝑentibꝰ fuit pᷣm coꝛpulẽtã ſubaʒ. Si gene-

ratio dicit vim actiuã et cooꝑatiuã ad foꝛm pducẽ
E V virgo maria in nllo fuerit ſpniſctõ coopata.

tẽ agẽs potẽtie finite ñ pᷣt cõtinuani nec coopari
in agẽdo cũ agẽte potẽtie infinite in ea opatiõe in qᷓ

opatur virtus illa ꝑ moqũ infiniti.ſᷣ cõceptio xpᷣi fu

it in inſtãti. ſicut oñſum fuit ſupꝛa. Pꝛoducere ãt rẽ

in inſtati. que nata eſt pduci ſuccefiue. boc eſt poten
tie in infinitũ excedetis potẽtiã nature ſi virgo ma
ria nullã hũit potẽtiã niſi Kug vie ſpniſancto nõ

potuit cooꝑari in conceptiõe illa.¶. dᷣm. abſq;

31

dnbio cũ virgo maria ſit mat᷑ xpᷣi et vere ipm conce

piſſe dicatur. vere cooꝑata fuit ſpuiſancto in filij ſui

conceptiõe.Et hoc cõiter et generaliter tenẽt docto/

res theologie.e mõ ãt coopandi diuerſi ſentiũt di
uerſa. Quidã em̃ dicere voluerũt ꝙ virgo maria ſo/

lũ cooꝑata fuit miſtrãdo pᷣncipiũ materiale. Alij vo

cooꝑata fuit in vltime foꝛme inductiõe.⁊ in mate
rie pparatioe.q;uis nõ in tota oꝑatiõc.Alij vero te/

nẽt mediũ inter vtrũqᷓ. Pꝛimi q dicũt ꝙ cooꝑata fu

it ſolũ in materialis pꝛicipij miſtratiõe mouẽtur hac

ratione. qꝛ ſicut dicit phᷣs. Mater in generatione ꝓ-

lis ſe hʒ ſicut pꝛincipiũ materiale.et ſemẽ viri ſicut ef

fectiuũ et oꝑatiuũ. Eñ cõpatur ſemẽ viri ad ſemen
mulieris.ſicut artifex ad materiã. mulier vero nõ fa-
cit niſi materiã miſtrare et exterius foueres: hoc to

tũ fecit virgo maria.Et iõ vere mat ẽ appellãqa. a2

nihil ei defuit qd ſpectat ad verã matrẽ ĩ generatiõe
ꝓlis.Spũs aũt ſanctus qð defuit ex parte viri ſi up⸗
pleuit. S bec poſitio nimis parũ dicit.pꝛimũ qꝛ ma
ter in generatõe nõ ſolũ hʒ potẽtiã paſſiuã ſed ⁊ acti

uaʒ. Uñ qñũq; pꝛoles aſſilat᷑ magis mr̃i qᷓ; patri. Añ
qð dicũt phi intelligedũ ẽ ꝑ appꝛopꝛiationẽ.Et iten
dicit Dam̃.ꝙ ſpũſſctũs nõ ſolũ dedit virgini potẽti⸗
am receptiuã ſ̊ etiã generatiuã.et ſicut pꝛius oñſum
ẽ ꝓpter materiã nõ ſolũ ẽ appellãda mr᷑.ð ſicut patet
in foꝛmatiõe mulieris de coſta viri.Et qͥniã iſta po⸗
ſitio nimis parũ dicit.iõ ſũt alij qui ſupaddunt et di⸗
cũt ꝙ nõ ſolũ coopata fuit ſpũiſancto miſtrãdo pᷣnci
piñ materiale. etiã ĩ vltime foꝛme iductiõe. NHã in
tota oꝑatiõe cooꝑari nõ potuit.qm̃ foꝛmatio coꝛpo
ris inſtãtanea. ꝓut foꝛmatio copbpẽndit totꝗ trãſmu
tationẽ.fieri nõ pᷣt niſi a virtute infinita. In vltie aũt
foꝛme inductiõe cooꝑari potuit.ꝓ eo ꝙ vltima foꝛ/
ma in inſtãti põt induci a natura vła virtute creata.
et iõ in hoc in qͥ cooꝑpata fuit ſpniſctõ potẽtia virgis
generatiua.ꝓ tato dꝛ mat᷑.qꝛ oꝑata fuit cõceptionẽ.
et quãtuʒ ad initiũ.et quãtũ ad cõſũmationẽ. Sʒ H̊
poſitio nimis dicit. Pꝛimũ.qꝛ ciuſcẽ ẽ factũ eẽ cuiꝰ ẽ
fieri.ꝙ ſi ↄceptionẽ efficere nõ ẽ virtutis create ſᷣ in/

mã foꝛmã nobiliꝰẽ qᷓ; pparãs.nõ g& vẽ decẽs ꝙ ſpũſ⸗

ſctũs pᷣparʒ ꝑ ſe ⁊ vltimã foꝛm ã iducat cũ vᷣgie. Dif

ficileẽ nipbilominꝰ aſſignare que ſit illa foꝛma vltia ĩ
cuiꝰ iuductiõe cooꝑat᷑ virginis potetia generatiua.
Illa cm̃ non pᷣt eẽ aia.qm̃ a ſola creatiõe hʒ oꝛiginẽ.
Mõ oꝛganiʒatio coꝛpoꝛea vt vr.qꝛ illa nõ inducit ſu/
bito vᷣꝑ ſucceſſionẽ a natura. Jiducit᷑ em̃̃ ꝑ motũ ſj
ꝑ mutatõʒ. Motꝰem̃ ẽ trãſmutatõ ſucceſſua.muta
tio iſtãtãea Jchn Et qm̃ pꝛia opinio paꝝ dicẽ.
et ſcdᷣa multũ excedit.et ſuis obliquitatibꝰno dirigũt
nos in veritatis viã.Et ppterea meliꝰ ſentire vidẽt᷑

create.ſilr nec ipᷣm cõceptũ eẽ. Rurſus inducẽs vlti

q dicũt mediũ vicʒ ꝙ bta virgo habuit virtutem ſibi

5„

——

—

diuitꝰ datã ꝑ gras admiſtrare materiã illi cõceptui. o p rõ illa ñ cogit ꝙ virgo maria nõ fuerit coopata ſpi

materiã inquã qᷓ non ſolũ habuit rõem materie ſiue
potẽtie paſſiue.vᷣ etiã ſufficietiã et virtuteʒ ad pꝛolis
pPꝓguctionẽ. Illa tñ virt? ꝑ ſe nõ poterat pꝛodire ad
pfctm̃ actũ niſi ꝑ ſucceſſiõʒ i tꝑe.bᷣ qm̃ nõ cebat car
nẽ xpᷣi foꝛmari ſucceſſiue.ſicut i pcedetibꝰ oñſuʒ ẽ.iõ
ſctũſſpũs ſua infinita vᷣtute ꝓduxit illaʒ materiã ad
actũ cõpletũ.et ꝑ ̊ in nllo vᷣgini ðꝛogat᷑ſi deus ſua
vᷣtute accelerauit.qdð in alijs mlieribꝰ ſucceſſiue pdu
cit ad eẽ. Mõ em̃ fuit minoꝛ potña i vgie ꝙ; i alia mu
liere.imo mito maioꝛ.q; potẽtiã naturalẽ ⁊ ſupnatu
ralẽ hũit.qꝛ ſᷣmiſtrare poterat mam ipᷣa ſola do ſiõ
mlier viro cõmixta. vñ tota ſuba xpᷣi fuit mr̃e ſua.

Et iõ ſi velimꝰ ſetire rcte ⁊ loqͥ. melioꝛi mõ fuit ᷣgo

mr xpᷣi.qꝙᷓ ſit aliqᷓ mr̃ filij ſui.vñ et ꝑ illã vᷣtutẽ ipʒ in

vẽtre ꝑ nouẽ meſes ↄfouit.⁊ ſic ptʒ ꝙ vᷣgo maria ali

q̃ mõ fuit i ↄceptiõe filij cooꝑpata.vic ſubmiſtrãdo
ſufficiẽtẽ materiã vᷣtuti actiue.q̃ tñ ſupꝛa poſſe ſuuʒ
accelerata fuit.et ad cõplemẽtũ ꝑducta ꝑ vtutẽ infi⸗
nitã. Et cõſonat ſac ſcriptura que mõ dicit xpᷣʒ natũ
8 vᷣgie. mõ dicit factu. Aoſ⸗ onat etiã vᷣbũ Daſm̃. q dic
ꝙ vᷣtutẽ hũit vᷣbi ſuſceptiuã et generatiuã. Generati
uã.qꝛ potuit ſemiariũ coꝛꝑi miſtrare ꝑ vtutẽ ſibi col

latã diuio munere.Suſceptiuã vo.qꝛ ſolũ dei vbuʒ

potuit carnẽ aſſũptã in iſtati foꝛmare.qð qͥdẽ vᷣbuʒ
ſuſceptũ ẽ a vᷣgie. Rões oñdẽtes in filij di S
32 Pginẽ aleqᷓ mõ coopꝑatẽ fuiſſe ſũt ccegeden A ill
po qð obr glo.ſuꝑ gał.iiij.⁊c.iã pʒ rñſio. Hec em̃ ñ
excludit verã potẽtiã generatiuã a vᷣgie.ſ põit ibi ali
quã vi eẽ ſupꝛa naturã ſeu ſupꝛa vi nat᷑e. Añ r̃mo
uʒ viri ſemis ↄmixtõz.et iõ ſic dẽ fctũs.qꝙ nlło mõ dẽ
natꝰ. Et ẽ ſile ſi ꝰ vni vᷣge aride daret viʒ generãdi
quã bʒ vna viridis.⁊ pᷣt H̊ facerʒ ipaʒ i iſtati fructifi
care.vga illa dicẽt᷑ fructuʒ feciſſe ⁊ attuliſſe.⁊ nibilo
minꝰ fruct?ille dicẽt᷑ cẽ feũs ex illa virga.ita ꝙ ſił di

ceret᷑ fctũs ⁊ oꝛtꝰ.ſic et in ꝓpoſito ẽ itelligẽdũ. talis

33 em̃ pᷣccſſit figura hꝰ cõceptõnis i virga. Ad illð qð
opponit᷑ ð Oam̃.ꝙ carnẽ illã fecit cccãs ñ ſemians.

dð.ꝙ ſicut ꝑ actũ creatiõis ñ itẽdit dicere qꝙ caro illa

fctã fuerit ex nihilo.ſᷣ ꝙ ad ꝑfectionẽ ducta ẽ ꝑ vᷣtu
tẽ infinitã.ſic ctiã ꝑ hoc ꝙ dicit ñ ſemians ñ pᷣuat po
tẽtiã actiuã a virgie.ſᷣ remouet ↄſuetũ modũ opadi
nature.qͥ ẽ ꝑ ſemis cõmixtionẽ maris et femie. Atrũ
qt virgo excitata a ſpũſctõ ſemiauerit h̊.et ad locum
matricis ſemẽ emiſerit.qᷓ;uis aliqͥ dixerint.non ẽ tñ

verbũ illð frequẽter in oꝛe verſandũ.tũ qꝛ turpitudi

nẽ hʒ ãnexã.et hõ he dʒ mũda labia ĩ tli materia.tũ
etiã qʒ certitudinẽ ñ hʒ ex ſe.nec verbũ ſctõꝝ vẽ mul⸗
tũ cõſonare.AUñ ſtultũ ẽ in tlibꝰ velle ita curioſe ſin/
gula ꝑtractare. Hoc tñ fufficiat dixiſſe. vicz. ꝙ virgo
miſtrauit materiã aptã generatiõi filij di ̃m carneʒ.
4Ad ald q opponit᷑ ꝙ ñ fuit i ea ſᷣm rõeʒ ſemialẽ.
d8. ꝙ ven c. ſi rõ ſemialis dicat᷑ illa ſm quã natura
ↄſueuit oꝑari.ſic em̃ accipit Aug.ibi.ex h̊ tñ ñ exclu⸗
dit᷑ qͥʒ aliqᷓ potẽtia pᷣt᷑ moꝛẽ ſolitũ diuinit? virgini ſit
collała¶ Pꝛeterea. ratione potẽtie illiꝰ actiue ñ dʒ di
ci fuiſſe ibi ſm rõeʒ ſemialẽ. p eo ꝙ ad actũ ꝑfetim̃
ducta fuit ꝑ virtutẽ ſupꝛa naturã.et rſpctũ tal modi
oꝑãdi fuit ibi ſolũ potẽtia obediẽtie.Et ẽ ſiłe ſi dꝰpꝰ
coõmiytionẽ maris ⁊ femie in iſtãti ꝓducit fetũ ad cõ
plemẽtũ oꝛganiʒatiõis pfecte.talfoꝛmatõ ñ diceret
eẽ facta m rõeʒ ſemialẽ.qᷓui ivis
ctu talis oꝛganixatiõis educẽde in eẽ ꝑ tpis ſucceſſio
3 Ne. ſic et in ꝓpoſito ĩtelligẽdũ ẽ.¶ Ad vltimã rõʒ dj.

8D eẽt ibi vis actiua rfꝓſpe

ritui ſctõ in filij ↄceptõe aliqͥ mõ.ſᷣ ſolũ q; ñ fuerit co
opꝑata iplued illã materiã ad eẽ cõpletũ.⁊ B ẽ qd
pꝛimũ fuit cõceſſuzʒ.et ex h̊ ptz rñſio ad obiecta.

¶ Atrũ illa coopꝑatio btẽ virgis fuerit naturał vel mi/

raculoſa:Et ꝙ naturalis vẽ.Ois illa opatio vel ge/⸗
neratio ẽ naturał rõe cuiꝰ genitꝰ dẽ eẽ filiꝰ naturał.
xpᷣs ẽ filiꝰ naturalł virginis btẽ.̊ vẽ ꝙ btã virgo in
in eiꝰ cõceptu fuerit naturalit᷑ cooꝑata. Itẽ qñ vir
excitat et adiuuat potẽtiã mlieris nõ puat᷑ actu ſuo
naturali.& ſi virtꝰ ſpũſſcti mnlto pfectiꝰ fecũdauit qᷓ;
virtꝰ ſemis virilis fecũdaſſet. ipiꝰ virtꝰ generatiue
actũ ñ abſtulit b ꝑfecit. Et ſi h̊ veꝝ ẽ.tũc virgo natu/
raliter fuit cooꝑata. tẽ ſi aliqᷣs oꝑat᷑ ſᷣm potẽtiaʒ
diuinitus ſibi collatã.oꝑatio illa natural dẽ ñ mira/
culoſa. pꝛo eo ꝙ virtutes naturales collate ſunt ei
vimimnitꝰ.et oꝑatio egrediẽs a potẽtia itrinſeca natu/
ralis ẽ.⁊ exercet᷑ naturalit᷑ niſi egrediat᷑ volũtarie.ſ
potẽtia generatiua collata fuit ei nec cooꝑabat᷑ ipᷣi
virtuti agẽti volũtarie.& vꝛ ꝙ cooparet᷑ potẽtie na/

turali.¶ Itẽ minoꝛ ẽ inhabilitas in moꝛtuo ad oꝑa qᷓ

ſũt hõis viuẽtis.qᷓ; in virgie reſpectu mulieris pᷣgnã/
tis. Sʒ ſi deꝰ moꝛtuo faciat viuũ.oꝑpatões ſubſeq̃n
tes ſũt ſibi naturales.ſicut in laʒaro qͥ naturalit᷑ co/
medebat et alia faciebat. pari rõe ĩimo mito foꝛtio/
ri vẽ ꝙ illa oꝑatio virgis naturalis fuerit poſtqᷓ; col-/
lata fuit᷑ ei potẽtia generãdi.¶¶ Sʒ ↄtra.nlła oꝑatio
naturalis ẽ mirabilis.qm ex oppoſito diuidũtur.Sʒ

cõceptio filij di a virgie fuit nnitswig ñ vꝛ ꝙ fue/
1

rit naturalis.¶ Itẽ nihil qd naturalit fit eſt nouũ ꝓ
eo ꝙ oẽ tale Heeſit in ſuo ſili. Sʒ cõceptõ xpᷣi a virgi
ne nouũ qͥq fuit vt dẽ Jere.xxxj. MHouũ faciet do.ſu/
per terrã. tẽ naturalc ẽ ill qð idẽ ẽ apð oẽs.ᷣ mo
dus cõcipiẽdi btẽ virgis ñ ſolũ ñ fuit apð oẽs.ᷣ etiã
nuſq; repitur niſi in ea.&̊ vẽ ꝙ opatio illa ñ fuerit na
turalis ſ̊ miraculoſa.¶ Itẽ ſi aliq̃ virtꝰ oꝑat᷑ illo ma
nẽte qʒ ẽ ei incõpoſſibile ꝑ naturã.illiꝰ opatio nõ eſt
naturalis ſ miraculoſa. Sʒ virginitas incõpoſſibiłẽ
gencrationi ꝓlis ꝑ naturã.g ſi virgo maria cõcepit
ꝑpmanẽs virgo.vẽ ꝙ illa oꝑatio nõ ſit attribuẽda na/
ture ̊ magis miracloR.dð.q; generatiua potẽtia
in vᷣgine fuit excitata a ſpũſctõ.⁊ fuit ſupꝛa poſſe ſu/
um eleuata. Excitata fuit vt poſſz pᷣparare matcriã
Zceptui pᷣm ꝙ cõpetit ſexui muliebꝛi.ſᷣ ſupꝛa naturã
fuit eleuata dñ data ẽ ei potẽtia pᷣparãdi materiam
hm qꝙ tã nobili et tã pfecte ↄceptõi cõpetebat.Et iõ
virgo maria potẽtiã hũit ſupꝛa naturã.et potẽtiam
ſᷣm naturã.Et potẽtia ſupꝛa naturã fuit ei in ſccifica
tione collata.et vtraqʒ crat in illa cõceptiõis tpe in

cõplemẽto ſue oꝑatiõis conſtituta. Et iõ opatio ſiue

cooꝑatio partim qͥdãmõ fuit naturalis et qdãmõ ſu
pꝛa naturã.Et ẽ ſile ſi deus daret mibi potẽtiã vnuʒ
intelligere. et multa ſił intelligere. ptim eẽt naturale
in hoc ꝙ vnuz intelligerẽ. ptim ſupꝛa naturã in hᷣ q;
duan illaꝝ reꝝ intellectꝰ nõ nõ pñt ſiłꝑ naturaʒ ſta/
re. ſic et in ꝓpoſito intelligendũ ẽ.qꝛ hoc erat nature

36

conſonũ vt virgo miſtraret honoꝛẽ ſufficientẽ ad cõo⸗

niſtraret quãtũ miniſtrat mulier cõiũcta viro hᷣ crat
ſupꝛa naturam.et ideoadmirabile et inſolitum. Con
cedendum eſt ergo ꝙ et illa operatio non fuerit na⸗
turalis omnino.imo aliquid hũit ſupꝛa naturã.im/
mo multum habuit ſupꝛa naturã.qꝛ hoc inter omia

ceptũ q́;tũ miſtrat ſexus muliebꝛis. ꝙ ꝑ ſe ſola mi-

—

pr
tdi
den

Arcl ni⸗
oclge⸗
Pnutut
pin
egſ ti
Au ſuo
uit q;
neriue
Prnaru⸗
äraz
Rin⸗
Rnd
ſann⸗
gürrt3
Labat ⸗
wtäten⸗
adogi
v ſubſein
uralitco⸗
koforo⸗
vſtihcol⸗
kogatio
Eür. G.
ſig ie⸗
tnoni
öiawrs
aadol⸗
isßf
is ai
ſienti
flloma
vſſole
chcptt
inn⸗
Poten
ooſtſ,
1arurd
ummn
,Eo
Ninam
ſcha
tpein
rtoſune
linöͤſn
i m
umrie

ſabdG6

rity
Naturt
11dc⸗
db
ber
inm⸗
gnis

mirabilia fuit mirabile pᷣcipuũ.virginalẽ.ſ.vteꝝ eſſeꝰ
hoc

ſik! integrũ et fecundũ. ñ cõcedẽde ſũt rõnes
37 oñduntAd illud qd opponit᷑ pᷣmo ꝙ xps fuit fi
lius naturalis.dᷣm ꝙ oꝑatio ſupꝛa naturã.opatio/
nẽ naturalẽ nõ excludit.Añ qᷓ;uis ipᷣm mirabilit᷑ cõ/
cepit.põt tñ ꝓpter naturalẽ oꝑpationẽ cõcurrẽtẽ dici
filiꝰ naturalis. ad oñdendã veritatem generationis.
328 (Ad ill q oppõt᷑ ꝙ qñ vir excitat potentiaʒ in fe/

mina.nõ aufert ei Poreris naturalẽ.dð.qꝙ ẽ verũ.nec
i

ſpũſſanctus abſtulit opꝑationẽ naturalẽ a virgince.ſᷣ
qð ñ decebat eã haberc i cõceptiõe tã nobili. In hoc
tñ nõ ẽ ſimile.qꝛ vir nõ dat nouã potẽtiã mulieri cõ/
cipiẽdi.nec eleuat ſupꝛa naturã ſᷣ excitat et adiuuat
ad exeundũ in oꝑationẽ ſibi debitã.non ſic ẽ in ꝓpo
ſito.qꝛ ipᷣi virgini collata fuit virtus ſupꝛa naturaʒ.
VAñ aliqd potuit vᷣgo btã qð nũqꝙᷓᷓ potuit aliq̃ femi/
39 nai illud q opponit᷑ ꝙ qñ oꝑat᷑ ꝑ aliquã potẽ/
tiã ſibi datã.naturaliter oꝑatur.dᷣ.ꝙ aliqũ dat᷑ po/
tẽtia ad actũ nature cõſonãtẽ.aliqñ dat᷑ potẽtia ad

actũ excedentẽ terminũ nature. Añ dat᷑ potẽtia ad

actuʒ nature cõſonãtẽ.tuᷣc et ſi collatõ illiꝰ potẽtie ſit

mirabilis.oꝑatio tñ ẽ naturalis.ſicut ſi dẽ potentia

videndi ceco.OQñ aũt dat᷑ potẽtia ad actũ cxcedẽteʒ
terminos nature.tũc nõ ſolũ potẽtie collatio eſt mi/
rabilis.ᷣ etiã exitus illiꝰ pottic in actũ ẽ mirabilis.
Vt ſi aſino det᷑ potẽtia loquẽdi.et lapidi potẽtia vi/
dẽdi.Et qm̃ virginẽ manẽtẽ vᷣginẽ conciꝑe hoc ẽ ſu⸗

pꝛa termios nature.hinc ẽ ꝙ quãtũcũq; conferat᷑ ſi
4ꝗo bi potẽtia. adbuc tñ ẽ oꝑatio mirabilis. Anð duplex
fuit boc miraculũ.vicʒ in potẽtie collatiõe.et in iſßa

opꝑatõe. In fecũdatiõe aũt mulierũ ſteriliũ.ſicut Sa

re et Eliʒabet ſolũ fuit miraculũ in reſtitutiõe poten

tie.in hoc ꝙ ẽ ibi ſterilis fecñdata.ſᷣ nõ fuit ibi mira⸗
culũ in executiõe.qꝛ nõ ſił mãſit ſterilitas et fecundi/

tas.imo fecũditas abſtulit ſterilitatẽ.hoc aũt fuit ſin

gulariter admirabile.ꝙ fecũditas virginis maric nõ
abſtulit vᷣginitatẽ.ſᷣ nec virginitas excluſit fecũdita/
ꝗi tẽ¶ Ad ilið qdð opponit᷑ vltimo iã ptʒz rñſio de moꝛ/
tuo viuificato. Licet em̃ moꝛtuũ viuificari ſit ſupꝛa
naturã.tñ exquo viuificatꝰ ẽ.oꝑationẽ nature excr/
cere nõ ẽ admirabile.qꝛ hoe in nullo repugnat natu/
re.nõ ſic añt ẽ in virgine cõcipiẽte. ö.lij. i

— 7

¶ Atũ virgo maria ſit genitrix dei appcllãda. et q ſic

vx. Dañm̃.libꝛo.iij.ca.xij.theotocõ.i.dei genitricẽ pᷣnci
paliter et vere ſãctã mariã pᷣdicamꝰ virginẽ. Otẽ iu
ſte et vere theotocon.i.dei genitricẽ nõiamꝰ.hec em̃
natura vniuerſũ myſteriũ icarnatiõis cõſtituitil Itẽ
hocipᷣm vẽ rõe.qꝛ qcquid dẽ de illo homie dẽ de filio

dei ꝓpter cõicationẽ ydiomatũ.ſ ieſus fuit filiꝰ btẽ
marie. deꝰ fuit filiꝰ btẽ marie. a relatiuis btãäã ma
ria ẽ mater dei. ¶ Itẽ ſic ſe hʒ filiꝰ dei ad virgineʒ ma

trẽ. ſicut ſe bʒ filiꝰ bõis ad deũ patrẽ. ihus ẽ filiꝰ di
patris. deꝰ ẽ marie filiꝰ. virgo maria ẽ recte di ge
nitrix appellãda.(¶ Sʒ cõtra. Dam̃.iij.li.ca.xij.xpᷣito/

rCh-

7 —

eterea inquiri oꝑtz. Supꝛa egit mgr̃ ð my

nẽ oñdẽs ꝙ illa vnio eſt in perſona.

—
—

vꝛ ꝙ nõ debemꝰ eã dicere dei genitricẽ. ¶ Itẽ bᷣm H̊.

con.i. xpi genitricẽ nõ dicimꝰvirginẽ. g benus ẽ.

virgo maria ẽ mr̃.ᷣm qð ẽ cõſubalis pꝛoli.ſᷣ nõ ẽ cõ

ſubalis ꝓli ſ̃m diuinã naturazʒ ſ hñanã. cũ deꝰ nõ
nõiet xpʒʒ ſm diuinã naturã.nõ vẽ q ſit dei genitrix

7

appellada. rpᷣi genitrix¶ Itẽ ꝓpter aſſumptionex

hnñane nature a filio deꝰ pr̃ nõ dꝛ eẽ hoĩm genitoꝛ.S
nec ecõuerſo. dei genitrix dicẽda ẽ virgo maria¶ Itẽ
iuxta hoc querit᷑ qre magis vult ꝙ dicat᷑ di genitrix

6 xpᷣi genitrix. Si em̃ in xpᷣo intelligit᷑ diuitas ⁊ bu-
maꝗaitas.imo intelligit᷑ tota trinitas p᷑ᷣm Ambꝛo i no

mie xp̃i.nõ videt᷑ ꝙ vlla fiat veritati aut virginali di
gnitati iniuria ¶l dʒ. ꝙ verba fidẽ xp̃iana expmẽ 42
tia debẽt eẽ ab erroꝛe lõginqua. et deuotioni appꝛo/
ximatia. maxime illa in quibꝰ ẽ ſermo ð virgine ma

ria.ipᷣa em̃ cunctas hereſes interemit i vniuerſo mũ

do.veritatẽ in ſeip̃a concipiẽdo et pariẽdo. Ipᷣa eti⸗

am recõciliationẽ toti generi bũano ꝓmeruit.et iʒo

erga eã dʒ ois ardere xpᷣianoꝝ deuotio.et ꝓpterea.
qꝛ btã virgo illũ cõcepit qͥ nõ tm̃ dicendꝰ ẽ xps ppt
vnionc.ſᷣ etiã deus verꝰ ꝓpter eternã generationẽ.
dei genitrix debet dici. vt ex ĩo vocabulo bonoꝛet᷑.

et ipietatis erroꝛ extinguat᷑.q dixit maniã concepiſſe

bominẽ.¶ Ad cuius erroꝛis fomẽtũ neſtoꝛius vt narx
rat Dañ̃.verꝰ doctoꝛ voluit eã xpᷣi genitricẽ.nõ dei

genitricẽ appellare.q̃ſi purũ hominẽ genuiſſet. Et iõ

Daſñn.verus doctoꝛ et virgis amatoꝛ docet nos vo/
cabulũ hoc effugere.nõ qꝛ falſum.ſᷣ qꝛ hereticus ſub
illo volebat occultate venenũ. Añ Dam.iij.li.ca. xij.
Chꝛiſtitocon.i.xpᷣi genitricẽ nõ dicimꝰ virgineʒ.qm̃

in deſcriptione thcotocos.i.dei genitricis.vocis ne/

quitiã inqͥnatus neſtoꝛiꝰ cũ patre eiꝰ dyabolo inue/
nit.Concedẽde ſũt ;̊ rões boc oñdentes.ꝙ btã vir/
go dei genitrix appellãda iuſte et veraciter et deuo
te ¶ Ad illud qd opponit᷑ de Dam̃.iq ptʒ rñſio.non ꝗʒ

eñ negat cã eẽ xpᷣi genitricẽ eo ꝙ ſit fa ſen Kg here

ticꝰ ſub illo verbo abſcõdebat venenũ.(¶ Ad illʒ qd ꝗq
opponit᷑ ꝙ nõ ẽ ei cõſubalis.dð.ꝙ mater dei dwẽ non
ꝓpter hoc ꝙ ipᷣa genucrit eũ ſᷣm dininã naturã.ſ ꝓ⸗
pter ydiomatũ cõicationẽ.et myſterij incarnationis
expꝛeſſionẽc.et ipᷣius virgis honoꝛificatõʒ. Añ rõ illa
nõ valet. Mõ ẽ mater dei ᷣm diuinã naturã. nõ eſt
mater dei. ibi ẽ em̃ conſequẽs.ſicut ſi ita argueretur.
boc nõ pᷣdicat᷑ 1 ſe. nofellos⸗ de illo aliquo
genere pᷣdicãdi.¶ Ad illud qð opponit᷑ ꝙ deus nõ ꝗ⸗
dẽ genitoꝛ hõis.dð.ꝙ põt dici.non tñ cõſueuimꝰ ita
vti illo vocabulo.qꝛ illa appellatio nõ ſic facit ad ex/

pꝛeſſionẽ pie fidei ſicut illa qua appellamꝰ vᷣginẽ ma

trẽ dei. Ad illud qd opponit᷑ quare nõ dicit xpᷣito/ 46
con.ddᷣ.q; nomẽ xpᷣi mag cõicat᷑ creatuꝛis q; nomen

Zi. Vñ et dauid dẽ xpᷣs dñi.et alij reges iſr:.et iõ ver⸗
bũñ ill mag erat ꝓpiquũ erroꝛi. Mũc ãt qꝛ ille erroꝛ

extirpatꝰ ẽ.cõiter eã vocamꝰ et mr̃eʒ xpᷣi et mfeʒ di.
cñ iploꝛamꝰ oculos mie ſue ad nos conuerti.

¶ Diſtinctio.v. ð̊ mõ vniẽdi diuinã et hũanã natura in xpᷣo ſᷣm ãdei aſſertioꝰ

Su ſterio incarnatiõis ᷓtũ ad verã vnionẽ naturaꝝ. In bac
pte intẽdit inqͥrere vniẽdi modũ.Et qm̃ duplr cõtingit ꝓcedere inqrẽdo aut ſm fidei ſtabilitatẽ.aut
hm opiniõis ꝓbabilitatem.iõ ꝑs iſta habet duas ptes. In pꝛia em̃ detminat ð mõ vniõis i duaxꝝ natu/

raꝝ ſm fidi aſſertiõez.oñdẽs ꝙ illa vnio ẽ ĩ ꝑſõa. In ſcdᷣa vᷣo dᷣtmiat ᷣm diuerſoꝝ doctoꝝ opioʒ.ſeq̃nti diſ.
Ex pᷣmiſſ ãt emergit qõ.⁊c. Pꝛia ꝑs que ↄtiet pᷣſetẽ ð.diuidit᷑ ĩ duas ꝑtes¶ In pꝛia mouʒ ingf mitiplicẽ qõ
nẽ circa vnionẽ duaꝝ nataꝝ i ꝑſõa.ſiue circa affũptõʒ bñane nature a diuia.In ſcdᷣa vᷣo eã dtminat.ibi.hec
inqſitio ſiue inqͥrẽdi rö.⁊c. ꝛia ps rmanct idiuiſa. Sʒ ſcda diuidit᷑ in tres ꝑtes.in q̃ꝝ pᷣma magiſter detexc

minat queſtionẽ pᷣncipalẽ. In ſcua vo qſtionem

ſincigẽtez detmiat. ibi.Sʒ qritur vtrum diuina natura.⁊c.

* 1
Ai. Ae

In tercia vero regredit᷑ ad pᷣncipalis qõnis explanatiohẽ.ibi. JIdeo vᷣo nõ pſonã bõis. ⁊c¶ Pꝛims ps diui⸗

7

dit᷑ in ꝑtes duas.in quaꝝ pꝛima rñdet ad qõeʒ ꝓpoſitã ꝑ triplicẽ eius articulũ.et ꝑplcxitatẽ oñdit eẽ quar /
tũ articulũ ꝓpter apparẽtẽ cõtrarictatẽ autoꝛitatuʒ. In ſcda vcro auẽtes que vidẽtur cẽ cõtrarie reducit ad

intellectũ.cõcoꝛdiã.⁊ veritatẽ.ibi. Nos aũt ois mẽdacij ⁊c.

cda vero ꝑs pᷣncipalis vbi determinat qõem

incidẽtẽ duas bʒ ꝑtes. In pꝛima determiat dubitationẽ. In ſcda ſoluit qndã ſophiſticã rõez. ibi. Ex pᷣmiſſis
conſtat. Silr et tercia ꝑs pᷣncipalis in q̃ ſolutionẽ pᷣncipalẽ explanat.hʒ duas ꝑtes. In quaꝝ pᷣma pᷣhabitã
ſolutionẽ cõfirmat ꝑ rõeʒ. In ſcdᷣa vᷣo diſſoluit oppoſitiões ꝗᷓ iaʒ vidẽt ipugnarc.ibi. Hic a qbuſdã oppo/
nitur.ꝙ ꝑſona aſſumpſerit ꝑſonã.⁊c. Subdiuiſiões ꝑtiũ in lr̃a mãifeſte ſi unt. Intellectꝰ aũt generalis verſa
tur circa aſſumptionẽ hũane nature a diuia in vnitatẽ ꝑſone.tã ex ꝑte aſſi umẽtis qᷓ ex ꝑte nature aſſũpte. ⁊c̃.
¶ Mouet multiplicẽ qõneʒ circa vnionẽ duaꝝ naturaꝝ ĩ ꝑſo⸗
na. ſiue circa aſſumptionẽ hũane nature a diuiag. a
Reterea inqri oꝑtet cũ ex pᷣmiſſis cõſtet verbũ dei carnẽ et aĩam ſił

aſſumpſiſſe in vnitatẽ ꝑſone.qͥd hoꝝ potiꝰ cõcedẽdũ ſit.ſcʒ ꝙ ꝑſõa
ꝑſonã.vł natura naturã.vł ꝑſõa naturã.vł natura pſ. onã aſſumpſe
rit? Et an ita cõuẽiat dici diuinã naturã eẽ incarnatã.ſicut ðꝰ incarnatꝰ.et
verbũ incarnatum ſane dicitur. .

¶ Motã qõeʒ pꝛincipalẽ determist. rũdẽs ad triplicẽ eiꝰ articulũ.Et ꝑ⸗
lexitatẽ oñdit eẽ q̃rtũ articlin ꝓpt᷑ apparẽtẽ ↄtrarietatẽ autoꝛitatũ. b

rũ. ꝙ nõ natura ꝑſonã.nec pſona ꝑſonã.ſed ꝑſona naturã aſſumpſit.qdð ſan
toꝝ ſubditis cõpꝛobat᷑ teſtimõijs et aſtruit᷑ documẽtis.Ait em̃ Aug.in li.ð

fide ad perrũ. Deꝰ

vnigenitꝰ dũ cõciꝑet᷑.veritatẽ carnis accepit ex virgĩe.
et cũ naceret᷑.itegritatẽ virginitatis ſᷣuauit ĩ mre.Et paulopoſt.Sic ðꝰ hu

manã naturã in vnitatẽ pſone ſuſcepit. ꝙ ſe humiliãs ꝑ miam ĩcoꝛrupte vir
ginis vteꝝ ex ea naſciturꝰ ipleuit. Foꝛmã ꝗ̊ᷓ ſerui.i.naturã ſerui in ſuã acce/⸗

pit ille deꝰ ꝑſonã. Itẽ deꝰ verbũ nõ accepit ꝑſonã hõis ſed naturã. Iteʒz dei

filiꝰ vnigenitꝰ vt carnẽ hõis aĩiamq; mũdarʒ.ſuſceptiõe carnis aleq; rõnał

7 a Hec diuitas inqͥᷣt

xpᷣi. ⁊c. Innuit męr̃ q;
nec diuitas aliẽa erat
a natura pris.nec hũa

nitas a nat᷑a matris.

us ſũt vnꝰ deꝰ.ita mr

⁊ filiꝰſũt vnus homo.

¶ B. dom. ꝙ nõ ẽ oi/⸗
moda ſilitudo notan-
da in vbo pᷣmiſſo. Mã

vnitas create nature

ĩ creatura r̃ſpctũ crea
ture.et ꝑſona reſpctũ
pꝑſone.et ſi hẽant aliqᷓ;
ↄfoꝛmitateʒ ꝓpt᷑ hoc
7 aliqua creatura eſt
imilis creature in na

turã accepiſſe

incarnatꝰ ẽ.hhis alijſq; pluribꝰ autoꝛitatibꝰ euidẽter

Dil. V. S

Hec indſitio ſiue qrẽdi rõ iuxta ſacraꝝ autoꝛitatũ teſtimõia ꝑtim iplicita at
q; ꝑplexa.ꝑtim vero explicita ẽ et aꝑta.Certũ ẽ em̃ et ſine ambiguitate ve

oſtẽdit᷑ nõ natura ꝑſonã.nec ꝑſona ꝑſonã.ſᷣ pſona na

De quarto vero qõnis articlo vtꝝ ſcʒ
natura naturã aſſumpſerit.ſcruploſa etiã int᷑ doctos
qõ c.qꝛ et in hoc plurimũ diſſentire vident᷑.qͥ autoꝛi/⸗

toletano. viij. traditũ ſic. Solũ vᷣbũ caro factũ ẽ ⁊ ha/
bitauit in nobis.et cũ tota trinitas oꝑata ſit foꝛmatio

nẽ ſuſcepti hõis.qm̃ inſeꝑabilia ſũt oꝑa trinitatis.ſo/⸗
lus tñ filiꝰ accepit hõieʒ in ſingularitatẽ pſone.non in
vnitatẽ diuine nature.id ẽ qð ẽ ꝓpꝛiũ filij.nõ qð cõe ẽ
trinitati. Itẽ in cõcilio.xj.toletano. Vniꝰ ſube credi⸗
mꝰ deũ pfem et filiũ et ſpm̃ſanctũ.non tñ dicimus vt
huiꝰ trinitatis vnitatẽ AMaria virgo genuerit. p tm̃ fi
liũ qͥ ſolꝰ naturã noſtrã in vnitatẽ ſue ꝑſõe aſſumpſit.

Incarnationẽ qͥʒ huiꝰ filij dei tota trinitas oꝑata eẽ

credẽda ẽ. Solꝰ tñ filius foꝛmã ſerui accepit in ſingu

De pte qõnis
perplexa.

Obijcit. i pfe ꝛ⁊ filio ẽ tate pclari alijs doctioꝛes in ſacra pagina extiterunt.
hiinsAnmfe nec tm̃ alij ab alijs. verumetis ijdẽ a ſeipᷣis diſſonare
UIO 9 . a& & „ . „ 75
tas. ſicut pater ⁊ fili⸗ vident᷑.ſicut ſubiecta capla docẽt.Legit᷑ em̃ in ↄcilio

De toletão cõ/
ſilio. hic põit ea
q̃bꝰ innui vide
tur naturaʒ nõ
accepiſſe natu/
ram.

Hic põit ea q⸗
a bꝰ ꝓbat᷑ nõ
accepiſſe natu⸗

dert Wpnanda . laritatẽ ꝑſone.ſhis inſinuari videt᷑ ꝙ ꝑſona tm̃ natu⸗
dia. qꝛ na diuina non rã.nõ natura natur aſſumpſerit. Si em qð cõeẽ tri⸗
multiplicatur in ꝑſo/ nitati nõ accepit hõieʒ.ergo ñ natura diuia que cõis ẽ
nis.ſed natura hiana tribꝰꝑpſonis. Cui videt᷑ obuiare qð Aug.ait in libꝛo qᷣ
bʒ multiplicari in di⸗ fide ad petruz. Nec diuinitas inqt xp̃ᷣi aliena ẽ a na⸗
nane anns. Dude tura patris.ſm illð In pꝛicipio erat vbuʒ.nec hũani//
bũanitates.ct ſic ñ co las ciꝰ aliena ẽ a natura mr̃is.ſᷣm id ꝙ vᷣbũ caro fctiñ
Git illa rõ.qꝛ in verbo

c. Illa em̃ natura que ſemꝑ genita manet ex pfe, natu

ram.

Auis t
ngeſtel⸗
hrlenus

hieo⸗

Deem

ſdu⸗
ta an⸗
wuharn
ar cien
Tömiſs
Pbabtti
ls vaſt
lre r.

V.

—

ee cons

Ncioc⸗
bicpota
innni u⸗
narun
iſen

.

tef
bet“

Di. VYV

ram nfaʒ ſine pctõ ſuſcepit vt naſceret᷑ ex vgine. hac ¶ ꝓpoſito nõ attendit
aucte videt᷑ tradi ꝙ diuina nã hũanam ſuſcepit. Vbi oimoda ſilitudo ⁊c.
vehemẽter moueri poſſumꝰ ꝙ eã genitam eternalr ex b ¶ In foꝛma dei er

pfe dic.niſi foꝛte nã ꝓ ꝑſona accipiat᷑ h.alioqᷣn ſi dixe⸗
rimus nãz tribꝰꝑſonis cõeʒ genitaʒ eſſe.occurꝛũt nobᷣ

ex aduerſo q̃ in tractatu de trinitate diſſeruimꝰ.vbi di
ximꝰnõ nãm nãm.ſ̊ ꝑſonã ꝑſonã genuiſſe.Quia ſi nã
genuiſſet naturã.cũ vna eadẽq; ſit nã trinitatl.eadem
res ſeipam genuiſſet. Qð aug.ſfieri poſſe negat. Sed

alibi certũ reꝑimꝰdocumẽtũ qͥ nãaz naturã aſſumpſiſſe

moõſtrat᷑. Ait em̃ aug.in.j.li.de trini.Etiã ſeipᷣo xpᷣs fa

ctus ẽ minoꝛ foꝛmã ſerui accipiẽs. Neq; em̃ ſic accepit
foꝛmãꝗ ſerui vt amittẽet foꝛmã dei.in q̃ erat eq̃lis p̃i.vt

⁊ in foꝛma ſᷣui.⁊ ĩ foꝛma dei idẽ ipſe ſit vnigenitꝰfilius

pfis.qꝛ foꝛma ði accepit foꝛmã ſᷣui. Si ãt foꝛma dði foꝛ
mã ſerui accepit.ſine dubio nã nãm accepit. Foꝛme eĩ

noie nã ſignificat᷑.vt Aug.euidẽter docet in li.de fide

Quigd foꝛme
noie itellig
Hylarius b

ad petrũ. Cuʒ inqͥt de xpᷣo audis qꝛ in foꝛma dei erat.

oꝑtet te agnoſcè firmiſſimeq; tenę in illo ſoꝛme nomie
nãleʒ plenitudinẽ debẽ intelligi. In foꝛma dei g erat

qꝛ in natura dei pfis ſꝑ erat de q̊ natꝰerat.hhyla.q; in

xij.li. de trini.ait.Eſſe in foꝛma dei nõ alia intelligẽtia

ſcepit. Vñ ↄñs eſt ꝙ natura diuia nãm humanã ſuſce⸗
pit. Qð etiã hiero.in explanatiõe fidei euidẽter inſi⸗

Hiero.

eſt q; in dei manere nã. Didiciſti noie foꝛme intelligen
tiam fieri nature.et audiſti ꝙ foꝛma dei foꝛmã ſerui ſu

nuat inquiẽs. Paſſus ẽ filiꝰdei nõ putatiue ſᷣ vere ſᷣm

illud. Pafſus ẽ qð pati poterat.i.nõ ſᷣm illaʒ ſubam

aſſumpſit ſ̃ ſ̃m illã q̃ aſſumpta cẽ.Ex qͥ aparet diuinã

ſubam aſſumpſiſſe humanã.Ex vbis aũt Augꝰ.ſuꝑiꝰ

poſitis adhibita diligẽtia innui videt᷑ ſolũ vᷣbũ carnẽ
factũ.⁊ naturã ſolũ ſuſcepiſſe humanã.⁊ dininã natu/

ram eandẽ ſuſcepiſſe. Ait em̃. Trinitas nos ſibi recon

ciliauit p hoc ꝙ ſolũ verbũ carnẽ ipa trinitas fecit. in q̊ ſic veritas incõmuta,⸗

7 * *

go erat ⁊c.Contra.qꝛ
foꝛma dicit reſpectuʒ
ad infoꝛmatũ.ifoꝛma
tum aũt dicit materi ,·
am.deus aũt nullã bz
materiã.ergo nec ha/
bet formaz. Rꝰ. donꝛ
q; foꝛma duplicit᷑ di /

citur. Ano mõ ꝑ pꝛi-

uationem materie.et
ſic de ꝰeſt foꝛma. Alio

mõ pꝑ comꝑationẽ ad

materiam quã ꝑficit.
⁊ hoc moco deus non
ponit᷑ eẽ foꝛma. Pꝛi⸗
mo mõ intelligit᷑ ver-
bum poſitũ. ſcoo mõ
fit obiectõ. Vel aliter
Eſt eniʒ loqui de foꝛ/
ma vᷣm ꝙ dicit relati
onem ad infoꝛmatuʒ
hm rem.vel ᷣm ꝙ di⸗
cit habitudinyn m
modum intelligendi.
Et pꝛimo mõ obijcit.
⁊ ſcdo mõ accipit᷑ in
diuinis.qꝛ ipſa deitas
ſe habet in ratõne foꝛ
me reſpectu dei.nul/
la tamen eſt diffcren⸗
tia dei ad ſuaz diuini⸗

bilis manet diuĩe hũaneq; nature.vt ſic̃ vera ſꝑ eſt eiꝰdiuinitas quaʒ de pfe
hʒ.ita ve ſy ⁊ incõmutabilis eiꝰſit hũanitas quã ſibi vnita ſũma diuitas ge⸗
rit. Ecce ⁊ ſolũ verbũ dixit carnẽ factũ.⁊ hũanitatẽ diuinitati vnitam. Ideʒ
ch ſupꝑius dixit foꝛmã ſeruilẽ a ſolo filio ſuſceptã quã tota trinitas fecit. YAam

¶Auid in hac opinio/

facile eſt agnoſcè qᷓ; diuerſa ⁊ multiplicia ſuꝑ qõne ꝓpoſita autoꝛes tradide⸗

runt. Ideoq; poſterioꝛes ea legẽtes varias atʒ ↄtrarias (ex pᷣdictis occaſio⸗

N Us Mem ſumẽtes)pꝛomũt ſnias.
nũ varietate ſit tenendũ.reducẽs ad ↄcoꝛdiã auctes aparent otrias. c

os aũt ois mẽdacij et ↄtradictõis notã a ſacris paginis ſeclude cupiẽtes.

oꝛodoxis patribꝰatʒ catholic doctoꝛibꝰnlla pᷣue intelligetie ſuſt pitõe notat
ↄſentimꝰdicẽtes ⁊ ꝑſonã filij aſſumpſiſſe nãm hũan.⁊ nãm diuinã humaneęæ

Determinatio
autoꝛitatũ.

nature in filio vnitã. eamq;ʒ ſibi vmiſſe vel aſſumpſiſſe. VUñ ⁊ ve incarnata dr

OW xo djr ſolus filiꝰfoꝛmã ſerui accepiſſe.ꝑ Hᷣ nõ excludit᷑ diuina nã ab acce⸗

2 Ien *

ptöne bᷣuilis foꝛme. Sʒ alie due ꝑſone pf̃ ſcʒ ⁊ ſpũſſanctꝰ. Item ⁊ illud aliud

ſcqʒ id qð eſt ꝓpꝛiũ filij nõ qð cõe eſt trinitati.hoĩem accepit.ſic opꝑtet intelligi.

i. ppꝛie in hypoſtaſi filij nõ in tribcoiter ꝑſonis diuia nã humanã naturam

ſibi vniuit. Qui ſenſus ex vbis Joh.dam̃.ↄfirinat᷑. q (¶ In hüanatiõe dei

totã diuinꝗ nãz in vnã hypoſtaſim incarnata eſſe eui/
enr aſſerit dicẽs. In hũanatõe dei vbi aimꝰoẽm ⁊ ꝑ

fectã nãʒ deitat.in vna eiꝰhypoſtaſeon incarnatã eẽ.

idè vniti humane nature an pte pi Oi em bͦane

bi aim? oẽm et pfe⸗
ccã nãz deitat in vna
ciꝰbypoſtaſcon incar
nata cſſe. Contra. hoc
ſignuz 9 diſtribuit

p ſuppoſitis ſi ttes nature aimꝰeẽ vnitã om deitat naãz vel ſbaz. Itez eadẽ

pſone ſũt hypoſtaſes eſt nã ĩ ſingla hypoſtaſeon.i.pſonaꝝ.⁊ qñ dicimus nãm
lli nac. vi oes ſint.¶vhi incarnatã eẽ.· ſᷣm btõs.ſ.m athanaſiũ ⁊ cirillũ.deita
ne Sinn 5 tche tem dicimꝰeẽ vnitã carmi.⁊ vnã nãm dei vᷣbi incarnataʒ
tbr ſinca thegoꝛemati ↄſitemur. VUerbũ ãt ⁊ qð cõe eſt ſe poſſidet.⁊ qð ꝓpꝛie/
ce vel vt ſignũ.ᷣ potiꝰ tatẽ hñs hypoſtaſeos.i.ꝑſone.Ex his mãifeſte onñdit᷑ ꝙ

—

vt adiectm̃.ct tantu, nã dina icarnata cẽ.vñ ⁊ eað ve dr̃ ſuſcepiſſe hũanã nãʒ.

als oẽm augtu ?2 (APouet ? determinat qonem incidentẽ. an diuina na⸗

rpterh m e tura debeat dici caro facta. d

ꝙ e&z nõ tenct᷑ ibi di· ¶Sʒ qrit᷑ vtꝝ eadẽ diuia nã dẽat dici caro facta ſic võbum

ſtributie ſiẽ dictuz ẽ., dr caro factũ.Si ei idẽ ẽ icarnari.qð ẽ carnẽ fieri. videri
tatũ valet dice. om̃eʒ pt ita debẽ dici ꝙ ſit caro facta ſic dr̃ icarnata.Ald qð di⸗
nãm diuitat. qntũ ꝑ cimꝰqꝛ ſi illð dictũ ĩ ſacra ſcptura reꝑiret᷑.exeadẽ ĩtelligẽ
lecta. Mec nuea tia accipet᷑ qᷓ cũ dr incarnata. Sʒ qꝛ illõ auetas ibticuit.
iee n encteree atz locutõis modnimiã videt face expſſionẽ. ſi n dina
4 ecinit et id ẽ. Ali diceret᷑ caro facta.meliꝰſilẽ hͥ puto vel negare q; temè aſ
pt dici. ꝙ oẽz puat v ſerere.ne ſi illð dicat᷑ ↄuͦtibilitas nãe ĩ nãm ſignificari pu
remouet diuiſionem tet᷑. Ex pᷣmiſſis indubitabilr ↄſtat ꝙ ꝑſona vbi ſiue natu
ptis a pte.⁊ ꝑfectum ra.hois nãm.iſ.carnẽ ⁊ aĩaʒ aſſumpſit ſᷣ non ꝑſonã hoĩs.

poit eopletbern. t g Si ãt natura dina nãm hoiĩs accepit.q̃re nõ dr̃ facta hõ Obiectio.

ene in en vel ee hoͤ ſiẽ Fbuͦ dei⸗ Ad qð dici t ꝙ dei fili? dr fact⸗ hõ
one.ita gñ 'm ptem vel ec hõ nõ ſolũ qꝛ hoĩeʒ aſſumpſit.vᷣ qꝛ ipᷣm ĩ vnitatẽ et
⁊ pꝑten?.⁊ ꝙ h̊ intelle ſinglaritatẽ ſui ⁊ pſone accepit.Natura ãt dina hoĩeʒ qͥ⸗
ctyſit verꝰpt hꝛi p lit / gdem accepit.i.hoĩs foꝛmã ſibi vniuit.vᷣ nõ ĩ ſinglaꝛitatẽ ⁊
dzn eanentenn⸗ Vnitatẽ ſui. Seruata eĩ ꝓpetate ac diuerſitate duaꝝ nãꝝ.
Nevi eine na plone ſinglaritas extitit. Adcoq;'no ſic df dina natura
di filiꝰ. Cõtra. B pic⸗ eẽ hõ vel ſs Ho. ſ dei filius. Quidaʒ tñ indifferenter
falſum.qꝛ bõ pᷣdica vtrunq; ↄceddunt. . .
E de zpacat l ¶ megredit᷑ ad pꝛincipalis qõnis explanatõeʒ.q̃re non
lius dei. 26B va. diui/ Accepit ꝑſonã hominis cũ hoĩem accepit. e
na nãẽ fili dei. h eſt deo vo nõ ꝑſonã hoĩs aſſumpſit.qꝛ caro illa et aĩa illa

dzn wkpeheonbvin nõ erãt vnita ĩ vnq pſonã quã aſſumpſerit. qꝛ nõ exiillis
idẽtitatẽ ⁊ ꝑ denoiati ↄſtabat pꝑſona.qñ illis vnitũ vᷣbũ ẽ.Nã ſibijnuicẽ ſt vni⸗

Q5

Re. ad que-
ſtionem.

onẽ.Et pᷣdicatio ꝑx d ta ſil cũ xbo.Altera tñ vnione inuicẽ vnita ſt illa duo..

noiatõcʒ illa mag ſer aia ⁊ caro.alia vnione vᷣbo vnita ſũt. Quia alia ẽ vnio
uat ꝓpꝛietatẽ pᷣdicatõ aie illiꝰad carnẽ.⁊ alia ẽ vnio vbi ad aĩam illã ⁊ ad car/
nie e la ep idẽti nem. Mõ g accepit vbuũ dei ꝑſonã hoĩs ſ naturã. qꝛ non
atẽ. vñ h eſt mag. ꝓ ie illa 2 aia ill⸗ ſita pſona qu verbiſ
pꝛia fili? dei generat. erat ex carne illa ⁊ aia illa vna ↄpoſita ꝑſona quã verbũ
aỹ iſta. diuſtas ẽ gene. accepit.ſᷣ accipiẽdo vniuit ⁊ vniẽdo accepit.
pe⸗ Gſ ne in Soluit obiectõeʒ ſophi ſticã qua ꝓbare quidã volunt
ſuppoſitũ bane nie pſonam accepiſſe pſonam. fê—
nõ ſic diuia nã. bincẽ ¶ Hic a quibuſdã opponit᷑ ꝙ pſona aſſumpſit pſonã. Per⸗
iſta ẽ mag pꝛia fili ſona em̃ eſt ſa rõnalis indiuidue nature.h̊ aut ẽ aĩa. ſi
uina n7 bd. mef Biam aſſumpſit. ? pſonã. q iõ nõ ſequit. qꝛ oia no ẽ plo⸗
no ſimpir ea negat. 6 na qũ alij rei vnita eſt pſonali. qñ p ſe eſt. abſoluta em a
dic o ita ppꝛa.nec coꝛpe pſong eſt ſicuti angelꝰ. Ylla autẽ aia nunq; fuit qͥn
F ita paſſim ĩ vſuʒ ad eæt alij rei ↄiũcta.ideoq; nõ ea aſſumpta.piona ẽ aſſum/
duccda ꝓ eo ꝙ ad ni pta. Aliter q; nitunt᷑ pbare vᷣbũ dei aſſumpſiſſe ꝑſonam
miã expſſionẽ appꝛo qꝛ aſſumpſit aliquẽ hoĩeʒ. Aſſũpſit eĩ ihm xpᷣm. aliqueʒ
vinguat c. Holez. W aut holez ihm xpᷣm aſſumpfſerit Aug. in expo⸗
ſitõne ſimboli ſb anathemate tradit dicẽs. Si qͥs dixerit atʒ crediderit hoĩeʒ ie⸗

ſum xpᷣm a filio dei aſſumptũ nõ fuiſſe anathema ſit. Qui etiaʒ in plibꝰſcptune

loc hmõi vtit locutõibꝰ. Ille hõ a vbo dei ẽ aſſie umptꝰ. Ille hõ factꝰ ẽ xpᷣs. Et
ꝓpha de hoie xpᷣo loqns deo ait. Beatꝰquẽ elegiſti ⁊ af. ⁊c. Ex qbus oſeqͥ vr
aliqs hõ aſſumptus ſita vxbo. et ita ꝑſona a pfona ſit aſſumpta.Sʒ qꝛ h ne⸗

„

Alia ꝓbatõ
obiectõnis.

8. lxiiij.
*, determi
nãs pᷣmiſſaſ
locutõnes

ce⸗

46
is,

phas eſt dicè aut ſentire. pᷣmiſſe ocutõnes eiſq; ſiles ſᷣm hãc intelligentiaʒ ſane
accipi debẽt.vt hõ xpᷣs.ſiue hõ ille.ſiue quidã hõ dicat᷑ aſſumptus a vᷣbo ſiue
vnitus vᷣbo.nõ qꝛ hoĩs ꝑſona ſit aſſumpta vel vnita vᷣbo.ſᷣ qꝛ illa aia ⁊ caro il⸗
la aſſumpta ſunt ⁊ vnita verbo in qᷣbus ſpᷣſiſtit ꝑſona dei ⁊ hoĩs.vt ad hoĩs na⸗
turã nõ ad ꝑſonã reſpicias.cum aſſumptũ vel vnitũ. vel quendã vel aliquẽ in
hmõi locutõnibus ſcpᷣtura cõmemoꝛat. Quocirca cũ querit᷑ in ꝓpoſita auẽte.
an aliqᷣs vel quidã ſit aſſumptus a verbo vel vnitus verbo.ſine diſtinctiõe in⸗
telligentie nõ eſt hic reddenda rñſio.qm̃ multiplex pᷣmiſſa eſt qõ.ſᷣ inſtantie q̃/
rentis ita determinato.ſi de hoĩs ꝑſona queris rñdeo nõ:ſi de hoĩs nã.dico eſt.

DOintelligentiã autẽ huiꝰ partis incidit h̊ qð
St vᷣſat᷑ hec qõ circa duo pꝛincipaliter. Pꝛi/
mo querit᷑ de ipſa aſſumptõne ex parte aſſumentis.
Scðdo vo querit᷑ ex ꝑte aſſumpti. Circa pꝛimũ que/

ↄueniat nature abſtracta om̃i pſona.

circa aſſumptiõeʒ; bumane nature a diuina.

runt᷑ quinq;. Pꝛimo querit᷑ vtrũ aſſumere ſit actus
ↄueniens diuine nature.Scðo querit᷑ vtrũ ſit actus
ↄueniens diuine ꝑſone.Tercio querit᷑ vtrũ cõueni/
at ꝑſone ꝑ ſe an rõne nature.Quarto querit᷑ vtrum
uinto queri

ille actus eſt actus ꝓpꝛius cõueniens vni ſoli perſo

ne. ergo ſi aſſumere eſt actus cõueniens vni ſoli per/
ſone vtpote ꝑſone filij.videt᷑ ꝙ bec ſit neganda tan-
qᷓ; falſa.diuina natura aſſumit humanã. ¶ Item re⸗

gula eſt ⁊ habita fuit in pꝛimo libꝛo.ꝙ eſſentia ñ ſup

tur vtrum hec ſit cõcedenda. diuina natura eſt caro

facta.

trum affumere ſit actꝰ cõöueniens diuine nature:

Et ꝙ ſic videt᷑ auẽte Aug.in li.de fide ad petrũ. Na/

tura qᷓ ſemꝑ genita manet apud pꝛez. matrẽ ſine pec

cato ſuſcepit.ſᷣ ſuſcipe ⁊ aſſumere idem eſt.g̊ natura

dei naturã nr̃am ſuſcepit.¶ Item expᷣſus in lib.de

trini.j.ca.vſ.FFoꝛma dei accepit foꝛmã ſerui.Sʒ foꝛ

ma di nõ eſt aliud qᷓ; natura dei.ꝗ ſi foꝛma foꝛmã ac
cepit. natura natura aſſumpſit.¶ Itez rõne videt᷑.
hec eſt vera ⁊ ꝓpꝛia. Natura diuina vnita eſt hũane.

Aut g in illa vnione ſe bʒ natuꝛa diuina vt agẽs.aut

vt patiens.Conſtat ꝙ nõ vt patiẽs.& ſe hʒ vt agẽs.
Dʒ in ipſa vnione agere nihil aliud eſt qᷓ; ĩaʒ natu/
ram aſſumere. videt᷑ ꝙ aſſumere cõueniat diuine
nature. tren natura diuina ⁊ bũana vniunt᷑ in
vnitate pſone.Sʒ ex illa vnione vere ⁊ ꝓpꝛie dꝛ hũa/
na natura eſſe aſſumpta. pari rõne diuina natura.
Ael dʒ dici ex illa vnione aſſumẽs vel aſſumpta.ſed
nõ aſſumit᷑. illiꝰeſt affumere.¶ Sʒ cõtra ẽ auẽtas
concilij Loletani.quã męr̃ ponit in l̃a.Cũ tota tri/

nitas oꝑata ſit foꝛmatõnẽ ſuſcepti hois.ſolus tamẽ

filius ſuſcepit hoiem in vnitatẽ ꝑſone.nõ in vnitatẽ
nature.g ſi ̊ ſoli filio cõuenit.non videt᷑ ꝙ cõueniat
viuine nature. ¶ Item Anb. Pf ⁊ filiꝰet ſpũſſanctꝰ
nullo mõ differũt in natura.g qð cõuenit diuine na/
ture ↄuenit patri ⁊ filio ⁊ ſpũiſancto.ſᷣ aſfſumptõ hu
mane nature nullo mõ ↄuenit patri vel ſpũiſancto.
̊ nullo mõ videt᷑ diuine nature ↄpetere. ¶ Iteʒ di⸗
uina natura eſt quoddã ſimpliciſſimuz.ſᷣ ſimpliciſſ-
mũ cum vnit᷑ totaliter vnit᷑.ꝗ ſi diuina natura vnit᷑
hũane ⁊ eam aſſumit. videt᷑ ꝙ h̊ cõueniat cuilibʒ ꝑp/

ponit perſonã nec econuerſo. ergo diuina eẽntia vel
natura nõ poteſt ꝓ perſona locutionẽ reddere verã.

nec pꝛo alio hoc cõſtat.quia ſoli filio cõuenit aſſume
re.ergo videt᷑ ſumpliciter eſſe negãda pꝛedicta locu/
GRaad pꝛedictoꝝ intelligentiã eſt notãädum qꝙ g
tam per verbum vniendi qᷓ; ꝑ verbum aſſumẽdi im2/

tio.

poꝛtatur vnio diuine nature ad humanã. Differunt
tamen qᷓ;dtum ad modum ſignificandi.qꝛ verbũ vni/

engdi dicit᷑ ab vnione que magis impoꝛtat relatõem

4

qᷓᷓ actõneʒ. Nerbũ autem aſſumendi dicit᷑ gb aſſum

ptione q̃ pꝛincipalius impoꝛtat actõnem.vñ q;uis
cõcedat᷑ ꝙ diuina natura vniat ſibi hbumanã ⁊ eide,

etiã vniat᷑.nullo tamen modo cõcedit᷑ ꝙ diuina na⸗

tura aſſumat᷑.Alia etiã eſt differentia.quia vnire q́;

tum eſt de ſe nõ dicit terminum relatõnis vel actio/
nis determinate. Põt em̃ aliquis aliquid vnire ſibi
⁊ alij. Aſſumere autez impoꝛtat terminum intrinſe/

cum tam actõnis qᷓ; relatõnis. Aſſumere eniʒ hic eſt

ad ſe ſumere.Cum ergo vocabulum aſſumendi im/

—

*

poꝛtet ſimul relatõnem ⁊ actioneʒ.tũc ille terminus

interius intellectus poteſt referꝛi ad vtrunq;.vel ad

alterum tm̃ videlicet ad relatõnes. Si ad vtranq; re
feratur.cum actio illa terminct᷑ ad vnitatem aliquã

tũc aſſumere dictũ de aliquo.ſignat nõ ſolũ vnioneʒ.
ſed etiam illã vnionem terminari ad vnitatem aſſu⸗
mentis.Et qm̃ illa vnio nõ terminat᷑ ad vnitatẽ na/
ture ſed potius ad vnitatem ꝑſone.ideo ſᷣm iſtũ in/
tellectum aſſumere nõ cõuenit diuinc nature. Diui/

na em̃ natura nõ aſſumpſit humanã in vnitateʒ na-/

ture. ⁊ ideo iſto modo nõ concedit᷑ ꝙ eam aſſump/
ſerit diuina natura.hoc eſt ad ſe ſiue ad ꝓpꝛiam vni/

tatem ſumpſerit. Si autem terminus ille habeat re/

*

ſpectum ad relatõnem vnionis.tũc cõcedit᷑ diui/

na natura bumanã aſſumpſerit. hoc eſt ſibi vnierit.
Aniuit em̃ ſibi bumanã naturã q;uis nõ in ſeipſa.ſᷣ

in vna perſona.Et iſto modo ꝓcedunt rõnes et au/

ſonc. ¶ Item ſi aliq vnũ in qͥ plura vniunt᷑ vnitur

alicui.neceſſe eſt ꝑx ↄñs ⁊ illa vniri.ſicut pʒ. Mã ſi pũ
ctus cui vniunt᷑ multe linee alicui ↄiungit᷑.neceſie ẽ
⁊ illas lineas vniri. Si etiã aia cui vniunt᷑ potentie
vnit᷑ alicui.neceſſe eſt ⁊ eidem potẽtias vniri.& ſi di-
uine ꝑſone magis vniunt᷑ in natura qᷓ; linea in pun
cto.vel potentie in aia.ſi aſſumere cõuenit diuie na/
ture.neceſſe eſt ꝙ conueniat cuilibʒ pſone. ergo nec

do conced

Pꝛeterea autoꝛitas illa nõ dicit ſimpliciter ꝙ ſolꝰfi

eure Lren bec ſimpliciter eſt falſa.⁊ nullo mo-

it. diuina eſſentia generat vel natura.qm̃

toꝛitates que ad boc inducunt᷑.⁊ iveo ſunt concedẽ/

de. ¶ Ad illud vo qdð obijcit᷑ ꝙ ſolus filius ſuſcepit

bumanã naturam. dm ꝙ ſolum nõ excludit isi na-

turam que eſt in ꝑſona ⁊ pᷣdicat᷑ de ꝑſona.ſed exclu⸗
dit alias duas ꝑſonas.ſc; patrem a ſpm̃ſanctum.

lius ſuſceperit.ſed ꝙ ſolus filius ſuſcepit in vnitatẽ
ꝓpꝛiam.⁊ tunc non eſt inſtantia de natura.quia vt

dictũ eſt natura diuina nõ ſuſcepit bumanã in vni/
tate nature ſed in vnitate perſone. ¶Av illud quod
opponitur ꝙ pater ⁊ filius ct ſpirituſſanctus nullo

modo differunt in natura. dicendũ ꝙ illa eſt Hier.

—

Ano em̃ modo põt intelligi ſic. pater ⁊ fili x ſpũfſan
ctus nullo modo in natura differũt.i.pꝛ ⁊ fili?ꝰ⁊ ſpnſ
ſanctus habẽtes vnã naturã.nullo mõ differũt.et Bᷣ
eſt falſum.qꝛ pr ⁊ filius ꝑſonaliter differũt ⁊ hñt ꝓ/
pꝛietates diſtinctas. Alio mõ põt intelligi vt ſit ſen/
ſus.pr ⁊ filius nõ differũt in natura.i.nõ differũt di/
uerſitate nature. Mihilominꝰtñ differũt ad ſeinuicẽ
re. ⁊ ab ipſa eſſentia vel natura differũt ronce vel at/
tributõnc.Aliquid em̃ attribuit᷑ ꝑſone qð nõ natu/
re ⁊ ecõuerſo.Et ideo ſicut nõ ſequit᷑.diuina natura
eſt in tribꝰpſonis.g perſona pꝛis eſt in tribꝰperſonis
vyna.ſic nõ ſequitur diuina natura vnit ſibi vel aſſu/

mit humanã.& perſona pr̃is aſſumit.ĩmo eſt ibi ſo⸗

phiſma accidentis. vcl locus ſophiſticus accidentis.
Ad illnd að obijcit᷑ de diuina nã ꝙ eſt quid ſim-/
pliciſſimũ.ddᷣm ꝙ q;ᷓuis ſit ſimpliciſſimuʒ in foꝛma.
habet diſtinctõeʒ tñ in hypoſtaſibus ſiue in ꝑſonis.

Cum ergo intelligimus aliquid vniri alicui.hoc poſ/

ſumus intelligere aut qtum ad vnioneʒ ſᷣm foꝛmã.
aut qᷓ;tum ad vnionem ᷣm ſuppoſitum.Dico ꝙ ſi
diuina nã vniret᷑ alicui ᷣm foꝛmã ꝙ neceſſario tota
vniret᷑.hoc eſt in qlibet ꝑſona.cum ſimpliciſſimum
ſit. Sed qꝛ vnio illa vel aſſumptio non eſt q;tum ad
vnionem in foꝛma.ſed qtum ad vnionem in ꝑſona
⁊ ſuppoſito.ideo nõ ſequit᷑ ꝙ qᷓ;uis ſit ſimpliciſſima
q tota ſig vnita. ᷣm ꝙ totum diſtribuit ꝓ ꝑſonis.vñ
nõ valet ꝓceſſus ille.qꝛ ꝓcedit᷑ a ſimplicitate nature

„ ad pſonaꝝ pluralitatẽ. ¶ Ad ill qd obijcit᷑ ꝙ natu

ra eſt illud in quo ꝑſone vniunt᷑. ipſa vnita.tres ꝑ
ſone vniunt᷑.⁊ ipſa aſſumente aſſumũt.dm ꝙ non
ſcquit᷑. Oñ em̃ dicit᷑ ꝙ ad vnioneʒ eius in q̃ illa vni
unt᷑ ſequit᷑ vnio illoꝝ.hoc verum eſt qñ vniunt᷑ ᷣm
lllud et in eo in quo alia vniuntur in eo. ſicut eſt in
puncto.in quo linee vniunt᷑ tanqᷓ in termino.⁊ ipſe
punctꝰvt terminꝰ põt alij vniri. Similiter ⁊ in aima.

⁊ in ſuis potentijs.nõ ſic aũt eſt in ꝓoſito.qꝛ ille ꝑ/

ſone vniunt᷑ in natura qtum ad vnitatem natura/
lem ſiue eſſentialem.ſed diuina nã non vnit᷑ huma/

ne in vnã eſſentiã. ̊ vnit᷑ i vnitatẽ bypoſtaſis.in q̃ qᷓ

dem bypoſtaſis vnitate ab alia ꝑpſona mag diſtiguit᷑
q; ↄueniat.Et huiꝰexemplũ haberi poteſt in eternis
ratönibus ᷣm quas deus ꝓducit.que quidem om̃es
vnum ſunt in eſtentia dei ⁊ ſubſtãtia.nõ tñ ſequit᷑.q
ſi deus facit aliquid ſᷣm rõnem vnam.ꝙ ᷣm illam et
cãdem faciat om̃ia alia. VUñ ideʒ ſunt idea hominis
⁊idea aſini in diuina ſubſtantia.cum tñ diuina ſub/
ſtantia facit aſinũ.nõ facit illum m ideam hominis

ſed m ideam aſini.Aliud etiã exemplum ponit anſ

belmus in fonte.riuo.et lacu.qui ſunt vnius natu/
re ⁊ vnus fluit ab alio.AVUnde nilus dicit᷑ fons.⁊ dici
tur rinꝰ.⁊ dicit᷑ lacus.⁊ vnus eſt nilus.⁊ vna ẽ aq.⁊

uus eſt. nõ vt fons. neq; vt lacus.et hoc eſt.qꝛ q;uis
eaden aq̃ pꝛimo ſit in fonte.poſtea in riuo.poſtea ĩ
lacu. diuerſum tñ bʒ modum eſſendi. In ideis au-
tem eſt multitudo reſpectu ↄnotatoꝝ. et bec duo in
diuinis ↄſonis ponunt᷑.vicʒ pluralitas et diſtinctio
modoꝛum eſſendi ab alio ⁊ nõ ab alio. Et ſic patʒ q;
noõ ſequit᷑ diuia nã aſſumpſit.ꝙᷓ q̃libet pſona aſſum-
pſit ꝗꝓpr relatõʒ intrinſecã.

t 5 illud qd opponit᷑.
10 ꝙ h nullo mõ ↄceditur. Aentisgenerak⸗ ud eñ

ꝓꝛium ꝑſone.ddm ꝙ nõ eſt ſimile. q; generare im

— —

II

pottat diſtincticz que nullatenus Sucnit iature.
aſſumere vᷣo dicit actõnem ⁊ relatõnem que conue/

nit diuine nature ᷣm vnum intellectum vt pꝛius vi

ſum eſt. ¶ Ad illud qd opponit᷑ ꝙ nã non ſupponit · xK

Pberſan dðm ꝙ verum eſt. ⁊ ꝙ dicit᷑ nã diuia aſ/⸗
umpſit bamanã.iſte terminus natura nõ reddit lo
cutionem veram ꝓ perſona.ſed magis ſtat in natu-

ra ꝓ ſeipſa.ipſi em̃ nature ↄuenit aſſumptõneʒ face-

re. ⁊ ↄuenit vniri humane nature.⁊ H̊ duo impvꝛtat

verbũ aſſumendi ſᷣm vnã ſui acceptõeʒ.

ueſtio.ij.
trum aſſumere ↄueniat diuine pſone:Et ꝙ ſic vi⸗
detur. augꝰ.de fide ad petrum. Deus vnigenitꝰ?dum
ↄciperet᷑ vnitatem carnis accepit de virgine.ſed deꝰ
vnigenitus nõ eſt niſi ꝑſona. ergo ⁊c. ¶ Item ratio/
ne videt᷑.qꝛ aſſumptio nihil plus dicit niſi actönem
reſpectu creature.⁊ relatõem.⁊ vtrũq; natum eſt cõ
uenire diuinc perſone.ergo ⁊cc. ¶ Item aſſumptio ẽ
ad aliquã vnionem.ſed vnio illa nõ terminat᷑ ad na
turam.ſed ad perſonã.q;ꝛ diuinitas ⁊ humanitas ei⸗
uſdem naturc eſſe nõ pñt.ergo videt᷑ ꝙ ipſa aſſum/
ptio vere ⁊ ꝓpꝛie ↄueniat ipſi perſonc. Gee; aſſum
ptio eſt ad redemptionẽ ⁊ ſanctificatõem ꝓ huma-
ne genere. Sed eandem pſonã competit eſſe que de
bet ſatiſfacere ⁊ debitum ſoluerc.et que poteſt.ergo

videtur ꝙ aſſumptio vere competat ipſi perſone.

Item cui competit miſſio ⁊ incarnatio. eideʒ cõ/
petit affumptio. ſed miſſio vel incarnatio competit
perſone.ergo ⁊ aſſumptio. ¶ Sed ↄtra. Abicunq; ẽ
aſſumptio ibi eſt vnio ad alteruʒ ⁊ coicatio.ſed per/
ſona dicit quid diſtictũ ⁊ incoicabile.& intellectꝰ per
ſone repugnat vnioni ⁊ aſſumptõi. nõ poteſt ei ve
re attribui.¶ Iteʒ pꝑſona eſt indiuidua ſubſtãtia ra⸗

tionalis nature.ſed indiuiduũ dicit᷑ nõ ſolum qð eſt

indiuiſum in ſe.ſᷣ qð eſt diuiſum ab alijs.& ſi aſſum⸗
ptio dicit vnionem ⁊ cõiũctõeʒ.videtur ꝙ nullo mo
do ꝑſone cõuenist. ¶ Item omis vnio naturalis or
dinat᷑ ad illud quod eſt ita vnum in ſe ꝙ nõ eſt alte
ri vnibile.alioquin nõ eſſet ſtatus.illud autem vnuʒ
eſt indiuiduũ rationalis nature.qð quidem eſt ꝑpſo/
na.et habet ſummã completiõem in genere creatu/
re.ſi &̊ ad dignitatem ꝑſone ſpectat ꝙ nulli alij vnia

tur. et pſona diuia bʒ quicquid dignitatis eſt.videt
ꝙ nihil poſſit ſibi copulari.⁊ ita nullã naturaʒ aſſu/
mere. ¶ Item nihil tꝑale põt fieri eternũ.ſed vnitas
crcature debita eſt tẽpalis. vnitas diuie perſone eſt

eterna.S diuia pſona nõ põt creaturã aliquã ad vni-
tatem pꝑſone ſue accipe.ſᷣ hoc eſt aſſumere.Sõ aſſum/
ptio diuie ꝑſone nõ põt ↄuenire. ¶ R. dom e ſicut
dictum eſt. aſſumptio dicit actiõeʒ.⁊ relatõeʒ.⁊ ter

tur lacus. minũ vtriuſqʒ.⁊ rone hoꝝ oĩm põt diuie ꝑſonc ↄue/
vnius nature.qᷓ;nis nõ ſit vnus fons.⁊ vnus riuus.
⁊ vnus lacus.Et ↄtingit nilum etiã infiſtulaꝛi vt ri /

nire. Mam diuine ꝑſone ↄpetit eẽ pꝛicipiũ actiuum.
⁊ rõnalis nature ſuppoſituʒ.vtꝝq; ſpectat ad eiꝰdi/
gnitatẽ ⁊ nobilitatẽ.⁊ ideo diuia pſona põt humanã
naturã fabꝛicare tanq;ᷓ pꝛicipiũ effectiuũ.et ſtabilire
tanqᷓ; ꝓpꝛiũ ſuppoſitũ.ita ꝙ eiuſdẽ nature erit cauſa

le pꝛicipiũ ⁊ ſuppoſitũ ꝑſonale.⁊ ita ꝑ boc ſe hʒ ira-⸗

tione pꝛicipij. ⁊ i rõne medij.⁊ i rõne termi. Ratõne
pꝛicipij ↄpetit᷑ ci actio. Rõne medij relatio. ſRatõne
tercij ↄpetit vtriuſq; termiatio. Diuia em̃ pſona fe⸗
cit vt phires nature vnirent᷑ in ſe.et iõ ↄcedẽduʒ eſt

wipᷣa aſſumptio ↄpetit diuie ꝑſonc. Vñ cõcedende
lunt rõnes adinduce. Ad illud S qð p̊ opponi 12

nkinß

nio do

nntie⸗
ict
i
ſond
urgo⸗
ma⸗
1
lni
oon
ſchen
unil
mo
W
ick

ktelr⸗ . a , „ , „ —, sl –— ⸗. 2
ic⸗ tur in Ztrariũ ꝙ vbi eſt aſſumptio.ibi eſt chicatio et“ pſone. qꝛ ad vtranq; habet oꝛdinem ⁊ diſtinctõnem
ſieri vnio.ddm ꝙ cõicabile põt dici triplr. aut ꝑ vni oſti⸗ oꝛmalẽ. ⁊ gtuitã diunctoez qꝗᷣ implicant᷑ in illa rela⸗/
– tutiõeʒ. aut p pᷣdicatões. aut p ꝓpꝛietatũ ⁊ ydiomatũ tione.Et m boc ptz mſio ad vtranq; ꝑtem. Rõneęs
in u cõicatõeʒ. cũ dẽ vbi ẽ aſſ umptio ibi ẽ cõicatio.ddᷣm eñm̃ verũ ↄcludũt ſᷣm dinerſas vias.nec hũñt in ſe ali/
rictt ꝙ verũ eſt tercio mõ ſᷣ nõ p vel ſcdo.Cum vo d ꝙ ꝑ quam repugnantiam. Et boc melius patet ꝑtracta/
run ĩona dicit quid incõicabile ⁊ diſtinctũ.dðm ꝙ h̊ diec ti ſingulas. ¶ Queſtio. iij. dv
uate⸗ tur p oppõnem ad pꝛimuʒ vel ſcm.qꝛ nec venit ad trum aſſumere poſſit couenire diuine nature ab⸗
ma tercij ↄſtitutiõcʒ.nec habet vlitat pᷣdicatõneʒ.Et ſicſtracta om̃i ꝑſona.Et ꝙ ſic v.abſtractis om̃ibꝰpſo/
w 13 pʒ ꝙ illa pſona cũ aſſumptõe nõ bʒ oppõnez. ¶ Ad nis eſt intelligere om̃ipotentẽ.ſᷣ om̃ipotẽti nullũ ver⸗
lllud qo opponit᷑ ꝙ pſona ẽ indiuidua ſba ydee. rñ/ bum eſt impoſſibile.g vꝛ ꝙ om̃i ꝑſonalitate abſtra/
ai dendũ ꝙ illud dꝛ per pᷣuatõeʒ ↄpoſitõis ⁊ pᷣdicatõis cta.poſſibile ſit deũ carnẽ aſffumere.¶ Item ofi ꝑ⸗
Eoſeri coĩs.nõ per pꝛiuatiõeʒ vnionis.niſi foꝛte dicat᷑ vnio ſonalitate abſtracta adbuc eſt intelligẽ deuʒ ſumme
Eurdun reſpectu dignioꝛis.ſicut inferiꝰmeliꝰapꝑebit.nullu, bonũ.ſᷣ qꝛ ſumme bonꝰẽ diligit creaturã.⁊ ꝓpt᷑ nimi
eſo 1 autẽ boꝝ ẽ in ꝓpoſito reꝑire.(¶ Ad illð qð obr ꝙ ois am charitatẽ ſuã aſſumpſit naturaʒ hnanam. om̃i
Nanpt⸗ vnio oꝛdinat᷑ ad vnuʒ qdð careat vnibilitate.dðm pſonalitate abſtracta adhuc eſt intelligere deuʒ car/
niien Vrũ ẽ loquẽdo ð vnionei eodẽ genẽ.vic; de vnione nem bumanã poſſe affumere.¶ Item om̃i pſonali/
nmunck q̃ eſt ꝑ ↄpõneʒ.ſic aũt nõ eſt i poſito.⁊ iõ in nullo co tate abſtracta adhuc eſt intelligẽ deũ potentẽ creaꝛe.
nſingtt⸗ ut rones ille. ¶ Ad ill qd opponit᷑ ꝙ tpale nõ wt ⁊potentẽ genꝰpnũanũ repare.ſ repat aſſumẽdo car/
mininn fieri etnale. vᷣm ꝙ verũ eſt ꝑ idẽtitatẽ eſſentie.nibil nem.ã videt᷑ redire idem qð pꝛius. ¶ Item omi per
unnniu tñ impedit bᷣ eſſe vᷣtute vnionis gtuite. Sicut em̃ tẽ DũDonalitate abſtracta adhuc intelligit᷑ dexvt ſapiens.
1 in⸗ poꝛale põt a pᷣn eterno cauſai tꝑaliter.ſic etiã inniti g ſciens ⁊ potẽs tyrannũ ſupare ⁊ vincẽ. Sʒ aſſum⸗/⸗
tin põt ſuppoſito eterno.vt ſicut deeſt pᷣncipiuʒ cuiuſli - ptõnis miſteriũ eſt ad tyꝛãnũ vincere ⁊ ſnꝑare. in.
n pbann bet creature.ſic dei filiꝰſit ſuppoſitũ rönalis nature. telligit᷑ vt potẽs carnẽ aſſumere. 5ↄtra.aſſume
nrcſenen Et ꝓ tanto dẽ illa vnitas ad vnitatẽ ꝑſone termiari. reẽ ſbi vnire. aut i ſuppoſito.aut ĩ foꝛma.ſᷣ diuia
eweefp nõò qꝛ perſone filij dei adueniat noua vnitas. qꝛ ex ꝑpſona nõ põt ſibi bũanã vnire in foꝛma. ſi vnit ali⸗
ixre. aſſumptõne humane fit vt duarum naturaꝝ ſit vna quo mõ.neceſſe ẽ vnire in ſuppoſito et ꝑſqna. ab/
e cgeh⸗ hypoſtaſis atq; perſona. Aueſtioeii,. cſtractis ſuppoſitis ⁊ pſonis impoſſibile eſt amplius
worat ¶Atrũ aſſumẽ perſone ↄucniat rõne nae.an ecõuer / aſſumptõeʒ intelligere. ¶ Item afſumptio dicit ali⸗
RK ſo. Et ꝙ ↄueniat rõne nãe vẽ rõne.Ei perſone cõpe gquã actões. Sʒ nulla actio eſſe intelligit᷑ alicuiꝰ niſi
alone⸗ tit opꝰrecreatõis cui ↄpetit opꝰcreatõis.ſᷣ opꝰcrea yt entis in actu.nihil em̃ eſt in actu ens niſi ꝓut ẽ in
ndetin tõnis ðpetit perſone rõne nae.g ⁊ opꝰrecreatõnis.ᷣ ſuppoſito.&̊ ſuppoſito abſtracto nõ eſt intelligere aſ
ecka aſſumptio ẽ opus recreatõis. ⁊c̃. ¶ Item aſſi ump/ ſumptõem aliquã. ¶ ꝓtem impoſſibile eſt intellige⸗
wbſitnn⸗ tio ẽ opatio vᷣtuoſa. oĩs operatõ vᷣtuoſa ↄpetit ſup re vt natura huana affumat᷑. niſi aſſumat᷑ ab atbo/
– poſito rõne nature ſiue nalis potẽtie. ⁊c. ¶ Item mo vel in ſingulaꝛi.qꝛ ſicut vult DOam̃. MNHatura pꝛet
fitſin qð ſic ↄpetit vni pſone ꝙ ↄpetit alteri perſone. h̊ cõ ſingularia ſolũ eſt in nuda ↄſideratõne. pari ratõe
uhbm petit rõne nature nõ rõne ꝑſone. cuz aſſi umprio ſic impoſſibile eſt intelligẽ ꝙ aſſumptio fiat in natura
o 2petat perſone filij q; poſſit ↄpetere alij perſone ſiẽ abſtracta omm pſona- Aigtem impoiſdie eſt aſ⸗
ckäie ſupꝛa dictũ fuit. vꝛ ꝙ ſi vueniat filio. ↄueniat ratöòne ſumptõeʒ alicuiꝰ ↄpetere alicui niſi poſt ↄpletũ ſuuʒ
ann nature. ¶ Item aſſumptõ in extremis ponit diuer⸗ eſſe.nemo em̃ aſſumit ſibi aliqͥd niſi poſtq; ẽ ↄpletũ.
— ſitatẽ. in aſſumptõe carnis a deo E diuerſitas natu· pfecta cõpletio nature rõnalis nõ eſt niſi in ꝑſona.
Reaan raꝝ nõ pſonaꝝ. nbri⸗ pᷣ ↄueiat nature. ? Som̃i pſonalitate circũſcripta impoſſibile eſt ꝙ na-
denm eaurg pſont. Sʒ 5. Aſſumptio diẽ relatõz. ſed tura hnana aſſumat᷑ a diuia. Re vom g duſßer ° 17
nc relatio nõ ↄpetit perſone rõne nature i̊ mag! ratiõe tingit in diuis circũſcribere ꝑſonalitatẽ ꝑ intellectũ.
8 ſul. ⁊ aſſumere. ¶ Item aſſumptio dicit oꝛdinato ¶ Aut ſimplr aut put fides determinat. Simplr cir-
–W nẽ ad vnitatẽ aliquꝗ.ſᷣ cõſtat ꝙ nõ ad vnitatẽ natu/ cumſcribit᷑ intellectus ꝑſonalitat᷑ qñ ↄſiderat᷑ diuia
4 reß perſone. ⁊c. ¶ Item ſi ↄuenit pſone rõne nae. natura vt in ſe. non in aliquo ſuppoſito determina/
en ⁊ofße tale dꝛ de tribꝰ. ⁊ aſſumere coueniret tribus te.ſ inqᷓ̃tum coicabile eſt a mltis.nõ inqtum eſt in
umn pſonis.ß Heſt falſum. ⁊ pꝛimũ.¶ Item ſi aſſume · B vel in illo.Et boc mõ diuia natura oſiderat᷑ ꝑ mo
aſunm reↄuenit pſone rõne nature. ꝙ ↄuenit nature ꝑ ſe. et dum cuiuſdã oꝛdiabilis ad aliaʒ.⁊ H mõ ñ intelligit
ncſat qð ↄuenit ꝑ ſe couenit vłr. ̊ ꝓ q̃libet ſuo ſuppoſito. bm rõnem agendi nec patiẽdi.qꝛ actio nõ attribui᷑
ater⸗ 16 ſequeret᷑ g idem Bei⸗ cuilibet pſone cõuenerit foꝛme niſi in ſuppoſito.⁊ ſic afſumptio nõ põt ei cõo/
epne⸗ o aſfumptio.¶ Re.dvᷣm q ad hãc qõnem ſatis pʒ rñã// nuenire.tum quia natura talis nõ intelligit᷑ vt agens.
Atuurn ſio ꝑ ea q̃ dicta ſunt.Cũ em̃ tria ſint de intellectu illi quia actio eſt foꝛme in ſuppoſito.tum etiað quia na⸗/
twen, us vocabuli q eſt aſſumere. vicʒ actio.⁊ terminatõ. tura talis ſic cõſiderata nõ habet in quo poſſit vniri
tburuns ⁊ relatio.pꝛimũ ↄpetit ꝑſone rõne nature.vltimũ co cum bumana natura.nõ em̃ poteſt vniri in foana.?-
rſwiie petit nature rõne ꝑſone.mediñ vo coiter ↄueit vtri/ iſta duo cadũt in intellectu huiꝰwcabuli qð eſt aſſu
ctaud q;. Ipᷣa nanq; aſſumptõnis actio ꝑſone ↄuenit rati · mere.⁊ ideo rõne vtriuſq; impedimẽtũ eſt.vt neqqᷓᷓ
ſehpird one nature.qꝛ ꝑſona agit vtute nature.Añ ilia vtus nature conſiderate in abſtractõne ab om̃i ꝑſonalita
ſetine ⁊ oꝑatio ↄpetũt cuilibet ꝑſone.terminꝰvo aſſumpti te poſſit aſſumptio intelligi cõuenire.Alio modo po
ſir onis reſpicit ißam ꝑſonã ꝓpꝛie ⁊ ſe. AUñ ad vnitatẽ teſt circũſcribi a diuinis ꝑſonalitas nõ ſimpliciter. v
M, ꝑſonalẽ. ⁊ vniſoli pſone termiat᷑ ipſa aſſumptõnis per eum modũ per quẽ fides determinat. ſcʒ patris.
iict actio. ⁊ vnionis relatio. Sʒ mediũ vicʒ relatõ coſter ¶⁊ filij. ⁊ ſpnſſancti.ita tamen ꝙ ibi intelligat᷑ ſuppoſi
bu⸗ J uenit vtriqʒ.⁊ diuina natura et diuina ꝑſona vni᷑ tum rõnalis nature.ſicut intelligũt iudei ⁊ pagani.⁊
ſwwni3 vuane.⁊ hũana natura vnita eſt diuine nae ⁊ diunine boc modo põt intdligi aſumptio cõuenire deo. licet

E iij

*

—

nõ ita Zgrue ſicut intelligit᷑ pᷣſuppoſita pᷣſolſali diſti
ctõne. Intellecto em̃ ꝙ ſola illa ꝑpſona q̃ eſt innaſci/
bilis eñet in diuinis.poſſet vtiq; hũanitatcs aſſume/
re. intelligi poſſʒ ꝙ deus fieret hõ. ̊ tñ nõ ita ↄgruc
ſiecut nũc.qꝛ tũc ñ eẽt ibi rõ mediatõis.nec ſatiſfactõ
nis.nec miſſiõis.ſiẽ nũc ẽ cũ filiꝰa pꝛe mittit᷑.⁊ pri ꝓ

boie ſatiſfacit.⁊ mediatoꝛ eſt inter deuz pꝛem ⁊ genꝰ

bumanũ. Añ nullꝰintellexit vnq; incarnatõnez. niſi
p̃intellexerit ꝑſonaꝝ diſtinctõeʒ. Concedendũ eſt er
go cnch cripta pſonalitate a fide etermiata. ct ſi
poſſit intelligi aſſumptio.nõ tñ ita cõgrue. Om̃i vᷣo
pſonalitate circumſcripta nõ ↄtingit a diuia natura
aſſumi bumanã. AUñ ↄcedẽde ſunt rõnes ad iſtã par
8 tem q ꝓcedũt ym iſtam viã.¶ Ad illud vo qð oppo
nit᷑ in cõtrariñ ꝙ diuia natura abſtract ꝑſonis intel
ligit᷑ vt ſumme potẽs.vt ſumme ſapiẽs.⁊ vt ſumme
bona. ⁊ vt creaturaꝝ cã effectiua.Ad om̃s illas rati-
ones rñderi põt interimẽdo.ſi intelligant᷑ ꝙ fiat ab/
ſtractio ab om̃i ſuppoſito. Meceſſario eniʒ qͥ cogitat
deũ.cogitat vt aliquẽ habentẽ deitatẽ ſiue naturam
intellectualem. alioquin nõ cogitat eñ vt ꝑfecte in ſe
entem.⁊ nec vt ꝑfecte potentẽ.nec vt ſumme ſapiẽ/
tem.Alter em̃ eſt ibi intellectꝰ.qꝛ ad aſſumptiõcʒ nõ
tm̃ requirit᷑ cã efficiens.ᷣ etiã illud i q̃ͥ fiat vnio. Et
ideo eſto ꝙ om̃i ꝑſonalitate circũſcripta ↄſideraret
diuia nagura in rõne ꝑfecte potentialitat ⁊ ſapienti⸗-
alitat.nõ tñ cogitari poſſet in rõne aſſumentis.qꝛ nõ
poſſet ibi eſſe intellectꝰ vnibilitaſ.
Atrũ hec ſit cõcedenda. diuia natura eſt caro facta:
. Et ꝙ ſic vꝛ. Joh. Dam̃.⁊ hẽ in lr̃a.Aimꝰom̃eʒ ⁊ pfe⸗
ctam nãm deitat in vnã bypoſtaſim inearnatã eſſe.
Et incarnari nõ eſt aliud niſi carnẽ fieri.& ſi H̊ eſt va

diuia natura ẽ incarnata. ⁊ H ſcʒ diuia natura eſt ca/

ro facta. ¶ Item nihil aliud eſt dicẽ verbuʒ eſt caro
factũ.qᷓ; hũana nã eſt aſſumpta a vᷣbo.ſed hũana na
tura eſt aſſumpta nõ ſolũ a vᷣbo ſ̃ ctiaʒ a diuia natu-
ra ſicut oñſum fuit ſupꝛa. vẽ ꝙ diuia natura ſit ca/
vo facta. ¶ Item nibil aliud ẽ verbũ carnem fieri qᷓ
dei filiũ eſſe factum hoĩem.S̊ dei filiꝰeſt diuia natura
vel eẽntia.vel ꝓpter vnionẽ eſt coicatio ydiomatum.
6 vẽ p ſicut iſta ↄcedit᷑.verbũ caro factuʒ eſt. ita iſta
ꝓccdi dʒ diuia nã eſt facta caro. S3 ↄtra mgf in li
tera.meliꝰh̊ puto negare qᷓ; temẽ aſſerere. ſᷣm ſen/
tentiã mgri.vẽ pᷣdicta locutio eẽ negãda. ¶ Itez qꝛ
filiꝰei eſt caro factꝰ.cõcedit᷑ ꝙ filiꝰdei fuit paſſus et
moꝛtuꝰ.ſ̊ nõ cõcedit᷑ diuia nã ẽ paſſa vel moꝛtua.g
nec iſta dʒ cõcedi.diuia natura ẽ eaꝛo facta.¶ Item
qñcunq;ʒ aliqᷓ duo ſic ſe hñt 4 foꝛmalr ſunt diſticta.
li dicat᷑ vnũ fieri alterũ ſignificat᷑ vnũ ↄuerti in alte
rum.vtpote ſi dicat᷑ aq̃ facta vinuʒ.⁊ ſic ſe bʒ caꝛo et
diuia natura.cum & diuia natura nõ ſit in carnẽ con
uerſa.vẽ ꝙ; ̊ nõ ſit ↄcedẽda.diuia natura eſt caro fa
cta. Eſt qõ quare magliſta ↄcedit᷑ diuia natura eſt
19 incafhata.qᷓ iſta diuia natura ẽ caro facta. ¶ R.dᷣ
v iſta dʒ ⁊ põt ↄcedi.diuia natura ẽ incarnata.quia
ſcripta legit᷑.nec eſt ſimpłr impꝛopꝛia. Duplicẽ eniʒ
facit intellectũ.quoꝝ vnꝰeſt verꝰ⁊ catholicus.lʒ ali⸗
us ſit ambiguꝰ. Añ cuʒ dicit᷑diuĩa natura eſt incar/
nata.i.carni vnita.⁊ h abſq; dubio verũ eſt. cum em̃
vnio dicat relatõeʒ.ſil cum ̊ notat naturaꝝ diſtin⸗
ctionẽ. ⁊ excludit cõfuſioneʒ.⁊ ideo rõne illiꝰintelle/
ctus põt cõcedi. diuia natura eſt incarnata. Põt eti
Im aliꝰeſſe ſenſus.diuia natura eſt incarnata.i.caro

hpʒz3 denoiĩiare.Et ideo nõ ſi

.

* cca. Et rõne ifliꝰnõ admittit᷑ cõiter a toctoꝛibus.

Hec em̃ nõ recipit᷑.diuia natura ẽ caro facta.hʒ eniʒ 20
duplicẽ intellectũ.⁊ in vno intellectu ẽ falſa.⁊ ĩ alio
intellectu eſt adeo expᷣſſiua ꝙ põt deducere in erꝛoꝛc
⁊ ideo nullo mõ recipit᷑᷑. uplicẽ hʒ intellectuʒ pᷣdi/
cta locutio ex eo ꝙ h ꝙ eſt facta põt cadere int᷑ ſub/
iectũ ⁊ pᷣdicatũ.⁊ referꝛi ad totũ.Si cadat int᷑ ſubie-
ctũ ⁊ pᷣdicatũ.tũc notat factõeʒ cirea diuinã naturã
reſpectu foꝛme carnis.Et iõ ſenſus c.diuia nã eſt ca/
ro facta.i.ↄuerſa in carnẽ.⁊ ̊ ſimptr eſt falſa.Si au⸗
tem reſpiciat totũ.ſic ſenſus ẽ.Diuia natura eſt caꝛo
facta.i.factũ eſt vt diuia natura ſit caro.hec quidem
ꝓpꝛie loquẽdo ẽ falſa.qꝛ caro nõ pᷣdicat᷑ de diuia na/
tura.Si aũt intelligat᷑ ſynodochice vt ſit ſenſus.vi/
uina natura ẽ caro.i.hõ.Et ſic ill aliqͥ mõ poſſet cõ/
cedi ꝓpter ↄueniẽtiã ad hypoſtaſim q̃ facit ydioma/
tum coĩcatõeʒ.ꝓpter hoc ꝙ h̊ eſt va.hõ eſt diuia na⸗
tura.i.ille q̃ eſt hõ.ꝓpter nimiã tñ expᷣſſionẽ tacenda
eſt ne videat᷑ natura pᷣdicari de natura.vel naturaꝝ
fieri idẽtitatẽ aut ↄfuſionẽ. q̃ om̃ia relegenda ſũt ab
illa excellẽtiſſima vnione ⁊ aſfſumptõne.Conceden-⸗
de ſunt & rõnes oñdentes locutõeʒ pᷣdictã nõ eẽ ad/
mittendã licet nõ multũ cogãt.¶ Ad illud qð obij⸗
citur ꝙ diuina natura eſt incarnata ⁊c. Odm ꝙ non
eſt ſue ſicut iam viſuʒ ẽ.
pter humane nature aſſumptioneʒ iſta ↄcedit᷑.ver/
bum ẽ factũ caro.dᷣm ꝙ nõ eſt ſile.qꝛ verbũ dicit ip
ſam hypoſtaſim cui innitit᷑ ia hũana natura.⁊ quã
gnat᷑ ex h̊ aliqᷓ naturarum
mutatio vel ↄfuſio.ſᷣ ſolũ pbi ad humanã naturam
enoiatio.vt dicat᷑ verbũ eẽ hõ. Mõ ſic aũt eſt cũ dr
diuia natura ẽ facta caꝛo.qꝛ cũ iſte nature ſint diſtin
cte.nec vna hẽat ab altera denoiari.qᷓ;uis hẽat alteri
vniri.maga. ꝓpꝛietate ⁊ veritate pᷣdicta locutio rece-
dit. Ad illud qd obijcit᷑ ꝙ verbũ fieri carnẽ nõ eſt? ꝰ
aliud q; verbũ fieri boĩem. dom ꝙ verũ eſt. Et quo/⸗
niã iſta eſt vera ⁊ ꝓpꝛia. verbũ eſt factũ hõ. figuratia
locutio q̃ in eã immediate reſoluit᷑.nõ eſt via ducen
di in erꝛoꝛẽ.imo cõcedi põt ſatis catholice.hec autẽ.
diuia eſſentia facta eſt hõ.qᷓ;uis nõ ſit oino falſa.q̃a
hypoſtaſis pᷣdicat᷑ de diuia natura pꝑ idẽtitatẽ.nõ tñ
eſt adeo ꝓpꝛia ſicut iſta.filiꝰdei factꝰeſt hõ.ĩmo nimi⸗
um eſt erpᷣſſiua. ⁊ ꝓpterea locutio figuratiua in q ſig
nificat᷑ ꝑ ſynodochen caꝛo ſiue ꝓ toto boie ſimpłr re
ſpuit᷑ ꝓ eo ꝙ mag recedit a ſermonis ꝓpꝛietate.⁊ ab
expᷣſſone veritat.⁊ appꝛoximat intellectui erꝛoꝛis.q̃ᷓ
de cauſa multe negant᷑ locutõnes a doctoꝛibus thea
logie.ne palogiʒentur ⁊ decipiant᷑ ſimplices quine/
ſciunt vocabuloꝝ virtutes.
Onſequẽter querit᷑ de ſcdᷣo pꝛincipali.vide-
licet de aſſumptõne ex ꝑte afumpti. Et cir ⸗/
ca h̊ querunt᷑ quinq;. Pꝛimo vtrũ ꝑpſona dði

aſſumpſit humanã naturã. Scdo vtrũ aſſumpſerit
humanã pſonã.Tercio vtrũ ſit ponere pfectã inten
tionẽ ꝑpſonalitat᷑ circa aiam ſeꝑatam. Quarto vtruʒ
ↄcedendũ ſit ꝙ deus aſſumpſerit homicm. Quinto
⁊ vltimo vtrũ ↄcedendũ ſit ꝙ aſſumpſerit humani⸗/

tate

¶ Ntrn ↄcedenqũ ſit ꝙ bumana natura ſit affumpta
a deo: Et ꝙ fic videtuꝛ. Phil. ij. Semetipᷣm exinani⸗
uit foꝛinã ui accipiẽs. ᷣ vitas nõ attendit᷑ niſi qtũ
ad ꝓpꝛiam ſoꝛmaʒ. ſi aſſumpſit foꝛmã hominis.aſ⸗
ſumpſit hois naturꝗ. ¶ Item Aug. de fide ad petꝑ.

dillud qð obijcit᷑ ꝙ ꝓp/2⁊u

Pnob
ecural
lſun
gicnt
na
Lt⸗
man
irnt
Apit
atii
nrch⸗
iwi
io.
Vvnid
one
ſaͤſ⸗
Ed
ſat
481
iui
gli
buͦe
Pt.
an
leafe
tuin
ſty

zzhin

ſnn
hſſſe.
utur
heet
ſbiſu
ſſun
iihna
ſn⸗
Qn

enbes.
1eniz10
1 io
nens
czͤd⸗
dintſu⸗
eintſudie⸗

2dnn,
ſanis i⸗
vhftaͤ⸗
kſcien⸗
tdun
etean
c mng
Mchſitt
Conccca⸗
jnöcenh⸗
dgodi⸗
gnmn
har gtt
niieri⸗
rs
mrurum
inumm
irckaͤdf
inrdiſtin⸗
henatct
atiotec⸗
menöͤck
Ctqno⸗
ſcrati
nuducan
bec auti.
fallr q
e. noͤn
imonind
nainoſ⸗
Elnpre
e
mnsij
hustkeo
aine⸗,

11

Awide
.Ba/
londi
Unphent
inrn
nopr
QAuino
humm

2
t⸗
nnl⸗
cte
sl⸗

24 nã naturã aſſumpſit.
do cõcedi pᷣt ⁊ dz humanã naturã a deo aſſumptam
eſſe.ꝓ eo qð dicit ph̊ᷣs. Nã accipit᷑ ⁊ p vᷣa mã et pꝛo
vera foꝛma.⁊ de his dr̃ ᷣm analogiã quãdaʒ.Qm̃ g

Deus bumndhã naturã in vnitatem gloneè aecepitt.* P

¶ Item nullꝰeſt verus hõ niſi vere beat humanam
naturã in ſe.ſᷣ nõ hʒ in ſe ꝑ eternã generatõneʒ. bʒ
p aſſumptões. aſſumpſit bumana naturã. ¶ Itez
quicũq; eſt alicuiꝰfiliꝰnalis.coicat cũ eo in natura.ſᷣ
dei filieſt virginis nalis filiꝰ.Sg coicat cũ ea in natu/
ra.Aut illã naturã hũit ab eterno.vel ex tꝑe.Con

ſat ꝙꝙ non ab eterno.ᷣ ex tꝑe.Si ex tꝑc.aut ex ꝓpꝛia

virtute. aut ex aliena. ↄſtat ꝙ ex virtute ꝓpꝛia.ſed qðᷣ
accipit qͥs vᷣtute ꝓpria dr aſſumere.reſtat ̊ ꝙ buma

na nã ſit a deo aſſumpta. q aſſumi
tur eſt anteq; ſit afumptum.ſᷣ hũana nã xpᷣi nõ fuit
añ vnionẽ ipſiꝰcũ verbo. nõ vꝛ ꝙ fuerit aſſumpta
a xbo. ¶ Iteʒz om̃e qð aſſumit᷑ ab aliqᷓ fit aliq̃ moꝛo

vnũ cũ eo a q̊ͥ affumit᷑.qꝛ aſſumptio oꝛdinat᷑ ad vni⸗

ſcʒ ꝙ hñana natura ſit a deo aſſumpta.⸗ 2
q aſſumit᷑ ab aliqͥ ad vnionẽ acqͥrit ꝓpꝛietatem ali/

onẽ.ẽꝙᷓ ſi bũana natura aſſumit᷑ a deo.fit vnũ cũ deo.

ſ qᷓ ſunt eadẽ.vnũ põt pᷣdicari de altero.g bũana nã
eſt deꝰ. ⁊ ccõuerſo.vᷣ ̊ eſt falſum. & ⁊ illud ex q̊ ſeqt.
teʒ omie

rquã eiꝰa q̊ͥ aſfſumit᷑ ⁊ cui vnit᷑.ᷣ hũana nã n ð acqͥrit

aliquã ꝓpꝛietatẽ ipſiꝰvᷣbi.nulla em̃ ꝓpꝛietas vᷣbi dꝛ ð

bñana nã. nõ videt᷑ ꝙ ipſa a vᷣbo dei fuerit aſſum/
pta. ¶ Item boetiꝰ in li.de duabꝰnatun ⁊ vna perſo

na xp̃i.ponit qᷓtuoꝛ diffinitões nãe.qᷓꝝ nila vẽ ↄpete/

W0

re aſſumptõni diuic. ſi recte ⁊ ſufficiẽter diffinit na
turã.nõ vr̃ eſſe ocedenduʒ ꝙ hũana nã ſit aſſumpta

a deo. qdð pʒ diſcurꝛẽdo ꝑ ſinglas notificatões.Qua/

rũ pꝛima cẽ. Mã ẽ eaꝝ rerũ q̃ cũ ſint.quoq̊ mõ intelle

ctu capi pñt.Hoc mõ ñ pᷣt accipi cuʒ dꝛ hũana nã eẽ
aſſumpta.qꝛ ſi vnã ꝓpꝛietatem vel ꝑtem hois affum/

pſiſſct.vi aſſumpſiſſc humanã nãm. Scða diffinitõ

nature ẽ. Mã eſt vel qdð agere vel qð pati põt.Et ad
huc iſta notificatio nõ ↄpetit ſibi.qꝛ ſᷣm illũ moduʒ
ſibi ſufficeret aſſumpſiſſe ſolã aiaʒ ad h̊ ꝙ diceretur

aſſumpſiſſe humanã nam.Tercia notificatio ẽ. NMã
E pᷣncipiũ motꝰ⁊ qͥet ꝑ ſe ⁊ nõ ſᷣm accñſ.Adhuc nec
iſta ↄpetit.qꝛ ſufficeret ſi ſoluʒ coꝛpus aſſumpſiſſet.

Quarta notificatio ẽ H. Mã eſt vnãquãqᷓ; reʒ infoꝛ⸗

mans ſpecifica dr̃ia. Sʒ nec etiã iſto mõ vr aſſump/
tum ↄpetere.qꝛ ſicut dicit Daſm̃.iij.li.ca.vij. Nerbuʒ
incarnatũ nõ eã qᷓ̃ nuda ↄtemplatõne ↄſiderat᷑ aſſũ
pſit naturã.nõ em̃ incarnatio hec eẽt.&̊ fictio ⁊ dece/
ptio incarnatõis.neq; eꝗ ſpecie que ↄſiderat᷑.ſᷣ eam
q̃ ẽ in athomo.&gᷓ nullo mõ vꝛ eẽ ↄccdendũ ꝙ deꝰhũa
¶ RBe.dm ꝙ vere ⁊ ꝓpꝛie loq̃n

deꝰ aſſumpſit carnẽ ⁊ aiaʒ humanã.⁊ caro ẽ pꝛicipiũ
hois male.aia vᷣo foꝛmale.hinc ẽ ꝙ ñ vere ſolũ hũa⸗
nã nãzʒ.vᷣ etiã totã hũanã nam dẽ aſſumpfſſiſſe.Et iõ

25 ↄcedede ſũt rõnes ad ̊ inducte. Cald ill q oppo

nit᷑ ꝙ nihil aſſumit᷑ niſi ens.dð q; h̊ duplxr pᷣt intelli-

gi. Ano mõ ſic. Mihil aſſumit᷑ niſi ens in ip̃a aſſum
ptõne.⁊ G̊ quidẽ veruʒ ẽ.nec hʒ inſtantiã in ꝓpoſito.
qꝛ buana nã ſil hũit eẽ ⁊ eẽ affumptũ.Alio mõ pᷣt in
telligi vt nihil aſſumat᷑ niſi pꝛiꝰſit qᷓ; aſſumat᷑.et ſi G̊

znraligat de eẽ in potentia veritatẽ hʒ.qꝛ aſſumpta
na pꝛi

⁊T⁊ ſibi vnire.Vñ ſi qͥs poſſʒ veſtimẽtũ in doꝛſo ſuo fa

2

cere. ſil eẽt veſtimẽti ↄpoſitio ⁊ veſtim ti aſumptõ.

— ——

¶ Sʒ Z. Om̃e qð aſſumi/

in matcerie potẽtia vel efficiẽtis qᷓ vniat᷑ ipi
aſſumẽti.Si aũt intelligat᷑ qtum ad eẽ in actu.ſicñ
hʒ veritatẽ in ea potẽtia maxie q̃ ſił põt rẽ fabꝛicare

er buſc modũ intelligendum eſt in pꝛopoſito.
dillud qd opponitur ꝙ aſſumptio vnum facit ?0

⁊c.dm ꝙ verum eſt.nõ tam̃ oimode facit vnum.Sᷣ

hm ꝙ competit comꝑatõni aſſumentis ad aſffump/

tum.Si aũt in aliqua aſſumptõne reperit᷑ vnio.po/

tiſſime reperit᷑ in aſſumptõne humane nature a ver

bo.qꝛ nõ tm̃ eſt ibi vnitas ꝑ adiacentiã. ſed etiaʒ eſt
ibi vnitas que eſt ipſius nature ad hypoſtaſim ſuaʒ.
bec aũt vnitas aliquo modo admittit differentiã in

omni creata natura. vnde de nulla hypoſtaſi cuius
ſit natura creata cõcedit᷑ ꝙ ſit ſua eſſentia vel natu/
ra in abſtractõne.ſed ſolum per modum ↄcretõnis.
vñ non dicit᷑ ꝙ petrus ſit humanitas.ſed ꝙ Petrus

ſit homo. ꝑ bũc modum intelligendum eſt in ꝓpoſi/

to.qꝛ q;uis deus nõ ſit hũana na.eſt tñ bomo.Et p/
pterea nõ cogit illa ratio.vnũ nõ pᷣdicat᷑ de altero in
abſtractõnc. nõ habent identitatẽ ſiue vnitatẽ aſ/

ſumptõni ↄpetentẽ. ¶ Ad illud qdð obijcit᷑ q omne ?
qð aſſumit᷑ ab aliq̃ acquirit aliquã ꝓpꝛietatẽ.ddᷣm ꝙ
verum eſt ꝙ aliquã ꝓpꝛietatem acquirit.ſᷣ hoc pᷣt eſ⸗

ſe in recto vel in obliquo.vel rõne ſuppoſiti vel rati

one foꝛme.⁊ qᷓ;uis nõ videat᷑ humane nature acqui⸗

ri ꝓpꝛictas ex rõne foꝛme.acquirit᷑ tamen rõne ſup/
poſiti.quis em̃ nõ ↄueniat ei ꝓpꝛietas in recto.con/
uenit tñ in obliquo ᷣm ꝙ natura abſtractiue ſumit᷑.

d illud qð obijcit᷑ ſm quaʒ illarum notificatio/28
num accipit᷑ illa natura. dico ꝙ ſᷣm omneʒ põt acci/

pi. maxime tamen ſ̃m vltimã.qꝛ completiuã ⁊ ſpeci

ficam babuit hominis differentiam. Mec valent ille
inſtantie.qꝛ xpᷣs nõ ſoluʒ dicit᷑ aſſumpſiſſe humanã

naturã.ſed totã humanã naturã.nec dicit᷑ aſſump/

ſiſſe ſpecificã differentiã pᷣm ꝙ ſpecifica differẽtia ſu⸗

mitur ꝑ abſtractõnem a ſingularibus.ſed aſſumpſit
ſpecificã differentiã in particulari veraciter exiſten/
tem. Et boc modo dat᷑ intelligi nomie nature. In H̊ 29
cm̃ differt eſſentia a natura.qꝛ eſſentia nominat rei
foꝛmã in quadã abſtractõne.natura eã nominat en-

tem in motu ⁊ materia vt naturalium oꝑerationum

pꝛincipium.⁊ ideo doctoꝛes catholici magis iſto mo
do vti voluerũt.deus aſſumpſit humanãa natura.qᷓ
eo.deus aſſumpſit humanã eſſentiã.qᷓ;uis vtraq; ſit
vera.iſta tñ eſt magis ꝓpꝛia.
Aueſtio. ij. SS

¶ Atrũ deus affumpſerit bumanã pſonã: Et ꝙ ſie vi/

detur Boetiꝰ diffiniens pſonam dicit. ꝙ eſt indiui/
dua ſubſtãtia rõnalis nature.ſed xpᷣs aſfumpſit indi
uiduã ſubſtantiã rõnalis nature vt dicit Dam̃.aſſũ
pſit em̃ naturã in atbomo.ergo aſſumpſit perſonã.
¶ Item ad dignitatem ſingularis ſpectat q; illud

ſinglare ſit pſona. pſona em̃ nomẽ eſt dignitat.ſ na⸗

tura aſſumpta in xpᷣo eque vel magis nobilis eſt ꝙᷓ
ſit in aliquo alio homine. ſi ergo in alijs non admit.
tit rõnem ꝑſone.vẽ ꝙ in xpᷣo habeat potiſſime. ⁊c.
Item anima rõnalis vnita carni facit ꝑpſonã.ſ cũ
de pñanã carnẽ aſſumpſit.aiaʒ rõnalẽ carni æuxit.
ſi aſſumpſit aiaʒ carni ↄiũctã.vẽ ꝙ aſſumpſerit p/
ſonã. Brerm pſona nõ gignit niſi ꝑſonã.ſed dei fili/
us aſſumpſit qð virgo genuit. ſi virgo ꝑſona fuit.
vrẽ ꝙ dedex ea pſonã aſſumpſerit. ¶( Sʒ ↄtra. Augꝰ.

de fide ad petrum. Deus naturã hominis aſſumpſit

non pſonam. ¶ Item bocipᷣm oſtendit boetius tali
ratõne. In xpᷣo non eſt niſi vna perſona.ergo ſi dei fi

9

lius aſſumpſit perſonam.idem aſſumpſiſſet ſeipſuʒ.

et hoc eſt falſum et non intelligibile. ago ct ud er

7

qͥ ſequit᷑.ſ.q; pſona fuit a vbo nnpen. Pꝛobats⸗ loquendo nõ dꝛ indiuiduũ. Diſtinctðes ſupeminen⸗

mpmã ꝓpõnem ſic.ſ.ꝙ xpᷣs ſit vnꝰin ꝑſona.Oẽ qð c.iõ
eſt. qꝛ vnũ eſt.ſi & xpᷣs eſt.ncce eſt vnũ eẽ.ſᷣ̊ nõ ẽ vnũ
in natura. nece eſt vnũ eſſe in ꝑſona. ¶ Item boc/
ipᷣm oñdit᷑ ꝑ nois rõneʒ. ꝑſona em̃ dicit qͥd ↄpletuʒ
2Z diſtinctũ vltima ↄpletione.ſᷣ qd aſſumit᷑ eoipſo q;
aſſumit᷑ ad ↄpletius oꝛdinat᷑.S vẽ ꝙ in ſe nõ hẽat ra
tionẽ ꝑpſone. UEhrem ſi aſſumpſit. aut ↄſumpſit. aut
ↄſeruauit.Conſtat qꝙ; nõ ↄſumpſit.qꝛ diuina nã hũa
ne nature nihil nobilitat᷑ abſtulit. Si ↄpuauit.& cuʒ
aſſumẽs nõ fit aſſumptuʒ. reſtat ꝙ in xpᷣo ſt due nãe
⁊ due pſone.ſ.hnana ⁊ dina. nec deꝰ eſt hõ.nec hᷣ ẽ
deus. &nõ eſt ibi aliqᷓ vnio. ac ꝑ h̊ nec aſſumptio. ſi g
eſt ibi aſfſumptio vᷣa.manifeſtũ eſt ꝙ ꝑſona nõ eſt aſ/
30 ſumpta. ¶ E. =ᷣm ꝙ oino falſum ẽ ꝙ pſona pſonã
aſfumpſit. Hoc em̃ tripłr põt intelligi. Aut ꝙ ipᷣm aſ
ſumptũ fuerit ꝑſona. aut ꝙ fuerit pſona in aſſump/
tieone.aut ꝙ fuerit pᷣaſſumptõeʒ.Quolibʒ iſtoꝝ tri
unmm modoꝝ ſumpta ſnia pᷣdicti pᷣmonis ẽ falſa. Maʒ
pꝛimꝰ repugt veritati ↄceptõnis.ſcdᷣs vritati aſſum
ptiõis. ⁊ terciꝰveritati vnionis. Pꝛimꝰnanq; qͥ hoc
ponit ꝙ añ aſſumptõcʒ fucrit ꝑſona.veritati ↄcepti
onis repugt.ſi em̃ fuit añ perſona qᷓ; eſſet deꝰ. virgo
Maria no ↄcepit deũ ſ᷑ hoiem purũ.qð eſt euan⸗
geliũ ⁊ ↄceptõis articm. Sc̊s vᷣo modꝰ qͥ poit ho/
minẽ illũ tꝑe aſſumptiõis fuiſſe perſonã.veritati aſ-/
ſumptõsis repugt.Si em̃ in aſſumptõne fuit perſo⸗
na.⁊ pꝰaſſumptoeʒ deſijt eẽ perſona.potiꝰin aſſum/
ptoõne ipa gerlon⸗ ↄſumebat᷑ qᷓ; aſfſumebat᷑.nõ ꝙ fu⸗
it illa va aſſumptio ᷣ mag ↄſumptio.Terciꝰ?vo mo
dus intelligẽdi ꝙ fuerit pſona pꝰaſſumptõcʒ illð q
aſſumptum eſt. veritati vnionis repugt. Si em̃ aſſu
mens differt ab aſſumpto.⁊ illud qð aſſumptũ ẽ.eſt
ꝑſona.⁊ qͥ aſſumpſit ſilr eſt ꝑſona.& in xpᷣo ſunt due
pſone.⁊ due ſunt in eodẽ nature. ↄſtat.ac ꝑ h̊ nul/
ia eſt ibi vnio.⁊ ſi boc.nulla ẽ ibi incarnatio.nec bũa
ni genen reꝑatio.qð adeo ẽ abſurdũ vt totiꝰfidei xpᷣi
i ane pimat fundamentũ. In hunc aũt erꝛoꝛem peſii⸗
mũ incidit Eutices vt dicit Boetiꝰ. ꝓ eo ꝙꝙ neſciuit
diſtinguẽ inter ꝑſonã ⁊ naturã. Pꝛo eo em̃ ꝙ vidit ĩ
xpo duplicẽ eſſe naturã.intellexit duplicẽ eẽ pſonaʒ.
52 Meſtoꝛiꝰvo ex eadeʒ cã erꝛauit.ſᷣ nõ eodẽ indec em̃
neſciuit diſcernẽ int ꝑſonã ⁊ naturã.⁊ vidit ꝙ ixpo
nõ poterat eẽ niſi vna ꝑſona.ex h̊ ↄpulſus ẽ ponere
in xpᷣo nõ eſt niſi vna nã.Et iõ ſicut duo fuerũt er/
res in diuinis.ſ.arꝛij ⁊ ſabellij ꝓ eo ꝙ neſciuer̃t diſti/
guere int᷑ naturã ⁊ ꝑſonã.ſic duo fuerũt erꝛoꝛes cir/

tis dignitat intelligo illã qᷓ̃ accipit᷑ a dignioꝛi ꝓpꝛie/
rate. Hoc em̃ nomẽ ꝑſona ſumptũ eſt a dignioꝛibꝰ.
vñ nõ reperit᷑ niſi in indiuiduo nobiliſſime creature
vt rõnalis.⁊ rõne ſue nobiliſſime ꝓpꝛietat.Om̃ ǵ nã
bumana aſſumpta a xpᷣo oꝛdinata eſt ad nobilioꝛex
ꝓpꝛictateʒ eiuſdẽ ꝑſone ſᷣm alterã naturã.hinc eſt q;
nõ tenet ibi ꝓpꝛietatẽ ꝑſonalitat᷑.cadit em̃ ab vna p/
pꝛietate q̃ quidẽ eſt ſupeminent dignitat᷑.a q̃ quidex
nõ cadit ꝑſona vᷣbi ᷣm diuinã naturã.Et ſic pʒ ꝙ di
ſtinctio ꝑſone ⁊ rõ illa nõ valet.qꝛ notificatio ꝑſone
recte intellecta nõ ↄuenit bnanitati aſſumpte. Ad 34
illud qð opponit᷑ ſcᷣo iam pʒ rñſio ex ̊ q iam di /
ctũ eſt.qꝛ natura aſſumpta in xpᷣo eoipᷣo ẽ nobilioꝛ ⁊
in nobilioꝛi ꝑſona ſtabilit᷑.qꝛ nõ in ꝑſona creata.ᷣ in
ꝑſona increata.vñ oꝛdinatio ad digniꝰquis auferat
rõnem ſuppoſitiõis.tñ nõ aufert dignitat ꝓpꝛietatẽ.
Meliꝰem eſt ſubeſſe ſuꝑioꝛi q; ſubeſſe alicui inferio
ri. Sicut ꝑfectioꝛ eſt aia cũ poſſidet᷑ a deo qᷓ; cũ poſſi
det res creatas.⁊ meliꝰnubit vᷣgo nobilis cũ ↄtrabit
mrimoniũ cum rege cui ſubſit.ꝙᷓ cum ↄtrabit cũ ru/
ſtico cui pᷣſit. Aũ eſto ꝙ dedaliquẽ aſſumeret qͥ iam?
pſona vel ens actu.ille cũ deſineret eẽ perſona.nibil
tamẽ dignitaiᷣ amitteret. eſſct em̃ ꝑſona Sn Naeu⸗
aſſumentẽ.qᷓ;uis nõ ſᷣm naturã aſſumptã. ¶ Adil/35
lud qd opponit᷑ ꝙ aia vnita carni facit ꝑſonam. dð.
ꝙ verũ eſt q aia et caro nõ ↄiungunt᷑ dignioꝛi.tũc
em̃ nõ ſolum ex aia ⁊ carne ↄſtituit᷑ ipſa natura.ſ ex
ipſa natura bypoſtaſis ⁊ pſona.non ſic añt è i ꝓpoſi⸗
to.qꝛ aia ⁊ caro fuerũt ſibijnuicem vnita ipſi verbo.
nec in aliqͥ inſtanti fuit anima illa quin eſſet vnita x
bo. ⁊ ipſa hypoſtaſis eterna erat in qͥ vniebat᷑ coꝛpꝰ
et aia.⁊ ideo nõ ↄſtituebant ꝑſonã ſ̊ ſolũ naturam.
Et ideo nõ ſequit᷑ ꝙ ſi dei filius aſſumpſit aĩam car/
ni vnitã.ꝙ aſſumpſit perſonam.qꝛ nõ heins fuit ipſi
carni vnita qᷓ eſſet aſſumpta.quicqͥd ſit de oꝛdie ſᷣm
naturã. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ beata virgo genuit ʒ
pſonam.ddm ꝙ verũ eſt.qꝛ genuit filiuʒ dei.v qm̃ p/
ſona generat᷑ rone naturc.⁊ duplex eſt natura in illa
ꝑſona.ſ.creata ⁊ increata.ideo rõne duplicis nature
duplex ↄuenit ei generatio.ſ.tꝑalis ⁊ eterna.Lẽꝑa/
lis in qua aſſilat᷑ mri. eterna m naturã in qua aſſilx
tur patri.Et ideo nõ cogit rõ illa.q;uis generatio cõ
ueniat ꝑſone.ↄuenit tñ ei rõne nature.boc maxime
verũ eſt in generatõne creata.in qua eſt non tm̃ ꝑſo/
nalis diſtinctio.ſ̊ naturalis multiplicatio.
Queſtio.iij.

ca incarnatõeʒ xpi.vicy euticis ⁊ neſtoꝛij. Catbolica ¶ Atrũ ſit ponẽ intentõʒz ꝑſonalitat in aia ſepata om̃i

vo eccleſia per mediũ iſtoꝝ erꝛoꝝ ꝑtraſijt dicẽs. In
deitate plures eẽ perſonas ⁊ vna naturã. Et in xpᷣo
plures naturas ⁊ vnã pſonã.Et iõ ſimplr ↄcedit ꝑp/
ſonã aſſumpſiſſe naturã. ⁊ negat perſonã aſſumpfſiſ/
ſe perſonã ſicut męf dicit in Ira. Añ rõnes ſunt con⸗
3 cedende inducte iſta parte. ¶ Ad illud q oppoi⸗
tur i otrariũ ꝙ ꝑſona eſt ratõnalis nature ckur⸗
dua ſuba. dom ꝙ indiuiduũ in notificatõne perſone
triplicẽ impoꝛtat diſtinctioneʒ. vicʒ ſingularitat. in⸗
cõicabilitatis.⁊ ſupeminẽtis dignitat. Indiuiduuʒ
em̃ dicit᷑ qð eſt in ſe indiuiſum ⁊ ab alijs diſtinctuz.
Diſtinctõeʒ ſingularitat voco ꝙ aliqͥd nõ ſit cõe ad
plura.ſi dicat᷑ de vno ſolo. pt᷑ qʒ ſoꝛtes dicit᷑ indiui
duum. põ vo nõ dicit᷑ indiuiduum. Siſtinctiõez in/
cõicabilitatis dico qñ aliqͥd nõ ẽ alicuiꝰ pars.ſiue ve
niens in opoſitõeʒ tercij. vñ pes vel man? boĩs pꝛie

vnione circũſcpᷣta. Et ꝙ ſic vð pᷣꝑ mgfrm in lr̃a.Aia
abſoluta a coꝛꝑe ꝑſona ẽ ſicut angelꝰ.ſᷣ angelꝰvere
Apꝛie ꝑſona c. ⁊ aia ſeꝑata.¶ ¶ Itẽ ſic ↄſueuit coĩter
diſtigui. pſona ẽ res diſticta ꝓpꝛietate ad distatẽ ꝑti-
nete. aia ſeꝑata ẽ diſticta res qd patʒ. ꝑſona.
¶ Itẽ rõ q̃re bũana nã in xpᷣo nõ ẽꝑſona.ẽ ꝓpt᷑ vni⸗/
onẽ ad dißni aia circũſcpᷣta aſſũptiõe ⁊ vniõe cõ⸗
plete hʒ illã rõnẽ iĩ ſe quã boetiꝰpoit. Perſona ẽ idi/
uidua ſba rõnał nãe.̊ vꝛ ꝙ rõ ꝑſonalitat᷑ ↄueiat aie
ſepate ⁊ ꝓpᷣe ⁊ ve.Et ↄueit aiaʒ ſeꝑatã ↄꝑari ad an-
gelũ.⁊ ↄucit ↄpari ad alterã aiaʒ.⁊ q̃ ẽ ↄꝑatio vniꝰ
angli ad alteꝝ.eadẽ ẽ ↄpatio vniꝰaĩe ad alterã.vᷣ aia

ſepata differt ſm ſpẽm ab angelo.ſicut ⁊ angelus ab

anima. a ſimſii ſicut inter vnum angelum ⁊ alterũ
eſt diſcretio perſonalis.ſic inter vnam aiaʒ ⁊ alterã.
b que habent diſcretõnem ꝑſonalem bñt intentõem

uiti

inuaſ⸗
Nleckh
Nenitens
iapen
lutuiſt
giuſg
toriſni
ornfe
onoc⸗
nſ
otn
nati⸗
ppals
Kirnun
forkp

emn
ri
wum

igotten
Men prie⸗
nhich,
imequnme
rnz
roblorg
ibincckh
nabvn⸗
Kaſquicg
i⸗ Pen
ghone
nte Saz
undi⸗
deneblio1
naanhin
Fsuuen
iiant.
Aliainſcis
widinſ
lisirtbt
rabitcän 4
nererqun!
crſona. nl
afn Ntie.
i. (Al
Nonam.
dignion. uͤ
1naturaber
nitei po⸗
nipl wde.
ſa mind
i
ünawran.
t iunee,
musfuti
xroueft
wout 5
nsgg⸗
ain i

Ww aia ſepata vere ⁊ ꝓpꝛie ſit ꝑſona.

pflſonalitat. plenã rõnem pſonalitatis ztingit repi

ri in aia ſeꝑata. ¶ Item cuicunq; ↄpetit loqͥ de ſe vt
de ſe eſt ꝑſona.ᷣ aie ſepate ↄpetit loqͥ de ſe vt de ſe.cõ

nenit etiã ad ipſaz dirigere monẽ ſicut ad aiam pe-

tri ⁊ pauli dirigimꝰ.⁊ ↄſtat ꝙ verſa vice pñt nob vo
luntatẽ ſuã expꝛimere ſicut aliquibꝰ expᷣſſerunt.& vꝛ
EBre aia ꝑ ſeꝑpa/
tionẽ ſui a coꝛpe nõ hbʒ ↄditõeʒ detcrioꝛẽ ſᷣ ſtatũ dig/
oꝛem.S qᷓ;diu ſpũs rõnalis erat in coꝛpe ⁊ coꝛꝑi vni/
tus nõ carebat rõne ꝑſonali. ̊ nec qñ ẽ a coꝛꝑe ſeꝑa-
tus. ¶ Sʒ cõtra. ꝑſona ẽ per ſe vna.ᷣ qð venit aliqñ
ad ↄſtitutõcʒ tercij nõ eſti per ſe vnũ ⁊ diſtinctũ. qð

eſt natũ vniri ad ↄſtitutõcʒ tercij nõ eſt ꝑſona.ſᷣ aia
vyoõnalis eſt bmõi.g̊ ⁊c. ¶ Item ꝑſona dicit qͥd cõple

tiſſimũ in genere ſube.ita ꝙ nõ eſt oꝛdinatũ ad vlte/
rioꝛcẽ ꝑfectõeʒ in eodẽ genere.ᷣ aia rõnalis ẽ oꝛdina/
ta ad ↄſtituendũ hoicʒ.̊ nõ bʒ intentõneʒ perſone.
en aia rõnalis cũ eſt vnita carni vt dicit męr
nõ eñ ꝑſona.qᷓ ſi qũ eſt ſeꝑata bʒ rõneʒ ꝑſone. dis⸗
oꝛem modũ bʒ exñdi extra coꝛpꝰ.Si natura ſemꝑ
deſiderat qdð meiiꝰeſt.videt᷑ ꝙ aima nunqᷓ; deſideret
vniri coꝛpoꝛi.vẽ etiã ex boc ꝙ cũ aia vnit᷑ coꝛꝑi.fit ei
iudiciũ.⁊ cũ ſepat᷑.ꝙ nõ ſit ei pena ſᷣ pᷣmiũ.qᷓ om̃ia
alſa ſunt Tpcercle. et illud ex q̊ ſequit᷑ vicʒ ꝙ aia
ſepata ⁊c̃. Item ſi aia ſeꝑata eſt pſona.cũ aſſumè
ſit actus perſone ↄueniẽs.ſicut diuia perſona dꝛ coꝛ

pus aſſumẽ cũ coꝛpꝰei vnit᷑.ꝛ Grangel der oↄſilem
eidez rur,

modũ aia diceret᷑ afſumẽ coꝛpꝰ ꝓpꝛium
ſus piungit᷑.⁊ ſi H̊ͥ nõ recipit᷑.vꝛ ꝙ nec premiſſa eſſet
ↄcedenda.ſcʒ ꝙ aia ſeꝑata ſit ꝑſona ſicut angelus.
Be. dom ꝙ ſicut paalee Feertn opinio mgfri fu
it ꝙ aia ſepata ſit ꝑſona.Et h̊ opinio fuit mgri bug.

„

de ſanc. Nict. Ratio aũt qᷓ̃ mouit eos ad ̊ ponendũ

ſuit actualis diſtinctio ⁊ ↄpletio reperta in aia ſeꝑa/
ta.qm̃ actꝰnobiles liberiꝰexercet ⁊ ꝑfectiꝰ qᷓ; exerce/
at in coꝛpe.Hec ei opinio nõ ſuſtinet᷑ coiter a docto/
tur (vt dictũ fuit ſupꝛa)diſtinctõ ſinglłaritat᷑ ⁊ inc
cabilitat᷑.⁊ ſupeminẽtis dignitat᷑. Muis aũt in ani/
ima ſeꝑata ſit reperire ſingłaritatẽ ⁊ dignitatẽ.nõ eſt
tñ reꝑire incoicabilitatem.qꝛ appetitũ et aptitudinẽ
bʒ vt vniat᷑ coꝛpoꝛi ad ↄſtitutõeʒ tercij.⁊ iõ neceſſe ẽ
ipᷣãm carere diſtinctõe pſonalitatis.qm̃ ſi ↄpletioꝛ ẽ
aia dum pberKaetzernzial quẽ hʒ reſpectu corpo/
ris reſumẽedi.ſicut vult Aug.xij.ſuꝑ Geñ.ad lr̃am.et
tũc nõ hʒ in ſe intentõnem perſone.neceſſario ſequi⸗
tur ꝙ ꝑſonalitate carcat cuʒ eſt ſeꝑata a coꝛpe.alio/
quin ſequerent᷑ pᷣdicta incõueniẽtia.vic ꝙ vnio eẽt
pᷣternalis.et ſeꝑatio nõ eẽt penalis. Iterũ q; vnio eſ
ſet in aie pᷣiudiciũ.⁊ ſeꝑatio in pᷣmium.quoꝝ qdðlibet
falſum eſt. et ideo nõ imerito in hac opinione coiter
nõ ſuſtinẽt mgr̃m.quis aliqͥ velint dicere ꝙ mgr̃ in/
tellexit de aia ſepata circũſcripta vnibilitate ad coꝛ/

ribus. Rõ huiꝰeſt.qm̃ ad ↄpletã nen blanereiri
i⸗

pus.⁊ ̊ eſt potiꝰ vᷣbi palliatio qᷓ; expoſitio.ſicut aſpi

ciendo ad vba ipſiꝰ pʒ. Pꝛeterea vnibilitas ſiue ap/
titudo vniendi cũ coꝛꝑe nõ eſt aie accñtalis.ſ eſt ipſi
aie eſſentialis.⁊ ideo nõ põt ab ea ſeꝑari vel circum-/
ſcribi ſalua ipſiꝰnã.ſicut ſuperiꝰin ſcdo libꝛo oñſum

fuit. Poſſet tñ dici ob reuerẽtiã ipſiꝰ ꝙ nõ voluit di

cere ꝙ tota rõ perſonalitat᷑ cõpcteret aie ſeꝑate.ſᷣ ep
H̊ ſuppoſito ꝙ aia ſepata cẽt perſona.adhuc nõ eſſet
perſona in xpᷣo.qꝛ ect ↄiuncta cum diuina perſona.
Auicqd aũt ſit de intentõne mgri h ↄcedendum eſt
ꝙ rõ p ſonalitat nõ eſt plene arca aiam ſeꝑata.Añ

Scedende funt rationes ad boc inducte. 2
vᷣo qð obijcitur de autoꝛitate magiſtri patet reſpon/
ſio per iam dicta. ¶ Ad illud vᷣo qð obijcitur ꝙ ani/ 9

pſiſſe carnẽ ⁊ aiaʒ.ᷣ verũ ẽ dicẽ q aſſumpſerit wieʒ.

ma ſepꝑata eſt res diſticta ꝓpꝛietate ad dignitatẽ per-/

tinens.dm.qꝙ nõ eſt ibi ratio diſtinctõnis ſᷣm ꝙ cõ

uenit perſone intentõni ſ̃m illam triplicem conditi/

onem que ſuperius aſſignata eſt. ¶ Ad illud vo qð 4

obijcitur ꝙ cum anima vnitw᷑ coꝛpoꝛi.nõ vnit᷑ digni/
oꝛi rei. et ita vnibilitas ad coꝛpus nõ aufert aime ꝑ/
ſonc ꝓpꝛietatem.dom ꝙ hoc verum eſſcet ſi anima cſ-

ſet perſona per ſe.tũc em̃ ratõne perſone nõ pꝛiuare

tur ex boc ꝙ coꝛpoꝛi cõiũgeret᷑.ſi ergo caret ratione
perſone cum coꝛpoꝛi ↄiugit᷑.patet ꝙ nõ eſt perſona
cum eſt a coꝛpoꝛe ſepata.hoc autem nõ eſt ꝓpter de⸗
fectum dignitatis ſed ꝓpter defectum incõmunicabi
litatis.q;ẽuis nõ incongrue poſſet dici ꝙ ad ipᷣaʒ vni⸗
bilitatem per moduʒ compoſitõnis ſequit᷑ quedam
ieſlegentin ⁊ defectus a complctõne dien ime.
¶ Ad illud qð obijcitur ꝙ anima di

tis plus dicit completionem qᷓ; intentõnem ſpeciei.

Mam chꝛiſtus ſᷣm humanã naturã ↄtinetur ſub ſxx

cie hominis.iᷓuis ſᷣm illam naturam nõ habeat in/

tentõnem perſonalitatis. Et ideo nõ ſequit᷑ ꝙ ſi ani⸗

me ſeꝑate cõueniat ſpecifica dr̃ia reſpectu angeli.a
ꝓpter hoc ↄueniat ei diſcretio ꝑeonalis reſpectu a
tetius anime. Mec ſequit᷑.differt numero ab alia ai/
ma.ergo differt perſonaliter.quia diſtinctio ſᷣm nu/

merum in plus eſt qᷓ; diſtinctio perſonalis. ¶ Ad il-42

lud qð opponitur q; cui competit loqui de ſe vt de ſe
⁊c̃.ddᷣm ꝙ verum eſt accipiendo large perſonaʒ.ſᷣm

perſona dicit᷑ eſſe in noie vel ꝓnomine.ſᷣm ꝙ; red-
dit ſuppoſitum verbo. hboc autem modo non loqui-

mur hic de perſona.qꝛ bec eſt ↄſideratio grannarial ñ
theologi.ſic em̃uĩ magis reſpicit modum ſignificandi

qᷓ; ꝓpꝛietatem rei. ¶ Ad illud quod vltimo obijcitur 4

qꝙ anima gloꝛioſa ꝓpter ſcpatõnem a coꝛpoꝛe nõ hba/

bet ↄditõneʒ deterioꝛem.ddm ꝙ illa ratio deficit du

pliciter. Pꝛimo quidem qꝛ qᷓ;uis nõ habeat cõditio/
nem deterioꝛem qtum ad bene eſſe. vtpote q;tuʒ ad
dei ſimilitudinẽ.minus tamen bonã babet ↄditiõeʒ
qᷓ;tum ad eſſe nature. Perſonalitas em̃ nõ attendi-/
tur qᷓ;tum ad bene eſſe vcl eſſe gratie.ſed q;tuʒ ad eſ-
ſe nature ſiue ad cẽ pꝛimũ. Alius etiã defectꝰ eſt.qm̃
intentio perſonalitat᷑ ↄſequit᷑ animã vnitaʒ coꝛpoꝛi
ita tñ ꝙ nec anima nec coꝛpus eſt pſona.ſed totum
cõiunctum.⁊ ideo nõ ſequit᷑ ꝙ talis dignitas rema/

neat in anima ſeꝑata vel pꝛopetas.ſicut nec riſibili/

tas que eſt ꝓpꝛietas reſpectu ↄiuncti poſt ſeꝑatiõem
nec remanet in aia nec circa coꝛpus ⁊cc.
AQAueſtio. iiij.

¶ trũ ↄcedendũ ſit ꝙ de afſumpſerit hoieʒ. Et qꝙ ſic
videt᷑ per illud . Beatus quẽ elegiſti ⁊ aſſumpſi/

ſti. Sed beatus ſtat ibi ꝓ aliquo.nõ eſt aũt dare ali/
quem niſi boiem. ⁊c̃. ¶ Item augꝰ.in expoſipone
ſimboli. Si quis dixerit hoicm a xpᷣo afſumptuʒ de/
poſitum eſſe anathema ſit. ¶ Item Anbß. dicit in li⸗
bꝛo de incarnatõne ꝙ nõ aſſumpſit bominem in cõ/
muni. ſed hũc hominẽ.ſed ad huc hominẽ ſequit᷑ h⸗
mo. ᷓ ſi hũc biem aſſumpſit.bñ ſequit᷑ ꝙ aſſumpſe/
rit wiem. ¶ Itez ꝓpꝛietas vni? ꝑtis denoiat totũ. vñ
petrus dicit᷑ albꝰ ſi ſolum coꝛpus ſit albũ. milto foꝛ.
tius ꝓpꝛietas vtriuſq;. Scd verum eſt dicẽ xpᷣm aſſũ

.*

ld üllud 38

ert ſpecie ab 4
angelo ſ̃m e ei comꝑatur.dm ꝙ ratio perſonalita

¶ Iteʒ fili? dei aſfũpſit aĩlaʒ ⁊ coꝛpꝰ⁊ H aſfũpſit vni/e eſt ex duplici cã.⁊ rõnes cõcedende ſunt ey iſta pte.

ta.S ſi coꝛpus ⁊ aia vnita faciũt hoiem.& vꝛ ꝙ aſſum
pſerit boieʒ. Si tu dicas ꝙ nõ fuerũt pꝛiꝰvnita qᷓ aſ/
ſumpta.ꝑ h̊ nõ diſſoluit᷑ ⁊ effugit᷑ rõ.qꝛ ſi aia ⁊ coꝛpꝰ
nõ fuerũt añ vnita qᷓ; aſſumpta poꝛitate tꝑis ſaltem
ſit fuerũt inuiceʒ tꝑe vnita ⁊ aſſumpta.& vꝛ ꝙ in ſua
aſſumptõne homieʒ faciebãt.⁊ ſi ̊ verũ eſt.S. ⁊c.
¶ Item filideſt hõ.aut bõ quẽ aſſumpſit.aut bomo
quẽ nõ aſſumpſit. Si hõ quẽ aſſumpſit. aſſumpſit
hoiem. Si eſt hõ quẽ nõ aſſumpſit.g aut petrus vel
paulꝰvel de ccten. Si g nullũ taliũ eſt dare.vẽ g ſim/
iicſte eẽ verũ ꝙ aſſumpſerit boiem. ¶ Sʒ ↄtra. in
i. e regulis fidei di ꝙ aſſumẽs nõ eſt aſſumptũ.g ſi
filiꝰdei bõ. falſũ ẽ filiũ dei aſſumpſiſſe boĩeʒ. ¶ Itẽ
ſi aſſumpſit hoiem. ⁊ nunqꝙᷓ deponit quẽ aſſumpſit.
6ſp fuit hõ g qñ erat moꝛtuꝰerat hõ.qð non vi veꝝ
cum ſit oppo in adiecto. ¶ Item ſi aſſt umpſit hoiem
aut hoiez in cõi.aut hũc hoĩcm. Mõ hoiem in cõi aſ/⸗
ſumpſit. bũc hoiem.ſᷣ h̊ͥ bõ noiat ꝑſonã vel ſaltem
hypoſtaſim. ꝙ in xpᷣo ſunt due cerſone vel due hypo⸗
ſtaſes. H hoc ẽ falſum ⁊ fidei ↄtrariũ. ⁊c. ¶ Itez aſ/
ſumptio dicit vſum aliquẽ rei aſſumpte. Sʒ vſus rei
tꝑe vel natura ↄſequit᷑ ißam rem.& pꝛiꝰẽ aſſumptuʒ

naliter ꝙᷓ ſit ĩm aſſumi.ſi ̊ nõ dicit humanã natu-
tam in ↄꝑatõne ad hypoſtaſim ſiue ꝑſonã.neceſſe ẽ

q in xpᷣo ſit alia ꝑſona qᷓ; ꝑſona aſſumẽs ad quã cõ/
paret᷑ hismanitas añ aſſumptõeʒ. ꝙ ſi ̊ ſimpłr ẽ fal⸗
ſum. reſtat ꝙ ⁊ illud ẽ falſũ.Filiꝰ dei affumpſit bomi
nem. ¶ B.dm ꝙ aliqͥ voluerũt ſuſtinẽ locutõnem
iſtã ſicut illi qͥ fuet de pᷣma opinione. dicẽtes ꝙ xpᷣs
eſt duo.ſcʒ due res vere.hõ vicz ⁊ deꝰ.ſᷣ qꝛ illud non
fõt rõnabiliter ſuſtineri.ſicut infra videbit᷑.ideo alij
diſtinguẽ voluerũt ꝙ eſt loqui de aſ umptoöne. vel qᷓ;
tum ao fieri.vel q;tum ad factũ eſſe. Si loqᷓmur ð aſ
ſumptõne qꝙᷓtum ad fieri.ſic falſum ẽ ꝙ aſn umpfſerit
hoiem.ime aiam ⁊ carnẽ. Si aũt loqmur de aſn um/
ione qᷓtũ ad terminũ vel aſſumptũ eẽ.ↄcedere vo
uerũt pſonã dei aſſumpſiſſe boiem. tũc em̃ nõ vꝛ q;

hõ ille nõ fuerit añ aſſumptõeʒ h ꝙ er ipa aſ umpti⸗

one aliqs factꝰeſt hõ. Sed adhuc illud nõ vẽ multuʒ
tõnabiliter dictuʒ. nam ſi ex aſſumptõne veſtimenti
vere poſſit aliqͥs dici veſtitꝰeſſe.q̊ rénabiliter ↄcedi/
tur. H aſſumit veſtimentũ. ⁊ H nõ admittit᷑. ille aſſu/
mit ſe veſtitũ vel calciatũ.· Per buc modũ nec iſta v‚
eſſe admittẽda.filiꝰdei aſſumpſit boiem. quis ex ipa
aſſumptõne factꝰ?ſit bõ. Et ꝓpterca eſt terciꝰ modus
dicẽdi coioꝛ ⁊ verioꝛ.ꝙ h̊ eſt ipꝛopꝛia.filiꝰdei affum/
pſit hoiem. Et rõ huiꝰeſt.qꝛ bõ ſigt bumanã foꝛmazʒ
hm quãdã idẽtitatẽ. Et ideo de ipo ſuppoſito vere pᷣ
dicat᷑. vt dicat iſte eſt bõ. Aerbũ autem aſſumẽdi de
ſua roõne plꝰimpoꝛtat. vicz diſtinctõez aſſumẽt ad aſ
ſumptũ in h ꝙ impoꝛtat relationẽ. ⁊ oꝛdinẽ etiã q̃n
dam impoꝛtat reſpectu eiꝰq nãliter añcedit ipſam
aſſunptõeʒ. ⁊ reſpectu eiꝰqd ſequit nam res affum⸗/
pta naliter ipam aſſumptõeʒ ancedit.q;uis poſſit di
ci te ſil. Concretio vᷣo ⁊ vnio aſſumentis ad aſſum⸗
ꝑptum oſequit᷑ ipam aſſumptõeʒ.Et iõ duplr eſt bec
falſa. filiꝰdei aſ u ſit hoiem. tum ꝗpter defectũ di⸗
ſtinctõnis.qꝛ hõ pᷣdicat᷑ de filio dei. tum ꝓpter defectũ
oꝛdinis.qꝛ compatio bũanita ad pſonas vel bypo⸗/
ſaſim oſeauik
aüt a

umpta antecedit. Et iõ

ſiue nam in ↄcretõne ad ſuppoſitũ de q̊ vere pᷣdica᷑

pam aſſumptoeʒ ⁊ nõ antecedit. res
bᷣdictus ſermo falſus

Ad illas vo auẽtes in cõtrariũ adductas.ddᷣm ꝙ; ꝗꝗ
aliqͥq hñt impꝛopꝛietatl.⁊ ſunt exponẽde. ſcti em̃ 1o
quũt᷑ aliqñ młtũ expᷣſe. Añ h̊ nomẽ hõ ĩ pdict auẽti
bus mag accipit᷑ abſtractiue ꝙᷓ; ocetiue.mag ꝓ bu
mana natura q; p re nature.⁊ ꝑ hũc modũ ad conſi⸗
miles auẽtes põt rñderi vnica rñſione.qꝛ hois noie
hũana natura bʒ intelligi. q;uis pᷣm cõem vſuz ⁊ vm
virtutẽ vocabuli H̊ nomẽ hõ nõ ita ↄſuetũ ſit accipi.
Ad illud qð obꝛ q ꝓpꝛietas ꝑtis denoiat totũ.dd.45
illud hʒ inſtantiazx in ꝓpꝛietatibꝰ reſpectiuis.quis
veritatẽ bẽat in ꝓpꝛietatibꝰ abſolutis. Muis em̃ vꝝ
ſit ꝙ manꝰpetri ſit minoꝛ petro vel q̃libet eiꝰps quo
dãmõ.hec tñ eſt falſa petrꝰeſt minoꝛ petro.vl differt
a petro. Per hũc etiã modũ intelligendũ eſt in ꝓpoſi
to.quia aſſumens ſicut dictũ eſt vel aſſumi dicit ali-
quem oꝛdinẽ vel diſtinctionẽ que reꝑiri põt inter ꝑ/
ſonam ppi ⁊ ꝑtes coꝛꝑis hominis.que ſunt coꝛpus
⁊ anima.quis ille reſpectus vel ordo inter ꝑſonam
xpᷣi ⁊ ipſum xpᷣm hominẽ reperiri non valeat.( Ad ꝗ⸗
illud qd obijcit᷑ ꝙ aſſumpſit animam ⁊ coꝛpus vni⸗
ta.doᷣm qꝙ; eſt vnio coꝛꝑis ⁊ anime reſpectu ſuppoſi/
ti in quo ſunt.⁊ reſpectu humane nature quã conſti
tuunt.⁊ vtraq; vnio anime ad coꝛpus fuit in ipſa aſ
ſumptõne.⁊ vna quidẽ antecedebat ſᷣm oꝛdineʒ na/
ture.ſcʒ anime ad coꝛpus ad ↄſtitutõez vnius natu-
re. Altera vo ſcʒ anime ad coꝛpus in vnam ꝑſonam
vel hypoſtaſim ↄſequebat᷑ ipſam aſſumptõnem.q̃a
ꝑſona ⁊ hypoſtaſis verbi aſſumendo carnẽ ⁊ animã
ſimiliter vniebat. Cum g dicit᷑ ꝙ anima ⁊ coꝛpꝰvni /
ta faciũt hominẽ.dom ꝙ verum eſt ᷣm ꝙ vniuntur
iſto duplici modo. Et qm̃ alt᷑ iſtoꝝ modoꝝ ↄſequit
ad aſſumptõeʒ.ideo nõ ↄceditur iſta ꝙ affumpſerit
hominẽ.q;uis ↄcedat᷑.ꝙ aſſumpſerit animam ⁊ coꝛ
pus luneta. Poſt et etiam dici ꝙ nõ tenet illa cõſe/
quẽtia.aſſumpſit animã ⁊ coꝛpus ↄiuncta.̊ aſſum-
pſit hominem.quia bõ ſupponit aliquem hominem
⁊ ideo ſupponit aliquem.anima vᷣo ⁊ coꝛpus dicunt
quid.Apud veros g tpeolagos reputat᷑ fieri ꝑmuta
tio pᷣdicamenti cum ꝓcedit᷑ ab eo qð dicit᷑ quis.ad
illud qð pᷣdicat᷑ in quid. vel ecõuerſo.ſicut in pᷣmo li
bꝛo babitum fuit.¶ Ad illud qð obijcit᷑ q xpᷣus bo⸗
mo eſt. aut quem aſſumpſit. aut quem nõ aſſumpſit.
dico ꝙ nõ recte diuidis ⁊ ſufficienter.qꝛ ↄdictõ non
accipit᷑ ꝑ negatõnem que fert᷑ ad implicatõnem.ſed
p negatonem que fert picnhale p̃ᷣdicatum.et iõ
nõ ſic eſt diuidendũ.aut eſt bomo affumptus.aut ñ
aſſumptus.jmo ſic.Aut eſt lmo aſſumptus.aut nõ
eſt homo aſſumptus ſᷣm legem ↄtraditoònis. Sed ſi
obiſciat᷑ ꝙ homo ſufficienter diuidit᷑ ꝑ aſſumptum
⁊ nõ aſſumptum tanqᷓ; ꝑ immediata.tũc reſponden
dum eſt ad illam inductõnem.ergo vel eſt Petrus
vel eſt Paulns ⁊c.quia nec ẽ Petrus nec eſt paulꝰ.
nec virgilius ſed Jeſus.⁊ ieſus non eſt homo aſſum
ptus a filio dei qᷓuis natura eiꝰ ſit aſſumpta. Jeſus
em̃ non eſt nomen impoſitum nature ſed nomẽ im ½
poſitum pſone.
Queſtio.x. X*£
¶ Utrum bec ↄcedenda ſit. filius dei aſfumpſit buma/
nitatem. Et ꝙ ſic videt. Dam̃. Om̃ia q̃ in noſtra na/
tura plantauit.aſſumpſit dei verbum.ſed vnicuiq;
noſtrum dedit bumanitatem.ergo videtur ꝙ aſſum/

pferit bumanitatẽ. ¶ Item humanitas nõ eſt aluucd

zeoti
Itrton⸗
utnr
ſedin
ſonabo
ſacn⸗
ſemaſen
nil
1Co
ſels
uta
gunfm
ſigbe⸗
ugei
bpome
Wsin
humsn
ſiaſu
pſitſe
boſo
bum⸗
K hum⸗
tiptr
cpu⸗
ſtele
unt
unl
diſbi
oop?
glenci

linebin
lieny
Maſu
bügnitn
umf⸗
Npbt⸗
unit

If
6
U
doce
lit
ſ⸗
p⸗
Pun
dtesb
mmpe
kzhn.
hcarn
wigi
jnn
ſene
tuoꝛ⸗
liod
copel
denn
Ptdi
bite
u
egal
ſbig
N
ick
No

— „z. eE nõ ſolũ nr̃am nãn
᷑ fuis dei afmuinpſit huananam an dicit Ham̃. Si qͥs
t.. icit Oaſ̃. diuinitatis et bus/ bumans. ꝓPpꝛietates ↄñtes.ſicu aſſumpſerit hua⸗
teligte. ᷓ bois natura. ̃in A dicte cpetaius bbeeliwhie auũt h vltimo mõ ſolũ intelligat Talcatnalonis en.
din tat nomẽ naturaꝝ ſun ſeone anã naz. ⁊ hec.fi itaté.i. hois ꝓpꝛietatẽ. erꝛ iplici mõ dicẽdi. filiꝰ ei af
liiiſ vin a. filiꝰdei aſſumpſit hun tem huanitas eſt . tet. n. ponẽ ꝙ B triplici m Ede ſt᷑ rõnes ad
aci —— tee. deaſn dei aſumpſit fae naliter Btzerir⸗ 300re Pnaainitae 49
emor foꝛma hois. Sed Hᷣ ſimplr cõce iliauit ſemetipſum ſun inducte. it vnionẽ aie ad coꝛpus
ens ug Hotg. Sed Pe Humiliauit ſemeti⸗ hbraãc ptem induc ſequit᷑ vnionẽ aie ad coꝛpus
Küdc bois. ſicut dr̃ phi.ij. . lliꝰ? dei aſſumpſit bũůa-⸗ ⸗ nionẽ.dð qꝙ; ↄſeqi niut i vni⸗
Kan Hamd Polé: ſicut di ⁊ iſta. fili dei aſſumpſuj tey. oↄſequit᷑ vnionẽ. ſtitutõez nae. ñ m ꝙ vnin
Ubois poie foꝛmã ſerui Accpies. g 71 Filiꝰdei hʒ buũanitateʒ. vm ꝙ vniunt in oſtitutoõez qdã ſt pus aſſumpta.
nnſizfn itaté. ¶ytẽ He ſimplr va. ter. Svi czaſſun. vm. ſone. Poſſet etia dici q̃ 1p)8amn bta ſint
iſtun eam 16 H raachene 266 tr r Jnla ala oo⸗ Pit numhrn,
irtpti dde pſit. ¶ Sʒ Z. huanitas idvnita iᷓ aſſumpta. ſi a a vᷣbo. tñ oia ꝗᷓ ad ea 9t letatez paſſibilitat. ſil.
Ilt. 2 t pꝛi? vnita ꝙ aſt ſſumptõezʒ. a ñi qꝛ aia ⁊ coꝛpꝰbẽbant ꝛetatez ſ ↄcedendũẽ
cauigcnis gia ⁊ coꝛpꝰnõ fuerũ alẽ pᷣcedit ip̃am a E. ¶ Itẽ AUUñ̃ qꝛ aia 2c Phete hũc modũ ↄce .
e inẽ naturalẽ pcedit ipam itatẽ. ¶Itẽé Añ qꝛ aia ibilitatẽ. Et ꝑ ñ ocedit᷑ ꝙ aſſum
nscnſe⸗ ptum ſᷣm aipe nar iaſſumpſit buanitatẽ. ci aſſũpſit paſſibi e.quẽadmodũ ↄcedit᷑ ꝙ aſſum
. tf dei aſſumplit bu nitas q dei aſſt it hũanitatẽ. quẽad ſerit ſe
ahogro vin kec ie a ſa flier eh nomẽ humanitas q, aſſupſeait huanitat. quẽ dat ꝙ aſſumpſerit ſe
Vr heen ractioe h nome hum⸗ nan n. Taſſupſei llitatẽ. uis nõ ↄcedat ꝙ⸗ it ſe paſſibi
mdfft mag ſignificat in ab ſſumpſit humanã nam i ſerit paſſibilitatẽ. uis n bilitatẽ fecerit ſe paſſ
cngoſt Enoinenp nde ag impꝛopꝛia. aſi em paſſibilé. 5 ꝙ aſſu hũanitatẽ licet nõ ocedai c&
Gol 01. ec eſt mag impꝛo lſa. ¶ Item paſſibile ꝙ aſfupſit hũanitatẽ l oit de abſtra 50
umdotil⸗ in arbomo. ipſit boiem. eſt falſa. — em. ſic ↄcedat᷑ ꝙ a d ills ꝗqd oppoit᷑ de abſtra
niütingg⸗ humanitatẽ q aſſun c. ⁊ nunq depoſuit qð af waſſũpſerit ſe boie⸗ poſitũ qᷓ; ad p õ
A . nitate.⁊ nunqꝙ depe itatẽ ſpẽ? ꝓaff otiꝰfacit ad opponitn ſuppoſito. 2
cſurcanes ſi aſſumpſit humanita tẽ. bᷣ qð hʒ bumanitatẽ ſp cctõc. dᷣ ꝙ poti?facit iqᷓdã diuerſitate a ſuppoſito.
uud it. ſp habuit humanitatẽ. v* t. qd nomie igt abſtractie. iõ ſigt i qdã õis.qᷓ quidẽ ẽ diſtin/
inter lomm pſit. ſp babuit fuit hõ. Juxta H̊ querit᷑.q̃d iſſeſist abſtractie. 51 Ger ſſumptõis.ꝗᷓ quidẽ ẽ diſtin
nen ſs hõ. ſo in triguo fun rum dr dei filium aſſun it iõ ſaluari pt iſta: tũ.nõ ſic aũt ẽ in h qdð vr̃ hõ. 1
ncge⸗, „ 8 bumanitati R. vom q nomẽ buanitat cõſi in ctio aſſumẽt ad aſſi nc depoſuit ad aſſumpfit. de
* . dom ꝙ& nomer telligi pr Ad ills qð obꝛ ꝙ nunq depoſi 59 fueft aſſum/
Cctn ſapnei⸗ humanitatẽ 5 p huanitatẽ pnt intelligi öt Ad i Ig — d ncipia nãe qͥ pᷣꝰ SS.
ag i. Ano mõ p hnanita humanitatẽ poõt intelligit qtũ ad p⸗ ta veritatẽ nõ
, pi tuentia hoiem. tů. Tercio mõ non ſ. aia et caro.qᷓ; 10 30 ſi h mõ accipi 12
. aOns totu ope m hoiem , ſuit em̃ paſſi 5%3 ſic nunq;;ᷓ de
nordinezit intelligi foꝛma intelligi pꝛietas ↄñs ipᷣm ho mgri. hʒ.depoſuit em̃ paſ ſtituẽtiñ hoĩez. ſic hüit hu⸗
0 5 is pot intelligi vpr̃ ex vᷣbis mgr̃i. . ne pꝛincipioꝝ ↄſtituetin triduo hũit hu
rnusnun a ntalap ſte tripler intellcct'hf ex vbis nita⸗ nitas rone pꝛi . ex h nõ ſequit᷑. in triduo boiem
ſ̃tum eſt hõ. iſte triplex int. cte ſe noĩe hũanita⸗ ſuit buanitate. ex H̊ nõ ſeea hoĩs nõ faciũt hoien
iun oren HH irmat mgr. ⁊ oñdit aucte ſe no dis cõ⸗ poſuit bů fuit hõ. qꝛ pᷣncipia hois nõ faciũt itatez
“ vbi ofirmat mg mib? aut his moe manitatẽ. S fuit hõ. qꝛ pᷣncipi vniunt᷑ in vnitateʒ
el aiaz intel nitate. Si. u. no. iſi inq;tũ ↄiungun oꝝ deficiebat in tridu
mitmmni nis coꝛpæ. ſiliũ dei aſſumpſiſſe bũanita cõſtituẽtia niſi ine iſtoꝝ modoꝝ deficiebat i ſuppoſitũ.
Nn encũ eſt filiñ dei a⸗ ipſa pꝛincipia cõſtituẽtia pſone. ⁊ alter iſtoꝝ me k ipᷣa foꝛma oñs ſuppoſitũ.
1e ceg ſanitat intelligant᷑ ipſa pꝛine 5 eſt ꝙ filius pſone. T alt itat intelligat ipa foꝛm p̃s hüit hua⸗
mMine hñanita abſq; dubio veru⸗ Hõ ſi noie hũani . n optet q in triduo xpᷣs ta ß
1gtmunur mi m. vicz gia ⁊ caro.abſq; dubio 6. ¶ Itẽ ſi noie ſi ipſa ꝓpꝛietas.nõ opꝑtet q; erũt pᷣ aſſumpta
Rrkngeelactat adbuch⸗ i eiehae ene dilud 4örlaimo augtebie
Finun bũanitat itelligit᷑ foꝛma totiꝰ. buanaz. Juxr ill qdʒ magis coaſſumpta. Ad ta ſunt 7. 54
zinm iaſſupſit hũanitatẽ.i. foꝛmaʒ hũ ſtremo ſi noie m r rñſi ex his q tam dicta ſunt ⁊c. 8.
al i aſſupſit huanita ſoꝛ. ſer ac. Poſtremo ſin atet rnſio ex his qt octoꝝ opiniones.
nril iht r phil.ij. Hũñiliauit ſe. foꝛ. ſer. ac. dbuc vitatẽ by. patett fm varias doc is ſm fidei aſfertõez. in
iſtor vr phil. ij. Huili⸗ oñs itelligit adhuc v nans natura 'm ygrias doct is jm figei aſſertõeʒ. in
* pũanitat ipa ppᷣetas oñs itelligit᷑ umna humans natu lyercelletiſſime vnionis im figei tõͤnuz ciren
PA., do vniendi diuin iauit mmgr̃ de mõ illiꝰexcellẽtiſſim ariat᷑ itellectꝰlocutẽ
nbotninenn Di.vj.de modo vme pꝛa detmiauit mnge de ietatẽ opſonũ varist icat opiones. In ſcda
—R . ut emergit qo. Supꝛa inioez. Et qm̃ m vaniet⸗ miſteriũ ples explicat opio bs dint
igiommuts bac õõ uas ptes. In qᷓꝝ pꝛia circ . vij. Sco; pᷣmã vo dꝛd iõis explicat diuer/
ni is miſteriũ. iõ Dg dugs bies. Juq⸗ tõeſ. j. di. vij. Set duũ dine vniois explicat vi o⸗
lnis iliꝰ vniõis miſteriũ. iõ ps iſta bʒ bẽant ãbigue locutõ ſcda vᷣo circa modũ dine vi es opi. In pꝛia po-
miois illas opi. detmiaꝛi hẽant tões. In miiirre⸗ tes ym tres opi. ar. ver. 26.
in mol⸗ vo oñdit q́tr m illas opi.detmi t abiguas locutõe⸗ ſbᷣdiuidit i tres ꝑtes ſᷣn alij qͥ incar. ver. ⁊c.
orönsbo 769 qn pꝛia mgr ppoit abigu⸗ idiuiſa. Sʒ ſcda ſbdiuidit ĩt ibi. Süt anñt 2 Barſe da duas
aißete dit᷑ ĩ duas ꝑtes. In q pꝛia i ꝛig ps remꝗet idiuiſa.g= tercio vᷣo tercis ibi. Sũt añ 26c. Sili ſca duas
3398 5 fü. reſe. c. P ſt aũt ⁊ alij qᷓ iſt? ⁊c. In tercio ne de ſuo ſen. lo. pu. ⁊c. duas. In pꝛi⸗
ſungie ſas opi. ibi. In hꝰ ꝓ ſcaz. ibi. Sut aũt ⁊ alij qͥ a ↄfirmat. ibi. Et ne de ſuo ſe ⁊ tercia ps hʒ duas. In
ſun s opi. ibi. az. ibi. Sũt aũt at. In ſcha ↄfirmat. ibi pꝓſpi. Sily ⁊ tercia ps hbʒ ũ eſt aũt hboc
ci nit ᷣmãꝗ opi. In ſcda ſcdaz.ibi aopi. narꝛat. In ſcda of in li.ſen. pſpi. Silt te . Notadũ eſt at hoc
4 ima diuidit᷑ i duas. In pꝛima o ofirmat. ibi. De h aug. in li. i. Me añt ⁊ iſti de.⁊c. HMo onebãt ꝙ i ipa
iͦeni Pꝛima diuidit᷑ ĩ duas.q In ſeda ofirmat. ibi. Deh⸗ nijs. ibi. Ne aũt ⁊ iſti zoemn ponedg uige
t aliã opi. cda ↄfirmat ſctõꝝ teſtimo pt ex erb ipi? mgri. Pꝛi. vᷣo dicebant
nnaß ptes bʒ. In pꝛia poĩ ie qõis. In ſcda ofirmat ſe lligi pᷣt ex erb ip̃i? mgfi deo. Scdo vᷣo dicel ½
4 tercie qois. In ſcda⸗ it artichis. vm ꝙ colligi at᷑ terciũ ex boie ⁊ de B pſeqbat᷑
ns a ma poit intellectũ tercie gõi⸗ cuoꝛ oſiſtit artichs. m l ↄſtituebat᷑ tercin ex hoi. aſſũpto. ex h̊ oſeqbai
Po ue opi. in qtuo. ita tñ ꝙ nihil oſtituel nẽtẽ pᷣdicari de aſſ ptꝰ. ſuppoſit/ pᷣmiſ
saut in pᷣn. ꝙ explicatõ pꝛi. vhõ ex aia ⁊ carne.ita tñ ſo. dicebãt aſſumẽtẽ pᷣdica hõ aſſüptꝰ.ſuppoſit/ p 1
360 1 õe ↄoſtitut? fuit vnꝰbõ e ẽ hõ ⁊ ecõuerſo.dicebãt ſit de?aſſumẽs ⁊ hõ at ſede opi. ↄſiſtit i
6,90 incarnatoe oſtiti cio vo qꝛ deꝰẽ ſit aſſũptꝰ. ⁊ xpᷣs ſit de põ. ¶ Silr explicatõ ſede
1 biez illũ aſſũptũ a vbo. Lercio vᷣo Es. ⁊ aliꝰſit aſſũp iat iſta bö. Silr explicato iuitas 7 binni ⸗
ſumptum tez ld aſfuſpe NE aliꝰſit aſſumẽ „ S ßuat᷑ ⁊ denoiat᷑ iſta . ta vna na. ſ etiã diuitas ⁊ h „
r duo. Cũ ei 36 vltimũ a ̊ ↄpuat᷑ ⁊ denoi⸗ e ↄſtituta vn i incarnatõe vo facta
chorden Arta .q xps e xp̃s ſit duo. Et h ẽ v⸗ Saeen ẽ ex aia ⁊ coꝛpe Sitit! t ſimplex.i incar. alia. F eg⸗
ra t ponẽ ꝙ xpᷣ uir duo.Er. carnatõe nõ tm̃ e ex⸗ atões vbi crat ſimple nõ tñ facta ẽ alia. ea-
emg ſis necio ht ponẽ NW.”ñoeß eta 6 ppoſita. nõ tñ f
„Anlt J HPHꝛio em dicebãt ſona vᷣbi añ in öͤ pſona facta ẽ ↄp
noaſun tas ad vnã ocurꝛ. ſik cũ h̊ dicebãt q. ſ.i incart
din vopoſita. Sedo vo ſil c v⸗
Noneit

eta poſſit dici poſita. nõ tñ
i incarnatõe verbi poſſit dici loco dice⸗
gaio vo ſubiugebat gr vſi glona verbii tfacta pſona Ba E ais ged di ar.
dem manẽs q̃ pꝛiꝰer t cdo vo ſut pſona. qᷓuis eppontu, ni (rdtn ntarn ecta na. Scdo 50
5t dici c ẽ cõcedẽdũ ꝙ pbiñ aſſũpſerat b ſuppoſit carne ⁊ aia nõ ẽ ↄoſtitui ſbiügebat ꝙ pſõa
Pt dici facta.n nũ nõ pla. qꝛ ꝑſona vᷣbi ñ aſſ iꝙ i incarnatõe ex da cẽt ↄpoita.Lercõ vᷣo 5ͤ ſubiũge
it ꝙ xpᷣs erat vuũ nõ pla.q 5 ma. Aiebat ei ci bynatun pſoa eẽt ↄpoita. eret. Quarto mõ
4 bat bat qð diẽ põ pᷣma ex ilt ouab? natun pſoa e⸗ iſibil ap
be oirné verz erꝗ aiað ꝑ modũ
vᷣbi carnẽ verã ⁊ x
mnis

5 modũñ ille q hʒ ba
4 bat s n Eglicjc E ſunt ttah pñt ex bis q̃ in Ir̃a
el bitũ di eẽ veſtit?. Dia añ

k. III
8 dꝛoponit ambiguas locutõnes ſqʒ; de fact?eſt hõ. de eſt hõ. an his locu⸗ 4
tionibus dicat᷑ de ſacteſſe aliqd. vel eſſe aliqd. vł noõ eſſe aliqd. a

—

Njvßpmiſſis aũt emergit qõ plurimũ ↄtinẽs vtilitat . nimiũ difficulta SS er
tis atʒ ꝑplexitat.Cuʒ em ↄſtet ex pᷣdictis ⁊ alijs pluribꝰteſtimonijs.
omeſq; catholici vnanimit fateant᷑ deũ factũ eẽ hoĩeʒ.⁊ xpm veꝝn de
um eẽ.⁊ veꝝ hoĩeʒ.q̃rit᷑ an his locutõibꝰ.deꝰfactꝰeſt hõ.filiꝰdei factꝰẽ filius Lochn
hois.de? eſt ho. ⁊ hõ ẽ deꝰ.dicat᷑ deꝰfactꝰeſſe aliqd.vel eẽ aliqd.vel aliqd di ados
cat᷑ eẽ deus.⁊ an ita ↄueniat dici.hõ factus ẽ deꝰ.⁊ filiꝰhoĩs factꝰẽ filiꝰdei.ſt
cut ecõuerſo dicit᷑ Et ex his locutõnibus nõ dicit᷑ deus factus eſſe aliqd. vel Auamta
eſſe aliquid. Que ſit intelligẽtia haꝝ locutionũ ⁊ ſimilu. talus.
¶Marꝛat varias opiniones circa modũ vnionis diuine nature ⁊ humnae.
Pꝛima opinio cõtinens quatuoꝛ articuloos. b

ie inueniunt᷑ ſapiẽtes. Alij em̃ dicũt in ipſa vbi incarnatõe hoĩeʒ quendã ex Hꝛinus arti
aia rõnali ⁊ hũana carne ↄſtitutũ. Ex qbꝰduobꝰois verus hõ ↄſtituit᷑.⁊ ille (ulus.
hoõ cepit eẽ deꝰ.nõ qͥdẽ nã dei.bᷣ ꝑſona xbi.⁊ deꝰcepit eẽ hõ ille.Cõcedũt etiã ij.articulus.
hoieʒ illu aſſumptũ a vᷣbo.⁊ vnitũ vᷣbo.⁊ tñ eẽ vᷣbũ.Et ea rõne tradũt dictũ iij.articulus. .
eẽ doũ factũ hoieʒ vel eẽ hoies.qꝛ deꝰfactus c.i.cepit eẽ q̃daʒ ſbᷣa ex aia rnnng·
li ⁊ huana carne ſpᷣſiſtes.⁊ illa ſba facta ẽ.i.cepit eẽ deꝰ.nõ tñ demigratõe nn⸗ DPoN
ture in naʒ. vtriuſq; nãae ſuata ꝓpetate factũ ẽ vt deꝰeẽt illa ſbᷣa.⁊ illa ſuba
et deꝰ. EUñ ve dr̃ deꝰfactus ẽ hõ.⁊ hõ factꝰẽ deus.⁊ deꝰẽ hõ.⁊ hõ deus.⁊ ſii··
lius deſſilius hois.⁊ ecõuerſo.Cuũq; dicãt illũ hoĩeʒ ex aĩa rõnali ⁊ humana uiij.articulus
carne ſbſiſtere.nõ tñ fatent᷑ ex duabꝰnaturis eſſe ↄpoſitũ diuina ſcʒ ⁊ huma 2 ⸗
na:nec illius partes eſſe duas naturas.ſᷣ animam tm̃ ⁊ carnem.
Confirmat pꝛimam opininen. “
¶Et ne de ſuo ſenſu tm loq putet᷑. hãc ſniaʒ pluribʒmuniut teſtionis. AKit ein·
Aug. in li. de trini. Cũ legit vbuũ caro factũ ẽ. in vbo intelligo veꝝ dei filus.
lcarne asſco veꝝ hoĩs filiũ.⁊ vtrũq; ſil vns pſona deũ ⁊ hoĩeʒ ineffabił gre
largitate oiũctũ. Idẽ ĩ ench. Eps ihs ð deoc.hõ qũt natꝰẽ de ſpũſctõ ex ma,··
ria vᷣgie. Utraq; ſba diuia ⁊ huũaus filiꝰẽ vnicꝰdei pf̃is oĩpotẽtis.de qͥ ꝓce)
dit ſpuſſanctꝰvtrũq; vnꝰ.p alið pꝓpt᷑ vbũ.⁊ aliud ”õä fil deꝰ-·
⁊ h.ᷣ vnꝰdei flliꝰ.Deſine initio.hõ a certo mitio.Idẽ ĩ edẽ.Quid nà hu·
mana iĩ xpᷣo hoie meruit vt i vnitate pſone vnici fili dei ſingir aſſumpta eet.
Que bona volũtas.q bona opꝑa pceſſert qbꝰmeret iſte hõ yna ſieri pſona ee"ä
deo: MHuũqd atea fuit hõ. ? B ei ſinglare bnficiũ pᷣſtitũ ẽ vt ſinglr ꝓmeret᷑ dei.
Nempe exqͥ hõ eẽ cepit.nõ aliud cepit eẽ hõ q; dei filiꝰ.⁊ Hͥ vnicus.et ꝓptaa·
dei vbuũ.qꝛ ab illo ẽ ſuſcepta caro.facta ẽ vtiq; deus.vt quẽadmodũ vna eet·
ꝑſona qnbʒ hõ aia.ſ.rõnal ⁊ caꝛo.ita ſit xpᷣs Ann pfona obii? hõ. Idem ſux M
ſcamꝰgeminꝗ ſbaʒ xpi.dinaʒ.ſ.q eq̃lis ẽ pri.⁊ hũanãa q̃ minoꝛẽ pfe. .

E 5. Ae
vtrũq; at ſił nõ duo ł̊ vnꝰẽ xpᷣs.ne ſit q̃ternitas nõ rnitas deus.Ac ꝑ h̊ xpvus
deus.aia rõnał⁊ caro.Jdẽ q; in li.de pᷣdeſtinatiõe ſctõꝝ. Ille hõ vt a vbo 4
pfi coetno i vnitateʒ pſone aſſũptus filiꝰdei vnigeĩtus eẽt. Vñ hͥ meruit?: qJdjs L gu
bonũ ei pceſſit.vt ad hac ineffabile excellẽtiã pueniret: Faciẽte ac ſuſcipKQtein·
te deo vᷣbo.ipᷣe hõ exqͥ eẽ cepit.filius deivnicꝰeẽ cepit.Iteʒ hõ qᷣcũ q; ita gr˖ra
fit xpᷣianꝰ.ſic gra hõ ille ab initio factus ẽ xpᷣs. Idem in li.xiij.de trini. hfa·
dei nob in hoie xpo ↄmẽdat᷑.uia nec ipᷣe vt tata vnitate deo vero cõiũctcꝰ·a·
vna cñ illo pſona filiꝰdei fieret.vllis ẽ pᷣcedẽtibꝰmeritſ aſſecutꝰ.ſᷣ ex qͥ hõ efſſe—··
cepit.ex illo et deus. Vñ dictuʒ ᷑. vbũ caro factũ ẽ.HHyla.q; in.x.li.de tni. Hylarius

ait. pm nõ ambigimꝰeẽ deũ vbũ.neq; rurſus filiũ hois ex aĩa ⁊ coꝛꝑe ↄſii /
tiſſe igramus. His alijſq; auẽtibꝰ vtunt᷑ q hoieʒ quedꝗ ex aia rõnali ?⁊ c—/ne
ppoſitũ dicũt deũ factuʒ.ſᷣ gr̃a.nõ nã. Sola em gfa hũit ille hõ nõ meriti vold·
nã vt eet de ſiue dei filiꝰ.vt hfet oẽm ſciaʒ ⁊ potẽtiã quã hʒ vbũ cũ qͥ ẽ a·
onns. Nee tñ in ſuꝑioꝛibꝰlegit᷑ ꝙ hõ ille ſit vna ꝑſona cũ vᷣbo.⁊ ſit iſßm ver. ſitct⸗
um.ſᷣ ꝙ aia rõnalis ⁊ caro eadem ꝑſona ſit.⁊ xpᷣs ſit.⁊ deus. ô

„△

SHi. yyl..

dꝛim? ari· Secũda opinio continẽs qiꝛattuo: articulos. d
culꝰ. EGüt aũt ⁊ alij qͥ iſtis in ꝑte ↄſentiũt.ſᷣ dicũt hoĩeʒ illũ nõ ex aĩa rõnali ⁊ carne
tGq. 5 ex hũana ⁊ diuia nã.i.ex tribꝰſubſtãtijs.diuinitate.carne.⁊ aĩa ↄſtare.?ꝰ
ar, bPucieſũ xpᷣm fatent.⁊ vnã ꝑſonã tm̃ eſſe.Añ incarnationẽ vo ſolũmõ ſimpli⸗
Se ar⸗ cc̃.ſ in icarnatiõe factã cõpoſitã ex diuinitate ⁊ hũanitate.Nec ẽ iõ alia ꝑſona
aculus, qᷓ; pus.ſʒ cũ pus eẽt dei tm̃ ꝑſona.in incarnatiõe facta ẽ etiã hoĩs ꝑſona.nõ vt
Terci ati· due eẽnt ꝑſone.ſʒ vt vna ⁊ eadẽ eẽt ꝑſona dei ⁊ homĩs.Perſona & qͥ pus erat
culus ſimplex. ⁊ ĩ vna tm̃ natura exiſtẽs.in duabꝰ ⁊ ex duab ſpᷣſiſtit naturl.⁊ ꝑſona
Ã tm deꝰ erat. facta ẽ etiã verꝰ hõ.ſubſiſtẽs nõ tm̃ ex aia ⁊ carne.ſʒ etiã ex diuu
Quartꝰ ar nitate.nec tñ ꝑſona illa dʒ dici facta ꝑſona.qᷓ;uis dicat᷑ facta ꝑſona hoĩs. Fa⸗
ticulus. ctca ẽ igit᷑ illa ꝑſona(vt qᷣbuſdã placet)qͥddã ſbſiſtẽs ex carne ⁊ aĩa.ſʒ nõ ẽ fctã
phlſona. vl ſuba.vl natura. ⁊ inq;tũ ẽ illa ſbᷣſiſtẽs.cõpoſita ẽ.inq;tũ aũt vbũ ẽ.

ſimplex eſft. ¶ Confirmat ſecũdam opinionẽ. e

dnt VVDe hoc Aug. in li.ſen. ꝓſpi. ait. Modis oĩbꝰ appꝛobare a ¶ Sacrificiũ ecchie
ulns a coõtendimꝰ ſacrificiũ ecclie duobus ↄſtare.duobꝰ cõfici. uab⸗ ſtere dn obꝰ
anuin Viſibili elemẽtoꝝ ſpecie.⁊ iuiſibili dñi nfi ieſu xpᷣi carne toß ſpe diuiſtvelt w
⁊ ſanguiĩe.ſacr̃o ⁊ re ſacramẽti.i.coꝛꝑe xpᷣi.ſic xpi ꝑſona mimi nri ieſu xpᷣi car⸗

nanaln ↄſtat ⁊ cõficit᷑ ex deo ⁊ hoĩe.cũ ipᷣe xpᷣs verꝰ ſit deꝰ⁊ ver ne ⁊2⁊ ſanguie.Cõtra.
hoõ.Quia ois res illaꝝ rerũ naturã ⁊ veritatẽ in ſe ↄtinet ¶ In boc em vᷣx pᷣmo
Jo.dam̃. ex qᷣbꝰ cõficit᷑. De h̊ eodeʒ Johã.Dam̃. In dño nr̃o ieſu vidcet᷑ eẽ iſufficictia.
prypo duas quidẽ naturas cognoſcimꝰ. vno aſit hypoſta/ R adlaentss ſacfi
“ ſim ex vtriſq; cõpoſitᷓ. Incaꝛnatꝰ ẽ xpᷣs ex vgine aſſu,/ mt vno mo ma vir⸗
mẽs pᷣmitiuã nr̃e maſſe.vt ipᷣa extiterit ĩ carne hypoſtab. Elemẽtũ exteriꝰ.coꝛ
q̃ dei vᷣbi hypoſtã cõpoſita ⁊ facta fuerit.q̃ pꝛiꝰ fimplex pus xpᷣi vrũ.⁊ coꝛpꝰ
erat bi hypoſta.Cõpoſita vᷣo ex duabꝰꝑfectis naturj. xpᷣi myſticũ. Item vi
deitate ⁊ hũanitate.⁊ ferat ipᷣa diuie vbi dei filiatiõis ca / cẽ i ᷣbo ſecũdo eſſe
racteriſticũ ⁊ determiatiuũ idioma.ſᷣm ꝙ diuiſa ẽ a pfe ?.0 epugnantia. cu dieit
Aer A. n I inu iſibili carne ⁊ ſan
ſpũſacto.⁊ carnis characteriſtica ⁊ determiatiua idioma guine.caro cm̃ ⁊ ſan-
ta.ᷣm q̃ differat a matre ⁊ reliqs hoĩbꝰ.Itẽ vnã hypoſta guis vre ſunt coꝛꝑa
ſim filij dei ↄfitemur ĩ duabꝰ naturis ꝑfecte ſe hñtibꝰ.dei⸗: S ⁊ vxre viſibilia. Si
tatis ⁊ hũ anitat.⁊ incarnatã eẽ eãdẽ hypoſtaſim.et has caro xpᷣi vera fuit.
duas naturas cuſtodiri ⁊ manere ĩ ipᷣo poſt vnionẽ nõ ſe⸗ renae etiã ꝙ fuit viſi ⸗
oꝛſam ⁊ ſᷣm ꝑtes ponẽtes ſingulã.ſj vnitas inuicẽ ĩ vnã Pesfercie .
cõpoſitã hypoſtaſiʒ. Subſtãtialẽ em̃ inqmꝰvnionẽ.ſ.ve qm̃ ſacrjſm ⁊ res ſacri
rã ⁊ nõ ſᷣm fantaſiã.ſubſtãtialẽ aũt nõ duabꝰ naturis ꝑfi iĩ vnitatẽ ꝑſone nõ cõ
cientibꝰ alterã.ſ.vnã cõpoſitã naturã.ſʒ vnitas inuicẽ in currũt ſᷣm ꝙ deꝰ⁊ hõ
vnã hypoſtaſim cõpoſitã filij dei I manere eandẽ ſubalẽ S non videt ibi fieri
differẽtiã determĩamꝰ. creabile manſit creabile.⁊ qd recta aria . 1
increabile increabile. ? moꝛtale moꝛtale. ⁊ imoꝛtale imoꝛ: taris oupler res vi
tale.⁊ circũſcriptibile circũſcriptibile.⁊ incircũſcriptibile delicx.ſignata ⁊ ↄten
incircũſcriptibile.Et h̊ qͥdẽ refulget miraculis.De h̊ etiã ta.⁊ ſigta tm̃. Et au/
Auguſt. Aug.in li.de trinitate ait. Quẽadmodũ ſᷣm deitatẽ vna guſt. in pte iſta nõ lo/
ẽ patris filijq; natura.ita etiã iuxta hũanitatẽ eadẽ ẽ ma uenk e ſe ſra euuiſ
tris ⁊ filij vna nã.Ex vtraq; &̊ ſuba ⁊ diuinitati ⁊ hũani⸗ ceũ ſ ve re ſi mata
tatis.vnꝰatq; idẽ ẽ deus.dei ⁊ hois filiꝰ ieſus xpᷣs.vt ve cocktn. emulſinagt ſt
rus deꝰ.ita etiã hõ verus. Idẽ etiã in li.xiij.de trinitate. coꝛpꝰ xpᷣi verũ. bec ei
Sic deo ↄiũgi potuit hũana natura. vt ex duabꝰ ſubijs ſola ẽqᷓ facit ad o/
fieret vna ꝑſona.Ac ꝑ h iã eſt ex tribus.deo.aĩa.⁊ carne. ſitũ.videlicʒ ad intel.

11: . ig altiſe Sõ ſjr aui dicſ̃t ligẽdũ vniõis ⁊ icar/
lis alijſq; pluribus autoꝛitatibus ſe muniũt qui dicit Gc 8 7 icar.
ſmn pſonã xp̃i cõpoſitã eſſe. vel factã ſiue ↄſtantẽ ex duabus neia hertte
naturis ſiue ex tribus ſubſtantijs. biq; ibi reptã. Repxit᷑ 2
ODM autẽ ſilitudo triplex.

videlicʒ qᷓtũ ad extremoꝝ vnitatẽ.qtũ ad diſtinctões ſiue diuerſitateʒ.⁊ qtũ ad finẽ ſiue vtilitatẽ. Sicut em̃
in ſacro altaris ẽ ſpẽs viſibilis.⁊ caro xpᷣi iuiſibilis.put ẽ ſub illo ſacro.ſic i xpᷣo ẽ hũana nã vera ſenſibilis.ct
diuina q̃ ſolũ eſt intelligibilis. Silitudo etiã ẽ ꝙᷓtũ ad diſtinctionẽ.qm̃ exterioꝛ ſpẽs viſibilis ⁊ res interioꝛ nõ

cõcurrũt ad cõſtituẽdũ vnũ ꝑ naturã.ſᷣ cõcurrũt aq vnũ ſacr̃m qð eſt vnũ ꝑ oꝛdinẽ ⁊ reſpectũ ſigni agaigͤ⸗

e 1o diuina natura? bana nõ ↄſtituũt aliqd teraũ.s vlilunt᷑ ĩ vnà bypoſtaſim q̃ vtriuſq; ẽ nature ſuꝑ
negizn in qua vtraq; natura ſuo mõ ſubſtantificat᷑. Et ꝙᷓtũ ad hoc nõ eſt oimoda ſiłitudo.ſᷣ ꝑtim ſilitudo et
ptim diſſilitudo. ertia ſilitudo ẽ.qꝛ ſicut res ſacri vnit᷑ exterioꝛi ſigno vt mediãte illo cognoſcat᷑.et ad vtili/
tatẽ verã ↄuertat᷑.ſic diuina natura vnit᷑ hñane vt ĩ ea cognoſceret᷑.⁊ inde ẽ etiã ꝙ talis vnitas ſilis ẽ illi vni/
oni q̃ copulat᷑ vbũ ipi voci vt ab alijs poſſit cognoſci.Et ꝑ hoc patet rñſio ad obiecta.Mõ em̃ valet qdð oppo
nit de inſufficiẽtia.qm̃ ad ꝓpoſitũ ſufficiũt illa duo mẽbꝛa. Mec valet qð obijcit de repugnãtia.qꝛ ñ dicit hec
duo vicʒ carnẽ ⁊ ſanguinẽ iuiſibilia ſimplicit᷑.ð ꝓut ſunt ſi ub ſacro cõtenta. Mec illðſe illaꝝ vnionũ diſcõue
nientia.qꝛ nõ vult dicere ꝙ illa ſint oĩno ſiłia.ſ ꝙ ſilitudinẽ babẽt qtũ ad tria pᷣdica.

—

b. Sunt etiam alij ES

g aia bʒ nalẽ inclina⸗
tionẽ ad coꝛpus ſicut
ad ꝓpꝛiam materiaʒ
qua pficit.neceſſariũ

duo vel aliqᷓ res ex illis cõpoſita ſit vna ꝑſona cũ vbo
vel ſit verbũ.Sʒ qꝛ illis duobꝰ accedẽtibꝰ vbo.nõ eſt
pſonaꝝ numerꝰ auctus vt fieret q̃ternitas iĩ trinitate. l

Et qꝛ ipa ꝑſona verbi q̃ pꝛiꝰerat ſine ĩdumẽto.aſſũpti⸗

Tercia opinio cõtinẽs quattuoꝛ articulos. · Pꝛim? artieu⸗
unt etiã alij qͥ incarnationẽ verbi nõ ſolũ ꝑſonã ex

b ly negat qdᷣ

qᷣ incar. ꝛc. Motadu natur compoſitã negant. verũetiã homineʒ aliquem Pnit obpi. öma
ennnnans ina ſiuc eria aliqu ſuba ibi ex aila ? carne cõpolſit vel ſa nts ge w⸗
de ſunt ipꝛobabilia. ctã diffitent. Sed ſic illa duo.ſ.aiaʒ ⁊ carnẽ vᷣbi pſone ¶ verũetiã wiem
Pꝛimũ cum dicit ex vl nature vnita eẽ atſit.vt nõ ex illis duobꝰ vel ex his xc.negat qð pa
aia carne aKana ſß tribꝰ aliqua nã vel ꝑſona fieret ſiue cõponeret᷑.ſᷣ illis nit opinio ſecũ
ſtantiã copoſita difi duobꝰ velut indumẽto xbũ dei veſtiret᷑ vt moꝛtaliũ da.
ſobenecſherzo oculis cõgruẽter appareret. Qui iõ dr̃ verꝰ fact⸗ h6. Cerciartich⸗
ma 2 materia reſu e veriate carnis 7 gie accepit. duo etiã ĩ ſingu⸗ ſus ibi ß ſic illa
tat vnũ cõpoſitũ. Si laritatẽ vł vnitatẽ ſue ꝑſone accepiſſe legit᷑. Hõ qꝛ illa duo ⁊c.

Quart articij

go alad terein con. one indumẽti no ẽ diuiſa vel mutata. ſz vna eadẽq; i⸗
ſtitui. Jllud ant aut mutata pꝑmãſit. Qui ſᷣm habitũ deũ ⁊ h oĩem factũ di

eſt ſuba aut accidẽs.
Accidẽs nõ.cõſtat.qꝛ
ſub nõ eſt ꝑs accidẽ
tis. neceſſe ẽ & qꝙ fiat
iinde ſuba. Alid ipꝛo⸗
bale ẽ in ̊ ꝙ dicit q;

illis duobꝰ velut idu

mẽto verbũ dei veſti
reæet᷑.vt moꝛtaliũ ocu/
lis cõgruẽter appare
ret. ſi em̃ boc ven eẽt

nõ falli põt nec falle⸗
re. Itẽ terciũ ipꝛoba⸗
bile ẽ in hoc dicit
illa duo ſingularita/
tẽ pſone vbñ dei affũ

pſe. qꝛ illis vuobꝰ

accedẽtibꝰ nõ eſt pſo

diuinis. aſſumpta eſt i
tatẽ.⁊ nullo mõ ex ho

vnitatẽ pſone.qdð nephariũ ẽ dicere.

cũt.Accipiẽdo em̃ hoĩeʒ dictus ẽ deꝰ factꝰ eẽ hõ.⁊ p⸗

pter acceptũ hoĩem dr de? vere eẽ hõ.⁊ ꝓpter aſſumæ
tẽ deũ dr hõ eſſe deꝰ. Mã ſi eſſentialit inqunt illi deus

eſſe hõ. vel hõ eſſe deꝰ? intelligeret᷑.tũc ſi deꝰ aſſũpſiſſʒ

hoieʒ ĩ ſexu muliebꝛi.⁊ mulier eẽntialit deus eẽt.?⁊ ecõ
uerſo. At potuit aſſũpſiſſe hoĩeʒ ĩ ſexu muliebꝛi.potuit

S mulier eſſe deus ⁊ ecõuerſo.
(e õfirmat terciã opinionẽ. g

—

Aultis modis habitũ dicimꝰ.vel babitũ animi ſicit
diſcipline ꝑceptionẽ vſu firmatã. vel habituʒ coꝛꝑis.

le aũt ⁊ iſti ſuo ſenſu influere videant᷑. teſtimoniſs

cũ aia non appareat ĩ mediũ ꝓductis qð dicũt ↄfirmãt. Ait em̃ augu.in li. Augu.
oculis. nõ aſſupſiſſct de gratia noui teſtamẽti. Sic nõ auget᷑ numerus ꝑſo
aiam. Et iterũ ſi xvs naꝝ cũ caro accedit aie vt ſit vnus hõ.ſic nõ auget᷑ nu
apparebat 3 ebo merus ꝑſonaꝝ cũ hõ accedit verbo. vt ſit vnꝰ hõ xps
15 ane ve Ho ali⸗ Legit᷑ itaq; deus hõ vt intelligamꝰ huiꝰ pſone ſingu /
Ai fallias raliqus laritatẽ. no vt ſuſpicemur in camẽ mutata diuinitatt.
deceptio fuit in x5ẽ. IJdẽ q; tractãs illud verbũ apli. Habitu inuetus ẽ vt Phil. ij.
quod oĩno abſurdiſſi hõ.manifeſte oñdit deũ dici factũ eſſe hominẽ.vel eſſe
mũ eſt. Ueritas eni, hoiĩem ſᷣm habitũ in li.lxxxiij.queſtionũ.ita inquiẽs. c

ſiẽ dicimꝰ aliũ alio validioꝛẽ.vł habitũ eoꝝ q̃ mẽbꝛis
accomodat᷑ extriſecus.vt cũ dicimꝰaliquẽ veſtitũ vel
calciatũ ⁊ hmõi. In oĩbus generibꝰ manifeſtũ ẽ in ea

narh numer? auctug. Si eſñ hoc verũ eſſet. cũ colũba in qᷓ Ganc apparuit nõ auxerit numeꝝ pſonarũ in

terũ cũ aliqua aia vnit᷑ deo ꝑ volũtatis cõfoꝛmi⸗

E. EI c creſcit i trinitate 9 dqſibet aia ſancta afſumeref a 850 i vnitaté pſone.
q̃libet ſanctꝰ? eſſet de⸗ te numerꝰ ꝑſonaꝝ.qꝗᷓlibet aia ſancta aſſumeret᷑ a bo i vnitatẽ ꝑſone.g

libet ſan 7.q
pudiatꝰ ẽ tanqᷓ eronee
do. alioꝝ opinionẽ re
ꝗ claruerat eiꝰ falſitas.ma
Obijcit᷑ pᷣmo em̃ diſtinguit b

——

taãdo. Hac aũt opinionẽ ſicut ⁊ alias nec oĩno repꝛobat. nec oino appꝛobat.

xic cũ videat᷑ ſup vᷣba ſanctoꝝ eſſe fundata. c

quidẽ dicere eſt ꝑuerſum oino.Et ꝓpterea iſte modꝰ dicendi ſicut ex lr̃a colligit᷑ re
lec credendũ eſt męr̃m fuiſſe de opinione iſta.nec dicere hoc aſſerẽdo vel appzola

abitum in tria mẽbꝛa. ſecũdo . de n modis habitũ a
vel vna ſupflira vel alcera RAWtria mẽbꝛa. ſecndo mõ diſtinguit alia diſtinctione.ꝑ qᷓttuoꝛ mẽbꝛa. &
vel vna ẽ ſupflua vel altera diminuta. Iteʒ vigent᷑ aliq̃ mebꝛa ſecũde viuiſionis eſſe imponbilig dicit emñ &

hu he⸗

Ubi⸗
Zelie
Lone
Aunn

huic̃
N.

Ph

Aug⸗

Nen

bin

ilerſ
Nini
lsilii,

imdarten⸗
lnegntd
ntopl on
Hitigt hi
Cädien

u dſi
a.

Lachma⸗
lusd iieln
☚

Qm

Paa ſpès
abitꝰ?

Secũda.

Ter cia.
Quarta ſpe
cies cõgruit
buic cõ ꝑati/
oni.

Phit.ij.

maãs ĩmoꝛtalitati etnitatiq; ſociaret. Hõ g̊ opoꝛtet intel/

Aug.

De mõ in

carmatõnis.

qꝛ ⁊ carnẽ hũanã ſuſcepit ⁊ aĩaʒ rõnalẽ.Itẽ nõ aliud fuit
illa dei ſũmi ſuſceptio vel exinanitio. niſi foꝛme fᷣuilis.i.

in li. 3 AMaximinũ. Cũ eſſet ꝑ ſeipᷣm ĩuiſibilis.viſibilis i

₰
ES *

—
——

re dicit habitũ q̃ accidit vel accodit alicui.ita vt eã poſſit
etiã nõ hr̃e. hoc aũt nomẽ ductũ ẽ ab illo vᷣbo qð ẽ hr̃e.
habit g in ea re dicit᷑ q̃ nob vt habeat᷑ accidit vł accedit
Verũtamẽ h̊ inteſt.qꝛ quedã eoꝝ q̃ accidũt vel accedũt

vt habitũ faciãt nõ mutãt᷑.ſᷣ ipa mutat ĩ ſe integra ⁊ incõ
cuſſa manẽtia.ſiẽ ſapia accedẽs homi nõ ipᷣa mutat᷑.ſ ho
minẽ mutat.quẽ de ſtulto ſapiẽtẽ facit. Quedã vo ſic ac⸗

cedũt vł accidũt vt mutẽt ⁊ mutent᷑: vt cibus qͥ amittẽs
ſpeciẽ ſuã in coꝛpꝰ vertit᷑.et nos cibo refecti.ab exilitate
atq; lãguoꝛe ĩ robur atq; valentiã mutamur. Terciũ ge
nus ẽ cũ ea q̃ accidũt vł accedũt.nec mutãt ea qbus acci
duüt.nec ab eis ipᷣa mutant᷑.ſic anulꝰ poſitꝰ ĩ digito qð ge
nus rariſſime reꝑit᷑. Quartũ genꝰ ẽ cũ ea q̃ accidũt vłac

cedũt.mutant᷑ nõ a ſua nã.ſᷣ aliã ſpeciẽ ⁊ formã accipiũt
vt ẽ veſtis q̃ deiecta atq; depoſita nõ hʒ eã foꝛmã quam
ſumit induta. Induta em mẽbꝛis accipit foꝛmã quã ñ ha
bebat exuta.qð genꝰ cõgruit huic cõꝑatiõi. Deꝰ em̃ filiꝰ

ſemetipᷣm exinaniuit.nõ foꝛmã ſuã mutans.ſᷣ foꝛmã ſerui
accipiẽs.neq; ↄuerſus aut trãſmutatꝰ ĩ hoĩem amiſſa in⸗
cõmutabili ſtabilitate. ſᷣ in ſilitudinẽ hoĩm factꝰ ẽ ipᷣe ſu⸗
ſceptoꝛ verũ hoĩeʒ ſuſcipiẽdo habitu inuẽtꝰ ẽ vt hõ.id ẽ
habẽdo hoĩem inuẽtꝰ ẽ vt hõ.nõ ſibi ſ̊ eis qͥbus ĩ homie

apparuit. aũt dicit vt hõ.veritatẽ expᷣmit. Noĩe g ha⸗

bitꝰ ſatis ſignificauit aplus q̃liter dixerit ĩ ſilitudinẽ ho⸗

minũ factꝰ.qꝛ nõ trãſñiguratiõe ĩ hoiem.ſʒ habitu factꝰ ẽ
cum indutꝰ ẽ hoĩem.quẽ ſibi vniẽs quodãmõ atq; cõfoꝛ

ligi mutatũ eſſe verbũ ſuſceptiõe hoĩs.ſiẽ nec mẽbꝛa ve⸗

ſte ĩduta mutant᷑.quis illa ſuſceptio ineffabilit ſuſceptũ
ſuſcipiẽti copularet.lhis vᷣbis aꝑte innuere videt᷑ Aug.
deũ dici factũ hoĩem ſᷣm habitũ. Qui etiã ipᷣiꝰ incarna⸗

tiõis modũ volẽs expᷣmere q̃rẽtibꝰ in.iiij.li.de trinitate.

ait.Si q̃rit᷑ ißa incarnatio quõ facta ſit:ipᷣuʒ vᷣbũ dei di⸗
co carnẽ factũ.id eſt hoĩem factũ.nõ tñ in h̊ ꝙ factũ ẽ con
uerſũ atq; mutatũ.ſʒ carnẽ vt carnalibꝰ cõgruẽter appa
reret indutũ. Ita ſane factũ vt ibi ſit non tm verbũ dei ?

hois caꝛo.ſʒ etiã rõnalis hoĩs aĩa.atq; hoc totũ ⁊ deꝰ di⸗
cat᷑ ꝓpter deũ.⁊ hõ ꝓpter hoĩem. Qð ſi difficile intelli /

glilt᷑.mẽs fide purget᷑ a peccat abſtinẽdo ⁊ bona opãdo.
Difficilia em̃ ſũt h. Idẽ in li.de fide ad petrũ.Dei filiꝰcuʒ
ſit de etern? ⁊ verꝰ. ꝓ nobᷣ factꝰ ẽ hõ verꝰ⁊ plenꝰ. In eo

verꝰ qꝛ verã hʒ deꝰ ille hũanã naturã. In eo vo plenus.
nature hũane ſuſceptio. Utraq; ẽ ĩ xrpᷣo foꝛma.qꝛ vtra⸗
q; vera ⁊ plena ẽ in xpᷣo.ſuba diuia ſcʒ ⁊ hũana nã. Idẽ

hoĩe aparuit quẽ ð femia ſuſciꝑe dignatꝰ ẽ.Idẽ in eodẽ
Nos vpᷣm dñm verũ hoĩem ſuſcepiſſe credimꝰ.⁊ in ipſo

viibilit iuiſibilẽ homibꝰ apparuiſie. In ipo int hoĩes cõ/

brlarius.

uerſatũ fuiſſe. In ipo ab homibꝰ hũana ꝑtuliſſe.In ipſo
hoiĩes docuiſſe. ylariꝰ q; in.x.li.de trinitate ait. Quõ
Dei filiꝰ natꝰ ex maria ẽ.niſi ꝙ vᷣbũ caro factũ ẽ.ſcʒ ꝙ filiꝰ
dDei cũ in foꝛma dei eẽt.foꝛma ſerui accepit. Vnũ tñ eũdẽ⸗
q nõ dei defectiõe ſ̊ hoĩs aſſũptiõe ꝓfitemur.Et ĩ foꝛma
dei ꝓpt nãʒ diuinã.⁊ ĩ foꝛma ſerui ex cõceptiõe ſpũſſãcti

m hoiĩs habitũ reꝑtũ fuiſſe.nõ fuit habitꝰille tmi hois.ſʒ

quedã accedũt q̃ mu
tant ſᷣ nõ mutant᷑ ſi/
cut ſapia.h̊ videt᷑ eẽ
ipoſſibile.qꝛ ſi ex aliq
accidẽte adueniente

mutat᷑ ſbiectũ.videt

ipᷣm młto mag de⸗
beat dici mutatũ. qꝛ
de ente in potẽtia ſit
ens i actu. Itẽ aliud
mẽbꝛũ ſilr qo dicit ꝙ
quedã accidũt ꝗᷓ nec

mutãt nec mutãt᷑ vr

ipoſſibile. Mihil ef’ñn
nouũ acqͥri põt ſine
aliqᷓ mutatiõe acqͥrẽ⸗
tis vel acqͥſiti.g ipoſ-/

ſibile ẽ ꝙ aliqᷓ differẽ

i eſſe ꝙ nõ fiat muta/
tio ĩ habitu vel hñte.
¶ By.dicendũ q; au
guſti. diſtinguit habi
tũ duplicit. Ano mõ
in ſe ꝑ differẽtias ꝓ/⸗
pꝛias qᷓ reſpiciũt ha⸗/
bitũ q;tuʒ acbeſſe. Et
iſte ſunt tres.Vmne
em̃ qð babet᷑:aut ba/
bet᷑ interiꝰ.aut exte/
riꝰ.aut ꝑtim interiꝰ.
ptiz exteriꝰ. Si oino
interiꝰ.ſic dicimꝰ ha/

bitũ aic. vt ſcientiã
diſciplinaz. Si oino

exteriꝰ.ſic dicimꝰ hba
bitum eoꝝ q̃ᷓ exteriꝰ
coꝛpi accomodãt᷑.ſi/
cut eẽ veſtitũ ⁊ calcia
tũ. Si quodã mõ in/

teriꝰ.⁊ quodã mõ ex

teriꝰ.ſic dici mꝰ aliuʒ

oꝛẽ. Et h̊ quaſi tenet
medcdiũ int᷑ differẽtiaſ

duas pᷣus poſitas.Et

ad iſtas tres differ-

tias reduci pñt ſeptẽ
illi modi habendi
aſſignat phũs iĩ poſt/
p̃dicamẽt. Sʒ qꝛ iſte

modꝰ diſtinguẽdi pa

rũ valet ad ꝓpoſitũ.

8o ſumit Aug. aliũ

modũ diſtinguẽgi ꝑp
qtuoꝛ mẽbꝛa. qͥ reſpi
cit ipᷣm habitũ q;tuʒ
ad fieri. Et hec diu
ſio ẽ q̃drimẽbꝛis ſᷣm
qᷓttuoꝛ cõbinationes
ſufficiẽtes ⁊ imedia⸗
tas.Hoc em̃ qð acce

dit alicui. aut mutat
tĩ ⁊ nõ mutat᷑ ſicnt

ſapia. Aut mutat et
mutat᷑. vt cibꝰ. Aut
nec mutat nec muta⸗
F ij

tur. vt anulus. Aut vt hols.neq; caro illa carg pcti. ſʒ i ſilitudine carnis pec/
mutat ſ non mutat. cati.Audiſtis tres ſᷣm diuerſos poſitas ſentẽtias ⁊ ꝓ ſin

vt veſtimẽtũ. Et il gulis inducta teſtimonia.

q̃rtũ mẽbꝛũ valet ad
woſitũ.⁊ ꝑ hoc patʒ

nute.

P dolie ceũ· Iſte em̃ qttuoꝛ differẽtie reducunt᷑ ad üllas tres. ideo nec iſte ſi unt ſupflue. nee ille blmi
e 16 illud q; o?ponit᷑ ꝙ ſapiẽtia mutat vᷣ nõ mutat᷑. Dicendũ ꝙ ad hᷣ ꝙ qs fiat ſapiẽs cõcurrit ſapia

crcata ⁊ increata.ſicut ad hoc ꝗ; fiat gratꝰ cõcurrit charitas creata ⁊ increata.Cũ aũt Aug.dicit.ꝙ ſapia non

mutat᷑.ð non intelligit de ſapia creata qᷓ eſt accidẽs aie.ſᷣ de ſapia increata. Et hoc frequẽter aduertendũ eſt in

verbis Auguſtini cũ loquit᷑ ſapia ⁊ gra. q; mõ loquit᷑ de increata. mõ de creata. Põt etiã hoc verbũ intel/
ligi de ſapia creata.Sʒ tũc nõ loquit᷑ Augꝰ de quocũq; genere mutatiõis.ſᷣ de illa mutatiõe q̃ eſt de vna diſ/

—

poſitiòe ad alterã.vtpote de mutatiõe q̃ eſt õm foꝛmã.⁊ tũc nõ hʒ inſtantiã in ſapiẽtia.q;ꝛ ſapiẽtia accidẽs nõ

——

alterat uis ſapiẽs m illã alteret᷑. Et pꝑ boc patet terciũ obiectũ.nõ em̃ excludit omnẽ motũ Augꝰ. ſed illuʒ

motũ alteratiõis qͥ eſt õm qualitatẽ abſolutã. Hec aũt nõ eſt cõiunctiõe anuli ad digitũ.ſed ſolũ que eſt mu⸗/

tatio ᷣm locũ vel ſiiu. a.
intelligentiã eoꝝ qᷓ circa partẽ iſtã dicunt

incidit hic q̃ſtio pᷣncipaliter circa duo. Daꝛio
Auerit᷑ de varietate baꝝ opinionn in ꝗ vige⸗
licʒ ſit maioꝛ ꝓbabilitas. Secũdo de qualitate illius
variatiõis ex qᷓ oꝛitur haꝝx opinionu diuerſitas. Cir⸗/
ca pꝛimũ querunt᷑ tria. Pꝛimo ꝗ̃rit᷑ an xpᷣs ſit vnum
aut duo ſicut dicit pᷣma opinio. Secũdo q̃rit᷑ vtrũ ꝑ
ſona xp̃i ſit ſimpler an cõpoſita ſicut dicit ſcda opi/
nio. Tercio qᷓrit᷑ vtrũ xps ſm ꝙ bõ ſit aliqᷓ ſuba. an

ſolũ dicat hõ de xpo vᷣm hb bitũ. ſicut dicit.iij. opinio.

13 ¶ Queſtio. ij. ,Z
trii rp̃s ſt vno: Et ficvidet Aug ad Fclicia

nũ. Aliud eſt filiꝰ dei. aliud filiꝰ homis. qð eſt aliud

2 aliud ẽ duo.ᷣ ⁊c. ¶ Itẽ Hylariꝰ in. ix. libꝛo de trini

tate. Chꝛiſt? bõ ieſus uis ſit aliud pare nine de
matre. nõ tñ aliꝰ. qd eſt aliud ⁊ aliud eſt duo. ⁊c.
¶ Itẽ xp̃s ᷣm ꝙ deꝰ ẽ vnũ increata vnitate. v hõ eſt
vnñ vnitate creata. Si vnitas crenta ⁊ increata eſt
alia a alia. xpᷣs eſt duo. ¶ Item diffcrẽtia eẽntialis
dat eſſe. diuerſe differẽtie eẽntiales dãt diuerſa eẽ.
ß in xpo ẽ differétia eẽntialis nature bñanc.ſcz rõna/

le.qᷓ eſſentialit᷑ differt a nã diuina. & neceſſe ẽ xᷣm ba
bere diuerſa eẽ. ſ qᷓ hũt diuerſa eẽ ſunt duo.g videt
13 vna nã in pluribꝰ ꝑſonis facit
illas pſonas eſſe vnũ. ſicut pꝛ ⁊ filiꝰ ⁊ ſpuͦſſanctꝰ ĩ tri
nitate vnũ ſunt.s pari rõne plures nature ĩ vna ꝑſo⸗

ꝙ vpᷣs ſit duo.

na faciũt illã pſonã eſſe duo. Sed xpᷣs ẽ vna ꝑſona ĩ
vuabus naturis.ergo xp̃ᷣs eſt duo. ¶ Itẽ ꝓpter vni⸗
onẽ eſt cõicatio idiomatũ. nõ eſt cõicatio eiuſdẽ ad
ſe.ergo neceſſe eſt int ea quibꝰ idiomata cõicant᷑ eſſc

*

differẽtiã.ſᷣ nõ eſt cõicatio idiomatũ qᷓ;tũ ad nãs ſed

7

qytũ ad ſuppoſita nqn que dicunt᷑ de xpᷣo.⁊ q̃rũ vnũ
dicit᷑ de altero. Si g illud de quo pᷣdicant᷑ duo diuer
ſa eſt duo.videt᷑ ꝙ xpᷣs ſit duo.cũ in eo ſit idiomatuʒ

cõicatio. ¶ Item xpᷣs ᷣm ꝙ deus eſt aliquid qð eſt
pater. p̃m ꝙ; bõ eſt aliqͥd qð nõ eſt pat᷑. eſt aliqᷣd et

aliqd. videt᷑ ꝙ neceſſe ſit ponẽ xpᷣm eẽ duo. Sʒ
cõtra Daſm.iij.libꝛo.Diuina nã bũanũ ſibi vniuit in
vnã hypoſtaſim ſuã. ſi hypoſtaſis nomiat ipᷣm ſup
poſitũ.vnũ eſt ſuppoñtũ in xpᷣo. illud in qͥ eſt ſuppo

ſitikvnũ eſt in xpᷣo nõ duo. ⁊c. ¶ Itẽ Hylari? de tri

nitate. ix. Cũ nõ ſit aliꝰ filiꝰ dei. alius filiꝰ hbomis.reqͥ
ro quis ſit clariſicatꝰ. ſ̊ xpᷣs nõ eſt aliud ⁊ aliud.nec
alius ⁊ alius.⁊ hoc ↄſtat. nõ eſt duo ſᷣ vnũ. ¶ Iteʒ

omnc qð eſt vt dicit Boetiꝰ.iõ eſt qꝛ vnũ eſt.ſed xps

eſt. Sneceſſe eſt xpᷣ̃m eſſe vnũ.⁊ vnũ ſimplicit᷑ ĩ actu.
ergo eſt indiuiſum.⁊ qʒ eſt indiniſum non eſt duo.g
chꝛiſtus nõ eſt duo.

diur tem ſicut diuiſio dicit oꝛdi/
nem ad mititudinẽ. ſic vnio dicit oꝛdinẽ ad vnitatẽ.

ſi ergo in incarnatiõe nõ fuit diuiſio ſe magis vnio.
videt᷑ ꝙ cſſe multa ſiue duo nullatenꝰ cõueniat xpᷣo.
tẽ ſi xpᷣs eſt duo.quero.qͥ duo.aut due nature.

aut due pſone. neutrũ hoꝝ eſt dare. Mature due nõ.
qꝛ natura hũana nõ pᷣdicat᷑ de xpᷣo.DOue pſone non.

qꝛ ſicut ſupꝛa oſtẽſum fuit ⁊ inferiꝰoſtẽdet᷑.in chꝛiſto
nõ eſt niſi vna ꝑſona.ᷓ ⁊c. ¶ Itẽ ſi aliqua duo diffe⸗
rũt eẽntialit᷑ in ſuppoſitis.impoſſibile eſt vnũ pᷣdica-
ri de altero.ᷣ deꝰ⁊ hõ eſſentialit᷑ differunt.& ſi in xpo

hñt differẽtiã ſuppoſitoꝝ. nõ pᷣdicant᷑ de ſe mutu..

ergo nec deꝰ eſt hõ.nec homo deꝰ. qð eſt cõiter cõtra
omnes ſanctos.¶ Itẽ indiuiduũ cõſtat ex ꝓpꝛietati
bus quaꝝ collectionẽ impoſſibile ẽ in altero reꝑiri.

uicqͥd dẽ de filio dei.dicit᷑ de filio homis ⁊ ecõouerſo.

& filiꝰ dei ⁊ filius hbomis in xpᷣo nõ differũt numero

ſicut indiuidua duo.g xpᷣs nõ poteſt dici duo indiui⸗
duua ſiue ſuppoſita. nec põt dici due nature.g nulla/
tenꝰ videt᷑ ꝙ debet dici duo.¶ B. dicendũ q cum 6
querit᷑. Atrũ xpᷣs ſit duo.hoc tripliciter põt intelligi.
Ano mõ vt dicat᷑ xpᷣs eſſe due nature.⁊ hoc mõ nul

lus poſuit nec intellexit xpᷣm eſſe duo ꝓ eo ꝙ hũana
nã nõ pᷣdicat᷑ de xpᷣo.Alio mõ põt intelligi ꝙ xps ſit
duo. videlicz duc pſone.⁊ hoc mõ fuit hereticũ ⁊ cõ/

tra ſymbolũ. Oicit em̃ Athanaſius. Mon duo tñ ſed

vnus eſt xpᷣs. Lercio mõ põt intelligi ꝙ xpᷣs ſit duo
medio mõ.nõ qꝛ xpᷣs ſit due ꝑſone vel due nature.
qꝛ ſit duo ſuppoſita.vel due res nature.que tenẽt qſi
mediũ int᷑ dualitatẽ nature ⁊ dualitatẽ ꝑſone.Et iſte

modus dicẽdi ꝑtinuit ad pꝛimã opinionẽ.nec ẽ bere

ticꝰ.Sõ̊ multã habuit ꝓbabilitatẽ.Cũ em̃ diuerſ natu
ris diuerſe rñdeãt res nature.⁊ diuerſis ſubſtãtijs di
uerſa reſpõdeãt ſuppoſita.ideo dicere wluerũt xpᷣm
qui eſt deꝰ rõne diuine nature. ⁊ bõ rõne bũane.eſſe
duss res nature.qᷓrũ tñ vna Slicnt de altera ꝓpter
vnitatẽ pſonc. Sʒ licqʒ bec poſitio babcat aliq̃d ꝓba
bilitatis. aliq̃d tñ dicit adco impꝛobabile. 4 paucos
aut nullos hʒ defenſoꝛes. Planũ em̃ eſt q illa quoꝛũ
vnũ de altero pᷣdicat᷑inuicẽ nõ numerant᷑.qᷓuis foꝛ
malit᷑ diſtiguant᷑vtpote ſi dicat᷑ petrꝰ ẽ muſicꝰ.mu⸗-

ſicus ⁊ petrus nõ ſunt duo.qᷓuis int᷑ petrũ ⁊ muſicã

ſuã ſit diſtinctio. Si g hec opinio dicit ꝙ deꝰ cſt hõ. ⁊
bomo eſt deꝰ. nõ põt ſuſtineri ꝙ ſint duo in xo. ᷣm
dicnnt cõcretiue ad ſuppoſitũ.⁊ iõ cõcedendũ eſt
iſtã opinionẽ eſſe falſam. ⁊ huius opinionis autoꝛes

xcceptos fuiſſe. Rõ aũt buiꝰ deceptiõis venit ex hoc
ꝙ nõ diſtinxerũt int᷑ ſuppoſitũ ſᷣm ꝙ ſuppoſitũ diat

7

qð ſubijcit᷑ gencri.⁊ ſuppoſitũ qð dꝛ ill in qͥ fubſta-
tificat᷑ totũ eſſe rei.cũ tñ magna ſit differẽtia. Si em̃

dicat᷑ ſuppoſitũ qd ſubijcit᷑ cneni.coꝛpꝰ et coloꝛ di/

ſͤbeh
giaütdi
ſetc. ſe
aiſub⸗

₰ℳ

ls emaca
bicic⸗
brſobf
ckidiun
Ntecit
We dio
bicin
cunt
Gtesſunt
giudial
sſtd⸗
and
ki
wnitate
cſewnn
Vmani.
nn
nitin
Nbſraai
Conpot
dak
Roci
10 fro.
Kanias
ſfy⸗
Chema
ſriin
Etbuune
tckin
holtibi
füagen.
ladſfe
Ppottt
1 ſſhan.
os
wed
tn.
jaſt
bi
mugi
honu
Phora.
WE
toicdho
Gcie
ſenmn
gtſb
logꝛjo
iu
Pitſb
1Wͤck
nuneg
W
ſciorn
eſpee
hond
alit
ſeitn

teleitt
n i
lhuon
nendüctis
verbäiintd⸗
rmdi⸗
cesno
. atc;
dceckmu⸗

Dnnefli
WMRMn.
Remedun.
Dueginenn.
zign dodiſ
me ünt
MiNEemun
hckcͤrerdin
ire oetn
numotcini
nis udaſ.
iüumn
NNondi⸗
nrsuln⸗

dendigan

whethtlii
wetͤlul

9gdinn

lggheſt
ttmi
Peofiſ
gtpoſt di⸗
enatue
igore iſt
hinciber
nug,
vlotißen
obtN
tintdſ,
Aün Pr
iit i
. uun
isf,
ſinuſn,
itmnii
e tn
ͤunmi
insnmn
ufetn,
gi

10

ciunt᷑ ꝙ xpᷣs ẽ aliud ⁊ aliud. Sicendũ ꝙ ille pᷣdicati/

uerſa babẽt ſuppoſita. qꝛ diuerſas habẽt differẽtias.
Si aũt dicat᷑ ſuppoſitũ ſᷣm ꝙ in eo ſubſtãtificat᷑ totũꝰ

eſſe rei.ſicut coꝛpꝰ ⁊ coloꝛ vnũ pñt hꝛe ſuppoſituʒ.qꝛ
vna ẽ ſuba ⁊ vnũ indiuiduũ in q̊ ſaluat᷑ nã coꝛpalita
tis ⁊ nã coloꝛis.res aũt nõ numerat᷑ ſᷣm ſuppoſita in
ſbijciẽdo ⁊ pᷣdicãdo.ᷣ ſᷣm numeꝝ ſuppoſiton i eſſen/
do ⁊ ſubſtãtificãdo. Om̃ ̊ na huana i xpᷣo ſubſtatifi
cat᷑ i diuia ꝑſona.binc ẽ ꝙ vnũ ẽ ibi ſuppoſitũ ſᷣm qð
attẽdit᷑ numeratio rei qᷓ;tũ ad eſſe ĩ actu. ⁊ iõ xpᷣs nõ
debe? dici duo vnũ.Et cõcedende ſunt rones q̃ hc
illas duas auctes q̃ in cõtrariũ obij/

ones ſunt impꝛope ⁊ debẽt ſic exponi.Chꝛiſt?ẽ alið
aliud.i.alteriꝰ ⁊ alteriꝰ nature.⁊ ex hoc non ſequit᷑ q
xpᷣs ſit duo.ſᷣ ſolũ ꝙ; i xpᷣo ſint plura.Locutio em̃ im-
:i nõ eſt extẽdenda.¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ xpᷣs
eſt vnũ ᷣm ꝙ eſt deꝰ vnitate increata.⁊ vnñ ſᷣm ꝙ bo
vnitate creata. Dicẽdũ ꝙ mag Apꝛic dẽ vnꝰ q; dicat
eſſe vnum. In xpᷣo em̃ eſt vna ſola pſona q;uis nõ ſit

vna na. Mihbilominꝰtñ põt dici vnũ ſᷣm ꝙ deꝰ. ⁊ vnũ

ſm ꝙ hõ. Illud tñ vnũ ⁊ illð ſᷣm q dicunt᷑ ð xpᷣo nõ
ponũt ĩi numerã.qꝛ xpᷣs nõ dicit᷑ vnũ pᷣm ꝙ dicit᷑ bõ
abſtractiue ᷣ cõcretiue. Muis aũt vnitas creata ⁊ i-
creata poſſint dici duo.qꝛ tñ in xpᷣo ſᷣm ꝙ dẽ cõcreti/
ue dicit᷑ vnitas creata. ad ſuppoſitũ increatũ cõꝑat᷑.
⁊ de codẽ pᷣdicat᷑.iõ nõ ponit in numerũ.vt xpᷣs poſ/
ſit dici duo. Sicut nec petrus ⁊ boc albũ.eodẽ demõ
ſtrato. ¶ Ad illud qd opponit᷑ ꝙ diuerſe differentie
eſſentiales dãt diuerſa k. Dicch qꝙ illud verũ eſt

qñ ſuppoſitũ illud ad qð cõꝑant ille differẽtie nõ pᷣ/

cedit naturalit᷑ qtuʒ ad eſſe actuale aliquã illaꝝ dif⸗
ferẽtiaꝝ. ſicut petrꝰ nõ eſt ante illã differẽtiã rõnale.
et bꝛunellꝰ ante iſtã differentiã q̃ eſt irrõnale.non ſic

aũt eſt in ꝓpoſito. Mã filiꝰ dei qͥ eſt bypoſtaſis ẽ ſup/

11

poſitũ bũane nature ꝑ vnionẽ.⁊ naturalit pᷣcedit ꝙᷓ;
tũ ad eſſe actuale eſſentialẽ differẽtiã bomis.Et ideo

illa differẽtia nõ dat ei eſſe ſimplicit. tale eẽ aduenit
bypoſtaſi igam cõplete in eſſe.⁊ ideo nõ põt in eã plu/
rificari. 412 ill qdð obijcit᷑ ꝙ vna natura i pluribꝰ
pſonis facit eſſe vnũ ⁊c. Dicendũ ꝙ nõ eſt ſile.qꝛ na⸗/

tura diuina ſic eſt i pluribꝰ ꝑſonis ꝙ de qualibet pᷣdi

cat᷑ nõ ſolũ in cõcretione ſᷣ ⁊ i abſtractiõe.Et ideo cũ
ipᷣa ſit vna.neceſſe ẽ illas tres bypoſtaſes eſſe vnum

qd. Oue aũt nature ita ↄcurrũt in vnã pſonã xp̃ᷣi.vt

tñ hñana natura pᷣdicari nõ valeat in abſtractõe ſed
magis in cõcretione ad idẽ ſuppoſitũ.⁊ qꝛ hoc modo
nõ numerant᷑ ſᷣ vniunt᷑.ideo nõ põt vna ꝑſona dici

plura. ſicut plures ꝑſone i diuinis dicunt᷑ vna natu/

12 ra. ¶ Ad illudq q opponit᷑ ꝙ ꝓpter vnionẽ ẽ cõica/
tio idiomatũ.Dicẽdũ ꝙ verñ eſt. Si aũt q̃rat᷑ qͥd ibi

cõicet idiomata. Rñdendũ ꝙ; nomẽ nature.ſᷣm qꝙ cõ

ſiderant᷑ ĩ abſtractiõe.ſᷣ hypoſtaſis diuine nature cõi/

cat ſibi idiomata ᷣm ꝙ ẽ hypoſtaſis i hana natura.
nõ qꝛ ipᷣa ſit diuerſa in ſe.ſᷣ qꝛ diuerſis natuſj ẽ ſuppo
ſita. AUel certe ip̃ᷣe nature ᷣm ꝙ dicunt᷑ in cõcretione

pñt ſibijpᷣis idiomata cõicare.vt dicat᷑ de? eſt bomo.

⁊ hõ eſt deus.⁊ q intelligit᷑ ſic accipi.dicit᷑ vt res na/
ture.qꝛ mediũ tenet int᷑ materiã abſtractiue ↄſidera/

tã ⁊ ipaʒ bypoſtaſim Et hoc mõ eſt ibi recte cõicatio
idiomatũ. qꝛ eſt ibi diuerſitas int res nature habito

reſpectu ad ipᷣas naturas.Si tu obijcias ꝙ xpᷣs tunc

non debet dici nec vnũ nec duo. ſ̊ mediũ tenere inter
vualitatẽ ⁊ vnitarẽ. Dicendũ ꝙ quis res nature ha/
beãt roõnem medij.plus tñ qᷓtuʒ ad vnitatẽ ſe tenent

„

d

ipᷣa natura abſtractiue cõſi
ratio.qꝛ denoiatio fit a termio.vnio aũt oꝛdinat᷑ tãq;

noõ niſi cõpoſitõc tꝑali.

cñ ipᷣa hypoſtaſi.Et ratio huiꝰ eſt duplex. Pꝛima.qꝛ
res nature pᷣdicat᷑ de ipᷣa Bpoſtaſ ſed nõ pᷣdicat᷑ de
derata. nec ecõuerſo. Alia

ad terminũ.⁊ qꝛ ĩ xpᷣo nature i vna bypoſtaſi vniunt

ideo res nature in xpᷣo nõ ponũt in numerũ.vt ꝓpter

ipas xpᷣs dicat᷑ eẽ duo. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ xpᷣs
eſt aliqd qð eſt pr̃. dicendũ ꝙ cuʒ dicit xp̃s eſt aliqd

ſm ꝙ bomo. aliqͥd non dicit ipaʒ naturã abſtractã ſᷣ
nature ſuppoſitũ. vñ cũ dicit᷑ xpᷣs eſſe bõ.relatio im/

plicat᷑ intrinſecꝰ. Sicut nõ valet xp̃s eſt eſſentia qᷓ

eſt pꝛ. ⁊ eſt ꝑſona q̃ nõ eſt pr.g eſt duo.qꝛ eſſentia nõ

ponit numeꝝ in ꝑſona.nec dictũ ſubſtãtialiter cũ co
qð dicit᷑ ᷣm relationẽ.ſic nõ hʒ vigoꝛẽ aliquẽ illatio
rõnis pᷣdicte. AUñ peccatũ illiꝰ illatiõis reduci põt ad
locũ ſophiſticũ qͥ eſt figura dictiöis.
Aueſtio.ifſ. b
¶ Ut: ũ pſona elſſt ie vna vnitte ſimplici aut cõ⸗
poſita.ſicut dicebat ſecũda opinio.Et ꝙ habeat in ſe
vnitatẽ cõpoſitã videt᷑ pᷣmo ꝑ illud qð dẽ in ſymbolo
Mã ſicut aia rõnalis ⁊ caro vnus ẽ hõ.ita deus ⁊ hõ

vnus eſt xpᷣCᷣs. Sed hõ eſt cõpoſitꝰex aia ⁊ came.ergo

chꝛiſti pſona eſt cõpoſita ex diuinitate ⁊ bumanitate.

13

tẽ Dam̃.in.iij.libꝛo. In dño ieſu xpᷣo duas natu

ras cognoſcimꝰ.vnã hypoſtaſim cx vtriſqʒ cõpoſitã.
Si g ſᷣm ipᷣm idẽ eſt hypoſtaſis ⁊ ꝑſona. ⁊c. ¶ Itẽ

intellcctꝰ ꝑſone pᷣſupponit intellectuʒ nature. ſi eſt

cõpoſitio in co qð pᷣſupponit᷑.neceſſario ẽ õpoſitio ĩ
eo qð ſupponit.Cũ g nã in xpᷣo ſit cõpoſita.neceſſa/
rio ſequi videt᷑ ꝙ ꝑſona cõpoſita dici debeat. Itez

ſi xps eſſet ſolũ ex aia rõnali ⁊ carne bẽet hypoſtaſim
cõpoſitãꝗ. ergo cũ habeat in ſe aiaʒ ⁊ carnẽ ⁊ diuinita
tem.ꝓ locũ a minoꝛi.multo mag videt᷑ hᷣe bypoſta/

ſim cõpoſitã. ¶ Itẽ xpᷣs ẽ bõ.aut ſimplex.aut cõpoſi
tus.Cõſtat ꝙ nõ ſimplex.qꝛ hec eſt ð naturã huũani/

tatis.eſt gOhbomo cõpoſitꝰ. Sed hõ nõ pᷣdicat᷑ de xoᷣo

niſi rõne ſuppoſiti ⁊ hypoſtaſ.g videt᷑ ꝙ ꝑſona ĩ xpᷣo
debeat dici cõpoſita.

eterna. Sʒ hoc ẽ falſum.g ⁊c

Sʒ 3. Om̃e cõpoſitũ cõpoſi⸗/
tiõe tꝑali eſt tpale. Si 8 Cn chꝛiſti ẽ compoſita. ⁊
pſona xp̃i eſt tꝑalis. ñ ergo
hre vbicũq; ẽ cõpoſi⸗

tio de nouo.ibi eſt mutatio. Si g̊ in incarnatiõe ꝑſo⸗

tem
vbicũqʒ cſt cõpoſitio ibi eſt imꝑfectio in vtroq; extre

mon.qm̃ ex duobꝰ entibꝰ in actu nõ fit vnũ.⁊ cõpo/

na xp̃i fuit cõpoſita.neccſſario ſequit᷑ ꝙ fuerit muta⸗/
ta.ſᷣ pſonã verbi mutari eſt impoſſibile.g ⁊c̃.

nibilia poſſibilia ſunt reſpectu cõpoſiti.ſᷣ neci natu-

ra vbi nec in ꝑpſona põt eſſe aliq̃ imꝑfectio.g nec cõ/

poſitio. ¶ Itẽ vbi eſt cõpoſitio.cõpoſitũ nõ pꝛedicat

dx aliq̃ extremoꝛũ.ſicut pʒ.qꝛ bõ nec ẽ aia nec ẽ caro.

§ ſi pſona xpᷣi cõpoſita ẽ ex diuinitate ⁊ hũanitate.g
chꝛiſtꝰ nec eſt deus.nec hõ.nec creatoꝛ.nec creatura.

O. ſi hoc ẽ falſum.reſtat ꝙ ꝑſona chꝛiſti nõ eſt cõpo⸗/

ſita.

¶ Itẽ vbi eſt cõpoſitio.vnũ extremoꝝ nõ pꝛedi
cat᷑ & aſtero.vñ cũ hõ cõponat᷑ ex aia ⁊ carne.nec aia

eſt caro ⁊ ccõuerſo.& ſi ꝑſona chꝛiſti eẽt cõpoſin.nec
bõ cſſet deꝰ.nec deus hõ.ꝙ ſi hoc ẽ falſum. reſtat ⁊c.

¶ Rey.dicẽdũ ꝙ cõpoſitio duplicit᷑ põt dici. no mõ
pꝛie dẽ cõpoſitio vnio aliquoꝝ duoꝝ habentiũ mu⸗

tuã inclinationẽ ad cõſtitutionẽ tercij. Et hoc mõ ſi/

cut rõnes oñdunt ꝑſona chꝛiſti nõ pot dici cõpoſita.
multa em̃ ſequerent᷑ incõueniẽtia. videlicʒ. ꝙ; ſona
illa efſet mutata.⁊ ꝙ cſſet imꝑfecta.⁊ ꝙ; cſſet tꝑaliter

in eſſe ꝓducta. ⁊ ctiã nõ cõicarent᷑ idiomata.Et iõ

ðͦðð

. — — — —–

hoe mõ dicere pſonã xpᷣi eſſe cõpoſitã nõ tiñ eſſet fal
ſum verũctiã eſſet hereticũ.Alio mõ dꝛ cõpoſitio lar/
ge ſil cũ alio poſitio. ⁊ ſic ꝑſonalis vnio põt dici cpo
ſitio. Et pꝑ hunc modũ dicebat ſcdᷣa opinio ꝑſonã xp̃i
eſſe cõpoſitã.nõ ꝙ ipa ſit ex pluribꝰnaturis ↄſtituta.
ꝙ pſona illa añ incarnationẽ ſuppoſitũ erat in vna
nã ſimplici. poſt incarnationẽ ꝑſona ſuppoſituʒ fuit
diuine nature ⁊ hũane.⁊ G̊ abſq; vlla mutatiõe facta
in ipa. ſolũ ex pte hane nature ſicut oñſum fuit in
pma diſtinctioe hui?libꝛi. Et iõ opinio iſta qᷓ dicebat
pſonã xpᷣi fuiſſe cõpoſitã.vera fuit ⁊ ſanũ habuit itel/
ectũ. Quia tñ vᷣbũ calũniabile eſt ꝓ eo ꝙ cõpoſitõis
vocabulũ cõſueuit accipi pᷣmo mõ.ideo toctoꝛes pᷣ/
ſentis tpis ſenſum huiꝰ opinionis retinẽt declinãtes
cõpoſitiõis wcabulũ. In ꝑpſona em̃ xpᷣi nõ eſt cõpoſi
tio ꝓpꝛie dicta. AUnde cõcedẽde ſunt rõnes q̃ inducte
15 ſunt ad iſtò ꝑtẽ. ¶ Ad illud vo qdð obijcit᷑ in cõtrariũ
de aucte ſymboli.dicendũ ꝙ non eſt oimoda ſilitudo
int aiaʒ ⁊ carnẽ.⁊ diuinitatẽ ⁊ bũanitatẽ. Mõ em̃ eſt
ſilitudo qᷓ;tũ ad extremoꝝ cõpoſitionẽ. ſᷣ q́;tũ ad hoc
ꝙ aia ⁊ caro ↄcurrũt ad vnitatẽ ꝑſone. ſic etiã diuini
tas ⁊ hñanitas i xpᷣo cõcurrũt in vnitatẽ ꝑſone.qᷓ;uis
16 boc fiat alio ⁊ alio mõ. illud qd opponitur de
aucte Dam̃.Dicendũ q; Daſñ.nõ accipit ibi ꝓpꝛie cõ
poſitionẽ ſ̃ large. Uũ ⁊ verbũ ſuñ opoꝛtet exponere.
ꝗꝛ foꝛte nõ ita impꝛope ſonat in lingua greca ſicut in
latina. AUñ dẽ hypoſtaſis cõpoſita ex duabꝰ naturis.
nõ qꝙ exillis duabꝰ ſit cõſtituta.ſᷣ ꝙ in ſacro incarna
tiõis factũ eſt vt hypoſtaſis q̃ erat ſub vna tm̃ nã.in
duabꝰ ⁊ ſub duabꝰ fleret. vñ magis ꝓpꝛie dꝛ hypoſta
127 ſis i duabꝰ naturis ꝙ; ex duabꝰ naturis. ¶ Ad illud
qð obijcit᷑ ꝙ intellectus ꝑſone p̃ᷣſupponit intellectũ
nature.dicendũ ꝙ eerũ eſt de na q̃ dat pᷣmũ eſſe pſo/
ne. ⁊ talis ẽ diuia nã reſpectu ꝑſone xpᷣi.⁊ ꝓpterea qᷓ;
uis na hũana ſit cõpoſita nõ ſequit᷑ ꝙ ꝓpter hoc ꝑio⸗
18 a i cõpoſitionẽ babeat.¶ Ad illnd qð opponit᷑
wſi xpᷣs eſſet ſolũ ex aia ⁊ carne.hẽet hypoſtaſim cõ/
poſitã. Oum qꝙ verũ ẽ.qꝛ tũc bẽet pᷣmũ eſſe bypoſta
ſiiis eiꝰ ex bana na.qᷓ quidẽ cõpoſita eſt. nũc aũt non
ſItt ſile. qꝛ pſona xp̃i ſuu eſſe pꝛimũ bʒ ex diuina nã. q
quidẽ eſt oino ſimpliciſſima.Et iõ bana nã ſupueni
erns ſicut nõ vat pſone eſſe pſonale.ſic nõ facit eã eſſe
1 Spoſitã. ¶ Ad ulud qd obijcit᷑ ꝙ xp̃s ẽ hõ cõpoſitꝰ.
19 %. „ 1 ,WE 50 0
DHicendũ ꝙ verũ eſt. ſed qd ſubiũgit.qꝙ hõ pᷣdicat᷑ ra⸗
tceieone hypoſtaſis. dicendũ ꝙ ſi ita intelligat᷑ ꝙ homo
in ſdicato rõne hypoſtaſis pᷣdicet᷑.veritatẽ nõ babet.
qꝛ m regulã phᷣi.q;uis terminꝰ ſubijciat᷑ rõne ſup/
poſiti.p̃dicat᷑ tñ rõne foꝛme.⁊ ideo hoc adiectiuũ cõ/
poſitus circa iſtũ terminũ hõ.nõ nomiat cõpoſitionẽ
ꝙtũ ad ſuppoſitũ.ſed qᷓ;ẽtuʒ ad foꝛmã.⁊ ꝓpterea non
poteſt ex hoc inferri S pſona chꝛiſti ſit compoſita.
— ueſtio. iij. c
3 ¶WWUtrũ chꝛiſtus ᷣm ꝙ homo ſit ſubſtãtia.an homo
pᷣ̃dicet᷑ p modũ habitꝰ ⁊ accũtis.ſicut dicebat opinio
tercia. Et e xp̃s dicat᷑ h ꝑ modũ habitꝰ oñdit᷑ ij.ad
Dll. habitu inuẽtus vt hö. Supꝑ qð verbũ dicit by⸗
fariius de trini. Mõ fuit ille habitus homis tm̃.ſed vt
Vbomis. viqet᷑ t ex boc vᷣbo qd dicit habitu.tũ ex H̊
g vie Sünnortat ſikitudineʒ.q xpᷣs alio mõ
vicat ho qp mies. ⁊ ita vij di i/
babit no p moda ſubc. (. Des Au wun kilrnie⸗
dicit ⁊ habet in lr̃a. Oꝛ quartũ genus babitꝰ cõpetit
huic cõpoſitioni.Et illud quartũ genꝰ ſpectat ad hoc
& dẽ pᷣdicari ꝑ modũ habitꝰ.vt eſſe veſtitũ ⁊ calciatũ

tis. in hoc videlicz ꝙ ſubſtãt

¶ Nẽ Augꝰ.in li. xxxiij.q.

—

qʒ eſt in quadã adiacẽtia. ⁊c᷑. ¶ Itẽ bocipᷣm videt

rõne.OQð aduenit alicui i in eſſe cõpleto.eſt illi acci⸗

dens.⁊ pᷣdicat᷑ ꝑ modũ accidẽtis.Sʒ hñana nã adue
nit ꝑſone xpᷣi ia in eſſe cõpletc.& videt᷑ ꝙ ei adueniat
vt accidẽs.⁊ pᷣdicet᷑ ꝑ modũ accidẽtis.nõ ̊ ꝑ modũ
ſubſtãtie. Bté qð pᷣdicat᷑ denoiatiue eſt accidens.
⁊ pᷣdicat᷑ ꝑ modũ accidẽtꝭ..Sʒ hnñana natura pᷣdicat
de xpᷣo denoiatiue. Vñ filiꝰ dci dꝛ hũanatꝰ.qð quidẽ

bile ẽ diuerſa genera pᷣdicari de eodẽ eẽntialiter.ergo

nõ poteſt dici de alio bomie. g videt᷑ ꝙ non dicat de
ipᷣ̃o ꝑ modũ ſube ſᷣ ꝑ modũ accidẽtis. ¶ Itẽ impoſſi

multo minꝰ erit poſſibile diuinã naturã ⁊ hñanã co/

uenire eidẽ eẽntialiter. Ergo ſi xpᷣs eẽntialit᷑ loquẽdo
eſt veꝰ.videt᷑ ꝙ bõ dicat᷑ ſolũmo p modũ accidentis
ſiue ꝑ modũ habitꝰ. ¶ Itẽ q̃ habẽt diuerſas diffini⸗
tiões nõ poſſunt pᷣdicari de vno ⁊ eodẽ eẽntialit᷑.ſed

deꝰ ⁊ hõ diuerſas habẽt diffinitiões. cũ deus dicat

de xpᷣo eẽntialiter. hõ nõ dicet᷑ de eo ſubaliter ſᷣ ſoluʒ
accidẽtalit᷑.

ed in decretali. Alexãder papa.Cũ

xpᷣs ꝑfectus ſit deꝰ ⁊ ꝑfectꝰ hõ.q̃ temeritate audent

aliqui dicere ꝙ xpᷣs no eſt aliqͥd ᷣm ꝙ hõ. g ſᷣm ſentẽ

tiã Alex. pape. bo p̃dicat᷑ de xpo ꝑ modũ ſube.¶ Itẽ

ſubſtãtia nulli eſt accidens vt vult phᷣus. Sʒ hnñana

natura in xpᷣo ẽ ſuba.ergo nulli accidit.gᷓ non accidit
ꝑſone vxbi. ¶ Itẽ ſi hñana natura accidit xpᷣo.aut ac

cidit xpᷣo deo.aut xpᷣo homi. Chꝛiſto homi nõ.qꝛ nili

homi ẽ accidẽtale eſſe hoiem. Ebꝛiſto ᷣm ꝙ; deus ſiilk

accidenti.g ſi de xpo dꝛ ſᷣm accñs.⁊ de alijs bomibus
ſm ſubſtãtiã.& nõ dici᷑ vniuoce ſᷣ eqᷣuoce.Sʒ ſi hoc
verũ eſt.nõ videt᷑ ꝙ ſit de nro genere.nec moꝛs eius

accidere nõ põt.qꝛ nullũ accñs põt xpo ineſſe ratune
diuine nature.g nullo mõ videt᷑ ꝙ poſit pdicari per
modũ accidẽtis.¶ Itẽ nihil eſt vmiuocũ ſubſtatie 2

nf̃e redẽptioni ꝓficere. ¶ Itẽ ſuba eſt nobilioꝛ acci -

dẽte.ergo ſi de alijs dicit᷑ ꝑ modũ ſube.⁊ de xpo ꝑ
modũ babitꝰ.g eſſe hoieʒ minꝰ nobilit᷑ cõdecuit xpᷣo
ꝙᷓꝙ alijs.ꝙ ſi hoc eſt impiũ dicere. reſtat g idẽ qð pᷣus

ꝙ hõ nõ dicat᷑ xpᷣo ꝑ modũ habitꝰſ ꝑ modũ ſube.
1 qd pᷣdicat᷑ pꝑ modũ habitꝰ ⁊ accidẽtis nõ pᷣdi/

cat᷑ ꝑ mobũ ſubſttie. Ande q;uis bõ dicat᷑ æſtitus.
nune tñ dicit᷑ veſtimẽtũ.g ſi filiꝰ dei diceret᷑ hũana⸗/

tus ꝑ modũ habitꝰ.nuuqᷓ; diceret᷑ hõ.ꝙ ſi hoc falſuʒ
eſt. reſtat idẽ qd pᷣus. ¶ R. dicendũ ꝙ cũ dicit ꝙ bõ

dicif de xpo p modũ habitꝰ ⁊ accidẽtis. duplicit põt
intelligi. Aut ita ꝙ pᷣdicatio illa ſit purc accñtalis ita

ꝙ nõ ſubalis.Aut ita ꝙ aliquo mõ habeat rõnem p⸗/

dicatiõis accñtalis.⁊ tũ pſᷣm veritatẽ ſit ſubſtãtialis.

Si vltimo mõ intelligat᷑.veritatẽ babet ꝓ eo ꝙ bũa.

na natura in xpᷣo quodã mõ eickar⸗ habet accidä⸗
1

cat᷑ in ſuppoſito alte/
riꝰ nature.ita ꝙ nõ dat illi ſuppoſito pᷣmũ eſſe.ᷣ ad/
uenit iã cõpleto. Añ ſicut albedo nõ ſubſtãtificat᷑ in

albo ꝙ ſit in genere q̃litatis ſ̊ magis in ſuba. nec illi
dat eſſe.ſed ia completo aduenit.ſic ꝑ quãdam cõfoꝛ
mitatẽ ẽ repire circa xpᷣi hanitatẽ qᷓ ſubſtãtificat᷑ in
diuina ꝑſona habente ꝑfectũ eſſe ex alia natura qᷓ; cx
ipſa hũanitate. videlicz ex diuina.Et ꝓpterea nr̃i do
ccoꝛes dixerũt ꝙ; hũana natura iĩ xpᷣo vergit i accidẽs
Sm quãdã cõfoꝛmitatẽ.⁊ boc ſi intelligat᷑ ſane.eſt di-
cctum ſubtiliter ⁊ catholice. maxime autẽ inter omnẽ

modũ accidentis modũ habitus bhabet. ꝓ eo ꝙ habi
tus nomiat adiacẽtiam vniꝰ ſubſtantie reſpectu alte
rius.que quidẽ poteſt eſſe vtriuſq; ſeruata ꝗpꝛietate.
⁊ iqeo apoſtolus pꝛudentiſſimus ſidei pꝛcicatoꝛ. ct

4

c
Ciſtid
gbinbon
Ctintc
noauel
ſabſtiti
ntheben
hereine
Poluth
woit
ſbnit

ſtoche

lt, nic
Pnondick de
Beimpoſt
ntulteran
nabüanici,
ultſone
Mnacenns
Nueſodffini/
Minnlit ſd
gͤdendet
ablltgiſc,
giinm
mantme utet
gbi fnſn
bs Gnin
r;rms
cttioaun
ſniti al
vfngdeusſ⸗
Hoineſeraĩne
Nſtzacaner
wei bkite:
risbonius
er Gbor
neenoreis
ſncbliorzce⸗
ſber dyho
tdeent i
Honociſibe.
etsnoh⸗
diat ns⸗
irck bünn

lart i
Neuinoit
brrſmi⸗
190ℳ00 à
beracce⸗
ppoſto e⸗
icſes
iffcii
obr. u
Nidanae
tiit
mni
dticNα£
guct
iicnens
. gue
ncten⸗

ynd

Angꝰ.ſubtiliſtimꝰ fidei defenſoꝛ inſinuãt aliquo mqᷓ
chꝛiſtũ dici hominẽ ſᷣm habitũ.non excludẽtes ꝑ hoc
quin homo dicat᷑ de chꝛiſto ſᷣm ſubſtantiã. Alio mõ
eſt intelligere ꝙ xpᷣs dicatur homo ᷣm accidẽs.ita q;
modus ille pᷣdicandi ſit oino accidentalis ⁊ non ſᷣm
ſubſtãtiã.Et hic modus dicendi licʒ aliqñ viſus fue-/
rit habere opinionis ꝓbabilitatẽ.manifeſte tñ pʒ ha
bere in ſe erro:is temeritatẽ. Unde ⁊ illa.iij.opinio q̃
poſuit hoc.ab alexandro repꝛobata eſt.nec imerito.

Vꝛ veritati illiꝰ vnionis repugnat.Hoc tamẽ dicit fi/

es recta ꝙ diuina natura ⁊ bũana vnite ſunt i vnã
ꝑſonã.ergo deus dicit᷑ de xpᷣo tanqᷓ; de ꝓpꝛio ſuppo/
ſito ⁊ homo ſimilit. Sed homo cũ pꝛedicat᷑ ð aliquo
ſicut ðᷣ ꝓpꝛio ſuppoſito.ſubſtãtialiter pᷣdicat᷑ ⁊ ſignat
m de quo dicit᷑ eſſe aliquã ſubſtãtia.⁊ ideo ex fidci
ndamẽto neceſſario ſequit᷑ ꝙ ſit aliquid ᷣm ꝙ hõ.

2 rationes cõcedende ſunt q̃ ad hoc inducunt᷑.
21 (Ad

illud qð obijcit᷑ in contrariuʒ de auẽte apli et
Aug.iã patet rñſio ex his qᷓ iam dicta ſunt. Nam etſi
homo habeat aliquo mõ modũ habitꝰ.non tñ habet
oino. Licʒ em̃ hũanitas aduecniat iã cõpleto.nihilo/
minꝰ ſubſttificat᷑ in illo tanq; in ꝓpꝛio ſuo ſuppoſi/
to.qꝛ dei filiꝰ qui eſt ſuppoſitũ diuine nature ꝑ natu⸗

22 ram. fecit ſe ſuppoſitũ hnane nature ꝑ gratiã. ¶CAd

illud qdð obijcit᷑ ꝙ accidẽs eſt qd aduenit iaʒ cõpleto
dicendũ ꝙ etſi afſimilet᷑ in hoc ꝙ aduenit iã cõpleto.
non tñ oino.qꝛ accidẽs oĩno adiacet iam extrinſecus
dicit modũ adherendi.ſᷣ hũana natura ſic aduenit
illi ꝑſone q; nõ adiacet extrinſecꝰ.nec dicit modũ in/

23 herẽdi tm.s ipſiꝰ hypoſtaſis ſbſtãtiã ⁊ naturq.¶ Ad
illud qð opponit᷑ ꝙ pᷣdicat᷑ denoĩatiue.Dicenduʒ q;

pᷣdicatio denoiatiua põt eſſe q̃ttuoꝛ modis. Per mo/
cũ inherẽtie.vt cũ dẽ iſte ẽ albus. Per modũ trãſmu
tatiõis.vt cũ dẽ pecus dealbatꝰ. Per modũ poſſeſſi
onis.vt cũ dꝛ aſinꝰ ſocratis.Et ꝑ modũ vniðis.cũ dẽ
ferrũ ignitũ.i.igni vnitũ.coꝛpꝰ aiatũ.i.aic vnitũ. ¶ũ
ergo dicit᷑ pᷣdicatio denoĩatiua eſt accidẽtis.dicendũ
v verũ eſt qñ eſt ꝑ modũ inberẽtis.nõ aũt eſt veruʒ
ſi ſp intelligat᷑ de pᷣdicatiõe denoĩatiua ᷣm alios mo⸗
dos.Cũ aũt d xpᷣs ẽ hũanatꝰ.nõ eſt ibi pᷣdicatio per
modũ inherẽtis.ſ̊ ꝑ modũ vnionis ⁊ relatiõis.⁊ ido
non ſequit᷑ ꝙ hũana nã ſit accidẽs.nec ſequit᷑ ex boc
ꝑpſona diuina ſit mutata.qꝛ q;uis mutatio abſolu/
ta in accidente ponat mutationẽ in ſubiecto introdu

ctiuo.tñ ipſiꝰrelationis ineſſe põt eſſe ex mutatiõe fa⸗
24 Lta in altero extremo. ¶d illud qd obijcit᷑ ꝙ ipoſſi

bile eſt diuerſoꝝ genera pᷣdicari de eodẽ ſubſtãtialit᷑⸗
dicendũ ꝙ verũ eſt de illis generibꝰ que babent op/
poſitionẽ ⁊ diſtinctionẽ.ſicut ſunt genera creataruʒ
rerum. non ſic autẽ eſt de diuina natura ⁊ humana.
qꝛ cum hũana ſit oino paſſibilis ⁊ in oimoda obediẽ
tia.nihil impedit ꝙ hũana natura ⁊ diuina ſimul cõ/
currũt in vnã ꝑſonã.ita ꝙ de eadem ꝑſona pꝛedicet᷑
deus eſſentialiter ⁊ ꝑ naturã.⁊ de illa eadẽ pꝛedicet᷑
homo eſſentialiter ꝓpter vnionẽ gratuitã.p quã deꝰ

ſicut potuit ⁊ voluit ſe fecit ſuppoſitũ nature hbuma⸗

ne. ꝙ quidem ſic fuit ſibi facile.ſicut facile eſt homini
ſibi indumentũ ſumere.imo multo facilius ſi conſi⸗
deretur eius ſumma potentia ⁊ creature obedientia.
¶ Ad illud quod obijci᷑ deus ⁊ bomo babent di
uerſas diffinitioncs.Dicendum ꝙ non ſunt diuerſe
ita ꝙ; non poſſint concurrere in ſuppoſituʒ vnum ſi
vcus facere vclit illud. ꝓ eo ꝙ multo magis pendet

⁊ indiget buiſjana natuia teſpectu diuine pſonc. qᷓ
aliquod accidens reſpectu ſubſtantie. Mon eſt ergo
deo impoſſibile imo valde credibile ⁊ poſſibile.ime

verum ꝙ dei filius fecit ſe in natura huana in incar-

natione ꝑſonaʒ. ⁊ bypoſtaſim.⁊ ſuppoſitũ.⁊ qui hoc
intelligit. manifeſte vidct que iſtarum triũ opinionũ
magis accedit ad explicandum incarnationis ſacra⸗
mentũ. Ham tercia opinio que negat chꝛiſtum ali⸗
quid eſſe ſm ꝙ bomo.negat etiã pſonam filij hypo/

ſtaſim eſſe bumane nature. ſimpliciter recedit a veri⸗
tate. Pꝛima vᷣo opinio que dicit in chꝛiſto duo eſſe

ſuppoſita. a veritate deuiat. Media vᷣo opiuio que
dicit vnaʒ pſonam ſiue bypoſtaſim duabus natunſnis
eſſe ſuppoſitã.veritatẽ dicit. Ande omnes doctoꝛes
cõmuniter tenent hodie opinionẽ mediã. vt loco ei?ꝰ
quod dicebat illa opinio vnam ꝑpſonã ex duabus na
turis eſſe compoſitꝗ.nunc dicat᷑ vna ꝑpſona duabus
naturis eſſc ſuppoſita.non mutando ſenſum ſed ver
ba.que multum ſunt in tali materia obſeruanda.Ex

bis ergo que dicta ſunt colligi poteſt que ſit pꝛedicta

rum opinionũ diuerſitas.⁊ in qua carũ ſit maioꝛ ꝓ⸗

babilitas veritatis ⁊c̃.
nis ex qua conſurgit diuerſitas iſtarũ trium
Lopinionũ.circa quam querunt᷑ tria. Pꝛimo
querit᷑ de illa beatiſſima vnione qtum ad terminũ.
Secũdo vᷣo querit᷑ de ipſa qtum ad modũ.Tercio
vo querit᷑ de 72* qtum ad graduũd.

Onſcquẽter querit᷑ de qualitate illius vnio⸗

Queſtio.ſ.
¶ Heilla vnione q́;tum ad terminũ.et querit᷑ vtrũ
terminats ſit ad vnitatem ꝑſone an non.Et ꝙ ſic vi⸗
detur Johã.viij.Ego pꝛincipiũ qui ⁊ loquoꝛ vobis.
ſed ego eſt ꝓnomen demonſtratiuũ.ergo certam de⸗
monſtrat pſonam.⁊ qui eſt nomen relatiuuʒ.ergo et

eandem refert ꝑſonam. ergo vna erat pſona què erat

pꝛincipiũ ⁊ que loquebat᷑.ſed pꝛincipiũ erat pᷣm diui
nam.⁊ loquebatur ſᷣm humanã naturam.ergo vnio
illa ad vuitatem ꝑſonalem videtur eſſe terminata.
Bem filius dei eſt vnitus bumane nature.ſed fi/
lius dei non diſtinguit᷑ a patre niſi in ꝑſona.ergo ne
ceſſe eſt illam vnionem habere ꝓ termino vnitatem
ꝑſonalem. ¶ Item vnio eſt via ad aliquam vnitatẽ.
ergo ſi non ſit illa vnio fruſtra.ad aliquazʒ vnitaten⸗
puenit.ſed non ꝑduxit ad vnitatem nature.quia nec
diuina natura poteſt fieni humana. nec econuerſo.
nec ex bis poteſt fieri tercia.ergo neceſſe eſt ꝙ vnio
illa terminet̃ ad vnitatem pſone. ¶ Item quando
aliqua duo vniuntur quoꝛñ vnum pᷣdominat᷑ alteri.
pᷣdominans trahit ad ſe illud cui p̃ᷣdominatur. Sed
dei filius vnitus eſt humane nature cui per omnia
pᷣdominatur.ergo traxit eam ad ꝓpꝛiam vnitatẽ.ſcd
non traxit cam advnitatẽ naturalem.ſicut pus oſtẽ-
ſum eſt. ergo traxit ad vnitatem ꝑſonaleʒ. ¶ Sed cõ
tra.eternũ non poteſt eſſe terminus rci tempoꝛalis.

ſed vnitas pſonalis filij dei eſt eterna.vnio vᷣo fuit tẽ

poꝛalis.ergo illa vnio non poteꝛat terminari ad vni
tatem pſonalem. ¶ Item nihil vnũ ⁊ idem eſt me

dium.⁊ extremuz. ⁊ terminus in cadem actione. ſed

pſone vnitas in illa vnione habet rationeʒ cxtremi.

ergo non videtur ꝙ; habeat rationẽ termini. ¶ Itẽ
cqlis ſimplicitatis ⁊ dignitat eſt ꝑſona diuina ſicut
⁊ natura.ſᷣ ꝗpter dignitatẽ ⁊ ſimplicitatẽ illi?nature.

25

vnionẽ illã im oſſibile eſt termiari ad vnitatẽ nature
ergo impoſſibile ẽ termiari ad vnitatẽ ꝑſone. ¶ Itẽ

7

ſicut diuie nature rñdet ꝑſona increata.ſic hũane na

ture rũdet ꝑſona creata.ergo cũ terminꝰ vnionis eqᷣ
liter ſe babeat ad extrema.⁊ vnio illa nõ poſſit termi
nari ad vnitatẽ ꝑſone create. pari rõne videt᷑ ꝙ non
valeat termiari ad vnitatẽ ꝑſone increatc. ſimplicit᷑
verũ ꝙ vnio illa nõ termiat᷑ ad vnitatẽ ꝑſone.¶R
dicendũ ꝙ; quedã eſt vnio in q̃ eſt vniꝰ vnibilis ĩ nãzʒ
alteriꝰ cõuerſio. Et hoc ẽ.qꝛ vniꝰ ẽ ad alteꝝ repugnã
tia ⁊ pᷣdominãtia.ſicut ſi gutta aque vniat᷑ amphoꝛe
vini. Quedã vo eſt vnio ĩ q̃ eſt vtriuſqʒ vnibilis alte

ratio. ⁊ tercie nature ꝓductio.⁊ H̊ qꝛ eſt ibi repugnãa⸗

tia ⁊ pdomiatio. ſᷣ nõ excellẽs pᷣdñatio.ſicut vniunt
elemẽta ad ↄſtituẽda coꝛpa mixta.Qucdã vo ẽ vnio
in q̃ nõ eſt vnitoꝝ trãſmutatio ſᷣ tercie nature ↄſtitu
tio.⁊ boc ẽ qꝛ vnibilia nõ hñt repugnãtiã.ſed habent
mutuã depedentiã.ſicut vniunt᷑ coꝛpꝰ ⁊ aia ad cõſti/
tutionẽ hois.Quedã vᷣo eſt vnio in ꝗᷓ nec ẽ trãſmuta
tio. nec tercie nature ↄſtitutio.ſᷣ vnũ vnibiliũ fũdat᷑
tm̃ in altero. Et hoc eſt.qꝛ nec eſt ibi repugnãtia.nec

cæẽntialis depẽdentia. eſt tñ excellẽs pᷣdnatio.ſicut q

26

27 tura ſimplici.eſſet vna in natura duplici.

arboꝛ vna inſerit᷑ ſtipiti alteriꝰ arboꝛis.tũc vtrac; ar
boꝛ ſeruat nãz ꝓpꝛiã.⁊ tñ vna arboꝛ ſubſtãtificat᷑ in
ſtipite alteriꝰ arboꝛis.ita ꝙ vnꝰ ẽ ſtipes vtuſq;. Noc
tm̃ q̃rto vniõis genere babet vniri nã diuina bũane.
Quia em̃ nulla eſt repugnãtia int᷑ nãs diuinã ⁊ hũa/
nã.ideo nulla ẽ ibi traſmutatio nec ↄuerſio.qꝛ vo nõ
eſt mutua depẽdentia.nõ eſt tercie nature ↄſtitutio.ſ
qꝛ eſt ibi alteriꝰ.ſ.diuine nature pᷣdñatio. neceſſe ẽ qꝙ;
diuina nã bũanã nãaz trahat ad vnitatẽ. Sʒ ad vni/
tatẽ nature nõ põt trabere ſine trãſmutatiõe ⁊ con/
uerſiõe. neceſſe eſt & ꝙ eã trabat ad vnitatẽ ꝑſone.et
vna ⁊ eadeʒ bypoſtaſis ſit diuine nature ⁊ hnane.vt
q̃ſi bana nã fundet᷑ ⁊ ſubſtãtificet᷑ ĩ diuino ſtipite.⁊
ideo multũ aſſimilat᷑ iſta vnio ei vnioni qꝗ̃ eſt ꝑ inſer/
tionẽ. Pꝛopt᷑ qdð etiã foꝛtaſſis vicit beatꝰ Jacobꝰ.j.
In mãſuetudine ſuſcipite inſitũ verbũ.Cocedendũ
eſt ꝙ illa vnio termiat᷑ ad vnitatẽ ꝑſone. ¶Ad ills
qd obijcit᷑ ꝙ, vnitas illiꝰ ꝑſone ẽ et᷑na.dicẽdũ ꝙ ſicut
ꝑſona noiat ip̃ᷣm ſuppoſitũ in comꝑatiõe ad naturã
cui ſubijcit᷑.ſic ⁊ dignitas pſone attẽdenda ẽ reſpectu
nature. poteſt ergo ꝑſona illa comꝑari ad naturã di⸗
uinã.⁊ ſic eius diguitas eſt eterna. Poteſt etiã com/
pari ad naturã diuinã ꝑiter ⁊ bumanã.⁊ ſic cõnotat
aliquid tempoꝛale.⁊ ratõne illius cõnotati dicit᷑ eſſe
terminꝰ vnionis. Illa em̃ vnio nõ fecit vt illa ꝑſona
eſſet vel vna eſſet. ſed fecit ꝙ ꝑpſona que i na
illu
qd opponit᷑ ꝙ vnitas ꝑſonalis eſt extremũ. nõ eſt

terminꝰ. Dicendũ ꝙ ſᷣm vnã comꝑationẽ quã babet

videlicʒ ad diuinã naturã eſt extremũ. Scom auteʒ
comꝑationẽ quã habet ad humanã naturã eſt vnio-/
nis terminꝰ. Quia ꝑ illã vnionẽ factum eſt vt pſona
verbieſſet homo Scm aũt comꝑationẽ quã habet
ad vtrãq; naturꝗ.tenet rõnem medij. nihil añt impe
dit vnũ ⁊ idem diuerſo reſpcctu habere comꝑationẽ
medij ⁊ extremi.⁊ ꝑ hũc quidẽ modũ in ꝓpoſito intel

28 ligenañ eſt / ¶ Ad uͦlud qdð opponit᷑ ꝙ ꝓpter ſummã

ſimplicitatẽ diuina natura nõ põt vniri hñane natu/

re in vnitatẽ nature. Dicendũ ꝙ nõ eſt ſimile.qꝛ plu/

res naturas in vnã naturã cedere repugnat ſimplici
tati nature.ſed plures naturas vniri in vnitatẽ ꝑſo/
ve.nõ repugnat ſimplicitati ꝑſone.ſicut ⁊ plures ꝑſo

—

ne poſſunt eſſe in vna natura.ita ꝙ nõ impediũt na/
ture ſimplicitatẽ. ſic plures nature ĩ vna pſona.Alia
vo ratio eſt.qꝛ ꝑſona diuina põt fieri ſuppoſitũ bũa/
ne nature.ſola relatiõe hũane nature ad ipᷣaʒ.qᷓ qui/
dẽ relatio nihil ponit nouũ circa ꝑſonã verbi ſ ſoluz
in nã aſſumpta.⁊ iõ vnio naturaꝝ vnitati ꝑſone non
repugnat.nõ ſic aũt eſt qũ vnio termiat᷑ ad vnitatem
nature. vbi nõ ſolũ notat᷑ eſſe reſpectus.ſ etiã notat
cõueniẽtia fieri in foꝛma.⁊ hoc nõ põt fieri ſine com/
poſitõne ſine trãſmutatiõe aliqua.¶Ad illud quod
opponit᷑ ꝙ vnio illa nõ põt termiari ad vnitatẽ ꝑſo/
ne create.Dicendũ ꝙ nõ eſt ſile.qꝛ diuina nã nõ põt
ſubſtãtificari in pſona creata. Oð em̃ ſubſtantificat
in aliquo.minꝰ hʒ de ſtabilitate qᷓ;ᷓ illud in qͥ ſubſtãti/
ficat᷑.⁊ ideo qꝛ verio:i mõ cſt ens ⁊ ꝑ ſe ſtans natura
diuina qᷓ; bana.ideo bũana nã põt vniri diuine per
ſone.quis diuina nã nõ poſſit vniri nature creatc.et
ido põt fieri vnio in vnitatẽ ꝑſone increate.quis nõ
poſſit fieri vnio in vnitatẽ ꝑſone create. Eſt ⁊ alia rõ
qꝛ pſona ſemꝑ habʒ denomiari a dignioꝛi ꝓpꝛietate.
⁊ ideo diuina nã ⁊ hũana in vnã cõcurrũt PPode
ſim. Et cũ ſemꝑ neceſſe ſit diuinã naturã excellere di
gnitate.nõ põt fieri vnio in vuitatẽ ꝑſone create.licꝭ
poſſit fieri vnio in vnitatẽ pſone increate. Et iõ patʒ
ꝙ nõ eſt ſile qd aſumit ꝓ ſili ſᷣ valde diſſimile.
¶ Etrũ modus illius vnionis ſit ſingularis.an re⸗
piat᷑ aliquis vnionis modus ei cõſimilis.Et ꝙ ſit ſin
gularis videt᷑ autoꝛitate ipᷣiꝰ Algaret in ſua metha/
phiſica.vbi ponit modos vnionis.
vnũ ſimplicit᷑.⁊ vnũ ſᷣm qͥd. Anũ ſimplicit᷑ diuidit in
tres differẽtias. Pꝛimo in vnũ in qͥ nõ eſt multitudo
nec actu nec potetia. vt pũctus ⁊ vnitas. Secũdo in
vnũ in quo nõ eſt multitudo actu qᷓ;uis ſit potẽtia.ſi
cut eſt linea. Tercio in q̊ eſt multitudo actu ⁊ poten
tia. vt lectus ⁊ mẽbꝛũ in quibꝰ ſunt actu multa. Anũ
añt ᷣm quid in qͥnq; differẽtias hʒ diuidi.vidclicʒ in
vnũ genere. vt eſt homo ⁊ bos. In vnũ ſpecie.vt ſoꝛ/

tes ⁊ plato. In vnũ in accidẽte. vt ẽ nix ⁊ ceruſa. In

vnũ ꝓpoꝛtiõe.vt auriga ⁊ nauta. In vnũ ſubiecto.ſi/
cut dulce ⁊ albũ in aliqua ſuba vna.Sed nullo iſtoꝝ
modoꝝ vt patz diſcurrẽti ꝑ ſingula ẽ illa vnio que ẽ
in xpᷣo.ergo videt᷑ ꝙ modus illiꝰ vniõis excedat oẽs
vnionis modos.¶ Itẽ hocipᷣm videt᷑ auẽte Ariſto.
q̃̊ diuidit vnũ in pᷣma phᷣia in vnũ ꝑ ſe ⁊ in vnum ꝑ
accidẽs.Anũ pꝑ accidẽs dẽ ſicut duo accidẽtia in vno
ſubiecto. Anũ ãt ꝑ ſe dĩ nouẽ modis. ſcʒ cõtinuatõe
quoꝝ terminꝰ vnꝰ. Anũ ſpecie vel foꝛma vt ſoꝛtes ⁊
plato in homie. Anũ genere. vt bõ ⁊ bos in animali.
UAnũ diffinitiõc.vt illa q̃ babẽt eandẽ diffinitões.vel
quoꝝ vnũ cſt diffinitio alteriꝰ. Anũ indiuiſibilitate.

29

iem̃ diuidit ʒ

vt pñctus. Anũ numero.vt ſingulare. Anũ ſimplici

tate.vt eſſentia vel vniuerſale.Anũ totalitate vel ꝑ/
fectiõe vt circulꝰ. Anũ ꝓpoꝛtione.vt auriga ⁊ nauta.
Anũ mã vt oĩa coꝛpalia. Sʒ nullo iſtoꝝ modoꝛũ eſt
vnio i pſona i xp̃o. videt᷑ ꝙ ſit vnio mõ ſingulari ⁊
pꝛio. Wtẽ hocipᷣm videt᷑ auẽte Berñ. ad Eugenin
li. v. vbi diſtiguit vnũ nouẽ modis.vbi ait ſic.Eſt vni
tas collectiua. vt vic multi lapides faciũt vnũ acer-
uũ. Eſt vnitas cõſtitutiua. vt cũ multe ꝑtes vnũ totũ
coõſtituũt. Eſt vnitas cõiugatiua q̃ fit vt duo iam nõ
duo ſᷣ vna caro ſuut. Eſt vnitas natina ꝗᷓ aia ⁊ carne
vnus hõ naſcit᷑. Eſt vnitas ptãtiua.q̃ hõ virtutis no
inſtabilis yei efſilis vnꝰ ſibimet nitit᷑ inueniri. Eſt

ſfutſt
ataa
Noacherd⸗
ninge
gothintt
lludrn
hüldifen
Glcrln
caae ⸗
wlten
umon
ntois
Syreys
CMat
vopatr
ff tilt
ſchfl
ncin
Vnitüc
Grnt
Gig
marit
cscht
wodin
nGnal
Gi
Wiſa
1 ien
cdig
Cocin
Uuribz
hieno
le O
ſooſgl
Govnt
N
zuſuglln
unt
W
de
W
nd
ir
n
ſi⸗
Nl
hulli
tor
odiu
ſndc
ggt

ehiütee
Momn. Zis
ſtibin
daz i
wieſi
m
ntaten
cünont
ſnecon⸗

ludgrol 1) 8

nnihe⸗
nano pot
iefa
ibtit⸗
sn
ndunede
eaene
e Fsni
GRrnuß
on Picne.
rüt byoſ⸗
facdlardi
neacrel
e Cröpen
ſmie.

vnipas oſentatiua.cũ p charitatẽ multoꝝ hoĩm ẽ cod
vnũ ⁊ aia vna.Eſt vnitas votiua.cũ aia oibus votis
deo adherẽs vnꝰ ſpũs ẽ. Eſt vnitas dignatiua q̃ filiꝰ

dei dignatꝰ ẽ aſſumere nr̃aʒ nãʒ.Eſt ⁊ poſtremo vni/

tas trinitatis.de q̃ iße Berñ.ſubdit verũ ⁊ quid ſuʒ.
ad illud vnũ.& ſi vnitas iſta qᷓ vbũ dei vnitũ eſt carni

ſpali differẽtia dꝛ vnitas dignatiua. Aidet᷑ g̊ ꝙ vnio

pᷣdicta ſingularẽ modũ habeat. ¶ Itẽ hocipᷣm videt᷑

auẽte ꝓphetici vᷣbi.dicit᷑ em̃ Hiere.xxxi.MNouũ faciet

do.ſuꝑ terrã.mulicx circũdabit virũ.hoc inquã dꝛ de
illa vnione creata.ᷣ nõ eſſet nouũ ſi ſile hẽet.videt᷑ ẽ
ꝙ int᷑ oẽs vniões ſit vnio vna ſingulan. ¶ Sed ↄtra
Ephe.v. Erũt duo in carne vna.ſacr̃m hoc magnũẽ.

Ego aũt dico in xpᷣo ⁊ in ccclia.Glo.qꝛ xpᷣs qͥ de erat
aps patrẽ.ꝑ quẽ ⁊ facti ſumꝰ.factꝰ ẽ ꝑ caruẽ ꝑticeps

nf. vt illiꝰ capitis coꝛpꝰ eſſemꝰ. videt᷑ ꝙ vnitas illa
q̃ eſt vᷣbi ad carnẽ. ſit ↄſilis illi qᷓ eſt viri ad vxoꝛẽ̃.nõ

ergo ẽ vnitas ſingularis. ¶ Itẽ illa vnitas q verbũ ẽ
vnitũ carni eſt vnitas ꝑſonalis ſicut ſupꝛa oñſuʒ ẽſt.

Sʒ vnitas illa q̃ aia vnit᷑ carni eſt ex ſũma ptãte dei.

Vñ in quadã ſequẽtia. Poteſtate nõ natura.fit cca
toꝛ creatura.g videt᷑ ꝙ illa ſit vnitas ptãtũ.ſ ille mo
tez aut illa

dus cõpetit ⁊ reꝑit᷑ in creatura. ⁊c. ¶ ille
vnio q̃ diuinitas vnit᷑ hũanitati eſt nalis aut gratui/
ta. Si nalis.g cõtinet᷑ ſb vnitatibꝰ illis qᷓ a pho aſſi/

gnant᷑. Si gratuita. cum vnitas gratuita ſit vnitas

ns nre
ECaſitſin

n1n
mula i
iricin
ertſo⸗
ca I
ſbicao ſ
nuloiſo;
vnio qnte
ccccntocs
gae Anis
zuwung
lnun
ötnane
ehotes,
aninal.
nitöci.
iſblitte
Hiſingii
rn⸗
ganun
noti
ſin,

4
tiettn

31 diuine nõ faciat ſpecialẽ vnitatis differẽtiã.

35

votiua ſicut dicit Berñ. videt᷑ ꝙ iſte modꝰ vnitatis
cendũ ꝙ ſicut nulla creatura ꝑfecte deo aſtimilat᷑.ſed
quodãmõ eſt ſilis quodãmõ diſſilis.Et vbi vna crea
tura hz ſi rndueceanee alia bʒ diſſilitudinẽ. Et ꝑ
hũc modũ intelligen

dis vnitatũ in creaturis reꝑtis. Si aũt loqᷓmur q;tuʒ

diſtantiã vnibiliũ.vnionis pᷣncipiũ.vniõis terminũ.
⁊ vnitoꝝ vinculũ.Otũ ad diſtantiã vnibiliũ.qᷓ vnit
creatoꝛ creature cõuenit cũ vnitatevotiua. Mtuz ad

vnionis pᷣncipiũ ↄuenit cũ vnitate ptãtiua.qꝛ talis ẽ
ex diuina vᷣtute ⁊ mera gra. Mtũ aũt ad vnionis ter

minũ cõuenit cũ vnitate votiua.q̃ quidẽ termiat᷑ ad

vnitatẽ pſone.Mtũ aũt ad vnionis vinculũ cõuenit

cũ vnitate cõiugatiua.in q̃ eſt vinculũ ꝑpetuũ ⁊ indi
nidqua copula. Mtũ aũt ad oẽs cõditiões ſil collatas
nullũ modũ habet vnitatis ſibi cõſimilẽ.qꝛ ſupexce/

dit omnẽ naturã.⁊ omnẽ aliã gratiã cõmunẽ.videlʒ
ꝙ diuina natura ⁊ humana vniant᷑ in vnã pſonam
indiſſolubiliter ꝑ dei potentiã. Et ideo concedendũ
eſt ꝙ talis vnio ſuꝑexcellit omnẽ ↄſiderationẽ philo

ſophicã.nec mirũ.qꝛ ad ipᷣm vix ꝑtingit ratio ꝑ fide⸗ʒ
eleuata. Et ideo Berñ. m iſtaz opinionẽ aſſignauit
ſpecialẽ vnitatis differentiã vocans eam animã vni

tatꝭ dignatiuã.Cõcedende ſunt ergo rõnes que ſunt
ʒ ad iſtam partẽ. ¶ Ad illuq ergo qdð opponit᷑ in con
trariũ ꝙ ſimilis ẽ vnioni cõiugatiue iam patet reſpõ
ſio.qꝛ ⁊ ſi ſit ſimilitudo q;dtum ad vinculũ.nõ tamen
eſt ſimilitudo q;tum ad terminũ vel diſtantiã vnibi/
54 lium.

¶ Ad ülud qð opponit᷑ ꝙ ſimilis ẽ vnitati wo/
tiue ꝓ eo ꝙ eſt vnio in pſona.Dicendũ qꝙ ſi ſit ſimi/

litudo q;ẽtum ad terminuũ.nõ tamẽ qtum ad vinculũ

el diſtantiã vnibiliũ. CO Ad illud qdð opponit᷑ ꝙ eſt

j. clligendũ eſt circa hãc ſacratifſimã vni
onẽ. Si em̃ loqmur de ipᷣa qtũ ad eiꝰ ſpãles cõditio/
nes ſigillatim acceptas.ſic põt bꝛe cõueniẽtiã cũ mo⸗/

lit.

dũ vnitat infimũ.

Imilis vnitati poteſtatiue. Dicendũ ꝙ etſi ſit ſimili /

JVB JI.

uina. diſſimilitndo eſt tamẽ qtum ad terminũ ⁊ q;
tum ad vinculũ. ¶ Ad illud qð obijcitur

Fare differẽtia qua anima vnit᷑ dco ꝑ charitatẽ per
ectãa. ⁊ qua natura hũana vnit᷑ verbo in vnitatẽ ꝑpſo

ad terminũ.Et ideo iſta vnio facit ſingularẽ modũzʒ.

Si aũt querat᷑ ſufficiẽtia vnitatũ modoꝝ aſſigna/

tudo tutn ad pꝛincipifᷓ. qꝛ vtrac; eſt er virtute o·

tum ad vinculi eſt ſimi/ 36
lis vnitati votiue cum ſit ꝑ gratiã. Sicendũ ꝙ ẽ alia

ne.nec tm̃ q;tum ad hoc eſt differẽtia. ſed etiã q;dtum

57

toꝛũ. Dicendũ ꝙ iſta queſtio alibi habet ſuũ locum.

⁊ ſingula ſuis locis tractanda ſunt. Illoꝛũ tamẽ.ix.

modoꝝ vnitatũ quos Berñ.aſſignat.poteſt ſic ſumi

ſufficiẽtia. Eſt em̃ vnitas naturalis ⁊ gratuita.⁊ vni/

tas ſuꝑ vtrãq; cõſtituta. VUnitas autẽ naturalis eſt ĩ
quadruplici differẽtia. Quedã enim eſt ꝑ aggregati
onẽ rerum differentiũ diſtinctaꝝ. ſicut vnitas colle⸗/
ctiua. Quedã eſt ꝑ colligationẽ rerũ foꝛmaliter diffe-
rentiũ ſiuc partiũ etherogericaꝝ.⁊ ſic eſt vnitas con-
ſtitutiua.Qucdã ꝑ cõiunctionẽ diſſerentiũ ſexu.opꝑ
ratiõe cõuenicutiũ.⁊ ſic cſt vnitas cõiugatiua.Quc/⸗
dam ꝑ vnionem diffcrentiũ naturaꝝ in vnionẽ con /

currentiũ.⁊ ſic eſt vnitas wtiua. AUnitas autẽ gratui

ta ſimiliter quattuoꝛ habet differẽtias.Aut enim eſt
vnitas eiuſdẽ anime ad ſe ſm ſtatuũ diuerſitatẽ.⁊ ſic
eſt poteſtatiua.Aut multoꝝ hominũ adinuicem pᷣmn

charitatẽ.⁊ ſic eſt vnitas cõſentatiua. Aut anime ad

deñ ꝑ volũtatis cõfoꝛmitatẽ.⁊ ſic eſt vnitas wtiua.

Aut bumane nature ad diuinã ſᷣm ꝑſone vhitatem.
⁊ ſic eſt vnitas dignatiua. Anitas autẽ ſuꝑ vtrãq; cõ

ſtituta videlicʒ ſuꝑ naturalẽ ⁊ gratuitã eſt vna ſola.
videlicz vnitas trinitatis. quã quidez vnã eſſe decet

ſolã.vt in ea ſit ſtatus omniũ vnitatũ.
Aueſtio. iij.

8ʒ Aucſtio. iij. f DW
¶ UNtrũ illa vnitas q;tum ad gradũ excellat omnecs

tũ in s reꝑtis. Si aũt loqmur q;tu, vnitates creatas:Et ꝙ ſic videtur autoꝛitate Berñ.
ad collationẽ ſuaꝝ ꝓpꝛictatũ.ſic dicit modũ vnitatis
32 ſingulan.⁊ hoc pʒ ſic. In bac em̃ vnione ẽ ↄſiderare

ad Eugeniuzʒ. Inter omnia que vere dicunt᷑ vnum.
arcẽ tenet vnitas trinitatis. Sccũdo illa pᷣcellit qua
tres ſubſtãtie in chꝛiſto ſunt vna ꝑſona.ergo vnitas
qua chꝛiſtus eſt vnus.omnes vnitates creatas cxccl
¶ Item tanto magis aliqua vniũtur.quãto inſe/
parabilius ſunt vnita. ſed nature ille in xpᷣo vniunt᷑
tanta inſeꝑpabilitate qua maioꝛ eſſe non poteſt. ergo
videt᷑ ꝙ vnitas illa ad quã termiat᷑ vnio illa. maxia
ſit inter omnes vnitates crcatas.¶ Item tanto ma

gis aliqua vniunt᷑ quãto magis cõmunicãt ſibi ſuas

ꝗꝓpꝛietates ⁊ idiomata. ſed in xpᷣo eſt ꝑfecta idioma//
tũ cõömunicatio. ergo videt᷑ ꝙꝙ ad ſummã vnionem

terminet᷑ illa vnio. tem vnio illa terminatur ad

vnitatẽ in pſona. pſona autem illa eſt ꝑſona verbi.̊

pſona vᷣbi in ſimplicitate ⁊ nobilitate i infinitũ excel
it omnẽ vnitatẽ crcatam. ergo videt᷑ ſimiliter ꝙ illa
vnitas ad quã terminat᷑ vnio dignatiua.¶ Sʒ ↄtra.
Oue maxie diſtãt ſũt mime vnibilia.⁊ qᷓ̃ minime ſũt

vnibilia minime faciũt vnũ. ſed talia ſunt diuinitas

⁊ hũanitas.& videt᷑ ꝙ vmo qꝗᷓ̃ ẽ i xpᷣo termiet᷑ ad gra/
Brez auato aliqͥd ex paucisꝛibꝰ
ↄſtat tãto mag ẽ vnũ.ſᷣ in xpᷣo reꝑit᷑ maioꝛ naꝝ plu⸗
ralitas ꝙᷓ ſit ſõ celo. vẽ ꝙ vnitas illa infimũ teneat
vnitat locũ.¶ ¶ Itẽ magꝗ ẽ vnũ qð ẽ vnũ i nã ⁊ ꝑpſona
qᷓᷓ; qd ẽ ĩ ꝑſona tm̃.ſᷣ qͥlibʒ hõ vnitatẽ hʒ i pſona⁊ nã.
xpᷣs ãt vnitatẽ hʒ i pſona tm̃ nõ i nꝗ.&̊ maioꝛ vnitatꝭ⸗
pfectio rapit᷑ i qͥlibet hie qᷓ; i xᷣo.¶ Itẽ mag eſt vnũ
qd nõ ẽ mitiplicabile nec mitiplicatũ.qᷓ; qð ẽ młtipli

cabilc ⁊ mitiplicatũ. Sʒ vnitas ⁊ punc?ꝰ bnt vnitatẽ

nec eſt multiplicabilis nec multiplicata. in xpᷣo aũe

—„

repit᷑ naturaꝝ multitudo ⁊ dꝛa. videt᷑ ꝙ in xpᷣo ſit

III.

ð

at ꝛ ſuſtentat᷑ om̃e qð ẽ ſub deo. Pꝛopt ſingularita

tẽ.qꝛ nũq vlla vnio fuit huic vnioni ſilis. Hec ei fuit 6
38 vnitas minima. ¶ Re. dicendũ ꝙ ẽ loqui 8 vnitate ᷓ excellẽtiſſime dignatõis.⁊ iõ nomẽ dignitat ⁊ digna Sthchkmn
aliqᷓ dicunt᷑ vnũ ꝑ ↄueniẽtiã i na.⁊ eſt loqͥ de vnitate tiõis ſibi appꝛopat.vt dicatvnitas dignatiua.Et qm̃ ne
q̃ aliq̃ dicunt᷑ vnũ ꝑ cõueniẽtiã in ꝑſona.Si em̃ loq. cũ ð vnitate xpᷣi loqmur ad quã vnio termiat᷑.eſt ſer
mur de vnitate qᷓ aliq dicunt᷑ vnũ ꝑ cõueniẽtiã in na mo de vnitate ꝑſone nõ de vnitate nature.iõ ſimpli⸗
ſicẽ dicere ꝙ ĩ xpᷣo talis vnitas quodãmõ ẽ nulla.q̊ nmait᷑ cõcedendũ ẽ vnitatẽ q̃ eſt uße omnẽ vnitatẽ crea
dãmõ eſt magna.quodãmõ eſt parua.quodãmõ eſt tã ſuꝑexcedere. Vñ etiã cõcedẽde ſunt rõnes ad hic
fũma. Si em̃ cõpemꝰ diuinã naz ad hũanã. ſic ĩ x†ᷣ ptẽ inducte Ad illð vo qdð obijcit᷑ ꝙ q̃ maxie diſtãt 39
nulla ẽ vnitas nature ꝓ eo ꝙ iſte due nature nõ pñt minime ſunt vnibilia. Dicendũ ꝙ de? ab omi creatu
ſiy in vnã cõcurrere naturã. Si aũt loqᷓmur de natu/ ra maximã habet dꝛiaz in na. qᷓtum tñ ad influẽtiã ⁊
ra xpᷣi ex ꝑte coꝛpis.ſic ꝑua ẽ vnitas ꝓpter ꝑtiũ multi creature ſuſtẽtationẽ maximã bʒ appꝛoximatõʒ.⁊ iõ
licitatẽ. Si aũt loqmur de vnitate q;tũ ad aiazʒ.ſicẽ maxia põt eſſe vnitas int᷑ creatoꝛẽ ⁊ creaturã.qᷓuis RK
ĩeo vnitas magna ꝗpter aie ſimplicitatẽ. Si aũt loq. nalis vnitas nulla intercidat. ¶ Ad illud qð obijci᷑ 40 e.
mur de eo q;tũ ad diuinã naturãa.ſic ſũma ẽ in eo vni Jinas eſt vnũ illud qð cx paucioꝛibꝰ ↄſtituit᷑. Dicẽ⸗ AWen
tas pr illiꝰ nature ſimplicitatẽ excellẽtifimã. Otũ ñ ꝙꝙ verũ eſt ð illa vniõe cuiꝰvnitas reſultat ex ꝑtiẽ Owil
F ad vnitatẽ nature m diuerſas ↄſideratiões ẽ vni/ pſtitutiõe. Anitas aũt q̃ eſt ĩ xpᷣo.ex ꝑtiũ cõſtitutiõe cckepe
tas ſũma. vnitas nilła.vnitas ꝑpua. vnitas magna.ſic nõ reſultat.⁊ iõ qᷓ;uis ſit ĩ eo naꝝ pluralitas.nõ tñ ſe nam
em̃ decet repiri in eo qͥ eſt ſuꝑ oia exaltat? ⁊ infra oẽs quit᷑ ꝙ ſit ĩ eo vnitas diminuta. ¶ Ad illud qð obij/4t „
bũiliatus. Si vo fiat ſermo de vnitate q̃ᷓ aliq̃ dicunt᷑ cit᷑ ꝙ magẽ vnũ qð eſt vnũ in ꝑpſona ⁊ nã. Dicẽdũ ꝙq Etao
vnũ ꝑ cõueniẽtiã in ꝑſona.ſic ſimplicit᷑ oquẽdo vni xern ẽ q vnitas ꝑſone ſequit᷑ vnitatẽ nature.tũc em̃ ſudiäk
tas illa ꝗᷓẽ in xpᷣo vnitas ẽ ſuꝑ oẽs vnitates ſußma. cõpoſitio ĩ nã facit cõpoſitionẽ ĩ ꝑſona.nõ ſic aũt ẽ in ſunpun
Et hoc qdruplici ex cauſa. videlicz ꝓpter illiꝰ ꝑpſone ꝓoſito.qꝛ vnitas ꝑſone iĩ xpᷣo antecedit vnitatẽ nãe ſhhotun
ſimplicitatẽ. ꝓpter vnibiliũ dignitatẽ. ꝓpter meritoꝝ aſſumpte.ita ꝙ nullꝗ inducit cõpoſitionẽ nã aſſũpta
inſeꝑabilitatẽ. ⁊ ꝓpter vniõis ſingularitatẽ. Pꝛopter ſicut oñſum fuit Sð. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ mag eſt 42
pſone ſimplicitate. qꝛ vnio ẽ in pſona vbi qᷓ quidẽ eſt vnũ qð nõ eſt multipli.⁊c. Dicẽdũ eꝙ verũ eſt de illa
ſimpliciſſana. Pꝛopt᷑ vnibiliũ dignitatẽ.qꝛ tã natu/ vnitate ⁊ multiplicatiõe q̃ habẽt aliquã cõpoſitionẽ.
ra aſſumẽs qᷓ; aſſũpta int᷑ cetera qᷓ ſunt bʒ excellẽtiſſi / vniunt᷑ em̃ cuʒ oppoſitũ cũ ſuo oppoſito ꝑmiſcetur.
mã. Pꝛopt᷑ inſeꝑabilitatẽ.qꝛ tãto vinculo foꝛtificata non ſic autẽ eſt in ꝓpoſito.quia vt ſepe dictũ eſt mul/
eſt illaꝝ naꝝ vnio.vt nũqᷓᷓ fiat nec poſſit fieri ſeꝑatio tiplicitas in natura.nõ repugnat vnitati i ꝑſona.Et
Mã em̃ illa int᷑ ccteras nas adheſit cterno vᷣbo qͥ ppꝛ ſic patet reſponſio ad oia queſita.
¶ Diſt. vij. Oſtẽdit qualit m varias opiniones recitatas di.pᷣcedenti de mõ vniendi diui
nã ⁊ humanã naturã determĩari habeãt ambigue locutides.
Ecũdũ pꝛimã vo dẽ deꝰ factꝰ ⁊c. Supꝛa narrauit mor multoꝝ opiniões. In hac ꝑte applicat ad pᷣn- 1
ſes cipale ꝓpoſitũ.videlicʒ. ad explicadas ambiguas locutiões. Diuidit᷑ aũt ꝑs iſta in ꝑtes tres ſᷣm illas 6

tres opiniões. In qꝝ pᷣma explicat locutiões ambiguas m opinionẽ pᷣmã. In ſecũda vᷣo ᷣm opiuionẽ ſecũ/
dã.ibi. In ſcdᷣa vo ſnia huiꝰ traditõis. In tercia vo m terciã.ibi. In hac g ſnia ſic dr deꝰ factꝰ hõ ⁊c. Pꝛima
ꝑs diuidit᷑ ĩ duas. In qᷓꝝ pᷣma iuxta pᷣmã ſniaʒ ambiguas locutiões exponit. In ſcda vᷣo ea q̃ pᷣdicte opinio
ni vidẽt᷑ pꝛia diſſoluit.ibi.Huic aũt ſnie oppõit᷑. Scda vo ꝑs pᷣncipalis diuidit᷑ iĩ ꝑtes tres. In q̃ꝝ pma locu
tiões pᷣmiſſas explanat. In ſcda vo autoꝛitates pus poſitas explanat.ibi.Determinãt ctiã auctes q pᷣme ⁊c̃.
In tercia vo alias auctes qᷓ hijs vident᷑ aduerſari reducit ad concoꝛdiã.ibi.Sʒ hijs vident᷑ aduerſari ⁊c.Et
illa ꝑs in multas poſſet diuidi ꝑtes ᷣm multas auẽtes ſicut in lra pʒ. Silr tercia ꝑs pᷣncipalis diuidit᷑ ĩ ꝑtes
tres. In qꝝ pᷣma explicat locutiões pᷣmiſſas ſᷣm terciã ſniaʒ. In ſcdᷣa vᷣo elicit ex pᷣmiſſis quãdã aliã locutiõʒ
nõ eſſe recipiẽdã.ibi.Et licʒ dicat᷑ bõ deꝰ ⁊c. In tercia vo ⁊ vltima oñdit ſe in pᷣcedẽtibꝰ opmnionibꝰſuſpẽſam
tenuiſſe ſniazʒ.ita ꝙ ad nullã pᷣdictaꝝ opinionũ declinauerit mag qᷓ; ad alterã.ibi.Satis diligẽter iux̃ diuerſo
rũ ſnias ⁊c̃.Et ex boc pʒ ꝙ nõ eſt imponẽdũ mgr̃o ꝙ fuit ex opinione tercia. NHota ꝙ ĩ tota pte iſta has du⸗/
as locutiões explanat.bõ factꝰ ẽ deꝰ.Et xpᷣs pᷣdeſtinatꝰ eſt eſſe filiꝰ dei. Pꝛima em̃ opinio ↄcedit ꝙ deꝰ factꝰ ẽ
bõ ⁊ ecõuerſo.qꝛ hõ in xpᷣo ẽ q̃dã ſuba ꝑ nãʒ q̃ cepit eſſe deꝰ ꝑ gr̃aʒ.Scda vᷣo opinio cõcedit ꝙ deꝰfact⸗ eſt bõ
⁊ ecõuerſo.qꝛ deꝰ cepit eſſe ſubſiſtẽs i duabꝰ naturis.⁊ ex h̊ factũ eſt vt ſubſiſtes in duabus naturis ſit deus.
Scm terciã opinionẽ dẽ deꝰ? factꝰ eſt hõ ⁊ ecõuerſo.qꝛ deꝰ accepit hoicm.⁊ ex boc factũ eſt ꝙ ſᷣm hũc hoĩeʒ
ẽ deꝰ. Silr pᷣma opinio cõcedit ꝙ xpᷣs pᷣdeſtinatꝰ eſt effe filiꝰ dei.qꝛ ille hõ eſt filiꝰ nõ ꝑ naturã ſᷣ ꝑ graʒ.⁊ hoc
quidẽ ab eterno fuit pᷣuiſum. Scda vo opinio dicit ꝙ xpᷣs eſt pᷣdeſtinatꝰ eẽ filiꝰ dei.qꝛ ꝑſona illa inq;tũ hõ.id

eſt inq;tũ ſubſiſtẽs ĩ duabꝰ naturis.ſcz aĩa ⁊ came.pᷣdeſtinatꝰ eſt.⁊ ita rõne hũanitatis nõ diuinitat.Tercia
vovᷣpinio dicit ꝙ xpᷣs ſᷣm ꝙ hõ eſt pᷣdeſtinatꝰ.nõ ꝙ homo ille ſit pᷣdeſtinatꝰ.nec ꝙ ꝑſona illa ſubſiſtẽs i dua/
bus naturis ſit pᷣdeſtinata.ſed qꝛ qð pᷣdeſtinatũ eſt ei ab eterno.collatũ eſt ei in tꝑe ꝑ gꝛatiã.nõ em̃ hũanitatẽ
bomis ab eterno ſed ꝑ gratiã acccpit ex tꝑeſm ꝙ deus pᷣuiderat eternaliter.
Explicat locutiões ambiguas ſᷣm opinionẽ pᷣmã. a
Ecũdũ pꝛimã vo dicit᷑ deꝰ factꝰ hõ.⁊ hõ factꝰ deus.qꝛ deus cepit eſſe VI M
quedã ſuba rõnalis que ante nõ fuerat.⁊ illa ſuba cepit eſſe deꝰ.⁊ hoc
gratia non natura vel meritis habuit. Vnde recte dicit᷑ xpᷣs inq;tum „
homo pᷣdeſtinatꝰ eſſe filius dei. . = .
¶Diſſoluit que pdiete opinioni vident᷑ cõtraria. b

ſge
ad
oͤn
eyntatige
wues adbie

naneditit 9

vomigenn
nſlini
umarpz 10
mmi ns

ink 4

tni R⸗
Nilgi
Nücötnie
raitisrdcſe

lid di

mã Naici9
enaur iͤc̃
noſcitii
eaitvniatinin
moneniaſine

bick gnaec .

wick dell
Hi coſtoni
oſtogeiſcan.
edicickmn/
ttiin

Smiaddun

—

lictau⸗
ſ
ginanelui⸗
Gihan
cacopinio
n hmloor
tii,.
luaimni6.
inictk igts
iuäban
omibſſihiun
ruiuc
Neihdelt
oin
on

—

huic ait ſnie oponit᷑ Si illa ſa tepit es de t deilla. qued ſha eſt desque
nõ ſp fuit deꝰ.Et qdã ſuba ẽ deus qͥ nõ eſt dina ſba.Et deꝰẽ aliqᷣd qð nõ ſpꝑ fuit

Sus eplan AOð ⁊ illi ↄcedũt Oꝛigenis teſtionio innitẽtes qͥ ait. Sactus ẽ ſine dubio id qY
Suser it. Factus ẽ ſin

pꝛius nõ erat. addidit ſᷣm carnẽ.ſm deum vo erat pꝛius.⁊ nõ erat qñ nõ erat.
Alijs q; pluribus modis illi ſnie põt opponi.quibꝰſupſedemus exercitatõ n
ſtudiũ lectoꝛi reliquentes.⁊ ad aliã pperaine.
Explanat ſententiam locutionum ſecunde opionis. cc
n ſca vo ſnia huiꝰtraditõnis talis videt᷑ rõ.vt cũ dr̃ deꝰfactꝰẽ hõ.intelliga?
cepiſſe eẽ ſoſiſtẽs ex duabꝰnatur vel tribꝰſubijs.⁊ econuerſo hõ factꝰẽ deus.qꝛ
ſubſiſtẽs in duab naturis cepit eẽ deꝰ. vel potiꝰhõ factus ẽ deꝰ.⁊ ecõuerſo dici⸗
tur. qꝛ deus aſſumpſit hoĩeʒ.⁊ hõ aſſumpteſta deo. Vñ aug. dicit in li.de tri.

Aug . Falls fuit illa ſuſceptio ꝗqᷓ hoiem facet deũ ? de hoiem. variat aut intelligetia

nõ vidẽ ¶( l dicit deieſt ho. ⁊ hõ eſt deꝰ. Of em deꝰcẽ pſona ſubſiſtẽs ĩ duabus ⁊ ex dua
icere perſo bus naturi. ⁊ pſona ſoſiſtẽs ĩ duabꝰ⁊ ex duabus natun dr̃ eẽ deus.i.verbũ vel
nam 2 nim nã diuina. Põt em̃ pᷣdicari ꝑſona ſimplex vel nã de ꝑſona compoſita. Non eſt

ſu dicũt ci /inqtum eſt hõ. i. inq;tum eſt ſubſiſtes ex duabꝰſubijs.ſ.aia ⁊ carne. Naʒ q;tu,
ſtum pꝛede ad naturã diuinitat nõ eſt ipe pᷣdeſtinatus. Mõ & inqtũ ĩ ea vel ea ſubſiſtit pꝛe
ſtinatum eſtinatcẽ.̊ in qtũ ſſiſtit ĩ aljs duabꝰſhijs.i.ĩ ala ⁊ carne.̊ ẽ inq;tum eſt ho.
QANuctes pꝛime opinionis q̃ iſti vident᷑ obuiare ſnie explanat. d

Meterminãt etiã auẽtes q̃ pꝛime ↄueniũt ſnie.⁊ huic vident ↄtradicẽ?᷑. vt cuʒ le
git᷑.hõ ille aſſumptus a verbo in ſingularitatẽ pſone.vel factꝰvna ꝑpſona cũ vᷣ⸗
bo. de nã hũana intelligat᷑ qͥ ↄbo vnita ẽ in ſinglaritatẽ ꝑſone.i.ita ꝙ eadẽ pſo
na q̃ pus erat ⁊ ſimplex erat.ſine incremẽto nũeri ꝑſonaꝝ etiaʒ imutata ꝑmãſit
licet ↄpoſita.Cõpoſitõnis vo huiꝰalia dicũt eẽ rõnem qᷓ; ſit in alijs hoĩbꝰ.qꝛhꝰ
ex tribꝰ.alioꝝ ex duabꝰſbijs eſt ↄpoſitio.Negat qᷓ; nqʒ hũanã eẽ pſonã vel dei
filiũ.Et ſic vnũ eundẽq; dicũt eſſe hoieʒ ⁊ deũ.⁊ filiũ hoiĩs ⁊ filiũ dei.ita vnũ et

„

igem nõ aliud ⁊ aliud ſicut nec alium ? alum.
educit ad ocoꝛdiam alias auẽtes q his vident᷑ aduerſan. e
Aug. Sz his vident᷑ aduerſari q; ſditis ptinẽt᷑ caplis. Ait em aug.ſup Johᷣ.Aliud ẽ
vbũ dei. alið hõ.bᷣ vᷣbũ caro factũ ẽ.i.hõ.nõ itaq; alia vbi.alia ẽ hoĩs ꝑſõa.qm̃ʒ
vtrũq; xpᷣs ⁊ vna ꝑſona.Idẽ ad felicianũ.Alið dei filiꝰ.aliud hoĩs filiꝰ.ſ ñ ali/⸗
us. Itẽ dei filiꝰaliud de pre.alið de mr̃e.Idẽ in li.j.de tri.Cũ filiſit ⁊ deꝰ⁊ hõ.
alia ſpa deus.alia hõ.Hhecãt i hũc modũ determinãt.qꝛ cũ dr̃. Aliud vxbũ dei.
aliud hõ.ſiue alia ſba deꝰ.alia hõ.alteriꝰnãe ſigniſicat᷑ xpᷣs eẽ inq;tũ ẽ hõ.⁊ al⸗
Joh.dam̃. teri⸗inq;tũ ẽ de⸗.⁊ alið nã qͥ ẽ hõ.aliud nã q ebde At n.ait Joh. dam̃. Incõ
uerſe ⁊ inalterabilr vnite ſt adinuicẽ nãe.neq; dina diſtãte a ꝓpꝛia ſimplicitate.
necq; hũana aut ↄuerſa in deitatᷣ nãm.aut in nõ exñtiaʒ diuia.neq; ex duabus
vna facta ↄpoſita nã.Cõpoſita em̃ nã neutri eaꝝ ex qᷣbꝰↄponit᷑ naturj.homou
ſia.i.ↄſbalis eẽ põt ex alter ꝑficiẽs alterũ.vt coꝛpꝰex qᷣtuoꝛ elemẽtis ↄpoſitum
nec ignis noĩat᷑.nec aer.nec terꝛa.nec aq̃.nec hoꝝ alicui homouſiõ dr. Si g̊ ſᷣm
hereticos xpᷣs vniꝰↄpoſite nãe pꝰvnionẽ extitit.ex ſimplici nã ↄuerſus ẽ i ↄpo⸗
ſitaʒ.⁊ neq; pfi ſimplic nature exñti.neq; mr̃i ẽ homouſios.⁊ neq; deꝰneq; hõ
denoĩabit᷑.ſᷣ xpᷣs ſolũ.Et erit h̊ nomẽ.ſ.xpᷣs nõ ꝑſone ipſius nã.ſᷣ vniꝰſᷣm ipſos
⁊poſite nature.Nos aũt xpᷣm nõ vniꝰↄppſite nature dogmanʒamꝰ.et H̊ nomæ
ſcʒ xpᷣs ꝑſone dicimus.nõ monotropos.i.vno mõ dictũ ſᷣ duaꝝ nãꝝ eẽ ſignifi⸗
catiuũi.ſ.deitat ⁊ hũanitat.Ex deitate aũt ⁊ hũanitate deũ ꝑfectü ⁊ hoĩeʒ pĩe⸗
ctũ eũdẽ ⁊ eẽ ⁊ dici.ex duabꝰ⁊ ĩ duabꝰnaturↄfitemur. Sic ̊ dr aliud eẽ filius
dDei. aliud filiꝰhoĩs.qꝛ alteriꝰẽ ſube vel nature inq;tum ẽ filiꝰdei.alteriꝰinq;tum
eelt filiꝰhoĩis.nõ ꝙ ipe filius dei ⁊ hois ſit duo illa diuerſa.i.due diuerſe nature.
¶ Hpte em̃ hyla.in.ix.li.de trini.ait.Cũ nõ aliud ſit filius hoĩs.neq; aliud fi⸗
liiuns dei. vbũ em̃ caro factũ eſt. ⁊ cũ ille qͥ filiꝰdei ẽ ipe ⁊ hoĩs ſit filiꝰ.requiro qͥs
in hoc filio hoĩs gloꝛiſicatus ſit? Euidẽter dicit nõ aliud eſſe filium dei et aliud

Alium hominis. Ex q pmiſſa roboꝛat ? appꝛobat determinatio.

„ 5 — *

—22—

Alia gba auto.

¶ Quod etiã dictũ eſt.vtrũcq; xpᷣs eſt.? vna ꝑſona. mouere põt lectoꝛẽ.ſic

⁊ illud qð Aug.dicit in.j.li.de trinitate. Quia foꝛma dei foꝛmã ſerui accepit
vtrũq; de. vtrũq; h
pter acceptũ hoiem.

₰ℳ

56. Sʒ vtrũ q; deus ꝓpter accipiẽtẽ deũ.⁊ vtrũq; hõ ꝓ⸗

Etillud qð idẽ ait ĩ libꝛo de bono ꝑſeuerãtie.Qui fide

ritatũ adnotat

. „

lis c. in eo verã naturã hũanã credit ſuſcipiẽte deo vbo ita ſublimatã. vt qͥ “
ſuſcepit ⁊ qð ſuſcepit vna eſſet ĩ trinitate ꝑſona. aſſũptiõe illa ineffabilit fa,j/

ciẽte pſone vniꝰ ĩ deo ⁊ homie veritatẽ.Si aũt q ſuſcepit.⁊ qð ſuſcepit vna

plona. natura hũana cũ bo yna ẽ pſona. Sʒ hec oĩa ex tali ſenſu dictta

foꝛe tradũt vt vtrũq; dicat᷑ eſſe xps ⁊ vna ꝑſona.qꝛĩ vtroq; vn xpᷣs ⁊ vwna
pſona ſubſiſtit. Ita etiã ſuſceptũ cũ ſuſcipiẽte dr vna ꝑſona.qꝛ ſuſceptũ ſu /
ſcipiẽti ẽ ſociatũ in vnitate ꝑſone.⁊ ita ꝙ vnitas ꝑſone ꝑmãũſit.nõ ita ꝙ caro
7 gia ſint vnꝰ deꝰ.qꝛ vt ait Hieronymꝰ. Verbũ ẽ deꝰ nõ caro aſſumpta. Et
Ambꝛo.in li.iij.de ſpũſancto ait.Aliud ẽ qð aſſũpſit⁊ aliud qð aſſũptũ eſt.
¶ Eſt aũt ⁊ aliud qð huic ſentẽtie plurimũ videt᷑ ob/
uiare. Ait em Aug. in li.j.ꝰ Maximinũ. Chꝛiſtꝰ vna
pſona ẽ gemie ſubſtãtie.qꝛ ⁊ deꝰ ẽ ⁊ hõ eſt. nec tñ deus
ci põt.alioqͥn filiꝰ dei deꝰanteq;
ſuſciꝑet foꝛmã ſerui.nõ erat totꝰ.⁊ creuit cũ hõ diuini /
tati eius acceſſit.Ecce deũ dicit nõ eſſe ꝑtẽ illiꝰ ꝑſone.
Nñſio eoꝝ cuʒ

a ¶ Inerplicabile ei
ẽ myſteriu iſtiꝰ vnio⸗
nis ꝗᷓ nõ ẽ ꝑtiũ ratio.

Coõtra. Aidet᷑ ĩ nulla

vniõe eẽ ꝑtẽ ⁊ ꝑtẽ. qꝛ
ſup leuitici. v. decima
ptẽ ⁊c.glo.eſicij.deci/
ma ꝑs ephi.ẽ hũani/

tas xpᷣi. Epbi ãt m/

ſura tri modioꝛũ ſi/

e⸗ trinitatẽ. Et
icut ſe habet ſignuz5
ad ſignum. ita ſigna-

tum ad ſignatuʒ. ſed

ſignũ eſt gs ſigni. SH27
ſign atũ eſt ꝑs ſigti. 5

buauitas eſt ꝑs xp̃ᷣi.
Itẽ in ſymbolo dicit

Sicut aia rõnalis et

caro vnꝰ ẽ hõ. ita deꝰ
⁊hõ vnꝰ ẽ xp̃ᷣs. Sed
aia et caro ſunt ptes
bois.g̊ bñanitas ⁊ di
ninitas ſunt ꝑtes xpᷣi

cuiꝰ vriũ tradit᷑ bið.

MP.. vicendũ ꝙ ps
multis modis dicit.

ö ps dẽ cõiter
on e iezo. ß hũanata.Et ꝙ ꝑſona hũanata pᷣdicet᷑ Caſſiodoꝛus
oßdere videt᷑ dicẽs. Factꝰ ẽ vt ita dixerim hũanatus
deꝰ.qͥ etiã ĩ aſſũptiõe carnis deꝰeſſe nõ deſtitit. Qð tñ
varie accipi põt vt dicat᷑ deus factꝰ hũanatꝰ.vel x-xps
fact deꝰ hũanatꝰ.vtrũ q; em̃ ſane dici põt.Cũ g dicit᷑
factꝰ ẽ deꝰ hõ.młtiplex tᷣm iſtos fit intelligẽtia. vtna
turã hũanã accepiſſe.vł hũanatũ verbũ eſſe incepiſſe
intelligat᷑. NHec tñ ſi incepit eẽ hũanatũ vbũ.iõ ſequi
ꝙ incepꝑit eẽ bũ.nec ſi deꝰ factꝰ ẽ hũanatũ verbũ.ſe⸗
quit᷑ ꝙ factſit verbũ.ſicut de aliqͥ dr. hHodie iſte cepit

om̃e qð venit i cõpo⸗
ſitionẽ alicuiꝰ. ſiue bz
realẽ cõpoſitõeʒ. ſiue
hm roõnalẽ. Et H̊ mõ
illa qꝗᷓ cadũt in diffini
tiõe. dicũt᷑ eẽ ꝑtes rei
notificate.Alioꝰ dici⸗

tur ꝑs illud q enit
in oↄſtitutionẽ alicuiꝰ
n rez ⁊ naturã.ſiue

habeat quãtitatẽ ſiue

non. ⁊ hoc mõ aia ps
eſt rei animate. Ter⸗

cio mõ dicit᷑ ps magꝗ
ꝛie ſllud qð venit ĩ
cõſtitutionẽ alicuius
bᷣm rẽ ⁊ naturã.⁊ ſᷣm
quãtitatẽ cõtinuã xel
diſcretã.ſicut manꝰ⁊
pes eſt ꝑs coꝛpoꝛis.⁊

binariꝰ eſt ꝑs quater

narij. Quarto mõ dr

mõö

*

vel hõ ꝑs huiꝰ ſube di

Vñ videt᷑ illa ꝑſona nõ ↄſtare ex deo ⁊ homie.Ad qð

etiã illi dicũt illã ꝑſonã nõ ita ↄſtare ex deo ⁊ hoĩe:q̃ſi

totũ ex ꝑtibꝰ. Ita em ptes alicuiꝰ toni⸗ cõueniũt. vt ex
illis qð nõ erat ↄſtituat᷑. Mõ aũt ſichũana ⁊ diuia nã ĩ

xpᷣo vniũt᷑. Inexplicabile em̃ ẽ myſteriũ iſtiꝰ vnionis

q̃ nõ eſt ꝑtiũ rõ. Quidã tñ noie dei ibi ꝑſonã ſigniſca

Et bie anteꝛita
met vetermins

tionẽ.
Ponit autoꝛi·

tatẽ qᷓ multũ vi
dect᷑ huic ſentẽ⸗

tie oppoſita.

dvetermiatiõe.

ri putãt. qꝛ de tribꝰ agebat ꝑſonis qrũ nullꝗ trinitatis
ptẽ eſſe dicebat.ſiẽ ꝑs iſtiꝰ ꝑſone nõ ẽ deꝰ.Qð ſi de ꝑ⸗

ſona intelligat᷑.manifeſtũ ẽ.qꝛ ꝑſona nõ eſt ꝑs ꝑſone.
Poſita ẽ diligẽter ſnia ſcðᷣa ⁊ eiꝰ explanatio.cui i nllo

vłin modico obuiãt autoꝛitates in tercia ſnia inducte

que iam cõſiderãda ef. —
Determiat que ſit pᷣmiſſaꝝ ꝓpoſitionũ intelligẽ⸗

tia m locutionẽ tercie opinionis. f

*

eſſe bon-hõ vłfactꝰẽ bonꝰ hõ.nec tñ hodie cepit eẽ hõ

vel factꝰ ẽ hõ. Scðm iſtos dr̃ xpᷣs ſjm ꝙ hõ pᷣdeſtinatꝰ
eſſe filiꝰ dei.qꝛ ẽ pᷣdeſtinatũ a deo ab erno.⁊ ĩ tꝑe colla⸗/
tũ ẽ eiꝑ graʒ.vt ipᷣe ens hõ ſit filiꝰ dei.hoc em̃ nõ ſp ha
buit. ĩ tpe ꝑ graʒ accepit.Qð vr̃ Aug.notaſſe ĩli.ad
ꝓſpeꝝ ⁊ hylari.dicẽs. Pꝛedeſtinatꝰ ẽ ieſus.vt qͥ futu-
rus erat ſᷣm carnẽ filiꝰ dauid. eſſet ĩ vᷣtute filiꝰ dei.hi

etiã cũ dr xpᷣs minoꝛ pfe ſʒ ej hõ. ſʒ habitũ h̊ ĩtelligũt
dictũ.i.inqtũ hʒ ſibi hoĩem vnitũ⸗ Vñ Augu.li.j.de

¶ In hac ; ſnia ſiẽ dr deꝰ factꝰ hõ.qꝛ hoĩem accepit.ſie
dicit᷑ eſſe hõ qꝛ hoĩem hʒ vel qꝛ eſt hñs hoĩem.⁊ hõ fa
ctus deꝰ. qꝛ aſſũptꝰ ẽ a deo.⁊ hõ eſſe deꝰ. qꝛ hñs hoĩie,z
eſt deꝰ. Ců g d deꝰ ẽ hõ. vel habitꝰ pᷣdicat᷑ vel ęſona
Caſſiodoꝛꝰ.

Quo ſenſu xpᷣs
dicit᷑ pᷣdeſtina/
tus ſm iſtos.
Aug. Autoꝛita
te coͤfirmat ex/
woſitionẽ.

Auguſtinus

igsp
ite
mnii
ſtnps Ne⸗
Uunärörir⸗

uitnt,

hettetit
awmnint
i.
miimiin

ceſ

id rah
.

ſcts

„

„

gs magis ꝓpꝛie qð venit in cõſtitutionẽ alicui?realẽ vel Auantitatiuã ſᷣm certã determinatã menſuraʒ. ita
aliq̃tiens ſumpta reddi

t ſuũ totũ.Et iſta ꝑs dĩ aliquãta cui ꝓpꝛijſſime ↄuenit intẽtio ꝑtis.Cũ g qrit᷑ vtꝝ
bpummana nã ſit ꝑs xpᷣi.dm ꝙ ſi ꝑs accipia

E cõiter pᷣmo mõ pᷣt ↄcedi ꝙ ſit ꝑs.Si em̃ qͥs vellet notificare qͥd

ſit xps.dicẽt ipᷣm vnã bypoſtaſim in duabꝰnaturis diuinã ſcʒ ⁊ bumanã.Si aũt ꝑs ꝓpꝛie accipiat᷑.ſic huma

noꝛ. In foꝛma enim ſerui minoꝛ eſt patre. In foꝛma

na nꝗᷓ nõ vi ꝑs xpᷣi.⁊ boc mõ intelligit᷑ verbũ mgfri in lr̃a.Et ꝑ boc pʒ rñſio ad obiecta. In talibꝰem̃ nõ eſt ſi⸗
r”ä“ mmiilitudo oimoda.
4 . . 19 „ „ — - 4 . * . ni⸗ 2 .
trini. deus filiꝰdeo patri in natura ẽ eq̃lis.habitu mi⸗ b ¶ Mon hoiem deifi 2

catũ dicimꝰ⁊c. Vide

dei elis ẽ pr̃i.Et qꝛ ſᷣm hitũ accipiẽda ẽ incarnatõis tur falſum dicere. Si
rõ.iõ deũ humanatũ nõ hominẽ deificatũ dici tradũt cut em̃ diuina nã hu/⸗

— — be — — „ ℳ₰ „ „ „ 7.
Vñ Joh̊.dam̃. Mõ homnẽ deificatũ dicimꝰ ᷣ deum mane vnita eſt. ita et
r Eahechn. äet ine 6n
¶ ¶ Elicit ex pᷣmiſſis illã locutionẽ nõ eſſe rcipiendam natũ ita boiem deifi⸗
homo dominics. g Yq ctũ. Itez in vnione
c (Et licet dicat᷑ hõ deus nõ tñ cõgrue dr̃ hõ dñicꝰ. VUñ diuine nature ad bu

Aug.iin li.retractationũ. Mõ video vtrũ recte dicat᷑

manã.ↄiuina nꝗ non

hoõ dñicqᷣ eſt mediatoꝛ dei ⁊ hominũ xp̃s ieſus.cũ ſit eſt minuta.ſed hbuma
vtiq; dñis. ⁊ B qͥdẽ vt dicerẽ.apud qſda legi catholi/ na e raleata. huma
cos tractatoꝛes. Sʒ vbicũq; dixi. dixiſſe me nolley3.. ad cofoꝛn ’cate vini⸗
poſtea qppe vidi nõ eẽ dicẽduʒ.q́uis nõ nulla poſſert ne.qᷓ diuina ad ↄfoꝛ
idẽ rõne defendi.Scõm iſtos etiã dr̃ ꝑſona filij ĩ dus mitatẽ humane. po
bus ⁊ ex duabus exiſtere naturis ſᷣm adherentiã vel tius debet dici in xpᷣo
inherentiã. Altera em̃ inheret ei. altera inet. humana nã deificata
N¶ AÆn. in pdietis opinionibꝰ tenuit ſuſpenſam ſniam. Snabuments.
ita ꝙ nõ magis vnã q; aliã determinauerit. h tio dz fieri a orton
¶ Satis diligent iuxta diuerſoꝝ ſniaʒ ſupᷣpoſitã abſq; boc nõ ſoluit. qꝛ deno
aſſertione ⁊ pᷣiudicio tractauimꝰqõem. Verũtñũ nolo minatio nõ ſolũ debʒ

in tãta re tanqᷓ; ad cognoſcẽdũ difficili putare lectoꝛẽ
iſſtã ſibi noſtrã debẽ ſufficè diſputationẽ.̊ᷣ legat ⁊ alia
foꝛte meliꝰcõſiderata atq; tractata.⁊ ea q̃ hic mouere
pfrlit.vigilãtioꝛe atq; intelligẽtioꝛe ſi pᷣt mẽte diſcutiat
S6Sfirmit tenẽs ꝙ deus hoiem aſſũpſit.hõ in deũ trãſi⸗

fieri a notioꝛi ſ etiam

a dignioꝛi. Si etiã di⸗

cas ꝙ eſſe hnmanatũ
p̃dicat babituz. ſicut
dicit tercia opinio.R̊

nõ ſoluit.qꝛ nõ tm̃ dẽ

uit. nõ nature verſibilitate.ſᷣ dei dignatõe.vt nec deꝰ bumanatꝰ.ſ dẽ factꝰ
mutaret᷑ in humanã ſbᷣam aſſumẽdo oien eckaln vs ſi xben⸗ dicere
dDiluinã glificatus iſſe in deũ.qꝛ mutatio vel verſibili, & we deus. 7 deus
diuinã glificatus iſſe in deũ. qꝛ mutatio vel verſibili⸗ g; vi gek cy nullu in⸗

tas nature diminutionẽ ⁊ abolitionẽ ſbe facit.

. cõueniẽs ſit dicere ho
òèRè jjmmminé eſſe deificatum.
Bę.dam ꝙ boc adiectiuũ bumanatũ nõ ſolũ pᷣdicat habitũ ſed etiã vnionẽ. Vñ nihil aliud eſt dicere deũ eẽ

winis ad deum quanta eſt alioꝝ hominuunm.

bhumanatu qᷓ; carni vnitũ. Hoc aũt qð eſt deificatũ.⁊ ſi poſſit ixoꝛtare vnionẽ.impoꝛtat tñ ſimul oꝛdinẽ ⁊ an

naſion⸗ Delficzen em̃ cõponit᷑ a deitate ⁊ factũ. Añ deificatũ hoc ẽ factũ eſſe deũ.Et qm̃ humanitas diui
nitatẽ nõ antecedit.ideo dam̃.hanc nõ cõcedit bominẽ eſſe deificatũ.Ael dðᷣm ꝙ dam̃.nõ negat ſimplxr.ſ q;

noõ eſt ita ꝓpꝛia hõ cſt deificatus.ſicut hec deus ẽ factus hõ. MNam ipſe dicit tercio libꝛo.Opoꝛtet ſcire ꝙ; non
Fm extimationẽ nature vel cõfuſionẽ caro deificata ẽ. Cantũ em̃ valet dicere carnẽ eẽ deificatã.quantũ dei⸗
tati eſſe coniunctã.ideo nõ negat pᷣdictã locutionẽ tanq; falſam ſimptr.ſed nõ eſt ita ꝓpꝛia ſicut ⁊ eius cõuer
ſa.Poſſet etiã vis fieri in boc ꝙ dico hominẽ.qꝛ ex ꝑte ſubiecti ſtat ꝓ hypoſtaſi.ex parte vᷣo appoſiti ꝓ foꝛ/

ma.nõ ſic añt hypoſtaſis huiꝰhois eſt deificata cũ ſemꝑ fucrit deus.ſic eſt humanata.cum nõ ſemꝑ fuerit bõ
⁊ſic patet vtraq; obiectio. c ¶ Mon tñ congrue dꝛ bõ dominicus.Contra.videtur ꝙ ſit ↄcedenda ꝑ illud ʒ
qð babet᷑ in libꝛo.lxxxiij.queſtionũ. Mouendũ eſt vt illa eterna bona expectent᷑ que fuerunt in homine do⸗
minico.boc em̃ intelligit᷑ de xpo.Si tu dicas hoc retractatũ eẽ.obijcit᷑ ↄtra hoc.quia ſuꝑ.j.li.Re.j.dicit gd.
Bede.Quis eſt iſte hõ niſi bõ dominicus. ſi hoc põt dici de alijs hominibꝰ.multo magis de xpᷣo.ſ.ddm
q; boc nomen dominicus ſᷣm cõmunẽ vſum dicit᷑ dupłr.ſcʒ poſſeſſoꝛie ⁊ ſimilitudinarie. AVnde dicit᷑ homo
domiuicus qͥ poſſidetur a dño.vel qui eſt ſimilis dño.Et quia ſᷣm vtrãq; ↄparationẽ diuiſionẽ dicit ⁊ diſpa
rationẽ eius de quo dicit᷑.ad tominũ reſpectu cuius dicit᷑.cum xpᷣs ſit dminꝰ non eſt concedendũ eſſe xpᷣm
bominẽ dominicũ.Eſt em̃ ipſe vere dminus.Et ideo boc retractat Auguſtinꝰ.oſtendens ꝙ poteſt malũ ge
nerare intellectũ. Poſſet tamen ſane intelligi ratione humane nature que a domino poſſidet᷑.⁊ domino aſſi
milatur.et a domino cauſat᷑.et ideo ſic retractat Auguſtinus ꝙ hoc modo poteſt hbabere ſanũ intellectum.
Ad illud vero qð obijcitur de alijs hominibus.dicendũ ꝙ nõ eſt ſimile.nõ em̃ eſt tanta deſperatio illius ho/

—

bus ipſam vnionẽ. Scdo qrit᷑ de locutionibꝰ expꝛi/

mentibꝰvnionis pᷣdeſtinationẽ. Circa pᷣmũ qᷓrnnt᷑

tria. Pꝛimo ꝗ̃rit᷑ de hac locutõe.deus ẽ h.⁊ ho ẽ deꝰ.
Scdo vo qrit᷑ de hbac.deus factꝰeſt bõ. Lercio q̃rit᷑
de bac. bõ ctus doetous.
ueſtio.ſ.

¶ Atrum illa ſpoſitio ſit vera. deus eſt bö. ⁊ cy ſit vera
videt᷑ ꝑ illud qð dẽ in ſymbolo.deus ⁊ hõ vnꝰẽ Cpᷣs.

Xp̃s g eſt deꝰ⁊ etiã eſt hõ.et eſt vnꝰ.S q̃cunq;ʒ dicũt

de vno ct eodẽ ᷣm numerũ dicunt᷑ de ſe inuicẽ. ergo

deus eſt bõ.⁊ bomo eſt deus. ¶ Itẽ Berñ. ad cuge

niũ.Lantã ⁊ tã expᷣſſam vim vnionis in ſe ꝓfert ea

ꝑſona qᷓ deus ⁊ hõ vnus ẽ xpᷣs.vt ſi duo de ſe pᷣdices
nõ erres. ¶ Item ſicut ſuꝑius oñſum fuit.illa vnio

terminat᷑ ad vnitatẽ ꝑſonalẽ ſiue hypoſtaſis.ſ̊ᷣ quo/
tienſcunq; aliq̃ duo vniunt᷑ in ſuppoſito.de ſeinuicẽ
in cõcretione pᷣdicant᷑.̊ ſicut deus noĩat diuinã na-

turã in cõcretione ⁊ hõ ſilr.videt᷑ ꝙ ibi ſit mutua pᷣ‚/
dicatio. vt dicat᷑ bõ deus ⁊ deus bõò. ¶ Itẽ medium
qd optime iungit extrema. ad vtrũq;ʒ extremoꝝ cõ/
parat᷑ m habitudineʒ ſubijciendi ⁊ pᷣdicandi.Si g
xpᷣs ꝑfectus mediatoꝛ eſt int᷑ deũ ⁊ bominẽ.g deus ⁊
hõ talẽ habẽt hitudinẽ reſpectu eiuſdẽ.ſᷣ q̃ talẽ hñt
hitudmẽ reſpectu eiuſdẽ dicunt᷑ neceſſario de ſeinui
cem. ho pdicat᷑ de deo ⁊ deus de boie. ¶ Sed ↄtra.
maioꝛ eſt vnitas ꝑſonaꝝ in diuina nã qᷓ ſit naturaꝝ
in xpᷣo in vna ꝑſona.qꝛ ſicut dicit Bern. Illavnitas
arcẽ tenet ſuꝑ oẽs vnitates.ſᷣ rõne vnitatis nãe nõ
cõuenit dicere ꝙ vna ꝑſona ſit altcra.g rõne vnita/
tis gaſe nõ ↄuenit dicere ꝙ deus ſit hõ ⁊ ꝙ hõ ſit
deus.
ris ⁊ vniunt᷑ in nã et ꝑſona.qᷓ; q̃ ſunt diuerſoꝝ genc
rum et vniunt᷑ in ꝑſona tm̃.̊ aia ⁊ coꝛpus ſunt i ge/
nere ſbᷣe.⁊ vniunt᷑ in vno hoie qͥ eſt eiuſdẽ nature et
vnius ꝑſone.diuinitas aũt ⁊ hnñanitas nõ ſũt ciuſdẽ
generis.nec vniunt᷑ in vnitatẽ nature.vᷣ ſolũ in vni/
tatẽ ꝑſone.& cũ bec ſit falſa.aia ẽ coꝛpus.⁊ ecõuerſo
Fet hec.hõ eſt deus ⁊ deus eſt bõö. ¶ Itẽ cũ dẽ dedeſt

hõ.aut hõ pᷣdicat᷑ de deo ⁊ de petro vniuoce aut equi

uoce.Si vniuoce.& aliqͥd eſt vniuocũ creatoꝛi ⁊ cre

ature qd eſt ipoſſibile. Si equiuoee.& nõ videt᷑ x:ᷣs

hõ ad genus hoim ptinere.exq̊ bõ de ipſo ⁊ alijs nõ
dẽ vni onnik. r cũ dẽ deus eſt hõ. aut bõ pᷣdicat᷑
ꝑ ſe. aut ꝑ accidẽs. Si ꝑ ſe.⁊ qd pᷣdica t᷑ ꝑ ſe dẽ de q̃li

bet ſuppoſito.g q̃libet ꝑſona diuina eſt hõ.Si ꝑ ac-

cidens. vid alicd accedat deo.qð oino falſum

eſt ſicut ꝓbatũ eſt in pᷣmo libꝛo. ¶ Itẽ cũ dẽ deus ẽ
hõ.Aut bõ pᷣdicat᷑ de deo abſolute. aut relatiue. Si
abſolute. dẽ de tribus. qꝛ noia abſoluta dicunt᷑ de
tribus ſicut vult Aug.⁊ h
tionẽ.ſed om̃e relatiuũ dẽ reſpectu alicuiꝰ.gᷓ bõ dẽ re
ſpoctu alicuiꝰ.ſ boc ẽ plane falſum. nõ videt᷑ ꝙ bõ
aliquo mõ pᷣdicet᷑ de deo. ¶ Itẽ ſi bo pᷣdicat᷑ de deo.
aut eſt in plus.aut in minꝰ.aut in eque.Si in minꝰ.

Saͤlibet hõ eſt de? ⁊ nõ ↄuertit᷑. Si in plus. q̃libet

4 deus c. hõ eſt. Si in eque.ᷓ redit idẽ incõueniens.

tẽ hoc nomẽ deus aut ſupponit pꝛo pſona filij.

aut nõ.Si ꝓ ꝑſona filij.ſupponit eadẽ rone ꝓ pſo/⸗
na patris.g ſi bec ẽ vera ꝓ ꝑſona filij.deus eſt hõ.et
hec ꝓ perſona patris.deus eſt hõ.Si vᷣo non ſuppo

duo ſᷣm duo genera locutionũ q̃ in lſa expo-/

Dintelligentiã hui ptis incidit bic qð circxx
= nunt᷑. Pꝛimo q̃rit᷑ de locutionibꝰexpᷣmenti

poſſe pᷣdicari.

Itẽ magis cõueniũt ea qᷓ ſunt eiuſdẽ genc/

dicuut ſvᷣam. Si ᷣm rela

õ

—

dicta loeutio erit ſimpłr falſa. ¶ Itẽ plus diſtãt deꝛ.
et bõ.qᷓ; bõ et non bomo. Sed deꝰ nunqᷓ facit ꝙ bõ
ſit nõ hõ.gᷓ nõ videt᷑ ꝙ poſſit facere nec ꝑ nãm necꝑ
miraculũ ꝙ hec ſit vera deus ẽ hõ. ¶ Itẽ triplex eſt

pᷣdicandi modꝰ.Qð em̃ pᷣdicat᷑ de altero.aut pᷣdica⸗4

tur ꝑ eſſentiã.aut ꝑ inherentiã.aut ꝑ cãm. Cũ gᷓ dẽ
deus ẽ bõ.aut pᷣdicat᷑ ꝑ eſſentiã.et ſic deus et hõ erit
eiuſdẽ eſſentie qð ẽ impoſſibile.Aut ꝑ inherentiã.et
tũc accidit deo eẽ hominẽ.Aut ꝑ cãm.⁊ tũc pari rõe
poterit dici ꝙ deus ẽ lapis.qꝛ ita ẽ cã lapidis ſicut et
hois. nullo g& mõ videt᷑ poſſe cõcedi.hominẽ de deo

abſq; dubio neceſſe eſt ↄcedẽ bominẽ eſſe deũ ⁊ deñ
hominẽ.ꝓ eo ꝙ duc nae ibi vnite ſũt in vnã pſonã.
q̃ aũt i vno ſuppoſito vniunt᷑.necrio de ſeinuicẽ pᷣdi
cant᷑.ſi accipiat᷑ cõcrete.pter illã maximã q̃ dicit᷑.

Ijſcunq; vni et eidẽ ſunt eadẽ.int᷑ ſe ſunt eadẽ.ꝑ quã

etiã fundari hʒ vᷣtus ſylogiſmi expoſitoꝛij.qð Fbar
phs in libꝛo poꝝ.ea q̃ dicunt᷑ de vno ⁊ eadẽ. pᷣdicari
de ſeinuicẽ. Si g vnus ẽ xpᷣs qͥ eſt deꝰ⁊ bõ.neceſſario

Aa cõcedẽ deũ eſſe bominẽ ⁊ hbominẽ eſſe deum.
t

B quidẽ atteſtant᷑ ſctõꝝ auctes. et cõiter fatent
doctoꝛes theologici. De mõ vo pᷣdicandi diuerſi di-

uerſimode ſentiũt. Quidã em̃ dicẽ voluerũt ꝙ h pᷣ⸗
dicatio nõ ſit in recto in obliq̃. vt ſit ſenſus.deus ẽ

.i.deus hʒ hominẽ.Et h̊ modus dicẽdi relabit᷑ ad

terciã opinionẽ qᷓ dixit boĩem pᷣdicari ð deo ſm hitũ
q etiã ſuꝑius ipꝛobata ẽ. Manifeſtũ etiã eſt ꝙ illud
nõ ẽ ſufficient᷑ dictũ.qꝛ ſi diceret᷑ deus eẽ bõ.i.habẽs

boiem.cadẽ rõe dicẽt᷑ caro.qꝛ bʒ carnẽ.⁊ pes.qͥa bʒ
pedẽ. Jõ alij dicere voluer̃t ꝙ talis pᷣdicatio ẽ in re/
cto.verũtñ nec ẽ pᷣdicatio foꝛmal.nec cauſał.nec acci
dentalis.ſᷣ ꝑ idẽtitatẽ.⁊ ſenſus ẽ.deus eſt hõ.i.deus
eſt ille qͥ ẽ hõ.ille aũt qͥ eſt hõ.i.filiꝰdei de deo pᷣdicat

p̃ᷣdicationẽ idẽtitatis. Sʒ nec adbuc illð plene ſol

uit.qꝛ ꝗlibet pᷣdicatio claudit in ſe implicationeʒ. et
iõ eũ dẽ deus ẽ ille qͥ ẽ hõ.adbuc ↄtingit q̃rere de illa
iplicatiõe que eſt ex ꝑte pᷣdicati ad quã pᷣdicationeʒ

hʒ reduci. ⁊ tũc vel opoꝛtet ire in inſinitũ iplicando.

vel opoꝛtebit recurrere ad alium modũ pᷣdicãdi.Et
Apterea ẽ terciꝰmodus dicẽdi.vt cũ dẽ deus ẽ bõ.hic
eſt ſingularis modꝰpᷣdicãdi. Mõ em̃ ẽ talis pᷣdicatio
ꝑ eſſentiã.nec ꝑ cãm.nec ꝑ inherẽtiã.ſicut oñdebat
rõ vltia. eſt pᷣdicatio ꝑ vnionẽ. Jõ em̃ hõ pᷣdicatur
de deo qꝛ vnit᷑ ei in vnitatẽ ꝑſone.et qm̃ hec vnio eſt
ſingularis.nõ ẽ mirũ ſi ſingularẽ modũ exigit pꝛedi⸗

candi.et ꝑ boc ꝑʒ illud pð vltio qᷓrebat᷑.qꝛ talis pᷣdi

catio nõ reducit᷑ ad alios modos pᷣdicãdi ↄſuetos.
bz tñ in ſe veritatẽ ſicut oũdũt rõnes ad hãc ꝑtẽ in/

ducte. ¶ Ad illud vo qd opponit᷑ ꝙ ꝓpter vnioneʒ &

in nã vna ꝑſona nõ pᷣdicatur de alia.q;uis illa vnio

ſit excellẽtioꝛ. g ſic et in Mades dam ag ſequitur.

Anitas em̃ trinitatis maioꝛ eſt qtũ ad rõem ſi ilitu⸗
dinis et cõfoꝛmitatis.nõ añt qtũ ad rõem mutue p

dicationis. ꝓ eo ꝙ illa qᷓ ↄueniũt in vna nã nõ pᷣdi/
cant᷑ deſe ita mutuo ſicut illa q̃ cõcurrũt in vnã pꝑpſo

nã.ꝓ eo ꝙ; nã dicit qͥd cõe.bypoſtaſ dicit ſuppoſtũ
Apꝛiũ.ↄñtia aũt affirmatiua tenet ab inferioꝛi ad ſu

perius.nõ ecõuerſo. Vñ cuicũq; ſubijcit᷑ iſte ᷑ᷣminꝰ
hõ. põt ſubijci et ille minꝰ aial.ſᷣ ecõuerſo nõ ſequit᷑

de qcunq; pᷣdicat᷑ aial.pᷣdicat᷑ ⁊ bõ.ibi eſt em̃ conſe/
quens. Ideo qñ vna bypoſtaſis ſubijcit᷑ duabꝰ.ne/⸗

ceſſeẽ illa ſibijnuicẽ ſubijci.et ſic ꝑ ↄnñs pᷣdicari. QOũ

nit ꝓ ꝑſona filij. cũ in illa ꝑſona facta ſit vnio.pꝛe- aũt vna nã di de pluribꝰ.nõ eſt neceſſeulla de ſeinui

*

. vdm ꝙ m catbolicã veritateʒ S

ufheic
nris
utnid⸗
Pindgut
gnigtes
NRiodſ

6ionb

Pifa
Honbinod
apitd
enope⸗
noſutd
tn Jutolt
(ocrction
cideta
catur de
ce Don
locec
Xdon
canciſe
noͤcin
ſetich
onfme
Nitücdn
tbin
„ Mol de
anrot
nnco pie
ſtcſentz
geik
Gtinchen
Nuiſoner
humanen
unpre
Nodama
Nhons
wode
10
Phe
dope

e ,9, 5
ſre rem pꝛedicari.¶ Ad illud qð obẽ ꝙ aĩa ⁊ caro ᷣeur neceſfario ſeqᷣtur ꝙ affirin atiua ſibi oppoſita ſit ve⸗
egdanſin runt in vnã ꝑſonã ⁊ nãm.nõ tñ pᷣdicant᷑ de ſeinuicẽ ra hec ſcʒ deus ẽ hõ. Vñ ſi qrat᷑ qnta eſt iſta ꝓpoſi 13
rbcin, e mutua pᷣdicatione.ddm ꝙ nõ ẽ ſile duplici ex cauſa tio deꝰẽ hõ. Rñdendũ ẽ ꝙ ꝑtẽ bʒ nature indefinite.
lednsghii Pꝛimo quidẽ qꝛ cõcurrũt in vnitatẽ nae atq; ꝑſone ptẽ nature ſingularis.⁊ H̊ ꝓpter nãm tmini ſubiecti.
– tanqᷓ ptes ↄſtitutiue.qrũ nõ eſt pᷣdicari de toto.nec Si o Irrur in qͥ mater ia ſit.vtrũ in nali.remota. 1 4
in zti⸗ zic ꝑ ↄns de ſeinuicẽ.nõ ſic diuina nã et hũana.ſicut in vel in cöꝛingenti. vdᷣm e in mã ↄtingenti.qꝛ pꝛedi/
ilidoſ te pᷣcedentibꝰviſum ẽ. Alia eſt etiaã ro.qꝛ aia et caro ſi⸗ catũ ⁊ ſbiectũ ſe bñt vt excedẽtia ⁊ exceſſ. a. Ct ſic ẽ in
— ificant ptes ↄſtitutiuas in abſiractõe. deus aũt et ¶ poſito. Et lz pᷣdicta ꝓpoſitio reduci hʒ ad njateriã
irn hõ nõ in abſtractõe ſ in cõcretione ſignificant.⁊ bac capietft giii de mã nali ꝓpt᷑ hoc ꝙ ille nature
wuictnit de cã pñ̃t de ſcinuicẽ dici.qᷓuis in abſtractõe de ſein / ctũ eſt de ſe ſunt adinuicẽ diſparate. ꝑ gram vnio/⸗
Käsniai uicẽ nõ pꝛedicent Mec em ẽ falſa eitas ẽ bumani nis ſunt cõiuncte a quaſi nales fatte.
drimift tas.ſicut hec caro ẽ aia.qᷓuis iſta ſit vera caro ẽ nia/ —ð Queſtio. ij. b “
– ta. Intelligatur tñ ſane qd dictũ eſt hõ ſignificari in ¶ Atrũ hec ſit admittenda. deus factꝰ eſt hõ: Et ꝙ ſie
RBl 8 cõcretione concretio em̃ ꝗpꝛie dicta reꝑit᷑ in ſminis videt᷑ Johᷣ.j. Aerbũ caro factũ eſt.ſed caro vt dicit
RMZH 8R accidẽtalibꝰ.¶ Ad illud qð opponit᷑ ꝙ ſi bõ pꝛedi · Aug.nõ ſtat ibi ꝓ ꝑte ſed ꝓ toto hoie.& ſi bec ẽ vera
catur de deo. aut pꝛedicat᷑ de deo vniuoce. aut eqͥuo/ verbũ dei factũ Sry multo magis bec erit vera.
Wnn n ce. Dðm qꝙ Apꝛie nec vniuoce nec eqͥuoce.Nõ equi· deus factꝰeſt hõ. Itẽ in ſyymbolo. Incarnatꝰ ⁊ h
hnutſin uoce.qꝛ non eſt diuerſa bois ſignificatio ᷣm ꝙ dicit factus ẽ. ¶ Itẽ Aug.tanta fuit illa vnio ꝙ facẽt bo
domnchm de deo ⁊ de martino. VUniuoce nõ.qͥa ⁊ ſi hõ retineꝛat minẽ deũ ⁊ deũ hoiem.& ſi vnio illa fecit deũ eſſe ho
ns caͤtn ini candẽ ſignificationẽ cuʒ dr̃ de deo ⁊ de petro.alio tñ minẽ.cũ ois actiua inferat ſuã paſſiuã.& deus factꝰ
öianu niri mõ cõparat᷑ ad petrũ ⁊ paulũ.alio mõ ad deum. Ad eſt bõ.¶ Itẽ poſt incarnationẽ deus eſt bõ.et ante
litg petrũ cõparat᷑ pᷣdicatõe foꝛmali ⁊ eſſentiali.ad de’ũ incarnationẽ nõ erat hõ.ſ̊ qͥcunq; mõ eſt hõ.et pus
rleinis dui vo in vnione ꝑſonali.iõ ad neutrũ pᷣdictoꝝ mallo nõ erat hõ.eſt factꝰhõ. ſi deus ẽ hõ.deus ẽ factꝰhõ
nii ethir pñt ille due pꝛedicatões plenarie reduci.licct aliqͥ Itẽ idẽ eſt humanari qð hoiem fieri.⁊ he ſimpłr
zaen dfnbin poſſit ibi reꝑ riri de vno pꝛedictoꝝ modoꝝ aliqͥd de pↄcedit᷑ deus ẽ humanatꝰ.ꝗ ſimplr cõcedendũ ẽ.deꝰ
ieticiig lu 9 alio.¶ Ad niud qð obẽ ꝙ cũ dẽ deus eſt hõ.aut pꝛe/ eſt hõ factus.¶ ¶ Sed S.Mutatũ eſſe eſt ſuꝑius ad
iiis dicatur ꝑ ſe. aut ꝑ accidẽs.dom q; neutro mõ accipi factũ eſſe. Sed hec ſimpꝑlr eſt falſa.deus ẽ mutatus.
Ganimuiih endo ꝓpꝛie ꝑ accidẽs. Per ſe inquã nõ pᷣdicat᷑ cũ nõ Sa ul deus fact?eſt ho. ¶ Itẽ factũ eſſe pᷣſupponit
ns einn ſit eſſentialis hitudo vniꝰad alterũ. Per accidẽs nõ fieri.⁊ fieri ponit impfectionẽ.g̊ de q̊cunq; ẽ dicere
RugarAn pꝛedicat᷑.qꝛ vnũ nõ eſt accidẽs alterius. Nec illud factũ eſſe.eſt dicẽ impfectionẽ.Sed h̊ dicere de deo
sct höidas eſt incõueniens.q; talis modꝰ pᷣdicandi ſub pᷣdicta eſt falſum. ⁊ iſta ẽ falſa.deus factꝰ ẽ hõ.¶ Itẽ qñ/
Un ze diuiſione nõ bʒ copꝛebendi. Poſſet tñ dici ꝙ vniri cunq; di. hoc fit illud. tminꝰfactõnis bʒ rõem cõple
il rſd humane nãe ex pte dei nõ dicit accidẽs.̊ᷣ ex ꝑte nie menti reſpectu eius circa qð fit.vt cũ dẽ hõ fit albꝰ.
iwwiatmn aſſumpte. Añ qͥdãmõ talis pᷣdicatio poſſet vici ꝑ ſe notat᷑ albedo eſſe ↄplementũ hois. cũ dẽ deus fit
nrintdii quodãmõ ꝑ accidẽs. Der ſe ↄparando diuinã nam hõ notat᷑ fieri cõplemẽtũ dei.ſ falſum ẽ ꝙ hõ aliqð
giztatmni ad ꝑſonã.in qꝗᷓ eſt vnio de q ꝑ ſe pᷣdicatur. Der acci - cõplementuʒ deo tribuat. pꝛedicta locutio ſimpłr
utiglenin dens poſſet dici.humanã nam cõparãdo ad ꝑſonã. exit falſa. Wte adiectiuũ ponit rẽ ſuã circa ſuũ ſub
tcidi6 10 cui hʒ vniri ꝑ grãm. ¶ Ad illud qð q̃ritur. vtrũ hõ ſtantiuũ.Sed h̊ adiectiuũ factus cũ cadit circa ſub⸗
inidasthibi pꝛedicet᷑ abſolute vdl relatiue.ddᷣm ꝙ dici relatiue ẽ iectũ ⁊ pdicatũ.potiꝰadiacet ſubiecto qᷓ pᷣdicato.qð
iuozden duplr.vel relatione iplicita vel explicita. Cũ g dicitẽ pʒ.qꝛ deus verbũ ẽ factũ caro.& iſte terminꝰfactꝰo
S at cicr deus ẽ hõ.bõ pꝛedicat᷑ de deo qdãmõ abſolute.quo/ nit circa diuinũ ſuppoſitũ rẽ ſuã.g pꝛedicta locutio
zi dãmõ relatiue.Abſolute Fen ad pᷣuationẽ relatöis noiat aliquã factionẽ circa deũ.Sed h̊ eſt falſum.cñ
Non extrinſece. Relatiue qtũ ad poſitionẽ relationis in / nulla circa deũ poſſit eẽ factio vel innouatio.ẽᷣ falſa
Lagßit n trinſece. Eſt om̃ ſenſus deus eſt hõ.i.deus ẽ bumane erit pꝛedicta locutio. ¶ Itez qñcunqʒ pᷣdicat᷑ aliqͥd
nditiitun nature vnitꝰvnitate ꝑſone.rõe cuiꝰ hõ de deo.et deꝰ de aliq̊ͥ cũ det᷑minatione nõ diminuẽte.põt pꝛedica
mn gileͤn 11. bʒ dici de boie ¶ Ad illud qð obꝛ ꝙ ſi pꝛedicat᷑ hõ ri ſimplr. Sed iſte minꝰhõ nõ diminuit de rõe eius
S de deo.aut pꝛedicat᷑ in plus.aut i minꝰ.aut in eque. eſt factus. ſi h ẽ vera deus ẽ factus hõ.h̊ erit ve
birglein vuᷣm ꝙ quoddã eſt genꝰpᷣdicatõis in qͥ pꝛedicatũ et ra deus eſt factꝰ.Sed h̊ eſt 5 nboln a diei⸗ ; nec
prr ong⸗ ſubiectũ ſe habẽt vt excedẽtia ⁊ exceſſa.At cũ dꝛ h ſit factꝰnec creatꝰp genitꝰ.¶ E.dõm q cũ q̃ri᷑ de ¶
sld cLſt albus.⁊ ſic ẽ in ꝓpoſito. Mã ⁊ ſi hõ dicat᷑ de aliᷓ hac locutõe deus factꝰeſt hõ.iuxta illud qð cõſuetũ
g nöſeine . ſuppoſito dei.nõ tñ dẽ de qͥlibet.nec econnerſo.ſicut eſt pꝛedicta locutio multiplr eſt diſtinguẽda.ex hoc
iul ſenſtr 12 nò ois hõ eſt albus.nec om̃e albũ eſt hõ. ¶Ad illud ꝙ boc ꝑticipiũ põt ponẽ rẽ ſuã ſuꝑ totũ.vel circa al
Arbennunn Aʒꝗ opponit᷑ ſicut bec ẽ vera ꝓ ꝑſona filij.deus eſt terũ extremũ abſolute.vel circa vnũ extremũ in dõ/
1nnuniſp/, hoõ.ita bec ꝓ ꝑſona pꝛis ẽ vera.deus nõ eſt hõ.dðm paratõe ad alterũ.Si ponat rẽ ſuã ſcʒ ipſã factionẽ
unirn nih⸗ ꝙ nõ ẽ ſimile.qꝛ ſicut in pᷣmo libꝛo dictũ fuit iſte ter· ſuꝑ totuʒ.vera ẽ locutio.⁊ ẽ ſenſus.deus factꝰeſt hõ
Büfenna ſitoꝝ pluralitatẽ.ptim nãm termini diſcreti pt foꝛ incarnatõis.Si aũt ponat rẽ ſuã circa alterũ extre/
ick irn⸗ mã incõicabilẽ.Et iõ qꝛ nãm hʒ tmini cõis locutio⸗ monꝝn abſolute vtpote circa pᷣdicatũ.tunc eſt ſenſus.
zuchotite nem põt reddere verã ꝓ vno ſuppoſito.qꝛ vo nam deus facteſt hõ.i.deus ẽ hõ.qui qͥdẽ fact?eſt ſiue ꝓ
6 Sumt bʒ termini diſcreti.iõ no refert ſi pponat᷑ vel poſto ductus.⁊ h quidẽ veꝝ eſt.Si aũt ponat rẽ ſuã circa
iakns . natur ci negatio.vñ in negatiua negat᷑ ꝓ oibus ſup· vnũ extremũ in ↄpatione ad alterũ.ſic ẽ ſenſus.deꝰ
1 “ poſitis.qᷓ;uis in affirmatiua poſſit reddere locutionẽ factus ẽ hõ.i.deus fecit ſemetipᷣm hoiem ꝑ humani
rini verã ꝑ vno ſolo.⁊ iõ hecẽ falſa deus nõ ẽ hõ.qꝛ pꝛe/ ntatis aſſumptioneʒ.ſicut hõ facit ſemetipᷣm doctũ ꝑ

dicatũ remouet᷑ nõ tiñ ꝓ patre ſ etiã filio.ex hoc

doctrine acdſitionẽ.Et pᷣmus quidẽ ſeuſug verus

1

et pfuetus ᷣm ſenſum cõem. nõ tñ eſt m locutionũ videt᷑ pᷣmo auẽte Aug. alis fuit illa vnio. vt face⸗ huid
virtutẽ.qꝛ boc ꝑticipiũ qð eſt factꝰ.cũ ſit maſculini ret deũ hoiem. ⁊ hoĩem deũ.ꝭ& ſi fecit hoiem deũ.hõ (riflueri
generis ⁊ adiectiuñ ⁊ adiectiue tentũ nõ põt pynere g factus ẽ deus.¶ Itẽ hõ eſt deus.⁊ ante incarna/ cCcturflünn
rẽ ſuã circa copulatũ. ᷣ neceſſario ponit qᷓtũ eſt de tionẽ nõ fuit deus.⁊ incarnatio nõ ẽ dei opatio.j ꝑ Atianaßf
vtute ſermonis circa ſubiectũ vel circa pᷣdicatũ. Se incarnationẽ hõ factus ẽ deus.¶ Itẽ ſicut bec ẽ ve⸗ (hiaan
cundus aũt ſenſus ẽ quidẽ verus.⁊ hẽi põt ꝑ ſerma radeus factus eſt hõ.ita eius cõuerſa.hõ factꝰẽ deꝰ. 1Geicont.
nis virtutẽ ⁊ ꝓpꝛietatẽ.ẽ tñ pᷣter vſum cõem. Cũ em̃ pari rõne ſicut bec ẽ vera.deus factꝰ ẽ hõ. hec erit niwin
dicim?ꝰ ꝙ deus factꝰ ẽ hõ.nõ volumꝰdicere ꝙ deꝰ ſit vera.hõ factus ẽ deus.¶ Itẽ hoiem eſſe deũ ẽ veꝝ. ninnst
bõ qͥ pductus ſit.ſᷣ volumꝰ expᷣmere ipᷣam incarna/ aut eſt veꝝ veritate et᷑na. aut veritate tpali. Si veri ſoniti
tionẽ ſiue vnionẽ diuine nãe ad bumanã. Tercius tate eterna.ꝗ ab eterno veꝝ fuit dicẽ hoiem cẽ deũ. Caöh
vo ſenſus babet᷑ ⁊ :̃m vſum cõmunẽ ⁊ ᷣm locutio / ſed b eſt falſũ.g ⁊c.Si veritate tꝑali. hoiem eẽ deũ aade
nis ꝓpꝛietatẽ. bʒ tñ in ſe aliqͥd ꝓpꝛietatis ⁊ aliqͥd im/ eſt tꝑale.⁊ om̃e tale ẽ factũ. factũ eſt deũ hoiem cẽ. wienn
16 pꝛopꝛietatis. Et boc ptʒ.qꝛ cũ dẽ iſte factꝰ ẽ bonꝰ el S bõ factus ẽ deus. ¶ Sed õ.factũ et fieri ſe bʒ per Zͤnt
malus.hoc ꝑticipiñ factꝰtria ĩpoꝛtat.vic anteceſſio modũ ſubſtantificãtis etiã pᷣcedẽtis ipᷣm terminũ.ſᷣ
nẽ ex ꝑte ſbiecti.⁊ inceptõnẽ ex ꝑte pᷣdicati ⁊ frãämmu hõ reſpectu dei neutro mõ ſe hʒ.g hecẽ falſa ſimplr en
tationẽ ex ꝑte vtriuſq;. Mtum em̃ eſt ex vi monis bõ eſt factꝰ deus.¶ Itẽ cũ dr̃ hõ eſt factus deꝰ.aut Ghen de
ꝓ eo ꝙ factũ eſſe iplicat fieri.in ꝓpoſito aũt ẽ reꝑpire hõ tenet᷑ rone ſuppoſiti.vel roõe foꝛme. Roõne foꝛme P n
anteceſſionẽ ex ꝑte ſubiecti.⁊ inceptionẽ ex ꝑte pᷣdi- nõ.qꝛ nõ Beclcat Heus de boie roõne foꝛme.ſi g eſt ve rcen
cati. ᷣ nõ eſt regire trãſmutationẽ in ſuppoſito dei. rum.intelligit᷑ rõne ſuꝑpoſiti vel bypoſtaſis.ſed by⸗ talutge
⁊ iõ factꝰhic cadit a ꝓpꝛia ſignificatõe qtũ ad tercia poſtaſis illa ẽ hypoſtaſis filij dei.⁊ illa ẽ eterna. de ſauicig
ↄditionẽ.nec ipoꝛtat trãſmutationẽ ſ̊ vnionem.nec illa ron ſumplx dicere.ꝙ ratione illiꝰſit factus aſa
ſignificat ꝙ filiꝰdei ſit ſuppoſitũ trãſmutatõis cñ dꝛ hõ.¶ Itẽ qꝛ deus factus eſt hõ.deus ẽ hõ nouus.jꝗ wutie
deus factꝰẽ bõ.ſ ꝙ eſt ſuppoſitũ nature facte et ſibi a ſimili ſi bõ factus ẽ deus.hõ eſt deus nouus ſiue re nutoton
vnite. Licet ̊ pᷣdictus ſᷣmo qͥcunq; mõ accipiat᷑ ali cens.ſed boc ẽ impoſſibile. ⁊c. tẽ cõicatio eſt taulet
quã habeat impꝛopꝛietatẽ.qꝛ veritatẽ hʒ nibilomi xygdiomatũ.j ſi hõ factus ẽ deus.deus ẽ factus deus. iuene
nus recipit᷑qꝛ in expᷣſſione fidei nr̃e magis ↄſideraf ſed hecẽ falſa. et pᷣma.¶ R.ddim ꝙ pᷣdicta locu/ ⁊2 lͤflhn
ſermonis veritas qᷓ; ſermonis cõgruitas.ea em̃ que tio q̃ dr hõ factus ẽ deus.diſtingui bʒ ꝑ hũc modũ Eu⸗
ſunt fidei nr̃e vt dicit Aug.melius intelligimꝰq; ꝓfe quo diſtincta ẽ pᷣdicta.deus ẽ factus bõ.ex eo ꝙ res dauntpe⸗
ramus. Anñ Berũ.dicit ꝙ excelſa dei balbutiendo re buiꝰ pticipij factꝰponi põt circa totũ.vel circa pdica Relenn
ſonamꝰ. Concedẽdus ẽ & ſermo pᷣdictus ⁊ rõnes qᷓ tũ.vel circa vtrũq; extremũ. In pᷣmo ſenſu locutio akngnt⸗
17 hoc oñdunt.qꝛ veritatẽ aſtruũt. QAld illud qd ob; eſt vera. ⁊ eſt ſenſus.hõ factꝰẽ deus.i.factũ eſt vt hõ flüdieſe
pmo in nariſc mutatũ eẽ eſt ſuꝑius ad factũ eſſe eſſet deus.⁊ hoc quidẽ veꝝ eſt. Si añũt determinet pᷣ ſpſckn
ddm ꝙ verũ eſt 'm ꝙ factũ eſſe ⁊ fieri accipit᷑ ꝓpꝛie. dicatũ.ſenſus ẽ.hõ eſt deus qͥ factꝰẽ.⁊ hoc quidẽ fal Cuſtein
hoc aũt eſt cũ dicit trãſmutationẽ circa ip̃ᷣm ſuppo/ ſum ẽ̃.Si aũt cadat circa vtrũq; extremũ.⁊ dicat oꝛ/ Wpeut
ſitũ.nõ ſic aũt eſt in ꝓpoſito.ꝓ eo ꝙ incarnatõis op. dinẽ ſubiecti ad pᷣdicatũ.tũc eſt ſenſus hõ factus eſt chinri⸗
factũ ẽ vt deus ſit hõ.nõ ſᷣm aliquã trãſmutatione, deus.i.qͥ pꝛius erat bõ factus ẽ deus poſterius.et h neuͤe
factã in deo.ſᷣ ſᷣm trãſmutationẽ factã in altero ex gquidẽ adhuc falſum ẽ.q; eſſe hoĩem nũq; anteceſſit Korms
tremo.¶ Ad illud qð opponit᷑ ꝙ factũ eẽ pᷣſupponit in illo ſuppoſito eſſe den.nec diuinũ eſſe aliqtenus wenn.
fieri.⁊ fieri dicit imꝑfectionẽ.ddm ꝙ fieri dicit imꝑ/ inchoat᷑.Et ſic pʒ ꝙ ſi iſta locutio aliq̃ mõ poſſet cõ e
fectionẽ circa ſlud qð dicit mutationẽ.in pñti autẽ cedi in pᷣmo ſenſu.in duobꝰtũñ alijs cõcedi ñ põt nec 1ne
nõ dicit circa deñ nahcakione nec imꝑfectionẽ.ſᷣ ſolũ debet hõ factꝰẽ deus. Añ magis è impꝛopꝛia hõ fa/ dipe⸗
circa boiem.nec circa illũ ponit imꝑfectionẽ pᷣceden ctus ẽ deus.ꝙ bec.deus factꝰeſt hõ.Et rarius inue/ 14 Mep⸗
tem tpe.ᷣ nꝗ.qꝛ ibi ſimul ẽ fieri ⁊ factũ eſſe.Ad il- nitur ſcripta. Si tñ alicubi legat᷑ vel inueniat᷑.tunc Aandh
lud qd obꝛ qꝙ terminꝰfactionis ẽ cõplementũ.dom ßim pᷣmũ ſenſum eſt accipiẽda.⁊ ꝑ hoc patẽt obiecta kuſin
ꝙ illud eſt veꝝ qñ illud qdð notat᷑ fieri circa pᷣncipii ad vtrqq; ꝑtẽ inducta. VUñ rõnes q̃ ad pᷣmã pꝑtẽ in- fubo.
vel ſuppoſitũ facit aliqua innouationẽ ſᷣm aliquam ducunt᷑ pꝓcedunt ſᷣm pᷣmã viã.alit em̃ nõ ↄduderẽt nnurci
ꝓpꝛietatẽ abſolutã. nõ ſic aũt eſt in ꝓpoſito.qꝛ ſicut ſicut pʒ.Rõnes vo ad aliã ꝑtẽ inducte ᷣm alias du (ugni
ia dictũ ẽ.ex ꝑte dei nõ dicit niſi habitudinẽ vnionis as vias ꝓcedũt.vicʒ ꝓut ꝑticipiũ cadit int extrema 1hrdie
20 ¶ Ad illud qð opponit᷑ ꝙ factꝰcũ ſit ꝑticipiũ ponit vel ꝓut determinat pᷣdicatuʒ.ſicut patet aſpicienti. etbul
rẽ ſuã cira ſbᷣiectũ.vt cũ dr.verbũ ẽ factũ caro.dom dillud tñ qd vltimo obr̃ de cõicatione idioma 2 5 tltdig
2 ſi trabat nomẽ a ſuppoſito.tñ qꝛ nõ reſpicit ißm tum.ddm ꝙ cũ dr̃ ꝙ vnio illa facit cõicari idioma/ dben
ablute ß in relatõe ad pdicatũ.iõ nõ ẽ neceſſe ꝙ pp ta.ddm ꝙ ab hac generalitate excipiunt᷑ illa noia q̃ᷓ nüinet
nat᷑ circa ipᷣm aliqd abſolutũ. Jõ ad vitatẽ ſufficit impoꝛtãt vnionẽ. VUñ nõ ſeqͥtur.diuina nã aſſũpſit inedl
circa ſbicctũ ponat᷑ añceſſio ⁊ vnio reſpectu pᷣdicati. bumanã nãm.ꝭ hõ aſſumpſit bumanã nam.ſic nec Ginton
21 Et p qͥdẽ repit᷑ in ꝓpoſito. ¶ Ad illud qd obr ꝙ ille ¶⁊ in ppõſito ſeqͥtur. Cũ em̃ dico boĩem eſſe factũ deũ. noagen
tminus hõ nõ diminuit de rõc huiꝰ ꝙ eſt factꝰ.ddm dico hoiem eſſe deo vnitũ.⁊ tale idioma deo nõ cõi⸗ tonenn
q; verũ c.nõ tñ licet inferre eſt factꝰ hõ.ᷓ eſt factus. catur ꝑ vnionẽ.p eo ꝙ ipſa vnio int᷑ vnibilia impoꝛ Vcſen
nõ ꝓpt᷑ diminutionẽ ſᷣ ꝓpter denoĩatõis mutationẽ. tat diuerſitatẽ et diſtinctionẽ.⁊ eã pᷣſupponi opoꝛtet onin
Hon cm̃ ſequit᷑ illeẽ albus monachus.j eſt albus. ad idiomatũ cõicationẽ.⁊ ideo talia idiomata vnio⸗ foͤypth
nõ qꝛ diminuat de rone eius ꝙ ẽ albus.ſᷣ qꝛ aliter de nem impoꝛtantia nõ ſunt cõicabilia.Et ꝑ hoc rũde/ lecr
noiĩat albũ cũ dr̃ cũ adiuncto.alit᷑ cũ dr̃ abſolute.ſic ri põt ad vltimũ obiectũ ⁊ ↄſimilia. . e
etiã in ꝓpoſito intelligendũ ẽ.vt h̊ pʒ inſpicienti. (aukr ïtũ ad ſcm articulũ eſt agendũ ga
Aueſtio/f. . , e locutionibꝰ expᷣmentibꝰ vnionis pᷣdeſtina/ 4
¶ Ntrum bec ſit concedẽda.bõ fact?ꝰ eſt deus.Et ꝙ ſic Ronem. Et circa boc q̃runt᷑ tria. Pꝛimo vtrũ bec ſit

sönmnni,
eoe ilüſn
Wään
eſne ſöeim
eſmeizcke
hisſatn
veiton e
mneiltfian
piho olla
insaubsſieſe
icͤcryck
sims s
ngaenl
CsO
weiran
aiiridi
Jitdeeni
athor ntifi
eni m0cto;
nishöfinbe
tnis e
iicſe nätan
Nijnu oſa
zchetui dnn
zingechrudit
ints N
Ohergli ii
Gi iket⸗
uußuun
iannmn
emtun
Gpntunm
en Cor,
mpini unni
nin jj ſinn
ndlelcini
mudln i⸗
mnbliunt
iocice

Gund
mi
eſf
vfrübae

¶ Utrũ filius dei ſit deſtinat

24 dei ẽ pꝛedeſtinatꝰ.

concedẽda.filiꝰdei eſt p̃deſtinatꝰ. Scðdo q̃rit᷑ de bae.

filiꝰdei eſt pᷣdeſtinatus eẽ bõ.Lercio vo ꝗ̃rit᷑ de bac
bomo veſeſtinateſ⸗ e filius dei.
ltrũ fili Et he videt᷑. bec con
ceditur filiꝰdei ẽ hõ.ſᷣ oĩs hõ aut eſt pᷣſcitus aut pꝛe/

deſtinatus. filiꝰdei nõ ẽ hõ pᷣſcitus.̊ pᷣdeſtinatus.

Itẽ exceptisvocabul impoꝛtãtibꝰ vnionẽ neceſſe
ẽ eſſe idiomatũ cõicationẽ.ſʒ vocabulũ pᷣdeſtinatio⸗/
nis vnionẽ nõ impoꝛtat ꝙᷓtũ ẽ de ſe. cũ ille hõ ſit pᷣ/
deſtinatus.⁊ ille hõ ſit filiꝰdei.neceſfario ſequit᷑ ꝙ fi
lius dei ſit pᷣdeſtinatꝰ.¶ Itẽ magis repugnat tꝑale
eterno.qᷓ; eternũ eterno.ſj efſe pᷣdeſtinatũ dicit quid
eternũ.eſſe ↄceptũ ⁊ natũ qͥd tꝑale.ſed bec cõcedit
filꝰdei ẽ natus de vᷣgine. ⁊ bec.filiꝰdei ẽ pᷣdeſtinatꝰ.
¶ Itẽ mitti nõ cõuenit alicui niſi ex tpe ꝓ eo ꝙ effe
ctum dicit tꝑalẽ. Sed iſta ſimplłr ↄcedit᷑ filiꝰdei ẽ in
carnẽ miſſus. mul:o magis iſta cõcedi dʒ filiꝰ dei ẽ
pᷣdeſtinatꝰ.¶ Itẽ pᷣdeſtinatio nõ eſt aliud ꝙ; ppara

tio grẽ in pñti.⁊ gloꝛie in futuro.h̊ filio dei xpᷣo colla

ta fuit grà ⁊ glia in tꝑe.⁊ pᷣuiſa ſibi ↄferri ab eterno.
ſ cuicũq; cõuenit diffinitio cõuenit ⁊ diffinitũ.S ne/
ceſſe ẽ filiñ dei cõcedere eſſe pᷣdeſtinatũ. ¶ Itẽ bec ẽ
vera filiꝰdei eſt pᷣdeſtinatꝰſᷣm ꝙ hõ.ſed iſta determi/
natio hõ nõ diminuit aliqͥd circa ſubiectũ. ipſa ſb/
tracta licet inferre filiũ dei ſimpłr eſſe pᷣdeſtinatũ.cũ
F ad verũ nõ ſequit᷑ niſi verũ.videt᷑ ꝙ locutio edi
cta ſcʒ filiꝰdei eſt pᷣdeſtinatꝰtanqꝙᷓ; vera ſit cõcedẽda.
Sed õ. Oꝛigines. pᷣdeſtinat᷑ qͥ nondũ eſt.H̊ verba
dicunt᷑ ꝓpt illos qͥ in vnigenitũ dei impietatẽ loqu ũ
tur. Putant em̃ eũ int᷑ illos cõnumerandũ eſſe qͥ an
teqꝙᷓ; fierent p̃deſtinati ſunt vt eſſent. impiũ eſt dicẽ
filiñ dei eſſe pᷣdeſtinatũ.(¶ Itẽ ſuꝑ illud Ro.viij. Et
q̃s pᷣdeſtinauit ⁊ vo.glo.pᷣdeſtinauit nõ exñtes.vo
cauit añ auerſos. ſi ̊ pᷣdeſtinatio ẽ nõ exñtis.⁊ filiꝰ
dei ſp exiſtit.nunqᷓ videt᷑ pᷣdeſtinatꝰeſſe. ¶Itẽ pꝛe/

deſtinatio de rõne nois dicit anteceſſionẽ p̃deſtinan

tis ad pᷣdeſtinatũ ſed filiũ dei nibil antecedit cum ſit
eternus. nullo mõ ↄuenit ei int pᷣdeſtinatos cõnu
merari. Itẽ nullus ſemetipᷣm pᷣdeſtinauit. Sicut
em̃ aliꝰeſt qͥ creat᷑.alius ẽ qͥ creat.ſic ⁊ q pꝛedeſtinat
qᷓ pꝛedeſtinat᷑. Sed oẽs qͥtqͥt pꝛedeſtinant᷑.a filio
dei pꝛedeſtinant᷑. iſta nullatenꝰẽ cõcedenda. filius
Bey. dom ꝙ ;uis bec ſit conce/
denda.xpᷣs ẽ pꝛedeſtinatus.ꝓ eo ꝙ xpᷣs noiat bypo
ſtaſim in duabꝰnaturis.⁊ hec.xpᷣs ẽ pꝛedeſtinatꝰin/
qỹ̈tũ bõ.rõne detminationis adiuncte.hec tñ nõ reci
pitur cõiter.filiꝰdei eſt pꝛedeſtinatꝰ.Et rõ buiꝰẽ ꝓpt᷑
repugnãtiã intellectun.q̃ quidẽ inuenit᷑ int ſbiectũ

2 2 pꝛedicatũ. Reperit᷑ aũt ibi triplex repugnãtia.Mã

vocabulũ pꝛedeſtinatꝰcirca pꝛedeſtinatũ tria impoꝛ

tat.vicʒ hitudinẽ effectuũ reſpectu cauſe.acceptõnẽ

ꝑ bonũ grẽ.⁊ inchoationẽ qtũ ad eſſe nature.Et pꝛi
mũ intellectũ hʒ qꝛ deſcẽdit a verbo paſſiuo. Scom
vo intellectũ hʒ qꝛ deſcendit a vbo actiuo dicẽte oꝛ/
dinationẽ ad finẽ.Lerciuʒ intellectũ hʒ qꝛ cõponit᷑

a pꝛepoſitõe dicẽte añceſſionẽ.ſicut ab hac pꝛepoſi/

tione pꝛe.Ecõtra filiꝰdei dicit illã ꝑſonã vt cãm non

vt effectũ. Dicit em̃ illã ꝑſonã ꝓut ↄpetit illi filiatio

ꝑ nãm.nõ ꝑ grẽ donũ. Dicit etiã illa pſonã vt cenã.
nõ vt habentẽ initiũ.⁊ ſic expꝛeſſe ẽ repugnãatia in/

tellectuũ int᷑ ſubiectũ ⁊ pꝛedicatũ. Et põt iſta repu/

gnantia reduci ad triplex genꝰoppoſitõis.vicz con/

tradictõis. ðietatis. ⁊ relatõis.Et Apt banc triplicẽ

*

xepugnantiã nõ admittũt magiſtri pꝛedictã locutio
nẽé. Añ cõcedẽde ſunt rõnes qᷓ fit ad ptẽ iſta. ¶ Ad 26
illud qð obẽ in ↄtrariũ pᷣmo.ꝙ H̊ cõcedit᷑ filiꝰdei ẽ hõ
dom ꝙ nõ eſt ibi repugnãtia intellectuũ imo potius
cõſonatia.bõ em̃ noiat nam habilẽ ad vnionẽ.nõ ſic
aũt hoc pꝛedicatũ pꝛedeſtinatũ.Et iõ nõ ſequit᷑ ex ꝑ
ꝙ ſi filiꝰdei ẽ hõ.ꝙ ꝓpt᷑ hoc ſit ꝑpꝛeſcitus vel pꝛedeſti
natus niſi addatur ei 'm hõ. ¶ Ad illud qð obi ꝙ 27
cõicatio ydiomatũ eſt in oibus exceptis noibꝰvnio/
nẽ impoꝛtãtibꝰ. Odm ꝙ nõ ſolũ ſunt illa excipiẽda
noĩia. ſed etiã vocabula illa ex qͥbus ↄſurgit intelle/
ctuũ repugnãtia.⁊ tale ẽ vocabulũ pꝛedeſtinatõnis
⁊pſilia.ſicut meliꝰmanifeſtabit᷑.j.diſ.xj.vbi querif.
vtrũ hec ſit cõcedẽda.filiꝰdei eſt creatura.¶ Ad illꝭ 28
vo qð obꝛ ꝙ magis repugnat tꝑale eterno q; eternũ
eterno. dom ꝙ veꝝ ẽ de eo qð ẽ pure eternuʒ. De co
autẽ qð ẽ ſic eternũ q; de ſuo pᷣmario intellectu dicit
⁊ noiat aliqͥd tꝑale nõ hbʒ veritatẽ.maxie qñ ſic im/
poꝛtat illud tꝑale qð directe bʒ oppoſitionẽ ad eter
num ſicut ẽ hoc ꝑticipiũ pꝛedeſtinatꝰ.¶ Ad illð qdð 2 9
obꝛ de miſſiõe qꝙ ẽuis ſit tꝑale.tñ cõccdit᷑ filiꝰ dei eẽ
miſſus.dᷣm ꝙ nò ẽ ſiłe.qꝛ et ſi mitti dicat q̃d tꝑale.
tñ illud tꝑale nõ dẽ poni circa diuinã ꝑſonã.v circa
aliq̃d creatũ. Circa vero diuinã ꝑſonã ponit ſolam
emanabilitatẽ.ſs pꝛedeſtinatio circa ipᷣm pꝛedeſtina
tũ triplicẽ ponit intellectũ Arngner pſone eterne.
⁊iõ q;nis ſane poſiʒ ↄcedi filiꝰdei ẽmiſſus.ññ ſane
põt ↄcedi.filiꝰdei ẽ pꝛedeſtinatꝰ. Ad illud qð op/ ʒo
ponit᷑ ꝙ filio dei pᷣparata fuit grã in pñti ⁊ gloꝛia in
futuro.ddm ꝙ ⁊ ſi xpᷣo pꝛeꝑata fuit grã rõne hũane
nature nõ tñ rõe diuine.Et iõ ſicut pᷣma locutio ne/
gatur cũ dẽ filiꝰdei ẽ pꝛedeſtinatꝰ.niſi addat᷑ determi
natio m quã ⁊ ronc cuiꝰ attendat᷑ ipſa pꝛedeſtina/
tio.ſic negãda eſt alia locutio in q̃ ponit᷑ pꝛedeſtina/
tõnis diffinitio niſi addatur hec determinatio ᷑ᷣm q
bõ. ¶ Ad illud vo qð obẽ ꝙ h̊ detminatio ᷣm ꝙ bõ ʒ 1
nõ diminuit.ddm ꝙ q;uis nõ diminuat de rõne pꝛe
deſtinatõis.facit tñ ꝙ pꝛedeſtinatio ponit rẽ ſuã cir
ca bypoſtaſim xpᷣi rõe hũane nature.nõ rõe diuine.
⁊ ſic tollit repugnãtiã intellectuũ.Cũ aũt ſimpłr in/
fertur ⁊ dẽ.filiꝰ dei ẽ pꝛedeſtinatꝰ.cũ filiꝰ dei dnoĩet
ꝑſonã xpᷣi ᷣm diuinã nãm tm̃.eſt ibi repugnãtia in/
tellectuũ.Et iõ nõ tenet ille ꝓceſſus.nõ qꝛ ibi ẽ ꝑalo
giſmus ſm qͥd ⁊ ſimpłr.ſʒ qꝛ ibi ẽ ꝑalogiſmꝰſᷣm acci
dens. Qð em̃ cõuenit chꝛiſto rõne humane nature.
eſt extrancũ ratione diune.

¶ trũ illa ſit vera. filius dei pꝛedeſtinatus ẽ eſſe bõ:
Et ꝙ ſit era videt᷑ pᷣmo ꝑ magiſtrũ in lr̃a.qͥ dicit eã
hm quãlibet triũ opinionũ eſſc gecgendi gſe B/
ipſum videt᷑ rõe.tantũ repugnat vel ampliꝰ filio dei
boiĩeʒ ficri qᷓntũ pᷣdeſtinari.ſed h ↄcedit᷑.filiꝰ dei ẽ fa
ctus hõ.ſ ⁊ hec.filidei ẽ pꝛedeſtinatꝰeſſe hõ. ¶ Itẽ
ꝓpbetia illa q̃ dꝛ Eſa.vij. Ecce vᷣgo cõcipiet.dicit᷑ eẽ
Ibᷣia pꝛedeſtinationis. ꝙ verbuʒ caro fieret ſæut
ex tꝑe fuit ꝓphetatũ ⁊ impletũ.ita ab eterno pꝛede/
ſtin atũ. ” ſicut ex tꝑe factus ẽ hõ.ita ⁊ ab eterno pꝛe
deſtinatꝰẽ eſſe bõ. ¶ Itẽ filiꝰ dei eſt hõ.aut ꝑ grãm.
aut ꝑ naãm. Mon ꝑ nam.S ꝑ grãm. Sed ois grã que
dat᷑ alicui ex tꝑe.pꝛcoꝛdinata fuit ⁊ pꝛeꝑata ab eter
no. Sed b̊ nõ eſt aliud qᷓ; pꝛedeſtinari.g videt᷑ ꝙ hec
filiꝰdei ẽ pꝛedeſtinatꝰcſſe hõ.ſit cõcedenda.¶ Sʒõ.
ꝛedeſtinatio ẽ reſpectu grẽ ⁊ gloꝛie nõ reſpectu na/
ture.ſed eẽ hoiĩem dicit pꝛedicatũ nale nõ Gia gra⸗
üiüij

—

52

3

emicg. relpectu ſllius nullus debet dici deſtinatꝰ.

Itẽé neceſſario ſequit᷑.iſte pᷣdeſtinatus eſt habere
grãm ⁊ gloꝛiã. eſt pᷣdeſtinatus.& ſilr ſequit᷑.ᷣfiliꝰdei
eſt pᷣdeſtinatus eſſe hõ. eſt pᷣdeſtinatus.ſed bee eſt
negãda.filiꝰdei eſt pᷣdeſtinatꝰ.ſicut oñſum eſt ſupꝛa.
S ⁊c. ¶ Itẽ pᷣdeſtinatio dicit anteceſſionẽ nõ ſolum
reſpectu termini ſᷣ etiã reſpectu pᷣdeſtinati. Sʒ q;uis

diuina pᷣuiſio pᷣceſſerit bumanã nam.non tñ pᷣceſſit

diuinã ꝑſonã. ſiue dicat᷑ abſolute ſiue reſpectu hu/
mane nature.negandũ eſt filiũ dei eſſe pdeſtinatũ.g
falſa eſt pᷣdicta locutio.ſcʒ filius dei pᷣdeſtinatus eſt
eſſe hõ. ¶ Itẽ qͥcunq; pᷣdeſtinat᷑.ad aliqð donũ gra
tuitũ pᷣparat᷑.ſ filius dei cũ factꝰeſt hõ nulla fuit fa/
cta grã illi ꝑſone filij dei ſy ſolũmõ generi humano.
Per 6 nullo mõ filio dei cõpetat iſta pᷣdeſtinatio
Be.d

vel reſpectu pꝛedicati. vel reſpectu totius copulati.
Si em̃ impoꝛtat anteceſſionẽ reſpectu ſubiecti tunc

eſt ſenſus.filiꝰdei eſt pᷣdeſtinatus eſſe hõ.i.filius dei

ante pᷣuiſus ẽ eſſe bõ ꝙᷓ eſſet filius dei.⁊ boc mõ fal/
fa eſt pꝛedicta locutio. Si aũt impoꝛtat anteceſſionẽ

reſpectu pꝛedicati.tũc eſt ſenſus.filiꝰdei pᷣuiſus ẽ eſſe

hõ.i.cognitus vel pᷣuiſus fuit eſſe hõ nõ anteq; filiꝰ

dei efſʒ.ſed anteqᷓ; eſſet hõ.Si aũt ipoꝛtat anteceſſio

nẽ reſpxctu totiꝰdicti tũc eſt ſenſus.filiꝰdei eſt pꝛede
ſtinatus eſſe hõ.i.pꝛedeſtinatuʒ eſt vt filiꝰ dei ſit hbõ.
Sic g̊ põt eẽ triplex ſenſus pꝛedicte locutõis.⁊ vnꝰ
quidẽ falſus ẽ.duo aũt ſequẽtes ſunt veri.⁊ q;tũ ad
iſtos duos ſenſus ſubſequẽtes recipit᷑ pꝛedicta locu
tio ab oibus opinionibꝰvt męr dicit in lr̃a. Et ideo
ſᷣm hunc ſenſum ↄcedendũ eſt ipſã eſſe verã.(¶ Ad
illud vo qð pᷣmo obꝛ in ↄtrariũ ꝙ pꝛedeſtinatio eſt
reſpectu gloꝛie ⁊ grẽ nõ reſpectu nature.ddm e cuʒ

vocabulũ pᷣdeſtinationis ꝑ ſe ꝓfert᷑.claudit in ſe in/

tellectuðõ grẽ ⁊ gloꝛie. vtputa cũ dẽ aliqͥs eſſe ſimptr
pᷣdeſtinatus.cũ autẽ addit᷑ ei determinatio erterioꝛ.
ſolũ retinet intellectũ pᷣncipalis ſignificati.vics pꝛe/
oꝛdinationis ſiue pᷣuiſionis.Añ cũ dẽ iſte eſt pꝛede/
ſtinatus bꝛe grãm ⁊ gloꝛiã.pꝛedeſtinatꝰ tm̃ valet ibi
ſicut pꝛeuiſus.Et eſt ſimile cũ dꝛ.cede.ꝑ ſe tantũ va/
let qᷓntũ locũ da.ſed cũ dẽ cede loco.cede hʒ ſolũ in/
tellectũ alterius.⁊ iõ cũ dr.filius dei pᷣdeſtinatꝰẽ eſſe

hõ.pᷣdeſtinatus ſolũ impoꝛtat pᷣuiſionẽ vel oꝛdina/

tionc.⁊ iõ impoꝛtat ſolum generaleʒ fignificationẽ.

Poſſet tñ dici ꝙ et ſi effe hoiem de filio dei pꝛedicet

ʒ nõ exit extra rõem pꝛedeſtinationis.

3 5

eſſe nãle.ↄcernit tñ grãm vnionis.⁊ iõ tale pᷣdicatũ
ationis. (Ad illud q
opponit᷑.ſi eſt pᷣdeſtinatꝰ eſfe hõ.ꝙ ẽ pꝛedeſtinatus.
dom ꝙ nõ ſequit᷑.qꝛ cũ pꝛedeſtinatꝰponit᷑ int᷑ ſubie
ctũ ⁊ pꝛedicatũ.põt dicere anteceſſionẽ tã reſpectu
vniꝰq; reſpectu alterius.ſed cum ꝑ fe pꝛedicat᷑ dicit
anteceſſionẽ reſpectu ſubiecti.Et iõ non ſequit᷑.filiꝰ
dei eſt pᷣdeſtinatꝰeſſe hõ.&̊ᷓ eſt pꝛedeſtinatꝰ.Sicut nõ

ſeqlnit. filiꝰdei ẽ pꝛedeſtinatꝰᷣm q; hõ. eſt pᷣdeſtina

tus. Mec eſt ſimile de alijs qͥ pꝛedeſtinant᷑ ad grãm
⁊ gloꝛiꝗ.qꝛ in cis pꝛedeſtinatio nõ tmmmõ dicit ante-
ceſſionẽ reſpectu eiꝰad qð pꝛedeſtinat᷑.S etiã reſpe/
ctu eoꝝ qͥ pᷣdeſtinant᷑.nõ ſic aũt eſt in poſito.¶¶ Ad
illud qð tercio obr ꝙ pꝛedeſtinatio dicit anteceſſio/
ne reſpectu pꝛedeſtinati.dom ; veꝝ eſt qũ ſimplr ⁊
ꝑ ſe d aliq̃ dr̃. Sed qñ in ↄpatione dr̃ ad pꝛedicatũ
aliqd.tũc põt dicere anteceſſionẽ reſpectu illiꝰpꝛede

ſtinati.⁊ hͥ mõ dicit in ꝓpoſito.⁊ iõ nõ cogit illa obie

m ꝙ cũ hoc ꝑticipiũ pᷣdeſtinatꝰdicat ante/
ccſſionẽ.tripłr põt eã impoꝛtare.vel reſpectu ſbiecti.

et pꝛimũ. ¶ R.dm ꝙ iſta locutio diſti

natus ẽ.fit aliq̃ grã ei.dm ꝙ pꝛed eſtinatio reſpectu

eius impoꝛtat grẽ otgloe ſhectu cuiꝰimpoꝛtat

anteceſſionẽ. cũ aũt dr̃ filiꝰdei pdeſtinatꝰ eſt eſſe bõ.
nõ concedit᷑ ſᷣim ꝙ pᷣdeſtinatio ipoꝛtat anteceſſionẽ

reſpectu pꝛedicati.Et iõ nõ notat᷑ ꝙ aliqᷓ grã fiat ipᷣi
filio dei ſᷣ filio hois.⁊ hoc quidẽ veꝝ cẽ.⁊ illa obiectio
⁊ cetere pꝛecedẽtes nõ currũt niſi ᷣm illũ ſenſuʒ ſᷣm
quẽ pꝛedicta locutio nõ recipit᷑. “
. ¶ QDueſtio. iij.

¶Momo pꝛedeſtinatꝰeſt eſſe flius dei.Atrũ ſit conce
denda:Et ꝙ ſic videt᷑ Ro.j.qͥ pꝛedeſtinatꝰeſt filius
dei in virtute. Sed ̊ dr aut de filio hoĩs.aut de filio
tẽ in glo. pꝛe/

dei. ̊ nõ de filio dei. de filio hoĩs.
deſtinatus ẽ ieſus.vt qͥ futurus erat in carne fillꝰda

bõ ille ẽ pꝛedeſtinatꝰeſſe filiꝰdei.

uid. eſſet in virtute filiꝰi.ſᷣ ihs noiat illũ hoĩem.
5 inat?eſſe filiꝰdei. ¶ Itẽ qᷓnto maioꝛ
eſt grã.tãto maioꝛ ̃m illã dʒ attendi pꝛedeſtinatio.

ſed grã vnionis ꝑ quã hõ ille factꝰ ẽ dei filiꝰmsxima

fuit.q̃ ſimul in ſe ↄtinuit grãm ⁊ e a⸗S F bõ pꝛe
ꝙ pꝛedeſtinatꝰ
tẽ pꝛedeſtinatio nõ attribuit᷑ filio
dei ꝓpt᷑ antecefſionẽ.q̃ quidẽ nõ cõuenit filio dei p᷑ᷣm

uiſus ẽ filiꝰdei eſſe ꝑ grãm illã.vi
eſt eẽ filiꝰ cei. g.

ꝙ deus. talis añcefſio bene cõpetit hoiĩ ſᷣm ꝙ hö.

recte videt᷑ ꝙ; nõ cõpetat ſibi pꝛedeſtinatio. ſi non

tm̃ dat᷑ illi boi grã ꝑ quã fit btũs.ᷣ etiã ꝑ quã ſit fi⸗

lius dei. videt᷑ ꝙ bec ſit ↄcedẽda.hõ eſt pꝛedeſtinatꝰ
vt ſit fili? dei.

ſit fil ed p.Si hõ eſt pꝛedeſtinat?ꝰeẽ filiꝰ
dei. 5 filiꝰdei ẽ pꝛedeſtinatꝰeſſe filiꝰvdei.ſed bec ẽ fal/
ſa. ⁊ illa ex q̃ ſequit᷑.ſequit᷑ aũt ex bac hõ eſt pᷣdeſti
natus eẽ fili?ꝰ dei. S X.(,
ꝑſone.& ſi hõ eſt pꝛedeſtinatꝰeẽ filiꝰdei.aliq̃ ꝑſona ẽ

pꝛedeſtinata eẽ filiꝰvei. Aut ; ꝑſona creata.aut in/

creata. Sed nõ pſona creata.qꝛ talẽ nõ eſt repire in

xpᷣo.g increata.ſed pſone increate nõ cõuenit pꝛede

inari. videt᷑ ꝙ nõ vebeat reci tu
ſcʒ hõ eſt pꝛedeſtinatꝰ eẽ filiꝰdei.¶ Itẽ qͥcunq; pꝛe/

deſtinatꝰ antecedit illò ad qð pᷣdeſtinat᷑ tpe aut nã.

ſed bõ nec tꝑe nec nã antecedit filiuʒ dei.& videt᷑ q
ſmo pꝛedictꝰnõ debeat ↄcedi.
deſtinatꝰeſſe filiꝰvei.aut hoc intelligit᷑ ſm ꝙ hõ.aut
Igm ꝙ deus. Mõ ̃m ꝙ deus H̊ ↄſtat. intelligit᷑ m

reſpectuſſubiecti.ᷣ ſolũ pᷣm ꝙ ipoꝛtat anteceſſionem

tẽ pꝛedeſtinatio nõ ẽ niſi

pi p̃dictus mo.iſte

tẽ cũ d hõ ẽ pꝛe/

ctio. ¶ Ad illud qd obr vltimo è qcunq; pꝛedeſti- 30

ꝙ bõ. Sed qͥcunq; ẽ nũc pꝛedeſtinatꝰ.ab eterno fuit

pꝛedeſtinatꝰ.g ſᷣm ꝙ hõ fuit pꝛedeſtinatꝰ eẽ filiꝰdei.
ſed iſte tminꝰbõ ſupponit vᷣbo de pꝛeterito.g ſuppo
nit ꝓ pꝛeterito.& ſi aliqͥs ab eterno fuit pꝛedeſtina/
tus eẽc filiꝰ dei: ab eterno aliqͥs fuit hõ.ðſed hᷣ ẽ falſuʒ.
eũ moduʒ ꝑ quẽ diſtincta fuit pᷣus poſita.ex eo vicʒ
ꝙ hoc ꝑticipiũ pꝛedeſtinatꝰpõt dicẽ anteceſſionẽ re
ſpectu ſubiecti.vel reſpectu pᷣdicati.vel reſpectu to/

tius copulati. Si dicat añceſſionẽ reſpectu ſubiecti

wra ẽ locutio.⁊ ẽ ſenſus.hõ anteq; eſſet hᷣ.pꝛeuiſus

eſt eẽ filius vei. Si autẽ notet anteceſſionẽ reſpectu
pꝛedicati. falſa ẽ locutio. Eſt em̃ ſenſus. hõ pꝛeuiſus
eſt eſſe filiꝰdei anteqᷓ filiꝰdei eſſet. Si aũt notet an/

teceſſionẽ reſpectu totiꝰcopulati ẽ vera. Eſt em̃ ſen/

ſus.hõ pꝛedeſtinatꝰ eſt eſſe filius dei.i.pꝛedeſtinatũ

eſt vt hõ ſit filius dei. Et iſte ſenſus eſt ab oibus opi

nionibus receptus.⁊ iõ ſm cõem locutionẽ concedi

põt pꝛedictus ſᷣmo. Et cõcedende ſunt rõnes qᷓ boc
oſtenqut. ¶ Ad illud vo qð pᷣmo obijcit᷑ in ↄtrariũ.

ngui bʒz ꝑp 3

ſi bõ eſt pꝛedeſtinat? eſſe filius dei.ꝙ tunc fliꝰvei 53

E

detminen
mnateriin
nlic
ſe oͤb
e

[WVa
(otatün

ſitGrüdi

icchent
e
ſv
dicſin
(ſbi
Npit⸗

G

⸗

dt e
nt
a
chtc.
Amſt
ranufmn
kiuß
aetllcdenn

N iſene
tineffii⸗
xrnanſ
teſtng
iiflinu
Si gisdinr
goonrfnn
nournduitfin
dentflio uifn
tebeifngbi⸗
kinne eſ n
eiggniſt ſ⸗

S
cchinn tifl
Mlabeiht⸗
hböck ecf
cnnonde il
N1i n
arrzat in

Köͤcen
vccnent de

ins imitte
imgnn⸗
mi genutni.
3dai ridci
ü
amin
rern i
emiriihl

6
uhit
raſehen 6.
eenſnin
ſottchen

is Huis

üͦn,
1 Skent,
gutc,
tcb

z

39

0

eſt pꝛedeſtinatus eſſe filius dei.dm q nõ ſequitur.

qꝛ ſicut pꝛcdictũ eſt.q̃ntũ ad vocabulũ pꝛedeſtinan
di nõ eſt cõicatio idiomatũ.imo eſt ſophiſma ſᷣm ac

cidens in pꝛedicto ꝓceſſu.nõ em̃ ſequit᷑.diuina pꝛe/

uiſio pꝛecedit xpᷣm ſᷣm ꝙ ẽ filius virginis. etiã ſm

ꝙ eſt ſilius dei. ¶ Ad illud qd obr ꝙ pꝛedeſtinatio

eſt reſpectu pſone. Odm ꝙ ⁊ ſi ſit rõne ꝑſone.nõ tñ
eſt rõne ꝑſonalitatis ſed alicuiꝰnature.Et ideo non

opoꝛtet ad hoc ꝙ ſermo habeat veritatẽ.pꝛedeſtina
tionẽ antecedere ꝑſonã ſimplr.ſed ſufficit ſi antece/
dat eã rõne alicuiꝰnature.Et ideo cum d hõ eſt pꝛe
deſtinatus eſſe filius dei.nõ intelligit᷑ ꝙ illa ꝑerſona
ſit pꝛedeſtinata niſi růne bumane nature.Cuʒ vero
4 ꝑſona eterna nõ eſt pꝛedeſtinata. Oðim ꝙ veꝝ
1

n ꝙ eſt eterna. põt tñ ei ↄuenire rõne nature tẽ
poꝛalit᷑ aſſumpte.¶ Ad illud aũt qd obr pꝛedeſti

natus ancedit illud ad qdð pꝛedeſtinat᷑. Oðm ꝙ vxe
eſt. ⁊ illud nõ bʒ inſtantiã qñ pꝛedeſtinatio accipi
ꝓpꝛie reſpectu grẽ ⁊ gloꝛie. In ꝓpoſito aũt nomen

pꝛedeſtinatõis extendit᷑ ad ſtandũ ꝓ pꝛeuiſione rõe

detminationis adiuncte.ſ̃m ꝙ in pꝛecedẽti ꝓbleu/

mate viſum ẽ. Poſſet tũ dici ꝙ pᷣdictũ verbũ intelli/

gendũ eſt qñ wcabulũ pᷣdeſtinationis dicit añceſſio

nẽ.nõ ſolũ reſpectu ſubiecti ſᷣ etiã reſxectu
¶ Diſt. viij. Qualit ꝑ vnionẽ diue

pꝛcdicati.

ſic aut nõ eſt in pnoſ ito. Opoꝛtet etia intelligere de
ſtinatur. ſed in ↄpatione ad ipſum

re ad quã qͥs pᷣ
qð pꝛedeſtinat᷑. Mõ em̃ opoꝛtet ꝙ ille qͥ pꝛedeſtinat

ſit ante grãm vel gloꝛiã ſimplr. ſed ſolũ pᷣm ꝙ ẽ in eo.

⁊ ſic nõ hʒ inſtãtiã in ꝓpoſito. Mã ⁊ ſi filiꝰ dei pcedat
hominẽ.tñ nõ pᷣus ineſt hoi ꝙᷓ; hõ ſit.ĩmo ꝑ naturaʒ
pus ẽ humanitas qᷓ; vniret᷑ pſone vrbi.

ab eterno. Mec valet. ſupponit ꝓ pᷣterito. hoc em̃
intelligit᷑ de verbo pᷣteriti tpis qdð nõ bʒ vim ampli/
andi ad futurũ. In bis em̃ q̃ habẽt vim ampliandi
ad futura.ꝓ eo ꝙ claudũt in ſe actũ de futuro. pꝛedi
cta regula nõ hʒ locũ.Et ſic eſt in ꝓpoſito.qꝛ pꝛcde-
ſtinatio cõnotat pᷣſcientiã alicuiꝰfuturi.⁊ iõ nõ oxoꝛ
tet iſtũ terminũ hõ reſpectu talis pdicati ſupvonere

5 Dumanias e vn Acd illud 41
qð obꝛ. vtrũ hõ ſit pᷣdeſtinatus eẽ filiꝰ dei. aut pm ꝙ
eſt deus. aut m ꝙ eſt hö. Dico ꝙ ᷣm ꝙ hõ. ⁊ ſic fuit

ꝓ pᷣteritis.Alia ẽ ctiã rõ q̃re ampliat ad om̃e tpᷣs.qꝛ

pᷣdeſtinatio nõ ponit rẽ ſuã in pᷣdeſtinato ſed in pꝛe-
deſtin ante.ſicut laus nõ in laudato ſed in laudãte.

⁊ iõ ſicut laus nõ eſt tm̃ de pñti ſed etiã de pꝛeterito

⁊ futuro.ita ⁊ pꝛedeſtinatio pꝛeterita põt eſſe de deo

ꝙ et futura. ⁊ iſta clareſcunt melius ꝑ ea que in pꝛi-
mo libꝛo dicta ſunt. —“”ß”””M”M

ꝛima ꝑs ꝗᷓ cõtinet pñtẽ di. diuidit᷑ in ꝑtes duas.in qᷓrũ pᷣma ↄꝑat natiuitatẽ xpᷣi de virgine ad diuinã nãaʒ

5 debeat adoꝛari adoꝛatõe latric.qð quidẽ ẽ ꝓpꝛietas diuine nãe.j.di.ix. Pꝛeterea inueſtigari opoꝛtet⁊c̃.

In ſcda vo natiuitatẽ tpalẽ ad et᷑nã ↄpat.ibi.q̃ri etiã ſolet vtrũ xpᷣs debeat dici bis genitꝰ ⁊c.
diuidit᷑ in ꝑtes duas. In.q̃rũ pᷣma inquirit qõem ⁊ detminat. In ſcdᷣa vᷣo adducit auctes determination
ſuã.ibi. Aidet᷑ tñ poſſe ꝓbari.Scda aũt ꝑs ſilr duas hʒ. In pᷣma mouet qõem.in ſcdᷣa detminat.ibi. Ad qð

4

¶Pꝛima ps

dici põt ⁊c. Subdiuiſiones aũt ꝑtiũ manifeſte ſunt in fſaa.
D Querit vtrũ diuine nãc cõpetat naſci de vᷣgine qdd

eſt ꝓpꝛietas huane nature. Et determinat ꝙqnõö. a

Diſt. viiſj

Oſt pᷣdicta inqri debet vtrũ de natura diuiti⸗
na concedendũ ſit ꝙ de virgine ſit nata.ſicut
dicit᷑ in virgine incarnata. Et videt᷑ vtiq; nõ
dDebere dici nata de virgine. cum nõ ſit nata de patre.
a Que em̃ res nõ eſt de patre genita.non dr de matre
nata.ne res aliq̃ filiationis nomẽ habeat in humani⸗/
tate.que illud nõ teneat in diuinitate. YMD
Adducit auẽtes cõtra determinationẽ ſuõ. b
idet᷑ tñ poſſe ꝓbari ꝙ ſit nata de virginc.qꝛ ſi hoc
eſt naſci deũ de virgine.ſcʒ hominẽ aſſumere in vtero
virginis.cũ natura diuina ſuperius dicta ſit hominẽ
aſſumpſiſſe.videt᷑ debere dici nata De hoc aũt Aug.
in libꝛo de fide ad petrum.ſic ait. Natura eterna at;
diuina nõ poſſet tpaliter ↄcipi ⁊ naſci ex nà humana.
niſi ᷣm ſuſceptionẽ veritatis humane.verã tꝑalit᷑ cõöo⸗
ceptionẽ ⁊ natiuitateʒ ineffabilis in ſe diuinitas acce⸗
piſſet.ſic eſt deꝰeternus veracit᷑ ſᷣm tpᷣs et cõceptus et
natus ex virgine. Iſta auẽte videt᷑ infinuari ꝙ nã di⸗
uina ſit nata ⁊ cõcepta de virgine.Sed ſi diligent no
tentur verba.potius de ꝑſona agi intelligit᷑ que ſine
dubitatione ⁊ de patre et de matre nata eẽ dici debet.

eſt ð matre nata. Itẽ
xp̃ᷣs ᷣm humanã na/

tus ex maria virgine.

virgo ſit eius mater.

eedens ſermo verita
tem babere. Re. dicẽ/

tur de illa natiuitate
ſci ita ꝙ vendicat ſibi

ꝓpꝛietatẽ ſiue denoi⸗
G iüiij

t cõmunicatio idiomatũ ? ppꝛieta
tum reſpicientium naturam. ⸗⸗ .l ece
eGit ggicta incri debet c. Supꝛa egit mgr̃ de incarnatõe verbi q;tũ ad vnionẽ nãꝝ.⁊ qᷓ;tũ ad vnio
Inis modũ. In hac vo ꝑte intẽdit agẽ q;tu ad cõicationẽ idiomatũ ⁊ ppꝛietatũ.Et diuidit᷑ bec pꝑs in
duas ptes.in qᷣrũ pᷣma agit de cõicatõe idiomatũ reſpicientiũ nãm. In ſcda de cõicatõe ppꝛietatũ ↄ
idiomatũ reſpiciẽtiũ ꝑſonãa.j.diſ.x.Solzʒ etiã a qbuſdã inqᷣri. Pars pᷣma diuidit᷑ i duas ꝑtes.i qrũ pᷣma inq
rit. Atrũ diuine nature cõpetat naſci de vᷣgine.qð quidẽ eſt ꝓpꝛietas hũane nãe.Scdo vo inqͥrit. Atrũ caro

turam conceptus eſt
de ſpirituſancto. na/

ergo non videtur pꝛe

(MRes nõ eſt de pa⸗
tre genita.nõ videtur
de matre nata. Con⸗
tra. humana nã nõ ẽ
ex patre genita.ᷣ n⸗

ita ꝙ ſpirituſſancos
nõ eſt eius pater. licʒ

dum ꝙ magiſter loq⸗
qua res aliqᷓ dici᷑ na

nationẽ filiationis. hoc aũt nõ bz hutnana nã in xpo. ? iõ nõ eſt reeta inſtantia S illud qð dicit migr in lĩaA. .
Dikwaflisoiegennen tzee nanain h Ercnaantd eſt ſua camerbem tenns nam. ip tumuſi
Sed õ.generatio filij dei ex patre eſt nalis gñatio.Sed gnatio nalis eſt jm naturã nõ ſupꝛa nãm.ergo falſũſ genmuſte
dicit ꝙ ſit ſupꝛa nam. Juxta hoc qrit᷑ penes qͥd diſtinguunt illa qtuoꝛ ꝗᷓ in auẽte ponunt᷑. Aidet᷑ em̃ ꝙ non eorſa
2 ſit niſi verboꝝ incõculcatio.Reꝰ.ddm qꝙ nã nõ accipit᷑ ita cõiter.ſed ꝓ nã creata. AUñ nõ vult dicere genera l Auim
tio flii ſit ſupꝛa nam H ſeetad
eternã qꝗᷓ eſt na natu- uerit vtrũ xpᷣs debeat dici bis genitus. c nnnni
rans. ſed ſup naturã (Aäueri etiã ſolet vtrũ debeat dici xps bis genitus. t nnncta
creata qͥ cõſueulit diei cjt dei T hominis filius S neſtun i⸗
nã naturata. Et nota diclt de ? Domi —ei S e tn
ciſta guntuoꝛ duſtin ueſtionẽ pꝛopoſitam ſoluit. ⁊ n
guũt᷑ ſic vt cã referaẽ ¶ Ad qð dici põt xpᷣm bis natũ eſſe. duaſq; natiuitatezes ͤfrenie
ad nam angelicj.rõ habuiſſe. AUñ Aug.in li. de fide ad petruũ. Pater deus Aug. honanittt
ad nam bumanã. tẽde ſua natura genuit filiũ deũ ſibi coequalẽ ⁊ coetnũ. ſtmcöͤti
pus ad virtutem cl. Iqẽ q́; vnigenitus deus ſcõo natus ẽ.ex patre ſemel Zachit
Ran rna nd rti ex matre ſemel. Hatus ẽ em̃ de patre dei verbũ. Na⸗ wi
ſit ſenſus. Generatio tus ẽ de matre verbũ caro factũ. Unus g atq; idẽ dei P
illa eſt ſupꝛa cãm. idẽ filius nat& ante ſecula.⁊ natꝰ in ſeculo.⁊ vtraq; nati mai
virtutez angelicã. Et uitas vniꝰeſt filij dei diuina ſcʒ ⁊ humana.De h̊ͥ etiaa ligi
rõem.i. virtutẽ huma Joh.dam̃.ait. Duas g̊ xpᷣi natiuitates veneramur. b Joh. dam̃. Gipda
nã. Et tas utnaim vIã ex patre ante ſecula. q eſt ſuꝑ cãm. ? rõem. ? töᷣ. iiiroi
lwertute inkerioꝛem. T naturã. æ vnꝗᷓ qᷓ in vltimis tpibus ppternos. et oym hrin
Ael aliter vt cã refe- nos.⁊ ſuꝑ nos. Pꝛopt nos qꝛ ꝓpter noſtrã ſalutem. En
ratur ad vᷣtutẽ agen· Scdm nos.qꝛ natus eſt hõ ex muliere in tꝑe ↄceptio c ſriin
tem. ⁊ rõ ad potentia nis ſcʒ nouẽ menſiũ.Suꝑ nos.qꝛ nõ ex ſemine.ſed ex L ſuiind
agnoſcete. tenpus ſpũſancto ⁊ ſancta vᷣgin e ſup legem cõceptionis.Ex 2 ruürni
ad menſur limitatẽ his manifeſte apparet xpᷣi duas eſſe natiuitates. eun⸗ Mtinii
nã ad modi oꝑandi d bisnati ioꝛe. e gecdn
muliere in tꝑe ceptionis. Contra. videt᷑ falſum dicẽ.qꝛ cõceptio illa nõ fuit in tpe ſed in inſtanti. Itẽ ſi con aledes
ccptio ſua fuit ſilis nr̃e qtũ ad tpᷣs. nõ videt᷑ verũ qd ſubiungit. ꝙ ſupꝛa legẽ nr̃e cõceptionis.Ne.ddm q; Mclae
2ↄceptio duplr accipit. Ano mõ dẽ cõceptio ipſa opꝑatio nature in foꝛmatione coꝛpoꝛis.vſq; ad ſuſceptionẽ ſppim
aic. Alio mõ dẽ Dazpt:. large in nutritione ⁊ pfectione coꝛpoꝛis vſq; ad partũ ⁊ egreſſum ipſius de ventre. Winni
Si ̊ pᷣmo mõ dicat᷑ ↄceptio.ſic xpᷣi cõceptio nõ fuit ſᷣm nos ſ 5 nos. nec fuit in tꝑe ſed in inſtanti. Si autẽ aun
ſcdᷣo mõ dicat᷑ ↄceptio large.ſic fuit ſ̃m nos.q;.ix.mẽſibus nutritus fuit.⁊ crcuit in vtero matris vt alij bo⸗/ mne
mines auteq; naſceret᷑. Et hoc ſufficientius habitũ eſt ſupꝛa. SS . . ſaaun
. D intelligentiã autẽ huiꝰptis incidit hic qõd de virgine nata. ¶Itẽ aſſumere carnẽ nihil aliud ẽ 1
circa duo. Pꝛimo qᷓ̃ri᷑ de natiuitate tpali in qᷓ; naſci in vtero. Sed h ↄcedit᷑.ꝙ diuina nã af um⸗ nocr
dpatione ad diuinã nꝗm. Scdo qꝗᷓrit᷑ de ea pfſit carnẽ. ↄcedi dʒ q; nata fuerit in vtero vᷣginis.
dem in ↄpatione ad natiuitatẽ eternꝗ. Circa pꝛimũ ſʒ ad natiuitatẽ ĩ vtero. ſeqt᷑ natiuitas ex vtero. ſi ann
qᷓ̃runt᷑ tria. Pꝛimo qᷓrit᷑ vtrũ ↄcedendũ ſit diuinam diuina nã nata fuit in vᷣginis vtero.ſequit᷑ ꝙ fuerit 4
naturã eſſe de virgine natã. Scðdo q̃rit᷑.vtꝝ naſci de nata ex vᷣginis vtero. ¶ Itẽ magis couenit diuine te⸗
virgine pꝛie dicat᷑ de na aſſumpta.Tercio vᷣo qᷓ̃rit nãe naſci de vᷣgine. q; pati ↄueniat vᷣtuti.⁊ infirmari re
vtrũ eẽ hoiem ↄuenient᷑ pᷣdicet᷑ de diuina natura. Zↄueniat foꝛtitudini. S. Berñ. dicit ꝙ in illa vnione 4 on.
Queſtio. ſ. 4 fuit foꝛtitudo diuina ifirmata. ẽᷓ multo foꝛtiꝰ cõcedi nnaß
¶ Atrũ bec ſit ↄcedenda. Diuina nã eſt de virgine na dʒ diuinã nam eẽ natã de vgine. ¶ Sed ỹ. dam. lib. n
ta. Et ꝙ ſic videt̃ pᷣmo auẽte hylarij in li.d trini.ix. iij.Cognoſcimꝰꝙ naſci nõ ẽ nae ſy hypoſtaß. naſci wakf
Mibil niſi natũ bʒ filius.ſed hʒ diuinã nam.& eſt na xæ virginc.nãae nõ ↄpetit ſʒ ſolũ ꝑſone. ¶ Itẽ nobi⸗ idoend
ta. Sed qͥcqͥd natũ ẽ eternalit᷑ in xpᷣo ex patre. natũ lioꝛ et pᷣoꝛ eſt natiuitas et᷑na qᷓ; tpal. Sʒ diuina nã Ddi
eſt tpaliter de matre. Si diuina nã eſt hmõi.pʒ⁊c. nõ dẽ eſſe nata ꝓpt᷑ filij natiuitatẽ eternã. vt in pᷣmo e⸗
A gcus dam̃.iij.li.e.xij. Cheotocon.i.dei ge- li.oñſum ẽ.ꝙ̊ multo minus nõ dʒ dici nata pter tẽ/ 9(Aait
nitnc vere ⁊ pᷣncipalit᷑ ſanctã mariã virginʒ pᷣdica poꝛalẽ natiuitatẽ.¶ Itẽ cuicunq; cõpetit naſci.cõ/ lisd
mus. Sed deus eſt nomẽ nature.g maria virgo erit petit eſt. e ab alio.ſed diuine nature nõ cõpetit eẽ ab nCon
genitrix diuine nature.g̊ diuina natura ẽ nata de vir alio.ꝙ diuina nã nec eteynalit᷑ nec tꝑaliter debet dici notone
gine. ¶ Itẽ expſſius Aug.de fide ad petrũ. Natura nata. ¶ Itẽ cuicunq; copetit naſci cõpetit rõ filia- turine⸗
eterna atq; diuina non poſſet eternalr ocipi ⁊ naſci tionis.ẽ ſi diuina na dẽ eſſe nata de virgine. diuina niziti
niſi ᷣm ſuſceptionẽ veritatis humane g videt᷑ ꝙ ve nã dj filia virginis. ¶ Itẽ ſicut ſe bñt pꝛietates di eñn boe
re ⁊ ꝓpꝛie debeat dici ↄcepta ⁊ nata de vᷣgine.¶ Itẽ uine nature ad humanã.ſic ꝓpꝛietates hũane ad di- noia t
incarnatio oꝛdinat᷑ ad natiuitatẽ. vñ ⁊ gſona verbi ninã.ſed q̊ ẽ ſimptr falſa. bumanitas in xpo ẽ etna. hunt
nata eſt iõ. qꝛ incarnata. ſed ocedit ꝙ diuina natura & iſta. diuina nã in xpo ẽ de virgine nata. tẽ qdᷣ lecki
ſit incarnata vt habitũ eſt ð diſ. v. ⁊ cõcedi dʒ q ſit naſcit᷑ ex aliquo eſt na cõfoꝛmis cũ eo ex qᷣ naſcit. ſi .
eip

n VII
ichin ago diuina nã nata de vᷣginc.vf ꝙ diuina nã ⁊ vi· appꝛopꝛiatis.nõ tñ ſequit᷑ ꝙ attribui poſſint eẽntie
tdeng go maria ſint eiuſdẽ nature.qð ẽ falſũ ⁊ impoſſibile vel nature ꝓpꝛie vo.
mn ¶ Be. dum ſicut dicit męr in lr̃a. bec nõ recipit᷑ tãqᷓ (QDueſtio.jj. b
ꝓpꝛia. ODiuina nã eſt de vᷣgine nata. Et boc ꝓpt᷑ duo. ¶ Nrum naſci de virgine verc dicat᷑ de nà aſſumpta.
3 pt vitandã ofuſionẽ ꝓpꝛietatũ pſonalin.⁊ ꝓpꝛie Et ꝙ ſic vid et᷑.Eius eſt generari cuieſt gñare.licet
tatn nãliũ ſiue eſſentialiũ.q̃ duo pᷣcipue ſunt obſer nõ eiuſdẽ numero.ſ̊ gñare eſt actus ipſiꝰnature.ẽ ⁊
uanda circa ſermonẽ catbolicũ et veritatis fidei ex generari. cuideſt gñari eius ẽ naſci. ů ſi gencrari cõ
pꝛcſſiuum. Hon & recipitur ꝙ diuina nã ſit nata d pęit nature aſſumpte.competit ei naſci de virgine.
vᷣginc. ꝓpter qd etiã nõ ↄcedit᷑ ꝙ ſit nata de pre.⁊ 5 (tẽ beneſe eqt᷑.iſte generat hũc hominẽ.g̊ wiez. h
, qʒ dicit męr in lr̃a ꝙ res qᷓ nõ eſt de patre genita. bũc hominẽ dicere eſt dicere ꝑſonã.hoieʒ vo nãm.S
. nõ vyr̃ de mr̃e nata.nec res aliqᷓ filiatõis nomẽ bʒ in bene ſequit᷑ſi ꝑſona ẽ nata.ꝙ nã eſt nata. ¶ Item
bumanitate.ꝗᷓ illuq nõ teneat in diuinitate. Dꝛopt omne qð incipit eſſe. aliq̃ genere mutationis incipit
vitandã etiã cõfuſionẽ ꝓpꝛietatũ naliũ nõ recipitur eſſc.ſᷣ bumana nã in xpoo incipit eſſe.nec ẽ dare alis
Sicut em̃ in beatiſſima trinitate diſtincte ſunt ꝑpſo/ genꝰ mutatois q; giationis. fuit concepta ⁊ nata.
ne adinuicẽ ⁊ eaꝝ ꝓpꝛietates.ſic in xpᷣo nature ſunt Itẽ xps natus eſt de virgine.aut rõne ſuppoſiti.
diſtincte adinuicẽ ⁊ earũ ꝓpꝛictates.q;uis ↄueniät aut rõne nature.Sed nõ rone ſuppoſiti.qꝛ illud eſt
in ſuppoſito.⁊ iõ ꝓpꝛietas vnius nature nõ dʒ pᷣdi/ eternũ. rõne nature.ẽ nã bumana pꝛopꝛie dꝛ nata
cari de altera nãꝗ in abſtractõe ↄſiderata.ne ex boc in de virgine. ¶ Sed õ. Sicut ſe bʒ diuina nꝗ ad nati/
d o⸗ telligat᷑ ꝙ diuina nã ⁊ bumana ſint vna eẽntia.Qdð nitatẽ eternã.ſic nà bumana ad natiuitatẽ tpalem.
em̃ pᷣdicat᷑ de altero in abſtractõe.nõ intelligit᷑ cue ſed diuina nã nõ eſt nata natiuitate et᷑na. nec bu
nire ei ſolũ rõne ſuppoſiti.verũetiã rõne foꝛme.⁊ is mana nã in xpᷣo natiuitate tꝑali. ¶ Item natiuitas
pdicta locutio recipi nõ dʒ.Et ↄcedende ſunt růnes ad nihil terminat᷑ niſi ad ens cõpletũ.ſᷣ ens comple
₰ bocondentes. Ad ülud verbu bylarij vᷣm q; ali · tum dicit pſonꝗ.ꝗᷓ generatio non terminat᷑ ad nim
qͥd bʒ impꝛo pꝛietatis.⁊ dʒ ſic exponi. Nihil hʒ fili?ꝰ ſed ad pſons.¶ Itẽ actus ⁊ opatio nõ terminatur
niſi natũ.i.nihil h qd nõ naſcẽdo õ H̊ me/ niſi ad boc aliqͥd. ſi hoc aliqͥd nõ dicit nãnicd po
Slius in pᷣmo libꝛo explanatũ fuit. QA illud qd obꝛ tius bypoſtaſim.videt᷑ ꝙ humana na in xpᷣo nõ de/
de auẽte dam̃. Oꝛ virgo maria ẽ dei genitrix.dðm 2 beat dici nata nec eoncepta. ¶ Item bumana nã di
ↄcedendũ ẽ ꝙ deus natꝰẽ de virgine.ex boc tñ nõ ſe/ cit ſimul earnẽ ⁊ animã.ſed ſicut caro eſt ꝑ ꝓpaga⸗
quit᷑ ꝙ diuina nã ſit de vᷣgine nata.ꝓ eo ꝙ h̊ nomen tion᷑.ita ⁊ aia ꝑ ereationẽ. ꝙ ſicut hec nõ recipit᷑.q;
deus qꝛ ſignificat in cõcretione ſupponit ꝑſonã.nõ bumana nã in xpo exeat in eſſe ꝑ creationẽ.ita non
ninn Filc⸗ ſic diuina nã ꝗᷓ ſignificat in abſtractõe. Añ ⁊ hec cõj. debet concedi ꝙ exeat ꝑ generationẽ. nõ videt᷑ hbec 1
tns cedit᷑.deus generat.quis hec nõ ↄcedat᷑.diuina na admittenda.humana na eſt nac. . sd pdictok.
„ Nnin vel eſſentia generat. VUñ in oibus talibꝰ ꝓceſſibꝰ eſt intelligentiq eſt notandũ.q humana natura duplłr
4 ſopbiſma ᷣm accidẽs. Aliter em̃ et aliter ſigniſicaẽ põt accipi.Ano mõ rõne partiũ conſtituentiũ.alio
niua nmt diuina nã p boc nomẽ deus.⁊ aliter ꝑ hoc nomẽ na. mõ rõne foꝛine cõis ↄſequentis totũ cõpoſitum. et
utn. gui ſõ in nullo cogit auẽtas illa.¶ Ad illud qð obꝛ ꝙ di vtroq;ʒ mõ eſt verũ dicere.q bumana na eſt aſſum/
mpriſbo⸗ uina nã dꝛ concipi ⁊ naſci.dm ꝙ ſicut dicit mgr in pta a verbo.Aerũ eſt em̃ ꝙ aſſumpſit carnẽ ⁊ aiam.
zn ir, lr̃a. augibi extendit nomẽ nature vt ſtet loco perſo veru eſt eri g aſfumpſit ſfoema caſe uentẽ compo
nibl ut⸗ ne.Et boc quidẽ multotiens facit.ſᷣ cõis vſus tale, ſitõnẽ vicʒ buanitatẽ. Atroqʒ etiã pᷣdictoꝝ modoꝝ
inimunſiun⸗ modũ loquẽdi nõ admittit.iõ ex tali aucte nõ dʒ ar ↄtingit dicẽ humanã nam natã de virgine. Mam ſi
nedig 7 gui imo potius vʒ exponi. ¶ Sd illud qað obꝛ ꝙ in/ bumana nã dicat᷑ ↄpoſitũ.hoc mõ põt cõcedi ꝙ ſit
imoa imn carnatio ẽ via ad natiuitatẽ.dðᷣm ꝙ veꝝ eſt ad nati nata de virgine.non rõne totius ſed ꝑtis.ſc carnis
ank in uitatẽ ꝑſone qᷓ eſt ſuppoſitũ nature aſſumpte.ſʒ nõ que in vtero virginis concepta fuit.⁊ ex vtero virgi
S anen K. ſit via ad natiuitatẽ nature. Incarnatio nis ꝓducta.Si vo nã humana dicat᷑ foꝛma cõis cõ
tian:iinn em non facit cõicationẽ idiomatũ rõne cõuenientie ſequens totũ compoſitũ.ſic cõcedi põt ꝙ adbuc fuit
auuma 8 in nã.s potius rõne ↄueniẽtie in ꝑſona. ¶ Ad illud nata in chꝛiſto.non ratione ſui.ſed ratione ſuoll⸗
nuhitlinc a egaſmmascameyenol in vtero. dom ꝙ ti in quo babet exiſtere.⁊ etiã in quo habet multipli
(Sijuilh ven eſt hm ꝙ aſſumere idẽ eſt qd vnitatẽ ſui accipe. cari. Pꝛopter qʒ etiazʒ dicit pᷣs ꝙ nã in ꝓductõne
hytiilli ⁊ boc mõ ꝓpꝛium eſt ꝑſone. Scom aũt ꝙ aſſumere tał foꝛme.occulte hʒ oꝑari.generãdo em̃ bũc boiem
ſe Oend, d de diuina nã. accipit᷑ largius.⁊ hoc mõ aſſumere generat hoiem. Sic O concedẽdũ eſt huanã naturã
Gount nõ eſt idem qdð in vtero naſci ſed potiꝰ carni vniri. in xpo natam eſſe de virgine vtrolibet pꝛedictoꝛum
emitoͤhnn 9 ¶Ad illud qd obẽ ꝙ foꝛtitudo ẽ infirmata.⁊ ſic ve modoꝛũ.Sed vno mode dicit eſſe nata ratione par
nt alijs. dom Fen⸗ yerba nõ ſunt trabenda ad ↄſequẽ tis conſtitutiue per ſynodochen. Alio mõ ration? p
iettnid tiã. Coneedit᷑ em aliqᷣd dicere ei qͥ vult excitare de tis ſbiectiue. ⁊ ſic quodãmodo per accidens. Conce⸗
. ihuti uotionẽ. ⁊ eleuare in admiratõnẽ.qð tñ repᷣhcndere dende ſunt ergo rõnes ad hanc partẽ inducte. licet
iuerehe nl tur in eo qͥ ſermonis catholici ꝓpꝛietatẽ ⁊ veritatẽ alique earũ pꝛocedant ſophiſtice.¶¶ Ad illud quod l x
hut uͦi/ inqͥrit. Poſſʒ etiã ⁊ alit᷑ rñderi ꝙ nõ ẽ ſimile. Oꝛ uis obijcitur ꝙ diuina natura in xpᷣo non eſt nata.ergo
niine nin em̃ boc nomẽ eſſentia vel nã nõ ſupponat ꝓ pſona. nec bumana. dom ꝙ non eſt ſenile. aui⸗ diuina na⸗
inn⸗ 6 noia tñ appꝛopata vt virtus ⁊ ſapia ꝓ ꝑſona ſuppo tura non multiplicat᷑ in ſuppoſitis.ſed eſt vna in ge
c nunt. ⁊ locutionẽ verã reddũt. Eñ ſenſus ẽ.foꝛtitu/ nerãte ⁊ genito.⁊ ideo non recipit vocabulũ diſtin/
bi⸗ . do eſt infirmata.i.perſona cui appꝛopꝛiat᷑ Peritugo ctũ. Matura vero hũana multiplicari hʒ ⁊ plurifica
nn, iss xpᷣs vicz.q eſt dei virtus ⁊ dei ſapia. vrbũ ſcq; patris ri in parẽte ⁊ ꝓle.binc eſt ꝙ generatio in diuinis ter
hi . cui cõpetit eſſe dei virtutẽ ⁊ dei ſapientiã. ⁊ ideo qminatur ad perſonꝗ. in creaturis non ſolũ ad ꝑſonã
GM. uis talia pᷣdicata cõueniant ⁊ attribuant᷑ nominibꝰ verũ etiã ad nam Ad ill vo qð obꝛ ꝙ gnatio ter/ 12

minatur ad ens completũ. verũ eſt per ſe ⁊ pᷣtmũ.ex

„

—

boc tamẽ non ſeqtur ꝙ ad naturã poſſit terminari.
ſed ꝙ nõ terminatur ad naturã circumſcripta hypo
ſtaſi.⁊ hoc quidẽ verum eſt.et per hoc patet reſpon

13 ſponſio ad ſequens. ¶ Ad illud qd vltimo obijcit

cqꝙ aia exit in eẽ ꝑ creationes.ddᷣm ꝙ⁊ ſi ſola ꝑs boĩs
traducat᷑ vicʒ caro.nihilominꝰtñ totus hõ dẽ naſci
⁊ generariꝓ eo ꝙ intẽtio nature nõ terminat ad al/
teram partẽ ꝑ ſe.ſ̊ pꝓut hʒ cõiungi ⁊ pfici ex altera.
Et iõ totꝰ hõ dẽ natus.qᷓ;uis tm̃ ex altera ꝑte tradu
catur.nõ em̃ intendit hõ generarc carnẽ ſed hoiem.
Si vero q̃rit᷑ quare nõ dꝛ exire in eſſe ꝑ creationem
ſicut ꝑ generationẽ. Dicendũ ꝙ generatio nõ exclu/

dit creationẽ pambulã.creatio vᷣo cum ſit ex nihilo.

aliã excludit ꝓductionẽ ᷣm ꝙ dicit ꝓximã ⁊ imme⸗
diatã eductionẽ creature.

Aueſtio. iij. c

¶ Acrã bõ veraciter dicat᷑ de diuina nã: Et e ſic vide

tur. hec eſt vera. diuina nꝗᷓ eſt perſona filij dei. ꝓpter

——

ſummã ſimplicitatẽ ⁊ idẽtitatẽ ꝗᷓ eſt in deo.ſed de q̃/
cunq;ʒ pᷣdicat᷑ filius dei pᷣdicat᷑ hò.̊ bec eſt era diui

Itẽ hõ eſt diuina nã. hec eſt vera.qꝛ

gliquis hõ vtpote xpᷣs eſt diuina eſſentia vel nã.ᷓ a

ſimplici cõuerſa.diuina nã eſt hõ.

tẽ deus ⁊ diui

na naconuertunt᷑.g de qcunq; pᷣdicat᷑ vnuzʒ pᷣdicat

unina nã eſt hõ.

⁊ alterũ.ſᷣ hec eſt vera.deus eſt bõ. bec eſt vera.di/
hõ. ¶ Itẽ aut diuina nã eſt hõ. aut non
hõ. Si eſt hõ. habeo ꝓpoſitũ. Si eſt nõ hõ.ſed filius

dei eſt diuina na.g filius dei eſt nõ hõ. ꝙ ſi hoc eſt im
poſſibile. reſtat ꝙ hec eſt vera diuina nã eſt homo.

¶ Sed õ. Sicut ſe bʒ humana nã ad eſſe deuz.ſic ſe

bpʒz diuina ad eſſe hominẽ. ſed hec eſt ſimplr falſa.hu

tur eſſe ine
moꝛtalis.

mana nꝗ eſt deus.ẽ ⁊ hbec eſt ſimplir falſa.diuina nã
en bo ſDte de qcunq; pꝛedicat᷑ eſſe bominẽ pᷣdica
noztale. & ſi diuina nã eſt hõ. diuina nã eſt
tẽ de q̊cunq; pᷣdicat᷑ hõ.ineſt ei buma
nitas. ſed cuicũq; ineſt huanitas infoꝛmat᷑ humani
tatc.gde illo ſolo pᷣdicat᷑ hõ reſpectu cuiꝰ hũanitas
eſt foꝛma.ſᷣ humanitas nõ eſt foꝛma diuine nature.

K hec eſt ſimplr falſa.diuina nã eſt bõ. ¶ Jtẽ ſi di⸗

uina nꝗ eſt hõ.aut rõe eſſentie. aut rõne pſone. Mõ

rnöne efſſentie. qꝛ bumanitatis ⁊ diuinitatis eſſentie
ſimplr ſunt diſtincte. Non rõne ꝑſone.qꝛ nã nõ ſup

14

ponit ꝓ pſona.ſicut ſupꝛa pᷣmo libꝛo dictũ ẽ g becẽ
ſimpli falſa. diuina nã eſt bo. ¶ N.dom ꝙ ſicut in
pᷣmo libꝛo fuit habitũ.in diuinis eſt repire pᷣdicatio

nem ꝑ idẽtitatẽ ⁊ ꝑ denoiationẽ. licet nõ vſq;quaq;

Aꝗpꝛie oino. Oiffert aũt p̃dicatio ꝑ denoiationẽ a pꝛe

7

dicatione ꝑ iqẽtitatẽ.quia cũ aliquid pᷣdicat ꝑ mo/

lum denoiatiuũ.pᷣdicat᷑ ſub rõne foꝛme. vt cũ dicit᷑
pater gencrat.Cũ aũt pᷣdicatio eſt ꝑ idẽtitatẽ.poteſt
Pdicari rõne ſi nppoſiti vt cum dẽ. diuina eſſentia eſt
paber. Senſus eſt. diuina eſfentia eſt lted eſt pater.
Et boc mõ nõ pᷣdicat᷑ rone ſuppoſiti niſi ill

antiuũ vel ſu

oquendi.vt aliq̃d p̃dicet᷑ rõne foꝛme.aliquid rõne

ſuppoſiti. Si ergo querit᷑.vtrũ diuina natura ſit hõ.

diſtinguendũ eſt. quia iſte terminꝰpõ duplr põt in/

telligi pᷣdicari.Quia ſi intelligatur p̃dicari rõne ſup

poſiti tunc eſt vera. ⁊ eſt ſenſus.diuina nã eſt homo

ic eſt diuina eſſentia eſt ille qͥ eſt hõ. ⁊ reducitur illa
pᷣdicatio ad pꝛedicationẽ que eſt ꝑ idẽtitatẽ q̃tũ ad

tione ſub

. 0!1 ud nomẽ
35 cdandit intra ſe ſuũ ſuppoſitũ ſicut eſt nomẽ ſub-
ſtantiun vel ſubſtantiuatũ. Hunc duplicẽ moduzʒ
dicandi repimus in diuinis pm catholicũ modum

III

pꝛincipalemi cpoſitionẽ. qtũ veto ad implication?

claudit᷑ ibi pꝛedicatio ꝑ vnionẽ. Siuina em̃ eſſentig
eſt filius dei ꝑ idẽtitate.ſed filius dei eſt hõ xer vnio⸗
nem. Si autẽ fit pꝛedicatio rõne foꝛme.ſiue ꝑ modũ
cuiuſdã denoiationis.falſa eſt. ⁊ eſt ſenſus. Diuina
natura eſt hõ.i.diuina natura eſt humanitate infoꝛ⸗
mata. ⁊ hoc modo locutio eſt falſa. licet õ̃m ſenſune
pꝛioꝛem habeat veritatẽ.ſicut oñdunt rões ad pᷣmã
partẽ inducte. ¶ Ad illud qð pꝛimo obijcit᷑. ꝙ ſi⸗
cut ſe habet humana natura ad eſſe de ⁊c. Hdm p
falſum eſt ꝓ eo ꝙ humana natura nõ pᷣdicat᷑ de ſua
hypoſtaſi ꝑ idẽtitatem. ſicut diuina pꝛedicat ꝓpter
ſummã ſimplicitatẽ. Ande bec eſt fa ſa. xᷣus eſt hu
mana natura.qᷓ;uis hec ſit vera.xpᷣs eſt diuina natu
ra.Et ideo non ſequit᷑.ſi hec eſt falſa. diuina natura
eſt deus. ꝙ hec ſit falſa diuina natura eſt bõö. ¶ Ad
illud qð obijcit᷑.ꝙ de quocunq; pᷣdicat᷑ eſſ ehominẽ
pꝛedicat᷑ eſſe moꝛtale.ddm ꝙ boc eſt verũ q;'tum ad
pꝛedicationẽ qua bõ pꝛedicat᷑ per modũ denoiandi.
tum vero ad pꝛedicationẽ qua pꝛedicat᷑ ratione

ſuppoſiti. nõ habet veritatẽ.homo em̃ cũ ſit nomen

ſubſtantiuũ.rõne ſuppoſiti põt pꝛedicari. Moꝛtale

vero cũ ſit nomen adiectiuũ.adiectiue tentũ ponit
rem ſuã circa illud de quo pꝛedicat᷑. Et ſicut no ſcqͥ⸗
cur. diuina eſſentia eſt pater. diuina eſſentia gene⸗

dillud vero qð obijcit de qcũq;
pꝛcdicat᷑ homo ineſt ei humanitas.dom q; verũ eſt
de illo modo pᷣdicationis quo mõ ecie rõne foꝛ
me.ſed nõ de illo quo pᷣdicat᷑ réne ſuppoſiti.tũc em̃
nõ ſignificat ꝙ bhumanitas inſit ei de quo pꝛedicat᷑
ſed ꝙ ineſt alicui qd babet idẽtitatẽ cũ eo de quo pꝛe
dicatur. ¶ Ad illud q obijcit᷑ ꝙ bec nõ eſt vera ra/
ntie vel rõne pꝑerſone.diuina natura eſt
homo.dum ꝙ et ſi diuina nã nõ ſupponat p ꝑſona.
homo tamẽ ꝓ ꝑſona põt ſupponere.diuina vo na⸗
tura ſubijat᷑ rõne ſui.ita ꝙ venitatem habet ratione
vtriuſq;.rõne vnius ex ꝑte ſubiccti.rõne vero alte/⸗
rius ex parte pᷣdicati.videlicet rõne pſone.
Onſequenter querit᷑ de natiuitate tꝑali in cõ⸗

15

16

rat. ſic nõ ſequit᷑.diuina eſſentia eſt hõ.ergo moꝛitur
vel naſcitur.

17

paratione ad eternã. Et circa boc qucrũt᷑ tria.

Pꝛimo querit᷑. Suppoſito ꝙ in xpᷣo duplex ſit nati
uitas. vtrũ concedendũ ſit xpᷣm bis natũ eſſe. Se⸗

——

cundo querit᷑.vtrũ in xpᷣo ſint filiationes duc.Ter⸗

cio qᷓritur. vtrũ ſit naturalis filius rõne vtriuſq; na
tiuitatis.ſcʒ tꝑalis etene.
eſtio. j.

„AQAueſtio.e.. 7
¶ Atrũ ocedendã ſit xpᷣm bis natũ eſte. Et ꝙ ſicvidet

Aug.de fide ad petrũ. Lnigenitus dei pꝛimo ⁊ ſcdᷣo
natus eſt. ſemel ex patre. ſemel ex matre. ſed pᷣmo et
ſcdo naſci nõ eſt niſi bis naſci. ergo videt q filiꝰ dei

bis natus eſt. ¶ Itẽ dam̃. In xpᷣo duas natiuitates

veneramur.ſed vbicunq; eſt duplex natiuitas.ibi ẽ
duplex naſci. ⁊ vbicunq; eſt duplex naſci. ibi eſt bis
naſci. ergo ⁊c. ¶ Itẽ xps ſemel genitus eſt ex patre
ßm illud t. Semel locutus ẽ deus ⁊ẽ. Glo.i.filiũ ge
nuit. ⁊ ſemel natus eſt ex matre. ⁊ conſtat illò ſemel
⁊illud nõ eſſe vnũ.ſicut tpale ⁊ eternũ.ergo ponũt
in numerũ,ſi ergo ſemel ⁊ ſemel faciunt bis.xpᷣs eſt
bis natus. ¶ Itẽ actio geminata geminat paſſionẽ.
ſi alia eſt gñatio qua pater. ⁊ alia qua mr̃ genuit. S
alia ⁊ alia vice genitus eſt xpᷣus a patre ⁊a matre.S
eſt pluries natus.ſed nõ ter vel q̃ter.ꝛ ſic de alijs.

.

bis natus eſt xs. ¶ Sed S. Bis dicit ↄſimilis act?

ctone
ſetanl
ficſickien
muitnrsh
pcnn neſt
1dlah ad
gto neeric
honttt
onuetott
Coyvonente-
camäcke
atſino
hheagperdi
deactu qn
nſedgene
werata
iatſucoeſ
gareſpea
nod bis
ltanoͤvi
ſplumdi
gerertft
gennt
in hunen
etanrri
jo hoͤne
woſan
onbon
Ualoet 4
Menſuraci
Ausdliu
tiönnnn
dicnbtn⸗
Nsen
keipun
hͤiporte
unboan
Wis

me
tiutn
mi
din
nb
9 abor
Pbiod
latgdi⸗
loagto
ge i⸗
AAes.
Eebana
Cttgals
Nhernt⸗
mernlä⸗
1) tcheen

end
wnt

mnniiatrſn
unn ii e
Ackäinthenb
scidiunn
nn
mrcid. ſA
iaiſehini
eckriin
Wmocüin
n cñd̃ ſenn
wün M⸗

en N
ur ſarniͦſ
dindſaug
nciticpinn
inä friif
ntned ick
no ict iteß
iiic
ſta enci
tciddr
gbenict
NNNuinn unn
zippom gn.
Wrouu N
mn bwartone
nevod
õ
gaweciini
todopclen
bos nati
iininsl
is neſtna

6

2„“
cſei i
Bi mili
nn ie
ppnut in
Gons ullin
r mmitr i
an⸗
nigaiit
mntr o

geminationẽ. Añ nõ dicit᷑ aliqͥs aliqͥd feciſſe bis. eo

ꝙ legit et diſputauit.ſed generatio eterna et tꝑalis
nõ eſt idẽ actus et ↄſimilis. rõne illius duplicis na
tiuitatis nõ põt dici bis natus. ¶ Item ſemel et bis

dicunt viciſſitudinẽ.idem em̃ eſt aliqͥd bis fieri.qð

⁊ duabꝰvicibus fieri.ſed apud filiũ nõ cadit trãſmu

tatio.nec viciſſitudinis obumbꝛatio. nõ debet dici

bis natus. ¶ Itẽ bis dicit actus interruptionẽ. Añ
conuenient᷑ dicit᷑ aliquis bis fuiſſe pariſius.ſed nõ
conuenienter dicit᷑ bis fuiſſe homo.Sed generatio
eterna q̃ eſt ex patre nullatenꝰ fuit interrupta.ergo

yidet᷑ ſimpłr eſſe falſum. xpᷣs bis natus eſt. ¶ Item

boc aduerbiũ bis impoꝛtat actus terminationẽc.qͥa

de actu qͥ nõ terminat᷑ nõ eſt dicere ipᷣm bis exerceo-

ri.ſed generatio eterna non bʒ terminũ.qꝛ filiꝰſemꝑ
generat᷑ a patre. ⁊c. ¶ Itẽ hoc aduerbiũ bis impoꝛ
tat ſucceſſionis oꝛdinẽ.ſ circa xpᷣi generationẽ eter/
nã reſpectu tꝑalis nulla cadit ſucceſſio.g ſic aliquis
nõ dr̃ bis natus q̃̊ ſimul generat᷑ a patre ⁊ a matre.
ita nõ videt᷑ ꝙ xpᷣs bis natus dicat᷑.cũ ſimul ſit veꝝ
ipſum dicere generari a patre ⁊ a matre.pꝛ em̃ nunc
generat filiũ.et in tpe natiuitatis ſue ſic vᷣgo maria
genuit. ¶ Itẽ nũc tꝑis ⁊ nũc eternitatis nõ ponunt
in numero.cũ vnũ claudat᷑ in altero.& filius genitꝰ
eſt a patre in nũc eternitatis.⁊ a matre in Bhetgie

19 nõ videt᷑ ꝙ debeat dici bis natꝰvel genitꝰ. ¶ Re.

dum q ſicut vult phᷣus. Actus triplłr bʒ numerari.
vicʒ ſubo.⁊ tpe.⁊ ſpẽ ſiue termino.Aũ actus multi/

plicari dẽ.aut qꝛ eſt in alio et alio ſubiecto. aut quia

in alio et alio termino.aut qꝛ in alio et alio tꝑe ſiue
menſura.cũ g& aduerbiũ numerãdi dicat numerum
actus aliquoꝝ iſtoꝝ triũ modoꝝ neceſſe ẽ vt impoꝛ
tet ipᷣm meran⸗ Ra
bi.ſub rõne verbi impoꝛtat illũ numerũ qͥ eſt ipſius
actus ᷣm ꝙ actus bic ẽ ex ꝑte tꝑis ſiue duratõnis.⁊
iſte ẽ numerꝰqͥ eſt ex ꝑte mẽſure.Et ꝙ h̊ aduerbium

bis ipoꝛtet numerũ actꝰex ꝑte mẽſure.pʒ ꝑ iᷣm mo
dum loquẽdi. Mõ em̃ dicoꝛ bis comediſſe ꝓpt᷑ duas
res qꝗs comedi.vel ꝓpt᷑ plurificationẽ ex ꝑte ſubiecti

ſed ꝓpter multiplicationẽ ex ꝑte tpis ſiue mẽſure.qꝛ

comedi in alio ⁊ alio tpe.qm̃ ꝙᷓ generatio ſiue xpi na

tiuitas eterna. mẽſurat᷑ ipſa eternitate. et natiuitas
tꝑalis ipſo tpe.ita ꝙ in illa cõpletionẽ hʒ in nũc eter
nitatis.in iſta in nũctꝑis.hincẽ ꝙ concedi põt ⁊ dʒ

Exypm bis eſſe natũ.Et ↄcedende ſunt rõncs ⁊ auẽtes
20 ad boc inducte.¶ Acd illud qð obr̃ pᷣmo in ↄꝛium
ꝙ bis dicit eiuſdẽ actus geminatõnẽ.ddᷣm ꝙ ũ opoꝛ

tet ꝙ dicat geminationẽ eiuſdẽ actꝰpᷣm vnitatẽ vni⸗
uocationis.ſᷣ ſufficit ꝙ dicat ſᷣm ↄuenientiã analo/
gie. AVñ ſicut põt ↄcedi ꝙ deus ⁊ hõ ſunt duo entia
vel res.nõ ꝙ dicant᷑ due res vel duo entia cquiuo/
ce ſᷣ analogice. Ita ↄcedi pᷣt ꝙ generatio xpᷣi et e᷑na

et tꝑalis ſit duplex gñatio.Et ſic põt ↄcedi ꝙ ſit bis

generatꝰ.quia tm̃ ſe extendit numerꝰ aduerbioꝝ nu
meraliũ reſpectu verbi.qᷓntũ nũerus nũeraliũ noim

21 reſpectu noim. ¶ Ad illud qd obr̃ ꝙ ſemel et bis di

cunt viciſſitudinẽ.dᷣm ꝙ illud nõ eſt veꝝ de ſignifi
catione generali.ſᷣ ſemel dicit actus cõpletionẽ.Oꝛ
añt dicit viciſſitudinẽ hoc ſolum eſt qꝛ adiacet actui

tꝑali.⁊ ideo qꝛ generatio xpᷣi eterna nõ ſbiacet actui

tꝑali.nõ eſt neceſſe ꝙ etiã q;tũ ad illã dicat viciſſitu-

22 dinẽ. ¶ Ad illud qdð obijcit᷑ ꝙ bis dicit intemuptio⸗/

nem.ddm ꝙ illud verũ eſt in illis actibus qui nõ nu

merantur ſine interruptione.ſicut legere vel moꝛari

uerbiũ em̃ cũ ſit adiectiuũ er Queſtio. iſj.
¶ Atrum in xpo ſint filiatoõnes due:

et eterna ſunt diuerſe

VII

vy
*
— —

*pariſius. vcl aliquid tale. In bis aũt actibus q̃ ſine

interruptione numerari pñt nõ hʒ veritatẽ. ſicut cæ
lum dicit᷑ bis eſſe renouatũ.et tñ motus eius nõ dr
eẽ diſcõtinuatꝰvel intruptus. Nũeratio em̃ reuolu/
tionũ nõ venit ex motꝰ diſcõtinuatõe.ſᷣ ſᷣm circũlo/
cutõis cõpletionẽ. ⁊ ſᷣm illã ↄpletionẽ circũlocutõis
eſt nũeratio dieꝝ ⁊ tꝑm.⁊ tal nueratio ipoꝛtat᷑ ꝑ ad/
uerbiũ.Et qm gnatio xpᷣi ex pre ⁊ mr̃e modũ hʒvnũ
numerãdi.vt pᷣdictũ eſt.iõ ſane põt cõcedi xpᷣm bis
natũ eſſe. ¶ A
minationẽ actus.dom ꝙ terminatio actꝰ duplr dr̃.
Ano mõ ex cõpletione.Alio mõ ex deſitione. cuʒ
dr ꝙ bis impoꝛtat terminationẽ.ſi intelligat᷑ termi
natio cõiter ad vtrũq; modũ.ddm ꝙ veꝝ eſt. Si au
tem dicat terminationẽ ꝑ deſitionẽ nõ habet verita
tem.hoc em̃ accidit numerationi alicuius actus.q;

non poſſit eſſe ſine actus deſitione.ſicut tactum eſt.
d illud qd obijcit᷑ ꝙ bis dicit ſucceſſionis oꝛdi2 4

nem. dᷣm ſilłr ꝙ boc nõ eſt de neceſſitate.ſed qũ im-
poꝛtat actus geminationẽ ⁊ ſucceſſionẽ.et reſpectu

eiuſdẽ pᷣncipij.ſic aũt nõ eſt repiri hic.et ſic pʒ illud.
¶ Ad uᷣlud vo qð vltimo obijcit᷑ ꝙ nũc tꝑis et nũc 2

eteruitatis nõ ponũt numerũ.dam q ſi loquamur
de numero ꝓpꝛie accepto veritatẽ hʒ. Si autẽ large
falſitatẽ habet. Eternitas em̃ et tpᷣs ſunt diuerſe mẽ
ſure ꝑ eſſentiã.⁊ ꝓductio q̃ menſurat᷑ tꝑe eꝶ alia a
ꝓductione q̃ menſurat᷑ cternitate ⁊ poſterioꝛ illa.et
ideo ille due ꝓductiones pñt dici etiã due mẽſure.
nec valet ꝙ vna claudit᷑ in alia. hoc em̃ nõ eſt ꝑ con
tinentiã que tollat numerũ.ſicut ↄtinet᷑ ꝑs intra to
tum.ſed per quandã pꝛeſumptionẽ que quidẽ relin
quit oꝛdinẽ ſiue diſtinctionẽ.
Generatio eſt rõ ſiue cauſa filiationis.ſicut actio cã

relationis.ſed in xpᷣo eſt duplex generatio.&g eſt du/

plex filiatio. Multiplicata em̃ cauſa multiplicari vi
detur ⁊ effectus. ¶ Itẽ multiplicato vno zalaeinon
neceſſario multiplicat᷑ et reliquũ.co ꝙ relatiuoꝝ eſt
ad aliquid ſe habere.et qͥtiens dr̃ vnũ oppoſitoꝛũ.
totiens dr reliquũ ſicut dicit pᷣs.ſed xpᷣs ſᷣm gene/
rationẽ eternã eſt filius patris.ſᷣm generationẽ tem
poꝛalem ẽ filius matris.̊ ⁊c. ¶ Itẽ diuerſarũ pꝛo/⸗
ductionũ diuerſi ſunt termini. ſed generatio tꝑalis
ctiones.& ſi vtraq; termi
natur ad xpᷣm m ꝙ eſt filius.neceſſe eſt xpᷣm eſſe fi⸗
lium aliũ et aliũ.ergo in eo ſunt filiationes plures.
Sa idẽ eſt eſſe natũ ⁊ eſſe filiũ.ſ ſi aliqua ſunt ea
dem.numerato vno numerat᷑ et reliquum.ꝗ ſi xp/⸗

eſt bis natus.habet duplicem filiationẽ. ¶ Itẽ ab⸗

ſtracta filiatione eterna.eſt intelligere filiationẽ tem
poꝛalem et ecõuerſo. ergo ſi illa ſunt diuerſa quoꝛũ
vnum eſt intelligere abſtracto alio.ergo filiatio eter
na et tẽpoꝛalis eſt alia et alia in x̃o. ¶ Sed cõtxa.

filiatio eſt ꝓpꝛietas perſonalis.ſed in xpᷣo nõ eſt niſi

vna pꝑſona.ergo nõ eſt niſi vna ſola filiatio. ¶ Iteʒ
ſicut xpᷣs babet patrẽ et matrẽ.ita quilibet alius eſt
natus ex patre et ex matre.ſed nullus dict᷑ habere

duas filiationes.quia genitus eſt ex patre et ex ma/

tre.ergo pari ratione in chꝛiſto nõ erunt due filiatio
nes.quia natus eſt xpᷣs ex patre ⁊ ex virgine matre.
tẽ ex hoc ꝙ aliquis mgr̃ habet plures diſcipu/
los.hodie vnũ et cras alium.nõ babet diuerſos ma
giſtratus.ergo et pari rõne nec xpᷣs dʒ dici br̃e ꝑlu/

/

d illud qð obijcit᷑ ꝙ bis impoꝛtat ter/ 25

Li
—

res filiationes. er boec; genitus eſt à patre pus. 24*

matre poſterius. ¶ Item ſi alia pſona nata eſſet de
virgine eſſet cõfuſio in ꝓpꝛietatibꝰ ꝑſonalibns ꝗꝓpter
pluralitatẽ filiationũ.ſicut dicit Anpbel. Si g in in/

7

carnatione verbi nulla facta ẽ cõfuſio priteatn. vi/
ic

26 xpo.
eſſe in xpo.nõ tñ concedi dʒ duas eſſe filiationes.Et
rõ huiꝰeſt.qꝛ cũ filiatio ſit relatio.cõparationẽ habʒ

detur ꝙ nulla facta ſit filiationũ plurificatio. ¶ Itẽ
numerata ꝗꝓpꝛietate numerat᷑ ſubiectũ.vt ſi ſũt due
albedines.ſunt duo alba.& ſi ſunt due filiatões.ſunt

duo filij.g ſi in xpᷣo ſunt due filiationes.in xpᷣo ſunt

duo filij. et ſi xpᷣs eſt duo filij.xpᷣs eſt duo.ᷣ hec ẽ fal⸗
ſaſſicut impꝛobata eſt ſupꝛa et hẽ in ſimbolo.nõ duo
tñ ſed vnꝰeſt xpᷣs.S falſum ẽ duas filiationes eſſe in
Be.vm qꝙ q;uis cõcedat᷑ duas natiuitates

ac tria. Ad ſbiectũ in q̊ͥ eſt. ⁊ ad terminũ ad quẽ eſt.

et ad pᷣncipium a qͥ eſt. Mumerus aũt relatõnis ſᷣm
differentiã foꝛmalc ſiue ſpeciſicã cauſat᷑ a pᷣncipio a
quo eſt.ſicut paternitas ⁊ dominiũ ſunt due relatio⸗

nes in aliq̃ hoie qᷓ̃ numerant᷑ nõ rõne cius in q̊ ſunt

pncipaliter.ſed rõnc eius a q̊ ſunt.qꝛ pñt eſſe due re
lationes in hoĩe reſpectu eiuſdẽ. Plurificatio auteʒ
relationis ſᷣm numerũ nõ venit pᷣncipalr rõne eius
ꝗaq́ͥ eſt. nec rõe ad quẽ.ſed rõne ſubiecti eius in quo.

Et qm̃ ꝓpꝛietas ſbiecti nũerari hʒ rõne ſuppoſiti.et

ſubiecti filiationis ẽ ipſa ꝑſona.nõ nã niſi rõne ꝑſo-
ne. hinc eſt ꝙ cuʒ in xpõ nõ ſint plures pſone.nõ pñt

27

eſſe plures filiationes. Ideo cõcedende ſunt rõnes
ad hoc inducte.¶ Ad illud qdð pꝛimo obẽ ꝙ gene/
ratio eſt cã filiationis iã pʒ rñſio.qꝛ relatio nõ multi
plicat᷑ ex ꝑte cauſe ſed ex ꝑte ſubiecti.Si aũt q̃ratur

Ire multiplicat᷑ gñatio in xpᷣo et nõ filiatio cũ vtra/

q; reſpiciat pſonã.ddm ꝙ gñatio ſignificat ꝑ modũ

actionis.actio aũt et paſſio nõ ſolũ recipit numera/
tionẽ ex ꝑte ſubiecti.ſed etiã ex ꝑte menſure ⁊ ex ꝑte
pꝛincipij.Et qm̃ aliud eſt pᷣncipiũ.⁊ alia ẽ menſura
tpalis ⁊ eterna.ideo alia põt dici ⁊ alia generatio q
uis nõ filiatio.Alia etiã eſt rõ.qꝛ etſi generatio reſpſi

ciat ꝑſonã.tñ ꝑ cõſequens reſpicere põt ⁊ naturam.

AVñ bumana nã in xpo põt dici nata.nõ tñ põt dici

filia.qꝛ filiatio ꝓpꝛie reſpicit ꝑſonã.Et qꝛ in xpᷣo eſt

pluralitas naturaꝝ et vnitas perſone.ideopñt dici

28

nes.

multiplicatione foꝛmali.et de eo coꝛrelatiuo a q̃ de⸗
pengdet coꝛrelatiuũ dependentia eſſentiali.ſed ſi vnũ

coꝛrelatiuũ multiplicat᷑ multiplicatõne mali.nõ bʒ
veritatẽ.ſicut eſt qñ vnus hõ generat plures filios.

et vnus mgr docet plures diſcipulos.tunc cm̃ rela-/

dependentia accidentali. ⁊ deſinẽte vno.ſaluat᷑ rela

tio in altero. Añ qñ quis generat poſt pꝛimũ filium
alii.nõ naſcit᷑ in eo noua paternitas.ſed pᷣme pater

nit᷑ati innaſcit᷑ nouus reſpectus.qꝛ pater eſt pluriũ

pᷣus erat. ſic eſt intelligendũ in poſito. Ande xps
generatione tꝑali nõ acquirit nouã filiationẽ.ſed in

cir eſſe filius alterius.ſcʒ boĩs virginis. ¶ Ad ills
q obijcit᷑ ꝙ diuerſaꝝ ꝓductionũ diuerſi ſunt termi

ni . dm ꝙ verũ eſt qñ ille ꝓductiones ſunt diſpate.

——

ita ꝙ vna nõ ſupponit aliã.ſic aũt nõ eſt in ꝓpoſito.
qꝛ natiuitas tꝑalis nõ pᷣſupponit eternã natiuitatẽ.
et ideo nõ opoꝛtet filiũ eſſe aliũ ⁊ alium.qᷓ;uis alia ?
alia generatione generet᷑.ſufficit em̃ vt dictũ fuit ad

traxit humanã. & eſt filiꝰ nalis ipſius vᷣ

plures gñatões.q;uis nõ poſſint dici plures filiatio
„ illud qdð obẽ ꝙ; multiplicato vno relati /
uorũ multiplicat᷑ ⁊ reliquũ.dm ꝙ illud verũ eſt de

—

SD

pluralitatẽ generationũ pluralitas naturan. non ſic

autẽ ad pluralitatẽ filiationũ. ¶ Ad illud qð obꝛ ꝙ ʒ30

idẽ eſt eſſe natũ ⁊ eſſe filiũ.ddm q et ſi de eodẽ dica

tur.tñ filiatio ꝓpꝛie dicit relationez. ⁊ natiuitas ſiue

gñatio ipſam ꝓductionẽ.relatio aũt ⁊ actio ex alia ⁊
alia cã habẽt numerari.Et iõ nõ ſequit᷑ ꝙ ſi pluriſfi/

cetur ꝓductio.ꝙ plurificet filiatio. ¶ Aid illud qd ʒh i

obẽ vltimo ꝙ eſt intelligere filiatõnẽ tꝑalẽ abſtracta
filiatione eterna.ddᷣm qꝙ hoc nõ eſt ꝓpter diuerſita/
tem relationis in ſe.ſed ꝓpter diueꝛſitatẽ reſpectuũ.
ſicut ſi aliq̃s ſit pater duoꝝ.põt intelligi pꝛ eẽ vniꝰ.

ita ꝙ uõ alterius.Et ſi aliqs videat᷑ a duobꝰ.põt in⸗

telligi videri ab vno ita ꝙ nõ ab alio.Ex boc tñ non

põt cõcludi ꝙ ſit diuerſitas ſᷣm rem.ſᷣ̊ ᷣm rõem.Di⸗

uerſitatem ant m rõem voco illã que ſolum eſt ſᷣm
reſpectum rcomperation.
Queſtio. iijF. f.

¶ Ntrũ xpᷣs filius ſit nãlis rõne vtriuſq; natiuitatis.
vicʒ tꝑalis ⁊ eterne:Ct ꝙ ſic videt᷑. De generatione
eñ̃ eterna nõ eſt dubiũ.de gñatione vo tꝑali oſten/
itur ſic. Qui ↄfoꝛmis eſt in nã ei a quo generat᷑ eſt

filius nalis.ſed filiꝰdei ẽ cõfoꝛmis marie ex q eſt na-
tus.& eſt nãlis filiꝰipſius. ¶ Itẽ qui trahit nãm ab

◻ „

co a qͥ generat᷑ eſt filiꝰnalis.S xpᷣs a virgine naturã

nã eſt pᷣncipiũ rei genite et filiationis quſdeʒ eł pte
mulieris ex hoc ꝙ cõcipit in vtero ⁊ parit. et hoc to/

tum virgini cõpetit reſpectu xp̃i.S xpᷣs eſt eius filius

nalis. ¶ Itẽ ſi xp̃s eſt filius vᷣginis.aut nalis aut

adoptiuus. Hon adoptiuus.qꝛ tũc nõ eſſʒ vrra mr̃.

nec ad virginẽ ſpectat filiũ adoptare.ncc deus ado/

ptari põt a ceatura in filiũ.ſed magis ecõuerſo. er-
80 videt᷑ ꝙ ſit nalis eius filius.
eſt filius ꝑ grãm eſt filius ꝑ nãm.qꝛ nã ⁊ grã ex op/

ed õↄ. Nullus qͥ́

poſito diuidunt᷑. Sed ꝙ xp̃s fecit ſe filiũ vᷣginis hoc
fuit dignis ⁊ grẽ. nõ eſt Klins nalis. ¶ Itẽ nullus
q̃ voluntarie generat᷑ eſt filius nalis.qꝛ nã ⁊ volun⸗
tas ſunt pᷣncipia diſparata.ᷣ xpᷣs voluntarie natus

eſt de virgine.g nõ eſt eius filius nãlis.¶ Itẽ nullꝰ

eſt filius nalis cuiꝰgeneratio fit ſupꝛa naturã.ſed ge
neratio filij dei ex matre fuit per miraculũ ſupꝛa na-⸗

turam ⁊ natiuitas ſimilit᷑.ꝙ nõ eſt filius naturalis.

¶ Itẽ nullus filius nãlis eſt pꝛioꝛ ſuo pꝛincipio ge/
nerãte.qm̃ ſi pꝛioꝛ eſt.accidit ei ꝙ ꝓducatur ab illo.

ergo odas eius ſed xpᷣs pꝛioꝛ fuit qᷓ; virgo q̃ᷓ
ipm cõcepit.g ex parteę tꝑalis natiuitatis xpᷣs nõ po
teſt eſſe filius nalis.¶R Gretar

natiuitatẽ xps eſt filius nalis.et ratio buiꝰ eſt.quia

vtraqʒ natiuitas conſiſtit in ꝓductione ſimilis ex ſi
et vnus mgr doee 1 mili vm ſimilitudinẽ et cõuenientiã in natura. Añ̃
tio qꝗᷓ eſt in ipſo non dependet ab vnoquoq; eoꝝ niſi

ſm natiuitatẽ eternã generat᷑ ſimilis patri.ſᷣm nati

uitatem tempoꝛalẽ generat᷑ ſimilis matri. iõ vtraq;

natiuitas eſt naturalis.Et rõne vtriuſq; natiuitatis
xpᷣs naturalis filius debet dici. Si autem tu queras

quꝗ habitudinẽ dicit iſte terminus naturalis.dom

magis dicit habitudinẽ pꝛincipij qᷓ; habitudinem

. oꝛme. Dicit᷑ em̃ filius nalis qui eſt a natura. cet qui ʒ 3
trabit naturã ab aliquo.nõ ꝙ ipſa filiatio ſit ꝓpꝛie/

tas cõſequẽs ipſam naturã ſed magis perſonaʒ. eſt
em̃ ꝗꝓpꝛietas ꝑſone. Ande bec eſt magis ꝓpꝛia. Xpᷣs
eſt filius naturalis vel natura.qᷓ; xp̃s eſt filius eſſen

tialis vel filiꝰ eſſentia. Matura em̃ plus dicit in ha/

bitudinem pꝛincipij vel cauſe qᷓ; dicit in habitudinẽ
foꝛme.Fatenqũ eſt ergo xpᷣm filij natnralẽ vᷣgiuis

ſideo dom ꝙ penes vtraq; 32

utete
itit
chnochin
melueh
iucoptiliet
goröckrerg.
tmnochnn
agaunn
voſaimmmdn
nontüͦ
nigingfnd
znbumana
Gngtontr
nuriAhmd
ſunnn
gsitacnne
. ſccbid
dingin
cchekſupr
6

ſX*
nun
„ t
ponfinp
Nhetpöen
Nomnttb
Non ldn
dußtna
tutuelain.

Deh⸗
dole.

— —

Andn ſ. eſre ratne tempoꝛalis natiuitatis.ſicut ratõnes ad ebat nature ideo modus ille opandi nõ exdudit
* lgdiig 1 34 pꝛimã pꝑtẽ oſtendũt.⁊ iõ ↄcedende ſunt. Ad illud nature opationẽ.nec aufert pꝛoli nalem filiationem
Eldenden qð pᷣmo obꝛ in ↄtrariũ qꝙ nullus qͥ eſt filius ꝑ gra- ¶Ad illud qð obꝛ ꝙ nibil generat᷑ naturaliter qd 36
Zimutunſte tiam ẽ filius ꝑ nam.ddm ꝙ ſi illud intelligat᷑ de gra generat᷑ voluntaric.dm ꝙ falſuʒ eſt. m ꝙ nãam vo
taderi tia adoptionis verũ eſt. ſi vo intelligat᷑ de gra vnio/ luntas cõcomitat᷑.vnde eſto ꝙ nã eſſet oino obedi/
nrghinf, nis nõ eſt veꝝ.qꝛ ſicut habitũ eſt ſupꝛa iſta gratia fu ens volũtati.ſicut ⁊ in adã crat.idẽ generaret᷑ patre
WN llces; it quodammocdo iſti bomini naturalis. Aliter etia,z volente ⁊ natura opante.Et qm̃ volũtas filij nõ tol
etale bſhicn poteſt dici ꝙ verũ eſt m eandẽ nãm.xpᷣs aut noiat lit vim generatiuã matri.ideo nõ ſequit᷑ ꝙ ſivolũta⸗
merdiueſt, ypoſtaſim in duabus naturis. ⁊ ſm illa duplicẽ na nic ex ea naſcit᷑ ꝙ nõ naturaliter naſcat᷑.¶ Ad illud 37
trieſpemi, turam nalis eſt filius patris. ⁊ naturalis eſt fili? ma quod obijcit᷑ ꝙ nullus filius eſt pꝛioꝛ ſuo pꝛincipio.
niig hicin, tris.ita ꝙ ſᷣm diuinam naturã comꝑet᷑ ad patrem. generante.duᷣm ꝙ verum eſt m eam naturam m
Arnb tin ⁊ ſᷣm humanã compꝑet᷑ ad matrẽ. Si aũt mutua fit quam eſt filius eius.⁊ ſic nõ habet inſtantiã in po⸗
iateiit cõpatio vt ypoſtaſis illa ſm diuinã nãm comꝑet᷑ ad ſito.qꝛ xpᷣs ᷣm bũanam natura pꝛioꝛ eſt virgine ue
mifnien di⸗ matrẽ.⁊ m bumanã cõpꝑct᷑ ad patrẽ. ſic nõ dꝛ ꝓpꝛie ipᷣm cõcepit. Si aũt ſimpliciter intelligat᷑.hʒ inſtan/
ieimnin filius naturalis.põt tñ dici nalis filius ꝑ gram vnio tiam in ꝓpoſito.qꝛ xpᷣs bʒ in ſe duas naturas ſᷣm q;
35 nis ꝗᷓ facit nales ꝓpꝛictates inuicẽ cõicare. ¶ Ad il- rũ vnã pꝛecedit tã nam creatã ꝙ; matemale pꝛinci-
lud qð obijcit᷑ ꝙ generatio cbꝛiſti eſt ſupꝛa naturax. piũ.vbi aũt inſtantia eſt in ꝓpoſito ita ꝙ nõ eſt ĩ alio.
itgiits dom ꝙ ita eſt ſupꝛa naturã ꝙ eſt m naturazʒ vt di/ ferenda eſt jm philoſophicũ documenti.
Neang ctũ eſt ſuꝑꝛa.qꝛ ibi diuina potentia in nullo pꝛeiudi . R
aneipiiein Di. ix. vtꝝ caro xpᷣi ſit adoꝛada adoꝛatiõe latrie qð eſt ꝓpꝛietas diuine natuer.
diat Reterea inueſtigari opoꝛtet ⁊c. Supꝛa egit magiſter de cõpatione diuine naturc ad ꝓpꝛietatẽ hũane
nnrichn nature. hic vᷣo agit de vꝑatione bumane nae ad ꝓpꝛietatẽ diuinc.inq̃rens vtrum natura humana in
Eeitihr inß chhꝛiſto ſit adoꝛanda adoꝛatiõe latrie. Diuidit᷑ aũt ꝑs iſta in ꝑtes duas. In quarũ pꝛima ꝓſequit᷑ qõ-/
Ginie un, neuim vm opinionẽ cõem. In ſcda vo ꝓſequit᷑ cam ſᷣm opinionẽ alioꝝ ⁊ ſanctoꝝ autoꝛitates.ibi. Alijs auteʒ
signs placet xpᷣi humanitatẽ ⁊c̃. run pars diuidit᷑ in duas ꝑtes. In quaꝝ pꝛima parte opponit. In ſecunda
Reterminat. ibi. Ydeo quibuſdam vñ. ⁊c̃. Scda pars in duas diuidit᷑. In quaꝝ pma ſubiungit alioꝝ opinio/
vigrichen nem. In ſcda vo inducit illius opinionis ↄfirmationẽ. ꝑ multiplicem ſanctoꝝ atteſtationẽ. ibi. De boe Jo.
⸗ usi dam̃.ita ait. Illa ſcdᷣa ꝑs poſſet adhuc ſubdiuidi in duas. In pꝛima cõfirmat aucte greci.ſ. dam̃. In ſcda au
Anini⸗ toꝛitate latini.vicʒ Aug.ibi.Oe boc etiam aug.ait in ſermone dñni. H
aneſwr ¶ Querit an eadeʒ ſit adoꝛatio humanitati chꝛiſti et a ¶ Cultus ⁊c. cõſiſtit ·
rdor itati exbibeda. A ᷑ ᷑ in dilectiõe ⁊ ſacri. ex-
tpetiche⸗ deitati exbibfda. g „ aſg bibitõc atq; reuẽntia
(ESinini Meterea lueſtigari opoꝛtet ytꝝ caro xpi ⁊ alaa Hic qᷓ qualit diſtin/
nauitgiggn vna eadẽq; cũ vᷣbo debeat adoꝛatõe adoꝛari. guunt illa tria⸗ Et vr
tteiürgnse illa.ſ.q̃ latria dr? Si em̃ aĩe vel carni expibet inſufficiẽter dicat.
is (nl⸗ latria q̃ intelligit᷑ ſeruitꝰ ſiue cultꝰ ſoli creato:i debitꝰ*q· qꝛ mag v cõſiſtere in
Asgrli: w⸗ cũ aĩa xpᷣi vł caro creatura tm̃ ſit.creature exhibet᷑ qd adoꝛatõe.Ait em Rs
miurne m ſoli creatoꝛi debet᷑.qð faciẽti in ydolatriã deputafꝗ. banꝰ.ſiccaro xpᷣi ado
s Që nu⸗ õ ſ rãda ẽ latria ſicut vxr-
annniſei Bñdet qoni jm opinionẽ cecm. b bũ. ß nõ oi ſpẽ latrie.
nuiinutn deo ꝗbuſdã videt nõ illa adoꝛatione qᷓ latria ẽ car· qm nõ adoꝛam⸗ e ꝓ
lusnauntis Z nẽ chꝛiſti vł aĩam xpᷣi eẽ adoradã. ſ illa q̃ ẽ dulia.cuiꝰ ſirati ĩ tema. ſic vt cre
ſoincgoc, De ſpeciebꝰ duas ſpẽs vel modos eẽ dicũt.Eſt em̃ cuiuſdã modi damꝰ ꝙ nos creauit
phemuͤl, dulie. dulia qᷓ creature cuilibʒ exhiberi pᷣt.⁊ ẽ quedãa ſoli hu/ ex nihilo. vr ꝙ poti⸗
Ariuß i manitati xpᷣi exhibẽda nõ alij creature.qꝛ xpᷣi hũani⸗ ratio merzin
in eien tas ſuꝑ oẽm creaturã eſt venerãda ⁊ diligẽda.nõ tam̃ goͤdicta. Ite vi dami
vemennn adeo vtcultus diuinitatidebitus ei exhibeat᷑.qͥ cultꝰ nutio.qꝛ non tm̃ colit
onf in dilectione ⁊ ſacriſicij exhibitiõe atq; reuentia conſi us dilectiõe ß etiaz
n ſtit. qui latine dicit᷑ pietas.gꝛece autẽ theoſebia.id eſt fide. Qucril qualit᷑
snifnnni dei cultus. vel euſcbia.id eſt bonus cultus. iſingni 1 ain .
nmn ſmnn onit alioꝝ opinionẽ qᷓ vnã adoꝛationẽ vtriq; ex. pabitũ eſt 5. e colif
rucgmniutnd hibendam tradunt. H c cultu interioꝛi 2 exte⸗
umnga⸗ ¶ Alijs aũt placet chꝛiſti hũanitatẽ vna adoꝛatiõe cum nioꝛi.vt aũt mgr exp/
5 mnng verbo eẽ adoꝛãdã.nõ ꝓpter ſe ſᷣ ꝓpter ulũ cuiꝰſcabel/ meret vtrũq; cultum
jßtin aß llũ eſt cui eſt vnita. Neq; ipᷣa hũanitas ſola vel nuda ß digit oſiſtit in dile⸗
ſ c(ñ̃ verbo cui eſt vnita. nec ꝓpter ſe. ꝓpt illũ cuiẽ vni ctiõe ytn. lad cultus
ſmin⸗ ta eſt adoꝛanda. MHec qͥ h facit ydolatrie reus iudicari ctiöͤe intellign⸗ D
u; põt.qꝛ nec ſoli creature.nec ꝓpter ipßam. v creatoꝛi cuʒ cheologicas virtutes
ile, hüanitate ? in humanitate ſua ſerutt. ([ charitate; 2 alias
uani ¶ Adaduci huius opinionis cofirmationẽ multiplici: duas pamblas. ergo

1. — I I I

Su ,2 2 α2 2 - „ „ „ . „ C —☛ ½ ₰. 2.4 „ 7σι Wπ½ . ite
etum ad cultũ exterioꝛẽ dicit ꝙ colit᷑ ſacrificio.itaap ſub ſacrificio cõpꝛehẽdat oẽm reuerẽtiq̊ q exteri ext
“ ſoli deo. Per hoc aũt qð ſubdit reuerentiã cõpꝛebendit vtrũq;.⁊ ſic patet dꝛñtia boꝝ triũ.qꝛ dilectio re/

fert᷑ ad cultũ interioꝛẽ. ſacrificiũ ad exterioꝛẽ. reuerentia ad vtrũq;. Ael aliter. Dilectio refert᷑ ad pᷣncipiũ mo

röne humanitatis ſed
teit atis. Dici etiã poſ/

ſct ꝙ adoꝛatio copᷣben

dlict᷑ ſub hoc qð dẽ reue

rentia. ſicut ⁊ fides in-/
telligit᷑ ꝑ dilectionẽ.et

ſic ptzʒ rñſio ad ſequẽs

2 b ¶ Duẽ adoꝛamꝰ? cũ
prfe ⁊ ſ.ſ.vna ado.Coñ
boc vbũ dam̃.obẽ. Pr

2 ſpñ̃ſſ. ſũt ꝑpſone diſti/

cte.⁊ cuilibʒ eaꝝ debet

vna oꝛatio p ſe. ſi
ad multiplicatiõʒ obie

cti ſeqͥtur mitiplicatio

actꝰ.vr ꝙ ille ꝑſone ſt

multiplici nõ vnica ad

oꝛatiõc adoꝛande. Itẽ

adoꝛatio ſubſetur di
rectioneʒ fidei.̊ fides
diſtiguit inter ꝑpſonas.

57 adoꝛãs ſʒ ꝙ hmõi

diſtiguit inter pſonas.
⁊ ſi hoc.redit idẽ qð pᷣ/
us. Ro. dom ꝙ tres p/
ſonc vnica et ſimplici
adoꝛatiõe ſunt adoꝛã/

dc.Et rõ huiꝰ cſt.qꝛ il /

lud bᷣm qd cõpetit ad/
ꝛari ſuma maicſtas ẽ

vnicũ nullo mõ multi /

plicatũ.et ita ſicut vni
ca dilectione diligunt
qꝛ in cis eſt vna ſũma

tiuũ. Sacrificiũ refert᷑ ad actũ. Reuerẽtia ad foꝛmã ⁊ modũ.Ad illud qd obĩ de adoꝛatiõe ⁊ ꝓſtratiõe.dðm
vYailla põt cõpꝛehendi noic ſacrificij. Dici etiã põt ꝙ illã nõ noiat.qꝛ nõ eſt cultus ſoli deo debitus.nõ tĩ emjũñ̃
pꝓfſternimur coꝛã deo.
ſed ctiã coꝛã hoie. Añ autoꝛitate. d .
nõ eſt intelligẽdũ q;ra ( De H Joh. dam̃. ita ait. Due ſũt nature xpᷣi rõne ⁊ mõ JYob.dam̃.
vanus vet vee n differetes. vnite vo m ypoſtaſim. Anus xpo ẽ de“*⸗
manitate pſternere. ßS Pfectꝰ. ? hõ ꝑfectꝰ. quẽ adoꝛamꝰcũ pfe ⁊ ſpoũ vna ad⸗ b
pꝓſternedo nos coꝛã oꝛatiõe cũ incõtamiata carne eiꝰ.nõ inadoꝛabilẽ car/
buũanitate. nõ debemꝰ nẽ dicẽtes. Adoꝛat᷑ em̃ in vna vᷣbi ypoſtaſi.q̃ ypoſtaſ
pfiteri nos eẽ creatos generata eſt.nõ creature venerationẽ pᷣbetes.nõ &̊ vt

nudã carnẽ adoꝛamꝰ.ſᷣ vt vnitã deitati in vnã ypoſta
ſim dei verbi duabꝰreductis naturis. Limeo carbonẽ
tangere ꝓpt᷑ ligno copulatũ ignẽ. Adoꝛo xpᷣi dei mei
ſił vtrãq; naturã.ꝓpt carni vnitã deitatẽ. Nõ em̃ q̃r⸗
tã appono ꝑſonã in trinitate.ſᷣ vnã ꝑſonã ↄfiteoꝛ vᷣbi
⁊ carnis eiꝰ.His vᷣbis inſinuari videt᷑ xpᷣi hũanitateʒ
vna adoꝛatiõe cũ verbo eſſe adoꝛãdã.De h̊ etiãẽ aug. Aug.
ex ſᷣmone dñi vbi dicit. Mõ turbet᷑ coꝛ vfm. ita dicit. Jobß.xiiij.
Dicũt hẽtici filiũ nõ natura eẽ deũ ſ̊ creatũ. QO ibuos
rſidendũ eſt.ꝙ ſi filius nõ eſt deus natura creatura.
nec colẽdus eſt oĩno.nec vt deꝰadoꝛandꝰ.dicẽte apto Ro.j.
Coluerũt ⁊ ſeruierũt potiꝰcreature qᷓ; creatoꝛi. Sʒ illi
ad h̊ replicabũt ⁊ dicẽt.Quid eſt ꝙ earnẽ eiꝰquã craea
turã eẽ nõ negas ſil cũ diuinitate adoꝛas.⁊ ei nõ minꝰ
qᷓ; diuinitati defßuis. Ego dñicã carnẽ imo ꝑfectaʒ in c
xpᷣo hũanitatẽ iõ adoꝛo.ꝙ a diuinitate ſuſcepta ⁊ dei⸗
tati vnita eſt.vt nõ aliũ ⁊ aliũ.ſᷣ vnũ eũdẽq; deũ ⁊ ho
minẽ filiũ dei eẽ cõfitear.Deniq; ſi hoiĩem ſeꝑaueris a
deo:illi nũqᷓ; credo nec ſᷣuio.velut ſi qͥs purpuraʒ vel
dyadema regale iacẽs inueniat.nũqͥd ea conabit᷑ ad/
oꝛare?:Cũ vxo ea rex fuerit indutꝰ.ꝑiculũ moꝛtis incur
rit ſi ea cũ rege adoꝛare qͥs ↄtẽpſerit. Ita in xpᷣo dñÄo
hũ anitatẽ nõ ſolã vłnudãa.vᷣ diuinitati vnitã.ſ.vnũ fi
liũ deũ veꝝ.⁊ hoĩeʒ veꝝ ſi qͥs adoꝛare ↄtẽpſerit et᷑nali
moꝛiet᷑.Idẽ ſuꝑ ps.xcviij.vbi dr̃. Adoꝛate ſcabellum
pedũ eius qm̃ ſanctũ eſt. Sciẽ̃dũ qꝛ ĩ xpᷣo terra cẽ.i.ca⸗
ro q̃ ſine impietate adoꝛat᷑. Suſcepit em̃ de terra traʒ.
qꝛ caro de terra eſt.et de carne marie carnẽ accepit.hᷣ

tonitas.ſic vnica adoꝛatione adoꝛant᷑.Ad ſllud qð obẽ ꝙ ille pſone diſtinguunt᷑.dm ꝙp ⁊ ſi diſtinguũt᷑ rõne
emanationis ⁊ oꝛiginis.nõ tñ rõne adoꝛatiõis.ið nõ ſeqt᷑ reſpectu haꝝ hẽant diuerſas adoꝛatiões.ſᷣ ꝙ ba

beãt diuerſas relatiões.⁊ G quidẽ dictat fides ſana qu

cõſequit᷑ adoꝛatio.Et ꝑ B̊ ptʒ ſequẽs obiectio.ꝙ ſcʒ

adoꝛatio ſeqt fidẽ.nõ inqtũ diſtinguit tres ꝑſonas ꝑ relationũ pluralitatẽ.ſ inqtũ vnit ꝑ maieſtat᷑ vnitatẽ.

3 c (Ego d

dñicã carnẽ ⁊c. Contra. Si in xpᷣo adoꝛat᷑ diuinitas ⁊ hanitas.⁊ in alijs ꝑſonis diuitas.vr ; mag
it adoꝛandus xps qᷓ; alie ꝑſone. Itẽ plus tenemur gratias xpᷣo agere pꝰincarnationẽ ante. magis debe
mus ipᷣm honoꝛare.adoꝛare.⁊ venerari.g ſi boc.magis tenemur adoꝛarc filiũ incarnatũ

qᷓ;ᷓ nõ incarnatũ.⁊ ſi

boc.magis filiũ q; patrẽ vel ſpũmſctm̃. Si tu dicas ꝙ magis debemꝰadoꝛare vᷣbũ nõ intẽſiue ſed extenſiue.
. Contra. Plura bona paucioribꝰbonis magis ſunt appetẽda.̊ plura bonoꝛabilia magis ſunt veneranda ⁊
bono:ãda.R.dm ꝙ nõ magis adoꝛandꝰcſt xps qᷓ; pꝛ vl.ſ.ſ.nec verbũ incarnatũ plus dʒ adoꝛari pꝰ incar/
nationẽ qᷓ ante. Et huiꝰ rõ eſt. qꝛ adoꝛatio reſpicit maieſtatẽ ⁊ dignitatẽ.⁊ qm̃ vᷣbo nulla accreuit dignitas ex

4 humane nature aſſum

ptiõe.ideo nõ dʒ adoꝛari maioꝛi adoꝛatiõc. Nec valet qd obijcit.ꝙ plura bona pauci/

oꝛbꝰ ſunt pᷣeligẽda. hoc em hʒ multiplicẽ inſtantiã. Ana eſt qñ vnũ ẽ ꝓpter alterũ.ibi aũt eſt vnũ tm̃. Vñ ſic
tenere equũ et frenũ nõ eſt plus tenere q; equũ.ſic adoꝛare deũ ⁊ carnẽ nõ eſt plus qᷓʒ atoꝛare deũ.Alia inſtã
tia. qũ vnũ illoꝝ bonoꝝ eſt impꝛopoꝛtionabile ad aliud. tũc cĩ nõ addit vt faciat ip̃m maius.ſicut nec pun/
ccus addit ad lineã vt faciat ea maioꝛc᷑. ⁊ hoc mõ creatura bʒ ſe ad cccatoꝛẽ. Ad itluq qdð opwnit q tenemur

D
fiamie
ſcatnh

dciorch
pituteipn
Irfmial⸗
fbämntn
oco
Wältobe
Notssns
Cbbaip

nra

leamit⸗
Rcnos
feaipie⸗
öindorid
udpo
Sene
n
Hezzin
nge
enpbu⸗
rdii
wnit
n
1.0
liſol
dock
ſoguen
nntch⸗
tniici⸗
hüanitn
ſleatn
ſuoloc
Aoꝛic
dalaqe
ſttücia
nefen
ſizl
at
minor
fnnee
Manit
werit
b

g Rlendn,
1pſntde Nn
ius ſüfſ i

Nheuß.

As
Nobi⸗

wi.

e
lea

ad maioꝛc grãꝝ actionẽ. Ddm c& nõ eſt ſimile. qꝛ gr actio nõ tm̃ reſpicit excellẽti

5 muneris.nõ ſic

ã dãtis ß etiã excellẽtiatm

.

ũt eſt de adoꝛatiõe. d ¶ Memo carnẽ eiꝰvere mãducat ⁊c. Contra Job. vſ. Spus eſt qui

viuificat. caro nõ ꝓdeſt qᷣcqᷓ;. ſi nõ pꝛodeſt. nõ eſt mãducãda nec adoꝛanda. Itẽ caro xpi vere ẽ ſub ſacro. S

9

vere mãducat᷑ cũ ſub ſacr̃o ſuſci

pit᷑. ̊ abſq; adoꝛatiõe p̃ambula põt eẽ ſacri ſuſceptio.g̊ ⁊ vera mãducatio.

*dm ꝙ verbũ illud intelligt᷑ de mãducatiõe ſpũali qᷓ dꝛ manducatio vxra. qꝛ verã bʒ eficacia. En madu

ceare wracter hcẽ mã

Aine impietate a verbo dei aſſumpta adoꝛat᷑ a nobis. ducare emcacit. ⁊ hoc H

d ¶ Quia nemo carnem eius vere manducat. niſi puus
aagoꝛet. ſed qui adoꝛat nõ terram intuet᷑.ſed illũ poti

miſlſe inueſtigatiõis abſolutio explicaXꝭ.

mõ nemo bene mädu
cat niſi qͥ adoꝛat. pnñ
mãducat efficacit᷑ niſi

cuius ſcabellum eſt ꝓpter quẽ adoꝛat. His auẽtibꝰ p⸗ manducet reuerẽter.⁊

p boc ptʒ rñſio ad xl

ducatiõe ſacrali. illud intelligit de mãducatiõe ſpũali. Ad illud q obz ꝙ caro nõ pdeſt qcq;; d. q caro di?

20-

ibi carnalis intelligẽtia. ſicut dicit aug. Caro nõ ꝓdeſt qͥcq;; ſia ſpñ ſepet᷑.S. pveſt inquãtũ ẽ vnita verbo ⁊ di ·

α — .

ficata.⁊ B mõ eſt adoꝛanda adoꝛatiõe latrie nõ duli
D intelligentiã huiꝰpartis incidit hic qõ de

ꝗq adoꝛatione xpᷣi. circa quã qucrũt᷑ pncipalit

ovuo. Pꝛimo qr de ipſa adoꝛatiõe ꝑ ↄpatiõʒ
ad eũ cui eſt expibenda.Scdo vo q̃r in cõꝑatiõe ad
virtutẽ ꝑ quã cxhibet᷑. Circa pᷣmũ q̃rũt᷑ ſex. Pmo
q̃r vtrũ cultꝰ qͥ eſt latria debitꝰ deitati.ſit expibẽdus
xpᷣi hñanitati. Scdo q̃r vtrũ ſit expibendꝰciꝰimagi/

ni. Tercio q̃r vtrũ ſit expibẽdus ciꝰ matri. QOuarto
vtrũ ſit xpibendus eius cruci.Quinto vtrũ ſit exrhi
bendus eius mẽbꝛo. Sexto ⁊ vltimo vtrũ ſine pctõꝰ
eyxhiberi poſſit eius aduerſario. èäl
nQne eſtioff.
BAtrum cultus latric ſit epibendus bumanitati ſi
ue carni xpᷣi:k:t ꝙ ſic vr pᷣmo auẽte dam̃.Chriſtus

pfectus deret ꝑfectꝰᷣmo quẽ adoꝛamꝰ vna adoꝛati
one cũ pꝛe ⁊ ſ.ſ.⁊ incõtaminata carne ciꝰ.g ſi ꝑpſona
xpᷣi ado:ãda eſt latria.vr̃ ꝙ ſilr caro eius. ¶ Itẽ ſuꝑ

bis.qꝛ uęmo earnẽ eiꝰſpnalit᷑ mãducat niſi pus ad/
oret. Itẽ eodẽ timoꝛe timet᷑ ignis ⁊ ferrũ ignitũ

igne. ſi magis vnita eſt diuinitas carni qᷓ; ignis fer

ro.vr q ceadẽ reuerẽtia ſit exbibeda eꝰ buman darig
exhibet᷑ diuinitati.¶ Itẽ eadeʒ adoꝛatione adoꝛat᷑
caro aie vnita qᷓ adoꝛat᷑ ipᷣa aia. ſi nõ min
verbũ.adoꝛat᷑ caro aſſumpta.ſᷣ vbũ adoꝛat᷑ latria

cc. ¶ Sed ↄtra. Luce.iiij. Dñm deũ tuũ adoꝛabis 2·

illi ſoli ſer. Glo. exponit de bᷣuitute cultꝰ latrie.ꝙᷓ ſoli

deo eſt exbibẽda.nõ & carni xpᷣi. ¶ Itẽ aug de cl. dei.

loquens de xpᷣo.Cũ in foꝛma deiſacrificin cũ pr̃eſu⸗
mat cũ q̊ ⁊ vneſt deꝰ.tñ in foꝛma ſerui maluit ſacri⸗

ficiñ eẽ ſumere. Et ibidẽ Quis ſacrificandũ cẽſu-⸗

it niſi ei quẽ den aut ſciuit. aut putauit.aut finxit.S
hũanitati illi nõ eſt ſacrificandũ ſiue carni xpᷣi.ꝙ ne
ille cultus eſt ei offerendus qͥ offert deo. ¶ Itẽ glo.
ſuꝑ illud p.adoꝛate ſcabel.pe.eius. Caro vpᷣi nõ eſt
adoꝛãda illa adoꝛatiõe latrie qꝗᷓ ſoli deo debet᷑.ſ̃ illa
dulia que dignioꝛ eſt.S ac. tẽ huũana nã in xpᷣo
qntũcuq; ſit ſublimata nõ exit terminos crcature.g
nec reuerẽtia exhibẽda ei dʒ exire termios crcaturc.
ſi latria eſt cultus q̃ excedit oẽs fines creaturę. ṽ

ꝙ qͥ exbibet latriã cami xpᷣi ↄmittat ydolariã.¶ Ytẽz

minoꝛi minoꝛ reuerẽtia ẽ expibẽda.⁊ maioꝛi matoꝛ.
hm rectũ oꝛdinẽ.ſᷣ xpᷣs ᷣm ꝙ; homo minoꝛẽ patre.ct
bũanitas minoꝛ deitate qᷓntũcũq; vnita ſit. & minoꝛ
reuerẽtia eſt ei expibẽda.ſi latria ẽ reuẽntia ſuüma.

. 2

vi ꝙ bũanitati xpᷣi ñ ſit ext

õe latrie nõ dulie. De h̊ aũt pleniꝰhẽ in.iiij.li.dix.

12 intime

ga. (Itẽ nulli? ẽ ado. qð dicit aug. q maluit xp̈s ſacrificiũ eẽ⸗

oꝛare ip̃am ſummã trinitatẽ. nõ dʒ adorari adoꝛa
tiõc latrie. Maioꝛ ꝓbat᷑ ꝑ H̊ ꝙ nulli debet᷑ latria lcuu

ius eſt ſeruire alteri. Minoꝛ ꝓbat᷑ ꝑ wc. qꝛ ei? ẽ ad
oꝛare cui?ẽ aerer⸗ aũt oꝛauit ſicut legit᷑ in diuer/

ſis euãgelijs.ᷣ ⁊c. ¶ E.ddm q; caro xpi multipliei
ter cõſiderat᷑. no mõ caro xp̃i dicit᷑ tot? ille hõiux
illud qd dꝛ Johᷣ.j. ANerbũ caro factũ ẽ.ct hoc mõ qa
ille bhomo deꝰeſt. rõne pſone vniꝰadoꝛandus eſt ado

ratione latrie. Alio mò caro xpᷣi ↄſiderat᷑ ꝓut noiat

ipſaʒ partẽ humanitat ꝑ ſe nõ vt vnitam.⁊ q movo
carni ↄſiderate nõ debet᷑ adoꝛatõ latrie ſᷣ᷑ dulie.Ler·
cio mõ ↄſiderat᷑ caro xpᷣi qſi medio modo gut no
miat ipᷣaʒ nam creatã diuinitati vnitam. ⁊ ᷓ̊ moddo
dixerũt qͥdã ꝙ eſt adoꝛãda dulia dignioꝛi.q̃ qͥdẽ eſt
ypdulia.Et rõ huiꝰeſt.qꝛ ſoliꝰdei eſt adoꝛari latria.

i Itẽ ſuę ⁊ nã nõ cõicat alteri nãe ſua ydiomata. Eñ ſicut nõ
illud ꝑð. Adoꝛate ſcabellũ pedũ eiꝰ qm̃ ſanctũ c.glo.
aug. In xpo terra.i. caro ſine impictate adoꝛat᷑ a no

eſt dicẽdũ hũanã nam cſſe in xpᷣo eternã.qꝛ eſt vnita
eterne.ſic hoc mõ dixerũt q; na bũana nõ eſt adoꝛã⸗
da latria q;uis ſit vnita maieſtati ſũme.Alij vxo dixx
rũt aliter. ꝙ ſi ↄſideret caro ⁊ aia ꝓut vnita illi ꝑęſo
nc.adoꝛãda eſt adoꝛatiõe latrie.ꝓeo ꝙ ſecus ẽ de ex
hibitiõe hono:is ⁊ ꝓpꝛictatibꝰalijs Nonoꝛ em̃ nõ re

*
* —

ſpicit bãc ptẽ vel ulã. reſpi

cit ipaz ꝑpſonã. Uñ q;uiſ
urpura ⁊a veſtimẽtũ ñ ꝑticipet ꝓpꝛietates reg abſo
ute. cõicat tñ in honoꝛe ⁊ reuerẽtia ſicut dicit aug.⁊
mgr recitat in lr̃a.Et iõ qꝛ eſt vna ꝑſona in xp̃ᷣo cui
debet᷑ reuerẽtia ſinnma.vna adoꝛatiõe adoꝛãada cſt
ſcʒ latria qᷓ tũ ad vtrãq; nam.ſ.ditatẽ et hanitat.
ſicut eadẽ adoꝛatiõc adoꝛat᷑ in vno hoĩe caput ⁊ xs
Cõcedendũ cſt & ꝙ nõ ſolũ xpCᷣs homo adoꝛandꝰ ẽ la
tria.ſᷣ etiã hũanitas eiꝰinqᷓtu eſt verbo vnita.q;uis
p ſe cõſiderata nũqᷓ; ei debeat᷑ niſi dulia.Et qm̃ caro
xpᷣi nunqᷓ eſt ſeꝑpata a verbo:iõ ſp cõſiderada eſt vt
ↄincta.⁊ ſp adoꝛãda eſt latria.licet hnanitati vt ꝑ ſe
ↄſiderate nõ debeat᷑ niſi dulia.Et iõ ſcda opinio me
lioꝛ eſt qᷓ; pᷣma.⁊ auctibꝰſanctoꝝ magis ẽ ↄſona.Et
iõ ↄceciende ſunt rões qᷓ ſunt ad ꝑtẽ iſta. ¶ Ad als 2
Sqð pᷣmo obꝛ in ↄtrariũ Elgeri tcules ſali ae
bitus. ddin ꝙ; ꝓpten h̊ nõ excludit᷑ huanitas chꝛiſtſi.
Sicut em̃ cũ dꝛ ſolꝰpetrus eſt hic intꝰ.non excludit᷑
manus vel pes eiꝰ.Sic cũ dẽ ſolꝰ xeꝰ ẽ adoꝛãdus la⸗
tria.nõ excludit᷑ humanitas.qꝛ hũana nã a diuia in
vnã ↄcurrũt ꝑſonã.vñ ⁊ Hͥ adoꝛatio nõ ponit in nu

merũ cũ illa.¶ Ad illud qð obẽ ꝙ carni xp̃i nõ eſt ſa 8
crificandũ. dom ꝙ verũ eſt ꝑ ſe.nõ aũt eſt verũ put

eſt diuinitati ↄincta. qꝛ toti xpo ſacrificanduʒ eſt. ECt

*

tiimũ. obijcit em̃ de mã

bocnõ dicit ̊ nõ deberet in carne adoꝛari t ei ſ .

crificari.ſᷣ qꝛ voluit vitare occaſioneʒ erꝛoꝛis.ne ali/

cui creature exhiberet᷑ ꝑ ſe bonoꝛ diuini numinis.

„ A illud qd obꝛ de glo. ꝙ caro nõ eſt adoꝛãda la/
P eria. Dum ꝙ vᷣbũ illud intelligit᷑ de carne verbi ꝓut
in ſe nuda ↄſideratõne ↄſiderat᷑.Et boc eſt qdð dicit
aug.ſi boiem ſeꝑaueris a deo.illi nunq; cꝛedo nec ſer
uio. hoc aũt nõ obſtat quin m ꝙ vnita ſt᷑ adoꝛãda
ſint latria. Ande Dam̃. Mõ nudam carnem adoꝛa
mus.ſᷣ vt vnitam deitati in vnã ypoſtaſim dei verbi
dillud qð obẽ ꝙ creatura nõ exit termios crea/
10 ture. dm ꝙ verũ eſt rõne ſui. ⁊ iõ honoꝛ rõne ſui ter
minos creature non exit.ſed qꝛ vnit᷑ in vna ypoſtaſi
dei verbo cui debet᷑ vnicus bonoꝛ in quacũq; ſit nã.
binc eſt ꝙ debet ei latria. ¶ Ad illud qð obꝛ ꝙ mino

21ri minoꝛ debet᷑ reuerẽtia.dð.ꝙ ven ẽ qñ minoꝛ ma

ior ſic ſe habẽt ꝙ ſũt diuerſoꝝ honoꝝ ſuſceptibiles.
aũt eſt qñ ſunt diuerſe ꝑſone gradu dignitatis diſtã
tes.hoc aũt in ꝓpoſito nõ eſt reꝑire.qꝛ cñ vna in xpᷣo
ſit pſonalitas. ⁊ illa attẽdat᷑ ᷣm naturã ſupꝛemam.
vnica ſumma debet᷑ ei reuerẽtia.q̃liſcũq; ſit natu/
ra.ſicut bonoꝛ vnꝰdebet᷑ regi in quocũq; ſit indumẽ
to.Honoꝛ em̃ nam reſpicit dignioꝛc̃.⁊ ꝑ ↄſequẽs il/
lud qð eſt annexũ ei.ſic caro viri ſancti honoꝛari dʒ
Sfm dignitatẽ aie.nõ m ignobilitatẽ ꝓpꝛie nature.
22 d illud vo quod obijcit᷑ ꝙ xpᷣi eſt adoꝛare.dðm
ſᷣm ꝙ oꝛatio eſt aſccnſus mẽtis in deũ.ſic ꝓpꝛic nõ
ptinet ad vpᷣm. ꝓ eo ꝙ oĩa quecũq; voluit fecit.etiaʒ
verbũ ſemꝑ pñs habet ꝑ oia faciens quecunq; vult
ia eius.exeplũ tñ oꝛãdi ⁊ adoꝛandi dedit ſᷣm inferi
oꝛẽ nam in ſua oꝛatiõe.⁊ iõ nõ ſequit᷑ ꝙ non debeat
adoꝛaꝛi. Sicut em̃ ipſe baptizʒauerat interiꝰ.⁊ tñ ba/
ptiſatus fuit vt alios infoꝛmaret.Sic oꝛauit ⁊ ado⸗/
rauit vt alios erudiret. Quia ſicut vult dam̃. in xpᷣo
bumana natura nõ tenet naʒ ancille. ait em̃ ſic. Ser
na eſt caro. ſi nõ eſt vnita dei verbo.ſemel tñ vnita
SFInm ypoſtaſim qualiter erit ancilla.vnũ em̃ ens xpᷣs
nsõ põt eẽ ſeruus ſuiip̃ius ⁊ dñs. cuiꝰ g erit ſeruus:
Patris nõ.qꝛ qcñq; bʒ pater ſunt filij.⁊ ita qͥ dicunt
ipᷣm ſeruũ et᷑ diſtare faciũt vnũ xpᷣm in duo ꝑ modũ
veſtoꝛij.⁊ ita ad xpᷣm nõ ꝑtinet adoꝛare ſed adoꝛari.
qꝛ magis cõpetit ei rõ dominij qᷓ; ſeruitutis.Alit᷑ eti
am poſſet dici ꝙ q;uis eſſet ipſiꝰadoꝛare.nõ tñ ſeqͥt᷑
cy; nõ debẽt adhuc adoꝛari adoꝛatiõe latrie.qꝛ nos qͥ
vↄebemꝰ adoꝛare.nõ debemꝰaſpicere ad eiꝰ hũanita/
tẽ ſ̃ ad pſone dignitatẽ. et in boc vltimo ↄſiſtit ſum
ueſtio.ij

¶ Acrũ cultꝰ? latrie expiberi debeat imagini chꝛiſti: Et
ſic.vr̃ pᷣmo ꝑ Dam̃.iij.li. Honoꝛ imaginis refert᷑
adl ꝓthotypum. idem eſt adoꝛare imaginẽ.⁊ eũ cu/
ius eſt imago. ſi cbꝛiſtus colendus eſt cultu latrie.
Ffj ꝙ eius imago ſimiliter. ¶ Item abꝛaam adoꝛa/
uit tres viros.⁊ in his adoꝛauit ſanctã trinitatt.m
celo erponit. ſi illi tres viri nõ erant trinitas ſum
ma ᷣ eam ſignificabãt. g latrie cultus nõ ſolũ debet
rei ſignificate ſᷣ etiaʒ ſigno. cũ gᷓ imago chriſti ſit eiꝰ
ſignum. vr ꝙ latrie cultus ſit ei erbibendus. ¶ Itez
bomo loquit᷑ ad imaginẽ in ſuis petitionibus. loq
tur ad imaginẽ ſicut ad pſonam rõnalis creature. ꝙ
ſic loquit᷑ ad imaginẽ vpᷣi ſicut ad xpᷣm.⁊ ſicut loqui/
tur ſic colit ⁊ adoꝛat. dʒ adoꝛare imaginẽ chꝛiſti ſi
ent chꝛiſtum. ¶ Itẽ eandẽ reuerẽtiã expibemꝰ et er
bibere debemus imagini bente virginis quã ipi vir⸗

—
2

„

iuſmodi imagines. obilioꝛ
gSo diuinitꝰ impᷣſſa qᷓ; ab hoibus ſculpta. ſ ſi qͥs ado

imagines.

⁊ picturaꝝ.vr ꝙ talia nõ ſint adoꝛanda.

gini. 2 ſic de alijs ſanetis. S cadem reuerentia exbi⸗

benda eſt imagini chriſti ſicut ipᷣi xpᷣo.ſ chꝛiſto erbi⸗

betur cultus ſiue bonoꝛ latrie. debet exhiberi imagi
ni ſuc.¶ Sed ↄtra.Exo.xx.in pꝛimo mandato.õ

facies tibi imaginẽ neq; ſculptã ſilitudinem.ſi ẽ phi

bitum eſt imaginẽ fieri.multo magis ⁊ adoꝛari.
¶ Itẽ Dam̃.li.de imaginibꝰ. Magne impietatis ⁊
inſipientie eſt figurari qd diuinitat᷑ cſt.S̊ maioꝛis im
pietatis eſt iam figuratum adoꝛare.¶ Item melioꝛ
eſt creatura viuens qᷓ; nõ viuens.qꝛ ſilioꝛ eſt ſumme

vite. ſi & bmõi imagines nõ ſunt viuentes. minꝰ ſũt
digne honoꝛe qᷓ; talpe ⁊ veſptiliones.ſi ergo impiuzʒ

eſt adoꝛare veſꝑtiliones ⁊ talpas.multo magis hu/
tem nobilioꝛ ⁊ melioꝛ ẽ ima

raret dyabolũ vel hoiem pctõꝛem in quo eſt imago
dñi impꝛeſſa peccaret.g multo maglqͥ adorat hmõi
tem foꝛtius fugiendus eſt ritus ydo/
latrie qᷓ; legalis cerimonie. eccleſia fugit ritum ceri
monie legalis ne videat᷑ iudaiʒare.pari g rõne debʒ
fugere rituʒ ydolatrie ne videatur ydolatrare.ergo
ſi cultus latrie conſiſtat in vencratione eginum
bmõi imagines nec ꝑ no.nec ꝑ vc.tcſt.appꝛobentur
vr ꝙ eaꝝ introductio fuerit nouitat pꝛeſumptõ.ſi
As iun extirpanda.vr ꝙ talia nõ ſunt colenda.
dm ꝙ imaginũ introductio in eccia non fuit
abſq; rõnabili cãa. Introducte em̃ fuerunt ꝓpter tri
plicẽ cãm.vicʒ. ꝓpter ſimpliciũ ruditatẽ. ꝓpter affe
ctuũ tarditatẽ.⁊ ꝓpter memoꝛie labilitatẽł. Propter

ſimpliciũ ruditatè inuente ſunt.vt ſimplices qui nõ

pñt ſcripturas legere.in hmõi ſcripturis ⁊ pictun tã
qꝙᷓ in ſcripturis aꝑtius poſſint ſacra noſtre fidei lege
Pꝛopteralſccrus tarditatẽ ſiliter introducte ſũt.
vicʒ vt hoĩes qui nõ excitant᷑ ad deuotionẽ in bie q̃
ꝓ nobis 1pᷣs geſſit dũ illa oclis ꝑcipiũt.ſaltẽ excitã/
tur dũ eadẽ in ſcripturis ⁊ picturis tanq pñtia ocu/
lis coꝛpoꝛeis cernũt. Plus em̃ excitat᷑ affectꝰ noſter
ꝑ ea qᷓ videt q; ꝑ ea q̃ audit. Tñ Oꝛatius de arte po⸗
etica. Segnius irritant anios demiſſa ꝑ aures. Oꝛ q̊
ſunt oculis ſubiecta fidelibꝰ. Et q̃. Ipᷣe ſibi tradit
ſpectatoꝛ ⁊c᷑. Pꝛopter memoꝛie labilitat ein.qꝛ ca q̃
audiunt᷑ ſolũ.facilius tradunt᷑ ebliuioni qᷓ; ca qᷓ̃ vi-
dent᷑. Frequẽter em̃ vcrificat in multis iliud quod
cõſueuit dici.verbũ intrat ꝑ vnã aurẽ ⁊ exit ꝑ aliam
Pꝛeterea nõ ſemꝑ eſt pꝛeſto qͥ heneficia nobis pꝛeſti
ta ad memoꝛiã reducat ꝑ verba.ideo diſpenſatione
dei factũ eſt vt imagines ficrent pᷣcipue in leccleſijs.
vt videntes eas recoꝛdemur de beneficijs nobis im/
penſis ⁊ ſanctoꝝ oꝑibꝰvirtuoſis.Om̃ oᷓ imago chꝛi⸗
ſti introqucta eſt ad repntandũ eũ q nobis cruciſi
xus ẽ.nec offert ſe nobis ꝓ ſe ſᷣ̊ ꝓ illo.iõ oĩs reueren
tia que ei offert᷑ exhibet᷑ chriſto. et ꝓpterea imagini
xpᷣi dʒ cultus latrie cxbiberi.Et hoc eſt qð dicẽ̃ augꝰ.
in li.de wctri.xpᷣiana.qui venerat᷑ talc ſignũ diuini⸗

tus inſtitutum. eius vim ſignificationẽq; intelligit.

nð hoc venerat᷑ quod videt᷑ et tranſit.ſed illud poti
us ad qð talis cuncta ſunt referenda. Concedẽde g
ſunt rationes que hoc oſtendunt. ¶ Ad illud ergo
quod opponit᷑ in Sriũ ꝙ eſt ꝓbibituʒ ne quis faciat 4

ſibi imaginem.ddm ꝓ co tẽpoꝛe ꝓbibitũ ẽ in q̊ de⸗/

us humanam naturã nondum aſſumpſerat. tũc em̃
cum deus oino ſpũs eſſet.infigurabilis erat.⁊ ideo

ipᷣm figurare erqꝗt erroꝛ ⁊ impietas.ct ꝑꝛo illo tẽpo⸗

aurarev.
ec in
Etſcätun
Fus t
goannb
ſoctona
(htaradn
Cuntlita
Mutqvot
einen
1 oblrck
tefalißn
faarionis
feptteſte
oblitat
ſianteot
deh dn
16 Kituta
quogot
ſchort
fotſen
ei
hoperi
guiz⸗
icor
hieußf.
igwe
aed
hosdlqg
osltormn
olanien
fons D⸗
icn:
(ultltere
nunti
chben
1CKin
ar
wane
sön
ADtcr
ſounta
ſoꝛin
gnede
pterch
uh .
llloſa
om
hpingic
Noneai
tradtion

Chan
ſeripil
Mrgic
reh
e
flüte
del hat
unic
Meſta

ſccnnn

rdheninggi
nntuanſſe
cinnſgti
gstdenn.
emne nhieni
n uunn
e tenncio
Sgeſliorckſunne
Ann. nindſit
Slenpoimpin,
Emlmos b⸗

ntmdiiinn

laha fſczce
Nenngnde ng
mng uoruhni
n funde
ie n s iedtg
none ineginn
tuund. (n
Perrtckapyvban
utelinpril
Hnöint d
iicnnt peern
indni Pen aſe⸗
elim Popen
Ninglasuih
Cpennetgni t⸗
ſacnuirtfidt⸗
ſtgunntvcelt⸗
A ednhei
sgahiit aicit⸗
mmstmmi/inll
geni it nf
Frtisd
Tmiadme
i Fhng
etituan ga
ebluionic6l.
umz luſe⸗
iti/M
nin 4

16 ſtituta ad boc ſicut ⁊ imagines ⁊ picture.

re loquit᷑ Dañ.cũ dicit ꝙ inſipientie ⁊ impietstis ẽ
ſigurare quod diuinitatis eſt. verũ eſt m ꝙ diuinꝰ
eſt. qꝛ eſt incircũſcriptibilis ⁊ infigurabilis.ſed non
eſt ſic qtum ad bumanã naturaʒ. VUnde ſubiungit.

wdeus pter viſcera miſcricoꝛdie ſuc factus eſt ho/

mo.⁊ cum hoibus cõuerſatus eſt. miracula fecit.paſ

ſus eſt.crucifixus eſt. hec ad memoꝛiaʒ boim ſcripta

ſunt. et ad toctrinã noſtrã. Quia vᷣo non omnes no
ſcunt literas.neq; lectioni vacant. patres decreuert

velut quoſdã triumphos imaginibꝰ aſcribere ad x
15 locẽ memoꝛiãꝗ.

¶ Ad illud qð obꝛ ꝙ creatura viuẽs
nobilioꝛ eſt nõ viuente.duᷣm q veru eſt de nobilita⸗
te reali.̊ nõ opoꝛtet ꝙ boc ſit verũ de nobilitate ſigni
ficationis.qꝛ res parui valoꝛis rẽ nobilem ſignifica
re poteſt. cum ergo adoꝛat᷑ imago nõ adoꝛat᷑ ratõne
nobilitatis quam bʒ in ſe. ſed rõne nobilitatis ſigni/

ficate ꝑ ſe. Et ſi obijciat᷑ ꝙ lapides ⁊ ligna ducũt in

deũ. dðm ꝙ nõ ducunt ſic.nec ſunt Hanci Ae in⸗
ilið
quod obijcit᷑ de imagine diuinitus impꝛeſſa.iam pʒ
reſponſio.qꝛ cum talis homo ſit creatura nobilis.of

fert ſe magis ꝑ modũ rei qᷓꝑ modũ ſigni.⁊ iõ honoꝛ
qͥ ei defert᷑ non oino refert᷑ ad pꝛimũ exemplar.ſicut

honoꝛ defert᷑ imagini picte vel ſculpte.Si aũt ali/
quis coleret ip̃am figuram tanqᷓ rẽ.magis erꝛaret qᷓ
qui coleret creaturam rõnalem. Unde aug. de doct.
xpᷣiana.Fatcoꝛ altius eſſe demerſos qui oꝑa bomi/
nũ ꝓ deo colunt.qᷓ; qui opera dei.vt ſtatuam qᷓ ſtel/

12 lam. ¶ Ad illud quod obẽ ꝙ illud videt eſſe ydola⸗

trare. d. ꝙ vrũ ẽ ſi adoꝛant᷑ rõne ſui.ita ꝙ crederet᷑
in cis aliquid diuinũ eſſe.nunc aũt nõ eſt ſic.iĩmo oi/

no aliter mentes fidelium venerant᷑. ⁊ iõ nõ ſcruãt

ydolatrie ritum. Si aũt tu obijcias ꝙ ſũt occaſio er/

roꝛis. Ddm ꝙ et ſi littere ſacre fucrũt ⁊ ſunt vſqʒ in
bogiernũ dicm.⁊ etiã alic creature.nõ tñ ꝓpter hoc

ſunt literc delende.⁊ crcature deſiruende.qꝛ hoc di/

uini iudicij eſt vt bonis ſit in bonũ. malis aũt in ma

la cõuertant᷑.ſic et in imaginibus eſt intelligendum

18 ¶Ad illud vo quod opponit᷑ q illud nõ habet au/
toutatem in ſcripturis.dm ꝙ multa apli tradide-

runt que tamẽ nõ ſunt ſcripta. vnde apls laudabat

cos qͥ tenebãt ſuas traditioncs. ⁊ cccleſia ſeruauit fi
deliter que ab apłis accepit. Marꝛat tñ aug. duo que O
ſunt ad imaginis ↄfirmationẽ. Unũ eſt ꝙ quedã bi

ſtoꝛia refert ꝙ; dñs agato regi qͥ pictoꝛẽ miſerat ima
ginẽ dei picturare ⁊ figurare.ncqueunte pictoꝛe p/
pter choꝛruſcantes a facie claritates.ipſo veſtimen/
tum ꝓpꝛiñ faciei diuine ſuꝑimponente.in veſtimen/
to illo ſuiipius imaginem aſcripſiſſc.⁊ ita cupienti

agato miſiſſe.Et iterũ accepimus lucã euangeliſtaʒ

vepinxiſſe dñm ⁊ matrẽ dñi.Et ſic patet ꝙ non ſunt
noue adinuentiones in bmõi imaginibus.ſᷣ diuine

traditiones ⁊ aplice ſanctioncs ⁊c̃.

(Aity cultus latrie matri eius debeat exhiberi: Et ꝙ&

ſic v ꝑ illud qð dicit dam̃.in ca.de imaginibꝰ. Ho/
noꝛ qui eſt ad ipᷣazʒ.ad eũñ q ex ipᷣa eſt incarnatꝰ redu
cit᷑.S ſi bonoꝛ latrie expibendus eſt imagini chꝛiſti.
qꝛ referẽ᷑ ad ꝓthotypũ.pari ratõne beate virgini ho
noꝛ latrie expibẽdus eſt.cũ honoꝛ ſibi exbibitus ad
filiũ referat᷑. ¶ Itẽ ex hoc ꝙ virgo maria effecta eſt
dei mater.eſt effecta mater oim creaturaꝝ.S filiꝰcõ/

municat matri donũ maieſtatis.cũ latria ſit cult?ꝰ ſtus vere matrem ſuam debet adoꝛare ⁊ ven
cut decet matrem dei. ſed ex hboc nõ ſcquit᷑ ꝙ

maieſtati debitus.pari rõne cõmunicat ci latrie cul/

in virgine eiꝰ matre.
tiã ⁊ honoꝛẽ ipᷣi virgini ſicut ſue mr̃i.& ſi ſubiecit ſe.

tum. ¶ Item caro chꝛiſti cõſimilis fuit nature 1c5;

o ſubſtantialis carni virginis.ſ̊ xps ſᷣm bumanã na,ʒ

adoꝛandꝰeſt adoꝛatiõę latric.g̊ pari rõc humana na

Itẽ filius dei exhibuit reuerẽ

vult per cõſequens ꝙ vnuſquiſq; cidem ſubijciatur

⁊ ꝙ bonoꝛ qͥ ſibi impendit᷑ei impendat᷑.ſi ergo hmõi
¶ Sed õ. Virgo beata adoꝛat filiũ

eſt latria.vr ⁊c.
ſuuʒ adoꝛatione latrie.ſed vnius ⁊ eiuſdem nature

nõ eſt adoꝛare ⁊ adoꝛari. ſi &̊ in beata virgine cſtyoa

tm̃ nã.vẽ ꝙ ipᷣa ñ ſit latria adoꝛãda.(¶ Itẽ bcata vir
go eſt pura creatura. nõ debet᷑ ei honoꝛ niſi qͥ eſt in⸗
ter termios creature.ſed iſte ẽ honoꝛ dulie nõ latrie.
& ⁊c̃.¶ Itẽ honoꝛ latrie reddit᷑ deo rõne ſumme ma

ieſtatis. ſed hanc nõ eſt reꝑiri in virginę. & nõ vidct᷑

ꝙ ſit cultu latrie adoꝛanda. ¶ Itẽ q adoꝛat aliqueʒ

cultu latrie.cõfitet᷑ ipᷣm eſſe deum.ergo qͥ adoꝛat vir

ginẽ cultu latrie cõfitet᷑ ip̃am eſſe deam.& ſi hoc ẽ im

pietatis maxime.vr ꝙ etiã ⁊c. ¶ E.dom ꝙ beatiſſi

—
B„

ma virgo Maria pura creatura eſt. ⁊ iõ ad honoꝛe,ʒ

⁊ cultum latrie nõ aſcendit.ſᷣ qm̃ excellentiſſimũ no

men habet ita ꝙ excellentius pure creature cõueni⸗

re non põt. ideo nõ tm̃ debet᷑ ei vnoꝛ dulic ſed yper
dulie. HNoc autem nomen cſt ꝙ virgo exiſtẽs dei ma

rer eſt. qd quidẽ ita create dignitatis eſt.ꝙ nõ ſolum
viatoꝛes ſᷣ᷑ etiam compᷣbenſoꝛes.nõ ſolũ hoics verũ

etiã engeli eam reuercant᷑ quadã pᷣrogatiua ſpecia⸗/
li.Ex boc enim ꝙ mater dei eſt eſt pꝛelata ceæris cre

aturis.eam pꝛe ceteris decens eſt honoꝛari ⁊ vencꝛa

ri. hic autem honoꝛ cõſueuit a magiſtris ypdulia wvp

cari. Et accipit᷑ verbum illud de glo.j. Reg.viij. vbi

dicit᷑. Oulia maioꝛ ⁊ dulia minoꝛ.Concedende ſunt
ergo rõnes ꝙ virgini marie nõ ſit expibendus cultꝰ

latrie.¶ Ad illud vo quod pᷣmo obijcit᷑ in ↄtrariuʒ
ꝙ honoꝛ matris refert᷑ ad filium.dᷣm ꝙ honoꝛẽ re

„

ferri ad aliquez eſt dupliciter. Aut ſicut ad ſubiectũ.
aut ſicut ad finem. Honoꝛ autem qui exhibetumr ma

tri refertur ad filium ſicut ad finem. Honoꝛ vᷣo quo

adoꝛamus imagineʒ chriſti refertur ad ipᷣm ſicut ad
ſubiectum. vnde qui adoꝛat chꝛiſti imaginem. chꝛi⸗
ſtum adoꝛat nõ imaginem. Qui autem adoꝛat chri

ſti mnatrem. etiam adloꝛat chꝛiſtum ⁊ matrem ſuam.

Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ comunicat matri dmi/

nium maieſtatis.dom ꝙ eſt wminiũ pꝛeſidentie.et
eſt dominiũ maieſtatis ⁊ omnipotentic. Cũ ergo di⸗

22

cit᷑ ꝙ filius communicat matri dominiuz. intelligiẽ

reddit᷑ cultus latrie intclligi᷑ de dominio maieſtatis
7 omnipotentie⸗ ocqundem deus nulli cõmuni⸗
cat pure creature. Uald illud quod obr ꝙ eiuſdẽ na

de dominio pꝛeſidentie.cũ vo ſubiungit᷑ ꝙ dominio

2

ture et conſimilis eſt caro inis cum carne verbi.

ddm ꝙ caro verbi nõ adoꝛa

adoꝛatione latrie inq

tum eſt caro humana.ſ inq;tum eſt caro aſſumpta.

licet aũt caro virginis confoꝛmis ſit carni verbi qtũ
ad ↄfoꝛmitatẽ nature.nõ tamen confoꝛmis ẽ qᷓtum
ad gratiam vnionis.et idco in pꝛoceſſu illo eſt ꝑalo
giſmus accidentis.qꝛ ſᷣm aliam ⁊ aliã comꝑationeʒ
cõicat cum virgine.⁊ ſᷣm aliã debet᷑ ſibi adoꝛatio la
trie Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ xpᷣs bonoꝛauit ma/
trẽ ſuã.ddᷣm ꝙ veꝝ eſt.ſᷣ xpᷣs nõ adoꝛauit eã adoꝛati
one latrie ſed yꝑdulie.nõ enim adoꝛauit cam vt deãʒ

ſed vt filius matrem ſuam.ideo bene ſequit᷑ ꝙ chri/

ſtus vere matrem ſuam debet adonare v pengrariſi,
it i

*

25

lum bnoꝛem matri exbiberi quem vult eybiberi ſi
bi. ꝓ eo ꝙ ita eſt mater.qꝙ ancilla ⁊ ꝑſona matris inꝰ
infinitum inferioꝛ eſt ꝑſona filij.ideo ⁊ ſi multũ debe
at adotari ⁊ amari.in infinituʒ tñ minꝰ dʒ adoꝛari et
amari ſm legem iuſticie ⁊ rectum oꝛdinem q; filius
eius q eſt rex regũ ⁊ dñs dñantium. S=
Queltio iiij. „
¶ trum cultus latrie ſit erbibendus cruci xpᷣi: Et
ſic vr. Sic exoꝛamꝰcrucem ſicut adoꝛamus deñ.ſed
crucem exoꝛamus illa exoꝛatione ꝗᷓ facienda eſt illi
ſoli qui adoꝛandus eſt cultu latrie. & adoꝛanda eſt la
trie adoꝛatõe. Maioꝛ manifeſta eſt. minoꝛ ꝓbat᷑ per
illud quod cantat ecdeſia. O crux aue ſpes vnica. B
paſſionis tꝑe.auge pijs iuſticiam.reiſq; dona venia.
55 augere iuſticiam ⁊ dare veniam eſt ſolius dei. ꝛc
cten ſic adoꝛamus.ſic alloqͥmur crucẽ quaſi in/
telligentẽ. hoc non eſt ratione ſui cñ ſit lignũ purũ.
G boc eſt rõne crucifixi in ea.ſed crucifixũ adoꝛamus
adoꝛatione latrie.S ⁊ ißam crucem. Seen ſic ad/
oꝛamus crucẽ ſicut reliquias xpᷣi.Sõ̊ reliquie codẽ ho/
noꝛe bonoꝛande ſunt qͥ honoꝛat᷑ ille cuiꝰſunt
ſi chꝛiſtus eſt adoꝛandus adoꝛatiõe latrie.videt᷑ ſi
militer ꝙ crux xp̃i latria debeat adoꝛari.¶ Itẽ effi⸗
cacius ducit nos ipᷣ̃a veꝛa crux qᷓᷓ aliqua eius imago.
ſ imago chꝛiſti eo ꝙ ducit in xpᷣm adoꝛat᷑ adoꝛatiõe
eadẽ cũ ipᷣo vicʒ latria. cadẽ rõne ⁊ nobiliſſima eiꝰ
crux. ¶ Sed ↄtra. Crux chꝛiſti eſt pura crcatura nõ
vnita verbo.ergo ſi latria nõ debet᷑ niſi ſoli deo ꝑ ſe.
et nature aſſumpte rõne ꝑſone.vr̃ ꝙ exhibere cultũ
latrie ipſi cruci ſit ydolatrare. ¶ Itez mater xpᷣi pl?
approximat chꝛiſto qᷓ; crux eius.⁊ melioꝛ ⁊ nobilioꝛ
en⸗ creatura. virgo matcr nõ eſt adoꝛanda latria. g
nec ipᷣa crux. de ſi crux xpᷣi adoꝛanda eſt latria.
qꝛ fuit lectulus eius. cũ celum ſit eius ſedes.⁊ ter/
ra ſcabellum pedum eius vt vicit ꝓpheta.& ſunt ad/
oꝛanda latria.et boc eſt nephariũ ⁊ impiũ.ergo vide
tur ꝙ cruci cius cultus latrie nõ ſit expibendus.
¶ Itẽ crux chꝛiſti nibhil meruit vel vemeruit.⁊ non
magis ſentit laudem q́; vitupium.cum ſit res inſen-/
ſibilis. ſi bonoꝛ debet exhiberi tm̃modo rei laude
digne ⁊ reuerentia.rci etiã q̃ diſcernit inter honoꝛcʒ
⁊ cõtumeliã.vr̃ ꝙ ei nulla reuerẽtia ſit expibenda.
24 Itẽ querit᷑ qualiter ſit eneranda et adoꝛãda. ee
ddðm ꝙ ad pꝛedictoꝝ intelligẽtiã hic ẽ multiplexmo
dus dicendi.Quidã em̃ dicere voluerunt ꝙ ipſi cru
ci debet᷑ hbonoꝛ qͥ dicit ypꝑdulia.Et rõ huiꝰ eſt. qꝛ ipa
crux fuit inſtrumẽtũ totius redemptõis bumane.in
ipſa cm̃ ſalus ⁊ rcdemptio totiꝰpũani gencris eſt fa
cta.⁊ iõ oẽs hoies debent eẽ ei ſubiecti ſubiectiõe no
tabili ⁊ ſpeciali.⁊ ꝓpterea dicũt eam adoꝛari excellẽ
tioꝛi adoꝛatiõe q; ſit dulia que debet᷑ rõnali creatu/
re. Quia cum crux chꝛiſti nec ſit deus nec ipſi diuini
tati aliqᷣd vnitũ.iõ nõ eſt ci cultus latrie exhibendꝰ.
ꝓter boc ꝙ tenet mediũ inter latriã ⁊ duliã.adoꝛa/
tio drucis dicit᷑ ypdulia.Sed qm̃ adoꝛatio ſicut allo
cutio videt᷑ ceſſe ſolũmodo inter res rõnis capaces.
adoꝛatio em̃ quedã oꝛatio eſt ad aliq̃d oꝛdinatũ.vñ
adoꝛare eſt aliud oꝛare. crux autẽ chꝛiſti oino caret
ratione. Ideo alij dixerunt eam nõ eſſe adoꝛandaʒ.
niſi inq;tum in ea adoꝛat᷑ chꝛiſtus.neq; aliqua eſt ei
bonoꝛis reuerentia exhibenda niſi rõnc crucifixi. ſi
eut nec imagini niſi rõne imaginati.Et ideo dixerũt

——
&̊ auci è cultꝰ latrie expibendus ⁊ nullꝰ ali?.nec du
lie.nec yꝑpdulie.rem em̃ inſenſibilem ſtultũ eſt bono⸗
rare.cum ꝓ indifferenti habeat honoꝛẽ ⁊ vituperiũ
Et boc nitunt᷑ ↄfirmare ꝑ Daſn.ca.iij.de ſanct ima
ginibus.vbi dicit.ꝙ nõ crucem adoꝛamus ſᷣ typum
id eſt figurationẽ. Et ſic nõ videt᷑ ꝙ; crux adoꝛet᷑ in/
qtum eſt res aliqua ſ inq;tum eſt ſignu. Aerũtamẽ

ſi cõſideremus verba Dam̃.in ca.de cruce.vr ꝙ non

ſolummõ cruci chꝛiſti put eſt ſignũ ſiuc inqtum ty/
pꝰ eſt.ſed in ratõne mae etiã expibenda ſit rcuerẽtia

qꝛ nõ ſolum eſt venerãda figura.ſed etiã verũ lignũ

crucis in quo dominus pependit. In alijs vo cruci/
bus venerãda eſt ſolũ figura nõ mã. Ait em̃ ſic.ipᷣm
quidẽ pꝛecioſum lignum crucis venerabile in quo ſe
ipᷣm pꝛo nobis ypᷣs obtulit vt ſanctiſicatũ tactu coꝛ/
poꝛis ⁊ ſanguinis decenter eſt adoꝛandũ.Et ptꝰ.Si

aũt ex alia materia facta eſt. ivo materiã odoꝛamꝰ:

abſit.vᷣ typum. Ande ⁊ ſi aurũ ⁊ pꝛecioſi lapides fu-
crint.poſt typi diſſolutionem non ſunt adoꝛanda.
Ex quo colligit᷑ ꝙ aliqua ipſi cruci ſit reucrẽtia exhi
End excepta adoꝛatiõe latric.Et huius ſignum ẽ.
qꝛ eccleſia ſolenniʒat in crucis inuẽtione ⁊ exaltatio
ne ſicut in feſtis ſanctoꝝ.⁊ ideo neuter pꝛedictoꝛum
modoꝛum videt᷑ oino ſufficiens. Pꝛetcrea intclligẽ 2
dum eſt ꝙ duplici modo erbibetur alieui honoꝛ. ali/
quando in obſequium reuerẽtic.et iſte eſt honoꝛ ve/⸗
neratiõis.Aliquando in teſtimonium virtutis ⁊ fa/
mulatum complacentie.⁊ iſte eſt honoꝛ adoꝛatiõis.
Vterqʒ aũt honoꝛ iſtoꝛum offert᷑ ipſi cruci. Nã cru
cem adoꝛamus ⁊ crucem veneramur. ſed in hboc eſt
differentia.quia honoꝛ vencratiõis exhibet᷑ ipſi cru
ci tanqᷓ;ᷓ inſtrumento noſtre ſalutis. Ande ſicut exhi
bemus reuerentiã ſacramentis.qꝛ eſt in cis aliq̃ mo⸗
do noſtre ſalutis cauſalitas.ſic cruci xpᷣi ⁊ dauis ciꝰ
aliqua reuerentia eſt expibenda.⁊ reſpectu iſtiꝰ ho/
noꝛis habet crux in ſe aliquid pꝛopter quod bʒ bo/
noꝛari. Nonoꝛ autem adoꝛationis offertur ipſi cru/
ci chꝛiſti rõe cꝛucifixi. Memo em̃ intẽdit ci placcre vł
aliquid impetrare ab ea.ſʒ ei qͥ in ea affixus fuit.⁊ ſic
non debet᷑ ei adoꝛatio latrie.Sic cm̃ cruci duplex ho
noꝛ debet᷑.⁊ vnus quidem eſt latria.alius vo nõ de/
bet dici nec latria nec dulia.qꝛ nõ eſt ſpẽs adoꝛatio/
nis.ſed vocari poteſt honoꝛ venerationis. onccdẽ

dũ eſt ergo ꝙ xpᷣi crux eſt adoꝛanda latria.¶ Ad il/⁊6

lud ergo quod obijcitur ꝙ xp̃i crux eſt pura creatu-
ra. Odm ꝙ crux non adoꝛat᷑ vt res ſed vt ſignum re
memoꝛatiuum ducens in crucifixum.ſicut ⁊ imago
ducens ad imaginatuz. ¶ Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ 27
mater chꝛiſti plus appꝛopinquat ⁊c.ddm ꝙ mfi xpᷣi.
debet᷑ adoꝛatio ꝗꝓpꝛia cum ipſa ſit rõnis capax.vnde
virginem alloquimur cum adoꝛamus.⁊ eius beni/
uolentiam captamus ⁊ deſideramus. nõ ſic ẽ de cru
ce.Cum enim adoꝛamus.placere intendimus cruci
fixo nõ eius ſigno.¶ Ad illud quod obijcit᷑.celum ẽ 28
ſedes dei⁊ terra ſcabellũ.ddm ꝙ nõ eſt ſimile.qꝛ celũ
ct terra ducunt in deum ſᷣm generalem moduʒ quo
creatura ducit in creatoꝛem. non ſicauteʒ eſt de cru⸗
ce.immo eſt quoddam Pe ategin, memoꝛiale cru
cifixi. ¶ Ad illud quod obijcit̃᷑ vltimo ꝙ; crux nibil 2 9
mecruit ⁊ nibil ſentit. Om ꝙ ſicut duplex eſt laus.
ſic duplex eſt honoꝛ.Aliquid enim laudatur ꝓpt᷑ ex-
cellentiam ſue nature.ſicut res gulera ⁊ bons ꝑ pꝛo
pꝛiam naturam laudatur. Aliquid laudatur ꝓpte

icef
iagunn
ſetur
guan

tnsgit
Sen
ltncst
moitahct
iononſa
ventſbin
hiaton
1
Cenauc⸗
tplicsel
noſacrat
geica

(Vrun
guiin
lec
ſjilisa
meenot
allusſett
tg Job

etan
dlegil
echen⸗
ckate
luntange
ſictbide
hrolun
ludhef
gang
ſiangl
unck
Nrone
ne
erh
tr.
ſn
fim
en
ko
lature
aceſe
auom⸗
ſkime
nlatn
ale
faanm
theyic
Nuann
fſte
men
une
hacht
ſoſotri
ſntis
nbt

lag e
lnſtükbo
dorgit heif
iii
in
Keumsfn
Lcn ai
ſni Vonnn⸗
Ance pfgng
n ſue mnätum de

wadleinvoſe
Mcddai encdr,
1 ucſliirſ⸗

nſun Nnn
maſt ainnee

Etbeus igni.
mwenoneteiend
dneute aiagun
8. Pennimnli
deur iaihrl
negürckhore
wonun ſintstir
tcikrorcotus
ipiaa ien
Am luheck
ös ahc pien
gcktincsli⸗
anai tiit tuech
archern in
Npore gelhgly
ns Kn pien
Bitüdrar,
sd iñnsitiſ
ccdNe
min Asrſii
öͤckhis dnnn,
cabe. s
mrckanrn
tslent
õ
rinugun
ninsgn
s Cle /

ginem nature ⁊ ſimilitudinem gratie. ¶ S

virtutis ſtrehuitatet. et bec quidẽ laus eſpicit mne
rita.pꝛima vᷣo non.Sic et duplex eſt honoꝛ. Quidã ꝰ

exhibetur in teſtimonium virtutis.et ideo iſte nõ eſt
cxbibendus cruci niſi ratione crucifixi. cuius quideʒ

(Alius et intelligentia ⁊ excellentia ceſt ſuꝑ omnia.

llius eſt honoꝛ qui cxbibet᷑ in ſignum alicuius no/
bilitatis ⁊ excellentie.⁊ boc modo honoꝛ non exigit
merita.nec requirit virtutem in honoꝛato vel cogni

tionem.ſed aliquam rõnem dignitatis ob quam de/

beat ſibi reuerentia exbiberi.⁊ hoc modo quadã no
bilitatione deus lignum crucis nobilitauit. dum in
ea pependit.⁊ genus bumanum liberauit.⁊ ideo cru
cem laudamus ⁊ veneramur ex iſta nobilitate.⁊ mł
tiplices eius laudes decantat ecclia.⁊ ꝑ pᷣſentiã iſti⸗
us ſacratiſſimi ligni multa impenſa ſunt fidelibꝰ be/

neficia ⁊ miracula.⁊ ſic patent obiccta.

¶ Aueſtio.

¶ Atrum latria exbibenda ſit membꝛis xpᷣi: Et ꝙ ſic.

7

videtur pꝛimo autoꝛitate vel exemplo ipſius abrae.
qui in Gene.xxviij.tres viros vidit ⁊ vnum adoꝛa/

unit.et Aug.exponit ꝙ viri illi angeli fuerunt.ſᷣ tamẽ

in illis adoꝛauit deum.⁊ obtulit eis adoꝛationem la

trie.ergo ſi deus babitat in membꝛis xpᷣi.videt᷑ ꝙ eiſ

cultus latrie debeat expiberi. ¶ Item in apocal.di/
cit᷑ ꝙ Johannes cecidit in faciem ſuam vt adoꝛaret
angelum.et ibi dicit᷑ ꝙ angelus nõ permiſit.Aut er/
go Johannes adoꝛare voluit adoꝛatione latrie.aut
dulie. Si latrie.ergo cum iohannes recte fecerit.nõ
repꝛebendit᷑ tanꝙ; ydolatra.⁊ ſic adoꝛatio latrie po/
teſt expiberi rõnali creature.ergo ſi paris dignitatis
ſunt angeli ⁊ membꝛa xpᷣi.nõ videt᷑ ꝙ membꝛis chꝛi
ſti exhibendus ſit cultus latrie. Si dicas eꝙ Johan/
nes voluit adoꝛare adoꝛatione dulie. Contra. Du/
lia debet᷑ angelis bonis.ergo male faciebat angelus
ꝙ eum ꝓhibebat ab oꝛatione ad quam debebat. q;
ſi angeli nunqᷓ; male faciũt.reſtat ꝙ pꝛecedens mem
bꝛum eſt verum. ¶ Item deus adoꝛandus eſt ado/
ratione latrie in templo ſancto ſuo.ſᷣm ꝙ dicit Ps.
Introibo in wmuʒ tuam.⁊ adoꝛabo ⁊cc.ſcd qdlibet
membrum chꝛiſti eſt templum ſpũſſancti.ſᷣm ꝙ dici
tim.j.Coꝝ.vj.ergo quodlibet membꝝ chriſti adoꝛã/
dum eſt adoꝛationce latrie. ¶ Item coꝛpus chꝛiſti xe
rum refert᷑ ad coꝛpus chꝛiſti miſticuʒ tanqᷓ; ſigni ad
ſignatũ.g ſi ſignatum ſit nobilius ſigno.coꝛpus chꝛi

ſti miſticum eſt magis vel eque nobile q; coꝛpus xpi
verum.ſed verum chꝛiſti coꝛpus adoꝛat᷑ latria.ergo

ct coꝛpus xpᷣi miſticũ.¶ Item eadẽ adoꝛatiõe adio/
ratur caput regis et alia mẽbꝛa.ſed chꝛiſtꝰ eſt caput
ecdeſie.⁊ adoꝛat᷑ adoꝛatione q̃ eſt latria.ergo ⁊ alia
eius membꝛa. ¶ YItem quodlibet membꝛum chꝛiſti
eſt imago chꝛiſti.nec imago tm̃.ſed etiam imago aſſi
milata pꝑ gratiam.ſed honoꝛ imaginis ſicut vult Da
maſ.refert᷑ ad ꝓthotypum.id eſt ad pꝛincipale ſigni
ficatum.ergo ſi pꝛothotypum adoꝛat᷑ adoꝛatiõe la/
tric.videt᷑ ꝙ et mebꝛa chꝛiſti in quibꝰ eſt rchiri ima/
ed ↄtra.
Mõ ſumus membꝛa chꝛiſti niſi q;tum ad Furwanits
tem.ergo ſi latria eſt cultus deo debitus.videt᷑ ꝙ la/
tria membꝛis chꝛiſti nõ cõmunicetur. tem mẽ/
bra chꝛiſti adinuicem babent ſocictatem. ſed adoꝛa/

tio latrie ponit babitudinem ⁊ gradũ dominij et ſer
uitutis inter adoꝛantẽ ⁊ adoꝛatũ.ergo videt᷑ ꝙ vnũ
membꝛum non debeat alteri cultũ latrie. ¶ Ite non

. .
„ . . . A

ad banc partem inducte.

— .
eſt eadem adoꝛatione ⁊ hᷣno⁊e venerandus dominꝰ
⁊ ſeruus.ſed membꝛa chꝛiſti ſunt ſubiecta ſeruituti
chꝛiſti ⁊ dei. ergo adoꝛatione latrie nõ debent adoꝛa-
ri. ¶ Item maioꝛ eſt antoꝛitas ⁊ poteſtas in malo pᷣ

lato q; in bono ſubdito.ergo maioꝛ debetur reueren
tia ei.ſed conſtat ꝙ malo pꝛelato nõ debet᷑ latrie ado

ratio.ergo multo minus ſubdito qui eſt membꝛum
cheſti Re voͤmm G abſq; dubio cultꝰlatrie mẽbris
xpᷣi nõ eſt expibendꝰ pꝛo eo ꝙ membꝛa chꝛiſti ſumꝰ
ſᷣm humanam naturam.⁊ ſic ſumus membꝛa. vt ta
men ratio membu non tollat rationem ſeruitutis.
nec ponat equalitatem dignitatis.Et quoniã latria
debetur creatoꝛi ratione ſue maieſtatis ⁊ excellentie.

hinc eſt ꝙ membꝛis chꝛiſti nõ competit cultus latrie

Multa cm̃ diſtantia diſtat caput a coꝛpoꝛe ratione
diuinitatis vnite. Ande concedende ſunt rationes
dillud ergo quod ob⸗/
ijcit᷑ ꝙ abꝛaam adoꝛauit tres angelos. Oum ꝙ iſti
angeli creature rationales crant.⁊ tamen ad repꝛe/
ſentationcʒ trinitatis ipſi abꝛae apparuerũt.⁊ vtrũ/
q; hoꝛum ipſi abꝛae notum crat.Et inqᷓtũ creature

rationales erant exhibuit eis abꝛaam nõ adꝛationẽ

latrie ſed reuerentiã ypdulie ⁊ miſterium honoꝛifi/
centie. Inq;tum autem ſignum trinitatis erant.ex/
hibuit abꝛaam cultum latrie.non inq;tum ſigno ſed
ipſi ſignato.ad hoc enim ſpecialiter apparebat. Mõ
ſic autem eſt de mẽbris chꝛiſti.quoniã ⁊ ſi ab eis poſ.
ſit cognoſci trinitas.tamẽ nõ ſic repꝛeſentant exſixx
ciali inſtitutione vel miſſione diuina.⁊ ideo non eſt
eis exbibenda latria nec q́;tum ad illud quod ſunt.
nec q;tum ad illud quod per eos intelligitur. ¶ Ad
illud quod obijcit᷑ q Johannes voluit adoꝛare an/
gelum. Odm ꝙ noluit adoꝛare eum adoꝛatione la/
trie ſed dulie.Et qð obijcit᷑ ꝙ ñ debuit eũ pꝛobibere.
Ddm ꝙ immo.triplici ratione. Pꝛima quidem cſt
pꝛopter dignitatem ipſius Johanis qui exccllenti/
oꝛ erat multis angelis. Secunda vᷣo pꝛopter vitati/
oneʒ erꝛoꝛis.ne aliquis ex hoc crederet ꝙ angeli ad/
oꝛatione latrie deberent adoꝛari. Tercia vero ratio
eſt pꝛopter manifeſtationem exaltationis dignitat⸗
geneneris humani. Genus em̃ humanum exaltatũ

fuit per chꝛiſtum ſupꝛa naturaʒ angelicam. vnde qᷓ;

30

31

32

uis angeli in veteri teſtamento paterentur ſe ypdu/

lia adoꝛari ab bominibus.in nouo tamen poſt gloꝛi
ficationem humane nature in chꝛiſto nõ patiuntur
ſibi illam naturam ſubijci. quam vident conſedere
ad dexteraʒ patris.⁊ hcc eſt ratio ſpecialis beati gre
goꝛij. ¶ Ad illud quod opponitur ꝙ deus avo⸗
randus eſt in templo. Odm ꝙ ſecus eſt de templo
ab homine fabꝛicato.⁊ de tẽplo a ſpirituſancto ſan/
ctificato. Quia templum illud ſolum eſt inductiuuʒ
in aliud ⁊ inſtitutum pꝛopter aliud. ita ꝙ in ſe non
babeat aliquam rationem quare debeat adoꝛari.ſed
ratione ſolum eius quod in eo colitur. non ſic auteʒ
eſt de templo anime fidelis.HNabet enim aliquid in
ſe ratione cuius poteſt eſſe capax ect particeps do/
noꝛis. ¶ Ad illud quod obijcitur de coꝛpoꝛe miſti⸗
co quod nobilius eſt ⁊c. Dm ꝙ ſi loqᷓmur de coꝛꝑe

rpi vro ꝓut deitati vnitũ ẽ.dðm qꝙ ſermo ille nõ ha

bet veritatem. imo multo nobilius eſt corpoꝛe miſti
co.nam coꝛpus miſticum nõ eſt deitati vnitũ in vni/
tatẽ perſone.ſicut coꝛpus chbꝛiſti verum. ⁊ idco non
tanta eſt ei exbibenda bonoꝛis reuerentia ⁊ excellẽ
tia. Et ſi obijcias ꝙ ſignatũ en nobi ſg. Srn

4.

53 3

54

Sillud verum eſt añ ſignatum eſt cauſa ſiqni. mon bonoꝛ iatrie pot exbiberi aduerſario chaiſti duplici
ſic aũt eſt in ꝓpoſito. Pꝛcterea coꝛpus chꝛiſti nõ dici

tur eſte ſignũ niſi inq;tum latet ſub ſacramẽto. ⁊ růe
ipſan ſpecierũ ↄtinentiũ ⁊ ſenſibus apparentium.
35 6 Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ eadem adoꝛationę ado/
rat᷑ caput regis ⁊ alia membꝛa.dom qꝙ nõ eſt ſimile.

—

qꝛ caput regis cum membꝛis alijs ſimpliciter ẽ eiuſ⸗
gen nature.chꝛiſtus aũt qui eſt caput noſtrum. pꝛe endacitcr. rei ꝛatöis
. terne.qua ad deũ dʒ hõ recurrere vt coꝛ eiꝰillumiet᷑.

ter naturã bumanã in qua cõicat nobiſcũ.naturam
habet diuinã. in qua ſuꝑexcellit omnẽ creaturaʒ. et

ideo rationce illius talis honoꝛ ei competit. qualem

nulli creature eſt decens exhiberi.¶ Ad illud quod

obꝛ. ꝙ in membꝛo chꝛiſti eſt aſſimilatio ꝑ grãm. dð.
NWWverũ eſt.ex boc tamen nõ ſequit᷑ ꝙ debeat adoꝛari
Qgoꝛatione latrie ſicut in imagine ſculpta.⁊ boc qᷣa
imago illa nõ ſe offert tm̃ vt ductiuã in aliud. ſed vt

rem rõnalẽ.⁊ excellentẽ.⁊ dignam honoꝛe.⁊ ideo ho

noꝛ ſibi exbibitus nõ totaliter refert ad ꝓthotypuʒ.
id eſt ad pꝛincipale figuꝛatũ ſicut in imaginc ſculpta

AInde ꝓpter duplex ꝑiculũ iunctum ⁊ a parte ado⸗/
grantis ⁊ a pte adoꝛati nõ dʒ deus in imagine que eſt

bomo latria adoꝛari.vic; ne adoꝛatꝰſupbiat.⁊ extol

lat᷑ pꝑ inanẽ gloꝛiã q̃ſi honoꝛ ille ſibi imxendat᷑ ⁊ fiat.

mã bumanãõ.

ne adoꝛãs cadat in ydolatriã aſpiciendo tm̃ ad foꝛ

¶ Qucſtio. vj.

. itrum Altus latrie poffit cxpiberi chꝛiſti aduerſa⸗

rio ſine pctõ:Et ꝙ ſic videt᷑. Eſto ꝙ angelꝰ ſathanc

tranſtiguraret ſe in angelñ lucis.vt dẽ.ij. Coꝝ.xj.qᷣn
tamcũqʒ adhibeat diligentiã põt videri ꝙ ſit chꝛiſtꝰ.

ſed ignoꝛãtia facti adhibita diligentia excuſat. vr

ꝙ talis excuſet᷑ a peccato ſi eum adoꝛct. ¶ Item qͥ

eyxit cupꝛũ intendens emere auꝝ nõ damnificatur.

ergo qͥ adoꝛat angelũ tencbꝛaꝝ credzs adoꝛare xpᷣm

n5 meureitnegi maien gpõ manifeſtat᷑ ᷣm regulaʒ

iuris ciuilis.

Item mulier q̃ cõſentit in petrũ cre-/

Aens conſentire in paulum habet᷑ ꝓ nõ conſentien/

luciferũ putans xpᷣm adoꝛaſſe habet᷑ quaſi nõ ado/

raſſe. ¶ Item opus ſequit᷑ intentionẽ ⁊ credulitatẽ.

Aut ſimpliciter.aut ſub ↄditione.Si ſimpliciter.di/
co ꝙ nõ põt eẽ ſinc pctõ.Offert᷑ em̃ cultus latrie al⸗

teri qᷓ; deo. ⁊ iõ eſt ibi petm̃ ydolatrie.nec excuſat᷑ rõ/
ne ignoꝛãtie. Habet em̃ triplex adiutoꝛiũ ꝑ qð p̃t er-
roꝛẽ euitare. Pꝛimũ eſt remediũ ꝓmotiõis ſacre ſcri
pture q̃ multotiens dicit ꝙ multi in noie chꝛiſti ven

turi ſunt mendaciter. Scdᷣm eſt remediũ oꝛatõis in

Tcerciũ eſt ſuſpenſio credulitad᷑ ſue.nõ em̃ debet hõ
omni ſpũi credere.Sᷣ ꝓbare qͥ ex deo ſunt. Qui em̃ ci
to credit in talibus leuis eſt coꝛde.⁊ foꝛtaſſis etiam
inflatus coꝛde.dũ ad tales viſiones ⁊ reuelationes
ydoneũ ſe eẽ eſtimat.vñ tales viſiones vel appariti
ones potius ſũt foꝛmidãde q; deſidcrande. Nartat᷑
em̃ de quodã ſancto pfe ꝙ cum ei dyabolus in ſxecie
xpᷣi apꝑeret.ille clauſis oculis dixit ſe in hac vita nol
le xpᷣm videre.at dyabolꝰhumilitate cius ↄfuſus ſta
tim euanuit.Econtra de pluribus narrat᷑ qui ſe ad
viſiones ydoneos reputauerũt ⁊ deſiderauerunt.q;
ad multas inſanias ⁊ erꝛoꝛes pᷣcipitati ſunt.Et ideo
ſi ſimpliciter adoꝛat quis xpᷣi aduerſariũ.nõ excuſat᷑
à pctõ ctiã ſi credat ipᷣm chꝛiſtũ. Si aũt adoꝛet ſub
ↄditiõc.hoc põt eẽ dupliciter. Aut qꝛ eſt illa cõditio
babitudinaliter.aut actualit᷑ ↄſidcrata ſiue appoſi/

ta. Si actualiter.ſic non adoꝛat ipᷣm luciferũ.ſᷣ maꝗ

xpᷣm.qꝛ nõ ſtat adoꝛatio niſi ſtante ↄditiõe.⁊ ad euʒ
refert᷑ adoꝛatio ad quẽ refert᷑ adoꝛatiõis implicatõ.
Si aũt ula conditio ſit ſub cõſideratione habitudi/

nali. hoc modo nõ ſufficit ad vitãdũ pctĩ vdolatrie

reſpcctu huius appitionis ſiue tranſfiguratiõis. ſuf⸗

ficit tñ reſpectu ſacramẽti altaris.nã talis figuratio

eſt inſolita. ⁊ iõ nõ dʒ ad cũ pᷣcipitant᷑ ſcequi adoꝛatõ

tce. erꝛoꝛ em̃ ꝑſone impedit matrimoniuz. in ꝙ iura
dicunt et in quarto li.videt᷑ & pari ratiõe ꝙ adoꝛãs

ſ cũ maturitate ⁊ pꝛeuia oꝛatiõe. Sʒ cõſecratio ho/
ſtie eſt cõſueta.ideo ſufficit ꝙ adoꝛãs in habitu hãc
habeat cõditionẽ.vicʒ ſi cõſecratio debito modo fa⸗
cta eſt.vñ pauci vel nulli fideles in hac adoꝛatione
peccant. oẽs em̃ accedũt cũ ↄditõne iſta. O aũt obꝛ
qꝙ ſacerdos facit eos ydolatrare.boc intelligit᷑ quan

tum in ſce cſt.qꝛ ꝑ ipᷣm nõ remanet. ſcienter em̃ exhi⸗/

ſi aliquis credens luciferũ cſſe chꝛiſtum adoꝛat lu

ciferũ.cũ intẽtio cius ad chꝛiſtũ fcrat᷑.ſic adoꝛando
chꝛiſtũ meret᷑.⁊ nullũ videt᷑ ei cẽ pctm̃. ¶ Sed ↄtra.

Vodolatra cum adoꝛat ydolũ credit ydolũ eſſe deum.

⁊ tñ ex hoc nõ dr̃ deũ adoꝛare ſed magis ydolũ.vnd
cõmittit ydolatrie pctm̃.& pari rõne cũ quis adoꝛat
luciferũ credẽs illum eẽ xpm. ter credulitatẽ non
euadit ſceclus ydolatrie.¶ Atẽ dya bolus idco trãſfi

Serarſe in an els lucis vt adoꝛet᷑ ab hoie.ſed q̊ non

faceret niſi vidẽt in illa adoꝛatiõe peccare. g nõ vfr q;
ſit ponẽ abſq; pctõ ydolatrie dyabolũ adoꝛare.¶ Itẽ
latria cſt de his que ſunt necaria ad ſalutẽ.ſed crꝛoꝛ

vł ignoꝛãtia in bis ꝗᷓ ſunt neceſſaria ad ſalutẽ nõ ex/

e ex toto.g vr̃ ꝙ ille qui adoꝛat dyabolum cultu
frie nõ excuſet᷑ a peccato.¶ Item in quadã decre.
dicit᷑ ꝙ plus peccat malꝰ ſacerdos qͥ nõ cõficit ⁊ ſi⸗

mulat ſe cõficere.qᷓᷓ ille qui ↄficit. ꝓ eo ꝙ facit ppſin

yxolatrare. ille qͥ adoꝛat hoſtiã nõ cõſecratã ẽ ydo

latra.nec excuſat ꝓpter ignoꝛãtiã.& pari rõne nec il-/

le excuſat᷑ qͥ adoꝛat luciferũ credẽs eẽ chꝛiſtũ. Juxta
hoc querit᷑ quõ illud vltimũ habeat veritatẽ ꝙ ſacer
dos poſſit facere populu ydolatrare.Lũc em̃ eſſs in

potcſtate ſacerdotis facere ppłm peccare ſiue vellet

ſiue nollet.quod abſurduʒ eſt dicerc: e. dom ꝙ

bet adoꝛandũ qð ſcit adoꝛandũ nõ eẽ.pʒ g̊ ꝙ cultus
latric nõ põt exhiberi xpᷣi aduerſario abſq; pctõ ydo
latrie. Et cõcedẽde ſunt rõncs ad hoc inducte.(¶
illud g& q obẽ ꝙ ignoꝛãtia facti cxcuſat adhibits di
ligẽtia.dom 2 cum lucifer adoꝛat᷑.nunq;; debita dili
getia adhibet. Mã ſicut dictum eſt triplex remediũ
põt contra boc inucniri. ¶ Ad illud quod obijcitur
q; emens cupꝛum intendens cmere aurũ nõ damni
ficat᷑. Dðm ꝙ intentio emendi aurũ aut põt eſſe ſo
lum in mente.aut in ſermone.Si ſolum in mente vt

59

nulla pꝛeccdat mẽtio in ſermone.non habet ius re

petendi. Si añt in ſermone fiat mẽtio de auro.fit cir
cumuentio de alio. ⁊ q; otractus qtum ad verba et
intẽtionẽ verſat᷑ circa aliã mãm.iõ nõ damnificatur

Fmiiura. ex ̊ aũt nõ ſeqͥt᷑ ꝙ pctm̃ yd latrie nõ ꝑpe/

tret᷑ adoꝛãdo dyabolũ ſimplłr.ſj ꝙ; nõ ꝑpetret᷑ cum
cõditionis adiectione tacita vel expꝛeſſa. Ab ſc⸗

quẽs q obijcit᷑ de matrimonij cõſenſu in erroꝛe ꝑſo

ne põt rñderi ſiliter. Põt etiazʒ dici ꝙ nõ eſt ſile. qa

ſic nõ põt euitari erꝛoꝛ ille ſicut iſte.habeęt em̃ hõ ad
vitãdu hũc erꝛoꝛẽ adiutoꝛiũ iuxta ſe.¶ Ad illud qd
obꝛ.ꝙ opus ſequit᷑ credulitatem ⁊ intẽtionẽ. Ddm
cq verum cſt in his que non ſunt mala ſ̃m ſe. In a-/
lijs autem ſicut oſtenſum eſt in ſecundo libꝛo nõ ha
bet veritatem. Pꝛeterea illa credulitas qua credit

40

41

Kerten
ſuiſetre
tene
ſitry⸗
ipſuele
pineneck
duncne
ſtpheli
netzifn
Schaper

1
uls⸗
ſcosviru
nulavitwus
4 Gckvinue
ltsſc

nnoiechifien
meeii oms
chrel luni,
noͤch debetbd
dſun Quicßa
draſſs enan
n ndttiones
nehni
nde ſant
halenſaie
ſendurinne
mecus üſtsf
miik
Nidru
en ſun tie

rlue

nbofing
msihiert̃.
mone bzbinc⸗
niͤa pis ii⸗
inis iaend
miſanndh
Eoburn die
Dhen e

.,.
nbac Mornoe

rin ithi

Niutligi tan
areñcthi
eͤg ans
dawſggb

Neinducr

r ꝛchon
—
rui
ninich
sunantt
rbas ⸗
mdnnſtd!
zumwtom
Pöummman
e n
porc
le
NX
noͤck ſ
cſbis

Silche
titonitn
lfne
olemmi
s ani

temeranũ deducit. vt hunc quem videat adoꝛet. qa
eæñ̃ in credulitate ⁊ in intentõne nõ ſolum cadit xps
ſed etiam bic quem videt.ideo honoꝛis exbibitio ali
quo modo determinat᷑ ad hunc.ideo nec recta fuit
Onſequenter querit᷑ de ſecundo Brntehelr.
Et cir
Nca boc querũt᷑ quatuoꝛ. Pꝛimo querit᷑ vtꝝ
latria ſit in genere virtutis. Scdo vtrum ſit virtꝰ ge
neral vel ſpecialis. Lercio vtrum latria ſit virtꝰ car/
dinalis vel theologica. Quarto vtrum ſit virtus di/

vel credulitas.nec recta ẽ adoꝛatio.

videlicet de ipſa latria ᷣm illud qð cſt

uerſa a dulia.

„ 992922
¶ Verum latria lit in genere virtutis: Et ꝙ ſic. videt.
teddere hoi qð ſuũ eſt.eſt actusvirtutis.ergo ſi ma

ioꝛis vel equalis dignitatis eſt deo reddere qð ſuuʒ

eſt. erit & actus virtutis.vᷣ ꝑ latriã reddemus deo qd
ſuũ eſt.ſ.reuerentiã ⁊ bonoꝛem.& latria virtus eſt.
Beem circa opera laudabilia ⁊ difficilias maxime
cõſiſtit virtus.ſᷣ colere deum ẽ actus bmõi. ⁊ hoc eſt
ipſius latrie. latria eſt virtus. ¶ Item virtus ma/
xime neceſſaria eſt circa oꝑa meritoꝛia vite eterne.ß
deum colere ⁊ adoꝛare eſt meritoꝛiũ vite eterne.⁊ B
eſt ipſius latrie. ⁊c. ¶ Itẽ circa oꝑa pꝛecepti maxi
me bʒ eẽ vᷣtus.ſ̊ deuʒ colere ⁊ adoꝛare eſt in pᷣcepto.
8S. e oc orun⸗ hbʒ eẽ virtus.⁊ hoc eſt ipiꝰlatrie.
⁊c. ¶ Sed ↄtra. Aug.x.de ci.dei. Latria ſemꝑ aut

Fain Le dicit᷑ ſeruitus q̃ ptinet ad colendũ deuz.

ſed ois virtus vt virtus ẽ ↄſiſtit in libera wlũtate.ꝭ
nulla virtus eſt ſuitus.ſᷣ latria eſt ſeruitus. & latria

nõ eſt virtus. ¶ Itẽ latria cðiter diffinit᷑. Latria eſt
cultus ſoli deo debitus ⁊ exhibitus. et accipit᷑ ex ver

bis aug. ibidẽ. ſᷣ cultus nõ eſt habitus ſᷣ vſus. ſi g la-
tria eſt cultus.nõ eſt virtus ſiue babitus ſed motus.
¶ Itẽ latria eſt idẽ quod pietas vt dicit aug.in.x.de
ciui.dei. Pietas ꝓpꝛie dici ſolet cultus dei quã greci
theoſebiã vocãt.ſᷣ pietas ↄtinet᷑ inter habitꝰdnoꝝ.D
S vr ꝙ latria potius ſit donũ qᷓ; virtutis habitus.
Item latric eſt xeũ reuereri.ſed donũ timoꝛis fa-
cit nos reuereri deũ. Eſt em̃ timoꝛ reuerentie.g 4

latria ſuꝑfluat.aut ẽ ideʒ quod timoꝛ. latria

virtus. ¶'. dm ꝙ latria vt vult aug. noiat illud
quo colit᷑ deus.quo aũt colit᷑ deus põt boc intelligi
dupliciter. Aut ſicut actu. aut ſicut habitu. Ideo no
men latrie equiuoce dr̃.et aliquando ſtat ꝓ babitu.
aliqñ ꝓ actu. Scᷣm aũt ꝙ ſtat ꝓ habitu ipſiꝰanime
habilitante ipᷣam ad cultũ dei.ſic eſt habitus virtut
inqẽtum eſt circa bonũ.⁊ difficile.⁊ meritoꝛiuzʒ.et ad
ſalutẽ necriũ.et circa bmõi oꝑs pᷣcipue ↄſiſtit virtui

bhabitus.Et ideo ſunt ↄcedende rõnes que ̊ oſten/

dunt.(¶ Ad illud qð opponit᷑ ꝙ latria eſt ſeruitus.

dom qꝙ eſt ſeruitus qua uit᷑ boi.⁊ eſt ſeruitꝰ qua ſer
uit᷑ deo.Et iterũ eſt ſcruitus neceſſitatis.⁊ eſt ſerui/

tus qꝗᷓ eſt cx mera volũtate.dom & ꝙ ſeruitꝰ illa q̃ fit
homini ex nccitate aliquo mõ derogat homis liber/

tati. ⁊ iõ nõ bʒ in ſe excellentiã virtutis. Seruitus qᷓ
ex mera volũtate fit deo. ponit hoĩem in ſtatu altioꝛi.
⁊ tanto magis facit hoiem liberũ quanto magis elõ
gat boiem a peccato.⁊ talis eſt ſeruitus latrie.Et iõ
nihil impedit talis ſeruitus latriam habere rationz
veritatis complete. ¶ Ad illud qð obẽ ꝙ latria eſt
cultus ſoli deo debitus.ddm ꝙ babitus ſepe diffini/
unt ꝑ actus et notiſcant᷑ſed boc no eſt pᷣdicatione

obr ꝙ reuereri deũ eſt ipſi
timoꝛis.dm ꝙ reuerẽtia repit᷑ tã in honoꝛe qᷓ; in ti/
moꝛe.qꝛ in timoꝛe eſt reſolutio in ꝓpꝛiaʒ ꝑuitatẽ.in
hbonoꝛe vo eſt teſtificatio vel exbibitio alicuiꝰ teſtifi/
cantis ⁊ ꝓfitentis ipam maieſtatẽ. Reuerẽtia auteʒ
q̃ eſt latrie potiꝰeſt honoꝛis qᷓ; timoꝛis.Et ſic pʒ quꝰ
differt a timoꝛe.⁊ q̃re etiã latria nõ eſt donũ ſicut ti/
moꝛ.magis em̃ hʒ rõnẽ virtutis.cũ latria cõſiſtat in
exhibitiõe.timoꝛ in reſolutione.⁊ ſic latria plꝰ ↄſiſiit
moꝛ in paſſione.Et hec ẽ vna dꝛñtia do
noꝝ ad virtutes vt inferius patelſeie.

icut difficile eſt crede

fide.ſpe.⁊ charitate.

po qðd ag
ificiũ ẽ cul

it latrie. ergo lat
cunq; obeclit deo dee
bita eſt latria.ergo omnis actus q
actus latric.ergo
virtutis ⁊ pꝛecepti

eſrentiali ſʒ cauſali.et iõ nõ ſequit᷑ & latria ſi ſit cultꝰ
ꝙ non ſit babitus. Poſſet tñ dici vt pꝛiꝰ ꝙ latria ali
quando accipit ꝓ actu.aliqñ ꝓ habitu.ſicut hoc fre
quenter repit᷑ in habitibus ⁊ actibꝰ aie q̃ habẽt vnũ
nomẽ cõe. Añ płs aliqũ accipit nomẽ intellectꝰpꝛo
babitu.aliqñ ꝓ potẽtia.ſiłr anſel.volũtatẽ. Eodem
mõò aug. ⁊ alij doctoꝛes vtunt᷑ noie latrie.
qð obꝛ ꝙ latria idẽ eſt qð pietas.Ddim qꝙ ſicut dicit
auqg.in.x.de ciui.xei.pietas dẽ tripłr. Ano mõ pietas
idè eſt quod tbeoſebia.⁊ ſic idẽ ẽ qd cultus dei. Alio
modo dicit᷑ pietatis officiũ ꝑentibus exbibitũ.Ter⸗
cio modo dicit᷑ pietas miſericoꝛdia que pꝛoximis in
opibus exbibet᷑.de his aũt dicit᷑ ᷣm pꝛius ⁊ poſteri/
us.⁊ ᷣm quandã rõnẽ analogie ſᷣm ꝙ dẽ ibidẽ.qꝛ in
oibus eſt cultus dei.pᷣncipalit᷑ tñ dĩ de cultu diuino
d illa virtute qua colit᷑ deꝰ.et ſic pʒ ꝙ pietas ſᷣm di/
uerſas acceptiones pot eẽ ideʒ qð latria.⁊ differꝛe a
latria. Cñ aut dr q pietas eſt vonũ.eqͥuocat᷑ pietas
it᷑ pietas ꝓ virtute illa qua

Ac ill 4

. neſtioe.z. b
¶ VNty latria ſi erii ſpaͤlis: Et ꝙ ſit ſpeci
alis vr. Nirtꝰqᷓ b obiectũ ſpqle ẽ ſpecialis. latria ẽ
hmoi . g eſt virtus ſpecialis. ¶ actũ ſp
ſem oſiſtit virtus ſpãlis. oꝛo eſt actꝰ ſpalis. circa
m cõſiſtit virtus ſpãlis.ᷣ aũt eſt latria.ꝙᷓ ⁊c.(
re in ſummã veritatẽ.ſic ⁊ ho
noꝛare ſummãa maieſtatem.ſi gͤ bẽmꝰ virtutẽ ſpecia/
lem q̃ credimus in pꝛimã veritatẽ.ſ.fidẽ.ſic ⁊ q hno
ramus ſummã maieſtatem.hec aũñt nõ eſt niſi latria.
latria eſt virtus ſpecialis.¶ Itẽ latria ⁊ ydolatria
ſunt oppoſita.ſed ydolatria eſt vicium ſpꝑeciale.ergo
ab oppoſitis latria eſt virtus ſpecialis. ¶ Sed con-
Si querit᷑ quõ colit᷑ deus.rñdeo
Sed virtus qua colit᷑ deꝰ ẽ ip̃a
latria. ergo latria compᷣbendit in ſe fidẽ.ſpem. ⁊ c
5 latria nõ eſt virtus ſpalis ſed general. Ite
dei. vj. ca. Ueꝝ ſacrificiũ
tur.vt facta ſocietate iungamur deo. 6c
li deo hetus Keue tgde dicit n e Zuree
ferꝛe. vidct ꝙ omne opus bonum
ria eſt virtus generalis. ¶ Item q;
ſeruit deo.ſed ſeruitus ſoli deo de
latria ſe extendit ad actum ominis
ergo non eſt virtus ſpecialis ſed
ecunq; facit quis ad gioꝛiam
d cultum dei. ſed omnia quecunq; facimꝰ
d gloꝛiam dei. vt dicit apoſtolus.j.Coꝝ.x
Smnia in gloꝛiã dei facite.
opus latrie.ergo latria vide
tus ad omnes virtutes⸗
nat habitum. nominat et

tẽ circa actũ ſpecia/

Ds

ſ. fidẽ.ſic ⁊ qᷓ mno

ed con/

agi⸗

us laudabile. eſt
R. dom ꝙ latria nomi g
cultum dei ad quem ille

4.

47

52 let. ſed peccat 'm cõſequẽs.

———.2 2 z.—

habitus oꝛdinat᷑. Cultꝰ aũt dei poteſt accipi triplici edinales ↄſiſtũt in medio circa ſuꝑfluũ ⁊ diminutus.
ralĩ pꝛ in theologicꝭ aũt nõ ẽ repire ſuꝑfluũ.ſᷣ circa latriã
eſt deũ colerèe nõ eſt ſuꝑfluũ inuenire.̊ vr̃ ꝙ latria n
ſit in genere vᷣtut vᷣtutũ cardinaliũ ſᷣ theologicaꝝʒ.

ter. generaliter. ꝓpꝛie.⁊ magis ꝓpꝛie. Ano modo dici
tur cultus actus directus in den ſub rõne finis.ſicẽ

omnis virtutis. Alio mõ dicit᷑ cultus dei actꝰ in dũ

directus.nõ ſolũ rône finis.ſᷣ etiã obiecti.ſic eſt vir/

tutũ theologicaꝝ.Cercio mõ cultus dei dꝛ magis ꝓ
pꝛie actus directus in deũ.nõ ſolũ ſub ratõne finis ?
obiecti ̊ etiã ſub rõne bonoꝛabilis.⁊ talis actus eſt

actus adoꝛationis. ⁊ ſic eſt virtutis ſpãlis.⁊ h̊ mõ eſt
ipſius latrie.Sicut em̃ ydolatria non dicit᷑ qdcunq;
pctm̃.ſed illud quo creatura adoꝛat᷑.ſic latria nõ di/

cit᷑ quicũq;ʒ habitꝰ ſ ille ſm quẽ cultus adoꝛationis

exbibet᷑.Et ideo cõcedendũ eſt ꝙ latria eſt ſpecialis
virtus ꝓpter hoc ꝙ ad ipſam ſpectat cultus vei ᷣm
dicit magis ꝓpꝛie. vicʒ ꝓ ipſa adoꝛatiõe. Et cõce⸗/

49 dende ſũt rònes ad hoc inducte. ¶ Ad illud qð obꝛ

in cõtrariũ ꝙ ſacrificiũ offert᷑ deo in quolibet bono
ope.ddm ꝙ ſicut cultus dei multipliciter dicitur. ſic

et ſacrificiũ. Eſt em̃ ſacrificiũ bone oꝑatiõis.⁊ ſacrifi
ciũ deuote oꝛationis.⁊ ſacrificiũ imolatõnis. Pꝛimũ

eſt virtutũ oim. Scm eſt virtutñ theologicaꝝ.Ter
ciũ ſpectat ad ipᷣam latriã. Ipſius.n.latrie eſt ſacrifi
ciũ offerꝛe deo.et hoc ſacrificiũ ſoli deo debet᷑ ſicut di

S0 cit aug.ct latria dicit cultũ ſoli deo debitum.(¶ Ad il

illud qd obẽ ꝙ deus colit᷑ fide.ſpe.⁊ charitatẽ. Ddm
ꝙ cultꝰ dei nõ accipit᷑ ita ſtricte ſicut in diffinitiõe la
trie eſt pꝛesactũ.et ideo nõ ſequit᷑ ꝙ latria ſit genera

51 lis virtus ad tres virtutes tbeologicas.¶ Ad illud
quod obꝛ ꝙ ois qᷓ obedit deo ſeruit deo.dom qꝙ verũ

eſi. er hoctñ nõ ſcqtur oĩs obeqiẽtia ſit latna. a
obedientia nõ ſolũ dicit ſeruitutẽ ipi deo debitã. eti

apm ſeruitutẽ his qͥ ſunt loco dei.vt pꝛelatis. Latria

aũt dicit ſeruitutem ſoli deo debitã. ⁊ iõ ro illa nõ va
. d illud qð obẽ ꝙ qᷓ
cuncq; fiũt ad gloꝛiã dei. fint ad cultũ dei.ptz rñſio ꝑ
iam dicta.qm̃ cultus accipit᷑ ibi generalit᷑ ꝓ actu oꝛ/
dinato in deũ tãqꝙᷓ' in finẽ. in diffinitiõe aũt latrie acci
pit᷑ magis ꝓpꝛie m ꝗ dictu eeet.
ueſtio iij.

¶ Altrũ latria ſit virtus cardinalis an theologica? Et
W tbeologica vr. Aug.x.de ciui. dei. ca.iiij. Sacrifica

mus deo hoſtiã hũilitatis ⁊ laudis.i ara coꝛdis igne
feruide charitatis.Et poſt. NHic eſt dei cultus. hec ve
ra religio.hec recta pietas.ct tm̃ deo debita ſeruitus.
vr ꝙ ſi hec oia circumloquunt᷑ latria. nihil aliud ẽ

lat ria q; ipa charitas. & latria eſt virtus theologica.
¶ Itẽ aug. xiiij. de trini. Sapia vera eſt verus ac pꝛe

cipuus dei cultus.ꝗᷓ vno noie greco theoſebia appel
lat᷑.qd nomen noſtri pietatẽ dixerũt. cuz pictas aps
grecos vſitatius theoſebia nuncupat᷑.Sed latria vt
dicit aug x. & ciui. dei.nõ eſt aliud qᷓ theoſebia. ho
ſebia aũt no eſt aliud qᷓ ſapia ſapia at ſe tenet ex p⸗
te ptutũ theologicaꝝ nõ cardinaliũ. ipſa latria.
¶ Itẽ latria eſt virtus ꝑ quã deus colit᷑ eo cultu qͥ ẽ
adeaatip.ſed virtus dictans nobis deũ adoꝛandũ eẽ

eſt ipſa fides vel etiam charitas. Quia ſicut dicit ra
53 banus ſup Geñn.Adoꝛare cſt deũ qͥ adoꝛandus ẽ to/

„

ta mentis intentione querere. vr ꝙ latria ſit virtꝰ
cheologica ſicut ides vel charniie. Mite
impletio pꝛimi pᷣcepti.ſᷣ pᷣcepta pꝛime tabule implẽ/

tur virtutib? theologicis.ſicut pʒ de pᷣmo ad implec

p fidẽ.⁊ de tercio ꝗd implet᷑ ꝑ charitatẽ. vr ꝙ ſi pꝛi
mũ implet᷑ p latriã ꝙ; ſit vᷣtus tbeologica. ¶ Itẽ bec
eſt dꝛñtia iut᷑ ᷣtutes cardinales ⁊ tkeologicas ꝙ; car

theologica.

¶ Itẽ in latria

tẽ hec

¶ Itẽ virtus beologica dicit᷑ qꝛ bʒ deũ ꝓ obiccto.s S4

latria bʒ deum p obo.ſicut em̃ fides credit pmã ve

ritatẽ. ⁊ charitas diligit ſũmã bonitatẽ. ſic latria re/
ueret᷑ ⁊ colit ſumma maieſtatẽ.vẽ ꝙ latria ſit virtꝰ

ſuꝑioꝛis nãe.ſicut vult aug.x.de ciui.dei.⁊ Tulliꝰ in

l.rbeto.ſed religio eſt ſpecies iuſticie. vt dicit Lulliꝰ

ibidẽ.⁊ iuſticia eſt virtus cardinalis.ſi g̊ latria ↄtine
tur ſub ſpẽ religiõis.latria eſt de genere virtut cardi/
nalis. ¶ Itẽ ſicut obia reſpicit debitũ mãdati.ſic la
tria reſpicit debitũ honoꝛis diuini.Eſt em̃ latria cul/

tus deo debitus. ſed obediẽtia qꝛ reſpicit debitũ pꝛe⸗
cepti eſt virtꝰ cardinalis ↄtẽta ſub iuſticia.nõ theo0ollo

gica. pari rõne ⁊ ipᷣa latria.¶ Itẽ nulliꝰ virtut th⸗

ologice actus cadit ſub coactionc. Credere em̃ non
põt qͥs nõ volẽs.ſᷣ actꝰlatrie cadit ſub coactione. vt

adoꝛare ⁊ thura ponere.ꝭ& latria nõ ↄtinet᷑ ſub gene
re virtutis teologice.¶ Itez ois virtus theologica
vel eſt fides.vel ſpes.vel charitas.̊ᷣ latria non eſt fi/
des ꝓ eo ꝙ; nõ ↄſiderat ſũmã writatem ſᷣm ſe. Mec
charitas.qꝛ nõ cõſiderat ſũmã bonitatẽ ſᷣ mag ſum/
mã maieſtatẽ.nec ſpes boc ↄſtat.g ⁊c.( R

cultũ ſiue ꝑ ſ̃uitutẽ.vt dicat᷑ latria eẽ ſeruitꝰ ſiue cul
tus deo debitꝰ. ⁊ iſta duo qᷓſi ꝓ eodẽ accipiunt᷑.dꝛñt
tñ ᷣm ꝗꝓpꝛiã acceptionẽ.Cultꝰem̃ dei reſpicit actũ in
terioꝛẽ ⁊ exterioꝛc.⁊ magis interioꝛẽ q; exterioꝛẽ.ſer

uitus ant. ꝓprie reſpicit actũ exterioꝛc. Ct iõ cñ latria
de rõne ſui vocabuli idem ſit qd uitus ſᷣm ꝙ expo-

(Sʒ Z. Religio eſt virt?q colit ille qͥ eſt; 5

NX

ctoꝝ intelligeẽtiã eſt nõndũ ꝙ licʒ latria notificet᷑ er

nit aug.in li.de tri.latria ꝓpꝛie reſpicit actũ exteriotꝛ.

theoſebia vo vl euſebia idẽ ẽ ꝙ cultꝰdiuinꝰſiue bonꝰ
cultꝰ.et iõ ꝓpꝛie reſpicit actũ interioꝛe. Et qm virtꝰ
reſpicit actũ exterioꝛẽ verſat᷑ qͥdãmodo circa acti/
onẽ ⁊ eſt in genere virtut᷑ cardinalis.hinc ẽ ꝙ latria

eſt vᷣt cardinał.· Et qꝛ ↄſiderat actũ exterioꝛẽ ſo re

debiti ⁊ in cõpatiõe aa aegri. ⁊ hoc eſt ipᷣiꝰ iuſticie.

iõ latria ↄtinet᷑ ſub virtute cardinali qᷓ qͥdẽ ẽ iuſticia

Kurſus aꝛ ſpeẽs iuſticie m q oꝛdinat ad vencrãda
nãm ſupioꝛe eſt ipᷣa religio.ſicut dicit Lulliꝰ.hinc ẽ

ꝙ latria nõ ſolũ eſt in genere vᷣtutis taniꝙᷓ in genẽ re
moto.ſ in genere virtutis cardinalis taniqᷓ in gene/
pinquo.in genere vᷣo religionis ſicut in gencre ꝓxio
Et boc eſt qð dicit aug. de ci. dei li. x. ca. ..vbi dicit q;

idẽ eſt apud grecos latria q apud nos religio. exe

pto ꝙ nomẽ religionis ẽ in plꝰ. Eñ ibigẽ dicit ꝙ cul

tus deo debitus qᷓtuoꝛ noibꝰnuncupat᷑.duobꝰapud

grecos. duobus apud nos.Apud grecos nanq; di
cit᷑ latria ⁊ thoſebia ſiue euſebia. apud nos vᷣo d pi
ctas ⁊ ꝛeligio.ita ꝙ iſta duo noĩa rñdẽt iſtis duobus

ferũt ãt latria ⁊ theoſebia m ꝓpᷣaʒ acceptionẽ.lʒ ali
qñ accipiant᷑ ꝓ eodẽ.qꝛ tbeoſebia diẽ cultũ intioꝛx q
ꝓpᷣe ſpectat ad vtutes theologicas.ſ latria ſeruitu/
tẽ exterioꝛẽ ꝗᷓ ſpectat ad iuſticia.ſ.virtutẽ cardinalẽ.
Cõceqedũ eſt g latriã ee virtutẽ cardinalẽ. Cõcecdlen
da etia ſunt angumẽta h̊ ꝓbantia. ¶ Ad duas quteʒ

auẽtes gug. pʒ rñ p iã dicta. Cũ em dicit aug q cul/ʒ·

tus deo debit? eſt ipſa dilectio vel ſapia. loqᷣt de cul /
tu interioꝛi.cuʒ ant dicimus latriam eſſe cultum in/

. linercn
gboſte
eſcelunch
tel
ſcgoppon
ulan
fsAtchante
mgion ſeck
ſcteruock
Pemno
Nulret
Gut dus
ſrcptinfi
liatan d⸗
tecardi⸗
cattiint
dlicsa
ſcut img
Goꝛatio
marinef
aicans
ſgeocdtn
60 (AMin
Adyſtm
Ncoſer
ivai
Nitene
Eaßpe
pno
6l ſauſecici
Gcaacti!
Reendot⸗
geboting
ſcatnertan
ſcpoteaat
wodeecan
(Adilod
Rcrable
Metchiat
iscde
ctihma
Uces
unNa
tumat
beycte
lbipͦe
turinſ⸗
oneſor
6 nan
tbeoo
Nönge
iigic
fonbroig
lunmaye
64 ſonute
TN
mbai⸗
Mloe
ctct

au

ete

ügceng

Sancknie
R
glrnuſtiin
üoitiic

ineTuln

Aliungtte
dorfinnint

And Kulg

däinüinic,

Gclnl

iſcntöta

tuml inmt,
Ctee
inamun
eiſh
nn
runmrck⸗
tumſnl
ruifmoſin⸗

1ai,

nu wrfar
iiſueal
ihain
biälti
eid
atrinri
dunue
nochan
Bbucin bn
xck ihn⸗
nut wi

Lulin

6 tröunmit
cori ni
upeſn
titug
vtch

Gaosgd

nosed
letitenui
öti
i
S
imuſhitn

ſO

telligim?de cultu exterio:i.vbi vocabulo abutimur. o cies teligionis ſicut dulia. et nomen eius im voſituz

59

⁊ꝑ boc patet oppoſitũ.qꝛ non dicit᷑ ydolatra qꝛ cre

dit ydolum eſſe deũ.vel amat ipᷣm ſicut deum ſcd in /
fidelis.Lunc aũt dicit᷑ ydolatrare cũ exterius colit.

⁊ ſic ꝑ oppoſitum intelligimus in ꝓpoſito.¶ Ad il/

Ades ⁊ charitas.ddin ꝙ ſicut eſt cultus extcrioꝛ ⁊ in/

terioꝛ. ſic eſt adoꝛatio exterioꝛ et interioꝛ. Adoꝛare

60

61

interius eſt tota mente in deum tendere ſicut dicit

Rabanus. Adoꝛare exteriꝰ eſt aliquã reuerẽtiã coꝛ
poꝛaliter exbibere.Cum & dicit᷑ ꝙ ꝑ fidẽ ⁊ charitatẽ
gdoꝛat᷑ deus.ddᷣm ꝙ verũ eſt de adoꝛatõe interioꝛi qᷓ

incipit in fide ⁊ termiat᷑ in charitate.ſᷣ nõ habet ve/

ritatem de adoꝛatione exterioꝛi que oꝛtũ habet a vir
tute cardiali.Et ſi tu obijcias.tã fides qᷓ; charitas di

ctat tã interius qᷓ; exterius adoꝛandũ.ddm bꝛeuiter
aliqͥs actus põt eẽ alicuiꝰvirtutis multiplicit᷑.aut
ſicut imꝑantis.aut ſicut clicientis.licet autẽ exterior
adoꝛatio ſit ipſiꝰfidei ⁊ charitatis ſicut imꝑantis.et
maxime fidci q̃ᷓ dictat deũ adoꝛandũ.alteriꝰ tñ ẽ vt

clicientis.ſ.latric.que qm̃ elicit actuʒ ſub rõne debiti

id eo cõtinet᷑ ſub iuſticia que eſt virtus cardinalis.
¶ Ad illud qð obꝛ ꝙ impletio pꝛimi pᷣcepti ſpectat
ad virtutẽ theologicã.ſicut impletio ſci.ddim q im
pletio ſcᷣi vicʒ nõ aſſumas tibi nomẽ dei tui inuanũ

q́ᷓ;tũ ad actũ cxterioꝛẽ eſt virtus cardinalis.q;tuʒ ad

actũ interioꝛẽ implet᷑ virtute theologica que quideʒ
eſt fides. Per hũc modũ intelligendũ eſt in iſto pᷣce/
pto pᷣmo.⁊ qꝛ latria implet᷑ ꝑ actũ exteꝛioꝛẽ.iõ nõ eſt
neceſſe cã eẽ virtutẽ tbcologicã.¶ Ad illud qdð ob.

o⸗ẽ nõ ↄtingat excedere in colẽdo deum. tñ qᷓ;tuʒ ad

62

6

64

actum exterioꝛem ⁊ modũ cõtingit repire exccſſum.
vtpote ſicut ſi aliquis ſacerdos vellet decẽ miſſas in

vno die cantarc ad laudem dei nõ ſeruaret modum.

d illud quod obẽ ꝙ latria habet obiectũ deum.
dð.qꝙ ⁊ ſi latria habeat obiectũ deũ.aliquo mõ tñ cũ
boc reſpicit aliqd creatuʒ. VUndc ſicut obedientia qᷓ
quis obedit deo reſpicit ipſum deũ vt cui obediẽduʒ
eſt. ipm aũt mandatũ ⁊ eius obligationẽ reſpicit ſic
illud quod implendũ eſt. Sic ⁊ ipſa latria reſpicit de

um vt cui bonoꝛ exbibendus eſt. reſpicit etiam cul-
tum exterioꝛcm cxhibendũ.reſpicit ctiað rõnẽ expi/

bendi.videlicʒ ratõnẽ debiti.⁊ hec eſt quaſi tõ foꝛma

lis ipᷣius.⁊ eſt qͥd creatum.hinc eſt ꝙ cũ virtus wna

tur in ſpẽ vł genere foꝛmali ex parte obiecti qd babʒ

rõnẽ foꝛmalis ⁊ motiui.⁊ ꝙ latria eſt in genere vir

tutis cardinalis.ſicut obedientia.O g obijcit᷑ ꝙ vir
tus theologica eſt illa q̃ reſpicit obiectum increatũ.
dm qꝙ obiectũ pꝛincipale virtutis theologicc non
eſt aliquid crcatum.ſed eſt bonũ increatũ ſub condi
tionibus increatis.q̃ quidẽ ſunt ſumma bonitas. et

ſumma veritas.HNec aũt non eſt reꝑire in ꝓpoſito.ect

ideo nõ tenet ratio illa.Hec igit᷑ dicta ſunt de latria
ſm ꝙ; ꝓpꝛie accipit᷑ ꝓ habitu dirigente ad cultũ exte

rioꝛẽ.qui ꝓpꝛie dicit᷑ ſcruitus dei ⁊ adoꝛatio. Et hoc

modo nõ eſt idẽ latria ⁊ theoſebia vt a pꝛincipio di⸗

ctü eſt. Si aũt latria dicat᷑ cultus interioꝛ.cũ ille cõ.

ſiſtat in credẽdo ⁊ diligendo ⁊ ſperando deũ ſicut di

cit Aug.in encher.ſic nõ ponit᷑ eſſe virtus cardina/⸗

lis ſed theologica.nõ inquã ab alijs diſtincta.ſed cõ
ſequens ad om̃s illas.⁊ hoc mõ nõ accipit᷑ ita pꝛie
ſicut modo pꝛedicto.cũ latria ꝓpꝛie loquẽdo ſit ſpe

Pane actũ latrie nõ cõſiſtit ſuꝑfluuʒ vel diminutũ.
ſideri põt ꝙ falſum eſt.qꝛ licet q;tũ ad actũ interi

fuit a ſernitute ſicut dictum fuit a pꝛincipio. Atroq;
tñ modo cõuenit repiri eam dici.et ſ̃m boc doctoꝝ
poſitiones diuerſificari.vt quidam ponant eam ſpe

itu j il/cicm virtutis cardinalis. ſ. iuſticie. quidã vo tres the
lud quod obijcit᷑ ꝙ virtus ꝑ quam adoꝛat᷑ deus ẽ fi

ologicas circũplecti.et vtrunq; vere pot dici ſine cõ
trarietate pe giuert um modũ accipiendi ⁊c̃.
Qucſtio. iiij. k

¶ Atrum latria ſit virtus diſtincta a dulia? Et ꝙ non

vr per illud m. Domine deus meꝰ in te ſperaui.glo.
Dñne oĩm ꝑ potentiam cui debet᷑ dulia.deus aũt ꝑer
creationem cui debet᷑ latria.g ſi dño deo nõ debet᷑ ni
ſi vna ſpẽs adoꝛationis vicʒ latria. latria ⁊ dulia ñ
ſunt diuerſe ſpẽs virtutis. ¶ Itẽ eadem eſt ſpecies
virtutis qua credit᷑ eẽ credendũ.ſ.ſpſa fides.ergo ea
dem eſt ſpecies virtutis qua colit᷑ ẽ colendũ.ſᷣ hu/
iuſmodi ſunt latria ⁊ dulia. ⁊c. ¶ Itẽ cadem ẽ ſpe
cies virtutis qua amat᷑ eſſe amandũ.vicʒ ipᷣa chari/

tas. eadem rõne eadem eſt ſpẽs virtutis qua ado⸗/

rat᷑ eſſe adoꝛandũ.ſed bmõi eſt latna ⁊ dulia.& ⁊c.
Si tu dicas ꝙ nõ eſt ſimilc.qꝛ ſic nõ eſt vna rõ ado/
rabiliũ ſicut amabiliũ.Obijcit᷑ ↄtra.qꝛ ſicut ꝓximꝰ
nõ eſt amandus niſi inq;tum imago dei.ſic etiã nõ ẽ
adoꝛandus niſi inqtum eſt dei imago.j ſic eſt vnus
amoꝛ ſui ⁊ ſue imaginis ᷣm ſpeciem. ſic ⁊ vnus bo/
noꝛ. ¶ Item magis ⁊ minus non diuerſificãt ſpeci/
em.ſcd latria ⁊ dulia diſferunt ſicut maioꝛeonoꝛ ct
minoꝛ honoꝛ. ergo vr ꝙ nõ ſint diuerſe ſpẽs vᷣtutis.
¶ Sed ↄtra ſuꝑ illud t.Adoꝛate ſca.pe.eius ⁊c.la
tria eſt adoꝛatio q̃ ſoli deo debet᷑. Dulia eſt adoratõ
q̃ etiaʒ creature cxbibet᷑.Que duas hʒ ſpẽs. VUnã q̃ᷓ
exbibet᷑ oibꝰ indrũter.aliã q̃ expibet᷑ ſoli hñanitati

xp̃i.ſi &̊ dulia bʒ duas ſpẽs adoꝛatiõis q̃ creature de

bẽt. mu 38 foꝛtius latria ⁊ dulia ꝗᷓ ſũt ſpẽs virtut᷑ di
uerſe.¶ Itẽ habitꝰ diuerſificant᷑ ꝑ actus ⁊ actus peꝛ
obiecta.S ſi latria ẽ cultꝰ qͥ debet᷑ deo.⁊ dulia qͥ debe

tur creature vt creatura eſt. vr ꝙ latria ſit ſpẽsvirtu

tis diſtincta a dulia. ¶ Item ſapia ⁊ ſcia ſunt diuer-
ſa dona ſm qᷓ dirigimur ad tꝑalia ⁊ cterna. ſi g lata
eſt cultus debitus eterne maieſtati.et dulia honoꝛ ⁊

reuerẽtia debita creature tpali.vr̃ ꝙ ſint dinerſi ha⸗
bitus in genere virtutis.

tẽ ſi ꝑ eũ modũ fiat ho
noꝛ creature q̊ fit creatoꝛi.ia nõ erit actꝰvirtutis ſed
potius vicij. Si quis em̃ ſacrificaret homini.crimen
ydolatrie cõmitteret.⁊ vituꝑaret᷑ potiꝰ de ydolatria
qᷓ; commendaret᷑ de actu latrie vel dulie. & ſi diuerſi

tas modoꝝ in actibꝰvirtutũ introducit diuerſitateʒ

in habitibꝰ. vr ꝙ latria ⁊ dulia differãt ſpeciſica dif/
ferẽtia.¶ R.dm ad pᷣdictoꝝ intelligẽtiã ꝙ ⁊ ſi no/

men latrie ſᷣm aug.x. de ci. dei. impoꝛtat cultũ debitũ
maieſtati diuie.nomẽ tñ dulie triplr dr̃. Uno mõ dĩr

dulia pᷣm quandã analogiã. Alio mõ ſᷣm ãthonoma
ſiã. et fcio mõ ſᷣm ſiguificatiões ꝓpꝛiã. Cũ aũt dẽ ßm
analogiã tũc impoꝛtat cultũ debitũ nãe ſuꝑioꝛi.ſiue
creature ſiue creatoꝛi m aliquã rõnẽ ſm quã cua/
toꝛ cõicat creature.vtpote ſᷣm rõnẽ dñij. et H mõ ac/
cipit᷑ in glo.ſuꝑ illð c. In ecclijs be..glo.deo cui
debet᷑ latria.dño cui debet᷑ dulia. Cũ aũt accipit᷑ ̃ᷣm.

ãthonomaſiã ſic dicit debitã reucrẽtiã creature vni/
te vł aſffupte.p quẽ modũ accipit᷑ ſuꝑ illꝭ m. Adoꝛa.
ſca.pe.ciꝰ.vbi dr ꝙ yꝑdulia maioꝛ debet᷑ ſolũ hũani⸗
tati xp̃i. Cũ ãt accipit᷑ dulia ᷣm ſignificatõnẽ ꝓpꝛiaʒ.

ſic dicik᷑ dulia honoꝛ vel reuerentia debita rõnali cre

gture ⁊ exhibita. ct illo mõ cõſueuit dulig ccipi m.

6S Cõcedẽde ſunt etiã rõnes ad hoc inducte.

66

1

—

coem vſuz. Et hoc mõ eſt queſtio. vtrũ latria vel du
lia ſint diuerſe ſpecies virtutis:et ad h̊ ↄuenient᷑ rñ

det᷑ ꝙ ſic. Et rõ huiꝰeſt.qꝛ latria ⁊ dulia ↄſiderãt ex/

terioꝛes cultus qͥ formalẽ habẽt differẽtiã. ſᷣm ꝙ cre

ature ⁊ creatoꝛi exhibẽt᷑. Alius em̃ eſt modus adoꝛã
di creatoꝛc̃.⁊ alius adoꝛãdi creaturaʒ.et alia rõ mo/

tiua.⁊ iõ alia virtus directiua in hac ⁊ in illa.Et ido

cõcedẽdũ eſt ꝙ latria ⁊ dulia ſunt diuerſe virtutes.

lud vᷣo qð obꝛ in ↄtrariũ de glo.dᷣm ꝙ dulia accipi/
tur ibi oᷣm generalẽ ſignificatõez ⁊ analogiã pᷣm quã
cõis eſt ad latriã et ad duliã ꝓpꝛie dictã.Et ſi tu que
ras quare magis dicit latriã deberi deo ⁊ duliã dño.
cũ tñ idẽ ſit dus ⁊ dñs:? Odm q dñs cõmunicatur
creature.⁊ de creatoꝛe ⁊ de creatura dẽ analogice.de/

us aũt nõ ita cõicat᷑.ſᷣ ſi dicat᷑ de creatura ⁊ creatoꝛe

dicit᷑ equoce. et ꝓpterea dicit latriã deberi deo. ⁊ du/
liam creature.vt nõ ſignificet᷑ ꝙ alia ſpẽ adoꝛatiõis
adoꝛandus ſit inq;tũ deus.alia inqᷓtũ dñs. vt ino/
teſcat dꝛñtia hoꝝ vocabuloꝝ.et ſil cũ differentia in/
nuit ↄucniẽtiã. Ad illud qdð obꝛ ꝙ vna eſt virtꝰ ꝗ
credunt᷑ oia credẽda.dam ꝙ verũ eſt de credẽdis qᷓ
habẽt vnã rõnẽ mouẽtẽ ad credẽdũ ſe.vtꝑote verita
tẽ ſummã.cuiuſmodi ſunt articuli fidei.Sʒ ſi credẽ/

dil-⸗

—

da haberẽt rõnes diuerſas.vtpote cuʒ credo hoi qa

7

rrax eſt. i qꝛ verax eſt. fies et illa nõ ſũt neẽrio

eiuſdẽ rõnis nec ſpẽi. Ana em̃ eſt fides q̃ ẽ virtꝰtto

logica.Alia qᷓ mag ſpectat ad genꝰvirtutis cardina

lis. qᷓ qͥdẽ magis pꝛie appellanda eſt fidclitas qᷓᷓ fi-
des.Et qꝛ latria ⁊ dulia diuerſas ↄſiderãt rões hono
rãdi i creatoꝛe ⁊ creatura.hic ẽ ꝙ potiꝰ ſi bñ attẽdat᷑

ſuüt diuerſe vᷣtutes ꝙ̃ vna. ¶ Ad ülud qð obẽ ꝙ eadẽ 67

charitate diligũt᷑ oia diligibilia.dð.ꝙ hoc eſt qꝛ cha/

ritas hʒ vnũ obiectũ pꝛincipale vicʒ ſũmũ bonũ.qd

quidẽ amat ſiue diligẽdo deũ in ſc.ſiue optãdo bonũ
ꝓximo qͥ eſt dei imago.Latria aũt ⁊ dulia aliũ ⁊ aliũ

reſpiciũt cultũ ⁊ modũ.⁊ iõ nõ eſt ſile de dilectiõe et

adoꝛatiõe.nec de rõne imaginis hinc ⁊ inde.⁊ illud õS

melius manifeſtabit᷑ infra cũ agit᷑ de chaꝛitate.Ed
illud qd obꝛ ꝙ magis ⁊ minus nõ diuerſificãt ſpẽm

Dom ꝙ illud bʒ inſtãtiã. ⁊ nõ bʒ veritatẽ qtum ad

ſpẽm in genere moꝛis. Pꝛeterea nõ bʒ veritatẽ niſi
qñ nõ eſt alia dꝛñtia qᷓ; ꝑ mag ⁊ minꝰ. ſic aũt nõ ẽ in
ꝓpoſito.qꝛ latria ⁊ dulia nõ differũt ſolũ qᷓtũ ad in/

tẽſionẽ ⁊ remiſſionẽ.ſ etiã qtũ ad aliũ ⁊ aliũ colẽdi
modũ.ic q̊ͥ inquã mõ plura poſſent adbuc queri.ᷣ

iſta ſufficiãt ne nimis elongemus nos ab intentione

magiſtri.in oibꝰ em̃ pᷣdictis ſatis põt ſumi rõ diſcuti -

endi ex bis que dicunt᷑ in lſfa.

verſonali conditionce ⁊? filiali adoptione.

cõditio q; adoptionis filiatio.

l.x. de cõicatione vdiomatũ ⁊ ꝓpꝛietatũ reſpicientiũ ꝑſonã ꝓut ſonãt in nobilitatẽ. ſ. de

Alet etiã inqͥri a qbuſdã ⁊c. Supꝛa egit męr de cõicatõe ydiomatũ ꝑ cõꝑatiõeʒ nãe ad nãz. B agit de
cõicatiõe ydiomatũ in cõpatiõe ad ꝑſonã.Et qm taliũ ꝗpꝛietatũ ydiomata q̃dã ſunt q̃ ſonãt in nobi
litatẽ a dignitatẽ. qdaã po in quandã defectibilitatẽ iõ ps iſta diuidit᷑ ĩ duas. In q;; pᷣma detmiat de
pmis. In ſca vo de ſcdis. ibi. Deinde ſi querit᷑ vtꝝ ⁊c. ¶P⸗
ditio pſonalitatis ↄueniat xpᷣo ſᷣm ꝙ hõ.ſiue ſᷣm huanã nãm. In ſcda vo vtꝝ filiatio adoptõis ᷣm hũanã
naturã ↄueniat eidẽ.ibi. Si vo qᷓr an xpᷣs ⁊c. Atrũqʒ aũt hoꝝ dignitatẽ ⁊ nobilitatẽ importare vr.ſ.tã pſonał
ꝛima ꝑs bʒ ꝑtes duas. In pᷣma mouet qõnẽ ⁊ determiat. In ſcda vo diſ⸗

ꝛima ꝑs habet duas. In pᷣma inqͥrit mgꝗr̃ vtruʒ

ſoluit rõnẽ ſophiſticã qᷓ̃ veritatẽ det᷑miata imꝑugnat.ibi.Sʒ adhuc alit᷑ nitůt᷑ pbare. Sile ſca ꝑs pꝛin

cipalis habet duas. In pᷣma determiat qõnẽ qͥ qr.vtrñ xps ſit filius adoptiuus ſᷣm bũan⸗
H opponit ⁊ decmiat.ibi. Sʒ adhuc opponit᷑ ſic ⁊c. Subdiuiſiões aũt ꝑtiũ manifeſte ſt᷑ in lr̃a.Gencrał aũt in

ã naturã. In ſcda 3

tellect? diſt. circa duo verſat᷑.ſ.in oñdẽdo ꝙ nec ꝑſonalitatis ↄditio nec adoptõis filiatio ↄucit xpᷣo ſᷣm ꝙ bo.

a ¶ Scom em̃ bʒ mul

ti plicem ratõnem ⁊c.

¶ Querit vtrũ cõditio ꝑſonalitatis ↄueniat xpo ſᷣm
ꝙ homo ſiue ᷣm humanã naturã. Vel an xpᷣus ᷣm

Lontra. vr illa diſtin/

homo ſit ꝑſona vel aliqgauuiuc.

ctio eẽ inar tificialis.
⁊ ſuꝑpflua.⁊ diminuta
Inartificialis.qꝛ mẽ/
bra iſta nullã vident᷑
bhalere ↄueniẽtiã. Su/

Olet etiã inqᷣri a qbuſdã vtꝝ xpᷣs ſᷣm ꝙ hõ ſit
ꝑſona vlłetiã ſit aliqd:?: Ex vtraq; pte huiꝰqõ⸗
l. nis argumẽta ↄcurr̃t. O em̃ ꝑſona ſit his diſ⸗
ſerůt rõnibꝰ. Si ſᷣm ꝙ hõ aliqᷣd eſt.vel ꝑſona.vel ſa.

——

————.——

pflua vr. q; eadẽ vi qᷓ vł aliud eſt. Sʒ aliud nõ. ꝑſona vłſba. Si ſuba eſ.

impoꝛtat ꝓpꝛietatem
nãe.impoꝛtat vnitatẽ
minuta etiã vꝛ. qꝛ ſic
põt impoꝛtare habi⸗

tñ .· ita etia põt impoꝛ. ecõuerſo.Si ſᷣm ꝙ hõ pſona eſt.vel tercia in trinitte S=JM
aus vrep big me. yel alia. alia nõ. tercia in trinitate ꝑſona. At ſi ſjm psi pisega
bꝛis octo mẽbꝛa debu hõ ꝑſona ẽ tercia in trinitate.& deꝰ. Pꝛopt h incöoue Es uega⸗
erũt adiungi. Itẽ qr. niẽtia ⁊ alia qdã dicũt xpᷣm ſᷣm hoiĩeʒ nõ eẽ ꝑſonẽ nec 4 Scom by
vbi ſic diueꝛſimode ac aliqd niſi foꝛe ſm ſit expᷣſſiuũ vnitatis ꝑſone. Scom vaniã naturam
llat cñ non videnk em̃ hʒ mltiplicẽ ronẽ. Aliqñ.n. expmit ↄditõeʒ vłꝓpe ꝛ bac vetmia
Rbonenbeeviſtin tale diuie nae vthiiane. aliqſi vnitate pſone alian no tur vitas aoni
ctio et ſi videat᷑ eẽ ru lat hitu.aliqñ cãm.Cuiꝰdiſtinctiõis rõnẽ diligẽter e
dis.tñ ẽ multũ rõnal. ctoꝛ aniadutat.atq; in ſinu memoꝛie recõdat.ne eiꝰcõ
Et hoc ſi attẽdat᷑ up fundant᷑ ſenſus cũ de xpᷣo ſermo occurrerit. Illud tñ

vel rönalis. vel kotmale. nõ eſt nes. ſuba. g .R
2. ꝓpꝛietatẽ pſone. Si nalis. Si vᷣo ſᷣm ꝙ hõ eſt rönalis ſuba.̊ ꝑſona.qꝛ h ẽ
Bueg erch earff diffinitio pſone. Perſona eſt ſuba rõnalis indiuidue
nature.Si g ſᷣm ꝙ hõðẽ aliq̃ͥd.⁊ ſᷣm ꝙ hõ ꝑſona ẽ. Sʒ bit᷑.

uon ſequitur quod in argumẽtatione ſuperioꝛi indu/

„ 2

Perſona deſcꝛi

nge

feißhe

hantet
ſcepun
ſchſen
Ueign
thef
foem
gusi
negflo
Kyeg
met
Gon

nöſirntih
gepirck,
dunsardinn
ilcituöſ,
rar töes d
ſͤbi atröcef

vobigeace
Ncnde
mu boni .

cptacobni
Aaalitali

ſt
nde tlud 6

drinn Da
Maema

rtèn

ſcꝛit hiin
ſi m uin
i1 alii i
bucquen;
8 4 intentote
ſumi pdilat⸗

chituiſ

Uunieger
ri uohi
mdnir
ninergmn
Nösfnbinn
eritigont
Inſaodi
7 igspan
Mi ſd;
Gna aitin
ofngo,

Dix.

ondai

igiuz
Ste
natun
bicnini
its i

—

ctũ ẽ. ſi xpᷣs ſᷣm ꝙ hõ ẽ ſuba rõnalis.̊ ꝑſona. Mã
et mõ aia xpᷣi ẽ ſuba rõnalis.nõ tñ ꝑſona.qꝛ nõ ẽ ꝑ ſe
ſonãs.imo alij rei cõiũcta. Illa tñ ꝑpſone ðſcriptio nõ
ẽ data ꝓ illis tribus ꝑſonis.
¶ Diſſoluit rõeʒ ſophiſticã q̃ veritatẽ ꝙ xpᷣs
ſiit perſona impugnat. b
Sed adhuc aliter nitunt᷑ ꝓbare xp̃ʒʒ ſᷣm hõieʒ eẽ per⸗
ſonã.qꝛ xpᷣs ſᷣm ꝙ hõ pᷣdeſtinatꝰ ẽ vt ſit dei filiꝰ. Sʒ il
lud ẽ qð vt ſit pᷣdeſtinatus ẽ.ergo ſi pᷣdeſtinatꝰ eſt ᷣm
ꝙ hõ vt ſit filiꝰ dei.et ſm ꝙ hõ ẽ filius dei.Ad qð dici
põt xpᷣm eẽ id qð vt ſit pᷣdeſtinatꝰẽ. Eſt em pᷣdeſtina/
tus vt ſit filius dei.et ipe vere ẽ filiꝰ dei.ſed ſᷣm homi
nẽ pᷣdeſtinatꝰ ẽ vt ſit filiꝰ ði.qꝛ ꝑ gratiã hʒ hoc ſᷣm ho
minẽ.nec tñ ſᷣm hominẽ ẽ filiꝰ dei.niſi foꝛte ᷣm vnita⸗
tis ꝑſone ſit expꝛeſſiuũ.vt ſit ſenſus. Ipᷣe qͥ ẽ hõ ẽ dei
filius.vt aũt ipᷣe ens hõ ſit dei filiꝰ ꝑ gratiã hʒ. ſᷣ ſi cã
notet᷑ falſum ẽ. Mõ em̃ quo hõ ẽ.eo dei filius ẽ.
¶ Queritw᷑ vtꝝ filiatio adoptiõis ᷣm hũanã natu/
rã cõueniat xpᷣo. Vel an xpᷣs ſit adoptiuꝰ ſᷣm ꝙ hõ vł
glio mõ.Et determinat ꝙnon. c
¶ Si vo qrat᷑ an xpᷣs ſit adoptiuꝰ filiꝰpm ꝙ hõ ſiue alio
mõ.Reſpõdemꝰ xpᷣm nõ eẽ adoptiuuʒ filiũ aliqͥ mõ.
ſz tm̃ naturalẽ.qꝛ natura filiꝰ dei ẽ nõ adoptiõis gr̃a.
NMNõ aũt ſic dicit᷑ filius natura vt dicit᷑ deꝰ natura.nõ
em̃ eo filius ẽ quo deꝰ ẽ.qꝛ natiuitate diuinitatis filiꝰ
F. Et cũ dr natura vł nature filiꝰ.qꝛ nat᷑ alit ẽ filiꝰ eã⸗

Quare non ſit dẽ.ſ.hñs naturã quã ille qͥ genuit.Adoptiuꝰ ãt filiꝰ ñ
adoptiuꝰ filiꝰ.·q ẽ qꝛ pꝛiꝰ nõ fuit et poſtmodũ adoptatꝰ ẽ in filiũ. ſicut

b nos dicimur adoptiui filij.qꝛ cum nati fuerimꝰ ire fi⸗
lij.pꝑ graʒ facti ſumꝰ filij dei.Chꝛiſtꝰ vo nũq; fuit nõ fi
lius dei.et iõ non ẽ adoptiuus filius.
NOpponit᷑ ꝙ ſit adoptiuus filius. d
Obiectio. ¶ Sed ad hoc opponit᷑ ſic.Chꝛiſtus filiꝰhomĩs ẽ.id ẽ.
virginis.aut gratia.aut natura.vł vtroq; mõ.Si ve
ro natura.aut diuina.aut hũana.ſed diuina nõ.ergo
aut humana natura aut non natura eſt filius homis.
Si nõ natura.ergo gr̃a tm̃.Et ſi etiaʒ natura hũana
nõ.iõ minus ꝑ gram. Si ergo gr̃a filius hõis eſt.ado
ptiuus filius eſſe videt᷑.vt idẽ ſit naturalis filius pa⸗
g. c tris.et adoptiuꝰ filius ᷣgis. Ad qð dici pᷣt xpᷣm filiũ
SIgis eẽ et natura vel naturalit᷑ et gra.nec tñ adopti⸗

quid fundatur. Mam
pꝛima diuiſiõe hec p/
poſitõ. ᷣm.põt ĩpoꝛta
re ↄcomitãtiã vł cãʒ.
Si cãm ipoꝛtet tũc eſt
qrtũ mẽbꝝ.Si ↄcomi
tãtiã.ſic triplicit᷑ pᷣt im
poꝛtare.aut ᷣm inbe/
rentiam.aut ᷣm vnio
nẽ. aut hm adiacẽtiaʒ
ſiue aſſiſtentiã. Si vᷣm
inberẽtiã.ſic ipoꝛtat p
pꝛietatẽ nature.nam
ꝓpꝛictas inheret ei cꝰ
eſt pꝛopꝛietas. Si m
vnionez. ſic impoꝛtat
pꝛopꝛietatez perſone.
Di vᷣm aſſiſtentiam ſi⸗
uc adiacentiam.ſic di
cit habitum. Quartũ
autem membꝛum qdᷣ
eſt ᷣm pꝛincipalis di⸗
uiſiõis.mgr ñ ſbᷣdiui/
dit. Põt tñ diuidi ᷣm
quatuoꝛ genera cauſa
rum. Omnibus enim
mogdis hec dictio bᷣm
conſueuit accipi ſicut
poteſt per exẽpla mõ
ſtrari. Si enim dicat
xpᷣus ᷣm ꝙ homo fu⸗
it paſſibilis.ſic impoꝛ/
tat conditionem natu
re Si dicatur xpᷣs vᷣm
ꝙ homo creauit.ſtel/
las ſic impoꝛtat vnita
tem pſone.Si dicatur
xpᷣs ᷣm ꝙ homo fuit
veſtitus et calciatus.
et vt homo inuentus.
ſic impoꝛtat habituz.
Si dicatur xpᷣs vᷣm ꝙ
deus creauit mundũ.
et m ꝙ homo pᷣdica/
uit diuinũ verbuz. ſic
impoꝛtat cauſã effici/
entẽ.Si dicatur xpᷣus
hbm ꝙ deus et ſuppoſi
tum diuine nature.et

gm ꝙ bõ eſt animal rõnale.ſicimpoꝛtat cũm foꝛmalẽ. Si dicatur xpᷣus ſᷣm ꝙ deus et bomo ẽ ᷣmium noſtrũ
ſic impoꝛtat cãm finalẽ. Poſſũt aũt multa hmõi exempla cõgruentia inueniri.De cã ant materiali ſᷣm diui
nam naturã non contingit inuenire.ſᷣm autem hũanã contingit.vt ſi dicatur xpᷣus ßm ꝙ homo conceptꝰ fu

it de puriſſimis ſanguinibꝰ virginis.
facti ſumꝰ filij dei. G

b Mos dicimur adoptiui filij.qꝛ cum nati fuerimus ire filij.p gratiaʒ ?
ontra. Si hoc venꝝ eſt. tũc angeli beati et homo in ſtatu innocentie no fuiſſent filij a

ptiui.ᷓ nec ius habuiſſent in hereditate regni.qð abſurdum eſt.¶ R.dicendũ ꝙ magiſter loquitur de adop/
tione vᷣm plenam rationem.et ſic ponit extraneitateʒ que ſᷣm actum eſt. ꝗᷓ quidem extraneitas eſt elonga/
tio ⁊ abalienatio a deo per culpam.et bec quodam modo non conueniret angelis ratione filiationis. Largi/
gius tñ accipiendo extrancitatem ſiue quantum ad culpam q̃ ineſt.ſiue quia potuit ineſſe ſe extendit ad om/
nes filios adoptionis. Et hoc quidem mode angeli poſſunt dici filij. c¶¶ hꝛiſtum filium virginis eſſe et 5
nã vel naturaliter et gratia¶ontra. videt᷑ ꝙ iſta duo non ſunt icompoſ ibilia Si em̃ hoc eſt naturale. iaʒ

non eſt gratuitum.et econuerſo

¶ E.dicendum ꝙ gratia vnionis non repugnat nec incompoſſibilis eſt cuz

pꝛopꝛietate naturali.immo facit eam commũicari. Et magiſter loquitur hic de gratia vnionis.Aè poteſt di
ci ꝙ gratia et natura bene poſſunt de eadem re dici per comparationem ad diuerſa. et ſic eſt in pꝛopoſito.
Mam xpus inquãtum homo eſt naturalis filius virginis. Inquantũ auteʒ deus.eſt filius virginis non ger

4

5§

6

„

.
1
*

paturã. nec p adoptio

neʒ. ſed ꝑ gratiã vnio
nis. dD ¶ Eſt filiꝰ oꝛigi
ne nõ adoptione.veri

tate nõ nucupatõe.⁊c
Mötra iſta vba WBy/

larij obꝛ.vꝛ enim ꝙ ſit
ibi verboꝝ iculcatio.
Idẽ em̃ ẽ eẽ filium oꝛi
gie et natiuitate. tẽ
vẽ ꝙ ſit ſuperfluitas.
Mã ois filiatio aut eſt
naturalis aut gratui/
ta. ꝑ oꝛiginẽ vel ado
ptionẽ. ſuꝑfluũt alia
mẽbꝛa. ¶ Itẽ qͥd ẽ ꝙ di

cit᷑ aliquis filiꝰ nũcu/

patiõe.Aut em̃ vera ẽ

nuncupatõ.aut falſa.
Si vera.& vel ꝑ adop

tionẽ vel ꝑ generatio/

nẽ. Si falſa.ᷓ nõ debz

inter mebꝛa pꝛedicta
poni. ¶Itẽ ſi ob crea/
tionẽ aicunt᷑ filij. cũ g

aſini ſint a deo creati.

erũt etiã filij Ri.qð ab
ſurdum ẽ. ¶ K. dð. ꝙ
ĩ pꝛedicto vᷣbo Hylari
us inuit nobis qtuoꝛ
filiatõis dꝛias qꝝ ſuf/

liciẽtia haberi põt ſic.

Ille em̃ dicit᷑ filiꝰ ali/
cuius qͥ ab ipſo ẽ et ei
cõfoꝛmat᷑.hoc ãt põt
eẽ duplr. Aut emana⸗
tione naturali et i vni

tateʒ eẽntie.et ſic eſt filius vnigenitꝰ patris.quẽ dicit NHyla.eẽ filiũ oꝛigine ↄtra fotinũ. Veritate ↄtra ſabelli/

um. Matiuitate contra arriũ.Et hoc in pᷣmo li.fuit expoſitũ. Aut põt eẽ ab alio ĩ diuerſitate ſube.et boc põt

filius virginis eẽ dici᷑. Filius em̃ virginis dicit᷑.eo ꝙ

in virgie hõieʒ accepit ĩ vnitatẽ ꝑſone.et hoc fuit gra
tie et nõ nature. Vñ Aug.ſuꝑ Jo.ait.ꝙ vnigenitꝰ eſt

equalis patri.nõ ẽ gratie ſed nature. aũt in vnita

+— — —

tẽ ꝑſone vnigeniti aſſumptꝰ ẽ hõ.gfe ẽ ñ nature.Chꝛi

ſtus ergo nec dei nec hõis ẽ adoptiuus filius.ſᷣ deina
turaliter.⁊ hõis naturalit᷑ et gra filiꝰ & vo naturali
ter ſit hõis filius Aug.oñdit in li.de fide ad petrũ. Il
le ſcʒ deus factus ẽ naturaliter hõis filiꝰ.qui ẽ natura
liter filius vnigenitus dei patris. & ãt nõ ſit adopti

nus filiꝰ.et tñ gr̃a ſit filiꝰ.ex ſubditis pbat᷑ teſtimõijs

Hiero.ſuper eplaʒ ad epheſios ait.De xpᷣo ieſu ſcrip
tũ ẽ.qꝛ ſemꝑ cũ pre fuit.et nũqᷓ; e vt eẽt volũtas pa⸗
terna pᷣceſſit.et ille qdẽ natura filius ẽ᷑.nos vo adop⸗

R— — 5— — —

tiõe. Ille nũqᷓ; ñ fuit filiꝰ. Nos añqᷓ; 'mus pᷣdeſtinati

ſumus.et tũc ſpm̃ adoptionis accepimus qñ credidi⸗
mus filiũ dei.hylarius qͥʒ ĩ li.tercio ð trini.ait. Oñs

dicẽs clarifica filiũ tuũ nõ ſolo nõie ↄteſtatus ẽ ſe eẽ ſi
liũ dei.ſed etiã ꝓpꝛietate.Nos ſumus filij dei.ſed nõ
talis hic filius.hic em̃ verus ⁊ ꝓpꝛiusꝰẽ filius oꝛigĩe

nõ adoptiõc.veritate nõ nũcupatõe.natiuitate ñ crea

tiõe.Aug.etiã ſuꝑ Jo.ait.Nos ſumꝰ filij gra ñ nat᷑a.

vnigenitus ãt natura nõ gra.An hoc etiã in ipᷣo filio

ad hõieʒz referẽdũ ẽ? Ita ſane.Amb.quoq; in.j.li.ð

trini. ait. Chꝛiſtus filius ẽ ñ ꝑ adoptõeʒ ſed ꝑ naturã.
ꝑ adoptionẽ nos filij dicimur.ille xꝑ vᷣitatẽ nature ẽ.
Ex his euidẽter oñdit᷑ ꝙ xpᷣs ñ ſit filius gr̃a adoptio/

nis. Illa em Sie eraligit cũ Aug.eũ nõ eẽ gĩra filiuʒ
optiõis.imo vniõis filius ði

aſſerit. gr̃a em ſed nõ a
filius hõis et ecõuerſo.

*

—

Augu. ſuper
Johanez.

Aug. de fide
ad petrum.

Hiero. ſuper
epiſtolaʒ ad

NHilarius cõtra
fotinũ.cõtra ſa

d

ecẽ tripliciter.m triplicẽ modũ cõfoꝛmitatis. Aut em cõfoꝛmat᷑ quãtũ ad rõeʒ imaginis naturalis.et ſic fili
us creatione.Aut ꝙtũ ad rõeʒ imaginis et ſilitudinis q̃ attẽditur in gr̃a et donis gratuitis.et ſic ẽ filiꝰ ꝑ ado
ptionẽ.Aut confoꝛmat᷑ in natura imaginis ſed diſcoꝛdat ꝑ deoꝛdinationẽ volũtatis.ſicut hõ peccatoꝛ.⁊ ſic ẽ

filius nũcupatiõe.Ex bis patẽt dꝛie filiatiõis.

patẽt nihilominꝰ verba pᷣdicte diſtinctiõis ꝙ nõ inculcant᷑ ſed

valde rõnabiliteꝛ dicunt᷑. Patet etiã rñſio ad obiecta. Mõ em̃ ſine cã dicũt᷑ illa tria vocabula.Et quis ꝓ eo⸗/

dẽ accipi poſſit oꝛigo et natiuitas.nõ tñ fruſtra ponit
¶Ad illud qð obẽ ꝙ ois filius aut ẽ filiꝰ ꝑ naturã aut

vnuz cum altero. hoc em̃ eſt ꝓpter bereſes elidendas.
p gratiã.dð.qꝙ; falſum ẽ niſi extendat᷑ nomen nature et

gratie ad illud qdð eſt ex mera dei beniuolentia.et ad illud qd bʒ quis ab oꝛigine.Et hoc quideʒ mõ filiatio ꝑ
creationẽ põt dici quodã mõ eẽ p naturã.quodã mõ ꝑ gratiã.ſed nõ ſequit᷑ ꝓpt᷑ boc ꝙ talis ſit filiꝰ adopti-

uus vel naturalis

—

damnatũ. Recoꝛdare fili ⁊c¶ Ad illud

el natural d illud qð quenit᷑ de filiatiõe ꝑ nũcuꝑatiõeʒ.d. ꝙ ille ſic dr filius qͥ hʒ ꝑ confoꝛmitatẽ
naturã imaginis.ſed diffoꝛmitatẽ ꝑ culpã.et hoc inquã mõ nũcupatio iſta quodã mõ bʒ veritatẽ quodã mõ
nõ.q;ꝛ quoda mõ ẽ filius quodã mo aduerſariꝰ.Et iõ ſola nücupatiõe dẽ filius.ſicut Abꝛaam dixit ad diuiteʒ
qð vltimo obẽ ꝙ ſi paterẽ ꝑ creationc.dʒ dici pr̃ beſtiaꝝ.dm.qꝙ non

ſoquit᷑.qꝛ nõ qᷓ̃cunqʒ creatio facit aliquẽ dici filium.ſᷣ creatio illa in qua confert᷑ inſigne diuine imaginis per
quam cõfigurat᷑ hõ deo et ydoneus efficit᷑ ad hoc ꝙ ſit filiꝰ adoptiuꝰ. e ¶ Per adoptionẽ nos filij dicimur.
ontra.Cum factũ ꝑ veritatẽ.⁊ dictũ ꝑ ſilitudinẽ nõ vniuocent᷑ ſ̊ equiuocent᷑.ſicut

ille ꝑ veritatẽ nature ẽ
hõ pictus et hõ verꝰ in

liter meũ.et aliter veſtrũ.

die.tũc filiatio nobis et chriſto cõpetit enoce. Et bocipſum vꝛ cõfirmari ꝑ illud
qð dẽ. Jo. xx. Aſcendam ad patrẽ meũ et patrẽ veſtrũ. Gꝛeg ibi.

ſt⸗ .ſoond ru. Oꝛeg. ibi. Aliter m ESec cõtra. hoc
ẽ chꝛiſt? va frater nr̃.ſed nõ diceret᷑ ex boc frater ſi equiuoce eẽmus filij.ẽᷓ ⁊c

tẽ cum dẽ deus ẽ pater xpᷣi

vel pater nf̃. aut eadẽ paternitate aut alia. Si eadẽ. ſi paternitas dẽ vnifoꝛmiter.pari ratione et filiatio. Si

alia. g in ꝑſona patris ſunt due paternita
oino equiuoce.nec oino vniuoce.

„

mitates. qd ſimplr abſurdũ ẽ. ¶Re. d. ꝙ nos et xpᷣs dicimur filij di. nec
Hõ vniuoce.qꝛ vna ẽ filiatio tꝑalis et gratuita.alia natural et eterna. Mõ

equiuoce.q; mediãte illa filiatiõe ꝑ cõfoꝛmationẽ ad illã filij eficimur adoptiui.Sicut em̃ a patre ois pater-

nitas in celo et in terra nõiatur.ſi
et filij. vᷣm ꝙ nec oino vnifoꝛmiter nec oino diffo

ca filio ois filiatio. Similiter ſi querat vtrũ vnifoꝛmiter dicat᷑ deus pat᷑ nt
amiter.qꝛ pater dẽ filij paternitate eternali et perſonali.pa

1

ſibnen

g deſie
Nenun,

io ſer
pikeg.

lunisi
inü. cöe
l mii

aboc e
is ctſcen
iflond⸗
cumtl
mlun l
tn
Aihin
annee
nöno
n nt,
omon
ain⸗
tadviii
rcy
eins
Noemur.
Nent ſi
aöenhe

10

ter vero nr ex toe et ꝛẽntial iter. Er ſicut eẽntia nõ ponit in numerũ cñ pſona vt ſint res due. ſic nec vna pak⸗
nitas cũ alia vt ſint due paternitates.et ſic patẽt rõnes et obiectiones ad vtraq; ptẽ.Hõ em̃ valet illa obie/
ctio de hõie picto et vero.nã hõ pictꝰ nibil hʒ de veritate hõis.filiꝰ aũt adoptiuꝰ aliquid babʒ de veritate fi

lij quamuis non ſit filius naturalis.?vL7.
intelligentiã huius partis incidit hic qõ cir/

cõditionẽ pſonalitatis. Scoo veꝛo de cõpatiõe eiuſ
dẽ ad filiationẽ adoptionis. Circa pᷣmũ bꝛeuiter ꝗ/
renda ſunt tria. Pꝛimo vtꝝ bec ſit cõcedenda.xpᷣus

ßm ꝙ bõ ẽ deus. Scdo de bac. Chꝛiſtꝰ m ꝙ bõ ẽ ꝑi⸗

₰ „

ſona. Tercio querit᷑.vtꝝ hec ſit cõcedẽda.xpᷣs bm ꝙ
hõ ẽ indiuiduũ. (QDö. ſ. a

tu bec ſiti admittẽda. Chꝛiſtꝰ ſm ꝙ bõ ẽ deus. Et
c ſic vi. Phil.ij. ſuꝑ illud. dedit illi nomẽ ⁊c. Slo.in⸗
quãtũ bõ aſſumpſit nomẽ dei nõ vſurpatiue ſ vere.
ß qd vere aſſumpſit vere bʒ. g ſi jm ꝙ bõ aſſumpſit
nomẽ dei. ᷣm ꝙ hbõ ẽ vere deꝰ¶ Itẽ xp̃ᷣs fuit pꝛedeſti
natꝰ eẽ filiꝰ dei in virtute.ſicut dꝛ ad Ro.j.Sʒ xpᷣs ẽ
illud m ꝙ hõ.ad qd; pꝛedeſtiatus fuit ̃m ꝙ bõ. Si
g pꝛedeſtiatꝰ fuit eẽ filiꝰ dei ᷣm ꝙ hõ.xpᷣs ẽ de⸗ et di
filius pᷣm qꝙ bõ.¶ Itẽ xpᷣs ſᷣm gratiã vnionis ẽ deꝰ et
bõ. gra vniõis et q̃libet gra cõpetit ipi xpᷣo ſᷣm hña
nã naturã. ſi ̃m gratiã vniõis ẽ deꝰ et ſm ꝙ habzʒ
graʒ vniõis. g̊ bᷣm ꝙ bõ ẽ deus.¶ Itez Chꝛiſt? ſm qp

peccata dimittebat ẽ deꝰ.pᷣ bm ꝙ bõ peccata dimitte
bat. m ꝙ bõ ẽ ʒ. Maioꝛ mãifeſta ẽ. Mioꝛ ꝓbat᷑

ili qd dꝛ: Math.ix. At ãt ſciatis q; ſiliꝰpõis hab
ptãtem in terra dimittẽdi peccata ⁊c. ( Sʒ contra.
Dẽ illud qd cõuenit alicui ᷣm ꝙ ipᷣm.aut ẽ ꝑ ſe acci
dẽs. aut diffinitio ſiue ꝑs diffinitõis.ſed deꝰ nõ ſe bʒ
boc mõ ad bõieʒ ſiue ad banã naturã. ⁊c. Pꝛia ẽ

mãifeſta ꝑ doctrinã demõſtratiuã. Scda vᷣo maife⸗

ſta ẽ ꝑ ſeipſam. ¶ Itẽ que ſunt diſpata nõ pꝛedicãt᷑
de codẽ ct ſm idẽ.ſ eẽ aial et eẽ deũ ſunt pᷣdicata diſ
parata. Si g cẽ aial ↄuenit ipi xpᷣo ᷣm ꝙ hõ.g eẽ de⸗
um non pↄuenit eidẽ ᷣm bũanitatez. tẽ xpᷣs m q;
deus caret pᷣncipio.ſi ò̊ ẽ deꝰ ſᷣm ꝙ hõ.ſequit᷑ ꝙ deꝰ
ſm ꝙ bõ caret pᷣncipio.vᷣ ſᷣ q hõ bʒ pᷣncipiũ.g ßm
q; bʒ pᷣncipiũ carʒ pncipio. oppoſitũ ẽ rõ ſui oppo/
ſiti qʒ ẽ abſurdũ. ¶ Itẽ ſi aliq pᷣdicatũ conuenit ali/
cui ſubiecto pᷣm aliqᷣd.illo remoto nõ ↄuenit ei. ſi
xpᷣs ẽ deꝰ ᷣm q hõ.ſi xpᷣs nõ eẽt bõ ñ eẽt deꝰ.ſ nõ fu⸗/
it hõ niſi ex tꝑe. xpᷣs ẽ deus ſolũ ex tꝑe.ᷣ ↄſtat ꝙ eſt

„ falſum. falſuʒ ẽ ꝙ xpᷣs ᷣm ꝙ hõ ẽ deꝰ. ¶ E. dðʒ. cp

quẽadmodũ dicit mę in lr̃a hec dictio.ſᷣm.multipli
cẽ facit itelligẽttã. Põt em̃ ipoꝛtare habitudinẽ cau

ſe. ſiue indiuiſionẽ vel vnitatẽ cõcomitãtie. Si dicat

babitudinẽ cauſe.ſic abſq; dubio falſa eſt locutio.ꝓ

eo ꝙ ↄditio appoſita nullo mõ ẽ cãꝗ pꝛedicati.nec rõ

hm quã.nec ꝑ quã tle pꝛedicatũ inſit illi ſubiecto. Si
ãt dicat indiuiſionẽ ↄcomitãtie.ſic põt hr̃e veritatẽ.

Tũc em̃ dicere ꝙ xpᷣs ſit deꝰ jᷣm ꝙ hõ.ñ ẽ aliud qᷓ; di
cere ꝙ eẽ deũ ↄpetit ꝑſone xpᷣi exiſtẽti in hũana natu

ra.ita ꝙ diuinitas et hũanitas ↄcomitant᷑ ſe inſeꝑa/

biliter circa eandẽ ꝑſonã. Iſte ãt modꝰ accipiendi
hãc dictionẽ m. ñ ẽ ita cõis ⁊ ꝓpꝛius ſicut pꝛecedẽs.
licet inuentat᷑ qñq;.Et ſic ptʒ ꝙ ſermo pꝛedictus.ſcʒ

rvßps yᷣm ꝙ hõ ẽ dey. vᷣm diuerſaʒ intelligẽtiã bꝰ ppoſi

tionis. õm. quodã mõ põt acædi qdã mõ negari. Ne
gari em̃ dz m ꝙ dicit cam ſiue rõez foꝛmaleʒ. et ᷣm
iſtã viã pcedũt rões ad ſecũdã ꝑtem.et q; verũ con-
eludũt bm illã viã ideo concedede ſũt. Ac illud q
obẽ pᷣmo ĩ contrariũ ꝙ aſſumpſit nomẽ di ᷣm ꝙ hõ.

Reſponderi põt ꝙ ᷣm dicit ibi ↄcomitãtiã ꝑ indiui

ca duo. Pꝛimo querit᷑ de cõꝑatiõe xpᷣi hois ad

ſionẽ vniõis.qꝛ em̃ vnio illa fecit bõieʒ deũ. iõ dicit
aſſumpſiſſe nomẽ ſupꝛemũ ᷣm q hõ.Aliter põt dici.
ꝙ; cũ dico aſſumere nomẽ dei.duo dico.ſ.nomis ipᷣiꝰ

celſitudinẽ.et ipius nomis acqͥſitionẽ.cũ g̊ dicit ꝙ aſ

ſumpſit nomẽ dei ſm ꝙ hõ.illa redu plicatio non di
cit rationẽ nomis v acqᷣſitionis. Mã xpᷣs ſᷣm diuinaʒ
naturã bʒ nomẽ qð ẽ ſuꝑ oẽ nomẽ.pꝑ generationem
ñ ꝑ acquiſitionẽ vel aſſumptionẽ.ct ideo ex hoc non
licet inferre.g ẽ deus ſᷣm ꝙ hõ.accipiẽdo vᷣm eãdem
acceptionẽ.imo ẽ accñs in ꝓceſſu illo.( Ad illud q ⸗
obẽ ꝙ pꝛedeſtiatus fuit eẽ filius dei ſᷣm ꝙ hõ iã patzʒ
rñſio ꝑ illud qð nũc dictũ ẽ.qꝛ hec dictio ᷣm potiꝰ di
cit ↄcomitãtiã ſᷣm expꝛeſſionẽ ↄditiõis naturc.qᷓ di/
cat hitudinẽ cauſe. Al poteſt dici ꝙ ille ſᷣmo dicit ra
tionẽ ãteceſſionis.que impoꝛtat᷑ in vocabulo pꝛede/
ſtinationis.que inq; non ẽ reſpectu xpᷣi ᷣm diuinaʒ
naturã.̊ ſolũ pᷣm bñanã. Mon ſic ãt ẽ de eo qð ẽ eẽ

deũ.et idco conſilis defectus ẽ in hac ratione ſicut in

pꝛecedẽti. ¶ Ad illð qð obẽ de grfa vnionis.vðᷣm. ꝙ
xpᷣs ſignat ꝑſonã in duabꝰ naturis.et illa ꝑſona deꝰ
eſt ꝑ naturã non ꝑ gratiã vnionis.dẽ attamẽ ſil ꝙ ſit

deꝰ et bomo ꝑ graʒ vnionis.Eſto tñ ꝙ iſta ſit conce

dẽda. Iſte homo ẽ deus ſᷣm graʒ vniois.ex hoc tñ ñ
babet᷑ ꝙ ſit deus ſᷣn ꝙ homo.qꝛ gra vnionis ñ con⸗

usit illi homi pᷣm ꝙ bomo ſimplxr.̊ ſᷣm ꝙ homo vni
tus ſiue m aſſumptionẽ ipſius a verbo.¶ Ad illud /

qd vltio obẽ ꝙ dimittebat peccata ſᷣm ꝙ homo. Si

ꝓpꝛie loquamur de dimiſſione peccati.falſum ẽ.niſi

accipiat᷑ ̊ dictio ſᷣm ꝓut ipoꝛtat ↄcomitãtiaʒ. Mec

poteſt ex illa auẽte inferri.filius homis hʒ ptãteʒ di
mittendi peccata. bãc em̃ ptãteʒ et ſi in ſe hꝛet in foꝛ/
ma homis.non tñ hẽbat ſᷣm homis foꝛmã et inq;tuʒ
bomo.̃ inq;tũ hẽbat foꝛmã dei.Si vᷣo dimiſſio pec

catoꝝ attribueret᷑ alicui qtũ ad meritũ.tũc poſſʒ cõ
cedi ꝙ conueniret chꝛiſto ſᷣm q; homo.ſᷣ ex hoc non

ſequit᷑ ꝙ; ſit deus inaen bomo.qꝛ hoc non ẽ dei pꝛo/
pꝛiũñ.

K Queſtio.ij. b
tꝝ illa ſit vera chꝛiſtus 'm ꝙ bomo eſt pſona. et ſi
accipiat᷑ illa determiatio ᷣm ꝙ homo ꝓpꝛie.nam in

alijs acceptionibꝰ non ẽ dubiũ q̃ͥn hẽat veritatẽ ym

q dicit mgr̃ in l̃a.Et ꝙ ſit vera vẽ.Chꝛiſtus non eſt

bomo niſi qꝛ ẽ iſte homo. S chꝛiſt?ꝰ m ꝙ ẽ iſte homo
eſt perſona.qꝛ ꝓpꝛiũ ẽ ꝓnomis ꝓ pꝛopo nomine po

ni. et certã deſignare ꝑſonã. bec vera et concedẽ/
da. chꝛiſtus m ꝙ bomo ẽ ꝑpſona. ¶ Itcz chꝛiſtus vm

ꝙ homo ẽ res coinplern omni completione ꝗᷓ poteſt
i

reperiri in rationali creatura. Sʒ ꝑſonalitas ẽ digni
tas et ꝓpꝛietas nobilitatis reꝑta i creatura rationa

li completa. ̈ reperitur in chꝛiſto m ꝙ chꝛiſtus eſt

bomo.¶ Itẽ nobilioꝛ ⁊ perfectioꝛ ẽ vnio ſᷣm quã vex
bũ vnit᷑ nature aſſumpte.qᷓ; vnio ſᷣm quã tota trim
tas p gratiam vnit᷑ cuilibet aie iuſte. Sʒ vnio ꝑ gra/

tiã inhabitãtẽ nulli tollit perſone dignitatẽ imo qui
libet bomo iuſtꝰ m ꝙ homo ẽ ꝑſona.ꝗ̊ multofoꝛtiꝰ
chꝛiſtus. ¶ Item vnio diuine nature ad hũanã ni/

bil tollit diuinitati.ꝗᷓ tñ d hũiliata.et multo foꝛtius
nihbil tollit hũanitari.cũ hũanitas dicat᷑ ꝑ illã vnio

nẽ exaltata. Sed hec ẽ vera ehꝛiſtus m ꝙ deus ẽ p

ſona. & multo foꝛtius hec erit vera.chꝛiſt m ꝙ bo/⸗
mo ẽ pſona.cũ homo nihil perdat diguitatis Sei
1

☛☚

impiũ. reſtat ꝙ illud ex quo boc ſequit᷑ eſt falſum.

xpᷣm eẽ pſonã ſᷣm ꝙ bomol
gſona.⁊ bnanitas cepit in xpᷣo.̊ ⁊ ꝑſonalitas.g chꝛi

.— ſ
6

rat vnionẽ ilaz. Gtẽ eſto p impoſſibile verã d?

mitteret naturã bnanã.tũc ille hõ qui dicit᷑ ieſus ſᷣm

bõ eẽt ꝑſona. & conſtat ꝙ nihil ſibi accreſceret pp

pter illa ſepationẽ. ” ven nũc ꝙ ieſus ᷣm ꝙ bõ ẽ p/
ſona. (Sʒ contra. Mibil ouenit xp̃o m ꝙ bõqð nõ

ſit aſſumptũ vel coaſſumptũ.ᷣ filiũ dei aſſumpſiſſe ꝑ

ſonã eſt falſum et hereticũ.ſicut ſupꝛa diſ.v.dicit ma
giſter et Aug.et multipliciter fuit pbatũ. falſum ẽ
tem ſi xpᷣs ſᷣim ꝙ bõ ẽ

ſtus incepit eẽ ꝑſona. nõ ẽ ꝑſona eterna. nõ ẽ vni
genitus filiꝰ pris.cũ filius ſit coeternꝰ patri.ſ hoc ẽ

¶ Itẽ ipoſſbile ẽ idem pꝛedicatuʒ ineſſe eidẽ ſᷣm na/

curas differẽtes. cũ g̊ xpᷣs ſit ꝑſona pᷣm ꝙ ðꝰ. aut nõ
ↄueniret ci eẽ ꝑſonã ſᷣm ꝙ bò.aut illa pſona erit ᷣm
ꝙ hõ.ct ſi alia pſona ẽ ſᷣm ꝙ bõ.et alia ᷣm ꝙ deus.g

xpᷣs ẽ due ꝑſone. nõ ẽ vnꝰ.et ita nõ ẽ.ſᷣ hoc ẽ falſũ.
reſtat & ꝙ aliud mẽbꝛũ ẽ verũ.ſcʒ ꝙ vpᷣo non cõuenit
eẽ pſonã ſᷣm ꝙ bõItẽ ꝑſonalitas cuilibet rei ineſt
ratione eiꝰ qð ẽ in ipᷣa digniſſimũ.ptinet em̃ nomen
pſone ad notabilẽ dignitatcẽ.Sʒ cõſtat q; digniſſimũ
in xpᷣo nõ ẽ huana natura ſᷣ diuina. falſũ ẽ xpᷣj vᷣm
hõieʒ ſiue m hñanã naturã eẽ pſonã. ¶ Itẽ bocip/
ſuʒ oñdit᷑ ꝑ nõis etbymologiã.ſic em̃ arguit mꝗgr̃ in
lr̃a.eſona dẽ quaſi ꝑ ſe ſonãs.vel ꝑ ſe vnñ.nihil autẽ

tale è alij coniunctum ſalteʒ dignioꝛi. ergo ſi huma⸗-

na natura in chꝛiſto vnita ẽ dignioꝛi.ſ.diuine.vẽ.⁊c

14 (R.. d8. ꝙ abſq; dubio ſi hec dictio. ̃m. accipiat᷑ p/

ut impoꝛtat rõeʒ foꝛme vł cauſe.negãda ẽ ſimpłr. ꝓ

eo ꝙ pſonalitas xpᷣo ſm buanã naturã ↄuenire non
põt. Ipſa em̃ cõiucta ẽ rei dignioꝛi.et iõ nõ põt habe
re rationẽ ꝑſone q̃ attendit᷑ m excellẽtiã dignitatis

in eo de quo dicit᷑.nec tñ cõiuncta ẽ rei dignioꝛi qua/

cbꝛiſtꝰ ijm ꝙ deus ẽ ꝑſona.hec reſpuit᷑. xps ſᷣm q; bõ
ẽ ꝑſona.ſicut ꝓbãt rões ad ſcdaʒ ꝑtẽ inducte.Et iõ

„ 15

cunq; cõiũctione.ᷣ ↄiũctione ſiue vnione ꝑſonali.Et
iõ neceſſc ẽ eẽ in xpᷣo reſpectu duaꝝ naturaꝝ vnã ꝑ/
ſonã. Sʒ illa nõ põt attẽdi penes naturã creatã.⁊ pe
nes naturã aſſum ptã.neceſſe ẽ & ipſaz attẽdi ſᷣm na
turã aſſumẽtẽ et increatã.et ꝓpterea hec admittit

ſũt cõcedẽde.¶ Ad illud qð obr̃ de bac. Cbꝛiſtus vᷣm
ꝙ iſte hõ ẽ ꝑſona.gꝗ ⁊c.Dð.ꝙ hec ẽ diſtinguenda.qꝛ
iſte põt demõſtrare naturã hũanam in athomo.ſ.cõ
poſitũ ex illa aĩa et illo coꝛpe.et hoc mõ falſuʒ ẽ xpᷣm
m qꝙ ẽ iſte hõ eẽ ꝑſonã. Hec valet qd obꝛ ꝙ ꝓnomẽ
demõoſtrat certã ꝑſonã. Perſona etiã ibi tantũ valet
quãtũ ſuppoſitũ.vñ cõueniẽter dicit᷑ iſta albedo.Si
autẽ hoc qd ẽ iſte mõſtrat pſonã.tũc ẽ vera.et ẽ ſen
ſus.xpᷣs ᷣm qꝙ eſt iſte qui ẽ hõ ẽ ꝑſona.ſᷣ tũc nõ ſequi
tur.g̊ ſ̃m ꝙ bõ.immo ẽ ſophiſma ᷣm accñs.Genera
liter ãt poſſet reſiſti illi mõ arguẽdi.Non em̃ ſequit

petrus ẽ indiuiduũ ſᷣm ꝙ hic homo. ẽ indiuiduum

16

vignitatẽ ipꝛopoꝛtionabiliter nobilioꝛẽ. Multo em̃

17

Im ꝙ bõ¶ Adill
pleta omi cõpletiõe.dd.ꝙ verũ ẽ de cõpletiõe abſolu

illud qð obẽ ꝙ xpᷣs ſᷣm ꝙ hõ ẽ res cõ

ta. Oe cõpletiõc aũt reſpectiua queẽ dignitas ſuꝑex⸗
cellẽtic veritateʒ nõ babet. nam hñana natura ĩ chꝛi
ſo nõ ẽ nobil
ſequit᷑ ꝙ minoꝛ ſit dignitas i xpᷣo ſm ꝙ hõ qᷓ in alijs
bõinibus. ꝓpter hoc qꝛ illa dignitas recõpenſat᷑ per

obaina eEgſens ꝑſonalitate eterna q; pſonalita

te creata¶ Ad illud qð obꝛ q vnio ꝑ gratiã nõ tollit
dignitatẽ pſone Odᷣ. nõ ẽ ſimile.qꝛ ququis gia per

iſſimũ eiꝰ ſicut in alijs hõibꝰ. Mec er H

uiduum. c¶ 01
albus. ? albedo ineſt chꝛiſto ym q; bomo.ſed accidẽé⸗/

gratiã vniat᷑ rei dignioꝛi.ſ.deo.non tñ vnit᷑ vnione
naturali ̊ magis volũtaria.nec in vnitatẽ hypoſtav
vnit᷑.ᷣ in cõfoꝛmitatẽ voluntatis.et iõ non ẽ neceſſe
ipᷣm eſſe vnius ꝑſonc cũ aia quã inbabitat.ſᷣ confoꝛ/

mis voluntatis.nõ ſic aũt eſt in xpᷣo in quo pſonalis

vnio ẽ.¶ Ad illud qð obẽ ꝙ quãuis natura diuia ſit
vnita bnane tñ xpᷣs eſt ꝑſona ſᷣm ꝙ deus. Dð.ꝙ nõ
ẽ ſimile duplici ex cã.ꝑſona quidẽ duo vicit.ſ.hypo/
ſtaſim in qua ẽ ſuba totiꝰ cẽ rei.et ꝓpꝛietatẽ ſuꝑemi⸗/
nẽtis dignitatis.ct in illa vera vnione vtrũq; hoꝛuʒ

repitur in xpᷣo ᷣm ꝙ deus. Mã bypoſtaſis diuina eſt

illa in qua ſubſtantificatur in hypoſtaſi alterius na
ture totũ eſſe xpᷣi nõ hũana ꝓpꝛietas.Etiã dignitas
ineſt illi ᷣm illã naturã q̃ nõ põt vniri dignioꝛi.vtrũ

qʒ ãt hoꝝ dficit hñane nature.qm̃ ipᷣa ſubſtãtificat᷑

in hypoſtaſi alterius nature.ꝓpter qd qͥdã mõ dicit
vergere in accñs. AUnitur etiã dignioꝛi nature.et iõ
ex ipſa ſui vnione et noblitate carct ꝓpꝛietate ꝑſone
per ſe.quãuis nõ careat imo hẽat in aſſumẽte.Ad
illud qð obẽ ꝙ ſi verbũ dimitterz hũanã naturã q ie
ſus ſᷣm ꝙ homo eẽt ꝑſona.dð.qꝙ veꝝ c.qꝛ tũc illa na⸗
tura haberet aliũ modũ exiſtẽdi.nõ em̃ eẽt vnita alij
dignioꝛi.nec haberet ſuppoſitũ alterius nature.nũc
aũt eſt econtrario.et in illo ꝓceſſu nulla ẽ neceſſitas
inferẽdi qꝛ non ſeruatur ↄueniẽtia ſilitudinis. Et ſi
tu obijcias ꝙ nulla dignitas accreſcat.dðʒ. ꝙ ille hõ
ſit perſona ?ᷣm ꝙ bõ.hoc nõ eſt ꝓpter dignitatis cre

19

20

mentũ.ſᷣ ꝓpter minoꝛationẽ ex illa ſeparatõe.qꝛ tũc

natura illa pꝛius haberet ꝓ ſuppoſito ꝑſonam eter/
nam.nunc aũt poſt ſepationẽ habet perſonã temꝑx
ralezʒ. Multo aut dignius eſt habere perſonã etemã
alterius nature.qᷓ; perſonã tẽpoꝛalẽ ſibi oino cõnatu
ralẽ. NHam pꝛimo mõ perſona ſaciebat ipᷣm vere di/
ci et eſe deum.ſcdo mõ hominem purum.
¶ Queſtio. iij.

¶ Atrũ iſta ſit vera. Chꝛiſtus m e bomo ẽ idiuiduũ.

Et ꝙ vera ſit vꝛ.xpᷣs eſt aliquid ᷣm ꝙ hõ ſicut habi/

tum ẽ in pꝛecedentibus. Aut g quid vniuerſale.aut

quid ſingulare.Sʒ nõ vle.qꝛ Dañ.dicit ꝙ filius dei
aſſumpſit hñanã naturã in athomo.hocẽ in ſingis
lari.et boc ẽ indiuiduũ.ã ⁊cc. ¶ Itẽ xpᷣs vᷣm ꝙ hõ bʒ
ꝓpꝛietates quaruʒ collationẽ ipoſſibileẽ in alio re/
periri. hoc aũt eſt eẽ indiuiduũ.ſicut patet in notifi/

catione indiuidui quã dat poꝛphirius. Indiuiduuʒ 21

qd conſtat ex ppꝛietatibꝰ quaꝝ collationẽ ipoſſibi/
le eſt in alio repcriri.ſᷣ boc cõuenit chꝛiſto bᷣm ꝙ bõ.
S ⁊c ¶ Itẽ chꝛiſt? ̃m ꝙ homo pꝛedicat᷑ de vno ſolo.
ſed ſingulare et indiuiduũ ẽ illud qð de vno ſolo pꝛe
dicatur. chꝛiſtꝰ m q; homo ẽ indiuiduũ.¶ Itẽ bec
eſt vera chꝛiſtus ẽ hõ. Aut Sibi pꝛedicat᷑ ccidẽtale
pꝛedicatũ.aut ſubſtãtiale.Hõ accidẽtale boc cõſtat
cum hõ vere dicatur de chꝛiſto ſicut et de alijs homi
nibus. Si eẽntiale. vel ẽ genus.vel ſpecies.vł dia.
Mõ genus vel dꝛia. ſpecies.ſᷣ ſpecies ſpecialiſſima
pꝛedicatur de indiuiduis ſolũ ſub ipſa ↄtentis.ergo
chꝛiſtus ẽ indiuiduñ homis. ¶ Itẽ hec eſt vera. chꝛi
ſtus ſᷣm ꝙ homo ẽ ſuba.ſᷣ ſuba diuiditur ſufficiẽnti

diuiſione a pho ꝑ pꝛimam et ſcdaʒ. Aut & chꝛiſtus ẽ

ſuba pꝛima.aut ſcda. Mon ſecunda cñ nõ ſit genus
vel ſpccies. pꝛima.Sʒ pꝛima ſuba idem ẽ qdð indi-/
tẽ hec eſt vera. chꝛiſtus ſᷣm ꝙ hõ ẽ

tia pꝛimo et per ſe ſunt in indiuiquis.g albedo ineſt
chꝛiſto ßm ꝙ eſt hõis indiuiduũ¶ Sed contra. Idẽ

erauidn
ſang⸗
ſctliu
ſegbri
ettln
fofnait⸗

eotn

ioßto
gibudnt

ilbe⸗

7

ſhſen
Götenenin
defliodai
Aiigoſtb
Gihoſtb
wrfwe
ſaew
Noraft
umfm
ſutchca
ſtunft
o
etq⸗
bid
Prhe
ipet
Nwpttt
onetb
efllaer
Nttnit
atkc
une
rvto
laatoe
poreſe.
gihöl
hoein
y
duptr
petri⸗
lſuttn
dun
bſien
manan
Ucen⸗
fince
ſppon
ſöͤde⸗
ngh
ntet
zͤnee⸗
ſtdien
ia
notnt
boante
hof
ſpbe
leoy.
ſhe

ſa

tſi ton
üniun
Macn nn

ngtas
rae
Nreuig,
mengigey
erislinc⸗

tann gutnig

Wninimniſt

röchtünn

Wuli ac
n Atneins i
gle
adius
tiks⸗
in unce⸗
begtuin
Nbcexeticen

ididn

ncdrin E
N

niihii
wgtiirn
Hiiefngni;
inein ia
lugruin

, Mnil

alunieſ

tin,
o
nanihid

poc ↄſtat. ⁊ m rõez indiuiduatõis ẽ nũeratio. xpᷣs

25 ſtinguendũ ẽ cũ dẽ. xpᷣs ſᷣm ꝙ hõ ẽ ſuppoſitũ.Eſt em̃

E eẽ indiuiduũ ſube et bypoſtaſim.Sʒ in chꝛiſto vna
ſola eſt hypoſtaſis.qm in hypoſtaſi fit vnio vt dicit
Daimn.et illa bypoſtaſis ẽ diuia nõ hũana niſi ꝑ vnio
nẽ. ſi bec ẽ falſa.xpᷣs ſᷣm ꝙ hõ ẽ ypoſtaſis.hec ſimili
ter eſt falſa.xpᷣus ſᷣm ꝙ; bomo ẽ indiuiduũ.¶ Itez ſi
xpᷣs ᷣm ꝙ bõ ẽ indiuiduũ.ſm ꝙ deꝰ ẽ ſuba idiuidua

c duo.ſᷣ hoc ẽ falſuʒ ſicut oñſum ẽ ſupꝛa.g ⁊c.¶ Itez
oẽ indiuiduũ ẽ ꝑ ſe vnũ et vnũ numero.s nihil taleẽ
vnitũ ſube alij añcedenti ᷣm eẽ. cũ hũana natura
in xpᷣo ſit vnita vᷣbo cterno.vẽ ꝙ rõeʒ indiuiduatõis
nõ teneat in ipo.¶ Itẽ qͥcquid dẽ vere ð filio hõis.dẽ
de filio dei. S cũ indiuiduũ dicat collatõ ꝓpꝛietatũ
quã ipoſſibile ẽ in alio reꝑiri et de alio indiuiduo di⸗
ci.poſſibile ẽ ꝙ xpᷣs ſit aliud et aliud idiuiduũ ſᷣm ꝙ
hõ ⁊ m ꝙ deꝰ. ſicut in xpᷣo ẽ vnitas pſonalitatis.
ita ẽ vnitas indiuiduatõis.& ſicut hecẽ falſa xpᷣs eſt
pꝓſona ſᷣm ꝙ hõ.ita vt vr̃ bec erit falſa.xps ẽ idiuidu-
um ym ꝙ hõ. Querit᷑ g̊ de hac et cõſilibꝰ.vicʒ.vtruʒ
ſint cõcedẽde.xpᷣs ẽ indiuiduũ ſᷣm ꝙ hõ.xpᷣs ẽ ſuppo
ſitum ᷣm ꝙ homo. chꝛiſtus eſt ypoſtaſis õm ꝙ bo⸗
mo.Et de alijs conſimilibus quid veritatis habeãt
et quid ꝓpꝛietatis.¶¶ R.dm. ꝙ accipiendo ꝓpꝛie
hãc dictionẽ ᷣm ꝓut dicit habitudinẽ cauſe.q dã ex
hmõi locutõibꝰ ſimplr ſũt falſe et ipꝛope.qdã ſũt di
ſtinguẽde ꝓ eo ꝙ hñt aliqᷣd ꝓpꝛietatis et aliqͥd im/
pꝛopᷣetatis.Hec em̃ ẽ falſa et ipꝛopa.xpᷣs ſᷣm ꝙ bõ ẽ
pſona.et bec ſilr.xpᷣs ſᷣm ꝙ hõ ẽ bypoſtaſis¶Sʒ pꝛia
E falſa ex duplici ca.Tũ qꝛ ꝑſona ipoꝛtat ꝓpꝛietatẽ
dignitat.tũ etiã qꝛ ipoꝛtat fůdamẽtũ totiꝰ exiſtentie
nat᷑ al. Meutrũ at hoꝝ ieſt xpᷣo rõe nat᷑e aſſumpte ᷣ
aſſumẽtis.Scda vo ẽ falſa altera illaꝝ cãꝝꝑ.qm̃ et ſi
hypoſtaſ.s nõ dicat ꝓpꝛietatẽ excellẽtie.dicit tñ fun/
damẽétũ cxiſtẽtie.hoc at in xpᷣo nõ ẽ aia.nec caro.nec
ex vtroq; cõpoſitũ.ſᷣ vᷣbũ increatũ.et iõ pᷣdicte due
locutões ipꝛope ſũt et falſe.et ſi legat᷑ alicubi ſũt ex.
ponẽde.et ſᷣm aliã acceptionẽ illiꝰ determiatõis hm
ꝙ ẽ hõ ſunt intelligẽde. Hec aũt de qᷓ nũc ẽ ſermo.ſco
xps ẽ indiuiduũ ᷣm ꝙ hõ.⁊ hec.xpᷣs ẽ ſuppoſitũ ſᷣm
cy hõ.pñt hẽe ꝓpꝛietatẽ et ipꝛopᷣetatẽ ſᷣm diuerſazʒ in
2 tentionẽ iſtoꝝ vocabuloꝝ. O em̃ aliqͥd indiuiduuʒ
dupłr. Ano mõ qꝛ dẽ de vno ſolo.et hoc mõ albedo
petri ẽ indiuiduũ.et hoc mõ indiuiduũ dꝛ qð ẽ indi/
uiſum in ſe.et ſic abſq; dubio xpᷣs ᷣm ꝙ hõ ẽ indiui/
duũ. Alio mõ dẽ indiuiduũ qð ẽ ah alijs diuiſum et
ſubſiſtit in ſe et ꝑ ſe.hoc mõ accipiẽdo indiuiduũ.hu
mana natura in xpᷣo nõ ẽ indiuiduñ.ẽ em̃ vnita vᷣbo
increato ſicut ſuo ſuppoſito. Per hũc etiKã modũ di⸗/

ſuppoſitũ in q̊.et ſuppoſitũ de ̊ Si dicaft ſuppoſiũ
illð de quo alten pꝛedicat᷑ et qdð ſubijcit᷑ ſupioꝛi.xpᷣs
hm ꝙ hõ ẽ ſuppoſitũ.Si vero dicat᷑ illud ſuppoſitũ
in q̊ totũ eẽ rei ſtabilit᷑ et fundat᷑.ſic nõ ẽ cõcedẽduʒ
xpᷣm eẽ ſuppõitũ ſᷣm ꝙ bõ.niſi artet᷑ ratio ſuppoſiti
vt dicat᷑ ſuppõitũ accidẽtiũ et ꝓpetatũ accidẽtaliũ.
Vñ qꝛ in vnica ſui acceptiõe ta nomen indiuidui.qᷓ;
nomẽ ſuppoſiti eqpollet bypoſtaſi.falſe ſũt pꝛedicte

XI

D .

nes vcro ad ptẽ ſequẽtẽ pcedũt de indiuiduo ſ̃m q;
nõ ſolũ diuidit᷑ in alia.ſᷣ etiã iquãtũ diuidit᷑ ab aliꝰ
ſuppoſito.et hoc qͥdẽ nõ bʒ in xpᷣo.et hoc totũ ptʒ p
tractanti ſingulas rões. Ex his patz qð vltio qᷓreba 2 4
tur que.ſ.locutões in hac materia ſint admittẽde et

que nõ.Ille em̃ cõcedẽde ſũt q̃ ſic veritatẽ et ppᷣeta

tẽ naturaꝝ ipoꝛtãt ꝙ illi ſume vnioni nõ p̃iudicant.
in qua quidłẽ facta ẽ vnio in pſona verbi.nõ ſolũ in
q»̃tũ dicit dignitatẽ ꝓpᷣetatis.ſᷣ etiã iquãtũ dicit ſup

poſitũ incõicabile.ſ.ipᷣam hypoſtaſim.rõe cuiꝰ ẽ mu⸗
tua pᷣdicatio et ydiomatũ cõicatio.Et hoc tm̃ ꝓ dire
ctiuo pᷣncipio ẽ habẽdũ.qꝛ in illa vniõe btã pſona vᷣ
bi fecit ſe ſuppoſitũ hũane nature ſicut pluries in p/
cedentibꝰ dictũ ẽ.Et ꝓ tãto hũana natura in xpᷣo dẽ

vergere in accñs.et iõ aliqð pᷣdicatũ qd dicit moduʒ

exiſtẽdi vere.attribuit᷑ nobis ᷣm bnanã naturã.qð
tñ nõ vere attribuit᷑ xpᷣo ᷣm hũanã ſ̊ ᷣm diuinã.ſcx
eẽ pſonã.et cẽ ſuppoſitũ.et eẽ hypoſtaſim.et eẽ indi⸗
uiduũ.ſᷣm ꝙ vocabulo hypoſtaſi eqͥpollent.licet ᷣm
largioꝛẽ modũ accipiẽdi duo vltima pñt attribui vt
pᷣdictũ ẽ. ¶ Sʒ cõtra pꝛedicta vꝛ poſſie obijci.qm̃ vꝛ
xpᷣs ᷣm ꝙ hõ vere ⁊ ꝓpe ſit indiuiduũ.Sicut em̃
in ſcdo libꝛo oñſum fuit. Indiuiduatio ẽ ex cõicatio/
ne materie cũ foꝛma.et innoteſcere bʒ p accidẽtium
collectionẽ. xps ãt ſm ꝙ bõ ex aia et carne cponit
ſicut et alij hõies.̊ ita vere et ꝓpꝛie hʒ idiuiduatõp

ſicut et alij hõies.nõ vꝛ & q pꝛedictũ ẽ ſufficere. ꝓ/

pter hoc ẽ qõ q;tũ ſit de ꝓpꝛietate indiuiduatiõis iit
xpᷣo ſᷣm ꝙ bõ.Si em̃ nõ ẽ ãplioꝛ niſi qꝛ dicit᷑ de vno
ſolo.tũc nõ hʒ magis de rõe indiuiduatõis q; accidẽ
tia.qd abſurdũ ẽ penitꝰ.cũ xpᷣs pᷣm ꝙ hõ ẽ vna vera
ſuba.Et dᷣ circũſcriptis accidẽtibꝰet ꝓpꝛietatibꝰ
que indiuiduatõeʒ nõ faciũt ſ᷑ oñdũt.indiuiduatio ẽ
a pᷣncipijs intriſecis pᷣim ꝙ vnũ cõſtituũt ſuppoſituʒ
in quo totũ eẽ rei ſtabilit᷑.Et qꝛ ex cõcurſu illoꝝ pᷣnci
pioꝝ cõſtituit᷑ indiuiduũ.et reſultat foꝛma totiꝰ que
Eẽ foꝛma ſpecifica.hinc ẽ quẽadmodũ dicit Boeci.q;
ſpẽs ẽ totũ eẽ indiuidui.in xpᷣo ãt aia ⁊ caro.ſiue ma
teria et foꝛma vniunt᷑.nõ ſolũ in eo qdð cõſtituũt.ſed
etiã in hypoſtaſi vᷣbi eterni.et iõ foꝛma ſpecifica non
dicit totũ eẽ xpᷣi.ac ꝑ hoc xvpᷣs ᷣm ꝙ hõ non bʒ oino
plenã rõeʒ indiuidui.vñ quaſi mediuzʒ tenet iter in/
idiuiduũ ꝓpꝛie dictũ.et idiuiduũ ſᷣm ꝙ accñs dẽ ali
quid indiuiduũ. Hã in indiuiduo ꝓpꝛie dicto ẽ pᷣn/
cipioꝝ ſubaliũ vnio.et pᷣmi ſuppoſiti cõſtitutio in ſe
ipo nõ in altero. trũq; tñ hoꝝ deeſt in accidentibꝰ
que nec in ſe nec ꝑ ſe ſubſiſtũt. Medio mõ ẽ in xpᷣo.
vbi pꝛincipia cõueniũt m hũanã naturaʒ.tñ pꝛimũ

ppoſita ẽ alterius nature non ab eis conſtitutum.

Et ſic patet ꝙ veritatẽ habent q̃ pꝛedicta ſunt.Ad h
güt valent pᷣdeterminata li.ij.diſ.ieiij.
Onſequenter querit᷑ de ſcdᷣo pᷣncipali.ſcʒ de
filiatione adoptionis Et circa boc inciduix
tria inquirenda. Pꝛimũ vtruʒz filiatio adopᷣ
tiõis ſit in xpo. Scom vtrum ſit in alijs per chꝛiſtu.
Tercium vtrũ ſit in nobis ꝑ comꝑationẽ ad xpᷣm.

locutiones.ex eadẽ cã ex q̃ et locutio pᷣdicta.i.xpᷣs eſt ¶ Atrũ filiatio adoptionis ſit in xo. Qdð eſt querere

hypoſtaſis m ꝙ bõ. Sequeret᷑ em̃ ꝙ i xpᷣo eẽnt duo
ſuppoſita et due hypoſtaſes.⁊ ita nõ cẽt vnũ.nec 46
in eo vera vnio. Scdm at aliã acceptionẽ pñt ↄcedi.
et ꝑ hoc pñt diſſolui rões ꝗᷓ inducunt᷑ ad vtrãq; par
tẽ. Roes em̃ que inducunt᷑ ad pᷣmã ptẽ ccdũt ð in⸗
diuiquo vm &ꝙ indiuiduũ dẽ qd de vno ſolo dꝛ. Rõ·

vtrũ xpᷣs ſit filius adoptiuus.Et ꝙ ſic v;. HMylarius
de trini. Ptãtis dignitas nõ admonet᷑ dñ carnis hu
manitas adoptatur. Si g hoc dicit quãtũ ad aſſum/
ptionẽ hũane nature a verbo.vẽ ꝙ in xpᷣo humana
natura ſit adoptata ¶ Itẽ ſpũs charitatis eſt ille qui
facit filios adoptionis.ſicut patet mo. vif. Hoz ac/

erpiſtis iterum ſpiritũ ſeruitutis in timoꝛc.ſed ſpiri:
tum adoptiõis filioꝝ.ſ xpᷣs babuit ſpiritũ dilectiõis
m ꝙ alij que et accepit ꝑ vonũ. inquatũ ho e fili⸗
adoptiuus. ¶ Itẽ aut xp̃s ẽ filius di m ꝙ bõ. aut ñ.

Si nõ.ct alij hõies ſunt filij di.ᷓ̈ maioꝛis dignitatis
ſunt alij bõies q;ᷓ ille qͥ eſt deꝰ.qð abſurdũ eſt vicere.
Si gDfilius di ᷣm ꝙ hõ.aut naturalis.aut adopti/
uus.Sʒ nõ naturalis.qꝛ tũc eẽt eiuſdẽ nature õᷣm

hõ.reſtat & ꝙ ſit filius adoptiuꝰ.¶ Itẽ oẽs ſumꝰ fi/
lij dei ꝑ creationẽ ᷣ hoc nõ ipedit quin poſſumꝰ eſſe
filij p adoptionẽ mediãte dono gre.̊ pari rõe q;uis

xpᷣs ſit filius dei ꝑ eternã generationẽ.nibil impedit

qn ſit filiꝰ dei adoptiuus ꝑ ſuſceptionẽ gratie diuie
in tpe. Si tu dicas ꝙ hoc e ꝓpter culpã ꝑ quã facti
ſumꝰ filij ire que non fuit in xpᷣo¶ Sʒ cõtra. Angeli
ſunt filij ꝑ adoptionẽ gratix.ſiẽ ſcribit᷑ Job.xxxviij.
ca. Cñ me laugarẽt aſtra matutina. et iubilarẽt oẽs
filij dei. ⁊c¶ Eʒ cõtra. Phil.ij. Dñs nr̃ ieſus xpᷣus
in gloꝛia.⁊c.ibi.glo.inquatũ hõ aſſumpſit nomẽ dei.
nõ ꝑ gratiã adoptionis.ſᷣ ꝑ graʒ vniõis.Si tu vicas
nõ negat xpᷣm eẽ filiũ adoptiõis.ſᷣ negat xpᷣm eſſe
deñ adoptiuũ cũ ſit verus deꝰ.Sed cõtra. ſicut xpᷣs
E verus deꝰ.ita ẽ filius dei verꝰ.g ſicut veritas deita
tis nõ patit᷑ ipᷣm dici deñ ꝑ adoptionẽ.ſic veritas fi/
liationis nõ admittit gratia adoptiõis¶ Itẽ Amb.
tractãs illud verbũ Ro.j. Pꝛedeſtinatꝰ ẽ ⁊c. Legi et

relegi ſcripturas.ieſum filin dci nũqᷓ; adoptiõe inue/

ni. Sʒ nõ debemꝰ xpᷣo attribuere qd nõ poſſumꝰ per
ſcripturas autẽticas aut rões neceſſarias ↄfirmare.
& oino ẽ reijciẽdũ xpᷣm eẽ filiũ dei adoptiuũ.¶ Item
Aug.de eccl.dogmatibus. Matus ẽ pᷣm veritatẽ na
ture ex deo vei filius.ſᷣm veritatẽ nature exc hõie bo
minis filius. vt nõ adoptione.nõ applłone. ſᷣ vtraq;
natiuitate filij nomẽ naſcẽdo haberet. Si g tã filiꝰ

dei ꝙᷓ virginis nõ adoptiõc.nõ nücupatione.ſᷣ natu/

ra.g neutrius ẽ filius adoptiuꝰ¶ Itẽ quicũq; adop/
tat᷑.de nõ filio fit filius.ſi em̃ cẽt filiꝰ.iã nõ adoptare
tur in filiũ.̊ xpᷣs ab eterno fuit filiꝰ ᷣm diuinã natu
rã.ſtatim cũ fuit filiꝰ fuit pᷣm bũanã.g̊ ⁊c. Et qꝛ mul

25 te ad boc inducunt᷑ auctes in lra.iſta ſufficiãt. 418.

dðᷣ. ꝙ abſq; dubio hec nõ admittitur.ſ.xpᷣm eẽ filiuʒ
vei ꝑ adoptionẽ.ſiue ꝓferat᷑ ſimpłtr ſiue cũ determi
natoe.vtpote ſi addat᷑ inquãtũ hõ.Rõ aũt buiꝰ ẽ qꝛ

filiatio reſpicit ꝑſonã ſicut dictũ eſt ſupꝛa.ᷣ adoptio

in adoptato pᷣſupponit extraneitatẽ.ct ꝓonit gratifi

cationẽ.et oꝛdinat ad poſſidendũ hereditateʒ. et iſta

ſunt tria ſubalia ipi adoptiõi.( Ad hoc qꝙ aliq̃s ſit
filius ꝑ adoptionẽ neceſſario requirit᷑ ꝙ pꝑſona illa
hẽat ante adoptionẽ aliquo mõ extrancitatẽ.qꝛ non

agcoptant᷑ filij ꝓpꝛij ſ̃ alieni.neceſſe ẽ etiã ꝙ rcipiat

donũ gratie ꝑ q oꝛdinat᷑ ad poſſidẽdã hereditatexs.
qᷓ;uis aũt in xpᷣo cõpetãt duo vltima.ſeʒ gratie ſuſce
ptio et heredatio 'm naturã aſſumptã. extraneitas
M nõ cõpetit. Ille nãq; eytraneus a filiatõe q nõ ẽ
filiꝰ.Mõ filiꝰ at dupir pᷣt dici.vel negatiue.vel con/
trarie. Mõ filiꝰ negatiue dẽ qͥ non bʒ filiationẽ dei.ſi

ne bẽat oppoſita filiatõeʒ ſiue nõ. NMon filiꝰ cõtrarie

ſiue pꝛiuatiue dẽ ille qui ẽ filius ire. Ad boc ꝗ ꝙ ali
qua ꝓſona ſit adoptabilis.neceſſc ẽ ꝙ m ſuã pᷣmaʒ
oꝛiginẽ vel ſit indifferẽs ad filiationẽ gre et ire.vł ba
beat filiationẽ ire.Et qꝛ perſona xpᷣi nullo iſtoꝝ mo/
doꝛum etiam ſᷣm naturam aſſumptaʒ habuit extra/
ncitatem.quia nec peccatum hũit.nec habere potu/⸗
it: oes aũt alie ꝑſone habentes gratiã habucrũt aliq

S —

* gtraneitatẽ bincẽ de oibus bñtibꝰ graz pt dick

& ſunt filij adoptiui.excepta ſola ꝑſona xpi rõe iam
dicta. ¶ Cõcegede ſüt 5rdes ad ꝑtẽ iaA illucd

do.ꝙ hnanitas dẽ adoptari ñ rõe illiꝰ ſingularis na/
ture q̃ aſſumpta fuit a verbo in vnitatẽ ꝑſone.ſ̃ rõe
cõſimiliũ.qꝛ ꝑ illaã vnioneʒ adoptati ſunt alij bõies.
Ad illud qð obꝛ ꝙ ſpũs charitatis facit illos adop
tiuos.ddð.ꝙ verũ ẽ in his q̃ hñt extraneitatẽ aliqua.
et qꝛ hãc nõ ẽ repifu xpᷣo.iõ nõ tenet rõ illa.qꝛ ꝓce
dit ab iſufficiẽti. ¶ Ad illò qð obꝛ. vtrũ xps ſit filiꝰ
dei ßᷣm ꝙ hõ. põt cõcecdi ꝙ ſic. Et ſi qrat᷑ vtꝝ ſit filiꝰ
p gratiâ vel ꝑ naturã. d.q; ᷣm ꝙ hõ ẽ filiꝰ ꝑ gratiã.
5 tũc nõ ſequit᷑.g ẽ filius adoptiuꝰ.qꝛ boc no ẽ ꝑ gra
tiã adoptiois ſᷣ ꝑ gratiã vniõis.que multo ẽ excellen
tioꝛ.nec hʒ repugnãtiã ad filiatiõez naturalẽ.ĩmo fa
cit illã cõicari.nec ipoꝛtat aliquã ipfectiont.nec amit
tit᷑ nec cõſumit᷑ ſicut gratia adoptionis ꝓut exẽplifi
catũ fuit: Ad illud qð obꝛ c filij ꝑ creationẽ fiũt fi/
lij ꝑ adoptionẽ.ↄdm.q nõ eſt ſimile.qꝛ filij ꝑ creatio
nẽ quis non ſint oino extranei a deo.tñ pñt eſſe ex/
tranei ſi ꝑ culpã fiũt filij dyaboli.nec ꝑ creationẽ ſũt
pfecti filij.qꝛ nõ ſunt ſimilitudine gratie inſigniti.nõ
ſic aũt ẽ de eo qui ꝑ generationẽ ẽ filius.ille em̃ non
extraneꝰ.nec põt fieri.nec põt magis cõſignari.⁊ iõ
nõ põt ꝑ adoptionẽ filiꝰ dei de nouo fieri. et iõ rõ il⸗
la nõ valʒ.qm̃ nõ ẽ ſilłe hic et inde.
¶ Atrã filiatio adoptionis cõueniat nobis ꝑ xpᷣm ⁊c̃.
Et ꝙ ſic vĩ Jo.j.edit eis ptãtẽ filios dei fieri his qͥ
credũt in nomie ciꝰ.ↄſtat ꝙ euãgeliſta loquit᷑ ver
bo incarnato. g vꝛ ꝙ ꝑ ipᷣm nos ſimus filij dei.ſᷣ nõ
alij filij ꝙ, adoptiui. ⁊c. ¶ Itẽ ad Galiiij. Miſit 82
filiũ ſuũ factuʒ ex mulicre.vt ado.fi.xre. & ſi filiꝰ ad ̊

e.d¾
S 4 — ”!lU
” “ä SS 53s

8 5 a 26
q pꝛimo obẽ de Hyla.ꝙ in xpᷣo bũanitas adoptat᷑.

2

28

29

miſſus eſt in carnẽ.vẽ q; ꝑ xpᷣin ſimus filij adoptiui.

¶ Itẽ oẽ paccidens r̃ducit᷑ ad ꝑ ſe.ſ filij ꝑ adoptio⸗
nẽ ſunt fulij ꝑ accidens reſpectu filij naturalis qui ꝑ
ſe et pꝛopꝛie eſt filius.& ſi ſolus xpᷣs eſt filius natura
lis.videt᷑ ꝙ nullus adoptet᷑ in filiũ niſi ꝑ ibᷣm. Itẽ

ꝑ ipſum ſumus filij dei effecti ꝑ quẽ ſumus filio dei

rxecõciliati.ſed deo recõciliati ſumus ꝑ xpᷣm. ſic dꝛ.ij.
Coꝝ.v.deus nos ſibi reconciliauit ꝑ chꝛiſtuʒ. vide
tur ꝙ adoptati ſimus ꝑ ipſum.¶¶ Sʒ cotra Ro. viij.
Mon accepiſtis ſpiritũ ſeruitutis iterum in timoꝛe.
ſ ſpiritũ adoptionis filioꝝ.g vidctur ꝙ noſtre filia/

tionis adoptio ꝓpꝛie attribuenda ſit ſpirituiſancto

nõ xpᷣo.¶ IOͤtem Jo.iij. Miſi quis renatus fuerit ex
aqua et ſpirituſancto ⁊c̃.Et iterũ.ſic eſt omis qui na
tus eſt ex ſpiritu. Sed cui attribuit᷑ natiuitas. eideʒ
attribuẽda eſt filiatio. Si g ꝑ ſpiritũſanctũ renaſci⸗
mur ſpiritualiter.videtur ꝙ ꝑ ſpiritum ꝓpꝛie non ꝑ
xpᷣm adoptemur in filios.O ſi tu dicas boc compe/
tere vtriq;. Urgu itur ꝙ ꝑ appꝛopationem non cope

tat xpo.ſed ſpirituiſaucto.pꝛedicte autes rationes vi

debant᷑ oſtendere oppoſitum. ¶ Itẽ ante chꝛiſti in⸗
carnationem deus habuit homines filios. ſicut ipſe
dicit de ſalomone. Erxo illi in patrem. Scd conſtat ꝙ
nondũ filius dei in came aduenerat.S ſi chꝛiſtꝰ fuiu
dei nominat incarnatum.videt᷑ ꝙ non ſimus filij di
per chꝛitum E. Jeem q;tũcunq; ſit filius di incarna
tus.nullus tñ eſt dei filius adoptiuus niſi qui ſuſce/
pit vonũ gratie gratũ facientis.q fuſcepta etiã ante
incarnationẽ eſt filius. poſita vcl remota incarua/
tione filij dei.ſalus mancet ratio adoptionis.videtut

werot

Ptſun⸗
Fuanun
ſatdick?
ſorrgtie
t oſd
Mocniate

e ht

ſtenppin
homsc⸗
Fea
lhenn
Galiſe
ſlation
O tturcu
ſihs
duplidt
cu⸗
portac⸗
biowom
ſeñ oht
Ritinguen
ſcpicton
Gecroin
Chrach
nt
enot
Cnnco
onendu⸗
fliticfen
orher
Minaat
ſunn
nactt
cngui
Prcun
Unatey
Kdda
o
ſi
n
nc⸗
ption
naro
chue
Giuſa
honn
ſtpluei
11 enso
tunt
Mten
fien
ſlluni
Adbaen
liobere
dit
erſion
his ſun
Lpor
ſazqn
tion
Kur⸗
ſaͤ⸗
A

1

ergo ch noſtre filiationis adoptio non fuerit facta
itz chꝛiſtum. Juxta hoc queritur ꝑ quod donuʒ gratie
e.“ efficiamur filij adoptiui. videt᷑ em̃ ꝙ per cbaritatem
ſnglmnsn, ſicut dicit Aug. Sols charitas eſt qᷓ diſcernit inter fi
igſne lios regni et ꝑditionis. Aidetur etiam ꝙ ꝑ fidem.ſi⸗
untal cut Jo.j.dicitur.Dedit eis poteſtatem filios di fieri
in . pis qui credunt in nomine eius. AUidetur nibilomi/
iig 7 nus ꝙ timoꝛẽ. Super ill Ro.viij. Mõ accepiſtis

göͤllag de⸗ bonus et pficiens generat nos filios. Hidetur etiam

iterũ ſpiritum ſeruitutis ⁊c.glo.Limoꝛ caſtus qui

tus. (Ad llud vo q vltimo queritut p quod do-
num gratie ſiamus filij adoptiui.dvm.ꝙ filij dei ſu/
mus inquatum ſumus confoꝛmes imagini filij natu
ralis. ſm illud NRo. viij. Quos pꝛedeſtinauit confoꝛ⸗
mes fieri imagini filij eius. Hoc auteʒ eſt dupliciter.
Aut per remotionem a malo.et hoc eſt per gratiam

poteſt eſſe dupliciter. aut ex parte intellectus
fides. aut ex parte affectus et ſic eſt charitas. Si aũt

baptiſmalem. que inquantũ eſt ſacramentalis. mede
la eſt cõtra malum. Aut ꝑ oꝛdinem ad bonũ. Et bo
et ſic ẽ

VN

mipsſt kld9 ꝙ gratiam baptiſmalem ꝑ auẽtem dñi Jo.iij. Hi/ icat᷑ timoꝛ vel humilitas facere filios.hoc eſt diſpẽ
heſfle ſi quis rena. ⁊c.S hoc eſt per baptiſmũ.Queritur er· ſatiue. (2
rnuc go cui iſtaꝝ gratiaruz ſiue vonoꝛũ attnbuatur ppe QAQAueſtio. iiff.
wmni filiatio adoptionis. Et ſi omnibus quodã modo qᷓ ¶ ANtrum filiatio adoptionis ſit in nobis ꝑ compara
ennhial o ritur cui magis ꝓpꝛie. ¶ RE. dom ꝙ cum querit᷑ ytlꝝ tionem ad xpᷣm. Et hoc eſt querere vtrum ſimus fi -
zumlim ſimus filij adoptionis ꝑ chꝛiſtum. boc põt intelligi lij adoptiui ipſius chꝛiſti. Et ꝙ ſic videk. Frequent
ſeane ternt dupliciter. quia pᷣpoſitio illa ꝑ pᷣt impoꝛtare cauſam eñ̃ in euangelio vocat dñs diſcipulos ſuos filios et
nsmamh eſfectiuam. vel menitoꝛiam ſiue diſpoſitiuã. Et ſi im/ illos quos curabat.Confice fili fides tua te ſaluum
daugggifüf, poꝛtat cauſam meritoꝛiã vel diſpoſitiuam. abſq; du fecit. Si ergo vere dicebat. illi vere erãt filij xpᷣi.ſed
kegfigen bio verum eſt ꝙ ſimus fillij adoptionis ꝑ chꝛiſtů. yp non naturales. ergo adoptiui. ¶tem ſuper illud
ähſechet ſe em̃ nobis meruit gratiam pꝑ quã ſumus ſilij adop Ephe.iiij. Anus deus et pater omniũ.glo. cus eſt
yornlig tiui inquantum eſt caput eccleſie.Et hoc non ſolum pater omnium creatione.ſed fideliũ regeneratione.
enſgn i reſpicit diuinam naturam ſ̃ etiaʒ natur aſſumptã. ſed chꝛiſtus creauit et recreauit.ergo chꝛiſtus eſt pa/
ius le eñnn Si vero impoꝛtat cauſam eſfectinam.ſic adhuc veꝝ ter omnium et fidclium.ſed fideliuʒ eſt per adoptio
cſgunt; eſt. pater em nos adoptauit per filium et ſpiritũſan/ nem pater.ergo ⁊c. ¶ Item filij adoptiui efficimur
ſetaoͤnn ctum. Et ſi per appꝛopꝛiationem loquamur. ꝑ filiu, per gratiam inhabitantem. ſed cum habitatin nob
“ nos adoptauit quo ad inchoationem.per ſpiritũſan vna perſona.neceſſe eſt ꝙ inhabitet et reliqua. ergg
ctum quo ad cõſuũmationem. Ad noſtram em adop ſi ſumus filij neerſoneneceſſe eſt ꝙ totius tri/
hegrittt, tionem duo concurrunt.ſ.redempꝑtio que facta eſt nitatis. ergo xpi. ¶Item vnus eſt amoꝛ quo ama/
Snbei filij miſſioneʒ.et gratificatio que facta eſt per miſio⸗ mus patrem. cet filium. cet ſ⸗ Piritũſanctum. Sed amoꝛ
nlogni D nem ſpirituſſancti.Et hoc eſt quod dicitur in libꝛo 8 eſt llle qui facit nos clamare abba pater ergo pater
nusflide anima et ſpiritu ca.vj.A patre per filium et ſpiritũnret filius ct ſpirituſſanctꝰ ſunt vnꝰ pater noſter. ¶ Sʒ
Ei Mit ſanctum ad nos viuina deſcendunt. Pater ſiquide,ʒ contra. Illius ſe Rline adoptare qui potcns ci ge-
itus tradidit filium quo redimeret nos.miſit ſpiritũſan K/ nerare.ſed i diuiuis ſolus pater generat. nec chꝛiſt?.
fiiptui ctum qui ſeruos adoptaret in filios.filium dedit in nec ſpiritufſanctus. . ſumus filij adoptiui ſea olius pa
iigauyt⸗ pꝛecium redemptionis.ſpiritũſanctum in pꝛiuilegi · xRtris.non ergo xpᷣi. ¶ Item illius ſumus filij adopti⸗
mio li um adoptionis. Et ſic patet ꝙ per omnem modũ ſi/ ui cuius chꝛiſtus eſt filius ꝑ naturaʒ.eo q; ſumus ei⸗
3 3lant ue ꝑ dicat rõem diſpoſitiuã ſiue effectiuã.⁊ hoc ſiu· us fratres et coheredes. ſed idem chaſtus eſt filius
4 l p pꝛopꝛietateʒ ſiue ꝑ appꝛopꝛiationẽ. verũ ẽ ꝙ ſumꝰ ſolius patris.ergo nos ſumus filij adoptiui rſpectu
di 1 ſilij adoptiui per xpᷣm. Et concedende ſunt ratiöes vnius ſolius perſone.ſcʒ patris.non ergo xpi.:¶INteʒ
nns ſ 1 que boc oſtendũt. ¶ Ad illud g q; pꝛimo obijcitur ſolus filius eſt incarnatus. ne ſi alius incarnarctur
n de in contrarium de ſpirituſancto. doᷣm ꝙ filiatio ado/ eſſʒ confuſio ꝓpꝛictatum.et no:mẽ filiationis tranſi
ſciſizfnn ptionis conuenit ſpirituiſancto et appꝛopꝛiari põt ret in aliaʒ ꝑſonam. Si ergo filiatio non debet in di
zänhn ratione gratificationis. ſed per hoc non excdudit᷑ qn uinis competerc alij perſone ꝙᷓ perſone filij.pari ra-
n ie⸗ conueniat filio. Si em̃ per ꝓpꝛictatẽ loquamur.in/ tione nec paternitas. ¶ Item reſpectu illius ſolius
uh dinuiſa ſunt opera trinitatis.ſi vero peꝛ appꝛopꝛiatio dicimur filij qui refertur ad nos viceuerſa.ſed filius
Efraih nem.nihil ipcdit quin aliquid diuerſis de cauſis poſ dei non dicitur ad nos.nec dicitur filius noſter. ſicut
ntzine ſit pluribus perſonis appꝛopꝛiari.et per hoc patet ſe babitum eſt in pꝛimo libꝛo.ergo nec nog debemꝰ di
emſ 32 quens obiectum. ¶ Ad illud qu obẽ ꝙ filij adoptiui ci filij ipſius filij. Si tu dicas ep ⁊ ſi non fferatur ſub
mntn ) fuerunt ante aduentum xpᷣi. Dm.qꝙ et ſi fuerut añ nomie filij refertur tñ ſub nomine patris. Obijci ⸗
iinnan aduentum chꝛiſti m rem.non tñ ante fidem ventu tur contra hoc. quia eſſe patrem et fratrem ſunt
n r ri fuerunt filij adoptiui. quia ſicut dicit Aug. nullus relationes incõpoſſibiles reſpectu eiuſdem. xpus
war/ ſaluari potuit ſine fide mediatoꝛis. Pꝛcterea añ xpᷣi eſt frater noſter. nõ ẽ pater. nõ ſumꝰ filij it,
en n h aduentum non fuit plena ratio filiationis.quia nul- ddm qꝙ abſq; dubio filiatio ꝑ adoptionẽ copetit no⸗
Gmimeit lus hereditatem poterat aſſcqui quantũcunq; iuſtꝰ bis reſpectu totius trinitatis a qua ſumus creati et
rgufit⸗ xẽt. Et ſi tu obijcias de angelis ꝙ ñ ſint filij. Bom qy recreati.ct ſic cpetit nobis reſpectu xpi. NHu xps pt
sſart h et ſi non ſint filij mediantibus meritis cbꝛiſti homi/ dici pater nr. Sicut cm̃ in diuinis nomẽ pᷣncipij acci
Sadcantr⸗ nis. ſunt tñ per effectum et confoꝛmitatem filij dei. pitur eẽntialiter.vtpote cñ dẽ reſpectu creature. acci
ſcrtti Opoꝛtʒ em ſicut dicit Aug nos in filios adoptari ꝑ pit᷑ etiã notionaliter cñ di reſpectu penſone. Sic no
imsn euʒ qui ẽ filius ꝑ natura.¶ Ad illud qð obẽ ꝙ incar mẽ patris ſi dicat reſpectu perſone dᷓ perſonaliter.
sdiiun/ natione non poſita ponit᷑ filiatio.nec remota remoę Si vero dicatur reſpectu naturslis creature eentia/⸗
nig ℳ netur. dom. ꝙ boc non arguit noſtre adoptiõis xpᷣm liter dicitur. VUñ ſicut pater et fili? et ſpũſfanctꝰ ſunt
gaci nõ eẽ cauſam.ſᷣ oſtendit incarnationẽ non eſſe totẽ vnũ pᷣncipiũ reſpectu creature rõe ꝓd getionis natu
ug cauſam.qꝛ completur filiatio in miſſione ſanctiſpiri· re.ſic ſunt vn? pater roe collatibis gratie,. Cheegete

„

—

ſut roõés ad ̊ inducte Ad illð qꝗd pꝛio obẽ ꝙ illiꝰ

nomẽ Ppꝛietatis ſic cõicat᷑ ꝙ nñerat᷑. vtpote ſi dus

optare.⁊c. Dð.ꝙ illud hʒ locũ in eis qͥ nati ſunt filij eẽnt in trinitate. boc ãt ↄtingeret ſi alia perſona
agoſ⸗ filios per vis, generatiõis. DOeꝰ aũt ñ ſolũ hʒ incarnata fuiſſet. Si em ſpuͦſſanct? eet natus ogie. zwii
filiũ per pꝛoductionẽ generatiõis.verũ etiã multos filiꝰ eẽt.et aliꝰ filiꝰ qᷓ; ſit xps.nũc aũt nõ ſic Mã ⁊ ſi
ſibi foꝛmat filios ꝑ ꝓductõeʒ creatõis. Et ſicut tors xps et ſpũſſctũs dicat᷑ e pater nr ꝑ adoptionẽ. nõ tñ rk
trinitas illos creat dãdo vitã. ſic fcreat dãdo graʒ. ſuũt aliꝰ et aliꝰ pr.imo tota trinitas Eẽ vnꝰpfr̃ nr̃.qᷓ;uis Depenmn
35 et ſic adoptio ad totã trinitatẽ ſpectat.¶ Ad illð q vna ſola ꝑſona ſit pr xpᷣi.Ad ill qð obẽ ꝙ non dꝛ 59 Nolerrh

obꝛ ꝙ eiuſdẽ ſumus filij nos et xpᷣs.dð.qꝙ verũ eſt ꝙ

eiuſdẽ ſumus filij ſcʒ patris eterni.ex q̊ͥ ois prnitas

in celo et in terra nõiatur.nõ tũ illius ſolius.qꝛ alit

ſumꝰ nos filij.aliter xpᷣs. Chꝛiſtus em̃ eſt filiꝰ per ge

nerationeʒ que ẽ actio perſonalis/nos aũt per crea/

tionẽ et gratificationẽ que ẽ actio eẽntiał.Et qm̃ pr
cõicat toti trinitati.iõ nõ ſeqͥtur ꝙ ſi eiuſdẽ ſumꝰfilij

cuiꝰ ẽ xpᷣs ꝙ nulliꝰ alteriꝰ. Veꝝ ẽ tamẽ ꝙ pat᷑nitas

filius nr̃ vł ſpũfſanctꝰ ur.d.q ad hoc ꝙ aliqͥs ſit pr
ñ nõ opoꝛtzʒ ꝙ ad nos referatur ſub ꝓpꝛio nie keg
ſub hoc nõie qð ẽ pf.boc aũt mõ dicere ẽ ꝙ filius di
ſit pater nr̃.ꝙᷓuis nõ ſit filius nr. Nec valet qdð obẽ
cõfuſione relationũ.qꝙ idẽ ſit pr̃ et frat.dom. ꝙ nihil

impecdit diuerſas et oino diſparatas relatões ineſe

eidẽ m diucrſas naturas.et ſic ẽ in boſto. Mam
xpᷣs ẽ pat᷑ nr̃ m diuinã naturã.et ẽ

ater nr ᷑ᷣm bu

—

ſpſi gſone pr̃is appꝛopꝛiat᷑ ſm ꝙ dꝛ reſpectu noſtri. manã naturã.boc ãt nõ facit ↄfuſionẽ ꝓpꝛietatũ nec Sli
58 Adillò ag obz õ cõicatũ alijs p relationũ.qꝛ nec pr̃nitas illa nec fraternitas ppꝛieta A⸗
onis inducit cõfuſionẽ.dðʒ ꝙ illud veritateʒ hʒ qũ; tes ꝑſonales impoꝛtiit.

¶ Diſtinctio.xj. de cõicatioe ideomatũ et ꝓpꝛietatũ reſpiciẽtiũ ꝑſonã ꝓut ſonantin

defectibilitatẽ.vt pꝛedeſtinatio.creatio. inceptio c7c.

Einde ſi querit᷑ vtꝝ pᷣdeſtinatio.⁊c. Supꝛa oñdit mgfñ qualiter xpᷣo ↄueniũt iſta ydiomata que ſona
re vident᷑ in cõplemẽétũ et dignitatẽ. In hac vero pte inquirit de his que dicũt aliquã fectibilitatẽ.
talia aüt ſunt qᷓ notat incept ionẽ et ſignificat habere eẽ poſt non eẽ. Oalia añt ſũt in triplici dꝛia. O·
quedã impoꝛtãt inchoationẽ in eſſe ĩplicite et roe cõnotati.vt vocabulũ pꝛedeſtinãdi Auedã iplicite ſᷣ růõne
pncip alis ſignificati vt verbũ creandi. Queda explicite et rone ſui pmi ſignincati ſicut verbuͦ incipicdi. Jd0
ps iſta babet ꝑtes tres. In quan pᷣma inqͥᷣnrit. vtrũ pꝛedeſtiatio dicat᷑ de natura aut de pſona xpi. In ſecñda
vo inquirit. vt. xps ſit creatura. ibi. ſolet ctig queri vtꝝ debeat ſinplr dici ⁊c. In tertia vero querit. vtp ille
hõ aliqñ incepit.an ſemꝑ fuerit.ibi.Doſt pᷣdicta querit᷑ ⁊c. Dꝛia at et vltima ꝑte manẽte indiuiſa.media pꝑs
diuicit in tres. In quaꝝ pꝛima ꝓponit qſtionẽ et determinat. In ſecunda vero ꝑ auẽtes ſanctoꝛum confir
mat. ibi. Qui xpᷣm vel dei filium ⁊c. Cercio vero diſſoluit argumentationem ſopbiſticam que quidem vide
tur eſſe contraria veritati.et hoc ibi. Et ſi ergo chꝛiſtus ſᷣm hominem dicitur creatura.ꝛ..
¶ Uiyx pꝛedeſtinatio dicat᷑ de öi. -

Einde ſi querit᷑ vtrũ pꝛedeſtinatio illa quã cõmemoꝛat apls ſit de ꝑſo di .

na an ð natura.ſane dici põt et ꝑſonã filij que ſemꝑ fuit eẽ pᷣdeſtinataʒ
hm hõieʒ aſſumptiũ.vt ipᷣa ſqʒ ens hõ eet dei filiꝰ.et naturã hũanã eẽ pdeſti⸗/
natã vt verbo patris perſonaliter vniretur. “äe
uerit vtꝝ xpᷣs ſit creatura ſiue creatus vel factus.Et determi⸗
nat hoc ſimplr et abſq; determinatiõe minus ↄgruẽter dicG.g b
¶ Solet etiã queri vtꝝ debeat ſimplr dici atqʒ cõcedi xpᷣm eẽ factũ.vł creatũů.
vel creaturã. Ad qð dici põt.hoc ſimplłr et abſqʒ determiatõe minꝰ cõgru⸗
ter dici. Et ſi qñqʒ bꝛeuitatis cqꝗ ſimplr enunciet᷑. nũq tũñ ſimplłr dʒ itelligg.
Qꝛ vt Aug.in.j.li.ð tri.ait.Cũ de xpo loqmur.qͥd ſᷣm qͥd et ꝓpt᷑ qͥd dicat᷑ Aug.
pꝛudęes et diligẽs ac piꝰ lectoꝛ itelligere zzz.
¶ Cõſfirmat determiationẽ autoꝛitatibus ſancton .
¶ Q& ui xpᷣm vl ði filiũ ñ eẽ factũ vel creaturã in.j.li.ð tri.oñdit ita ĩquiẽs. un
pꝛicipio erat verbũ.et vbũ caro factũ c.et oĩa ꝑ ipᷣm facta ſũt.neq; dicit oia
1 sde n niſi que facta ſũt.i.oẽz creaturã. Vñ liquide apparet 92
ñi eẽ.p quẽ oia fa i ſi nã eẽ p quẽ oia facta ſũt. Et ſi factꝰ ſiõ ceg
cta ſae / 5mea. videk in factũ no eẽ ꝑ quẽ oia facta ſut. Et ſi factꝰ ſi ẽ. crea

ſaet ad ppoſitũ va em̃ ſubſtãtia que deꝰ ñ c.creatura ẽ. et q creatura n 6. H
lere. Q dicime. 7 ð ẽ. Sʒ ſi filiꝰ ñ ẽ eiuſdẽ ſubſtãtie cuiꝰ pr.g facta ſuub
ſpo. et ꝑ im et in iðo ſtãtia ẽ.et ſi facta ſubſtatia c.ñ oia ꝑ ipᷣm facta ſũt. aAAltt·? minn
ſant ois: Aſ of ſit ꝓ oĩa ꝑ ipm facta ſũt.facta & ſubſtãtia ñ c.ſʒ vna cũ pre n
par i ſegt eibe lecta ſubſtaͤtia . Itẽ in eodẽ. ſi vel filii fecit pf lue–m nt
ait ois lacen ſũt g nõ fecit ipe filiꝰ.nõ oia ꝑ filiũ facta ſunt. At oĩa ꝑ fliu· ivn
ſipᷣm. S ipeñ eſt fetñs. facta ſũt. Ipᷣe & factꝰ nõ c.vt cũ pfe faceret oĩa qᷓ faca Auhl
tẽ vi ꝙ ñ valeat aa ſut. Idẽ ĩ li.lxxxiij.qõnũ.dr creat᷑a qᷣcqd fecit ðprr—·ẽ? ſen
ſboſteu qa Nug non filiu. 4 n pt appellari creatᷣa. qm p ipʒ fctã ſt oĩa. Am⸗ Ambꝛo. fine
lnan natrn e oI h0tr:. Daobemainqt creatura n ee dei iliu,». S
at quenit ver ryo ſit Audiuimꝰ em̃ ĩ euãgelio dñm mãdaſie diſciplis. Pe Aarci. xvj.

eie
ſin Nhnn
Cimszee
tiſe ſied
untmnif
g iis ſtni
diewtzeif
eg lisz
leid
mn gbi
Etuis if⸗
kagtif
ne ni
mumnten

Cnant

lonnngin
tntgicdiid
atiplorfi
ninchit h
ſuni lci⸗
Cr
inini
5en

n

Ro. viij.

De perfidia et
pena Arrij.

BGal. liij.

turã dicit.nullã excipit.et vbi ſũt qͥ creaturã xpᷣm ap⸗
pellãt: Nã ſi creatura eẽt.ſibi mãdaret euãgeliuʒ pᷣdi
cari.et ſubiectꝰeẽt vanitati.qꝛ teſtãte aplło.oĩs creatu
ra vanitatiſſubiecta ẽ.nõ g xpᷣs creatura ẽ.ſᷣ creatoꝛ.qͥ
docẽde creature diſciplis mãdat officiũ.Arrij hec fuiſ
ſe ꝑfidia legit᷑ vt xpᷣm creaturã fateret᷑. Jdo effuſa ſũt
arrij viſcera atq; crepuit mediꝰ ꝓſtratꝰ in faciẽ.ea qͥè‚
dus xpᷣm negauerat feda oꝛa pollutꝰ.his alijſq; plu/⸗
ribus teſtimonijs inſtruimur non debere fateri ſimpł
xpᷣm eẽ factũ vel creaturã.ſᷣ addita determiatõe recte
dici pᷣt.vt ſi dicat᷑ factus ſᷣm carnẽ vel ſᷣm hõieʒ. vt fa

ctura hũanitati nõ deo attribuat᷑. Ut em̃ ait Amb.in

pꝛio li.ð tri.Hõ deꝰ factꝰ ẽ.ſᷣ deꝰ dei filius natus eſt.
Poſtea vo ᷣm carnẽ hõ factus ex maria ẽ. Miſit em̃
deꝰ filiũ ſuũ factũ ex muliere.factũ ſub lege. Filiuʒ in⸗

qt ſuũ.ſ.ñ vnũ ð młtis.Cũ dicit ſuũ.generatiõis eter

ne ꝓpꝛietatẽ ſignauit.Poſtea factũ ex muliere aſſeru
it.vt factura nõ diuinitati ſᷣ aſſumptioni coꝛꝑis aſcri
beret᷑. Factũ g̊ ex muliere dicit.ꝓpt᷑ carnis ſuſceptio⸗

nẽ. Sub lege. ꝓpt obſeruãtiã legis.Generatio gene /
ratiõi nõ pᷣiudicat.nec caro diuinitati.Deꝰem̃ eternꝰ

icarnatõis ſacr̃m ſuſcepit.ñ diuiduꝰ ſᷣ vnꝰ.⁊ ĩ vtroq;
vnꝰ.ſ.diuĩtate ⁊ coꝛꝑe. MHõ em̃ alt᷑ ex pr̃e.alter ex vir
gine.ſed idẽ aliter ex pr̃e.aliter ex virgie.qͥ factꝰ ẽ ſᷣm
nr̃e ſuſceptionẽ nature.nõ ſᷣm eterne ſubſtatiam vite.

quẽ legimꝰ pꝛiogenitũ et vnigenitũ. Pꝛimogenitũ.

qꝛ nemo añ ipᷣm. Vnigenitũ.qꝛ nemo pꝰ ipᷣm. Ex his

euidẽter tradit᷑ q̃ intelligẽtia accipiẽdũ ſit cuʒ dicitur

xpᷣs factꝰ.vel ſimpłr vel cũ additamẽto.vt factura.ſ.

Vl creatura nõ ad aſſumẽtẽ deũ.ſʒ ad aſſumptũ hõie,ʒ
referat᷑. In deo em̃ creatura eẽ nõ põt.vt Amb.ait.j.
li.de tri.Nunqd dicto factus ẽ xpᷣs? Nunqͥd mãdato
creatꝰẽ xpᷣs:cAα ât creatura eẽ in ðo pᷣt: Etem̃ deus
nature ſimplicis ẽ non cõiũcte atq; cõpoſite.cui nihil
accidat.ſʒ ſolũ qð diuinũ ẽ in natura hẽat ſua.

iſſoluit argumẽtatõeʒ ſophiſticã qᷓ v ee
contraria veritati. d H

¶ ?t ſi ̊ xpᷣ ſᷣm hõieʒ dicit᷑ creatura.nõ tñ ſimplłr pᷣdi

cãdꝰẽ creatura. Nec ex eo ꝙ xpᷣs ſᷣm hõieʒ dr eẽ crea⸗

tura pᷣt qs ꝓgredi ſic argumẽtãdo.Si ſᷣm ꝙ hõ xpᷣsẽ
ereatura.vel rõnalis vel non.vel que eſt deꝰvel non.
mnitens per hoc pꝛobare chꝛiſtum eſſe aliqͥd ñ diuinũ.

quia quod ipſe eſt ̃m hominem ipſe eſt. Et ideo ſi
ſᷣm homineʒ eſt aliqua ſubſtantia nõ diuina. eſt vtiq;

4 eJ. äl

dicate euãgeliũ vniuerſe creat᷑e.Qui vniuerſã crea/

creatura. bocẽ ſm na
turã aſſumptam.vẽ q;

auctas illa et alie ſeq̃m

tes ſint inducte valde
impꝛope ¶ R. dðz.
auctas ⁊ vera ẽ in ſe ⁊

ad ꝓpõituʒ valet. In

ſe quidẽ va ẽ.qꝛ cã pꝛe
dicati claudit᷑ in ſubie

cco. Si em̃ ipe eſt pᷣnci

2— „

piũ oim̃ creatoꝝ.ipoſ/

ſibile ẽ ipᷣm efſe aliqᷣd
creatoꝝ.tũ rõe poten/

tie creandi q̃ᷓ nõ pᷣt cõ
petere creature.tũ rõe

generalitatis pncipan
di q̃ non põt cõpetere

rci create. Mec valet
iſta iſtãtia. ex iᷣo ſunt

oia ⁊c̃.oia ſcʒ facta.qꝛ
oia ꝓ vniuerſitate re/

m diſtribuit. et deꝰ nõ
E de vniuerſo ſᷣ ſupꝛa

vniuerſuz. Et iõ nõ fe
quik 3 ſit nihil. ¶ Ad
illð q
ag ꝓpoſitũ. m. ꝙ

xps nõiat pſonã ver

bi vt in duabus natu/

ris.et qꝛ nomẽ ipoſitũ
E pſone filij dei.qꝛ filio

8i repugnat.rpugnat
etiaʒ xpᷣo.et iõ auẽtas
inducta et alie ſequen
tes ad ꝓpõitũ qͥdẽ fa-
ciũt.ſᷣ G̊ͥ eſt ꝑ accidẽs.
Alio etiã modo faciũt
ad ꝓpoſitũ.qꝛ auẽtes
inducte ſũt in lĩr̃a que

ſũt cõtra erroꝛẽ Arria
noꝝ. Et qm̃ pᷣdictꝰ ſer
mo ſimpir et ſine det·
miatõe ꝓlatꝰſermoni
Arrij ẽ ꝓpiquꝰ.iõ q̃/

ſi ex cõſequẽeti aucẽtes

ſducte obuiãt p̃dicto
ſermõi.⁊ ꝓptea valẽt

b Et ſi ᷓ xpᷣs ſm bõi/

nẽ dẽ creatura.non tñ
Nbii pᷣdicãdus ẽ. ⁊c.
otra. q vere de al
tero pᷣdicat᷑ cñ detmi⸗

natõe nõ oiminuẽte. vere p̃dicat᷑ de ipo ſimpl.ſ hõ ñ diminuit de rõe xp̃i. ſi aliqd dꝛ de x-pᷣo ᷣm bõicʒ· vꝭ

q; ſimpli dicat᷑ de ipo¶ Itẽ qñ aliqd natũ ẽ ineſſe ſolũ ſᷣm coꝛpꝰ.vere dꝛ de toto ſimplx ſi qtũ ad coꝛpꝰ dica/

tur. pari rõe ſi aliqͥd natũ ẽ ineſſe xpᷣo ſᷣm bñanã naturã.vẽ q neceſſaria ſit ↄñtia ꝙ; ei ſimplꝛ et abſolute cõ

ueniat

nõ ponat lariꝰ rẽ ſuã ꝙᷓ; cum ponit᷑ cũ determiatione.et tũc licʒ in
F de ſenſu quẽ verba pᷣtendũt.et tũc ↄñtia põt negari.Sicut nõ ſe

ddm.ꝙᷓ cũ aliqͥd dẽ de aliqͥ ſimplr et ſine dtermiatõe.hoc põt eẽ duplr.

duplr. Aut ita ꝙ ſimply dictuz 2.
licʒ inferre.Aut ita ꝙ latius ponat rẽ ſuã quãtu,3
quit᷑ ſi inferat᷑.ille ẽ albus ᷣm pedẽ.gilleẽ

albus.p hunc modũ nõ ſequit᷑ ꝙ eẽ creatura ſᷣm hõieʒ attribuit xpᷣo rõne nature aſſumpte. Pꝛolatũ t ſim/

licit᷑ vꝛ ei cõuenire oĩno. Cõſuetũ em̃ ẽ nõie creature ea ĩtelligi qᷓ oine inducta ſũt ᷣ ñ eẽ in ee. Et ſic pʒ rũſio
4 S. dictũ fuit.di.vij.& pᷣdeſtiatioe xpi ꝙ ñ ſeqt᷑ ẽ pᷣdeſtiatꝰ ſᷣm höiez. ẽ pdeſtia/
t᷑ attributio pᷣdicati.vt qd attribuit᷑ pᷣꝰ hnane nat᷑e.pꝰmodũ attribuit
p fuꝗ extraneitatẽ ↄocomitãt᷑.nec inferri pñt.
p ĩcõneniẽti. h nlim vi incouẽiẽs.qꝛ cñ xpᷣs

ad vtrãq; rõeʒ. Al dicat᷑ ſicut..dic
to ſimplr.ñ q;ꝛ hõ diminuit.ſᷣ qꝛ variat᷑ attributio pᷣdicati.vt qꝛ
diuie pſoe. iõ tal modꝰ pᷣdicãdi iducit accñs iĩ aliqͥbꝰ pᷣdicat qꝗ
¶Mites ꝑ b pbare xpʒ cẽ alidq ñ viuinin A q; mgr bẽat ils

obꝛ ꝙ nõ valet

gat. xpᷣs ẽ aliqͥd non diuinũ.Et dicit ꝙ bec ↄñtia nõ tenet.xpᷣs

iit dũs.bec nõ recipii aliquid nõ diuinũ.Sʒ ex tropicis locutõibus nõ ẽ re d
xp̃s ẽ hõ dñicus.s pꝭ cta argumẽtatõis ꝓceſſio.Illa ãt locutio tropica ẽ q̃
ni rõe cñ rps ſit deꝰ H xyps dicit᷑ creatura vłſimpłr vł cũ adiũctione.
1 vi admittecdla .· v Wtrũ ho ille ſeꝑ fuerit vł aliqñ ceperit eẽ. e
E aliq̃d diuinũ. eius e e ille ceperit eẽ vlſẽp fuerit. ſi
oppoſita ẽ vera. x-ps Poſt pdicta qnit᷑ vtꝝ hõ ille ceperit eẽ yl ſep ſuerit. ſ
aliqᷣd ñ diuinũItẽ cut ſimplr annũciamus xpᷣm vl dei filiũ ſeꝑ fuiſſe nec
vi ꝙ argumẽtatio lla cepiſſe. De G Aug.ita inqᷣt ſuꝑ Yo.hũit aliqñ dei fili?ꝰ Augu. ſuper
ſit neceſſaria. Si xõs qð nõdũ hũit idẽ ipᷣe hõ di filꝰ.qꝛ nõdũ erat hõ. Itẽ Johannem.
Ealiq uba i diuice idæ in eodẽ. Pꝛiuſc; mũdus eẽt. nec nos eramus. nec
1; dr alfd ſubam ipe mediatoꝛ ði et hõim hõ xpᷣs ieſus. Idem ſuꝑ pſal. Augu.ſuper
Ns⸗S ſequit᷑ efſe Chꝛiſtus nj et ſi foꝛte hõ recẽs ẽ.tñ ẽ eternus ðus.Ali pſal.
aliqᷣd. Siẽ g ſequit᷑ ẽ bi vo legit᷑ ꝙ puer ille creauit ſtellas.Et xpᷣs diẽ ſe eẽ
hõ albus. S aial albũ. vncipiũ.et eẽ añ Abꝛaã.his &̊ alijſq; autoꝛitatibus in Joh.viij.
ſta neceſtario ſe ri nllo flultaͤtes dicimus hoiez illü inchtü ho ẽ cepiſſe. i⸗ .
ſia n diudz g alid ztiͦ Pbi e ſep fuilſe. Hoic em abſq; diſtictiõe no ẽ refe⸗
3 ècW bec vera. xps ali rẽda rñſio. Hã ⁊ ipe Aug.hmõi vtit᷑ diſtictiõe ĩ plib⸗
gquid diuinũ. et bec eſt locis.dicẽs ꝑ xpᷣm oĩa eẽ facta ĩquãtũ vbũ ẽ̃. Scðm il
falſa xps ẽ aliqͥd nõ di lud vo qð hõ cẽ.ipᷣm eẽ factũ et glificatũ. Si g ad ꝑſo
uinũ. Mec ẽ ſte Q hoc nã reſpicias.cõſidẽter dic hõieʒ illũ ſẽꝑ fuiſſe. Si xo
note diuinus et hoo ad naturã hõis. cõcede eũ cepiſſe.

Strũq; ſit poſſeſſoꝛiuzʒ. dd
tmñ dñicens ipoꝛtat circa illud de quo d poſfeſſoꝛẽ ꝑ modũ paſſionis.dẽ em̃ dñicus a dño habitꝰ vel poſſeſſus.
Sʒ diuinũ nõ ſolũ ꝑ modũ paſſiõis.ſᷣ ⁊ ꝑ modũ actiõis.qꝛ diuinũ dẽ qdð hʒ diuinitatẽ.ꝑ quẽ modũ cõſueuit
dici ꝑſona diuina.Et ꝓpter hoc ↄcedit᷑ iſta tãq; versa.xpᷣs ẽ u diuinũ.q; ꝑpſona diuia.Et iõ męr̃ hãc ne
bec onti xpᷣs ᷣm ꝙ creatura ẽ aliqͥd nõ diuinũ.crgo eſt ali/
Ad ñ dñicũ.qꝛ in pꝛia remouet negatio diuitatẽ a creata na. ſ in cõcluſione remouet a ꝑſona eterna. Si aũt
querit᷑ vtꝝ hec ſit cõcedẽda xpᷣs ẽ hõ diuinꝰ.dð.ꝙ nõ. Mã cũ ſic dĩ.diuinus nõ pᷣt dicere diuinitatẽ ꝑx moduzʒ
infoꝛmatis. nec poſſeſſionẽ ꝑ modũ actiõis.ſ ſoli ꝑ modũ paſſionis.ꝑ quẽ modũ dicit᷑ diuiniſſimꝰ paulus.

vel diuiniſſimus iohes. ñ impꝛopꝛie ſũt tales locutões de xpᷣo. Pꝛopterea mgr̃ cõcedit eaꝝ oppoſitas cuʒ

vicit. Chꝛiſtus pᷣm hõieʒ ẽ aliqua ſuba nõ diuina.id ẽ.nõ infoꝛmata diuinitate.qꝛ ẽ ſuba creata.iõ ſane conce
dit pᷣmiſſas et negat concluſiont᷑.dicẽs peccatũ eẽ in tali locutiõe. dð ¶ Ex tropicis locutiõibꝰ ⁊c̃. Aidet᷑ ꝙ
verbũ illò nibil faciat ad ꝓpoſitũ.qꝛ nulla iſtaꝝ locutionũ ẽ tropica. nulla em̃ ibi ẽ tranſſumptio.imo ſᷣm p/
ppꝛietatẽ ſᷣmonis dicunt᷑. ¶ Itẽ vꝛ eẽ falſum ꝙ ex tropicis locutionibꝰ nõ ẽ recta argumentatiõis ꝓceſſio.qꝛ
aut ſunt vere aut falſe. Si vcre.ex veris Rien inferre veꝝ.& recta põt ex talibus locutiõibꝰ argumentatio
fieri. Si falſe. 5 ex falſis põt recte inferri falſum.pᷣt etiã et veru. vẽ ꝙ nihil ſit dictũ boc qd mgjr dicit. Hic eti
am modus ſoluẽdi v inauditꝰ.qꝛ nõ ẽ ꝑ interemptionẽ.nec ꝑ diffinitõʒ. Mullꝰ em̃ locus ſoppiſticus eſt.nec
in dictione.nec extra.cuius diſſolutio currat ᷣm hãc viã. (. s c robic⸗ iermo duplr pot dici. AUno nã/

q; mõ tropicus dẽ ſermo in quo ẽ aliqð viciũ aliquo tropo excuſatũ. Eſt em̃ tropus figura.et figura ẽ viciuʒ

rõe excuſatũ. Alio mõ dẽ ſermo tropicus quilibet ſermo qͥ hʒ aliquã ipꝛopꝛietatẽ.ᷣ tñ excuſat᷑ ꝑ aliquã deter
minationẽ.Cñ g dicit męr̃ ꝙ iſte ſermo Chꝛiſtꝰ ẽ creatura ſᷣm bõieʒ.ẽ tropicus.hoc dicit qꝛ aliquã bʒ impꝛo
pꝛietatẽ ↄſurgẽtẽ ex repugnãtia intellectuũ.que remouet᷑ ꝑ determina tionẽ adiũctã.Et ꝓ tãto vocat mgr pᷣ
cictas locutiòes tropicas. Poſſet etiã dici ꝙ vocat eas tropicas accipiedo tropũ pꝛo figura. Pñt em̃ dici ta
les locutiones ſynodochice.qꝛ qð ẽ ꝑtis attribuit᷑ toti.et accipit᷑ largo mõ pars et totũ.vt dicat᷑ hũana natu
ra quodã mõ pars reſpectu xp̃ᷣi licet n5 Porie ct ſic põt dici ꝙ; tales locutiones tropice ſunt.et ꝙ figuratiue
ſunt ꝑ ſynodochben ᷣm ꝙ ſynodoches ẽ figura locutiõis.Sicut em̃ dicũt piti in gramatica. Synodoches ali/
qñ ẽ figura locutiõis.aliqñ cõſtructiõis.Aeꝝ g̊ dicit migr in dicẽdo pᷣdictas locutiões eẽ tropicas. Acrũ etiã
wꝙ ex tropicis nõ ẽ recta argumẽtatiõis ꝓcemſo.Et rõ huiꝰ c.qꝛ aliqñ negat᷑ aliq locutio ꝓpter ipꝛopetatẽ.⁊

cũ aliquis ſermo excuſat᷑ ſub vna foꝛma.ſi fiat ꝓceſſio ad ſermonẽ ſub alia foꝛma in qua nõ inuenit excuſa

tionẽ. Fracliᷣ a locutiõe q̃ excuſat᷑.ad eã qᷓ nõ bʒ excuſationẽ.et ſic talis ꝓceſſus impedit᷑.ſicut ſi ꝓcederet᷑ a
Ho ad falſum. ñ illud argumẽtũ non valz.iſte ẽ albus m pedẽ. ẽ coloꝛatꝰ pede.qᷓuis em̃ ad ec albũ ſeqᷣt᷑
coloꝛatũ.tñ ꝓceſſus pᷣdictus nõ valet.qꝛ coloꝛ nõ ẽ natus ineſſe coꝛpoꝛi ſᷣm ꝑtẽ ſicut albedo.et hbocẽ qd vult

— — — . —

vicere męr in ꝓpõito.Et hoc ẽ ꝙ als ↄſueuit dici ꝙ locutiões iĩpꝛope nõ ſũt cõcedẽde nec ad cõſequẽtiã tra/
hende.p magis ſut ſuſtinende.et exponẽde. et artade.ne de minoꝛi ipꝛopetate et ad maioꝛc.
Ditelligẽtiã ãt hꝰ ptis icidit bic qõ circa duo. (S ine N d 25.. 3
BPꝛo qtũ ad xpᷣi pdeſtiatõz. Sco vo q̃ri᷑ de ¶ Atꝝ pᷣdeſtiatio xpᷣi ſit nr̃e pᷣdeſtiatiõi ↄfoꝛmis.ita q
is que vident᷑ circa xpᷣm ponere inceptionẽ. Circa nfa et ſua pᷣdeſtiatio dicat᷑ m rõnem vniuocam. Et
pmũ qꝗ̃runt tria ꝑ cõpationẽ ad pᷣdeſtiationẽ nfam ꝙ ſic vi.pꝛimo ꝑ diffinitionẽ pꝛedeſtiatiõis. Pꝛede/
6. Reia es vtrũ beſatto iſente pᷣdeſtiatiõi con/ ſtinatio eſt pꝛeparatio gfe et gloꝛie.ſᷣ hec ↄucnit xpᷣo
foꝛmis. Scdo vtu ſit nre pᷣe ſtiatiõis foꝛma exẽpla⸗ et nobis.g ⁊c.Itẽ qð conuenit xpᷣo ſᷣm humanam
ris.Cerco vtꝝ reſpectu nf̃e pᷣdeſtiatiõis ſit in ea rõ naturꝗ.conuenit nobis vnitoꝛmiter cum ſit ciuſdeʒ

ey parte termini tum ad gratiã et gloꝛiã. et ſic ven
concludũt. Rõnes vero ad oppoſitum ꝓcedũt de ip
ſa hꝛedeſtinatione a ꝑte ſtatus initialis.vel a pte pꝛe
deſtinati rõne ꝑſone.vel a pte termini rõe vniõis di⸗/

—

—
nature et ſpẽi nobiſcuʒ.ᷣ pꝛedeſtiatio Zuenit chꝛiſto
ſm naturã hũanã. nobᷣ ⁊ ſibi ↄpetit ᷣm rõʒ vniuo/
cã.¶ Itẽ ↄfoꝛmamur xpᷣo ĩ merito.et ſi ꝰfpoꝛmamuri
merito neceſſe ẽ ↄfoꝛmari in pꝛemio.ꝗᷓ pari rõe et in de .
diuino ꝓpoſito.ſᷣ boc ẽ pdeſtinatio.S ⁊c¶ Itẽ Aug. uine.et ſuis vijs cõcedẽde ſunt ſingule.
de vocatiõe ſanctoꝝ.Quicũq; hõ gr̃a fit xpᷣianus.ſi/
¶ Oue ſtio. ij. b

cut ille homo ab initio factꝰ xpᷣs. ſi eo mõ deꝰ ail ( QZueſt
(Atu pꝛedeſtinatio xpᷣi reſpectu noſtre pꝛedeſtinatio

Pohm os hõies xpᷣianos fecit ꝑ quẽ modũ et illũ hõieʒ xpʒ ¶ Atꝝ .
. fecit.et oino eodẽ mõ pᷣdeſtiauit quo mõ fecit.ᷣ per nis ſit foꝛma exemplaris.Et ꝙ ſic vꝛ Ro.viij.Quos .
A! eundem modũ pꝛedeſtiauit nos et xpᷣm. ¶ Sed con /· pꝛeveſtiauit cõfoꝛmes fieri imaginis filij ſui. Sʒ ill
N tra. Aug.de pᷣdeſtinatõe ſanctoꝝ. Pꝛedeſtinatio eſt cui dʒ res cõfoꝛmari et cõfigurari ẽ exemplar eius.ẽ
1 ꝓpoſitũ miſerẽdi.ſed reſpectu eiꝰ nõ ẽ miſerendi ꝓ ſi pꝛedeſtinati ſumus vt confoꝛmemur xpᷣo.vẽ ꝙ eiꝰ
4 poſitũ in quo nullũ contingit rꝑiri peccatũ.Si ergo pꝛedeſtiatio ſit nr̃e pꝛedeſtiatiõis exẽplaxis rõ.l Itẽ
a Pn talis ẽ xpᷣs.vr̃ ꝙ nõ ᷣm eãdẽ rõnem dicat᷑ pꝛedeſtia Aug.de pꝛedeſtinatõe ſanctoꝝ. Pꝛeclariſfſimũ lumẽ
i — tio de nobis et de xpᷣo.¶ Itẽ pꝛedeſtiatio ſic notifica nr̃e pᷣdeſtinatiõis ẽ ihs xpᷣs.ſᷣ lumẽ hʒ rõnẽ diſtiguẽ

tur cõiter.pꝛedeſtiatio ẽ pꝛepatio gre in pᷣſenti.et glo di et notificandi.Si ̊ hoc cõpetit foꝛme exẽplari.vẽ

rie in futuro. Sʒ in xpᷣo ſimul fuerũt gratia ⁊ gloꝛa. ꝙ pꝛedeſtiatio xpᷣi ſit nr̃e pꝛedeſtiatiõis exemplar et
H Spꝛedeſtinatio nõ ↄuenit nobis et xpᷣo ſᷣm vnã rõz. ratio agnoſcẽdi.¶ Itẽ vita xpᷣi ct modꝰ viuendi fuit
¶ Itẽ pꝛedeſtiatio ẽ in nobis nõ tm̃ rõne nature ve noꝛma et exemplar ſancte viuẽdi ipſis membꝛis xöõᷣ
rum etiã rõe ꝑſone.ſed in xpᷣo ẽ pꝛedeſtiatio rõe na · Szʒ ſicut ſe bʒ conuerſatio ad cõuerſationẽ.ð ita ſe bx
H Ve e e ns nepneen⸗ illa ſit eterna.̊ ⁊c. pꝛedeſtinatio ad pꝛedeſtiationẽ. ſi vita ſua fuit re
Itẽ ille ho xps pꝛedeſtiatus fuit eẽ deus ſiue dei fi gula et exemplar nre vite.pari rõe pꝛedeſtiatio ſua pᷣ

lius ſᷣm ꝙ dẽ Ro.j.Qui pꝛedeſtinatus ẽ filius dei in

. 1 edeſtinatus ẽ filius geſtinationis nr̃e. ¶ Item xpᷣi generatio fuit ratõ ex
virtute ⁊c. Ande et datus ẽ ei ſpũs nõ ad mẽſuram.

emplaris omnis emanatiõis.qꝛ in verbo qdð deꝰ ge⸗

eritſe HMos aũt pꝛedeſtiati ſumꝰ ad gratiã creatam et fini nuit.omnia diſpoſuit. pari rõne eius pꝛedesinatio
Lid ain tã. ſi creatũ et infinitũ nõ vniuocat᷑ in aliquo cum fuit ratio exemplaris oiĩs pꝛedeſtinatiõis¶ Sed com
ibiniin increato et infinito.neceſſario ſequit᷑ ꝙ pꝛedeſtiatio tra.ſuꝑ illud Job.xxxviij. Nunqd noſti oꝛdinẽ celi.
iggctu⸗ Sm aliã et aliã rõz dicat᷑ de nobis et xpᷣo¶ Ey.dðy c⁊c. Glo. Hoſcere oꝛdinẽ celi ẽ ſupnarũ diſpõnũ oc/-
5 pꝛedeſtiatio xpᷣi quodã mõ hʒ confoꝛmitatẽ ad nr̃az cultas diſponẽs videre. in pꝛedeſtinatõibus et diſ⸗
– pꝛedeſtiationẽ.qͥdã mõ diffoꝛmitatẽ.qð patet ſi attẽ poſitionibns ẽ oꝛdo et diſtictio.g̊ vnuſquiſq; pꝛede⸗
un⸗ e dant᷑ ea que circa pꝛedeſtiatiõezs ſunt conſideranda. ſtinatꝰ habet ſuã ꝓpꝛiã pᷣdeſtinationẽ diſtinctã a p/
numin ul. Conſiderat᷑ em̃ pꝛedeſtinatio in comꝑatiõe ad pꝛe/ deſtiatõe xpᷣi.et ſi alia rõe pꝛedeſtiatꝰ ẽ̃ xpᷣus et alia
te gitue deſtinantẽ.et ad pᷣdeſtiatũ.et ad terminũ.⁊ ad initia alij. non eſt exẽplar ſue pꝛedeſtiatõis ⁊ alioꝝ.¶ Itẽ
nnn lẽ ſtatum.Si conſideret᷑ pᷣdeſtiatio vᷣmn comꝑatio/ ipſa pꝛedeſtinatio nihil aliud ẽ qᷓ; pꝛeuiſio ſiue diſpõ
ric iti nẽ ad pꝛedeſtinãtem.vnius rõis et confoꝛmis modi ptinens ad exẽplar.ſi gͦ exemplaris non ẽ exemplar.
nmninmſnͤ⸗ E pꝛedeſtiatio xpi ur̃e pꝛedeſtiatõi.Eodẽ em̃ mõ quo & ac ea ie RManglar. Nedettinstöfe
tmie ſo ipᷣe deus pꝛedeſtiauit xpᷣm.pꝛedeſtiauit et nos.Si lo nr̃e non ẽ exẽplar pꝛedeſtiatio xpᷣi.i¶ Itẽ que ſunt ſil
rnmnud quamur in cõꝑatiõe ad ſtatuʒ a quo.ſimplłr eſt dꝛia. vnũ nõ ẽ rõ exẽplandi reliquũ. Sʒ oẽs pꝛedeſtina-
vdor ee Mã nos ꝑ graʒ pꝛedeſtiatiõis eripuit de ſtatu pecca tiones ſimul ⁊ ab eterno fuerũt in mẽte diuina.ẽᷣ pꝛe
woſts knn ti et de maſſa ꝑditiõis.ſicut dicit glo.Ro.viij.Quos ſtiatio xp̃ᷣi nullatenus potuit eẽ exẽplaris foꝛma.
dai on pedeſhanie Pos er vocauit.et ipſe textus indicat. tẽ ſi pꝛedeſtiatio xpᷣi ẽ exẽplar nr̃e pꝛedeſtiatiõis.
aſnein aunc aũt ſtatũ non ẽ reꝑire in xpᷣo aliquo mõ.Et ſic ut & rõe pᷣncipalis ſignificati.Aut rõe ↄnotati. Si
igaigi tũ ad pꝛimũ ẽ ſimꝑlłr ↄucniẽtia.quãtũ ad vltimuʒ rõe pncipalis ſignificati.et cũ illud ſit deus ſiue diui
teeinitzr ſcʒ ad ſtatũ dꝛia.quãtuʒ vero ad duo intermedia ꝑ/ na eẽntia.ideʒ erit exeplatum ⁊ exemplar ſuiſpſius.
ptäpwan tim ẽ cõueniẽctia.ꝑtim dꝛia. In nobis em̃ ẽ pᷣdeſtina Si rõne cõnotati.Contra.exẽplar pꝛecedit exempla
r Düränn tio reſpectu nature.et etiam reſpectu ꝑſone.⁊ magis tũ nõ ſcquit᷑ Sᷣ multi habuerũt gratiã finalẽ qẽ effec
niatbntn ꝓpꝛie reſpectu ꝑſone q; reſpectu nature. In xpᷣo aũt tus pꝛedeſtiatiõis añqᷓ; xpᷣs ſuſcipet gratiã. g non v⸗
Grcgfa eſt pꝛedeſtiatio ratione nature aſſumpte que ſequit ꝙ pꝛedeſtiatio chꝛiſti cniuſibet alterius pꝛedeſtina/
Gnolact⸗ diuinam diſpoſitionem non ratione perſone. et ita tiõis fuerit exẽplaris foꝛma. ¶ R. dom q; ẽ loqui de q
eas. Mi eſt quodam modo conuenientia quodã modo dẽia pꝛedeſtinatiõe chꝛiſti et nr̃a dupłr. Aut q;tũ ad pnci
Cepufet⸗ reſpectu pꝛedeſtinati Reſpectu etiam termini con· pale ſignificatũ. Aut q;tuʒ ad cõnotatũ.Si loqmur
ziuent gn⸗ ſimiliter ẽ dꝛia. Mã nos ſumꝰ pꝛedeſtiati ad gram et q;tũ ad pᷣncipale ſignificatũ qð quidẽ ẽ diuia eẽntia.
ſoti aac gkiaz.ſit et xpᷣ.ſᷣ nos ſumꝰ pꝛedeſtiati ad ꝑticipãdã ſic nulla pꝛedeſtinatio exẽplar hʒ ab alia.cũ oẽs vnf
5 laatiii gloꝛis et gratiã ſucceſſiuæ. xpᷣus aũt ſit. ¶ Iteʒ nos ſu ſint.ſ.diuina eẽntia. Si aũt loquamur qᷓ;tum ad cõ/
bahniliſi mus pꝛedeſtiati ad gratiã pſone ſingularis.xps aut notatũ qdð quidẽ ẽ gratia et gloꝛia.tunc diſtinguẽdũ
itgen ad gram vnionis et ſingularis ꝑſone.et ita tantũ hʒ ẽ ꝙ duplex eſt exemplar. Quoddã interius in mẽte
. quãtũ nos.⁊ habundat a nobis.ac ꝑ hoc quodã mõ artificis.ſicut ratio ſᷣn quaʒ artifex ꝓducit ſua ope⸗
un ↄuenit quodã mõ excedit. Neꝝ ẽs ꝙ pꝛedeſtinatio ra.Quoddam exterius ad quod aſpiciens ille qui
zaimnig, xpᷣi quodã mõ ẽ confoꝛmis ⁊ quodaʒ mõ diffoꝛmis. ignoꝛat artem aliquo modo regulatur. Sicut illi ar⸗
a Et ſi notificetur ſm illud in quo confoꝛmatur ẽ vni tifices mechanici aliquas foꝛmas exteriꝰ habẽt ſm
mmm ſ, uocatio, ſᷣm aũt ꝙ diſconuenit non. Et per hoc pa quas dirigunt opera ſua.ſicut ptz in his qͥ faciũt ca
ane tent rönes ad vtrãq; ptem. Nam pꝛime ꝗᷓ oñdut q ciamẽta. Si pꝛimo mõ loquamur dᷣ pꝛeqeſtinatio
n n ſit nre pᷣdeſtinatõi confoꝛmis ꝓcedunt a parte pᷣde ne xpᷣi rõe connoeati.adhuc pꝛedeſtiatio chꝛiſti nõ ẽ&

ſtinantis vel pꝛedeſtinati quãtum ad naturam. vel

nre pꝛcdeſtinatiõis exẽplar.deꝰ em̃ non pꝛeqeſtiauit

nos aſpiciens ad aliqð aliuda ſe.ſed vnũquodq; pᷣ⸗
uidit in ſe et diſpoſuit ſᷣm rõʒ ꝓpꝛiam.Si vero loq̃/
mur de exemplan ſcdo mõ.ſic pdeſtinatio xpi ẽ exe/
plar nr̃e pᷣdeſtiatõis.exẽplar iq; directũ ñ r̃ſpectu ſũ/
mi artificis ſed reſpectu noſtri tã in credendis qᷓ; in
expectandis.qᷓ etia in opandis. Lũc em̃ ẽ in nobis
recte gratia dei qñ xpᷣo efficimur cõfoꝛmes. qet talia
etiã ꝑ gratiam futura ſunt coꝛꝑa noſtra quale xpᷣus
ſua reſurrectiõe mõſtrauit.ſᷣm ꝙ dicãt ſancti.et noſ-
ipi ſi volumꝰ ad vltimũ pᷣdeſtinatiõis terminũ ꝑue/
nire.neceſſe habemꝰ in auctoꝛẽ fidei et cõſumatoꝛeʒ
aſpicere.qui exẽplũ dedit nobis vt quẽadmodũ ipᷣe
fecit et nos faciamꝰ. Quẽadmodũ petrꝰ dicit.j. Pe/
tri.ij.p Chꝛiſtus paſſus ẽ ꝓ nobis vobis relinquẽs ex
emplũ.Et ꝓ tãto dicit Augqꝙ ipᷣeẽ pᷣclariſſimũ lu/
mẽ nr̃e pᷣdeſtinatiõis.quaſi deꝰad vnũquẽq; nr̃m di
cat.Aſpice et fac ᷣm exẽplar qð tibi i mõte mõſtra/
tyõ eſt. hoc ẽ in xpᷣo.cuiꝰ oĩa illa ve.te.appꝛopata fue
runt ſigna.et in hoc ſenſu cõcedit.q; pſᷣdeſtinatio rß̃t
S exemplaris foꝛma ſit noſtre Fekinarioto Ad illð
ergo qð obꝛ in cõtrariũ ꝙ ſint diſtincte ⁊ oꝛdinate.di
cendũ ꝙ ex illo verbo babet᷑ inter pᷣdeſtinatões a
ꝑte cõnotatoꝝ ẽ diſtinctio.ſic tñ ꝙ; nõ deeſt oꝛdo.Et
iõ qᷓuis nr̃e pᷣdeſtinatiõis effectus ab effectu pᷣdeſti/
natõis xpᷣi ſit diſtinctꝰ.põt tñ habere oꝛdinẽ ad ipᷣm
bin quẽ directio vel regulatio.et ꝑ hoc quedã ratio
9 exemplãdi ¶ Ad illud ꝗð obẽ ꝙ; pᷣdeſtinatio ipᷣa ẽ ex-
cmplar. dm ꝙ verũ eſt de rõne pꝛincipalis ſignifi/
cati.Et quãtum ad boc bene cõccdendũ ẽ.ꝙ vna pᷣ/
deſtinatio nõ eſt exemplar alterius.S rõe ↄnotati eſt
exemplatũ.et nibil ꝓhibet aliqd cẽ quodaã mõ exem
platũ et quodã mõ exemplar. Sicut liber pꝛimo fa/
ctus ab artifice eſt exẽplar reſpectu libꝛoꝝ inde fien/
dorũ.ſed exemplatus fuit ab arte exiſtente in mẽte.
o ſie et in effectu pᷣdeſtinatiõis intelligendũ eſt. ¶ Ad il
lud qð obẽ ꝙ pᷣdeſtinatiões ſunt ſimul iã patʒ rñſio.
hoc em̃ verũ ẽ q́;tum ad pᷣncipale ſignificatũ.̊ quã⸗
tum ad cõnotatũ veritatẽ non hbʒ.et iõ nibil impedit
11 quin ex illa ꝑte contingat reperire cxẽplaritatẽ ¶ Ad
illud qd obẽ ꝙ exemplar pᷣcedit exemplatũ.dᷣʒ q; ⁊

ſi xpᷣus ꝓpꝛie loquendo ſua vita non dedit foꝛmã 2
exemplũ niſi his qui ſecuti ſunt eũ.tñ ſub quibuſdaʒ

velamibus figuraꝝ dedit pᷣcedentibꝰ qd nobis dat
apte.et cũ exercebant᷑ ſpũaliter ⁊ fideliter a viris ſã/
ctis et ſpnalibus.ꝑ hoc xpᷣo cõfoꝛmabantur in vita.
quẽ ⁊ ſi nõdũ viderẽt in carne.videbãt tñ fide. Jux
ta illud Jo.viij. Exultauit vt videret diẽ illũ. vidit ⁊
gauiſus ẽ.et ita qᷓ;uis ñ pᷣceſſerit tpe.pꝛeceſſit tñ pꝛefi
guratõe et credulitate.Et illð ſufficit ad rõeʒ exem/
plaritatis qualẽcũq;. Pꝛeterea et ſi qᷓ̃tum ad gratiã
nõ pceſſit.tñ quãtũ ad gloꝛiã pꝛeceſſit. et rõe illius ra
tioneʒ exemplaritatis bʒ xpᷣi pꝛedeſtinatio reſpectu
omniũ.ipᷣe em̃ ẽ pꝛiogenitus in multis fratribꝰ pꝛi/
tũ tenẽs in annik,. e
S „ — ueſtio. iij. c
¶ At in pꝛedeſtinatoe xi reſpecru nre ſit va r cau⸗
ſlitatis. Et ꝙ ſic vi Eph. j.pdeſtinauit nos in ado⸗
ptionẽ filioꝝ ꝑ ihjm xpᷣm. ſᷣ non niſi ꝑ xpᷣm pꝛedeſti/

—

natum. ⁊c. ¶ Itẽ Gꝛeg. dicit ꝙ, p̃deſtinatio iuuat᷑

oĩonibus ſanctoꝝ.g ſi impꝛopoꝛtionabilit᷑ plus effi
cacie hñt circa nos merita xpᷣi qᷓ; alioꝝ ſanctoꝝ.rſtat
ꝙ nõ ſolum ꝑ xpᷣi pꝛedeſtinationẽ nr̃a pꝛedeſtinatio
iuuat᷑.verũ etiã cauſat᷑.nã ipᷣm iuuare quodãmodo

cauſareẽ. ¶ Itẽ ſicut ſe xpi reſurreccio ad noſtraʒ bʒ

reſurrectionẽ. ſic ſe hʒ pꝛedeſtinatio ad nr̃am pꝛede
ſtinationẽ. Sʒ r ſurrectio xpᷣi ẽ cã nr̃e.ſicut dẽ in glo.
j.Coꝝ.xv.& et pꝛedcſtiatio xpᷣi cauſa ẽ pꝛedeſtiatiõis
nre tẽ ꝑ eũ ſumus pᷣdeſtinati ꝑ quẽ ſumꝰ ſaluati.
ſ ſaluati ſumꝰ ꝑ xpᷣm.Lhby.iij.pᷣm ſuã miam ſaluos
nos fecit ꝑ lauacrũ regeneratiõis et reno.qð eſm. in
nos ꝑ ih̊j m xpᷣm.Et Eph̊.iiij. dẽ ꝙ aſcendit vt adim⸗
pleret oĩa. reſtat & ꝙ ꝑ xpᷣm ſumꝰ pꝛedeſtinati. xpᷣs
nõ eẽt niſi eius pᷣdeſtinatio pꝛeceſſiſſet.g pꝛedeſtina
tio xpᷣi eſt cã noſtre¶ Cõtra. Mullũ eternũ bʒ cãʒ. p⸗
deſtinatio cuiuſlibet homis ẽ eterna. a nullo ẽ cau
ſata.g pꝛedeſtinatio xpᷣi nõ ẽ cã nr̃e pꝛedeſtinatiõis.
Si tu dicas ꝙ hoc ẽ rõe ↄnotati tꝑalis.ʒ Sontra.
Mibil poſterius ẽ cã poꝛis. effectus pꝛedeſtinatio/
nis xpᷣi ẽ poſterioꝛ effectu pꝛedeſtiatiõis patrũ. ⁊c̃.

¶ Item xpᷣo nõ ↄuenit pꝛedeſtinari niſi pm humanã

naturã.ᷣ ſᷣim humanã naturã nõ bʒ ſuꝑ nos cauſali
tatẽ. ̊ predeſtiatio xpᷣi non põt eẽ cã nr̃e pꝛedeſtina/
tionis¶ Itẽ ſi pꝛedeſtiatio xpi ẽ cã nr̃e.aut rõe pᷣnci⸗
palis ſignificati.aut rõc cõnotati. Rõe pᷣncipalis ſig
nificati nõ. hoc conſtat. rõc cnoraei Be contra.
gratia ⁊ gloꝛia a ſolo deo ẽ tanqᷓ a cauſa.nõ a pꝛe/
geſtinatione chꝛiſti. ¶ Itẽ contingẽs nõ ẽ cauſa neceſ
ſarij. Sʒ ãte aduentũ chꝛiſti neceſſariũ fuit aliquos
pꝛedeſtinatos fuiſſe.illos vicʒ qui moꝛtui fuerũt cuʒ
atia.chꝛiſtũ aũt poſſibile fuit nõ incarnari vel na/
ci. et ita nec eẽ pꝛedeſtinatũ.g̊ pꝛedeſtiatio eius non
potuit eẽ cã aliaꝝ R.dm.qꝙ ſi loquamur de pꝛede 12
ſtiatiõe chꝛiſti et nra ratiõe pᷣncipalis ſignificati.neu
tra neutriꝰ ẽ cã.cũ vtraq; ſit eterna.omẽſq; ſint vnũ
in ſuba.Si ãt loquamur rõne connotati tũc diſtin/
guenqũ c.qꝛ ẽ cã in generc efficientis que pbeie dici
tur cã de q̃ nũc loquimur.Et hec ẽ in triplici dꝛia.ſ.
effectiua. diſpoſitiua.et excitatiua.oẽ em̃ qð efficit vł
diſponit vel excitat diſponẽtẽ vel efficientẽ. aliqͥ mõ
põt dici efficere vel cauſare.Si gᷓ loquamur de cã ef
fectiua ꝓpꝛie.ſic pꝛedeſtiatio chꝛiſti ratione cõnota/
ti nõ põt eẽ qᷓ nr̃e.qm effectus pꝛedeſtinationis a ſo
lo deo ẽ tanqᷓ; a pᷣncipio effectiuo.gratiã em̃ et gloꝛiã
dabit dominꝰ. Si vo loqᷓmur ſᷣ alios duos modos
ſcʒ de cã diſpoſitiua ꝑ rõeʒ meriti.⁊ excitatiua ſᷣm ef
ficaciam exempli. pꝛedeſtiatio chꝛiſti q;tum ad con/
notatũ ẽ cã nr̃e.pũs em̃ ꝑ ſuã gratiã meruit nobis
gratiã et gloꝛiã. Xps etiã per ſue gratie et goꝛie emi
nentiam manifeſtam. excitauit ad currẽdũ ad patri
am ſupernã.ad quã pꝛeoꝛdlinati ſumus ſm electio/
nẽ eternã.Et hac via pcedunt rõnes ꝗᷓ oñdunt chꝛi
ſti pꝛedeſtinatioõeʒ nie pꝛedeſtiatiõis eẽ cãz et iõ con
cedẽde ſunt. ¶ Ad illud qꝗð pᷣmo obẽ in contrarium I 3
ꝙ pꝛedeſtinatio noſtra eſt eterna. ⁊õ¶ Dicenduzʒ q
verum eſt ratione pᷣncipalis ſignificati non tñ ratio/
ne connotati.Et ſi obijciatur ꝙ effectus pꝛedeſtina/
tionis aliquoꝝ pꝛecedat pꝛedeſtinationeʒ chꝛiſti. re/
ſpondendũ ẽ ſicut in pꝛecedenti ꝓbleumate. ꝙ ct ſi
pꝛecedat quantum ad effectum gratie.non tñ quan/
tum ad effectum gloꝛie. Rurſus quãuis pꝛecedit re.
non tñ merito et credulitate. Meritum em̃ chꝛiſti ñ
tm̃ ad pñtes vł futuros.ſᷣ rõe fidei etiã ſe extẽdit ad
pᷣteritos.qð meliꝰ infra mãifeſtabit᷑ ſuo loco.¶¶ Ad i4
illꝭ qd obẽ ꝙ xpᷣs ſᷣm hũanã naturã nõ ẽ cã gfe vel
glie. vð. ꝙ ⁊ ſi non ẽ cã effectiua.ẽ tñ diſpoſitiua et ex
ercitatiua.et hoc mõ dictuʒ eſt ꝙ pꝛedeſtiatio chꝛiſti
nre pꝛedeſtinationis ẽ cᷓ.Et ꝑ hoc pʒ ſequs qdð obꝛ
& gratia et gloꝛia a deo ẽ tanqᷓ a cauſa. Aerum eſt ſi

ſolpoſche
Meiusn
Nbiſcas
igennat,
gügenu
tonep.
etci D
cötornt
di ſartd
aſillche
ſonſegnt
ſetbienm
deſatfu
ſaͤitre⸗

ſnt
Orüſnon
9ℳortn
Locove

Gnnn
Ntidiurn
Natin
Cock
awad
ciicz
Mauty
1laten
ſhuen⸗
hysoihi
cctf,
Gahi
nltcrac
detfacn
enetn⸗
Wriugn
leſpseſt
heeſp⸗
lſcnins,
ncktſcpe
nünpie
theeme⸗
Pock⸗
fboti
ſctent
ecpt
ſebee
Nengr

nfelkrzt
auſtine i
nſuitinie⸗
Necdec,
Rg
4
wtimiez
ARe eneer⸗
enN 6
nge
tiei,
en Pegechti⸗
zinemniitig
e cindazn
Ncisigi.0
eii,
oekfunl
los Mei
nti1 anuft
i Jtim
ſegti i
ing / n
acnru
1iſdenne
=
ain if
inengehn 4
49,/0

1

—
☛ =

Eence,

—————MN

dicat᷑ de effcetiua. alijs aũt modis nõ babet verita/

15 tem. ¶Ad illud qð obijcit̃᷑ ꝙ cõtingens nõ eſt cauſa
neceſſarij.dom ꝙ verũ eſt ſi intelligat᷑ de cauſa effici

ente ⁊ cõſeruãte.nõ tamẽ opoꝛtet eſſe verũ de cauſa

16 ercitãte. Poteſt tamẽ ⁊ aliter dici. ꝙ eſt nccriũ dupli

citer. AUno mõ ꝙ eſt ncẽriũ ꝑ ſe ⁊ ſimplicit᷑.Alio mõ
quod eſt nccriũ ꝓpter hoc ꝙ trãſit in pᷣteritum. ſicut
me ſcripſiſſe hodie.⁊ illuꝗ de ſui nã eſt cõtingẽs. Et
ꝓpter hoc nihbil impedit ipᷣm habere cãm contingen

7

1te. Poteſt etiaʒ diſtigui in cõtingẽte.ꝙ qͥddã ẽ ↄtiu/
gẽs qð pẽdet a vᷣtibilitate volũtat hũane ⁊ caẽ crea
ꝓpter libertatẽ ⁊ indriaʒ diuine volũtatis.
que pᷣt facere ⁊ nõ faccre.Et q;uis pꝛimũ cõtingens
non poſſet eſſe cã nccrij.nibil tamẽ impedit de ſcdo.
Meqdius aũt modꝰ dicẽdi videt᷑ rõnabilioꝛ.Et ſwi tu
obijcias ꝙ illò nõ ſoluit.quia poſito ꝙ xpᷣs nõ eſſet
incarnatꝰ. adbuc aliꝰ modus erat deo poſſibilis ꝑ

te.q̃ddã

quẽ genus bũanũ eſſet liberatũ.ꝙ̊ remota pᷣdeſtina⸗
t.one xpᷣi. adbuc ſalua eſſet pᷣdeſtinatio noſtra.g nõ
eſt cã. Ddm qꝙ hoc nõ cogit ꝙ ñ ſit cã.ſed ꝙ non ſit

cã tota ⁊ ꝑ oẽm modũ cauſãdi.eſt tamẽ ꝑ aliquẽ mo

dũ.ſicut deus facit per aliquẽ hoĩem aliquod bonũ.
et ſi ille homo nõ eſſet nibilominꝰ faceret.Et tamen

non ſequit᷑ ꝓpter hoc ꝙ ille non ſit cauſa.nõ em̃ va⸗-

let bic modus arguẽdi i volũtarijs.Et hec ſufficiãt
de pᷣdeſtin atõe xpᷣi a parte rei. Supꝛa em̃ di.vij.que/
ſitũ fuit de ea a ꝑte ſermonis. J
Snſequẽter querit᷑ de hijs vocabulis q̃ vi/
dent᷑ impoꝛtare inceptiõcʒ.Et circa hoc tria
ſuunt dubitabilia ꝑquirendaMꝛimo querit᷑
Atrũ ſimpliciter concededuʒ ſit.ꝙ xpᷣs ſit creatura.

Scdo vtrũ concedẽdum ſit.ꝙ ille bõ ceperit ceſſc bõ

Zercio querit᷑. Atrũ bõ ceꝑit eẽ deus.

⁹

¶ ueſtio. d W
¶ Strum hec ſit conceded X; sD eſt creatura.Et ꝙ ſic

oſtẽditur multiplici aucte. Aug.ad dardañ. Qd ad
verbũ attinet creatoꝛ eſt xpᷣs.quod ad hoiem attin,
creatus cſt xpᷣs.¶ Itẽ leo papa Moua ⁊ inaudita cõ

uentio. Deus qui eſt ⁊ qui erat fit creatura. ¶ Oam̃
ctiã expᷣſſe. Mõ ſcãdaliſauit nomẽ creature.qui ſe ſ⸗
uũ aut vermem aut granũ natũ de terra nomiauit.

Idẽ etiam ipᷣe.Quid mirabilius q; creatoꝛẽ crcari.

⁊ plaſmatoꝛẽ plaſmari:¶ Rich. de ſacto vict. in q̃dã

ſequentia. Poteſtate nõ nã.fit creatoꝛ crcatura. Ex
bijs oibus autoꝛitatibus tanꝙᷓ vna efficaci rõne cõ/
cludit᷑ xp̃s ſit creatura. Item a⸗
ad Gal.iiij. Miſit deus filiũ ſuũ factũ ex mulicre.Si

militer ad Roma.ſeꝗ oẽ factũ eſt creatura.filiꝰ autẽ
dei eſt factus.g ⁊c.

⁊ hec.xps eſt creatura e quo
inferius ⁊ ſuperius eſt neceſſaria ↄñtia.ſed creatu/

ra eſt ſuperius reſpectu hois ⁊ animalis.⁊ hecẽ ve/
ra ſimpliciter. xpᷣs eſt hõ.⁊ hec xpᷣs eſt animal. ergo

⁊ hec neceſſario eſt vera xpᷣs eſt creatura. ren ſi
xpᷣs eſt homo.aut creatus.aut increatus.Hõ

bõ creatꝰ eſt creatura.g ⁊c.

crcatus a deo. Si dicis ꝙ non ceſt ſſmile ꝓpter repu/

Item auẽcte efficacioꝛi

¶ Itẽ rõne. In xpᷣo ẽ veritas nãae
create ⁊ nature increate.et xpᷣs nominat vpoſtaſim
vtriuſq; nature.Scd hec eſt vera rõne diuine natu-
re.xpᷣs eſt creatoꝛ. ⁊ ille homo eſt creatoꝛ.g pari rõe
¶ Item de quocũq; pᷣdicatuꝛ

increa
tꝰ B; ↄſtat.qꝛ oppoſitio ẽ in adiecto.g ẽ hõ creatus.h
Itẽ ſicut caro xpᷣi fu
it cõcepta.ſic anima xpᷣi fuit creata.& ſicut rõnc car/
nis hec fuit vera.xpᷣs eſt ꝓles virginis ⁊ conceptus
de virgine. Ita hec erit vera.vpᷣs eſt creatura dei vł

XI

(Wrnn intellectuũ que eſt in hac.xpᷣs eſt creatura.
(Cotra.

maioꝛ eſt repugnãtia cũ oppoſitũ p̃dicat᷑ de
oppoſito qᷓ; creatura de xpᷣo.ſed hec eſt vera xps eſt

impaſſibilis. eſt mmoꝛtalis. eſt moꝛtuus c. ¶ Sʒ

contra Roma. viij. Nanitati ſbiecta ẽ ois creatura.
ſed xpᷣs cũ ſit deus.non eſt vanitati ſbiectus.g ꝛc.
tẽ intellectus huiꝰnominis creatura eſt eſſe de ni⸗
bilo.ſed hoc repugnat xpᷣo.Cũ ꝗᷓ fuerit ab eterno. 8
ñ ẽ ↄcedẽdũ xpᷣm eẽ creatũ. Itẽ oẽ creatũ icipit cẽ. S
xpᷣs fuit ab et᷑no.qm̃ ipᷣe eduxit filios iſrłS egipto.g
⁊c. ¶ Item xps ſi eſt creatura.aut boc eſt rõne nae.
aut roõne ꝑſone. Ratione nae non.quia nã non pᷣdi/
catur de xpᷣo. Rõne ꝑſone non. quia ꝑſona xpᷣi nõ ẽ
creata ſed patri coęterna. nullo mõ verũ eſt ꝙ cri-
ſtus ſit creatura. ¶ Rꝰ dᷣm ꝙ pꝛedictus ſermo a do
ctoꝛibus theologie cõmuniter nõ recipit᷑ xpᷣs ſiue fi⸗
lius dei eſt creatura. Adberent em̃ verbis magiſtri ĩ
litera. Ratio aũt quare non recipit᷑ eſt. quia talis b-/
mo eſt ꝓpinquus eꝛroꝛi aut appꝛopinquat.⁊ qꝛ ma
le aliquãdo intelligit᷑ ab hereticis arrianis.et etiã qꝛ
de ſe male eſt intelligibilis.Arrius nãqʒ dixit filium
dei eſſe creaturaʒ. ⁊ qm xpᷣs nominat pſonã filij dei.
qui dicit xpᷣm eſſe creaturam. non determinans ſᷣm
quã nam intelligat.videt᷑idẽ dicere quod arruis im
pie ſenſit. Eſt etiã male intelligibilis de ſe ꝓpt᷑ ſepu/

gnatiam intellectuũ. Creatura em̃ qᷓ;tuʒ eſt dẽ růne

ſui nomis dicit reſpectũ ad creatoꝛẽ. dicit aliqᷣd qdʒ

havet eſſe poſt non eſſe.dicit etiam quod habet eſſe

aliũde ꝑ volũtatem ꝓcedens. in tali locutõe itelle

ctus pꝛedicati repugnarc videt᷑ intellectui ipſius ſbᷣ
iecti ᷣm triplicem diſſonãtiã. Et ꝗpterea pꝛedictus
ſmo ẽ male intelligibił. ⁊ fuit male ĩtellectꝰ.⁊ ꝑ ̊ fu
it erroꝛi ꝓpiquꝰ.Et qm̃ ſᷣmo theologicꝰdʒ eẽ catho
licus ⁊ vſitatus.ab intellectu non diſſonus.ct rci S

qua loquimur conſonus. pꝛeterea pꝛedictus ſermo

non recipit᷑ niſi determinet᷑.vnde rõnes concecden/
de ſũt que oſtẽdunt pꝛedictũ ſermonẽ non eẽ admit
tẽdum. ¶ Ad illud g quod pꝛimo obijcit᷑ in contra-
rium de ſanctoꝛum auẽctibus.ddm ꝙ ſãcti aliquãdo
multuʒ expꝛeſſe loquũtur amplius qᷓ; admittat cõis
vſus ob aliquid exponẽdum. Et tales ſermões non

opoꝛtet extẽdi.ſed potius magis ſũt exponẽdi. et ſic

eſt in pꝛedicto ᷣmone.cũ dicunt xpᷣm cſſe creaturaʒ.
hoc autẽ dicunt ᷣm hũanam nãm ⁊ vere loquũtur.
non tamẽ opoꝛtet ᷣmonẽ illum trabi ad cõmunem
vſum. ¶ Ad illud qd obijcit᷑ de verbis apli quo dici

tur.factũ de muliere.dm qꝙ; ipſa determinatõ ð mu

liere. ⁊ alia determinatio qua dicit ad Ro. qui factꝰ

eſt ex ſemine dauid m carnẽ.trahũt hoc vocabulũ

7

factus ad ſtandũ ſiue ponẽdum rẽ ſuã circa naturã

aſſũptã.Et iõ non ſequitur ꝗꝓpter hoc ꝙ tales locuti

18

ones ſint ſine determinatõe ↄcedẽde. ¶ Ad illð qdð ⁊0

obijcit᷑ ꝙ bec concedit᷑ ſine determinatione.xpᷣs ẽ cꝛi
atoꝛ.dm ꝙ non eſt ſimile.qm̃ xpCᷣs nominat pſonaʒ
verbi que cſt ĩcreata.⁊ eſt create nãe ꝑ eſſẽtiã ⁊ nãm
ꝓpꝛiã. Jõ nõ ita cõueniẽter attribuit᷑ ei vocabulum
creature ſicut creatoꝛis.quia non ẽ talis intellectuũ
diſſonãtia. Pꝛeterea.ille ſermo non ita appꝛoximat
veneno erroꝛis ſicut ſᷣmo pᷣpoſitus.⁊ita patʒ ꝙ nõ
eſt reſpuẽdus A A
qʒ pꝛedicatur inferius ⁊ ſupcrius.dm qꝙ; verum eſt
quãtum eſt de virtute illatõis. VUñ ſi bec ẽ vera. Pe

trus eſt hõ.abſq; dubio veꝝ ẽ.petrus ẽ animal. Sic

etiã ↄcedi poteſt ꝙ ſi re ẽ homo.ꝙ vereẽ gaataro.

¶ Ad illud qdð opponit᷑ ꝙ de quocũ/2

*

W

nõ tñ opoꝛtʒ ꝙ ſi aliqua locutõe vtẽdum ẽ cum infe o viij. Anteqᷓ abꝛabã fieret ego ſũ.pari rõne ⁊ anteqᷓʒ

riori. ꝙ vtẽdum ſit ea cũ ſuperioꝛi ꝓpt᷑ diuerſos mo/

dos ſignificãdi.in quoꝛũ vno intellectꝰ inuenit cõſo
nan tiã in alio repugnãtiã.Et qm̃ pᷣdictã locutõnem
magis reſpunnt doctoꝛes ꝓpter boc ꝙ p̃t eſſe via in

falſitatem vel erroꝛẽ ꝓpter malũ modn intelligendi.

22 q; ꝙ ipᷣa de ſe ſit falſa vel erronea.iõ patet rõ.Et per

boc patet Re“ ad ſequẽtem obiectõem/ Muis enim i epit eſſe egata
ſſte homo ſiue xp̃s eſt creatura.ſed boc nõ eſt ob ali
ud niſi quia ꝑ nomẽ creature impoꝛtat᷑ exitus de nõ

iſta admittat ⁊ cõcedat᷑ xpᷣs eſt hõ creatus.nõ tamẽ

ſimpliciter cõcedẽdum eſt ꝙ ſit creatꝰ. ne intelligat

ei tale pꝛedicatũ ſimpłr attribui 2 totaliter. B eſt rõe
2 vtriuſq; nature. ¶ Ad illo qð obijcit ꝙ eſt ↄceptus

— 7

rõne carnis.⁊ ita ſimiliter creatꝰ rõne aie.dðʒ ꝙ nõ

eſt ſimile. quia ⁊ ſi ↄceptio dicat exitũ rei in eẽ.nõ tñ
ita repugnat pſonc xpᷣi intellectꝰ illiꝰ vocabli.ſicut

intellectus verbi creandi. Et ratio buius eſt.quia cõ
ceptio aliquid pꝛeſupponit.⁊ nãm determinata con
cernit.nec dicit᷑ reſpectu dei ſed reſpectu mulieris ſi-
ue matris.dicit em̃ exitũ naturalẽ.ſed non ſic creatõ

vel creatura. Mã creatio dicit actũ qui poteſt ĩ totã
rei ſſtãtiam. vnde quod creat᷑.ſimplicit᷑ incipit eſ/
ſe. Mullã etiã determinatã nãm ↄcernit. Dicit᷑ etiã
reſpectu ipᷣius creãtis.⁊ exitũ voluntariũ impoꝛtat.
binc eſt ꝙ multo magis repugnat pſone xpᷣivocabu

lũ creandi qᷓ; ↄcipiendi.Oꝛ ſi obijcias ꝙ non magis

repugnat qᷓ ſi dicat᷑ immoꝛtalis ⁊ moꝛtalis.dðm ꝙ;
⁊ſi non magis repugnet qtũ ad exterioꝛẽ rõem. tñ
magis repugnat repugnãtia ducente in erroꝛẽ. Cuʒ

em̃ dicit᷑ immoꝛtalis ⁊ moꝛtalis.quia moꝛtalis pꝛe/
ſupponit creatuꝛã viuẽtem.⁊ rõne illius pᷣdicat᷑.ido

non ita repugnat.Et pᷣterea iſte ſermo ꝓlatus oſtẽ/
dit ſe non debere intelligi niſi ꝑ vnionẽ. Sed cũ dici
tur xp̃ᷣs eſt creatura.nec pᷣſupponit.nec ſermo videt
intelligi ꝑ vnionẽ. immo videt᷑ pᷣdicatũ dicere totuʒ
eſſe ſbiecti.⁊ ꝓpter naturã talis actus qui ↄſueuit eẽ
in totũ.Et ſic patet ꝙ nõ eſt ſimile.⁊ ; valde rõnabi
liter mgr dicit pᷣdictũ ſermonẽ nõ eſſe trabẽdum ad

vſũ.qᷓ;uis non poſſit ↄuinci facilitcr ipᷣm ſimpliciter

et abſolute eſſe falſuʒ. Difficilioꝛes em̃ ⁊ efficacioꝛes

ſunt rõnes ad oppoſiti.

¶ Utrũ hec ſit ↄcedẽda. Iſte homo incepit eſſe.xpᷣo de

monſtrato. Et ꝙ ſic videt᷑ Augu.ſuꝑ Joh̊. Anteq;
mũdus fieret. nec nos eramus.nec mediatoꝛ dei et

hoim homo xp̃ᷣs ihs. Si non erat ante mũdi ↄſti/
tutõez. incepit eſſe.¶ Itẽ naſci.ẽ generari ⁊ muta/

ri ᷣm ſbam.⁊ ꝓduci de nõ eſſe in eſſe.ſed idẽ eſt oio

ꝓducere in eſſe ⁊ incipere eſſe.Cũ & hec ſit vera. iſte

homo naſcit᷑.⁊ bec iſte bomo ineſſe ꝓducit᷑.hec etiã

erit vera. iſte hõ incipit eſſe. ¶ Itẽ ante mdi ↄſtitu/

tõem hec cſt vera.nullus hõ eſt. ⁊ hec eſt falſa.aliqᷣs

homo eſt. & ⁊ hec falſa.iſte homo eſt demõſtrato cri/
ſto. ⁊ bec modo eſt vera. pᷣdicatũ modo ↄuenit ſb/
cto. ⁊ pꝛius nõ ↄucniebat.& incipit conuenire. h̊
eſt vera.iſte homo incepit eſſe. ¶ Item bene ſequit᷑.

iſte homo eſt. g iſte eſt bomo. ꝓ eo ꝙ in poſitioe in
qua clauditur implicatio licet ip̃am implicationeʒ

inferre. Sequit᷑ enim homo albus currit. hõ ẽ al/

bus.g ſequit᷑ iſte homo eſt vł fuit ab eterno.& iſte fu
it ab eterne homo. ſed hec eſt falſa.iſte (demõſtrato

xpᷣo) ab et᷑no fuit homo.ẽ ⁊ hec.iſte homo eſt vel fu

it ab eterno.⁊ mõ eſt vera. reſtat g& ꝙ incepit eſe va
bec eſt vera.iſte homo incepit eſe.¶ Sed Joh.

ſa. iſte homo incepit eſſe/¶ J
pꝓ ꝓpꝛio nomine poni ⁊ certam deſignare pſonaʒ. SF

celuʒ fieret. ſi idem demoſtrat᷑ ꝑ hoc ꝓnomẽ ego.
⁊ ꝑ boc ꝓnomẽ iſte.videt᷑ ꝙ hec ſit vera. Iſte hõ fu/
it ante mũdi oſtitutõem.& hec eſt falſa ille homo in
cepit eſſe. Item mgfr̃ ↄcedit hanc.Iſte puer cre2
uit ſtellas.ſʒ cui vere attribuit᷑ creare ſtellas.vere at
tribuitſemꝑ eſſe.& iſte puer ſemꝑ fuit.& hec eſt falſa.
iſte puer incepit eſſe.Conſimiliter hec negat᷑a mgo.

eſſe in eſe. pari rõne vel multo foꝛtioꝛi hec eſt fal /
tẽ ꝓpꝛiũ eſt pnominis

cum dicit᷑.iſte homo.hoc ꝓnomẽ iſte demõſtrat ꝑſo

nam. Sed pꝑſona xp̃i ſemꝑ fuit.⁊ nunqᷓ; incepit ee. ẽE

hec eſt falſa.ille homo incepit eẽ. Si tu dicas ꝙ ꝑſoa
ibi large accipitur. Adhuc obijcitur ꝙ quicquid de
monſtrat.demonſtrat.ſiue ſuppoſitũ ſiue ꝑſonã ꝓ/⸗

peꝛie.g videt᷑ ꝙ adhuc falſa eſt locutio.quia expoſitö

huius verbi incipit ẽ hec.hoc incipit eẽ.g& hoc modo
eſt. ſed pꝛius non fuit.Si g hec ẽ vera ille homo ince
pit eẽ.bec ẽ vera iſte homo mõ ẽ ⁊ pꝛius nõ fuit. S
quocunq; mõ accipiat.falſa ẽ hec locutio.iſte bomo
pꝛius non fuit. Si em̃ ꝓ ꝑſona.eius oppoſita ẽ veꝛa
ille homo pꝛius fuit. Similiter ſi ꝓ ſuꝑpoſito. va ẽ.
iſte homo pꝛius fuit. ꝓpter cõmunicatõem ideoma/
tum. ſed non licet negare de aliquo qð vere affirmat᷑
ſiueꝑ ꝓpꝛietateʒ nature.ſiue ꝑ vnionẽ. Hec em̃ ſim/
pliciter eſt falſa.homo non eſt deus.quia eius oppo
ſita ẽ vera ꝑ vnionẽ. Cum g& omni modo iſta ſit va.
iſte bõ ſp fuit.hec om̃i mõ eſt falſa.ille bomo incepit
eẽ. ¶ Itẽ ſicut ſupra habitum fuit. ille terminus hõ
dictus de xpᷣo quodãmõ habet nãm termini accidẽ
talis.quia in termino accidẽtali ſuppoſitũ pᷣexiſtere
poteſt foꝛme. ſic ⁊ in pꝛopoſito eſt reperire.ſʒ regula
dat᷑ ꝙ terminus accidẽtãlis ſupponẽs verbo de pᷣte
rito.poteſt ſuppouere ꝓ pᷣſẽtibus vel ꝓ pᷣteritis.ita
ꝙ indifferẽter pᷣt reddere locutõem veram ꝓ hijs vllI

illis. Nec ꝓpter hoc dicitur locutio multiplex. quia

non compa:atur ad illa tanqᷓ; ad ſignificata. ſed tan
qᷓ; ad ſuppoſita. ſed talis locutio dicitur hr̃e plures
cauſas veritatis.Cum & dicitur.iſte homo fuit.ſen⸗
ſus eſt. ille qui ẽ homo fuit. vel ille qui fuit bomo fu/
it. hec ſimplicit᷑ ẽ va. ille qͥ ẽ hõ ab eterno fuit. ⁊ H
ille hõ ab eterno fuit.g bec ẽ falſa ſimplicit᷑.ille bõ in
cepit eẽ.⁊ nlłatenꝰdiſtiguẽda.¶ Eeꝰ ad itelligẽtiam⸗ 4
huius locutõis ↄſiderada ẽ reſpõſio magiſtri.Mgr
em̃ rñdet dicẽs ꝙ ad hanc locutõem nõ ẽ ferẽda rik/
ſio ſine diſtinctõe.ipᷣe tamẽ nõ diſtinguit.ſed deter/
minat qꝙ incepit eẽ q;tum ad nam. licet nõ qᷓtum ad
ꝑſonaz. Incepit eẽ m nãm hũanam.ſed nõ incepit
cẽ inquãtum verbũ.Sed certe iſte modus dicẽdi nõ
ſufficit opponẽti ĩpoꝛtuno.qᷓret em̃ rõem multipli/
citatis.⁊ quẽ ſẽſuʒ faciat pᷣdicta locutio quãtum ẽ de
vi verboꝝ.⁊ boc nõ pᷣt haberi ex verbis magiſtri ad
liquidũ.Et ꝓpterea tẽtãdũ ẽ diſtinguẽ ſi qus modo
poſſumus aptare pᷣdicte locutioni ↄueniẽtẽ diſtin /
guẽdi modũ.Ar aũt pᷣdicta locutio poſſe diſtigui ex
eo ꝙ verbum incipiẽdi poteſt notare inceptionẽ re-
ſpectu veritatis totius dicti. Ael pᷣt impoꝛtare ince
ptionẽ rei p̃ᷣdicate reſpectu ſbiecti. Si pᷣmo mõ tunc
ſẽſus Iſte homo incepit eẽ.hoc ẽ.locutio iſta.ſ.ille

homo ẽ.inccepit eẽ vera.⁊ hoc abſq; dubio verume.

nſtdiet
Frpboe)
on
Gektunel⸗
ſnihlock
henfanſn
ſchtand
Geronſc
Pehononm
eene
Ausdn
ctinecpto
heemſbi
fotnre in
fmlexd⸗
banitad
Eſdie
holtate
bobetef
verac
ſtte ſcs
crenon
tur be⸗
ocſe
tyueck
fnshich
nnthüp
ſoleckye
Pilusacee
Gnsgind
ſdaatbon
litchtunc
Crfum Ct
lsnonnno
Chocpno

ſoglned

ſopte
ſtedon
moru⸗
bang⸗
rps
ceſeeſt
Alohot
Puctit⸗
labeten,
hinis g⸗
dopöͤſtrer
mingtur
Giri
trnrggti
Ntſchg
nabtlss
Ketigtp
da D
ede
oopen
gucetin
Rtakef⸗
ſtaluc
ſolar
linai⸗
Monec;
l

nanderckſi,
ück grorins

Wgmtdne

itkdmnhn
nnaſi
rgaimid
ti Auggd
vrci. Nenh
voniebeie
1uus höfit
rloannoiſtebem
usoppoſtzine
p uppoſto ii
naatöenicenn
eSNereafim
nini. Pacñſin
s nuciga
nminaciſtii.
tintmniinid⸗
cnenßte
pmnsſhhift
pctenelt
imimn ohf
nomulig
digtßtatn ſein
daturbie hus
ſebonofitt⸗
letifurtenmt⸗
omn ſi,

Si aũt dicat inceptõem eſſe reſpectu eius qdð demõ/

ſtrat ꝑ hoc ꝓnomẽ iſte.cũ illud habeat eſſe eternuz.

vcl ꝑ ꝓpꝛiam nam.vel ydeomatũ cõmunicationem.
videt᷑ tunc locutio falſa. Sed hic modus dicẽdi ca/
lũniabilis eſt. tum quia nõ videt᷑ ꝙ verbũ incipiẽdi

hẽat ferri ſuꝑ totũ.cũ nihil ſit qd reddat ſibi ſuppo-

ſitũ.tũ etiã quia nõ eſt queſtio vtrũ oꝛo illa incipiat
eſſe vera.ſed eſt qõ.vtrũ res impoꝛtata ꝑ hoc qð dr.
ille homo incepit eẽ̃.⁊ ſic modus iſte dicẽdi nõ vr in
ſe valcrc.nec etiã qõnẽ terminare.Et ꝗpterea pᷣt eſſe
alius modus dicẽdi.⁊ hoc ſꝑ ſuppoſito ꝙ incipit di/
cat inceptõem rei attribute ſiue actꝰin pꝛedicato re/
ſpectu ſbᷣiecti. Sed hoc pᷣt eſſe duplicit. Nel quia pᷣt
notare inceptõcm reſpectu rei impoꝛtate ꝑ ꝓnomẽ

E

Sm ſc. vel ſbõᷣ rõne implicatõis. Implicat᷑ cm̃ foꝛina

hnñanitatis cũ dicitur.iſte homo.id eſt ille qui eſt hõ.
Et ſi dicat inceptõem reſpectu ſbiccti ſiue ꝑſone im/
poꝛtate ꝑ ꝓnomẽ.falſus eſt ſermo.quia ꝑſona illa ñ
habet eſſe poſt nõ eſſe.Si vero reſpectu implicatõis
vera eſt locutio.eſt em̃ ſẽſus qꝙ iſte incepit eſſe.nõ qꝛ
iſte. ſed quia homo ſiue ᷣm nãm hũanãaã.Et pᷣt poni
cxemplũ.Si ſcutũ pꝛius fucrit.⁊ poſtm odũ dealbe/

tur. B ẽ duplcx.ſcutũ albũ incepit eſſe iuxta pᷣdictuʒ

modũ diſtinguẽdi. Sed adhuc iſte modꝰ dicẽdi nõ
minus eſt calũniabił qᷓ; pꝛecedẽs ꝓ co ꝙ hec locutõ
ſcutũ albũ incepit eſſe habet exponi ꝑ bas duas.ſcu/
tum albñ eſt.⁊ hec non eſt duplex.⁊ aliã que eſt.ſcu/
tum albũ pꝛius nõ fuit.⁊ hec eſt falſa.quia cius op/
poſita cſt vera.ſcutũ album fuit.Albũ em̃ cũ ſit ter/
minus accidẽtalis pᷣt ſupponcre ꝓ pꝛeſẽtibus et p/
teritis ꝑ indifferẽtiã.nõ ꝑ multiplicitatẽ. Pꝛeterea.
ſi dicat᷑ homo albus incipit currcre.incipit non po/
nit q;tum eſt de vi vocabuli circa albedinẽ ſed circa
curſum.Et ido adbuc iſte modus dicẽdi ẽ calũniabi
lis non modicuzʒ. Eſt adhuc tercius modus dicendi
ꝙ hoc ꝓnomẽ ille pᷣt demonſtrare ꝑſonam verbi.vlł
ſingulare bominis.Et ſi demõſtret ſingulare hois.

ſic opoꝛtet concedere hac.iſte hõ incepit eſſe.⁊ hanc.

iſte bomo eſt ab cterno.ſicut ↄcedit᷑.ꝙ iſte homo eſt

moꝛtuus ⁊ immoꝛtalis.ſed vnũ dicit᷑ ꝑ communica

tõem ydeomatũ.alterũ vero » ppaiccat nae. Si em̃
cũ vxpᷣs naſcit᷑.aliquis hõ mutat᷑ de non eẽ in eſſc.ne
ceſſe eſt ꝙ aliquis hõ incipiat eſſe.ſed non ẽ veruʒ ꝓ
alio homine q; ꝓ iſto hoie. Ille Shõ incipit eſſe ꝑ ꝓ
pꝛietatẽ nãe.ſed tñ ab cterno dicit᷑ eẽ.quia ẽ deus qͥ

ab eterno. Si g̊ iſte homo demõſtret ſingulare bo/

minis.abſqʒ dubio vera ẽ pꝛedicta locutio.Si auteʒ
demõſtret pſonã verbi.falſa.falſa inqᷓ; q;tũ ad ꝓpꝛie

tatẽ nature.quia ꝑſona vbi de ſua natura eſt eterna.

tũ ctiã ad comunicatõem ydeomatũ non admit/

titur. quia tale ydeoma nõ cõicatur ꝓpt᷑ boc ꝙ clau/

dit repugnãtiam intellectuũ.Et hic modus dicendi
rõnabilis eſt.⁊ minus calũniahilis qᷓ; pꝛedicti.⁊ plꝰ
facit ad ꝓpoſitũ.⁊ magis ↄſonat verbis magiſtri qui
dat ſẽſum pꝛedicte diſtinctõis.qᷓ;uis verba non po/
nat.ne deſcrerʒ modum theologicũ. Modernioꝛes

vero opoꝛtet magis explicare ꝓpter impoꝛtunitatẽ

querẽtium. Oeterminat em̃ magiſter ꝙ iſte hõ ince
pit eſſe m ꝙ bomo.non aũt ſᷣm ꝙ verbũ.Quid aũt

eſt aliud dicere.niſi ꝙ ꝑ illud ꝓnomẽ pᷣt demõſtrari

ſingulare bominis.vel ꝑſona filij dci. Scom banc g
diſtinctõez non oino ↄcedẽda eſt pᷣdicta locutõ.nec

oino negãda. Cõcedi em̃ pᷣt ᷣm vnũ ſenſuʒ.⁊ negari

vᷣm alium.Et ideo rõncs que ꝓbant pꝛecdictã locu/

XI

„ D —

tõeʒ in aliquo ſẽſu eſe veram.⁊ alie que ꝓbãt in ali

quo ſẽſu e falſam.ptranſiri poſſũt.quia ꝑ iſtã diſtin

ctõem ſoluũtur. ſᷣm em̃ diuerſa mẽbꝛa vtreq; wrum
2cludunt. ſicut ſũt due pꝛime rõnes ad pꝛim ꝑteʒ.
pᷣme due ad ꝑtem ſcdamAd illas vero que oſt?/
dunt locutõem eẽ verꝗ ſimpliciter vcl falſã.ſimplici
ter reſpondẽdum cẽ.¶ Ad illud qð obijcit ꝙ añ mdi
ↄſtitutõem hec eſt vera nullus bõò eſt. dᷣm q va eſt.
ſed tamẽ non opoꝛtet ꝙ iſta non ſit vera. nullus hõ
fuit.Et ratio buius eſt ꝓpter variatiõcm ſuppoſiti/
onis termini. Ham ſicut tactũ ẽ iſte terminꝰ.hõ.in
xpᷣo babet modũ ſupponẽdi termini accidẽtalis.ſed
illud argumẽtum non valct.hec fuit falſa album diſ
gregat. bec ẽ falſa albũ diſgregat.variat᷑ em̃̃ mod⸗
ſupponẽdi ipᷣius termini In pꝛima em hẽoat vnicã
ſuppoſitõnẽ.in ſcdᷣa duplicẽ. Ande qᷓ;uis illa ſit fal/
ſa.ille homo ẽ ante mũdi ↄſtitutõem.hec tamẽ ẽ ve/
ra.iſte homo fuit.quia ſenſus pᷣt eẽ talis.ille qui nũc

eſt homo.ante mũdi ↄſtitutõcʒ fuit. ideo nõ valʒ rõ
illa. ¶ Ad illud qd obijcitur q; implicatio ſequitur 25

ad ꝓpõem in qua implicatur. dom ꝙ venꝝ eſt ᷣm eã
differẽtiam tꝑis ᷣm quã implicat᷑. Ande bene ſequi
tur.ſi homo albus currit.homo eſt albus. Sed h̊ cũ
implicatio eſt reſpectu verbi de pꝛeterito tũc hʒ du⸗
plicẽ ſuppoſitõem.quia ſupponit ꝓ pꝛeſẽtibus et ꝓ

pꝛcteritis. Et ideo non ſequit᷑.iſte hõ ab cterho fuit.

ab cterno fuit homo.Sicut non ſequit᷑hoc albuʒ
fuit.&̊ h fuit albũ.quia regula ẽ ꝙ terminꝰ apponẽs
verbo reſtringit᷑ ſm ↄſignatum verbi cuiuſcũq; tꝑis
vᷣbo apponat.non aũt ſic ẽ de termino ex ꝑte ſbiccti
Et pᷣterea rõ illa peccat ex mutatõe ſuppõnis.¶ Ad

duas aũt rõnes in oppoſ.tũ non opoꝛtet reſponde/

re.quia ꝓcedunt ᷣm alium ſẽſum.ſ.ꝓut ille demon
ſtrat ꝑſonam. Pꝛeterea non ↄcludũt ꝙ pꝛedicta lo/
cutõ ſit falſa.quia poſſũt bee ſimul ſtare.ꝙ ſp fuerit.
et ꝙ inceperit eſſe ſᷣim diuerſas nãs.¶ Sed illud qdð

obiſcit᷑ tercio ꝙ ꝓnomẽ demõſtrat ꝑſonam. dom ꝙ

pſona accipit᷑ large ꝓ om̃i qð reddit determinatuzʒ
ſuppõitum vᷣbo.pᷣt em̃ dici.hec albedo. ⁊ ſic pᷣt bene

demonſtrare ſingulare ſuppõitũ hois.id eſt athomũ

nãe hũane qð aſſũptum ẽ a verbo.vel ipᷣaʒ hypoſta⸗/
ſim facta demonſtratõe nõ ad ſẽſum.ſed ad intellc/
ctum. Et ſi obijciat᷑ ꝙ in vtroꝙ ſẽſu eſt falſa.quia H
in vtroq; ſẽſu ẽ vera.illc hbomo ſemꝑ fuit.ddm q in

talibus plus toll t negatio qᷓ; ponat affirmatõ oppo

ſita.Hec em̃ ſimul ſtant.ſ.xpᷣm eẽ moꝛtaleʒ ⁊ immoꝛ
talẽ.Sed ille due locutões non ſimul ſtãt.xpᷣs ẽ moꝛ
talis.xpᷣs non eſt moꝛtalis.quia negatio mag negat
⁊ remouet ſignificatõem eius qð ẽ moꝛtale qᷓ; imoꝛ/
tale ſibi oppoſitũ. Per hũc etiam modũ intelligẽdũ

ꝙ amplius negat᷑ in hac.iſte homo non fuit qᷓ i hac
iſte bomo incepit eẽ.que ẽ affirmatiua.licʒ daudat

negatõem. Hee em̃ ſimul poſſũt eẽ vere.iſte homq ẽ
eternus. ⁊ ille homo incepit cẽ. ſed ille due nũqᷓ ille
homo ẽ eternus.ille homo nõ ẽ cternus.ea rõe qua
dictum ẽ.⁊ idco non pᷣt cõcludi q locutio pᷣdicta ſit
falſa ſimpliciter. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ hõ in xj
habz modum ſuꝑponẽdi termini accidẽtalis.dðʒ q;
hoc pᷣt ↄcedi in cõpatõe ad ꝑſonam xpᷣi que ẽ ſuppo
ſitum hũanitatis in infinitũ pᷣccdẽs foꝛmã bũanita-

tis. Sed in cõꝑationc ad ſingulare bominis verita/
tem non habet. Unde quãdo ille homo demonſtrat

ſingulare hominis.neceſſario ad idẽ tpᷣs refert᷑ ſup⸗
poſitum impoꝛtatũ ꝑ ꝓnomẽ ⁊ foꝛma impoꝛtata ꝑ.

—

xpᷣo 28

9*

noſñm. Et ido bec eſt falſa ille bomo fuit ab eterno. ni
ſi intelligatur ꝑ ydeomatũ cõmunicatõem. NHam ꝓꝑ
ꝓpꝛietatem nature verũ eſt dicere ꝙ ille hõ exiuit:
non eſſe in eſſe pꝑ generatõem. Et ſic patet reſpõſio
ad totũ.Huius & reſponſionis tota ſũma in bijs tri
bus conſiſtit. vt intelligat qualiter pnomen demõ/
ſtrare p̃ᷣt dupliciter.ſcʒ vł ꝑſõã verbi.vel ſinglare ho
minis. Intelligat nihilominus quõ dike kez ſun⸗
ponendi moduũ habet terminus accidẽtalis ⁊ ſbᷣſtã/
tialis reſpectu verbi 8 pꝛet erito.qᷓ;uis ex ꝑte pᷣdicati
ñ ſit differẽtis. Intelligat᷑ etiã ey poſſibile ẽ duo op/
poſita affirmar eodẽ in xpᷣo.ita ꝙ vnũ dict᷑ ꝑ vni
onem. alterũ ꝑ ꝓpꝛietatẽ nature.ſiue de eo.ſiue v ho
mine.neutrũ tamẽ iſtoꝝ vere pᷣt negari.plus em̃ tol
lit negatio q; ponat affirmatio.ſic dicit᷑ alibi ⁊ faci/
iter poſſet oſtctil.
— AOueſtisiiaj. ff
¶ Ven bec ſit concedẽda. Homo incepit eſſe deus. Et
ꝙ ſic videt᷑. Iſta eſt vera deus incepit eſſe bomo.&
3 ſimplici conuerſa. homo incepit eẽ dcus. ¶ Item
hperc eſt vera. homo incepit eſſe homo ꝓpter vnionez.
ſed vnio eſt recipꝛoca mutua.quia ſicut homo vni
tur deo.⁊ deꝰ homini.& ſi vnio recipꝛocat᷑.⁊ inceptõ
que ſuꝑ vnionẽ fundatur.& ſi hec eſt vera.deus ince
pit eſſec homo.ita ⁊ bec.homo incepit eſſe deꝰ.¶ Itẽ
ſimus in inſtãti in quo filius dei incarnatus eſt. bec
eſt vera.bomo eſt deus.⁊ ante G̊ homo non fuit ᷣs.
3 homo incepit eſſe deus.pᷣmiſſe ſunt vere.& condu
io.qm̃ pᷣmiſſe exponũt cõcluſionẽ. ¶ Itẽ anteqᷓ bõ
ejſſet.nec homo erat bomo.nec aliud.ſed homo ince
pit eſſe homo.⁊ hõ non potuit ante eſſe deus qᷓ; eſſ,
bomo.jꝗ ſi homo incepit eſſe bomo.homo cepit eſſe
deus. ¶ Sed contra. Hec ẽ vera. Iſte homo fuit ab
eterno deus.⁊ ad iſtũ hoiem ſequit᷑ homo. g bhõ fuit
eus ab cterno. g bec eſt falſa. homo incepit eſſe 8s.
heyii homo incepit eſſe deus.aut & iſte.aut ille.
Alic de alijs.ſed non eſt dare niſi de iſto.⁊ iſte bomo
ſemꝑ fuit deus.g non cepit eſſe deus.ꝗ bec eſt falſa
bomo cepit eſſe deus ¶ Itẽ cõmunicatõ eſt in ydeo⸗/
matibus.ẽ ſi homo incepit eſſe deꝰ.videt᷑ ꝙ h̊ ſit cõ/
cedenda.dei filius incepit eſſe deus.ſʒ hec ẽ falſa ſim
pliciter. ͤ pꝛima. ¶ Itẽ eſto ꝙ filius dei deponerz
boiem quẽ aſfũpſit pꝑ impoſſibile.tunc quero de hac.
iſte bomo veſinit eſſe deus.hec eſt falſa. pari rõe et
hec eſt falſa. bomo incepit eſſe deꝰ cũ affũpſit. Pꝛo/
batio minoꝛis.nũc eſt vnio.g̊ ↄmunicatio ẽ in ydeo
matibus.& ſi filius dei ſꝑ erit filius dei.⁊ hõ ſemper
erit deus.ſequit᷑ neceſſario ꝙ hec ſit vera.iſte bomo
erit ſemꝑ deus.⁊ hec ſimiliter. filius dei ſp erit hõ.g
⁊ bec eſt falſa.homo deſinit eſſe deus.⁊ hec.deus de
ſinit eſſe bomo.pari rõe ⁊ hee ſũt falſe.iſtę homo in/
cepit eſſe deus.⁊ deus incepit cẽ homo.¶ Rꝰ. dom.
ꝙ; abſqʒ dubio bec concedit᷑ deus incepit eẽ bõ.ſʒ ̊
mc.homo incepit eẽ deus dubiũ eſt vtꝝ ſimpliciter
ſit coneedẽda. Quidã em̃ wluerũt eã diſtinguere.ex
co ꝙ boc verbũñ incepit pᷣt attribui huic termino bo/
mo ratione ſuppoſiti wi rõne foꝛme. Si attribuatur
rõne foꝛme.tunc iſte terminꝰhomo babet ſuppoſiti⸗
onẽ ſimplicem.⁊ tuncẽ ſeſus.q deus incepit pᷣdicari
Shomie. quia mõ pꝛedicat᷑.⁊ pꝛius nõ pꝛedicabat᷑.
⁊ ſic locutio habet veritatẽ. Si vero reſpiciat ipſum
rõne ſuppoſiti.ſie dixerunt ꝙ hec eſt falſa locutio.qꝛ
ſuppoſito ſp ↄuenit eẽ deñ.uiꝰ aũt ſimile aſſignat
ſe ſi dicat᷑ albũ icepit eẽ ſcutũ.eo ꝙ ſcutũ pꝛimu fu⸗

29

reſpicit ipᷣm gratia foꝛme.Licet aũt nõſſit pᷣ

it ⁊ poſt dealbet᷑. Si em̃ inceptis attribuat᷑ huic ter/
mino album rõne foꝛme vera eſt locutio. Si ratione
ſuppoſiti.falſa eſt.Quia quod eſt albũ pꝛius fuit ſcu

tum. Si aũt querat᷑ rõ huius multiplicitatis.dicunt
eam ex hoc ꝓuenire.quia verbũ incipiendi claudit iĩ
ſe negatõem. ⁊ illa pᷣt intelligi pcedere terminũ.⁊ ſic
facit ipᷣm habere ſimplicẽ ſuppoſitiõem.vel ſequi.et

ſic reſpicit ipſuʒ gratia ſuppoſiti. Unde qᷓuis reſpe-
ctu aliquoꝛũ actuũ vel verboꝝ terminꝰ ſbᷣiectꝰdeter
minare habeat ſuppoſitõem ſimplicẽ aut pſonalem.
tamẽ reſpectu huiꝰ verbi. incepit. vtroqʒ mõ pᷣt ſup

ponere. ⁊ boc non ponit multiplicitatẽ in ſupponẽ/⸗

te.ſᷣ in tota locutione ex varia negatiõis cõpatione.

Hec añt diſtinctio ſatis eſt rõnabilis.ſi tamẽ intelli⸗

gatur ſimplex ſuppoſitio.vt dicat᷑ terminꝰ hr̃e ſim/
plicem ſuppoſitõem ſbᷣ quo non licet deſcẽdere.ſicut
cum dicit᷑ ſolus homo currit.vel ſimplicẽ ſuppoſiti-
onem habere quãdo pᷣdicatũ vel aliquid aicges
licta di⸗
ſtinctio repꝛobãda.attamẽ nõ viſſoluit plene ambi/
guitatẽ locutõis ꝓpoſite.qm̃ ſi reſpicit ipᷣm ratione
ſuppoſiti. adhuc babet locutio veritatẽ. Si em̃ ̊ eſt
vera. iſtè homo incepit eẽ in aliquo ſẽſu vt pꝛiꝰ pba⸗
tum ẽ.abſqʒ dubio veꝝ eſt ꝙ incepit eẽ deus.Et ꝓpt
boc intelligẽdum ꝙ adbuc pᷣdicta locutio habet ve/⸗
ritatem ᷣm ꝙ verbũñ ivcipiendi reſpicit tinñ ſbiectus
gratia ſuppoſiti.Añ attẽdẽdum ꝙ ille terminus bõ 30
reſpectu xpi ꝑtim hʒ naturã termini accidẽtalis.par
tim nam termini ſᷣſtãtialis. Naturã inquã termini
aecidẽtalis reſpectu ꝑſone q̃ pꝛcexiſtit. HNaturã ter/
mini ſpᷣſtãtialis reſpeccu ſingularis bois ꝙ ſimul cñ
ipᷣo incepit.ꝑ qð ille terminꝰ homo habʒ ſupponere
ꝓ ſingulari hois ꝑ ſe. ꝓ ꝑſona verbi non.non gra⸗
tia vnionis. Et qm̃ ꝓ ſuppoſito ſingularis bois.qd
quidem eſt JBs.bʒ veritatẽ locutio.qᷓ;uis non bẽat
ꝙ ſuppoſito qð eſt ꝑſona xp̃i.hinc eſt ꝙ pᷣdicta locu/
tio recipi pᷣt tanq;ᷓ ſuinplicit᷑ vera.Et concedẽde ſunt
rõnes ad boc.¶ Ad ulud qð obijcit᷑ ꝙ bec eſt vera. 5ſ
Ille hõ ab eterno fuit deus. dom i iſte demõſtrer
ꝑſonã. vera c.⁊ in illo ſẽſu falſa ẽ.iſte hõ incepit eſſe
deus. Si vero ſuppoſitũ hõis reſpiciat.adhuc pᷣt eẽ
vera ꝑ vnionẽ ſiue ydeomatũ cõmunicatiõem. ſʒ tñ
ex boc non ſequit᷑ ꝙ iſta ſit falſa iſte hbõ incepit eẽ deꝰ
ꝑ ꝓpꝛietatẽ ſue nãe. Couenit em̃ ſicut pᷣus dictũ fuit
bũc hoĩeʒ dicẽ moꝛtalẽ ⁊ imoꝛtalẽ ſine ↄtradictõne.
Et ꝑ hoc pʒ ſequẽs obiectũ.qꝛ ſi hõ incepit eſſe veꝰ. 32
aut iſte aut ille.Dici pᷣtꝙ iſte.ſed iſte ibi ñ demõſtrat
ꝑſonã ſed ſingulare bois ſicut pꝛius dictũ fuit. An-

de nõ eſt ſimile ſi dicat᷑ albũ incipit eſſe ſcutũ.qꝛ al/

bũ non hʒz niſi nãm termini accidẽtalis.nec bʒ ſup/

poſitũ ꝓ quo poſſet reddẽ locutõeʒ niſi ißßm

ſcutũ.nõ ſic aũt ẽ in hoie reſpectu xpᷣi. ¶ Ad ill qad ʒ
obijcit᷑ de cõmunicatõe ydeomatũ.dum ꝙ in ydeo⸗

matũ cõmunicatõe bec regula ẽ attẽdẽda.quia om/

nia ↄmunicãtur.bijs dũtaxat exceptis que expᷣmũt
ipam vnionẽ.vel que claudũt intellectun repugnan
tiam rõne cuius erroꝛi appꝛopinquãt.Rõ aũt huiꝰ
eſt.qꝛ cõmunicatio ydeomatũ fũdat᷑ ſup ißam vnio
nem. ⁊ oꝛdinat᷑ ad fidei catholicaj expꝛeſſionẽ. ⁊ iso
non cõmunicãt᷑ illa que impoꝛtãt vnionẽ.vñ quis
bec ſit vera filiꝰdei ẽ incarnatꝰ.hec tñ ẽ falſa.bõ ẽ in⸗

carnatus. Similit᷑ intelligẽdum ẽ de bijs que repu/

gnãtiam intellectuũ impoꝛtãt.ſicut ſũt eẽ creaturã.
et ee ᷣgeſtinati. ⁊ ſimilis. Et qm cũ dicit hõ incepit

ſtuun
„Coönunt
Eleoidet!
ſitcſdan
ſondeint
Meſtnulfi
antdo en
hoſonde
Zinas
ſote
atureaſt

KNI
N

tbeede
chyer⸗
Cchßor
nenſipe
ng deg
zih
termittu
men
gen⸗
fotgtn
ltt inn
xm
ile

I

N

H
e
timi
ar
chelene
iienii
ikfii,
ſen
eurt
RNgtce
kfnle,
Niinl
NKni iin,
miagdiigi
aigitſ
Tait iſtet
diſolntpctn
inahiatin tn
Sõ
ncehtcidast
ica barebtet
chictti bin
ung lemtinsi
Wnmniaddiit
rianinn
rmmn ſmir/
lrni illa
uhitmet,
ſwiginehig
burn Fe ainn
Pirckg drrle
rledenöͤſt
iltübcht,
pcnt achuft
ormnicni /
iehöncit
S
min⸗

ro agit ↄditõe nãe affũpte qtũ ad ſexũ ibi. Solet etiã queri quis curioſe ⁊c. Pꝛima bʒ duas.

eſe deus.impoꝛtat᷑ vnio.ideo talis ydeomatis non eatõem. nee alio mõ eſt verũ dicere ꝙ bõ ſit deꝰ Et

34 eſt cõmunicatio.¶¶ Ad illud qdð querit᷑ ſi ꝑ impoſſi / ſitu obijcias ꝙ deſinere implicat nõ eſſe. ⁊ iſte ñ poſ

bile diuidat᷑ homo s deo. vtrum bec ſit vera.bõ de · ſunt ↄcedi ſimul de xpo.erat ⁊ nõ erat.ddim ꝙ ſicut
ſinit eſſc deus.dm ꝙ ſic.nec valet. hõ ſꝑ erat deꝰ.ẽ ictũ fuit.plꝰ negat negatio explicita qᷓᷓ iplicita. p᷑
non deſinit eſſe deus. Sicut em̃ prius tactũ fuit.iſte boc iſts ↄceditur tãqᷓ; vera.iſte bõ eſt immoꝛtal de
due ſimul ſũt vere. hõ deſinit eſſe deus.⁊ bõ ſemper mõſtrato xpo in ſtatu paſſibilitatis.qᷓuis ñ cõceda/
erat ðs. uiap ydeomatũ cõmunicatõem becẽ vera tur.iſte hõ nõ ẽ moꝛtalis.Et ſic patent ea que in hac
bõ ſꝑ erat deꝰ.⁊ tãdiu erit vera q;diu durabit vnio parte querũtur ⁊ qualiter ydeomata cõmunicãtur.
Si vo cras ſoluat᷑ vnio.tũc nec ꝑ ydeomatũ ↄmuni

¶ Diſtinctio.xij.quõ verbi ſeu xpᷣi incarnatio oꝛdinat᷑ ad noſtrã redẽptõem qᷓ;tũ ad genus
Maturea ſipte Elr iez ue t e e zfucriepegenereadeW. e en e.n
Alet etiã queri vtrũ aliũ boiem ⁊c̃. In pꝛecedẽtibus determinauit mgr̃ de incarnatione verbi in ſe.
AIn bacparte determinat de ipſa incamsatione pꝛout oꝛdinatur ad nr̃am redemptõem.⁊ durat bec
R pars a pꝛincipio buius diſtinctõis. xij. vſq; ad. xxiij. diſt. ⁊ ↄtinet. xj. diſt. ſicut ⁊ ꝑs pꝛecedẽs. Diuidit

aũt bec ꝑs in duas.in quarũ pꝛima agit de bijs ſᷣm que chꝛiſti incarnatio oꝛdinat᷑ ad nram redeptiõem. In

ſcda vero agit de ipſa redẽptione qᷓ facta eſt ꝑ paſſionẽ.infra.di.xix. Nũc queramꝰ qualiter ꝑ moꝛtẽ ipſiꝰ ꝛt.
Et qm̃ oꝛdinatio incarnatois ad nrf̃am recaide in quatuoꝛ aſiſtit.ſcʒ.in ↄfoꝛmitate nãe.in plenitudie gra
tie ⁊ ſapiẽtie.in defectu paſſibilitatis.⁊ in vſu virtutis.iõ ꝑs iſta bʒ quatuoꝛ ꝑtes. In quaꝝ pᷣma determiat
mgr de genere nãe aſſũpte.vtrũ fuerit ð genẽ Ade. In ſca vero agit de plenitudine gre ⁊ ſapiẽtie.infra di.
xiij. Pꝛeterea ſciẽdũ ẽ cbꝛiſtũ m hoĩem ⁊c̃. In tercia vero agit de defectu paſſionis.infra di.xv. Illud q̃ʒ pᷣ
termittẽdũ ñ eſt ⁊c. In quarta vero agit ð vſu virtutis.j.di.xvij. Doſt pꝛedicta ↄſiderari opoꝛtet ⁊c. ¶ PDꝛi
ma ꝑs ptinet pꝛeſetẽ di. ⁊ diuidit᷑ in tres ꝑtes. In quarũ pꝛima męf determiat de ↄditõe nae aſſũpte q;tum
ad genꝰ. In ſcda de ↄditõe nae aſſũpte ꝙtũ ad li.ar.ibi.Ideo nõ imerito querit᷑ vtꝝ hõ ille X. F tercia ve
. . In pᷣma mo
uet qõnem ⁊ determinat. In ſca vero auẽte ↄfirmat.ibi.vt em̃ ait Aug.⁊c.Similiter ſcᷣa ꝑs bʒ Luas. In⸗
pma determiat veritatẽ. In ſcᷣa diſſoluit ſophiſticas rõnes.ibi.Quidã tamẽ ꝓbare conãtur ⁊c. Sil tercia
es habet duas. In pꝛima qᷓrit qõnem ⁊ determiat. In ſcᷣs ꝓfirmat.⁊ ibi. Añ Aug in li.lxxxiij.q.⁊c.

Houet qõnem ⁊ determinat de cõditõe nature aſſũpte quãtuʒ ad genus
Itrum ſcilicet deus alium hominẽ aſſumere potuit vel aliũde qᷓ; de genere
Ade. 3
Olet etiã q̃ri. Vtrũ ðᷣs aliũ hoĩem vel aliũde qᷓ de genere illiꝰ Adã
aſſumere potuerit. Ad quod ſane dici poteſt ipᷣm aliam aĩam ⁊ aliam
H R carnem potuiſſe aſſumere.quia gratia tm̃ aſſũpta eſt anima illa ⁊ ca⸗
tro a verbo dei. .
Confirmat determinatiõeʒ ſuã auẽte dggg. b
Vt em̃ ait Aug. In rebus ꝑ tpᷣs oꝛtis illa ſũma gr̃a eſt.ꝙ homo in vnitateꝑ
MW ſone coniũctus eſt deo. Potuit g deus aliã aiam ⁊ aliã carnem ſumere. ⁊ car
AuguZð!· neuym vtiq; aliũde qᷓ; de genere adã. Vnde Aug.xiij.li.de tri. Potuit itaq; de
uures hoieʒ aliunde ſuſcipere in quo eſſet mediatoꝛ dei ⁊ hoĩm.nõ de genere il⸗/
lius Adã qui peccato ſuo obligauit genus hũanũ.ſicut ipᷣm quẽ pꝛimo crea⸗/
uit.non de genere alicuius creauit. Poterat &̊ vel ſic vel alio quo vellet mo⸗
dDdo creare vnũ aliũ de quo vinceretur victoꝛ pꝛioꝛis. Sed melius iudicauit.
et de ipᷣo quod victũ fuerat genere aſſumere hoĩem.ꝑ quẽ hominis vinceret
inimicũ.⁊ tamẽ ex virgine cuius cõceptũ ſpũs non caro.fides non libido p⸗
uenit. nec interfuit carnis concupiſcẽtia qua ceteri concipiũtur qui oꝛiginale
trahũt peccatũ.ſed credẽdo nõ ↄcũbendo facta eſt fecũdata virginitas. Ex
7 aꝑte oſtẽditur ⁊ aliũ ⁊ aliũde hoĩem deũ aſſumẽ potuiſſe. W

XII

Mouet qõneʒ ⁊ determinat veritatẽ de ↄditione nature aſſũpte quastum
S
¶ Odeo nõ immerito querit᷑. Vtꝝ hõ ille potuerit peccare.vel nõ eſſe de?ꝰ Si
em̃ potuit peccare.etiã potuit dãnari.Si potuit dãnari.potuit nõ eſſe deus.
ſi potuit peccare. potuit nõ eſſe deus.qꝛ eẽ deũ ⁊ poſſe velle iniquitateʒ ſi⸗
as mul eẽ nequeũt. Hic diſtinctõe opus eſt. VUtrũ de p⸗ a ¶ Hic diſtictõe op⸗
ſona an de natura agat᷑. Si em̃ de ꝑſona agit᷑maniſe eſt. Aidet᷑ ꝙ diſtictio

ſttũ eſi ꝙ peccare nõ potuit. nec deus nõ eẽ potuit. Si illa nlla ſt. aui
vero de natura. diſcutiẽdũ eſt viꝝ agat de ea vt vbpo care nõ potuit. non

Vnita.an de ea tãqᷓ; nõ vnita verbo ⁊ tñ enti.id eſt an vr ꝙ aliquo mõ pec/

liberũ arbitriũ. Vtrũ ſqʒ hõ ille potuit peccare vel nõ eſſe deus. co

sſſũpte fuit hũani generꝭ medicina. vr
nõ debuerit foꝛmari de maſſa coꝛupta.

wꝙ babuit li. ar. vtibili

tatẽ. et ita ꝙ peccare

potuerit. Si at toe
pꝰ vnionẽ. peccareñ
potuit.qꝛ ñ potuit nõ

eẽ beatus.aut ñ eẽ ðs
qꝛũ neutꝝ patiti xpᷣo
aliquod æc pctĩ. Et
ſic pʒ totu.

—

Cõfirmat determinatõem ſuã auẽte Aug.
Vnde Aug.in li.lxxxiij.qõnũ.hhoĩs liberatio in vtro

qᷓ; ſexu debuit apparere. qꝛ virũ opoꝛtebat ſuſcipe⸗
re qui ſexus honoꝛabilioꝛ ẽ.ↄſequẽs erat ⁊ feminei ſe⸗

xus liberatio.hinc apparet ꝙ ille vir de femina natꝰẽ
Sapiẽtia qͥʒ dei q̃ dicit᷑ vnigenitꝰ filiꝰ hoĩe ſuſcepto ĩ
vtero.⁊ de vtero vᷣginis.liberatõem hois indicauit.

care potuerit. Iẽ aia de ea ſᷣm ꝙ vnita fuit verbo.an de ea hm ꝙ eſſe potu⸗
ilta btã ẽ ⁊ nõ pᷣt ñ e it ⁊ non vnita verbo. Mõ eſt em ambiguũ alam illam
bta Eſi be ai ſipee entẽ vnitã verbo peccarenõ poſſe. æ eſt ſine ambigui/
5 ſürer vepcα tate verü eandẽ ſi eſſet ? nõ vnita vbo. poſſe peccare.
nlta vi et opoꝰdiſtict ·¶ Diſſoluit ſophiſticas rõnes qbus impꝛobi quidam
one. Re. dõᷣ. ꝙ bᷣm in / conãtur ꝙ hũana natura xpᷣi bo vnita potuerit pec⸗ .
tellectũ qõnis quẽ at carree. d
tẽdit qõnẽ ꝓponẽs nt ( uidã tamẽ ꝓbare conãtur etiã eã vnitã verbo poſ⸗
goborret ſi odag in ſe peccare, quia liberũ arbitriuʒ habet. ita pht flecti in
de aĩa rpi vnita. vtri Vtraq; ꝑtẽ.quod fruiolũ eſt.cũ ⁊ angeli liberũ arbitri
babucrit vertibilita⸗ um habeãt. ? tamen gratia adeo ſũt cõfirmati vt pec⸗
tẽ arbitrij. verũtamẽ care nequeãt. Quãato magis ergo ille hõ cui ſpũs eſt
mgẽ ex abũdãti diſtin datus ſine mẽſura. Inducũt qͥ; auẽtem ad ꝓbãdum Auẽtſad idẽ,
guit ad remouẽdũ im idẽ.Scriptũ ẽ em̃ in libro Sapiẽtie. Qui potuit trãſ⸗: Ecci.xxxi.
Horennderer uleſ geedi ⁊ nõ eſt trãſgreſſus.facẽ malũ ⁊ nõ fecit. Sʒ sboe
roͤngbilit qritur vtrũ accipiẽdũ eſt ſm mẽbꝛa.vł ꝑtim de capite.ꝑtim ð mẽ⸗
ille bõ peccare wotue bꝛis. De capite.nõ eſt traſgreſſus.⁊ nõ fecit malũ.De
rit. qꝛ cu pᷣbũ poſſen mẽbꝛis.po tuit trãſgredi ⁊ facẽ malũ. 2
di ſit pteriti tpis. ider ¶ Abouet qõnẽ ⁊ determinat de conditõe nature aſ⸗
miatept erter ſe a ſupte quatũ ad ſexũ. Attũ ſc deus potuerit aſſume /
de ber en H ho pe re hoiem in ſexu muliebꝛi. e
vnioné. Si ad tẽpus ¶ Solet etiã queri quis curioſe a nõ nullis.Si ðs hĩ
añ vnionẽ. cũ añ vnio nãꝗ naturã potuit aſſumè ſᷣm muliebꝛẽ ſexũ. QAuidam QAuoꝛũdã opi⸗
nẽ poſſibile fuerit illũ arbitrãtur euʒ potuiſſe aſſumẽ hoĩem in femineo ſeru mo.
hoiez ercari. tñ vobo vt aſſũpſit in virili. Sed opoꝛtuniꝰ atq; cõueniẽtius
nõ vniri. poſſible fuit factñ eſt. vt de femina naſceret᷑ et virũ aſſumẽet. vt ita

Dintelligẽtiã bui⸗ ꝑtis m tria ꝗᷓ mgr det/
minat.incidit h̊ qõ circa tria. Pꝛimo q̃rit᷑ de

d li.ar.vſũ.Lercio vᷣo q̃rit᷑ de ipᷣa nã aſſũ⸗

Senẽ ada.Scdo vo vtrũ congruum fuiſſet aſſume/

re adã.

Queſtio.ſ.

¶ Atuꝝ decuerit filiũ dei affumere hũanã nãm de maſ

ſa pditõis ſiue de genẽ adã.Et ꝙ nõ vr. Alteriꝰ qli/
atis ⁊ nãe dʒ eẽ moꝛbꝰ ⁊ medicina.& ſi xpᷣs rõe nãe

tẽ nobi
lioꝛi foꝛme nobilis dʒ aptari mã. ſi aia xpᷣi fuit pu/
riſſima ⁊ imunis ab om̃i pctõ.vr̃ ꝙ caro xpᷣidebue/
rit eẽ ab oi coꝛruptõe aliena. Mõ g de maſſa coꝛru⸗
pta. ac ꝑ ̊ nec ð genẽ adã. ¶ Itẽ ipꝛoperiũ ꝑentũ re
dũdat in ꝓlẽ ſᷣm ꝙ diẽ ſapiẽs. Sʒ xpᷣs debuit eẽ imu

ſis ob ois peti paopeno ßß debuit e gene boiiß

Hogruitate nãe aſſũpte qtũ ad genꝰ. Scdo qᷓ
N rit᷑ qtũ a fü. eian⸗
prta q̃tũ ad ↄgruẽtiã ſexus Circa pᷣmũ querũt᷑ duo.

eiꝰ caro

mi. ¶ Itẽ debitũ pentũ ĩputat᷑ pli.ð mediatoꝛ debu
it e abſq; oĩ pctõ.vt eiꝰſolutõ oino acceptaret᷑ a o

ſic dicit nicg ñ debuit eſſe ð genẽ ade. ¶ Sed õ.
Neb.ij.qͥ ſãctificat ⁊ qͥ ſãctificat᷑ ex vno oẽs.ſᷣ xpᷣs ̃
ſctificat. q vo ſctificat᷑ ſt filij adã. vr ꝙ ſic alij ſũt
enẽ Ade.ita etiã xpᷣs fuerit ⁊ debuerit eẽ.¶ Itẽ
culpa bois ñ decʒ niſi hoieʒ ſatiſfacẽ. p dpa oim fi
lioꝛum Ade nullus dʒ ſatiſfacẽ niſi q̃ ſit filiꝰ Adam.

ß; v“p̃s ſatiſfecit ꝓ cpa nr̃a.g̊ debuit eẽ & nro genẽ ⁊
8 nfa maſſa.¶ Itẽ ſi hõ ſtetiſſʒ.nilli a lij generi ccez

ture eẽt obnoxiꝰtãqᷓ; ꝑ ipᷣʒ hĩet ſtare.& ſi bõ ꝑ xpᷣj re/

uocat᷑i pᷣſtinã dignitatẽ.vẽ ꝙ nlli alij generi creatuꝛe

debuit eẽ obnoxius tãqᷓᷓ ꝑ illᷣ ſuxgẽt.ſᷣ ſurrexit ꝑ cri
ſtũ.gᷓ vr̃ ꝙ xpᷣs ʒ carnẽ debuit eè ð genẽ carnis vici

gte. e tato ↄgruentioꝛ ẽ mediatoꝛ.qᷓto ꝓximioꝛ

vtriuſq; generi.Si ꝭ̊ ↄgruẽtiſſimꝰ mediatoꝛ fuit cri
ſtꝰ int᷑ hoies pctõꝛes ⁊ deñ.g debuit eẽ ð genẽ hoim

pcetõꝝ.¶ R“. d ꝙ abſq; dubio dei filiꝰ potuiſſʒ car

nẽ aſſumẽ aliũde q; ð maſſa coꝛrupta. ſiue a liũde qᷓ
ex hijs q pceſſert ð genẽ Adã.mag tñ cõgruebat ꝙ
ð genẽ ade carnẽ affumẽt. ⁊ lʒ mite ſint ↄgruentie qͥ

*

eltt in
Nnſctor
ipt ofuue
clcitſn
scet att
ſopbo⸗

Gſenri
Pbümnun
ali Jut
triſis
ſgic
en6
diſſennia
zdsẽ.
Bun
enon
ſe
nnteyd
ſctebyo
biſtt
nacort
le P
rrum
ſftag
mign
h
as
Gigalten
ipcbthen
6tiagna
gißeſten
nitwaineg
doranfe
wiesg
Ge
nun
toe
. ſlcs
ge⸗
hden
erſon
noßi
piß.
Golenie
len
ſopet
dtaec
ltſpt
oo⸗

—
—

ſd
öͤtis
leti
fiüpie
ſgeei
ffnui
ie
. 8
G

.

—

T“õl

nos latẽt iuxta mitifoꝛmitatẽ ſapie dei.tñ ſᷣm vᷣba et
dicta ſctõꝝ q̃tuoꝛ pñt rões ↄgruẽtie aſſignari. Dꝛia
ẽ ꝓpt᷑ cõſuãdã rectitudinẽ iuſticie.vt vicʒ eiuſdẽ ge/
ner eẽt ſatiſfactoꝛ ⁊ pᷣuaricatoꝛ. Mã ⁊ ſi alteriꝰ gene
ris cẽt.ñ attribueret᷑ eidẽ generi ſatiſfactõ cui ⁊ offẽ

—

„

*pentibꝰ ccupſĩam ũ bereditauit ꝑ quã hõ obligat?

eſt pene.hinc eſt ꝙ nullins pene fuit debitoꝛ.S libe/
ralls ⁊ volũtarius ꝑſolutoꝛ.

¶ Queſtio. ij.

ſio.ac ꝑ boc ñ recte ſuaretur iuſticie rectitudo.q̃ ab ¶ Utrũ cõgruũ fuiſſet ipſũ Adaʒ aſſumi:O ſic vr. qꝛ

illo genẽ reqͥrit emẽdã in qͥ reꝑit pᷣcedẽtẽ offẽſã.Se/
cũda ẽ ꝓpt᷑ manifeſtãdã dulcedineʒ mie.vt vicʒ ipſe

dñs qͥ ab boie ↄtẽptꝰ fuerat tãq; ab aduerſario ⁊ ini
mico. ipᷣe idẽ generi hũano vniret᷑ in xpᷣo in vnitatẽ

pſõc.in q manifeſtat mira dei ↄdeſcẽſio.·i h.ꝙ ipᷣe ge
nꝰ bũanũ ſibi inimicũ ↄiũgẽ voluit i idiſſolublłe vin
culũ. Juxta illð qͥd d̃ Roma.v.Cõmẽdat ãt chari/
tatẽ ſuã ⁊c. Tercia ãt rõ ẽ ad declarãdã oꝛdiatiõem
ſapic.qꝗᷓ qͥdẽ oꝛdiatõ nilo pᷣt ifringi vicio.Decreuerat
em̃ dᷣs ⁊ oꝛdiabat vt genꝰhũanũ totũ młtiplicaret᷑ ⁊

diſſemiaret᷑ ex vno ꝓpt᷑ repñtatiõeʒ illiꝰvlis pᷣncipij

qd 8s è. nec pꝑ boc petm̃ infringi debuit.⁊ iõ xpᷣs me
zare dei Rorm verꝰ. nõ aliũde ᷣ ð maſſa totiꝰ
gener bũani debuit foꝛmari. Quarta vo rõ ẽ ad cõ
ſidcrãdã altitudinẽ hane nãe quã deꝰin tãta digni
tate ↄdiderat.vt nlli alij generi creature ſ̃ ſoli do eſ-
ſet obnoxia. Si ͤ nõ modicũ ẽ obnoxia redẽptoꝛi.de
cẽs ẽ vt redẽptoꝛ.aut ſolũ eẽt ðs.aut ſi hr̃et i ſe genꝰ

nꝗãe create.boc eẽt de genẽ illiꝰmaſſe qͥ oꝛtũ hbʒ a lũb

ade. Pꝛopt bas rões ↄgruẽtie q̃ appent manife/
ſte. ⁊ a vbis ſãctoꝝ bñt firmitatẽ.ↄcedẽdũ ẽ ꝙ nõ ſo

lũ fuit cõgruũ ꝙ; xpᷣs aſſumẽt carneʒ de nr̃o genẽ ad

reꝑatõeʒ hũane nae.verum ctiã hoc magis fuit con
gruuzʒ. qꝙ; ꝙ alio mõ faceret. Iʒ alio mõ facere poſſet.
Uñ roes bᷣ pbãtes ſũt ↄccdẽde.(¶ Ad illð g 3 pᷣmo
obꝛ ꝙ alteriꝰnãe dʒ eẽ moꝛbꝰ ꝙᷓ; medicina.dð ꝙ veꝝ
Ep eo tꝑe in qͥ res pᷣt dici medicia alteriꝰgeneris.nõ
qᷓ;ẽtũ ad nãm.ſᷣ qᷓtũ ad vim creatiuã.⁊ ſic fuit ĩ xpᷣo.
qꝛ ipᷣe ñ erat infectꝰ coꝛruptõe ↄcupie.̊ hẽbat i ſe ple
nitudinẽ gr̃e. VUñ ⁊ apls dic ꝙ pᷣmꝰ hõ fuit de terra
terrcnꝰ.ſes de celo celeſtis.ñ ꝓpt᷑ diuerſitatẽ nae vł
mãe.ſᷣ ꝓpt᷑ driaʒ q;tũ ad ꝗᷓlitatẽ vᷣtutis ⁊ vicij.gre et
cłpe.Oꝛ ſi velis iſtare ꝙ moꝛbꝰ⁊ medicia ſũt diuerſa
rũ naturaꝝ ſimplꝛ.d ꝙ hᷣ hʒ locũ ĩ medicia cuiꝰopa
tio ẽ ꝑ vim nae ñ ꝑ actũ volũtatis deliberatie.¶ Ad
ulð qð obꝛ ꝙ nobił mã dʒ rñdere nobili foꝛme.dðm
q; veꝝ ẽ de mã diſpoſita diſpoſitõe vltia q̃ ẽ nccitas.
de mã remota ñ opoꝛtʒz. qm̃ ois nobilitas cõſurgit

ex foꝛma ipᷣi nãe ſuꝑpaddita.⁊am̃ maſſa hũani gene

nis ñ ẽ ꝓxima mã reſpectu aie xpᷣi.iõ ñ ſcqͥt᷑ ꝙ coꝛpꝰ
xpᷣi ñ fucrit de illa maſſa.ſᷣ caro organiʒata ⁊ pfecta
cõpletione aptata fuit illiꝰmã.⁊ hac bñ lʒ iferre q
valde nobil fuit.cũ ad nobiliſſimã aiaʒ aptata eſſet.
vñ optime fuit cõplexionata.⁊ ab oĩ coꝛruptõe ⁊ fe/
ditate cõcupie aliena.Ex hᷣ tñ nõ lʒ inferre ꝙ nõ fue
rit ſũpta illa coꝛruptõis maſſa. ita ei pura fuit illa
caro ꝑ vtutẽ ſpũs agẽtẽ.ſic ſi ð celeſti ſpa ſapta fuiſ-
ſz. ¶ Ad illð q̃d obꝛ.ꝙ ipꝛoperiũ parẽtũ redũdat i fi
liũ.dð ꝙ veꝝ ẽ cũ filiꝰ ẽ imitatoꝛ ſcelerũ pꝛis. Cñ ãt
ei vᷣrius ⁊ oppoſitꝰẽ qᷓ;tũ ad moꝛes.nõ dʒ in eñ iuſte
redũdare.niſi ipᷣe filiꝰ mera ſua benignitate ipꝛope/
riũ pꝛis poꝛtare velit ⁊ ſuſtinere.⁊ ſic ĩ ꝓpoſito intel/

ligẽdũ fuiſfe. Añ xpᷣs ñ ex merito vłneceſſitate ſuͤ/

ſtinuit ipꝛoperiũ Ade.ſᷣ ex mera ſua benignitate. vt
vuũ ipᷣe ſuſtineret ꝓ alio q̊d ex ſe ñ meruit.ali libera-/
rxeæt᷑ ab ipꝛoperio qd ex ſua culpa ꝓmeruit.¶ Ad il/

lud q̊d obẽ ꝙ debitũ ꝑentũ ĩputat᷑ ꝓli.dð ꝙ h vxen ẽ

cñ ples ſuccedit ꝑentibꝰ in bereditate:⁊ qm criſtus s

7

criſtꝰ deduit eẽ ð genere Ade. vt ſatiſfaceret ꝓ pctõ
totiꝰgeneris qq pceſſit ð ſũbis Ade. pi roc debuit
dei filiꝰ ipſũ adã aſſumere.vt ꝓ pctõ ipſiꝰ Ade ↄgru
entiſſime ſatiſfaceret. ¶ Itẽ nullũ magis decz ſuſti⸗
nere penã ꝓ culpa qᷓ eũ qͥ culpã cõmiſit.Si ̊ hõ aſ/

ſũptꝰpuniri debuit ꝓ pctõ ade.ſic ⁊ factũ ẽ.vr̃ ꝙ nł⸗

lũ aliũ hoĩeʒ adeo decuit aſſumere ſic pᷣmũ hominẽ.
¶ Itẽ efficaciꝰcurat moꝛbũ qͥ curat ipſũ in ſua radi
ce q́; qͥ curat ln ramo.ᷣ moꝛbꝰcoꝛruptõis huani ge/
neris oꝛtũ habuit in adã ⁊ curatꝰfuit i chuſto. pfe/
ctiꝰcuratꝰfuiſſet ſi filiꝰdei aſſũpſiſſʒ pᷣmũ hoieʒ q; aſ
ſumẽdo aliquẽ de eiꝰ genere.ſᷣ decʒ Sami inecdicũ fa
cere oẽ qͥq atteſtat᷑ pfectiõi medicic.g ⁊cẽ.¶ Iteʒ ad
hoc ꝙ aia curet᷑ ꝑ aduẽtũ ſpũſſãcti.ncce ẽ ꝙ.ſ.ſ.i eã⸗
dẽ deſcẽdat in qua pꝛius habitauit culpa.& pari rõe
ſi ꝑ aduẽtũ filij dei debuit pctim̃ pᷣmi ꝑentis curari.
vr ꝙ ipſũ debuerit aſſumere magis q; aliũ.Oꝛ ſi di/
cas ꝙ ñ decuit ꝓpt᷑ culpam pꝛeãbulã. Sʒ õ.ſpũſſã/
ctꝰ ſic purificat aiam qꝙ nila ẽ indecẽtia vt habitʒz in
aia in q pus fuit culpa. ſic etiã purificauit carnẽ vbi
vt in nllo derogaret᷑ chꝛiſto qꝙ fuit de nr̃a maſſa.g̊ v
ꝙ ſic aia ade potuit purificari ⁊ caro.ꝙ in ipſiꝰ aſſũ⸗
ptiõe i nlbo derogaret᷑ excellẽtie ipſiꝰfilij dci.¶ Sed
cõtra. Mõ decuit deũ facere vt aliqͥs de malicia ſua
repoꝛtaret cõmodũ.Sʒ ſi adã ꝓpt᷑ reꝑatõeʒ faciẽdã
8 culpa cõmiſſa aſſumeret᷑ a vbo.repoꝛtarʒ ineffabi
le cõmodũñ. ̊ eẽt ↄ diuinã iuſticiã.vᷣ hoc ñ decʒ de/
um.g ⁊c̃. ¶ Itẽ talis debuit ſatiſfacere qͥ nulliꝰ eſſet
debitoꝛ pene.ſicẽ dicit Anſel.quia ſatiſfactio eſt cũ fit
opus als indebitũ.ſicut dicit᷑ in li.de regulis fidei.ſᷣ
adã fuit pene debitoꝛ ſegter culpã quã cõmiſit.̊ nł/
latenus decuit ipᷣm ad ſatiſfaciedum aſſumi.¶ Itẽ
quicqͥd ſit de alijs.tamẽ eſſe vel dici peccatoꝛẽ ve nl/

lo mõò decet deũ.ſed illa vnio facit ydeomatũ cõmu⸗

nicatõem.jᷓ ſi adã aſſũptus fuiſſet a dei filio.filiꝰdei
eſſet ⁊ diceret᷑ vere peccatoꝛ. Si g̊ hoc nullo mõ de/
cet.videt᷑ ⁊c.¶ Itẽ ſi s adã aſſupſiſſet.cũ deus de/
creuiſſet genꝰ hnanũ ex adã ꝓpagare iũcta ſibi Eua.
Zu decretũ ſiue diſpoſitio non manſiſſet.aut chꝛi/
ex cõmixtione cũ femia generatꝰ fuiſſet.ſed vtrũ/

q; eſt oino indecens.ergo oino indecens fuit dei fili-

um aſſſumere bominẽ pꝛimũ.¶ MN. d ꝙ abſq; du⸗/ 7
bio non ſic decuit dei filium aſſumere ipſuʒ Adam.
ſicut aliquã aliam ſbᷣam eiuſdem generis.ſicut patʒ
ex ipſo opere diuino.Et ratio huius eſt.quia nõ cõ/
ueniebat oĩm creatoꝛi.nec cõucniebat pꝛimo bomi.
nec expediebat bũano generi.vt ꝑſona dei hominẽ
aſſumẽt pctõꝛc̃.cũ ipſe in foꝛma aſſũpta debẽt pctõ⸗
res ceteros iudicare. et tñ nullatenus de pctõ argui
poſſe.ſiue ſᷣm nãm aſſumẽtẽ.ſiue ſʒ nãʒ aſſũptã.m
quarũ vtrãq; cõpetebat ei poteſtas iudiciana. Pꝛi-
mo bomini non cõueniebat.vt ille qui tm̃ ſe deiecce-
rat per culpã.ti exaltaretur vt deꝰct. Sufficiebat
namq; ſibi ⁊ excedebat vt ſaltem ei deus reconcilia/

retur.non ꝙ ille deus efficeretur. Etiã generi bũano

non expediebat.quia cũ ille bomo eẽt pene debitoꝛ.
vepote ille qͥ reus erat oim aiarum nr̃arũ.non eſſet
eiꝰ paſſio adeo deo gta.ſicut ſi oĩo c iunoche vix

Ni n
fatiſfaciẽdum ꝓ ſe.non potuit alijs o ceſſitate. Sed xpᷣs emt laudibilis in opibus ſuis. Puni
eerr amti amenlcane Qontadete ergo ſũt non faciebat ea nccrio.gᷓ poterat a bonis ⁊ debitis GidudA
rationes pꝛobantes ꝙ non decuit filium aſumere opibus nccrio ceffare. ⁊ boc eſt obmittere. ᷓ potuit ſahmni
8 pꝛimum homineʒ. illud ergo q pꝛimo obr in peccaxre. ¶ Itẽ xpᷣs potuit dicere aliquã o?oem ne/ ifnyi
contraniũ ꝙ de genc bũano debuit ſatiſfacer. dð gatiuã⁊ veram.ſed qui poteſt dicere locutõem nega tveltdi
non eſt ſimile.quia potuit aliquis eſſe de genẽ boim tiuaʒ.pᷣt dicere affirmatiuã ſibi oppoſitꝗ. ſed illa eſt micobuin
qui cõmunicaret euz hoibus in nã ⁊ non cõicaret in falſa. xpᷣs potuit dicere locutõem falſa. ſy hoc ẽ mẽ boen
culpa.non ſic aũt de adã.qꝛ exquo peccauit.ncẽriuʒ tiri in eo ꝙ nouit locutõem eſſe falſam. S videtur g ſgenfeid
fmuit ipᷣm peccaſſe.⁊ ſi flius dei ipᷣm aſſũpſiſſet. cum eps potuenit metiri. potuit peccare. cũ mentiri nil cict)
9 qui pene debitoꝛ erat aſſũpſiſʒ.iõ non eſt ſile. ¶ Ad lo mõ potuit bñ fieri. ¶ Cõtra heb. ij. Eũ qui paulo t
Uliud að obijci᷑ nullũ magis decet puniri q;; eũ ꝗ minoꝛatꝰ eſt ac.glo. Matura hũane mẽtis quã deus Mü
peccauit.dm ꝙ verũ eſt de pena diuine vltiõis.ſeenh afſſi pſit.⁊ que nullo peccato depꝛauari potuit.ſolus ſunelon
non eſt veꝝ de pena diuine placatõis. Magis enim deus maioꝛ eſt. nullo mõ aia xpi potuit infici aliqᷓ ſruflioo⸗
deus placani potuit ꝑ penã innocẽtis qᷓ ꝑ penaz rei macula peccati. ¶ Itẽ xps ab inſtati conceptõis fu dinaad
ainiuſti. ꝛ taliter punitus eſt xps ꝓ peccatis noſtr . it cõpꝛchẽſoꝛ ⁊ beati.ſed de eſſentia beatitudis eſt toad
Mullius em̃ alteriꝰ pena poterat eẽ ſufficiẽs meritũ ſit bonũ ⁊ inamiſſibile. S xpᷣs nunqᷓ illa beatitudinẽ Pheitſt
1o ſatiſfactõis.qᷓ;uis eẽt equũ inſttᷣm viuie vltõis.¶ Ad potuit ꝑdere. nec aia ipſius peccare ¶ Itẽ chꝛiſtus aat
illud qð obijcitur de curacione moꝛbi in radice.dðʒ ab inſtati conceptõis tatã gram ſuſcepit. ꝙ maioꝛez erhe
yenñ eſt ꝙ pfectioꝛ eſt curatio vbi radix ita potuit illa babere non potuit.& ab inſtãti oceptõis babuit kerbi
purificari ſicut ramꝰ. Sic aũt nõ eſt in ppoſito. a,ʒ gram pfirmatõis. ſed nullꝰ poteſt peccare qui illam io
= ⁊ ſi adã ꝗdeo purificari poſſet vt nulls culpã habẽt gram hʒ. ⁊c. ¶ Itẽ ſi xpᷣs ”äsce ſittl
“ actu. nunqꝙᷓ tamẽ ſic purificari potuit vt nullã culpj poſſibili poſito nullũ accidit impoſſibile. ſed poſito Gtne
habuiſſʒ.Et hoc quidẽ decebat babẽ dei ⁊ boim me ꝙ vpᷣs ſiue homo ille peccauerit. ponit᷑ ex boc di ⸗ ins
diatoꝛẽ.vt ſua oblatõe ſufficiẽt placarz ſeueritatẽ di gnus fuit eterna dãnatõe.̊ vel deꝰ dãnaret᷑. vel bõ hnt
uie iuſticie. Alie etiã rões ſũt q̃re moꝛbꝰ in ſua oꝛigi a verbo ſeꝑaretur.ſed vtrũq; oino impoſſibile. Sim 17 fnt⸗
ne curari nõ debuit.ſed ille aſſignate ſũt in ſcdᷣo lib, pofſiblłe fuit illũ hoieʒ peccare.¶ Rꝰ. dð ꝙ abſq; du/1 2 in
in tractatu de pctõ oꝛiginali. alique in quarto ð ſa bio aia xp̃i non potuit depꝛauari aliqua culpa.Et rõ5 ſpe
11 cramẽto baptiſmi. illud qd obijc᷑ ꝙ aia non buius eſ triplex. ſcz plenitudo ge. ↄfirmatio oꝛie. cce
purificat᷑ ꝑ ſpm̃ſãctũ niſi aie vniat᷑ ꝑ amoꝛẽ.dm ꝙ 2z vnio diuie nae ⁊ bũane. Plenitudo gratie facit ꝙ zugt
nõ eſt ſimile. quia aliter purificatur ꝑ xpᷣs.aliter per ipᷣe xpᷣs ſ̃m hñanam naturã babuit gram confirma iſczeig
ſpm̃ſãctum. Per ſpm̃ naq; ſãctũ Punfcdur. ſicut tõis.ſed ſlla gratia adeo li.ar. cõfirmat vt nullo mo/ ckie
cãm cffectiuã.ſed ꝑ xpᷣm taqᷓ ꝑ cam meritoꝛiam. Et do poſſit infirmari ꝑ culpam.Hocipᷣm facit cõſum, WKäü
quia aliqᷓs pᷣt mereni alij diuerſo a ſe.binc eſt ꝙ non matio gloꝛie.que quidem fuit in xpo a ſue ↄceptöis ekvci⸗
opoꝛtet mediatoꝛẽ dei ⁊ hoim ſic cuilibet vniri ſicut pꝛimoꝛdio. Statim em̃ fuit beatus ⁊ cõpꝛebenſoꝛet —WPit
ſ. ſ. Eſt etiã dꝛia in vnione.qꝛ ſpũſſãctus illabit᷑ nob ſicut beatus nõ poteſt damnari.ſic etiã non poteſt 5 ſecſtti
ita tamẽ q nõ vni᷑nobis vnione ꝑſenali.q̃ faẽ yde- uaricari.ac per boc in xpᷣo nulla potuit eſſe ſm aiaam maal
omata cõicari.vñ non eſt peccatoꝛ qᷓuis illabat᷑ pec macła peccati. Poſtremo hoc efficaciſſime faẽ vnio *
catoꝛi. Sed filius vnit vnione pſonali in qua ẽ yde diuine nature ⁊ bumane in vnitatẽ perlone. q vnio en
omatũ cõicatio.⁊ iõ non ſic decuit ipᷣm vniri aĩe pec facit vt ydeomata cõmunicẽtur.⁊ ipᷣa nõ poteſt fr⸗ W
catrici.ſicut decet ſpũiſ.mitti in eã aiam que pꝛiꝰfuit gi. ſi ergo deus non poteſt eſſe peccatoꝛ.⁊ nõ potefſt i
peccatrix. ⁊ ſic patet totuñ. — . non eſſe homo.planñ eſt ꝙ illa vnio nullatenus ſu/ in
Onſcquẽter querit᷑ de ↄditione nãe aſſum/ ſtinet xpᷣm ſᷣm hũanam nam peccare potuiſſe. An / lede
pte qᷓtũ ad li.ar. Et circa hoc icidũt duo du- de rõnes boc oſtẽdentes ſunt concedede. illð 1 3 hein
bitabilia. Pꝛimo querit᷑ vtrũ ille bomo pec quod pꝛimo obijcit᷑ de laude vir iuſti. dð ꝙ laus ni
care potuerit. Scdo querit᷑. Atrum potẽtiã peccan / illa vnius partis dicit perfectõem. in boc.ſ.ꝙ nõ eſt E
di habuerit. Due ſti ʒI rtrranſagreſſus. ex alia pte quãdam defectibilitatẽ. Cũ ſſe .
¶ Atrũ xp̃s potuit peccare. Et ꝙ ſic Ecci.xxxj.dicit᷑i ergo dicitur ꝙ omnis laus attribuenda eſt xp̃o.d. iain
laudem viri iuſti. Qui potuit traſgredi ⁊ non ẽ trãi· ꝙ ⁊ ſi ill aliquo modo babeat veritatẽ de laude ⸗ zd
greſſus. Sed oĩs laus cõpetit xpo. que cõpetit alicui fecta ſiue rone eius conditiõis penes quã attẽditur it
eius mẽbꝛo.ꝗ videt᷑ ꝙ illud potuit dici in laudẽ xbi. perfectio.non tamen opoꝛtet ꝙ ratione eius condi, ⸗
c. ¶ Item Aug. Melioꝛes iudicauit deus boies tõnis pjm quaʒ eſt implæctio. Poſſet etiã aliter diid. inr
eum offegere nollẽt. ſi xᷣm optimũ fegt optimũñ bꝛis. ita ꝙ perfectio cõpetit ipᷣi capiti in ſe.ſᷣ qð ẽ ibi a
iudicauit. videt rpe peccare potuit. (Ite Bernã. defectibilitat; cõpecit tone mebꝛoꝛum. ¶Adillud 14 nle
Rtum deſcẽdit quãtũ deſcẽdere potuit.ſed inferio quod obijciaur ꝙ melioꝛes iudicauit deus homines D
ris gradꝰ eſt qui poteſt peccare qᷓ qui non potuit.g æ⁊c. dom ꝙ boc verum eſt de toto genere bũano ßm ſate
videt ꝙ rpᷣ in illo ſtatu fuerit. Si dicas ꝙ boc intei aliq; melioꝛatõem que attẽditur in oꝛdine vniuerſi⸗ W
ligit ex ꝑte carnis. Cõtra. diſpoſitio carnis coꝛreſpõ tatis. Sic enim vecebat boiem in vniuerſitate con- n
det diſpoſitõi li. ar. ſicut pʒ in adã ⁊ in nobis.j̊ ſicut ſtitui.vt in pꝛima ſui conſtitutõe haberet vertibilita ingdo.
xps aſſũpſit carnis paſſibilitatẽ ita videt᷑ ꝙ li.ar. er tem arbitrij m legem cõmunem. Sed xpᷣs babut tüae
tibilitatẽ. ¶Itẽ xps erat in ſtatu viatoꝛis. cum ad aliquid ſupra hoiem. ideo decuit ꝙ ſibi fieret alicd ainyp
ſtatũ viatoꝛis pꝑtineat poſſe pecccare.ſicut ad ſtatuz ſpale pꝛiuilegiũ.vt eſſet in eo liberalitas obſequij ſi N
cõpꝛehẽſoꝛis peccare nõ poſſe. videt᷑ ꝙ xpᷣs peceane ne vertibilitate arbitrij. ſicut et in diuins voluntate Hen⸗
potueri¶ Itẽ nullus laudat᷑ in bijs que faẽ de ne videmꝰ liberaliter nobis bona impẽdit ⁊ fac.nul-

äl

l *Koi potétig allautsss ſi in aliquo ẽ potẽtia
len “”MMVMD õ EFr ſ hotẽtis aliquis ẽ potẽs. Fſii E
a⸗ am cams in eo eſt ponere erti SneerA Pealenotge . nceperrsgt nahgbee
tean n⸗ ba ilud Aug. m ꝙ liberaliter notat wrtibili tten⸗ te ſicut paius oſteſſ̊ eft. nec peccãd iñ culpe. Sʒ in
Ninnt di nud Zus. extẽdit ad melioutatẽ que atten, reſ Item potetia peccadi e pꝛincipiũ culpe. Sʒ in
RR 3d cotrariũ.non ſe t legẽ cõmunez. Si q̊ͥs c. α ren. pote rt ꝛincipiñ. poſſibile ẽ inueni⸗
R dit ßm pꝛiuilegiũ ſpale ſed ßm legẽ cõm eſt v olun quocũq; ↄtingit repiri p cauſat᷑.& ſi xps habuit po
ien vm put j 5 liberalit id eſt vol Aun 8 ex illo pᷣncipio cauſat᷑. S xps habuit p
Pſclu Aut velit dice ilitera ſequẽs ⁊ rõ ꝓponẽdi verbuʒ. Stiam peccadi. babere potuit p m. & Hotuit eed
enilißrin tLsrie.obuiat ei litera ſequẽ dat ronem quare de?ta- tẽ inimic? ⁊ ſi boc ẽ impoſſibile.reſtat ꝙ ⁊
“R Aug.hoc verbũ dicit vt redda (Ad illud qg natus ⁊ dei inimicꝰ. iam fuit veo ſimilis int cre
15 len fecit Poien dr elefacnre Kauidi⸗ pꝛimũ. Sen a gnn gier tece ſe na⸗ ꝛmis.
nckänn §obujeie x. R ñ. deſcegit quatum d L it sturas ceteras. qiñ maxime peccandi. videt᷑ q;
Nsi obijcit᷑ de Ber̃./ votétia oꝛdinata que ſuppon Sed deus nõ babuit potẽtiam peccandi. videt᷑
4 doõm qꝙ intelligit᷑ de potẽtia oꝛdin⸗ ſſeriaz. Seg veus nõ b t xps. ¶ Be' vom ꝙ po/ 20
irng leg dom e intell e r deſcẽdere ad miſer ° Sen buerit nec afſupſit xpᷣs. 56,
ogecé ecuit enim deun . Mã ⁊ ſi mi- eã non babuerit nec iciter. Ano modo dicit
Ineent ↄdecẽtiam. Decuit eſcẽdere ad culpã. NMã ⁊ tentia peccandi dicitur dupliciter. a .
ſed nullo mõ decuit d e tm it vt eſt oꝛ⸗ tentis p r⸗ tẽtia qua peccatur. et ſic
n Ntii Enoſto mo vecui tat in ſe. tamẽ opetit vt eſt c tis peccandi. id eſt potẽtia creatñ. quod /
NB ei non copetgtin ſt vel oꝛdina / pootentia peccandi. ide li. ar. creatũ. quod qͥ
tiünii, ſris fao fine nr̃e redẽptõis.Culpa ait vel öꝛi ktia peccãdi nominat ipm li. ar. creatũ.qu 4.
ſendani dinata ad men u vel in habitu nullo iſton mõꝛ⸗ dermise in bonũ adiutũ gratia.⁊ q etig ſiue f⸗
R tio ad culpã in actu vel in . it ſe hũiliare adeo dempt in be aciendi. binc eſt ꝙ üla potẽtis ſiue fa⸗
Smzliani ppetit ſibi. ideo decẽter non potuit ſe . fectiuuʒ bene faciendi. . efaciendi ⁊ potentia
petit ſibi. ideo de ũ vel habitũ ſe deꝰ inclina fectiuuz bene eſt potentia bene faciendi ⁊ poten
anſidi, “ atũ peccati m actũ vel habitũ ſe: eſpõd cultas dici poteſt po iſi ꝑ illã. Alio modo di
t ad ſta Ið obijcit de paſſibilitate ꝙ reſpödet cul i. unll eccat niſi ꝑ illã.Alio modo d
n lnun e Mec valet q obit be paſſ eſt im iu peccandi. nullus em peccat niſi p illi. d peccan-
nchg ret. erqd ou ce a oꝛdinata ad peccan
täinne ret. Mec val e.dom eſt eiñ ꝙ boc veꝝ eſt t di / citur potentia peccãdi potẽtia iũͦ int ſöam
— adeben eo rhe paſi rr⸗ TNadd Ngade, dnen Aktrente derauoe Walin voemt enhenl
utgerantgnie⸗ ſpẽſatiue ſicut inferꝰ apparebit. ¶ erat in et peccati actum. per quod ſõᷣ o dicat᷑ po⸗
S i urcgtga rr rſtat Dabunten licid dente, perrtt Ba,ded rubt mg mras Aetege⸗
kabent viatoꝛis. nõ tamẽ oino. babuit cm̃ ali de omni kentia peccãdi. ich eioſtẽdunt xp̃m babu
r nkeden ſtatu viatoꝛis. nõ tamẽ octi dicit ꝙ xpᷣs de omni tentia p d pꝛima ꝑtem queloſtẽdunt xpᷣm babu
N dintt ti tu ↄpꝛehbẽſoꝛis. Unde Boctiꝰ d te petm̃ aſſum dunt rones ad pꝛimã pt ſa af upſit integre fm no⸗
— ſtatu aliquid aſſũpſit. de ſtatu añt ante pctm̃ aſſu iſſe potẽtiam peccãdi. quia a ideo rões ille cõ
eiinheſſbieft 1 ſtatu aliquid affũpſit. de ſt m affupſit penã. ve iſſe potẽtiam ibet potẽtiam. Et ideo rões ille cõ
j rath z oſt pctm̃ a upit pen ſtram ⁊ eius quãli et p . »„ con/
Ngugn pſit innocẽtiam.de ſtatu p ilitatẽ peccãdi. Quia er⸗/ ſ poſſunt. quia recta via peedunt ⁊ verum c
Wangz Pii 55 offibilitatẽ peccãd ccare cedi poſſunt. quia recta via po dicatur potẽtia vt
uun ignalu ſtatu ppꝛeheſoꝛis impe ſequit᷑ ꝙ peccare cedi poſſunt otẽtia peccãdi dicatur pot.
* aree nõ erat.ideo nõ l8 quocd cludunt. Si vero p adũ. ſic non eſt conceden⸗
oge nurc go pe Pue viator! lij viatoꝛes. ill quo clug m̃ perpetrãdũ.ſic non nceden⸗
Dontuchgmtug potuerit ſicut po in bijs que ncẽrio facit.dom oꝛdinata ae habuit potẽtiam peccandi.ꝓ eo q; pec⸗
18. 5i nullꝰ laudat᷑ in bijs que nccrie ſſͤ/dum ꝙ vpᷣs ohe P natio immo veoꝛdinatõ
ibebuitnanin obijcit᷑ ꝙni t volũtati.ſicut necei on potuit. ⁊ talis oꝛdinatio im 0 de Oinato
* e ue repugnat citas qᷓ care non potuit. ⁊ talis oꝛc ertatis.⁊ ꝑ boc pʒ reſpõ
rdfnr ꝙ eſt neceſſitas quer b intrinſeco. Et eſt nccitas ꝗᷓ carene t de plenitudine libertatis. 2 . e
“ tas coactionis ꝗᷓ nit ab intr. it ex volũ · ditinuit de plenitudine iñ. QAd illud qd obijcit
n Hooiriiin tas coactionis iſta eſt neceſſitas que venit ex vol lo ad pꝛimũ obitctũ in Srin. ¶ ſiw⸗
nentpenuns ſbe tati. u eit neceſ n oꝑibꝰ ſio ad pꝛimũ iquis potẽs. doᷣm ꝙ ven ẽ. ſi po⸗
rnphtic m⸗ ſbeſt volũ ilitate. Cñ & dicit᷑ ꝙ laus non ẽ in oꝑ v om̃i potẽtia eſt aliquis potẽs. dom ꝙ ve eſe
tens titein tatispuabiltc erũ eſt de neceſſitate pᷣmon entia dicat oꝛdinatõem a Ccater ai ſt
tatis. dom ꝙ veri . od obijcitur tentia dicat oꝛdins habet veritates quia poteſt
nmiecinzr neceſſi ſcðo. illud quod obijcitur zlem babitudinẽ᷑.non hab lis haber na⸗
l watlftin ta. ſeg non de lſa. dom ꝙ dicẽ ẽ noͤlem babi itũ eius. ſicut greſſibilis babet na/
uls wartaifnir 19 do ictg. ſec⸗ icere locutõem falſã. 14 impediri ꝑ oppoſitũ eius.ſi ad viden-
en. tuit ſciẽter dicer et hoc mõ abſqʒ impedir ad adiẽdum. ⁊ cecus ad viden
eciaaſmiiſn Ei mõ id ẽ qd oꝛe ꝓferre.et hoc me lem aptitudinem ad gradiẽq 5t gradi. Et ſic da.
AE ex. AUno õem falſã. quia talis pla- lems greſſibilis trucat? pᷣt gradi. Et ſic d⸗
meeelel dubi it ꝓferre locutõem falſ. dum. nec tamẽ greſſibilis tr mereri nõ pñt.
EE dubio potuſt Pcrre locutõe idẽ ẽ qd aſſerere ſiue ihabẽt potetiaz merẽdi.ſed tamẽ mereri nõ pñt
e tit tio eit pte n5 2 veritas ad falſita/ ia impedit᷑ in eis oꝛdinatio illius potẽt ern
. en i Affirmäare. emo no potuit.qꝛ v Si , ia impe in 3070 a ſ ẽ.quia
– niemt affu Zarerendvarone hoc quidẽ nõ fuit impoten⸗ in talẽ actü. Sic ⁊ in olro mtelti Setrante
Eresmi 1e decit gis potentie. aiaʒ xpᷣi exire in actũ peccati ẽ 2.2 B ꝓpter ꝑ-
on, e ne. umo ina Queſtio. ij 9 ſit⸗ & eice Pockelant babeat quã bʒ keareffu ſiue Eleetn
d A „ʒ Aueſtio.fj. el affupſit: Ee esdẽ potetial 5 ſuſtinetis talẽ egreſũ ſiue defe n
ie Atrũ xp̃s potẽtiam peccãdi babuit v ra plantauit fectõez gratie no ſuſtinẽtis talẽ eg iẽ pꝛincipiũ cul
eſ n ¶ Verũ xpᷣs po m. Oſmmia que in na noſtra plantauit fectõe⸗ obf ꝙ potẽtia peccaqi ẽ pꝛincipiũ cul
NNl// ſic vid Dañ̃ = 5 otetiaʒ qua peccam: 4 . 159¾ ẽ. Sed boc eſt inqtũ M
r iti. ſſupſit dei verbñ.Si g potẽtiaʒ latauit. v / he. vom ey ven ẽ. Sed boc eſt 9pt ſibi relinqui p
ne deus. aſſ up eus ab initio in nobis plãtaui *x . it᷑. In xpᷣo aũt n Pt ib⸗ Se c
en. deus ab initio in sͤ daſß q;tñ ſibi relinquit. Ju xpᷣo añt na ⁊ ido non pᷣt cul
mmß bene Rcimus veus abi ſupſit. Itẽ dam̃. Co· t ll vnionẽ cuͦ diuiuitate. a ido non pt ul
ace)⸗ eã ex tꝑe dei verbũ an upi. 2*½ ſtrã ter inſepabilẽ ſt in xpᷣo ſbᷣ ea rohe qua bz
ann ud vet ꝙ e er tge otũ redimerʒ. g oẽm noſtra m ppetrare. qm non eſt in xpᷣ õ
güin me aſſumpſit. vt me totũ r tia peccãdi pam ppetrare. qm̃ quit ꝙ culpa aliqua poſſit
ℳοℳ⸗ . tu me a 1 . tẽtiam. ſed potẽtia pe C ſn Tr 2 o non ſequit᷑ ꝙ c 5. Sn e⸗
d im ⁊ ois noſtre ſbᷣe po 5 pᷣt reꝑiri niſi in ccaatu pꝛincipiare. 55 bijcik. ꝙ xpᷣs ᷣm aiam fu 2
enen ſpam ⁊ ois noſtre ſbe ue nõ p⸗t repiri niſi in creatu painea o. ¶ Ad illg qd obij nabilie ſikit.
ccünie N. eſt potẽtia rõnalis aĩe.que nõ pᷣt buerit. ¶ Item eſſe in xpo. 8 ꝙ ⁊ ſi impꝛopoꝛtõnabilit ſilio
ie n bagen ili. 8 vider ey xpᷣs ea habuerit. it deo ſimilimus. d ꝙ ⁊ ſi in is. tñ ipꝛopoꝛ
nobili. ̊ videt᷑ e xpᷣ⸗ is. illa ẽ ad oppo/ it deo m ic de ceteris creaturis. tñ ipꝛopoꝛ
aͤchngiͤ õ eſt potetia rõnslis. illa ẽ ad oppo/ it aĩa xpi deo. ? ſic de ceteris creaturis. tñ iĩ iſe. 0
nſeͤchen peccadi eſt potétia ronslis.: aliud q fuit aia rpᷣi de .qf̃ d cũ ſit ſũme potẽs ĩ ſe.p
cun i portetia pege en hene bñ faciẽdi. Si non aliud qỹ fi bilit diſtat a vo. afñ de cũ ſit ſũm iciẽdi. nec
4 adẽ eſt potẽtia bñ faciẽdi.S ccãdi. ¶ Itey tionabilit diſtat eficẽ nec hr̃e potẽtiã deficiẽ 1. necc
zum. (Mn ſita. Seaci li. ar. aſſũpſit. ̊ ⁊ potẽtiã peccãdi. ũ fuit ſe. 1 ex. ſe.nõ pᷣt deficẽ nec ł d radicẽ. Sʒ aia xpi eſt
nis nin li. ar. ⁊ xps li. ar. aſfupſit. . 8 punitũ ⁊ afflictũ fuit ſe. ⁊ ex. ſe.n deʒ. nec q;tũ ad radicc. Sʒ aia xp̃i eſt
cnn n, lũ illud curatũ in nobis qð punitũ ⁊ a q;tũ ad oꝛdiatõeʒ.nec q; aʒ ſuã eſt vtibilis ee
Vortin ſolũ illug curatũ ẽinn imaxime indigebat po/ ta ſic aie alie. ⁊ ex hipſo ꝑ nazʒ z deffriat BRh-
o . “ in xpᷣo. Sed in nobis curari idek creata ſic a 9E. † cieédi.5 nõ deficiat h̊ bʒ
in xpo. Ded „ otat ꝑ culpa. vice ctibil. ⁊ potẽtiã bʒ deficiẽdi. marb
ucu n di.qm illa ẽ que egrotat 4 it ba⸗ Lefectibil. ⁊ potẽtiã defectu. Et iõ nõ ſe⸗
mnn tẽtia peccã t 2 afflicta. ⁊ ſi h. a pᷣo fuit ba deæfect 7 qᷓlõge diſtat ab om̃i defectu. Et ĩ
muan ni ꝙ in xpᷣo paſſa fuerit ⁊ afflicta.⁊ ſi h. a xpo i habu byñ ficio eiꝰ? qͥ lõge erit omi potẽtia peccãdi.ſ es5
aberer ꝙ in xpo p⸗ 5. Xp̃s m bũanã nam! it ꝙ aia chriſti caruerit omi p pISE
n ita 1 aſſũpta. ¶ Sed õ. Xp̃s ᷣn a pec quit᷑ ꝙ aia chriſt actũ ſiue defectũ ꝑ ill do
6 bita anmpta. c am. ſed potẽtia pec quit ꝛdiatõe ad talẽ actũ ſiue defe
aacſra bentat n viniigaent aids ee a hhcichet beiit ene veo iwdins.
Blenſ licten ar. potẽtia peccãdi nõ fuit in xpo.¶ Itẽ

Snſequẽter querit᷑ de ↄditõe nãe aſſũpte qᷓ
tuʒ ad ſexũ.Et circa hoc duo querũtur. Pꝛi
mo querit᷑. Vtrũ deũ decuerit aſſumere ſe/
xũ muliebrẽ. Gcdo vtrũ decuerit carnem aſſumerè
de ſola mulicre. ”

¶ Qucſtio. .

¶tn decucrit deũ aſfumere muliebrẽ ſexũ ad repan

dum genus hũanũ. Et ꝙ ſic videt᷑.quia oꝛdo reꝑati
onis ꝑ oppoſitũ debet reſpõdere lapſui.ſed nr̃a rui/

na fuit ꝑ mulierẽ.g& ⁊ relcuatio.⁊c. ¶ Itẽ ideo aſfũ/

pſit deus nam fragilẽ.vt dũ ſua fragilitate vinceret
foꝛtem.mirabilis in hoc dei potẽtia reluceret.Si er⸗
go fragilioꝛ eſt ſexus muliebꝛis.videt᷑ ꝙ eius fuiſſet
otẽtia magis manifeſtata ſi in ſexu muliebꝛi diabo
um ſuꝑaſſct. magis cõgruũ fuit mulierẽ qᷓ; virum
aſſumi a verbo dei. ¶ Item ſpũs ronalis ita vnibił

eſt indifferẽter ſexui muliebꝛi vt virili.& pari rõnce ct

ſpũs increatus. ꝙ indifferẽter ſc habet ſexus vterq;
ad vnionẽ quãtũ eſt ex ꝑte nature.Si g ſexus mulie
bꝛis magis depꝛeſſus erat in miſeriã qᷓ; virilis. cum
dei filius incarnatus ſuerit ad nr̃am miſeriã releuã
dam. videt᷑ ꝙ magis debuerit aſſum ere ſexũ femine
um qᷓ;ᷓ virilem. SGis ples aſſimilari debet ſuo pꝛin

cipio.ſed xpᷣs natus fuit ex ſola virgine matrc. ſi ex

feminctraxit carnẽ. magis debuit aſſimilari mr̃i q;
alij.g ſi nõ degenerauit.potius dehuit ex ea trahẽ ſe/
xum quẽ babebat virgo q;ᷓ aliũ. ¶ Sed cõtra.ph̊us
in li.de animalibus.dicit ꝙ femina ẽ vir occaſionatꝰ
boc ẽ impfectus.jᷓ ſi homo aſſũptus debuit eẽ perfe
ctiſſimus. non g debuit mulier eẽ ſed tm maſculus.

Itẽ qð mag Apo.j.Coꝝ.xj.dic ꝙ caput mulierꝭ

ẽ vir ñ ecõuerſo.ſed hõ aſſumptus ẽ caput totiꝰeccle
ſie.g non debuit eẽ ſer us feminci.alioquin fieret per

uerſio oꝛdinis.qd quidẽ non debuit deus in ſua in/

carnatõe facere.quin potius deſtructũ oꝛdinem de/
buit repare. ¶ Itẽ pᷣncipium totius generatõis ẽ ſe

xrus virilis. Ma ex vno viro oẽs.ſed hbomo aſſũptus

debuit eſſe pꝛincipium totius regeneratõis ſpnalis.
non g ſexus muliebꝛis.ſʒ virilis. ¶ Itẽ ſi aſſupſiſſet

ſcexum muliebꝛem.ergo cum fiat cõmunicatio ydio/

go non decet eſſe niſi deum ⁊ filiũ in illa ſũma trini

matum. deberet dici dea ⁊ deberet dici filia. Si er/

tate non deam aut filiam. nullo modo decuit deum
aſſumere feminam. ¶ Rꝰ. dᷣm qꝙ abſqʒ dubio non
ita decuit deum aſſumerc ſexum femineum ſicut vi⸗
rilem in vnitatem perſone. Et ratio huius eſt.quia
muliebris ſexus non eſt tante dignitat ſicut virilis.
Excellit enim ſexus virilis muliebꝛem ⁊ q;tuʒ ad di/

gnitatem in pꝛincipiando ⁊ q;tum ad virtutẽ in agẽ

do. ⁊ qtum ad auctẽ in pꝛeſidcndo. Oꝛtuʒ ad digni ·

tateʒ in pꝛincipiando.quia omnes tam viri q; muli/
eres ex vno viro fuerunt.in quo eſt expꝛeſſa repꝛeſẽ/
tatio egreſſus reruʒ ab illo vnico pꝛincipio pꝛimo ct
ſummo. Otum ad virtutem in agendo ſimiliter pᷣ/
cellit.qm̃ viri eſt agere.⁊ mulicris eſt pati. Añ plus
babet ſexus virilis de virtute actiua. ꝓpter quod et
robuſtioꝛ eſt ⁊ re ⁊ nominatione. Nꝛtũ ad autoꝛitatẽ
in pꝛeſidendo etiam preexcellit. Mam ſᷣm rectũ oꝛ/
dinem non mulier viro.ſed vir preficitur mulieri.tã

ꝙVyꝗcaput coꝛpoꝛi.ſicut dicit Apls.Om̃ eꝛgo in verbo

aſſumente naturam hũanam eſt pꝛecipua dignitas

in pꝛincipiando.⁊ virtus in agendo.⁊ dominiuz in

——

pꝛeſidendo. binc eſt ꝙ, magis decuit ſexum viriles

muliebreʒ aſſumi a verbo increato. quia illi nãe af⸗
ſũpte debueꝛt hec tria cõicari excellẽter. Et iõ ↄcedẽ

de ſũt rões ad bãc ꝑtẽ¶ Ad ill qd pᷣmo obr in õniũ 2

ꝙ ruina fuit ꝑ mulierẽ.dð ꝙ qꝗᷓuis in ſexu mulicbꝛi
ruina noſtra fuit inchoata.in ſexu tamen virili ẽ cõ/
ſummata.Et qm̃ noſtra repatõ in natura aſſu mpta

babuit conſũmari.hinc eſt ꝙ ſᷣm rectam coꝛreſpodẽ
tiam magis decuit virum q́; mulierẽ aſſumi. ¶ Ad 2 G

illud quod obijcit᷑ de fragilitate. dom ꝙ; ſic congruñ
fuit xpᷣm vincere per fragilitatẽ in patiendo.vt poſt
modum vincceret ꝑ virtutem in reſurgẽdo.⁊ ideo ſe
xum talem debuit aſſumere qui ctiam fragilis eſſet
ad tpᷣs ꝓpter paſſibilitatis qualitatez. ⁊ nibilominꝰ
ad virtutem oꝛdinabilis ᷣm qualitatem nature.⁊ ta
lis fuit virilis ſexus magis q; muliebꝛis. ¶Acd illud

quod obijcitur de vnione ſpũs rõnalis ad vtrũq;ʒ ſe/ 27

xum. dom ꝙ non eſt ſimile. Pꝛimũ. quia ſpũs vnit
coꝛpoꝛi ita ꝙ; ex hijs fit vnum.⁊ con eſt cõmunicatõ
ydeomatum.non ſic aũt de verbo eterno quod ma/
net in ſua ꝓpꝛictate.cõmunicãs homini aſſũpto ſu⸗
as ꝓpꝛietates.ad quas cõmunicãdas magis ſexꝰvi/
rilis q; muliebꝛis cõpetens erat. Pꝛeterea non eſt ſi
mile.quia ſpũs increatus eſt nobiliſſimus. ⁊ vnio qᷓ
vnit ſibi noſtram naturã in ꝑſona eſt nobiliſſima.et
ideo nobilioꝛem ſexum debuit aſſumere. Mon ſic ãt

eſt de ſpũ rationali.¶ Ad illud quod obijcit ples 18

debet aſſimilari ſuo pꝛincipio.dom ꝙ illud eſt vcrũ
quando ꝓducit pꝛolem oino ᷣm ꝓpꝛiam virtutem
nature ſuc. Mon ſic aũt eſt in ꝓpoſito. Mã virgo cõ
ccpit mota ⁊ adiuta ſpũſancto.⁊ ideo magis pꝛoles
habuit ſexum quem ſpũſſanctus elegit. qᷓ; ſexuʒ quẽ
in matre inuenit. HNec in tali generatione eſt degene
ratio.ſed magis nobilitatio.quia non eſt cõtra nam
mulicris concipere ſexum virilem. immo magis cu/
pit naturaliter mulier babere maſculũ qᷓ; feminã.

¶ Qucſtio. ij. f

¶ Ntrũ magis debuerit carnẽ aſſumere de viro ſimul

et muliere.q; de muliere tm. Et ꝙ ſic videtur. hcb.ij.
Debuit per omnia fratribus aſſimilari.ſed ſimilitu⸗
do ſuperna permaxime conſiſtit in generatione. er/
go videtur ꝙ ſicut alij generãtur ex patre ⁊ matre.qꝙ
⁊ ſimiliter xpᷣs. ¶ Item criſtus hũanam aſſũpſit na

⁰

turaʒ vt nos curaret a moꝛbo oꝛiginalis peccati. Si

ergo oꝛiginale peccatum traducitur per viam gene/

rationis de maſculo ⁊ femina.videtur ꝙ ſic debuit
naſci. vt ſicut ſua moꝛte nos a moꝛte damnationis li
berauit.ſic ſua oꝛigine noſtre oꝛiginis vicioſitatẽ ſa/
naret. ¶ Item xps equaliter venit ad ſanãdũ vtrũ/
qʒ ſexum.ergo videtur qꝙ debuit vtrũq; ſexum aſſu/
mere vel ex vtroq; naſci. Sed non vtrumq;.quia vlł
in vna pſona. ⁊ tunc eſſet bermafroditꝰ quod eſt ab
bominabile. Nel in duabus.⁊ tunc eſſet ſupfluitas.
ergo debuit hũanã naturam ex vtraq; ſexu ſuſcipe/
re. ¶ Item nobilius pꝛincipium generationis ẽ vir
qᷓ; mulier.ſi & alij generãt᷑ex viro ⁊ muliere.⁊ xpᷣs ex
ſola muliere. nobilio:i mõ ſũt alij boiĩes gnati ꝙ; xpᷣs
Si g non decet vt aliquis ipᷣm in nobilitate genera/
tionis exccdat.videt᷑ ⁊c. ¶ Cõtra.geniti ſᷣm nalẽ p/
engaeern ex viro ⁊ muliere cõtrabũt moꝛbũ oꝛigia/
em.ſed xpᷣs ab illo moꝛbo debuit cẽ oino immunis.

itnspe
1 adch
Jſpon
hialge
ſaſcecide ⸗
Gmt
ſgtens
brbardu⸗
19 unar
ataneef
nun deyi
gunfcauit
Tpurifia
heratiug
Limmcn
tuitihſ
feßimn lege
ohſiiſch
lgriut
Namale
gpeodo⸗
nigtss
foscñt
ſtegene
figen
loni
opetn⸗
Rten
N
Nehttd
foſihetn
Wos
hodi
Auut⸗
Plls
ulu⸗
tlo ſee
iſſay⸗
Ulrndi

Ndiri
ſ

Di.

L tẽ
z ſerul ges
. 2 vtroazſ natere
Aons Sronon debui
dis igx
R virgo. S
r zul
Allän g⸗

XIII

tur ad 2
2 ucun riũ 3
de ſut rones q obijcit un XNrv
Ete ildd ts affimilari d
Roulo. E A afrdcta n
prolta ißm po
de

t oꝛdia⸗
tõem ſun E
tẽ erug ies luti nec nos i5
fam ſal⸗ i nec nre ſa 5s8 elegit. ea
ſt de bijs odus tit ſicut i t ſimilari. cõtra⸗
ixtõez. Alie tails ges coß Knon Enaannn aſeeratnd⸗
ꝑ cõmix tiõe ta. ditioni edi mogun talẽ modur dicus mit endi
t ex ia naſci negencrn d? eruc d naſcẽ ia nos ꝑ nus me do naſcen e.
it ex ip noua r mo qtů a io eſt. qu d xpᷣs boni tali moe nuenir
c nõ debu erare uit. Sʒ 8. G alia ratio bum. ſed/ eſt e in biſcũ co 8 cu/ z3
ider n s regene ſci debu õſuetu ali mowur E. hinc⸗ nec no ſci vt nos t
ugere. vid mit no ſali na alis c atrem himus ebuit eẽ. milari it ſic naſc ſſpoſuit v
ES Exps vent 6 2 ſpů ſt carna aberet p iunz bi 0 d bis aſſit debuit e⁊ ſic diſp i me⸗
Itẽ rx nouo mo liere e itus. hab iũ filiu 23 mo buit no bijcit q; c curare am. AUñ C
pñali. nor 7 mul enitus. ecet vñ HHmo on debum uod obij it ſic ci pam nam tu gen⸗
Pnecffi ſpnall Viro ſic eſſet gen non d it xpᷣm k l].„ no d illð q us venit ſ aret iß lã in ac atö
zus ginn Edi xps ſic eſ Si g decuit xx bio p et. dom ꝙ de vt curat efficaciã i ener
atneiſtih, 26. G 7 patr. 8. reſta xps: muli⸗ 1. et pſo⸗ babz ationis. ſpů ſci
h in terris. atre * d iro ⁊ mi ſicut.n. urar iſti non enera aqua: ut nos na
Wnmniſn in te duos p e⸗ iſſet de vir⸗ etm̃. .ſic cur⸗ a criſt tu regen ſed ex ſicut nos u⸗
13 Abere carne. volui 8 mulier. irginalẽ. Ddicin in ac uine. —, — naſci erit im
ermantt hab ſſumere ere ſi volu ſit ð mu virging ge õis ſed 2 ſang it eũ ſic iſpoſue lioqᷣn
aim it anunin ſſumer aſſũp vterum vi t vim ratoõ carne cdecuit el non diſpe m. ali
ininA, 29 do rnẽ a i ſicut aff cti vteru luiſſe tus eſt ex t nec? ſcẽdi non itinmn. t als
nin ( it ca iro tiñ ſpuſfãcti ſi voluif ſanc nõ eſt oꝛtuit n m naſc babẽt mer ſicut 4
mngfrangii tun de vir⸗ atione ſp tuiſſʒ vt ex eis ſ „Po⸗ 5„ no op u modu fides pi tum. I quod ʒ
am de it opatione epotuni tate. ido lllũn⸗ vtf eyꝑim dill qꝗ
e nince 7 ſa ter a mul⸗ liqua aſſume⸗ mune i aduẽt es p bũa Eſum. ruũq; ſexu
uriniitcene. pu ificare ⁊ arite bſq; ali arne mẽ eꝑ ſui k fides ꝑ it oſtẽ evtruq; nioꝛcz
Ai utuica⸗ viro p et᷑ ab luiſſet c ſed tat tare ꝑ éderet᷑ do fuit ſaluar ; digni
Panfſt tiuã in naſceret ſi volun liere. ici röne pꝛehẽch in ſeðo nerat ſe tanq; de 6aſfũ⸗
—KrrH nera ulatus ne ruẽtia iro 1 mu ltiplici rõ⸗ dep arto 2 liter vener⸗ ilẽ ſexũ n vini a .
Cr win immacule incogru de vir c multi⸗ et de in qua equa nẽ vir ſexum b ei?d re
unmmnn it itaqz ſi ze inſtij nunc. Et! vt carn Emfis. obijcit᷑. crum E. at uit peſare ae mulier⸗ 180 a
z l tui legẽ nã ñ ſicut nu cebat ignitaté mi i⸗ m ve is debui fuit. ſed q . ludẽéda. on
inüſih non ſarſet d nae aͤſe 8 iſit puile Etiã pꝛis. quodãn iaſicidtig nequac; ack uc wert ſexruũ
Pi auiei Ructie dul ꝛima ẽ non am oꝛoꝛificeti⸗ cum ſit. quia mmciẽtia ido dð um v ltero.
Dei guſkſi cong lierc. P filij dei ne bonoꝛo atre. cum puit. 9 nis ſuffici uliere. buit aſſt zũ de a
n tanctönna, ſola mul tõem r ſeruãdã hẽbat p⸗ erris pa dẽption en de mul ut debuite aut vn ñ ſi 8R vtrro
rhcnnn 30 lue ob cda Ppte eternat 6 veni⸗ trib? tili ſupſit e Es qua ſt em̃ n ſtũ valz e llud q 0
isdonitiſſint qi is. S ratoem elis. nõ us pat . Pzi / ſufficiẽ ſexu. El i. et tũc tã Ad il . 9 ds
nas niniſih nitatis generg et in cel duobu iniuria pꝛi/ eſt troqʒ; ſe iebꝛi. et recte. C bꝛiſt?:
iusmgig s em̃ m ſufficeret tre. ne due ſic in plédam t de vtre mulieb: õͤni rec m ch⸗ n. cu⸗
mis 4 xps en ſibi ſu n mat lene. ſic plöcam au irilẽ de dãt rõn ium. don ñ eterni
Ctrne iſte plene ſed ſolum lius p cia ẽ ſpter op n⸗ 2 t virile de ↄcoꝛ incipiu et deũ dit om
n ammt iſte pl re. ſed ſe Et fili ercia ẽ p⸗ hoiem in⸗ ſicu lius ↄce 8 pꝛincit habet excedit om
twhlſims mi tre auene neutri ö fieret. is educẽ hoiem i eẽ 93.23 26 no mmo p timabi creatũ. 53
ſine exiſtẽs. dãmõ fi in mod educẽdi ere. de vi ijcit ꝙ p atre. im inextime atre cre⸗ itatez
— us ex quodam tis in d? edu liere. heit ? bſqʒ p ignitas ijj habẽt p . e digni
fordes mo patr iuerſita plex mo de mi imi ⸗ on ẽs lẽtia digni balij Emaioꝛ aliquẽ loco
urnſiner n mo pe m vni druplexn nec der es pꝛit n celleti⸗ u. Et iõ ꝗ n ꝓpt m s aliquẽ Is
cat tnntge fectõem eẽt qua de viro ne o. Tres pꝛi nartn ius excell catu. Etie vone ) hꝛiſtu iet oi
iguuliſt, Pt 2 cuů eet q nec de vi e viro. deus q Et. ins tre creati e. hoc em chꝛilin ſo noi
goluckte ce Dꝛc uliere. liere ſin ſi vt tꝰ eẽt nsẽ patt — inime. i. Habzʒ ilis vt ex ip
n Wen wnn 31 ſ. de vir liere. de 1reſta i alio mõ 2c tis la ſtus ven⸗ tu c enobilis
eF o ſiue mu aee⸗ iõ non iſtʒ. ſi al ruita 5ſe ſtu reſpect i adeo ẽn is ⁊c. le⸗
a irpo ro ſin ſerãt. nõ feciſſʒ. m congt vtrogz ſe alioꝛ rel ati qui in terr “ ad ple⸗
geiniin pꝛece quodnõ õcetia⸗ ctus in vtr. uma ali nis creat celis ⁊ onẽ q́;tũ ad
nunmgets mi pꝛe dderz. q ꝛreſpoõ Efactus iro cõſũm patnis 8 in celis ẽpeionẽ qᷓt.
Z i du a „ ter co lapſus in vir ipien/ pateꝛnita + dẽpeio L icõem
nasdr zan mo ta rõ Ppt t ſicut atus 7 Sdo 75atr a pa noſtra re . ũ ad ↄdicõe .
An Meckd . 3 liẽ ẽt ulier cr ito. 2 p F ae . . 0o q;t Arup⸗
none 3 ſus ⁊ reꝑ in mul t mu abſcondi C¶pa . ꝛdina s a xpᷣ 3. In qᷓ u gia
mumnckäinn pf⸗ mo atone vt in abſce .ſ.in cru gtio oꝛ nã aſſüpta a i duas. c. cũ aia
A gs0 xu. ſed p Et in repa ñ ſupare in puello. —1 incarng MVMM ſang nag at ps iſta c qᷓ̃ri opꝰe obie/
nmene tus. ſic eẽ abolũ ſuß eet in di eu xpi inean gr de bũa iuidit at p⸗ iiij. hic iſſoluit o tẽ.
g nni. tus. ſic eret dy vnceet bi ſe it migr ie. Diu ic. . di. xi ſiue d ꝛeuitaté.
N. da incip anifeſto eñ uõ Verb 1. 2⸗ upꝛa egi fre ⁊ ſap itudie ſcic. itatõez nẽ ob b Emiate
ilius in manifel xiij. Qu. ie ſimul. m ⁊c. S ieelie gre zPbie ouz dub t rema vr pꝛed ter.
a iſtinctio.) lapiẽtie u ßm boiem plenitu ſpalit Za remot idiuiſa pt oria it c. In ter
— D ET lapl! ꝛiſtũ tũ a 3 vo . in ſcar 28 Del clij. q or epit? bdi/
marinin etaiſ ariuner lannzalze uue⸗ Amb. . 1
ſrceanin — Ket n hac vo idie gr qrũ pᷣma de Stie v; o it 7 expl. bſij. ihi. a cãt vba Aml iq̊ ſũt
oſe u e. In 8 plenitudi t. i qjrũ pᷣ it ſetẽtie iſſoluit eté ãbꝛoſſij. ..ibi. be Ecaput iq̃ſt
eli, ea n l dꝛuidit.i buic at ſe gr diſſ⸗ aucte llligi.i lleẽ ca ſctis vᷣᷣ
Aim i duas diuie ibi. huic ma mor ð p au it inte a tll in ſctie
Eetin er . 2maꝑ Ztmiat tes. qru! expo ne p oiĩs in ſapia oẽs ſe ct?ẽ. iti⸗
imehein 1 ꝗvr ver diuidiitre ſuã ſol⸗ beoſij vba ſaue urã hoĩs 3 Aiſol⸗ ſupꝛa 612
imag S ctoͤez qᷓ vi s poteſt opponitz! icta ambꝛ 8 ß; naturã —9 Dꝛgeñ. ſi qnqʒ ſẽ
innti⸗ S3 ſcda ps poteſt eit peelie F3 Ps bʒ na 5 to? Digef lc 1
wünm Sʒ ſ. 1Barhega vor t ꝗlit᷑ pꝛee lr̃a c. xpᷣs lüc. ocepꝑ ñ diſtigu ndentes
eritati. In ſcd mat ꝗ ahi ex lr̃a⸗ te. ꝙ Pfecit. ab ipa⸗ Enñ ad es coꝛrñe ibi⸗
Nwnze, ce⸗ vVeritati. ltia determ nt trabi e Pita t nec holez ab iß tꝰenad ſpuales alibꝰ. 2 ſo
. 4 vO vlti 1 iñ ſatis etermia 6 potui Pʒ ho . ſs dat itat. P coꝛpalt illi ſeſ
,A daxo- ant ꝑtii et icere nõ pe expm ʒzh ui ſpũ lit hi 13 Inqʒ co- 0c8 illi! li⸗
uiſiones gratia pficere lean e xpm e cuiix Paut ne dicit ꝙ ſpuali
mmui uin AAH eegaeuli lach initan go gi guns Eet ſeisl ſan.
ſuin, H — fe plenitud leitudo zdans: gale i 2. male 3: Teein
nan ihin — 88 Ffe rg. 1è pl . ad dar inẽ ſẽ itꝰ. ?7 ol/ b Eſol? tact ſeſono
nmtn ns II DS mẽſurã. it Aug. ad coꝛpeme 7 audit tai ctheſe tact;ẽ ſe 0
e II XE itat vt ait 2 tinfo coꝛ iſoẽ. tactꝰ. Ita i ualibt ꝛ eo
nuſ n Ei I vohi itat ĩ ſct ite. ibi ei it ſolus Ecaput bilioꝛ
wfs oloſẽb. ij 3 ita hitat ñ ĩ cap is at le ille ẽ cat eſt
SS Cc 2. Mnöi ãtũ ĩ ca ceteris ar 2 ille ? tus eſ
rmt c. Hᷣ ß ñ qu to. In cete ltatl. gꝛ s tactus en
mne mẽbꝛis: H ñ qn Xtact“. do diuiĩta Oſi ſolus
arrme hil ec dſt lenitudo din quaolt le
SS Situ fact“. tat ois p ſanctis x .
n ic, 5 ör plẽitu fae abitate ein lone
Gti, 2Rar ſür⸗ ounges ſeſus⸗
jlo ⸗ do diun iſto. r
1 n bitarei chꝛ Sð
rihit rld⸗
taN

4

A. au

—*

magis iũgit de pximo ei in quo eſt ſũma nobilitas vtpote deo.g videt᷑ q́ multo magis ĩ tactus deberent
alij ſẽſus in viris ſactis reꝑiri.eſt ꝙ̈ qõ quid aug. hic vocʒ quiqʒ ſenſus ſpũales.Et iuxta hoc quid ſint ſenſus

ſpnales ⁊ qualit᷑ diſtinguatur. Rñdeo dom ꝙ ſeſus nomiat vſũ alicuius potẽtie exiſtẽtis in re viuẽte et a re
viuẽte ᷣm nãm. Per hunc etiam modum in ſpũalibꝰ ſẽſus dicit vſũ donoꝛũ gratuitoꝛũ.qᷓ quidẽ dona ſũt in

eo vitalia quo ſũt gratuita. Poteſt g ſẽſus accipi large
Aug. in l̃a cũ dic. ꝙi

xpᷣo fuer̃t oẽs ſẽſus.i

Ht dici ſtricte. ⁊ ſic ſen
ſus ſpuᷣal dr̃ vſus gre
interioꝛ reſpectu ipᷣiꝰ
dei ᷣm ꝓpoꝛtiõem ad

quibus datus eſt ſpũs ad mẽſuraʒ. cũ de illius pleni

deus ei plenius cõferre nõ potuerit.⁊ tamẽ vere dicit᷑
ꝓfeciſſe ſapia ⁊ gꝛatia.non quidẽ in ſe ſed in alijs qͥ de
eius ſapiẽtia ⁊ gratia ꝓficiebãt.dũ eiꝰſapiẽtie ⁊ gratie

„

ꝓ quocũq; vſu gratie ꝑfecto ⁊ euidenti.Et ſic accipit

b Quÿ intel⸗

‚— tudine acceperũt. Acceperũt aũt de illius plenitudie ngae donleni
Itñ ad babi, comim non im eſſetiaz ſed im ſimilirudinẽ. quia niich la ej⸗ cudine c, acee
vſus in oimoda pleni dem eſſẽtialiter ſed ſimilẽ acceperũt gratiã. Puer gil⸗
tudie numeroſitati ? le plenus ſapiẽtia ⁊ gratia fuit ab ipa conceptiõe. ANmſñ
ꝑfectionis. Alij vero hiere.recte dicit. Nouũ faciet dñs ſi uper terraʒ. mulier Jere.xxxj.
Nar gits gekt 27 circũdabit viruʒ. quia in vtero virginis perfectus vir
q; tact?c ſenſus maxi extitit.non ſolũ ꝓpter aĩam ⁊ carnẽ.ſed etiã ꝓpter ſa⸗
me neceſſanꝰ vite. õ5 Pientid ? gram qua plenusereert.
dicit ꝙ in alijs ſact. · ¶ Ponit obiectõem cõtra determinatõem ſuã autoii
ſolꝰ tactꝰ. Eñ ſic ani / tate euãgelica.⁊ eã ſoluit ⁊ exponit. b r
mal lecrum crceclie ¶Huic aut ſẽtẽtie videt᷑ obuiare qð in luce euãgelio le/ 5 biectio.
biilitate vite c integri Zit. Jeſus ꝓficiebat ſapiẽtia ⁊ etate ⁊ gratia apð dei Luc.ij.
tate ſeſuum. ſic xs in et homines. Si em ꝓficiebat ſapia ⁊ gꝛatia.nõ videt
gre plenitudie excell? a cõceptõe habuiſſe plenitudinẽ gratie ſine menſura. .
tiam bʒ reſpectu oim Ad quod ſane dici poteſt ipm ſᷣm hominẽ tantam a d ſ'ad ebie
ſactoꝝ Alio mõ ſeſuſ conceptõne accepiſſe ſapiẽtie ⁊ gratie plenitudinẽ. vt ctionem.

quiqʒ ſẽſus.Et ſic accipit Oꝛige.⁊ Berñ.qͥ diſtinguũt quiqʒ cẽſus interioꝛes.quoꝝ numerũ facile eſt affigna

re. Quilibet em̃ illoꝛũ ſẽſuũ ſic
talẽ dicũt.Sed quidã ſe ma

cut vult Berñ.radicẽ habet in intellectu ⁊ aſfectu. ꝓ eo qꝙ; cognitionẽ exꝑimen
gis tenẽt ex ꝑte intellectus.vt viſus ⁊ auditꝰ.Quidaʒ ex ꝑte affectus.vt odora⸗

tus guſtus ⁊ tactꝰ. Et ſufficiẽtia patet ſic.quia ex ꝑte intellectus cõtingit dupliciter circa cognitiõem alicuiꝰ

exerceri.Aut ꝓpꝛio intuitu.⁊ ſic eſt viſus.
ctõem vero triplicẽ cõtingit repire ſtatũ.
in vnione. ⁊ ſic tactꝰqui eſt ꝑfectioꝛ inter oẽs ſẽſus ⁊ ſpiritualioꝛ
ſpũs.pꝛopter quod dicit᷑.j.Coꝝ.vj

Aliter em̃ Aug.accipit ſẽſus q; Oꝛig.⁊ Berñ. Patet ctiã illud quod vltimo qᷓrcbat᷑ b

ſpũs ad men. Innuit mgr̃ ſãctis dat deus ſpiritũ ad menſurã.Contra Jaco j.Qui

Aut aliena excitatione ſiue inſtructõe.⁊ ſic eſt auditus.Circa affe/
Aut in remotõe.⁊ ſic odoꝛatꝰ.Aut i approximatõe.⁊ ſic guſtꝰ. Aut
Apter hoc ꝙ maxime vnit᷑ ei qui eſt ſümus
qui adheret deo vnus ſpũs eſt.Ex bijs patct litera ⁊ reſpõſio ad queſita
¶. Quibus dat? eſt
dat oibus affluẽt ⁊c.

glo. Omnia dat oibus nõ in meſura.g ⁊c̃. Item eadem largitate ⁊ libcralitate dat gratiã membꝛis qua dat
gratiam capiti.ſed pꝛimũ fecit largitate immẽſa.ergo ⁊ ſcᷣm. R.dm.qꝙ cuʒ dicitur deus dare ſpm̃ non ad
mẽſurã ſiue nõ in mẽſura hoc dupliciter pᷣt itelligi.vłquia fit pꝛiuatio mẽſure reſpectu doni dati.⁊ ſic accipit
Aug. cũ dicit ꝙ ſãctis non cõuenit illud quod dicitur de xpᷣo ꝙ datus ſit ei ſpũs non ad menſurã. Alio mo/
do poteſt intelligi pꝛiuatio menſure reſpectu largitatis ipius impartiẽtis.⁊ ſic intelligit illa glo. pꝛedicta.qm̃
intendit dicẽ ꝙ gratia collata vnicuiqʒ ſit ſine mẽſura cũ dicit apłs. vnicuiq; ſicut mẽſus eſt deus ßʒ mẽſurã
fidei.ſed bic vult dicere ꝙ illa gratia cõfert᷑ ex liberalitate immẽſa.cuius ſignũ ceſt ꝙ oibus dat affluẽter ⁊ nõ
impꝛoperat.Et ſic patet reſpõſio ad obiecta. Poſſet etiã dici ꝙ Aug. intelligit reſpectu ſingularis pſone.ſʒ
pꝛedicta glo.reſpectu totius eccleſie.⁊ ideo nõ eſt controuerſia.qm̃ in eccleſia eſt plenitudo numeroſitatis
excedit mẽſuram cuiuſlibet ſancti ſicut dictũ eſt ſupꝛa. c ¶ Acceperũt aũt deiilliꝰ plc.nõ ſm eſſẽtiam ſed
ſm ſimilitudinẽ.Contra.videt᷑ falſũ dicere.qm̃ ſᷣm hoc poſſct dici ꝙ accepimus de plenitudine gratie petri
m ſimilitudinẽ.habuimus em̃ gratiã ſimilem ei. Item buic expoſitõni videt᷑ litera ſequẽs cõtradicere cuʒ
adcitur. lex ꝑ moyſen data eſt. gratia ⁊ veritas per ihjm xpᷣm facta eſt. ſed movſes illam eãdem legẽ cõmuni
auit alijs quã ſuſcepit. xpᷣs eãdem gratiam. Item nos pticipiamꝰ carni ⁊ ſãguini eius p vitatẽ ⁊ ſbᷣſtan/
tiam. ergo pari ratione ⁊ gratie. Aut ſi non.quer᷑ quare non. Re.ddm.qꝙ cũ dicitur aliquis accipere de ali⸗/
quo.de poteſt impoꝛtare habitudinem partis ad totũ.ſicut cum aliquis dicitur accipere de vino qð eſt in do
lio. Ael poteſt ĩpoꝛtare babitũ pꝛincipiati ad pꝛincipiũ. ſicut ſi aliquis accendat cãdelã ad ignem alteriꝰ cã/
dele. dicitur acccpiſſe de lumie alterius candele. In vtraq; aũt harum cõpatõnum. bec ppoſitio de impoꝛ/
tat aliquam vn itatẽ ⁊ conueniẽtiam.ſed in pꝛima notat cõueniẽtiam in ſbſtantia ⁊ natura. In ſcdᷣa vro no
tat conucnietig in cõfoꝛmitate quadã que attẽditur ſ̃m aliquid cõmune. Om ergo gratia xpᷣi non fuit trãſ-/
fuſa in nos per deciſiõem pꝛis a p f
i.binc ẽ ꝙ ingr diẽ nos accepiſſe de xpᷣi gẽa nõ qᷓ;tũ ad eſſẽtiã ſed qᷓ;tũ ad ſimilitudinis ↄueniẽ᷑tiã.nolẽs ꝑ
H excludẽ redũdaciã 2 influẽtiã gre capiti.ẽ̊ volẽs auferre dioem ⁊ trãſmutatiõem gre ab vno ſbo in aliud.
ne falſe intelligat illᷣ verbũ euãgel icũ. Hec eſt ſimile de lege ⁊ coꝛꝑe rpᷣi reſpectu gratie.quia tã lex q xpᷣi coꝛ
pus poteſt traſferri ð manu in manũ.ñ ſic gratia de ſbiecto in ſbiectu. Ex h pʒ totũ. dD¶ ¶ Sane dici pt ip̃m

ve.ſed efficaciam habuit vt deus nobis conſimilẽ gratiam darz merito gre

Denobe
ſbschit
ſapi
Roncg.

5

din
N

eemfigatimn,
ct wdmelnt/
mnſir
iatoibn!
ni narbape
das ehi
uuneiid

glin
N
nmdege i
mvischnund
cdenleiin
sitt
eusunn
mft

Ambꝛo.

De duobꝰſen ⸗
ſibus chꝛiſti ſci

licet gemia ſa⸗

pientia.

„»

i. ox.

9 %2%

ui.

munera m ꝓceſſum etatis magis ac magis patefacie
bat. Vñ Gꝛeg.in quadã omeł.ait. Juxta hominis na
turam ꝓficiebat ſapiẽtia.nõ ꝙ ipᷣe ſapiẽtioꝛ eẽt ex tꝑe.
q̊ a pꝛima ↄceptõnis hoꝛa ſpũ ſapĩie plenus permane/

bat.ſᷣ eandẽ qua plenꝰerat ſapiam ceteris ex tpe pau/

latim demonſtrabat. Juxta homis naturaʒ ꝓficiebat
etate de infantia ad iuuentutẽ. Juxta hoĩs naturã ꝓ/⸗
ficiebat gra.nõ ipᷣe qð nõ hẽbat ꝑ acceſſuʒ tꝑis accipi/
endo.ſᷣ pandendo donũ gre qð hẽbat. Apud deum ⁊
hoĩes ꝓficiebat.qꝛ quantũ ꝓficiẽte etate patefaciebat

hoibus dona gratie q̃ ſibi inerant ⁊ ſapientie.tantum

eos ad laudem dei excitabat.eęt ſic deo pr̃i ad laudem
dei.⁊ hoĩbꝰad ſalutẽ ꝓficiebat.In alijs g̊ nõ in ſe ꝓfici
ebat ſapia ⁊ gra. Vñ in eodẽ euãgelio. Puer ille ſapi⸗
entia plenꝰ⁊ gr̃a ꝑhibet᷑.Sic g̊ dicit᷑ ſapia pꝛofeciſſe ⁊
gra vt aliqͥs rectoꝛ eccliaſticus dicit᷑ pficere in cura ſi⸗
bi tradita.cum ꝑ eius induſtriã alij ꝓficiũt.
vonit ↄtra ſuã ſoloneʒ ⁊ expoſitõneʒ auẽte Am
bꝛoſij. nez aucte An

libi tñ ſcriptũ repit᷑ m ſenſũ hoĩs pfecerit. ſiẽ eta

te hoĩs ꝓfecit. Ait em̃ Amb.in li.iij.de ſpũſctõ ſic.de⸗
pfectõeʒ nature ſuſcepit hũane. Suſcepit ſenſuʒ hoĩs
b nõ ſenſu carnis fuit inflatus. Senſu hoĩs aiam dixit

ↄturbatã.ſenſu hoĩs eſuriuit ⁊ rogauit.ſenſu hoĩs ꝓ/⸗

fecit ſic ſcriptũ eſt. Pus ꝓficiebat etate ⁊ ſapia ⁊ gra.

Quõ ꝓficiebat ſapia dei? ꝓfectus etatis ⁊ ꝓfectus ſa
pientie nõ diuine ſ̊ hũane nature ẽ. Ideo etatẽ ↄmẽo⸗
rauit.vt ſᷣm hoĩem crederes dictũ.Etas em̃ nõ diuita
tis ̊ coꝛꝑis eſt.Ergo ſi ꝓficiebat etate hoĩs.ꝓficiebat
ſapia homis. Senſus aũt ꝓfecit.qꝛ ſenſus ideo ſapia.

Quis ſenſus ꝓficiebat: Si hũanus.̊ ſuſceptus ẽ ipᷣe

Si diuinus.̊ mutabilis ꝑ ꝓfectũ.ð em̃ ꝓficit.mu⸗

tat᷑ in melius.ſᷣ qð diuinũ ẽ ñ mutat᷑.Qð g mutat᷑.nõ
ẽ diuinũ.Senſus g̊ ꝓficiebat humanus.Senſum &̊ ſu
ſcepit hũanuʒ. Nec poterat ↄfoꝛtari vᷣtus dei.nec cre⸗

ſcere deꝰ. nec altitudo ſapie dei impleri. Que g imple⸗

bat᷑ nõ erat dei ſed nr̃a ſapia. Nam quõ implebat᷑ qui
vt omia impleret deſcendit. Per quẽ aũt ſenſum dix⸗
it Eſa. patrẽ neſciebat puer aut matrẽ. Scriptum
eſt em̃. Pꝛius q ſciat puer patrẽ aut matrem accipiet
ſpolia ſamarie. Sapĩam em dei futura et occulta non
fallũt.Expers aũt agnitionis infantia ꝑ hũanã vtiq;
impꝛudentiã qð adhuc nõ didicit ignoꝛat. Sʒ veren⸗
dum eſt inq; ne ſi duos pᷣncipales ſenſus aut geminaʒ
ſapiam xpᷣo tribuimꝰ.xpᷣm diuidamꝰ: unqͥd cũ ⁊ di

uinitateʒ eius ⁊ carnẽ adoꝛamꝰxpᷣm diuidimꝰ? Nun⸗
quid cũ in eo imaginẽ dei crucemq; veneramur.diui/⸗

dimꝰeũ: Apls certe qͥ de eo dixit. Am̃ ⁊ ſi crucifixꝰeſt
ex infirmitate noſtra.viuit tamen ex virtute dei. Ipſe

dixit.quia nõ diuiſus eſt xpᷣs.Nunquid etiã cum dici

mus.quia aĩam rõnalem et intellectus noſtri ſuſcepit
capacem.diuidimꝰeum. Non em̃ ipᷣe deus verbũ pꝛo
dia ratõnali et intellectus capaci in carne ſua fuit.ſed
Animã ratõnalem.⁊ intellectus capacem.⁊ ipſam hu⸗

—

Sm botminem tantaz

a cõceptõne accepiſſe
gratie plenitudinem.
Obijcit᷑.quia ſuꝑ il⸗
lud Luce. iiij.odie

impleta eſt ſcriptura
dicit glo. pᷣ omnibus

ſanctis vnctus eſt vn
ctione ſpirituali quã/

do deſcendit ſuꝑpꝑ eum

ſpũſſanctus in ſpecie
columbe. ſed hoc fuit
quando iam erat tri-
ginta annoꝝ.g nõ ab
ipſa ↄceptõne. Item
ſi ab ipſa ↄceptõe ha⸗/
buit plenitudinẽ.fru/
ſtra & deſcendit ſuxer
eum ſpũſſanctus duʒ
baptizat᷑ a Jobanne
ſicut dicit᷑ Luce.iij.et
Matbei.iij.Reꝰ.dm

ꝙ eſt loqui de plenitu

dine ſᷣm excellentiaʒ.
⁊ m apparentiam.⁊
ſᷣm redundanti. Di
co ergo ꝙ i chꝛiſto ab
inſtanti ↄceptõnis fu
it plenitudo pſᷣm excel

lentiam. quia omneʒ

habuit gratie ꝑfectio
nem. Scom autẽ ap/
parentiam fuit in de⸗
ſcenſu columbe. vbi
teſtimonium habuit

de ſupernis ꝙ ipſe eſ⸗

ſet vnigetus filiꝰ dei.
⁊ tũc apparuit q; om⸗
ni gratia plenus fuit.
cum ſpũſſanctꝰin co/
lumbe ſpecie ſuꝑ euʒ
requieuit. AUndeẽe in tẽ
poꝛibꝰ retroactis per
opera exterioꝛa appe

bat ꝓficere.ſ̊ tunc ap

paruit omni bono re/
pletus eſſe. Scom re
dundantiã fuit extũc
⁊ deinceps.qꝛ extunc
aliquoſ ſanctificauit.
verba vite diſſemi⸗
nauit. ⁊ noſtre pꝰmo⸗
dum reparatõnis mi

niſterium cõſumma⸗/

uit. et ſic patet ꝙ non
eſt ↄotrouerſia.quoni⸗/
am illa gloſa intelligi

tur q'tum ad redun/

dantiam vel apparẽ/
tiam. non ſic litera p/

ſens.

1—

Li. III
7e ¶ Pꝛoficiebat ego manam ꝛ⁊ eiuſ⸗ dem ſubſtantie. cui⸗noſtre ſunt anime.⁊ Gnlke
bumanus ſenſus ĩ co carnẽ noſtre ſimilẽ eiuſdemq; cuiꝰ caro eſt noſtre ſub/⸗ “ gieniſte
m oſtẽſionẽ ⁊ alioꝛñ ſtantie ſuſcipiens ꝑfectus etiã homo fſuuait. = Firheni
boin opmione Co⸗ ¶Beterminat qualiter pᷣdicta Amb.verba ſane ⁊ pie cnen
ter dicere ꝙꝙ ita poſſit oſſint intelligi. 77 nigt
dici de ſenſu dei. ꝙ ꝓfi ec verba Amb. pia diligentia inſpicienda ſunt.q ex regt. 60
ciebat m oſtenſionẽ. pte hominis ignoꝛantiã inſtruunt ⁊ illuminat.ex par/ mnit
Item non videt᷑ iſſa te erꝛandi fomitẽ male intellecta miniſtrãt.his eteniʒ cn ſin
expoſitio ſufcere ad euidẽter tradit᷑ duos in xpo eſſe pᷣneipales ſenſus ſiue ungec
intellectum Amb. da eminã ſapiam. Neq; ideo vnitas et ſinglaritas ꝑſo/ De gemia cbri imartn
vult ꝓbare vuas na⸗ Seiuidit. iuxta duas naturas duas hʒ ſapias. vnã ſti ſapientia ge ſgin⸗
turas et vuos ſenſus ne diuidit᷑.vᷣ iuxta duas Eeen e crenta. ſsganeh
in xpᷣo ꝑ boc ꝙ xpus nõ creatã ſed genitã.q ipſe eſt.alterã nõ genitã ſᷣ crea⸗ Eſa. xj üin
pficiebat. Si veri / tam ⁊ gratiã ei collatãa. Nam Eſaias de eo ꝓteſtat᷑. ungft
tas nature non ꝓpat equieſcet ſuꝑ eum ſpũs ſapie ⁊ intellectus ⁊c. Spũ ſenn
niſip verieto feccl⸗ 8O ſapie ⁊ intellectus.i.ſapia ⁊ intelligentia ꝑ ſpm̃ſctm̃ ſ 3
leinraligere Ambꝛe. gratis data. xpᷣs erat ſapiens ſᷣm aiam. Scðm deũ vᷣo ibſrta.
cqꝙ vp̃s pfecerit veraci ſapiens erat ſapia eterna qᷓ deus eſt. Et ſicut intum nnnnͤck
pꝛofectu. . dom ꝙ deus eſt. bonus eſt bonitate naturali qᷓ ipſe eſt. ⁊ iuſtꝰ hinoͤcke
abſq; dubio magr ve iuſticia nãli que ipſe eſt.ita ſapiens ſapia naturali que e⸗
ritatem dicit. alid ipſe eſt. Aia vo eius ſicut bona eſt ⁊ iuſta bonitate vel nf
blus voluut diee eim iuſticia gratis data. ꝗᷓ ipſe vel ipſa non eſt. ita eſt ſapi/ N
voluit dicere quanti ens ſapiĩa gratis data q ipſa nõ eſt. Et licet gemina ſit lutge
verba ſonare vident. in xpᷣo ſapia.vna tñ eademq; pſona eſt.q̃ inq;tum deꝰ netint
Aigdet᷑ em̃ in bis ver eſt.⁊ inq;tum natura diuina eſt.ſapiens eſt ſapĩa inge Sligins
bis ſenſiſſe ꝙ cbꝛiſtuſ nita.ſ.ſapia eterna q̃ eſt pr̃.⁊ ſapiĩa q̃ nõ eſt ingenita q̃ Eltlen
vᷣm humanã naturaz cois eſt tribꝰpſonis.nõ tñ gemina ſapia.qꝛ nõ eſt alia Rinit
Pmin⸗ ne eientt. Talia ſapientia ſapie ingenita qᷓ tm ſilius eſt. ? ſapien⸗ Gannn
am acquiſitam. ꝓpter tia q̃ coĩter pater eſt ⁊ filius ⁊ ſpũſſanctus. Inq;tũ vo Petgfeng
qð ſciendum ꝙ non eagdem ꝑſona eſt homo.i.ſᷣm hoiem acceptum. vel in⸗ ſeigpucen
vult illud dicere. v H q́;tum eſt ſubſiſtens ex anima ⁊ carne.ſapiẽs eſt ſapia iuceni
Pult Dre ſenſns genita. Sapiens g eſt hũano ſenſu ⁊ diuino. Kirc
erterioꝛ ennta. Daplet . mnd. ggen
cker Feumad 6 gni⸗ Qus intelligendum ſitllud. ſenſus pficiebat hĩ
idiegenſlnne pueru⸗ ¶ Ged ex qua cauſa illius dicti intelligentia.ſ.ſenſus ꝓ⸗ fn
ignoꝛaſſe.nõ eſt aliunud ficiebat humanꝰ.aſſumenda eſt. Aperte em̃ videt᷑ am nöͤfuſay
dicere ꝙᷓ non expert bꝛoſius innuere ꝙ ſᷣm humanũ ſenſum xpᷣus ꝓfecerit. nemnieo
eſſe. per hoc ſatis ꝓ 2Zz ꝙ infantia eius expers cognitionis fuerit.et patrem Kdee
Baeuaeritaane⸗ ⁊ matrẽ ignoꝛauerit.qð nec ecclia recipit.nec pꝛemiſſe
expientia competit eii auctes patiunt ſic intelligi. Sʒ ita ſane põt accipi.vt ſecen
ßm naturam aſſum, q;tum ad viſum hoim ⁊ ſui ſenſus oſtenſionem xpᷣs ꝓ Ohreoſenin⸗
ptam. Sed hec meliꝰ feciſſe dicat᷑. Pꝛoficiebat ꝗ̊ humanꝰ ſenſus in eo im e mſngln
erũt manifeſtãda cu, oſtenſionẽ ⁊ alioꝝ hoim opinionem. Ita etiã patreʒ ⁊ huſnat
Ferr de alſcnc ie matrem dicit᷑ ignoꝛaſſe in infantia.qꝛ ita ſe hẽbat ⁊ ge⸗ anin
pꝛoxima. rrebat ac ſi agnitionis expers eſſet.
E intelligentiaz bui partis incidit hicque⸗/ (Queſtiol. 5 tnin
4 ſtio de gratia xpᷣi.qm̃ infra queretur de ſcien⸗ trum in xpo gratia ſingularis pſone ſit gratia ere⸗ figetzpof
„ tia. ⁊ cum in pcedentibus habitum ſit de /S ata vel ĩcreata. Et ꝙ ſit creata videt᷑. In nullo inci/ teneche
tia vnionis.reſtant hic duo querenda. Pꝛimum eſt pit habitare ſpũſſanctus niſi per aliquem effectum ndniet
gratia xpᷣi vt ſingularis pſone.Secundũ eſt de S gratie qͥ de nouo dat᷑ anime.ſed in anima xpi habita ienohie
tia m quam eſt caput eceleſie. Circa pꝛimũ tria pᷣn / uit ſpũffanctus.⁊ hoc nõ ſemꝑ ſed ex temꝑe. g aimæ bickoft
cipaliter ſunt querenda. Pꝛimum eſt.vtrum gratia xp̃i habuit in fe effectum gratie ꝑ quem ſiue m quẽ ſepnatu
ſingularis ꝑſone in xpᷣo ſit creata. Secundo dato ꝙ dicit᷑ ſpnñſſanctus inhabitare. ſed illud donum dicitᷣ ſtni
ſit creata. vtrum ſit finita et menſurata. Lercio da gratia ſingularis ꝑſone.⁊ eſt wonum creatum. ⁊c. lurnt
to ꝙ ſit finita.querit᷑ vtrũ ſit gs plena. ¶ Item nulla anima placet deo niſi deo ↄfoꝛmetux Trfnc

:

ne
nge
mmni
chan
ſyien
Ftiin
wan⸗
ſſpu

7

e;
in
lan.
men
gue
ns,
o :
ni

s lhn,

nt,

Aunng 4
wllerten⸗ 1
g uenſin
lluini
wm 4
mnien

9 hoc oſtendẽtes.

10

T affimilet gratiaʒ infoꝛmanttẽ ipſam ⁊ efficientẽ
deifoꝛmẽ. ſe
nõ põt eſſe niſi gra creata.ᷓ nulla anima deo placet
niſi gram creatam in ſe habeat.Sed aia xpᷣi eo pla/
cuit ꝑ gratiã illam quã dicimꝰgratiã ſingularis pſo/⸗
ne. 5 ⁊c. ¶ Item meritũ dicit oꝛdinationeʒ ad aliqð
maius ꝑ aliqð qð reddit deo acceptum. ſᷣ̊ qð reddit
acceptũ nõ põt eſſe ſine gꝛatia.qð vᷣo oꝛdinat᷑ ad ma
ius nõ põt eſſe niſi creatum.& meritũ nõ eſt niſi ꝑ do
num gratie create.Sed meritũ fuit in xpᷣo.g habuit
gram creatam ꝑ quã meruit.⁊ illa eſt gratia ſingula
ris ꝑſone. ⁊c. Wten xpᷣs habuit duas volũtates

ſicut inferius patebit.ſ.creatam ⁊ increatam.⁊ ↄſtat
wW vtraq; fuit ꝑfecta. Sed ꝑfectio wluntat create eſt

Gra animã infoꝛmans ⁊ deo ↄfoꝛmans

p gratiã creatam.q̃ inqᷓ dicit᷑ gratia ſingularis ꝑpſo/

ne. in xpᷣo nõ tm̃ gratiã increatam ſ etiã creata ne/
ceſſe eſt ponere. (S.
ſubſtantia creata. cum gratia ſingularis ꝑſone cre

ed ↄtra.gr̃a creata nõ eſt niſi in

ata nõ eſt vel poteſt eſſe niſi in pſona creata.⁊ ꝑpſona

xp̃i nõ eſt creata ſed increata.& in xpᷣo nõ eſt reperi/

re gratiã creatã.que inq; ſit gra ſingularis ꝑſone.

tem qꝛ xpᷣs eſt filius naturalis.nõ põt eſſe filiꝰ

p gfam adoptõnis ex paꝛte nature aſſumpte. cum

xpᷣus ſit a patre dilectus vt ꝑſona coeterna.videt᷑ ꝙ
nulla ſit ponenda in eo gra creata ꝑ quã fiat accep/

tus vt ſingularis ꝑſona. ¶ Item ad boc dat᷑ nobis
gra ſingularis pſone vt ꝑ illam efficiamur deo ſimi/
les.ſed ille nõ tm̃ eſt deo ſimilis imo etiã deus.&̊ vide
tur ꝙ nõ egeat dono create gre. tem verbum in⸗/
creatum vnitum aie xpᷣi ⁊ eius potentijs põt eas effi

caciſſime regere.⁊ ad bona ꝑ fidem eleuare.ſed non
opoꝛtet ficri ꝑ plura.qd ſufficienter et pfecte poteſt

fieri ꝑ paucioꝛa. videt᷑ ̊ ꝙ in xpᷣo non ſit ponẽda ẽ/

tia crcata¶ R.ddm ꝙ abſq; dubio in xpo eſt pone
re donũ Satieqle quidẽ gra dicit᷑ gra ſingularis p/
ſone. ⁊ hec quidẽ donum eſt creatũ. Et ratio buiꝰeſt
qꝛ tale donũ gr̃e animã deo aſſilat.et ad bonas oꝑa/

tiones ⁊ meritoꝛias exercendas habilitat. Om̃ gᷓ aia

xpᷣi fuit deifoꝛmis.⁊ ad bñ opandum babilis.alioqn

nõ fuiſſet ydonea ad vnioneʒ.nec ad meriti pfectio/

nem.ideo neceſſe fuit in xpᷣi aia reperiri donum talis

gratie.⁊ ex eadem cã neceſſe fuit ipᷣm eſſe creatuʒ.vt

animã poſſet infoꝛmare.tanq; pꝑfectum ſuũ ꝑfcctibi
le. ⁊ vt potẽtias poſſet habilitare ſicut qualitas ſuuʒ
ſubiectũ qualificare.Et ideo ſunt ↄcedende ratõnes

gra ſingularis ꝑſone create eſt in ꝑſona creata.dᷣm

ÿ gra ſingularis ꝑpſone non dicit᷑ ꝙ ſit in vna ꝑſona
m ratõnem ꝑſonalitatis inq;tum pſona.ſed qꝛ in

eſt ei ratõne alicuiꝰpartis.ita tñ ꝙ gra ſic dicta reſpi
cit illius ꝑſone merita ꝓpꝛia. Muis aũt in ypo ſit ꝑ/
ſonalitas increata.tñ illa ꝑſona habet naturam cre/

atam.aiam vicʒ ⁊ carnem.⁊ nibil impedit quin gra/

tia creata poſſit eſſe in xpᷣo ᷣm eius aiam que creata
eſt. ⁊ que eſt cius ꝑs ratone humane nature. I¶pᷣe au
tem obijcit ac ſi talis gratia cſſet in ꝑſona nõ ratõne
alicuiꝰ ꝑtis.̊ᷣ ratõne ꝑſonalitatis.(¶¶ Ad illud quod
obijcit᷑ filiatio adoptõnis nõ põt ſtare cum filiati
one ꝑ naturã ⁊c̃.dm ꝙ nõ eſt ſimile.qꝛ filiatio eſt p
pꝛietas qᷓ reſpicit iſßam ꝑſonam.⁊ iterũ adoptio im/
poꝛtat aliquã extraneitatẽ ⁊ imꝑfectiõezs.⁊ ſic nõ eſt

de gra ſingulanis ꝑſone que reſpicit ipᷣam animã.et

nõ impfectõeʒ ⁊ extraneitatẽ.ſed magis arletonem

deifoꝛmitatem impoꝛtat. ⁊ ꝓpterca nulla oino ba/

XII

bet oppoſitõex ad illã eternam acceptatõeʒ.ſiẽ ado/
ptio reſpectu filiatonis naturalis. ⁊ ideo nõ eſt ſimi

e. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ cum xpus ſit deus nõ in/ I i

diget deo aſſimilari. dm ꝙ ille nõ eſſet deus niſi coꝛ⸗
pus eius ⁊ aia aſſumeret᷑ a verbo.nec aia eſſet ydo⸗

nea vt aſſumeret᷑ a verbo niſi eẽt deifoꝛmis ⁊ deo aſ/
milata pfecte ꝑ gratiã.⁊ ideo hoc ꝙ ille homo eſt de⸗

us deifoꝛmitatẽ gratie ⁊ gloꝛie nõ excludit.quin po/⸗

tius pᷣſupponit.Et ſi tu obijcias de carne ad qua nõ

requirit᷑ gratuita diſpoſitio ad hoc ꝙ vniat᷑ verbo.

ad hoc fuit ſupꝛa rñſum.qm̃ caro habuit ↄgruentiã

ad vnionẽ ex oꝛdine ſui ad animã. Ideo nõ opoꝛtet
ꝙ diſpoſitõnis ↄgruentia reperiat᷑ pꝛimo in carne.ſ
ſufficit ꝙ ſit ex parte anime.¶ Ad illud qð obijcitur

de verbo vnito ꝙ põt regere.ddm qꝙ verum eſt quã/

tum eſt ex parte ipſius verbi vniti.ſed defectus ẽ ex
pte libe.arbi.qd indiget debita diſpoſitõne ad hoc ꝙ

regimini ipſius verbi ſe valeat cõfoꝛmare. Indiget

ctiam diſpoſitõne debita vt poſſit ipſi verbo vniri in

vna ꝑſona. VUñ abſq; dubio deifoꝛmioꝛ eſt illa aima

ꝑ abundantiaʒ gratie ſibi datam qᷓ;ᷓ ſit alia creatura

ad h̊ ꝙ ad vnionẽ ſit ydonea. Ad bec autẽ intelligẽ/

da valent illa que determinata ſunt in C vo lib. de

charitate. ⁊ in ſcdo de gra.vbi oñſum ceſt qᷓ neceſſitaſ
vel vtilitas eſt ponere gram creatã. IJ—
¶ Queſtio. ij. b

¶ Atrum in xpo ſit gratia finita vel immenſa: Et ꝓi

xpᷣo fuerit gratia ſine mẽſura vidr ſic. Joh.xiij. Nõ

4

ad menſurã dat deus ſpm̃.Et Aug.dicit.ꝙ illi homi

ni datus eſt ſpũs nõ ad menſurã.ſed qð caret men/
ſura eſt immenſum ⁊ infinitũ.g ⁊c. Pen in litte/
ra.ſane dici põt ipſum tantã gre acc
nem. vt ei ↄferꝛe deus plenius nõ poterit.ſed cum fi/⸗
nito põt deus aliquid maius facere. videt᷑ ꝙ ille ac
ceperit gram infinitã. Elhrem tanta eſt gr̃a quantũ

vbiſſe plenitudi⸗

eſt meritum ꝓcedens ex ipſa.ſed meritũ xpᷣi fuit infſi
nitum.qꝛ nullatenꝰ põt exhauriri.⁊ ſuffeciſſet infini

tis milibus boĩm.ſicut dicit Anſel. gra ꝑ quã me/
ruit videt᷑ habere immenſitatẽ. ¶ Item finitum nõ
excedit aliud finitũ in infinitũ in eodem gencre. Si
ergo gratia xp̃i eſt finita.g̊ poꝛtõnalłr excedit grati/
as alioꝝ hominum.j ſi alij homines poſſent conti/
nue ꝓficere.videt᷑ ꝙ xpᷣo poſſent adequari ꝑ gratiaʒ

⁊ ipſum excederc.Mꝛ. ſi nullus vnqᷓ; ad eius ꝑfectio

nem põt attingere q;tumcunq; pficiat.videt᷑ ꝙ eius
tem tanta eſt gratia diſpo/

gratia ſit immenſa. ta eſt gr⸗
nens.quantũ eſt illud ad quod diſponit ſᷣm rectam
babitudinem ⁊ ꝓpoꝛtõnem.ſed gratia illius homis

2

diſpoſuit ipſum ad hoc ꝙ eſſet deus.gratie alioꝝ hbo

minum diſponũt ad boc ꝙ fruant᷑ deo. Si ergo eſſe
deum eſt bonum infinitum.⁊ maius in infinituʒ eſſe

deum qᷓᷓ babere deum. videt᷑ ꝙ gratia illius hominiſ
ſit infinita in ſe.⁊ ꝙ om̃es gratias in infinitum exce

dat. ¶ Item anima xpᷣi aut poteſt amplioꝛem grati
am deſiderare aut nõ.Si poteſt deſiderare amplio/

rem gratiam.& videt᷑ ꝙ nõ ſit ꝑfecta.cum ei poſſit fi

eri additio.Si nõ poteſt.cum ergo em̃i finito twteſt
aliquid maius deſiderari.videt᷑ ꝙ eius gratia ſit im⸗
menſa. ¶ Sed ↄtra. Om̃c creatum habet certũ pon
dus.numerũ.⁊ menſuram.ſᷣm illud qð dicit᷑ Sapi.
xj. ſed gratia illius hominis ſeʒ chꝛiſti eſt creata. er/

go ⁊c. ¶ Item q;uis gratia nõ ſemꝑ reſpondeat na
turalibus ꝑ equalitatem. reſpondet tamen m debi

tam /ꝓpoꝛtoõnem vbi nõ eſt defectus a dte nſeſpicnt.

C& ι 2

fi tu obijcias.;ᷓ potuit dare capacitatem maiorem.

fed naturalia xi nõ ſunt infinita. nec excedũt in in⸗
finitum naturalia cuiuſlibet hominis. nec gratui/
ta. ¶ Item infinitas in creatura tollit bonum ⁊ ꝑfe
ctionem.qꝛ qð eſt infinitum caret fine ⁊ termino.erx⸗/

—

go bonitate ⁊ ↄplemento. Sed S⸗ xpᷣi hec duo pꝛe/

cipuc habuit.g videt᷑ ꝙ ↄditio finitatis ei pᷣcipue cõ
petat. ¶ Item infinito nibil maius eſt. ſi gra chꝛi/
ſti ᷣm ꝙ bomo eſſet infinita. gra incrcata non eſſet
maioꝛ illa.ᷓ creatoꝛ ⁊ creatura equarent᷑ in nobilita
teę ⁊ excellentia. ꝙ ſi hoc eſt impoſſibile.reſtat ꝛc.
13 ¶G... doᷣm ꝙ aliquid menſura carcre ſiue immenſũ
effe dupliciter eſt.vel abſolutce in ſe.vel in ↄꝑatõne.

Si g loquamur de gra xpo collata ſᷣm ꝙ eſt ſi ingula⸗

ris pſona in ſe.ſic cum dicit donum creatum. neceſſa
rio finitum eſt ⁊ menſuratũ. Finitas em̃ ⁊ menſura/
tio circa creaturam potius dicit ↄplementũ q; imꝑ/
fectionem. Si aũt loquamur de ↄpatõne ad gratias
alioꝝ hominũ.ſic impꝛopoꝛtõnabilr excedit ratione
vnionis ad ꝑſonam verbi.ad quaʒ vnionem gratia
illa diſpoſuit aiaz xpᷣi. Ora em̃ illa ꝓpt᷑ ↄiũctõeʒ ſum/
mam cũ verbo eterno habet excedere in infinitum ⁊
incõmenſurabiliter gras alioꝝ bominum tripliciter
ſcʒ qᷓtum ad virtutũ habitus.⁊ q;tum ad vſus.⁊ q;⸗

tum zd effectus. Otum ad habitus. nunqꝙᷓ em̃ aliqᷓ
creatura põt tãtũ ꝓficere ꝙ tã nobilis ⁊ ꝑfecti habi-

tus ſit capax ſicut anima ↄiuncta deo in vnitate ꝑſo
ne. OMtum ad vſus virtutum. qꝛ omnes virtutes in
xpᷣo habuerũt vſus ſuos qui ſpectant ad pfectiõeʒ. ⁊
ꝓpterea dicunt᷑ fuiſſe in eo om̃s ſenſus.qꝛ vſum ba/
buit ↄpletũ oĩm donoꝝ excellentioꝛi mõ ꝙᷓ vnq; ad/
buc ꝑtingi poſſit ab aliquo. Otum ad effectum ſili⸗
ter impꝛopoꝛtionabiliter excedit gra chꝛiſti. qꝛ pter
hoc ꝙ ille bomo erat dei filius.meritum illius penſa
tur ſᷣm dignitatem illiꝰpſone a qua exit opus.⁊ pꝛo/
pterea meritũ paſſionis ſue in infinitũ excedit meri/

ta paſſionũ noſtraꝝ.⁊ ob hoc ꝙ deus erat.moꝛs eiuſ

penſata fuit adeo quantus erat ille qui moꝛiebatur.
Et ideo qᷓ;ẽtum ad ſufficientiã ſi infinita milia bomi⸗
num eſſent reatu oꝛiginalis aſtricta. ꝑ illius paſſio/
nis effectum potuiſſent eſſe liberata. Concedendus
eſt & gra chꝛiſti m ey bomo eſt finita et menſura⸗
ta.qꝛ creata cſt in numero.pondere ⁊ mẽſura.Et cõ/
14 cedende ſunt ratõnes ad ꝑtem iſtam. ¶ Ad illud au
tem qd obijcit᷑ pꝛimo ꝙ datus eſt xpᷣo ſpũs non ad
menſuram. dom ꝙ ſi intdligat᷑ de datõne eterna.vel
de datõne ꝑ ydiomatum omunicatõc. tũc pꝛiuatur
ibi menſura ſimpliciter. Si autem ꝑ ſpm̃ datum in/
telligamus ipſam donatõnem tonoꝝ ſpũſſ.ſic nõ pᷣ/
uatur ibi menſura ſimpliciter. ſed cõmenſuratio re⸗
ſpectu noſtri quibus dat᷑ ſpũffanctus ad vſus aliqͥꝝ
donoꝝ determinate m ſpũs diſtributõeʒ.quemad/
modum vicit᷑j.Coꝝ.xij. Alij datur ꝑ ſpiñ ſermo ſa/
pientie.a lij ſermo ſcientie ⁊c. Sed xpo data ſt om̃ ia

illa dona ſine artatõe aliqua. Et ꝓ tanto dicit᷑ ei da/

1Stus ſpiritus ſine mẽſura. ¶ Ad illud quod obijcitur
ꝙ; deus nõ potuit dare plenius.dom ꝙ deũ nõ poſſe
aliquid pleniꝰvel maius dare vel facere hoc põt in/
telligi ninliel ex cauſa.Om̃ aut eſt ratio ex parte dei
opant:.Aut ex ꝑte ꝓducti.Aut certe ꝓpter limitati/
onem ſuſcipientis. Cum g dicit᷑ ꝙ nõ potuit pleniꝰ
ↄferꝛe.hoc nõ eſt intelligendũ ꝓpter immenſitatẽ rei

collate.vel finitatem diuine potentie.ſed ꝓpter limi/

tatõnem potentie ſuſceptiue.qꝛ cum ſit creata.ẽ ca/

pacitatis finite:et non põt niſi finitum ſuſcipere. Et

ns ſenſus. qꝛ vſum ba/

—

dom ꝙ neceſſe eſt ꝙ creatura eoipſo ꝙ creatura eſt
habeat capacitatẽ finitam. ⁊ rurſus qꝛ creatura ẽ in
tali ſpẽ vel genere.limitatõnem babet vltra quã ge/
nus illud vel ſpecies ſe non põt extendere.⁊ ſic in ꝓ/
poſito intelligendũ eſt. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ me⸗
ritum xpᷣi eſt infinitum. dom ꝙ infinitas meriti con⸗

ſurgit ex vnione illius anime ad ꝑſonam diuinam.

ob quam vnionẽ non tm̃ homo ſ̃ etiã deꝰ mereri dr.
ꝓpter qð meritũ illud eſt in infinitũ.non ratõne gra
tie crcate in ſe.ſed ratione infinite dignitatis pſone.
AVnñ ⁊ boc vult anſel.dieere cum dicit ꝙ oxoꝛtuentt il

lum qui ſatiſfacere poſſet eſſe deum ⁊ boiem. ¶ Ad !2
illud qð obijcit᷑ ꝙ finitum nõ excedit aliud finitũ ni/

ſi finite. dᷣm ꝙ illud habet veritatem qñ omia ſunt
eiuſdem generis.nam ſi nõ ſunt eiuſdem generis ꝓ

ximi falſitatem habet.ſicut pʒ ꝙ linea in infinitũ ex/

cedit punctũ ⁊ ſuꝑficies lineam. Gratia aũt xpᷣi non
tantũ diſponit ad fruitõnem ſᷣm ꝙ alie gratie.veruʒ

etiam ad vnionẽ.Et hinc eſt ꝙ eum vniri cum deita/
te ſit nouus ⁊ ſingularis modus diuinc exñtie ⁊ ba/

bitatõnis in crcatura.qᷓ;tum ad hoc põt attendi ex/

ceſſus ſiuc menſura.¶ Ad illud qdð obijcit᷑ ꝙ tanta 18

eſt gratia quantũ eſt illud ad qð diſponit.ddm qꝙ il/

lud habere põt veritatẽ ſi diſponat ꝑ modum neceſ-

ſitatis ſiuc ↄgruitatis.ſicut meritũ ad pꝛemium. ſed

7

gratia ſingularis ꝑſone diſponit ad vnionem di

ſpo⸗
ſitõne ↄgruitatis. Illa em̃ vnio nõ tĩ gratuita ſhi.

ſed inter om̃s gratias vt dicit augꝰ.potiſſime tenuit
ratõnem gre.ſicut hitũ ẽ ſupꝛa di.iiij.quia nulla me-

rita ſufficientia potuerũt eum pᷣuenire.ꝓpter hoc nõ

opoꝛtet ꝙ ſi eſſe deum ſit bonũ infinituʒ ſimpliciter.
q gratia ad boe pparana ſit infinita. Poſſet etiam
⁊ aliter dici. ꝙ eſſe
dicatõne ꝑ effentiã.aut ꝑ vnionẽ.Si pᷣdicatõne ꝑ eſ-

ſentiam.tũc infinitũ pᷣdicat bonũ in rectitudine. Si
pꝓ vnionem.tũc pᷣdicat infinitũ bonũ non circa illud
de quo pᷣdicatur.ſed circa illud qð pᷣdicat᷑. Ande cuʒ
dicit᷑ iſte homo eſt deus. vel iſte homo eſt bonũ infi⸗
nitum. idem eſt ac ſi diceret᷑ iſte bomo eſt vnitꝰ deo

immenſo in vnitatẽ ꝑſone.⁊ tũ homo remanet i ſua
finitate.q;uis em̃ humana natura exaltet᷑ nõ tamen
deſinit eſſe creatura. ¶ Ad illud qd queni᷑ vtrũ aui⸗
ma xpᷣi poſſit amplioꝛẽ gratiã appetere.dam qꝙ nõ.
qꝛ adeo deo ꝑ illam gratiã vnitus eſt.vt om̃is eiꝰap-

petitus ſit in ioſo bono immenſo quietatus ⁊ termi
natus quietatõne ꝑfecta. Oð ergo obijcit ꝙ om̃i fi /

nito põt aliquid maiꝰappeti.ddᷣm ꝙ verũ eſt de fini

to in ſe. de illo finito qð oꝛdinat ⁊ vnit bono infini/
to iunctura ⁊ oꝛdinatõne perfecta nõ habet verita/

tem.qꝛ quietare põt ⁊ ſtabilire ratõne eius a q̊ et ad

qdð.Vñ ſicut gratia q;uis ſit vanitas inq;tuʒ creatu/

ra.habet tñ animã ſtabilire rõne eius boni a quo ꝓ/

cedit.⁊ a quo non ſepatur nec recedit.ſic etiam qui-

etare poteſt ratõne eius cui immediate ⁊ inſepabili⸗
ter ↄiungit.
¶ Queſtio.iij.
ru

¶ Atrum gratia ſingularis ꝑſone in xpᷣo fuerit gratia

plena atq; ꝑfecta.Et qꝙ ſic videtur Eſa.xi. Repleuit
eũ ſpũ timoꝛis dñi.dicit᷑ de xpᷣo.cõſtat ꝙ; ſᷣm huma/

nam naturã.ſed cetera dona gratie ſunt equalia. er
go pari ratione replcuit ipſum ſpñ amoꝛis gratie ct
ſic de alijs. Sed cona talia ſpectant ad gratiã ſingu/
laris ꝑſone. c ¶ Item Joh j. Nidimus gloꝛia m

—

e deuz duplx dicit᷑ de aliquo. Aut pᷣ⸗

Ne

Geonnn
ſuarlned⸗
cunbing
Nes Ccpinn
eneealagi
Naniudin⸗
Feyſihitin
bobitfice
tudinen.
fcenoun.
viner
ſet pet
(Fenfnc⸗
ernob
oninciad⸗
ten Gn
ſinernen
ösiden
Ulteria
lon ie
Uusg1
Snoncare
ten men
nucgafaae
Gatieaueni
Ucoſettun
1peniucin
tditittzi
nioegun
ltoetntss
cniger
akarohee
Anlane
nennaa⸗
nsnom
poſſet

11 heneg

Hofmbe
ſo itg
Ncbztyen
daete
n 4
tntge
Vaerthffit
fackfonien
Pyſner⸗
4 nemna
tis nohi
neEdii⸗
hetin

l

Pcttentig
g gang
iis annn;
nbehafingi
lutgigfi e
rntenngn
Nu run duin
miginons,
nmntedgarszane
ſennnn A
rarren jcäntt
ſuntcnitn ars
Gglnaunini
nfmgtegren
õ
dhert dn
honnetcnn
tnotüdin
ä
ſtuiin nn
raar
minnnnn
i wniaal
iconc dolin
ebonockrtitn
üͦdendiemncn
õ
ludcen rin
ni genn /
a tted,
Oentuc
trisnin
w⸗ ſfn
—

=☛ -

=

qͥ0!! poſſet ipſam implere.

Aus.gloꝛiã quaſi vnigeniti a patre plenũ gratia ⁊ N⸗

itatis. Sy xps m diuinꝗᷓ naturaʒ nõ eſt ſuſceptibi/
lis gre imo eius pꝛincipiũ effectiuuzʒ. boc dicit ᷣm

bumanã naturã qꝙ babuẽit in ſe gaʒ plenã. ¶ Itez
capacitas carens plenitudine.caret ⁊ ꝑfectõne.ergo
vbi eſt ponere ꝑfectõeʒ.eſt ponere plenitudinẽ. Sed
in xpᷣo ᷣm ꝙ eſt ſingularis ꝑſona eſt ponere oimodã
ꝑfectõnem virtutis ⁊ gre.& ⁊ gratie plenitudinem.
tem nullus põt alijs gram ꝑfecte coicare ẽet in/
fluere ſine defectu ⁊ diminutõne.niſi pꝛius in ſe ꝑfe/
ctam bẽat gr̃e plenitudinẽ.ſᷣ de xpi plcnitudine om/
nes accepimus.⁊ om̃s ſi plures eſſent poſſent accipꝑe
re.nec aliquis defect?ꝰ interuenit.g videt᷑ ꝙ xpᷣs in ſe
plenitudinẽ gr̃e babuerit. ¶ Sed ↄtra. Plenitudo
gre ↄſiſtit in om̃ibus habitibus virtutũ.ſᷣ xpᷣus non
babuit fidem ⁊ ſpem. xpᷣs nõ hũit om̃is gre pleni/
tudinem. ¶ Item ſtatus viatoꝛis eſt oꝛdinatꝰ ad p/
ficiendum. Fs fuit in ſtatu viatoꝛis.g potuit ꝓfice
re.ſᷣ qui põt ꝓñicere in gratia nondũ eſt gra plenꝰ.g
videt᷑ ꝙ xpᷣs in hac vita nõ habuit plenitudinẽ gre.
¶ Item filiꝰ dei ideo naturã humanaʒ aſſumpſit vt
daret nobis exemplũ ꝑueniendi ad patriaðs.ſᷣ via ꝑ/
ueniendi ad gloꝛiã eſt ꝑ aſcenſum de virtute in virtu
tem. Sʒ qui de virtute in virtutẽ aſcẽdit.ꝓficit pau/
latiue ⁊ non habet gre plenitudinẽ.g ⁊c.Si dicas q;
xpᷣs videbat᷑ ꝓficere exterius ſicut dicit Berñ.⁊ ma/
giſter. ⁊ ideo exemplũ dant.Contra.aut ;ͤ ᷣm virtu/
tem ꝓficiebat interius.aut nõ. Si ſic.̊ nõ erat ple/
nus gra. Si nõ.g aliter oſtẽdebat qꝙᷓ res ſe habcbat.
F mendax erat.ſed eſt incõueniens circa ipſam veri/
tatem mendaciũ ponere. ⁊c. ¶ Item xps mlta bo⸗
na oꝑa faciebat.aut veraciter creſcebat in eo donũ
gratie aut nõ. Si nõ.g cum bonitas oꝑm oꝛdinetur
ad ꝓfectum ſpũs.fruſtra opabat᷑.Si ꝓficiebat.ergo
a plenitudine Gfalar ezten ſiẽ aĩa xpᷣi vnita fu
it diuinitati.ita ⁊ coꝛpus.Et ſicut ad ꝑfectõeʒ vnio/
nis requirit᷑ ꝑpfectio gre.ita ad pfectionẽ nature pꝑfe/
ctio etatis.Sᷣ xpᷣs ᷣm coꝛpus creſcebat veraciter ⁊ im
plebat᷑ quotidie.nec habuit a pꝛincipio plenitudinẽ

nature ſiue etatis.ergo nec plenitudinẽ gr̃e. ¶ Iteʒ
e nulla re põt capacitas aliqua impleri.ex cuiꝰ ad/

uentu capacitas nõ minuit᷑ ſed auget᷑.ſ̊ gra adueni/
ens nõ minuit ſ̊ auget capacitatè aie.g̊ videt᷑ ꝙ nũ/
oſſet impler re in xpᷣo nec in alio ẽ re
perire gre plenitudinẽ. ¶ R.dm ꝙ abſq; dubio in
xpᷣo ᷣm humanã naturã ab ipſius ↄceptonis pᷣmoꝛ
dio fuit gr̃a ꝑfecta.⁊ cõſummata plenitudo.Mõ em̃
decebat verbñ increatũ vniri aic ꝑfectiſſma vnione
qualis eſt vnio in vnitatẽ ꝑſone.quin aia eſſet deifoꝛ
mis ᷣm q erat poſſibile.⁊ ideo nõ tm̃ deifoꝛmitateʒ

babuit gre ⁊ gloꝛie. etiã ſuꝑ omnẽ gratiã ⁊ gloꝛiaʒ.
Mec tm̃ fuit in eo plenitudo ſufficiẽtie ſicut in ſanci

Tx qua plenitudine dicit᷑ Act᷑.vj.Stephanꝰ plenꝰg/
tia et foꝛtitudie. Mec tm̃ plenitudo pꝛogatiue ſicut
in virgine Maria.de qua plenitudine dicit᷑ Luce.j.
Aue maria gr̃a plena. Mec tm̃ plenitudo numeroſi

tatis ⁊ copie.ſ̃ icut in tota eccleſia.de qua plenitudi/

„

ne Eph.iiij. Aſcendit ſuꝑ celos vt adimpleret om̃is

⁊c̃ſ etiam plenitudo ſuꝑabundantie.de qua Joh.j.
Vidimus gloꝛiã eiꝰ⁊c. Plenũ inqꝙᷓ; pleuitudine ſuꝑ/

abundantie. ꝓpter ad ſubdit ad boc ꝓbandum. ⁊ de

plenitudine ei nos om̃s accepimus. Concedẽde ſũt
Sroͤues oſtendentes xpᷣm ab inſtanti ↄceptõnis fu/

ꝙ carnem.

᷑W᷑

e gra plenũ. ⁊ babuiſſe in ſe plenitudinẽ gratie.

Ad ulud qð pumo obijcit᷑ ꝙ nõ babuit fidez et 22
ſpem. dom ꝙ fides ⁊ ſpes hñt ſecuʒ iuncta ipfectio/
nem.habẽt ⁊ nibilominꝰaliquid ꝑfectõnis.⁊ ratõne
eius ꝙ hñt de imꝑfectõne.plenitudini plus obuiant
qᷓ; ad plenitudinẽ faciat.vñn cuacuant᷑ in gloꝛia.ſᷣ ra
tione eiꝰqð ꝑfectõnis eſt in eis(ſi quid eſt reꝑiri) ba
bent eſſe in xpᷣo.Et ideo illaꝝ virtutũ abſentia plus
atteſtat᷑ plenitudini ꝙᷓ; diminutõni. ¶ Ad illud qð 23
obꝛ ꝙ xp¶s fuit i ſtatu viatoꝛis.dð ꝙ xpᷣs fuit ſił i ſta-
tu viatoꝛ ⁊ ↄpᷣhẽſoꝛl.ſᷣ i ſtatu ↄpᷣhẽſoꝛ ſᷣm ꝑtem ſu/
perioꝛem. In ſtatu viatoꝛis ſᷣm ptem inferioꝛem et
vᷣm carnẽ.Et qm̃ gratia ſᷣm ſuã eſſentiã ⁊ ↄplemen/
tum reſpicit pꝑtem ſuperioꝛẽ ⁊ mentẽ. hinc eſt ꝙ xpᷣs
mag hnit graʒ pfectã qᷓ; diminutã.qꝛ gra magtcreſpi
ciebat ſtatũ verrum. Ad illud qð obijcit᷑ de exem ⁊ 4
plo xpᷣi.dᷣm ꝙ xpᷣs dedit nobis exemplũ in operibꝰ
exterioꝛibꝰ.⁊ in operibus virtutis ꝑfecte.ſ̃ illa ope/
ra in xpᷣo erant ꝑfectionẽ indicantia.in nobis vᷣo ſũt
ad ꝑfectionẽ ꝓducentia.⁊ q;uis oꝑpa exterioꝛa pᷣten/
derent eiꝰ ꝓfectũ.nõ tñ erat mendax.qꝛ nullã pfecti⸗/
onẽ indicabãt q̃ nõ eſſet in eo. Si vo ꝑ opera nõ in/
dicabat ꝑfectionẽ ſuã ſummã.hoc nõ erat falſitateʒ
pᷣtendere ſᷣ veritatẽ occultare.qð quidẽ licet ⁊ expe/
dit ꝓpter noſtrã vtültatem.& 21
multa bona oꝑa faciebat.ddᷣm ꝙ ꝓpter illa in gratia
nõ creſcebat.nec tñ oꝑabat᷑ fruſtra.qꝛ nõ ꝓpter ſuuʒ
incrementũ ſed ꝓpter noſtrum ilia faciebat. Ande et

nos maximũ comodũ repoꝛtamꝰ. ¶ Ad illud quod 2 G

obijcit᷑ ꝙ coꝛpus ſuũ habuit defectũ plenitudinis in
etate.ddm ꝙ nõ eſt ſiłe.qꝛ defectus etatis in coꝛpoꝛe
faciebat ad humiliatõeʒ ⁊ vere nature oſtenſionem.
⁊ ſic ad fidei ↄfirmatões.ſed defectus gr̃e in aima in
nullo nobis ꝓdeſſet nec deum deceret.⁊ ideo non eſt
ſimile. Pꝛeterea alia ratio eſt.qꝛ diſpoſitio ad vnio/
nem ſe tenet ex ꝑte anime nõ ex ꝑte carnis ſicut pꝛiꝰ
oſtenſum eſt. ideo magis pfectam opoꝛtuit eſſe aiaʒ

pacitatem. dᷣm ꝙ capacitatem ampliari ↄtingit du
pliciter. Aut rõne poſſibilitatis maioꝛis in ſuſcipien
do.aut ratõne virtutis in coopando. Eadem enim
eſt potentia qᷓ gr̃am ſuſcipit.⁊ qᷓ gratie ſuſcepte coo/
perat᷑. Si loquamur de ampliatione capacitatis q;/
tum ad virtutẽ cooꝑandi.ſic verũ eſt ꝙ gratia adue-
niens auget libe.ar.ſiue voluntat᷑ bonã babilitatem
⁊ capacitatẽ. Si vᷣo loquamur de poſſibilitate in ſu/

ſcipiendo.ſic babet falſitatẽ.qm̃ gra eſt ſicut actus 2

ↄplementũ.⁊ qᷓ;to plus dat᷑ alicui de actualitate.tã/
to plus recedit a paſſibilitate.vnð ⁊ nos dicimꝰ ꝙ q̊

multũ habẽt de ſpẽ cui ↄpetit agere.parum babet de

materia cui cõpetit pati ⁊ ſuſciꝑe. Et qm in xpᷣo ipſo
babilitas ad bonũ eſt ꝑ gram ꝑfectã ad ↄplementuʒ
ꝓducta.binc eſt ꝙ eius capacitas eſt impleta.ſiẽ di-
cimus de foꝛma celi ꝙ ↄplet appetitũ materie.qꝛ ma
teria eiꝰnon appetit eſſe ſub vlterioꝛi foꝛma.qꝛ adeo
föꝛmã ipſam ſtatuit in actualitate oↄpleta. Sic in g/
tia xp̃i ſuo mõ intelligendũ eſt. vnd bic ſeducit mala
im aginatio.qꝛ nõ implet᷑ anima dono gratie ſicut lo
cus vacuus implet᷑ coꝛꝑe.ſed potius ſicut paſſibili⸗
tas materie. ↄplet᷑ actualitate foꝛme.
Onſequẽter querit᷑ de gra capitis.de qua q/
runt᷑ tria. Pꝛimo querit᷑ de ipſa qỹ̈tum ad eſ
ſentiã.quid ſit.Scdo qᷓ;tũ a drigz. if

dillud qð obijcit᷑ ꝙ ⁊ 5

d illud qd obijcit᷑ ꝙ gra lampliat ca/2

28

4 —

ferat ab alia gra.Lercio q́;dtum ad influentiã. vtrusꝰ
redundet in totam eccliam.
Qucſtio. ſ. 1

„

¶ Quid ſit gratia capi
quid creatum vel increatum.Et ꝙ ſit quid creatum
videt᷑.Om̃is gratia q̃ cepit eſſe in xpᷣo eſt quid crea/
tum. Sed Fie capitis cepit eſſe in xpᷣo.qꝛ xpᷣus cepit
eſſe caput iᷣm ꝙ dicit᷑ Eph.j. Ipᷣm dedit caput ſuxer
omnẽ eccliam. ⁊c. ¶ Item om̃is gr̃a quce eſt i xpᷣo
hm ꝙ homo eſt gratia creata.ſed gra capitis eſt hu/
iuſmodi.& ⁊c. Maioꝛ patet. Minoꝛ ꝓbat᷑ ꝑ hoc ꝙ

gra capitis ineſt xpᷣo ᷣm ꝙ caput.ſed vnius nature

ſunt caput ⁊ membꝛa.⁊ xpᷣs eſt caput ᷣm humanaʒ
naturã.g& c. ¶ Item illa eſt gr̃a capitis de cuiꝰ ple/
nitudine accepimus.Sʒ de gra xpᷣi creata accepimꝰ
gratiã ꝓ gratia.ipſe em̃ omnibꝰ meruit ⁊ ꝓ om̃ibus
latiſfecit. S̊ c. ¶ Itez illa eſt gra capitis m quã at/
tenditur vniuerſitas ſenſuum. In xpᷣo em̃ ſicut i ca-
pite om̃s ſenſus reperiunt᷑.Sʒ Satis ſm quam at/
tenditur diuerſitas ſenſuum et vᷣm quã colligunt᷑ in
xpᷣo eſt gratia creata. ⁊c̃ ontra. nibil creatum
influit motum ⁊ ſenſum gratie in membꝛa.Sʒ gra
tia capitis eſt ᷣm quã eſt influentia motus et ſenſus
in mẽbꝛa chꝛiſti.g gratia capitis nõ põt eſſe quid cre
atum. ¶ Item nihil vnũ creatũ eſt vno nũero oino
incircumſcriptum.vᷣ chꝛiſtus inq;tum eſt caput eſt a
quolidet mẽbꝛoꝝ ſuoꝝ indiuiſus.g̊ non põt eſſe ca/
put m aliquid creatum. Si g̊ caput eſt m aliquaʒ
gratiã videt᷑ ꝙ illa gratia ſit increata. ¶ Itez caput
eſt membꝛoꝝ pꝛincipium ⁊ oꝛigo.ſᷣ Chꝛiſtus nõ põt
eſſe animaꝝ eunc hii niſi ᷣm diuinam naturam.er
go eſt caput ᷣm illam.& ſi caput dicit quid increatũ.
videt᷑ ſiliter ꝙ gratia capitis quid increatum ſit ßm
ſuam eſtentiã. ¶ Item caput eſt ſimul cum mẽbris.
vel antecedit mẽbꝛa.g gratia capitis gratiã mẽbꝛo/

rum vel pᷣcedit vel ↄcomitatur.ſed gratia xpᷣi crcata

nõ anteceſſit gratiam membꝛoꝛũ.natura em̃ buma/
na in xpᷣo nõ pꝛius fuit qᷓ; eſſet in multis ſanctis.ſed
ge poſt.ꝙ̊ gratia capitis nõ põt eſſe gratia creata.

put in ſpualibus tranſſumptiue dicit᷑ a capite in coꝛ
poꝛalibus.om̃s aũt tranſferẽtes ſᷣm aliquã ſimilitu⸗
dinem traſferunt.⁊ ideo caput in ſpnalibus dicitur
hm ↄcomitantiã ad aliquꝗ ꝓpꝛietatem capitis mate
rialis. In capite aũt mali bec tria reperiunt᷑.ſ.qꝙ eſt
membꝛis ↄfoꝛme.eſt mẽbroꝝ pꝛincipinm. eſt etiam
influxiuũ ſenſus ⁊ motus.⁊ ꝓpterca in xpᷣo reperiũ/
tur om̃s ſenſus ꝑfectioꝛi modo qᷓ;ᷓ in aliſs membꝛis.
Om̃s aũt has ꝓpꝛietates eſt in xpᷣo reperire reſpectu
bonoꝝ.⁊ idco valde rõnabiliter ſancta ſcriptura di/
cit xpᷣm eſſe caput ecclie. Sʒ pꝛima ꝓpꝛietas.ſcʒ con/
foꝛmitas ↄpetit ei ratõne humane nature. Vñ aug.
ſuꝑ Joh̊.vnius nature ſunt vitis ⁊ palmes.pꝛopter
qdð cum deus eſſet cuiꝰnature nõ ſumus.factꝰeſt ho/
mo vt in illo eſſet vitis humana natura.cuiꝰ et nos
eẽ palmites poſſemꝰ.oino em̃ ideʒ ẽ de capite qð de
vite intelligendum. Scda añt ꝓpꝛietas. ſcʒ pꝛincipiã
di ↄpetit ratõne diuine nature m ꝙ eſt omniũ pꝛin
cipium. Añ Coloß.j. Ipſe caput coꝛpis ecclie qui ẽ
pꝛincipium ⁊c. Glo.qui eſt pꝛincipiũ ſpᷣm diuinitatẽ.
id eſt ſundatoꝛ cccleſie. quia om̃es iuſti qui ab Abel
vſq; ad vltimũ iuſtũ generant᷑ virtute diuinitatis il-
luminant᷑.Tercia vᷣo ꝓpꝛietas ſcʒ influendi motum

tis m eſſentiam. vtrum vicʒ ſit

. ad p̃dictoꝝ intelligentiam eſt notandũ ꝙ ca/

——
⁊ ſenſum Zpetit ei ratõne diuinitatis ⁊ bumanitat.
Dupliciter em̃ ↄuenit ſenſum ⁊ motũ gratie influe/ꝛ9
re.aut ꝑ modum pᷣpantis.aut ꝑ modum imptient?.
Si ꝑ modum pꝛeꝑantis.ſic eſt ipſius xpᷣi ratone hu⸗
mane nature in qua paſſus eſt ꝓpter nos.et patiẽdo
ſatiſfecit ⁊ remouit inimicicias.⁊ diſpoſuit ad ſuſci⸗
piendam gratiã pfectam. Si ꝑ modum imptientis
ſic eſt ipſius Chꝛiſti ratõe diuine nature.quia ſolus
deus eſt qui illuminat pias mentes.ſolus eſt qui ba
ptiʒat interius ꝓ eo ꝙ mens noſtra iĩmediate ab ipᷣa
veritate foꝛmat᷑. ſicut ſepe dicit Aug tita influere
modum pᷣparantis eſt xpᷣi hois.ꝑ modum imptien⸗
tis eſt xp̃i dei. Ael ꝑ alia verba ⁊ in idem redit. JIn/
fluere ꝑ modum merẽtis xpᷣi hmis.pꝑ modum cffici
entis chꝛiſti dei. Ael influere q;dtum ad remiſſionem
pene chꝛiſti hois.q;ẽtuʒ ad remiſſionẽ culpe xpᷣi dei.ꝛ
ſic influentia vno modo reſpicit xpᷣm ᷣm bumanam
naturã creatam. Alio modo ᷣm naturã diuinaʒ in⸗
creataʒ. Si & gratia capitis dicit᷑ illa gratia ym quã
xpᷣs habet influere motum ⁊ ſenſum in membꝛa.re⸗
ſtat eſſe ponendũ ꝙ gra capit vno mõ noiat gra
tiam increatam. alio etiam modo nominat non tm̃
increatam ſed etiam creatam ſicut oſtendunt ratio/
ratõnes ad pꝛimam partẽ.⁊ ideo ſunt concedende.
d illud vᷣo qð obijcit᷑ ꝙ nõ põt eſſe gratia crea/ 530
ta·quia non poſſet influere.iam patet rñſio.qꝛ qᷓdus
nõ poſſet infiuere effectiue ⁊ cauſatiue.põt tñ inſlu⸗
ere meritoꝛie ⁊ diſpoſitiue pm naturam bumanam.
¶ Ad illud qdð opponit᷑ ꝙ xpᷣus ſm ꝙ caput eſt in⸗ 3
diuiſus.ddᷣm ꝙ eſt vnio ꝑ vnitateʒ nature.⁊ẽ vnio
ꝑ fidem ⁊ dilectionẽ.ddin eſt ꝙ vnio chꝛiſti ad coꝛ
pus eccleſie eſt ꝑ fidem ⁊ dilectõnem. Cum ergo di
citur ꝙ caput eſt indiuiſum a membꝛis.dm ꝙ; indi
uiſio non pꝛiuat diſtantiam localem ſiue ſepatõnex
coꝛpoꝛum.ſed ſepatõnem ⁊ diſconuenientiam men
tium ⁊ affectõnum.Et ideo ex hoc non ponit᷑ ꝙ cri
ſtus m q caput ſit incircumſcriptus.quia idem po⸗
teſt eſſe in vno loco tm̃.⁊ tamen p cognitõnẽ ⁊ amo⸗
rem in coꝛdibus diuerſoꝛum. Eñ Eph.iij. Habita⸗
re chꝛiſtum ꝑ fidem in coꝛdibus nolnis. ¶ Ad illᷣ z2
quod obijcitur ꝙ caput eſt membꝛoꝛum pꝛincipiũ.
dom qꝙ caput eẽ pꝛincipium qᷓ;tum ad eſſe nature.Rᷣ

eſt de veritate capitis ⁊ expᷣſſa ꝓpꝛietate.nec eſt hic

reperire in chꝛiſto vᷣm humanam naturam ſ̊ ſᷣm di/⸗
uinam vt pᷣdictum eſt ſupꝛa. Poſſet tamen dici alio
modo chꝛiſtus caput membꝛoꝝ ſuoꝛuʒ q́;tum ad cſ
ſe gratie etiam ᷣm bumanam naturam.qꝛ nunqᷓ ali
quis fuit gratiam aſſecutus niſi haberet xpᷣm in coꝛ
de vt fundamentum qð collocatur per fidem. Fun⸗/
damentum em̃ aliud nemo põt in membꝛis xpᷣi po
nere pᷣter illud qð poſitum eſt qdð eſt chꝛiſtus ibeſus.
⁊ ſine hoc fundamento nemo poteſt habere gratiaz.
quia nunqꝙᷓ fuit alicui ſalus ſine fide mediatoꝛis.Et
hoc eſt quod dicit᷑ Col.j.Qui eſt pꝛincipium. Go.
hm bumanitatem dici poteſt pꝛincipium eccleſie.qu
er fidem humanitatis eius eccleſia fundata eſt.
Ad illud quoðd obijcitur ꝙ gratia capitis.vel con 5
comitatur vel pꝛecedit.dm ꝙ ſicut dictũ eſt de vni⸗/3
one ꝙ caput ſpirituale non opoꝛtet vniri materiali-
ter ⁊ naturaliter.ſed ſpiritualiter ꝑer cognitõnem et

amoꝛem.ſic etiam intelligendum eſt de anteceſſiõe.

Vñ ad boc ꝙ chꝛiſtus ſit caput iuſtoꝛum pᷣcedentin
non opoꝛtuit ꝗ comitaretur re. ſed fide.⁊ ſic vtiq

n Erſech⸗
iteopiec
gi icrert
tgſeun⸗
ſtranc;on
egita⸗
ſtannig
Ctoltua
ſoconeuit
lnsgonee
ſocſe ebcr
git difcn
tigcapi
ſuereſt
ictipſn
Gſtalia
Gbuman
manerg⸗
Capitione
Gratul⸗
pionssn
tozpunen
ſeckaxuh
initnie
pſenin⸗
alun tzae
Clispſone
Ntbebtusſe
tcdere t
binsge
nmerdn
Gingil
Rayit
aungal
apue
lnglone
oraapt⸗
ſotpobad
Cputa.
Wsbon⸗
oinniaf
nnniar,
nibus e
lutquo⸗
ten
Bgeſin
punte
ltsd
bttey
faphion
ſheidt
lunin
fatade
*0
gbamg⸗
mctu
docfuit
dlllan

ennmni ug;,
imun.,
nar oftandunt,
niitcſegmuan
lalonin ri,
aiann
atwrn nige
öN
mocprin:n
Sfi hit⸗
nms (l
brmn nihi.
Smnitchemmnh
nenhufi
mm ummifn⸗
injinn
turmaV
rr in n
amimn in
S
Sckentnsin
itmmnt
puumli
Sadtinnend⸗
ugi l
ianatn
ann i
n nihe
ngfun

vꝓtran

fuit.quia fides chꝛiſti pᷣcefſit in coꝛdibus ſaluando/
rum. Et ſic patet ꝙ capitis gratia ⁊ ratio ſimiliter.qᷓ
tum ad ꝑfectam ſimilitudinem reſpicit in chꝛiſto ali
quid increatum. Reſpicit etiaʒ aliquid creatũ.ita q/
ad pfectam ratõnem capitis intelligendã neceſſe eſt
AQueſtio. ij.

¶ De gratia capitis q;tum ad differentiã.vtrũ videlzʒ

ſit alia q; gratia ſingularis pſone.⁊ gratia vnionis.
Et q ſit alia videt᷑ ↄmuniter ſᷣm doctoꝛcs. In chri/
ſto conſueuit differẽtia gratie poni.ſed gratia ſingu/
laris pſone eſt gra vnionis et gra capitis.Si diui/
ſio eſtẽ debet ꝑ oppoſita vel ſaltem diſpata.videtur
ꝙ iſta differentia gratie ab alijs ſit diuerſa. ¶ Item
atia capitis alijs ↄmunicat᷑.gratiã vᷣo ſingulanlꝑ/
one vel vnionis chꝛiſtus alijs nõ ↄmunicat.quia re
ſpicit ipſum ſolũ.ergo ſunt differẽtes gratie. ¶ Itez
ꝙ ſit alia q; gratia ſingularis ꝑſone videt᷑.quia eſto
ꝙ bumanitas ſeꝑetur a diuinitate.adhuc tamen re/
manet gratia ſingularis ꝑſone.ſed non remanet gra
capitis nee gratia vnionis. gratia capitis differt a
gratia ſingularis ꝑſone. ¶ Item ꝙ ſit alia q; gratia

vnionis videt᷑.quia gratia vnionis non habuit eſſe
nec efficaciã niſi in plenitudine tempoꝝ.gratia capi

tis a pꝛimoꝛdio habuit effectum in ſanctis. F§ neceſ⸗
ſe eſt eas abinuicem differꝛe. ¶ Sʒe ica
anima vna eſt gratia gratũ faciẽs ſicut vna eſt vita.

ergo ſi anima chꝛiſti eſt vna. aut gra capitis non eſt
gratum faciens.aut non differt a gra vnionis ⁊ ſin-

gularis pſone.ſ eſt gratum faciens. ⁊c. ¶ Iteʒz idẽ
eſt habitus ſcientie quo quis nouit in ſe.⁊ quo potẽſ

eſt docere alios vt magiſter.g pari ratõne ideʒ ẽ ha/
bitus gre quo in ſc ꝑficitur ⁊ deo vnit᷑.⁊ quo influit
in membꝛa ⁊ eis vnitur.ᷣ pꝛimus babitus gr̃e dicit᷑
gra ſingularis ꝑſone ⁊ vnionis.ſecundus vᷣo dicitur
gra capitis.ergo gra capitis ⁊ vnionis ſunt vna gra

cum gra ſingularis ꝑſone. ¶ Item eoipſo eſt ille ho⸗
mo caput ecclie quo affumptus eſt a verbo in vnita

tem ꝑſone.ſed hoc eſt ꝑ gratiaʒ vnionis.g̊ gra vnio/
nis ⁊ capit ſunt vna gra. Minoꝛ manifeſta ẽ. Ma⸗/
ioꝛ pꝛobatur ꝑ illud quod dicit᷑ Eph̊.j. Ipſuʒ dedit
caput ⁊c̃. Glo.nullum maius donum pᷣſtare potuit

deus homibus ꝙᷓ; vt verbum ſuum ꝑ quod condidit

tem qð ꝑ ſupabundantiam dicitur vni ſoli con

uenit.ſed gratia vnionis eſt ſumma gratia. vt dicit
Auguſtinus.xiij.de trinitate.⁊ habetur poſt pꝛinci
pium precedentis diſtinctõnis. In rebus ꝑ tempus
oꝛtis ⁊c̃. Gratia capit eſt ſumma ſicut habetur i au-
toꝛitate pꝛemiſſa.ergo gratia capitis non differt a g⸗

tia vnionis. ¶ Item ꝙ nec ſit gratia ſingularis per/
ſone videtur.quoniam chꝛiſtus eſt caput ſᷣm illã g/

tiam ſᷣm quam eſt in ipſo ſenſuum integritas ⁊ per/

fectio.⁊ hoc eſt ̃ᷣm gratiam ſingularis perſone.ergo

c⁊c. ¶ Item vm illam gratiam chꝛiſtus eſt caput yᷣm

quam pꝛo nobis ſatiſfecit.nobiſq; pꝛomeruit grati/

am q;tum ad motum ⁊ ſenſum ad nos deriuari. Sʒ

hoc fuit ſᷣm gratiam perſone ſingularis.quia q;tum

d illam attenditur meritum. ergo idem quod pꝛiꝰ.
34 Re. ad pꝛedictoꝛum intelligentiam eſt notanduʒ.

ʒy contra.in vnica

XIII

q; gratia ſingularis perſone pꝛopꝛie nominat habl!/
tum ſᷣm quem anima eſt deo ſimilis ⁊ accepta. Sed
gratia vnionis dicitur tripliciter ſicut pꝛedictum fu-

it ſupꝛa. Ano nanq; modo dicitur gratia vnionis g
tia faciens vnionem.⁊ ſic nominat diuinam eſſenti/
am que ſola eſt illius vnionis cauſa.Alio modo gra

cia vnionis dicitur gratia diſponens ad vnionem de

congruo.⁊ ſic nominat qualitatem creatam ſᷣm ba/
bitum anime.Tercio modo dicitur gratia vnionis.
id eſt ipſa vnio gratis facta.⁊ ſic nominat ipſaʒ rela⸗

tionem. Scum boc etiam intelligenduʒ ꝙ gratia ca/3

pitis poteſt his tribus modis accipi. Ano modo po

teſt nominare pꝛincipium effectiuum ſenſus et mo⸗

tus ſpiritualis in membꝛis chꝛiſti. ⁊ ſic nominat ip/
ſum deũ.⁊ per appꝛopꝛiationem ſpm̃ſanctum. Alio
modo nominat ipſum qð diſponit per modum me/
riti ⁊ pꝛeꝑpatõnis ad influentiam motus ⁊ ſenſus re/

ſpectu cuiuflibet membꝛi.⁊ ſic nominat habituʒ ani

me chꝛiſti ꝑ quem chꝛiſtus nobis meruit.Tercõ mo
do gratia capitis poteſt dici ipſa gratuita pᷣſidentia

quam deus gratis fecit.duʒ verbum ſuum nobis pbp

poſuit ſicut caput membꝛis. Omnibus his modis

in diuerſis ſanctoꝛum autoꝛitatibus ⁊ gloſis inueni⸗
tur gratia capitis accipi.Si ergo gratia capit ⁊ vni/
onis nominat pꝛincipium effectiuũ iliius coniuncti -·

onis ⁊ noſtre ſanctificatõnis ſpiritualis.ſic idem no

minat.⁊ idem ſunt qᷓ;tum ad pꝛincipale ſignificatuʒ

ſcilicet ipſe deus ⁊ ſpũſſanctus.et eſt dr̃ia ſolum q;
tum ad connotatum.quia gra vnionis connotat ef/

fectum circa chꝛiſtum.gra capitis effectum circa mẽ
bꝛa chꝛiſti. ⁊ diſterunt a gr̃a ſingularis perſone ſicut

increatum a creato. ſicut diuina eſſentia ab babitu
gre quẽ infundit.Si vᷣo dicatur gra vnionis ⁊ capi

tis ipſa vnio gratuita ⁊ pᷣſidentia.ſic ſunt diuerſe re
latõnes ⁊ comparatõnes.que tamen non ſunt fun

date ſuper aliud ⁊ aliud ſed ſuꝑ idem. Homo eñm̃ il/

le eoipſo eſt caput alioꝛum boim.quo eſt verbo dei

vnitus.Et hoc modo differt gr̃a vnionis ⁊ capitꝭ a

gra ſingularis ꝑpſone.ſicut illud ad quod oꝛdinat᷑ di

ſpoſitio.differt ab ipſo diſponente.Gr̃a em̃ ſingula/

ris perſone ſua pfectõne reddit illam naturam ydo

neam vt deo vniatur.ac ꝑ hoc ceteris ſanctis pꝛefici

pitis dicatur habitus diſponens ad vnionem ⁊ ali/
oꝛum ſanctificatõnem.ſic gratia ſingularis perſone

dicitur habitus faciens anime ⁊ dei aſſimilatönem.

boc modo iſta triplex gratia non eſt triplex ratioue
diuerſitatis babituum.ſed ratõne diuerſe compara

atur ſicut caput membꝛ?.Si vᷣo gratia vnionis ⁊ ca
omnia.faceret illis caput vt eſſet filius dei ⁊ filiꝰ bo⸗
minis.vnde deus cum patre.vnus bomo cum bomi
nibus.ex boc expᷣſſe babetun ꝙ eo eſt ille bomo ca.
put quo a verbo deus aſſumptus in vnitatẽ ꝑſone.

tionis eiuſdem habitus. Ham ille habitus dicit g

tia ſingularis perſone inq;tum diſponit ad dei affila

tionem. et inqtum facit animam deifoꝛmem.et per

hbocipſum conſequenter diſponit ad vnionem per
ſonalem.et dicitur gratia vnionis.⁊ conſequenter
hocipſum diſponit ad redundantiam ſiue influenti

„

in⸗

am motus et ſenſus in cetera membꝛa Chꝛiſti. et ſic
dicitur gratia capit.Et ſic patet ꝙ gratia capitis in
q;tum habitus non diſfert a gratia ſingularis perſo
ne vel vnionis im babituum diuerſitatem. ſed hm
comparationem multiplicem. Tnde concedẽde ſüt

—

rationes ad hanc partem. ¶ Ad illud ergo quod p/x
mo obijcitur in contrarium ꝙ in chꝛiſto ponit gra⸗ 5
tia ſm triplicẽ differẽtiã. d ꝙ illa diuiſio nõ ẽ data
penes driam gfe qtum ad dierſitntepabitnuzſcc

.

q;tum ad diuerſitatem pationum atq; reſpectuuʒ
ſiue cffectuũ ↄſequenter ſe habentiũ.qui nõ diuerſi/

37 ficant eſſentialiter habitus.¶¶ Ad illud qd obijcitur
ꝙ; gra capitis coĩcat᷑.dvᷣm ꝙ gra capitis nõ ſic com/
municat᷑ alijs vt eis ſit gra capitis.ſᷣ ſic vt efficaciaʒ

babeat circa alios.⁊ hoc quidem abſq; dubio com⸗
petit gre ſingularis pſone ⁊ vnionis.qꝛ rõne eiꝰ nob
meruit ⁊ ꝓ nebis ſatiſfecit. Muis autẽ gratia xpᷣi q̊/

cunq; modo dicta habeat eſfficaciaʒ in nos.nõ tamẽ
quocũq; noie datur intelligi eius efficacia in nos.ſᷣ

ſolum nomen qð eſt gra capitis.Sic em̃ noiat᷑ ꝓpter

38 virtutem ⁊ efficaciam influendi.¶ Ad illud qð obij

citur ꝙ remaneret gra ſingularis ꝑſonc ſi deponere/

tur natura aſſumpta. ſᷣ nõ gr̃a capitis.dom ꝙ verũ

eſt. ſed ex hboc nõ ſequit᷑ ꝙ gra capitis ab illa diſferat
eſſentiam.ſed verũ eſt ꝑ aliquã ↄpatõnem ⁊ effica
ciam quã nõ eſſet reperire poſt ſeꝑatõnem. Gra em̃
capitis que attendit᷑ in influentia ⁊ pᷣſidentia chꝛiſti
reſpectu alioꝝ.naturali oꝛdine pᷣſupponit vnionem

Sen guis hom ferctis ineffabil teeen terellut.
39 ¶ Ad illud q; obijcit᷑ ꝙ gra vnionis habet efficaci
am ſolum in fine tꝑm.ddm ꝙ ſi efficacia gr̃e vniõis

attendat᷑ in hoc ꝙ aiaʒ xpᷣi reddat ydoneaʒ ad vnio
nem. verũ eſt ꝙ ſolum in plenitudine tꝑm efficaciaʒ

babuit. Si aũt efficacia gratie vnionis attendat᷑ qᷓ;
tum abualijs credit᷑ qui mediante illa fide iuſtificãt᷑.
ſic efficaciam habuit a pꝛincipio.⁊ hocipſo gr̃a capi
tis poteſt appellari.Et ſic patet ꝙ gratia capitis ᷣm

vnsm ſuam acceptõnem que ↄmunioꝛ eſt m ſumm
eſſentiam babitu non differt ab alijs ſed ſolũ ꝑ com⸗

paratõnem vt viſum eſt.
ueſtio.iij.

trum mediante illa gratia deus influat ſenſum in
omnẽ aliam creaturam habentẽ gratiaʒ ſiue angeli-

caʒ ſiueę humanã.Et q ſic videt᷑. Eph.j.ꝓpoſuit om/
nia inſtaurare in xpᷣo qꝗᷓ in celis et que in terꝛis ſunt.
Glo.que in celis ſunt.i.numerũ angeloꝝ diminutuʒ

implere.⁊ que in terꝛis.i.homines qui ꝑ pctm̃ depꝛa
uati erant renouare.Sʒ illi mediante xpᷣo ſenſuim ?·
motum ſuſcipiũt qui ꝑ ipſum inſtaurant᷑ in eſſe pfe
cto. ſi bec ſunt celeſtia ⁊ terꝛeſtria.homines ⁊ ange

li mediante ipᷣo ſuſcipiunt gratiã.⁊ gratia capitis in
bos ⁊ illos redundat. ¶ Item paulo poſt ibidẽ.ipᷣm

dedit caput ſuꝑ omnẽ eccliam.ſᷣ caput ifluit ĩ oia mẽ
bꝛa.ꝗ̊ xps bomo ꝑ ſuam gratiã in totam eccleſiã ba⸗
bet influentiã.ſᷣ eccleſia cõmunicat ſuas influentias

angelis.ſicut dicit᷑ Eph̊.iij. At innoteſcat pꝛincipi/

bus ⁊ poteſtatibꝰ ꝑ eccliam multifoꝛmis ſapia dei.
videtur ꝙ influentia gratie Chꝛiſti ad omnes ele/

ctos habeat extendi. ¶ Item malicia pꝛincipis tene
bꝛarum non tm̃ ſe extendit ad demones.immo ma/
gnam efficaciam habet ad homines.vñ illoꝛũ ꝑ ſuꝑ/

biam efficitur pꝛinceps. Si ergo bonitas gratie chꝛi

ſti eſt multo excellentioꝛ ⁊ efficacioꝛ ⁊ comunioꝛ. vi-
dtur ꝙ ad oẽs electos ſe extendat ꝑ efficaciam.ſiue
ſint homines.ſiue angeli.ſiue viatoꝛes.ſiue beati.
¶ Item iſte oꝛdo diuine ſapientie ct legis vt dictat
ratio.⁊ vult DOyoniſius. ſcʒ infima reduci ꝑ media.

et media ꝑ ſupꝛema. vnde et angeli oꝛdinuʒ inferio/

rum ſuſcipiũt purgatõnes ⁊ perfectõnes ab angelis
ſuperioꝛum oꝛdinum. Sed xpᷣs eſt ſuꝑ omncs tam

angelos qᷓ; archangelos.ſedet em̃ a dextris dei.tanto
melioꝛ augelis factus.quanto pꝛe illis differentius

cæẽ ⁊ pfectõne.Concedendqũ e

⁊ minus.nam magis in homies qui redimunt᷑.qᷓ in

nomen hereditauit. Si xpᷣs omnibꝰ electis pemi /
net excellentia pfecta.videtur q in om̃s gratia eius
babeat efficaciam ⁊ influentiam. ¶ Sed ↄtra.caput
nõ influit in coꝛ ſed magis ecõuerſo.Si ergo ſᷣm re/
ctam tranſſumptõnem gratia illa que in alios redũ
dat dicit᷑ gratia capitis.nõ videt᷑ ꝙ influat in totuzʒ
coꝛpus eccleſie.aut ſi in totum influit.potius deberz
gratia coꝛdis q; capitis appellari. ¶ Item gratia ca
pitis non influit niſi in eos qui iam ſunt membra.et
nulli ſunt membꝛa niſi ↄiungant᷑ ei ꝑ fidem ⁊ chari/
tatem.ergo in nullos influit niſi in habentes fidezʒ ⁊=
charitatem.ſed habentes fidem ⁊ charitatem babẽt
motum ⁊ ſenſum.ergo videt᷑ ꝙ gratia capitis in nul
los influat nec motum nec ſenſum.nec eſt aliud da⸗/
re qð influat.ergo ⁊c. Item gratia capitis in eos
ſolos influit reſpectu quoꝛũ habens gratiam eſt ca
put. Sed xpᷣs ᷣm humanã naturam nõ eſt caput an
geloꝛum.quia vnius nature ſunt caput ⁊ membꝛa.
nullam habet in angelos influentiam. ¶ Item eſto
ꝙ filius dei non eſſet incarnatus.angeli effent beati.
nec ꝓpter chꝛiſti incarnatõnem ſunt aliqui ex eis re/
dempti ⁊ liberati.ergo videt᷑ ꝙ nihil eis ↄferat gra/
tia xpᷣi. ¶ Item nibil agit niſi dum eſt. ſed chꝛiſti gra
tia nõ fuit ante aduentũ chꝛiſti.ᷓ videtur ꝙ in illis q
aduentum chꝛiſti pᷣceſſerunt gratia illa nullum ba/
buit cffectum. ¶ Item ſi ita influebat ante aduentũ
chꝛiſti in ſanctos qui pꝛeceſſerũt ſicut nũc in nos.ſic
habuit effectum in illis ſicut nunc in nobis habʒ ef⸗
fectum.ergo ſicut illud dicit᷑ tempus gratie ꝓpter re
dundantiã a plenitudine xpᷣi.ita videtur ꝙ tempꝰ il
lud deberet tempus gratie dici.ꝙ ſi nõ dicitur.videt᷑

ꝙ influentia gratie xpᷣi nõ ſe extendat ad illos qui pᷣ/ 0

ceſſerunt. ¶ Re. ad pᷣdictoꝛum intelligentiam eſt no
tandum ꝙ; ſenſus in ſpnñalibus attenditur q;tuʒ ad
cognitõnem.motus vo q;tum ad affectõnem ⁊ dile/
ctionẽ que eſt pondus inclinãs vnũquenq; ſpirituʒ
⁊ trahens ad locum ſibi debitũ. Influere & motuz ⁊
ſenſum eſt cauſare in nobis fidem ⁊ dilectõneʒ. ſiue
fidem oꝑantem ꝑ dilectõnez. ſiue cognitõeʒ ⁊ amo/

rem. Attendendu aũt q; cognitio ⁊ dilectio eſt in tri An

plici differentia. Quedam que reſpicit ſtatum meri/
ti.⁊ bec dicit᷑ gratuita.Quedam vᷣo in qua ↄſiſtit ſbᷣ
ſtantia pꝛemij.⁊ hec dicit᷑ gloꝛioſa.Quedam que eſt
vtriq; annexa.qꝗᷓ nec eſt de eſſentia meriti nec pꝛemij
ſed de bene eſſe. Scoõm hanc triplicẽ differentiã cog⸗
nitõnis ⁊ dilectõnis eſt dicere q gratia capitis influ
at in membꝛa gratia increata effectiue.ſᷣ gratia crea
ta meritoꝛie ⁊ diſpoſitiue. NMam ꝗpter merituʒ paſ-⸗
ſionis xpᷣi ꝓmiſſum patribꝰpᷣcedentibus.dedit deus
gram reconciliatõnis.⁊ ꝓpter exhibitum dat nob g/
tiam reconciliatõnis abundantius.in qua quidem
gratia eſt ſenſus cognitõis ⁊ motus affectõis.⁊ rur/
ſus ꝓpter illam paſſionẽ aꝑta eſt ianua vt om̃ibꝰmẽ
bris xpᷣi detur dilectio ⁊ cognitio gloꝛioſa.in quibus
ↄſiſtit ꝑfectio motus ⁊ ſenſus.Ex ̊ eodẽ angelis mi
ſteria multa reuelant᷑.⁊ gaudia multa referuntur de

reſtauratõne ſua que inuenitur facta ꝑ chꝛiſtum. Et

ideo etiam ipſi accipiunt motum ⁊ ſenſum. nõ inq;
illum qui eſt de eſſentia Saise gloꝛie. ſed qͥ eſt ðR bñ
S. Sael capitis re-
alez. licet m plꝰ

7

dundat in om̃es ciues ſuꝑne hieru

angelos qui reintegrant᷑.magiſq; in eos qui ſequũ⸗

ltidi
i 1
piumme
glgern
4 chane
ſutge
bahem
portntut
Hwſunbht
tſhn⸗
hopanbei
ſeenaing
Allaetotne
Ctnnenbr
Eſiangein
fuonta
Qa
ddn

6
okenden
hahenn
tun gyc
Utoppolt

Ani

Ainirnnn

un wangſt,

fup eius adueſitũ.qᷓ; in eos qui pceſſeꝛunt.qꝛ clarius
vident et credũt.⁊ chariſmatũ donis amplius ꝑfun/
dunt᷑. Pꝛopter hoc ſi paſſio ꝓmiſſa ti illis valuit.
vt illos ꝑ viam ſalutis ꝑduceret.amplius paſſio ex/
bibita ⁊ ſoluta hoc debuit facere. Pꝛopter hoc cõce

A2 dende ſunt rõnes ad pꝛimã ptem inducte. ¶ Ad il/

lud ðo qdð obijcit᷑ ꝙ generalieꝛ eſt infinentia coꝛdis
qᷓ capitis.dðᷣm ꝙ generalioꝛ eſt ̃m veritatem. ta/
men influentia capitis generalioꝛ eſt ſm manifeſta/
tionem. ꝓ eo ꝙ in capite omnes ſenſus apparent. et
eminentioꝛez ſitum habent.⁊ in eo ſunt cellule apte

diuinamm naturã ſm qu eſt caput omniũ.ſed etiati

ᷣm naturam humanãaã.p accidens tamen.qꝛ influen/

do ⁊ redimendo membꝛa ſua repat vxpCᷣs ruinam an/
gelicam. Qñ ergo dicit᷑ ꝙ gratia capitis non infuunit

niſi in membꝛa. ſi intelligant membꝛa ꝓpꝛie.ſic non
habet veritateʒ niſi artet᷑ influentia ad influentiam
ꝓpꝛie dictam.cuiuſmodi eſt influentia gratie et glo/

rie. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ angeli eſſent beati etiaʒ ¶5
ſi xpᷣus nõ eſſet incarnatus.ddᷣm qꝙ hoc non cogit qq

xpᷣs nullo modo influat.ſed ꝙ nõ influat pꝛimũ mo/
um ⁊ ſenſum qui ſunt efſentiales gratie et glone.

gorugte ad cognoſcendũ. ⁊ nerui apti ad ſentiendũ ⁊ mouen Aliquo tamen modo poteſt influere qð facit ad be/

unktii,, lta apti ad ſentiendum a parte anteri ne eſſe ſicut pꝛius oſtenſum eſt. ¶ Ad illud qð obijci 46
nnhtit⸗ H aumnta rcl enert apti ad mouendnñ a parte tur ꝙ illud nõ poteſt influere in illud qð nõ babet eſ
Basgtnin poſterioꝛi. Et qm̃ tranſſumptio ad manifeſtãdas p/ ſe. dom ꝙ verum cſt de infiuentia p modum pꝛinci-
mmtücicn ꝛietates ſpn‚ales latẽtes ſumi debẽt a re manifeſta. pij effectiui. De influentia autẽ ꝑ modum meriti nõ
cemn inc eſt ꝙ ꝓpter gñalem influentiã mag dicit᷑ xpᷣs c¶ babet veritatẽ.ſufficit em̃ ꝙ ſit in fide ⁊ dilectõe cre
arim. wa put qᷓ dicat᷑ coꝛ ꝓpter quam etiam euidentiã medi/ gentis.ac ꝑ hoc dum creditur ⁊ amatur.ab ipſo cre-
Sangicſang, ci diſcoꝛdant a naturalibꝰ. Dicũt em̃ phᷣici ꝙ pꝛinci dens ⁊ amans viuiſicet᷑.⁊ dum ctiã ꝓmittit᷑. ex ipſa
untäignigan pium motus eſt ſenſus in capite.licet naturales qun ꝓmiſſione diuina ſeueritatis rigoꝛ aliquatenꝰ place
nhlcs ſnn ↄſiderant pꝛincipia rerũ intimiꝰ vicant ꝙ hoꝝ pꝛin / tur vt beniuolentiã ſuã reddat. ¶ Ad illud qð obij/47
meklochtin ʒ cipium eſt coꝛ.⁊ ſic patet illud. ¶ Av illud qd obijci cit᷑ ꝙ tempꝰpᷣcedens deberet dici tempus gfe. dom
nmmrgiik tur ꝙ caput nõ influit niſi in vnita membꝛa. dom q w in tpe pcedenti gra xpᷣi nõ defuit.attamen non de/
rall ulunn babet veritatem in eo capite qd babet determinatã bet dici tempꝰgratie.ſed vmbꝛe dici.q;ꝛ nõ erat tan /
cdat mtenhen potentiã. ⁊ nõ poteſt ſibi membꝛa vnire.⁊ de nõ mẽ// ta redundantia ge que velamen figurarũ eſingaret
ſatnücinne bꝛo membꝛuʒ facere.Et ideo hoc nõ habet locum in ⁊ onꝰ legis alleuiaret. Mũc autem cum manifeſta ẽ
uncinnedis capite xpᷣo.qui põt ſᷣm diuinã naturã de non mem R veritas.⁊ ꝑ amoꝛẽ alleuiata ſunt mandata. vere di/
msue bꝛo membꝛũ facere.⁊ ſᷣm bumanã naturam põt bec cendũ eſt tempꝰgr̃e adueniſſe.Añ xp̃ᷣs cfficaciaʒ ba
mercri ⁊ impetrare.⁊ ita pꝛimo ſenſum ⁊ motuʒ in / buit in his que p̃ibant ⁊ ſequebant᷑.vt botrus in pa
dgiiini 44 fluere ⁊ ↄtinere¶¶ Ad illud qð obijcit᷑ ᷓ angeli non lo poꝛtabat᷑ ab antecedentibꝰ⁊ ſequentibus.ſed pꝛe
awuleli ſunt membꝛa. q; nõ ſunt ↄfoꝛmes in natura.doᷣm ꝙ euntes ferebant ⁊ nõ videbant.ſequentes vo ⁊ fere/
nitalcinct et ſi angeli nõ debeant dici membꝛa.tñ nihilominus bant ⁊ aperte videbant. ſic ſimilitudinarie in ꝓpoſi⸗
me “ influentia poteſt eſſe a xpo in angelos.nõ ſolum bm to intelligendum eft. MVM
aufrinnd ¶ Diſtinctio.xiiij. Quõ verbi ſeu xpᷣ incarnatio oꝛdinat᷑ ad noſtram redemptõnem q;tum
imiein d plenitudinem icientie ſpecialtttte.
Fumini Ic queri opus eſt cum anima xp̃i ⁊c. Supꝛa egit męr̃ de plenitudine gre ⁊ ſcientie cõmuniter.in bac
mt aluindſe vo ptc agit de plenitudine ſcientic ſpecialiter. Diuidit᷑ autem pꝑs iſta in ꝑtes duas. In quaruʒ pꝛima
rapgiigtD oſtendit in chꝛiſto fuiſſe omnẽ ſcientiam ᷣm bumanã naturã. In ſcda vᷣo inquirit vtrũ anima chꝛiſti
Gtmacockit, babuit om̃ipotentiã ſicut omniũ ſcientiq.ibi.ſi vᷣo querit᷑.quare deus nõ dederit ei potentiã ⁊c. Pars prima
icrtmnne babet tres. In quaꝝ pꝛima ꝓponit queſtõcs de omiſcientia anime xpᷣi. In ſcda vᷣo ponit determinatõnez vᷣm
tonan i alioꝝ eſtimatõeʒ.ibi. Quibuſidã placet ꝙ nec parem cum deo. In tercia vᷣo determinat ſm ſuam opinionem
aDtdngt oſtendens aiam xpᷣi babuiſſe omiſcientia.ibi.Quibus rũdentes dicimus ⁊c. Similiter ſcda pars pꝛincipalis
ii habet tres pticulas. In quaꝝ pꝛima determinat magiſter.quarc aĩa xpᷣi nõ habet om̃ipotenti ſicut om̃iſciẽ-
nde tiam. In ſca vo opponit ↄtra ſuam determinatönem.ibi. Sed ſi illa anima nõ babet ⁊c. In tercia vᷣo diſſol
gie ne vit oppoſitõnem.⁊ deterninatõeʒ ſuam multis ratõnibꝰadaptat.ibi. Ad qð dicimꝰillud eſſe accipiendũ ⁊c̃.
nſe Querit vtrũ aĩa xpᷣi habuerit ſapientiã parem cuʒ
anin Di. xiiij. deo. ⁊ ſi omia ſcit que deus. 20202 A OQꝛi nullo creatu
izun i Ic queri opꝰeſt cũ aima xpᷣi eſſet ſapiẽs ſapia ra eatoꝛl at Cg
atbonni gratuita.vtꝝ hũerit ſapiam cqualeʒ deo.ſiue tra vides e vain dir
cus. un Koim rerũ ſciaʒ habuerit vel habeat.i.vtrũ oĩa ein EEn e ain infi
ene, ſciat que deus ſt. nitũ.ita ⁊ creatura.in
tn Ponit determinatõeʒ m aliqͥꝝ opinion?. b finitũ aũt infinito nõ
luien N ¶ Quibuſdã placet ꝙ nec parem cũ deo hẽat ſclam.nec eſt maiꝰ. Item infer
Eieiin a ia ſciat q̃ deꝰ. qꝛ in nullo creatura creatoꝛi equatur. inſtãtia in nuero die
ahbin KCũ & aĩa illa creatura ſit.ĩ nullo equat᷑ creatoꝛi.Sõ nec nan enar de
ntbin i in ſapia. Mõ g hʒ equalẽ cũ deo ſapiam. necſcit oia ꝗ cratun otingit terngz
gſ⸗ 4 de. Item ſi aĩa illa equalẽ hʒ cũ deo ſapiaʒ. nõ g de?i niuz inuciri. vꝛ ꝙin
n oi bono maioꝛẽ hʒ ſufficiẽtiã q; ei creatura. Inducũt aliq cueniat creatu⸗
Ulae Põ.cxxxviij etiã auẽtes ad idẽ ꝓbãdũ.Ait ei ꝓpha ex ꝑſõa hoĩs al ram creatoꝛi equari.
n üſpti. AMirabil facta ẽ ſcia tua ex me ⁊ ñ potero ad es3. Ge dom q; =
ien conditõnibus in hullo poteſt creg mra cretozi cocquari ꝑfccte,nec eſt in aliquo inferte inſtantigm. Et quod

nõ ꝓuenit niſi pt cõo⸗
Anixtõeʒz obſcuratõöis.

ß obſcuratõnis cã eſt
pctm̃.g vr ꝙ; aia xpᷣi
bũit obſcuratõez pec
cati. ꝙ ſi ̊ eſt falſum.

⁊& R. dom q; rſpe

ctu ſumme lucꝭ om̃is
creatura tenebꝛa c.ſiẽ
dicit Augu.coipſo q;

ex nihilo ſt. Eñ ſicut nõ põt puenire ad ſummã ſtabilitatem.ita non põt venire ad ſummaʒ luminoſitatem.
4 Ad ülud g qð obijcit᷑ ꝙ eſt ſpeculum dlariſſimum. dom ꝙ nõ dicit ſpeculum clariſſimũ ſimpliciter ſed reſpe.
Id illud qd obꝛ q; c minoꝛis claritatis eſt obſcura-
citer dicit᷑ in creatura.vel reſpectu dei.vel reſpectu

5S otu aliaꝝ creatura

tio que quidem eſt ꝑ peccatũ.ddᷣm ꝙ minoꝛ daritas dupli

anima ignoꝛat. Sed xpᷣs ̃m omniũ ↄceſſioneʒ oĩa ſcit.
& anima eiꝰom̃ia ſcit.Ad illud vo qð dicũt. Si ommia

ſcit.g ſcit creare mundũ vel ſeipſam. Rñdemꝙ ſcien

tiã hʒ mundũ creãdi.ſed nõ potentia.⁊ creãdi animã.
ſcit quõ deꝰſeipᷣm creauit.hʒ ergo ſcientiã ſui create

ſe 8 nõ ſui creãde.qꝛ nõ eſt creãda ſed creata.

Determiat qᷓre anima xpᷣi nõ hʒ om̃ipotentiã ſicut

omniſcientiã.

ter quas retinet pꝛincipatũ.

llius claritatis qua creatura nata eſt habere. Si reſpectu illius quam nata eſt habere.ſic talis obſcuratio eſt

peccato.⁊ hec quidem non fuit in chꝛiſto. Si reſſ, pectu dei.
ꝙ creatura nunqᷓᷓ poteſi
quam obſcuritatem. q
genenis. quia oppoſitum eius nõ eſt
ꝑemixtionem ↄtraꝛij.hoc intelligit in oppoſitis quoꝝ vtrunq; ꝑ ſe eſt ali⸗

iqua natura.

1 dei. ſic talis obſcuratio venit ex defectu creature.eo
ceatoꝛi coequari. Pꝛeterea ratio illa non valet. non videt ita limpide.ergo babʒ ali
uia luminare vnum dicit᷑ eſſe minus altero ꝓpter minoꝛem acceſſum ad ſummuz ſui
aliqua natura ſed pꝛiuatio. cum aũt dicit ꝙ maius eſt ⁊ minus eſt ꝑ im/

SSSõä atu tenz valet. itas etiam creature pe det ex ꝑpetuitate creatoꝛis. T perpe/ N
obij cit phecuitate gereuren malcre bbetnitaset is. vt deeinekass illud verbũ qð bꝛ ĩ can⸗
tuitas etia creature nõ eſt tota ſimul.ſicut ꝑpetuitas creatoꝛis.vt d gletedrut dinſee an
tico Exo. Oñs regnauit ineternũ ⁊ vltra. Siliter qdð obijcit᷑ de numero ꝑſonaꝝ nõ valet.q; in diuinis ꝑſonis
eſ̃ vera diſtinctio cũ ꝑfectiſſima vnitate.⁊ huic nihil in creatura repiri põt ꝑfecte ſimile vel eale⸗ ⸗ aliqjd
2 repiat ſei e giludine et b Memo nouit que ſunt dei niſi ſolus ſpũs dei Tc Contra · hoc vid eẽ alſum.
qꝛ filiꝰſcrutat᷑ omnia ,„ è , —.*
ſunt piis. nõ & ſol? ð exponens Caſſiodoꝛus ait. Veritas hũane ↄdi⸗ Calſſio.
ſpn⸗ z. eern ſcruea. tionis oñdit᷑.qꝛ aſſumptus hõ diuine ſube nõ põt eq „
nitiug dſi ſapia apg. ri. vel in ſcientia. vel in alio. Apls etiã ait. Nemo no⸗ b
Reopꝛiat ſlo. otius uit ꝗᷓ ſunt dei. niſi ſolꝰ ſpirit dei qui ſolus ſcrutat om⸗ j.Cox. j.
deberet dici ſolofilip nia etiã ꝓfunda dei.his alijſq; pluribꝰrõnibꝰ ⁊ auẽti /
ſerutat qᷓ ſpſſanct?ꝰ bus initunt᷑ qui anmã xpᷣi aſſerũt nec parẽ hfe cũ deo DM
f·vom &ꝙ verbũ il· qſcientiã nec omia ſcire qͥ deus ſcit. qꝛ ſi omia ſcit qᷓ de. Uleſ⸗
lud Eealigitcauſal ſcit ᷣ creare mundũ.ſcit etiã creare ſeiam. .
nos ipa ſcrutari. ⁊ g chꝛiſti hüiſſe omniſciennlſãäz. —
pꝛ 7 lin opꝑãt᷑ in no?ß ¶ Quibꝰrñdentes dicimꝰ animã xpᷣi ꝑ ſapientiã gratis
p ſpm̃ſctĩ quem ad datã in vbo dei cui vnita eſt(qð etiꝗ gfecte intelligit)
Roe mnitreredicunm⸗ om̃ia ſcire q̃ deus ſe i. ſed nõ om̃ia poſſe que Hakeſt de .
dinc eſt ꝙ q;uis dica/ us. nec ita clare ⁊ ꝑſpicue om̃ia capit vt deus. et i. eo e
urlicgt eu encer no eqtur creatoꝛi ſuo in ſcientia. ? ſ om̃ia ſciat qᷓ t ipe.
ſilio. cñ ꝛ ſolxſpi Hec eſt eius ſapia eqlis ſapientie dei.qꝛ ſi illa multo ẽ
rituſſctꝰ. nõ excu/ dignioꝛ. digniuſq; pfectius omia capit q;; illiꝰ anime
dit filiꝰ. Ad illð q ꝗ ſapientia.& ⁊ in ſcientia maioꝛẽ hʒ ſufficientiã deus q;
nit qie magappꝛoß, anima illa ꝗᷓ dignioꝛ eſt omi creatura. Illud vo Api
3 inſees de⸗ garu qs inducũt. Hemo nouit que dei ſunt niſi ſ pũs dði qui
phiſerd attribuũt. ſolꝰſcrutat᷑ oĩa.ꝓ nobis facit. Mox ei addidit Apis.
in qꝝ collectiõe ſpũ Mos ãt ſpm dei hẽm̃ꝰ. vt ꝑ ſpm̃ dei quẽ hẽbat pꝛofun ”ßMD
ſanctꝰdꝛ aꝰ nos mit da ſe ſcire oñdet.Sʒ aĩa illa p oibꝰſpm̃ dei habuitcſii
5 ti. ¾ecita cda ſpus nõ eſt datus ad menſurã yt ait Johes euã geliſta Joh.xij.
i ac pſtacue omia ea¶ Hona ſpũſſcti ſine mẽſura hũit.̊ ⁊ ſapiaʒ. Oia g ſci 2
bi Cont. nit aia illa. Si em qdã ſciuit qdaʒ nö. no ſine menfura . .
Ri rs ſpcenlä dla⸗ ſciaʒ hũit.ᷣ ſine mẽſura ſciaʒ hũit.ſcit &̊ oĩa.Vulgentiꝰ Fulgenti .
tiſſimũ ⁊ mũdiſſimũ. etiq in ſermone quodãa multa inducit quibꝰaſſerit aiaz
Foſe ills qð in ea re illã rerum omniũ ſcientia hfe. vtens auẽte apli dicen/ oki.
ulcanadig are vidg tis. In quo G oensthetur larle eſcrcunie abſeot Lol. h.
ea linpide videct. we ti. Qð etiã rõne põt ꝓbari ſic. MNihil ſcit aliquis qð ei

. Midor
Wen

En
ſad

Queſlio. (Si vo q̃rit᷑ qre deꝰnõ dederit ei potẽtiaʒ faciendi oĩa ute
G*. vVt ſciam: Rñderi põt.qꝛ nãliter capax eſt ſcie.⁊ ivðo id dvatum poſſe omia fſa
SSggrue ei datũ eſt ſine menſura cuiꝰipᷣa nãliter capax ẽ. ere Hgavitet 81
d (?Hon eſt aut ei datũ poſſe oĩa facere qᷓ dee fecit. ne o⸗ Uumd Baca ell mi⸗
potens ⁊ ꝑ hoc deꝰputaret᷑. Verũtñ ſoꝛte nec potenti bi om̃is ptãs in celo
m faciẽdi oĩa ei deus pᷣſtaꝛe potuit.⁊ ſi potentiã faciẽ ⁊ in terꝛa. Item mar
di aliqua q̃ nõ facere põt. Scit aĩa xpᷣi om̃ia q̃ deus ci.ix. Si potes crede/
ſcit in verbo dei. qð liquidius et pſentius om̃i creatu/ re. omia hoſſibilia ſt
ra ↄtemplat᷑ vt ei vnita. in quo etiam angeli ⁊ que dei ſte enei. E oſſi/
ſunt ⁊ que futura ſunt cognoſcunt. MM to magis poſſbuͦia ſt
¶Æοowonit ↄtra ſuã determinatõeʒ auẽte Amb. e aie xpᷣi ↄpꝛebendenti.
([((Sed ſi illa aia nõ hʒ tantã potentiã quantã ⁊ deꝰ.nec ſe. vom q eſt poten⸗
ʒ hõ aſſumptus tantâ potentiã quantã ? deus.quõ er⸗ tia impetrandi.et eſt
Luce. · go intelligit illud Ambꝛoſij ſup Lucã.vbi angelusö borenria aſedin

Aueſtio ſ. à4à4àA
¶ Atrum anima chꝛiſti cognoſcat verbum cognitõne

—.jj‚—— —,—

naſcituro filio ᷣginis ait. ic erit magnꝰet filiꝰaltiſſi/

mi vocabit᷑: Mon ideo inquit erit magnꝰꝙ añ partuʒ
vginis magnꝰnõ fuerit.bᷣ qꝛ potentiã quã dei filiꝰnãli

ter hʒ.hõ erat ex tꝑe accepturus.vt vna ſit ꝑſona ho⸗
mo ⁊ deꝰ. Ecce aꝑte dicit.ꝙ hõ erat accepturus ex tꝑe

potentiã quã dei filius habuit nãliter. Sed ſi hõ acce
pturus erat illã potentiã. S̊O vel ꝑſona vłnatura hoĩs.

Sʒ ꝑſona nõ qꝛ ſemꝑ habuit ⁊ hʒ. natura. Si natu⸗
ra. aĩma. Nam de carne ↄſtat ꝙ acciꝑe nõ poſſet.

¶ Diſſoluit opoſitõeʒ ⁊ determinatõeʒ ſuã multis ra

tionibus adaptat.

¶ Ad qð dicimꝰillð eſſe accipiendũ de pſona ſ nõ inq;⸗

tum eſt dei.iĩmo inq;tum eſt ꝑſona hoĩs. Ana eſt eniʒ
ꝑſona dei ⁊ hoĩs.⁊ filij dei ⁊ filij hoĩs.Que inq;tũ dei
ꝑſona eſt.ſemꝑ ⁊ nãliter om̃ipotentiã habuit.ſᷣ inqᷓ;tũ
eſt hoĩs.nõ ſemꝑ fuit. Illa &̊ ꝑſona q̃ ſemꝑ fuerat dei.
futura erat hoĩs ꝑſona.⁊ ſᷣm hoc ꝙ futura erat homis
ꝑſona.acceptura erat ex tꝑe potentiã quã naturaliter

ſemp habuerat inq́;tum dei ꝑſona. Scðm hãc diſtin⸗

ctionem illud ⁊ ſilia ſane pñt accipi. Que diſtinctõ in
pluribus queſtionũ articlis eſt neceſſaria aduerſus qᷣ⸗
rundam ꝑplexam verboſitatẽ. Sʒ cũ de rebus ↄſtat.i

verbis fruſtra habet ↄtrouerſia.

XIII

d Mon eſt autez eĩ &

§ dicit magiſter ꝙ nõ
eſt datum ei ⁊c. intel/
ligitur de potentia fa

ciendi.Cum autẽ di/

citur Mathᷣ.vltimo.
Data eſt mihi ⁊c. in⸗
telligit᷑ de potentia pᷣ/

ſidendi. omnibus em̃
que ſub deo ſnnt peſt
etiam xpᷣs ᷣm vᷣuma/⸗

nam nam q̃ᷓ eſt ſuper

angelos exaltata. Cũ
aũt dicit Math. vj.
Ojm̃ia poſſibilia ſunt
credenti. intelligit᷑ de

potentia impetrandi.

fides em̃ ſumma im/

petrare põt omia mi

racula. iuxta illud.j.

Coꝝ. xiij. Si habue/

ro fidem ⁊c. Et ꝑ hoc

patzʒ ꝙ in pᷣdictis nul
a eſt ↄtrarietas ⁊c.

queſtio circa tria. Pꝛimo enim querit᷑ de ſci/
entia quã anima chꝛiſti habuit de verbo. Se
cundo vo de ſcientia quam anima Cbꝛiſti habuit in
verbo. Tercio de ſcientia quam anima chꝛiſti babu/
it a verbo.Circa pꝛimum querunt᷑ tria. Primuʒ eſt

—

vtrum anima Chꝛiſti aliam cognitõnem habeat de

verbo qᷓ; ſit ibſum verbum. Scdm eſt vtrum anima

Chꝛiſti in cognoſcendo compꝛebendat verbum ſibi
vnitum. Tercium eſt vtrum anima Chꝛiſti demfigat

aſpectum in ipſum lumen eternum.

alia q;ᷓ illa que eſt ipſum verbum. Et ꝙ cognoſcatur

verbum ab illa anima ſine alia ſapientia media vide
tur. quis verbum incregtum no em eſt ſopientia ſeg

Dintelligentiam buius partis incidit hic

etiam fons ſapientie.ſicut dicit᷑ Ecci.j. Sed ſapien/
tia vnita anime nõ cognoſcit᷑ mediante alia.quia ſic
eſſet abire in infinitum. Cum ergo verbum qð eſt ſa
pientia ſit anime xpᷣi vnitum. videt᷑ ꝙ ſcipſo cogno/
ſcat ⁊ non ꝑ aliquezʒ habitum medium. ¶ Item ad
cognitionem nature nibil plus requirit᷑ niſi cogno/
ſcens ⁊ cognoſcibile.⁊ vnio vnius ad alteruʒ.ſᷣ ver/
bum increatum vnitur ipſi anime chꝛiſti oino imme
diate.ergo videt᷑ ꝙ ſicut ſeipſo vnit᷑.ita ſeipſo abſq;
medio ab anima chꝛiſti cognoſcat᷑¶ Item eque in
timum vel magis eſt verbum vnitum ipſi anime ſi/
cut anima ſibi vel ſicut aliquis babitus qui fit in ani
ma.ſed anima chꝛiſti cognoſcit ſeipſam ꝑ ſui eſſenti
am. cognoſcit etiam habitus qui ſunt in ipſa ſeipſis
nõ ꝑ medium. pari ratõne ⁊ verbum ſibi vnitum.
¶ Itez natura bũana in xpᷣo vnita eſt verbo in vni⸗
tatem ꝑſone ⁊ bypoſtaſis. cuʒ talis vnio faciat cõ⸗

.—

municatõnem ydiomatum.eodezs mõ cognoſcit xp̃s

homo ipᷣm verbũ increatũ quo verbũ cognoſcit ſeip

ſum. ſecd verbũ cognoſcit ſeipᷣm nõ ꝑ aliquem habi/

tum mediũ. ⁊ xpᷣs homo.ſed nibil ſcit xpᷣs niſi qᷓtũ
ad animã ſᷣm bumanã naturaʒ.g̊ anima xpᷣi cogſcit
ipᷣm verbũ ꝑ ſapientiã q̃ eſt verbuʒ. ¶ Sʒ ↄtra. Sa⸗/
pientia ſiue cognitio eſt ꝑfectõ intellectꝰ⁊ illud quo
intellectus cognoſcit foꝛmaliter.ſ̊ᷣ verbũ increatum
nõ põt vniri anime ſicut ꝑfectio pfectibili.g neceſſe
eſt ꝙ pᷣter ſapiam que eſt ipᷣm verbũ.anima xpᷣi ba/

beat babitũ creatum.ſiue ad cognoſcendũ verbũ ſi/
tem deus eſt intimiꝰ om̃i aie ⁊ pᷣſentiſſi

ue aliud. ſen
mus.nõ tamen ab omibus videt᷑ ſ̃ ſolũ a beat.hoc
aũt nõ eſt ꝓpter diuerſitatem a parte cogniti.g ꝓpter
diuerſitatẽ a parte cognoſcentis. ergo ſi hoc eſt ꝑ ali
quid eis datũ.videt᷑ &̊ ꝙ ad hoc ꝙ anima cognoſcat
deum neceſſe ſit aliq lumen creatũ ci infundi qð ſit
in vna ⁊ nõ in alia.̊ videt᷑ ꝙ anima xpᷣi verbum ſi/
bi vnitum cognoſcat per alicuius creati luminis ad-/
miniculũ.¶ Item q;uis verbum increatum ſit vni/

tum oculo xpᷣi ⁊ om̃ibus ꝑtibus coꝛpis.nõ tamẽ co-.

gnoſcitur ab oculo.⁊ hoc qꝛ non eſt in eo diſpoſitio
ad cognoſcenduzʒ rem ſpũalem.& pari ratõne quan/

ma ſit diſpoſita ad videndũ deum ꝑ lumen qð ip̃am
faciat deifoꝛmẽ.nunqᷓ; ipᷣm intuebit᷑.g videt᷑ ꝙ ver/
bum increatum cognoſcat ꝑ habitum medium.
¶ Item quãto deus clarius videt᷑.tanto neceſſe eſt
oculũ eſſe magis diſpoſitum. Sed anima xpᷣi dariſſi
me ſuꝑ om̃s creaturas videt verbũ ſibi vnitũ. ne/
ceſſe eſt intellectũ eius eẽ maxime diſpoſitũ ad boc.
ſed nõ poteſt ad hoc diſponi niſi ꝑ aliquem habituzʒ
7 medium. ⁊c. ¶ R.ad pᷣdictoꝛuʒ intelligentiam eſt
notandũ ꝙ cum querit᷑.vtrum cognitio qua aia xpᷣi
cognoſcit verbũ ſibi vnitum ſit ip̃m verbum an ali/
quid creatum.Si intelligat᷑ de cognitiõe actu.abſq;
dubio certũ eſt ꝙ eſt alia.qꝛ hoc cepit ceſſe.⁊ eſt actus
anime.⁊ ab anima. Aerbũ aũt eſt eternũ.⁊ non ẽ ab
anima ſed a deo.Si aũt cognitio dicat᷑ quo median/

te cognoſcimus.ſic fuit diuerſitas opinantiũ. Qui/

dam em̃ voluerũt dicere qꝙ nõ ſolum in xpᷣo.verum
etiaʒ in om̃ibus alijs beatis ſapiẽtia qua cognoſcũt
deum eſt ſapientia eterna.⁊ illi etiam ponũt ꝙ dile/
ctio illa qua deum diligũt ſancti ⁊ beati ſit ipſe ſpiri/
tuſſanctus. Pꝛo incõuenienti em̃ habẽt qꝙ illa ſapi/
entia vel dilectio ſit accidẽs et nõ ſubſtantia cum ſit
nobilioꝛ anima. ¶ Item pꝛo inconuenienti habent
ꝙ illa ſapientia et dilectio faciat animam cognoſce/
re ⁊ amare.⁊ ipſa nõ cognoſcat et amet.cum nobili/
oꝛ ſit res cognoſcens nõ cognoſcente. Pꝛo incõueni
enti etiam habent ꝙ beatitudo noſtra que eſt bonũ
ſupꝛemũ ↄſiſtat in accidentibꝰ.Sed ad hec om̃ia ſu
pꝛa rñſum eſt libꝛo pꝛimo di.xvij.⁊ ſcdᷣo di.xxvj.hec
etiam poſitio impꝛobata eſt.vñ ⁊ ↄmunis opinio te
net ↄtrarium. Ponimus em̃ ſapientiã creatam que
eſt habitus.⁊ dilectõnem creatam. ⁊ gratiaʒ creatã.
⁊ ctiam ceteras virtutes. Aalde em̃ abſurdum eſſet
dicere ꝙ fides eſſet deus.⁊ ſpes.⁊ ſic de alijs virtuti/
bus.niſi hoc cauſaliter diceret᷑.ideo hec poſitio inter
poſitõnes extraneas numeranda eſt ꝓ co ꝙ nimiuʒ

recedit a via ↄmuni. Et iõ alij voluert dicẽ ꝙ q;uis

alij boĩes cognoſcãt verbũ increatũ mediante babi/
tu cognitionis create.⁊ xpᷣus qtum ad ſciam ↄpꝛe
henſionis cõmunicat cum alijs bominibus. tamen

q́;tum ad ſciam vnionis cum bẽat ipᷣm verbum ſibi
intime vnitum.cognoſcit abſq; om̃i alio habitu me/

dio. Cum em̃ habeat ſapientia increatã ſibi vnitaʒ.

nõ ꝑ medium ſed ꝑ ſeipᷣam cognoſcerè põt ſeipſa. et
hoc eſt ſolius illix anime ꝓpꝛium quea verbo eſt aſ/⸗
ſumpta. Sola em̃ hunc modũ cognitionis habet. ſi⸗

cut in ea ſola reperit᷑ excellentia talis vnionis.Licet

illud videat᷑ magis ꝓbabile qᷓ; pdictũ.tñ hoc a veri⸗

tate deuiat ſi qͥs intueat᷑.verbũ em̃ non vnit᷑ aie xpi
in illa beata vnione ſicut cognoſcibile cognoſcẽti. vl

ſicut habitus potentie.vel ꝑfectõ ꝑfectibili.ᷣ ẽ vnio
vnitate ꝑſone que põt eſſe abſq; cognitõne.ſicut ptʒ
in carne xpᷣi.que vnita eſt verbo.⁊ tñ ipᷣm nõ cogno⸗
ſcit.Aliũ g̊ modũ vnionis neceſſe eſt eſſe ad h̊ ꝙ aia
cogſcat verbũ ſibi vnitũ in vnitate ꝑſone.boc auteʒ
eſt ꝑ aſſiłatõezs cogſcentis ad cognitũ. ⁊ ita p aliquã
influentiã ꝗᷓ ißam aiam cognoſcentẽ faciat deo ſileʒ
ac deifoꝛmẽ. ⁊ita ꝑ aliquẽ babitũ ipᷣaʒ aiaʒ infoꝛmã
tem.q̃ quidẽ habitꝰnõ põt eſſe niſi aliquid creatum.
Mam qd increatuʒ nõ põt eſſe vt foꝛma ipſiꝰaĩe.Et
ꝓpterea dicere oꝑtet tercio mõ ꝙ aia xp̃i ſicut et aie
alioꝝ ſanctoꝝ verbũ increatũ cognoſcit ꝑ ſapiaʒ cre

1 . ri ratõne quan / atã.qꝗᷓ diſponit ipſaꝝ aiaꝝ potẽtias cognitiuas.⁊ cõ/
tumcũq; verbũ increatum vniat᷑ anime xpᷣi.niſi ani-

foꝛmes reddit vt illud lumen eternũ cosſcãt.nec ali⸗
ter põt intelligi. Quõ em̃ põt aia lumen eternũ cojg
ſcere.⁊ claritatẽ ſummã intueri.qͥn ipſa efficiat᷑ cla/
ra ⁊ lumioſa.Aia aũt xpᷣi qꝛ eſt a vᷣbo aſſumpta.ma/
ioꝛem bʒ deifoꝛmitatẽ.ac ꝑ h ꝑfectioꝛẽ ⁊ eminentio/
rem cognitõeʒ qᷓ; aliq̃ aia btã ꝑ gloꝛiã.vñ nõ eſt itel/
ligendũ ꝙ ſcia vnionis diſtiguat᷑ a ſcia ↄpᷣbenſionis
q̃ſi nõ ſit ꝑ aliquẽ habitũ mediuʒ.vᷣ qꝛ excellentioꝛ et
amplioꝛ deifoꝛmitas et claritas collata eſt aie xpᷣi ex

hoc ꝙ vᷣbo vnita eſt qᷓ; ex h̊ ꝙ ſimplr eſt beata.Ergo

cõcedende ſunt rõnes ꝓbantes ꝙ aia xpᷣi cognoſcat
verbũ cognitõne aliꝗᷓ foꝛmalr.q̃ inquã nõ eſt ipſum
verbũ.ᷣ gra effectꝰvbi.quã verbũ facit in aia xpᷣi be
atiſſima.¶ Ad ill g̊ qð p obijcit᷑ in cõtrariũ ꝙ ipᷣm 8
verbũ eſt ſapia.⁊ ſapia cognoſcit᷑ ſeipſa.dom ꝙ ipᷣm
verbũ eſt ſapia q̃ cetera cognoſcunt᷑.tã ipſum vᷣbuʒ
ꝙᷓ ea que ſunt ab ipſo.Sʒ attendendũ eſt ꝙ ille ab/
latiuꝰpõt ↄſtrui foꝛmaliter vel cauſaliter. Si foꝛma
liter. ſic ſapientia eterna eſt ſibijpᷣi rõ cognoſcẽdi.Si
caãliter. ſic om̃ia cognoſcunt᷑ ipſa.qꝛ facit cetera cos⸗
ſci.Foꝛmaliter aũt nõ põt intelligi.qꝛ nõ põt eẽ foꝛ/
ma cognoſcentis creati niſi dicat᷑ foꝛma exemplar.
Et qm̃ om̃is actus cosſcendi ꝑfectꝰ eſt a ſapia.non
tm̃ effectiue.ſed ſicut a foꝛma ꝑficiente ip̃am ſubam
cognoſcentẽ. hinc eſt ꝙ ad cognoſcenduʒ fontẽ ſapi/
entie requirit᷑ ſapia q̃ de illo fonte diriuat᷑. Nec ẽ ꝓ/
cedere in infinituzʒ.qꝛ ibi eſt ſtatꝰ.ſ.in ſapia vel ſcia
eſt foꝛma ⁊ hitus aie.(¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ ibi eſt g
cognoſcens.⁊ cognoſcibile.⁊ vnio.dðᷣm e nõ quccũ
qʒ vnio cognoſcentis ad cognoſcibile ſufficit ad co/
gnitõeʒ.imo requirit᷑ ꝙ vniant᷑ x modum cognoſcẽ
tis. Sicut em̃ in opponendo monſtratum eſt. deus

eſt in om̃ibus eſſentialiter ⁊ intimꝰomnibus.et tñ a

paucis cognoſcit᷑.⁊ ideo ꝙ;uis verbũ increatũ ſit aĩe
vnitum.non tñ cognoſcit᷑ per hoc qð vnitur in vni/
tatem ꝑſone.ſed ꝑ hoc ꝙ intellectus anime ſibi vni/
te efficitur ei confoꝛmis per influentiaʒ luminis.e
ceſſe eſt em̃ intellectum aliquo modo foꝛmari et in/
foꝛmari ab ipſo ad hoc ꝙ ipſum cognoſcat.(¶ Ad il/i0

lud qð obijci᷑ de aia ⁊ ſcientia ꝙ ſeipᷣis cognoſcunt᷑

⁊illa que eſſentialiter ſunt in anima.dm ꝙ aia nõ

gon,
hco
ntich
Cttumari
ſtauarig
ſalus mo
t ecoien
hocoghot
Gccnt li
Ghinva
glniarii

rii⸗
atäſbi,
. Co.
babiti
miun
mnec
(Nen
Zimdon
ſeonine
naturei
lin
ck
iap⸗
gnlig
in
Mcprt
ſtnitid
Motr⸗
liGiud
pbenſble
ſmnplerälr
ſbenibden
ſſnein
Malti⸗
udines
DR
opicn
Gle
ſed.
dauce

Mmine
dine
olas
chdſa
nexpin
madinst
ſpchen
ſnudͤ
Etosy
Sae
ſbenſbi
ckintche
ſbleng
Verain
Aug
chcſen
atj
ſchech
Me⸗
n

Rerßnſie
Faſtitünz,
Angeriſet
ungeſire,
Niufti,
Nmzichi zinin
ſeytmcti
iagolatoſpi
tülunais
in Poniict⸗
haintamt)
iui ißei
— znitun

11

dicit᷑ cognoſci ſeipᷣa qꝛ ipᷣa ſit ſciẽtia qua cognoſcit ſe.
ſ ſeipᷣa cognoſcit᷑.qm̃ ipa eſt vnita potẽtie cognoſcẽ/
ti inq;tũ eſt cognoſcẽs. De ſapiẽtia aũt increata ſecꝰ
eſt. tum qꝛ ipᷣa ẽ ſupꝛa animã cognoſcentẽ.⁊ iõ opoꝛ/
tet elcuari ꝑ gratia.tũ etiã qꝛ talis vnio nõ ſufficit ni.

ſi alius modꝰ vnionis cõcurrat. Ad illud qd obij/

cit᷑ de cõicatione idiomatũ.dicenduʒ ꝙ verũ eſt ꝙ ille

hõ cognoſcit verbũ ſapia incrcata.ſ̊ quis idiomata

cõicent illi bomi.nõ tñ cõicant᷑ aie xpᷣi. Nos aũt nõ
ꝗrimꝰ de cognitiõe que dat᷑ illi bomi ꝑ idiomatũ cõ/

municatõʒ. p ꝗᷓ cõpetit m naturã aie a vbo aſſũptc.

aueſtio. ij. b
¶ Etrũ aia xpᷣi in cognoſcendo cõpꝛebendat ipſum
verbũ ſibi vnitum. Et ꝙ ſic videt᷑ pᷣmo ꝑ autoꝛitatẽ
apli.Colo.ij.in quo plenitudo diuinitatis coꝛpaliter
inhabitat.loquit᷑ de xpᷣo.ſᷣ ita cognoſcit aia xpi vbũ
ſibi vnitũ ſicut habitat in ea.cognoſcit &̊ omnẽ pleni
tudinẽ eius.⁊ h̊ nõ eſt aliud qᷓ; cõpꝛehẽdere.ergo ⁊c.

¶ Item bocipm dicit Oam̃. de incarnatiõe vᷣbi dei.
Aimꝰ omnẽ naturã diuinitatis in vna ſuaꝝ hypoſta

ſeon incarnatã eſſe.g totũ dei verbũ vnitũ eſt hũane
nature in xpᷣo.ſed eo mõ natũ eſt ab aĩa xpᷣi cognoſci.
quẽ modũ potuit vniri.ergo ſi totũ potuit vniri. vi
det᷑᷑ ꝙ etiã in totũ habeat cognoſci.vᷣ hoc eſt cõpꝛebẽ

di.ergo ⁊c. ¶ Itẽ Iſidoꝛus de trini.Lrinitas ſibi ſo

li nota eſt ⁊ bomi aſſumpto.aut g̊ loquit᷑ de noticia

qualiſcũq; viſiõis.aut ꝑfecte cõpꝛehẽſionis.ergo ⁊c.
Itẽ ſimplex cũ attingit᷑.totũ attingit᷑.ꝓ eo ꝙ nõ
habet partẽ ⁊ pa:tẽ. Si g̊ verbũ increatũ eſt ſimpli/
ciſſimũ.videt᷑ ꝙ totuʒ ⁊ totalit᷑ ab aĩa xpᷣi attingat᷑.ſi
aliquo mõ attingit᷑.Sᷣ attingit᷑ aliquo mõ.g cõpꝛebẽ/
dit᷑.Si tu dicas ꝙ; nõ valet.qꝛ infinitũ eſt. ⁊ iõ incõ/
pᷣhenſibile. Contra.ſicut vere eſt infinitũ.ita vere eſt
ſimplex illud verbum eternũ. ergo ſicut ponit᷑ incõ/
pᷣhenſibile ratõne ĩmenſitatis.ita deberet compꝛebẽ/
di rõne ſimplicitatis. ¶ Item aia xpᷣi cognoſcit ĩᷣm
vᷣbũ.aut & aliqͥd eſt de claritate ⁊ veritate ⁊ pulchꝛi/

tudine qdð nõ cognoſcat. aut nihil. Si aliqͥd. ergo in

deo eſt aliquid a chꝛiſto cognitũ ⁊ aliquid incognitũ.

ergo aliquid ⁊ aliquid. ⁊ ita ꝑs ⁊ ꝑs.qdð nõ eſt intelli⸗-
glbile. Si nibil eſt oino qd non cognoſcat.qꝛ totũ eſt
ideʒ ibi. videt᷑ ꝙ totaliter intra ſuã cognitionẽ deum

daudat. ⁊ boc eſt deũ cõpꝛebẽdere.ergo ⁊c. ¶ Iteʒſi
anima xpᷣi nõ cognoſcit ipᷣm verbũ in tota ſua pleni⸗
tudine.adhuc deficit a cognoſcẽdo de verbo aliqͥd co

gnoſcibile. ergo potẽs eſt in cognitiõe illa ꝓficere. g
cũ deſideret deũ ꝑfecte noſcere.videt᷑ ꝙ deſideriũ ani

me xpᷣi nõ ſit impletũ.⁊ ꝙ ipᷣa nõ ꝑuenerit ad heati/
tudinis ſtatũ pfectũ. ¶ Item ille ſolus eſt beatꝰ qui
cõpꝛebendit qd nos credimꝰ ⁊ ſperamꝰ.ſed nos cre
dimus ipᷣaʒ verbi imenſitatem. ſi ergo xpᷣs eſt ⁊ fuit
beatus.videt᷑ ꝙ ipᷣam imenſitatẽ verbi cõpꝛehendat
Sed cõtra.Dam̃.hoc ſolũ intelligit᷑ de deꝰ ꝙ incõ
benſibilis eſt. Sed ſi anima chꝛiſti ipᷣm cõpꝛehende
ret. intelligeret ipᷣm nõ incõpꝛebenſibilẽ. ſec cõpꝛchẽ
ſibilem. Si ergo hoc a nemine põt intelligi.nõ poteſt
verbũ increatũ ab anima chꝛiſti cõpꝛebendi. ¶ Itez
Augẽ. de videndo deo. Illud cõpꝛebendit᷑ cuiꝰ fines
circũſcribi poſſunt. ſed fines diuine imenſitat a nul/
lo circũſcribi poſſunt.ergo deus a nulla aia põt com/
pꝛehẽdi. ¶ Itẽ omne qað cõpꝛehẽdit᷑ eſt finitũ com/

pꝛchendẽti. q; cõpꝛehẽdit᷑ a finito eſt ei finitum. 2
nihil eſt finitu finico. niſi qd cſt finitũ ſimplicit. b de⸗
eſt infinitus ſimplicit. aia xpᷣi cuʒ ſit crestura eſt finl

eſiet deus. eſt deus.ergo nõ cõpꝛchendit᷑. ¶ R
p̃dictoꝝ intelligentiã eſt notandũ ꝙ aliqui vicere w
luerũt ꝙ verbũ increatũ ⁊ ipſe deus nõ ſolum ab ais

la. ergo hð potell cõpꝛchendere ĩmenſitatẽ verbi ſibi
vniti. ¶ Item qð cõpꝛehẽdit alterũ eſt magis illo xel

ſaltẽ ei equat᷑.alioqͥn ipᷣm claudere intra ſemõ poſſʒ.
ſed impoſſibile eſt creaturã nec ꝑ vnionẽ nec ꝑ aliuʒ

modũ equani crestoꝛi.ergo impoſſibile eſt ꝙ copꝛehẽ

dat creatoꝛẽ.ergo aia chꝛiſti verbũ ſibi vnitũ nõ com
pꝛehbẽgit.his eiſdem rõnibus oſtendi poteſt ꝙ nulla

gia. tem verbũ iucrcatũ ſic eſt vnitũ aie chꝛiſti ꝙ;

poſſet vniri alteri. ſic habitat in ipſa ꝙ i multis alijs.

ergo ſic eſt i aia ſibi vnita ꝙ etiã eſt extra.cũ ſit vbiq;

ergo ſemꝑ excedit ipſaʒ animã aſſumptã.ergo ſi tan
tũ vel plus eſt extra qᷓᷓ intra.videt᷑ ꝙ anima xpᷣi non

includat ipᷣm.ac ꝑ hoc nõ cõpꝛebẽdat. ¶ Itez ſi aia

chꝛiſti poſſet verbũ increatũ cõpꝛehẽdere.poſſet per

oↄſequẽs aliquid maius cogitare. omniñ em̃ cuiꝰ ter/
minos cognoſcimꝰ.poſſumꝰ itelligere aliquid addi.

ſed deus ẽ quo maius cogitari nõ põt. vt dicit Anv.

ergo verbũ vnitũ aĩe chꝛiſti ſi cõpꝛchẽderet᷑ ab ipᷣa ñ

chꝛiſti.ſed etiꝗ ab alijs aiabus beatis habet cõpꝛehẽ⸗
di ⁊ aliquo mõ eſt cõpꝛehẽſibilis. Cõpꝛehẽdi em̃ ha/
bet qᷓtum ad eſſentia vt dixerũt que eſt finita.⁊ ideo
finita.qꝛ in ſeipſa ſimplex ⁊ ꝑfecta. Dicit᷑ auteʒ et eſt

incõpꝛehẽſibile q;tum ad potentiã que reſpicitlinfi/

nita. Nunqᷓ em̃ põt in tot qͥn in plura.Et p poc diſ/
ſoluere voluerũt autoꝛitates ſanctoꝝ in ſceriptura ꝗᷓ
vident᷑ repugnare inuicẽ.Alioñ em̃ dicit᷑ ꝙ deus eſt

incõpꝛehẽſibilis. Aliqñ dicit᷑ ꝙ beati habẽt cognitio.
nem cõpꝛebẽſiõis ⁊ reſpectu eopꝛehbẽſionis.Scd iſte
modꝰ dicẽdi in pᷣmo libꝛo impꝛobatꝰ fuit.qꝛ impoſ/
ſibile eſt ꝙ potẽtia excedit eſentiã. Vñ impoſſibile ẽ

potentiã eſſe ſimplicit᷑ infinitã.ſuba ⁊ eſſentia exiſtẽ/
te finita. Et ibidẽ magiſter oſtẽdit ꝙ diuinũ eſſe non
ſolũ in relatiõe ad eos ſᷣ etiã in ſeipſo habet ĩmenſita

tem. ⁊ ideo iſtemodus dicendi ſtare nõ põt.⁊ qͥ boc
mo dixit poſtmodũ retractauit. Alij vᷣo dicere vo/

uerũt ꝙ aia xpᷣi etſi ſit finita. tamẽ ob gratiã vniõis

ſublimat᷑ ad aliquid infinitũ.habet em̃ aliquid qð ẽ

ſupꝛa omnẽ creature gradũ.⁊ quo nibil põt cogitari

— ⸗2 — %

etiã ipᷣius ſolius ꝓpꝛiũ.⁊ ꝓ tan/

excellẽtius. ⁊ ex laptcpoteſ cõpꝛehendere verbum
ſibi vnitũ. Et hoc p tan/
to dicunt dixiſſe Iſidoꝝ ꝙ trinitas nota eſt ſibi ſoli

bomini aſſumpto.Sed nec illud ſtare põt.qꝛ qᷓuis

gra vnionis dicat aliquid infinitũ rõne alteꝛiꝰ extre/

mi. tamẽ rõne aie vnite ſempꝑ dicit quid finitũ.⁊ rem

virtut/ finite.qm̃ anima chꝛiſti manet intra termios

creature.Et ſi eſt virtutis finite.quõ poteſt imenſita/

tem cõpꝛebendere rei oĩno infinite ⁊ excedentis eam

in infinitũ. Et ꝓpterea eſt terceius modus cõmunioꝛ
pꝛobabilioꝛ ⁊ certioꝛ ꝙ nec anima chaiſti, nec aliqua

creatura cõpꝛehendere poteſt imenſitatem verbi in/

crcati ſiue ipſius dei.⁊ tamẽ ipᷣm totuʒ cognoſcit.Et
poſſunt iſta duo ſimul ſtare.imo neceſſe eſt ponere.
Sᷓuis difficile ſit intellectui noſtro capere. Si enim
vere ponimus deum ſimplicem.ĩmo quia neceſſariũ

eſt ſic credere ⁊ ponere.ſi cognoſcit᷑.iaʒ nõ ſᷣm partẽ
2 partẽ.ſed totus cognoſcit᷑. Rurſus.ſi deum poni⸗-

mus imenſum. quia hoc credimꝰ ⁊ fatemur.neceſſe

eſt ponere ꝙ nunqᷓ ab intellectu finito cõpꝛebendit
totaliter. ⁊ ſic deus a quacũq; creatura ipſuʒ cogno/

ſcente totus cognoſcit᷑ſed tamẽ nõ totaliter. Si añnt

querat᷑ quomõ illud poſſet intelligi.vicẽduʒ i⸗

.

13

14

non comphendiſ

. . 5„

cillimũ eſt intelligere. qꝛ plus reditur in creaturis de
diſſimilitudine q;ᷓ de ſimilitudine. Intelligamꝰ tamẽꝰ

gratia exempli aliqueʒ oculum cuiꝰ aſpectus non ſit
oino clarus. ⁊ intelligamꝰ aliqd paruũ album tamẽ
intẽſum in luminoſitate ⁊ claritate coloꝛis.oculꝰ ille
videbit illud album totũ.tamẽ eminentiã illius albe-/
dinis nõ cõpꝛebendit. Sic ſuo mõ in ꝓpoſito intelli/

gendũ eſt. Sed nõ modica eſt hic diſſimilitudo. quia
in illo albo qualitas differt a cdaritate.in deo autẽ eſt

oiĩno idem. Et ideo aliud exemplũ conſueuit poni in
puncto.qui ratiõe ſue ſimplicitatis totus attingit᷑ ab
vna linea.nõ tamẽ cõpꝛehendit᷑.qꝛ põt iufinitas line
as terminare. Sed nec adbuc eſt illud ſimile.quia in

puncto aliud eſt virtus.aliud eſſentia.nõ ſic eſt i doeo

in quo eſt oino idem. Et ideo terciũ exemplũ ponen/
dũ eſt in ſubſtãtia ſpnali que eſt imago dei.quia ipſa

tota eſt in vna pte coꝛpis.⁊ tamẽ in illa non diffinit᷑.

qꝛ ratione ſue ſimplicitatis ſic eſt tota in illa.q tota

extra illam in ꝑte altcra. Sic ⁊ deus in vna creatura
totus. ⁊ totus extra. Per bũc etiã modũ opoꝛtet in/
telligere circa potentiã intellectiuazʒ. ſed boc melius
intelligit᷑ ratiocinatiõe q́; exemploꝝ ſuppoſitõne.Si

quis em̃ videt ꝙ in deo ſimplicitas nõ opponit᷑ infi/
nitati.videre põt gquõ deus põt cognoſci totus. et tñ
e, opter qʒ nota ꝙ infinituʒ acci/
pitur m quãtitatẽ vt dicit pᷣus. Augꝰ.autẽ dicit ꝙ;

eſt quãtitas molis 2 uatis virtut. ⁊ ita ᷣm vtrũ/
*

qʒ põraccipi infinitũ.ſed differẽter. Om̃ enim quãti/
tas molis eſt ꝑticipabilis ⁊ ſuꝑ ꝑticipabile fundata.
ideo infinitũ ſᷣm hanc quãtitatẽ oppoſitioneʒ babet

ad ſimplex.⁊ impoſſibile eſt ꝙ aliqͥd idem ⁊ ᷣm ides

ſit ſunplex ⁊ infinitũ. OQm̃ vo quãtitas virtutis repi
tur in ſimplicibꝰ.ĩmo quãto aliqͥd ſimpliciꝰ tanto po
tentius. hinc eſt ꝙ infinitum pᷣm hanc non repugnat
ſimplici.ĩmo neceſſario ſequit᷑ ꝙ ſi aliquid eſt ſimpli

ciſſimũ. ꝙ aliqd ſit infinitiſſimu. Clare ergo põt vide
ri ꝙ in deo ſᷣm idem põt eſſeſumma ſimplicitas ⁊ ſũ
ma infinitas. ⁊ idco vera eſt pdicta poſitio ꝙ deꝰ to/

tus videt᷑ ſed tamẽ nõ cõpꝛchẽdit᷑ ab aliqua creatu/
ra.nec vnita.nec ſepata.Et cõcedende ſunt rationes
ad partè iſtã. ¶ Ad illud qdð obijcit᷑ ꝙ plenitudo di/
uinitatis habitat in xpᷣo.⁊ de Dañ̃. ꝙ tota eſt incar/
nata. Dicendũ ꝙ aplus in illo verbo vult oſtendere

pꝓſonalem vnionẽ que eſt in xpo ⁊ in nullo alio. quia
pꝓſona diuina plena ⁊ ꝑfecta.nõ ſolum anime ſᷣ etiazʒ
coꝛꝑi chꝛiſti fuit vnita. Et dam̃. hocipᷣm vult dicere.

Per hoc ꝙ dicit omnẽ intelligit diuinã naturã vt ꝑ/

fecta.ex boc tamẽ nõ poteſt inferri cognitio cõpꝛebẽ
ſionis. qꝛ ſicut tactũ cſt in illa plenitudine eſt ſimpli/
citas ratõne cuiꝰ poteſt habitare ⁊ vniri rei finite.eſt

nihilominꝰ ⁊ infinitas rõne cuiꝰ neceſſario habet ex

7

cedere ⁊ impoſſibile eſt cõpꝛebẽdi.Et ſic patet ꝙ ill8

Pcedit ex inſufficiẽti. plus em̃ dicit cõpꝛebẽſio qᷓᷓ co/
gnitio plenitudinis vel ꝑfectionis. Supꝛa em̃ cogni⸗

„
. .
. .. *

.

tionẽ addit incluſionẽ ſiue cõtermiationẽ vel comen
723 illud qð obijcit

ſurationẽ quodã mõ dicendi.¶
de Jſidoꝛo ꝙ trinitas mota eſt ſibi ſoli ⁊ bomi aſſum
to. Dicendũ ꝙ nõ vult ercludere omnẽ cognitõez.

Z

7

aſſumpte. Ipſi nãq; trinitati attribuit pfectã cogni⸗
tionẽ ſimpliciter. ſed homi aſſumpto in genere creͤ⸗

ture. Illa em̃ aia creata inter cetcras creaturas co-

gnoſcit limpidiſſime ita perfecte ſicut vnq; potuit
capere. Vnde ꝓpter familiariſſimã cognitionẽ quami

ed ꝑſectã cognitionẽ dei attribuere ſibijpſi ⁊ nature

—

habet illa anima inter creaturas dicit Iſidoꝛus eil

ſoli nota eſt trinitas.magis ꝑ autoꝛitatẽ loquẽs q; ꝑ
d illud quod obijcit᷑ q; ſimplex totũ 16

pᷣciſionem. ¶ Ac 1
attingit. dicendũ ꝙ verũ eſt m totũ ſed nõ ſᷣm ptez

⁊ parteʒ. in ſimplici em̃ non eſt dicere totum niſi pex

pᷣuationem compoſitiõis partiũ. Sed ex boc non ſe
quit᷑ ꝙ cõpꝛehendat᷑.qꝛ ſicut dictũ eſt ſimul cum ſim
plicitate ſtat infinitas. que nõ patit᷑ aliquid dei oino
videri ꝑfecte a creatura. Hec valet qd obijcit᷑ ꝙ ita

deberet dici cõpꝛehenſibile ppter ſimplicitatem. ſicut
incõxꝛehenſibile ꝓpter imenſitatem. nam ad imenſi⸗
tatem de neceſſitate ſequit᷑ incõpꝛehẽſibilitas de ipa
nomis ratiõc pᷣmaria.ad ſimplicitatẽ nõ.Tanta cm̃

potcſt eſſe ſimplicitas.q nedũ ipſa faciat cõpꝛehen /

di.imo ꝓpter ſuam excellentiã reddat incõpꝛehenſi⸗
bilẽ.¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ aliquid latet de deo ⁊c.
Dicendũ q nõ eſt intelligendũ in deo ſicut intelligit
in aliqua re compoſita. cuiꝰ vna pars nõ apparet

7

alia manifeſtat᷑. qm̃ diuina eſſentia non eſt aliquid ?x
aliquid. ſed eſt aliq vnũ qdð equiualet infinitis. Af
quicqd illud ſit qdð anima de deo videt.ſic illud videt

Vtamẽ cõpꝛchendere nõ poteſt. vnde ideʒ ipm latet
⁊ patet.patet quidẽ ad intuendũ. ſed latet ad cõpꝛe⸗
hendenduʒ. Sicut ſi querat᷑ cum deus eſt in lapide.

eſt ne aliquid dei extra lapidem 2 aliquid intra. Di/

cendum ꝙ nou ceſt m aliquid ſui extra. ⁊ nec ſm ali⸗
quid ſui intra. ſed totus intra ⁊ totus extra. ſic et in
ꝓpoſito intelligere opoꝛtet. ¶ Ad illud q obijcit̃ q/ i

ſi non cõpꝛebendat adbuc pot pficere in cognitõne

dei. Dicendũ ꝙ illud nõ ſequit᷑. ꝓ eo ꝙ ſtatus eſt in

ꝓfectu cognitionis.Aliqñ ex ſe rei compbenſe. que

nõ poteſt melius cognoſci. Aliqñ er ꝑte cõpꝛebendẽ
tis qui nõ eſt natus melius cognoſcere.⁊ ſic eſt ſtat?ꝰ

in chꝛiſto ⁊ in alijs beatis. Sed aliter in chꝛiſto q; in

alijs. qꝛ chꝛiſtus ita pfecte cognoſcit ſicut vnq; cꝑe

potuit. ſed alij ſancti ita ꝑfecte ſicut diſpoſiti fuerunt
merita gratie.nec poſſunt vltra ꝓficere.qꝛ nõ ſunt

in ſtatu merendi.nec vltra deſider are amplius babe⸗
re qᷓ; habeant ꝗꝓpter illius ſummi boni ſufficientiã et
affectionẽ oꝛdinatã.ſᷣm ſumme iuſticie regulã⁊ libꝛã
ſed quieſcũt quiete ꝑfecta. quia tenẽt eum quem de/

ſiderabãt. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ vltimo de copꝛebẽ/ 19

ſione. Dicendũ ꝙ cõpꝛehendere dicit᷑ triplicit. Ano

mõ idem ꝙ charitate adberere. Et ſic accipit Berñ.
⁊ Eug.ſi ſanctus es.cõpꝛebendiſti. Alio mõ eſt idemi
q clare videre ⁊ ꝑfecte amare.ſicut ad Philiij. Si
quo mõ eõpꝛchendã in quo cõpꝛebenſus ſum. Ter⸗
cio mõ compᷣhendere eſt idem qꝙ termios rei daude⸗
re.ſic deus eſt incõpꝛebenſibilis.Cum ergo dicitur ꝙ;
ſancti ſunt cõpꝛchenſoꝛes in patria.⁊ ꝙ chꝛiſtus fuit
cõpꝛehenſoꝛ.dicendũ ꝙ medio modo accipit᷑.⁊ ſicha
bet veritatem. nam chꝛiſtus videt dei imenſitatem.
nec tenet hvc ſide ſed certiſſima cognitione.hbic enim
nouit deñ imenſum.Et ſi tu queras.vtrum poſitiue
vel pᷣuatiue. dicendum qꝙ quodãtmõ poſitiue.quod
modo pᷣustiue. Poſitiue quãtum ſe extendit capa⸗
citas ſue intelligentie. Pꝛiuatiuc deinccps.Admira
tur enim illam ſummã ꝓfunditatem imenſitatis di/

uine ſicut dicit ꝓpheta. Mit abilis facta eſt ſcicntia
tua ex me.confoꝛtata eſt et non potero ad eam.et ſic

patet totum. H
¶ Queſtio.iij. c

aſpectũ in ipᷣm lumen eternũ an in aliqd citra iᷣm.

oͤit
luehabitatn
cgneevidret
Ncliſuglvcer
ianen⸗
Golusfilusel
ſsctnarune⸗
imciit
crenturahor
gliͤfinitr
ggerorls.
tone pter in
tathoet
tenſan
cöncnuratn
Noreguiti
ueniütno h⸗
ageawurain
Ginulr
lutnaiedut
lsſgaule
pzein
lcnschufi
flttustinent
cäͤſtus
tenlgere
ſennſzo

itccno

ſollda
innwopanse
Gcſentanit
linorpuenir.
Dbsetwnna
ſcaricagit
noligernit
ſiveitäre
Gſoſteui
nanecdrſe
Pwcpain
ſchtsnn
Aac
gicſetin
ſtfinisr
mioſegn
anoe 70
ſois tunii
o potee
uechnh
hontuein
lerpenta
Atinaliat⸗
Poſtigi⸗
Poporjane
tusinpeti
kwſetin

nophltz

W
Fanimuch

ſomeiii
ferisg
ſitilsg

—

NN

Kandasckit
1 Alaschn
s i

4 *

„ ⸗ 2 e
. ece .
ſoeſi

R ℳℳ
iTei
mmiutietgli⸗
cutitnqe/
otdaknin/
SS
4cdi Arnd
N
ñ
W e
ieliſi
„
ℳ Mi
ren,,
. vAN—

. ℳ
R

n,
mii

4

Et ꝙ nõ videat ipſum fontẽ lumis videt᷑.j. LChi.vſ.
QLucẽ habitat inacceſſibilẽ quã nullus bominũ vidit
ſed nec videre poteſt. ergo chꝛiſtus m ꝙ bomo nuqᷓ;
deũñ i ſua luce vidit nec videre potuit. ¶ Itẽ.j. Joh.
iiij. Deũ nemo vidit vnqᷓ;. Suꝑ illũ locũ dicit Criſo.
Solus filius eum vidit ⁊ ſpũſſanctꝰ.qui aũt creabi/

lis eſt nature.qualiter videre põt increabilẽ. Si ergo

anima chꝛiſti nec eſt filius nec ſpũſſanctꝰ.ſed magis
creatura. nõ videt᷑ ꝙ illã lucẽ videat in ſeip̃a. ¶ Itẽ
quãtũ diſtat finitũ ab infinito.tantũ diſtat creatura
a creatoꝛe.ſed ꝓpter infinitã diſtantiã.nulla virtus fi
nita poteſt cognoſcere deũ vt imenſum.ergo pari ra
tione ꝓpter infinitã diſtantiã nulla virtus creata po
terit cognoſcere ⁊ videre lumen increatũ ꝑ ſeipſum.
Item ſicut ad cognitionẽ cõpꝛehenſiõis requirit
cõmenſuratio quedam.ita ad cognitionẽ a ꝑte viſio/
nis requirit᷑ aſſimilatio cõgrua.ſed que in nullo con/
ueniũt nõ poſſunt aſſimilari.ergo creatoꝛ nõ poteſt
ꝗ geatura in ſeipᷣo videri.cum nihil habeãt cõmune.
Itẽ multo plus excedit daritas diuine lucis ocu/
lum aie chꝛiſti.q; ſol excedat claritatẽ oculi materia/
lis.ſed oculus noſter materialis nõ poteſt intueri lu-/
men coꝛpale in fonte ꝓpter excellentiã.ergo nec intel
lectus chꝛiſti.
finitus ⁊ imenſus.ſed finitũ non poteſt ſuꝑ infinitũ.
ergo cũ virtus aie xp̃ᷣi ſit finita.nõ poterit actus eius
ſe ꝓtendere vſq; ad ipᷣm.ergo nõ poterit ipᷣm cogno
ſccre in ſeipo.ergo videt᷑ ꝙ nec anima chꝛiſti nec alia
anima cognoſcat deũ in claritate ſua.¶ Sed cõtra.

ſuꝑ illud.ij.Coꝛ.iij. NHos reuelata facie.glo.bꝛiſtꝰ FE

imago patris eadem cũñ illo in quẽ tendimꝰ.ſcʒ vt eũ

in eſſentia videamꝰ. Si ergo xpᷣi anima bʒ ad qdð ni -

timur puenire.ergo deũ vidct in ſuba ⁊ natura.¶ Itẽ

plus eſt vniri alicui in vnitatẽ ꝑſone.qᷓ; in vnionem

facientẽ cognitionẽ. Sed anima xpᷣi verbo eterno im

mecdiate vnita eſt in vnitatẽ ꝑſone.ergo multo foꝛtiꝰ
ipi veritati ⁊ luci verbi vnit᷑ ꝑ cognitionẽ ipᷣius in ſee.

ergo ſine aliquo medio deũ videt. ¶ Item in cogni/

tione cõcluſionũ nõ eſt quies ſed ſolum in cognitiõe

pᷣncipioꝛũ.⁊ ratio huiꝰ eſt.qꝛ anima cognoſcit cõclu/

ſiones ꝑ mediũ.pᷣncipia vᷣo cognoſcit ſine medio.Si
ergo aia chꝛiſti cognoſcit deũñ mediãte aliquo.ergo ñ
quieſcit in cognitiõe dei.⁊ ſi nõ quieſcit in deo.cũ deꝰ

ſit finis vltimꝰ.nõ eſt beata.Si ergo beata eſt.neceſ/

ſario ſequit᷑ ꝙ cognoſcat oiuinã lucem in ſeipᷣa.pari

ratiõe ⁊ omnis aia beata. ¶ Itẽ intellectꝰ copꝛehen

ſoꝛis tantũ eleuat᷑ quantũ affectus.q;uis cecus ſit in
via ꝓpter cccitatẽ ignoꝛantie.Sed xpᷣs fuit ꝑfectiſſi/
mus cõpꝛchenſoꝛ.Cũ crgo ipſe diligeret ſummã dei
bonitatẽ in ſeiba omi affectu circũſcripto.pari rõne
lucẽ ⁊ veritatẽ in ſeipᷣo videbat abſq; medio. ¶ Jtẽ
aut ĩmediate videt aut ꝑ mediũ.Si imediate.habeo
ꝓoſitũ. Si ꝑ mediũ. aut per mediũ ꝓpoꝛtionale.aut
ipꝛopoꝛtionale.Si ꝑ mediũ impꝛopoꝛtiõale.ergo po
tius impedit᷑ qᷓ iuuet᷑. Si ꝑ mediũ ꝓpoꝛtionale.con
tra. aut eſt creatũ aut incrcatũ. Increatũ nõ.qꝛ illud
eſt vnũ ſolum. Si creatũ.ergo creatura põt eſſe ꝓpoꝛ
tionabilis creatoꝛi.⁊ ſi hoc.cuʒ nihil aliud impediat
qn creatura poſſit videre deũ in ſua ſubſtãtia.reſtat
i anima chꝛiſti ſic eñ vidẽ poterat ⁊ videbat. ¶ Jtẽ
ſi ꝑ mediũ.aut illud eſt ſuꝑius anima xpᷣi beata aut
eſt aia xpᷣi deo
i ſit illð qð tu dicis mediũ.ergo illo circũſeripto me
lius videbit deũ. Si ſuꝑius.ergo aliquid eſt excellen

inferius.Si inferius.ergo imediatioꝛ

tẽ fons cterni lumis in ſeipᷣo eſt in-

XIIII.

tius natura buane mẽtis in chꝛiſto. Sed hoc eſt im/
poſſibile.qꝛ omnia ſunt ſubiecta pedibꝰ eius. Reſtat

ergo ꝙ anima eius imediate ⁊ in ipᷣo fonte videbat ?

videt lumẽ eternũ.His etiã rõnibus idẽ oſtendi põt

de qualibet aia beata. ¶ Rꝰ ad pᷣdictoꝝ intelligentiã ?

290

eſt notandũ ꝙ aliqui voluerũt dicere ꝙ deus a nul /

la creatura videbit᷑ nec videt᷑ in ſua eſſentia vel na-

tura.ſed videbit᷑ in claritateſua. cum tantus ſit ful-
goꝛ ipᷣius imenſitatis lumis ꝙ ad contuitũ illiꝰ ſub/
ſtantie nullus oculꝰ creature poſſit ꝑtingere.Hũc er

roꝛẽ euacuat Gꝛego.in moꝛalibꝰ tractans illud Job

xxviij. Mõ adequabit᷑ ei aurum vel vitrũ.vbi ait ſic.

Fuerũt qui dicerẽt i illa regeneratiõe beatitudinis ĩ
claritate ſua deñ cõſpici.⁊ in natura nõ videri.ſᷣ non

eſt aliud claritas.aliud natura.ſed ipᷣa natura eſt cla

ritas.⁊ ipᷣa claritas eſt natura.Et ideo iſte erroꝛ.non

multũ eſt rõnabilis.qꝛ male intelligit lumen eternũ
in quo differt eſſentia lumis ⁊ ipᷣe actus lucendi.Et
ideo fuerunt alij modernioꝛes qͥ dixcrũt a nulla crea

tura poſſe aſpici lumẽ eternũ in fonte ſue claritatis.

ſed in quibuſdã cõdeſcenſiõibus ⁊ tbeophanijs.⁊ h
Apter impꝛopoꝛtionabilitatẽ oculi ad illã ſummã lu
cem. que potius ſua imenſitate oppꝛimeret qᷓ dele/
ctaret oculũ creature.q̃ ſe habct ad ipſam ſicut oculꝰ
noctue.⁊ ideo opoꝛtuit ꝙdeus ſe cõtemꝑaret ipᷣi aic.

ſicut ſol cõtemꝑat᷑ oculo mediãte nube.Sed bhic mo

dus dicendi non minꝰ a veritate deuiat qᷓ; cedens.

Anð etiã ipᷣm impꝛobat magiſter Hugo ſup angeli ⸗/
cã hierarchiã.Quid eſt inᷓ theophanijs deũ videre
⁊ ex illas nõ videre.niſi nũqᷓ; vere viderc. Si em̃ ſola

ima go ſemꝑ videt᷑.veritas nũq; videt᷑.Lollãt ergo

fantaſias ſuas quibꝰ lumẽ mentiũ nr̃aꝝ obtenebꝛa/

re nitunt᷑.neq; nobis deũ noſtrũ ſimulacris cxtermi⸗

nationũ ſuaꝝ interſepiãt.qꝛ nos ſicut nec ſatiare põt

aliquid p̃ᷣter ipſum.ſic nec ſiſtere poteſt aliquid vſq;
ad ipſum. Et ideo his duobꝰ modis taniꝙᷓ erroncis

abiectis.dicendum eſt tercio modo vere ⁊ catholice.

ꝙ; anima chꝛiſti beatiſſima ⁊ alie beate anime vident

ipᷣm luminis fontẽ.in quo reficiunt᷑.quieſcunt.dele/

ctant᷑.⁊ quodãmõ a claritate illius lumis abſoꝛbẽt᷑.

vt deus ab eis vndiq; ↄſpiciat᷑. ⁊ videat᷑ etiã in ipis.
⁊ boc potiſſime verũ eſt in anima chꝛiſti.Et ideo con
cedende ſunt ratiões ⁊ autoꝛitates ad banc partem
inducte/ ¶ Ad intellgentiã autẽ autoꝛitatũ adducta
rũ in contrariñ ⁊ cõſilium notandũ eſt ꝙ quinq; mo

dis habent exponi autoꝛitates ſanctoꝛũ que viden

dicere deum in ſua ſubſtantia non poſſe videri. Pꝛi/

mo modo ſic. Mõ poteſt videri.ſ.viribus noſti. po/

teſt tamẽ munẽ dei. Ande ſuꝑ illud.j.Lhi.vj. Lucẽ

babitat inacceſſibilẽ. glo.inacceſſibilis eſt viribus n

ſtris.acceſſibilis muneribus ſuis. Secũdo ſic.nõ po⸗

teſt videri ſubſtantia.ſ.in via.vñ ſupꝑ illud.j.Lhimo.

vj.quẽ nullus hominũ videre poteſt.glo.poterit aũt
aliquãdo. Et ſic illud Exoð.xxxiij. Hon videbit me
bomo 2 viuet. Tercio modo ſic.nõ poteſt ſubſtãtia

videri.i.plene cõpꝛebendi. Ande ſuper illud Job. xj.

Foꝛſitan veſtigia dei compᷣbendes. Glo.eius eſſen/

tia a nullo plene videbit᷑.ſ.circũſcribendo. Nuarto

modo ſic. nõ poteſt videri ſubſtantia.i. ratio ſubſtan

tie. Ande Roma.j.qð notũ eſt dei.Glo. Ratio ſub/

ſtantie eius latet omnẽ creaturam. ⁊ boc modo põot

dici trinitas ſibi ſoli nota eſſe. Quinto modo ſic.ne/

mo dei ſubſtantiã nouit vel aliquid tale.qꝛ non facit

noſſe. Math. xxiiij. De die añt ills zbo nemo no⸗

„.

Ali.

uit. neq; angelus cc. ſicut foues ceca bicit᷑. qꝛ nõ ma/

—

vigdent quid ſit deus. Et ſic patent due autoꝛitates.

modũ vel quintũ.Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ tantũ di
ſtat finitũ ab infinito ⁊c. Dicendũ ꝙ diſtantia vicit᷑

qꝛ pᷣma currit ſᷣm pꝛimũ modqũ.⁊ ſecũda ᷣm quartũ
Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ tantũ di/

cõtra cõuenientiã.cõuenientia aũt inuenit᷑ in triplici

differentia qtum ad pᷣſens ſufficit.Eſt em̃ cõöuenien /

tia cõmenſuratiõis ſiue adequationis.⁊ cõuenientia

pticipationis alicuiꝰ cõmunis. ⁊ cueniẽtia oꝛdinis.
Dico ergo ꝙ ſi diſtantia dicat᷑ ꝑ pᷣuationẽ cõuenien/⸗

tie adequatiõis ⁊ pticipationis. infinita eſt viſtantia
crcati ad incrcatũ.ſicut infiniti ad finitũ. Si vo dica/

tur diſtantia ꝑ pꝛiuationẽ cõuenientie oꝛdinis.dicẽ/

dduin ꝙ falſum eſt. qꝛ creature imediate oꝛdinant᷑ ad
deum ſicut ad pꝛincipiũ ⁊ ſicut ad finẽ.maxime crea/

tura rõnalis.ad ſimplicẽ autẽ cõtuitũ ſufficit ꝙ ſit cõ

uenientia oꝛdinis.ſed ad cognitionẽ cõpꝛchenſionis

requirit᷑ cõuenientia ſᷣm quãdã equalitatẽ ſiue ade

quaciõceʒ. Et ideo nõ ſequitur ꝙ ſi anima creata non

oſſit cõpꝛchendere infinitatẽ.ꝙ non poſſit intueri

ſuminis fontẽ.⁊ ꝑ hoc patet ſequens. O em̃ dicit ꝙ;

ad cognitionẽ requirit᷑ aſſimilatio. Dicendũ ꝙ non

opoꝛtet ꝙ ſit aſſimilatio in natura tercia. ſed ſufficit
wꝙ–wvynuʒ ſit ſimilitudo alterius ſicut in pᷣmo libꝛo fuit
*; cit᷑ ꝙ excedit oculũ lumẽ illud. Dicendũ ꝙ eſt excel⸗

determinatũ diſt.j.et.iij.et.xxxv.(¶ Ad illud qð obij⸗

lentia kõſeruãs. ⁊ eſt excellentia coꝛrumpens. Excel⸗
lentia cõſeruans eſt in ſpũalibus.ſed coꝛrumpens in

24

obiectis coꝛpoꝛalibꝰ.⁊ ratio buiꝰ in pᷣmo libꝛo ẽ red

dita. ⁊ a ꝑte obiecti. ⁊ a ꝑte modi cõpꝛehẽdẽdi.⁊ idᷣo
nõ eſt ſimile. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ finitũ non põt
ſupꝛa infinitũ. Dicendũ ꝙ anima in cognoſcẽdo deũ

plus eſt in ſuſcipiendo qᷓ; in agendo. imo ois potẽtia

anime reſpectu dei ſe habet in ratiõe paſſiui.nec dici
tur potentia cognitiua actiue.que de ſua rõne dicit

quodãmõ paſſionem ſicut dicit phᷣus ⁊ Pꝛiſtianus.

Igeo cũ intelligit deũ nõ agit anima in deũ.ſed deꝰ
influit in anima.in qua influentia deus cõdeſcendit
ꝑ gratiã. ⁊ anima eleuat᷑ ⁊ efficit᷑ deifoꝛmis. Et ipſa
deifoꝛmitas eſt diſpoſitio reddẽs oculũ anime aptũ
ad videndũ deũ.non q; facit ꝓpoꝛtionabilẽ quãtita⸗
tem.qꝛ ſemꝑ illud lumẽ excedit in infinitũ.ſed qꝛ fa-
ecit ꝓpoꝛtionabilẽ qualitatẽ.qꝛ dat᷑ ipᷣi aie aliquid vt/

pote ſimilitudo.qð cñ ipaʒ animã ⁊ intellectũ anime

cũ deo facit ſimilẽ. reddit ⁊ intelligentẽ. Et ſi tu obij
cias ꝙ licʒ viſio ⁊ cognitio incipiat a paſſone cõplek
tamẽ in actione.cũ ad viſionẽ duo cõcurrãt receptio
⁊ iudiciũ.in illũ autẽ fontem luminis nulla põt crea
tura agere. qm̃ ipſe a nullo poteſt pati. Simliter de

illo fonte lumis ⁊ veritate ſumma nullꝰ poteſt iudi/

moõ videt᷑ ſuſtineri poſſe ꝙ anima chꝛiſti vel alia aia

care ſicut dicit Augꝰ. de vera religione.⁊ ipᷣa ratio di
cLtat. cu

n iudicãs aliquo mõ pᷣſideat iudicato. nullo

— .

beata intueat᷑ ip̃m ſuꝑni luminis fontẽ.Ad bocre/

ſpongendũ eſt ꝙ etſi ad ꝑfectionẽ cognitiõis aliquo

mo cocurat nõ ſolum paſſio ſed etiã actio.nõ tamẽ
cocutluit actio. que quideʒ fit ꝑ aliquã influentiã vel
impſſionẽ ipſius cogniti in cognoſcibile. ſed ſolum ꝑ
aſo aliquẽ.anima amando aliquo mõ a git. nibil tñ

influit in anati. nec dilecri aliquid
ab amãte. Sic intelligend
AW dicimus viſiolem ſiue cognitionẽ gficis iudicio.

X .

aliquid patit᷑ vel recipit
ſi eſt in cognitiõe. Similit

81

„

Dicendũ ꝙ verũ eſt. ſed ad hoc ꝙᷓ videamꝰ deũñ noꝝ

nifeſtat qdð habet in ſe. Et ſic dicit Criſo.q angeli nõꝰ opoꝛtet ꝙ de ipᷣo iudicemꝰ in ſe.ſed ſufficit ad caraʒ

viſionem ab ipſo fonte lumis illuminari.⁊ illumina⸗
tũ oculũ etiã in iᷣm ꝓtendere intuendo. et iudicars
de ipſo intuitu.cuʒ non poſſit attingere ad hoe vt de
ipſa ſumma veritate iudicet.ſed pᷣm ipᷣaʒ iudicet ani
ma de ſeipſa ⁊ de ſua cognitiõe. Hibil tamẽ impedit
aliquo mõ accipiẽdo iudiciũ ſᷣm ꝙ requirit᷑ ad viſio
nẽ quin poſſit concedi ꝙ aia beata certiſſime iudicet
illud eſſẽ ſummũ lumẽ qð intuet᷑ ſicut in pᷣmo libꝛo
fuit habitũ.Et huic nõ repugnat verbũ Aug. Otũ⸗
cũq; em̃ ſiue intuitus ſiuc iudiciũ videat᷑ in ſe babe⸗
re naturã actionis.tamẽ reſpectu diuini luminis a q
cauſat᷑ eſt paſſio ⁊ effectus. Ande ꝙ aia videat deuz
in ſe boc nõ eſt qꝛ anima poſſit ſupꝛa decũ.ſed magis
q deus poſſit ſupꝛa ipᷣaʒ adeo vt aia ꝑ diuinã poten
tiã ⁊ influentiã elcuet᷑ ſupꝛa ipſaʒ. Hec autẽ que di⸗
cta ſunt de anima chꝛiſti. generaliter valent ad q̃ſtio
neim de viſione dei. ſimilit᷑ que ſequunt᷑.
Onſequẽter querit᷑ de cognitiõe quã aia xpᷣi
habuit in vᷣbo. Et circa hoc q̃runt᷑ tria. Pꝛi/
mo querit᷑ vtrũ in eodẽ hitu cognoſcat vᷣbũ
⁊ alia in vbo.Sccũdo q̃rit᷑ vtruzʒ aia cognoſcat actu

in verbo q̃ cognoſcit habitu. Tercio q̃rit᷑ vtrũ ĩ ver./

bo noſcat oia quecũq; nouit verbũ.
— ADugſtio.j]. „
¶ Utrũ aia xpᷣi eadẽ cognitiõe qᷓ̃ cognoſcit verbuʒ.
cognoſcat alias res in verbo.Et ꝙ eadẽ videt᷑.Aug.
ſuꝑ Geñ.ad literã dicit ꝙ angeli tripliciter cognoue⸗
mũt res. videlicʒ in verbo.in ſcipᷣis.in ꝓpꝛio genere.S
cognitio quã angelus habet i verbo de re. diſtincta ẽ
a cognitõne qua angelꝰ habet de rei ſeipſo.ſed ange⸗
lus in ſeipſo cognoſcit res ꝑ ſpeciẽ aliquã ſibi dataʒ.
ergo videt᷑ ꝙ ea cognitione que eſt in verbo cogno/
ſcat res nõ mediãte aliqua ſimilitudine ipᷣiꝰ rei.pᷣter
illam que ẽ in verbo.ergo eadẽ cognitiõe qua cogno/
ſcit verbũ. cognoſcit rem aliã in verbo. ¶ Itez ver⸗
bum eſt ſufficiens ratio cognoſcẽdi omnia alia a ver
bo. tanq; exemplar eſt ratio cognoſcẽdi exemplatoꝝ.
ſ cognoſcere ſufcientẽ rationẽ alteriꝰ G nõ eſt aliud
q; cognoſcere ipſaʒ rem.eadem em̃ eſt cognitie ratio
nis cognoſcendi ⁊ ipſiꝰrei cognite.ergo eadeʒ cogni⸗/
tiona ꝗᷓ aia cognoſcit verbũ cognoſcit res alias a ver
bo. ¶ Itẽ meliꝰ cognoſcit᷑ res in diuino exempꝑlari
ꝙ cognoſcat᷑ ĩ ſe. melius etiã cognoſcit᷑ ꝑ diuinũ ex⸗
emplar qᷓ; cognoſcat᷑ ꝑ ꝓpꝛiã ſimilitudinẽ.ſᷣ eadẽ co/
gnitione qua qͥs cognoſcit ſimilitudinẽ rei.cognoſcit
ipſam rem. ergo ⁊c. ¶ Itez ſi ſilitudo rei in Heculo
nullo mõ differret ab ipo ſpeculo. nibilominꝰ eades
cognitione qua cognoſcerct᷑ ipᷣm ſpeculũ.cognoſce/

ræt᷑ ipᷣa ſilitudo rei ⁊ ipᷣa res.ergo cũ in verbo eterno

–

nõ differat ſimilitudo rei äo. nam ißm eſt exem⸗
plar ⁊ ratio cognoſcẽdi.videt᷑ ꝙ eadem cognitõne q̃
quis nouit verbũ.cognoſcat ⁊ res in verbo. ergo aia

chhꝛiſti ꝑ eundẽ habitũ cognitionis cognoſcit verbuz

ꝛZalia in ipſo. ¶ Item ſi animg chꝛiſti cognoſceret rẽ
in verbo ꝑ aliũ habitũ ⁊ aliã ſimilitudinẽ ꝙᷓ cogno/
ſcat ipſm verbũ.aut illa ſimilitudo eſſet vns.aut mul

te. Ana non poteſt eſſe.qꝛ vnaqueq; res creata ba/

bet fumilitudinẽ ſibi ꝓpꝛiã ĩ genere creature. Si mul⸗

te. ergo cũ nõ ſit ſtatus in multis ſed i vno.cognitio

gliaru rerũ a verbo in ipio verbo nõ ſpectaret ad co⸗
gnitionẽ gloꝛie in qua eſt ſtatus ⁊ quies. ergo ſi hoc

eſtincoueniens. reſtat ë eodem babitu cognitionis

op
tunabant
Glutmt
hlsſebit
gſumnd
ſtäfome
ſpleck
gigacn
ineißus
winßßor
ctirch
Mab.
ſotnee
Hoſatalt
cerbo
Potekaſf
ergoadh
Accoge⸗
ſonverd
ſck intne
ſoſoli
omgi
in rd⸗
fnſatſi
cindane
urpron
Nooptäin
nret
Cenper.
giinpoe
ſepfunve
ſctrosã
ogroſere
Cleſactie
blsao
Nnsi⸗
NedoN
Kihlom
Gkeren
ſoumtd
.
Nua⸗
ſutint
lgep
lltin
golort
chifito
Mepenn
T
tnscognit
ſend
gnoſce⸗

Cpotetin
re o
ſeang. P
Cgeoſen
boc
Roſcne
fealinit
bo⸗
gipſutn
Pralin
lune⸗

danc ni
nrti uß
aeſanmi
agieni
ocqin
kmz a
. Cacoiir
nerod.
nderriitr

8 4. .
akend

ne rcinmt⸗
Geichrig
HöeN N
clinn
ainii⸗
ucickagitt
denſn

re ipſum verbũ ⁊ ſi nõ cogno

7
,L--
— —

XIIII.

quo cognoſcit᷑ ĩm verbũ.cognoſcunt᷑ ⁊ alia i verbo ſcendi omnia. Om ergo verbũ eternũ pꝑ idem eſt ra

tam ab anima xpᷣi qᷓ; ab alia aia beata.¶ Sed cõtra.
Sicut materia ſe habet ad foꝛmã.ita intellectꝰ poſſi/
bilis ſe habet ad res quas cognoſcit.ſᷣ impoſſibile eſt
ꝙ ſummũ ens det eſſe ipᷣi materie niſi impꝛimẽdo ali/
quã foꝛmã creatã ipi materie diuerſam a ſe.g impoſ.
ſibile eſt ꝙ ſummũ lumẽ faciat intellectũ poſſibilẽ ali
quid actu intelligere.niſi impᷣmat ei ſpeciẽ in ſimilitu
dinẽ ipᷣius rei cognite.ergo cognitio aliarũ rerũ a xer
in ipo verbo aliquid plus exigit qᷓ; cognitionẽ ipᷣiꝰ
verbi.⁊ eſt ꝑ aliam rõnem cognoſcẽdi qᷓ; ſit cognitio
ipſiꝰ verbi. ¶ Item ad hoc ꝙ intellectꝰ aliquid intel
ligat. neceſſe eſt ivᷣm aſſimilari rei cognite.ergo cũ co/

gnoſcit alia a verbo.neceſſc eſt ipᷣm aſſimilari nõ ſolũ
ipſi verbo ſed etiã alijs a verbo. Sed alijs a verbo nõ
poteſt aſſimilari niſi ꝑ ſuſceptões ſimilitudinũ aliaꝝ.

ergo ad boc ꝙ intellectꝰ aliquis crcatus ſiue xpᷣi ſiue

aliꝰ cognoſcat alias res in vᷣbo.nõ ſufficit cognoſcere
ipm verbñu.

tẽ ſi aſpicerẽ ad aliquã rẽ aggenera/
ret᷑ in me ſilitudo illiꝰ rei. Silłr ſi aſpicerẽ ad ſꝑeculũ.

nõ ſolũ aggeneraret᷑ ĩ me ſilitudo ſpeculi ſ etiã ſilitu-
do rei.̊ ſi verbũ cternũ cõtinet in ſe ydeas rerũ oim.

ita generabunt᷑ ſimilitudines reruʒ in aia aſpiciente
ipᷣm.ſicut ſi anima contueret᷑ ipᷣas res.ergo videt᷑ ꝙ

res in verbo nõ tm̃ coguoſcit᷑ ab intellectu creato per
ipſum verbũ.ſed etiaʒ ꝑ Clrrehnen impᷣſſas.ergo

ꝓ cognitionẽ aliã ⁊ alia. ¶ Itẽ contingit cognoſcere

ipſum verbũ vt lucem. ⁊ cõtingit cognoſcere ip̃ᷣm vt

cxemplar. Lũc auteʒ cognoſcit᷑ verbũ vt exemplar.
qñ in ipſo cognoſcunt᷑ alia.ſᷣ impoſſibile ẽ cognoſce/
re ipſum verbũ lucẽ quin infundat᷑ nobis lumen qd
facit nos cõfoꝛmes ipſi luci.ergo impoſſibile eſt ipᷣm

cognoſcere vt exemplar.qͥn infundat᷑ nobis cognitõ

que facit nos cõfoꝛmes ipſis eternis ydeis ⁊ rationi/

bus. ergo nec aia chꝛiſti alio mõ qᷓ; iſto cognouit. Si

dicas ꝙ idem eſt ⁊ qd aſſimilat᷑ ipſi verbo vt luci.cet
verbo vt excmplari. onera Pombat eſt cognoſce⸗/
ceret᷑ res cuiꝰ verbum
eſt exemplar.ergo videt᷑ ꝙ alia ſit ratio ꝑ quã qͥs cõ/
foꝛmat᷑ ipſi verbo vt luci.⁊ ipſi verbo vt exemplari.
IDees intelligamꝰ ꝙ aliquis in verbo cognoſcat rẽ
aliquã vidẽdo ipᷣm verbũ.⁊ poſt deſinat videre.ſicut
fuit in raptu Pauli.poſſibile eſt talẽ poſtq; deſijt vi/

dere ipſazʒ verbi eſſentiã habere memoꝛiã eius quod

vidit in verbo.hoc autẽ nõ eſſet niſi res in verbo co/
gnoſceret᷑ alia cognitione qᷓ; ĩm verbũ.ergo anima
chꝛiſti ⁊ oninis alia aia ſi cognoſcat res in verbo.hoc
nõ ẽ ꝑ eandẽ cognitionẽ ſed ꝑ cognitionẽ aliã ⁊ aliã.

25 ¶R' ad pᷣdictoꝝ intelligentiã eſt notandũ ꝙ babi/

tus cognitiõis numerari habet penes rõnem cogno/
ſcendi.OQm̃ ergo verbũ eternũ eſt ſufficiẽtiſſima ratõ
cognoſcẽdi oĩa alia a ſe.qð patet.qꝛ ſcipſo cognoſcit
oĩia.ieleo ad hoc ꝙ aliquis cognoſcat res in eerbo.nõ
opoꝛtet in ipᷣo eſſe geminã cognitionẽ ipᷣius verbi et
ipᷣiꝰ rei cognite. Geminã dico qᷓ;tũ ad habitũ cogno⸗
ſcendi. ter hoc ꝙ habens deifoꝛmitatẽ gloꝛie ꝑ quã
cognoſcat ipſum verbũ.habet vnde aſſimilet᷑ ipi ver

bo.qð eſt pfecta ratio cognoſcendi oia alia.⁊ ita co/

gnoſcendo verbũ habet habitũ quo poſſit cognoſce/
re alia.ita ꝙ habitus ille ꝓut dicit᷑ eſſe verbi ⁊ alioꝝ

a verbo.nõ differt niſi ſola comꝑatiõe. Per idem em̃

qꝙ ipſum verbũ eternũ eſt lux ⁊ veritas in ſe eſt exem
plar aliarũ rerũ.⁊ ideo qui habet vnde cõfoꝛmet᷑ ipſi
ſumme veritati. babet vnde cõfoꝛmet᷑ ratiõi cogno/

tio cognoſcẽdi ſe ⁊ alia.ideo dico ꝙ anima xpᷣi eodes

habitu q̊ cognoſcit ipᷣm vᷣbũ.cosſcit res ĩ vbo. exiſtẽ/
te ſola differẽtia qᷓtũ ad cõpationẽ ſiue reſpectũ.Cõ/⸗
cedẽde ergo ſunt rõnes que hoc oſtendũt.

¶Ad ul

qð pᷣmo obijcit᷑ in contrariũ ꝙ neceſſe eſt intellectuʒ

26

poſſibilem foꝛmari ad ſimilitudinẽ rei intcllecte ⁊c.

Dicendũ ꝙ non eſt ſimile.qꝛ quis deus nulliꝰ poſſit

do ei eſſe complemẽtũ.põt tñ ꝑ ſeipᷣm intellectũ fa⸗
cere cognoſcere aliqd quodcũq; creatũ.Et ſi tu obij/

cias ꝙ neceſſe eſt intellectũ poſſibilẽ aliquo mõ foꝛ/

4

mari ad hoc ꝙ aliquid intelligat in actu. Dicendũ q;

ſic eſt in ꝓpoſito. Foꝛmat᷑ em̃ ab aliquo.ſed hoc non

eſt aliud q; ĩa influentia lumis eterni.ꝑ quã efficit
deifoꝛmis ⁊ cõfoꝛmis ipſi verbo qð eſt ratio cogno/

eſſe foꝛma ꝑfectiua. pdteſt tñ eſſe foꝛma exemplaris ?
rõ cognoſcẽdi.iõ q;uis nõ ꝑficiat matcriã ꝑ ſeiſßm daãa

ſcendi alia.⁊ ideo ꝑ cõſequẽs efficit᷑ in actu reſpectu

alioꝛũ cognoſcibiliũ a verbo ⁊ ꝑ ſilitudinẽ verbi.qð
quidẽ verbũ qꝛ eſt ſilitudo omniũ.efficit᷑ quodãmõ

ſile omnibꝰ.ideo non opoꝛtet ei dari nouũ habitũ ad

cognoſcendũ.Et ꝑ hoc patet rñſio ad ſequẽs qð obij
cit.ꝙ neceſſe ẽ cognoſcẽs aſſimilari cognoſcibili.qm̃

aſſimilatio que ſufficit ad cognitionẽ nõ tm̃ eſt ꝑx ſpe
ciẽ acceptã a re.vel etiã ꝑ ſpeciẽ appꝛopꝛiatã ipſi rei

verũetiã ꝑ aſſimilationẽ ad illud qdð eſt ratio cogno/
ſcendi cetera. / 2 illud qð obijcit᷑ ꝙ ſi aſxlcerẽ ad

28

rem aggenerarct᷑ i me ſimilitudo rei.⁊ ſimiliter ſi ad
ſpeculũ aggeneraret᷑ in me ſilitudo ſpeculi ⁊ ipſiꝰ rei.
Dicendum ꝙ ſi in ſpeculo nõ differret ſimilitudo rei

ab ipᷣa foꝛma ſpeculi.nõ opoꝛteret ꝙ in me aggenera

ret᷑ alia ſimili ᷣudo cognoſcẽdi reſpectu ipſiꝰ ſpeculi.

⁊ reſpectu ipſiꝰ rei relucẽtis in ſpeculo.⁊ ſic intelligẽ/

dum eſt in ꝓpoſito. qm̃ ydea in deo nihil aliud eſt q

ipſa veritas eterna.ſicut oſtenſum fuit in pᷣmo libꝛo.
Ad illud qð obijcitur ꝙ impoſſibile eſt me cogno

tet ꝙ ꝑ aliud ⁊ aliud fiã cõfoꝛmis ipſi vt eſt lux ⁊ vt

29
ſcere lucẽ eternã qn fiã ei cõfoꝛmis ꝑ influentiã lumi
nis. Dicendũ ꝙ hoc verũ eſt. ᷣ qꝛ deus ꝑ ydeã ipſam
que eſt lux in ſe eſt exemplar aliaꝝ rerũ.ideo nõ opoꝛ

eſt exemplar.ſed ꝑ idem alio mõ ſe babẽs. IJIdem em̃

lumẽ glie habilitat ipßam animã ad cognoſcẽdũ ipᷣm

verbũ eternũ inq;tum lumẽ comꝑat᷑ ad ipſum verbũ
ſub rõne lucis.idẽ etiã habilitat ipſaʒ aiaʒ ad cogno⸗/
ſcẽdũ alia a vᷣbo ĩ ipſo vᷣb inq;tũ cõpat᷑ ad ipſuʒ vᷣbũ
vt eſt exemplar alioꝝ.Et qꝛ verbũ eſt exemplar volũ
tarie repᷣſentans.ideo lumẽ illud nõ comꝑat᷑ niſi ad
illa que ipᷣm diuinũ exemolar repᷣſentant volũtarie.

hinc eſt ꝙ ꝑ illud lumen ⁊ ſi cognoſcat verbum. non

opoꝛtet ꝙ cognoſcat omnia alia a verbo quoꝝ ipſuʒ

verbum eſt exemplar.Etſi tu ohijcias ꝙ q;uis in deo

ſit ſapicntia ⁊ bonitas.tamen aliud ⁊ aliud eſt in me

per quod ego cõfoꝛmoꝛ diuine ſapientie ⁊ bonitati.

ergo pari ratiõe aliud erit ꝑ quod confoꝛmat᷑ intelle

ctus ipſi verbo ſᷣm ꝙ lux ⁊ ᷣm ꝙ exemplar. Dicen⸗

dum ꝙ nõ eſt ſimile.quoniã ratio veritatis et exem/
plaritatis in eodem eſt differens ſola comꝑatione.
Ipſum em̃ exemplar non eſt aliud qᷓ; veritas eterna
vt eſt ratio cognoſcendi alia. d illud quod vlti/
mo obijcitur de memoꝛia que remanet. Dicendũ ꝙ;
ſi aliquis intellectus videt aliqua in verbo cognitio
ne gloꝛie.⁊ deſinat videre.verbum non memoꝛat᷑ de
cognitione illarũ rerum.niſi eatenus quatinus me/⸗
moꝛat᷑ de cognitione verbi. niſi als babuit cognitio⸗

30

nõ cognoſcat i actu.

tiue impmeret.tunc hoc nõ eſſet oppꝛtunũ.Sed ſicut
dictũ eſt ad hoc ꝙ aliquis intellectus creatus cogno

ſcat res in verbo.ſiueę chꝛiſtus ſiue alius.ſufficit ꝙ ba
beat deifoꝛmitatẽ gloꝛie ꝑ quaʒ fit ſimilis ipi verbo.

nec opoꝛtet ei dari rerũ ſilitudines aut habitus ꝑticu
lares.qꝛ magis ſibi ſufficit iß̃a ſůmma veritas ad co/
gnoſcendũ omnia qᷓ; omnes rerũ ſilitudines ſpecia/
ſes. AUnde limpidiꝰ cognoſcit angelus ⁊ etiaʒ anima
xpᷣi res in vᷣbo qᷓ; cognoſcat in ſe vcl in ꝓpꝛio genere.
Queſtio.ij. ”M
¶ Atrũ anima xpᷣi cognoſcat in verbo actu omnia
quẽ cognoſcit in habitu.Et ꝙ ſic videt᷑.qꝛ ſᷣm ꝙ vult

Augꝰ. in. xv. de trinitate. In beatis nõ erũt wlibiles

cognitiões. Si ergo anima chꝛiſti inter ceteras aias
beatas beatiſſima cẽ.nõ ergo habet cognitiões volibi
les. ergo ſi aliqͥd ſemel in actu cogitat vel cognoſcit.
ſempꝑ illud cogitat vel cognoſcit.ergo quicqͥd cogitat
in habitu. cognoſcit in actu. ¶ Item gloꝛia eſt habi/
tus in actu.impoſſibile em̃ eſt vminẽ eſſe beatum.ect
aliqñ ceſſare ab actu viſionis diuine. Si ergo cogni/
tio qua cognoſcit aia chꝛiſti res in verbo eſt cognitio
glioſa.videt᷑ ꝙ cosgnitio illa ſemꝑ habeat habituʒ cõ⸗/
iunctũ actui.ergo quicqͥd cognoſcit in dabitu cogno⸗/
ſcit in actu.¶ Itẽ ꝑfectioꝛ eſt habitꝰcõiunctus actui
qᷓ; ſepatus. ꝓ eo ꝙ actus eſt complementũ habitus.
SGec eia chꝛiſti cognoſcit res in verbo cognitiõe ꝑfe/
ctiſſima. ergo quicqͥd cognoſcit ibi in habitu.cogno⸗/
ſcit in actu.

ſed nihbil de ipᷣo verbo cognoſcit in habitu qd nõ co/
gnoſcat i actu.g nihil d alijs rebꝰ cogſcit in hitu qð
ed 3. Sicut phus vult. Sci
mus plura.ſed intelligimꝰ vnũ ſolũ.Hoc aũt ob alið

nõ eſt niſi qꝛ ſcire nomiat cognitionem in habitu. ſed
intelligere in actu.ergo ad plura ſe extendit habitus

qᷓ actus ꝑ naturã.ſed non eſt neceſſe ꝙ in xpᷣo babitꝰ
pficiat᷑ ab actu.ergo non eſt neceſſe ꝙ quicqͥd anima

chꝛiſti habitu cognoſcit in verbo cognoſcat in actu.

¶ Item ſicut pfecta eſt cognitio anime xpᷣi.ita ꝑfe/
ctum eſt eius gaudiũ.ſed anima chꝛiſti nõ gaudet de

om ni eo in actu de quo gaudet in habitu.gaucdet em̃
ſup vno peccatoꝛe penitentiã agente.licy nõ actualit
in eo letaret᷑ qñ peccabat.ergo pari ratiõe nõ eſt opꝛ

un omnce qð cognoſcit in habitu cognoſcat in
actu. ¶ Itẽ actualis cõſideratio rerum cognitarũ in
verbo i chꝛiſto ſubiacet voluntati. ergo põt mõ con/
ſiderare aliquid creatum qð nõ ſit de eſſentia gloꝛie.

modo etiã nõ cõſiderare. ergo ſi habet illius rei babi
tum.nõ neceſe eſt ꝙ habitus ſemꝑ ſit cõiunctꝰ actui
reſpectu cuiuſcũq; ognoſchilis.

dectu cuiuſeũq; c Itez aut anima
chꝛiſti actu cõſiderat omne qdð verbũ eternũ natũ eſt
ci repᷣſentare.aut nõ.Si actu cõſiderat omne qð ver

bũ etcrnũ natũ eſt ei repſentare.cuz illa ſint infinita.
videt᷑ ꝙ anima xpᷣi in cõſiderando actu ptranſit infi

nita.qð eſt impoſſibile virtuti finite. Sed nõ actu cõ

ſiderat omne qd verbũ ſibi vnitũ natũ eſt ci repſen/

tare.ergo aliquaʒ habet aptitudinẽ anima chꝛiſti ad

aliquid reſpectu cuiꝰ nõ ſemp eſt in actu.ſed omnis

eius aptitudo eſt completa ꝑ babitũ gloꝛioſum.ergo

liguic cognoſcit in habitu qð nõ cognoſcit in actu.
Item qñ aliquid ſe extendit ad infinita.impoſſibi

le eſt ꝙ ipᷣm totaliter ſit in actu ſi differat in eo actus

a potentia. ſed habitus cognitionis in chꝛiſto ſe extẽ⸗

actu. ¶ Item vna ⁊ eadem cognitiõe qua co
gnoſcit aia chꝛiſti ip̃m verbũ.cognoſcit alia a verbo.

— —

nem illarũ rerum impffam. vel niſi deus ei diſpenſa/o dit ad infinita. ergo impoſſibile eſt vt omne quod co
gnoſcit in habitu. cognoſcat in actu. Maioꝛ manife⸗

ſta eſt. qꝛ cũ continuũ ſit diuiſibile in infinitũ.impoſſi

batur ꝑ boc q chꝛiſtus in verbo eterno ſcit oẽs ſpe⸗
cies numeri paris diuiſibiles eſſe in duo equalia.⁊ H
nouit in habitu de qualibet cius ſpecie. Si ergo ſpẽs
numeri ſunt infinite. nouit habitu infinita. ¶ Itez
nihil nouit anima chꝛiſti in actu ſuꝑ qð nõ cõuertat
ſe actualiter. ſed intellectꝰ eius ⁊ aſpectus ſimplex ẽ
⁊ finitus.ſed ſimplex ⁊ finitũ ad qð ſe cõuertit tota⸗
liter ſe cõuertit.ergo ſi actu ↄuertit ſe ad vnũ.impoſ-
ſibile eſt ꝙ ſimul ſemel actu ſe cõuertat ad illud qd
fit ab illo diſpatum.ergo anima chꝛiſti nõ cognoſcit
omnia in actu que cognoſcit in babitu.¶ Reꝰ ad pᷣdi
ctoꝛũ intelligentiã eſt notandũ.qꝙ anima chꝛiſti bea/

ta habet cognitionẽ aliquoꝛũ que nõ ſunt de eſſentia

gloꝛie. Si ergo loquamur de cognitiõe eoꝛũ que ſunt
eſſentialia gloꝛie. dico ꝙ anima xpᷣi omnia qᷓ cogno/
ſcit in habitu.cognoſcit in actu.qꝛ gloꝛia eſt habitus

in actu. Ande ſicut nõ poteſt anima eius nõ eſſe glo/
rioſa.ſic impoſſibile eſt actualẽ cõſiderationẽ eoꝛum

que ſunt de eſſentia gloꝛie in ipᷣo interrũpi. Si autez
loquamur de cognitione eoꝝ que nõ ſunt eſſentialia

gloꝛie. ſic nõ eſt neceſſe ꝙ om: ma que cognoſcit in ha

bitu cognoſcat in actu.Et huiꝰ ſignũ eſt ꝙ; deus bea⸗
tis exiſtẽtibus in gloꝛia. hoc eſt ſanctis angelis aliqͥd
de nouo reuelat ⁊ oſtendit in ſe.qd pᷣus tamẽ nõ oſtẽ
debat.⁊ ideo ſtatui gloꝛie nõ repugnat cõſiderare ali
quid nũc qdð pᷣus nõ conſiderabat᷑.nec repugnat etiã

pfectioni creature.qm creaturã ꝑfici.boc eſt eius ca/
pacitatem impꝑleri. Creatura autem pluriũ eſt capax
Im cognitionẽ habitualẽ q; m cõſiderationẽ actua/⸗

lem ſicut in opponendo monſtratũ eſt. Et ideo non

ſolum in angelis. verũetiam in anima chꝛiſti hoc ve/

rum eſt ꝙ plura cognoſcit in habitu qᷓ; conſideret in
actu. Et ideo concedendũ eſt ꝙ nõ omnia cõſiderat i
actu que habet in habitu q;tum ad ea que non ſunt

de ſubſtantia gloꝛie.Et cõcedende ſunt rationes que

ſunt ad partẽ iſtam. ¶ Ad vltimã tamẽ rationeʒ põt
reſponderi ne det occaſionẽ deuiandi.OQð em̃ dicitur

ꝙ intellectus ſimplex ⁊ finitus ad qdð ſe ↄuertit tota/

liter ſe cõuertit.nõ cogit.quia intellectus anime bea/
te ⁊ maxime anime chꝛiſti dilatat᷑ ꝑ gratiã.⁊ qð plꝰ
eſt in verbo ꝑ vnũ ⁊ idem cognoſcit diſtincte multa.
⁊ idem intellectus gloꝛficatus cognoſcendo multa i
verbo non diuidit᷑ ſed vnitur.qꝛ nõ applicat᷑ ad hoc

vel ad illud pꝛimo vel imediate ſed mediante verbo

eterno.qð cum ſit vnum. ducit in multa cognoſcibi/
lia. Alie vᷣo ratiõęs que ad hanc partẽ inducte ſunt
cõcedi poſſunt.(¶ ¶Ad illud vo qð obijcit᷑ in cõtrariũ
ꝙ in beatis nõ ſunt cognitiões volibiles nec ↄſidera-
tiones.dicendũ ꝙ verbũ illud intelligit᷑ de his q̃ ſunt
de eſſentia gloꝛie.qꝛ illa ſemꝑ erunt in actuali cogni/
tione atq; cõſideratione. De his autẽ quoꝝ cognitio
nõ eſt de eſſentia gloꝛie nõ opoꝛtet habere veritatem.
Poteſt etiã aliter diciꝙ volibilitas cognitionis du/
plex eſt. quedã ꝑ intimationẽ ⁊ inquiſitionẽ ſiue ra-
tiocinationẽ ⁊ diſcurſum quo qͥs venit in cognitionẽ
rei incognite.⁊ talis volibilitas non eſt in beatis.Eſt
etiã alia volibilitas ꝑ tranſitũ cõſideratõnis vniꝰ rei
in cõſiderationẽ alterius.⁊ talis volibilitas nõ aufer
tur a beatis. Aug ergo auctas intelligit᷑ de pᷣma vo⸗
libilitate nõ de ſccũda.⁊ ido tali auete nõ põt cõcludi

bile eſt ipᷣm totaliter diuiſum eſſe in actu. Minoꝛ ꝓ

52

33

funmnet
Cacn.
ogntio
zre⸗
ſuchiſti
gorehin
au cpen
bebtvon
Gücwn
Phbimln
etunl
ſdcnno
AAbocq
wopont

ctqac

dbiſeit q
Gloſata
cognit⸗
toye⸗
cnore
Actualoc⸗
dlque
ſccttn
Goriäie
Clüß
non

(ri
ſctnobu.
nti öa
ntcog
Noopo
ſendlcd
oſetiie
nroo⸗
oſcene
Kpau
ſcdfen
id
Nchot
wich
tone
ce
ſotea
aeno
bubeb⸗
ſebo⸗
Aut on,
tiscus
dieins
ſttd
eplane
Geſt
Alinat
eten
len
doct
hbchit
funlin

che ddentg⸗
regſi
—
innsſnn
duigeönmnttn⸗
tſamiin
emnnnigd,
mmcrhünt
nmdü
li cidnninn
enöſunechend
nmnquecoghoctin
ſgͤckgdrt
um men widhn
önaiikrdrn
mocriabun
tkinttde

õ

iminid chr
sad leddenn
guincltans mmn
nienn l
2 n
n ming
es hlblein Z
durtligtn

E

ac,
lu mtl i
ſt̃ Gitmnne

anima lvata quicq̃d cognoſcit in babitu cognoſcit o aut plura bis. Si ſolũ illa nouit. ergo ſi deus aliquid

54 in actu. ¶ Ad illud qdð obijcit᷑ ꝙ gloꝛia eſt habitꝰ in

actu. dicendũ ꝙ verũ eſt. ſed ex hoc non ſequit᷑ ꝙ oĩs
cognitio que eſt in gloꝛia ſit i actu cõtinuo. ſed de illa

ſoluz que eſt de eſſentia gloꝛic. ⁊ qm̃ multa cognoſcit

aia chꝛiſti in verbo ⁊ alie aie que non ſunt de eſſentia
gloꝛie.hinc eſt ꝙ non opoꝛtet ipᷣaʒ oia conſiderare in
c actu que nouit in habitu A illud qð obijcitur q;
dũ ꝙ verũ eſt qñ eſt in actu nobiliſſimo qui debet᷑ ipi
habitui.actus aũt nobiliſſimꝰ qui debet᷑ ipſi gloꝛic eſt
actualis cõſideratio ſummi veri.nõ aũt actualis con
ſidcratio cuiuſcũq; veri cauſabilis vel cauſati.ideo
ad hoc ꝙ aia chꝛiſti habeat habitũ cognitiõis ꝑfectũ.

nõ opoꝛtet ꝙ actualiter ↄſideret omue verũ.ſed ſuffi
36 cit ꝙ actu conſideret verum ſummũ.¶ Ad illud qað

obijcit᷑ ꝙ cadem cognitione qua cognoſcit verbũ co⸗/
gnoſcit alia a verbo ⁊c.dicendũ ꝙ illud verum eſt de
cognitiõe q;ẽtum ad habitũ.ſed nõ eſt opoꝛtunũ de co
gnitione q;tum ad actũ.Actualis em̃ cognitio ⁊ cõſi/
deratio verbi cterni eſt ipᷣi glie eſſentialis.nõ ſic autẽ
actualis cognitio alioꝝ a verbo.⁊ ideo nõ ſic opoꝛtet
c ſi aliqua cõſiderat actualiter ſᷣm qꝙ actualiter con/
ſideret ipᷣm verbũ ſed habitualiter. habitus enim ille
eſſentialioꝛẽ habet compꝑationẽ reſpectu verbi qð eſt
cognitũ pᷣncipale.qᷓ; reſpectu alioꝝ cognotoꝝ i eerbo
q ſunt cognita quaſi ex cõſequẽti ⁊ ſecũdario.
cjgel,⸗ H
¶ Atrũ anima xppᷣi cognoſcat oia in verbo q̃ cogno/
ſcit verbũ: Oꝛ ſic vidct᷑. Anima xpᷣi beata habuit ſpi
ritũ nõ ad menſurã ſᷣm ꝙ dicit᷑ Joh.iij. Sed ſpiritꝰ
eſt ad cognoſcendũ ⁊ diligendũ.crgo habuit ſpiritũ
ad cognoſcendũ ſiae mẽſura.Et ſi hoc.ergo deus aie
ſlle nihil celat.cognoſcit oĩa illa aia in verbo qᷓ co/
gnoſcit ipe deus. ¶ Itẽ uͦli aie cognoſcẽti res i erto
ipᷣm verbũ eſt ratio cognoſcẽdi.ſed verbũ ẽ ratio co/
gnoſcendi volũtarie ſe offerens ꝓ bac re.vel ꝓ illa.
vel ꝓ quacũq; alia. Si ergo verbuʒ eternũ aie vnite
ſibi offert ſe plena oblatiõe.cum ipᷣm ſit ratio cogno/

ſcendi omnia. videt᷑ ꝙ aia chꝛiſti oia cognoſcebat in

verbo ſibi vnito. ¶ Item verbuz eternũ ꝑfectiſſime
vnitũ crat ipſi anime xpᷣi ᷣm ꝙ verbũ.ergo pari ra/
tione pfectiſſime erat ei vnitũ ſᷣm ꝙ exemplar.ſ̊ ſᷣm
c exẽplar facicbat animaʒ xpᷣi cognoſcere alia a ſe.g
ſi ꝑfectiſſima vnione vniebat᷑ ſibi qua nulla põt cſſe
ꝓfectioꝛ.videt᷑ ꝙ ei cõicabat cognitionẽ omniũ quaʒ
habebat. tem anime xpᷣi cognoſcebat aliqua in
verbo ⁊ cognoſcit. aut ergo poteſt cognoſcere plura.
aut non. Si poteſt cognoſcere plura.ergo poſſibili/
tas eius non cſt oino completa.qꝛ poteſt addiſcere
de dic in diẽ. Si nõ poteſt cognoſcere plura q; cogno
ſcit.ſed ois ſciens res in numero determiato. põt ſci
re plura.qꝛ ſcibilia ſe nõ coanguſtãt i aia cognoſcẽte.
Ande ſi ſcit aliqua.põt adhuc ſcire reliqua. Si ergo
anima xpᷣi non poteſt ſcire plura.videt᷑ ꝙ cognoſcat
infinita ⁊ oia que cognoſcit ipſa ſumma dei ſapiẽtia.

¶ Item anima chꝛiſti multo familiarioꝛ eſt ipſi ver/

bo eterno ⁊ maioꝛi amicicia iuncta qᷓ; eſſent apoſteli
ipſi chꝛiſto.imo adeo familiaris eſt ꝙ non poteſt eſſe
familiarioꝛ.ergo omniũ rerum dat ei noticiã quam
ipſe poteſt accipe.Sed anima nun ſeit tot quin ad
hue poſſit ſcire plura.ergo videt᷑ ꝙ verbũ increatum
animã ſibi vnitam faceret noſſe infinita. u
aninma chꝛiſti nouit illa ſolũ que ſunt fucrunt et erũt.

habitus in actu ẽ pfectioꝛ qᷓ; habitꝰ pᷣter actũ.dicen/

tez aut

faceret pᷣter ea que facere diſpoſuit.anima chꝛiſti illð

ignoꝛaret. Si nouit plura his.ſed qua ratione nouit
aliqua ex his que deus facturus nõ eſt. eadem ratiõe
nouit omnia.ergo videt᷑ ꝙ omnia cognoſcat que co/
gnoſcit eterna ſapiẽtia. Biem multo potentioꝛ eſt
anima xpᷣi ad cognoſcendũ res ꝑ ipᷣm verbũ ſibi vni/
tum. ꝙᷓ; ſit aliqua aia ad cognoſcendũ res ꝑ habitum
creatũ.ſed aia habens habitũ creatum cognoſcit oa

ad que ſe extendit ille habitus.ergo aia chꝛiſti habẽs

vrbũ increatũ ſibi vnitũ cognoſcit oia que cognoſcit
ipᷣm verbũ. ¶ Sed contra. Aug.in.xj.de ciuitate dei.
Quicqͥd ſcit᷑.ſciẽtis cõpꝛehenſione finit᷑.ſed anima

xp̃i cum ſit finita. non poteſt cõpꝛchendere infinita.

ita ꝙ illa infinita ſint ſibi finita.qꝛ impoſſibile eſt in/
finitũ eſſe finitũ finito.ſed verbũ eternũ cognoſcit in⸗
finita.ergo impoſſibile ẽ ꝙ auima xp̃i oia cognoſcat ĩ
verbo que cognoſcit ipᷣm verbũ. Item cognitio de

bet adequari rei cognite ſᷣm ꝙ cognita eſt. ſiue ſit co⸗
gyitio in habitu ſiue ſit cogiitio in actu. Similit ne⸗

ceſſe eſt ꝙ adequetur potentie.⁊ potentiã neceſſe eſt
adequari ſubſtãtie ita ꝙ eam nõ excedat impꝛopon
tionabilit.infinitũ aũt impꝛopoꝛtionabilit᷑ excedit fi
nitũ.ſi ergo ſubſtãtia aie xpᷣi finita eſt.neceſſe eſt ⁊ p
tentiã cognoſcẽdi in ipᷣa eſſe finitã ⁊ cognitionẽ ſimi/
liter. ergo neceſſe eſt cognoſcibilia eſſe finita.Si ergo
cterna dei ſapientia cognoſcit infinita.videtur cc.
Itẽ cognitio anime chꝛiſti quã habet in verbo eſt
creata. Si ergo ſubſtãtia anime xpᷣi eſt creata.pari ra
tione ⁊ cognitio.ſed oĩa creata ſunt in certo pondere
numero ⁊ mẽſura.⁊ oia talis ſunt finita.ergo neceſſe
eſt cognitionẽ quã habet anima xp̃ᷣi eſſe finitã. Sed
cognitio finita nõ eſt niſi finitoꝛũ.ergo anima chꝛiſti
nõ cognoſcit niſi finita.⁊ verbum cognoſcit infinita.
crgo ⁊c. ¶ Item nihil creatum excedit in infinitum
aliud creatum eiuſdẽ generis.ſed anima chꝛiſti ⁊ eiꝰ
ſcientia eſt creata ⁊ eiuſdem gencris cũ qualibet alia
anima beata ⁊ eius ſcientia.ergo anima chꝛiſti nõ ex/
cedit in infinitũ ſcientiã cuiuſtibet alteriꝰ anime cre/
ate.ſed ſcientia verbi in infinituʒ excedit ſcientiã cu/
iuſſibet anime beate.ergo videt᷑ ꝙ anima chꝛiſti nũ/
ᷓ tot cognoſcat quot cognoſcit iſᷣm verbũñ. ¶ Item
ſicut cognitio verbi eſt imenſa intenſiue.ita eſt etiam
extenſiue.quia ſicut habet limpiditatẽ infinitam.ita
etiam cognoſcit infinita.ſed impoſſibile eſt ꝙ anima
chꝛiſti cõpꝛebendat infinitatẽ ipſius verbi intenſiue.
⁊ ꝙ ita limpide cognoſcat ſicut ipſum verbum.ergo

impoſſibile eſt pari ratiõe ꝙ cognoſcat omnia qᷓ co⸗
gnofſcit ipſum verbũ. cum verbũ cognoſcat infinita,

tem ſicut intellectus anime chꝛiſti ex vnione ſui

ad lucem eternam habet cognoſcere multa. ſic ⁊ ipſa

ſubſtantia anime ex vnione ipſius ad verbũ eſt nata
eſſe in multis locis. Sed impoſſibile eſt ꝙ aia chꝛiſti
vnqᷓ; ſit vbicũq; eſt verbũ q;uis ei vniatur.ergo im/
poſſibile eſt ꝙ intellectus eius erkanat⸗ que
cognoſcit verbũ q;uis ei vniatur. ¶ Item quãto ſb⸗
ſtantia eſt ſimplicioꝛ.tanto eſt pluriũ cognoſcitiua.Fᷣ
ſubſtantia verbi creati in infinitum excedit qᷓtuð ad
ſimplicem animã chꝛiſti. ergo impoſſibile eſt ꝙ ani/
ma chꝛiſtivnqᷓ; tantũ ſublimet᷑ ꝙ cognoſcat tot quot
cognoſcit ipſum veibũ. ¶ Item ſi anima xpᷣi cogno
ſcit omnia q̃ vᷣbũ cognoſcit.aut boc eſt ꝑ ipᷣm verbũ
imediate.aut ꝑ aliqͥd alis crcatũ ſibi ſupadditũ. Der
ipm vᷣbũ imecſigte nõ põt. ſiẽ i pcegẽtibꝰ oin⸗

37

war

quia neceſſe eſt ipſum intellectũ infoꝛmari a rõne co

gnoſcendi. Si ꝑ aliquid creatũ ſibi ſupadditũ.aut hᷣ

eſt lumẽ ꝓcedens a verbo.aut ſpẽs aliqua rei cogni/
te. Si eſt lumẽ ꝓcedens a verbo. cũ illud nõ excedat
in infinitũ lumẽ qdð cõfert᷑ alijs aiabus. ſi alie aie nõ

cognoſcũt niſi finita.ncceſſe eſt ꝙ anima xpᷣi non co

gnoſcat niſi finita.ergo nõ cognoſcit oia que verbuʒ
cognoſcit.Si ꝑ ſpecies ſibi datas.ergo tot ſpẽs habe⸗

bit quot ſunt cognoſcibilia.⁊ ſi boc.cũ cognoſcibilia

ſint infinita.erũt in anima xpᷣi infinite ſpecies i actu.

ergo ſi impoſſibile ẽ infinita eſſe in actu in creatura.

impoſſibile eſt ꝙ aia xpᷣi cognoſcat infinita ſiue oĩa qᷓ

verbũ cognoſcit. ¶ Itẽ ad cognitionẽ rei duo requi /
runt᷑.ſcʒ receptio ⁊ iudiciũ.ergo ad hoc ꝙ aliquis co/
gnoſcat aliqua. neceſſe eſt ꝙ habcat poſſe iudicandi

ſuꝑ illa.ſed iudiciũ anime xpᷣi eſt finitũ.ergo nec ꝑ ſe
nec p cõiunctionẽ ſuaʒ cũ verbo iudicat de infinitis.
qꝛ nulla virtꝰ finita exit in opationẽ infinitã nec ꝑ ſe
nec cũ alia.non em̃ põt in aliqua infinita oꝑpatione ei
cõtinuari.ergo impoſſibile eſt animã xpᷣi iudicare de
tot de quot iudicat verbũ eternũ.etſi hoc.nõ poteſt
omnia cognoſcere que verbũ cognoſcit. ¶ R ad pᷣ⸗
dictoꝝ intelligentiã eſt notandũ ꝙ ad iſta queſtionẽ
ꝓpter ſui difficultatez a diuerſis diuerſimode rũdet᷑.

Et quidã rñdent ſimpliciter cõcedendo. quidã autẽ

diſtingucẽ̃do. Pꝛimi variant᷑ ſᷣin triplicẽ modũ dicẽ/
di. Quichi em̃ oicunt ꝙ aia chꝛiſti cognoſcit omnia q̃ᷓ
verbũ cognoſcit.ꝓ eo ꝙ verbũ eternũ non cognoſcit
niſi finita.non em̃ eſt exemplar niſi eoꝝ que ſunt vel
fuerũt vel crũt.⁊ hec oia finita ſunt.Sed iſte modus
dicendi ſtare non poteſt.qꝛ ſicut ipᷣe Augꝰ. dicit et in
pmo libꝛo oſtẽſum eſt. cterna dei ſapiẽtia cognoſcit
infinita ſicut planũ eſt.qꝛ cognoſcit ois numeri ſpẽs.
cognoſcit etiã oia que poteſt facere.
dicendi eſt ꝙ anima chꝛiſti cognoſcat oia que cogno
ſcit verbũ.⁊ cognoſcit infinita.qꝛ vno ⁊ eodẽ cogno/
ſcit omnia.i.verbo.Et hinc eſt ꝙ nõ ſolum aia chꝛiſti

actu cognoſcit infinita. ſed etiã quelibet aia baata
u

intuet᷑ in iaz lucem eternã ſᷣm ꝙ aſſerũt. Sed i
nec rationi conſonat nec autoꝛitatibꝰ ſanctoꝝ.qꝛ co/
gnitio nõ aliter attribuit᷑ alij aie q; aic xpᷣi. ⁊ ꝓpterea
virtus finita nõ videt᷑ poſſe cõtinuari virtuti infini/
te in cõpꝛehenſione infinitoꝝ que quidem eſt oꝑatio
infinita. ¶ Lercius modus dicendi eſt ꝙ anima xpᷣi
cognoſcit infinita in verbo.qꝛ ꝑ verbũ cognoſcit alia

nõ inq;tũ pticipando ſapientiaã ſicut alie aie.ſᷣ poſſi

dendo ipᷣaʒ ſapientiã. Et ill videt᷑ ſenſiſſe magiſter
Hugo de ſctõ Victoꝛe.in libello de ſapientia xpᷣi. Ait
em̃ ſic. Plenã ac pfectã ac totã dei ſapiẽtiã in anima
chꝛiſti fuiſſe credimꝰ.⁊ ipᷣa ſapiẽtia candẽ animã ple/

ne ac ꝑſecte ſapientẽ.nõ ex ipᷣa ꝑticipando.ſed totaʒ
poſſidendo quã ſingulariter poſſedit ⁊ cõpꝛehendit

ineffabiliter. Et paulo poſt. Hocipᷣm indubitãter af/
firmo ꝙ aut alia ſapiẽtia in xpᷣo nõ fuit.aut ſi fuit eq̃
lis illi nõ fuit. Et ita dicit ꝙ aia chꝛiſti oĩa cognoſcit.
qꝛ ſapiẽtia chꝛiſti nõ fuit alia qᷓ; illa ſapiẽtia qua deus

eſt ſapiens. In hoc tamẽ eſt differẽtia.qꝛ deus eſt illa

ſapiẽtia. aia aũt xpᷣi nõ eſt illa ſapiẽtia illi ſapientie
pſonaliter vnita. Item deus eſt ſapiens illa ſapien/
tia p natura.anima autẽ chꝛiſti ꝑ gratiã vnionis.Sʒ
qualiter verbũ illud Hugonis querẽti ſatiſfaciat dif⸗
ficile eſt apire. Quoniã ſicut in pᷣccdẽtibus fuit oſtẽ
ſum. ad hoc ꝙ anima chꝛiſti cognoſcat vbuz. neceſſe
ceſt interucnire ſapientiã creata.que quidẽ eſt diſpo/

¶ Alius modꝰ

—

daiens ⁊ habilitans iaz animã ad vnionẽ verbinecẽ
ipſa ſumma ſapiẽtia ſed influentia ab ea ꝓcedens.

ideo tentandũ eſt ſi quo mõ poteſt alius moſt ra-
Attẽé⸗
dendũ eſt ergo ꝙ alij tentauerũt pᷣdictam queſtione,z
determinare diſtinguẽdo.⁊ hi diuerſificant᷑ ᷣm tripli
cem modũ diſtinguẽdi.Quidã em̃ dicere voluerunt
qꝙ in chꝛiſto eſt duplex modus cognoſcendi quez ba-
bet in verbo. AUnus ꝑ gratiaʒ vnionis.alter qui eſt ꝑ
gratiã cõpꝛehenſionis.⁊ illo quidẽ mõ qui eſt ꝑ gra/
tiam cõpꝛehbenſionis nõ cognoſcit omnia que cogno
ſcit verbũ.ſed illa que ſpectant ad gloꝛiã ſuam. Alio

tionabilioꝛ inueniri qᷓ; aliquis triũ pᷣdictoꝛũ

vo modo qui eſt ꝑ gratiã vnionis que cognoſcit oĩia

que cognoſcit ipᷣm verbũ.quoniã gratia vnionis ra/
tione extremi cui vnit᷑ eſt gratia ſine menſura ⁊ gra/
tia infinita.⁊ ideo nõ eſt mirũ ſi cognoſcit ᷣm illam

infinita.⁊ omnia que verbũ cognoſcit. Sed iſte mo/
dus dicendi nõ videt᷑ eſſe intelligibilis defacili. Pꝛi/

mũ quidẽ qꝛ ſi anima chꝛiſti cognoſcit quicqͥd cogno
ſcit ꝑ habitũ crcatũ.nec eſt habitus alius creatus in
anima chꝛiſti que omnia cognoſeit m ipᷣm verbum
vel in ipſo verbo niſi habitus gloꝛie cõpꝛehenſoꝛis.
qꝛ illo circumſcripto iam nihil cognoſceret in verbo.

vnio em̃ non facit diuinã naturã cognoſci ab hũana

inq;tuʒ vnio ſed gloꝛia cõpꝛebenſoꝛis. Ham caro eſt

vnita verbo qᷓ;uis nõ cognoſcat ipſuʒ verbũ.Si ergo

aliquo habitu cognoſcit omnia que cognoſcit erbũ.

neceſſe eſt ꝙ cognoſcat ꝑ illã cognitionẽ que quidem
eſt habitus cõpꝛebenſoꝛis. Pꝛeterea.quicqͥd ſit gra/
tia vnionis ſiue creata ſiue increata.anima xpᷣi ſemꝑ
eſt inter terminos creature. ergo eius virtus cogno/
ſcitiua ſemꝑ finita eſt. ergo nunqꝙᷓ cognoſcit iufinita.
⁊ ſic redit queſtio pᷣus ꝓpoſita.¶ Alius vo modꝰ di/
cendi eſt ꝙ in deo ponit᷑ duplex modus cognoſcẽdi.
nõ ꝓpter diuerſitatẽ a ꝑte virtutis cognoſcẽtis.ſed a
pte cõnotati. Dicit᷑ em̃ in eo eſſe ſcientia viſionis et
ſciẽtia intelligẽtie.Sciẽtia viſionis ẽ reſpectu omniũ
eoꝝ que facere diſpoſuit.Sciẽtia intelligentie reſpe/
ctu omniũ eoꝛũ que facere põt.⁊ vtraq; dicit᷑ omnis
ſcientia.qᷓ;uis ſciẽtia viſionis ſit finitoꝝ.ſcientia intel

ligentie infinitoꝝ. Diſpoſuit em̃ facere finita.ſed pöot
facere infinita. Oñ ergo querit᷑ vtrũ xpᷣs ſciat omnia

que nouit verbũ.Si intelligat᷑ de ſciẽtia viſionis.cõ/
cedunt vtiqʒ ꝙ; anima xpᷣi omniũ illoꝝ capax fuit. et
eidẽ cõicauit deus ſciẽtiã oim illoꝝ que facere diſpo⸗

tatẽ. Si aũt intelligat᷑ de ſcicntia intelligẽtic.ſic dicũt
ꝙ nõ omnia cognoſcit que cognoſcit ipſum verbum.
qꝛ illa ſe extendit ad infinita.⁊ aia chꝛiſti in cognoſcẽ
do nõ poteſt niſi ſuꝑ finita. deus aũt non cõicauit illi
anime niſi quãtũ potuit capere.⁊ ſᷣm iſtã viam diſſol
ui poſſunt rones ad vtrãq; partẽ.Et bic quidẽ modꝰ
ſatis facilis ẽ ⁊ rõnabilis. Aerũtamẽ adbuc nõ qui/
eſcit mens dubitãtis.qm̃ eſto ꝙ deꝰ mõ aliqd nouũ
faceret.qð tñ facere nõ diſpoſuit.ſicut nouũ mũduʒ.

ia lateret xpᷣm. Seq̃ret᷑ etiã æ xpᷣs aliqͥd de nouo poſ

ſet addiſcere.⁊ ita non bꝛet plenitudinẽ ſcie.Et iterũ
cũ ſcibilia nõ ſe coanguſtãt i aia ſciẽte.nũqᷓᷓ videt᷑ q;
tot ſciat aia qͥn poſſit adbuc pla ſcire.quõ & erit ſtatꝰ
ex ꝑte capacitat creature. Et Aprtea ẽ terciꝰ modꝰ
diſtinguẽdi ꝙ ↄuenit aliquẽ cogſci cognitiõe hituali
⁊ cognitõe actuali.ſiue cognitõe q̃ ẽ ſicut ſcia ⁊ cogni
tione qᷓ eſt ſicut ↄſideratio.Si g loqᷓmur de cognitoe
Ftum ad actũ cõſideratiõis.ſic dicendũ eſt ꝙ aia xpi.

ſuit ꝓpter magnã ſui ſubtilitatẽ.⁊ ipſiꝰ anime capaci

ußtee⸗
ſemon
zigackun
isGiol⸗
ipotekg
bocpatet
–
co. he
nſe thep⸗
nicgitße
n
cred
goltalg
ſocheta
Geueeine
hwbitoen
Nigſtfin
Kbocien
cheeui
Cömmhat
inſints
dico
tate gen
hocit
pichec
loeben
Paſtizn
iguc
ghuc
Nnalco⸗
MMinala
tneboe
agleck⸗
Ponitn.
Pgſäinoſt
cognito
ſucgede
benſos
(choſche
4 i
anitge
ſopotc
cſth
(ndi⸗
ſmnni
hled
focognea
lus te⸗
e EKbo⸗
ſfeuin
tcſeine
Ataſſſin
ungan
ſointnn

mngnirttit⸗
unbe Naln
t ie nochen
1 dci
Mcanneden
oſſtankfnhi
endgeyolenn

Poſeencign

wntsatglich
Aemuggechi
rugmiſun o
goti
Mugm ninst
muſnenine,
iſgrafnin
ndis il
oſetquicitan
ditus ius genet
vlat fnin ehn
goſcetinten
ni cooſa bin
õ
hidi
uctodrni
itioni e nin
at nm
mzagirii
Nandsail⸗
mrsWC
cſe oru tiinet
nsitheronn
mag Mi ni
iirn atuilt
ziacefninntiſi
kriefum,
milier hriit
mi:Ni nn

, ,

42 ipi aie xpᷣi qᷓᷓ alicui alij aie.

XIIII.

tuhq́; tot cognoſcit quot cognoſcit ipᷣm verbũ.pᷣ nul o cauſa.eina quidẽ qꝛ anima chꝛiſti quicqͥd cognoſcit

lã em̃ gloꝛiã poteſt adeo ſubleuari creatura vt ſimul
ꝛ⁊ in actu iudicet de infinitis.cũ hoc ſit infinite virtu/
tis. Si vᷣo loquamur de cognitiõe habituali.ſic cõce/

di poteſt ꝙ ſcit oia qᷓ cognoſcit ipᷣm verbũ ſibi vnitũ.

⁊ hoc patet ſic.q; cũ anima chꝛiſti cognoſcat iᷣm ver
bũ babitu gloꝛioſo.ita ꝑfecte ꝙ nõ poteſt ipᷣm ꝑfectiꝰ
cognoſcere.⁊ ipᷣm verbũ eternũ ꝓmptã babet volũ/

tatẽ ad aperiendũ ip̃i aie oia que in ipo relucent.nec

aliqᷣd in ipo reluceat qð non ſit natũ cognoſci ab aia
xpi.aia xpᷣi hʒ aliq̃d q̊ facilis eſt ad cognoſcendũ oia
que verbũ cognoſeit.Et huiꝰ ſignũ ẽ.qꝛ ad hoc ꝙ co/
gnoſcat aliquid qð verbũ cognoſcit quicqͥd illud ſit.

babitu vtrũ ſit habitꝰ finitꝰ vel infinitꝰ. Reſpõdẽdũ
eſt ꝙ ſit finitus.habet tamẽ reſpectũ ad infinita. nec
eſt hoc impoſſibile ponere in creatura. Infinitas cm̃
reſpectuũ nõ ponit infinitatẽ actualẽ ſicut nõ ponit
comꝑation? realẽ. Si iterũ queras vnde veniat illa
infinitas reſpectuũ circa hahitũ cognitiõis aie chꝛiſti.
dico ꝙ venit ex volũtate ſpeculi ſibi vniti qd volun/
tatẽ ꝓmptã habet omnia ꝓpalandi que relucẽzt in ſe.

boc aũt non facit alicui alij aie.⁊ ideo de ſola anima

xpᷣi cõcedi põt ⁊ debet ꝙ ſit omniſciẽs qtũ ad cogni⸗/

tionẽ habitualeʒ. Et cõcedende ſunt rones que ſunt

38 ad iſtã partez. ¶ Ad illud qd obijcit᷑ in contrariũ q;
quicquid ſcit᷑.ſcientis cõpꝛehẽſione finit᷑. dicendũ ꝙ;
illud intelligit᷑ de noticia actuali.que quidẽ cõſiſtit iĩ
actuali cõpꝛehenſione q̃ innuit᷑ in ip̃ᷣa autoꝛitate. de
habituali aũt nõ opoꝛtet ꝙ babeat veritatẽ.nec opoꝛ
tet ad hoc ꝙ habeat veritatẽ ð omni habituali ſed de
ca que eſt ꝑ cõpꝛebẽſionẽ. Muis em̃ deus cognoſcat

ab anima.nõ tamẽ opoꝛtet ꝙ ſit finitꝰ ipᷣi aie cogno⸗/

mo ¶ Adillud qð obijcit᷑
ekia woder adequari cognoſcibili patet rñſio ꝑ
illud qð dictũ eſt. ꝙ boc verũ eſt de cognitiõe cõpꝛc-⸗

59 ſcẽti. imo ſimplicit eſt infinitꝰ.

benſiõis.⁊ de ea cognitione que actu iudicat de toto

cognoſcibili.tali aũt mõ cognoſcẽdi nõ cognoſcit aĩa
40 chꝛiſti oĩa que verbũ cognoſcit. ¶ Ad illud qð obij⸗
citur ꝙ cognitio quã habet gia chꝛiſti eſt finita. ergo
nõ poteſt eſſe infinitoꝝ. Dicendũ ꝙ in cognitiõe aie

chꝛiſſti eſt tria ↄſiderare.videlicʒ ipᷣaʒ rationẽ cogno
ſcendi qꝗᷓ eſt ĩm verbũ.⁊ ipᷣm habituz ſᷣm ipſam ſubę q

ſtantiã habitꝰ.⁊ reſpectũ illius habitus ad cognoſci⸗
bile. Dico ꝙ q;3uis habitus ille ſit finitus.tamẽ ra/
tio cognoſcendi in ſe infinita eſt.⁊ ꝑ illã habet ille ba
bitus reſpectũ ad infinita.nõ in actu ſed in aptitudi⸗
ne. Et boc modo nihil ꝓhibet cognitionẽ ſinitã eſſe

reſpectu infinitoꝝ.Ex hoc em̃ nõ ponit᷑ aliqua infini

tas eſſe in creatura in actu.ſed ponit᷑ actualis infini
4I tas ſolũ in ratione cognoſcendi. ¶ Ad illud qð obij

tur ꝙ creatũ non excedit aliud creatũ eiuſdẽ gene⸗
ris in infinitũ. Dicendũ ꝙ illud verũ eſt de illo exceſ/

ſu qui eſt in ip̃o creato ſ̃m ſe ⁊ abſolute.de illo vᷣo ex

tem. Et iſto mõ dicit᷑ ſciẽtia xpᷣi in infinituʒ excedere
ſciẽtias aliaꝝ aiaꝝ.nõ qꝛ lumẽ xp̃ᷣi in infinitũ ſit maiꝰ

n u eſt rone creatricis eſſentie nõ habet verita/

nitñ ꝓmpti⸗ ſe exbibet ad manifeſtandũ ea q̃ in ſe bʒ
dillud qð obijcitur ꝙ
anima chꝛiſti nõ poteſt cognoſcere imenſitatẽ limpi/

tucinis cognitiõis diuine.ergo nec imenſitatẽ reſp⸗-
c(cu cegnoſcibiliũ. icendgũ ꝙ, uõ eſt ſimilc gpuplici ex

93 uid q oſcit quicqꝗ illud ſit. bus iudicat ⁊ omnia intucet᷑.
nõ opoꝛtet ꝙ det ei nouus habitꝰ cognoſcẽdi.ſᷣ om̃ße
qð vult in co poteſt legere.Si ergo tu queras de illo

piẽtie ⁊ glie poſſum debem attribuere. ⁊ fup·
an nar . fi H intelligimꝰ ad ipᷣiꝰ reuerẽtiã ⁊ bonoꝛre.
i actu ꝙᷓ; lumẽ aliarũ aiaꝝ.ſᷣ qꝛ ipᷣm vᷣbũ eternũ i infi ,·

i habitu.de ipᷣo verbo eterno cognoſcit i actu. cũ co/
gnitio ipius verbi in ſe ſit de eſſcntia gloꝛie.nõ ſic aũt
cognitione aliarũ rerum que relucent in verw.
Pꝛeterea ipᷣm verbũ eſt infinitũ.⁊ quicquid intelli-/
gitur de verbo totũ eſt infinitũ. Mõ ſic autẽ eſt de co/
gnoſcibilibus finitis.qꝛ quodlibet ipoꝝ in ſe finitun⸗

eſt. et cognoſci poteſt a ſi ubſtantia et virtute ſinita. ct

medliante habitu finito. Qude qᷓ uis anima chꝛiſti co
gnoſcat omnia que verbũ cognoſcit. nunqꝙᷓ tũ equat᷑

ei in cognitione.qꝛ nunqᷓ oia illa cõpꝛehendit actua-

liter ſm ꝙ ipᷣm verbũ eternũ ꝓ vno aſpectu de omni
Ad illud qð obijcitur ꝗỹͤ
ꝙ; auima chꝛiſti quis ſit vnita cerb.nõ tamẽ eſt vbi⸗/
cũq; eſt verbũ.ergo nec cognoſcit omnia q̃ cognoſcit

verbñ. dicendũ ey nõ eſt ſimile.qm̃ eſſe hic vel ibi di⸗
cit actũ exiſtendi. ⁊ ideo ſi aia chꝛiſti eſſet v bicũq;ʒ eſt

verbũ.iam eſſet ĩmenſa.⁊ cl iſtentia eius adequaret
exiſtentie verbi. Mon ſic añt eſt de cognitiõe.quoniã

multa cognoſcit anima chꝛiſti in babitu que nunqᷓ;
cõſiderabit in actu. Idco nec p hoc ponit᷑ adequa/
tio.nec imenſitas cirea potentiã eiꝰ cognoſci/

tiuã. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ ſimplicitas anime nũ/A4

qꝙeᷓͥj elenat᷑ ad ſimplicitatẽ verbi. dicendũñ ꝙ illud ver/

bum intelligit᷑ non tin de cognitione habituali.verũ
etiã de cõſideratione actuali. Et qtum ad boc verũ
eſt ꝙ nunq́; anima aſcendit ad tot ↄſideranda.quot
ipᷣm verbũ cõſiderat.Et ſi tu obijcias ꝙ nec habitu
nec actu vicet᷑ poſſe ptingere ad omnia que verbuzʒ
cognoſcit.cum in omnibꝰ creatoꝛ excedat crcaturaʒ.

Dicendũ q; ſicut dictũ fuit habitualis cognitio infini

toꝛũ nõ ponit infinitatẽ in habitu cognoſcẽdi.⁊ ideo

non ponit adequationẽ ipſiꝰ cognitòis animc chꝛiſti

reſpectu cognitionis ipſiꝰ verbi. ¶ Ad illud qð que 4
ritur ꝑ quid anima chꝛiſti cognoſcat omnia que co/
gnoſcit verbũ. Oicendũ ꝙ ꝑ lumen aliquod ſibi da/
tum.hoc aũt non eſt.qꝛ ꝙ lumẽ illud ſit infinitũ.ſᷣ qꝛ
cſt ad infiuita ſcibilia compatũ ꝓpter ꝓmptitudinezʒ
exemplaris ſibi vniti.¶ Ad illud vo qð vltimo obij/ ꝗ
citur ꝙ in cognitiõe eſt receptio ⁊ iudiciũ. Dicenduꝝn
e illud intelligit᷑ de actuali cõſideratiõe.de habitua⸗
li añt nõ eſt verũ.ꝙ qͥs iudicet in actu de omnibꝰque

nouit in habitu. ̃m ꝙ põt ⁊ habet facultatẽ iudican

i ꝑ aliquas rõnes que ſibi inſite ſunt ad hoc ꝙ poſ/
ſit iudicare de illis cognitionibꝰ. At ergo ſumma pᷣ/
dictoꝛum que ꝓlixius dicta ſunt bꝛcuius ꝑſtringant

coõcedendũ eſt ꝙ anima chꝛiſti habitualẽ cognitionẽ

babet infinitoꝛũ. ⁊ omniũ eoꝛũ que cognoſcit ipſum
verbũ ſibi vnitũ.licʒ nõ habeat actuale.⁊ illa quideʒ
habitualis cognitio nõ ponit infinitatẽ actualẽ i ipo
habitu vel ĩ potẽtia cognoſcẽte. ſolũ in rõne cogno
ſcẽdi. vel ĩ cõpatiõe hitꝰ cognoſcẽdi ad ipᷣa cosſcibi⸗/
lia. Hũc añt ſextũ modũ dicẽdi mag ſuʒ conatꝰ tenẽ

. . „ — —

q qᷣntũ.licʒ qntꝰ fit facilioꝛ ad ſuſtinẽdũ.tũ ꝓpter au

toꝛitates ſctòꝝ qͥbꝰ ẽ in arduis q̃ſtiõibꝰ pᷣcipue initẽ⸗

dũ.tũ etiã ꝓ reuerentia ihu xpᷣi.cuiꝰ aie q;tũeũq; ſa⸗

tie ⁊ glie poſſumꝰ debemꝰ attnibuere. ⁊ fupꝛa etii

vbo. a circa h ꝗqrunt᷑ tria. Dꝛio qni᷑ vtrũ ali
quã ſciam bñerit aſa xpᷣi a vbo pᷣter illaʒ quã

babuit vᷣbo. Secũdo qᷓ̃rit᷑ vtrũ ſᷣm illã ꝓfecerit.an

ab initio bũerit cã pfecta. Tercio q̃rit᷑ vtrũ deꝰ debu

erit coicare aie p̃i oĩpotẽti ſicut cõicauit omiſciaʒ.

—

¶ Atrũ xpᷣs babuerit aliã ſcientiã a verbo pᷣter illaʒ
quã babuit in erbo.Et ꝙ nõ fuerit aliqua neceſſitas
babendi aliã videt᷑ pᷣmo ꝑ illð qdð dicit Dam̃. Quẽ/
admodũ caro bomis ᷣm ꝓpꝛiã naturã nõ eſt viuiſi/
catiua. dñi aũt caro vnita ᷣm bypoſtaſim ipᷣi deo ver
bo viuificatiua facta eſt ꝓpter ea que eſt ᷣm bypoſta
ſis vnionẽ.ita ⁊ bũana natura quidẽ ſubſtãtialit᷑ nõ
poſſidet futuroꝝ cognitionẽ. dñi autẽ aia ꝓpter eam
que eſt ad dñi verbũ vnionẽ ditata eſt futuroꝝ cogni
tione. ergo ſicut caro xp̃i nõ poſſet viuificare niſi ꝓpt᷑

vnionẽ ſui ad verbũ. ita aia eius nõ cognoſceret ali⸗

quid niſi in io verbo.¶ Item vnio ᷣm vnã naturã

eſt vna pfectio.ſᷣ intellectꝰ aie xpᷣi ꝑfectus fuit ſciẽtis

cognoſcẽdo oĩia in ipſo verbo.ergo cum ſciẽtia ſit ꝑfe
ctio ip̃ius intellectꝰ. nõ habuit alia ſcientiã pᷣter illã.
¶ Itẽ ſupfluũ eſt facere ꝑ plura qdð põt ſufficiẽter fi/
eri per paucioꝛa. ſed aia xpi ſufficiẽtiſſime cognoſcit
omne cognoſcibile cognitiõe que eſt in ipᷣo vᷣbo.ergo
videt᷑ ꝙᷓ ſuꝑfluũ ſit ei attribuere aliam cognitionem.
¶ Itẽ maioꝛis lumis eſt abſoꝛbere minꝰ. Si g cogni
tio quã xpᷣi aia bʒ in ipſo verbo fuit ꝑfecte luminoſi/
tatis.qꝛ fuit in ipo fonte lumis.videt᷑ ꝙ nõ potuerit

ſimul cũ ea ſtare aliud genus cognitõnis ĩ aia cbꝛiſti.

¶ Itẽ qñ aduenit qð ꝑfectũ eſt. euacuat᷑ qdð ex ꝑteẽ̃.

ſed cognitio ipiꝰ aie xpᷣi in verbo eſt cognitio ꝑfectiſ/

ſima. cognitio vᷣo rerum in ꝓpꝛio genere eſt cognitio
minꝰ pfecta.ergo ſi xpᷣs ab initio babuit cognitõeʒ ꝑ/
fectiſſimã que eſt in verbo.vidct᷑ ꝙ alia nõ habuit lo
cũ in ip̃o. ¶ Sed cõtra.ſicut dicit Augꝰ.ſuꝑ Geñ.ad
ſr̃am tractans illa tria verba. Geñ.j.Fiat.fecit.⁊ fa/
ctum cſt. Angelus tripliciter cognouit res.i ipᷣo ver/
bo. in ſe. ⁊ in ꝓpꝛio genere. ſed intellectꝰ aie chꝛiſti nõ
fuit minꝰ ꝑfectusiq; intellectꝰ angelicꝰ.ergo non tm̃
babuit cognitionẽ rerũ in verbo.verũetiaʒ in ſeipſo.
¶ Itẽ chꝛiſtus aſſumpſit qð dignitatis erat de omi

ſtatu. ſcʒ de ſtatu gloꝛie.⁊ de ſtatu innocẽtie.⁊ de ſtatu

nature lapſe. ergo nõ tĩ habuit cognitionẽ cõueniẽ/
tem ſtatui gloꝛie.verũetiã cõuenientẽ ſtatui innocen
tie. Si ergo adam habuit cognitioneʒ omniũ rerum

creatarũ diuinitꝰ ſibi datã in ſeipᷣo.videt᷑ ꝙ pᷣter co/

gnitionẽ gloꝛioſam xpᷣs habuit illã ſcientiã. ¶ Item
anima xpi in omni tono gratiaꝝ debuit excedere oẽs
alias animas. ⁊ nõ tĩ in dono gratie gratũ facientis

verũetiaʒ in dono gratie gratis date. Si ergo habere

47

noticiã ipᷣaꝝ rerũ in ſeipſo hoc eſt donũ gratie gratis
date. videt᷑ ꝙ xpᷣs habuit hanc cognitionẽ pᷣter eam
cognitionẽ que eſt in verbo. ¶ Itẽ ſicut ratio ſuꝑioꝛ
dedet habere ſuã ꝑfectionem.ita etiã ratio inferioꝛ in
xpᷣo.ſed ratio ſuꝑioꝛ nata eſt noſſe res in ipſo verbo
eterno. inferioꝛ vo nata eſt eas conſiderare in ꝓpꝛio
genere. ergo ſicut babuit cognitionẽ ſuꝑioꝛis.ita etiã
inferioꝛis.⁊ ſic ⁊c. ¶ Item chꝛiſtus erat ſimul perfe/
ctus viatoꝛ ⁊ cõpꝛehenſoꝛ. ſed vtriqʒ ſtatui neceſſaria
eſt cognitio.ergo ſicut habuit ſciẽtiã debitã ſtatui cõ/
pᷣbenſoꝛis coguoſcendo res in ipᷣo verbo.ita videtur
ꝙ babuit ſcientiã cõuenientẽ ſtatui viatoꝛis cogno/
ſcendo res in ſeipis. ¶R abſq; dubio cõcedendum
eſt ꝙ pᷣter cognitionẽ quã habuit aia xpᷣi ĩ io verbo
que eſt cognitio gloꝛioſa. habuit cognitionẽ a verbo
que eſt cognitio gre gratis date.qua etiã cognitione
cognoſcit xpᷣs res in ſeipſis.ꝑ ſpẽs ei inditas ab ipſo
conditionis pᷣmoꝛdio. ſicut fuit in intellectu ade vel
ctiã in intellectu angelico. Ratio aũt huiꝰ eſt ꝑfectio

II.

—

ipſius anime chuiſti. que nõ tm̃ debuit efſe ꝑfecta ßm
uꝑioꝛẽ poꝛtionẽ.verũetiã ᷣm inferioꝛẽ ⁊ ᷣm partem

qᷓ;tum ad ſtatũ vie.qui duplex eſt.videlicʒ innocẽtie
⁊ nature lapſe.Et vſᷣm boc xpᷣs babuit triplicẽ cogni/
tionẽ iſti triplici ſtatui cõuenientẽ. videlicʒ cognitio/
nem gloꝛie.cognitionẽ nature integre.⁊ cognitionex

ſenſibilem. nõ tantũ quãtũ ad ſtatũ patrie.verũetiaz

penalis cxꝑientie.vt de quolibet ſtatu aliquid i ſeba

beret. Rurſus qꝛ ꝑfecta fuit anima chꝛiſti q;tũ ad co/
gnitionẽ.nõ ſolum reſpectu cognoſcibiliũ ſed etiã re
ſpectu modoꝝ cognoſcendi. Ideo cuʒ res tripliciter

4⁸

ſint cognoſcibiles.ſᷣm ꝙ tripliciter habent eſſe.Ha/

bent em̃ eſſe in verbo.habẽt eſſe in intellectu creato.
babẽt nihilominꝰ eſſe in ꝓpꝛio genere. Ideo ad hoc
qꝙ intellectꝰ anime xpᷣi pleuã de rebꝰ cognitionẽ ha/
beret res cognouit iſta triplici cognitione.Et ſic patʒ
ꝙ aia chꝛiſti nõ tm̃ habuit cognitionẽ rerũ in verbo.
ſed etiã rerũ a verbo.Cognitionẽ inquã non tm̃ ſim-/
plicis noticie.verũetiã exꝑientie. Patet etiã baꝝ triũ
cognitionũ ſufficiẽtia.neceſſitas.⁊ diſtinctio.ꝗᷓ poteſt
ſumi vel ex ꝑte viriũ.ſ.ſuꝑioꝛis ratiõis.inferioꝛis.et
ſenſualitatis. Acel ex ꝑte atu. videlicʒ gloꝛie.inno/
centie.⁊ nature lapſe.Ałex ꝑte modoꝝ cognoſcẽdi.
ſcʒ in verbo.in ſe.⁊ in genere ꝓpꝛio.Et ſic patet ꝙ aia
chꝛiſti pᷣter cognitionẽ quaʒ habuit in verbo.habuit
aliquã cognitionẽ a verbo.Et cõcedende ſunt rõnes
ad boc.¶ Ad illud qð pᷣmo opponitur de autoꝛitate
Dañ.dicendũ q; Sam̃.nõ vult aſſignare ſimilitudi
nem q;tum ad omnia. ſed q;tum ad boc ꝙ ſicut caro

chꝛiſti nõ eſſet viuificatiua niſi fuiſſet ipᷣi erbo vnita

ſic anima xpᷣi ignoꝛãs eſſʒ ⁊ imꝑfecta.niſi fuiſſet vni/
ca cũ ſapiẽtia ꝑfecta.ſed ꝓpter illaʒ vnionẽ habet oĩis
ꝑfectionis Lohnitione. Ad illud qð obijcit᷑ ſecũdo
ꝙ vnius rei vna eſt ꝑfectio.dicendũ ꝙ verum eſt ᷣm
vnũ modũ.⁊ ſtatũ.⁊ potentiã.ſed qꝛ in anima chꝛiſti
eſt cõſiderare diuerſitatẽ potentiarũ.⁊ ſtatuũ.⁊ mo/
doꝛũ coguoſcendi.ideo nihil impedit qͥn ᷣm diuerſi
tatem hoꝝ diuerſas habeat cognitiones ꝑficientes.
dillud qd obijcit᷑ ꝙ ſuꝑfluũ eſt facere per plura
qʒ põt ⁊c̃. Dicendũ ꝙ verũ eſt ſi fiat eque bñ ⁊ eque
ſufficiẽter. ſic aũt nõ eſſet in ꝓpoſito.qꝛ nõ ita haberet
anima xpᷣi completionẽ ſciẽtie S̃m omnẽ modũ ⁊ om
nẽ ſtatũ.ſed ſolũ alteram iſtarũ cognitionũ baberet.
¶ Ad illud að obijcit᷑ ꝙ maioꝛis lumis eſt ⁊c. Dicẽ
dum ꝙ illud alicubi habet veritatẽ. hoc eſt de lumini
bus que ſunt eiuſdem ratiõis.⁊ eodem mõ irradiãt.
⁊ſᷣm eandẽ partẽ. Non ſic autẽ eſt in ꝓpoſito repire
ſicut in diſtinctiõe barũ cognitionũ oſteſum eſt. Pꝛe
terea qd dicit᷑ ꝙ maius lumen abſoꝛbet minus.boc
non dicit᷑ qtum ad exiſtentiã ſed qᷓtum ad apparen
tiã. T licʒ hoc ſit verũ in lumine coꝛpali.non tamẽ eſt
verũ in lumine ſpũali.ppter maioꝛẽ imꝑmixtione
repitur in lumine ſpirituali qᷓ; in coꝛꝑali.¶ Ad illud
quod obijcit᷑ ꝙ cognitio ex ꝑte nõ manet cum cogni/
tione ꝑfecta. Dicendũ ꝙ verũ eſt quãdo cognitio ex
ꝑte habet imꝑfectionem annexam. ſicut eſt cognitio

„ 4

49

50

51

51

“

55

enigmatica. ⁊ de bac verũ eſt ꝙ nõ fuit in aia xpi. Si

añt dicat cognitio ex ꝑte.qꝛ minꝰ ꝑfecta eſt q; cogni
tio glie. nõ opoꝛtʒ eã euacuari ĩ eo potiſſimũ i qͥʒ eſt ſil
ſtatꝰ vie cũ ſtatu patrie. ¶ Queſtio.ij. b
¶ Atrum chꝛiſtus pꝛofecerit m illud genus cogni⸗
tionis. Et ꝙ ſic videtur. Hebꝛe.jſ. Didicitex bis que
paſſus eſt obedientiam. ſed diſcere eſt pficere in ſci-

entia. ergo ꝛc. ¶ Item ſuper illud Luce ij. Dꝛoli⸗

iGuriche
tfore
nicarec
ſentac
igantzut
ſtermule
pernoris
Tiverſae⸗
nochpec
giüpßin
nsint⸗
oniynn
nsgn
gitoned
galali⸗
tt aligvi
munisin
fetincbet
titaghhe
fiacton
oſil
Clt tog⸗
oentſap
NCe⸗
Cncbeck
Gbisdit
ſcpitein
epc
te Ci.
ontog
1hecit
luchiſtib
pebebnt
voinnn
(ſerinco
ciinoun
potuttin
Diisn
lecpiesd
acha;
Pecien
kolenon
ſachni⸗
cyole
gloni
peenne⸗
latibabit
lechhto⸗
Pennecſi
hbihrſe⸗
ucineh
iinlene
olerchet⸗
hlrefſee⸗
tünte
datadie
toilac
Keuciute
ſterpirern
Ppkecont
ned
bſcit
lhg oſe

5

Daichith
rgütſe
H
Mmdrigit
ciigit
Waznag 6
nalceh⸗
Aridnant
. nhe
Gingneinſt
eingtiiͤ
Pracituti
11difni
ts in
og
tib redo
ccladeſuntſis
eigurinin
nnn aeſinn
iaſi
ünnni
ci wuin
nigtnnn
nn
auge
Nickiune
ciiretie
nngiin⸗

cicbat ieſus etate ⁊ ſapiẽtia. Glo. Sicut carnis è eta⸗

te ꝓficere. ſic aie gr̃a ⁊ ſapiẽtia.ergo ſicut xpCᷣs ꝓfecit

ſᷣm carnẽ creſcẽdo in etare.ita videt᷑ ꝙ ſᷣm animã ꝓ⸗/

fecerit creſcendo in cognitione. ¶ Itẽ vpᷣs aſſumpſit

q̃ plantauit in nr̃a natura.ſed xpᷣs plãtauit in nr̃a na

vt ex multis ſenſibilibꝰ fiat vna memoꝛia. cx multis

memoꝛijs vna exꝑientia.ex multis expimẽtis vnum
vniuerſale.quod eſt pᷣncipiũ artis ⁊ ſciẽtic.ergo ſi iſte
modꝰ ꝓcedendi facit aiaʒ ꝓficere in cognitiõe.videt᷑
ꝙ; aia xpᷣi in cognitõnc ꝓfecerit. ¶ Itẽ aut intellectꝰ

agens in xpᷣo potuit abſtraherc foꝛmas vles a cõdi/
tionibꝰ malibus.aut non. Si nõ potuit.& fuit impo/

tens. Si potuit.cũ talis modꝰ abſtrabẽdi ſit via i co
tem

gnitionẽ.videt᷑ ꝙ xpᷣs in cognitiõe ꝓfecerit.
qui aliqͥd appᷣhendit ⁊ retinet qð pus nõ appᷣhende
rat.aliquid addiſcit ⁊ in cognitiõe ꝓficit.ſᷣ ſenſus cõ/

munis in xpᷣo aliquid appᷣbendit. ⁊ aliqua ſenſibilia

retinebat que pᷣus nõ appᷣhenderat nec cõpoſucrat.

⁊ imaginatiua potentia in xpᷣo totũ illud retinebat.g
videt᷑ ꝙ aia xpᷣi ꝓficiebat ⁊ addiſcebat.

bat. ¶ Itẽ Dam̃. qui dicunt eñ ꝓficere ſapiẽtia.non

eam que eſt ᷣm hvpoſtaſim vnionẽ venerant᷑.ergo ſi

quis dicat xpᷣm ꝓfeciſſe i ſcitia.videt᷑ facere iniuriã

ſapiẽtie increate ſibi vnite. ¶ Itẽ xpᷣs hᷣabuit plenitu
dinẽ nõ ſolũ gratie gratũ facientis ſed etiã gr̃e gratis
date. Si ergo cognitio quã habuit a vᷣbo i ſeipio fuit
cognitio gratie gratis date.ergo plena fuit in chꝛiſto
a ſue cõditionis pᷣmoꝛdio.nõ & creſcebat ĩ co. ¶ Itẽ

aia chꝛiſti babuit ſpecies rerũ cognoſcibiliũ.ſᷣ qua ra

tione habuit ſpecies vniꝰ cognoſcibilis.eadẽ ratione
⁊ omniũ.ſᷣ impoſſibile eſt duas foꝛmas eiuſdẽ ſpeciei
eſſe ⁊ in eodem et ſᷣm idem. ꝙ impoſſibile fuit ꝙ aia
chꝛiſti nouas foꝛmas ſiue nouas ſpecies reciꝑet.ergo

nõ potuit in cognitiõe ꝓficere. ¶ Itẽ materia nõ eſt
poſſibilis ad foꝛmã qua habet in actu. ꝓ eo ꝙ omne

recipiens debet eſſe denudatũ a foꝛma recepti.ergo ſi
aĩa xpᷣi a pᷣncipio habuit in ſe omniũ rerum creatarũ

ſpeci? ⁊ noticiã.videt᷑ ꝙ amplius nõ potuerit cogni/
tionẽ nouam recipere.exrgo nec in cognitiõe ꝓficere.

54 ¶R' ad pꝛedictoꝝ intelligentiã eſt notandu. ꝙ pᷣter
ſcientiã quã aia xpᷣi habuit in verbo.duplicẽ habuit
cognoſcendi modũ ſicut pᷣdictũ fuit. Habuit em̃ co/
ghitionẽ ſimplicis noticie in intellectu. ⁊ cognitionẽ
expientie in ſenſu. Cognitio ſimplicis noticie coſiſte
bat i habitibꝰ ⁊ ſpẽbus ipᷣi aie xpᷣi inditis a pᷣmoꝛdio
ſue cõditionis ex bñficio cõditoꝛis. Cognitio vo ex
pientie cõſiſtebat in vſibꝰ ſenſuũ exterioꝛũ.Om̃ ergo
habitꝰ ⁊ ſpẽs impᷣſſe fucrũt ipᷣi aie xpᷣi in oimoda ple
nitudine.hinc eſt ꝙ xpᷣs ꝓficere nõ potuit cognitone

ſimplic noticie. Quia vo ſenſus exterioꝛ ad aliquid
cõuertebat᷑ de nouo ad qð pᷣus cõuerſus non fucrat.

binc eſt ꝙ cognitiõe expientie ꝓficicbat. Juxta qdð di
cit Ambꝛo.ꝙ in eo ſenſus ꝓficicbat banꝰ.Et aplus

dicit ꝙ didicit ex his que paſſus ẽ obedientiã.Et glo.

ſuꝑ illud põ.Qui tribuit mihi intellectũ vſq; ad moꝛ

tẽ erudiuit me. Inferioꝛ ps mea.ſ.carnis aſſumptio

SSvyt expirer tenebꝛas moꝛtalitatis. Et ſic aia xpᷣi q;uis

nõ ꝓfecerit ᷣm cognitionẽ ſimplicis nature.ꝓficie/

bat tamẽ ſᷣm cognitionẽ cxpimentalẽ. Ille autẽ pꝛo⸗
fectus ſciẽtie expimentalis in cbꝛiſto in duobus diſfſe
rebat a ꝓfectu cognitiõis noſtre. In vno videlieʒ ꝙ

cedende. qꝛ verũ cõcludũt.

cd otra.
Beð.ſuꝑ illud Luce. Pꝛoficiebat Jeſus ⁊c̃. Pꝛofici
ebat nõ ꝙ ipe ſapiẽtioꝛ fieret ex tꝑe.ſed eandẽ q̃ ple⸗
nus erat ſapientiã ceteris ex tpe paulatim demõſtra-

conditionis.

chꝛiſtus non pꝓficiebat veniendo in noticiã rei pꝛius

incognite. ſed ꝙ ꝓficiebat vno alio modo.ſp expien
tiam. In alio etiam differebat. qꝛ pfectus noſier eſft
ſm exiſtentiã. ꝓfectus vo chꝛiſti erat ſolũ ſᷣm appa

rentiã. Et ſᷣm hoc patet reſpõſio ad ueſtionẽ ꝓpoſi⸗

tam.patet etiã reſpõſio ad ratiõcs a vtrãq; partem

ꝓ magna pte. Nam rõnes que oſtendũt ꝙ xpᷣs non

ꝓficiebat in cognitiõe ſiue ſeiẽtia.ꝓcedunt de pꝛofe-
ctu nõ ſolum ᷣm apparentiã. ſed etiã pm exiſtentiXꝗõ.
nõ ſolum vᷣm cognitionẽ expientie.verũetiã ſᷣm co

gnitionẽ ſimplicis noticie.Et ideo rõnes ille ſunt cõ⸗

Bege in glo. dicenduʒ qꝙ vtraq; autoꝛitas intelligit᷑

de cognitione expientie.¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ boc 57

eſt naturale videlʒ ꝙ ex multis ſenſibilibus fiat vna

4

3

enge. tõdudut. (¶Ad ülud vo qd pꝛimo 56
obijcit᷑ in contrariũ de autoꝛitate apli.⁊ de autoꝛitãte

memoꝛia. Dicendũ ꝙ duplex eſt modus cognoſcẽdi

p expientià. Unus qui eſt via in acquiſitionẽ ſciẽtie.
Alius vᷣo qui eſt via in exercitiũ ſcientie. vt q pꝛius
ſciebat᷑ theoꝛice.poſtmodũ ſciat᷑ pꝛactice.Et pꝛimus
modus cxpientie repit᷑ in ſcientic inuẽtione. Secũdꝰ
vo cõſiſtit in vſu ſcitie iam adepte. Et in pᷣmo mo
tus ab incognito ad cognitum. In ſecũdo vᷣo eſt via
ſiue ꝓceſſus a cognito vno mõ vt cogſcat᷑ alio mwõ.
Et pᷣmus modus reſpicit imꝑfectionez nature lap/ſe
ꝓpter ignoꝛantiã annexã.Secũdus vᷣo reſpicit ſtattu
innocẽtie in quo habitus ſciẽtie pᷣceſſiſſet vſum.⁊ co⸗
ghitio ſimplicis noticie pᷣceſſiſſet cognitionẽ exꝑten-

tie.⁊ iſte modus fuit in xpᷣo ⁊ nõ alius.qꝛ ſicut infra

patebit. de ſtatu nature lapſe xpᷣs nõ debuit aſſume
re defectũ ignoꝛantie. Philoſophus autè in pꝛedicto

ꝓogrenu cognitiis ꝓcedit ſᷣm ſtatũ nature lapſe.qd
in chꝛiſto nõ opoꝛtet repiri.

dam oꝛdinat᷑ ad Faner⸗ ndũ habitũ.quedã vᷣo ↄſiſtit
in iudicio eius qdð appꝛehenſum eſt ꝑ ſenſum.iudicio

inquã facto ab intellectu.⁊ ꝓpterea nõ fuit in chꝛiſto.

cũ intellectꝰ eius haberet babitus ⁊ ſpecies rerũ.illa

aũt abſtractio oꝛdinaret᷑ ad acquiſitionẽ habitus et

ſcientie nondũ adeptc.⁊ ita haberet annexũ defectũ

ignoꝛantie.Secũda vo in chꝛiſto fuit.ſed ex hboc non

ſequit᷑ ꝙ aliqͥd didicerit de nouo.vel ꝙ in ſcientia ꝓ.

fecerit.ſed ſolum ꝙ aliquid cõſiderauit eceener
obijcii ·
ꝙ ſenſus eius poterat cõponere ⁊ tenere. pcedne 59
illud nõ facit pꝛofectũ in cognitione ſpeculationis.
in cognitione expimentali.quoniã illa que ſenſus cõ

citato a potentia inferioꝛi. ¶ Ad illud quo

ponebat aut diuidebat.apud intellectũ erant magis
cognita. nõ ſolum q;tum ad eſſentias ſed etiã qtum

àd cõpoſitiões. ᷣm quas compoſitiões ⁊ diuiſiones

poſſunt foꝛmaliter variari. Ande ſecus eſt de cogni/
tione rerum in chꝛiſto ⁊ in quocunq; angelo. Angeli
em̃ potuerũt pꝛoficere in cognitione rerum. compo/

nendo. diuidendo. ⁊ cõferendo. etiã cognitione ſim/

plicis noticie. qᷓuis non recipent nouas ſpecies.xps

vo minime ꝓpter cognitionis plenitudinẽ ⁊ pfectio/

nem quam decuit animã eius habere a pꝛincipio ſue
¶ ucſtio. iij. i

¶ UVtrum deus cõmunicauerit anime xpᷣi omnipo)½

tentiã. ſicut cõicauit ei omniſcientiã.Et ꝙ ſic videt.
ad Phbil.ij. Oedit illi nomen quod eſt ſuꝑ omne no

men. ergo ſi non dedit ci nomẽ ſine re.dedit ergo illi

virtutẽ ſuper omnẽ virtutẽ,⁊ potentiã ſuꝑ omuẽ po.

—

et Ad ill d quod obijcit̃ 58
4. intellectꝰ agens in chꝛiſto potuit abſtrabere.dicen
qũñ ꝙ abſtractio ſpeciei a cõditionibꝰ materialibus q̃

tentiã. ergo dedit ei omnipotentiã Item cũ tria ſint
in anima. potẽtia.ſcientia. ⁊ voluntas.vt vult Rich.
volũtas pᷣſupponit ſcientiã.⁊ ſciẽtia pᷣſupponit potẽ

tiam. ergo natura que ẽ capax ſcietie.eſt capax pot⸗

ergo debuit deus ei cõmunicare omnipotẽtiã.

tie. ergo que eſt capax ois ſciẽtie.eſt capax omnis po
tentie.ſed aĩa chꝛiſti fuit capax ois ſcietie ſicut ſupꝛa
oſtẽſum fuit. ergo fuit capax oĩs potẽtie.
plioꝛis extẽſionis eſt ſciẽtia q;ᷓ potẽtia.Omne em q8

xeus poteſt. ſcit. ſed nõ conuertit᷑.ſed ꝗð capax eſt rei

maioꝛis. eſt capax rei minoꝛis. ergo ſi aia chꝛiſti fuit

. 1—

capax omnis ſciẽtie.fuit etiã capax omni

——

Itẽ
poſſe ſcire vnũ ſcibile eſt potẽtie. ergo poſſe ſcire duo
ſcibilia eſt maioꝛis potẽtie. ſic ꝓpcedendo.ergo poſſe
ſcire infinita ſcibilia eſt ſumme ⁊ infinite potentie. ſ

aia chꝛiſti potuit ſcire infinita ſcibilia.ergo deus com

municauit ei omnipotẽtiã.

nicaui⸗ ¶ Item artifex materia⸗
lis nõ ſolum comunicat filio ſuo ſcientiam ſimplicis

91—

noticie. ſed etiam ſcientiã pꝛacticã.ergo multo foꝛtiꝰ

banc deus cõicauit aĩe chꝛiſti. Sed ſciẽtia pꝛactica ha

—/ —

bpet opationẽ cõiunctã. opatio habʒ potentiã pᷣuia.
ergo ſi deus cõicauit aie xpi ſcientiã pꝛactica ommm

— — / 7

rerũ. cõicauit ergo ei omnipotẽtiã. ¶ Itẽ ſicut intel⸗

lectus anime tpᷣi cõiunctꝰ eſt diuine ſapiẽtie. ita eti

2 virtus illius aie iuncta eſt diuine potentie. Dicimꝰ
em̃ xpᷣjn dei virtutẽ ⁊ dei ſapientia. ergo ſicut intelle⸗

ctus amime xp̃i ꝓpter cõiunctionẽ eius ad ſummã ſa

9

pientiã eſt factus omiſciens.ita 2 virt? ꝓpter cõiun⸗/

ctionẽ cum ſumma potẽtia debuit fieri omnipotẽs.

Bed ↄtra. Omnis potentia creature ſequit᷑ ipaʒ

ſubſtantiã creature.ſed omnis potẽtia pᷣcedit ſubſtã⸗
tiã omnis creature.qꝛ poteſt ꝓducere om̃e ens.ergo

nulli creature cõicari potuit onniotenei. ¶ Item

nihil habens omnipotentiã pot

ab aliquo excedi

vel ſupari.qꝛ nihil eſt maius omnipotẽte. ſed neceſſe

8 eſt omnẽ creaturã a deo excedi ⁊ ſuꝑari.ergo impoſ-

60

ſibile eſt alicui creature omnipotentiq coõmunicari.

¶ Item nulli? ſubſtatie finite põt eſſe virtus infini⸗/

ta. ſicut dicit ppiloſopbus.⁊ ratio manifeſtat. Sed
omnipotẽtia eſt virtus infinita.ergo nulli ſubſtantie

finite põt cõmunicari omnipotẽtia. ſed oĩs creatura

eſt ſubſtãtie finite cum ſit creata in numero ponde/
re ⁊ menſura.ergo ⁊c̃. ¶ Item nulla virt? entis crea
ti trãſcendit ens.ſed omnipotẽtia tranſcendit ens.qꝛ

poteſt de nõ ente facere ens. ergo im oſſibile ẽ alicui
virtuti create dari omnipotentia. ¶ x.dicel
nec aie chꝛiſti nec alicui creature poteſt omnipotẽtia

vicenduʒ qᷓ;

cõmunicari. niſi eatenꝰ qua cõmunicat᷑ ei nomen et

exeellentia diuinitatis. hoc eſt ꝑ cõmunicationẽ idio
matũ.que oꝛtũ habet ex ꝑſonali vnione.Sicut enim
poſſumꝰ dicere ꝙ bomo eſt deus.ita poſſumꝰ dicere
ꝙ homo eſt omnipotẽs. Et ſicut excellẽtia diuinitat
nulli cõicari poteſt ſicut foꝛma ⁊ Priore eidem in⸗
berens ſubſtatialiter vel accidentaliter. ſic etiam nec
omnipotẽtia. Ratio autẽ quare omnipotẽtia cõmu/
nicari nõ poteſt alicui reature eſt.qꝛ omnis creatura
eoipe ꝙer nihilo eſt. deficit a ſumma ſtabilitate. vnd
nõ exitit per ſeipſam. Oeficit a ſumma ſimplicitate.
vnde nõ agit ꝑ ſe totãa. Deficit a ſumma imenſitate.
vnde diſtare poteſt in ipſa virtus a ſubſtãtia.⁊ quo/
niã in ſe nõ ſubſiſtit.nec a ſe. niſi ſuſtentet̃ a diuina
potentia.ideo impoſſibile eſt ipſam eſſe omnipoten/

tem. nõ enim poteſt ſeipſam ſuſtinere. Rurſus quo/

niã ex ſe tota nõ agit nõ poteſt in totam rei ſubſtan⸗

s potentie.

III.

ciat. ideo nõ poteſt eſſe omnipotens.cũ non poſſie

totũ ꝓducere. Poſtremo qꝛ virtus eius diſtat a ſub⸗

ſtãtia tantũ põt elõgari ꝙ oĩno deficiet. vnde nõ pot

ĩ oĩia.Sicut ergo ſoli deo cõnuenit ſumma ſtabilitas.

ſumma ſimplicitas.ſumma ctiã immẽſitas.ſic etim

ſ omnipotẽtia ꝗᷓ neceſſario reqͥrit iſta tria.Et iõ omni⸗
¶ Itẽ am /

potẽtia cõicari non poteſt alicui creature.nec aie xpᷣi.
nec alij. Et rõnes que boc oſtẽdunt ſunt cõcedende.

Ad illud vo qdð obijcit᷑ ꝙ dedit illi nomẽ qd ẽ ſuꝑ ᷣ

omne nomẽ.dicendũ ꝙ datio illius nomis fuit ꝑ cõ/
municationẽ idiomatũ. vt homo ille diceret eſſe deꝰ
⁊ dei filius. De hac auteʒ cõicatione nõ intelligit ad
pᷣſens.ido autoꝛitas illa nihil facit ad ꝓpoſitũ.
illud vo qdð obijcit᷑ potẽtia antecedit ſciẽtiã. Dicẽ
dũ ꝙ potentia dicit᷑ dupliciter. reſpectu actꝰ interio/
ris.⁊ reſpectu actus exterioꝛis. Dicimꝰ em̃ aliquem
poſſe ſcire ⁊ velle.dicimꝰ etiã poſſe opari.Cum ergo
dicimꝰ ꝙ in creatura potẽtia antecedit ſcientiã.boc

62

verũ eſt reſpectu actus interioꝛis ̊ non extcrioꝛis.qꝛ

potẽtia oꝑatiua cõſequit᷑ ſcietiã. Cũ aũt dicit᷑ omn⸗/⸗

potẽtia eſſe in aliquo.hoc nõ intelligit᷑ reſpectu actus
interioꝛis tm̃. etiã reſpectu exterior. ideo nõ ſequit
ſi in aliquo ſit omnis ſcia. ꝙ; in eo ſit omnipotẽtig.

Ad illud qdð obijcit᷑ ꝙ amplioꝛis extẽſiõis eſt ſciẽ/ oʒ

tia q;ᷓ potẽtia. Dicendũ ꝙ eſſe maioꝛis extẽſionis eſt
dupliciter. vel reſpectu obiecti. vel reſpectu ſubiecti.
Si loq̃mur de extenſione reſpectu obiecti.maioꝛis
extenſionis eſt omniſcia q́; omnipotẽtia. qꝛ reſpectu
pluriũ eſt. Si aũt loqmur de extẽſione reſpectu ſubie
cti.maioꝛis amplitudinis eſt omnipotẽtia ꝙᷓ omiſcia

Sſßtũ eſt de ꝓpꝛia rõne vtriuſq;. Nã omnipotẽtia po/

nit ſubiectuũ ſuũ oino imẽſum ⁊ infinitũ. omniſciẽtia
vo nõ. ſicut in pᷣcedentibꝰ fuit oſtẽſum. Et ideo non
ſeauit᷑ ꝙ ſi alicui ſubiecto nature create poſſit comu
nicari omiſcia.ꝙ pter hoc poſſit ei cõicari omipotẽ/
tia. Cõicatio em̃ omipotẽtie plus reſpicit amplitudi
nẽ ſubiccti q; obiecti.
ſcire omne ſcibile eſt poſſe ⁊c. Dicenduʒ ꝙ cñ aia co/
gnoſcat in verbo. cognoſcere ipiꝰ aie plus eſt in reci/
piẽdo ab ipᷣo verbo ꝙᷓ in agẽdo in ipᷣm verbũ. ideo
poſſe ſcire aliqͥd ſcibile in io verbo. eſt potẽtie vtiq;
actiue ⁊ paſſiue.ſᷣ actiue ex parte verbi illuminãtis.
paſſiue vᷣo ex ꝑte aĩe ſuſcipiẽtis. Cum ergo infert ꝙ
poſſe ſcire infinita ſit potẽtie infinite. Dicendũ ꝙ ex
boc nõ ſequitur ꝙ in creaturis ſit infinitas potentie
actiue. ſed in ipa eſt infinitas potentie paſſiue.et hoc
quidẽ nõ repugnat creature.licz ei repugnaret infini
tas potẽtie actiue. Om̃ ergo poſſe facere infinita. di/
cit infinitatẽ potẽtie actiue.poſſe vᷣo ſcire oĩa dicit in⸗
finitatẽ potẽtie paſſiue. binc ẽ ꝙ quis alicui creature
cõueniat vt poſſit oĩa ſcire.nec tñ conuenit vt poſſit
oĩia facere. Et ſi tu obijcias ꝙ ſcire nõ tm̃ eſt pati veꝝ
etiã agere. Dicendũ ꝙ hoc ẽ verũ de ſcia actuali. que
quidẽ ↄſiſtit ĩ actu iudicãdi.⁊ illa quidẽ ꝓpꝛiñ ẽ ſoli?
dei. nec potuit alicui creature cõicari. Sʒ nõ eſt vern
de cognitiõe babituali.ſicut iĩ p̃cedẽtibꝰ fuit oſtẽſum.
¶ Ad illud qdð obijcit᷑ ꝙ deꝰ cõicare debuit xpᷣo non
tm̃ ſciẽtiã ſpeculatiuã verũetiã pꝛacticã. Dicendũ &
ſcia pꝛactica dicit᷑ duobꝰ modis. Ano mõ dẽ ſcia pꝛa
ctica ꝗᷓ eſt de opibꝰ. ſicut moꝛalis phia dꝛ de ope q eſt
de oꝑibꝰ pcedẽtibꝰ a libera volũtate. Alio mõ dĩ ſcia
pꝛactica ꝗᷓ eſt de oꝑe ⁊ iĩ oꝑe.ſicut faber an fabꝛicat dẽ
bẽe cognitionẽ pꝛacticã Kbaiczdl. Pꝛio mõ cõicauit
deʒ ſciaz pꝛacticã gie xpi, qꝛ xrvs coanicionẽ buit oim

Aa ucd as obhelt hoſſe o

65

ei di
Finan⸗
ſockſint
ſie
geaite
oind
Gfliſutl
Gtaypi
glöckt
,

eplana
gtes..
ctus in
bbi⸗T⸗
nöfuit.
minata
tureſe⸗a
precien
utiper

NX

Augin
debois
busq
ntr
olig

hihi

1mtackſin
ssen
mi Ciiniis

vener ahii
guenſtomg
nſchenſin
en en nn
4 mnigtinn
itcnbun
ee
wri uplin

neimr he
Biiin ⸗

DiD. YXYXV

—

operũ diuinoꝝ. Scdᷣo mõ nõ cõicauit ei.ꝓ eo ꝙ aia eſt in ſuſcipiendo.opatio vᷣo potentie gctiue magis
xpᷣi in cunctis ſuis opibus nõ potuit ei cooꝑari. iðo ¶ cõſiſtit in agendo.Et huiꝰſignũ eſt.qꝛ multo excell.
nõ eſt ſimile de artifice ⁊ eius filio.qꝛ filius artificis tioꝛis vᷣtutis eſt aliquid poſſe facere.qᷓ; poſſe noſſe.
põt equari in ſcia ⁊ virtute.nõ ſic aũt aia xpᷣi verbo. multo em̃ difficilius ẽ facere vnã foꝛmicã qᷓ; cogno/⸗
Sile aũt erit ſi loqmur de xpᷣo ᷣm diuinã nãm. Pat᷑ ſccre celũ ⁊ terrã.Coguoſcẽs em̃ eoipᷣo ꝙ cognoſcẽs
em oia demonſtrat filio.⁊ qcunq; pꝛ facit. bec oia et ¶noõ influit in ipᷣm cognitũ.potens vo in eoipſo ꝙ po
66 filiꝰfacit. ſicut dꝛ Joh.v.¶ Ad illud qð vltimo obꝛ. tens eſt cõparat᷑ ad ipᷣm poſribile ſicut ad effectum.
ꝙ ita vnit᷑ virtus virtuti ſicut intellectꝰ ſapie.dðᷣm Et hinc eſt ꝙ vtus opatiua in xpᷣo nõ ẽ facta oĩpotẽs
q nõ eſt ſile ſicut iã pᷣdictũ eſt.eo q; oꝑatio intellectꝰ ſicut intellectꝰeius actus ẽ omniſciens. H

¶ Diſt. xv. Quõ verbi ſeu xpᷣi incarnatio oꝛdinat᷑ ad noſt ã redemptionẽ q;tũ ad defectum

—,—,—

Paſtibilitatis in generaũM
Aud q̊ʒ pᷣtermittendũ nõ eſt ⁊c. Supꝛa egit męr̃ de plenitudine grẽ ⁊ cognitionis in xpᷣo ex pte hu/
manitatis.in hac vo ꝑte intendit agere de defectu paſſibilitatis.Diuidit᷑ aũt ꝑs iſta in duas. In q.
pma agit vc defectibus a xpᷣo aſſumptis in generali. In ſcda vero agit de paſſione doloꝛis in ſpãli.
j. diſ.xvſ. Nerũtñ magis mouẽt ac difficilioꝛẽ afferũt qõem c. ¶ Pꝛima ps bʒ duas. In qᷓrũ pᷣma veritate,ʒ
explanat. In ſcda vero veritatẽ explanatã multiplici auẽte ↄfirmat.ibi.Sed qꝛ nõnulli. Pꝛima ꝑs bʒ tres
ꝑtes. In qrũ pᷣma agit de defectibꝰreꝑtis in xpᷣo q;tũ ad cõgruitatẽ.oũdens q; congruñ fuit xpᷣm tales defe/
etus in ſe hꝛe. In ſcda vero agit q;tũ ad generalitatẽ.inqᷣrens.Atꝝ oẽs defectus nr̃os rinar in xpᷣo repiri.
ibi. Lradit ant auẽtas ꝙ dñs nr̃. In tercia vero determinat qᷓtũ ad cauſalitatẽ.oñdens tales defectꝰ in xpð
nõ fuiſſe a nã ſ̃ a voluntate.ibi.Hos aũt defectus nõ ↄditionis ſue ⁊c. ¶ Silr ſcda ꝑs in q̃ cõfirmat pᷣdeter
minata hʒ ptes tres. In quaꝝ pᷣma adducit auctes q̃ faciũt ad veritatẽ. In ſcdᷣa vo adiũgit auẽtes qꝗᷓ viden
tur eſſe cõtra veritatẽ.ibi.Quedã tñ reꝑiunt᷑ in ſanctoꝝ auẽctibus ⁊c̃. In tercia vcro explanãdo oſtendit in
pꝛedictis nõ eſſe contrarietatẽ.ibi. Ne autem in ſacris literis aliqua aduerſa diuerſitas ⁊c. Subdiuiſiones
autẽ partiũ manifeſte ſunt in litera.

De defectibus reꝑtis in xpᷣo qntũ ad cõgruitatẽ.oñdens ꝙ cõgruum fuit
pm defectus humane nature in ſe habuiſe. q ”Ml
Alud q; pᷣtermittẽdñ nõ eſt ꝙ dei filius nãm hoĩs accepit paſſibilẽ.
animã paſſibilẽ.carnẽ paſſibilẽ ⁊ moꝛtalẽ. Vt em̃ ꝓbaret᷑ veꝝ coꝛ/⸗
us hfe.ſuſcepit defectꝰ coꝛpoꝛis.famẽ.ſitim.⁊ hmõi.Et vt veram
animã ꝓbaret᷑ hr̃e.ſuſcepit defectus aĩe.ſ.triſticiaʒ.timoꝛẽ.doloꝛẽ.⁊ hmõi.
Ois aũt ſenſus aĩe eſt.Hõ em̃ caro ſentit.ſ̊ᷣ aia vtens coꝛpoꝛe velut inſtr̃o.
Vñ Aug.ſuꝑ Geñ.in li.xij. Non coꝛpꝰſentit.ſᷣ aia ꝑ coꝛpus.q̊ velut nuncio
vtit᷑ ad ↄfirmandũ in ſeipſa qð extrinſecus nüciat᷑. Sicut &̊ aĩa qð foꝛis eſt
ꝑ coꝛpus tanq; ꝑ inſtrjm videt ⁊ audit.ita etiã ꝑ coꝛpus q̃dã ſentit mala que
ſine coꝛpoꝛe nõ ſentiret.vt famẽ ⁊ ſitim ⁊ hmõi.Vñ non ĩmerito defectꝰcoꝛ.
poꝛis dicunt᷑.Quedã aũt ꝑ coꝛpus ĩmo etiã ſine coꝛpoꝛe ſentit.vt eſt timoꝛ
⁊ hmõi. Sentit g̊ aĩa doloꝛes. Sed qͥſdã ꝑ inſtr̃m coꝛpoꝛis.quoſdã vᷣo nõ.
Suſcepit aũt xpᷣs ſicut verã nãm hoĩis.ita ⁊ veros defectus hoĩs.ᷣ nõ oẽs.

Aug.in li. ð tri.

debois vetccti ¶ Alſumpſit em defectepene. nõ culpe. Hec tũ oẽs defectꝰpene. eos oes qͥs
pſera p̃s ibu hoi eũ aſſumẽ expediebat. ſue dignitati ñ derogabat. Sicut em ꝓpt hoĩeʒ

mana natura. bH 6 factꝰẽ.ita ꝓpt eũ hoĩs defectꝰſuſcepit .S uſcepit em̃ de nr̃o.vt de ſuo no
bdeiirs tribueret. ot nr̃jm tolleret defectũ. Suſcepit em̃ noſtrã vetuſtatẽ.vt ſuaʒ
a nobis infunderet nouitateʒ. Simplã ille accepit ve⸗ H
tuſtatẽ.i.pene.vt nrãʒ duplã ↄſumẽet.i.pene ⁊ culpe. a ¶ Simplã ille acce
N¶ Inquirit q̃ntũ ad generalitatẽ.vtrũ oẽs defectus pit ve.⁊c. Aidet᷑ hoc
noſtros xps habuerit.ů¶⸗ 1u ſilen aſumit ger
Hheb.iiiij. ¶ Tradit aũt auẽtas ꝙ dñs n in ſe ſuſcepit oĩa infirmi⸗ fuũ ſile imo augek ac
tatis nr̃e pᷣter pctm̃.qð niſi accipiat᷑ de illis tm̃ q̃ eum vetu ſtas nr̃a nõ cõſi
ſumèẽ ꝓ nobis opoꝛtuit nec dedecuit.falſũ eẽ ꝓbabit᷑. mit᷑ per vetuſtatẽ xp̃i
NMNõ em aſſũpſit ignoꝛãtiã aliquã.cũ ſit ignoꝛãtia qᷓda aſſumptã. Pꝛeterea
q̃ defectꝰẽ.nec pctm̃ ẽ..ignoꝛãtia inuincibil.Nã vin/⸗ aego umit aliud. il⸗
cibilis pctm̃ ẽ.ſi tñ de his ẽ q̃ nobis expedit ſcire.Sũt abatst aune ein.
em̃ q̃dã qͥꝝ ſcia nõ affert.vel ignoꝛãtia nõ impedit ſa- poti bebnie ee dupia
lutẽ.⁊ foꝛte taliũ rerũ ignoꝛãtia defectꝰ nõ ẽ.Conſtat reſpectu nf̃e q; nr̃a
aũt nobis eẽ ignoꝛãtiã atq; difficultatẽ volẽdi vel fa / dupla reſpectu ſue.
Aug. ciendi bonũ qᷓ ad miſeriã nram ꝑtinẽt. VUñ Aug.in li. Pꝛetea vetuſtas xpi
aug. iij. de li. arbi. Appꝛobare inqt falſa pꝛo veris vt erret nõ oſumpſit nra ni⸗

ül

ſiꝑ modũ meriti. ſed
meritũ dʒ cõfoꝛmari

peꝛemio. nec ſimpla

nec dupla debuit eſle
reſpectu nr̃e ̊ eq̃lis.
By.dom ꝙ tã pena qᷓ
culpa ad vterẽ boĩeʒ
ꝑtinet.qꝛ in pꝛimaria
ↄditione bõ fuit crea

tus abſq; culpa ⁊ pe/

na. m hec duo i no
bis ẽ duplex etuſtas
In xpo aũt fuit pena

ſine culpa. ⁊ iõ vetu/

ſtas ſimpla. Fuit emm̃

pena cñ grã.Et ꝗpte/
rea ꝑ penã xp̃ᷣi cũ gra
nos merebamur libe
rari a culpa et pena.
ita qꝙ vetuſtas pene
iũcta nouitati grẽ.cõ⸗/
ſumit duplicẽ vetuſta

tẽ.ſalua oppoſitione.

ſaluata nibilominus
debisa ꝓpoꝛtione. Jõ
vbũ Aug. in lr̃a verũ
eſt⁊ rõnabile.Ad ill
qdð obẽ ꝙ vetuſtas nõ
opponit᷑ vetuſtati.di
cendũ ꝙ ven ẽ rõe ſui.
opponit᷑ tñ rõne no/

uitatis grẽ ↄiũcte.Et

p boc ptz ſeq̃ns.qnia
rõne grẽ ↄiuncte illa
vetuſtas ſimplex ex/
cedit noſtrã duplicẽ.
Pꝛopt bhoc em̃ ꝙ xpᷣs
grãm babuit non ad

menſurã. pfecte nobᷣ

meruit liberationẽ 9
pena ⁊ culpa.

buos em̃ defectꝰ
babuit ⁊c. Contra.ſi
iſti defectus nõ ſunt
de vritate hũane nãe
nõ faciũt ad vere hu⸗
manitatis oſtenſionẽ
Oꝛ aũt nõ ſint de w/
ritate bũane nãe oſtẽ
dit Anbhel. tali rõne.
Huũana nã vno mõ ẽ
vera m ſtatũ coꝛru/
ptionis ⁊ incoꝛruptõ
nis.̊ iſti defectꝰnõ cõ

petũt ei ſᷣm ſtatũ in/

coꝛruptionis.g nõ ſt
de veritate hnane na
ture. Itẽ xpᷣs poſt re/
ſurrectionẽ verã hu/
manitatẽ oñdit.et tũ
ipſis aplis defectus ⁊

penalitates nõ oñdit.
non videt᷑ ꝙ bmõi

defectꝰ faeerẽt ad ve/

— —R T —

inuitus ⁊ reſiſtente atq; toꝛquẽte doloꝛe carnalis vin

culi nõ poſſe a libidinoſis oꝑibꝰtpare.nõ ẽ nã inſtitu⸗
ti hoĩs ſ̊ pena dãnati.Ex q̃ miſeria peccãtibꝰ iuſtiſſi/
me inflicta liberat dei grã.qꝛ ſpõte hõ libero arbitrio
cadere potuit.nõ etiã ſurgere.Ad quã miſeriã ꝑtinet

ignoꝛantia ⁊ difficultas quã patit᷑ oĩis hõ ab exoꝛdio

natiuitatis ſue. nec ab iſto malo quiſq; niſi grã dei li⸗
beratur. E& cce euident dicit h Aug. Ignoꝛãtiã q̃ qᷣſq;
inuitꝰfalſa ꝓ veris appꝛobat.⁊ difficultatem q̃ nõ põt
ſe tpare a malo.ad miſeriaʒ nrãm ꝑtinere.⁊ penã eſſe

hois.hec aũt xpᷣs nõ habuit.nõ g̊ accepit oẽs defectꝰ

nfe infirmitatis pᷣter pctm̃.Sʒ foꝛte aliqᷣs dicet illa eẽ
pctm̃. Cui obuiat illud qð Augꝰ.tradè videt᷑ hoc ſcʒ
deũ inculpabilit᷑ ante pctm̃ in exoꝛdio ↄditõis hoĩ po
tuiſſe indere vt eſſent ei nãlia. ita in libꝛo retractatio⸗
nũ inqens. Ignoꝛãtia ⁊ difficultas.etiã ſi eſſent hoĩs
pᷣmoꝛdia nalia.nec ſic eſſet culpadus deꝰ.ſᷣ laudãdus

Sed ſi h hõ in pᷣmoꝛdio naliter habuiſſʒ.nunqͥd eẽnt
in eo defectꝰ⁊ pene.Si defectꝰvł pena ci indita fuiſſʒ

ante pctm̃.iniuſte cũ eo agi videret᷑ ſi ante culpã ſenti
ret penã. Ob h̊ ſane dicimꝰilla nõ fuiſſe defectꝰvel pe

nas.ſi nãliter hoĩ infuiſſent.ſicut nõ fuit hoĩ añ pctm̃
nondũ grãm adepto defect'ſiue pena nõ poſſe ꝓficẽé.

Sed poſtq; grãm recepit ꝑ quã ꝓficè potuit.⁊ ad tpᷣs
ꝓfecit.eãq; culpa ſua poſt amiſit.ſimulq; ꝓficiẽdi fa⸗
cultatẽ ꝑdidit.defectꝰfuit ei ⁊ pena nõ poſſe ꝓficè.ſcʒ
malũ declinare ⁊ bonũ facé. Oẽs g̊ defectꝰnrõs ſuſce

pit xpᷣs pᷣter ꝑctm qͥs ei ↄueniebat ſuſciꝑe ⁊ nobis ex⸗
pediebat.Sũt em̃ plura egritudinũ genera ⁊ coꝛporn

vicia a qbus oĩno ĩmunis extitit. Quos em̃ defect
habuit.vel ad oñſionẽ vere humanitatis.vt timoꝛẽ ⁊
triſticiã.vel ad ĩpletionẽ oꝑis ad qð venerat.vt paſſi
bilitatẽ ⁊ moꝛtalitatẽ.vel ab ĩmoꝛtalitati deſperatõe
ſpem nrãm erigendã vt moꝛtẽ ſuſcepit.
¶ Derminat qntũ ad cauſalitatẽ illos defectꝰ in xpᷣo
fuiſſe nõ a nã ̊ a voluntate. c

¶ Hos aũt defectꝰnõ ↄditõis ſue neceſſitate ſᷣ miſeratio

nis volũtate ſuſcepit. Veros qͥdẽ habuit defectꝰſicut
7 nos.ſᷣ ñ eadẽ cã.Hos em̃ ex pctõ oꝛiginali hos deſe
ctus trahimꝰ.ſicut apłs inſinuat dicẽs.Coꝛpus qᷣdeʒ
ꝓpter pctm̃ moꝛtuũ eſt.i.neceſſitatẽ moꝛiendi habuit
in ſe. ps aũt nõ ex pctõ hmõi habuit defectꝰ. qꝛ ſine
pctõ ẽ cõceptus ⁊ natꝰ.⁊ in tris cõuerſatꝰ.Sʒ ex ſola
miſeratõis volũtate de nr̃o in ſe trãſtulit verã infirmi
tatẽ.ſicut accepit verã carneʒ.quã ſine oĩ infirmitate
aſſumere potuit.ſicut abſq; culpa eandẽ ſuſcepit.
¶ Adducit auẽtes q̃ faciũt ad vitatẽ.xpᷣm.ſ.ſᷣm hoĩeʒ
vere doloꝛes ſenſiſſe ↄ qſdã hoc negantes. d

Sed qꝛ nõnulli de ſenſu in paſſione humanitatis xpᷣi
malc ſenſiſſe inueniunt᷑.aſſerẽtes ſilitudinẽ atq; ima⸗
ginẽ paſſionis ⁊ doloꝛis xpᷣm hoiĩeʒ ꝑtuliſſe.ſᷣ nullum
oino doloꝛẽ vel paſſionẽ ſenſiſſe.autoꝛitatuʒ teſtimo⸗

nijs eos ↄuincẽtes indubitabile faciamꝰqð s diximꝰ.
Pꝛopheta Eſaias dic. Vere lãguoꝛes nrõs ipe tulit
7 doloꝛes nrõs ipᷣe poꝛtauit.Et veritas ipa in euange

Oꝛ ignoꝛantia

2 difficultas ta

lis nõ ſit pctin.

Roma. viij.

Eſa. liji.

Fhm

As,
Nath.
Noht,
hepl⸗

—
”õ
ü .
* *
4. 2* .
òMD

, . “ —
õäͤso ait. Triſtis eſt aia mea vſch aàd moꝛtẽ. vbi etiã legi ritatis hũane naturę
Itr. Cepit ihs pauè ⁊ tedere. Pꝛopheta eti ex pſona oñſionẽ. Re. dm eſt 2
Ps.lxxxvij. xbpi ait.Repleta ẽ malis aĩia mea.Qð exponẽs Aug. ꝙ eſt oñdere veritatẽ
iinqt. M vicijs ? pctis. 5 hũanis malis.l.doloꝛibꝰre⸗ bänne kae. Wl ſunnpit
pleta fuit aĩa xpᷣi.qbus ipſa ↄpatit᷑ carni. Hõ em̃ do⸗ fes ſach ic
loꝛ coꝛꝑis põt eſſe ſine aĩa.Dolere aũt aia etiã nõ do/⸗ pti fuerũt eroßſinne
llente coꝛpoꝛe pt. hos autẽ hüane infirmitatis affectꝰ vere bũanitatis ſjm
ſicut ipſã carnẽ ac moꝛtẽ nõ ↄditõis neceſſitate.ſᷣ miſe ſtatũ coꝛruptionis.⁊
Amb. rationis volũtate ſuſcepit. Amb.etiã in li.iij.de trini. ſic chꝛiſt volebat oñ⸗
Aath. xxvj ait.Scriptũ ẽ. Pr ſi poſſibile ẽ trãſeat a me calix iſte. de eolult en ſe o
Joh.᷑x. imet xps.⁊ dũ petrus nõ timet. xps timer. Detr⸗ tenare ufil
JYoh. xij. dixit. Animã mes ponã ꝓ te.vpᷣs dicit. Aia mea tur⸗ ctus vt viei apis
bat᷑. Vtrũq; veꝝ ẽ ⁊ rõis plenũ.ꝙ ⁊ ille qͥ eſt inferioꝛ habitu inuẽtus eſt vt
nõ timet. ? ille qͥ ſupioꝛ eſt gerit timentis affectũ. Idẽ b55. Ad illud ad̊ obz
in eodẽ. Vt hõ turbat᷑.vt hõ flet.vt hõ crucifigit᷑ per ꝙ illud non facit ad
nãam hoĩs ⁊ tediauit ⁊ reſurrexit.Hõ turbat᷑ eiꝰvtus. onſons vere⸗ buani⸗
Nõ turbat᷑ eiꝰ diuinitas.ſᷣ turbat᷑ aia.ſᷣm hũane fra⸗ tatchlanenze vom
gilitatis aſſũptionẽ turbat᷑.Nã q ſuſcepit aiam. ſuſce ꝙ falſum ẽ. Aliqð em
. pit etiã aĩe paſſionẽ.nõ em̃ eo ꝙ deus erat aut turbari annexuz alicui ſtatui
potuit aut moꝛi. Idẽ in eodẽ. Suſcepit triſticiã mea. bũane nature põt eẽ
N cõfident triſticiã nomino qͥ crucẽ pdico.vt hõ habuit oñſiuũ veritatis. Ac-
triſticiã quã in eo ſuſcepit affectu.mihi cõpatit᷑. mihi cidentis emn masnaz
triſtis ẽ. mihi dolet. E .Pplts cõferũt ad cægno
iſti⸗ hi dolet. Ergo ꝓ me ⁊ in me doluit.q ꝓ ſe ſcendũ qð qᷣd ẽ. qᷓuis
lero nihei habuit qð doleret. Doles igit᷑ dñe ieſu vulnera non ſit de centia rei.
mea nõ tua.qꝛ tu nõ ꝓ te ̊ ꝓ me doles. Hieronimꝰ q; Ad vltimũ ptz rñſio
in explanatõe fidei ait.Nos ita dicimꝰhoĩeʒ paſſibilẽ p ea qᷓ dicta ſuunt.
a deo filio ſuſceptũ vt deitas ĩpaſſibilis ꝑmanet. Daſ c¶ Duedã tñ reꝑiun
ſus ẽ em̃ filiꝰdei nõ putatiue ſ̃ vere oĩa q ſcptura teſta tur ⁊c Videtur e ille
tur m illud qs pati poterat.ſ.ᷣm ſbam aſſumptã. Li auctes ver dicant 4
cet ꝑſona filij ſuſceperit paſſibilẽ hoĩeʒ.ita tñ eiꝰ ha⸗ dine inuon ti
bitatione vm ham ſua nil paſſa ẽ vt tota trinitas quj . Sob ii. Derfecta
iĩpaſſibilẽ neceſſe ẽ ↄfiteri.his alijſq; auẽtibꝰ pſpicuũ charitas foꝛas mittit
fit xpᷣm vere paſſibilẽ aſſũpſiſſe hoĩeʒ.atq; in eo defe / timoꝛẽ ſʒ chꝛiſt?ꝰ pfe⸗
crus ⁊ affectus nfe infirmitatis ſuſcepiſſe.ſᷣ volunta⸗ cciſſima habuit chari
te nõ neceſſitare cõditioniss. “ tatẽ. g null⸗ in eo vi⸗
¶ Adiũgit auẽtes q̃ vident᷑ eſſe veritatt. e Er in⸗ fuiſſe. Itẽ
cC Qued tñ repiunt᷑ in ſctõꝝ tractatibꝰ qͥ pᷣmiſſis ad/ Siczü pfeecdisenui
Ps.xxj. uerſari vident᷑. Nã ſuꝑ illũ locũ pſalmi.Clamaui ⁊ ñ lus timoꝛ. ſed in xpᷣo
Aug. eexaudies. Aug. tradere videt᷑ xpᷣm nec vere timuiſſe. fuit ſumma pfectio.
j. Petri. j. nec vere triſtati eẽ dicẽs ſic. Quõ hoc dicit ᷣ pctm̃ũ nullꝭ oino fuit in eõ
fecit nec inuẽtꝰ ẽ dolus in oꝛe eius.ſᷣ de nobis coꝛpoꝛe timor is nalunte⸗
ſuo h̊ dicit. Coꝛꝑis em̃ ſui:i.ecclie gerebat ꝑſonã.Sic etk er eſnge. S5
AMath.xxvj ⁊ alibi cũ dicit.Trã 6de chꝛiſt? certus erat oq
xxvj ⁊ alibi cũ dicit.Crãſeat a me calix iſte.ꝓ nobis loq?. tenã ſepoſſe cffugere.
emfmfiſi foꝛte putat᷑ timuiſſe moꝛi.Sʒ ñ vere timebat vOnẽ vid c nibil time⸗
Phil.j. pati tcia die reſurrecturꝰ.cũ arderet paulus diſſolui⁊ bat. R ddm ꝙ tunoꝛ 3
eſſe cũxpo. Hõ em̃ foꝛtioꝛ ẽ miles q́; imꝑatoꝛ. Miles eſt iĩ triplici dꝛia. Qui
em̃ coꝛonandus gaudet moꝛi.⁊ dñs coꝛonaturꝰtimet gan en Soratulrus.
mmaoꝛtẽ: Sʒ infirmitatẽ noſtrã repñtans ꝓ ſuis ifirmis icialia aui⸗
Hieroni ſuper q timent moꝛi dixit. Vox illoꝝ erat. Hiero.etis ait. mmedtme Eüienaeat L
euangeliũ. Erubeſcant qͥ putant ſaluatoꝛẽ timuiſſe moꝛtẽ.⁊ paſ⸗ gratuit?eſt in triplici
ſionis pauoꝛe dixiſſe trãſeat a me calix iſte. diia. Quidã ẽ timoꝛ
Q¶Explanãdo oſñdit in pᷣdictis nõ eẽ ↄꝛietatt. f pene.quidã eſt timoꝛ
¶ Me aũt in ſacris lr̃is aliqᷓ diuerſa aduerſitas eẽ pute Eeeaulderene
pan aucti vba in bc modii accipieda dicim vt nö Kerchuians ueind.
veritatẽ timoꝛis ⁊ triſticie vel ꝓpaſſionẽ.ſᷣ timoꝛis et ꝓ eo ꝙæ elers⸗ chari⸗

eas foꝛas mittit timoꝛẽ vtrũq;. ſᷣ ſm terciã dꝛiam fuit in xpo.qꝛ ſic a pfecta charitate nõ expellit ſed potius

oſummat᷑ õm illud Eſa.xj. b
i Et . B pʒ rñſio ad pᷣmũ obiectũ
timo: mũdanus.⁊ ẽ timoꝛbumanꝰ.

eſt in triplici differen
tia. Quicã ẽ ſenſuali
tatis pᷣueniẽtis rõeʒ.
Igdã ſenſualitatis ſb/
lacentis rõni. quidaʒ
vo ipᷣius ꝑtis rõnalis
Pꝛimdtimoꝛ ẽ natu⸗
re coxupte. qdãmõ
inoꝛdinate.ſilr ⁊ ter/
cius. Scos vo ẽ nãe
coꝛrupte.ᷣ tñ oꝛdina/
te. Qm̃ g in xpᷣo quiſ
eſſet defect? paſſibili⸗
tatis.nõ tñ fuit defe/
ctus inoꝛdinatõnis ⁊
vicioſitatis.Et hinc ẽ
fuit in eo timoꝛ me
dio mõ.nõ pꝛimo vel
tercio.Et ꝑ boc patzʒ

tercio obiectũ. Patẽt

etiam auẽtes ꝗᷓ in lr̃a
dicunt᷑. Mã om̃s ille
auẽctes q̊ᷓ dicũt xpʒ ñ

timuiſſe. hoc dicunt

nõ quia velint a xpᷣo
oẽm timoꝛẽ remoue/
cat vꝛiũ.ßᷣ qꝛ non fuit
in eo timoꝛ qͥ rõeʒ eiꝰ
pᷣueniret vel rõez eiꝰ
perturbaret.ſecuriſſi
ma em̃ fuit ⁊ bene no
uerat ꝙ nihil poterat
ſibi euenire vel infer/
ri.qð ipſa pᷣus nõ deſi
deraret ⁊ vellet.
4 d ¶ Vere cõtriſtatus
eſt ⁊c̃. Nidet᷑ ꝙ ex hoc
velit dicere ꝙ in xpᷣo
fuerit ꝓpaſſio. Sed g
ſuꝑ Mat.xxvj. dicit
glo. qꝙ ꝓpaſſio t ſubit?
motus cui ex rõne nõ
oſentit᷑.ſᷣ talis motuſ
eſt veniale pctm̃ ſᷣm
ꝙ ibi innuit᷑. ⁊ ille nõ
fuit in xpᷣo.g ꝓpaſſio
ñ fuit i eo. Itẽ ſubitũ
eſt illug qð pᷣuenit iu
diciũ rõnis.⁊ qð ẽ ex

ſurreptione.ſ̊ xpᷣs nibil

ſurreptionẽ egit. nõ babnit in ſe motũ ſubitũ. nec ꝓaſrionẽ. Item xp̃s timuit

triſticie neceſſitatẽ ⁊ paſſionẽ a xpᷣo remouiſſe intelli/
gant᷑.Hhabuit em̃ xpᷣs veꝝ timoꝛẽ ⁊ triſticiã in nã ho/
minis.ᷣ nõ ſicut nos qͥ ſumꝰ mẽbꝛa eius.Nos em̃ cã

pcii nfi his defectibꝰ neceſſario ſubiacemꝰ. ⁊ in nobis
ſunt iſti defectꝰ ſᷣm ꝓpaſſionẽ ⁊ paſſionẽ.ſᷣ in xpᷣo nõ

niſi ſm ꝓpaſſionẽ. Sicut em̃ in pctis gradus qͥdã no
tant᷑ ꝓpaſſio ⁊ paſſio.ita ⁊ in his penalibꝰaffectibus.
Afficit᷑ em qͥs interdũ timoꝛe vel triſticia ita vt mẽtis
intellectꝰnõ inde moueat᷑ a rectitudine vel dei cõtem

platione. ⁊ tũc ꝓpaſſio ẽᷣ.aliqñ vᷣo mouet᷑ ⁊ turbatur

tũc paſſio eſt. pᷣs vᷣo nõ fuit ita turbatꝰin aĩa timoꝛe

vel triſticia vt a rectitudine vel dei ↄtẽplatõne aliqᷓte

nus declinaret.ſᷣm quẽ modũ intelligit᷑ cũ dicit᷑ nõ ti⸗
muilſe vel triſtis fuiſſe. Uñ Hiero.ſuꝑ Math. vbi le⸗
gitur. Cepit cõtriſtari ⁊ meſtus eẽ. Vt veritatẽ inquit
ꝓbaret aſſumpti hois vere ↄtriſtatus eſt.ſᷣ nõ paſſio

eius dñat᷑ aio.veꝝ ꝓpaſſio ẽ. Vñ ait.Cepit ↄtriſtari.

Aliud ẽ em̃ ↄtriſtari.aliud inciꝑe ↄtriſtari. Qð ẽ alit

ↄtriſtat᷑ ꝗͥs ꝑ ꝓpaſſionẽ.alit ꝑ paſſionẽ. õq; ᷣm hãc
diſtictõz aliqñ dr xpᷣs ñ vẽ timuiſſe.aliqñ vẽ timuiſſe.
qꝛ veꝝ timoꝛẽ hũit ⁊ triſticiã.ſᷣ nõ ſᷣm paſſionẽ neq; ex

neceſſitate ↄditionis. Vñ Aug.ex his cauſis volens

aſſumi dictoꝝ intelligẽtiã dicit xpᷣm nõ vere timuiſſe
vel triſtatũ eẽ.⁊ incõtinẽti verã triſticiã habuſſe.hhis

verbis infirmos in ſe pᷣſignans dñs ait. Pf ſi fieri põt
trãſeat a me calix iſte. NHon em̃ vere timebat dñs pati
tercia die reſurrecturꝰ.cñ arderet paulus diſſolui ⁊ eẽ
cũ xpᷣo.Iſte gaudet coꝛonandus.⁊ triſtis ẽ dñs coꝛo⸗
naturus.Ecce hic videt᷑ triſticiã ⁊ timoꝛẽ a xpᷣo remo
uere.Cõtinuo aũt ſubiũxit.vᷣ triſticiã ſic aſſũpſit quõ
carnẽ. Fuit em̃ triſtis ſicut euangeliũ dicit. Si em̃ tri⸗
ſtis nõ fuit cuʒ euangeliũ dicat.triſtis ẽ ala mea ⁊c.g̊

⁊ qñ dicit.doꝛmiuit ih̊s.nõ doꝛmiuit.vel qñ dicit mã⸗

ducaſſe nõ mãducauit.⁊ ita nihil ſanum relinquit᷑.vt
dicat᷑ etiã qꝛ coꝛpus non erat verũ.Quicq̃ͥd ̊ de illo
ſcriptũ ẽ.veꝝ ẽ ⁊ factũ ẽ.Ergo ⁊ triſtis fuit.ſᷣ volunta
te triſticiã ſuſcepit verã.quõ volũtate carnẽ veram.

Apte noſcis eundẽ ſibi in his verbis ↄdicere.niſi va⸗
rias dictoꝝ diſcernèt cauſas.ex qᷣbus ĩtelligetia ver/
boꝝ aſſumẽda ẽ. Si em̃ diſcernat᷑ intelligẽtie cã pꝛe⸗
dictoꝝ verboꝝ.nihil occurrit cõtradictionis.

2

lebit eñ ſpũs timoꝛis dñi. Et m illud pe. Cimoꝛ dñi ſctũs pmanet in ſchn
Eſt ctis alius timoꝛ libidinoſus.⁊ ille ſilr in multiplici dꝛia ẽ. Quia eſt
⁊ nullus iſtoꝝ fuit in xpᷣo.nec etiã in viro ꝑfecto.⁊ ſic intelligit᷑ verbuʒ
Aug. ꝙ ſignñ ꝑfectõis ẽ nullꝰtimoꝛ.⁊ ꝑ pʒ rñſio ad ſ. cum. Eſt iteꝝ timoꝛ ĩ dꝛia. Timoꝛ ſcz nalis. ⁊ iſte

De paſnone et
paſſione timo
ris ⁊ triſticie.

Hier᷑. ſr math.

atb. xxvj

Aug. ſuꝑ Joh.

Math. xxvi
Phil j.

moꝛtẽ nõ ob aliud niſi qꝛ puidit cã.ſ n pᷣuidit eã niſi ̃m rõem. timuit eo timoꝛe qͥ eſt ſ̃m rõnem.⁊ ille ti⸗

moꝛ eſt paſſio nõ ꝓpaſſio. nulla ẽ rñſio m
paſſio diminuta. bec aũt eſt illa qᷓ ſiſtit᷑ in

—

gfi. Rꝰ.ddᷣm ꝙ ꝓpaſſio ſᷣm generalem nois ſui acceptionẽ dr eſſe
fra rõem vt rõ eſt.⁊ ita ꝓpaſſio dicit paſſionẽ ꝑtis ſenſualis vel vir.

tutis nalis.⁊ hoc mõ vult dicẽ mgr̃ ⁊ hieronimꝰhmõi paſſiones fuiſſe in xpo.Erãt em̃ ex boꝛroꝛe ſenſualita
tis.no rone partis ronalis. Ad illud vᷣo qd obijcit᷑. ꝙ diffinit᷑ paſſio ꝙ eſt motꝰſi ubitus. Om ꝙ ibi diffinit

ꝓaſſio ſᷣm ꝙ ẽ in nobis in
5S ad illa duo q̃ pᷣmo obijciun

P

une ſenſualitas mouet᷑ p̃ter iudiciũ rõnis.in xpo añt nõ fuit hboc. Et iõ pʒ m̃ſio
bmo obijciunt. ¶Ad illud vo qd obẽ ꝙ timoꝛ moꝛtis nõ potuit eẽ niſi in rõne. Som e ratio
pᷣuidens moꝛtẽ inſtautẽ fecit imaginationẽ moꝛtis in ipſa ꝑte ſenſuali.q quidẽ facta ſenſualitas nota fuit ⁊

i

inpaid

Crnci
Aſcrid
niſencd
batrp;
zban
fulmos
horn
Anop⸗
pll
ohe
ſhpe
aute
(e
Pbir
iae
ſtope
innor
tpoies
Geul
aſatike
ſctagan
miid
Gat
mepote
ſeted
erin
penait
naſ⸗
cgen
aaſen
pann:
buitd
ſegua
nana⸗/
ctb
rant
buitaſt

, hif
u Dab

ns Mlad

P na ſubſequente ẽ inoꝛdinata.ſic pena ſine culpa pꝛe tee inflicta.et ẽ peaa volũtate aſſũpta. Pꝛima pena
cædente.ſj nõ decet deũ aliqͥd facere inoꝛdinatũ cir· inoꝛdinata ẽ niſi culpa pᷣceſrerit ĩ eo qͥ punit᷑. Scda
a ſe nec circa naãm ſibi vnitã. ſi nnllam habuit cul o oꝛdinẽ hʒ ſiuc culpa pᷣccſſerit in eo qͥ punit᷑.ſiue
, panm nec in ſe nec in nã ſibi vnita.videt᷑ ꝙ nullos de in eo ꝓ q̊ ipſe velit puniri.et ſic ẽ in poſito. NHã xpᷣCᷣs
4 buit defect? aſſumẽ.neq; az urates⸗ culpã con voluit bmõi defectꝰet penalitates in ſe bhfe ꝓ ren
1 ſequẽtes ſm rectũ oꝛdinẽ. ¶ Itẽ xpᷣs aſſumpſit hbu da hnana nã. ¶ Ad illud qd obr̃ ꝙ xpᷣs ſumpſit bu
1 manã nam ad curandũ eã nõ ſolũ a culpa ſed etiÄõ a manã nam vt eã curaret.ddᷣm ꝙ verũ ẽ. Oð obijcit
6 defectibꝰ ⁊ paſſionibꝰculꝑã ↄſequẽtibꝰ.ſʒ ꝛia ðꝛiss ꝙ ↄꝛia ↄtrarijs curant᷑.ddᷣm ꝙ illud venitatem bʒ ſi
curant᷑ tã in coꝛpoꝛalibꝰꝙᷓᷓ in ſpnalibꝰ.g magis de/ fiat ↄpatio medici ad cãm ⁊ pᷣncipiũ egritudis.⁊ ſic
buit aſſumẽ foꝛtitudinẽ ⁊ ipoſſbilitatẽ ad curandaã nõ bʒ inſtantiã in ꝓpoſito.qꝛ pᷣncipiũ coꝛruptõis to
. noſtrã debilitatẽ ⁊ infirmitatẽ.qᷓ defectꝰnrõs nales. tius hũane nãe fuit delectatio inoꝛdinata i eſu ligni
Et h̊ eſt qdð videt᷑ phᷣa petere Eſa.lj. Cõſurge.con / vetidi.Et iõ defectꝰꝛ enalitates nre egritudini cõo⸗/
ſurge.induẽ foꝛtitudinẽ bꝛachiũ dñi. ¶ Itẽ xpᷣs ve trariant ⁊ aduerſant᷑. penſata ciꝰ cã ⁊ oꝛigine. Alit᷑
nit ad pugnandũ ⁊ deuincendũ aduerſariũ.ſed defe põt dici.ꝙ cũ dr.cõtraria ↄtrarijs curant᷑.̊ intelli/
ctus hmõi plus ſunt oꝛdinati ad deficiendum qᷓ; ad gitur qᷓ;tũ ad pᷣuia curãtia.ſicut ẽ grã q̃ curat culpã.
vincendũ.maxic cũ pugnat᷑ õ foꝛtẽ aduerſariũ.g̊ v (tro vo ad ꝓxima.veritatẽ nõ bʒ.qꝛ doloꝛ eſt mei
e ꝙ potius tales defectꝰdebuit xpᷣs reijcere qᷓ i ſe afu/ cina wloꝛis.·ſic et in Polro en netioerchg. Iind 10
TPisd Gꝙ mere. ¶ E.dᷣm ꝙ abſqʒ dubio cõgruum fuit xᷣm illud qð obijcit᷑ ꝙ defectꝰ plus valẽt ad deficiẽdum
fen afſſumẽ nãm noſtra cũ defectibꝰ⁊ paſſibilitabus.Et q; ad vincendũ.dicendum ꝙ ẽ virtꝰ naturalis.⁊ eff
bunini⸗ boctmplici er pncipalt. vicz. pter pciñ nfe ſalu⸗ v—irtimoꝛalis. et m p duplex ẽ pugna ct duplex ell
tonlsti tis. pter exẽplũ virtutis.⁊ ꝓpt᷑ fulcimentũ nr̃e fra victoꝛia. Ana q̃ virtutẽ nalẽ reſpicit.Altera q̃ virtu
hemtii gilitatis. Pꝛopter pᷣciũ nr̃e ſaluſ.qꝛ ꝓpoſuerat nos tem moꝛalẽ. Pugna & ct victoꝛia ↄtra pctĩ ſtectat
4 Inghm redimere nõ coꝛruptibilibꝰ auro ⁊ argeto.ſʒ pᷣcioſiſſi ad virtutẽ moꝛalẽ. Nps aũt cũ venit ad vincendum
abiſn, mo ſanguine ſuo.⁊ animã ſuã ponere ꝓ aiabꝰ nfis. aduerſar-venitaderpugnandu er caui cude txe

¶ Atrũ cõgruũ fuerit tales defectus in xp epiri.
ꝙ ſicvidet᷑.HNeb.ij.debuit ꝑ oĩa fratribꝰaſſimulari vt

vitã eternã quã 39

“ — ,D 9 ar ⁹ „ „ 9 Dl – „ 2. 4
in hꝛroꝛe moꝛi cõcuſfa. Et ſi tu dicas & bic nõ oꝛdo cognitõis vt deueniat᷑ a rõne ad ſenſualitatẽ. dᷣm *
boc veꝝ eſt in nobis in qͥbus ẽ ſcia ꝑ acqͥſitionẽ ab inferioꝛi. In xpo aũt alit᷑ eẽ potuit qͥ fuit plenus ſcia. ⁊ in

q fuit obediẽtia ꝑfecta viriũ inferioꝝ reſpectn ſuꝑioꝝ. Pꝛeterea noſipſi imaginari poſſumꝰqd wlumꝰ.q;uis

nõ poſſimꝰ qdð volumꝰſentire exterius.Et ita timoꝛ in xpᷣo de moꝛte futura potuit eẽ in ꝑte ſenſuali.vt meri⸗

telligentiaʒ huius ptis incidit qð circa
aa ppᷣo in gñali. Scdo q̃rit᷑ de aliqͥᷣbus defecti
boin ſpecia 4 no qrit᷑ de
defectibꝰ aſſũptis a xpᷣo qtũ ad cõdecentiã ⁊ cõgrui

tatẽ. Scdo q;tũ ad generalitatẽ. Tercio qrit᷑ de bu

iuſmodi defcctibus qtũ ad cauſalitat.

miſericoꝛs fieret ⁊ fidelis pontifex ad deũ.Si g dece
bat xpʒ in ſe hꝛe illa q̃ facint ad fidelitatẽ ⁊ miſcdiã.
⁊ H ſunt illa in qͥbꝰ nob aſſilat᷑ ſᷣm ſtatũ miſerie cu/
iuſmodi ſunt defectꝰ⁊ penalitates.g in xpᷣo bmõi re
periri debent.
q̃ nõ poſſit cõpati infirmitatibꝰnr̃is.tẽptatũ per oĩa
ꝓ ſilitudine abſq; pctõ.Ex iſto verbo arguit᷑ ita. Bo

nnus pontifex dʒ cõpati bis qͥ ignoꝛãt ⁊ errant.ſᷣ xs
aſſũpſit humanã nãm vt fieret nr̃ pontifex.g̊ debuit

ea in ſe aſſumere q̃ faciũt ad cõpaſſionẽ.hmõi auteʒ

lſunt defect? ⁊ penalitates nr̃e nae.gᷓ ⁊c. ¶ Item xs
ad bᷣ ſumpſit nãm bnmanã vt nobis in illa mereret

pᷣmꝰ parens nobis abſtulerat. me/

ritũ pᷣcipuũ cõſiſtit ix
hũanoꝝ.Si g decuit xpᷣm pᷣcipuo merito mereri.de

cuit ꝑ ↄns hmõi defectus ⁊ paſſioncs in ipſo reꝑiri.

¶ Itẽ ad hoc aſſũpſit xps bumanã nãm vt eã cura
ret ſatiſfaciẽdo.⁊ curãdo ſatiſfaceret.ſed pᷣcipuũ qð

facit ad culpe curationẽ ⁊ ſatiſtactionẽ eſt penał bu

miliatio.g videt᷑ ꝙ decuit hmõi repiri in xpᷣo.¶ Sʒ

53 . Sicut ſůme iuſticie cpugnat defect? culpe. ſic ſũ⸗
me potẽtie repugnat defe

. 1 at defectus fragilitatis ⁊ ipoten/
tie. ſed deũ ſumme iuſtũ nõ decuit hꝛe defectũ culpe.

nec in ſe nec in nã affumpta. pari rõne nec defectũ

penalitatis et impotẽtie. Itẽ ſicut culpa ſine pe/

to ᷣm Hiero.⁊ magiſtrũ poſſit et debeat dici ꝓpaſſio.
duo. Pꝛimo q̃rit᷑ de hmoi defectibꝰ aſſũptis

i. Circa pᷣmũ q̃runt᷑ tria. Pꝛimo q̃ri᷑ de

o repiri. Et

¶ Itẽ HMeb.iiij. Nõ habemꝰ pontificẽ

t in tolerantia paſſionũ ⁊ defectuũ

Ad hoc aũt nõ eſſet ydoneus niſi nãm deficientẽ et
paſſibilẽ aſſũpſiſſet.⁊ ꝓpterea defectꝰnrõs ⁊ penali⸗
tates debuit in ſcipᷣo bꝛe.Alia etiã ex cã cõgruũ fuit
hocipᷣm.vicʒ.pter exẽplũ virtutis.ſpalit᷑ ant humi
litatis.patiẽtię.⁊ pietatis.qᷣbus mediantibꝰpuenit
ad celũ.et in qͥbus xpᷣs voluit nos imitari ipᷣm.ſᷣm

i,llud Math. xj. diſcite a me qꝛ mitis ſum ⁊ humilis

coꝛde ⁊c̃.Cercia rõ eſt ꝓpt fulcimentũ nr̃e fragilita/⸗
tis.ob quã nã rõnalis bʒ in ſe difficultatẽ ad credẽ/
dum vera.⁊ iraſcibił ad ſperandũ ardua.⁊ cõcupiſci
bilis ad amandũ bona.Et iõ voluit xpᷣs nõ tm̃ nob
ſimilari in nã.ſʒ etiã in defectibus ⁊ penalitatibꝰ.vt
manifeſtãdo in ſe veritatẽ humane nãae.pᷣberet fulci
mentũ nr̃e rõnali ad credendũ. Oñdendo nihilomi
nus immenſitatẽ ſue mie ꝑ ſuſceptionẽ nr̃e miſerie.

pᷣberet iraſcibili fulcimentũ ad ſperandũ.Oñdento
masgnitudinẽ ſue beniuolẽtie.pꝛeberet cõcupiſcibili

incitamẽtũ ad ſe amandũ.et iõ licet incõgruũ videa
tur hmõi defectꝰ reꝑiri in xpᷣo ſi ꝑ ſe cõſiderent᷑.tñ ſi

ad finẽ referant᷑ magna repit᷑ cõgruitatis cõdecen

tia. Et iõ ocedendc ſunt rones q̃ ſunt ad ꝑtẽeſtam.

¶ Ad illud ̊ qd pᷣmo obz in Zꝛium.ꝙ ſicut ſummã
iuſticiã dedecet iniquitatẽ.ſic ſummã potentiã dede

cet infirmitatẽ.dᷣm ꝙ bmõi ſilitudo tenet.ſi cõpet
infirmitas et culpa ad nãm viuinã. In nã em̃ diuia
ſicut nulla põt eè iniuſticia.ſic nulla põt cẽ ipotẽtia.
Si aũt opet᷑ ad nn gienpta e nõ bz veritatẽ. ꝓ
co ꝙ ipſa infirmitas põt eſ

emã exercẽde virtutis.
Virtus em̃ foꝛtitudinis exercet᷑ potiſſime in ꝑpeſſio

ne terribiliũ. eoꝝ maxie qᷓ moꝛtẽ inducũt.Culpa xo
⁊ iniq̃tas oino auerſat᷑ iuſticie.⁊ vituꝑabile reddit
ſubiectũ in qͥ eſt. infirmitas vᷣo reddit magis lauda/

bile qñ ↄiuncta ẽ inferioꝛi virtuti ai ᷣm ſtatũ meriti

et iõ nõ eſt ſile binc et inde.¶ Ad illud qð obr̃ ꝙ pe S
na ſiue culpa ẽ inoꝛdinata.dm ꝙ ẽ pena neceſſita/

7

tur 2 dya

breis oi culpa deleta.ſᷣ xpᷣs talẽ defectũ nec habuit nec
bꝛie potuit.qꝛ nõ potuit peccare.qᷓ nec ad pcti pꝓni
tatẽ bꝛe.⁊ iõ redit idẽ qdð pᷣus. ¶ Itẽ obꝛ de difficul⸗
tate ad bonũ q̃ eſt defect? in nobis penalis.in xpᷣo ãt
nerali
.dom

11 qles defectus aſſũpſit ſi nõ aſſũpſit oẽs.
wabſq; dubio xp̃s nõ oẽs defectus nrõs aſſumpſit.

..

.

catutn. et ideo eõpetebat
victoꝛiã.quin potius eius oppoſitũ.magis em̃ vinci

pter qð dr.ij. Coꝝ.xij. Airtus i infirmitate ꝑficitur.

Cũ ꝗ̊ dicit᷑ꝙ defectus plus valent ad ſuccũbendum

qᷓ; ad vincendũ.ddm ꝙ illud nõ bʒ veritatẽ niſi in/
telligat᷑ de pugna et victoꝛia in eodẽ genere in q ſũt
illi defectus.et iõ nõ hʒ locũ in ꝓpoſito.vbi eſt victo

ria ꝑ foꝛtitudinẽ iuſticie.nõ ꝑ foꝛtitudines potentic.
Et de bac foꝛtitudine dicit ꝓgha.induere foꝛtitudi/

nem bꝛachiuʒ dñi. Poſſet tñ intelligi de foꝛtitudine
potentie.Ad foꝛtitudinẽ em̃ iuſticie in pñti in meri/
to.ſubſequit᷑ foꝛtitudo potẽtie in pꝛemio.ſicut pʒ in

xpᷣo.quia ⁊ ſi paſſus ſit ex infirmitate.ſurrexit tamẽ

ex virtute.
¶ QDueſtio. ij. b

¶ rũ xps aſſumpſerit oes defectus nrõs pter petm̃
Et qꝙ; ſic videt᷑ ꝑ dam̃.qͥ in libꝛo fcio ſic ait. Lotꝰto/
tum aſſumpfſit me.vt toti mihi ſalutẽ gratificaret.g

ſi oẽs defectus nrõs venit curare.videt᷑ ꝙ debuit aſ⸗
ſumere.

oỹs fuerũt affuptibiles. videt᷑ aſſũpſerit omnes
ee in aſſũptõne noſtroꝝ defectuũ manifeſtat᷑ di

uina miſcòdia.g in affũptione pluriũ defectuũ oñdit᷑
maioꝛ miſcdia.et in aſſũptione oim oñdit᷑ maxima.
Sed maxia miſcdia dei oſtenſa fuit in aſffumptione
noſtrarũ infirmitatũ ⁊ naend Ned qp xpᷣCs oẽs

dDefectus nrõs debuit aſſumere. ¶ Itẽ in nroꝝ defe

ctuũ aſſumptione fuit humiliatio.ſed tantũ ſe humi
liauit qᷓntũ potuit ᷣm ꝙ dicit Berñ. deſcendit qᷓntũ
deſcendẽ potuit.Si & maioꝛ eſt humiliatio ĩ afſfum /
ptione pluriũ defectuũ qᷓ; paucoꝝ.⁊ in aſſumptione
oim qᷓ; q̃rundã.videt᷑ ꝙ xpᷣs aſſumere debuerit vni⸗
uerſſitatẽ defec:uũ nrõꝝ.
mnus defectus mẽbꝛoꝝ ⁊ aliquoꝝ ſenſuũ exterioꝝ ſi/
cut viſus ⁊ auditus.ſ̊ tales xpᷣs nõ aſſũpſit nec de/
cuit ipᷣm aſſumere oẽs dele⸗

cd ↄ. In nobis vide/

cuit eũ aſſumere. nõ

ctus nrõs penales.Itẽ in nobis reꝑiunt᷑ egritu/

dines ↄtrarie ſicut pʒ in febꝛibꝰ⁊ in alijs infirmitati

bus. repiunt᷑ etiã egritudines incurabiles.g ſi Zꝛia

nõ pñt ſimul cẽ in eodem. videt᷑ ꝙ oẽs defectꝰ nrõs

penales nec potuerit nec debuerit ſil afumẽ. ¶ Itẽ
fomes ⁊ ꝓnitas ad malũ nõ ẽ culpa.qꝛ põt eẽ in no/

calis defectꝰnõ fuit nec eẽ potuit.q̃rit᷑ g̊ i

—

ſicut dicit mgr̃ in Ir̃a.ſ illos tm̃ q̊s ipᷣm aſſumere de⸗
cuit.⁊ nobis expediẽs fuit.Sed qͥ ſint iſti defectꝰad/
bhuc qõe indiget ſicut ⁊ pᷣmũ.⁊ innuit mgj̃ illos defe⸗

ctus decuiſſe ⁊ expediuiſſe illũ aſumere.q faciũt vel
dQàa veritatis nae aſſumptce oſtenſionẽ.vel ad operis
prer að venerat ↄſummationẽ.Sed adbuc qͥ ſunt

1

na. Quidã em̃ defectus ſunt q̃ͥ oꝛtũ bñt ex abſentia

gre.ſicut ignoꝛantia ⁊ rebellio carnis ad ſpm̃ ⁊ ſilia.
Quidaã aut ſunt qͥ nõ ſolũ ex hoc bñt oꝛtũ.ſed etiam

ebat ei virtus moꝛalis vt poſſ et
ſupare. AVirtus aũt nalis in nullo cõferebat ad hbanc

bolꝰ ⁊ pctm̃ in humilitate ⁊ patiẽtia. Pꝛo⸗

¶ Itẽ qð fuit inaſſumptibile fuit incurabi/
le. ſi aliqui defectus nr̃i fuerũt a xpᷣo inaſſumptibi
les.fuerũt incurabiles. Si g oẽs fuerunt curabiles.

iſti vefectus difficileẽ diſcernere. NHoluerũt aũt aliqᷓ
dicere ꝙ iſti ſunt defectus q̊s deus plantauit in nrfa

—, —

U———

—

ex cõparatione pa
moꝛs. doloꝛ 7 PKnui,6 oꝛtũ hñt nõ tĩ ex culpa. ſʒ
ex hoc ꝙ humana nã eſt ex ↄꝛijs cõſtituta.⁊ tales de
fectus ſunt qͥ faciunt ad veritatis nature aſſumpte
manifeſtationẽ.⁊ ad opꝑis ſuſcepti ſummatõnem.
alij vo minime. Sed illud adhuc hʒ calũniam ꝓpter
boc ꝙ egritudines multe oꝛtũ hñt ex cõplexione ho
minis q́s cõſtat xpᷣm nõ aſſumpſiſſe. Pꝛeterea oẽs
defectus nr̃i penales.magis vident᷑ ſecuti eẽ ex nr̃a
trãſgreſſione ⁊ diuina punitione.qᷓ ex pᷣmaria plan
tatione. Pꝛopterea põt alio mõ dici ꝙ quidaʒ ſunt
defectus qͥ ſunt ex culpa.quidã vo qͥ ſunt ex culpa ⁊
ad culpã.ſicut ꝓnitas ad malũ.⁊ difficultas ad bo⸗
num. IYllos autẽ defectus q nõ tm̃ ſunt ex culpa ſed
etiã via ad culpã nõ decuit xpᷣm aſſumcre.quia xpᷣs
fuit miniſter iuſticie oino ſegregatus a petõ. Alios
aũt defectus decuit ipᷣm aſſumere.ſed nõ om̃s.quia
quidã ſunt defectus nãles.quidã ꝑſonales.defectus
aũt nãles voco illos qͥ reſpiciunt totã nãm bũanaʒ
vniuerſalłr.ſicut fames ⁊ ſitis ⁊ defectus cõſimiles.
Perſonales aũt defectus ſunt qͥ reſpiciũt aliqᷓs pſo⸗

*

8 „»

nas ſpãlit᷑.ſicut diuerſe egritudinũ ſpẽs. Om̃ xpᷣs

venerat nãm bumanã redimere cõiter ſine ꝑſonarũ
diſtinctiõe.hinc ẽ ꝙ defectus nales nõ pſonales de/

fectus.penales tm̃ nõ vicioſos debuit in ſe hꝛe.ſicut

oñdunt rõnes ad banc ꝑtẽ inducte. ¶ Ad illud ergo
qð obẽ in ꝛiũ de dam̃.ꝙ totũ aſfũpſit.vt totũ cura/
ret.ddm ꝙ hoc intelligit᷑ de his q̃ ſunt de ↄſtitutiõe
nature.nõ de his q̃ ꝑtinent ad defectũ nature.⁊ hoc
ipᷣm verbũ inſinuat.nã ꝓpꝛie qð curat᷑ dꝛ nã.moꝛbꝰ

vo eſt illud a q̊ curat.qꝛ moꝛbus expellit᷑.ſed nã ſer

uatur.Et ꝑ hoc pʒ rũſio ad ſequẽs qͥ d inaſſumpti/

iñ cõſtituentiũ. ſicut fames. ſitis

12

bile eſt incurabile. hoc em̃ intelligit᷑ de nã ⁊ eius ꝑti

bus q̃ᷓ ꝓpꝛie dicunt᷑ curari.nõ de defectibꝰ qͥ potius
dicunt᷑ coaſſumi qᷓ; aſſumi.magis etiã dicunt᷑ expel
li qꝙᷓ ſanari. ¶ Ad illud qð ob de oſtenſione miſcdie
dm ꝙ miſcdia ſemꝑ ſe oñdit ſalua rectitudine iu/
ſticie oꝛdine ſapie.ideo nullos defectꝰ debuit aſſu
mere q̃ͥ nõ eſſent oꝛdinati ad noſtrũ ꝓfectũ ⁊ expe/
ditionẽ noſtre ſalutis.multi aũt ſunt qͥ potius imꝑe
diuiſſent qᷓ; iuuiſſent.ſicut defectus mẽbꝛoꝝ vel ſen
ſan z Mon inn iñ.⁊ iõ nõ ſequit᷑ illud.¶ Ad il/
lud vᷣo qð poſtremo obẽ de humiliatione.dom ſilx
ꝙ dis humiliatio virtuoſa ⁊ laudabilis oꝛtũ hʒ ex di
ſcretione rõnis.nõ em̃ ꝓcedere debet ex impetu ſed
ex cauſa rõnali.et quia de aliqͥbus defectibꝰ rõnale
nõ erat vt vpᷣs ſe ꝑ illoꝝ aſſumptionẽ humiliaret.qꝛ
ſe potius ex illa humiliatione inutilẽ qᷓ; vtilem red/
didiſſet.ſicut ſi fuiſſet cecus.gibboſus ⁊ hmõi.ideo
tales nullo mõ debuit aſſumere.ſ illos ſolũ de q̃bus
ſupꝛa dictũ eſt. vicʒ illos q reſpiciũt ipſam naturam
⁊ pᷣbent viã ad iuſticiã nõ ad cupm.
¶ Queſtio.iij. ZUGM
e defectibꝰ aſſumptis a xo qᷓntũ ad cauſalitatẽ.
feʒ Atrum in xpo fuerint a natura an a voluntate.

Et ꝙ nõ a voluntate ſed a nã videtur.Sap.j.deus

moꝛtẽ nõ fecit.ſi nõ fecit moꝛtẽ. pari rõne nec deſe
ctum oꝛdinatum ad moꝛtẽ.& ſi in xpᷣo fuit talis defe
ctus.videt᷑ ꝙ nõ fuerit ex volũtate aſſumẽtis.ſed ex
defectu nature affumpte. ¶ Itẽ defectus nõ babet
cauſam efficientẽ ſed deficientẽ.ſed voluntas aſſu/

mtis nõ ponit᷑ cauſa deficiens alicuiꝰ. tales defe⸗

—m

3

14

nd

a

ea

ſcta

enti
mic
ſtst
We
ſe

tun
gſi

rt
peſi

ſn

ungengi
Mapingtn
Acßineant
knnnnngs
ſncrtiiig
iininn
hommi ini
orimsn

”õ

iglö es
s rsſehkin
ni ſiſtttin
Nnsir Knnit
tuirium
npariinin
Nisdtnng
. n
minſei
nniNn
lser tin
iirſune un
msnond!
öid

cus nõ potuerũt eſte a voluntate aſſumẽtis.vel e

—

conditione nature aſſumpte. ⁊cc. ¶ Item gð ineſt

Alicui a ſua nali oꝛigine ineſt ei ꝑ naturam. ſed hmõi
txefectus inſunt xpᷣo a ſua pᷣma oꝛigine.ꝗ videt᷑ ꝙ in
ſint ei a natura.
renti eſt nãle pli. pꝛo eo ꝙ eſt vis inſita rebus ex ſi/
milibus ſimilia ꝓcreans.ſed xpᷣs ex defectu paſſibi/
litatis aſſimilat᷑ matri ſue a qua traxit oꝛiginẽ.ergo
lde genmi defectus ⁊ penalitates ſint ci natura

tẽ illud in q̊ ꝓles aſſimilat᷑ pa/

les. ¶ Itẽ pꝑ naturã pus fuit illud coꝛpus foꝛmatũ

qᷓ eſtet vnitũ.ſed coꝛpus illud ſtatim vt fuit foꝛma/⸗

tum fuit paſſibile vcl impaſſibile.⁊ cõſtat ꝙ non im
paſſibile. ergo paſſibilitatẽ pꝛius ꝑ naturã babuit ỹ
vynrüniret᷑ aie xpᷣi vel ipſi diuinitati. Nidet᷑ ergo ꝙ talis
paſfibilitas nõ fuit a voluntate aſſumẽtis.Si tu di /
Las ꝗꝙ fuit a voluntate ſpñſſcti qui fuit fabꝛicatoꝛ ?
ſanctificatoꝛ illius coꝛpoꝛis.obijcit᷑ ꝙ grã ſctiſpũs ſi

mul ſtat cum paſſibilitate ⁊ pena. Si & ſpũſſanctus
ſuꝑueniens cõpatiebat᷑ ſccũ paſſibilitate.videtur ꝙ
potius defectum paſſibilitatis ſuſtinuerit q; curaue

nit. 5 defectus hmoi in xpᷣo nõ ex volũtate ſed exa/
tura fuerũt. ¶ Scd contra. Mgf in lr̃a.ex ſola vo
luntate miſerationis in ſe tranſtulit veram infirmi/

ex ſola vo/

tatẽ ſicut accepit verã carnẽ.g̊ ⁊c. ¶ Item oẽs deke

ctus ⁊ penalitates qui in xpᷣo fuerũt.pꝑ aſſumptionẽ
fuiſſe dicunt᷑.ſed aſſumere eſt actus wlũtatis nõ na

ture.qᷓ penalitates ille in xpᷣo fuerũt nõ naliter ſᷣ vo
luntarie. ¶ Itẽ qualitas coꝛpoꝛis pᷣncipaliter attri
buenda eſt pᷣncipio effectiuo.ſed ſpuſſanctꝰfuit pꝛin
cipale pᷣncipiũ effectiuũ coꝛpoꝛis xpᷣi.̊ q̃litas paſſi/
bilitatis magis debʒ attribui ſpũiſancto qᷓ; nature.
ſed ſpũffanctus eſt opans ꝑ voluntatẽ.ꝗ tales defe
ctus fuerũt in xpᷣo a voluntate.

ſfſecquit᷑ pᷣm legẽ cõmunẽ niſi naturã viciatã ⁊ coꝛru/

15 natura ſed voluntate. icene
mnmggiſter in litera.ex alia ⁊ alia cauſa ſũt iſti defectꝰ

ptam pꝑ culpã.ſed caro xpᷣi immunis fuit ab omni fe

ditate culpe. ̊ immunis ab omni defectu paſſibilita

tis.g ſi defectus paſſibilitatis habuit.hoc non fuit a
natura ſed a voluntate. ¶ Itẽ qð eſt in nobis a na⸗
tura generantiũ dicit᷑ eẽ contractũ. ſi bmõi defectꝰ
euſſent in xpᷣo a natura generãtis.eẽnt quoq; in ipſo
contracti. Si ergo hoc nõ concedit᷑ ſcʒ xpᷣm defectꝰ

tales a natura ↄtraxiſſe. videt᷑ ꝙ illos non habuit a
. dicendum ꝙ ſicut dicit
in nobis ⁊ in xpo. In nobis em̃ ſunt ex neceſſitate
contracti. Sed in xpᷣo ſunt ex voluntate aſſumpti.

Et hoc patet ſic.nos em̃ iſtos defectus trabimus a
parentibus pter legẽ ꝓpagationis ⁊ legem cõcupi/
ſcentie q̃ militat in illis mẽbꝛis.nam paſſibilis gene

rat paſſibilem.⁊ babens legẽ cõcupiſcentie in mem
bꝛis gencrat filiũ ſubiectũ cõcupiſcentie.ex cuiꝰ con
cupiſcentie reatu inſunt pꝛoli om̃es penalitates.Et

ꝓpterea dicunt᷑ iſte penalitates in nobis contracte.
qquuaſi ex concurſu duoꝝ tracte. videlicet ꝓpagatio/
nis nature.⁊ coꝛuptionis cõcupiſcentie. In xpᷣo au
tem ſccus eſt.ipſe cm̃ neutro mõ fuit ꝓpagatus.necc
Fßm ꝓpagationẽ legis nalis.nec ſᷣm coꝛruptionẽ libi/
Qinis. Sed ſpũfſanctus adueniens in ipᷣam virginè

⁊ ipſam fecundans.carnẽ eius ab omni feditate coꝛ

ruptionis purificauit.paſſibilitatẽ tñ reliquit.Ex il/
la autẽ carne ſapia patris ſcʒ ipſe filius dei edifica⸗
uit ſibi coꝛpus immaculatum.⁊ illud coꝛpus vniuit
ſibi cũ anima rõnali.que quidẽ immunitatẽ babuit
AQAculpa.⁊ in ſe.⁊ in carne cõiuncta.Et ſicut immuni

tẽ penalitas nõ

matum qᷓ vnituz. dm ꝙ et ſi pꝛius fuerit im nãm

—

l „ 114 ““““ð „ 2 “ *
tatem babuit a reatu culpe.ſic m oꝛdinẽ diuine iu⸗
ſticie immunitatẽ babere debuiſſet a paſſibilitate mi

ſerie. ꝙ ergo in carne illa remãſit penalitas.hoc ſuit

ex diſpenſatione ipſius aſſumẽtis.cõcurrente ſimul

acceptione illius anime rationalis.que in pꝛimo in-
ſtanti ſue creationis habuit vſum cognitõnis.⁊ pla
cuit ſibi tali coꝛpoꝛi neriſpre ſalutẽ generis buma
ni. Et ſic patet ꝙ talis defectus fuit in xpᷣo nõ neceſ-
ſitate generationis ſed voluntate diſpenſationis.w
luntate inquã diuina pᷣueniente.ſed voluntate crea
ta concomitante.Dico aũt ipſos fuiſſe a voluntate

diuina nõ tanqᷓ; affligente de nouo.ſed tanqᷓ; a rellin

quente ⁊ acceptante.cũ in eius poteſtate et arbitrio
eſſet defectus illos excludere. Uñ concedende ſunt
rõnes que ſunt ad partẽ iſtã. ¶ Ad illud vo qð pꝛi/
mo obijcit᷑ in contrariũ ꝙ deus moꝛtẽ nõ fecit.patzʒ
rñſio.quia deus iſtũ defectũ moꝛtalitatis carui xpᷣi

nõ infuxit de nouo.ſed nõ abſtulit.cuʒ caro baberet
illũ a ſuo oꝛiginali pꝛincipio.ideo talis defectus nõ
dicit᷑ eſte a voluntate aſſumentis ſicut ab efficiente

ſed ſicut a ſuſcipiente. cñ poſſet excludere.¶ Ad uls
qð ſcdᷣo obijcit ꝙ defectus nõ babet cãm efficientẽ
ſed deficientẽ.ſilr patet rñſio.quia talcs deſectꝰnon

habent oꝛtũ ab occaſione dei agentis.ſed potius ex
defectu nature ipſiꝰvirginis cõcipientis. Magis tñ

attribuit᷑ voluntati qᷓ; attribuat᷑ nature. ꝓpter hoc
q in iſtius coꝛpoꝛis cõſtitutione plus fuit ꝑ virtutẽ
ſupꝑnaturalẽ qᷓ; ꝑ naturalẽ.¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ
illud eſt a nã qð eſt a naturali oꝛigine. dm q illud
nõ habet veritatẽ niſi intelligat᷑ aliquid eſſe a natu/

rali oꝛigine.ita ꝙ pᷣpoſitio no ſolũ dicat cõcomitan/

tiam ſed etiã cãm.hmõi aũt defectus infuerũt xpᷣo
in pᷣncipio ſue oꝛiginis.nõ tñ fuerũt ᷣm ꝓpagationẽ
nalem. ſᷣm em̃ talẽ ꝓpagationẽ tales defectus oꝛtuʒ
babẽt a nã viciata.inq;tũ natura illa agit quodãmõ
nalitcr.⁊ quodãmõ vicioſe.hoc aũt nõ habet verita

tem in Serrnene xpᷣi que fuit pꝛeter viciũ ⁊ ſupꝛa

nam. ¶ Ad illud qd obijcit᷑ ꝙ xpᷣus in paſſibilitate
afſimilat᷑ matri.ddm qꝙ et ſi aliquo modo aſſimilet
matri nihilominus tñ in modo ⁊ cauſa reperit᷑ diffe
rentia. Nam virgo paſſibilitatẽ habet ꝓ reatu pec/
cati oꝛiginalis ex neceſſitate contracto.xpᷣs vo paſſi

bilitatẽ habuit abſqʒ aliquo reatu in ipſo reperto.ſᷣ

ex ſola diſpenſatione diuina.⁊ ideo nõ dicunt᷑ oino

6

☚4

17

19

fuiſſe in xpᷣo a natura.nec tamẽ oino fuerunt pꝛeter

nãam.de natura em̃ matris erat talẽ filiu generare.
d illud qd obijcit᷑ ꝙ illud coꝛpus pᷣus fuit foꝛ/
vel ᷣm oꝛdinẽ intelligendi.tꝑe tamẽ ſimul fuit foꝛ/
matio ⁊ vnio.vtrũq; autẽ ſᷣm foꝛmationẽ ⁊ vnionẽ
pꝛeceſſit voluntas verbi tale coꝛpꝰfoꝛmantis ⁊ aſſi
mentis. ⁊ voluntas anime vtrũq; comitata eſt.et iõ
ex hoc nõ poteſt concludi ꝙ defectus paſſibilitatis
in carne pꝛeceſſerit actũ ſiue imperium voluntatis.
Operatio em̃ ipſius ſpũſſancti in virgine que quidẽ
fuit ᷣm voluntatẽ verbi fecit ipſam carnis ↄceptio
nẽ ⁊ ꝓpagationẽ ab oĩ feditate imunẽ pᷣus naliter qᷓ;

vniret᷑ aĩe.⁊ cũ tali purgatione nõ debet ſtare pena-
litas ᷣm legẽ comunem. ſm quã immunis a culpa.
pebet eſſe imunis a pena. Unde ꝙ ipſe ſubiungit ꝙ;

purgatio ſimul ſtat cuʒ paſſibilitate. Dicencium q/
⁊ ſi aliqua purgatio ſimul poſſit ſtare cum paſſibili

tate. ſicut purgatio que eſt a peccatis pꝛius perpe-
tratis. illa tamen puritas que ie Gbae ſtare

20

&
nõ potuiſſet cũ penalitate niſi interueniſſet dei diſp? ratũ eſt. ¶ Ad illud qð obẽ de leone papa eꝙ infans 24 enpdin
ſatio ⁊ wlũtat xpᷣi acceptio.Et ſic pʒ rñſio ad qᷓſita. ille ab alioꝝ gnalitate diſcretꝰnõ eſt. Ddm ꝙ leo pa nuloreis
NVVAnſegquẽter q̃rit᷑ de defectibꝰa xpᷣo aſſũptis pa loquit᷑ ꝙᷓtũ ad ea qᷓ̃ exterius apparebãt. nõ qtuʒ nnut h
in ſpãli.⁊ circa hoc tria q̃runt᷑. Pꝛimo qᷓriü ad ea q̃ intrinſecus latebãt.p que in multis ab alijs utſenel
tru habuit ignoꝛantiã in rõnali. Sco vtꝝ differebat.( Ad illud qð obꝛ ꝙ ſcia inflat.dᷣm ꝙ ẽ 2 nitͤſi
babuit triſticiã in cõcupiſcibili.Lercio vtrũ babuit loqui de ſcia put ẽ abſq; charitate.vel ꝓut eſt chari ubo
irã in potentia iraſcibiii. tati coniuncta. Pꝛout eſt a charitate diuiſa. ſic dicit Na grcznt
ADueſtio⸗ſj. d. . apls ꝙ inflat. Pꝛout ẽ charitati ↄiuncta.ſic nõ ẽ via Auntdint
¶ Atꝝ xpᷣs babuit ignoꝛantiã in rõnali: Et ꝙ ſic vide ad inflationẽ.sᷣ potius ad rectitudinẽ ⁊ edificationẽ ſn geit
tur pᷣmo aucte dam̃.Opoꝛtet ſcire ꝙ ſeruilẽ ⁊ irsno ⁊ humilitatẽ. Ex cognitõe em̃ ſui ⁊ dei ↄſurgit perre nthiſ
rantẽ nam aſſumpſit. loqͥtur de verbo incarnato. g cctio hũ̃ilitatis.⁊ hoc ſco mõ fuit in xpo. ¶Ad ills 26 nöcrticte
naã aſſumpta in xpo fuit ignoꝛãs.habuit g defecctum qð obẽ ꝙ in xpᷣo fuit defectꝰ eloquẽtie. ſiy ⁊ ſapie. m Arl
ignoꝛatic. Ite Amb.in li.j.de ſpũſctõ.pꝑ humanã Dðm ꝙ nõ ẽ ſilłe.qꝛ in defectu eloquẽtie ſicut ĩ alijs telige dr
impꝛudentiã ꝗ adhuc nõ didicit ignoꝛat. g̊ habuit neccſſitatibꝰ infantilibꝰmaifeſtabat᷑ veritas nature lutiſti
ignoꝛantiã. ¶ Itẽ Leo papa in omel. de epiphania. aſſumpte.defectꝰ aũt ſapie interius latet.iõ ad nibil nenoglig
Adoꝛaueft infantẽ i nullo ab alioꝝ gñalitate diſtin· valuiffet ſi in xpᷣo fuiſſet. ⁊ iõ nõ eſt ſiłe. ¶ Ad illud 2. 7 Hecrinteli
ctum.ſᷣ gñjaliter alij infantes ſunt ignoꝛantes.ergo qd obꝛ ꝙ ypᷣs dei virtꝰhabuit defectũ virii. Ddm catutban
⁊ xpᷣs in ſua infantia habuit ignoꝛantiã. ¶Itẽ ſca nõ eſt ſilc.tũ qꝛ defectꝰviriũ apparebat exterius ⁊ in tricticagrn
infiat. ſed xp̃s ſũme ſe humiliauit. ⁊ defect?illos aſſũ carne erat.defectꝰ vo ſapie interiꝰcrat in aia.que ad fonioben
phlſit qͥ faciunt ad bumilitatẽ.ſᷣ habuit in ſe defectux vnionẽ ſui cũ verbo a pmoꝛdio debuit eẽ pfecte di⸗ bak.
⁊ inopiã ſcie. iſte defectꝰeſt ignoꝛãtia. ⁊c. ¶ Iteʒ ſpoſita.tũ ctiã qꝛ defectus viriũ eſt mã exercẽde vir/ nuber we⸗
xpᷣs in ſua infantia habuit defectũ eloquentie quis tutis.nõ ſic aũt defectꝰ cognitõis.quin potius impe-⸗ toreiner fut
eſſet verbũ patris vt veritatẽ humane nãe in ſe oſtẽ it.iõ nõ eſt ſile buic ⁊ ine. ſocktwes;
deret. pari rõne q́;uis eſſet ſapia patris.oõm hbumag ¶ Queſtio. ij. e ſiGuaee
nã nam tñ debuit bꝛe defectũ ſapie.ᷣ hic ẽ ignoꝛãtia ¶ AAtrũ in xpᷣo fuerit paſſio tnlckcte. Et ꝙ ſic videtur. 1gluctocd
⁊c. ¶ Itẽ quis xpᷣus eſſet vtus patris iuxta illu Wath.xxvj. Triſtis ẽ aia mea vſq; ad moꝛt. Si S zwerere
q5 dicit apls.j. Coꝝ.j.dicimꝰ xpᷣm dei virtutẽ et dei veritas falſitatẽ dicẽ nõ poterat. videt᷑ ꝙ veraciter fickrew
ſapiam.habuit tñ defectũ virium iuxta exigentiã hu triſtis erat. ¶ Itẽ xpᷣs fleuit ſuꝑ bierin pᷣm dicit Otontr
manc nae. videt᷑ pari rõne ꝙ babucrit defectũ ſa⸗ Zuce.xix.ſed ſietus ẽ ſignũ interioꝛis meroꝛis. ergo Konsspe
pientie. ¶ Sed õ. Aſſumptio carnis fuit opus diui- ſi xpᷣs nihil fecit ꝑ duplicitatẽ. xeracit᷑ babuit ĩ ſe affe Vylettbit
ne ſapie.ſᷣ ſapia ſᷣm ꝙ bmõi nõ eſt pᷣncipiũ ignoꝛan ctũ triſticie.¶ Itẽ xpᷣs amabat ⁊ deſiderabat nrãm
tie.ᷓ xpᷣs nõ aſſumpſit defectũ illũ qͥ eſt ignoꝛantia. ſalutẽ. ſed qͥ amat aliqͥd triſtat᷑ de eius amiſſione. Gnirti
¶ Itẽ xpCs venerat nos docere.ſᷣ ignoꝛãtis nõ eſt v cũ yps videret multos ſalutẽ ſuã negligere. videt᷑ q; ſide. ue
cere.S non debuit ignoꝛantiã aſſumere. ¶ Itẽ nulli ves verũ ſenſerit in ſe affectũ triſticie. ¶ Itẽ qnto lenotitel
niſi ſcienti credendi ẽ.ſᷣ xpᷣs ad hoc venit in carnem ſnnt in aliq̃ maioꝛa viſcera pictatis.tanto magis cõ gioetens
vt crederemꝰin eñ.g videt᷑ ꝙ cñ ſapia debuerit veni patit᷑ afflictis.⁊ qᷓnto magis cõpatit᷑ interius.tanto huituſenſ⸗
rc nõ cũ ignoꝛãtia. ¶ Item illa aia nõ potuit vniri magis meroꝛe afficit᷑. xps habuit in ſe abundãtiſſi Undirin
ver bo quin eſſet deifoꝛmis. ſᷣ deifoꝛmitas tollit ob ma viſcera pietatl.ᷓ videt᷑ ꝙ i alioꝝ neceſſitatibꝰet Nrzir
ſcuritatẽ ignoꝛãtie.g̊ videt᷑ ꝙ ipoſſibile fuerit xᷣm infirmitatibꝰveracit᷑ ⁊ intenſe babuit paſſionẽ triſti ſclsdn
Fm humanã nam defectũ ignoꝛantie in ſe aſſumcre. de.Sea 3. Eſa. xlij. Mõ erit triſtis neq; turbulen Airſen
21 ¶Re'. dom ꝙ ſicut dicit męr in Ira. xpᷣus nõ habuit tus.dẽ de xpᷣo. s neq; turbationẽ neq; triſticiaz ☚
defectũ ignoꝛãtie. Et rõ huiꝰeſt.qꝛ nec iᷣm decebat. babuit in ſe. ¶ Itẽ Pꝛouer. xij. Mõ ↄtriſtabit iuſtũ cotet⸗
nec nobis expediebat. Ipᷣm nõ decebat.qꝛ aia eius quicqd ei acciderit. ſed xpᷣs fuit iuſtiſſimꝰ.ᷓ videtur ſuciajtr
debuit eẽ deifoꝛmis.ac ꝑ boc repleta luce ſapie ⁊ re/ ꝙ vpᷣs de nullo ſibi accidẽte fuerit ↄtriſtatus. ¶ Itẽ Hothusg
ctitudine iuſticie. ignoꝛãtia añt pᷣuatio eſt ſcic.⁊ põt Señ.ꝓbat multiplici rõne ꝙ triſticia nõ cadit in ſa ſipilud
eſſe via in erroꝛẽ ⁊ obliquationẽ a rectitudine iuſti- pientẽ.⁊ fundamentũ ſue rõnis ẽ.qꝛ virtutẽ nihil pᷣt ſopiai
cie. ac ꝑ h̊ xpᷣo nõ cõpetebat. Hobis etiã nõ expedie- ledere.ſicut nibil põt eã auferre. ſi xpᷣs vere ſapiẽs oenlsni
bat q̊s venerat redimere ⁊ dirigere. ſi em defectum fuit.⁊ virtutẽ incocuſſ habuit. videt᷑ ꝙ paſſionẽ tri iiinipb⸗
ignoꝛãtie habuiſſy.nos redimere neſciuiſſet. Dirigẽ ſticie in ſe nõ babuit.(¶ ¶ Itẽ nullus triſtat᷑ niſi de eo 3 dentorfn
etiã neſciuiſſet.qꝛ ſi cecus ceco ducatum pᷣbeat.am / qð fit j volũtatẽ ſuã.ſed j voluntatẽ xpᷣi nibil fieri dci
bo in foueã cadunt.⁊ iõ nec ipᷣm decebat nec nobis potuit.qꝛ in oibus ipleta fuit. nõ videt᷑ ꝙ in ſe ve/ gininn
expediebat ꝙ talẽ defectũ aſſumeret. Cõcedendũ eſt raciter triſticiã habuerit.¶ R.dom ꝙ abſq; dubio 28 zape⸗ 1
S xpᷣm defectũ ignoꝛãtie neq̃q in ſe babuiſſe.⁊ růes ſicut dicit mgr̃ in Ia.⁊ textꝰ etiã euangelicus confir 6
22 ad boc inducte ſunt ↄcedende. ¶ Ad illud vro q mat. in xpo fuit vera triſticia. nõ tñ oi mõ qͥ in nobis
obẽ de dam̃. ꝙ aſſumpſit nãm ſeruilẽ ⁊ ignoꝛantem. eſt. Eſt eĩ quedã triſticia q̃ eſt pᷣter rõnis imperiuʒ.
Hum ignoꝛantia ⁊ ſeruilitas nõ attribuit᷑ nature ⁊ eſt triſticia q̃ eſt ʒ rõnis iudiciũ rectũ.⁊ eſt triſticia
aſſumpte rõne illiꝰſingularis nature qᷓ fuit vᷣbo co/⸗ ꝗ eſt ſubiecta rõnis imꝑio ⁊ iudicio.Et iſta triſticia
pulata in vnitatẽ ꝑſone. ſᷣ qtũ ad alias nãs cõſiles pter rõnis imperiũñ eſt qᷓ̃ ↄſurgit ex quadã neceſſita-
in ſpẽ. q.d. Aſſumpſit nam noſtrã q̃ eſt ignoꝛãs.nõ te ⁊ ſurreptõe.ſicut motus pᷣmi. ⁊ bec quidẽ cõis eſt
⁊3 in xpᷣo ſed in nobis. A illud Amb. ꝙ vicit᷑ xrᷣm ſapientibꝰ⁊ inſipientibꝰ.bonis ⁊ malis. Illa vo tri⸗
ignoꝛaſſe q nõ didicit.dm ꝙ q̃dã eſt ſcia ſimplic ſticia eſt Z ronis iudiciũ rectũ in q rõ ſubijcit᷑ ſenſua
noticie. quedã expientie. Ambᷣ.aũt nõ loquit᷑ ibi d litati. nec tiñ turbat᷑ ſed etiã ꝑturbat᷑. IAla aũt ẽ ſᷣm
ignoꝛatia ꝓut dicit puationẽ cuiuſcũq; ſcie.ſᷣ ꝓut rõis imperiũ et iudiciũ qñ quis triſtat rõe dictãte ⁊
vicit puationẽ cxypientie. m ꝙ in pᷣcedentibꝰ decla ſuadente iᷣm tiñ ⁊ taliter ſuꝑ aliqᷓ deberetnitari. di⸗

Nainiftide
mtüng
o dhrai n
micknignit
asgnin rikn

ntce Egſeni
N. Ngun
ntſigbeininni
naicn
tui int
nat: Nrtrti
ſirin ir
sci riunn
etiut uſini
futiuiſin en
egtniten icn/
TAWN
ehit

onne,
Git 1ona

vnſin

Heingiin
lnt. itttis

ug atui,
nithulſe
ſ54 ms e
inn in

oe

¶ Di. xv
EEruũtñ magis mouẽt ac difficilioꝛ afferũt qõem ⁊c. Supꝛa egit mgf̃ de paſſibilibꝰin xpo reptis in qᷓ
sã gnalitate.in hac aũt pte ſpãlit dñdit ad derminãdũ de doloꝛis paſſione ⁊ paſſibilitate. Binigi
añt ꝑs iſta in duas. Iu qrũ pᷣma inqͥrit.vtrũ paſſio doloꝛis fuerit in xpᷣo ᷣm vtutẽ. In ſeda vᷣo vtꝝ
o m patiẽdi neceſſitatẽ.ibi.Hic oꝛit᷑ qõ ex pᷣdictis ⁊c. ¶ Pꝛima ꝑs diuidit᷑ in ꝑtes tres.in qrũ pᷣma

Di.

— Wðð

co ergo ᷣ in xpo fuit triſticia tm̃ iſto tercio mõ.qꝛ de

nullo triſtatꝰ fuit niſi ᷣm ꝙ dictabat ei rõ.⁊ hoc idẽ
innuit᷑ Johᷣ.xj.vbi dꝛ. Jeſus aũt ifremuit ſpũ ⁊ tur/
bauit ſemetipᷣm.in q̊ oñdit᷑ ꝙ turbatio ⁊ triſticia ra
tioni nõ pᷣſidebat ſed ſubiacebat. Pꝛimis aũt duo/
bus moclis nõ fuit ĩ xpᷣo triſticia.Et ꝑ h̊ patẽ: rões
ad vtrãq; ꝑtẽ adducte. Mã rõnes ad pᷣmã ꝑtẽ ꝓce/
dunt de triſticia ᷣm terciũ modũ.rõnes vᷣo ad oppo
ſitũ ꝓcedũt ᷣm pᷣmũ modũ ⁊ ſcᷣm.⁊ hoc pʒ diſcur/

renti ꝑ ſingulas.OQò em̃ dẽ Eſa.nõ erit triſtis ⁊c.hoc

nõ excludit quãcunq; triſticiã ſed triſticiã ꝑturban/
tem. Silr ill qd dẽ in ꝓuer. Mõ ↄtriſtabit iuſtũ⁊c.

intelligit̃᷑ de illa triſticia q̃ ſtatũ metis eu ertit.nõ de
illa triſticia qᷓ quis ↄtriſtat᷑ cõpatiendo alijs remo/

uendo aliqð malũ illatũ ſibi.Silr illud qð dicit Se-
neca intelligendũ ẽ. Señ.em̃ nõ vult ꝓbare ꝙ triſti⸗
cia turbans nõ ſit in ſapiente.ſed ꝙ nõ ẽ in ſapiente

triſticia ꝑturbans. Perturbatio aũt dicit deſtexionẽ

rõnis ab equitate.⁊ G̊ mõ ſapiens nec triſtat᷑ nec ꝑ/
turbat᷑. Mõ vult aũt oñdere ſeñ.ꝙ ſapiẽs nullo mõ
turbet᷑.hoc em̃ eſt q̃ſi ipoſſibile in aliqͥ reꝑiri.⁊ pꝛe/
terea nec turbari vel non triſtari de qͥbus hõ dʒ. id
nõ eſt ſapie ſᷣ potius duricie.cũ dicat apls ad Rom̃.
xij. Gaudere cũ gaudentibꝰ⁊ flere cũ fientibꝰ. Ad

29 illud vo qð obẽ ꝙ nihil ↄð wluntatẽ xpᷣi euenit.ddm

q; hoc veꝝ ẽ de voluntate rõnis abſoluta.nõ aũt ve/
rũ eſt de voluntate ſenſualitatis vel de volũtate con
ditionata.Triſticia aũt nõ tm̃ iſurgit ex volũtate ra
tionis abſoluta.ſed etiã pᷣm alias dꝛias.ſicut melius
manifeſtabit . aget de volimtate xpᷣi.

— ueſtio. iij.
¶ Ntrum in ppᷣo affectio
videt᷑. In qͥcuneʒ eſt ponere zelũ vindicte eſt pone

re motũ ire.ſed in xpᷣo fuit zelus vindicte.ſicut patʒ

—

qñ eiecit emẽtes ⁊ yendẽteęs de tẽplo.g videt᷑ ꝙ ba-⸗
tẽ deteſtari malũ nõ eſt

buit in ſe affectionẽ ire.

aliud ꝙᷓ; iraſci malo. Sed in xpo fuit Aai deteſtatio
pfecta.g in xpᷣo fuit paſſio ꝗᷓ eſt ira. ¶ Itẽ ſicut tõ/⸗
nalis oꝛdinat᷑ ad diſcutiendũ.ſic iraſcibilis oꝛdinat᷑

ad iraſcendũ.ergo ſicut in xpᷣo ex ꝑte rõnal fuit vſus
pꝛudẽtie.ſic ex ꝑte iraſcibił fuit affectio ire Itẽ plꝰ
competit ira ſtatui vie q;ᷓ ſtatui patrie.ſed dñs in die
indicij iraſcet malis vt ſepe in ſcriptura dẽ. gᷣᷓ multo
foꝛtius affectũ ire babuit in ſtatu viatoꝛis. ¶ Sʒ S.
ſuꝑ illud Job.v. Airũ ſtultũ intficit iracundia.ſed

ira ꝑ viciũ oculũ mẽtis excecat.ira ꝑ ʒelũ turbat.ſed

oculus mẽtis in xpᷣo nec excecari potuit nec turbari

tũ in ipſo eſſet in cõtinuo vſu otẽplationis.ẽ̊ nõ vi /
ʒ30 detur ꝙ in eo aliq̃ affectio ire fuerit.

finiens irã dicit ꝙ ira eſt vindex leſe ↄcupie.Et iteꝝ
cy ira ẽ deſideriũ repunitõis.Sʒ in xpᷣo nec fuit leſio

2ↄcupie.nec amoꝛ vindicte. nec in eo fuit paſſio irc.
¶ Htẽ xps fuit ita ꝑfecte mitis ſicut ⁊ bumilis. SS

in xpᷣo fuit ita ꝑfecta humilitas ꝙ nulla fuit ſuꝑbia.
Sita ꝑfecta fuit mãſuetudo ꝙ nulla ira. ¶ It

fuerit ĩ

erit paſſio vel affectio ire. Et ꝙ ſic

¶ Itẽ dam̃.dif

tem ira

I. Quõ vbi ſeu xpᷣi icarnatio oꝛdinat᷑ ad nrãz redẽptõʒ qtũ ad paſſionẽ dolor i ſpali

XVI

— —

vm naturã ẽ accenſio ſanguinis circa coꝛ pm q; vule
phs ⁊ dam̃.ex euapoꝛatione fellis. ſi hoc dicit paſ-

ſionẽ fedã qᷓ bʒ ſecũ inquietationẽ ⁊ ꝑturbationem
coiunctã.videt᷑ ꝙ talis paſſio in xpᷣo nõ ſit ponẽda.

HN. im c ira vno mõ dicit pure affectionẽ. et ſic 1

dʒ ira affectꝰdeteſtatõis alicuiꝰmali vel apparentis

msali. Alio mõ ira dicit affectũ cũ pena.⁊ ſic ira hʒ p⸗
turbationẽ ⁊ inqetationẽ annexã. Hoc aũt põt eſe

in triplici dꝛia.qꝛ aut ꝑturbatio illa ſolum tangit po

tentias inferioꝛes ⁊ nullo mõ tangit oculum mẽtis.
Aut tangit oculũ mẽtis ad tpᷣs turbãdo ſed nõ exce

dendo. Aut oculũ mẽtis attingit ipᷣm pturbando et
obnubilando. Et ſᷣm hoc motꝰ ire in qdruplici dꝛia
reꝑit᷑ p̃m ꝙ colligit᷑ ex dict ſanctoꝝ. VUno mõ pure

dicit affectũ deteſtationis.⁊ hoc mõ potuiſſet eſſe in

adã in ſtatu innocẽtie. Alio mõ dicit motũ deteſta⸗

tionis cuzʒ inqetatione ⁊ pturbatione ptis ſenſualis

ſine aliq̃ ꝑturbatione mẽtis. ⁊ boc mõ fuit in xpᷣo af
fectio ire. Sicut em̃ dicit euãgeliũ. Infremendo cõ⸗
turbauit ſeĩm.Tercio mõ dicit affectũ deteſtatõis

c cõmotione ⁊ ꝑturbatione nõ ſolũ ꝑtis ſenſualis
ſed etiã rõnis ad tps.⁊ boc mõ repit᷑ ira ĩ viris iuſt

q iraſcunt᷑ ira ꝑ zelum.de qͥbus dicit Gꝛego.ꝙ inde
mens ꝑturbata ꝓficit ve clareſcat.ſicut oculus per

collirin imiffum ad tpᷣs turbat᷑ vt poſtmodũ dariꝰ
eſſiciat᷑. Quarto mõ ira dicit affectũ deteſtatõd cuz
CComotione ſenſualitatis ⁊ etiã mẽtis ita ꝙ cõmotio

ſlla hʒ ſecũ ꝑturbationẽ mẽtis annexã vel ad illã eſt

oꝛdinata. ⁊ ſic ẽ ira ꝑ viciũ. ⁊ repit᷑ in pctõꝛibꝰ ⁊ ꝓhi
bet᷑ a vno.Et ꝑ bãc diſtictõnẽ pʒ rñſio ad qõeʒ ⁊ ad
rVes ad vtrãq; ptẽ. Quodã em̃ mõ fuit ĩ xpo paſſio
ire ſiue affectio ire. vicʒ ꝓut dicit affectũ deteſtatõis

⁊ cõmotionẽ ꝑtis ſenſualis ꝗᷓ tñ ſubiecta eſt rõni.Et
ſie ꝓcedũt rõnes ad pᷣma pꝑtẽ inducte. pbantes affe

ctionẽ ire ĩ xpo fuiſſe.vt aſpiciẽti ptʒ.⁊ iõ ſt᷑ ↄcedẽde

Quodã etiꝗ mõ nõ fuit vicʒ ꝓut dicit pturbationẽ

ocuii mẽtalis. ⁊ ꝓut dicit affectum repunitõis inq̃n

32

ti ille affect?c ex libidinevindicte nõ ex zelo iuſticie.
ſic em̃ ẽ paſſio ꝑturbãs.⁊ hoc mõ ꝓcedũt pᷣme due
rõnes ad ſcdam pꝑtẽ.⁊ ꝓprerea ſᷣm illã viã verũ con
dillud vo qð obẽ ꝙ i xpo 32
nulla fuit ſuꝑbia. & nulla debuit eẽ ira.qꝛ fuit ꝑfectꝰ

cludunt ⁊ cõcedi pñt.

in mãſuetudine ſicut in humilitate.dm ꝙ nõ ẽ ſile.
qꝛ ſuꝑpbia noĩiat directe viciũ.⁊ iõ ſpꝑ oppoſitũ hʒ cuʒ

busmilitate. ⁊ ꝓpterea nõ põt ſtare cũ ꝑfecta bumili/

tate. Ira aũt nõ ſemꝑ noiat viciũ.immo etiã noiat
virtutẽ.iõ nõ ſic oppoſitionẽ bʒ cũ maãſuetudine.Et
ꝓpter boc nõ ſequit᷑ ꝙ ſi fuit pfecte mãſuetudinis.q;

.

Apt᷑ boc nõ habuit affectionẽ ire.¶ Ad illud qd obꝛ 3 3

ꝙ ira ẽ ex accẽſione ſanguinis circa coꝛ.dm ꝙ; v

eſt in nobis in qbus caro repugnat ſpũi.⁊ ſenſuali

tas rõni.qͥ nõ tm̃ habemus coꝛruptionẽ penalitatis
imo etiã feditatis.Hoc aũt nõ opoꝛtet eẽ in xpᷣo.Si

s tñ diceret in xpᷣo fuiſſe accenſionẽ ſanguinis ſed;

moderate.nõ videt᷑ eſte incõöueniens.

——.

ponit męr̃ dubitationẽ circa paſſionẽ doloꝛis in xpᷣo qꝗᷓ ex verbis hylarij bʒ oꝛtũ ¶ In fda vᷣo ſubiũgit verba
bylarij ꝗᷓ vident᷑ eẽ dubia.ibi.Ait em̃ ſic in.x.li.de tri. In tcia vo ilia vᷣba explanat.ibi.Audiſti lectoꝛ vba hy
larij. ¶ Silr ſcda ps in q̃ agit de patiẽdi neceſſitate tres hʒ ꝑticulas. In pᷣma mouet qõem. In ſcdᷣa vo po/
nit derminationẽ illi? qõis.ibi.Ad qdð dici põt xpᷣm volũtate ⁊c̃. In tcis vo ſubiũgit qddã dictũ notabile ad
maioꝛẽ pᷣceqentiũ explanationẽ.ibi.Et eſt hic notandũ xpᷣm in oĩ ſtatu bominis ⁊c.

.

Li. IIII

ðõ — — — — —
——
——-——
,2

(Ponit dubitatione circa paſſionẽ doloꝛis ippo q̊ ex vbis hylarij gren “ð

. — — —

Erũtñ magis mouẽt ac difficilioꝛẽ afferũt qõem verba hyla

doloꝛẽ nõ incuterẽt.ſicut telũ tractũ ꝑ aquã.vel ignẽ.vel aera.ea fa

„* videt rrade ictusꝛ vulnera hmoiſcin rym inciaiſſe vt halſionia

c(t q̃ ⁊

trahit᷑ ꝑ coꝛꝑa aĩata.qꝛ ꝑfoꝛat ⁊ cõpungit.nõ tñ doloꝛẽ ingerit.qͥa
nõ ſunt ille res doloꝛis capaces. Ita ⁊ coꝛpus xpi ſine ſenſu pene vim pene
accepiſſe dicit.qꝛ ſicut coꝛpꝰnoſtrũ nõ hʒ talẽ nãm vt valeat calcare vndas.
ita coꝛpꝰxpᷣi dicit nõ habuiſſe nãm nr̃i voloꝛis.qꝛ nõ hũit nain ad dolendũ.

¶ Subiungit verba hylarij q̃ vident᷑ eſſe dubia.

¶ Rit em̃ ſic in. x. libꝛo. VUnigenitꝰdeus hoĩem verũ im ſilitudinẽ nr̃i hoĩsnõ

calũnia.qꝛ tñ ſcpᷣtura

eſt ⁊c. Aidet᷑ em̃ dicẽ

*

deficiẽs a ſe deo ſumpſit. In qͥ ;uis aut ictus incideret.aut vuln?deſcende
ret.aut nodi ↄcurrerẽt.aut ſuſpẽſio eleuaret.afferrẽt quidẽ hec impetũ pai⸗:··
ſionis.nõ tñ paſſionis doloꝛẽ inferrẽt.vt telũ aliqð aquã ꝑfoꝛans.vel ignlez
cõpungẽs. vel aera vulnerans. Oẽs quidẽ has paſſiones nature ſue infert.
yt pfoꝛet. vt cõpungat. vt vulneret. nam ſuã in hoc
In pte iſta ſunt qd es paſſio illata nõ retinet.dũ in nã nõ eſt vł aquã foꝛari.
circa literaz ⁊ incidit vel pungi igneʒ. vel aera vulnerari.q;uis nature teeii
qõ circa verba eana⸗ ſit ⁊ vulnerare ⁊ cõpungere ⁊ foꝛare. Paſſus quidez ꝗ
d ident dee pps eſt dũ cedit oñ ſuſpendit᷑ dũᷣ moꝛi: i coꝛpus ir⸗
ſi dicamꝰcẽ retracta ruens paſſio.nec nõ fuit paſſio.non tñ nãm paſſonis
ta iuxta qð pᷣuſtactũ exercuit.dũ ⁊ penali miſterio pena deſeuit.⁊? vᷣtus cos
fuit. emota erit ois poꝛis ſine ſenſu pene vim pene in ſe deſeuiẽtis excepdbit
unia. q; tñ ſctura Habuit ſane illud dñicum coꝛpus doloꝛis nr̃i nãm. ſi
buis reractagonis̃ coꝛpus nim id nature hʒ vt calcet vndas ⁊ fluct de,
N e eelaii, em er ſup eat. nec clauſe domus obſtaculis arceat. At vo ſſ
poſſum?ꝰ vrificanda. dñici coꝛpoꝛis ſolum iſta nã ſit vt ferat᷑ in humidis. et
Pꝛimo em̃ eſt dubiũ ſtat in liqdis.⁊ ſtructa trãſcurrat.qͥd ꝑ nãm humani
de illo verbo ꝗð dicit. coꝛpoꝛis carnẽ ex ſpũſctõ ↄceptã iudicamꝰ:Caro illa
a ¶Paſus qdẽ xp̃s de celis eſt. ⁊ hõ ille de deo eſt.hñs ad patiendũ coo:
duo Zia. e in cope Pus vp aſſus eſt. Sed nam nõ hũs ad dolendũ. dceæ
chꝛiſti fnen vera paſ in eodẽ. Videamꝰan ille paſſionis oꝛdo infirmitatanam
ſio. 2 tamẽ nõ fuerit in dño dolꝰꝛis pmittat intelligi. dilaris em cauſis e
verus doloꝛ.quia nõ qᷣbus metũ dño hereſis aſcribit.res ipſas vt geſte ſut
videt᷑ eẽ intelligibile cõferamꝰꝰ Nec em̃ fieri põt vt timoꝛ eius ſigniſicet᷑ in b

ꝙ coꝛpus aiatũ vene verbis.cuiꝰ fiducia cõtinuat᷑ in factis. Timuiſſe er

patiebat᷑.⁊ tñ vere ñ 1 a wicl rur. Sed ob ianoꝛantie Huins
doleae. Etſ tu velio heretico paſſionẽ videtur. b ignoꝛantie huius

dicẽ ꝙ boc intelligat erroꝛem petrus ⁊ ſathanas ⁊ ſcandalum eſt. An ne ti⸗ Aarci. viij.

̃tũ ad pſonã verbi. muit moꝛi.qui armatis obuius pꝛodijt.⁊ in coꝛpoꝛe
boc nibil ẽ.qꝛ ſicut d eius infirmitas fuit: Ad cuius occurſum conſternata
loꝛ eſt alienꝰ a ꝑſona òG
verbi.ita ⁊ paſſio.⁊ hylarius dicit ꝙ paſſus fuerit lic nõ doluerit.Silr ſi tu dicere velis ꝙ nõ toluit.i.nõ ba

buit cãm ⁊ meritũ doloꝛis.ſilr ate⸗ dicẽ ꝙ nõ habuit meritũ paſſionis.Rꝰ.ddm ꝙ iſta vᷣba hylarij ⁊ ſi vide

*

antur eẽ õ fidẽ.tñ ꝓ fide ſũt.⁊ h̊ ꝑʒ ſi attendat᷑ cã dicendi.Cõtra em̃ illos loqtur hylarius qͥ dicebãt chꝛiſtũ
oĩno ſuccubuiſſe paſſioni ⁊ a paſſione eẽ ſuꝑatũ. Cõtra qs dicit hylariꝰ.Ox ⁊ ſi xpᷣs vere paſſus fuerit.nõ tñ
doluit. H eſt paſſionibꝰnõ ſuccubuit. Mõ em̃ vult negare ſenſũ ⁊ exꝑimẽtũ paſſionis.ſ̊ vim ⁊ dñiũ paſſionis
Et ꝙ iſte ſit intellectꝰpʒ ex mõ loquẽdi.⁊ ex ſerie verboꝝ.⁊ ex ꝓꝑꝛiectate verboꝝ.Quia doloꝛ dicit ↄꝑationẽ
ad voluntatẽ ſᷣm ꝙ dicit Aug.xiiij.de ciui.dei.q doloꝛ eſt diſſenſus ab his rebꝰq̃ nobis nolentibꝰ accidunt.

Om nec volũtas xpᷣi diuina.nec volũtas creata.paſſionibꝰſuccubuit.iõ nõ ↄcedit hylariꝰ chꝛiſtũ toluiſſe.
h eſt ipſũ nolentẽ paſſionibꝰſubiacuiſſe.Añ cũ dicit vᷣtus coꝛꝑis ſine ſenſu pene vim pene in ſe deſeuiẽtis ex

cepit ⁊c. virtus coꝛpis dẽ volũtas rõnalis regitiua illiꝰcoꝛꝑis.ij excepit vim pene ſine ſenſu pene. ẽ ſine diſ⸗
ſenſu a pena.q; voluit pati.Et h̊ oñdit ſeries lr̃e ſequẽtis. Dꝛobat em̃ q coꝛpꝰillud ñ potuit tolere.qꝛ potuit
vndis ſupferri.Cõſtat em̃ ꝙ coꝛpꝰxpiñ ſupꝑferebat᷑ vndis p nãm ipſiꝰ coꝛꝑis.qd ponderoſũ erat. ſ ꝑ ipeniñ

volũtat.Bipſũ pʒ ꝑ aliã rõeʒ quã ſłᷣdit.qꝛ caro xpᷣi ↄcepta fuit de ſpũſctõ.iõ ille ho fuit hũs coꝛpꝰad patiẽdũ

naʒ ñ hñs ad doledũ.Ex cuiꝰrõis ⁊ lr̃e itellectu maifeſtat᷑ eẽ veꝝ q; pᷣus dictũ ẽ.qꝛ em̃ caro illa ocepta fuit

xcx ſpũᷣſctõ.iõ paſſibilitatẽ bũit.ñ õ volũtatẽ.ſᷣ ex volũtate.⁊ H̊ ẽ qʒ dicit hñs coꝛpꝰ ad patiẽdũ. paſſus ẽ.ſ.ex

voluũtate.ſᷣ nam ñ bñs ad dolẽdũ.i.ad patiẽdũ ð diſſenſũ volũtatꝭ. b ¶ MNec cm̃ fieri pᷣt ⁊c. Nr õdicẽ ei q;

14

or Marc. xiiij. cepit ieſus pauere ⁊ tedere. Ar et odicere alijs ſctis qͥ dicũt eum vere timuiſſe. Nidet etiã

etekanr⸗
1chafft

unce.
(oeia

Hechint

Fnocs.
Peſtonun
pfirmite
niaſfci
ſirabin
ſicno⸗
aglen
ſoce par
abücßt
foſccii
ſhſcnni
Gitüich
nutatie⸗
hlngnt
4 P
uden
glisdi⸗
W
honanmen
neſife
ſ paſſo
weu
Uppent

ni
i
u
nmi
il⸗
is
Pi
0
i
n d
eie

De triſticia xpᷣi
⁊ eiꝰ cauſa vᷣm

eundẽ.

¶ MWotula

Hylariꝰin li.de

ſynodis. Cũ H̊
paſſionum gña
infirmitatẽ car
nis afficiãt.deꝰ
tñ verbuʒ caro
factũ nõ potuit
ad ſe demutabi
lis eẽ patiẽdo.
verbũ cim̃ qꝛ ca
ro factũ ẽ licet
ſe paſſioni ſub/
diderit.ñ tñ de⸗
mutatũ ẽ paſſi
bilitate patien⸗

di. Q. Pati

potuit. ⁊ paſſi/
bilis cẽ nõ po/
tuit.qꝛ paſſibili
tas nature ifir/
me ſignificatio
eſt. paſſio autẽ
eoꝝ ẽ q̃ ſunt il/

lata ꝑpeſſio.

& infirmitatẽ dominatã huic coꝛꝑi credis.cuiꝰ tantã
hũit natura virtutẽ:? Sed foꝛte doloꝛẽ vulneꝝ timuit.
Quẽ rogo o tu dñice infirmitatis aſſertoꝛ.penetrãtis
carnẽ claui habuit terroꝛẽ.qͥ exciſã aurẽ ſolo reſtituit
attactu. Pꝛoducẽs h aurẽ manꝰ clauũ dolet.et ſentit
vulnꝰ qͥ alteri doloꝛẽ vulneris nõ reliquit. Pungẽdi
carnis metu triſtis ẽ.cuiꝰattactu caro poſt cedẽ ſanat᷑
Itẽ collatis ꝗ̊ dictoꝝ geſtoꝛũq; vᷣtutibꝰ.demonſtrari
nõ eſt ambiguũ in nã coꝛpoꝛis eiꝰ ĩſirmitatẽ coꝛpoꝛee

nature nõ fuiſſe.⁊ paſſionẽ illã licet coꝛpoꝛi illata ſit.ñ

tñ nãm dolendi coꝛpoꝛi intuliſſe.qꝛ licet foꝛma coꝛꝑis

nfi eſſet in dño.non tñ vicioſe infirmitatis nr̃e foꝛma

erat in coꝛꝑe.qð ex ↄceptu ſpũſſctĩ ᷣgo ꝓgenuit.
¶Exponit illa verba hylarij. Ä——

¶ AHudiſti lectoꝛ verba hylarij qbus doloꝛẽ excludè vr̃.

Sʒ ſi excuſſa ſenſus ⁊ impietatis hebetudine pᷣmiſſis
diligent intẽdas.atq; ipius ſcpᷣture circũſtantia inſpi
cias.dictoꝝ rõneʒ atq; xtutẽ ꝑciꝑe vtcũq; poteris.⁊

intelligẽtiã arguẽ nõ attẽptabis.Intelligit᷑ em̃ ea rõe

dixiſſe doloꝛẽ paſſionis in xpᷣm nõ incidiſſe.⁊ virtutẽ
coꝛpis xpᷣi excepiſſe vim pene ſine ſenſu pene.qꝛ dolo⸗
ris cãm ⁊ meritũ in ſe nõ habuit.qð videt᷑ notaſſe vbi
ait. Nõ hñs nãm ad dolendũ.⁊ iõ nõ iudicanda ẽ ca⸗

ro illiꝰpᷣm nãm nr̃i coꝛꝑis.nec in eo etiã dñium habuit

paſſio.Ita etiã nõ habuit nãm ad timẽdũ vel triſtan
dũ.qꝛ nõ habuit talẽ nãm in q̃ eſſiz cã timoꝛis vel tri⸗

ſticie. Itaq; neceſſitas timẽdi nõ fuit in eo ſicut eſt in

nobis.nec natura doloꝛis fuit in eo ſicut eſt in nobis.
Triſticiã tamẽ in eo fuiſſe ↄñter aſſerit.ſᷣ cãm eiꝰ exti⸗
tiſſe nõ ſuã moꝛtẽ ſᷣ defectũ petri ⁊ alioꝝ aploꝝ.Dicit
em̃ xpᷣm nõ ꝓpter moꝛtẽ ſ̊ vſq; ad moꝛtẽ triſtẽ fuiſſe.
his vᷣᷣ. Introgo qͥd ſit xpᷣm triſtẽ eẽ vſq; ad moꝛtẽ ⁊
triſtẽ eẽ ꝓpt᷑ moꝛtẽ.Mõ ei eiuſdẽ ſignificatõis ẽ triſtẽ
eſſe ꝓpt᷑ moꝛtẽ ⁊ vſq; ad mottẽ.Quia vbi ꝓpt᷑ moꝛtẽ

triſticia ẽ.illic moꝛs cã triſticie ẽ. Vbi vo triſticia vſq;

ad moꝛtẽ eſt.moꝛs nõ triſticie cã eſt ſ̊ finis. Adeo aũt
ſñi ꝓpt᷑ moꝛtẽ ſuſcepta ẽ triſticia.vt ſit deſtituta ꝑ moꝛ

tem. Mon ſibi triſtis ẽ.ſᷣ illis qͥ in ſcandalo ꝑ infirmi

tatẽ carnis erãt futuri.qs monct oꝛare ne inducãt᷑ in
tẽptationẽ.qͥ ante polliciti erant ſe nõ ſcandaliʒari.
Mouet qõem an in xpᷣo fuerit neceſſitas patiendi
2 moꝛiendi q̃ eſt defectus generalõos. 4

Ch icoꝛit᷑ q ex pᷣdictis ducens oꝛiginẽ.dictũ em̃ẽ
xyus in ſe nrõs defectus ſuſcepit.pᷣter pctm̃.Eſt autẽ

hois qͥdã gñal defectꝰqͥ pctm̃ nõ ẽ.ſ.necitas patiẽdi

vel moꝛiẽdi. Vñ coꝛpꝰnr̃m nõ tm̃ moꝛtale.ſᷣ etiãs moꝛ

tui dr̃.qꝛ nõ tm̃ aptitudinẽ moꝛiendi ſᷣ etiã neceſſita⸗

tem hʒ. JOõ q̃rit᷑ vtrũ neceſſitas talis in xpᷣi carne fue/

rit. DHe aptitudine em̃ moꝛiẽdi ꝙ ĩ eo fuerit ambiguũ

nõ eſt. que etiã ante pctm̃ in hoĩe fuit qñ aliquis in eo

non fuit defectus.nec ergo moꝛtalitas illa tunc in eo
fuit defectus.quia nature ei erat. Vnde etiam quidã
talem moꝛtalitatem in nobis nõ eſſe defectum nõ im⸗

pꝛobe tradunt.ſed neceſſitatẽ moꝛiendi vel patiendi.

XVI

. * „ J =
pſequẽtiũ agmina ſupinatis coꝛpibus ↄcideft. Quã

Sdicere ſibipſi. quia

dicit ꝙ xpᷣus ꝓ aplis
triſtatus fuit vſq; ad
moꝛtẽ.Si triſtis fuit.
q̃re nõ ſitr timuit.Rꝰ 2
dom qꝙ bylariꝰnõ in/
tendit remouẽ timo⸗
rẽ a xpᷣo ᷣm ꝙ timoꝛẽ
ei attribuit ſcpᷣtura ⁊
ſcti.hᷣ pᷣm ꝙ attribue/
bant heretici qͥ dice/
bant eũ timuiſſe ex de
fectu ſecuritatis.⁊ tał
eſt timoꝛ puſillanimi⸗
tatis.de q̊ indubitant᷑
ven ẽ ꝙ nõ fuit ĩ xpᷣo
Vmñ valde attendẽdũ
eſt ꝙ bylariꝰa xpõ nõ
remouet triſticiã. re/
mouet tñ timoꝛcʒ. qꝛ
timoꝛ ↄſueuit ↄſurgẽ
ex ð fectuvtut ⁊ puſil

lanimitatc. Triſticia

vo ſurgit frequenter
ex vᷣtute ⁊ pietate.Et
ꝙ iſte ſit intellectꝰ pʒ
ex ꝓbation e ſcequẽti.
Pꝛobat cm̃ ꝙ in xpð
nõ fuit ifirmitas.nec
fuit puſillanimitas.
Puſillanimitas non
uit. qꝛ armat obuiꝰ
ꝓdijt. Jufirmitas ñ
uit. qꝛ ad eiꝰ occurſũ
cõſternata ꝑpſequẽtiũ
agmina ſuſpirat coꝛ
dibꝰ cõcidert. Rñ nõ
excludit a xpõ oẽm ti
moꝛẽ.ſ timoꝛẽ obuiã
tẽ wlũtati.ſic etiã do⸗

loꝛẽ ſicut pʒ aſpiciẽti

ſeriẽ literc.
c¶ ᷑Pati potuit.⁊ pai
ſibilis eſſe nõ potuit.
Illa verba in notula
et de ſynodis tracta.
vident᷑ implicare ↄᷣdi
ctionẽ in ſemetipſo.
qꝛ cuiꝰ ẽ potẽtia eiꝰ &
⁊ actꝰ.g ſi fuit paſiibi
lis.potuit pati.Et ſi
potuit pati fuit paſſi
bais ſreten paſſibi⸗
le nihil aliud ẽ qᷓ; po-
tẽs pati.g̊ vr ꝙ i pdi/

cta locutõe idẽ remo

uet᷑ a ſeipo.Re. dom ʒ
ꝙ; pᷣdicta lr̃a exponi

ppt triplici mõ ſᷣm tri

plicẽ modũ exponen

tiñ rcccdetins. nd
mõ vt illð referat ad
vbũ increatũ. de àͥ eõ

cedit hylariꝰ ꝙ cotuit
pati.ð nõ eẽ paſſibile

N

reſpicit aiaʒ ſpaliter.

X

. *

. . . . . . . . .
quia licet paſſionibus ſe ſubdiderit.nõ tñ eſt demutatũ patiendo.Alio mõ põt exponi ſicut exponit m
ꝑ boc qð eſt paſſibile notet᷑ diſpoſitio cõſurgens ex culpe merito.quam remouet bylarius a xpᷣo.

vere fuerit paſſio. Tercio

ctu paſſionis ⁊ hmõi in xpᷣo nõ fuit.cuiꝰ.mens.rõ ⁊ voluntas paſſionibꝰſupꝑfe
4 pʒ ꝑ lr̃am ſequentẽ. Ait em̃ ſic.pati potuit.paſſibilis eſſe nõ potuit.qꝛ paſſibilitas nature infime eſt ſignifica

tio. paſſio autẽ eoꝝ q̃ᷓ
ſunt illata ꝑpeſſio. et
ſic vult xpᷣo attribue/
re paſſionis ſufferen
tiam. ⁊ remouere ſub
iacentiam.

d ¶ Xpõm de oĩ ſtatu
bominis ⁊c. Contra.
QAuia ſm hoc videt᷑
qꝙ xpᷣs fuit in q̃drupli
ci ſtatu. Hos aũt nõ
ponimꝰ? xpᷣm fuiſſe ni
ſi in ſtatu viatoꝛis et
opꝛehenſoꝛis. Itẽ fal
ſum videt᷑ dicẽ cũ di/
cit ꝙ xpᷣs de tercio ſta
tu aſſũpſit plenitudi/
nẽ grẽ.qꝛ grã ñ pficit
niſi ꝑ gloꝛiã iuxta illð
qd vcit apłs.j.Coꝝ.
xiij.Cũ venerit qð pꝑp/
fectũ ẽ.euacuabit᷑ 33
ex ꝑte ẽ.g plenitudo
grẽ nõ fuit aſſumpta
Fm ſtatũ vie ß ᷣm ſta
tum patrie. R“. dom
5 ꝙ ille q̃druplex ſtatꝰ
reduci hʒ ad duplicẽ
Sub ſtatu em̃ vie cõ⸗
pꝛehendunt᷑ tres ſta/
tus.ſcʒ innocẽtie.nãe
lapſe. ⁊ ſtatꝰ ſub lege
grẽ. Illos aũt qᷓtuoꝛ
ſtatꝰ enumcrat mꝗr
ad maioꝛẽ declaratoʒ
ↄditionũ ipſiꝰnature
aſſumpte.Ad illð qð
obꝛ ꝙ plenitudo grẽ
nõ bꝛ niſi ᷣm ſtatum
gloꝛie.dom ꝙ; ẽ pleni
tudo grẽ vel ſimplr.
vel reſpectu oꝑis me
ritoꝛij.plenitudo grẽ
ſimpłr ſpectat ad ſta/
tum glie ſicut obijcit.
Plenitudo vo reſpe

(.

——

¶ Atrã in x-po fuerit era pa

tur Eſa. liij. Aidimdeñ nouiſſimũ viroꝝ. virũ doloꝝ
⁊ ſcientẽ infirmitatẽ. Sʒ cõſtat ꝙ nõ intelligit ꝓpha

ctu oꝑis meritoꝛij ſpectat ad ſtatũ vie.Et de hac in
D intelligentiã buius ꝑtis incidit hic qõ de
paſſione doloꝛis.circa quã pᷣncipalr q̃runt
duo. Pꝛimo em̃ inqrendũ ẽ de paſſione do/
oꝛis Put reſpieit aiam ⁊ carnẽ cõiter. Scoo vo put
5 ſpaliter. Circa pᷣmũ qꝗᷓrunt᷑ tria. Pꝛimo
ꝗrit᷑ de doloꝛis xritate. Scdo de doloꝛis acerbitate.
Tercio de wlengli iue patiendi neceſſitate.
. rar.

q;uis in eo

mõ põt exponi vt ꝑ hoc qð eſt paſſibile notet᷑ plena ſubiectio paſſibilitatis reſpe/

q̃ etiã moꝛtalitas dr̃ vel paſſibilitas.Dicit᷑ em̃ hõ nũc

paſſibilis vel moꝛtalis.nõ mõ ꝓpter egritudinẽ ſᷣ etiã

ꝓpter neceſſitatẽ. Sed nunqd hic defectus fuit in x-pji

carne: Aia q; eius cuʒ paſſibilis extiterit ante moꝛtẽ.
nunqᷣd neceſſitatẽ patiendi habuit: Si em̃ neceſſitas
patiendi vel moꝛiendi fuit in xpᷣo.nõ videt᷑ ſola volũ
tate miſerationis defectus nr̃os accepiſſe.
Ponit determinationẽ q̃ſtionis morte. e
id qð dici põt xpᷣm volũtate nõ neceſſitate ſue natu⸗
re hos defectus ſicut alios ſuſcepiſſe.ſcʒ neceſſitatem
patiendi in aĩa.ſimul aũt patiendi ⁊ moꝛiendi ĩ carne

Verũ hanc neceſſitatẽ nõ habuit ex neceſſitate ſue cõ

ditionis.qꝛ a pctõ imunis.ſ ex ſola volũtate accepit
de ña infirmitate.ponẽs tabernaculũ ſuũ in ſole.ſcʒ

ſub tꝑali mutabilitate ⁊ laboꝛe. Vñ ſuꝑ epłlam ad he
bꝛeos auẽtas dicit.qꝛ ſicut hoĩbus alijs iure ⁊ lege na

ture ſtatutũ ẽ ſemel moꝛi.ita ⁊ xpᷣs eadẽ neceſſitate et
iure nature ſemel oblatus ẽ ⁊ nõ ſepe. Mec iõ dicit iu⸗
re nature ꝙ ex nã ſue ↄditionis hũc defectũ traxerit.qͥ
etiã nõ ꝓuenit nobis ex nã ſᷣm ꝙ pus eſt inſtituta.ſed
ex ea pctõ viciata. ⁊ iõ dicit᷑ hic defectus nãlis.quia
quaſi ꝓ natura inoleuit in oĩbus diffuſis.
¶ Subiun git dictũ notabile ad maioꝛẽ pᷣcedentiũ ex
planationẽ qᷓtuoꝛ hominis ſtatus aſſignãs.⁊ quid de
uolibet xpᷣs accepit. f S
t eſt hic notandũ ꝰxpᷣm de oĩ ſtatu hoĩs aliqͥd acce/
piſſe.qͥ oẽs venit ſaluare. Sũt em̃ q̃tuoꝛ ſtatus hoĩs.
Pꝛimꝰante pctm̃. Scðs poſt pctm̃ ⁊ ante grãm.Ter
eius ſub grã. Quartus in glia. De pᷣmo ſtatu accepit
imunitatẽ pcti. Vñ Aug.illud iohʒis euãgeliſte expo
nens. Qui deſurſum venit ſuꝑ oẽs ẽ.dicit xpᷣm venilſ⸗
ſe deſurſum.i.de altitudine humane nature añ pctm̃
qꝛ de illa altitudine aſſumpſit verbũ dei hũanã nãm.
dũ nõ aſſũpſit ip̃am culpã cuiꝰaſſũpſit penã. Sed pe
nã aſſũpſit de ſtatu ſcðo ⁊ alios defectus. De tcio vᷣo
grẽ plenitudinẽ.De q̃rto ñ poſſe peccare ⁊ dei ꝑfectã

contemplationẽ. Habuit em ſimul bona vie quedã et

bona patrie ſicut ⁊ quedã mala vie.

7 7 7 9

— e — 7
15 doldꝛis. Et ꝙ ſic vide

Anima xp̃i ba/

ſupferebat᷑.Et q iſte ſit intellectus

buit neceſſita/
tem patiendi.

Aug.ſ uꝑ iobeʒz
Joh NIh *

telligit mgr in litera ſicut patet aperte ⁊c.
de ſcia ſimplicis noticie. intelligit de ſcia expientie.
wre exꝑtus ẽ paſſiones doloꝛis. ¶ Itẽ in ꝑſona eiꝰ
dicit in .Ego ſum pauꝑ ⁊ dolens.ſᷣ
pauꝑ ⁊ mẽqicus tꝑaliter.g̊ wro doloꝛe fuit afflictus
¶ Itẽ aia cõiuncta coꝛpoꝛi paſſibili vere dolet coꝛ⸗
pPoꝛe patiente. aia xpᷣi iuncta fuit carni qᷓ nõ tm̃ fuit
paſſibilis imo etiã paſſa.gᷓ verũ doloꝛem fuit ꝑpeſſa.
Utẽ ſatiſfactio facta ẽ ꝑ penã doloꝛis.ſᷣ xpᷣs vera
citer ſatiſfecit.qꝛ vere languoꝛes nr̃os ipſe tulit.⁊ do
loꝛes nr̃os ipſe poꝛtauit.g veracit᷑ doluit.(
eſt magnũ qͥd bꝛe patientiã in illa paſſione q̃ nullũ

xpᷣus vere fuit

tẽ nõ

ertwoor
Utitin toe
iͦßlenel
urtdolch⸗

oennini
zee

ſcnupore

nworne

nus wlor⸗
ſtwegoit⸗
tifmcome
legotoſ
Uiißmiue
bebenw
cop⸗
pooibus
Rtenpet
olstn

ſuͤ
orsape
acleptl
ſirocke
unpoſt
1ulions
aAlonan
ufffon
ſupenoe
r enöbet
ſmninaröin
Gnullidolo
i
ltdictan
ne
Gaathdi
o hie
wamvxet
nichcft
ſoayer
Ppoin
ors⸗
umbey
psetſiy
wloran:
rliet
framtdi
loͤfuſeye
Npoege
kiömſn
lennecpere
negiatore
attpnno
WE
1tadliſe
mneeh
hhrüen
ptn BGoi
epſe:
nuſidi
dunan

RSZZl

urrizfneckigt

ai
taw

di nn

.
n⸗
ane
ſueco
ccepi
.G
he
ſtnect
Mu⸗

aee,

Aa
vmid
ipañ
Selxe
loon
igeui
nelia

lus t Min
. r ⸗

infert tdloꝛem. ſed patientia chniſti multum cöͤmen

datur in tolerantia paſſionũ.& videt᷑ ꝙ xpᷣs verũ do
loꝛẽ in ſemetipſo ſenſerit. ¶ Item aut vere patieba
tur ⁊ dolebat.aut non. Si vere.ſic haheo ꝓpoſitum

Si nõ vere patiebat᷑.⁊ videbatur pati.g ſeducebat

oculos ſpectantium in ſua paſſione.pari rõne ⁊ in ꝗͥ
libet alia ſua oꝑpatione.⁊ ſi hoc.totũ cuangeliũ ẽ mẽ/
daciũ.⁊ eius miracula falſa.⁊ fides chꝛiſtiana inaniſ
ꝑ omnia.ſi g̊ hmõi ſunt falſa ⁊ crꝛonca. reſtat ⁊c.
¶ Sed ↄtra. Hilariꝰ.x. de trini. Nirtus coꝛpis ſine
ſenſu pene vim pene in ſe deſcuientis exccpit.ſed x
rus doloꝛ non eſt ſine ſenſu ꝑene.& in xpᷣo non fuitx
rus doloꝛ. ¶ Item Dyo. de Jobane euãgeliſta. Ab/
ſit vt ego ita inſaniam vt credaz ſanctos aliquid pa
ti ᷣm coꝛpoꝛis paſſiones.ᷣ ſolũ iudicare ipſos ſenti/
re credo.ſi ̊ hboc verũ eſt.ſancti nõ ſentiũt paſſiões
niſi ſᷣm iudiciũ.nõ ᷣm expientiam.g patiendo nõ
babent doloꝛẽ verum.ᷓ multo minus nec ſanctꝰ ſan
ctoꝝ.L. xpᷣs. ¶ Item moyſes ieiunauit.xl. diebꝰ.⁊. xl.
noctibus ſine aliqua coꝛpꝑis leſione ꝓpter cõtinuam
ↄtemplationẽ.ſi ̊ pfectio ↄtẽplationis aufert ſenſũ
doloꝛis in carne paſſibili.⁊ in xpᷣo fuit cõtinua cõtẽ/
fiaeſe ⁊ ꝑfectiſſima.& videt᷑ ꝙ nulla fuerit in co do/
loꝛis expientia. en ratione videt᷑.quia natura
agens pꝛeſtantioꝛ eſt patiẽte.⁊ natura aſſumpta p̃ᷣ/
ſtãtioꝛ eſt omni alia.ergo nõ videt᷑ ꝙ ab aliqua na/
tura poſſit affligi vel ledi. ¶ Item res que eſt ablati
ua leſionis ⁊ doloꝛis.paſſioni toloꝛis non eſt ſubie/

cca.ſed mauꝰ chꝛiſti curauit alienos doloꝛes ſolo ta

ctu.gᷓ vr̃ ꝙ nullum toloꝛẽ potuerit perpeti. ¶ Item
ſi aia petri poneret᷑ in infernũ.ab ignibꝰ nõ cruciare
tur.qꝛ nõ babet in ſe cauſam p quam debeat dolerc.g
ſi anima 1pᷣi nullam cãm paſſionis in ſe habebat.vr
ꝙ nullñ doloꝛẽ ſentiebat in carne quantũeũq; paſſi
bili.ſi Sᷓᷣdoloꝛ eſt paſſio ipſius anime potiꝰqᷓ; carnis.
ſicut dicit aug.vr ꝙ in xpᷣo nõ fucrit dolor verus.
ddm q; abſq; dubio ſicut euangeliũ dicit ⁊ fi/
des catholica ſentit.vera doloꝛis paſſio fuit in chri/
ſto. In ipſo em̃ fuit caro paſſibilis ⁊ ꝑforabilis.fuit
etiam virtus ſentiendi ᷣm quã aia compatit᷑ corpo
ri leſo.qm̃ ́ bec duo verum toloꝛẽ faciũt.ſ.vera le/
ſio. ⁊ verus leſionis ſenſus.⁊ h̊ duo vere fuerunt in
xpᷣo.indubitanter tenendũ cſt qꝙ in chriſto fuit vera
dloris paſſio. Mam ſi aliquis aliter dicat ſᷣm ꝙ qui
dam beretici dicunt eſt erroꝛ antiquꝰ ſaracenoꝝ.ꝙ
xps et ſi videret᷑ pati ⁊ dolere.nõ tamẽ veracit᷑ huit
olorem ⁊ paſſionis ſenſum.is nõ ſolũ euacuat fidẽ
chriſti ⁊ xpᷣi euangeliũ.ſᷣ etiã euacuat redẽptionẽ no
ſtram.⁊ dicit xpᷣm nõ eẽ chꝛiſtum. Dũ em̃ dicit ipſuʒ
nõ fuiſſe veraciter paſſum.dicit ipᷣm non ſatiſfeciſſe.
ac ꝑ hoc genꝰ bumanũ nõ eſſe redemptũ. Dũ vo di
cit ipᷣm ſimulaſſe ſe pati.dicit ipᷣm cẽ mendacem. cet
ita nec vere fuiſſe dei filium.nec dei nunciũ.⁊ ita nec
mediatoꝛẽ ſed potius deceptoꝛem. Et ꝓpterea qͥ di/
cũt xpᷣm nõ veraciter doluiſſe vel paſſum fuiſſe. et ſi
videãt᷑ iᷣm exteriꝰhonoꝛare.ᷣni veritatẽ tñ blaſpbe
mant ipᷣm impijſſime. Roõnes pbates ipᷣm veraci⸗
ter doluiſſe ſunt ↄcedẽde.¶ Ad illud qð pᷣmo obr
de auẽte Hylarij tripir rñdẽdũ eſt. Quidã em̃ dicũt
bylariũ verba illa retractaſſe. Vñ audiui piſienſem
epᷣm Guilłim referꝛc ſe libꝛũ illiꝰretractatõis vidiſſe
⁊ ꝑlegiſſe.Aliter põt dici ꝙ bylariꝰin verbo pᷣdicto ⁊
in alijs ibidẽ poſitis nõ excludit ſenſuʒ doloꝛis a xpᷣo
gm humanã naturã ſᷣ ᷣm diuinã.vñ vᷣba illa referẽ

Aa ſunt ad chꝛiſti pſonꝗ Et bocquidẽ ↄfirmat᷑ ꝛſi
cut dicit idẽ hyla. intelligẽtia dictoꝝ cx cauſis ẽ aſſu

mẽda dicẽdi.Hilar.em̃ in verbis pᷣmiſſis cxcludere

voluit erꝛoꝛẽ arꝛij.qͥ dicebat xpᷣm ᷣm ſe totum paſ-/

ſum fuiſſe. Lercio mõ rñdet᷑ ꝙ hyla.nõ vult oſtẽde⸗
re xpᷣm nõ habuiſſe verũ doloꝛc. nõ hũiſſe cãʒ dolo
ris. ⁊ bunc quidẽ modum ſoluendi innuit magiſter
in Fa.⁊ ſatis cſt rõnabilis ſicut i expoſitõe lr̃e meliꝰ
apparebit. ¶ Ad illud vo qd obẽ de auẽte dyo. dom S
ꝙ; dyoniſius nõ voluit dicere nec ſenſit ꝙ beatꝰ iohã
nes ⁊ alij ſancti nõ exꝑirent᷑ woloꝛem in toꝛmentis.ſᷣ
vult cõmẽdare cõſtantiã mẽtis quo nõ magis ↄmo⸗/
uebat᷑ ex expientia ſenſus q; cmoueret᷑ ex ſola con-
ſideratione ⁊ iudicio rõnis.¶ Ad ilud quod obijcit᷑ 9
de moyſe. dðm q; ⁊ ſi dulcedo ptẽplatiõis quodam/
mõ ipᷣm reficeret.⁊ a ſenſibus exterioꝛibus abſtrahe
ret.adeo vt nales virtutes quodãtnodo conſopiret.
vt nõ ita cõſumerẽt ⁊ cibũ reqᷣrerent.tñ ꝙ tanto tꝑe
ieiunauit ſine aliqua ſui leſione hoc fuit ꝑ ſpãle bene
ficium ⁊ diuinũ miraculũ.⁊ ideo hoc nõ bʒ locum in
pꝓpoſito.q; xpᷣs in paſſione ſua nõ exercuit miracu/
la potẽtie.ſᷣ potius ceſt vſus armis patientic. ¶ Ad 10
illud qd obẽ ꝙ natura agens pᷣſtantioꝛ eſt patiente.
ddm ꝙ illud nõ opoꝛtet intelligi ꝙ ſit verũ ſunplici/
ter. ᷣ ſolum m aliquã cõditionẽ. Quia em̃ lapis le/
dit pedeʒ. nõ opoꝛtet ꝙ lapis ſit nobilioꝛ pede. ſ ſuf
ficit ꝙ excedat in aliqua cõditõne. vtpote in deᷣricia

⁊ ſoliditate.et ſic eſt in ꝓpoſito. Muis cm̃ clauꝰ non

cſſet nobilioꝛ carne xpᷣi.crat tñ durioꝛ ⁊ ſolidioꝛ. Et
ſi tu obijcias mihi de aia ꝙ nõ poſſit pati.dðᷣ. ꝙ aia
patiebat᷑ ꝑ accidẽs.ſ.ꝰpatiẽto carni.Ael ᷣm aug.in
v—j.muſice.anima ſumit occaſionem patiẽdi ex car/
ne. Aeruntñ patit ex ſe occaſione accepta aliunde.
Poteſt etiã dici ꝙ illud verbũ hʒ intelligi ᷣm inſti/
tutionẽ nature.nõ ̃m diſpõnẽ miſcdie.⁊ punitionẽ
iuſticie.quoꝝ pꝛimũ reſpicit aiam xpᷣi.ſcdõm anima,
peccatricem.ſicut in.xliiij.di.libꝛi.iiij. hrĩ expꝛeſſe.
Ad illud qð obẽ ꝙ manus vxpi fuit curatiua dolo/ 12
rũ.ddᷣm ꝙ hoc fuit virtute latentis diuinitatis. ⁊ vbõ5
illam virtutẽ ↄcedo bene ꝙ pati nõ poterat nec dol
re.ex hoctñ nõ ſequitur ꝙ nõ fuerit toloꝛis expers.
Erat cm̃ ibi alia virtus crcata ᷣm quã dolere porat.
ſcʒ potẽtia aie ſenſitiua. ¶ Ad illud qð obẽ ꝙ aia pe 12
tri nõ pateret᷑ in inferno.dm ꝙ nõ eſt ſile.qꝛ ania
pctri poſt purificationẽ ꝑfectã nõ eſt paſſibilis ex cã
ꝓpꝛia.nec ex diſpenſatiõe diuina ꝓpter ſalutem alie/
nam.nõ aũt ſic eſt de aia xp̃ᷣi q̃ diſpenſatiue ⁊ volũta
rie paſſibilitatẽ bũit.cũ carni paſſibili cõiuncta fuit.

ſicut ex locutiõe eſzee⸗ habitũ fuit.

Queſtio.iij.

*

— b
¶ Atruʒ in chꝛiſto fuerit doloꝛ acerbiſſimus:Et ꝙ ſic

vr̃. Treñ.j.O vos omnes qͥ trãſit ꝑ viã attẽ.⁊ vi.ſi
eſt do. ſi. ſicut doł meus.hoc dr in ꝑſona xpᷣi. vr̃
nullꝰaliꝰ doloꝛ hẽat ei equari. ¶ Itẽ in . Oims flu
ctus tuos induxiſti ſuꝑ me.dẽ in ꝑſona xpᷣi.ſᷣ nõ oẽs
induxit qtũ ad veritatẽ. oẽs induxit q;tũ ad equa
lentiã ⁊ acerbitatẽ.¶ Itẽ rõne vꝛ.q;ẽto cõplexio no/
bilioꝛ eſt. tanto paſſio doloꝛis in ea eſt acerbioꝛ.ſed
xpᷣs nobiliſſima habuit complexionẽ. Mobilitas.n.
cõplexionis rñdet nobilitati e g cum xps nobiliſſi

mã aiam babuit.hũit g̊ in patiẽdo maximã doloꝛis

afflictionẽ. ¶ Itẽ qto ſenſus tactus eſt viuacioꝛ.tã⸗/
to doloꝛ qͥ eſt ̃ᷣm ſenſum eſt acutioꝛ. Vñ in illis m/

bꝛis ĩ qbus viget ſenſus tactus eſt woloꝛ amim?.

Li.

—

— —

ſed in chriſto fuit ſenſus tactus viuaciſſimꝰ. pꝛuden
tiſſimũ em̃ aĩaliũ eſt homo vt dicit phᷣs.⁊ inter om̃s

chꝛiſtus cũ fuerit optime diſpoſitus.&g doloꝛ quẽ ſen

ſit ſupꝑ omnes doloꝛes fuit acutiſſimus.¶ Item q̃n⸗
to maius cſt bonũ quod amittit᷑.tanto maioꝛem in/
fert dolorem ei qͥ cognoſcit ⁊ hʒ vſum rõnis.ſᷣ vita
xp̃ᷣi erat nobiliſſima.⁊ paſſio illa vitam pimebat.er/

go doloꝛem illi aie acutiſſimũ inferebat. ¶ Itẽ tan/

to pena eſt acerbioꝛ quanto velociꝰvirtuẽ nature de

uiſſimus fuiſſet.

bitate habuit.

ijcit. maxime vbi aliquod mẽbꝛoꝝ pᷣncipaliũ nõ coꝛꝛ
rũpit.ᷣ xpᷣs in cruce ſuſpenſus adeo cito fuit moꝛtu

us vt etiã miraret᷑ pilatus. videt᷑ ꝙ doloꝛ eiꝰ gra/
BSead oira hoc pᷣmo obꝛ a pte ge/
neris pene.qꝛ pena ignis acutius affligit q; pena fer

ri.ſᷣ laurentius ⁊ vincentius exuſti fuerunt in igne.
S vr̃ ꝙ maioꝛẽ voloꝛẽ ſenſerũt qᷓ; xps ¶ Itẽ bocipt
oſtendit᷑ a parte volũtatis patiendi.qꝛ quãto aliqs
magis deſiderat pati.tãto minus dolet in patiendo.
ſed x¶pᷣs vebementer deſiderabat pati ꝓ genere hũa/

no.ſicut dr̃ Luce.xij. Baptiſmo habeo baptiʒzari et

Item hocipᷣm oñdit᷑ a parte adiu/
toꝛij.qꝛ quanto hõ maioꝛem habet charitatem.tãto

quõ coartor 16 vr ꝙ doloꝛ eius valde parũ de acer

facilius ſuſtinet cruciatũ pene.ſᷣ chꝛiſtꝰ maxime cha
ritatis fuit.g̊ facillime toꝛmẽta poꝛtauit.g valde pa
tem hocpᷣm vr a parte boni amiſfi.qꝛ
quaſito maius eſt bonũ qð ꝑpdit᷑.tanto maioꝛ toloꝛ ẽ
eci qͥ amittit.ſed pctõꝛ ꝑdidit deum qui eſt maius bo
nũ qꝙᷓ ſit vita iſta coꝛpalis.& vr ꝙ acerbioꝛ doloꝛ ſit i
viro cõtrito ⁊ penitente.qᷓ fuerit i chꝛiſto patiente.
¶ Item bocipᷣm oñdit᷑ a ꝑte recompenſationis.q̃a
quanto alicui fit maioꝛ ⁊ melioꝛ recompenſatio ðR bo

no amiſſo.tanto mitioꝛ eſt doloꝛ.ſᷣ xpᷣo ꝓ doloꝛe paſ

ſionis ⁊ expoſitione vite ſuc reſtituebat᷑ ſtola gloꝛie
in ſce ⁊ in ceteris mẽbris ſuis.g ⁊c̃.

X 70 tẽ hocipſum
oſtẽdit᷑ ex ꝑte ſpei.qꝛ quanto aliqͥs certiꝰ expectat li⸗
berationẽ.tanto minꝰaffligit᷑ in paſſiõc.ſ̊ xpᷣs certiſ

ſinmus erat de liberatione ꝓxima.g vr ꝙ afflicio eiꝰ

15

erat valde modica. iõi
inter ceteros doloꝛes ⁊ paſſiones fuit acerbiſſimꝰ 2

*, dom ꝙ doloꝛ paſſiõis xpᷣi

acutiſſimus.et hoc patet ſi illa ↄſiderent᷑ que dolon

paſſionẽ acerbioꝛem reddũt.hec aũt ſunt tria. vicʒ.
cꝗã paſſionis.⁊ modꝰpatiendi.⁊ ↄditõ patientis.Si

cõſideret᷑ cauſa ob quã xpᷣs paſſus eſt. fuit in co do

loꝛis afflictio magna.nõ em̃ paticbat᷑ ꝓ culpa ꝓpꝛia

imo ꝓ aliena.nõ ꝓ amicis tm̃ ſed etiã ꝓ inimicis.?
etiã ꝓ his quos videbat ingratos.Si aũt cõſideret᷑
modus patiẽdi.fuit in co paſſio doloꝛis acerbioꝛ.tũ

Apter generalitatem.qꝛ in omnibus mẽbꝛis afflige/

bat᷑.tũ etiã ꝓpter cõtinuitatẽ.qꝛ ſuſpendiũ eiꝰ ↄtinu
abat᷑.⁊ claui adeo affligebant pendentẽ ſicut afflixe
runt qñ manꝰ ciꝰ⁊ pedes ↄfodebant᷑.in qͥbꝰ maxia
erat afflictio ꝓpter neruos ⁊ muſculos ibidẽ concur

rentes in quibus pᷣcipue viget ſenſus. Si aũt cõſide

ret᷑ qualitas ſiue cõdlitio patientis. maxima erat af-

flictio ꝓpter maximam cõplexiõis equalitatez. ⁊ ꝓpt
ſenſus viuacitatem. vnde qꝛ nullus potuit ei equari
nec equalitate cõplexionis.nec viuacitate ſenſus.do
loꝛ illius oim doloꝝ fuit acutiſſimus.Et iõ rõnes q̃

boc oſtendunt ↄcedamus.⁊ ei grãs quantas poſſu/
mus ⁊ ſupꝛa q; poſſumꝰ referamꝰ.ſi quo modo do/

¶ Itẽ bocißᷣm

riendi bʒ neceſſitatẽ. ⁊c.¶ J

ptis his qͥ oꝛdi

nenit em̃ eſſe acerbitatez in doloꝛe q́tũ ad duo. vie,ʒ

q́;tũ ad ecpientiã ſenſus.⁊ qᷓtũ ad repuãtionẽ rõis.
Nicet aũt in chꝛiſto fuerit maxima doloꝛis affſlictio
q́;tũ ad exꝑientia ſenſus.rõ tñ xpᷣi modicos reputa⸗
bat oẽs illos cruc ati s.nec tñ auferebat acerbitatẽ.
ſed rõnis ſubuerſionẽ. Et ꝑ boc ptz rñſio ad illas q̃‚⸗
tuoꝛ rones q̃ ſumunt᷑ ex ꝑte voluntatis deficientis.

⁊ex parte charitatis adiuuantis. ⁊ ex pte recõpẽſa/
tionis.⁊ ec parte exp ectationis.¶Ad illud qð obij 14

cit ex ꝑte generis pene. Ddm qꝙ illa rõ ꝓcedit ex in
ſufficienti. Acerbitas em̃ pene i tãtũ penſat᷑ ex pte

agentis quantũ ex parte patiẽ is.Actus cm̃ actiuo

rũ eſt in patliente diſpoſito.⁊ qꝛ qualitas in xpo red-

ebat ipᷣm aq maioꝛem tolo:ẽ diſpoſitũ.iõ bene con

cedo.qꝙ clauus ferꝛeus multo plꝰafflixit chꝛiſtum qᷓ

ignis laurentiũ.¶¶ Ad illud qd obꝛ ꝙ doloꝛ in cõtri/l 5

to excedit doloꝛẽ in chꝛiſto ꝓpter quantitatẽ boni a⸗
miſſi.dᷣm ꝙ damnificatũ ꝑ ſe nõ infert doloꝛẽ ſ ſen
ſus damnificationis.quis aũt pctõꝛ maius bonum
amiicat.qꝛ tñ nõ magis ſentit ̊ minus.nõ ſequit᷑ ꝙ

magis dolcat vt plurimũ. Nalde em̃ parũ affligit

uis magnam dolendi habeat rõnẽ ⁊ cam.

¶ Atrũ xpᷣs neceſſitatẽ aſſumpſerit patiendi: Et ꝙ ſie

videt᷑. Ad bebꝛe.ix. Quẽadm oduʒ ſtatutũ eſt hoĩbꝰ

ſemel moꝛi. poſt hoc aũt iudiciũ ſic ⁊ xpᷣs ſemel ob/
latꝰ ẽ. Glo. eadẽ neceſſitate ⁊ iure nature.ergo ᷣm hᷣ

moꝛtuus eſt vpᷣs ſᷣm ſtatũ naturc.ᷣ q̃ ſic moꝛit᷑ mo/
ndi bz! . Ité aug. ad Julianuz.
Si talem camen qualem bũit adã in pmo ſtatu aſ⸗
ſumpſit xpᷣs.nõ ſolũ caro xp̃i nõ eẽt caro pcti.ſj nec
ſimil carmi pcti.ſi xp̃s ſuit ſilis cai i pcti. ↄſtat ꝙ
nõ aſſumpſit carnẽ ſ̃m ſtatuʒ nature inſtitute vᷣ ßin

ſtatũ nature lapſe. ſed hec caro bʒ neceſſitatẽ moꝛiẽ

di.S ⁊c. ¶ Itẽ Boetiꝰ in li. de duabꝰ naturis ⁊ vna
ꝑſona xp̃ᷣi dicit ꝙ xpᷣs de ſtatu innocentie aſſumpſit

pcti immunitatẽ.de ſtatu vo nature lapſe aſſumpſit

paſſibilitatẽ. paſſibilitas ꝗᷓ eſt p̃m ſtatũ nãe lapſe ẽ
patiendi neceſſitas. ⁊c. ¶ Itẽ ſpũſſanctus cuiꝰvir

tutc illud coꝛpus fabꝛicatũ fuit de vtcro virginis.et

ſi purificauerit a feditate coꝛruptiõis.nõ tñ purifica

uit a defectu paſſibilitat.ᷣ paſſibil itatẽ hũit ꝑ cũ mo

mogduz ꝑ quẽ virgo que eñ genuit. excepto reatu ꝑc
cati.ſed virgo habuit neceſſiiatẽ moꝛiendi ⁊ patiedi.

S ⁊ caro xpᷣi.g ⁊c̃. ¶ Itẽ xpᷣi coꝛpus ita fuit paſſibile

ſicut fuit aiale ⁊ terꝛeſtre.ſᷣ xpᷣi coꝛpus ꝓpter aialita⸗/

tẽ ⁊ terꝛeſtreitatẽ neceſſitatẽ habuit naleʒz ſumẽdi ci

bũ et tẽdendi deoꝛſuʒ. aliter em̃ ſtare nõ potuiſſet ni

ſi p miraculum.g pari rõne ꝓpter paſſibilitatem ne
ceſſitat habuit ad patiẽdũ ⁊ moriendũ. ¶ Itẽ xpᷣs
aſſumpſit om̃s defectus naturales ⁊ generalcs exce

*

—

Ptãtẽ hab eo ponẽdi aiam meã 2 iteꝝ ſumẽdi eam.

Et paulo añ. Hemo tollet eã a me.ſᷣ ego pono eam
a meipſo. g pati ⁊ moꝛi erat in libertate volũtat xpᷣi.
nõ vr̃ ꝙ xpᷣs aliquã ad boc neceſſitatẽ habuerit.

tem aug.ſuꝑ illud Job.iij. Qui deſurſum venit

ſup omnes eſt. Deſurſum venit.qꝛ de altitudine bu/

. P Le ram.. it que d mane nature añ pctm̃ accepit verbũ dei bũanã nꝗᷓ

vo q̃ obijciũt᷑ ad ↄtrariũ qᷓ oſtendunt mitigationem
voloꝛis xp̃i nõ obuiãt veritati ſi recte intelligat᷑. Cõ

in ſtatu illo nõ bẽbat hũana nã nectatẽ ad moꝛiẽ-
dũ. nec put fuit aſfumpta a xpᷣo. tẽ anſcl. in li.

cur deus hõ. Quoniam voluntas dei nulla neceſſita

loꝛdinãt ad peccatũ. nccitas patiendi eſt
xefectus in nobis naturalis 2 generalis.nec tñ oꝛdi/

nat ad pctm̃. xpᷣs eã aſſumpſit. ¶ Sed z. Joh. x.

.

eiigit⸗
s cihobiht
ſangiti
Nitpcerd
Venauiem
fnuint
cſteoßne
Nitſurne
ncfeti
cioletfnt
ſnachech
futenfne
ttickal
nplated
Ctoncifut
Cluurtichi
dieberft
cpotuteſe
tofmalat
ſinpantiſ
ſtantüt
rcntin
hrii

oportrdi
laßqe
ſhiu nng
Mtiti ⸗
fhottelezn
ſoſcniod⸗
ſittacfin
biaſeoci
ſtopet
ſbietnas
(patoneg
altaters
nteag nai
Peroen
gotinn

D
Nedihoſtüöatn
tgbeſüitchin
Gobigdlenir
Perr gumtnihn
ſenöinſn orie
itpai musber
es minns höſni⸗
geeiif
erttiencr b
nochzſtatnüchht
nciſct ieſnen
tinenarureggpit
urc iemit
hüt Min zeptn⸗
eſlsa igei
unßnuaurrinftmin
lixduub'aaren

deſre Aoſe Mte:
ronaurche ſog

ifur dnemncne!
zamsn ti it
zi tmrigeſen
o 4 .
nratſolclenn
iinienun
. 4 4
1oo
nei ſtafnin
inef ilne
linue iil;
ucſtn hiili
nicrinte
Q i N
cralinti
) n i

alni
gmnfiſn

16 chꝛiſtus babuit neceſſitatẽ ad patiendũ.

Ee faclt aliqquid.ſed ſola poteſtate. ? voluutas ebriſti

fuit volũtas dei. nulla neceſſitate moꝛtuꝰeſt ſed ſo/
la ptãte. ¶ Itẽ bocipſum oſtẽdit᷑ alia rõne tali.Om

* 0 %

nis necitas aut eſt coactio.aut ꝓhibitio.qᷓ̃ due neceſ
ſitates ↄuertunt᷑ adinuicẽ cõtraric.ſicut neceſſe eſt ⁊
impoſſibile. in chꝛiſto nõ fuit coactõ ad moꝛi. xel ꝓ
bibitio ad nõ moꝛi. ̊ in chꝛiſto nulla fuit neceſſitas
ad moꝛiendum.⁊ ita nec ad patiendũ.¶ Itẽ quan/
docũq; aliqua ꝓpꝛietas neceſſario ineſt alicui ſubie-

ccto. compꝑat᷑ ad illud ſicut ad cãm ⁊ ſubiectũ. ſʒ paſ/

ſio nõ habuit cauſam in chꝛiſto. nõ fuit necriũ chꝛi
ſtum pati. chꝛiſtus nõ aſſumpſit necitatẽ patiẽdi.
Itẽ qdð neceſſario ineſt alicui ineſt ei velit nolit. S
ſi in chꝛiſto fuit necefſitas ad patiendũ. paſſus fuiſ-/
ſet vellet nollet. ſᷣ nibil tale eſt plene volũtariũ ⁊ me

ritoꝛiũ. chꝛiſtus in patiendo non habuiſſet plenn,

meritũ.ꝙ ſi hoc eſt falſum.reſtat ꝙ ⁊ pꝛimu vicz
ad pᷣ
dictoꝝ intelligentiã eſt notandũ ꝙ ad hoc voluerũt
aliqͥ ridere diſtinguendo neceſſitatẽ m quatuoꝛ ge
nera cauſarũ.Eſt em̃ necitas ſᷣm cauſam foꝛmaleʒ.
ſm quã dicit᷑ neceſſariũ eſt calidũ calere.ſt etiã ne
ceffitas pᷣm cauſam malẽ.ſᷣm quã dẽ ꝙ nece eſt calo

rẽ in ſummo cõuerti in ignẽ. Eſt etiaʒ neceſſitas ſᷣm
cãzʒ efficientẽ.qᷓ dicit᷑ neceſſitas ſᷣm violentiã ⁊ coa/

ctionẽ.⁊ ᷣm hanc dicimus ꝙ lapidẽ foꝛtiter impul/

ſuʒz neceſſe eſt moueri.Eſt etiã neceſſitas ſᷣm cauſaʒ

finalem. ̃m quã dicimus ꝙ ſerrã neceſſe eſt eẽ den/
tatã. qꝛ eſt ad diuidẽdũ ſolida ⁊ dura. Sed cũ h qua
drupliciter dicat᷑ necitas.ſolo quarto mõ neceſſitas
patiendi fuit in chꝛiſto.vic ꝗpter nram redẽptionẽ
Quantũ em in ſe fuit neceſſitatẽ nõ habuit ad pati/
endũ.qꝛ nec fuit in eo bumane cõditiõis coꝛruptio.
nec potuit eſſe coactio.⁊ iõ nõ põt ei ↄuenire neceſſi
tas ᷣm alia tria genera cauſaꝝ. Hic aũt modus di/

ſtinguendi ſatis rõnabilis eſt in ſe.⁊ ad qſtionẽ ꝓpo
ſitam rõnabiliter applicat᷑. Si aũt qᷓrat᷑ de necitate

paticndi in xpᷣo ꝓut neceſſitas patiẽdi in chꝛiſto nõ
tm̃ includit tẽpus poſt aſſumptionẽ.ſ etiã ante aſſũ
ptionẽ. boc eſt.ſi querat᷑.vtrũ necariũ fuit chꝛiſtũ no
ſtras penalitates aſſumere.tũc em̃ verũ eſt vicere q;
nõ fuit neceſfariũ niſi neceſſitate finis. Et h̊ mõ iſtã
qpõnẽ tractat beatꝰ anſel.ſed mgr aliter tractat iſtam
qõnẽ in lr̃a.Querit em̃.vtꝝ iſte defectus qͥ eſt neceſ/
ſitas patiendi.cũ ſit in nobis ꝑ ↄtractioneʒ.fuerit in
chꝛiſto ꝑ volũtariã aſſumptionẽ:Et iõ hanc qõnem
diſſoluere nõ põt ꝑ pᷣdicta diſtinctioneʒ. Et iõ aliter
opoꝛtet dicere.nõ qꝛ pꝛedictꝰ modus dicendi ſit ma
lus.ſᷣ qꝛ nõ valet ad noſtrũ ꝓpoſitũ. Sequentes vo
ſniam mgjri in lr̃a dicere poſſumꝰ ꝙ chꝛiſtus aſſum/
pſit iſtũ defectũ qͥ eſt neceſſitas patiendi.Quantum
em̃ erat de lege nature.coꝛpus illud erat reſolubile ⁊
moꝛtale.⁊ niſi fuiſſet cõſeruatũ miraculoſe.aliquan

17 do ſenio defeciſſet. Attendendũ eſt tñ ꝙ nõ oĩ modo

fuit neceſſitas patiẽdi in chꝛiſto ꝑ quẽ modũ eſt i no
bis. ß quodãmodo ſic.q̃dãmõ aliter. Habet em̃ ne/
eeſſitas patiendi compari ad tria.vic. ad cauſaʒ.ad
ſubiectũ.ad virtutẽ coꝛpis regitiuã. Si ↄſideret᷑ ꝑer
cõpationẽ ad cauſam.ſic eſt in nobis ex duplici cau/
ſa. vicz. ꝓpter feditatẽ coꝛruptiõis culpabilis.⁊ ꝓpt
qualitatẽ nãlis compõnis. Ideo em̃ habemꝰ neceſſi
tatẽ ad patiendũ.qꝛ reatũ oꝛiginalis pcti ↄtrabimꝰ.
⁊ qꝛ ex ↄtrarijs agentibꝰ ⁊ patientibꝰ cõſtituti ſumꝰ
ita ꝙ otinua in coꝛpe noſtro ſit reſolutio.Qbꝛiſtꝰ au

XVI

cceit heceſſitatẽ buit ſolũ ex altera cã paſſibilis enim

fuit nõ ꝓpter reatũ pcti oꝛiginalis ̊ ꝗpter modũ ta-
lis compõnis.Siliter ꝑ cõpationẽ ad ſubim.alio mõ
eſt neceſitas patiẽdi in xpᷣo ⁊ in nobis. In nobis ei

eſt neccſſitas patiendi ſiue ꝑ cõꝑationẽ ad naturaʒ.

ſiue ꝑ cõꝑationẽ ad ꝑſonam. In xpᷣo aũt neceſſitas
erat ad patiendũ.nõ ꝑ cõpationẽ ad ꝑſonã.qꝛ nulla
poterat aſtringi necitate. qꝛ oĩa erant ei ſubiecta. ſed
Fogeione ad natura aſſumptã.Siliter ꝑ cõꝑatio/
nẽ ad virtutẽ regitiuã.aliter eſt in nobis neceſſitas
patiendi qᷓ; in xpᷣo.Eſt em̃ in nobis virtꝰ regitiua ex
parte nature ⁊ a ꝑte voluntatis regitiue.⁊ reſpectu
vtriuſq; eſt neceſſitas patiẽdi i nobis.Etem̃ nec na/
tura nec voluntas põt in nobis paſſionẽ ꝓhibere.
Patimur em̃ nolumus velimꝰ. In xpᷣo aũt neceſſi/
tas fuit reſpectu virtutis nalis.ſᷣ nõ reſpectu volun
tatis.nihil em̃ inuitus ſuſtinuit.nec ſuſtinere potuit.
qꝛ nõ meruit.Et ſic ptʒ ꝙ neceſſitas patiẽdi aſſũpta
fuit a xpᷣo ⁊ in xpᷣo fuit ꝑ affumptionẽ.tñ nõ eo mo/
do q̊ in nobis p ↄtractionẽ.iõ xpᷣs quaſi medium
tenet inter nos ⁊ ſtatũ nature inſtitute. Mã in nobiiſ
natura ⁊ volũtas paſſioni ſubeſt. In adam natura
volũtas paſſioni pᷣerat. In xpᷣo vo paſſioni ſuberat
natura pᷣerat voluntas.Et boc eſt qð dicit Dam̃.
ꝙ in xpᷣo ⁊ ſi paſſiones fiebãt m legẽ nature.nõ tñ
coacte ſᷣ volutarie.Concedenduʒ eſt ̊ ꝙ in xpᷣo fuit
necitas patiendi ⁊ moꝛiendi nõ cõtracta ſᷣ agupta.

Coõcedende g ſunt rõnes ⁊ auẽtes q̃ᷓ ſunt ad ꝑtẽ iſtã

Ad illud vᷣo quod abẽ in ↄtrariuzʒ de.x. Job. Ego
pono aĩaʒ meã ⁊c.Odm ꝙ illud ẽ verbuʒ ꝑſone filij

dei. cuius nõ fuit neceſſitas patiẽdi vel moꝛiẽdi.nul⸗-
lus em̃ ipᷣm poterat ledere niſi ip̃e voluntarie ꝑmit-
teret. vnde verbũ illud nõ intelligit effectiue ſᷣ ꝑmiſ⸗

ſiue.nec excludit necitatẽ reſpectu nature ſ᷑ reſpectu
pſone. ¶ Ad illud aug.qð dicit Van umpſit carnez 1 9
e altitudine bumane nature. Ddm ꝙ hoc intelligit
aug.ſicut exponit Boe.q;tum ad peccãdi immuni/
tatẽ.nõ qᷓ;tũ ad paſſibilitatẽ. Dicit em̃ idẽ boctiꝰ.q;
de oi ſtatu aliquid aſſumpſit. Oe ſtatu innocẽtie pec
cãdi imunitatẽ.de ſtatu gloꝛie peccandi impoſſibili

tatẽ. ð ſtatu nature lapſe paſſibilitatẽ.vñ hm paſſibi
litatem plus aſſimilat᷑ nature lapſe q́; nature inſti-
tute.¶ Ad illud Anſel. de volũtate xpi iã pʒ rñſio.ñ 20

em̃ excludit neceſſitatem ſimpliciteꝛ ſᷣ neccſſitatẽ re
ſpectu volũtatis diuine. Et ꝑ hoc patet rñſio ad ſe/
quens qð obꝛ.ꝙ ois neceſſitas aut eſt ꝓhibitõis aut

coactiõis. Om em̃ ꝙ boc intelligit᷑ de neceſſitate q̃ 2

4

repugnat voluntati ſicut dicit idem anſel. De ea au
tẽ neceſſitate que volũtati ſubeſt nõ bʒ veritateʒ.iõ

rõ illa nõ ꝓbat ꝙ nulla fuit in xpo neceſſitas patien
di.̊ ꝙ nõ fuit aliqua eius voluntati ↄtraria. ¶ Ad 22.

illud qd obẽ ꝙ ꝓpꝛietas neceſſario inberens alicui cõ
pat᷑ ad illud ſicut ad ſubiectũ ⁊ cãm. Rñcderi poteſt

q; ven eſt. Oꝛ aũt aſſumit ꝙ paſſio nõ bʒ cãm i xpᷣo.
Som qꝙ cã paſſionis dupłr põt determiari. AUel i ge
nere moꝛis.vel in genere nãe. In genẽ moꝛis cã paſ
ſionis eſt meritũ pcti in nobis.⁊ ſic verũ eſt ꝙ nõ fu/
it in chꝛiſto. Cã in genere nae eſt ↄpoſitio ex ↄtrarijs
m ſtatũ repugnãtie ⁊ actiõis mutue.⁊ hmõi in xpᷣo
fuit mera volũtate.Et ꝓ bac cã dicimꝰ in rpᷣe fuiſſe
patiẽdi neceſſitatẽ. Et hinc eſt ꝙ patiẽdi neceſſitasiĩ
xpᷣo volũtatẽ nõ excludit ſ potius includit.¶ Ad il
lud qð obẽ illud neceſſano ineſt alicui q ineſt ei ?
velit nolit. Odm illud nõ bʒ veritatẽ niſi 2 ea ne·

ceſſtate aue ell ↄtra voluntatẽ noh de ea que eſt ee eſt toloꝛ in aia. Anꝰ eſt aie m ſe alius qᷓ ineſt ani⸗

voluntate ⁊ ſubeſt volũtati.⁊ talis neceſſitas nõ di/

minuit de rõne meriti.ſic̃ ponit anſel.exẽplũ de eo qͥ

24 Wlũtarie ſe obligauit ad oꝑa ſuperogatõiſ.Et ſi obij
ciat᷑ ꝙ iſta duo ñ pñt ſil ſtare ꝙ aliqͥd ſit necriũ ⁊ vo

lũtariũ.cũ volũtariũ poſſit ſic ⁊ aliter ſe habẽ.necriũ
vo minime.dðm ꝙ illud verũ eſt de volũtate q̃ hʒ ſe
cũ annexã vᷣtibilitatẽ.ſed de volũtate inuertibili nõ
eſt verũ.xpᷣs cm̃ volũtarie benefecit.et tñ necriũ fuit

Em benefacere.ſic ⁊ volũtarie paſſibilitatẽ nrfam aſ
umpfſit. ita ꝙ impoſſibile fuit cuʒ penitere de boc ꝙ

aſſumpſerat defectum talem.
NOnſequent᷑ querit᷑ de paſſibilitate ⁊ doloꝛe

rit m rõnẽ̃.an ſolũ ſᷣm ſenſualitateʒ. Scdo dato ꝙ
paſſus fuerit ſᷣm rõnẽ.q̃r vtrũ paſſns fuerit ſᷣm ꝑteʒ
inferioꝛẽ ⁊ ſuꝑioꝛẽ.Tercio dato ꝙ ſᷣm vtranq;.qrit᷑
vtrũ penalius nan⸗ us fuit m rõnẽ qᷓ; ſᷣm ſenſualita/
tem. ¶Queſtio. j. 5d
¶ Atrũ xpᷣs paſſus fuerit ſᷣm rõnẽ.an tm̃ ſᷣm ſenſuali/
tatẽ: Et ꝙ ᷣm rõnẽ paſſus fuenit vr.Aia paſſa ẽ pa/
tiente coꝛꝑe.qꝛ vnit᷑ corꝑi ſicut ꝑfectio.ſᷣ aia rõnaliſ
eſt ꝑfectio coꝛꝑis.nõ tm̃ ᷣm ſẽſualitatẽ ſᷣ etiã ſᷣm rõ/
nẽ.g vtroq; mõ paſſa fuit coꝛpe patiẽte.¶ Itẽ maioꝛ

eſt ↄiũctio viriũ aie adinuicẽ.qꝙ ſit aie ad coꝛpꝰ.ſ̊ pa

tiente eoꝛpoꝛe patit᷑ aia.gᷓ patiẽte vna potẽtia patit
glia.ꝗ doloꝛe exñte in ſenſualitate.nece eſt eẽ in rõne
Itẽ maioꝛ eſt vnio potẽtiaꝝ aie in ipſa ania qᷓ ſit

mẽbꝛoꝝ coꝛpis in ipſo coꝛpoꝛe.ſᷣ patiente vno mem
bꝛo cõpatiunt᷑ cetera.& ſi patit . otẽtia ſenſualis.ne-

ceſſe eſt ꝙ cõpatiat᷑ ⁊ rénalis.¶ Itẽ qð ineſt ſᷣm ſb⸗
ſtantiã ſuã ⁊ eẽntiã ꝑ ↄñs redũdat in oẽs potẽtias.
H aia xpᷣi patiebat᷑ patiẽte coꝛpe ꝓpter eẽntialẽ vnio/

nẽ ipᷣius ad coꝛpus.ꝗ neceſſe fuit eã pati ſᷣm ſe totã.
tẽ xpᷣs ſua paſſione

m ꝑtẽ ſenſualẽ ⁊ rõnalẽ. ¶ Itẽ xp̃ᷣs ſua p⸗
nõ tm̃ nos liberauit a paſſione q̃ patit᷑ ↄiũctim.ſed

etiã a paſſione q̃ patit᷑ aia ſeꝑata.ſᷣ aia ſepata nõ tmĩũ

patit᷑ pᷣm ſenſualitatẽ.ſ etiã patit᷑ ſʒ ſe totã.pᷣcipue

ym pꝑtẽ intellectualẽ cuiꝰhʒ vſum ⁊ opationeʒ. Si S

xpᷣs ꝓ nr̃a liberatiõe in ſe ſuſcepit hmõi paſſiões.vr

ꝙ nõ tm̃ paſſus fuerit ſᷣm ſenſualitatẽ verũ etiã pᷣm

ronẽ.¶ Sed j. Qd nullius ꝑtis coꝛpis eſt actꝰ.non

patit᷑ coꝛꝑe patiẽte.aia ſᷣm ꝑtẽ rõnis nulliꝰptis coꝛ/
poꝛis eſt actꝰ vt dicit phᷣs.ꝗ nũq; patit᷑ coꝛpe patien
te.g aia in chꝛiſto ſi paſſa fuit nõ fuit paſſa niſi ſoluʒ

m ſenſualitatẽ. ¶ Itẽ qdð nõ coꝛrumpit᷑ ad coꝛru/
ptionẽ alterius.nõ patit᷑ ad paſſionẽ alteriꝰ.qꝛ paſ-/
ſio eſt via ad coꝛruptionẽ.ſed aia xpᷣi ᷣm rõnẽ nõ po/
tuit coꝛrũpi ad Goꝛrupetone coꝛpis.̊ nec pati coꝛpo/
re patiente. ¶ Itẽ qd nullo modo bʒ oriũ lcjch ner
hʒ aliqͥd ſuꝑiꝰ.nõ põt pati ab aliquo agẽte vel ledi.
ſed aia xpᷣi ſᷣm rõnẽ nec hʒ aliqͥd ↄꝛiũ.nec bʒ aliquid
creatũ ſeipᷣa ſuꝑius.g̊ nullo mõ ſᷣm rõnẽ pati potu/
it eel affligi.¶ Ytẽ nihil idẽ ⁊ ᷣm idẽ ð eodẽ gaudet.
⁊T triſtat᷑ de eodẽ.ſᷣ aia xpᷣi ſᷣm rõnẽ gaudebat de dolo
ribꝰ ⁊ paſſionibꝰ qͥs coꝛpꝰpferebat.alioqͥn nõ mere
ret᷑.S patiẽte coꝛpe nõ patiebat᷑ nec affligebat᷑.¶ It
cũñ paſſio attingat vſq; ad rõnẽ.nõ tm̃ eſt ꝓpaſſio im/
mo etiã cõpleta ⁊ pfecta paſſio.q̃ nõ põt cadere iĩ ſa/
pientẽ. m ꝙ gbat Sene. ⁊ Hier. dicit. Aut ẽᷓ xpᷣs ſa
piens nõ fuit. aut ſi fuit. aia eiꝰᷣm rõnẽ carni cõpaſ-
25 ſa no fuit. ¶ Read pdictoꝝ intelligentiã eſt notan/
gü ꝙ ſicut dicit aug. de ciui dei. li. xilij. ca. xy. duplex

ip̃ius aie xpᷣi ſpecialiter. Et circa hoc querũ/
tur tria. Pꝛimo q̃r vtrũ chꝛiſtus paſſus fue

me ex carne.vtrũq; doloꝛẽ ↄſtãs eſt in aia xpᷣi fuiſe.

Et de illo quidẽ doloꝛe q ineſt aie m ſe nõ eſt dubiñ
qn xos fuerit paſſus ſᷣm rõnẽ.cõpaſſus em̃ fuit ⁊ dx

luit ꝓ pctis nr̃is.⁊ iſte doloꝛ in volũtate rõnali erat
ꝓcedens ex cõſideratiõe rõnis.vicʒ ex recognitione
pctõꝝ noſtroꝝ.De alio aũt doloꝛe qͥ ineſt aie ex car/

—

ne nõ ẽ vſq;quaq; euidẽs. Diſtinguũt em̃ mgr̃i nr̃i 26

cõiter. ꝙ rõ dupliciter bʒ cõſiderari. vicʒ vt ro.⁊ vt
natura.Si cõſideret᷑ vt rõ.ſic paſſiões ꝗᷓ ei attribuũ⸗

tur ſunt cõſequentes ipᷣ̃am deliberationẽ.⁊ hoc mõ

gia xp̃i coꝛpi patienti nõ ↄpatiebat᷑.ĩmo multũ gau
debat ⁊ gratulabat᷑.vebemẽter em̃ placebat ei pati
ꝓ ſalute generis bumani.Si aũt ↄſideret᷑ rõ vt na⸗

tura.ſic cũ habeat naturalẽ appetitũ ⁊ inclinationẽ

ad coꝛpus.vtpote ꝑfectio ad ꝑfectibile. patit᷑ coꝛꝑe
patiente.Aia em̃ ronalis nõ tm̃ eſt pfectõ coꝛpis bu

mani ſᷣm potentias ſenſibiles.cuʒ coꝛpus hũanũ ſit

oꝛdinatũ ad nobilioꝛẽ ꝑfectionẽ qᷓ; ſit coꝛpus bꝛuta
le. ſᷣm ſe totã.hoc eſt ſᷣm cõpletũ ſue eẽntie.⁊ ſuarũ
potentiarũ vniuerſitatẽ eſt coꝛpis ꝑfectio.⁊ bʒ ad ip
ſum naturalẽ appetitũ ⁊ inclinationẽ ⁊ ↄiũctioncʒ.
ac ꝑ hoc delectationẽ ⁊ paſttons g oncogqu eſt
qꝙ aĩa xpᷣi cõpaſſa fuerit ym rõnẽ.ſᷣm ꝙ cõſiderat᷑ rõ
vt natura.cũ paſſio coꝛpis fuerit acerbiſſima ſic oñ/
ſum eſt S;. EVñ ↄcedẽde ſunt rõnes que ſunt ad part
iſtã. ¶ Ad illud vo qð obꝛ pᷣmo in ↄtrariũ ꝙ aia ᷣm 27
rõnẽ nulliꝰpartis coꝛꝑis eſt actus.ddᷣm ꝙ ph̊s in il
lo verbo nõ vult negare nalem ↄiunctione ipſiꝰ in/
tellectus ad coꝛpꝰ.ſᷣ hoc vult dicere qꝙ intellectus nõ
determiat ſibi oꝛganũ inq'tũ cgredit᷑ in actũ ꝓpꝛiuz3.
⁊ ex boc nõ põt inferꝛi ꝙ coꝛpi nõ compatiat᷑.cõpaſ-
ſio em̃ illa nõ hʒ oꝛtũ cx determiatiõe oꝛgani ſᷣ potiꝰ
ex ↄiũctiõe vel vniõc naturali.¶ Ad illud qdð obijci 289
tur ꝙ nihil cõpatit᷑ alij patienti qd nõ coꝛrũpat᷑ cu,
illo.dom qꝙ aug.negat illud.xix.de ciui.dei.tanq; fal
ſum. Inſtantia em̃ hʒ in ſpñ rõnali.vnde illud vbuʒ
nõ habet veritateʒ niſi de illa paſſiõe que mag facta
abijcit a ſuba patiente vel compatiente. ¶ Ad illð 29
qd obẽ ꝙ aia xpᷣi ſᷣm rõnẽ nõ bʒ ↄtrariũ nec bʒ ſupe/
rius.ddim ꝙ habere oriũ vel ſuꝑiꝰ eſt duplicit᷑.vicʒ.
ꝑ ſe.vel ꝑ accñs.Muis aũt nihil aduerſet᷑ ⁊ Zꝛietur
aie xpᷣi ̃m ſe.aduerſat᷑ tñ ⁊ cõtrariat᷑ rõne vniti coꝛ/
poꝛis.qð em̃ ledit ꝑfectibile.ledit ⁊ ꝑ oſeqes ipam
pfectõnẽ. Cld illð qd obẽ ꝙ aia xpᷣi m rõnẽ gaude ʒo
bat ð pafſiõibꝰcoꝛꝑis.dð.ꝙ nihil iꝑedit ꝙ rõ de alii
gaudeat vt rõ.⁊ ↄtriſtet᷑ vt natura. ꝓ eo ꝙ aliqͥd cx
teſt repugnare volũtati ſᷣm appetitũ naturalẽ.⁊ cõ/
ſonare volũtati ſᷣm appetitũ deliberatiuũ.Frequen
ter em̃ voluntate libe.ar.refugimus que natura ap/
petit.⁊ appetimꝰq̃ natura refugit.ſic ⁊ in ꝓpoſito bʒ
intelligi. Ad illud qð obẽ ꝙ cũ paſſio attingit rõ/ 1
nẽ.nõ cadit in ſapiẽtẽ.ddm q rõnẽ attingi ꝑ moduʒ
rõnis repugnat pfectiõi ſapie.nõ aũt attingi ꝑ mo⸗
dũ nature.hoc em̃ eſt quod facit boiem caderea ſta/
tu ⁊ ꝑfectionce ſapie.vicʒ ꝙ eius rõ cedat ⁊ ſuccũbat
paſſiibꝰ.nõ aũt ꝙ ſentiat paſſões.⁊ ita pati ꝑ mo/
dũ nature nõ aufert rõnẽ ꝓpafſionis.Aliud em̃ ẽ paſ
ſionẽ expiri.aliud a paſſiõibꝰ ꝑpturbari. Perturbari
em̃ eſt ſubijci.Expiri aũt põt aliquis paſſiões et eis
ſupferꝛi.⁊ ſic fuit in aia chꝛiſti que ſᷣm rõnẽ ſenſitiuã
paſſiões coꝛꝑis exꝑicbat᷑ doloꝛe acutiſſiſſimo.ſᷣm ra
tionẽ vᷣo liberatiuam paſſionibus coꝛꝑis ſuꝑfereba
tur gaudio virtuoſo.

mnt li⸗
onilertt
jun aſu
gtemn. hoe⸗
Aotmmepe
heteſtepan⸗
r anh
tpalpꝛn
ra
ſenorene
ſultne⸗t
ſöſupiovn
Ctne ſed g
Ptuaridi⸗
fatione t
fuit campe
pterpleuen
ſtohoopuf
ſeniit
ſorpore⸗
ſefonb
raröpo
Gided
ſotchanti
Uofmü
tigbiu
ſunͤgau
lentonsr;
ſconprchea
lonpaniſen
keitabenein
fneincoce⸗
coemien
ntigppof
litenmian
Cpee
Nfmenn
ſegicd
bautichn
lichgen
guik abi
Alliufei
hultaſie
31 tiofoton
fncien
ſuultatenn
lrſg aaſ⸗
olncn
lnſotin
muepi
gtxrpſla
martet.
muſons
etaütdo
lionnhi
unde kai
ſnenian
ſeeſteni
trgauii⸗
aatrunc

—

iifug
Bcnnug.
iefntiii
nwümefien

Poriinchtencn

naiteß,
E enn

öcidunt

ihen
wcn onlig
uch ahte
a ſgii
aii:ittuni
igfendie müge
mckgfadaansn
azcis binit
eiſtcopesten
Neriſetnteti
gsgſenoahl
inationi19in
ne Concotitnic
dne fngcſigi
tuaebiſimſii
nesgpeſuntueg

noin Kütuin

l
on iunanar ⸗

kdicgeginlenen

icgtiiui nig
inöangniti
miir emniſnh
ni. (ulgi⸗
an choanihie
n ranintnin
iimimnteiltfß

lſie en ei
montont. A
mütiin
Ligckdini
õ
iemmii irſun
unrn i
utufmin in
mi,
iuamifinin
iunsll Ennn,

(aerutn anima chꝛiſti paſſa fuerit ᷣm ſuꝑioꝛem por/

tõeʒ rõnis:Et ꝙ ſic videt᷑.Cbꝛiſtus afſumpſit totuʒ

bominẽ vt totum curaret.ſed totos nos curauit. et

qᷓ;tum ad ſuꝑiorẽ poꝛtionẽ rõnis.⁊ tum ad inferi-
oꝛem.⁊ hoc quidem ꝑ paſſionem. paſſus eſt q;tuʒ
ad omnẽ partem rõnis.¶ Item vbi eſt culpa ibi de⸗
bet eſſe pena.ſᷣ culpa ade fuit in ſuꝑioꝛi parte rõnis
ꝓpter completã auerſionẽ.Si & xpᷣs penam ſuſtinu/
it ꝓ culpa ade. penã ſenſit in ſupꝑioꝛi parte ratiõis.
tem plus iungit᷑ rõ ſuꝑioꝛ inferioꝛi qᷓ; iungatur
inferioꝛ ſenſualitati. ſed rõ inferioꝛ patit᷑ patiẽtę ſen
ſualitate. ᷓ ratio ſupioꝛ patit᷑ patiẽte inferioꝛi.¶ Itẽ
rõ ſupꝑioꝛ vnionem babet ad deitatẽ ⁊ vnionẽ hʒ ad
carnẽ.ſed ꝓpter vnionẽ ſui ad deitatẽ in qua eſt ꝓm
ptuariũ delectationis neceſſe eſt eaʒ delectari.g pari
ratione ꝓpter vnionem ſui ad carnem patientẽ nece
fuit eam pati. ¶ Sed ↄtra. Paulus in raptu ſuo ꝓ/
pter plenam ↄuerſionẽ rationis ad deũ abſtractꝰfu/
it oĩino a paſſionibus ⁊ delectationibus carnis ſicut
ipſe dicit. NMeſcio vtrũ in coꝛpꝑe an extra coꝛpus.ſed
ſuꝑioꝛ poꝛtio rõnis in chꝛiſto oino fuit ad deũ cõuer
ſa. R vr ꝙ nihil de afflictiõe carnis ſenticbat.¶ Itez
otraria nõ poſſunt ſimul eſſe in codem ⁊ m idẽ.ſed
gaudiũ ⁊ doloꝛ ſunt affectõnes ↄtrarie. ſi xpᷣus ſᷣm
poꝛtionem rõnis ſuꝑioꝛem ↄtinue gaudebat. vide
tuxr ꝙ ſm illam dolorẽ nõ expiebat᷑ nec ſentiebat.
tẽ albius eſt qð eſt nigro imꝑmixtiꝰ.ergo vbi ẽ
ſummũ gaudiũ ibi nullus eſt dolor.̊ᷣ in ſuꝑioꝛi par/
te rationis xpᷣi ſummũ gaudiũ erat.qꝛ ꝑfectiſſime de

unm nnchen etenNo ꝙ nihil de doloꝛe m il/

32

lam partẽ ſentiebat. Itẽ ſicut culpa opponit᷑ gra
tie.ita beatitudo opponit᷑ miſerie.ſᷣ culpa nõ poteſt
ſtare in eodẽ ⁊ ſᷣm idẽ ſimul cum gratia.g̊ nec beati/
tudo ⁊ miſeria ſᷣm candẽ aie poꝛtionẽ.ſed beatitudo
crat in xpᷣo ſᷣm poꝛtionẽ aĩe ſuꝑioꝛem.g impoſſibile
fuit ſᷣm illam partem ineſſe chꝛiſto aliquem doloꝛẽ.
¶ Itẽ potentia illa ſimplex crat.&̊ ad qð ſe ↄuerte/
bat ᷣm eandẽ partẽ totaliter ferebat᷑. Si ̊ qtuʒ ad
ſuꝑioꝛẽ partẽ rõnis ſemꝑ erat ↄuerſus ad deũ a quo
bauriebat gaudiũ.vr̃ ꝙ ſᷣm illam poꝛtionẽ nullũ ſen
tiebat cruciatũ. ¶ Item ſuꝑioꝛ poꝛtio rõnis diſtin/
guit᷑ ab inferioꝛi in hoc ꝙ ipſa aſpicit ad ſuꝑioꝛa.hec
ad inferioꝛa.Si g̊ vpᷣs nullam materiam doloꝛis ha
buit a ſuꝑioꝛi.ſed ſolum ab infimo.vr̃ ꝙ ſuꝑioꝛ poꝛ/
tio rationis nullo mõ pateret᷑ in ipſo. ¶ E.ddm q;
m cõem ſniaʒ mgroꝝ paſſio xpᷣi nõ ſolũ ſtetit in ſen
ſualitate.nec tm̃ ꝑuenit ad rõnẽ inferioꝛẽ.ſᷣ extendit
ſe vſq; ad ſuꝑioꝛeʒ poꝛtioncm. Sicut em̃ anima nr̃a
ex ↄiunctiõe ſui ad coꝛpus infectũ tota coꝛrumpit᷑ ⁊
tota in ficit᷑ ᷣm oẽm ſui vim et ᷣm omnẽ partẽ.ſ.tã
ſuꝑioꝛẽ qᷓ; inferioꝛẽ.ſic aia xpᷣi ex coniunctiõe ſui ad

coꝛpus patiens ⁊ afflictum tota patiebat᷑ ⁊ afflige/

bat᷑.vt ꝑ illam paſſionẽ ⁊ doloꝛẽ illuʒ tota peccatrix
aia curaret᷑.⁊ ſic doloꝛ ⁊ paſſio fuit in xpᷣo ſᷣm ſupꝛe/

mã rõnis partẽ.ꝗqᷓuis in ea fuerit gaudiũ fruitionis.
Licet aũt boc teneat᷑ tanqᷓ verũ. difficile tñ eſt ad in
telligendũ qualiter in aia xpᷣi ᷣm eãdẽ oekeiz 2 bm
.

eundẽ ſtatũ potẽtie fuerit doloꝛ ⁊ gaudiũ.nec doloꝛ

ſuꝑueniens diſcõtinuauerit gaudiũ.ĩmo fuerit ſimł
Mec iterũ qd maius eſt. doloꝛ intenſus valde.fece-

rat gaudiũ eſſe minus ꝑfectum. Ad bec aũt intelli/

genda tria opoꝛtet ſupponere que ſunt vera ⁊ pba
buia. vicz ꝙᷣ gaudiũ fruitionis et oloꝛ paſſionis nõ95

— =

Junt affectiões cõtrarie. qꝛ nõ ſunt reſpectu eiuſdes.

nec oino eodem modo inſunt eidẽ.ſᷣ vnũ ineſt ꝑ ſe.

alterũ ꝑ accidens.qꝛ gaudiũ ineſt ꝓpter ↄiunctionẽ

gratuitã ipᷣiꝰcũ deitate.bᷣ doloꝛ ꝓpter naturalẽ cõiun
ctionẽ ipſius cum carne.⁊ quia ſunt affectões nõ cõ
trarie.poſſunt in anima eſſe ſm eandẽ ꝑtem. Scða
ſuppoſitio eſt ꝙ nõ tm̃ hmõi doloꝛ ⁊ gaudiũ nõ ſunt

ↄtraria.ſed vnũ eſt materiale reſpectu alterius.⁊ iõ

ſimul eidem ineſſe potuerũt.ſicut in vero penitente
videmus ꝙ ſimul dolet ⁊ de doloꝛe gaudet.ſic ⁊ ania
xp̃i ᷣm naturaʒ coꝛpi patienti cõpatiebat᷑.tñ de illa
paſſõe ⁊ compaſſiõe letabat᷑. Lercia ſuppoſitio eſt
ꝙ xpᷣs ſimul erat viator ⁊ cõpꝛehenſoꝛ.ita ꝙ viatoꝛis
cognitio nõ impediebat cõpꝛehenſoꝛis cognitioneʒ.

nec affectio affectionẽ.⁊ illud fuit in xpᷣo ſingulare.

Apter officiũ mediatoꝛis quo debebat exꝑiri ⁊ diuia
⁊ hũana.Vũ ſicut ſił ⁊ ſeł potat ꝑfecte ↄuerti ad deũ
⁊ ↄuerti ad nos.ita ꝙ vna illaꝝ ↄuerſionũ alterã nõ
impediebat nec retardabat.ſic potuit ſm eandẽ par
tem anime ſimul ⁊ ſemel gaudere in deo ⁊ ↄpati coꝛ
poꝛi ſuo.ita ꝙ nec doloꝛ a gaudio.nec gaudiũ a dolo
re pateret᷑ aliquã diminutionẽ ſiue remiſſionẽ. Con
cedendũ eſt g̊ xpᷣm ſᷣm ſuꝑioꝛẽ poꝛtionẽ rõnis dolu/
iſſe in paſſone.inq;tum tñ rõ illa ↄſiderat᷑ ꝑ moduʒ
nature.Et cõcedende ſunt rõncs ad hanc ꝑtẽ indu/
cte.Ad ratiões vᷣo ad oppoſitũ facile eſt ꝑ ea que di
ca ſũt reſpõdere.
pauli. dᷣm ꝙ nõ eſt ſile.qꝛ paulꝰ nõ potuit ſic habe/
re vſum viatoꝛis ⁊ cõpꝛchenſoꝛis ſᷣm ꝙ xpᷣus qͥ erat
homo de?.
eſſe cidẽ.ddm ꝙ ſicut dictũ eſt ꝙ doloꝛ ⁊ gaudiuʒ in
chꝛiſto nõ habebant ↄtrarietatẽ.imo vnũ erat mate
riale reſpectu alteriꝰ.qꝛ ex bocipſo chꝛiſtꝰ gaudebat
in dño qͥ ſenticbat ſe pati ⁊ dolere ꝓ dño.
quod obꝛ ꝙ gaudiũ doloꝛi imꝑmixtũ eſt magis intẽ
ſuz. Odin ꝙ illud verũ eſt de wloꝛe oppoſito gaudio.
ſed de doloꝛe qͥ dat occaſionẽ gaudẽdi nõ opoꝛtet il/
lu hahere veritatẽ. ⁊ ideo in ꝗꝓpoſito nõ cõcludit il⸗
a rõ.
ſerie ̃m ꝙ gra culpe.ddᷣm ꝙ verũ eſt ꝙ btitudo mi
ſerie opponit᷑ ſ̃m legẽ cõem.⁊ nõ repit᷑ in aliqͥ ſimul
Foni cũ miſeria.Et rõ huiꝰeſt.qꝛ vnuſqͥſq; eſt i vno
atu nõ in duplici.ſᷣ qm̃ xpᷣs in duplici ſtatu erat vł
quaſi.rõnẽ tenebat duplicis ꝑſone.ſicut in xpᷣo ſtatꝰ
eſt cõponibilis ſtatui ſine repugnãtia. ſic btĩtudo cũ
miſeria. Mec eſt ſile oino de gra ⁊ culpa.qꝛ nõ reſpi/
ciũt diuerſos ſtatus.ſᷣ directe babent oppoſitionem
⁊ incõpoſſibilitatem.niſi foꝛte qͥs intelligat de culpa
veniali q̃ᷓ in eodẽ põt ſimul repiri cũ gratia.ꝗᷓ nõ ha/
bet oppoſitionẽ directã. Expellẽt᷑ aũt oino venialis
culpa cũ ꝑficit᷑ gra. ſic⁊ a xpo ablata fuit paſſiõis mi
feria cũ cõſũmata fuit eius gloꝛia. ¶ Ad illud quod
obẽ ꝙ potẽtia illa ſimplex eſt.dom ꝙ qᷓ;uis ꝑ natuꝛq
potẽtia ſimplex nõ poſſit ad diuerſa ↄuerti.tñ ꝑ dei⸗-
foꝛmitatẽ gloꝛie poſſibile eſt adeo ampliari.vt ſimul
poſſit ad diuerſa ↄuerti. ⁊ circa diuerſa affici.⁊ ſic in
atria erit aliqñ.⁊ intelligendũ etiã eſt fuiſſe in xpᷣo.
dillud qð obꝛẽ ꝙ rõ ſuꝑioꝛ nõ dẽ niſi inq;tũ ↄuer
tit᷑ ad ſupioꝛa. dm ꝙ hoc nõ eſt verũ ꝓ eo ꝙ ad ſu/
pioꝛẽ poꝛtionẽ rõnis ſpectat regere inferioꝛem.et pe
nes ipᷣaz reſidet regnũ ⁊ imperiũ reſpectu oim potẽ/
tiarũ aie que ſunt aliqͥ mõ rõni obaudibiles.⁊ ita ꝑ
modũ nãe colligat᷑ potentijs alijs ⁊ ipi coꝛpi huma
no tanc ꝑfectibili. 2 iõ pati babet coꝛꝑe paee. 28

Ag illud qd Pmo obĩ de faptu 3

¶Aa illud qd obĩ e otraria nõ pn⸗t in⸗/ 34

d illz 3 5

¶ Ad illud quod obẽ ꝙ beatitudo opponit᷑ mi ʒõ

37

ant dici ratio ſupioꝛ attendit᷑ ſm aſpectuʒ ad ſi cꝛiſti plus compatiebat᷑ alijs qᷓ ꝓpꝛie carmi.ſi ergo tet!
prerioꝛa. boc dicit qꝙᷓtum ad eius pꝛincipalẽ actũ. nõ compaſſio reſpectu alioꝝ erat in ratione.compaſſio nn 4g
wv excludat᷑ ↄuerſio ⁊ colligantia ipiꝰ ad inferioꝛꝛ. reſpectu carnis erat in nlna ete inteuſiar doloꝛ kane 9
¶ Queſtio. ij. f eerat ſm ptẽ ronalẽ q; m ſenſualẽ. ¶ Rx. ad pᷣdicta/ʒ3 9 nbnar⸗
EGun qua parte aie fuerit doloꝛ intenſioꝛ.vtruʒ in par· nm intelligentiaʒ eſt notandũ ꝙ in xpᷣo duplex doloꝛ VII
te rationali.aut in parte ſenſibili: Et qꝙ in parte ſen / fuit ſᷣm ꝙ dicunt ſancti.vicʒ doloꝛ paſſionis.⁊ toloꝛ 2*
ſibili videt᷑. Jllud magis patit᷑ ad pñtiã affligentis compaſſionis.⁊ vterq; doloꝛ intenſus fuit ⁊ acerbꝰ. ſufni⸗
quod magis ẽ paſſibile.ᷣ ſenſualitas in xpo erat ma Multũ em̃ in ſe toluit. ⁊ multũ nobis ↄdoluit.⁊ vf᷑- —
gis paſſibilis qᷓ ipſa rõ. erat fragilioꝛ.̊ vr A nagl qʒ iſtoꝝ doloꝝ in ſenſualitate fuit ⁊ in rõne.ſ oꝛdine
affligebat᷑ anima xpᷣi ̃m ſenſualitatem q; affligere permutato. Nam doloꝛ paſſionis ⁊ carnis pᷣmo ati
m rõnem. ¶ Item omneillud quod magis in pati gebat aiam ſcm ſenſualitatẽ. et deinde m alias vi⸗
endo a ↄſolatione elongat᷑.magis patit᷑ ⁊ affligi᷑. õꝭ res.oloꝛ vᷣo compaſſionis pꝛimo erat in rõe.⁊ ex
ſenſualitas plus recedebat a gaudio in paſſione qᷓroõne redundabat in ſenſualitatez. Sicut enim rati-
ipſa ratio ſicut manifeſtum eſt.g̊ ⁊c. ¶ Itez vbi ma one njĩ̃a dolente ꝓ pctis noſtris gemit ſenſualitas ⁊ 6
gis viget paſſio timoꝛis.ibidem magis intendit᷑ paf̃ lachꝛimat᷑.ſic ⁊ xps qꝛ multũ p pctis noſtris doluit.
ſio doloꝛis.ſᷣ chꝛiſtus magis timebat ſᷣm ſenſualita⸗ de pctis noſtris fleuit.Cũ g̈ copamꝰ doloꝛẽ ſenſuali
tem qᷓ; ̃m rationẽ. Scom em̃ rationem ſecurꝰ erat tatis ad doloꝛem rõnis.boc põt eſſe in duplici gene/
licet ſenſualitas foꝛmidaret.ergo pari ratione plus re.Et ſi quidem iutelligat᷑ de toloꝛe paſſionis.cũ ille
olebat ex parte ſenſualitatis q; rõnis. ¶ Itez ſitut ¶pmo ſenſualitatẽ attingeret.ↄcedendũ eſt aiam xp̃ᷣ
gaudium eſt in ↄiunctione ↄuenientis cũ cõöuenien / ßFm pꝑtẽ ſenſualem magis doluiſſe ſicut oſtẽdũt roes
ti.ita dolor eſt in ſepatione.ergo ibi eſt maioꝛ doloꝛ. ad pꝛimã partẽ adducte. Si vo intelligat᷑ de doloꝛe
vbi eſt ſepatio magis cõuenientis.ſed anima plꝰcõ⸗ cõpaſſionis quo interius affligebat᷑ ꝓpter petã nr̃a
nenit cũ carne ſᷣm ſenſualitatẽ qᷓ; jm rationem.ſicut cũ ille oꝛtũ ⁊ oꝛiginẽ baberet in rõne.ↄcedenduʒ eſt
dicit aug.in li.de ſpũ ⁊ aia.g̊ ⁊c. ¶ Item quod mag ipᷣm magis pᷣm rõnem doluiſſe ſicut ondũt rõnes ad .
alligat᷑ alicui et plus indiget illo.magis patit᷑ ⁊ affli ptẽ ſequẽtẽ inducte.Et ſic pʒ rñſio ad qonẽ gpoſit. 6
git̃᷑ ex illius coꝛruptione ⁊ amiſſione.ſed ſenſualitas ptz etiã rñſio ad obiecta. Membra em̃ buiꝰ qõnis
magis alligat᷑ carni ⁊ plus indiget carne ad ſuã oe bhabent ſe ſicut excedentia ⁊ exceſſa.⁊ obiecta veruʒ
rationẽ exercendã qᷓ; rõ.ergo carne patiente plus af ↄcludunt ſm diuerſas vias.Si qͥs aũt vlterius que
fHigit᷑ aia in ſenſualitate qᷓ; in rõe. Sea ↄtra.ſicut rat.cũ rõ et ſenſualitas ᷣm duo genera doloꝛis mu⸗
dicit aug. de ciui. dei. Doloꝛ eſt teſtimoniũ bone na/ tuo ſe excedant.qͥs eoꝝ fucrit intenſioꝛ in xpᷣo.vtrũ
ture. in melioꝛi natura intenſioꝛ eſt woloꝛ ex ꝑte ra- vicʒ doloꝛ paſſiõis vel cõpaſſionis. Rñderi põt q; do ꝗo
tionis qᷓ ex ꝑte ſenſualitatis. ¶ Item quod ex pluri loꝛ cõpaſſiõis fuit intenſioꝛ. Et rõ buiꝰẽ.qꝛ qᷓ uis ma bn..
bus cauſis dolet.intenſius dolet q; quod ex vna tm̃̊. gna ca eẽt dolendi in ſenſualitate ꝓpter ſepationem
ſed doloꝛ eſt in ſenſualitate tm̃ ex carne.ratõ vo non ipᷣius a carne.magna etiã eſſet diſpoſitio ad tolẽduzʒ
tm̃ condolebat carni.ſed ctiam ſenſualitati ⁊ẽ nobis. ꝓpter optimã cõplexionc.in doloꝛe tũ ↄpaſſõis am
ergo videt᷑ ꝙ intenſioꝛ erat doloꝛ in rõne qᷓ; in ſenſu· plioꝛ erat rõ dolendi ꝓpter inhonoꝛationẽ dei ⁊ ſepa
alitate. ¶ Item vbi eſt intenſioꝛ amoꝛ ibi eſt inten· tionẽ nr̃am a deo.maioꝛ etiã erat diſpoſitio ad tolẽ/
ſioꝛ doloꝛ.vᷣ chꝛiſtus magis diligebat in nobis vitaz dum. ꝓpter delectationis nimietatẽ. Scom em̃ ꝙ di
gratie q;ᷓ in ſe diligeret vitam nature.ergo magis do lectio maioꝛ eſt. ſin lvc ſunt plage cõpaſſiõis maio⸗
lebat de boc ꝙ nos amiſeramꝰ vitã gratie.qᷓ; de hoc res. Ande multo plus cõpaſnio xpᷣi exceſſit alioꝝ cõ/
ꝙ ipe amittebat vitaʒ nature.ſed pꝛimus doloꝛ erat paſſiones qᷓ; paſſio paſſoncs.ſicut fuit in eo maioꝛ
in rõnæ.ſcs in ſcnſualitateę. magis doluit ſᷣm ratd cxcellentia dilectiõis qᷓ; paſſiõis reſpectu alioꝝ.licet
nem q; ſm ſenſualitatẽ. ¶ Itẽ in ea ꝑte intenſioꝛ cſt in vtroqʒ multũ cxcederet. Et ꝙ iſte doloꝛ intenſioꝛ
oloꝛ que hʒ maioꝛem rationem dolendi.ſed ſenſua/ fuerit colligit᷑ ex duplici ſigno. Anũ ẽ ꝙ maluit aiĩaʒ
litas nõ habebat rationem colendi niſi ꝓpter afflicti ſuam a coꝛpe ſepari.qᷓ; ꝙ nos eſſemus a deo ſcpati.
onem carnis ſuc.ratio vᷣo habebat rationem dolen / Aliud vᷣo ſignũ eſt ꝙ fleuit ꝓ pctis noſtris.ſed non
di ꝓpter dehonoꝛationem maieſtatis diuine.bᷣ magiſ fleuit ꝓ penis coꝛpis ſui.ſicut Berñ.dicit. Planctꝰ
dolendũ eſt de dei inbonoꝛatione ꝙᷓ de carnis afflicti aũt ſignũ eſt amaritudinis ⁊ toloꝛis.Et ideo hoc ele
one.⁊ xpᷣs dolebat ſᷣm ꝙ debebat. ergo intenſioꝛ doꝝꝰ ganter expꝛimit cancellarius philippus in quadam
loꝛ crat in chꝛiſto q;tum ad partezʒ rõnalẽ qᷓ; ꝙᷓtũ ad pꝓſula valde notabili ⁊ deuota.Ait em̃ ſic. Homo vi
ptẽ ſenſualem. Bean xpᷣs diligebat alios ſicut ſe⸗ q̃d ꝓ te patioꝛ.ad te clamo qͥ ꝓ te moꝛioꝛ. Vide dg⸗
ipᷣm.qꝛ pfectam habebat charitatẽ.ᷣ tantũ dolebat penas quibus afficioꝛ.vide clauos quibꝰ cõfodioꝛ.
de ſeꝑatione alioꝝ a deo quãtũ ſi ipᷣe ſeꝑaret᷑ ab ißo. cum ſit tantꝰdoloꝛ exterioꝛ.interioꝛ tamen planctuſ
ſed conſtans eſt ꝙ omnis anima recta plus doleret eſt grauioꝛ.tam ingratũ dum te experioꝛ. Tahr
deſe epatiõe a deo qᷓ; ſeꝑatiõe a coꝛꝑe ꝗꝓpꝛio.ergo ania ⸗
Mi. xvij· quõ xpi incamatõ oꝛdinat᷑ ad nf̃aʒ redẽptiõeʒ q;tũ ad vſũ vtut.pᷣſertim de volũtate
et oꝛatione. — — —
Oſt pgicta oſiderari opoꝛtet ⁊c. Supꝛa egit mgf̃ de nã aſſũpta q̃tũ ad ↄditiões nãe ⁊ qtũ ad pleni/
tugdinẽ gre.⁊ qtũ ad defect paſſibilitai.hic inpit q̃rta ps in q̃ agit qtũ ad vſuʒ vᷣtutis. Et qm vſus
Stutis cõpationẽ bʒ ad wlũtatẽ a q̃ egredit᷑.⁊ ad pᷣmiñũ qð meret᷑.iõ ꝑs iſta bʒ duas ptes. In pᷣma determiat ſicrp
de volũtate xp̃i. In ſcdᷣa detmniat de merito.j.di.xviij. De merito eẽ xpᷣi ⁊c Et qm̃ affectꝰ volũtat dinoſcit᷑ per woͤnme
petitione oꝛonis.io ingr detmiat de volũtate xpᷣi ⁊ de oꝛõe xpᷣi. Diuidit᷑ aũt ꝑs iſta in ꝑtes tres. In q̃ꝝ pꝛima moe
mouet dubitatõz. In ſcda eã det miat iur viã ſanctoꝝ cõem.ibi.Quocirca ambigẽdũ ⁊c̃. In tercia vᷣo adbuc Ke
uilligell/ dubitatõz motã explanat iyr cxpoſitione bylg. ſpaj . ibi. Ylud etiq ignoꝛ andi nd ẽ qu byla. c. Dei⸗ “

. du mmmans r
ene 8nesn a 5
en paruʒ n H it ꝗq
in te at.il Ceten e. iztoꝛ ic nãq;
2=ð . Eeez n
beindiniſis big nbe en voi ixps e rſt. ndeng d
ð ſed q oſtendens näs. di
Bibns HH none⸗ erar oor oeson ſanctoꝝ. iuxta gernien ſia
Barannu aũt pa itatio ſi m eſtim no rev viã lüũtates iu laffe⸗ na ſen
G r 50 ese! dub icta Rofe men erne 6em v b lütates melsußa ctu le ⸗
. In ſe tercis iſione et F edi rhoe ſita diſc 1cõ — chtonte. icit h iſce⸗
i ne bꝛo. ⁊c. fac lixi is tionẽ in x 8 eſt tẽ. y ti?1 eld mm. Ca ide .
dnunn am II me ca darris Po iüſas i lüta⸗ alita charirm ſpm̃. m wuire
, R N Gltateted Gitares⸗ 4 eee areei aRrde Wro⸗
Darat U rrän⸗ ae nentg ncudiſ Tiano
P iſto Barae o volebe bat. ſ caro: nein dele ſola.i generlg
—– chꝛil cica amb ct? id volel ieb⸗ i ieianan uſus neſo⸗ 5e uta
fnegtin Eaffect⸗ id v. fugi iciũ ſiẽ⸗ wrechlt⸗ arn cſva ⸗
–—– (Sriaz affec 181 re uẽ vi ia ſce ad ic tali tia ve p.
unnſitien ing. ſ. liꝰẽg lebat imo ullu? it aia pu ne. necie a. i etis in e x
ntnſh D ng. Bra aütt bat ĩ 5 nu agi⸗ vcu a car ſolan rixe Deie tis in plex
ncmnn⸗ 1 Uratz. ectus oleb g. nõ anage⸗ ez aia ſo lis nita b du Etis
nin 2 35,A is ait 26 5 upi dece ent t. eE nc PI S ⸗ V ci
d tits t. 20 ll niſig e ct o t is . qᷓ buit. .i is fit. ce Edu⸗
San P0 ta eſt nihi alẽ d rchcui rnal llet. ede Egem ſet du ns ẽ
* edu em̃ ni ẽ ve ubir t eẽ iris e. 2 len 4
dict emn Galit carn dele qꝛ ca rne v⸗ t ſu buit . Vir et t jg no m
riͤmi tat. pii v Epo d f- q̃ ipi ne t. ſici li pci 0 ijt aff⸗ emno
aches * luct hz. J ſine eẽ illur lt. qi 2971 lle 1 79 ilIa m Reliq̃ 4n tra
— 1 emht g aebarel etbit i nanruas, ai „ irmitatis Lnee
eraie Wec i nu eba nſccpit. ffecti n troa fe- infirm ꝛi c. eunee
i “ anrbin die dreluire
ercirr 8 at 7 eroel. ſen ris ext aug. et ture Sſea Ho idut noead 14
nrmi er ret. . inc Tüſenuer olee ã vi⸗ deo ẽ ait. hü̃ 3 i t pat dicit. Jee
880 8. . 9 „ . — , 4 „ t.
iniii * ba affect neg mo none g. ns na ⸗ renis ri
ir eſt vu valet. tẽ. bv 10 ñ etia 97 1 xp nerõ n⸗ vaecg tdea lecto
Gnin⸗ HZ affe e ſaa morte⸗e⸗ vu t. Di Erge 8. lter % vͤ deel dern bid
ur ipa ver ach eg ve 0 rit. is. l lt. Alt quo Aug. ci. ſe diſpu
ior 6 vis 30 n ul me at V ctus Ul⸗ li 8 ed it
sün ob.xxj. n geminue t mnon ei rugiidi⸗
Gnden E ctus fir ec ſe icit ei e eũ c ius 7 ffe ſat. iſtũ imo ſe pᷣ de m
——— 3 tü in one .b vi ins gemi punuuor⸗ recu oðmi fuüu eltnſt H
— ei iſe⸗ us chran Pine ziter ecti . mur iret znelic⸗
— itatẽ in nis i n ai ſt carni od fᷣm c. qua hocl i mo vé2
nene nita arelnto: em̃ aüt c⸗ ki adͤer d3t. . er b qui⸗
chari tinnit q mat. tñ mo int ene⸗
= D mans cc oeneluſete ſctõx ar waſtte s 85 Nec
.. n i? ei ffe inolt 8ſc tra trã habe R 2 ctu atut immo
uiri b ſolu ns a moꝛ etibu ine ꝛat cce non n affe tun .n ꝛte⸗
Kön ſann Psme ã auẽtil vgin O. E edn lun ſfec moꝛ morrt
inz nin ffectũ . nẽ ue ñ Be alix ñ coꝛ. cer ſtat ſ⸗ mo reſ ſiber ma
ana r SDð raae agreor⸗ dis dar .
rai , Srräkre orn n Tiid K.rwis biuefa vo Baneke Kas:
ogün i xaffe trãſi ae⸗ Einc ex e 8 diu nthag ei ann Augrai
. iſ calic dicẽ exp tu v ſum abu quas ßrönea enn ill urali . 1
va d ehüan pa nu⸗ 5 ſit vica. ar ſic E,Co
aune .vj. aunenatan DRl t ugnerd itaran
aiih ob. biin gevirs 1 men erſe
i zi . 5 cit dua chingere vitz airnan te dlt
– remonts er
n⸗ etere deſp ñ etiã bů us cux
n tur odis Ein 98
iißr⸗ eret⸗
iab, . er
vn Zuitic Wu
47 4
ae
nnn

O ij
Siareh .

mus expoliari ſed ſu
Rueſtiri. Si tu dicos
ꝙ ex volũtate natura

li ſeu ſenſualitatis no
lebat expoliari.ſᷣ vo/
luntate rõnis ſiue de/
liberatia cupiebat diſ

ſolui. Obüjcit᷑ ð h̊ qʒ
dẽ Pbilip. j. Perma

nere aũt in carne ne/

ceſſariũ eſt ꝓpter ws.

ſed aplłs volũtate de⸗
liberatiua id mag ap
petcbat ⁊ volebat qð
erat fratribꝰmag ne/

ceſſariũ.& illa volun/

tate videt᷑ ꝙ nõ appe

teret diſſolui. aut ſi

appetebat duo ↄtra/
ria.Rꝰ.ddðm q in car
ne noſtra eſt duo re/
pire.vicʒ ipßam nãm.

⁊ infirmitatẽ agẽöuan

tẽ aiaʒ ſᷣm ꝙ dicit au
corpua aggrauat ani

mã.nõ qꝛ coꝛpus.ſed

qꝛ coꝛruptibile.Cum
ergo dicit᷑. nolumus
expoliari ⁊c̃. hoc dici
tur qᷓ;tũ ad ip̃am car

nis natura.de qua dẽ
ad Epheſi.v. Memo

vnqᷓ carnẽ ſuaʒ odio
habuit. Mtuz ad in/
firmitatẽ aggrauan/
tẽ.dicit᷑ cupio diſſol/⸗
ni ⁊c.et ſic nulla ẽ ibi
vtrarietas. ¶ Ad ill
vo quod querit᷑.quõ
petebat ſimul diſfol/
ui ⁊ pmanerein car/
ne. Om ꝙ eſt volũ/⸗
tas abſoluta.⁊ volũ/
tas cõditionalis.⁊ ni
hil impedit duo oppo
ſita velle ita ꝙ vnum
velit volũtate cõditi/
onali.alterũ volũtate
abſoluta. Nolebat g
apls in carne ꝑmane
re ꝓpter vtilitatẽ fra/
trũ volũtate abſolu/
ta.volebat nibilomi/
nus diſſolui ⁊ eẽ cum
chꝛiſto.ſᷣ hoc nõ abſo
lute ſᷣ quantũ in ſe.et
ſic nulla erat repugn
tia.erat tñ quedã mẽ
tis anguſtia ex hoc du
plici deſiderio. Pꝛo/

. . õ
luit. hieronymus q; ſuꝑ üllũ locũ. Spũs ꝓmptus eſt
caro aũt infirma.das intelligi hic duas volũtates ex⸗
pmi ita ait. Hhoc ↄtra euticianos qͥ dicũt in xpᷣo vnam
tm̃ volũtatẽ.hic aũt oſtẽdit humanã q̃ ꝓpter infirmi⸗

tatẽ carnis recuſat paſſionẽ.⁊ diuinã que ꝓmpta eſt ꝑ

ficere diſpenſationẽ. Augꝰ.etiã duas in chꝛiſto aſſerit
volũtates dicens.QAQuantũ diſtat deꝰ ab homie.tãtũ
voluntas dei a voluntate hoĩs. Vnde hoĩem vpᷣs ge⸗
rens oñdit pꝛiuatam voluntatẽ quandã hoĩs.in qua
= ſuam ⁊ noſtram cõfigurauit.qͥ caput noſtrũ eſt.⁊ ald
eum ſicut mẽbꝛa ꝑtinemus. Pater inqt ſi fieri põt trãaſ
eat a me calix iſte. hec hũana voluntas erat ꝓpꝛium

aliqd ⁊ tanq; puatũ volens. Sed qꝛ rectũ vult eẽ ho

minẽ ⁊ ad dñm dirigi ſubdit.HNon quod ego volo ſed

quod tu vis.Ac ſi diceret. Vide te in me.qꝛ potes ali⸗

quid ꝓpꝛium velle vt deus aliud velit. Concedit᷑ hoc
humane fragilitati. Idẽ alibi.Chꝛiſtus in paſſiõe du /

as expꝛeſſit volũtates in ſe ̃m duas naturs. Ait em̃.

Pater ſi fieri põt tranſeat a me calix iſte. Ecce hẽs ho
minis voluntatẽ.quam ad diuinam cõtinuo dirigens
ait. Veruntũñ non ſicut ego volo ſed ſicut tu. Ambꝛoſi

us etiã in libꝛo.iij.de trini.Scriptũ eſt. Pater ſi poſſi

bile eſt tranſfer a me calicem hunc. Verba xpᷣi ſunt.ſſ-
quomodo ⁊ in qua foꝛma dicant᷑ aduerte.hoĩis ſuba,z
gerit.hominis aſſumpſit affectum. Mõ ergo quaſi deꝰ
ſed quaſi homo loquit᷑. Suſcepit quidẽ voluntatem

meã.Abea eſt volũtas quã ſuã dixit cũ ait. Non ſicut

ego volo ſed ſicut tu vis.Cum aũt dixit. QOiĩa q̃ habʒ

pater mea ſunt.qꝛ nihil excipit᷑.ſine dubio quã pr̃ ha⸗

bet eandẽ ⁊ filius habet volũtatẽ.Eadẽ eſt xpᷣi volũ⸗

tas que paterna. VUna g volũtas eſt patris ⁊ filij.ſed
alia volũtas hominis.alia dei.vt ſcias vitã in volun⸗

tate eſſe hois.paſſionẽ aũt xpᷣi in voluntate diuina vt

pateret᷑ ꝓ nobis.his teſtimonijs euidenter docet in

xpᷣo duas fuiſſe voluntates.qð qꝛ negauit machariꝰ
archiepᷣs.in metropolitana ſynodo ↄdẽnatus eſt.Et
ex affectu humano ſenſualitatis quidẽ nõ rõnis illud
voluit ⁊ petijt qð nõ impetrauit. Nec iõ petijt vt im⸗
petraret.qꝛ ſciebat deũ nõ eſſe facturũ illud. Nec illꝰõ

fieri volebat affectu rõnis vł volũtate diuinitatj. Ad
qͥd O petijt: vt mẽbꝛis foꝛmã pᷣberet iminẽte turbatiõe

clamãdi ad dñm.⁊ ſubijciẽdi volũtatẽ ſuã diuĩe volũ

tati.vt ſi pulſante moleſtia triſtent᷑.ꝓ eiuſdẽ ammo/
tione oꝛent. Sed ſi nequnt vitare.dicant qð ipe xpᷣs.
Nõ g ad inſipientiã fuit ꝙ xpᷣs clamãs nõ audit᷑ ad ſa

lutẽ coꝛpalẽ.Bonũ quidẽ petijt.ſ.vt nõ moꝛeret᷑.ſed

melius erat vt moꝛeret᷑ qdð et factũ eſt.
¶ Autoꝛitatẽ dubiã ambꝛo.manifeſtat qua dicit xpᷣm
dubitaſſe affectu humano.
Ceterũ nõ paꝝ nos mouẽt vᷣba ambr.qᷣbꝰſigficare vi

bte bgd oieit coartoꝛ ex duobus.Deſiderium babeo diſſolui 2 eſre cum chriſtto.

Aidet᷑ chꝛiſtum ſm humanum affectum de patris potentia dubitaſie.
ſum. quia chꝛiſtus babuit ſcientiam omnium futuroꝛum et ſub certitudin

„

det xpᷣm ſʒ hũanũ affectũ ð pr̃is potẽtia dubitaſſe.ſic

Contra. Hoc

Xxxx.

Marci. xiiij.

ra. Hocv icetur eſſe ſal⸗
eergo videtur ꝙ xpᷣs de nullo po/

Drägt

bihei in

lammn

An.

Anboſe
Dera tu;

—

dicens in li.iij. de tri. De quo dubitat.de ſe an de pfe-
SDe eo vtiq; cui dicit.tranſfer dubitat hoĩs affectu.nã
de de pre nõ dubitat.nec ð moꝛte foꝛmidat. Pꝛophe/
ta etiã nõ dubitat qͥ nihil deo eẽ ĩpoſſibile aſſerit. Nũ
infra hoĩes cõſtitues deũ. Pꝛopheta nõ dubitat.⁊ fili
um dubitare tu credis. Vt hõ g dubitat. vt hõ locutꝰ
eſt. is verbis innui videt᷑ ꝙ xpᷣs nõ inq;tũ deꝰvl dei
filius.ſᷣ inq;tum homo dubitauerit affectu humano.
Qð ea rõne dictũ accipi pᷣt.nõ qꝛ ipe dubitauerit.ſᷣ qꝛ
modũ geſſit dubitantis ⁊ hoĩbꝰ dubitare videbaf.
Adhuc diligentius dubitationẽ motã explanat
iuxta expoſitionẽ hylarij ſpecialem. cEce
¶ Bllud etiã ignoꝛãdũ nõ eſt qð hylariꝰ aſſerẽ videtur
xpᷣm nõ ſibi ſed ſuis oꝛaſſe.cũ dixit.trãſfer a me calicẽ
hũc.ſicut nec ſibi ſed ſuis timuit. Nec eũ timuiſſe vt ſi
bi nõ eẽt paſſio.ſed vt a ſuis tranſiret calix paſſionis.
ita inqens.Si paſſio honoꝛificatura eũ erat ſicut iuda
exeunte ait. HNunc honoꝛificatus eſt filius hoĩs.quõ
triſtẽ eũ meius paſſiõis effecerat? MNiſi foꝛte tã irrõna
bilis fuerit vt pati moꝛtẽ timuerit.q̃ patiẽtẽ ſe gloꝛifi⸗
catura eſſet. Sed foꝛte timuiſſe vſq; eo eſtimabat᷑ vt

Marci.xij. tranſferri a ſe calicẽ depᷣcatus ſit dicens. Pat tranſſer

calicẽ hũc a me.Quõ em̃ ꝑ patiendi metum tranſferꝛi
depꝛecaret᷑ a ſe. qdð ꝑ diſpenſatõis ſtudiũ feſtinaret imn
Hylar᷑.in.x. plere.MNon em̃ cõuenit vt pati nolit qͥ pati venit.⁊ cũ

li.de trini. pati eũ velle cognoſceres.religioſius fuerat hoc cõfi⸗

teri. q́;B ad id impie ſtulticie prumꝑe vt eum aſſereres
d mwe pateret᷑ oꝛaſſe.quẽ pati velle cognoſceres. Nõ er⸗
go ſibi triſtis fuit.nec ſibi oꝛat trãſire caliceʒ ̊ᷣ diſcipu
lis.ne ĩ eos calix paſſiõis incũbat quẽ a ſe trãſire oꝛat.
ne in his.ſ.maneat.Nõ em̃ rogat ne ſecũ ſit ſed vt a ſe
tranſeat.Deinde ait. Hõ ſicut ego volo ſᷣ ſicut tu.lhu
mane in ſe ſollicitudinis ſignificãs conſoꝛtiũ.ſᷣ nõ diſ⸗
cernens ſniam ſibi cõis cum pr̃evolũtatis. Pꝛo hoiĩbꝰ
NXN vult tranſire calicẽ ꝑ quẽ oẽs diſcipuli erat tẽptãdi.
Luce.xxij. Et ideo ꝓ petro rogat᷑ ne deficiat fides eiꝰ. Sciens ꝗ
EEec oia poſt moꝛtẽ ſuã deſitura.vſq; ad moꝛteʒ triſtis
eſt.⁊ ſcit hũc calicem nõ poſſe trãſire niſi biberit. ideo
ait. Pater mi ſi ñ poteſt trãſire calix iſte niſi bibã illũ.
Fiat volũtas tua.Sciẽs in ſe cõſummata paſſiõe me
tũ calicis tranſiturũ.qͥ niſi eũ bibiſſet trãſire nõ poſſʒ.
Nec finis terꝛoꝛis niſi ↄſũmata paſſiõe terꝛoꝛi ſuccede
ret.qꝛ poſt moꝛtẽ ei virtutũ gloꝛiã aplice infirmita-
tis ſcandalũ pelleret᷑. Intẽde lectoꝛ his verbis pia di
ligentia ne ſint tibi vaſa moꝛtis.

ꝓ ſe id eſt p voluntate ſua ſenſuali. Scom aũt intentionẽ oꝛantis nulla petitione xps

nobis.non em̃ credidit ſe in petitione illa aliquid obtenturum ꝓ ſe.nec ratio voluiſſet obtinere ſibi liberati/

erit dubitare. Iẽi

quẽcũq; cadit dubitæ
tio.cadere põt ignoꝛã

tia ⁊ erꝛoꝛ.ſᷣ nullum

iſtoꝝ potuit i xpᷣo ca/

derc. vr̃ ꝙ nõ potu
erit dubitare.R.ð . G
ꝙ dubitatio ꝓpꝛie di /
cit indifferentiã iudi

cij rõis reſpectu vtri/
uſq; partis ↄtradicti

onis.ita ꝙ neutrũ pᷣe

ligat alteri. Et H̊ mo/
do accipiẽdo dubita⸗

tionẽ.in chꝛiſto nõ fu
it dubitatio. Alio mõ
dicit᷑ dubitatio indif⸗
ferentia quedã partꝭ

ſenſibilis ad ſequẽdũ
affectum nature incii
nantem. vel rönẽ im⸗/
perantẽ.⁊ talis dubi⸗
tatio potuit eſſe i chꝛi

ſto. ⁊ de hac intelligit
ambꝛo.de alia vo cux
rit obiectio.

d ¶ Mõ ů ſibi triſt ſi·
it nec ſibi oꝛat trãſire
calicem ſᷣ diſcipulis
Aidet᷑ hoc eẽ falſum

ipſam oꝛatiõis ſeri-

em. Ait em̃.trãſcat æ

me calix iſte. ſi petit

calicem trãſire a ſe.G

vidcdet᷑ ꝙ ꝓ ſeoꝛauit.

Item ſic petebat ſiẽ
volebat. ſed chꝛiſtus

ſentiebat ſe aliqͥd vek
le quod nõ vellet pa-

ter ſiẽ ipſe dicebat.nõ

ſicut ego volo. ſz ſicut
tu. Si ergo aliqua vo

luntate ſua calicẽ paſ
ſionis fugiebat.vide/
tur ꝙ cum petijt cali/
cem tranſire a ſe.pꝛo
ſe oꝛauerit. Ro. ddin

ꝙ oꝛare ꝓ aliquo cõ/ 7
tingit dupliciteꝛ. Aut
ſm foꝛmas oratiõis.

aut vᷣm intentionem

oꝛãtis. Scoᷣm foꝛmã

oꝛatiõis xpᷣus oꝛabat
ꝓ ſe oꝛauit.ſᷣ mag ꝓ

*

onem a paſſione.ſed potius oꝛauit ob triplicẽ noſtram vtilitatem.ſicut in pꝛecedentibus tactum eſt. Hylani &.
us ergo loquit᷑ iſto modo.vnde ſermones ſui qui ponũtur in litera referendi ſu nt ad pꝛincipalem intentionẽ

chꝛiſti.omnes aũt obiectiones currunt ᷣm viam pꝛiorem.

ca duo. Pꝛimo querit᷑ volũtate xpᷣi. Scoo (JDuel
IFr re oꝛatione xpᷣi· Circa pᷣmũ qrũt tri. ¶ Atrum in chꝛiſto fuerit

RE intelligẽtiã buiꝰpartis incidit hic qõ cir · qhr de illaꝝ volũtatũ cõcoꝛdia ⁊trouerſia. .

ꝛimo querit᷑ vtrũ in cbꝛiſto fuerũt plures volũta/ ſic videt᷑. Yobã.vj. Mõ veni ſacere volſtacs c S
tes. Scdo vᷣo qᷓr de eaꝝ numero ⁊ ſufficiẽtia.Cercõ vo.eqᷣ miime. qlis ẽ volitas ipi xpi.ali volcas

—

mittentis. ſed voluntas chꝛiſti m viuinitatẽ. eademꝰ ilud quod obijcit᷑ ꝙ, voluntas dicit illud penes qð
eſt cũ voluntate mittentis.g neceſſeẽ ꝙ xpᷣs habuit

wlũtatẽ ſᷣm humanitatẽ ⁊ ᷣm diuinitatẽ. hũit plu

res wlũtates. ¶ Itẽ Oam̃.iij.li.Habere eũ dicimꝰ

in duabꝰ? naturis duplicia.q̃ᷓ ſunt duaꝝ naturaꝝ na
turalia. duas volũtates naturales.⁊ diuinam ⁊ bu/

manas.

tẽ cuilibet nature intellectuali rũdet vo/
luntas.ſed in chꝛiſto fuerunt plures nature intelle/
ctuales ſicut in pꝛecedẽtibus monſtratum eſt.g plu
res volũtates.¶ Itẽ chꝛiſtus meruit.ſᷣ̊ meritũ nõ ẽ

niſi ſm voluntatẽ creatã. xpᷣs etiã oia creauit. ſ crea
tio nõ eſt niſi a volũtate creata.g xpᷣs hũit volũtateʒ

increatã ⁊ creatã.̊ habuit plures volũtates.¶.Co/
tra. ODam̃.in li.iij.OAuoꝝ ſuba eſt eadẽ.hoꝝ ⁊ volun
tas eſt eadẽ.⁊ quoꝝ diuerſa voluntas.hoꝝ diuerſa
ſubſtantia. ̊ diuina natura ⁊ bũana vniunt᷑ in chꝛi/
ſto in vnitate ypdoſtaſis que eſt ſuba indiuidua.ita ꝙ

in xpᷣo nõ ſunt plures ypoſtaſes ſᷣ vna.& ſi in xpᷣo nõ

eſt repire plures bypoſtaſes. nec plures volũtates.
tẽ volũtas facit volẽtẽ. plłes volũtates faciũt
plures volẽtes.ſᷣ xpᷣs ẽ vnicus volẽs.&̊ vnicã tm̃ ha
buit voluntatẽ. ¶ Itẽ voluntas eſt illud in hoĩe pe
nes quod reſidet regnũ ⁊ dñium oĩm coꝝ q̃ agunt᷑ iĩ

ipſo ⁊ ꝑ ipſum.hoc aũt in xpᷣo nõ põt eẽ niſi vnũ ſo/

lum.qꝛ nõ poſſunt eſſe plura dominãtia in vno ⁊ eo⸗/
dem ꝗpſq; ↄtrouerſia.g neceſſe ẽ in xpᷣo eẽ volũtatẽ
vnã ſolã. Die in xpᷣo eſt tm̃ vna pſonalitas.qꝛ ꝑſo
nalitas dicit nobiliſſimã cõditionẽ q̃ reꝑit᷑ in ſubſtã
tia rõnali.Sed volũtas eſt nobiliſſimũ ⁊ ſupᷣmũ ſbᷣe
rõnalis. ſicut in chꝛiſto ẽ̃ vna tĩ ꝑſonalitas.ita vr
ꝙ ſit vna tm̃ voluntas.¶ R: dm ꝙ cũ ĩ cbꝛiſto ſint
plures nature intellectuales. vicʒ diuia ⁊ humana.
neceſſe eſt in chꝛiſto plures eẽ volũtatcs.Sicut em̃ ĩ

vna natura coꝛpali nobili iſta duo ſe cõcomitant᷑ vi
delicet lux ⁊ caloꝛ.ſic ⁊ in natura ſpũali ꝑfecta neceſ

ſe eſt duo repiri bis duobus coꝛreſpondęetia. vicʒ co

gnitionẽ ⁊ affectionẽ.ſed cognitio eſt actus rõnis.et

affectio actus volũtatis. Cũ ꝗ in xpᷣo ſint plures na
ture ſpũales.neceſſariũ eſt i xpᷣo ponere plures intel
lectus ⁊ plures volũtates.⁊ hoc manifeſtat męfr̃ in

10

riũ adductũ 4
1

1

12 volentem ⁊ agentem naturaliter õm ambas.¶ Ad

lra ꝑ multimodas ſanctoꝝ autoꝛitates. AUnde ⁊ ↄce

dende ſunt rönes ad banc partẽ inducte.¶¶ Ad illʒ
vo qð obẽ ꝙ quoꝝ ſuba eſt eadẽ.⁊ volũtas ẽ eadem.

doõuͤm q ſuba dicit᷑ multipliciter. Ano mõ dicit᷑ ſuba

idẽ qð eẽntia vel natura.Alio mõ dicit᷑ ſuba idẽ qð

ſuppoſitũ.Dam̃.aũt in pꝛedicta aucte accipit ſubſtã

tiam ꝓ eſſentia vel natura.Argumentũ vo in ↄtra/
cedit de ſubſtantia ſuppoſito ſiue ſub

7

iecto q̃ eſt indiuidua.⁊ hoc ptʒ ꝑ ipᷣęm dam̃. Ipſe c̃

dicit ſic naturales ⁊ nõ bypoſtaticas.i.pſonales ai -

mus volũtates.et hoc ꝓbat ipᷣe.qꝛ in tribus gſonis

N

vna eſt volũtas.nõ ꝓpter vnitatẽ in ꝑſonis.ſᷣ ꝓpter
vnitatẽ in natura.¶¶ Ad illud qð obr ꝙ volũtas fa/
cit volẽtẽ.dm ꝙ; bec ꝑ ſe loquẽdo intelligit᷑ de natu

ra.ꝑ ↄſequẽs aũt intelligit᷑ de ꝑſona.et qm̃ ples na
ture pñt eſſe in vna ꝑſona.binc eſt ꝙ ad pluralitatẽ
voluũtatũ et ſi cõſequat᷑ pluralitas naturaꝝ.nõ tamẽ
coõſeqͥᷣtur ꝑſonarũ pluralitas. iõ nõ ſequit᷑ ſunt plu/

res volũtates. plures qͥ volũt.ſed bene ſequit᷑.ſũt
plures nature ſᷣm quas inſunt. Et boc eſt quod di/
cit dam̃.qꝛ duas naturas chꝛiſti duas eiꝰ naturales
voluntates ⁊ naturales actꝰaimus.Quoniam autẽ
vna duarum naturaꝝ eſt hypoſtaſis. vnum aimꝰ et

reſidet regnum et imperiuzʒ eoꝝ que ſunt in ipſo vo
lente.Hdm ꝙ; eſt imperans ⁊ dominans ꝑ pꝛiuatio⸗
nem coactionis.⁊ eſt imperãs ⁊ dominans ꝑ puati/
onem ſubiectionis. Pꝛimo mõ accipiẽdo imperãs.
cõuenit ipſi volũtati generaliter.et hoc modo poſſi⸗
bile eſt plura imperantia reꝑiri in eodẽ in quo reꝑi⸗/
unt᷑ plura a coactione libera.ſicut in chꝛiſto eſt reꝑi/
re liberũ arbi.ᷣm diuinã naturam ⁊ bumanam. Si

aũt dicat᷑ imperans ⁊ dominans ꝑ pꝛiuationeʒ om,·

nis ſubiectiõis.ſic bene cõcedendũu eſt ꝙ neceſſe ẽ eẽ
vnũ ſolũ.ſed tale imperiũ nõ competit omni volun/
tati.non em̃ competit voluntati humane que debet
eſſe ſubiecta diuine.ſed illi volũtati ↄpetit que nibil
babet ſupius ſe.iõ ex hoc nõ põt argui ꝙ in chꝛiſto
nõ ſint plures volũtates.ſᷣ ꝙ nõ ſint plures volun/
tates diuine. ¶ Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ voluntas ẽ
Paeras ſpectans ad dignitatẽ.ſicut ⁊ ꝑſonalitas.
dm ꝙ aliter ⁊ aliter dicitur propꝛietas illa ad di
gnitatem ſpectare.ſᷣm ꝙ aliqͥd ꝑ ſuꝑabundantiam
dicitur duplicit᷑. Ael abſolute.ſicut dicit᷑ albiſſmus
id eſt valde albus.Acl in cõpatione.ſicut dicit᷑ albii
ſimus oĩm. Quia quod dicit᷑ ꝑ ſupabũdantiã abſo/
lute.põt pluribus cõuenire.OQð aũt dicit᷑ ꝑ ſupꝑabũ⸗
dantiã in comꝑatione ↄuenit vni ſoli.Dico g̊ ꝙ per⸗
ſonalitas accipit᷑ penes dignitatẽ excellentie che⸗
ctu oim que ſunt in ipſa ꝑſona.⁊ ideo in vno nõ po/
teſt eſſe niſi vna ꝑſonalitas. Aolũtas aũt non ſic.qͥa
dicit potentiã ſubſtantie rõnalis nobilem ⁊ pfectaʒ.
⁊ ideo ſicut plures nature nobiles pñt ſe copati in
vna ꝑſona in chꝛiſto.ſic ⁊ plures voluntates.
¶ Queſtio.ij.
e voluntatũ numero ⁊ ſufficientia.ĩ diuidit em̃ ma
giſter volũtates in tria membra.quoꝝ vnũ eſt volũ
tas diuinitatis.aliud voluntas rationis.⁊ terciũ w
luntas carnis ſeu ſenſualitat. Sed ꝙ iſta diuiſio ſit
ſuꝑpflua videt᷑ pᷣmo autoꝛitate dama.in. iij.libꝛo.du/
as inqͥt nãs chꝛiſti.duas eiꝰ voluntates nales et na⸗
turales actus aimus.ergo ſi diuiſio dam̃.eſt comple
ta.que eſt per duo meinbꝛa. videtur ꝙ pꝛedicta di/
uiſio ſit ſuꝑflua. ¶ Item philoſophus dicit in.iiij. de
anima.⁊ etiam in topicis.q voluntas eſt in ſola ra-/

tionali.ergo nulla voluntas videt᷑ eſſe ſenſualitatis

Et ſi hoc.tercium membꝛũ pꝛedicte diuiſiõis ſuper/
fluit. ¶ Itẽ penes voluntatem attendit᷑ liberũ arb.
ſed in chꝛiſto non ſunt niſi duo li.ar.g non niſi due
voluntates. ⁊c.¶ Item voluntas conſequit᷑ na/
turaʒ.ſed in chꝛiſto ſunt tm̃ due nature. tiñ due w
luntates. ¶ Sed ↄtra.qꝙ ſint nõ tm̃ due ſed etiã plu
res q; tres videt᷑ autoꝛitate Hug.in libello quẽ fecit
de voluntatibus chꝛiſti vbi ait ſic. Fuit in chꝛiſto w
luntas deitatis.⁊ voluntas rõnis.⁊ volũtas pietat᷑.
⁊ volũtas carnis.g quatuoꝛ dꝛũtie volũtat. Iteʒ
ſicut xpᷣs hũit ſenſualitatẽ ita hũit ſinderiſim ⁊ ſicut
ſenſualitatis eſt appetere bonũ carnis.ita ſinderiſis
eſt appetere bonũ honeſtatis.g ſicut ponit᷑ aliqᷓ vo/
luntas ĩ chꝛiſto ſᷣm ſenſualitatẽ.ita videt᷑ ꝙ deberet
poni ſm ſinderiſim. ⁊ ita qtuoꝛ volũtat dꝛntie.¶t
volũtas ſᷣm dam̃.diuidit᷑ pᷣma diuiſiõe in theliſim ⁊
buliſim. B eſt in nalẽ ⁊ deliberatiuã. Iſte due dꝛie cõ
ſtat ꝙ fuerũt in xpᷣo ſic et pꝛedicte. vr ꝙ xpᷣs habu
it voluntates plures q́; tres. ¶ Itẽ volutas ſcqtur
cognitionẽ.ſed in chꝛiſto eſt repire qᷓ̃tuoꝛ gna virtu
tũ cogſcitiuaꝝ.qꝛ in ipᷣo cognoſcebat ſenſus excioꝛ.

—

4

gllcit
mmnlb
ſercognit
roluntn
ermof
faona.
ig wun
gaturdlen⸗
ltuuft

once
ebinen
Alina vide
ccaati
duo monb
tasg qua⸗
onaliscren
betinaar
tengeun
giſocs ue⸗
Gvolutre⸗
Putana,aut
itcrein
Ckduſns
Whotasn
Goinrod
Stehae
it Nech̃
1onrus
is Holont
uts
oltope
at Bolu
yurmurtbe
litatͤch
ſclc⸗
warbün
nkue
Goono
16 (Lan
latonan
peri
ttilue
17 ſue pee
litats
lgen
nobyuſi
N
gonn
Porai
Dl
l ſotes
Kepnuateb
indin
ſithimnen
alnes
olntns
tntßhoee
mbzinnn
ſptentiz
Nnn

= .
S.

£

wndcih
Kunchnt
Mrckig
—
nanmmf
—
. wütmgii
igöſe utn
olehici nni
unt nerl
ameſardai nin
. Wurdickgir
ntniſi iie,
n aidii⸗
õä
iursn
1fcordin
ktN
o'winees iein
n ir

4
e R
000 6d

=S
e⸗

1

=

1

=

4
1

=

S==
=

„„

15

XVRI

cognoſcebat ſenſus interioꝛ. cognoſcebat iutellect? * rupler eſt in chꝛiſto cognitio. ita quadruplex de

humanus.cognoſcebat intellectus diuinus.ſi ̊ cui/
libet cognitioni reſpondet affectio.⁊ cuilibet affecti/
oni voluntas.vr in chbꝛiſto fuerit quadruplex vo/
luntatis differentia.Eſt & q̃̊o de pᷣdicte diuiſiõis ſuf/
ficientia.¶ R.ad pꝛedictoꝝ intelligentiã eſt notan

dũ ꝙ voluntas tripliciter habet ↄſiderari. Aut ſᷣm

naturalem voluntatem.aut ſᷣm potentiã ꝑ quaʒ qͥs
vult.aut ᷣm modum volendi.⁊ pᷣm iſtã triplicẽ cõſi

Seranon⸗ tripliciter hʒ diuidi voluntas in chꝛiſto.

„

cm em̃ comꝑationẽ ad naturã diuidi babet diui

ſione bimembꝛi. Duplex em̃ in chꝛiſto eſt voluntas.
diuina videlicet ⁊ humana ſᷣm duas naturas. et ſic
cõſiderat Oam̃.volũtatẽ chꝛiſti cum eam diuidit in
duo membꝛa. Si aũt cõſidcret᷑ voluntas ſᷣm poten
tias ꝑ quas qͥs vult.ſic diuidi habet diuiſione trimẽ

bri. Mam in xpo fuit potẽtia diuina. ⁊ potẽtia rati -

onalis creata.⁊ potentia ſenſitiua.ꝑ quaꝝ quamli/
bet in actum volendi exibat.⁊ ſic diuidit magfr in li/
tera ꝑ tria mẽbra.ita ꝙ illa tria habent reduci ad di/

uiſiões duas bimẽbꝛes q̃ ſunt ꝑ dꝛñtias imediatas.

qꝛ voluntas in xpᷣo fuit.aut dinina.aut hũana.Et ſi

bumana.aut ſequẽs cognitionẽ ſenſitiuã.aut ſeq̃ns

cognitionẽ intellectiuam.⁊ ſic ptʒ ſufficientia pꝛedi/
iſio 1 . Per cõꝑationẽ aute,
voluntatis ad modũ volendi bʒ multiplicari volun

cte diuiſionis in tria membꝛa. P

tas in xpᷣo diuiſiõc quadrimẽbri.⁊ ſic ↄſideꝛauit ma

gSiſter Hugo volũtatẽ xpᷣi cũ eã ꝑ quatuoꝛ mẽbꝛa diꝰ

uiſit.Ait em̃ ſic. In chꝛiſto fuit volũtas diuinitatis
⁊ voluntas rõnis.⁊ volũtas pietatis.⁊ wluntas car
nis. Aoluntas diuinitatis ꝑ iuſticiã ſniam dictabat
Aolũtas rõnalis ꝑ obcdiẽtiã vcritatẽ appꝛobabat.
Volũtas pietatis ꝑ cõpaſſionẽ in malo alieuo ſuſpi
rabat. Aoluntas carnis ꝑ paſſionem in malo ꝓpꝛio

murmurabat.Et ſic pʒ ꝑ diuerſos modos diuidẽdi

voluütatũ chꝛiſti numcrus ⁊ ſufficiẽtia.qꝛ ſin diuer 87 volunt⸗
les ſunt volũtates chꝛiſti ſibiinuicem aduerſantes.

ſas cõſiderationes multiplicari hʒ modo diuiſiõe bi

membꝛi.mõ diuiſione trimẽbri.mõ diuiſiõe quadri-

mẽbꝛi ſine aliqua repugnantia.⁊ ꝑ bec mãifeſta eſt
reſponſio ad oba.pᷣcipue ad auctẽ Hug. ⁊ Dam.

6 ¶ Ad illud qd obꝛ de verbo phᷣi ; volũtas eſt in ſo

la rõnali.vdm ꝙ ph̊s accipit volũtatẽ ſtricte.vic
appetitu rocinatiuo.mgr aũt ⁊ ſancti accipiũt volũ
tatẽ large ad oẽm hũanũ affectũ.ſiue ꝓcedat ex rõc.

17 ſiue ꝓcedat ex ſenſu. ¶ Ad illud qd obẽ ꝙ penes w

18

19

ſo tres.

lũtatẽ attendit᷑ li. ar. cõſii mõ rñdendũ eſt.ꝙ boc in
telligit᷑ de voluntate ꝓpꝛie dicta.⁊ ſic verũ ẽ ꝙ in xpᷣo
nõ hʒ niſi duas dꝛñtias.mgr̃ aũt accipit nomẽ volũ
tatis ꝓ appetitu. ¶ Ad illo qð obẽ ꝙ wlũtas ↄſcq̃t
naʒ. d. eꝙ wlũtas ↄſeqͥt᷑ naz ſic potẽtia ↄſeqͥt᷑ ſbᷣaʒ.
⁊ qꝛ in vna ſbᷣa pñt eſſe płes potentie.nibil impꝑedit
in xpᷣo reꝑiri plłes volũtates.duas ex ꝑte vniꝰ nãe.ſ.
nae hũane.⁊ vnã ex ꝑte diuie nature.⁊ ita in vniuer
dillud qð obẽ ꝙ multo plures deberẽt

xcẽꝑ aucẽtẽ hug.⁊ ꝓpter ſinderiſim ⁊ theliſim ⁊ buli/

20 res modi volendi.

ſim. dom ꝙ ex illis actibus nõ põt aꝛgui ꝙ in chꝛiſto
ſint plures voluntates qᷓ; tres.niſi accipiat᷑ diuiſio
voluntatis pm modos volendi.ꝓ quẽ moduʒz rõnał
voluntas multiplicari habet in volũtatẽ rõnis ⁊ pi/
etatis.hoc eſt ſm cõditõnalẽ ⁊ abſolutã.Diuidi eti/
am hʒ in naturalẽ ⁊ deliberatiuã.ſᷣ ꝑ hoc nõ põt ar/
gui ꝙ pꝛedicta diuiſio ſit inſufficiens.qꝛ accepta eſt
vm potentias.vni em̃ potẽtie poſſunt reſpondẽ plu

dillud qauod obijcit᷑ æ qua

bet eſſe affectio. Om ꝙ cognitio ſenſitiua exterioꝛ ñ
habet ꝑfectionẽ abſq; interioꝛi. Sicut em̃ vult aug.
non eſt ꝑfecta viſio ex cõcurſu oꝛgani et obiecti niſi
aſſit interioꝛ attentio copulans vnũ cum altero.ſic
dicit᷑ in li.de trini.xj. Illam aũt attentionẽ vocat au
guſ.ſenſualitatẽ diceus ꝙ ſenſualitas eſt illa pꝑ quaʒ
attẽdit᷑ in coꝛꝑis ſenſus.et penes hanc attendit᷑ ap⸗
petitus carnis.⁊ iõ magiſter ex parte cognitiõis ſen
ſitiue vnã tm̃ ponit volũtatẽ.ſ.wvlũtatẽ ſenſualitat᷑.
ſi enim acciꝑet ſᷣm ſenſus exteriores.iã nõ vna ſᷣ qun
qʒ eẽnt volũtates.ſᷣm qͥnq; dꝛñtias ſenſuũ exterioꝝ.

„

Queſtio.iij.

¶ He illarũ voluntatũ cõfoꝛmitate ⁊ cõcoꝛdia.Et que

rit᷑ vtrũ iſte voluntates fuerint in xpᷣo cõfoꝛmes vcl
repugnantes:Et ꝙ ſint repugnantes.vr ex ipſa do/
minica oꝛõne qua diccbat. MHõ ſicut ego volo ſ̊ ſicut
tu vis.g aliud volebat xpᷣs ᷣm ꝙ homo.⁊ oppoſitũ
ſm ꝙ deus.g volũtas huana nõ crat ↄfoꝛmis diunie.
Itẽ aug.ſuꝑ v.xxxv.Quaniũ diſtat deus ab ho⸗/
mine.tantũ diſtat volũtas dei a voluntate hois.ñ
gerens hoiem hõ xpᷣs oſtẽdit pꝛiuatã quandã hois
voluntatẽ.&̊ ſi puata voluntas eſt voluntas repug-·
nans volũtati diuine.g ⁊c. ¶ Item xpᷣs flebat de de⸗
ſtructione hieruſaleʒ. & volebat hicr.in nõ deſtrui. ?
ſm diuinã iuſticiã wlebat ipᷣaʒ deſtrui.g̊ wlũtas hu
mana aduerſabat᷑ diuine. ¶ Itẽ videt᷑ ꝙ voluntaſ
rationis ⁊ ſenſualitatis aduerſent᷑ ſibiinuicem.quia
m ꝙ dicit aug.de trini.vluntates ſunt ↄtrarie.que
ſunt ↄtrarioꝝ volitoꝛum.ſed voluntas rationis vo-
lebat moꝛi.voluntas ſenſualitatis volebat viuere.ꝓ
ſenſualitatis ⁊ rationis cerant voluntates cõtrarie.
¶ Itẽ pauoꝛ ⁊ ſecuritas ſunt affectiones ↄtrarie.ßᷣ
in voluntate rationis erat ſecuritas.in volũtate ſen
ſualitatis erat timiditas.ergo cõtrario modo afficie
bat᷑ volũtas rationalis ⁊ voluntas ſeuſualis.ſed ta

tẽ aut rõ aſſentiebat ſeuſualitati refutanti
moꝛtem.aut repugnabat. Si aſſentiebat.g aſſentic⸗
bat in contrai iũ voluntati diuie.ergo peccabat moꝛ

taliter. Si repugnabat. ergo voluntas rönis ⁊ ſen/
ſualitatis fuerunt in chriſto repugnantes. Sea 3
Aoluntas humana ſᷣm rectum oꝛdinẽ debet cẽ ſub/
iecta diuinc. ſi in xpᷣo repugnabat.vẽ ꝙ in xpᷣo erat
inoꝛdinatio ⁊ culpa. ¶ Itẽ om̃is motus qui aduer-

ſat᷑ voluntati diuine eſt motus ad illicitum. ⁊ om̃is
talis motus eſt pctm̃. ſi xpᷣs ſᷣn humanã volũtatẽ

aliquid volebat aduerſum volũtati diuine.& in xpᷣo
erat pctm̃.ſed hoc eſt falſuzë. ⁊c.

5.6 7 Itein aut volũ⸗
tas ſenſualitatis in chriſto ſubiacebat oino rõni.aut

aduerſabat᷑. Si oino ſubiacebat. nulla erat ibi re/

pugnantia. Si aduerſabat᷑ in aliquo. caro in chꝛi/
ſto ↄcupiſcebat aduerſus ſpũm. Hᷣ nõ nullũ viciũ eſt

cũ caro ↄcupiſcit aduerſus ſpũm. & in xpᷣo fuiſſet vi
ciũ ⁊ pctin. J

tẽ eque oꝛdinatus vel oꝛdinatioꝛ fu/
it xpᷣs in ſeipᷣo ſicut adã in ſtatu innocentie.ſ in ſta⸗

tu innocẽtie nulla fuit in adam repugnãtia volũta/

tũ. nec in xpᷣo fuit aliqua repugnantia voluntatis

ſenſualitatis ad rationalẽ.nec ratiõalis ad diuinaʒ.

Snulla. ¶ Rꝰ. ad pꝛedictoꝝ intelligentiam eſt nõn/21

dũ qꝙ cõfoꝛmitas volũtaſj ad volũtatẽ in duobꝰcõſi-
ſtiit. vicz. in volito. ⁊ rõne volẽdi. Cõfoꝛmitatẽ in o
lito dico. quando diuerſe volũtates vnũ ⁊ idẽ wlut.
Coõfoꝛmitatẽ in rõe wlẽdi dico.qñ ideʒ eodẽ mõ vo⸗⸗

2 2

2

lunt. vel altera earum velit illud eodem modo quo*

ſupioꝛ vult eam velle. Cũ g ad ꝑfectam cõfoꝛmitatẽ
iſta duo cõcurrant.alterũ eoꝝ eſt de neceſſitate con/
foꝛmitatis.vicz ↄfoꝛmitas in mõ. alterũ vᷣo aliqñ de

neceſſitate.aliquando de cõgruitate.aliqñ pᷣter neceſ

ſitatẽ ⁊ ↄgruitatẽ.vicʒ cõfoꝛmitas in volito. Poſſi/
bile eſt em̃ ꝙ volũtates ſint cõfoꝛmes ita ꝙ vna ſb/

vult inferioꝛẽ velle quod ipᷣa vult.bᷣ magis velle cõ/
trariũ. Quoniã g ↄfoꝛmitas in rõne volendi fuit in
omnibus volũtatibus xpᷣi.qꝛ ſic volebat ſenſualitaſ
ſicut volebat rõ eã velle.ſic volebat etiã rõ xpᷣi ſicut
diuina voluntas volebat ipam velle. Ideo cõcedẽ/
dũ ꝙ in chꝛiſto fuit volũtatũ ↄcoꝛdia ⁊ ↄſonantia qᷓ
uis ex parte voluntatis nõ eẽt identitas.qꝛ vnaq̃q;
voluntas quod ſuum erat volebat.Et hoc eſt qð di
cit mgr̃ hugo.ſᷣm diuinã volũtatẽ qð iuſtũ erat vo/
luit.ᷣm voluntatẽ rõnis iuſticie ↄſenſit ⁊ iuſticiã ap
pꝛobauit.ſm aũt volũtatẽ pietatis ſine odio intime
ↄdoluit miſeric.quẽadmodũ ſᷣm volũtatẽ carnis iu
ſticiam nõ accuſabat ſed penam recuſabat. Anaque
q; volũtas qð ſuũ erat oꝑabat᷑.⁊ qð ad ſe ꝑtinebat
ſequebatur. volũtas diuina iuſticiã.volũtas rõnaliſ
obiam. voluntas humanitat miſcdiaʒ.volũtas car
nis naturã. neq; altera alteri ↄtraria erat.Sicut.n.
deitati intererat iuſticiã nõ deſerere.ſic carnis inter
erat naturam ſeruare.⁊ pietatis alienã miſeriam nõ
amare. Juſtũ itaq; carni erat ꝙ paſſionẽ ſuã noluit
qꝛ hoc erat ſᷣm naturam.⁊ iuſtũ deo erat ꝙ paſſionẽ
illius voluit.qꝛ hoc erat ᷣm iuſticiaʒ. Et ſic patet q;
licet diuerſa eſſent volita.volũtates tñ in xpᷣo habu
erunt cõſonãtiã.Concedende ſunt & rõnes oſtẽden/
tes ꝙ voluntates in xpᷣo nõ fuerũt repugnãtcs.necc
humana volũtas diuine.nec ſenſualis ratõnali.alio
quin ſequerct᷑ in xpᷣo fuiſſe pctm̃ tranſgrefſiõis ⁊ vi
cium coꝛruptionis ſicut obiectũ fuit.quoꝝ vtrũq; ẽ
alienũ a chꝛiſto.in quo fuerunt omnes motus ratio
nales recti.⁊ omnes motꝰſenſualitatis pacati.iuxta
illud quod dicit aug.ſignatũ fuiſſe ꝑ aialia q̃ fuerũt
in archa noe quicta ⁊ pacata.
ponit᷑ pꝛimo in ↄtrariũ de oꝛatiõe dñi. Mõ ſicut ego
volo ſed ſicut tu vis. Rũñdent aliqͥ ꝙ ex hoc nõ ↄclu
dit᷑ cõtrarietatẽ voluntatũ fuiſſe in xpᷣo.ꝓ eo ꝙ aliꝰ
⁊ aliꝰmodus volendi cõſideratꝰcirca aliã ⁊ aliã vo/
luntatem.non inducunt ↄtrarietatẽ nec repugnan/

tiam. Sed iſte modus reſpõdẽdi nõ ſufficit.qm̃ ſi ali

qui duo hoies qͥ habent diuerſas voluntates ↄtra/
rio modo ſe habeant circa aliquod volitum. dicunt
habere voluntates j̃rias.Et ꝓpterea põt aliter dici.
ꝙ; ↄfoꝛmitas volũtatis ad volũtatẽ dupliciter attẽ/
dit᷑.aut ſᷣm aſſilationẽ.aut ſᷣm ſubiectiont᷑.dñs autẽ

a ſenſualitatis volũtate nõ reqͥrebat cõfoꝛmitatem

aſſilationis/vt idẽ vellet quod ipſe vellet.ſᷣ ↄfoꝛmi/
tatẽ ſubiectionis vt id vellet qd deus oꝛdinauit eam
velle. ⁊ dñs in pᷣdicta locutione tollit cõfoꝛmitatem
aſſilationis cum dicit.nõ ſicut ego volo.⁊ ponit con
foꝛmitatem ſubiectionis in hoc ꝙ oñdit ſe velle diui
ne volũtati ſubeſſe. Ande in pꝛedicto verbo inſinu/
at᷑ duplex voluntas in xpᷣo. AUna vicʒ rõnis q̃ erat ſi
milis ⁊ ſubiecta diuine voluntati. Altera vᷣo ſenſua
litatis quam ratio ſubijciebat voluntati diuine.licet

ipᷣa ſenſualitas ↄtrarium appeteret. ⁊ ita quis non
24 erat ſilis. erat tñ ſubiecta. ac ꝑ hoc nõ crat cõtraria.

dillud Aug. quo dicit᷑ ꝙ wlũtas bũana in xpᷣo

dillud vo qd op/

—

diſtabat a volütate diuina. Dm ; aug. intendit dt*à

ponere diſtantiam q;ẽtum ad diuerſitatẽ voluntatũ.
⁊ qtum ad diſtantiaã volitoꝝ.nõ aũt qᷓ;tum ad ſubie
ctionis oꝛdinẽ in volendo.⁊ ideo illa diſtantia nen

ponit controuerſiã.¶ Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ xpᷣs 2 .

nolebat hierim deſtrui voluntate humana. Ddm ꝙ

na ſb/ſicut Hug.dicit ꝙ illa crat voluntas pietatis.ꝗqᷓ ideo
ſit alteri.⁊ tñ non volũt idem.qꝛ volũtas ſuꝑioꝛ nõ

flebat ꝙ miſericoꝛdiã diligebat.⁊ qꝛ deus ſic wolcbat
cã velle.ideo diuine voluntati nõ repugnabat. erat
em̃ ibi cõfoꝛmitas in ratiõe wlendi.q;uis nõ eſſet in
volito. Oꝛ enim ſic vellet hoc habebat a deo.⁊ deus
volebat eum ſic velle.¶ A
ſenſualitatis repugnat rõni.qꝛ volebat ↄtrariũ.dð.
ꝙ cõtrarietas ex parte voliti nõ dicit ↄtrarietatẽ in
volũtate niſi ſint tales volũtates que nõ tm̃ ſunt na
te conformari ꝑ ſubiectionem ſᷣ etiam ꝑ identitateʒ
ex parte voliti.
affectibus xpᷣi voluntas diſpenſabat᷑.vtpote ſecuri/
tate.timoꝛe.gaudio.⁊ triſticis.Dðm ꝙ vna illarum
affectionum ſubiecta erat alteri ⁊ quodbãmodo ma/
terialis fuit ad alteram.ſicut dictũ fuit ſupꝛa.ꝙ gau
dium in chꝛiſto nõ ↄtrariabat᷑ doloꝛi.qꝛ gaudebat

ipſo doloꝛe.ſic ⁊ in ꝓpoſito intelligendu eſt. ¶ Adil/ 28

lud quod odẽ ꝙ ratõ ↄſentiebat ſenſualitati. aut diſ
ſentiebat. Ddm ꝙ quodãmodo oↄſentiebat.quodã/
modo diſſentiebat.ſᷣm ꝙ aliquis põt alicui duplici
ter cõſentire.aut volendo idem quod ipſe vult. aut
volendo ipᷣm ſic velle.Ratio aũt ſenſualitati conſen
tiebat volendo eam moueri.⁊ hoc idem erat licituʒ
ſenſualitati.vñ nõ volebat niſi licitũ.nõ aũt cõſenti⸗
ebat volito.i.in ipᷣm in qð ſenſualitas.&̊ᷣ em̃ cẽt illici
tũ volũtati rõnis.⁊ hoc nõ ponebat carnẽ ↄcupiſce
re aduerſus ſpũm.ſiue rebellionẽ ſenſualitatis ad ra
tionem.illa enim rebellio ponit vtrunq; diſſenſum.

Ande notandum qꝙ diſſenſus põt eẽ ſenſualitat ad ⁊ 9

rationem.⁊ q́;ẽtum ad volitum ⁊ qᷓ;tum ad actuʒ w
lendi.et hoc idem ꝑtinet ad naturã lapſam ꝑ penaʒ
⁊ culpam.Et eſt ponere conſenſum qᷓ;tum ad vtrun
qʒ.ita ꝙ ſenſualitas ſubiaccat ratõni.⁊ hoc ꝑtim ad
naturatn inſtitutã.Et eſt ponere mediũ ꝙ ita ↄſenti

at rõ ſenſualitati reſpectu actus volendi ſiue reſꝛo

ctu voliti.⁊ hoc partim ad naturam habentẽ penaʒ
abſq; culpa qualis fuit natura a chꝛiſto aſſumpta.qᷓ
aliqͥd hũit de natura inſtituta. aliquid de nã lapſa.
Onſequent᷑ querit᷑ de oꝛatiõc chꝛiſti. Et cir/
ca hoc querũtur tria. Pꝛimo querit᷑ vtrũ de
cuerit chꝛiſtum oꝛare.Scdo querit᷑ vtrũ in
omni oꝛatione ſua fuerit exauditꝰ.Tercio q̃r vtꝝ il/
la oꝛatio q̃ oꝛauit in paſſiõe fuerit ſenſualitatis aut
trũ decuerit xpᷣm oꝛare:Et ꝙ ſic vr. Lu.vj.Exiuit
in montẽ oꝛare.⁊ erat ꝑnoctãs in oꝛone dei.ſᷣ xpᷣs ni
hil fecit niſi ꝗð ipᷣm decuit.g ↄueniẽs fuit ipᷣm oꝛare
¶ Itẽ cui cõpetit ſacrificiũ offerꝛe.eidẽ cõpetit oꝛa/
re.ſed xpᷣo maxime cõpetcebat oblatio ſacrificij ꝓ ſa
lute gencris bumani.g ei maxime competebat oꝛa/
re. DWe nulli inugis cõpetit oꝛare q; ei qͥ eſt ponti
fex ⁊ ſacerdos ſᷣm ꝙ dẽ ad hebꝛe.v.ꝙ ei maxime cõ
petebat oꝛatio. ¶ Item oꝛatõ maxime ſpectabat ad
ꝑfectionem vite contemplatiue.ſed decuit chꝛiſtum
habere ꝑfectionẽ in vtraq; vita.g ⁊c. tcẽ nullũ de/
cet magis oꝛare qᷓ eũ qͥ eſt dignꝰexaudiri ⁊ faciliꝰ pᷣt

impet᷑re. nullꝰẽ dignioꝛ exauditõe qᷓ; xpᷣs.ẽᷣ vr ꝙ; ſi

bi maxime ↄuenit oꝛõnis vſus.(¶ Sʒ j. Aug.de coꝛ⸗

dillud qd obẽ ꝙ volũtas 26

¶ Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ cõtrarijs 27

gfigenl
Grourpoten
ſcurel
ſatncnbue
ignondeait
toetſoni
Gtgortſini
tolisgctugn
ſditiaſitegn
gatotitrhita
ctabobbuon
ſſoymout.
acntaiquidn
wolitas töibo
tio nblpe⸗
ſüpetaetnit
patchataligui

e nödeeuttpn

fuittnonm⸗
buidcMMace
fti pye imta
(iel aplati
unnonetnard⸗
Udcſcotonebi
ſhlig ſtoset
Ufincinscee
ytercödis
neckonteſen
tunoatynin
dniſuinpe
ſſuncſſine
te ppktnifu
ſt Doper⸗
Cintoctpott
lutſagfiound
busearreße
ſumprus
uun Edbchdi
Plutſcge
Cuſtsche
3lheiiſ
ſuggdodi
Opent dde
tibuut age⸗
ſtonipeimr
gan. Gypoſ
Aultptic.
lſctui gii
ſiliſectpan
Pplizindigiti
nngen
ttppeeſppii
ulstitgit
neinehpana
ſſetoihusoi⸗
oqnnlin
igfsfttin
iſſeiadd
Vimndi
giin
Pfann
Käc

tsett
M
ntdſedt
Ennd gehne
eddisfoſt⸗
eharned
in
nnddt nini
ſitntgeſfiinn

ensin

ſhenſdr nin
Ong min
UAm: grodindhn
edicift i
dui wori geguger
mmelicencick
tchrſnintai n

ndc ſennchng

en vo ien:
d zürſcientne
1dorideneri
oeg i

rummilgeß

tonſinin
twegeneii
ms du
RN
ſene. nnn
Wi endNr,
mimen,
„ 4
r
,rudrNN

Nte 1 ae
1, es;
b ailit

„,raudN,
rin l
atbe n

30 nõ decuit xpᷣm oꝛare¶ R

reptõe èt gra. Nemo petit ab alio qð ꝑ ſe p̃t iplere.ſ
xpᷣs oĩa poterat per ſe.& nibil bebat ab alio petere.
nec oꝛare.¶ Itẽ oꝛatio ẽ actus ꝑſone inferioꝛis re/
ſoectu eius quẽ oꝛat. Sed ꝑſona xpᷣi eſt equalis pa/
tri.gꝙ& non decuit rpᷣm oꝛationẽ fundere ad deñũ.¶ Itẽ
oꝛatio ẽ aſcenſus intellectus in deũ. ſ itellectus xpᷣi
ſemꝑ erat ſurſuʒ ſicut deo vnitus et in cõtinuo frui
tionis actu. nõ vẽ ꝙ cõpeteret ei vſus oꝛonis Itẽ
idiuiſa ſũt oꝑa trinitatis. ipletio petitionũ ſpectat
ad totã trinitatẽ.& qͥ petit aliqͥd ſb vna ꝑſona. petit
et ab oibus.ᷣ nõ decet xpᷣm petere aliquid a ſe.nullꝰ
em̃ ſeipᷣm oꝛat.vel petit aliqͥd a ſeipᷣo.̊ non vẽ ꝙ de⸗
cuerit aliquid xpᷣm a patre ꝑ oꝛationẽ ipetrare¶ Ytẽ
volũtas xpᷣi bomis erat ꝑ oia confoꝛmis volũtati pa
tris.& nihil petebat niſi q; ſciebat patrẽ velle.& etiã
ſi ñ peteret.nihilominꝰ qð petebat ipleret᷑.g fruſtra
petcebat aliquid.S nihil decuit xpᷣm fruſtra facere. g

fuit xpᷣm oꝛare.maxime in diebꝰ caruis ſue. Rõ aũt

buiꝰ cõdecẽtie põt aſſignari qdruplex.vic;.ppt᷑ me
ritũ.ꝓpt᷑᷑ vᷣtut exẽplũ.ꝓpt vᷣitat argumẽtuʒ.⁊ ꝓpt

officiũ explẽdũ. Pꝛopt meritũ.qꝛ ſua petitiõe et po
ſtulatione merebat nobis qͥ minus vdonei eramus
ad ſuſceptionẽ bñficioꝝ dei. Pꝛopt exẽplũ.vt ſcʒ di/
ſcipulos ſuos et ꝑ ↄñs alios iuitaret ad oꝛois ſtudi
um in cuius exercitio maxime ſuꝑatur aduerſarius
ꝓpter qð dñs dicebat diſcipulis Math̊.xxvj. AUigi
late et oꝛate vt nõ intretis in tẽptationẽ. Pꝛopt᷑ ve/
ritatis argumẽtũ.vt oñderet ſe verũ hoieʒ.et vere a
deo miſſum. ꝓpter qdð dẽ Jo. xj. Gias ago tibi dñe
qm̃ audiſti me.ego ãt ſciebã qm̃ me ſẽꝑ audis ¶ Sʒ
ꝓpter ꝓplm iſtũ Aeirnſtar dixi vt credat qꝛ tu me
miſiſti. Pꝛopter officiũ.qꝛ xpᷣs habebat dignitatẽ ſa
cerdotis et pontificis.vñ ſicut ad ipius officiũ ꝑtine
bat ſacrificium offerre ꝓ peccatis.ita et ꝓ peccatoꝛi
bus exoꝛare.vñ ad Mebꝛe.v.Ois põtifex ab hõibꝰ
aſſumptus.ꝓ hõibꝰ cõſtituitur in bis que ſũt ad de/
um. Et beb.vij.talis cebat vt eẽt nobis põtifex im/
pollutꝰ.ſegregatus.et excelſioꝛ celis factus.his g ð
cauſis cõgruum fuit ct decẽs vſum oꝛois in xpᷣo re/

31 periri.vñ ⁊ rões ad boc inducte ſunt cõcedẽde.¶Ad

illud qd obꝛ q; nemo petit ab alio ſi poſſit id iplere
qd petit.dð.ꝙ illud veꝝ ẽ vᷣm ꝙ petitio et ipletio at⸗
tribuũt᷑ eidẽ rõe eiuſdẽ nature.Sic aũt nõ ẽ in ꝓpo
ſito.nã petere ⁊ oꝛare cõpetit xpᷣo ſᷣm naturã affum
ptam. Sʒ poſſe iplere debet᷑ ei ̃m naturã aſſumẽtẽ.
Vl alit᷑ pᷣt dici.ꝙ ſicut motꝰ aliqũ ẽ ꝓpter ſupplẽdã
indigẽtiã ꝓpꝛiã.aliqñ ꝓpter ſupplẽdã indigentiaʒ
alienã. ſic et petitio et oꝛatio.Cũ em̃ aliqͥs oꝛat ppe
ꝓpꝛiaʒ indigẽtiã ſupplẽdã verũ ẽ qd dicit Aug.Ne
mo petit ab alio qð ipᷣe põt ꝑ ſe implere.Cũ aũt pe/
tit ꝓpter ſupplẽdã indigẽtia aliena.nõ requirit᷑ de/
fectus ptãtis in petẽte.ᷣ defectus ptãtis aut ydonei
tatis in eo ꝓ quo petit᷑.qui quidẽ defectꝰ ſupplet᷑ ex
merito ipᷣius oꝛonis.Cũ em̃ aliquis dignꝰ oꝛat ꝓ in/
digno.quodãmõ acquirit ſibi ydoneitatẽ ex ſue oꝛa

32 tionis merito.¶ Ad ulò qð obꝛẽ ꝙ; oꝛo ẽ actus ꝑſone

inferioꝛis.dð. ꝙ; boc veꝝ ẽ attribuẽdo inferioꝛitateʒ
perſone m eã naturã ſᷣm quã cõpetit ei oꝛo. Oꝛatio
em̃ ẽ actus cõueniẽs ꝑſone ratione nature.⁊ ſic non
bʒ inſtãtiã in ꝓpoſito.qꝛ quãuis ꝑſona chꝛiſti rõe di
uinitatis ſit equalis patri.pᷣm tñ bũanitateʒ minoꝛ ẽ
patre. Juxta illud Jo.xiiij. Pater maioꝛ meẽ.¶Ad
illud qaò opponit ꝙ oꝛo ẽ aſcenſus intellectus in de

„

dð. q; abſq; dubio decens

um ᷣm Hañm̃. dᷣ. è aſcẽſus põt dici large vel ſtricte.

Scoðdᷣm qꝙ large dicit᷑ ſic põt dici intellectus aſcẽdere

in deũ.qm fertur in eũ qui ſupꝛa ſe ẽ. aut imploꝛãdo
miaʒ qᷓ eſt ſupꝛa ſe. aut releuado miſeriã que ẽ infra
ſe. et hoc mõ accipiẽdo ñ ti cõpetit nobis.verũ etiã
xpᷣo.et ſic cadit in diffinitione oꝛonis.Alio mõ aſcen
ſus in deũ dicit nouã dei cõſiderationẽ.ꝓut dicit ele
uationẽ intellectus nr̃i ad deũ pꝛocedẽtẽ gradatiz a
conſidera tione creature ad cõſiderationẽ creatoꝛis.
Et hoc mõ nõ cadit in notificationẽ oꝛonis niſi pᷣm
ſtatum viatoꝛis. Pꝛimo mõ accipiẽdo aſcenſuʒ fuit
in xpᷣo.ſecũdo vero mõ accipiẽdo quodã mõ fuit et
quodã mõ ñ fuit. Fuit qͥdẽ qtũ ad h̊ q; xpᷣs in actu
oꝛois ſe reuocabat ab occupatiõe vite actiue.vt totꝰ
eẽt intentus oꝑationi vite cõtẽplatiue.OQuãtũ ãt ad
hoc ꝙ vpᷣs erat cõtinue cõpꝛchenſoꝛ.ſiue vacaret ac-
tioni.ſiue ceſſaret ab actione.ſic nõ dẽ fuiſſe in eo in/

nouatio aſcenſiõis ꝑ eñ modũ ꝑ quẽ ẽ in nobis: Ad 34

illud q obẽ ꝙ; poſtulatio oꝛonis reſpicit totã trini/
tatẽ.d.ꝙ verũ ẽ ex cõſequẽti.licet quedã oꝛones di
rigant᷑ ad patrẽ.quedã ad filiũ.Oꝛ aũt ſubiungitur
nemo petit aliquid a ſe.dᷣm.qꝙ verum ẽ in eo qui
vnius tm̃ natu re.ſ qͥ ẽ diuerſaꝝ naturaruʒ bñ põt

petere aliquid a ſe.ita ꝙ ſᷣm vnã naturã ſit petens ⁊

hm aliã ſit exaudiẽs.⁊ ſic ẽ i xpᷣo qͥ erat põtifex pecẽs
ſm hnñanã naturaʒ.et erat rex et pᷣnceps exaudiens
ſm diuinã.¶ Ad illud qð obẽ ꝙ xpᷣus nihil petebat ʒ ð
niſi qd ſciebat deũ velle.dð.ꝙ verũ ẽ.ſᷣ xpᷣs bene ſcie

bat ꝙ deus quedã volebat q̃ ſciebat xpᷣm nobis im/

petraturũ ꝑ ſuã oꝛationẽ.et iõ oꝛando et petẽdo qð
deꝰ volebat nõ fruſtra oꝛabat.qꝛ hocipᷣm qð deꝰ di/
poſuerat.nobis ſua oꝛone impetrabat. Cũ em̃ deus
diſponit vel vult aliquid facere.nõ diſpõit in omnẽ
euẽtũ. ̊ pᷣſuppoſitis ↄgruẽtibꝰ antececetiby ſieut di
ſponit nos ſaluare.ſi tñ velimus ꝑ bona merita ſalu

9

tẽ acquirere.ſie et in ꝓpoſito intelligendũ ẽ.

7 Aa.,

¶ Mtrũ xpᷣs in omni oꝛone ſua fucrit exauditus.Et q;

ſic vꝛ ꝑ illud qð dẽ Jo.xj.Ego ãt ſciebã qm̃ ſemꝑ au
dis me.̊ illud audire non eſt aliud q; exaudire. ⁊c.
¶ Itẽ ſuꝑ illud põ.Deſideriuz aie ei tri.ei.et vo.la.
eius nõ frau. euʒ. Glo.vo.la.e.id ẽ verboꝝ eius.hoc
ẽꝑ verba ꝓlata nõ fraudaſti eũ.quicqͥ̃d em̃ dixit fa⸗
ctũ ẽ ⁊c̃. Gee xpᷣs magis dignus ẽ exaudiri q́; mẽ/
bꝛa eiꝰ petẽtia in nomiue eiꝰ. Jo.xiiij.Quicqͥd peti
eritis patrẽ in nomie meo dabit vobis.g multo foꝛ/
tius qcquid ipᷣe petijt obtinuit. Otẽ volũtas xp̃i fu-

it diuine voluntati confoꝛmis. nibil petijt ⁊ deſide
rauit niſi qd deus voluit.ſᷣ oẽ qð deus voluit fecit ⁊

facit.ᷣ oẽ qð xpᷣs petijt impetrauit. CItẽ qd xpᷣs pe
tijt.pie.pſeueranter.et ad ſalutẽ.nõ hũit in aliquo re
moꝛſum cõſciẽtie.ſᷣ quicũq; ſic petit impetrat qd pe
tit. gᷓ omne qdð xpᷣs petijt obtinuit.¶ Sʒ otra in ps.
dicit᷑ de xp̃o.Deus meus clamabo ꝑ diẽ et nõ exau.
dies. nõ exaudiuit ipᷣm in eo qd clamauit.nõ g ex
audiuit ipᷣm in oĩ eo qð petijt. ¶ Item in lr̃a dicitur
Chꝛiſtus clamans nõ exaucdit᷑ ad ſalutem coꝛpaleʒ.
bonũ quidẽ petijt ſq; vt nõ moꝛeret᷑.Sẽ meliꝰ erat vt

moꝛeret᷑.S vpᷣs non fuit in omni eo qò petijt exaudi

tus. ¶ Itẽ xpᷣs pctijt ⁊ oꝛauit vt calix trãſiret ab eo.

ſH calix nõ traſiuit ab eo.g ñ in omni eo qð petijt fu
it exauditus.

tẽ xp̃s oꝛauit ꝓ ſuis crucifixoꝛibꝰ.
nec tñ oẽs ſaluati fuerunt.ꝙ non fuit exauditꝰ in o⸗
bus. ¶ Itẽ xpᷣs oꝛauit ꝓ diſcipulis vt ſeruarentur a

malo pᷣm ep dicitur Jo.xvij.non tm̃ ꝓ eis qui credi
turi ſunt. ⁊c.ſed nõ oẽs fuerũt ſeruati a malo.g non
g6 in oibus que petijt exauditus fuit¶R.dð.qꝙ cũ oꝛa
tio ſit petitio ꝓcedens ex voluntate et deſiderio.ᷣm
ꝙ volütas bũana fuit in xpᷣo m triplicẽ differẽtiaõ.
ſic et oꝛatio. Hã q̃d oratio fuit expꝛimẽs ſiue pꝛoce
dens a volũtate ratiõis.quedã a volũtate pietatis.
quedã a volũtate carnis.Oꝛatio ꝓcedẽs a volũtate
rõnis ꝓcedebat a volũtate q̃ quidẽ requirebat exau
diri.ct talis oꝛatio in oibus eſt exaudita.tum ꝓpter
boc ꝙ iſta volũtas erat ꝑ oĩa ↄfoꝛmis volũtati diui/
ne. tum ctiã.qꝛ adeo petebat digne et ſancte ꝙ in om
nibus erat exauditꝰ pꝛo ſua reuerentia et dignitate.
Oꝛatio aũt ꝓcedẽs a volũtate pietatis et voluntate
carnis nõ fuit in xpᷣo exaudita ꝑ oia.tũ qꝛ bac volun
tate nõ cõfoꝛmabat᷑ deo in oi volito ſicut babitũ eſt
pꝛius.tũ etiã qꝛ illa petitio plus oꝛdinatur ad noſtrã
inſtructionẽ qᷓ ad diuinã. Magis enim petebat hac

voluntate vt nos erudiret.qᷓ vt deũ ad ſuã petitia⸗/

nẽ inclinaret.Ex bis patet reſpoſio ad queſtionẽ ꝓ/

poſitã et ad rõcs ad vtrãq; ꝑtẽ. Cõcedendũ ẽ em̃ ꝙ

xpᷣs exauditus fuit in oi petitione q̃ petijt vt exaudi

ret᷑.hoc in oĩ eo qð petijt volũtate rõnis ſiue rõne

abſoluta. Uñ rõnes que ad pꝛimã partẽ inducuntur
vrum cõcludũt.Cõcedendũ ẽ nibilominꝰ ꝙ non in
omni eo qð petijt volũtate carnis vł pictatis fuit ex/
auditus.ſicut rões ad ſcam ꝑtez inducte oñdunt.
Mon em̃ petebat vt exaudiretur ſ̊ vt nos erudire/
mur.ſicut petijt caliceʒ a ſe trãſferri.et ſuis crucifixo
ribus cõdonari.vnũ ex volũtate carnis ad oñſioneʒ
nature afſumpte.alteꝝ ad oñſiõeʒ benignitatis ⁊ mi
57 ſericoꝛdie. ¶ Aa ülud tñ qd obꝛ de aucte p. dðm ꝙ
hoc dẽ ve capite rõne mẽbꝛoꝝ.ſicut glo.ibidẽ expo/
38 nit. ⁊ mita coſilia repiri ↄſueuerũt in ſcriptura.¶ Ad
tres rões ſequẽtes ptʒ rũſio ꝑ iã dicta.qꝛ non ferunt
inſtantiã ꝓ quacunq; oꝛone xp̃i.ſᷣ ꝓ ea ſolum q̃ pꝛo
cedebat ex volũtate carnis et pietatis ſicut patʒ aſpi
(Vnt Queſtio. iij. f
rus illa dꝛatio qua oꝛauit in paſſione vt calix trãſ
ferret᷑ a ſe fuit a rone an a ſeſualitate.Et ꝙ a ſenſua/
litate videt᷑ aucte mgf̃i in l̃a.ſᷣm affectũ ſenſualita⸗/

tis xpᷣs moꝛi noluit.nec obtinuit qð ſᷣm illũ affectuʒ

petijt. vj ꝙ petitio illa ex volũtate ſenſualitatis ꝓ/
ceſſerit. ¶ Itẽ hbocipᷣm oñdit᷑ ex oꝛdine verboꝝ.cum
dicit. Mon ſicut ego volo ſ ſicut tu vis.aut hoc dicit
rõe volũtatis ſenſualitatis.aut rõis.Quãtũ ad volũ
atẽ rõis nõ dicit.qꝛ illa erat ꝑ oia diuine volũtati cõ
foꝛmis.& boc dicit quãtũ ad volũtatẽ ſenſualitati.
Ex illa & volũtate ꝓcedebat poſtulatio oꝛois ꝓpoſi
te. ¶ Itẽ nullus ſapiẽs oꝛat vel petit cõtrariũ eiꝰqd
vult.S ratio volebat moꝛi. petitio de euaſione moꝛ
tis nõ erat petitio rõnis.et erat ſenſualitatis vel ra/
tionis. ſenſualitatis.¶ tem peccatũ ẽ appetere ali

–—

cui qd eſt peccatũ appetere.ſᷣ appetere nõ moꝛi pec⸗
catum eẽt ipᷣi volũtati rõnali.& ſi illud petiuiſſet.pec
caſſet.ſ̊ nõ peccauit. non petijt. petitio illa fuit a
volũtate ſi enluali ſ⸗ contra.oꝛatio ſic diffinit᷑.oꝛo
eſt aſcenſus mẽtis in deum.ſᷣ ſenſualitatis nõ eſt oꝛa
re. pꝛedicta oꝛatio nõ potuit eẽ ſenſualitatis¶ tẽ
alio mõ diffinit᷑ oꝛatio Oꝛatio eſt piꝰ mẽtis affectꝰ
in deũ directus. ſenſualitas nõ bʒ ferri in deũ.ergo
quãtuʒ ad actum ſenſualitatis n cõſiſtit vſus oꝛa/
tionis. ¶Itẽ ſolius rationis ẽ oonferre¶ Sʒ pꝛedicta
oꝛatio fuit cũ collatione quadã ſicut patet cuʒ dĩ.nõ
ſicut ego volo ſed ſicut tu.g nõ ꝓccſſit a ſenſualitate
ſ a ratione ¶ Itẽ ſolius rationis ẽ futura pᷣcognoſce
re.ſᷣ oꝛatio illa qua petebat᷑ calix futurus tranſferri.
erat ex futuroꝝ pᷣcognitione.ᷣ nõ erat ſenſualitatis
F rõnis
ter. aut quãtũ ad materiã aut q;tũ ad foꝛmꝗ. Si loq̃
mur de ipᷣa quãtũ ad materiã.cũ materia oꝛonis re/
ſpiciat deſideriũ petentis.talis petitio fuit petitio ſẽ
ſualitatis tm̃.cuius deſideriũ erat ad nõ moꝛiendu.
Si ãt loquamur de pᷣdicta oꝛoe quãtũ ad foꝛmã. ſic
cũ foꝛma petitõis reſpiciat diſcretõʒ ꝓponẽtis.et tał
modus ꝓponẽdi fit a diſcretiõe rõnis. concedẽdũ ẽ
q talis oꝛatio fuerit volũtatis rnalis. Et . hoc ptʒ
rñſio ad qõneʒ ꝓpoſitã ⁊ etiã ad obiecta. Ad qoneʒ
poſitã.qꝛ nõ ẽ ſimpliciter cõcedẽduʒ ꝙ talis oꝛatoõ
uerit ſimpłr rõis vel ſimpłr ſenſualitatis.ſᷣ quodã
mõ huĩꝰ.quodã mõ illius.Sẽſualitatis qtũ ad ma/
teriã.̊ rõnis quãtum ad foꝛmã. Itẽ ſẽſualitatis vt᷑
mouẽtis.ſ̊ rõis vt ꝑmanẽtis. Item ſenſualitatis vt
ꝓ quo.&̊ rõis vt a quo. AUñ bene et recte cõſueuit di⸗
ci ꝙ ratio fuerit aduocatrix ſenſualitatis.et m hoc
diſſolui pñt rões ad vtrãq; ꝑtem.qm̃ ꝓcedunt his

duabꝰ vijs ſicut patz aſpiciẽti.Sʒ tũc reſtat qõ.cũ rõ 40

ſciret ſẽſualitatẽ in hac petitiõe nec exauiẽdã nec
vignã exaudiri.vtpote qꝛ petebat cotrariũ dei ꝓpo/
ſito. quõ hãc petitõʒ ꝓpoſuit et ꝓ ea allegauit.Ct
dicẽdũ ẽ ad h̊ ꝙ hꝰ fuit rõ triplex. Pꝛia ad mãifeſta
tõcʒ veritatis nature aſſumpte.que naturaliter reſu
tabat paſſonẽ.et in hoc erudiuit nr̃am fidem.Scoðæ

vo ad cõfirmãdã nr̃aʒ ibecillitatẽ.vt ñ diſridamꝰ.ſi

paſſionũ picula exhoꝛremꝰ.et in boc erexit noſtram
ſpez. Lertio. vt oñderet volũtatẽ nr̃ax diuie volũta
ti eẽ ꝑ oia ſubijciendũ.qdð oñdit in cõditõe appoſita.
nõ ſicut ego volo ſed ſicut tu.⁊ in hoc oꝛdinauit cba
ritatem nr̃azʒ in nobis.q̃ affectũ nr̃jm diuie volũtati
ꝑ oia conatur ſubijcere.vñ magis oꝛauit in illa oꝛoe
ꝓ nobis qᷓ; oꝛatet ꝓ ſe. Et attẽddũ ẽ q oꝛatio illa ĩ
petitione illa ſeruauit foꝛmã pꝛudẽtis et fidelis ad/
uocati qui deſiderium ſenſualitatis pꝛoponit.ſerua/
ta tñ foꝛma iuris.Oictat enim ius diuinũ qꝙ omnis
appetitus debet eẽ deo ſubiectꝰ.et ꝑ hoc patet dter⸗

miatõ obiectoꝝ.pʒ etiã pdicte oꝛois finis ⁊ vtilitas.

¶ Diſtinctio.xviij.QAuõ verbi ſeu xpᷣi incarnatio oꝛdinoat᷑ ad nraz redẽptionẽ quatũ

voluntatig ꝓut reſpicit exercitium merendi.

E merito eti xpᷣi pᷣtermittẽdũ nõ õ c Supꝛa egit mgr̃ de volũtate xpᷣi. In bac ꝑte agit de vſu volũ
lAlltttis qᷓ conſiſtit in exercicio merendi.iuidit᷑ at ꝑs iſta in duas ꝑtes. In quarũ pꝛima agit de ine
rito chꝛiſti in ſe. In ſca vero agit de ipᷣo ad nr̃aʒ vtilitatẽ oꝛdinato.ibi.Ad quid g voluit pati ⁊ mo

ri. xc Pꝛia pars diuidit᷑ in Juaenoꝛhecs ſ̃m quatuoꝛ qõnes quas determiat. In pᷣma dtermiat mgr cui me⸗
C

ruit õ ali

d meruit ſibi. In ſcda determiat qñ mereri incepit.ondẽs ꝙ ab inſtati cõceptio⸗
ec hoc ſolum meruit ⁊c. In tercia vo determiat qͥd meruit.oñdens ꝙ nõ tĩ gloꝛiã ipaſſbilitatis.

ſi etiã exaltatõʒ nõis.ibi.nec tm̃ głaʒ ipaſſibilitatis ⁊c. In q̃rta vo determiat q neceſſitate iſta meruit.ibi.Si

vero q̃rit᷑ vtꝝ ⁊c. Sca vero ꝑs pᷣncipalis diuidit᷑ in duas ꝑtes. In q̃ꝝ pᷣma ꝓpõit efficaciã meriti xpi re⸗
ſpectu ufi. In ſcda vo mltiplici auẽte ↄfirmat ibi.Sʒ quõꝑ moe nos a vyabolo redemit c. Subdiuiſio⸗

nes ptiũ manifeſte ſunt in lictera.

„

dᷣ. ꝙ de pᷣdicta oꝛone ẽ loqui duplici/ 5

W

Lis nenit
chisani
Merut ſbie
uid.
Pyll,,

g⸗

Anb.

Ouiti t
ſeg paſchi.

6

u

—

idti
gir
Nnt imnlgn
msſairlitie
uc ii
anrnt
nihfmnitdin

Ars hcſi iee

sianim ſPen
eſerigit

Sungifniige
Mialtänsen

Hacn iigur
aiurni
äerid m
mciegniiehn
urdiniz lin
nime nis ll
dag dcthidn i
mnins einn
würc 9a
ae Dust
endut iinit⸗
eritegnue M
a wuiuin an
n un
ars kilu

N
,
gredNe
ru n
l

t A
Pabns,

pbrſ⸗

Xpᷣus meruit

mẽbꝛis.⁊ quid.

Meruit ſibi et
quid.

Phil . ij.
Aug.
Amb.

M ania rp̃i ſit
facta ipaſſibil.

Sꝛeg.

habuit ergo aĩa illa aliqð bonum in ſe poſt moꝛtẽ qð

Di. XVII

42 Serminat cui xp̃us pꝛĩcipalr meruit. An ſibi aut nobis. et quid
ſibi et quid nobis. -.. D
Emerito etiã xpᷣi ptermittendũ nõ ẽ.ð quo quidã dicere ſolẽt.ꝙ nõ

ſibi mẽbꝛis tm̃ meruerit. Meruit qͥdẽ mẽbꝛis redẽptionẽ.a dyabo

— ℳ₰ „% 2

„ lo.a peccato.a pena.⁊ regni reſerationẽ.vt amota ignea romphea

libere pateret introitꝰ. Sʒ et ſibi meruit iĩpaſſibilitatis et ĩmoꝛtalitatis gloꝛi
am ſicut ait apłs.Chꝛiſtꝰ factus ẽ ꝓ nobis obediẽs vſq; ad moꝛtẽ. moꝛtem
ãt crucis. ꝓpter qð et deꝰ exaltauit illũ.et dedit illi nomẽ qð ẽ ſuꝑ oẽ nomẽ.
Aperte dicit apłs xpᷣm ꝓpterea exaltatũ ꝑ iĩpaſſibilitatis gloꝛiã.qꝛ ẽ hũilia⸗
tus ꝑ paſſionis obediẽtiã. Huũilitas & paſſiõis.meritũ fuit exaltatiõis.et ex
altatio pᷣmiũ hũilitatis. Vñ Aug.exponẽs pᷣmiſſũ caplin ait. Vt xpᷣs reſur
rectione clarificaret᷑.pꝛiꝰhũiliatus ẽ paſſõe.hũilitas claritatis ẽ meritũ.cla
ritas hũilitatis ẽ pꝛemiũ.Sʒ hoc totũ factũ ẽ i foꝛma ſerui. In foꝛma em̃ di
ſempꝑ fuit et erit claritas. Itẽ Ambᷣ.idẽ caplin tractãs.ait.Quid ⁊ quãtum
hũilitas mereat᷑ hic oñditur.his teſtimõijs euidẽs ſit ꝙ xpᷣs ꝑ hũilitateʒ et
obediẽtiã paſſionis.meruit clariſicationẽ coꝛpoꝛis.nec id ſolũ.ſʒ etiã ipaſſi⸗
bilitatẽ aie.Aĩa em̃ ipius añ moꝛtẽ erat paſſibilis.ſicut caro moꝛtalis.ſʒ pꝰ
moꝛtẽ merito hũilitatis et aia ipaſſibilis facta ẽ.⁊ caro imoꝛtalis. Vtrꝝ ãt
gia ſit facta ĩpaſſibilis qñ caro facta ẽ ĩmoꝛtalis.ſ.ipᷣo rſurrectiõis momẽto⸗
de autoꝛitate nobis certũ nõ ẽ.Sʒ vel mox poſt carnis ſeꝑationẽ aia ipaſſi

bilitate donata ẽ.aut in reſurrectiõe qñ caro refloꝛuit.

¶¶ Determiat qñ mereri incepit oñdẽs ꝙ ab initio ↄceptiõis. b

¶ Nec hoc ſolũ meruit xpᷣs qũ patri obediẽs crucẽ ſubijt.ſed etiã ab iſa ↄcep

tione exquo hõ factus ẽ ꝑ charitatẽ et iuſticiã et alias virtutes in q̃rũ pleni
tudine fuit ſᷣm hõieʒ cõditus ſidi tãtũ meruit quãtũ pꝰ martirij tolerantiaʒ.
Tãta em̃ plenitudo ſpũaliũ cariſmatũ in eo fuit.ꝙ in eis pficere nõ potuit.
et ideo melioꝛ ipius aĩa fieri nõ potuit q; ab initio ſue cõditiũis extitit.qꝛ ꝓ/
ficere in meritis nõ valuit. Vt em̃̃ Gꝛeg.ait.Nõ habuit oĩno xpᷣs iuxta ale
meritũ quo potuiſſet pꝛoficere. In mẽbꝛis aũt q̃ nos ſumus quotidie pꝛoſi⸗
cit. Nõ ergo plus meruit ſibi ꝑ crucis patibulũ.qᷓ; a cõceptione meruit per
gratiã virtutũ. Non ergo ꝓfecit ᷣm anime meritũ q;dtum ad virtutẽ meriti.
pꝛofecit tũ quantuʒ ad numerũ meritoꝝ. Plura em habuit merita in paſſio
ne q; in conceptiõe.ſed maioꝛis virtutis non extiterunt in merẽdo plura.qᷓ;
ante erant parncioꝛg. Metuil ergo a conceptione V
nõ modo gloꝛiã impaſſibilitatis ⁊ immoꝛtalitatis coꝛ e ,.
poꝛis. ſed etiaʒ impaſſibilitatẽ anime. Der quid? per Weruit a coce⸗
obediẽtiam et voluntatẽ perfectã quã nõ tunc pꝛimo
habuit.nec maioꝛẽ cũ pati cepit et moꝛi.Obediẽs em̃
perfecte ⁊ bonꝰ extitit ſ̃m hominẽ exquo fuit homo.

⁊c. Cõtra.qꝛ vbi vnũ
pꝛopter alteꝝ.ibi vnũ
ti.ſ̊ imoꝛtalitas non
ẽ in coꝛꝑe niſi per aiaʒ

nõ habuit ante.non ergo beatioꝛ vel melioꝛ fuit q; an ſicit cmo Pe ſpt
te.Abſit ꝙ melioꝛ fuerit.quia non ſanctioꝛ.nec gratia niſi per coꝛpus.cũ aia
cumulatioꝛ. Mec etiam beatioꝛ fuit in dei contẽplatio ſit ſubſtãtia incoꝛpal.
ne in quo pꝛecipue beatitudo conſiſtit. Poteſt tñ dici reſtat igẽ eſt oino

mercri ipaſſibilitateʒ
coꝛpoꝛis et ipaſſibili/
tatẽ aic. Pꝛeterea coꝛ
poꝛc exiſtente impaſſi
bili neceſſe ẽ aiam eſſe
impaſſibilẽ.g nõ vꝛ qꝙ;
ipaſſibilitas coꝛpoꝛis

in hoc beatioꝛ fuiſſe.qꝛ ab oĩ miſeria immũis.Ex quo
nequit inferri ſimpliciter ꝙ beatioꝛ fueriit.
Beterminat quid meruit oñdens ꝙ non tm̃ glo⸗
riã ipaſſibilitatis.ſʒ etiã exaltationẽ nõis. c
ec tm̃ gloꝛiã ipaſſibilitatis et ĩimoꝛtalitatis meruit.

debeat cõnumerari ĩpaſſibilitati aic. Juxta hoc queritur. Cui ꝑ pꝛius incſt impaſſibilitas.et ꝙ carni videt᷑.

ꝛ impaſſibilitas ẽ dos coꝛpoꝛis.Ox aũt aic . in cafne.
koune, eſt genus paſſionn. Anũ qdᷣ patit᷑ in ſep affectiones. Aliud quo cõpatit coꝛpoꝛi ꝓpter coꝛpoꝛis le-

ſt aic vẽ.qꝛ gloꝛia ẽ ꝑ influẽtiã aie in carnẽ.(¶ N. dom.ꝙ in aia paſſibi i

ſiones . Ad boc aũt q; aia efficiat᷑ pfecte ipaſſibilis neceſſariñ ẽ ꝙ ab vtraq; paſſione efficat᷑ ꝑpfecte ſmunis.
et ita duplex ipaſſibilitas reperitur in aia. Ana queẽ̃ ꝓpꝛie ip̃ius aie.Altera quã coicat cũ coꝛpe.et iſtas du⸗
as inten jit magiſter in ir̃a cõnumerare.Et ſic patet rũſio ad pꝛimo queſitũ. Ad illud vero qð queni᷑ ſccdo. ?

Pij

ptione non mõ gioꝛiãäa

è $△ ,ð,ð
euit prius inſit paſſi/ ſed etiamꝰmeruit ſibi donari nomè qð eſt ſuper oẽno b -ð
bilitas. dʒ. ꝙ p pꝛius men.ſcʒ honoꝛificentiã qð vocat᷑ deus.hoc tñ amR moꝛ
ineſt aie ſicut ⁊ paſſibi tẽ habuit.Habuit em hoc nomẽ dei filius inquãtũ de
litas ᷓtum ccaug⸗ uess eſt ab eterno ꝑ naturã.inquatũ hõ factus eſt habu
dumoin ao pcorfu⸗ it ex tẽpoꝛe per gratiã. Nerũtamẽ.Aug.dicit homini Aug. in li. cõtra
ptionẽ aie facta ẽ co/ donatũ eẽ illud nomẽ nõ ðo.qꝛ illud nomẽ habuit ci Waximinum.
ruptio coꝛpis. quãuis in foꝛma dei tm̃ erat.Sʒ cũ dicik ppter qo illũ exalta
ĩ alijs aia efficiat᷑ñ paſ uit et donauit illi nomẽ qð ẽ ſuꝑ oẽ nomẽ.ſatis appa⸗
ſibilis ꝓpt᷑ cõiunctio ret ꝓpter quid exaltauerit.id ẽ ꝓpter obedientiã ⁊KK ĩin
nn no⸗ on en qua foꝛma exaltatus ſit. In qua eniʒ foꝛma crucifix?“ C Oꝛ nomen
0 a ſpaſſibilitatis eſt. in ea exaltatus ẽ.in ea donatũ ẽ ei nomẽ.vt cũ i5a lli ratume
qᷓ quidem ẽ a ſuperio foꝛma ſerui nominet vnigenit⸗ filiꝰdei. hoc illi dona⸗ eo.
ri. et magis ineſt coꝛ;ꝛ tum ẽ vt homi. qð iã habebat idẽ ipe deus.hoc ergo
poꝛi ratione anime ꝙᷓ gratiã accepit vt ipᷣe ens hõ vt ſubſiſtẽs in foꝛma ſer
econuerſo. Ds obij ui.i.in anima et carne nominet᷑ ⁊ ſit deus.Sed nun /
gcoeKint q́;nd hoc meruit? Supꝛa em̃ dictuʒ eſt. qꝛ hoc tantũ bo
dos coꝛpoꝛis ẽb̊ non nũ homo ille nõ meruit. quomõ ergo hic dicik ꝓpter
ſic pꝛcciſe eſt coꝛꝑis ꝓ obedientiã donatũ eſt ei hoc nomẽ. Scm tropũi ili
non ſit anie. dicitur tñ in ſcriptura creberrimũ hoc capiendũ ẽ.quo dicit᷑ res
magis dos coꝛpis qͥa fieri qñ innoteſcit. Poſt reſurrectionẽ vero qð añ erat
aia bʒ votes hin ſem in euidẽti poſitũ ẽ.vt ſcirẽt hõies et demões. Mãife⸗
3 rernit ſbi voneni ſtationẽ & illiꝰ nõis donauit ei deꝰ pꝰ reſurrectionẽ.S
nomẽ qð ẽ ſuper om̃e illa meruit ꝑ obediẽtiã paſſiõis.q eo ꝙ obediuit pati⸗
nomen. Hoc vi eẽ fal endo.exaltatus ẽ reſurgẽdo.et per hoc manifeſtũ eſt
fum.q; nomẽ illud q nomẽ.Hoc eodẽ tropo vſus ẽ etiã pꝰ reſurrectionẽ di Ao
ẽ ſuꝑ oẽ nomẽ hũit ab cẽs.data ẽ mihi oĩs ptãs in celo et in terra.nõ ꝙ tune Mat. xxviij niemn
cterno. Situ a peimo accepit. 5H quã añ hebat. tũc maiſeſtataẽ pts. ndmn⸗
nifeſtaclone in biana Eeterũ Amõ. dicit. HMomè illud donatũ eẽ deo nõ ho Ambꝛo. da⸗ gen
natura. Hoc vi eẽ fal mMi. et vr̃ ſecus verboꝝ ſuꝑficieʒ oppoſitꝰ Aug. ſʒ in⸗ tu fuit do. ⁊ nõ
ſum qꝛ democs i euã telligẽtia nõ obuiat. licet diuerſuʒ ſapiat. NHã ambꝛo. vomini.
gelio frequenter dice · de naturali donatõe id dictũ intelligit. qua eternalit
bant ipm eẽ flũ dei ſi pater generãdo dedit filio nomẽ qð ẽ ſuꝑ oẽ nomẽ.ſ.
cut colligitur ex mul· c& deũ ꝑ naturã.qꝛ genuit ab eterno filiũ plenũ et ſibi
tis locis.g iam nomẽ aſ ait „E e en
eiꝰ ante paſſonẽ erat eqlẽ dðũ.Qð tamẽ nomẽ apls ꝓpt paſſiõis obediẽtiiã
manifeſtatũ. ¶ Iẽ in xpo donatũ dicit. Sʒ pᷣmiſſo locutõis mõ accipiẽduʒ
lege pmiſſus erat fli eſt.
us dei. ſicut dicit᷑ Eſa.ix. AHocabit᷑ admirabilis.cõſiliarius.deꝰ foꝛtis. ( Iẽ. j. C oꝝ.ij. Si cognouiſſent. dicit
glo. ꝙ maioꝛes iudei ſciuerũt q; eẽt chꝛiſtus.ꝗᷓ vẽ ; nomẽ eius añ paſſionẽ fuerit manifeſtatuʒ. Sed contra
Boc ẽ qʒ; dicit᷑.j. Coꝝ.iij. Si cognouiſſent.nũq́' filiũ dei crucifixiſſent.Et Anb·in li.cur deus hõ dicit. ꝙ tãtũ
ſcelꝰ ſicut ẽ filij dei occiſo.nunꝙ; ꝑ pniaʒ expiaſſent. niſi ignoꝛãtia excuſ. aſerdon abſq; dubio xpᷣus
p paſſionẽ ſuã meruit ſui nõis clarificationẽ. Clarificatio aũt nõis ipᷣius xpᷣi in hoc cõſiſtit. ꝙ coiter hõies no
ucrit illũ qui in bana natura apparebat eẽ filiũ dei et redẽptoꝛẽ mundi.¶ Ad illud vero að obꝛ ꝙ illud iã
notũ erat.dvᷣm ꝙ ẽ noticia certa.⁊ ẽ noticia ꝑ quãdã cõiecturã.et xpᷣs ante paſſionẽ cognitus fuit habere no
mnẽ qð ẽ ſuper oẽ nomẽ noticia cõiecturali. noticia certitudiali nõ eſt cognitus niſi poſt paſſiouẽ. et ꝑ hoc
diſſolui poſſunt rões et auctes ad vtrãq; partẽ. Ael aliter. ẽ noticia vlis.et ẽ noticia pticularis.quãuis aut?
xpᷣs cẽt notus aliquibꝰ ꝙ eẽt vere xpᷣs.tñ nõ fuit vniuerſaliter cognitꝰ vſq; poſt paſſionẽ. Ael aliter.ẽ noticia
nõis duplex.quãtũ ad vocẽ et quãtũ ad iponẽdi rõez. Quãtũ ad vocẽ cũ cognoſcitur ꝙ aliqᷓs ſic vocet᷑.et ſic
multi cognouerũt xpᷣm vocari Icſuzʒ añ paſſionẽ. rõe q̃re ſic vocaret᷑ vicʒ qꝛ venerat ſaluare populũ a pec tnen
catis eoꝝ nõ cognouerũt vſq; poſt paſſionẽ.Et ſic clarificatio nõis xpᷣi ẽ manifeſtatio cognitionis habite de ani⸗ ſlecp
chꝛiſto.qua cognoſcit᷑ eẽ dei filius.et xpᷣus ⁊ ieſus.et qdᷣlibet iſtoꝝ ẽ nomẽ qð ẽ ſuper oẽ nomẽ. Mã filius dei itieen
nomiat pſonã i vna natura. Chꝛiſtꝰ qt et ieſus nõiant ꝑſonã in duabꝰ naturis.ᷣ xpᷣs nõiat pſonã in huana itd
natura relata ad viuinã.qꝛ xps dicit᷑ vnctꝰ. Jeſus ãt nõiat ꝑſonã in diuina natura relatã ad buanã.qʒ ieſus⸗ len
dẽ ſaluatoꝛ eẽ. et iõ in nõie ieſu xpi d oẽ genu curuari ſicut in nõie filij dei. Et per hoc ptʒ rſio ad queſtion. nito
pooſitã. nomẽ filij dei triplicit dicit clarificari m eius triplex nomẽ.ſiue quãtũ ad certificatiouẽ.· ſiue q; adeda
tũ ad diffuſionẽ. ſiue quãtũ ad rõis nõiandi expꝛeſſionẽ.ita ꝙ certificatio reſpicit noticiã nõis ſilij Si.diffuſio ſazirn
noticiã nõis xpi.expꝛeſſio rõis nõiandi noticia nõis ieſu. Dtʒ etiã rñſio ad obiecta.qꝛ xpᷣus m bec tria nõia G idebin
fuit cognit? qdã mõ.fuit cti qdã mõ ignoꝛatꝰ. Scoʒ eũ modũ ſᷣm quẽ ignoꝛatꝰ fuit.meruit nomẽ ſuũ p paſ W
4 ſionẽ darineandum ec. c ¶ In qua enim foꝛma crucifixus ẽ. in ea exaltatus ẽ.¶ Cõtra. qꝛ exaltatio xpi eſt Nn

e
äne
i de
nmi Anlin
ducd Wann
tin
mirn
Naäi Aungh
Uldonn Wen
ag
dnun/
mübo
eer
wh li
dak es
Huan
N
e5
un en⸗
gürchi cſ
ee
migi

S=

. 1 W
Bi mn
4 donit
e i
chelini
LNELLE N
nt nuii
7 W N
36 ludwoc WM
ſonic ir
non arran
ſn e
o

—- ☛

—
=
—
=

S
=
—
=
= —

– .
„

AQAualit᷑ p moꝛ

tẽ redemit nos

et adituʒ regni

¶ Determinat qua neceſſitate iſta meruit. d

¶ Si do qrit᷑ vtrũ xpᷣs illã imoꝛtalitatis et ĩpaſſibilita⸗
tis gloꝛiã.et nomis dei manifeſtationẽ ſine oĩ merito
habere potuerit? Sane dici põt ꝙ hũanã naturã ita
gloꝛioſaʒ ſuſcipere potuit.ſicut in reſurrectiõe extitit.

Nomẽq; ſuũ ⁊ aliter hõibꝰ mãifeſtare potuit. Sʒ hõ
paſſibił eẽ nõ potuit ſicut fuit.et ad illã gloꝛiã ſine me

rito peruenire. Potuit qdẽ ꝑuenire ad illã ſine meri⸗

to paſſionis.qꝛ potuit cõſũpta moꝛtalitate ĩmoꝛtalita
tis gloꝛia veſtiri.ſed nõ ſine merito iuſticie et charita
tis aliarũq; virtutũ. Nõ em̃ xpᷣs hõ eẽ potuit in quo

plenitudo vᷣtutũ et gratie nõ fuit.nec vᷣtutes ei ineſſe

potuerunt cilicio moꝛtalitatis iuduto qͥn ꝑ eas mere⸗
retur. Habẽs g̊ has vᷣtutes ſᷣm hõieʒ paſſibilẽ ac moꝛ
taleʒ.nõ potuit nõ mereri gloꝛiã imoꝛtalitatis. Non
̊potuit factus moꝛtalis ſine merito gloꝛiã unpaſſibi
ſitatis ⁊ imoꝛtalitatis ac mãifeſtatõʒ dei nõis ↄſequi.
Potuit tñ hoc aſſequi ſine merito paſſiõis.qꝛ ꝑ paſſio
nẽ nil ſibi meruit.qð nõ añ ꝑ virtutes meruerit.
¶ Pꝛopõit efficaciã meriti xpᷣi fſpectu nfi. e

¶ Ad qd ̊ voluit pati et moꝛi ſi ei virtutes ad merẽdũ

ille ſufficiebant? Pꝛo te.nõ ꝓ ſe.Quõ ꝓ me? vt ipᷣiꝰ
paſſio et moꝛs tibi eẽt foꝛma et cã. Foꝛma virtutis et
hũilitatis.cã gloꝛie et libertatis. Foꝛma deo vſq; ad
moꝛtẽ obediẽdi.et cã tue libatõis ac beatitudiĩs.ae/⸗
ruit em nobis ꝑ moꝛtis ac paſſiõis tolerãtiã qð ꝑ pᷣce⸗
dẽtia nõ meruerat.ſ.aditũ ꝑadiſi.⁊ redẽptionẽ a pec
cato.a pena. a dyabolo.et ꝑ moꝛtẽ eiꝰ hoc adepti ſu⸗

mus.ſ.redẽptionẽ. Ipᷣe.n.moꝛiendo factus ẽ hoſtia

noſtre liberationis.
¶ Cõfirmat iam dicta autoꝛitate młtiplici. f
3ʒ quõ ꝑ moꝛtẽ nos a dyabolo et a peccato redemit.

et aditũ gloꝛie aperuit? Decreuerat ðꝰ in miſterio vt

ait Amb. ꝓpter pꝛimũ peccatũ nõ intromitti hõieʒ in
ꝑadiſuʒ.i.ad dei cõtẽplationẽ nõ admitti.niſi in vno
hõie tãta exiſteret hũilitas que oĩbꝰ ſuis ꝓſicere poſ⸗

ſet. ſicut in pꝛio hõie tãta fuit ſuꝑbia que oĩbꝰ ſuis no

cuit.Mõ ẽ aũt inuẽtꝰ iter hõies aliqͥs quo id poſſet im

pleri niſi leo de tribu iuda qͥ aperuit lioꝛũ et ſoluit ſig /

nacula.iplẽdo in ſeloẽʒz iuſticiã.i.cõſũmatiſſimã humi
litatẽ qua maioꝛ eẽ nõ pᷣt. Mam alij hõies debitoꝛes
erãt.⁊ vix vnicuiq; ſua virtus ſufficiebat et hũilitas.

Nullꝰ gᷓ eoꝝ hoſtia poterat offerre ſufficiẽtẽ reconcili
atiõi nr̃e.Sʒ xpᷣs hõ ſufficiẽs et ꝑfecta fuit hoſtia.qui

mko ãpliꝰ fuit hũiliatꝰ amaritudieʒ moꝛtis guſtãdo.

ad equalitatẽ pr̃is ſiè
dicit᷑ in põ. Dixit dñs
do. meo ſe.ad dex. me
is.ſᷣ nõ ẽ eq̃lis pri ᷣm
foꝛmã ſerui.ſᷣ̊ ſᷣm foꝛ/
mã diuinitatis. vᷣm
eã exaltatꝰ fuit.¶ Iteʒ
ei cõpetit exaltatõ cui
om̃e genu flectit᷑. cele⸗
ſtiũ. terreſtriũ. et infer
noꝝ.ſ̊ hec ẽ diuina na
tura.ergo ⁊c. Sed cõ
tra.Eius eſt exaltari
cuius ẽ hũiliari.ſᷣ diui
na natura nõ põt bu/

miliari ſiẽ dicit Anß.

in li.v icarnatõe vᷣbi.
S nec exaltari. Pꝛet᷑/
ea.qð ẽ altiſſimũ quõ
põt exaltari.ſi & diuia
natura ẽ hmõi.vẽ. ⁊c.

¶ RBe. dom eꝙ ſicut nõia

tio debet᷑ pſone ratio
ne alicuiꝰ nature. ſic
et exaltatio. Sʒ atten
dẽdũ ẽ ꝙ exaltatis du
pliciter bʒ intelligi cir
ca xpᷣm.aut ſᷣm rẽ.aut

m nr̃aʒ cognitioneʒ3.

Exaltatio xpᷣi ᷣm rem

ẽ ſublimatio xpᷣi ð ſta

tu pñtis vite ad dexte

rã patris.⁊ hoc quidẽ
fuit in aſcẽſione.⁊ hec

quidẽ exaltatio cõue/
nit ei ᷣm hñanã natu

rã q̃ fuit eleuata in ce

lum. et ſic exaltari ad
dexterã pfr̃is eſt ſubli⸗
mari ad potioꝛa bona

patris. Alio mõ ẽ exal

tatio m nr̃am cogni/
tionẽ.et ſic dẽ xpᷣs exal

tari ĩ coꝛdibꝰ nr̃pis qñũ

credimꝰ eũ cqualẽ pa
tri. ⁊ ſic exaltari ad ðx
terã pr̃iſ.ẽ exaltari ad

equalitatẽ pr̃is.et hoc

mõ exaltatio cõuenit
xpᷣo ſᷣm cã naturã ſᷣm
quã bʒ equari ipi pri.

nẽ pʒ determiatio cõ/

trouerſie apparẽtis inter Aug. et Amb. patet etiã rñſio ad obiecta. Augu. em̃ loquit᷑ de cxaltatiõe reali. et ſic

currũt rões ad ſcas ꝑtẽ. Amb. de exaltatiõe bm cognitionẽ nr̃aʒ.et ſic currũt roes ad pꝛim ptẽ. d Ma
alij höies debitoꝛes erãt. et vix vnicuiq; ſua virt? ſufficiebat. Obẽ cõtra hoc p boc qðᷣ dicit Anß. in li cur de⸗
deo q; cũ ie tradit moꝛti ad illius honoꝛc. Si & ßuitia quũto mag
¶ Itẽ qlibet ẽ debitoꝛ oĩs eiꝰ qd ẽ.ct qꝗð p̃t.q;

bõ. Nullatenꝰ põ

t hõ magis bons varen an .
debita tãto ſũt minꝰ grata.vẽ qꝙ hõies nõ ſũt debitoꝛes moꝛtis. Hite c eode.
totũ a deo accepit. vr ꝙ nullus poſſit aliqͥd apð deũ mereri nec moꝛiẽdo nec aliqᷣ faciẽdo ¶ Itẽ xp̃s debe
bat obedire patri.ſ pr̃ pᷣcipicbat ꝙ debebat moꝛi ꝓ ſalute huani generis. vꝛ ꝙ xpᷣs cẽt debitoꝛ moꝛt (KR.
di ꝙ ẽ debitũ ex charitate. et ẽ debitů ex neceſſitate. Debitũ ex char
vero ex neceſſitate quodã mõ deniie⸗ Qm̃ 5 Ges dl 8bitoꝛes crat
uenit ex reatu ct obligatiõe culpe.iõ dicit ngr ꝙ nullus p⸗ den 3 volutarie proee
poſſet deo placere. Chꝛſt? aũt q; ſine debito moꝛtis ꝑtulit moꝛtẽ. et placere potuit et placare. Piaccte. ex

tẽ xpᷣs debe

charitate nõ tollit ꝑfectionẽ meriti. debitum
moꝛtis Zbito neceſſitatis.que quidẽ
oterat deũ placare.qᷓ;uis volũtarie pferẽdo moꝛtk

d üj

Et ſᷣm hac diſtinctio⸗

bona voluntate plai ille ad am ſupbijt p eſum ligni vetiti noxia delecta⸗ “” in
care vo qꝛ pᷣter necetõe ꝑfruẽdo.Si & illiꝰ ſuꝑbia oĩm extitit ruina.ipᷣm ð 1 agei
ritatẽ Ad illud vero padiſo mittẽs foꝛas.alijſq; accludẽs ianuã.multo ma iien
ð pꝛimo obijcitur de gis chꝛiſti hũilitas quã ꝑ moꝛtẽ guſtauit. ingreſſuʒ re uſnnin⸗
inß v ſeut hatet gni celeſtis oibus ſuis ipleto dei vcreto apire valuit. ſctanntde
oauit ibi dexpo At- atq; decreti ölere cyrographũ. At em ait Amb. Can Ambꝛoſius ad hummdg
tamen eſto ꝙ ulud de tũ fuit peccatũ noſtrũ vt ſaluari non poſſemꝰ niſi vni ẽ Komanos. nnnicſ⸗
alijs itelligat. nõ ſeꝗ genitꝰ dei filius moꝛeret᷑ ꝓ nobis ðbitoꝛibus moꝛtis. imaen
tur ꝓpter boc ꝙ bõ ñ ſed ſic dignos nos fecit teſtamẽti et pꝛomiſſe heredita iee
ſit debitoꝛ moꝛtis.qa tis.Qðòð nõ ita ẽ intelligẽdũ q̃ſi ñ alio mõ ſaluare nos uniit
H bofe one potuerit qᷓ; ꝑ moꝛtẽ ſuã.ſᷣ qꝛ per aliã hoſtiã nõ potuit etitmin
e virtutẽ. Dꝛetea ali Nobis aperiri regni aditꝰ et fieri ſalꝰ.niſi ꝑ moꝛtẽ vni/⸗ midi ſce
quis ẽ moꝛiẽdi modꝰ geniti.cuiꝰ tãta fuit vt dictũ ẽ hũilitas et patiẽtia. vt fronmonit
ad quẽ nõ ſumus ne eius merito pateret credẽtibus in eũ aditꝰ regni.Ma tenn a
ceſſario obligati. Et ꝑ gna g in moꝛte vnigeniti pᷣſtita ſũt nobis vt liceat no nmnnd
hoc patet ſequens . ; bis redire in patria.ſicut olim in moꝛte ſummi põtiſi/ mrn
Deninpir. un ennz cis. his qui ad ciuitatẽ refugij cõfugerãt ſecure ad ꝓ/ eutn
illiꝰ perfecte placatio/ pꝛia remeare. Ecce aliquatenꝰ oñſum ẽ qualiter ꝑ xpᷣi. (biſptn
nis qua deꝰ recõcilia⸗ moꝛtẽ aditus regni ſit nobis paratus. tknn
tus ẽ toti humano ge òòèG Sè cpiunar
neri¶ Ad illud qð obr de obediẽtia.iã patet rũſio ꝑ ea qᷓ dicta ſunt. e ¶ Saluari non poſſemꝰ niſi vnigeni elli
tus dei filius moꝛeret᷑ ꝓ nobis debitoꝛibus moꝛtis. Contra.nullus debitoꝛ moꝛtis ẽ dignꝰ vita. ſi Abꝛa/⸗ onſhh
am fuit᷑ debitoꝛ moꝛtis.non g fuit dignus vita¶ Itẽ querit᷑ de qua moꝛte intelligit᷑. aut ð moꝛte coꝛpali.aut e
de moꝛte ſpirituali. Si de moꝛte ſpirituali.falſum ẽ.qꝛ viri iuſti non ſunt digni moꝛte ſpirituali.Si de moꝛte otaa
coꝛꝑali.aut naturali. aut violenta. Oe violenta nõ ẽ veruʒ.qꝛ nõ oẽs debitoꝛes ſumus talis moꝛtis.Si ð na e
turali.tũc v ꝙ nihil facit ad ꝓpoſitũ.qꝛ moꝛs illa na talis nõ ipedit meritũ.nec aliqͥs ab illa liberat᷑ ꝑ xpᷣj. iutctan
Gꝙ oẽs em̃ moꝛiunt᷑.( R.dm.qꝙ moꝛs dicit᷑ multipliciter. Eſt enim moꝛs ſeparatio anime a coꝛpe.et eſt moꝛs ffinti
ſepatio a deo per peccatum.et eſt moꝛs ſepatio anime a viſione dei in ꝑpetuuʒ. et ẽ moꝛs ſeparatio anime a higunik
vilione dei ad t̃s. Cum ꝙ dicit Amb.qꝙ xpus moꝛtuus eſt ꝓ debitoꝛibus moꝛtis. accipitur moꝛs pᷣmo mõo ? Fmßſun⸗
quarto modo. Omnes enim ſumus debitoꝛes moꝛtis pꝛimo modo.et omnes debitoꝛes crant moꝛtis quar fllacke
to modo. et nos ipſi debitoꝛes eſſcemus niſi pꝛecium ſolutum cſſet. Et per hoc patet reſponſio ad ea quc obij icunßi
ciuntur.quia debitum talis moꝛtis non opponitur dignitati vite eterne. Patet ctiam cuius moꝛtis ſumus tgtalsfi
debitoꝛes.Et ſi obijcitur ꝙ moꝛs naturalis non tollit perfectionem meriti¶ Dicendum ſicut pꝛius dictum W
fuit ꝙ non tollit perfectionem cuiuſcunq; meriti. ſed meriti perfecte ſatiſfactionis pꝛo ſalute generis bũani. nutipn
MDe Ac intelligentiã huius ꝑtis in qua agitur de lucere. ſi anima xpᷣi multo nobilioꝛ et potentioꝛ et lanſen
merito xpᷣi incidit hic queſtio circa duo. Pꝛi/ deifoꝛmioꝛ eſt.vẽ ꝙ in inſtãti eodẽ in quo cepit eẽ.ce WR
mo queritur de ip̃ius merito quãtũ ad vſum ſiue ex pit babere operationẽ ſibi obitã.ᷣ talis ẽ oꝑatio me ufiſi
crcitiuʒ . Scdo vero quãtũ ad pꝛemiũ ſiue fructum. ritoꝛia.o ⁊ciltcʒ ſicut anime nr̃e ſe hñt ad meritũ. gofͤn
Circa pꝛimũ querunt᷑ tria. Pꝛimo vtrũ xpᷣus merue ita aia xpᷣi ſe bʒ ad meritũ.ᷣ aie nf̃e in ipᷣo inſtanti in otjans⸗
rit ab inſtati conceptiõis. Scdᷣo queritur vtrũ aliqͥd fuſionis hñt reatũ culpe oꝛiginalis. S aia chꝛiſti a p/ hernten
meruerit poſt cõceptionẽ.Tercio queritur vtrũ ali mo inſtãti conceptiõis et infuſiõis hũit meritũ vᷣtu/ Atoper⸗
Aquid meruerit in paſſione. tties. (Sʒ contra. pꝛius ẽ eẽ qᷓ agcre. ſi mereri ẽ age⸗ nrur.
„ QDueſtioj. g“ re.aia xpᷣi pꝛius babuit eẽ cõpletũ qᷓ; hũit meriti vſũ. obſeriliu
Mirũ xps meruerit ab inſtati conceptionis.Et q; ſic ¶ nõ meruit a pꝛimoꝛdio conceptiòis. ¶ Iteʒz oẽ qʒ eninbibe
vi . Miere.xxxj. HNouuzʒ faciet dñs ſuꝑ terrã. mulier exit ab ocio in actũ.pꝛius quicſcit qᷓ; agat. et oẽ tale nocuunba
circundabit virũ.vẽ & qꝙ xpᷣs fuerit vir ab inſtãti con pꝛius eſt qᷓ; operctur.ſed anima chꝛiſti incepit mere/ ſefnitn
ceptionis. Sʒ conſtat ꝙ non fuit vir qᷓtũ ad etatẽ.S ri.ergo de non operante facta eſt operãs.ergo in me Agisn
fuit vir quãtũ ad animi vigoꝛc.hũit &ͤ quãtũ ad aia, rendo exiuit ab ocio in actum.ergo pꝛius quieuit.S folakanri
virtutẽ et opationẽ viri ꝑfecti.̊ᷣ hec conſiſtit in merẽ non meruit ab inſtanti conceptionis. ¶ Item meri poptrreren
do. xpᷣs meruit a ſue conceptiõis pᷣmoꝛdio.¶Item tum eſt a voluntate deliberatiua inquantñ delibera lacumnee
hocipm v aucte Oꝛeg. et magiſtri in ira. Mõ ſolum tiua eſt. Sed vbi eſt dliberatio ibi eſt collatio. vbi ãt Ottinn
conceꝑtione exquo hõ factus c. Et hocipᷣm põt elici ritum cꝛiſti potuerit eſſe a ſue conceptionis pꝛinci/ glllbebe
ab aucte Gꝛeg. oñte. ¶ Itẽ xpᷣs ab inſtãti conceptio pio. ¶ Item angelus non peccauit a pꝛimo inſtanti luntunnag
nis ſue fuit beatus. H beatitudo ẽ habitꝰ in actu. ᷓ a ſue creationis. et tñ ita cito vſum liberi arbi.habuit deptoitte
pꝛimo inſtãti cõceptõis ſue habuit actũ gloꝛioſũ.ſed ſicut aliqua anima rationalis.cũ creatꝰeſſet in cogii eifntenin
qua ratiõe ꝑ gloꝛiã hũ i aloꝛioſuz ed rati N al. en nerin co. lromeme
qua ratioe ꝑ gloꝛiã hũit actũ gloꝛioſuʒ. eadẽ ratione tionis perfectione. pari ratiõe videt᷑ ꝙ nec anima tanmet
gratiam habuit actũ virtuoſuʒ. g vẽ ꝙ a pᷣmoꝛdio cbꝛiſti ab inſtanti conceptiõis mereri potuerit.¶ Itẽ ieggret
ſue conceptiõis xpᷣs meruit. ¶ Itẽ lux ppter ſuam omne ũüllud quod anima chꝛiſti babuit a pꝛimoꝛckli Aſcrl

Nobilitatẽ et acuitatẽ in codẽ inſtanti incipit eſſe et conceptionis ſue.habuit ab alio.ſed meritum oꝛtuʒ danssi

1

leer
n
lona
ir
Mut.
zin Dine
i e H
H
n
opolu
ewn/
m.
n.
en no
lpöti/
114,,
em

nint oſm iie
arsedin ie
it ttooe

rt Hintmain

fumustilismoln).
aniis iln oiſs
.cims
ta wnio dagn
aimais Me“
Nendmiarſeu
nisſute
ito wlinſhn⸗
õl
ſidristgiin
tuninenieſin /n
cntnel 4
v ti
Aminicnitn

undippi

1

ho

onceptons,

babuit a liar. gratia infoꝛmato. ergo non videtur &
vſum meriti habuit ab ipſo cõceptionis pꝛimoꝛdio.

(R.ad pꝛedictoꝝ intelligentiam eſt notandũ ꝙ ad

8 C5.

perfectionem meriti duo concurrunt. vicʒ ipſe habi⸗

tus gratuitus.et ipius habitus actus vel vſus.Si g

plus meruit ꝑ crucis patibulũ.qᷓ; ab ipſa conceptio/

loquamur de merito quãtũ ad habitũ qui reddit ha
bentem dignum pᷣmio.ſic abſq; dubio concedẽdũ ẽ
q; a pꝛincipio ſue conceptionis xpᷣs meruit.quia om
ni bono et pꝛemio dignus fuit ꝓpter plenitudinem
gratie quam deus anime ſue contulit et infudit. et
ab hboc non diſcoꝛdat aliquis doctoꝛ catholicus. Si
autem fiat ſermo ð merito quantũ ad virtutis actũ
ſiue vſum.in quo pꝛopꝛie attenditur completa racio
merẽdi. ſic eſt duplex modus dicendi. Anus ꝙ chꝛi
ſtus meruit ſtatim poſt pꝛincipium conceptiois.no
autem in ipᷣo pꝛimo inſtanti.et ratio huius eſt.quia
operatio debet ſequi eſſe ſubſtantie.ideo neceſſe fuit
animã xp̃ᷣi pꝛius eſſe qᷓ; agere.pꝛecipue eo actiõis ge/
nere quod ſpectat ad vſum voluntatis dliberatiue.
talis autem ẽ actus meritoꝛius. et ideo ſi dicatur ali

cubi xpᷣm a pꝛimoꝛdio ſue conceptiõis meruiſſe. di⸗/

cunt verum eſſe ſᷣm ꝙ anima dicit oꝛdinem ad pꝛin/
cipium extra ſumptum nõ intra. Eſt ⁊ alius modus
dicendi ꝙ chꝛiſtus quãtũ ad virtutis vſum et actuʒ
meruit in ipſo conceptionis pᷣmoꝛdio.hoc em̃ datuʒ
eſt ei per gratiã pfectifſmã. vt in pꝛimo inſtanti in ꝗ
incepit eẽ non tm̃ haberct habitũ virtutum. ſeg etia
actum. vnde ſimul cepit eſſe et vſum cõpꝛchenſionis
babere. et anima xpᷣi in eodem inſtanti habuit crea/
ri.et infundi.et gratia infoꝛmari.ct exire in actuʒ me
riti. qui quidẽ coſiſtit in motu bone volũtatis. Vter

qʒ tñ iſtoꝛum modoꝛum ſatis ẽ rõnabilis.ſed pꝛimꝰ2
facilioꝛ eſt et cõmunioꝛ.et m iſtam viaʒ plana ẽ ad

obiccta reſpõſio. Nam ꝙ dicit᷑ xpᷣs ab inſtanti con/

ceptionis ſue fuiſſe vir.et ꝙ dẽ ab inſtãti ſue conceo/

tionis meruiſſe. hoc dicitur quãtũ ad babituʒ.et hoc
innuit ipſum verbum Gꝛeg. cũ dicit. Mon ſibi xpᷣus

ne ꝑ graz vᷣtutũ. Hotalile ẽ q diẽ ꝑ vᷣtutũ graʒ nõ ꝑ
vᷣtutũ vſũ.Hũit em̃ graʒ a pᷣncipio.ita ꝙ in ipo pᷣnci

pio vſũ hũit a pᷣncipio.ita ꝙ pꝛio pᷣncipium.Et ſi tu
obijcias ð beatitudine et de luce.Qui hoc tenent ge

neraliter reſpondent ꝙ in omni creatura eſſe pꝛece⸗
dit operari tam in coꝛpoꝛali.ꝙᷓ; in ſpirituali.tã in ac-
tu nature.qᷓ i actu gratie.qᷓ; etiaʒ in actu gloꝛie. Nec
obſtat illud quod obijcitur ð merito anime. Anima
enim babet oꝛiginale peccatum in ſua infuſionc per
modum habitus.non autem quantum ad actuz. Et

ſic ſᷣm iſtam viam patz reſponſio ad omnia obiecta.

9

Si quis autem aliam viam teneret vicʒ ꝙ xpᷣs in p⸗

mo inſtanti ſuc ↄceptionis babuit vſum liberi arbi.
pꝛopter excellentiſſimũ gratie donum.ct quantum
ad actum compꝛchenſoꝛis.ſatis faciliter poterit ad
obiecta in contrarium reſpondere. ¶ Ad üũllud ergo
quod pꝛimo obijcitur ꝙ pꝛius eſt eſſe q; agere.dᷣm.
qy illud habet veritatem ſi intelligatur de pꝛioꝛitate

quantum ad oꝛdinem nature. Si auteʒ intelligatur

de pꝛioꝛitate quantum ad durationez nõ babet ve/
ritatem. ſᷣm ꝙ expꝛeſſe dicit Augu.v.ſuper Ocñ.ad

litteram. vbi dicit ꝙ in luce coꝛpoꝛali eſſe non pꝛece

dit agere. Et in angelis de quibꝰ dicit.ꝙ in pꝛimo in

ſtanti creationis ſue eas res Sno vomd ſimul

tm aum eis in eſſe pꝛodicrunt.

— —

tin. vj de trini ait.

ſi ignis èſet eternus.ſplendoꝛ ab igne egrediens eẽt
eternus.Et ideo ſatis rationabiliter poteſt dici ꝙ il/

lud non habet veritatem de oꝛdine durationis ſed

de oꝛdine nature.¶ Ad illud vero quod obijcit᷑ ꝙ
ſubſtantia q̃ incipit agere exit ab ocio in actum.dðʒ.
ꝙ illud generaliter no habet veritatẽ niſi intelligat
dc operatione ſine qua ſubſtantia operãs poteſt eẽ.
de alia autem non habet veritatem pꝛo eo ꝙ creatu
ra ſimul incepit eſſe et operari.nec incipit operari qꝛ
exit ab initio in actum.ſed quia exit a non eſſe in eẽ.
boc modo poteſt intelligi in chꝛiſto quantum ad ac/
tum gratie et virtutis.¶ Ad illud quod obijcitur ꝙ
meritum eſt a voluntate dcliberatiua.dm. q; qua⸗
uis ſᷣm pꝛoceſſuʒ nature deliberatio indigeat ſucceſ

6

ſione et tempoꝛc.tñ ſᷣm plenitudinem diuine gratie

et gloꝛie poſſibile eſt ip̃i anime in inſtanti diſcerne/

re.quod alias non poſſit facere ſine continuo et tem
poꝛe.ſic per deifoꝛmitatem gloꝛie intellectus poteſt
ſimul plura intelligere.quãuis per naturam non in/
telligat niſi vnum ſolum ſimul ⁊ ſemel.Et quia ani/
ma chꝛiſti erat in plenitudinc gratie ⁊ gloꝛie.hinc eſt
ꝙ non indigebat moꝛa tempoꝛis ad diſcerncndum
quid eligendum.quid vitandum.quid amãdum.qͥd

non eſt ſimile. Mon em̃ poterat ſimul ⁊ ſemel cogno
ſcere plura.ᷣm qꝙ anima xpᷣi cum plenitudine tra
tie. Pꝛeterea.peccatum dicit motum deoꝛdinatũ in
contrarium naturali rectitudini.ſcd meritum dicit
naturalis rectitudinis complcmentum.⁊ licct nõ dẽ
cucrit aliquã ſubſtantiam creari cuʒ actu contrario
rectitudini naturali.decuit tũ creari in actu et cũ ac

tu conſonantce ipᷣi nature ct eam complẽte. maxime

illam in quo deus a pꝛimoꝛdio ſue conditignis ple/

niſſime habitauit.ſicut fuit anima cbꝛiſti¶ Ad illud

quod obijcitur ꝙ illud qð ineſt a pꝛimoꝛdio cõditio
nis ineſt aliunde.dom.qꝙ ſi intelligatur illud pꝛeciſe.
ita ꝙ aia xpᷣi ſe hẽat ſolũmõ ꝑ moduʒ ſuſcipientis et
nullo mõ cooperãtis.nõ habuit vitatẽ. Potuit em̃
ipi aie dari vt cooparet᷑ deo ſtatim cũ fuit.⁊ ita ꝙ ali
d haberet in ſe qdð nõ tm̃ eẽt aliũde verũ etiã a ſe.⁊
ſic potuit eſſe in actu virtutis et exercitio meriti. Si
qs g velit ſuſtinere hũc modũ diccndi.nõ vꝛ multũ
deuiare a ꝓbabilitate rõis.nec etiã a pietate fidei q̃
quãto plus põt ipᷣi xpᷣo gre ct honoꝛis attribuit.
Phil.ij. Hũiliauit ſemetipᷣm vſq; ad moꝛtẽ.Et poſt.
pꝓpter qð deus exaltauit illũ.⁊c. Sʒ hũilitas non eſt
cã exaltationis niſi ꝑ. modum meriti.ſi ᷓ bec fuit pꝰ
cõccptionẽ.g xpᷣs k cõceptionẽ aliqͥd meruit. ¶ Itẽ
Aug. tractãs ilin verbũ pᷣmiſfũ.hũñilitas claritatis
ẽ meritũ.claritas hũilitatis ẽ pꝛemiũ. Si g̊ hũiliatio
in xpᷣo ſubſecuta fuit ipam conceptionẽ.neceſſario
etiã ſeqͥ̃ meruerit poſtq; ochtn fuerit. ¶ Itẽ in li.
8 regulis fidei mereri ita diffinitur. mereri apud de
um dꝛ.q̃ nlla neceſſitate cõpulſus hoc facit qdð face/
re dʒ.ſᷣ hoc fecit xpᷣs pꝰ ſuã conceptionẽ.&̊ apð deuʒ
meruit. ¶ Itẽ opa xpᷣi fuerũt multo nobilioꝛa qᷓ; ſũt

merita alioꝛum ſauctoꝝ.ſi ergo opera alioꝛum ſan/

ctoꝝ ſũt digna retributõe.vẽ ꝙ multo foꝛtiꝰoꝑa xpᷣi.
g vꝛ ꝙ xpᷣus apud deum meruerit. ¶ Item ſi non

meruit apud deum poſtq;ᷓ conccpt? fuit ergo videt
& fruſtra deo ſeruiuit. et ꝙ fruſtra fecit quicquid

Püiz

¶ Ntrã xp̃s aliqd meruit pꝰ cõceptiones. Et ꝙ ſic vj.

“ — , guG
fecit poſt conceptionẽ. Si boc eſt impium dicere. perfectionẽ a ꝑte meriti.ſ ppter impfectionẽ a bar⸗ iſea
neceſſe ẽ deum poſt cõceptionem aliquid meruiſſe. te merentis. Et hoc ẽ qdð dicit᷑ in lra.Mõ ꝓfecit xpᷣs an
¶ Sʒ cõtra.mereri ẽ facere opꝰ de genere laudabilin. vᷣm meritũ quãtũ ad virtutẽ meriti. ꝓfecit tñ quatũ ſtlirn
potentia determinata ad vnũ tm̃ non bʒ laudem ad numerũ meritoꝝ. Plura em̃ hũit merita i paſſio/ itſyſfuct
in actu illius.ſicut ptʒ in in oibus potẽtijs naturali ne q in cõceptiõc. Cõcedẽde ſũt rões oñdẽtes xp̃ʒ pgnenutt
bus S li.ar. xpi ab ipa cõceptiõe determiatũ fuit ad pꝰ conceptionẽ vſũ ⁊ exercitiũ meriti habuiſſe¶ Aq 16 ſoneponen
opus bonũ. nõ potuit exire in opꝰde genere lauda illud qð opponit᷑ ꝙ potẽtia determinata ad vnũ. nõ prnunſun
biliũ. nec in opꝰ meritoꝛiũ.¶ Ite mereri ẽ opꝰ rfmu facit opus de genere laudabiliũ.dm.qꝙ determiatõ . o nerutte
neratione dignũ.ᷣ li. ar. iã exiſtẽs in ſtatu remunera potentie ad vnũ põt eẽ dupliciter. vic⸗ ꝑ neceſſitatẽ manltzohr
tiõis.iã nõ facit opus vlterioꝛi remuneratõe dignũ. nature.et ꝑ cõfirmationẽ gratic. Si ſit ꝑ neccſſitatẽ ſncöcerti
ſicut patet in beatis.vᷣ tale fuit li.ar.xpᷣi cũ eẽt i ſtatu nature.tũc tollit arbitrij libertatẽ.ac ꝑ hoc tollit dig Paſionbus
cõpꝛehẽſoꝛis.g vꝛ ꝙ pꝰ ↄceptionẽ ſuã nibil oino me nitatẽ meriti. Si aũt ſit determiatio meriti ꝑ confir/ Grnmmur
reri potuerit. ¶ Itẽ quicqͥd meretur ꝓficit in bonis mationẽ gratic.cũ talis cõfirmatio ſimul ſtet cũ libe Ubbusnon
aie. ſcz in gra et gloꝛia.̊ xps nõ potuit ꝓficere ſupꝛa ra volũtatc.ſic nõ tollit ab ipo ope bonitatẽ moꝛis. nſſoecffer
illud qdð accepit in conceptiõe. nõ vr ꝙ poſt cõcep/ Qcuũ ſit volũtariũ.ac ꝑ hoc nec qlitateʒ meriti. In xpᷣo icſecn iße
tionẽ mercri potuerit¶¶ Itẽ quicũq; meret᷑ aliqᷣd de aut fuit libeꝝ ar. determinatũ ad vnũ nõ ꝑ neceſſita Eenceißgpe
nõ ſuo facit ſuũ ꝑ oꝑpꝰ et obſequiũ.et de eo qð ẽ ſibi tẽ nature.ſᷣ ꝑ confirmationẽ gratie. d illð qð obẽ 17 neruitte
indebitũ facit debitũ. xpᷣs nibil potuit facere ð ide ꝙ habẽs munꝰ gloꝛie nõ facit opꝰremunerabile dʒ. hlite winr
bito debitũ.et de nõ ſuo ſuũ.oia em̃ ſua erãt ꝑ gratiiũ q illð veꝝ ẽ quãdo aliquis ẽ ſimpłr in ſtatu patrie. difinton
conceptõis.ſicut ipe teſtat.oiĩa tua mea ſunt. nõ vi cũ aũñt nõ tm̃ ẽ in ſtatu cõpꝛebẽſoꝛis.verũ etiã in ſta⸗ linnuia
poſt conceptionem aliqͥd meruerit tem eodey tu viatoꝛis.tũc opꝰ eiꝰ eſſe põt remunerabile ppter ſltavatn
mogo ſe habʒ liberum arbitrium nunc vt pꝛius.ſ li. ſtatum vie.et ſic repire in xpᷣo pᷣm diuinã diſpenſa⸗/ ſblintitn
ar in xpᷣo eodẽ mõ ſe bʒ poſt conceptionẽ ct pꝰ reſur tionẽ. NHaʒ ſicut aia xpᷣi ꝓpter cõiũctionẽ ſui cũ diui otottnnnt
rectionẽ.et gra ſimiliter. et hec duo ſũt pᷣncipia merẽ nitate hʒ ſtatũ patrie.ſic ꝓpter cõiũctionẽ ſui cũ car wenaen
di. Si ̊ pꝰ reſurrectionẽ ñ meruit. nec pꝰ cõceptio ne bʒ ſtatũ vie et miſerie p illo tte. Et iõ ſicut põt eẽ usfuo
nẽ. Si tu dicas ꝙ aliter et aliter ſe bʒ quãtũ ẽ ex ꝑte in ſtatu viatoꝛis ſimul et cõpꝛebẽſoꝛis. ſic habuit glo ſock goine
carnis. hoc nõ ſoluit.qꝛ meritũ nõ reſpicit ſtatũ car- riã ad cõpꝛebẽdẽduz. 2 gratiã ad merẽdũ. Et ẽ ſile ſonnſon
nis ßᷣ ſtatũ charitatis. ſi xps pꝰ ↄceptionẽ bũit cha angelis in quibus ponimꝰ vim admiſtratiuã et con tonenomo
ritatẽ patrie eq̃ nobilẽ et perfectã. ſicut mõ bʒ.nec eſt tẽplatiuã.ſm quarũ vnã merent᷑.et ſm alterã fruun 1) ſenigni
eius charitas variata.ſi mõ nõ bʒ vſuʒ merẽdi.vẽ q tur et pꝛemiãtur. Ad illud qdð ob‚ q quicũq; me/i8 leitacnon
14 nec tunc habuerit. ¶ R.ad pꝛedictoꝝ ĩtelligẽtiã ẽ no ret᷑ merẽdo pficit.dð.ꝙ ꝓficere eſt duobus modis. fuinsert⸗
tandũ ꝙ; mereri dẽ triplicit. Ano mo ſimpſicit᷑ abu/ vcl in merito babitus.vel in multitudine actuũ. AUcl eitunal
ſiue. Alio mõ partim ꝓpꝛie et ꝑtim ipꝛopꝛie.Cercio per alia verba.ẽ ꝓficere quãtũ ad virtutẽ merẽdt et lelt heer
mõ ſimpli ꝓpꝛie. Simplr abuſiue dẽ mereri qͥ facit quãtũ ad numeꝝ meritoꝝ. Pꝛimo mõ accipiẽdo⸗ neticfef
aliqð opus de genere bonoꝝ.tñ facit illud malo mõ frctum.nõ cõpetit tercio mõ dicendi meritũ. ſᷣm qʒ Peſionsä
id ẽ mala intẽtione. ſicut ille qui dat elemoſynã cum terciũ modũ dicit᷑ meruiſſe xpᷣs.Alio mõ accipicndo fgizwolät⸗
murmure.talia em̃ opera aliqñ remunerant᷑ a do ex pꝓfectuʒ Opetit ſibi ſicut patet ꝑ ſupꝛa habitã diſtin neutodan
imenſa largitate. ſicut innuit de Mabuchodonoſoꝛ. ctionẽ ¶d illud qð obꝛ ꝙ mereri ẽ facere de inde/ 19 Nilͤn
lle vero meretur partim ꝓpꝛie partiʒ abuſiue.qui bito debitũ.ddm, ꝙ illud ẽ verum quãtũ ad aliques Uitſiaus
facit op? ò genere bonoꝝ ⁊ bona itetioc. verutñ ñ ex modũ merẽdi.ſᷣ nõ quãtum ad oẽs ſicut pꝛius dictũ Mmtemi
charitate.ſicut aliquis peccatoꝛ facit oꝑpa de genere S. et iõ non hʒ locũ in ꝓpoſito.¶ Ad illud qð obẽ ꝙ 20 teinigen
bonoꝝ.et ꝓpter deũ.in quibꝰ de cõgruo ſe diſponit libe.arbi.eodẽ modo ſe habet nuncet pꝛius. dom. ; wolontn
ad gratiã. Ille vero meret᷑ ſimpłr ꝓpꝛie qͥ facit bo verũ ẽ ꝑ coõparationẽ ad ſu periꝰ. ſcʒ ad deñ. nõ tñ ẽ Chaſi⸗
nu opus.et bona intẽtiõe.et ex charitate.Et pmũ q vxerũ ꝑ compationẽ ad inferiꝰ ſcʒ ad carnẽ paſſibilẽ. ſancor.
dẽ meritũ dẽ meritu ſterpᷣtatiuũ. Scom dẽ meritũ cõ ex cuius cõiũctione tam li.ar.qᷓ; gratia ipᷣm ꝑficiens 11 ℳade⸗
grui. Cerciũ dẽ meritũ cõdigni.Cũ g querit᷑ an xps habet pꝑtinere ad ſtatũ vie. Añ nõ valʒ illud qd obij dobi⸗
meruit.no querit᷑ de pmo et ſcdo mõ. ſ q̃rnit᷑ de ter cit de carne qd nõ ẽ pᷣncipiũ merẽdi.hoc em̃ verũ eſt dönge
15 co ¶Ad h̊ g rñdẽdũ q mereri ex cõdigno tribꝰ mo p ſe loquẽdo. facit tñ ad meritũ dũ facit ad ſtatũ me emince
aies cõtingit. Ano mõ mereni ẽ ex indebito facere de riti.ſicut patet in cõiũctiõe aie ad carnẽ et eius ſepa/ ſetiib
bitũ. ſicut meret᷑ qͥs in gratie infuſione et motu libe. ratione. Anima em̃ nr̃a ſtatim dũ a carne ſepat᷑.am Glinn
arbi. Alio mõ mereri ẽ de debito facere magis debi/ plius nõ babet mcrendi vel demerendi ſtatum. terſe 1
t⁊5. ſicut cõtingit de ꝓfectu in ꝓfectũ. Z virtute in vir “ e wnnd 8 fan te
tutẽ.Tercio mõ mereri ẽ ðbito vno mõ.facere de/ ¶AQueſtio iij. c unnſeſa
bitũ alio mõ. debito ꝑ habitũ. facere bitũ p vſux. ¶ Atrum rps aliquid meruit in paſfione. Et ꝙ ſic v cinun
et de debito ꝑ vnũ actũ.facere debitũ ꝑ aliũ eque bo pꝛimo 3 . gti neuis u paſſionc. Etd ſic o⸗ qharen⸗
nü. Dibushi. ctu acere debitu p aun eque bo pꝛimo ꝑ textũ apli. humiliauit ſemetipʒʒ vſq; ad moꝛ teien
1.·Oibus bis modis xpᷣs meruit nob. Meruit em̃ tem. ppter qð et deus exaltauit illũ ⁊c qd verbũ tra nen
nobis gre infuſionẽ. merui ie pinoti Ppote dao, eraltatnis Mi c. qgᷣ verbi ſitonar
. mmuſionẽ. meruit et gratie ꝓmotionẽ. me/ ctans migr dicit aperte.Dicit aplus ꝓpterea xpᷣm ex Nagti
ruit ſeonon opeꝝ multiplicationẽ. ſibi añt nõ me altatum per impaſſibilitatis gloꝛiã. qꝛ ẽ bumiliatus ien ifi
ruit niſi tercio mõ tm pꝰ coceptionẽ. IJpe em̃ nõ po- paſſionis obedicntiã. ergo meruit in paſſe. ¶ Itẽ ſeond
tuit facere ſibi de indebito debitũ.cũ oi bono ect di Aug.exponẽs v ictu. vt chꝛiſt ſfi tcigt
eet dig g. exponẽs verbum pꝛedictũ.vt chꝛiſtus clarifice 4
nus. Mõ potuit facere de debito magis debitũ. um turin reſurrectione pꝛins bumiliatus ein paſſione. r t⸗
di g atia ab ia cõceptioe eẽt plenus. Sʒ qd erat de vã ;̈ꝙ ꝑ meritũ paſſonis. puenerit ad gloꝛiã relſur ngen
bitũ vno mõ.fecit debitũ pluribꝰ modis.et ita meru rectionis. ¶ Itẽ nihil eſt magi coni opus luri
ſt m terciũ modũ dicendi meritũ ſolũ.nõ ppterim, patientie· Mee en magis meritouum ey op ine
Gene Geren u.no ꝓpter im/ patientie. ꝓpter qd dicit᷑ Jaco.j patiẽtia opus per-

ranen d
21 . .. JI
ryfemne
nseſpkutur
r cöiicioniſtin
hee cüonini
Pmiadmaiätti
äinii!
CEN

AEA/

S
n GN

N2

.

21 ſione aliquid meruiſſet.

22 cedende ſunt rões que boc oñdũt.

23

24

meruit ꝗ ꝑ paſſionẽ.ali

fectũ habet. Sed patiẽtia cõſiſtit in tolerantia paſſio
nů. videtur ꝙ xpᷣs in paſſõe multũ merucrit.¶ Itẽ
nihil ẽ ſatiſfactoꝛiũ niſi qd ẽ meritoꝛium. paſſio xpᷣi
fuit ſatiſfactoꝛia ſicut dicunt ſ⸗ ancti. fuit meritoꝛia.
Sxpᷣs meruit patiẽdo. ¶ Itẽ ois qui patit᷑.aut paſ/
ſionẽ pꝛomeruit. aut per paſſionẽ meretur. alioquin
pateretur ſine iuſticia.pateretur ctiã fruſtra. Sʒ xpᷣs

nõ meruit paſſionẽ.qꝛ imunis fuit a culpa crimiali.

loqn paſſus eẽt iniuſte et fru⸗
ſtra. qd eẽt magne impictatis et inſanie ¶ Sʒ cõtra.
Paſſionibus ſicut dicit phᷣs nec laudamur nec vitu
peramur.ſᷣ ꝑ oẽ ꝑ q8 meremur laudamur. S paſſio/
nibus non meremur. 5 xpᷣs patiẽdo nõ meruit Mteé
paſſio ẽ effectus et illatio actionis.ſᷣ qualis ẽ cã talis
E effectꝰ.ſi & actio paſſiõʒ iferẽs ñ fuit mcritoꝛia.vẽ

ꝙ nec ipa paſſio fuerit meritoꝛia. xpᷣs in paſſiõe nõ
meruit ¶ Itẽ nibil ẽ meritoꝛiũ niſi qð ẽ volũtariũ.ni

hil ãt ẽ volũrariũ niſi qd a pꝛio intriſcco . ſicut patz
pꝑ diffinitionẽ volũtatis qu ponit Hus in ethicis.
Aolũtariũ ẽ cuius pᷣncipiũ ẽ in iol Sed paſſio xpᷣi

fnit ab extra ſicut patet. non fuit meritoꝛia. Its
nihil ẽ meꝛitoꝛiũ niſi qd ẽ m naturaʒ. paſſio ẽ mo-

tus contra naturã. ſicut dicit Dañm̃. impoſſibile eſt

paſſione mereri. c ¶ Itẽ oẽ meritũ oꝛtuʒ bʒ ab ali
qua virtute.omnis autem virtus cõſiſtit in rõne vt
rõ eſt. oẽ meritũ cõſiſtit circa rationẽ vt ratio ẽ.ſᷣ
paſſio xp̃i ſolũmõ fuit circa ſenſualitatẽ. et circa ra/
tionem p modum nature. non videt᷑ ꝙ xpᷣs in paſ
ddm e xpᷣs nõ tm̃ me
ruit in actione ſed etiã in paſſiõe.non em paſſus fuit
fruſtra ex rationabili cã.nec paſſus fuit ꝓpter de-
meritum culpe.ſed ꝓpter amoꝛem veritatis et iuſti
cie. Et ppterea notadum ꝙ in paſſione ẽ duo cõſide
rare, vicz paſſionis cauſam.et paſſionis ſuſtinẽtiaʒ.
Paſſionis cã ẽ a violẽtia agentis.b paſſiõis ſuſtinẽ/
tia ẽ à volũtate pacientis. Quãtũ ad pꝛimũ paſſio ñ
7 meritoꝛia nec demeritoꝛia. qꝛ eſt ab extra. Quãtuʒ
ad ſcᷣm põt eẽ meritoꝛia et demeritoꝛia. Meritoꝛia
aũt ſi quis eã pferat ex volũtate bona Demeritoꝛia
autem ſi quis eã ſuſtineat impatienter et ex volunta
te iniqua. Quoniã xpᷣs paſſionẽ ptulit non tm̃ ex

9—

voluntate bona.imo etiã ex volũtate optima.hinc ẽ
ꝙ paſfio eius fuit meritoꝛia.nõ ſolum ſicut paſſiõcs
ſanctoꝝ.ſ inter oĩa merita tenuit pꝛincipatũ. Et cõ
d illud vero
qð obẽ ꝙ paſſiõibꝰ nec laudamur nec vituperamur.
dom. ꝙ verũ ẽ m ꝙ ſunt pure paſſiones.put aute⸗
coniuncta eſt cis voluntas bona vel mala. ſic habẽt
ſoꝛtiri rõez meriti et demeriti. laudis vel vituperij.
Et ſic fuit in paſſione xpᷣi.qui oblatus ẽ qm̃ ipe volu
it. et libenter et patienter paſſionẽ ſuſtinuit. qm̃ pꝛo
tranſgreſſoribus drautt (Ad illud qð obẽ ꝙ paſſio

.* —— —

& cffectus actionis. dð. ꝙ verũ ẽ quãtũ ad eficaciam
in genere nature. põt tñ nibilomin? eẽ effectus volũ
tatis in genere moꝛis qtuʒ ad coõplacentiã. et p hoc
õt ponere in genere moꝛis.ct qi volũtas paſſionẽ
acceptãs fuit bona.q;uis volũtas paſſionem iferẽs
fuerit mala.binc ẽ ꝙ quãuis actio diſpliceret.paſſio
tñ grata fuit.iõ non ſequit᷑ ꝙ ſi actio fuit demerito/
ria ꝙ ꝓpter boc paſſio. Actio em̃ nõ erat c⸗ paſſiõis
in gencre moꝛis.¶ Ad illud qð obꝛ ꝙ paſſio fuit in⸗
uoluntaria. dom ꝙ quãuis hoc ſit veꝝ quatu ad vio
lentiã que eſt ab extra.nõ tñ eſt verũ quantuʒ ad ſu

ſinentiã que eſt ab itra. ct iõ ttio illa nõ coucit

reri vel demereri.

XVII.

—
—

„

.
Auullo mõ paſfio xp̃ᷣi eẽt meritoꝛia.non em̃ tim̃ erat
ab extra.ſᷣ etiã quodã mõ erat ab intra ꝑ cõplacenti
¶ Ad illud qd obẽ ꝙ paſſio ẽ cõtra 25

am et ſufferẽtiã.
naturã.dm.qꝙ eẽ contra naturã eſt duplici
upliciter. aut
qꝛ eſt contra naturale dictamen rõnis.aut quia ẽ cõ/

tra naturalẽ appetitum ſalutis. Pꝛimo mõ accipien

do naturalc ſic illud qð eſt cõtra naturã ẽ viciũ.niſi
foꝛte ſit ſupꝛa naturã. ſicut ẽ in aſſenſu fidei. Scoo
mõ accipicndo naturale ſic illud qd ẽ contra natu⸗/
ram poteſt eſſe meritoꝛiũ qᷓuis ſit penale.et hoc mõ
accepit Oam̃.cum dicit ꝙ paſſio eſt contra naturaʒ.

¶Zld ülud qð obẽ ꝙ omnc meritũ conſiſtit circa ac 26

tum rationis.dð.ꝙ verum c. Sed aliquid eſſe circa
actum rationis contingit tripliciter. Uel p modum
elicientis.vel per modum impoꝛtantis.vel per mo/
dum acceptantis.Quãuis autẽ paſſio xpᷣi non eſſet

in ratione ꝑ modum elicientis vel ꝑ modum ipoꝛtã

tis.erat tñ ꝑ modũ acceptãtis.⁊ hoc dabat ipᷣi paſſio
ni meriti rationem. dat ctiam paſſionibꝰ noſtris rõe
conſimili.et per bec qᷓ dicta ſunt poteſt ſolui illa que
ſtio qua queritur vtrum paſſionibus contingat me/
NDnſcequenter queritur de merito chꝛiſti quã/
tum ad fructum ſiue quantum ad pꝛemiũ.Et
circa hoc queruntur tria. Pꝛimo qucrit᷑ vtrũ

xpᷣs mtruerit ſibi dei fruitioneʒ. Secundo quositur

vtrum meruerit ſui coꝛpoꝛis gloꝛificationẽ.Lercio
vtrimn meruerit nobis ianue apertionen.
Qucſtio.j. d

¶ Atrum chꝛiſtus ſibi meruerit dei fruitionẽ ſiue pꝛe

mium ſubſtantiale. Et ꝙ ſic videtur.qꝛ ſicut ſe babet
atia ad gloꝛiam.ſic ſe habet meritum ad pꝛemiuz.
ed xp̃us habuit gratiã oꝛdinatam ad gloꝛiam. ba/
buit meritũ oꝛdinatũ ad pꝛemium.ſed gloꝛia ↄſiſtit
in dei fruitione que eſt pꝛemium ſubſtantiale. ⁊c.
Item qui ineretur ex charitate. tanto maius me/

retur quãto maioꝛem hʒ charitatẽ.ᷣ charitas xpi fu

it maxima. S ci debebat᷑ maximũ pᷣmiuʒ.ᷣ maximuz
pᷣmiũ nõ eſt niſi pᷣmiũ ſubale qð deus cẽ.S ⁊cc. ¶Iter
gloꝛioſi? ẽ babere pᷣmiũ ꝑ merita qᷓ ſine meritis. Sʒ
xps ĩ goꝛis excellit oẽs ſctõs. ſi alij ſancti babuert
pꝛemiũ ſubale ꝑ merita.m ulto foꝛtiꝰ vꝛ xpᷣo ¶ Itẽ
angeli ſancti babucrunt pꝛcmiũ ſubale ꝑ merita vᷣm
cõem opinionẽ oum.ſed angeli ſimul habucrũt grati
ain et gloꝛiã. ſicut in ſcdo libꝛo oſtenſuz fuit. ſi non
fuit minoꝛis efficacie gratia in xpo qᷓ in angelis. vi/
detur ꝙ xpᷣs ſubale pꝛemiũ meruerit.quamuis meri
tum m tẽpus pꝛemiũ nõ pꝛeceſſcrit.¶ Item cũ des
inducit aliquã foꝛmã ſubito.quã creatura acquirit
ꝑ ſucceſſionẽ.nibil omittit deus de ſllis diſpoſitioni⸗
bus quas natura introduceret ſucceſſiue.qð pʒ.ſi de

us ſubito de aqua faceret ignẽ. introducerct in natu

rã aque raritatem et ſiccitatẽ et caliditatẽ.g ſi crea⸗/
tura nata eſt peruenire ad pꝛemiuʒ gloꝛie per meri⸗
ta gratie. videt᷑ ꝙꝙ merita nõdum fuerunt in chꝛiſto.
qᷓuis gloꝛia ſibi collata fucrit a ſue conceptionis pꝛi
moꝛdio ¶ Sʒ cõtra. Aug.xiij.li. tri. In rebꝰp tpa oꝛ
ris illa ſuma gra ẽ qᷓ hõ in vnitate pſone ↄinctꝰ ẽ do.
Et in ench. dicit. ꝙ nullis pᷣcedentibꝰ meritis ille bõ
copulatꝰ ẽ deo/ illa copulatio nõ potuit eẽ ſine dei
fruitionc queẽ pꝛemiũ ſubale.̊ ñ vẽ ꝙ pᷣmiũ ſubale
huit chꝛiſtus ꝑ aliq meritũ¶ Item Aug. in ench.
facta eſt quodã modo gr̃a ipſa illi bomini naturalis.

qua nullum poſſet aqmittere peccatum, ſeg talis

tem

——

„
„
NV

eſt gratia cõſũmata q̃ nõ ẽ aliud qᷓ; gloꝛia ſiu pꝛemi babuerũt ſimul gratiã et gloꝛiã tnericſf iittte Grone
um ſubſtãtiale.g pꝛemiũ ſubſtãtiale fuit xp̃ᷣo qdam dð.q non Kſmlegt oern vſniche nnſer⸗ ſbigen
modo naturale. s nihil tale acquiri ꝑ merita. ⁊c. ſit infuſionẽ gratie. et iõ in iga infuſione de ec de⸗) ug ſt
¶ Itẽ meritũ naturale anñcedit pᷣmiũ.ſᷣ vſus vel actꝰ libe.ar.gratia infoꝛmãs ( in quo cſiſtirmenitu ) po ruiſiten
virtutis naturaliter ſequitur habitũ.cũ g habitꝰ gre tuit pᷣcedere ipᷣm pꝛemiñ oꝛdine nature. qᷓ; ) po⸗ gnicrhe
et gloꝛie ſil fuerit in xpo. v ꝙ merita ſubſecuta ſint tꝑe. Secus aũt ẽ in chꝛiſto qui pauso:dienatmeha miengenaf
ſubale pᷣmiũ. nõ oꝛdinant᷑ in xpo ad ſubale pꝛemiũ buit deifoꝛmitatẽ gloꝛie. qᷓ vſuz voltatis veliber. feneteit
ꝓmerendũ.¶ Itẽ diſpoſitio naturalis añcedit illud tiue.ſicut pᷣus oñſum eſt. ¶ Ad illud ad bic⸗ an ſaansſue
ad qð diſponit¶ Sʒ deifoꝛmitas gloꝛie diſponebat ſubito faciendo nibil omittit ð his qromeceſin ens z7 ſiiſtoin
aiazʒ xpᷣi ad vnionẽ diuinitatis. diſpoſitione inq; cõ currũt in opatiõe creature.dm cũ creatu ag herenne
gruitatis. ̊ deifoꝛmitas gloꝛie in xpᷣo naturaliter p/ cit aliquã ꝑfectionẽ vel foꝛmam duo ẽ ibi nninen bugcnitz
cedebat vnionẽ ꝑſonalẽ qꝙᷓuis ſil eẽt tꝑe.ſ̊ vnio pſo/ re.vicʒ.et qualitates et diſpoſitõ biconliders pncbss
nalis naturaliter in xpᷣo añcedebat meritũ et lib.ar. ct opationes a parte age ottpeepaaſt pietis. mogißff
vſum.& in xpᷣo merita ſequebant᷑ ſubale pᷣmiuʒ m go dicit dens nibil oniſtete et ae arantis. Kü er⸗ hoch
oꝛdinẽ nature.redit & idẽ qd pꝛius.¶ Itẽ meritũ pꝛe natura introducit.boc ẽ opando ſubito ð his que io en
mij ſubſtãtialis potiſſime ↄſiſtit ĩ actu et affectu cha BN.—ᷓ ibe fceie naa
ritatis.pᷣm que aia bʒ ĩ deñ moucri.b m illũ affectu?, de operibus p̃ambulis ad reh bilef no eſt vauʒ daac
xpᷣs nõ crat in ſtatu viatoꝛis ſ̃ in ſtatu cõpꝛebẽſoꝛis. ratione hac non pöt condudi eneen mrheſſis Van
Si g nõ merebat᷑ inquãtũ cõpꝛehẽſoꝛ ſ inquãtũ via ceſſerunt pꝛemium.cu õ den ſ
toꝛ.nõ mercbat᷑ ſm illũ affectñ charitatis in quo cõ/ cedente a voluntate b e onetnt en in ent i rn
ſiſtit micritũ pꝛemij ſubalis.g vẽ ꝙ ſubſtãtiale pꝛemi fuit perfectio virtutum Kihringd anges garn⸗
27 um nõ merucnt. d. oen d cõiter nõ cõceditur t am ſi arrtſe 33 babili Ne
ßs ſibi mer ui ſubſtãtiale pᷣmium.et hoc innuit n ne hcchoriam ſead ſabſhantialepteminin.
giſter in lr̃a ſatis expꝛeſſe.Rõ aũt bꝰ eſt. HNaã meritũ ¶ OQueſtio. ij „
dicit oꝛdinationẽ ad miñ ſicut diſpoſitio ad cople- (Arum us mm dde r ikut
men ſienn via a tern inu; ee iõ nereſt eẽ meratutn Ehun pus mauk ii er hous gouſieienez E i
pꝛecedere pᷣmiũ vel tꝑe vel ſ̃ᷣm oꝛdinẽ nature. NMeu/ et aia impaſſibili , „ 6
Seret LetpeVe e. mpaſſibilis facta eſt.ct car lis. xõ ę Nit
tro ant mõ debuit in xpᷣo pꝛecedere nec pᷣceſſit ꝓpt᷑ meruit im eS Arnt imoꝛtalis. 5xpns
101 1 cegcie ieruit immoꝛtalitatẽ carnis. gloꝛificatii iſicöccl
hoc ꝙ aia xpᷣi non eẽt ad vnionẽ ydonea.niſi eẽ . s Egonncattoneng coꝛ⸗ elfa
oce ydonea. niſi et bea poꝛis. ¶¶ Item ſicut ꝑ humilitatem pueni groncs
tiſſima et deifoꝛmiſſima.qdð quidẽ fit ꝑ gloꝛie influe ioné ſi hutmilitatem puenitur ad eral lgſtovcs
muna t deiozninmg. qd . Itationẽ.ſic paſſio via eſt pueniendi ad i llita
tiã.Si & neceſſe fuit vnionẽ illã antecedere oia meri zic Paſio via ceſt pucniendi ad impaſſibilita- gliunͤhi
4 ſm oꝛdinẽ nature.neceſſe ctiã fuit deiſoꝛmitarem rHuane e mterlte Wernan uergten . iten
gloꝛic in xpᷣo pꝛecedere oẽm vſum gratie.iõ gloꝛia in re quis ſibi Shin NNSen eicaa me q
er S er Atie. 10 gloꝛt qᷓ; alij.hoc nõ habet inſtãti his q̃ᷓ lböi
1po pꝛeceſſtt oia mnerita ppter ſummã dignitatẽ que ſunt nata cadere ſub mienn aratiaſu de Dis namnhöm
fuit in aia xpi a ſua creatione vicz ppter moné! nata cadere ſub merito.ſ chꝛiſtus meruit alijs bocrehzct
vr à a enone. r vnionẽ ipſi reſurrectionẽ et coꝛpoꝛis gloꝛificationẽé eange
us ad verbũ.Et iõ cõcedendũ ẽ ꝙ xpᷣs pꝛope loquen foꝛti eſihbee gn e eG mullo AMiad
2 n.. 10 ͤ X oꝛtius meruit ſui coꝛpoꝛis gloꝛificati
do nõ meruit ſibi ſubale pꝛemiũ.Et concedẽ 3 ui coꝛpoais gloꝛificationem. ¶Iteʒ W
28 rõncs qꝗᷓ ad nor inducte hnt.Aa lud dSet⸗ ſ⸗ EH utas e Grioan nnin meren nnchit
cut gratia oꝛdinat᷑ ad gloꝛiã.ita meritũ ad pꝛemiuz. Sed h C ταο meritt ad pꝛemum. Mm
m.qꝙ quo ad qͥd ẽ ſimile. quo ad qd nõ. Sile 2. Ped hec omnia reperiunt᷑ in chꝛiſto ex parte gloꝛifi Notcen
1. up ad eni no. Glle ein cationis coꝛpoꝛis. habebat em̃ chari ꝗᷓ erat pᷣ odis
ẽ quo ad cõditionẽ diſponẽdi.ᷣ nõ ẽ ſimile q;tuʒ ad cipi rs ahae eralracan d erat di⸗ däͤg
120 8 e onpongeg. 5 no cipium boni operis.babebat etiam ſtat di
oꝛiginẽ.ꝓ eo ꝙ tã gratia qᷓ; gloꝛia ẽ babitus infuſus ex parte inferioꝛi er an matum meren Kni
n. . E G0. rte infcrioꝛi.expectabat etiã gloꝛificati
diuinit? nõ a nobis.ſ̊ meritũ ẽ vſus pcedẽs a li. ar bonen elns en glosaficationez cor ſonn
Aci ftat,„ ſS er erſ⸗ u8 P ar. poꝛis de futuro.Si g oia illa co in xpo q o
gratia infoꝛmato.iõ in xpᷣo potuit eẽ oꝛdo gratie ad n . . ncurunt in xpo q re ſigor
13 mmfe . ce oe quiruntur ad meritũ. videtur ꝙ chꝛiſtu fi
gloꝛiã ſaluo oꝛdine vtriuſq; ad vnionẽ. ſic añt nõ eſt tionem eoꝛpois ſ me aen aiſtus gloꝛifica⸗ 35(li
22 bcoxdinementtiad pꝛemit ſicuronſuz bpauns ild mn a ereelenenn aurit u ecd et d Ktas
illud qd obꝛ ꝙ; maxima charitas meret᷑ maximũ pꝛe õõ n niporus
miũ.dOm ꝙ illud eſt veꝝ ſi charitas teneat rõnẽ me 8 ficatis irascſit ſnporcedennr kie pl
“ . i chanta⸗ oꝛificationem coꝛpoꝛis.e . .
rendi ᷣm qꝙ maxima.ſᷣ charitas xpᷣi ᷣm motũ ipᷣiꝰ i 5 poꝛls ergo opus excharitate ila upppth
3 q erat maximꝰ et inccnfäfimus plus nchde . ego cnadeeadlebenndn aeen niiee
tionẽ pꝛemij qᷓ; meriti.ĩmo erat ipᷣm pꝛemiũ.iõ cũ eẽt . eNR . msgnu
30 in S merebat᷑ ſubſtatiale pꝛemiii. Ad il/ cemim Wren vnionen mitonbataten. 3 i l
ud qð obꝛ ꝙ gloꝛioſius ẽ habere pꝛemiuʒ ꝑ merita. ergo pari rationevi datatan. Abetot
dom. ꝙ illud veritatẽ bʒ in cis qͥ ſolũ bñt vnini deo rieis bebuemt cEur ey coꝛpus chaiſti abſaz me figoi⸗
Ve . nt vniri deo ritis debuerit effici gloꝛioſum. Yteʒ chꝛiſ ſu
p confoꝛmitatẽ affectionis.in iſtis em̃ ẽ grati ils debuerit effici gloꝛoſum. ¶ Itez chꝛiſtus nun⸗ nenti
ria qſi accidetalio g modan 1. icis S wralig ee go 5 gan tributum moꝛtalitatis. ergo videtur ꝙ ipi ni
nati ſunt indiffercter e boni ct mall Secna ar ne n orl⸗ bꝛiſti de ſe deberetur gloꝛia imoꝛtalitatis. roecli⸗
hõie aſſuinpto a verbo. qui no tiñ vnitsc o pcoſo: nt nicetur ca ver merta acquiſierit. ¶ Itez iͤton⸗
mitatẽ aſfcctiõis. etiã vniõc pſonali. xt nõ dicat di ſine nemtis aut verhi Bere gloꝛlam coꝛpoꝛie ninsni
ninneß deus. et P toto ſtivernt lle vogane ine meritis. aut per merita. Si ſine meritis. et quod Pſoti
naturalis. ⁊ mulio gloꝛioſius ci abere glona a ſua gono ius eſt. chꝛiſto eſt attribuendum. ergo chꝛiſtꝰ biſin
pmaqa creationce qᷓ; habere eã ꝑ acquiſitionẽ.ſicut mul 5 oꝛiam illaz ſibi non mer Sipa merita.pari ra⸗ ſeti en
to gloꝛioſius eſt ec vci q del ermen id neſaitinnl. mone ent er ve gloꝛia anime ¶ Si ergo illam non N n
31 la nõ bʒ locũ circa pm. 3 aoeg engal eruit. videtur ꝙ; nec iſtam. ¶¶ Item aut neceſ⸗ e
ianum ergt chꝛiſtum mereri gloꝛam coꝛpoꝛis aut niin

Dniitri,

sgen
naͤcadinein

iend n

C Gngir
Mne Eui
.* , 4
nomniciin uiß
csgrini
ws znitr
ewoen te 10.
reid
oramiun
e . 6

võ. Si non erat neceſfarium. cum xp̃us nulla fecerit

p̃ᷣter neceſfaria.ñ vẽ ꝙ chꝛiſtꝰ glazʒ illã acqᷣſierit p me

trita. Si neceſſarium erat.ergo xpᷣus meritis indige/

3

bat ad ſui gloꝛificationẽ. contra. Deꝰ? puulos
gloꝛificat ꝑ ſolã gratiã abſq; meritis ſuis.& ſi multo
maioꝛ gratia fuerat in xpᷣo.ñ vꝛ ꝙ ad ſui gloꝛificatio
nẽ meritis indi⸗ nerie ee ſi chꝛiſtus meruit ſibi gio
riã coꝛpis ſiue ſtolã ſcam. patiebat᷑ ad vtilitatem
ſuã.nõ ſolũ patiebatur ꝓpter indigẽtis nr̃am. et ſi
hoc verum ẽ.tũc nõ tenemur ei ad tatas gras agen
das ad quãtas tenemur ei ſi nibil ſibi meruiſſet.ſᷣ ſo

33 lum ꝓ nobis crucifixus fuiſſet. ¶ E. d. q abſq; du

bio chꝛiſtꝰ ſibi meruit gloꝛificationẽ coꝛꝑis.nõ ſolũ ĩ
sgędo.verũ etiã in patiẽdo. ſicut mgr expꝛeffe dicit
i Fa. Rõ aũt bꝰc᷑.qꝛ xp̃s di et hoim mediatoꝛ.ſimul
debet eẽ cõpꝛehbẽſoꝛ et viatoꝛ.Cõpꝛehenſoꝛ ꝓpter ſu
am dignitatẽ.et viatoꝛ ꝓpter noſtrã neceſſitatẽ.Et
iõ ꝑtim debuit eẽ in ſtatu gloꝛie.partim in ſtatu mi/
ſerie. In ſtatu aũt miſerie nõ debuit eẽ ᷣm ſuperioꝛẽ
Ptẽ ᷣm ĩferioꝛc.i.ᷣm earnẽ.et iõ ſᷣm diuinã diſpoſi
tionẽ neceffariũ fuit differri coꝛpoꝛis xpᷣi goꝛificatio
netle ect in ſtatu in quo ꝓ nobis poſſet mereri
⁊ ſatiſfacere. Oũ añt xpᷣs nobis merebat᷑ ⁊ ꝓ nobis
ſatiſfaciebat.faciebat opus deo placentifſimũ. et ita
remunerabile ᷣm aliquã partẽ gloꝛie:.Cũ & r̃mune/
rari nõ poſſet quãtũ ad ſtolã pꝛimã.ſᷣ q;tũ ad ſtolaʒ⸗
ſecũdam.merebat᷑ vtiq; tunc xpᷣs ꝓpꝛij coꝛpoꝛis glo
34 riã. vñ cõcedẽde ſunt roes que ſũt ad iſtã ꝑtẽ. ⸗ 4
illud vero qð obẽ ꝙ pꝛemiñ ẽ excellẽtius merito.dð.
c illud nõ bʒ ſemꝑ veritatẽ.⁊ ſi hoc veꝝ ſit de pᷣmio
ſubali quo deꝰ remunerat bõieʒ ſupꝛa cõdignuʒ.nõ
tñ opoꝛtet ꝙ vbiq; bẽat locũ. Maioꝛi em̃ bono põt
mereri bõ minus bonũ.et iõ nõ valet iſta rõ in meri
to.qꝛ reſpicit ſcdam ſtolã. Poſſet tñ aliter dici ꝙ pꝛe
miñ ẽ excellẽtius merito ᷣm ꝙ fit comꝑatio ad ſtatũ
et ad opꝰ ꝑ qð quis meret᷑.et ſic nõ hʒ inſtãtia in ꝓ
poſito. Mã ſtatus coꝛpis fuit nobilioꝛ poſt gloꝛifica
tionẽ ꝙᷓ; ante.gloꝛia etiã coꝛpis excedebat in bono la
boꝛes coꝛꝑis quos xpᷣs ſuſtinuit. Poſſij etiaʒð tercio
mõ dici ꝙ illud habʒ veritatẽ de merito qdð oꝛdinat
ad pmiñ finaliter et cñ pᷣciſione.ſic aũt nõ eſt in ꝓpo
ſito.nam xpᷣs pᷣncipaliter nõ merebat᷑ ꝓpter coꝛpis
ſui gloꝛificationẽ.Sᷣ ꝓpter hũami generis repationẽ.
¶ AZd illud qð obẽ ꝙ aia ſine meritis bũit ſtolam pꝛi
mã. d. ꝙ nõ ẽ ſimile.qꝛ vnio diuine nature ad bua/
nã potius patit᷑ impfectionẽ ex ꝑte carnis qᷓ; ex par/
te aie.ꝓpter boc ꝙ ibi carentia mioꝛis boni.vt me

55

lius pot haberi ex his q̃ habita fuerũt in pᷣccdẽetibꝰ.
iõ quãuis gloꝛia aie pᷣceſſerit oia merita.glia tñ coꝛ

poꝛis potuit ſequi.ac ꝑ hoc mediãtibus meritis ac/⸗
36 quiriAd illud qd obẽ ꝙ coꝛpus illud nõ habebat
debitũ moꝛtalitatis.dð.qꝙ ex boc nõ põt concludie/
xpᷣs gloꝛiã coꝛpis nõ meruerit niſi eo modo dicendi
meritũ quo quis dicit᷑ de indebito facere ᷣbitũ.hoc
qt mõ vpᷣs ſibi nõ meruit ſicut pꝛius dictũ fuit.ſ̊ alio
mõ dicẽdi vicʒ quo quis de debito vno mõ.facit de/
bitũ alio mõ. Ideo licet imoꝛtalitas debẽt xponihi
lominus tñ imoꝛtalitas potuit cadere ſub ei
3 iſto mõ accepto

dẽ eſt officin magne gloꝛie et excellẽtie. vicʒ. vt bu/
militatẽ paſſionis ꝑueniret ipᷣe cum mẽbꝛis ſuis ad

re ſub ei? merito
Ad illud qð querit᷑. ſi erat magis
gloꝛioſum babere ꝑ merita q; ſine meritis gloꝛifica⸗
tionẽ coꝛpis ⁊c. dᷣ.ꝙ boc erat maxime gloꝛioſuʒ.qꝛ
pꝓueniebat xpᷣo inquãtũ redẽptoꝛ et mediatoꝛ.qð q/

JXVIII.
ſublimitatẽ reſurrectiois.et iõ nõ ẽ ſimile ex pte aĩe.

q⁊ nõ ſic decet mediatoꝛẽ dei et bominũ babuiſſe ſta
tũ viatoꝛis ſᷣm ꝑtẽ ſuꝑioꝛẽ anime ſicut ex parte car/
nis¶ Ad illud qdð obꝛ.ſi erat neceſſariũ mereri gloꝛiã 38
coꝛꝑis ⁊c.dð.ꝙ neceſſariũ ad pñs dici põt duplicit᷑
vicʒ.ex indigentia.ct ex ſufficiẽtia.Ex indigẽtia.ſicut
dẽ neceſſari ẽ alicui comedere ad hoe vt poſſit viue
re.et iſto mõ non fuerũt neceſſaria merita xpᷣo quaſi
eis indigeret. ſunt neceſſaria nobis. Alio modo di
citur neceſſarium ex ſumcientia. ſicut neceſſariñ ẽ lu
cẽ copioſaʒ diffundi ꝑ partes diuerſas.et hoc mõ ne
ceſſariñ fuit xpᷣm mereri.qꝛ cum eẽt cõfirmatꝰ in bo
no.et eẽt inſſtatu in quo poterat mereri.neceſſariuʒ
erat xpᷣm tũc facere que eẽnt deo placita et remune/
ratione digna.iõ patet ꝙ non ẽ ſimile de ꝑuulis qͥ ꝓp
pter imꝑfectionẽ et impotentiaʒ aſſequunt᷑ gloꝛiam
ꝑ merita aliena.vt per merita xpᷣi.ſicut contrabunt
culpam ꝓpter peccatũ pꝛimi pentis. ¶ Ad illud qd
obꝛ ꝓꝙ ſi meruit ſui coꝛꝑis gloꝛificationẽ. q paſſus ẽ
ꝓ ſe.ddᷣ.ꝙ pati ꝓ ſe pot aliquis dupliciter.aut ita ꝙ
vtilitas ꝓpꝛia dicat finem pᷣncipaliter mouẽtem. et
boc modo ſi xpus paſſus fuiſſet ꝓ ſe.minus liberali
ter paſſus eſſet.minuſq; eẽmus ei obligati ad gratia
rũ actiones.Alio mõ pati ꝓ ſe põt dicere vtilitaten
ꝓpꝛiam.non pᷣncipaliter monetem. ſᷣ quodã modo
cõcomitantẽ et conſequẽtẽ.et hoc modo nõ diminu
it de liberalitate beneficij et ſic xps paſſus fuit ꝓ ſe.
qꝛ patiẽdo aliquid meruit ſibi.licet non pateret᷑ pꝛo/
pter comodũ ſuũ.h̊ ꝓpter meritũ noſtrũ.ſine paſſio⸗-
ne em̃ xpᷣs nibilominus fuiſſet gloꝛioſus.nõ ſoluʒ in
anima.ſᷣ etiam in coꝛpe.nos vero ſine paſſione defe
ctum habuiſſemꝰ.nõ ſolũ ex ꝑte aie.verũ etiã ex ꝑte
coꝛpoꝛis niſi deus alio mõ ſubueniſſet.

29

¶ Htrũ xp̃s meruerit nobis ianue apertionẽ. Et ꝙ; ſi
vẽ aucte Aug.ſuper epłam ad Hebꝛe. Per aliã hoſti
am non potuit nobis aꝑiri aditus et fieri ſalus niſi
ꝑ moꝛtẽ vnigeniti.cui tanta fuit bumilitas et patien
tia. vt cius merito pateret credentibus in eũ aditus
regni. eẽ boc videt᷑ auẽte magiſtri in lr̃a.xpi huili
tas qua moꝛtẽ guſtauit.ingreſſuʒ regni celeſtis oibꝰ
ſuis impleto dei decreto aperire voluit.ꝙ ſi veꝝ eſt.
redit idem qð pꝛius. ¶ Item nullus introibat celũ
anteq; xpᷣus pateretur et moꝛeretur. ᷣ deſcendebat
ad limbũ ſicut patet ꝑ vetus teſtamẽtũ.ſᷣ mõ aſcen
dunt. vẽ ꝙ mõ aꝑta ſit ianua ꝑ xpᷣi meritũ. ¶ Ite
ſi alit᷑ qᷓ ꝑx xpᷣi merita potuiſſemꝰ introire ad gloꝛia,
paradiſi.g ſine moꝛte et paſſiõe xpᷣi poſſemꝰ ſaluari.
et ſi hboc.o xpᷣs moꝛtuus eẽt gratis.ꝙ ſi hocẽ incõue
niẽs.reſtat ꝙ non fuit aꝑta ianua padiſi niſi ꝑ meri
ta xp̃i¶ Ged cõtra. Si xpᷣs meruit nobis apertionez
ianne paradiſi. aut paradiſi terreſtris aut celeſtis.
Paradiſi terreſtris non.quia moꝛtales non ingredi
untur illuc. Et pᷣterea Enoch et Helyas ingreſſi fue
runt ante chꝛiſti aduentum. Paradiſi celeſtis non.
quoniã in celo nulla fuit poſita cuſtodia vel clauſu/
ra. Homo enim non fuit de eo eiectus.ergo non vi/
detur ꝙ per merita chꝛiſti ſit aperta ianua alicuius
paradiſi. ¶ Item ſi chꝛiſtus aperuit nobis ianuam
meritis ſuis.aut ergo merito actionum.aut merito
paſſionuzʒ. Si merito actionũ.ᷓ videt᷑ ꝙ fruſtra fue
rit paſſus exquo actiones ſue fſufficiebant quantum
ad merituz. Si paſſionibus. ergo vẽ ꝙ chꝛiſtus pꝛo⸗/

4

WM

.„

fecerit quantñ ad merit. ¶ Itẽ oẽ meritũ cõſiſtit in
radice charitatis.et charitas in xpᷣo ñ creuit. oẽ qð
xps meruit.ab initio meruit.ſᷣ adituʒ r̃ gni ab initio
nobis ñ meruit.alioqͥn ñ opꝑtuiſſʒ cũ pati.& nüc vẽ
ꝙladlituʒ illũ potuiſſet nobis deinceps mereri. tẽ
aut iuſtũ erat nobis ianuã aperiri.aut iniuſtum. Si
iuſtũ.&ꝗ circũſcriptis meritis xpᷣi debebat nobis pate
re aditus regni.Si iniuſtũ.ſᷣ xpᷣs nihil meruit niſi iu
ſtũ.ᷓ nõ meruit nobis aptionẽ᷑. ¶ Itẽ charitas me⸗/
retur gloꝛiã ex cõdigno.bᷣ Abꝛaam babuſt charitatẽ
ſicut nos habemꝰ. aut deus cũ eo iniuſte egit. aut
eũ in gloꝛiã introduxit.et ſi boc.aditus regni patuit
ante aduentũ 5rns apta fuit ianua ꝑ merita ciꝰ.
Stẽ fides xpᷣi añ acuetũ xpᷣi ita introducebat ho/
mics a ſtatu culpe in ſtatũ gre. ſicut et poſt aduẽtũ.
get pari roe ſic debuit introducerea ſtatu vie in ſta⸗
tum gloꝛie tũc ſicut nũc.g ſi nunc fidelibus moꝛtali/
bus ptʒ ingreſſus in celũ.vẽ ꝙ et añ aduẽtũ xpᷣi.g ia/
40 nua celi nõ fuit gꝑta ꝑ eius merita. ¶¶ R. ad pᷣdicto/
ruʒ intelligẽtiã ẽ notandũ.qꝙ ẽ paradiſus terreſtris.
et eſt paradiſus celeſtis.et Ada peccãte vtriuſq; ia/
nua clauſa fuit. Clauſio aũt ianue ꝑadiſi terreſtris ſi
gnum fuit clauſionis ianue padiſi ccleſtis. Eſt autez
paradiſus celeſtis aperta viſio dei. clauſio aũt hꝰ ia/
nue fuit impoſſibilitas vidẽdi deũ facic ad faciẽ.que
iĩpoſſibilitas cõſurgebat ex merito peccati ade. et ex
decxreto diuine ſnie.q̊.ſ.deus termiauerat nemineʒ
ad ſui aſpectũ admittere.niſi facta eẽt ſibi emẽda et
ſatiſfactio ꝓ illo peccato. et qm̃ emenda et ſatiſfac-
tio facta ẽ ei ꝑ xpᷣʒ ſicut melius manifeſtabit. hinc ẽ
ꝙy p meritũ xpᷣi patuit nobis ingreſſus in celũ. VUnd
A concedẽde ſunt rões et auẽtes qᷓ hoc oñdunt. ¶ Ad
illud vo qd opponit᷑ de padiſo celeſti et terreſtri.dᷣ
ꝑ meritũ xpᷣi patuit nobis aditus in paradiſuʒ ce/
lcfe m eun⸗ ianue clauſio facta fuit nobis ꝑ diuinam
ſniam ſicut pᷣdictũ ẽ et mgr̃ fcitat in Ira.pꝛopter hoc
q2 rõ inducta ꝓcedit ꝑ ſuppoſitionẽ falſi. 3 ill q

——

q̃rit᷑ vtꝝ meruit nob aꝑtionẽ ianue actõe vł paſſiõe.

dð.ꝙ ꝑ paſſiõz. Per paſſiõʒ em̃ ſatiſtecit ⁊ bciũ ꝑſol

di xrſ.

TI

nit. noc ſequit ꝙ, Ppter hoc in merito pfecerit qꝛnõ
ſibi ̊ nobis meruit.⁊ iõ non põt ↄcludi er hoc q iße
Pfeccrit. ꝙ nos ꝓfecerimus. C ill qd opponit
& incritũ cõſiſtit totũ in radice charitatis. dðʒ q eſt
meritũ adeptionis vite eterne.et ẽ meritũ dimiſſio
nis pene. Meritũ vite eterne cõſiſtit in radice chari

——

tatis. meritũ aũt remiſſõis pene nõ tm̃ conſiſtit in

charitate. etiã in paſſionis acerbitate.Aptio aũt ia

nuc pᷣncipaliter ↄſiſtebat qtum ad m eritũ dimiſfio/
nis pene.ꝓ eo ꝙ illa aptio fieri habebat P opꝰ ſatiſ/
factiõis.ᷣſatiſfactio aũt fit maxime P opera penalia.
id iliò qd opponit᷑ ꝙ aut erat iuſtu aut iniuſtuʒ 4
nobis ianuã aperiri.dð. ꝙ añ ſatiſfactionẽ reatu ma·
nẽte iuſtũ erat ianuꝗ nobis claudi. ſ ſatiſfactioneiã
facta iuſtũ erat nobis ianuã apiri.Añ xpᷣs ſatiſfaciẽ
do fecit nobis ð indebito debitũ.ac ꝑ boc verect p/
pꝛie nobis meruit apiri celũ. XRñ cum dẽ ᷓ; xpᷣ̃us ni/
hil meruit niſi iuſtũ.dd.ꝙ ill bʒ vcritatẽ ſi intelliga
tur ꝙ illud retineat rõʒ iniuſticie poſt meritoꝝ inter
uentionẽ. ſic aũt nõ ẽ hic ſicut viſuz ẽ. ¶ Ad ill qd
obẽ ꝙ charitas meret᷑ gloꝛiã eternã er ↄdigno.deᷣm
ꝙ pꝑpꝰ lapſũ hõis charitas ñ meret᷑ niſi pᷣambulo mo
tu fidei.fides ãt abſoluta nõ ſufficit niſi ſit fides cres
toꝛis et mediatoꝛis ſine qua nemo põt iuſtificari.io
efficacia oĩis meriti fundata ẽ ſuꝑ merita xpᷣi. Et p/
pterea nõ ſequit᷑ ꝙ charitas mereat᷑ gloꝛiãꝗ circũſcri

——

ptis meritis xp̃i.vcl introducat in ipam. p eo ꝙ; me⸗
ritũ charitatis nr̃e nõ excludit xpᷣi meritũ ſ potiꝰ in⸗
troducebat in graz. pari roc et in gloꝛiã. d nõöcẽ

dill qð obꝛ q; fides xpᷣi añ paſſionẽ in/ 67

ſile. qꝛ ſtatus gre bene cõpatit᷑ ſccũ obligationeʒ ad
penãꝗ. nõ ſic aũt ſtatꝰ gloꝛie qͥ excludit oẽz ipfectionẽ
pene et culpc. JIdco quãuis dñs darct gratiã ꝓpter
ſatiſfactionẽ nobis pmiſſaʒ.ñ tñ dcbuit dare gloꝛiã
niſi ſatiſfactiõe ſoluta.et iõ nõ patebat igreſſus in re

gnũ niſi hus interueniret paſſio xpi.p quã ſolucrec

7

pᷣciũ ſatiſfactoꝛiũ.et nos ñ tm̃ liberaremur a culpa.
etiq abſolueremur a reatu. Hec aũt infra melius ma
nifeſtabuntrrrrt.

¶Diſtinctio.xix. de redẽptione nfa facta paſſionẽ xpᷣi quãtũ ad efficaciã et vtilitat.
AInc queramꝰ? uõ ꝑ moꝛtẽ ipius ⁊c. Supꝛa egit mgfr de xpᷣi incarnatiõe et ð his ſᷣmi que incarmnatis
hẽbat oꝛdiani ad nꝛaʒ repationẽ. in hac vcro ꝑte agit fdeptiõe nr̃a que facta ẽ p paſſionẽ. Piuidit᷑
It iſta ꝑs in duas ꝑtes. In qꝝ pꝛia agit de xpᷣi paſfione. In ſcdᷣa de moꝛte que ↄſccuta ẽ paſſiont᷑.j.
oſt p̃dicta cõſiderãdũ ẽ. vtrũ in moꝛte. Pꝛia pars diuidit᷑ in duas ꝑtes. In quarũ pꝛima agit᷑ de cc

ficacia eiꝰ et vtilitate. In ſecũda vo agit de cõgruẽtia et neceſſitate.j.di.xx. Si vo querit᷑ vtrũ alio mõ poſtit
⁊c̃. Pꝛia ꝑs qꝗᷓ ↄtinet pñtẽ diſtictionẽ diuidit᷑ in duas ptes. In q̃ꝝ pᷣma agit᷑ de efficacia paſſiõis. In ſcda vr
ro agit᷑ de ꝑſona redemptoꝛis.ibi. Añ ipᷣe vere dicit᷑ mũdi redẽptoꝛ. Pꝛia ꝑs diuidit᷑ in quatuoꝛ ptes. Jn 6
ma oñdit efficacia paſſiõis in remiſſionẽ peccatoꝝ. In ſcda vᷣo in deletione cyrographoꝝ.ibi. Itaq; in xpᷣ
ſanguine qͥ ſoluit q̃ nõ rapuit ⁊c̃. In terela vVcro in liberatione a ptãte dyaboli.ibi.factus eſt ẽ hõ moꝛtalis.
In quarta in ſolutõe pcij.ibi.Aqua pena tꝑali et eterna. Similiter ſcda ps pᷣncipalis quatuoꝛ hʒ ptest In
quaꝝ pᷣma dᷣtermiat mgr qre xpᷣs dẽ redẽptoꝛ. In ſcða vero qre dicit mediatoꝛ.ibi.Qui ſolus dẽ mediato:
⁊. In tercia qre ſolꝰ xps dꝛ mediatoꝛ.ibi. Sʒ cũ peccata deleat non ſolum filius ⁊c. In quarta ſᷣm quã na/

turam dicitur mediatoꝛ.ibi.Ande et mediatoꝛ dicit᷑ ſ

De efficacia et vti

(A pctis p eiꝰmoꝛ
Item ſoluti ſumꝰ.qꝛ p
eiꝰ moꝛtẽ vt ait apls
ↄmẽdat᷑ nobᷣ chari⸗
tas dei.vẽ iſta rõ nul
la eẽ.qꝛ cũ per bñfi/
cia dei cõmendet᷑ no
bis charas dei. ſiẽ
p paſſoneʒ xi. vꝛ qy
½ beneficia dei iuſti⸗

apls. in

m humanitatẽ. Subdiuiſiõcs ãt in lr̃a ſatis appatẽt.
E litate paſſiõis xpᷣi ĩ remiſ⸗
ſione peccatoꝛum. a . X
Vnc queramꝰ quõ ꝑ moꝛtẽ ip̃ius.a dyabolo. XN.
peccato. et a pena redẽpti ſimꝰ. A dyabolo .
8et pctõ b xpi moꝛteʒ liberati ſumus.qꝛ vt ait
. in ſanguine ipiꝰ iuſtificati ſumꝰ. et ĩ eo ꝙ ſumus Heb. x.
iuſtificati.i,a peccatis ſoluti.a dyabolo ſumꝰ liberati. OMM
ul nos vinculis peccatoꝝ tenebat. Sʒ quõ a pecca⸗
uis ꝑ eius moꝛtẽ ſoluti ſumꝰ, Qꝛꝑ eius moꝛteʒ vt ait

Ro. v.

hii.

Rirrii

bantchenit
Mſignin
ſhenesäun
fißipetll
N

H

. W
e

HK.
e
N

„
3 unnean
Ta Mere

*
NE e n
“”
7 N
AeKN 70,4
”
3 WjZNNS

.
RK
Ter eN
REN

N zif lr dett,
A ud

„
n4
Metrarey!

Kenene 21.
mct
S

M

eeeer eettee
ReCR Roh

* „ „ „

“

„„
””l
* PAEeE R
Nod N
„ .
—
ans d
. „2 1
ginoree
omiſhiid
„„ Ae,
6 —
S REE
,, 7
AKAEE
„ RE„ .
K 8N
* ä
106 40NONS

5 e!
1(78 A. AMN

7 uee
.i. d
IT1 —
ed de Af.
N
„ PAee
. u e
raNter A
VS 14
77 44
2.! 4
4 4
C,,
,
„ e N*
osiu,

bob⸗ N
woo
N
ns N
n
,4
u N

ritate ⁊ alijs vtutibꝰ.illud vo qð tercio arebat᷑ manifeſt eſt. c

5

Apls ↄmendat᷑ nobis charitas dei.i.apparet eximia ⁊
ↄmendabilis charitas dei erga nos in hoc ꝙ filiũ ſuũ
tradidit in moꝛtẽ ꝓ nobis pctõꝛibꝰ.Exhibita aũt tan⸗
te erga nos dilectòis arꝛa.⁊ nos mouemur accẽdimur
qᷓ; ad diligendũ deũ.qͥ ꝓ nob tantuʒ fecit.⁊ ꝑ h iuſtifi⸗
camur.i.ſoluti a pctis iuſti effcimur.Moꝛs & xpᷣi nos

⁷

b iuſtificat dũ ꝑ eã charitas excitat᷑ ĩ coꝛdibꝰnfis. Dici
mur q;; ⁊ alr ꝑ moꝛtẽ xpᷣi iuſtificari.qꝛ ꝑ fidẽ moꝛtſeiꝰa
Ro.ii. pctis mũdamur. Vñ apls. Juſticia dei ẽ ꝑ fidẽ iheſu

xpᷣi.Et iterũ.Quẽ deꝰ ꝓpoſuit ꝓpiciatoꝛẽ ꝑ fidẽ ĩ ſan
guine ipſiꝰ.i.ꝑ fidẽ paſſionis.vt olim aſpiciẽtes in ſer

pentẽ eneũ in ligno erectũ.a moꝛſibꝰſerpentũ ſanabã⸗
tur. Si g recte fidei intuitu illum reſpicimꝰqͥ ꝓ nob pe
pendit in ligno.a vinclis dyaboli ſoluimur.i.a pctis.
⁊ ita a dyabolo liberamur.vt nec pꝰhãc vitã in nob in
ueniat qð puniat.Moꝛte quippe ſua vno veriſſimo ſa
crificio quicquid culpaꝝ erat vñ nos dyaꝰ ad luenda

ſupplicia detinebat xpᷣs extraxit.vt in hac vita tentan⸗

do nobᷣ nõ pᷣualeat. Licet em̃ nos temptet pꝰ xpᷣi moꝛ⸗
tenm quibꝰmodis ante temptabat. non tamen vincere
Math. xxvj poteſt ſicut ante vincebat. HNam petrꝰqni añ xpᷣi moꝛ/

tem voce ancille territnegauit.poſt moꝛteʒ añ reges

⁊ pᷣſidães ductꝰnõ ceſſit. QAuare:qꝛ foꝛtioꝛ.i.xpᷣs veni⸗
ens in domũ foꝛil.i.in coꝛda nr̃a vbi dyabol?hitabat.
alligauit foꝛtẽ.i.a ſeductõne ↄpeſcuit fideliũ.vt tẽpta
tionẽ q̃ ei adhuc ꝑmittit᷑ nõ ſequat᷑ ſeductio.
¶De efficacia paſſionis xpᷣi ĩ deletõe cyꝛogphoꝝ. b
¶ Itaq; in xpᷣi ſanguĩe qͥ ſoluit q nõ rapuit redempti ſu⸗
mꝰa pctõ.⁊ ꝑ H̊ a dyabolo.Nã vt ait aug.ĩ li.de ago⸗
ne xpᷣiano.in ipᷣo vincunt᷑ inimice nob inuiſibiles ptã⸗
tes.vbi vincunt᷑ inuiſibiles cupiditates. Fuſo em̃ ſan
guine ſine eulpa.oĩm culpaꝝ cyrographa deleta ſunt
quibꝰ debitoꝛes qͥ in eũ credũt a dyabolo añ teneban/
tur. Vñ qͥ ꝓ mult effundet᷑. Per illũ ò̊ redempti ſumꝰ

Põ.lxviij.

3 ob · uii. nfe redemptõnis inſinuãs ait. Nihil inuenit dyabol⸗
in xpᷣo vt moꝛeret᷑.ſᷣ ꝓ volũtate prf̃is moꝛi xpᷣs voluit.
nõ hñs moꝛi cãm de pctõ.ſᷣ de obia ⁊ iuſticia moꝛtem
guſtauit ꝑ quã nos redemit a ſeruitute dyaboli. Inci
deramꝰem in pᷣncipẽ huiꝰſeculi qͥ ſeduxit adã et ſeruũ
fecit.cepitq; nos q̃ſi ᷣnacłos poſſidẽ.ſᷣ venit redemp⸗

toꝛ. ⁊ victꝰẽ deceptoꝛ.Et qͥd feẽ redẽptoꝛ captiuatori
nr̃o?Tetẽdit ei muſcipulã crucẽ ſuã.poſuit ibi q̃ſi eſcã

ſanguinem ſuũ. Ille aũt ſanguinẽ fudit nõ debitoꝛis
ꝑ qð receſſit a debitoꝛibꝰ. Ille quippe ad h ſanguinem

in q̊ onceps mũdi nihil inuenit. VUñ aug.cãm ⁊ modũ

ficemur a pctis ſicut
p paſſionẽ xpᷣi. Item
martyꝛes patiẽdo ex/
citãt nos ad credẽdũ

⁊ amandũ. ſi paſſio

xpᷣi dicit᷑ nos iuſtifica
re. qꝛ nos accẽdit ad
charitatẽ.pari roõne ⁊

paſſio alioꝝ martyꝝ.

Item ſi hoc verũ eſt.

tũc videt᷑ ꝙ iuſtifica/

tio nõ ↄueniat paſſio
ni xpᷣi niſi ſolũmodo

p accñs.vicʒ rõe cha

ritatis nr̃e.Rꝰ.dðʒ q;

— 7 — —

mgr̃ ſᷣm pᷣdictã rõne

nõ tangit cãm iuſtifi⸗

catõnis totaʒ ſᷣ ꝑtem
cauſe. Pꝛeſupponit
em̃ in ipᷣa paſſione ra

tionẽ meriti.ꝑ qð paſ

ſio xpᷣi eſt fons noſtre
ſalut. Per illã em̃ ple
nitudo gẽe xpᷣi in nos

fdũdat.Et illa ſuppo

ſita adiũgit aliã rati/
onẽ. vicz rõneʒ exem/
pli ꝓuocani ⁊ excitã/
tis.⁊ hec quidẽ bona
rõ eſt et ſufficiẽs pᷣoꝛi
pᷣſuppoſita.ꝑ ſe autẽ
nõ ſufficit. . iõ om̃s
ille rönes ꝓcedunt ex
inſufficiẽti. Et ꝑ h̊ ps
rñſio ad illas tres ob

iectõnes.

b ¶ Ricimur q̊z ⁊ ali
ter ꝑ moꝛtẽ xp̃i iuſtifi
cari.qꝛ ꝑ fidẽ moꝛt eꝰ
a pctis mundamur.
Hoc v falſuʒ.qꝛ mul
ti ſunt articuli pꝰ arti
culũ paſſionis ſine q̊/
rũ fide nõ poſſumꝰiu
ſtificari. ſicut paſſio
xp̃ᷣi dꝛ nos iuſtificare
inq;tũ eſt credita.pa/
ri ratõnc ⁊ aſcenſio ⁊
aduentꝰ ad iudiciuʒ.
Itẽ ſicut fides ⁊ cha⸗
ritas reqrunt᷑ ad iu/

ſtificatõez. ita etiaʒ et

alie vtutes. g ſicut di
cimur iuſtificari ꝑ fi/

dem ⁊ charitatẽ paſſi võis. ita 2 hũilitatẽ ⁊ alias vᷣtutes qbꝰaſſiſlamur xpᷣo patiẽti. Juxta H̊ qrit᷑.cuʒ mgr ad/
buc aſſignet terciã rõeʒ.vicʒ qᷓre dicimur iuſtificari ꝑ paſſõeʒ. vicz ꝙꝙ paſſio iuſtificet m modũ ſacrificij obla

ti. penes qͥd ſumit᷑ ſufficiẽs diſtinctio illaꝝ triũ rõnũ. Re. dom ꝙ nec iſtã rõnẽ aſfiãt męr̃ tanqᷓ; pᷣncipalẽ.ſᷣ ad ⁊

ia p̃ſuppoit illã qᷓ paſſio dẽ iuſtificare ꝑx modũ meriti.⁊ illã aſſigt cũ dicit. xpᷣs moꝛte ſua taq́; vno viſſimo
ſacrificio qcqd erat culpam in nob deſtruxit. ⁊ ita tres rõnes inuit jm qs paſſio xp̃i d iuſtificaꝛe. Juſtificat ei
vt boſtia oblata. vt credita. vt amata.Et iſte tres rões revucũt ad illas tres ꝗ ſupiꝰ? dicte ſt. vicʒ ꝙ paſſio xpi
iuſtificat ꝑ. modũ meriti diſponẽt.⁊ ꝑ modũ exẽpli excitãt.⁊ pꝑ modũ exẽplan dirigẽtl. vt ſit i ea meritu incetu
credita. ⁊ directio inqᷓtũ amata. ſm t᷑plex gen? cae.⁊ ſic paſſio dẽ iuſtificare nos

hoſtia oblata.excitatõ inqtũ cr

p fidẽ charitatẽ. qꝛ mediãtibꝰbis duabꝰvtutibꝰ vnimur ipi paſſiõi tãq foti ſalut. Et ſic ptʒ rñſio ad illa tria
doecta. Pumm bectũ pcedit ab inſufficiẽti. ſcᷣm vᷣo diſſoluit Srecſa⸗ ſilitudis.nõ em̃ ẽ ſile de fide ⁊ cha

ncideramꝰem̃ in pꝛincipẽ ſtt q̃ ſedu

tit adaʒ 2 ſeruũ fecit.

cepitq; nos qᷓſi vᷣna/
cłos poſſidẽ. Hoc vi/
det᷑ falſuʒ.qꝛ fraus et
dolꝰnemini dʒ pꝛoci/
nari. & ſi dyaꝰ hoĩem
decepit.vꝛ ꝙ ei nõ de/
buerit dñari. Itẽ dy⸗
abolꝰ?nullũ ius habe/
bat in nob. g nõ vꝛ ꝙ;
aliq̊ iure nos poſſedit

Itez nos eramꝰ ſerui

dei. nõ erat in ptãte
nr̃a facẽ nos ſeruos
dvyaboli. Si g̊ nec deꝰ
facit nos ſeruos dya/

boli. nec nos potuimꝰ

5

„
à

nos facere.nec dyabo
lus potuit nos ſubiu
gare.non vr verbum
auctis pᷣdicte veꝝ eẽ.
Pe. dom ꝙ abſ; du⸗
bio hõ iuſte detineba⸗
tur.ſᷣ dyaꝰnullo eum
iuſto titulo detinebat
nec poſſidebat.quoni
am male fidei poſſeſ⸗
ſoꝛ fuit. deꝰ qͥ ẽ iuſtꝰ
iudex iuſto iudicõ ſuo
B ꝑmiſerat. Juſtuʒ ei
erat vt ille qͥ ſe volun
taꝛie ſubiecerat ſugge
ſtioni ꝑ culpãa.eidem
in volutate ſubderet
p pena. Oð obijcit
ꝙ dyaꝰ nõ potuit poſ
ſidere.qꝛ nullum ius
hẽbat. dom ꝙ nõ va⸗
let.qꝛ multi poſſident

iniuſto titulo quoꝛuʒ

.

dyaꝰ pᷣnceps ⁊ dux ẽ.
q̃ eſt caput fraudis ⁊
malicie. Mec fraus ⁊
dolꝰ ei pꝛocinabat᷑.qꝛ
ad malũ ſuũ eũ detie/
bat. ſicut fures et la/
trones ad tpᷣs ea poſ-
ſidẽt q̃ furant᷑. Ad il/
lud qð obijcit᷑ ꝙ hõñ
potuit ſe facere ſeruũ

cũ eẽt in alteriꝰ iuriſ/

ſuũ fudit vt pctã nr̃a deleret. Vñ g nos dyabolꝰtene/
bat deletum eſt ſanguiĩe redemptoꝛis. Nõ em̃ tenebat
nos niſi vinclis pctõꝝ nroꝝ.iſte erãt cathene captiuo/
rũ. Venit ille.alligauit foꝛtẽ vinclis paſſionis ſue.in⸗
trauit in domũ eius.i.in coꝛda eoꝝ vbi ipſe hitabat.et
vaſa eius.ſ.nos eripuit q̃ ille impleuerat amaritudine
ſua.Deꝰaũt nr̃ vaſa eiꝰeripiẽs ⁊ ſua faciẽs.fudit ama
ritudinẽ.⁊ impleuit dulcedine ꝑ moꝛtẽ ſuã a pctis re⸗
dimens.⁊ adoptõnem gloꝛie filioꝝ largiees.
BDe efficacia paſſionis xpi iĩ libatõe a ptãte dyal. c
ctus ẽ g̊ hõ moꝛtał vt moꝛiẽdo dyaboluʒ vinceret.
iſi eĩ hõ eẽt qui dyabolũ vincẽèt.nõ iuſte ſᷣ violẽter
hõ ei tolli videret᷑ qͥᷣ ſe illi ſponte ſbᷣiecit.Sʒ ſi eũ hõ vi
cit.iure maifeſto hoĩeʒ ꝑdidit.⁊ vt hõ vincat.neceſſe ẽ
vt deus ĩ eo ſit qͥ eũ a pctõ ĩmunẽ faciat. Si eĩ ꝑ ſe hõ
eſſet vel angelꝰin hoiĩie facile peccaret.cuʒ vtrãq; nãm
ꝑ ſe ↄſtat cecidiſſe.iõ dei filiꝰhoĩem paſſibilẽ ſumpſit ĩ
q̊ͥ ⁊ moꝛtẽ guſtauit.qͥ celũ nobᷣ aꝑuit.et a ſᷣuitute dya⸗
boli.i.a pctõ(ſᷣuitꝰem̃ dya petm̃ ẽ) ⁊ a pena redemit.
e efficacia paſſionis xpᷣi in ſolutõne pᷣcij. Quõ ⁊ a
ꝗᷓ pena vpᷣs nos redemit ꝑ moꝛtenm. d
¶ Aq pena. tꝑali ? eterna. Ab eterna qͥdeʒ relaxãdo de⸗
bitũ.A tꝑali vᷣo penitus nos liberabit ĩ futuro.qñ no⸗/
uiſſima moꝛs inimica deſtruet᷑. Adhuc em̃ expectamꝰ
redemptõeʒ coꝛꝑis.ſᷣm aĩas vᷣo iam redempti ſumꝰex
ꝑte non ex toto.a culpa nõ a pena. Nec oĩno a culpa.
Nõ em̃ ab ea ſic redẽpti ſumꝰvt nõ ſit.ſᷣ vt nõ dñetur.
Pcã q; nf̃a.i.penã pctõꝝ nr̃oꝝ dr in coꝛꝑe ſuo ſuꝑ li⸗
gnũ poꝛtaſſe.qꝛ ꝑ ipiꝰpenã quã in cruce tulit.ois pena
tpalis q̃ ꝓ pctõ ↄuerſis debet᷑.in baptiſmo penitꝰrela⸗
xat᷑.vt nulla a baptiʒato exigat᷑.⁊ in pnia minoꝛatur.
Nõ em̃ ſufficeret illa pena q̃ penitẽtes ligat ecclia.niſi
pena xpᷣi cooꝑaret᷑ qͥ ꝓ nobᷣ ſoluit. Vñ pctã iuſtoꝝ qui
fuerũt añ aduentũ in ſuſtẽtatõne dei fuiſſe vſq; ad xpᷣi
moꝛtem dicit apls.ad oſtenſionẽ iuſticie eius in h̊ tem
poꝛe.Ecce aperte expoſitum eſt quõ ⁊ quid chꝛiſtus ꝑ

1

moꝛtem nobis meruit ⁊ impetrauit.
dAQuare xp̃s dicit᷑ redemptoꝛ. e
¶Tiñ ipſe ve dr redemptoꝛ mũdi.⁊ dei hoiĩimq; media dð
toꝛ.ſᷣ mediatoꝛ in ſcriptura dicit᷑ ſolꝰfiliꝰ Redemptoꝛ e
vo aliqñ etiã pr̃ vel ſpũſſanctꝰdr. Sʒ hoc ꝓpter vſum
ptãtis nõ ꝓpt᷑ exhibitõeʒ hũilitat ⁊ obie.Nã ſᷣm pote
ſtatis ſil ⁊ obie vſum filiꝰ ꝓpꝛie dicit᷑ redemptoꝛ.qꝛ ⁊

„.*

ſeruitut dyaboli, vrunz reliquerat hoiem in manu cõſilij ſui.⁊ ſic ei ꝑmittebat vt poſſet ſe inducere in

9 „ . 2ꝰ — — „ „ 1 „— 9 „ —( . .. . ₰ —
A miniũ ſuꝑ hoies nõ miſerat. videt ꝙ; ad eũ redemptio hois nõ ſpectabat. Item quero a q̊ͥ ⁊ ꝑ quẽ re/

6videtn tu dicas ꝙ redemit a dyabolo. Sʒ ↄtra.ei ſoluit pᷣciñ a q̊ redemit.S r̃demit nos pᷣcio ſanguinis ſui.

Vñ ipſe vere dicit᷑ redemptoꝛ mũdi. VUr h̊ eẽ falſum. Nemo em̃ emit qð ſuũ eſt. Si

f en ſe ganguinis ſoluerit dyabolo. Si tu dicas ꝙ redemit a deo. Cõtra. nulloredimit vel emit ali⸗
a. Doim ꝙ hõ venũñdatꝰerat vt faceret malũ in ↄſpectu dñi.⁊ fecerat ſeipᷣm ſeruũ pcti et ſuppli/

cij. In his aũt omibꝰdetine
num ⁊ iniuriã paſſus erat.⁊

bar auẽte diuine ſnie ⁊ iuſticie.Et iõ pᷣciũ redemptõnis ei oꝑtebat offerꝛi q̊ͥ dam-
qm̃ h eſt deꝰ.ideo xpᷣs in offerẽdo ſanguinẽ ſuũ deo.redemit nos a ſeruitute pcti

yaboli ⁊ ſupplicij. ita manꝰmiſcdie redemit hoiĩem de manu ſeueritat ⁊ iuſticie. Tranſicrat em̃ hõ ꝑ cul/

pam ſuã de vna manu ad aliã
dẽ. Bapter vſum ptãt. Obij

Et p B pʒ rñſio ad obiecta. e Medemptoꝛ vo aliqñ etiã pꝛ vel ſpnfſanctus
cit᷑. Si em̃ deꝰab eternohhabuit ptãtem.videt᷑ ꝙ ab eterno fuit nr̃ redemptoꝛ.

Item aug.dicit ꝙ in nr̃a relemptõe nã ũ ptãte ſ potiꝰ iuſticia.& nõ vꝛ rõ i aſſig
. e in mptõe nõ erat vtendũ ptate ſ potiꝰ iuſticia. & nõ vr rõ illa recte aſſiãta.Re. dʒ
in regemptone fuit yſus ptatis ⁊ vſus bumili at. b yſus bumilitat appuit in pmoꝛdio. vſus ptãtis appa⸗

.

Aginlec
lſionun.

lisen,

j.Thi.ij.

Ro. v.

feſſionum.,

Virgilius con/
tra Euticen.

ſe expleuit ꝑ q̃ iuſtificati ſumꝰ.s ipᷣam iuſtificatiõeʒ eſt
oꝑatus potentia deitat cũ prẽ ⁊ ſpũſctõ.Eſt ̊ redem⸗
ptoꝛ inq;tũ ẽ deus ptãtis vſu.inq;tum hõ hũilitat ef⸗
fectu.Et ſepius dr redẽptoꝛ ſᷣm hũanitatẽ.qꝛ ſᷣm eam
⁊ in ea ſuſcepit ⁊ impleuit illa ſacr̃a q̃ ſunt cã noſtre re⸗/
demptõnis. ꝓpꝛie ergo filius dicit᷑ redemptoꝛ.
¶ Quare xpᷣs dicitur mediatoꝛ. f

¶ Aui ſolus dicit᷑ mediatoꝛ nõ pr̃ vel ſpũſſanctꝰ. DLe q̃

apls. Vnus mediatoꝛ dei ⁊ hoim hõ xpᷣs ihs.i.ꝑ hoi⸗
nẽ ijſi in medio arbiter ẽ ad ↄponendã pacẽ.i.ad recõ
ciliandũ hoĩes deo.hic ẽ arbiter queʒ Job deſiderat.
vtinã eẽt nobᷣ arbit. Recõciliati eĩ ſumꝰðo vt ait aplłs

ꝓ moꝛtẽ xpᷣi. Qð nõ ſic intelligendũ ẽ q̃ſi nos ei ſic re
cociliauerit xpᷣs vt inciꝑet amare qͥs oderat. ſic recõci
liat᷑ inimicus inimico.vt deinde ſint amici qͥ añ ſe ode
rant.ſᷣ iam nos diligẽti deo recõciliati ſumꝰ. Nõ eĩ ex
q̊ͥ ei recõciliati ſumus ꝑ ſanguiĩeʒ filij.nos cepit diligé.
ſ añ mom pꝛiuſq; nos aliqͥd eſſemus.Quõ g nos dili
genti deo ſumꝰrecõciliati.cũ ꝓpter pctm̃ cũ eo hẽamꝰ
inimicicias.qͥ hẽbat erga nos charitatẽ.etiã cũ inimi/
cicias exercebamꝰaduerſus eũ oꝑando iniqᷣtatẽ:? Ita
5 inimici eramꝰdeo.ſic iuſticie ſunt inimica pctã.et iõ
remiſſis pctis tales inimicicie finiunt᷑ ⁊ recõciliant᷑ iu⸗

ſto qͥs ipſe iuſtificat. Epᷣs aũt dicit᷑ mediatoꝛ eo ꝙ me⸗

dius int᷑ deũ ⁊ hoĩes ipſos recõciliat deo. Reconciliat
aũt dũ offendicula hoĩm tollit ab oculis dei.i.dũ pec⸗/
cata delet qbus deus offendebat᷑.⁊ nos inimici eiꝰera

¶ Quare ſolus dei filiꝰdr mediatoꝛ f ⸗mus.

¶ Sed cũ pctã deleat nõ ſolus filius ſᷣ ⁊ pater ⁊ ſpũſſan⸗
ctus quoꝝ deletio eſt noſtra ad deũ recõciliatio.q̃re ſo
lus filiꝰdicit᷑ mediatoꝛ. Nã de prẽ legit᷑ ꝙ recõcilia ue⸗

rit ſibi moᷣm.Ait em̃ apłs.Deus em̃ erat in xpᷣo mom

ſibi recõciliãs.Cũ & recõciliet.q̃re nõ dicit᷑ mediatoꝛ?

XIX
—

ruit in fine. vicit enis
moꝛteʒ ⁊ autoꝛẽ moꝛ
tis patiẽdo ⁊ reſurgẽ/
do.liq; paſſio infirmi
tat᷑ attribuatur ſoluʒ
xpᷣo.tñ opatio virtuj
toti trinitati.Et ideo
dicit meꝛ ꝙ tota trini
tas ẽ redemptoꝛ vſu
potentꝭ. Ad illud qð
obijcit᷑ ptãs fuit in
deo ab eterno. dðz ꝙ
mgr nõ dicit ꝙ fuerit
redemptoꝛ ex poteſta
te ſed ex vſu ptãtis.⁊
hũc quidẽ nõ habuit
ab eterno ſed ex tpe.
f¶ Dicit᷑ redemptoꝛ

Sm hũanitatez. qꝛ vᷣm

eam ⁊ in ea ſuſccpit ?

impleuit illa ſacr̃a q̃
ſunt cã noſtre redem

ptiõis. Sʒ ↄtra.pnia.

et ↄfirmatio. ⁊ extre

ma vnctio. faciũt ad
nr̃am redemptõeʒ.ct
tñ vpᷣs ea in ſe non re
cepit.Re.dðᷣ.ꝙ ſacr̃a
nõ vocant᷑ illa q̃ ſunt
ſigna ⁊ vaſa in quibꝰ.
cõfert᷑ gra.ſicut ſunt
ſeptẽ ſacr̃a ecchie.ſed
ſacr̃a hic dicuntur ſa/
cra myſteria ſiue fa-
cta ſecreta q̃ oꝛdina/

ta ſunt ad nr̃aʒ redẽ/
ptõez. ſicut xpᷣi incar-/
natio.natiuitas.paſ⸗/

ſio.⁊ reſurrectio ⁊c̃.

Quia nec medius ẽ int᷑ deũ ⁊ hoĩes.nec in ſe hũit illa ſacra quoꝝ fide ⁊ imi⸗
tatõne iuſtificamur.i.recõciliamur deo.Recõciliauit ꝗ̊ nos tota trinitas vir
tutis vſu.ſ.dũ pctã delet.ſ filiꝰſolus impletõne obie in qͥ patrata ſunt ſᷣm hu
manã naturam.ea ꝑ que credentes ⁊ imitantes iuſtiſccean.
¶ Scom quã naturam chꝛiſtus dicitur mediato ge
¶AUnde ⁊ mediatoꝛ dicit᷑ jm humanitatẽ nõ ſᷣm diuinitatẽ.Non em̃ eſt medi
atoꝛ inter deũ ⁊ deũ.qꝛ tm̃ vnus eſt deus.ſᷣ inter deuʒ ⁊ hoĩiem quaſi int duo
extrema.qꝛ medius eſſe nõ põt niſi inter aliq. Mediatoꝛ eſt & inq;tuʒ homo.
nã inq;tum deꝰnõ mediatoꝛ ſᷣ equalis patri eſt.hoc idem qð pater cuʒ patre
vnus deus.AHediat & inter hoĩes ⁊ deũ trinitatẽ ſᷣm hoĩs naturã.in qua ſu⸗
ſcepit illa ꝓx que recõciliamur deo trinitati.⁊ ̃ᷣm eandẽ habet aliqd ſile deo.

2 aliquid ſimile homibꝰ.qð mediatoꝛi ↄgruebat.ne ꝑ omia ſimilis homini/⸗

bus longe eſſet a deo.aut ꝑ om̃ia deo ſimilis longe eſſet ab hominibus.⁊ ita
mediatoꝛ nõ eſſet. VUerus g̊ mediatoꝛ xpᷣs inter moꝛtales pctõꝛes ⁊ immoꝛta⸗

lem iuſtũ.apparuit moꝛtalis cum hoibus.iuſtꝰ cũ deo. Per infirmitatẽ ꝓpin⸗

quꝰnobis.p iuſticiã deo. Recte g mediatoꝛ dicteſt.qꝛ int deũ ĩmoꝛtalẽ ⁊ ho
minẽ moꝛtalẽ eſt deꝰ⁊ hõ recõcilians hoĩem deo intantuʒ mediatoꝛ inq;tum
eſt homo. Inqᷓ;tum aũt verbũ nõ eſt medius.qꝛ vnus cũ patre deus. Si er/

go chꝛiſtus ſm vos o heretici vnam tm̃ habet naturã.vnde medius erit: Ni

ſi ita ſit medius vt deꝰſit ꝓpter diuinitatis naturaʒ.⁊ hõ ꝓpter humanitatis

naturã. Quõ humana in eo recõciliant᷑ diuinis: Nam ipſe viuẽs pꝛius in ſe

Q ij

humana ſociauit diuinis vtriuſcq; nature ↄfunctõeʒ in vna ꝑſona. Deinde

4

oms fideles ꝑ moꝛtẽ recõciliauit deo.dũ ſanati ſunt ab impietate quicũq; hu

militatẽ xpᷣi credẽdo dilexerũt.⁊ diligẽdo imitati ſi t. Ecce hic agliqten? inſinu⸗
at᷑ qre xpᷣs iolꝰmediatoꝛ dei dr̃ ⁊ hoim.⁊ ſᷣim quã nãʒ mediet.ſ.hũanaʒ.et cui
mediet.ſ.deo trinitati. Lrinitati em nos recõciliauit ꝑ moꝛtẽ ꝑ qua etiã nos
redemit a ſeruitute dyaboli.Nam vt petrus ait.Mõ coꝛruptibilibꝰ auro ⁊ ar
gento redempti ſumꝰſed pᷣcio ſanguine agni immaculati.

. .

Dintelligentiam aũt huiꝰ ꝑtis incidit hic qᷓ
ſtio circa duo. Pꝛimo em̃ querit᷑ de efficacia
paſonis. Scdo vo querit᷑ de ꝑſona redem/
ptoꝛis ⁊ mediatoꝛis.Cinoa pꝛimũ querunt᷑ quatuoꝛ
iuxta ea q̃ pꝛius tacta ſunt. Pꝛimo g querit᷑ vtrum

p paſſionem xpi fiat pctõꝝ remiſſio.Scdᷣo queritur.

vtrum fiat cyꝛograpboꝝ deletio. Lercio querit᷑ vtꝝ

P ipᷣam fiat liberatio a ptãte dyaboli. Quarto queri

xur vtrũ ꝑ ipᷣam fiat abſolutio a pena pctti.
— Dueſtigel. = g
trum p paſſionẽ xpᷣi fiat remiſſio peccatoꝝn? Et ꝙ
ſic videt᷑ Apoca.j.Lauit nos a pctis noſtris in ſan/
guine agni. Sed pctã abluere non eſt aliud q; pctã
remittere ſiue iuſtificare.̊ a paſſione eſt peccatoꝛuʒ
remiſſio ⁊ iuſtificatio.
pene mundant᷑ in ſanguine.⁊ ſine ſanguinis effuſio/
uie nõ fit remiſſio peccatoꝛum.Et ibidem. Sanguis
xp̃i qui ꝑ ſpm̃ſanctum ſemetipᷣm obtulit immacula
tum deo emundabat oↄſcientias noſtras ab operibꝰ
amoꝛtuis.Sed oꝑa moꝛtua ſunt peccata.̊ ꝑ paſſio/
nem xpᷣi fit emundatio a peccatis. ¶ Item in cano/

nce miſſe dicit᷑ ⁊ trahit᷑ de euangelio.Hic eſt calix no.

ve. teſta.qui ꝓ vobis ⁊ ꝓ multis ef.in re.peccatoꝝ.
tem ſacr̃a iuſtificant.Sed om̃ia ſacr̃a iuſtificati
onem babent a paſſione xpᷣi. ᷓ multo foꝛtius chꝛiſti
paſſio eſt efficax in iuſtificando.(¶ Sed ↄtra. Rom̃.
iiij. Lraditus eſt ꝓpter delicta noſtra.⁊ reſurꝛexit p/
pter iuſtificatõneʒ noſtrã. &̊ videt᷑ ꝙ iuſtificatio ſit a
reſurꝛectõne non a paſſione. ¶ Item Eſa.xliij. Ego
ſum qui deleo iniquitates tuas ꝓpter me.j deletõ ꝑec
73** noſtroꝝ eſt a ſolo deo.nõ a paſſione chꝛiſti.
¶ Item iuſtificatio a culpa eſt ꝑ gratie infuſionem.
Sed ſolus deꝰeſt qui põt gratiam infundere ſicut in
pꝛimo libꝛo ⁊ in quarto oſtenditur.& ſolus deus põt
culpam delere ⁊ hbominẽ iuſtificare.g culpe deletio ⁊
iuſtificatio nõ eſt a paſſione. ¶ Item nibil coꝛpoꝛa/
le inſſuit iuſticiaʒ in rem ſpnalem. ſed paſſio xpᷣi fuit
coꝛpalis.g nõ potuit animã iuſtificare ſiue a pecca/
to mundare. ¶ Item neccſſe eſt iuſtificans eſſe con/
iunctũ iuſtificato.ſed paſſio xpᷣi eſt extra animã.ergo
noõ põt iuſtiſicare animã. Irez ſi paſſio xpᷣi eſt cau
ſa iuſtificatõnis anime.aut &ͤ ꝑ modum cauſe mate/
rialis.aut pꝑ modũ foꝛmalis.aut cfficientis.aut fina
lis. Hon materialis. hoc ↄſtat. qꝛ paſſio nõ eſt mate

ria iuſtiſicationis. Hon foꝛmalis.qꝛ illud eſt gratia.
Nlon efficientis.qꝛ illud eſt deus. Hon finalis.quia
illud cſt gloꝛia eterna. ac. Si tu dicas ꝙ paſſio dici
7 tur iuſtificare.i.xpᷣs patiẽs.eadem ratõne ⁊ ambula-
tio. 7 At wierrek nos utigenret pctã goara
Hõ IpS ambulans 2 pdicans nos iuſtifica-
uit. 7 pctq noſtra delcuit qd tamen no pccdit. Eſt F

delere. Quia x

qqueſtio qualiter xpᷣi pamio eſt cauſa noſtre iuſtificati

Onis. Et ſi tu dicas ꝙ p modũ meriti. tũc eſt queſtio
iuſtificatõnis.

qualiter reſurrectio pot eſe cã noſtre
cum yps nõ merverit reſurgẽqo. Et ſi vtraqʒ eſt czu⸗

Item ad Hebꝛc.ix. Om̃ia

Summtmã intel
ligentie pᷣmiſſe
ringit.

· Pe. .

„

ſa ſcʒ tam paſſio q reſur
ueniat ⁊ pꝛincipa S ad pᷣdictoꝝ intelligentiã
eſt notandũ q; noſtra iuſtificatio attribuit᷑ tam paſ-
ſioni qᷓ; reſurꝛectõni ſicut haber᷑ in textu ⁊ glo.in plu
ribus locis. Añ ad Roma.iiij.dicit᷑ ſuꝑ illud. Moꝛ⸗
tuus eſt ꝓpter nr̃a delicta ⁊c. Atraq; ſcʒ moꝛs et re
ſurꝛectio xpᷣi delicta noſtra tollũt.⁊ vtraq; iuſtificãt.
Attñ neutri.i.nec reſurꝛectioni nec paſſioni attribui
põt ꝓpꝛie cauſalitas iuſtificatõnis ſiue deletio culpe.
qꝛ nõ inuenit᷑ ibiꝓpꝛie aliquod genꝰ cauſe ſicut i op/
ponendo oſtenſum eſt. Habent tñ nihilominus ali⸗
quam cauſalitatem in hoc ꝙ habent aliquam cauſe
pꝛietatem. Attribuit᷑ em̃ his iuſtificatio noſtra per
modũ meriti interuenientis.qð quidẽ habet diſpoſi

tionis ratõnem.⁊ reduci babet ad cauſam materia/

lem. Per modũ excmpli ꝓuocantis ⁊ excitantis.qd
quidem habet reduci ad cauſam mouentẽ ⁊ efficien
tem. Per modũ exemplaris regulãtis.qð quidẽ ba/
bet reduci ad cãm foꝛmalẽ. Per modũ tmini quictã
tis.qð quidẽ hʒ reduci ad cam finalez.Et ita his du/
obus attribuit᷑ iuſtificatio ſm ꝓpꝛietatẽ cuiuſlʒ cau/

ſe generis. Attamen ratio merendi iuſtificatiõeʒ at/

tribuit᷑ ſoli paſſioni nõ reſurꝛectõni. Ratio vo termi
nandi ⁊ quietandi attribuit᷑ reſurꝛectõni ad quã oꝛꝝ
dinat᷑ iuſtificatio nõ paſſioni. ODuo vᷣo intermedia.
ſcʒ excitatõ ⁊ regulatio attribuit᷑ vtriq;. Maʒ paſſio
excitat nos ad dei dilectiõeʒ.⁊ vlteriꝰinſinuat nobis
qualiter moꝛi debeamꝰpctis.⁊ ita eſt exemplũ puo/
cans.⁊ exemplar regulans.Et ꝙ ſit exemplũ habet᷑
ex pꝛima Pe.ij. p̃s paſſus eſt ꝓ nobis vobis relin/
quens exemplũ. ſit exemplar hr̃ ad Rom̃.vj.Si
ↄplantati ſumꝰſilitudini moꝛtis ipſiꝰ ⁊c̃. Silr et re/
ſurꝛectio bʒ rõnem exempli ꝓuocantis.⁊ exemplarꝭ
dirigentis. Pꝛouocat em̃ nos ad iuſticiã ꝑ quã acq/
ramus illam gloꝛiã quazʒ eredimus xpᷣm habuiſſe in
ſua reſurꝛectõne.vt talia ſint coꝛꝑa gre.qualia xpᷣus
in ſua reſurꝛectõne monſtrauit.ſicut dicit᷑ in quadã
glo. Dirigit etiam nos dum ad eius exemplar cona⸗
mur ambulare in nouitate. Juxta illud qð d ad ro-
ma.vj.quõ xpᷣs reſurꝛexit a moꝛtuis ꝑ gloꝛiam pris.
ſta ⁊ nos in nouitate vite ambnlemꝰ.⁊ ſic taʒ paſſio
q; reſurꝛectio bʒ rõnem excitantis ⁊ regulãtis reſpe
ctu noſtre iuſtificatõis.ſᷣm duo q̃ in noſtra iuſtifica⸗
tõne hñt ↄſiderari.ſ.ablatõ mali ⁊ collatõ boni.Ab/
latio mali appꝛopꝛiat᷑ ipſi paſſioni.collatio vo boni

ipſi reſurꝛectoni. Et hoc eſt qdð dicit᷑ in glo.Traditꝰẽ

Apter delicta nr̃a ⁊c. Moꝛs xpi ſola interitũ vite ve
teris ſignificat. ⁊ in reſurꝛcctione ſola noua vita ſis

ficatur. Ex bis que dicta ſunt patet rñſio ad que/

ſtionem ſupꝛa ꝓpoſitã. vicʒ qualiter noſtra iuſtifica/

tio ſiue deletio culpe ſit a paſſione xpᷣi. Eſt em̃ ab ca
per modum meriti.⁊ ꝑ modum exemplaris.⁊ ſigui.

Patet etiã qualiter ſit a reſurꝛcctõne.⁊ ꝑ boc mani-

feſtata eſt rñſio ad pꝛimus obicctum de auẽte apli qᷓ
dicebat᷑ ꝙ noſtra iuſtificatio eſt a reſurꝛectõe. Eſt ẽ

ectio.querit᷑ cui pꝛius con /

itte
. niboffun
Cikickinic
ſtentsbe
conodin
rmegnſion
tockogen
tas ſolo d
gſeungiſt
1l amraeſ
Gnulunc
ganoci
mckchu
1pnſoppi⸗
zunckh
luntateopt
ſeicrap,
1 denſanatt⸗
obiet git
domngglii
tumn roafn
igr ſs
ſtuobjaas
iitianono⸗
Eraccſeean.
Cenrnohant
Nkaschon
fonpſcenin
1)ſilingte
ortirqe
hoſfrintifent
anſent ſone
hergietten
Plincpiotehpo
rdſronti
ſorcccrichi⸗
(rignnfi
og
Mnsndoss

Fe
Nienbe
hitinliterz

Nogapbe
merſta ſonib
lur iey
ngve dam
Eyentura
tenante
fedincbꝛnt
Nhegͤeſen
nepolatunh
NoNtgchant,
Ulifuentdee
eſngleuta
m Acbreſine
csbierini
nppte dian
Lenrßipöſun
ſglitfi
1. Geen
nnlcn
Pͤck
nidenng

. hſmcle
atpli.ngui
egbabent ninn
ababerdautnnn
aſus ſ ho in
aninors NaN.

it hatdat

—
= —
–
= =S- =4
— S.
— — —
= =
=

—

S
===
2 =

——
—
—
—
—
—☛
—, —
—

—
☛R
☛ =
= ==

☚
—

S = —
2==

S

=
S=
S=

=☛

10 nire paſſioni xpᷣi.

Di.

a reſurꝛectõne ⁊ paſſione ſine aliqua cõtradictiõe vt

pꝛius oñſum eſt. ¶ Ad illud qd obijcit᷑ ꝙ ſolus de?ꝰẽ
qui delet iniquitates ⁊c.dᷣm ꝙ verũ eſt ꝑ modũ ef/
ficientis.ꝑ hoc tñ nõ excludit᷑ ꝙ alij nõ poſſit ↄueni/
re ꝑ modũ merentis ⁊ excitantis.ſicut dictũ eſt ↄue/

⁊ paſſio xpᷣi ⁊ ſi nõ habeat potentiaʒ iuſtificandi in/

qᷓ;tum eſt paſſio coꝑalis.habet tamen inqᷓtuʒ a vo/

luntate optima ꝓcedebat eius tolerantia.⁊ hahebat

fieri crca pſonam digniſſimam.qu ſt omuis iuſti
12 cie ⁊ ſanctitatis pꝛincipiũ ⁊ cauſa.

d illud quod
obijcit᷑ ꝙ iuſtificans debet eſſe ↄiunctuʒ iuſtificato.
dðm ꝙ aliqͥd ↄiungi alij poteſt duptr.vicz ꝑ ſubſtã/
tiam.⁊ p effectum Ruis aũt pafſio xpᷣi nobis non
ↄiungat᷑ ꝑ ſubam.ↄiungi tamen põt ꝑ efficaciaʒ.Et
ſi tu obijcias ꝙ nõ videt᷑ ꝙ poſſit ↄiungi ꝑ efficaciã
niſi aliquo modo ↄiungat᷑ ꝑ ſubſtantiaʒ.ddm qꝙ nõ
eſt neceſſe eam ↄiungi ꝑ ſubam.ſed ſufficit ꝙ cõiun/
gatur mediante fide ꝑ dilectõnem.Et hoc eſt quod
dicit᷑ ad Roma.iij. Quem pꝛepoſuit deus ꝓpiciato/
rem ꝑ fidem in ſanguine eiꝰ.Glo.Fidem ⁊ paſſiõeʒ

15 ſimui iungit. qꝛ neutrũ ſine altero valet.¶ Ad illud
qʒ querit᷑ in qͥ genere cauſe paſſio xpᷣi ſit pꝛincipbium

noſtre iuſtificatõnis.iam patet rñſio. ex his que di/
cta ſunt. Mon em̃ eſt cauſa ꝓpꝛie.licet aliquo mõ ha/
beat ꝓpꝛietatem cauſce ſicut pꝛius explanatum eſt in
pꝛincipio reſponſionis.vbi etiã determinatũ eſt q̃li⸗-
ter differenti modo iuſtificatio noſtra paſſioni ⁊ re
ſurꝛcctõni chꝛiſti babebat attribui. M
Queſtio. ij.

b
¶ Utrũ ꝑ paſſionem xp̃i facta fuerit cxꝛographoꝝ de/

letio:Et ꝙ ſic videt᷑ pꝛimo auẽcte apli ad Col.ij. Do
nans nobis delicta.⁊ delens qd aduerſum nos crat
cyꝛographum decreti qd erat ↄtrarium nobis
Item bocipſum videt᷑ auẽte Aug.quaʒ mgr po/
nit in litera. Yuſo ſanguie ſine culpa.omniũ culpaꝝ
cyꝛographa deleta ſunt. ¶ Item om̃ia merita et de/
merita ſcribunt᷑ a iuſto iudice. Juxta illud qð ſcribi
tur Hiere.xvij. Pctm̃ iuda ſcriptũ eſt ſtilo ferꝛeo in
vngue adamantino.ſᷣ paſſio chꝛiſti nos liberauit ab
ira ventura.ꝙ deleuit noſtraꝝ culpaꝝ cyꝛographa.
Item ante aduentũ chꝛiſti etiaʒ ſancti patres iu/

ſte detinebant᷑ in lymbo.hoc aũt nõ erat ꝓpter pctm̃

ade qð pᷣceſſerat. pꝛeciũ illud adhuc remanebat in
memoꝛia tanq; in ſcriptura.ſed poſt paſſionẽ chꝛiſti
nõ detincbant᷑.̊ videt᷑ ꝙ ſcriptura illa ꝑ quam obli
gati fuerũt deleta fuit. Reſtat g ꝙ chꝛiſtus in paſſio/-
ne ſua deleuit culpaꝝ noſtraꝝ cyꝛographa. ¶ Sʒ cõ

tra. Adhbuc ſunt aliqua pctã ꝑ que dyabolus detinet

boies bic ⁊ in futuro ad luenda ſupplicia. ſi tenen-
tur ꝓpter alicuiꝰculpe memoꝛiam.videt᷑ ꝙ ꝑ paſſio/
nem xp̃ᷣi nõ ſunt deleta omniũ culpaꝝ cyꝛographa.

ꝓcurantes in ipſa paſſione grauiter peccauerunt.er

go nõ videt᷑ ꝙ ꝑ paſſionẽ eius deleta ſunt culparum

noſtraꝝ cyꝛographa.ſed potius inſcripta et roboꝛa/

¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ iuſtifica/⸗
tio eſt ꝑ gratiã que infundit᷑ a ſolo deo.dð ꝙ et ſi G/
tia a ſolo deo babeat infundi.nibilominꝰtamen xps
p ſuam paſſionẽ potuit eam nobis ꝓmereri.⁊ ſic di
11 cimur a paſſione iuſtificari.(¶ Ad ülud qð obijcitur
ꝙ nullum coꝛpꝑale influit iuſticiam in ſpnale.dðᷣm ꝙ
quẽadmodũ caro xpᷣi ꝑ ſe nõ eſt cibus anime.in ſe ta
mwen eſt cibus ex vnione ſui ad diuinaz naturam. ſic

ſupfluũt om̃ia alia remedia. ꝙ ſi hoc eſt falſuʒ.re⸗
at ⁊c. ¶ Item crucifigentes xpᷣm ⁊ paſſioneʒ eius

la. Si tu dicas &ᷣ deleta fuerũt q;tum ad meritum x

paſſonẽ. Contra.tantũ malũ fuit occiſio xpᷣi.quãtũ
bonũ fuit vita xpᷣi. ꝗ̊ malicia occidentiũ equabat᷑ ſo
lutõni pꝛecij.gᷓ nõ videt᷑ ꝙ ꝑ paſſionẽ xpᷣi poſſit ſcri-/
. tem cyꝛogphũ decreti.
aut ẽ culpa.aut pena.Si culpa.& idem ẽ delere cyꝛo/
graphũ ⁊ culpã.&̊ male diſtinguit aplłs ad Col.ij.in/

ptura culpe ipſoꝝ deleri.

ter hec duo dicens. Donãs nobis delicta.⁊ delẽs q

ad. n. e. cxꝛo. Si pena. Cõtra. cyꝛogpbũ obligat. pe

—

na nõ obligat. videt᷑ ꝙ cæꝛogphù nõ poſſit ſtare ꝓ

pena vel ꝓ culpa.Si g̊ paſſio xpᷣi nõ eſt niſi ↄtra cul-

pam vel ↄtra penã.ꝑ paſſionc chꝛiſti nõ habent dele
ri culpaꝝ noſtraꝝ cyꝛograpba. ¶ Item cyꝛoaphuz
illud aut habebat᷑ a deo.aut a nobis.aut a dyabolo.
Si a deo.videt᷑ ꝙ deleri nõ poterat.qꝛ a nullo pt ſe
pari diuina iuſticia.nec infringi diuina ſnia. Si a no

bis habebat᷑.g̊ videt᷑ ꝙ nõ eſſet aduerſum nos.Si a⸗

dyabolo. Contra.dya?ꝰnullum ius acquiſierat in no

big.̊ nullũ aduerſum nos habebat cyꝛographum.

Item querit᷑ iuxta hoc q̃ ſit dr̃ia inter cxꝛogphũ

decreti ⁊ cxꝛographum culpe.cuʒ vno noie nominet
Aug.⁊ alio noie noiet apłs.Et que ſit illa ſcriptura.
.ach 14

⁊j qualiter ꝑ paſſionẽ chꝛiſti affixa ſit cruci. L
pᷣdictoꝝ intelligentiã eſt notandũ ꝙ ſermo iſte ẽ me
thaphoꝛicus.quo dicũt᷑ ꝑ paſſionẽ chꝛiſti deleri cyꝛo

grapha culpaꝝ.Dicit᷑ em̃ cyꝛographuʒ a cyꝛos qð ẽ

manꝰ.⁊ gphia qð ẽ ſcpᷣtura.q̃ſi ſctura mãu facta.

Oue aũt ſit iſta ſcriptura que dẽ cxꝛograpbũ decreti

⁊ cyꝛographuʒ culpe.diuerſimode pot aſſignari ᷣm
diuerſas expoſitõnes q̃ innuuntur ſuper.ij.ad Colł.

Scdðm tñ expoſitõcʒ q̃ magis ↄſonat vᷣbo apli ⁊ di/
cto aug.ſciendũ ꝙ cyꝛogphũ culpe dẽ eẽ mẽoꝛiale q̊̃̊

aia tenet᷑ aſtricta ⁊ obligata alicui pene. ſicut aliqͥs
qñ obligat ſe alteri facit ei cxꝛographũ.⁊ B inuit Au
guſti.inir̃a cuʒ dicit culpaꝝ cyꝛograpba deleta ſunt.

quibꝰdebitoꝛes añ dyadolo tenebant᷑.Et dẽ illud cy-
rographũ culpe ⁊ cxꝛographum decreti.qꝛ talis obli

gatio ↄſurgit ex nr̃a culpa tanqᷓ ex merito.⁊ ex diui⸗

na ſnia tanꝙᷓᷓ ex decreto.⁊ ſic cxꝛogphũñ dr̃ eẽ mẽoꝛi/

ale illud qͥ quioẽ pctm̃ manet q;tum ad reatuʒ.rõne
cuiꝰdiuina iuſticia hʒ nos punire.dyabolica malicia
põt accuſare ⁊ detinere.⁊ ↄſcia nr̃a põt ↄtra nos re/
murmurare.⁊ illud cyꝛographũ aduerſum nos ha/

☚W

§

bet inſcribi nõ ſolũ ꝓ pctis nr̃is actualibꝰ.ᷣ etiam

petõ pꝛimi ꝑent.⁊ roõne bꝰ dyaꝰhʒ in nos aliquã ptꝗ
tem vel ſimplr vel ad tpᷣs.Om̃ xpᷣs ꝑ paſſionẽ ſuã
nõ ſolũ impetrauit nob remiſſionẽ culpe qtũ ad ma
culã.ſ etiã qtum ad reatũ.hinc ẽ ꝙ dicit aplis ⁊ au/
guſt. ꝙ xpᷣs pꝑ paſſionẽ ſuã deleuit cꝛoppha culpaꝝ.
Sʒ apls dicit ſingir delẽs cꝛoãphũ vecreti.qꝛ loqͥt
de meoꝛiali trãſgreſſionis pᷣmi ꝑent.Aug vo plura/
liter. qꝛ loquit᷑ de remiſſione oĩm pctõꝝ qtuʒ ad re/
atũ. vt pfectũ expꝛimat ipſiꝰpaſſionis effectũ. Cõce⸗

dendũ eſt aſſionẽ xpᷣi delent᷑ cyꝛogpha culpa
6 Be fiirönes d bofdunt. 4 16

rum. Cõcedende ſunt etia rone
illud vo qd p obijcit᷑ in ↄtrariũ ꝙ dya? multos deti⸗
net ad luenda ſupplicia. dᷣm ꝙ duple eſt loqui de ef
ficacia paſſionis xpi. aut q;tum ad ſufficientiaʒ. aut
tum ad efficacia. Mtum ad ſufficientiã ſic ſe cxtẽ/
it ad om̃s hoies.⁊ ad om̃s culpas. Si vᷣo qᷓtuʒ ad
efficaciã.ſic ſæ extendit ad eos ſolũmõ qͥ baptiʒant᷑ i
noie eiꝰ.q̃ abſoluunt᷑ a reatu oꝛiginalis et actualis.
ita ꝙ a dyabolo non pñt ampliꝰteneri.niſi foꝛte ſe ei
volũtarie ſubijciãt.⁊ noua ↄtra eos ſaibni Sos

—☛

12 pha. ¶Ad ulud q obijcit᷑ ꝙ ſi leta ſunt culparuzʒ
cyrographa ꝑ paſſionẽ qꝙ ſuꝑfluãt alia remedia. dðs
cꝙ ill nõ ſequit᷑qꝛ alia remedia a paſſione hñt effica
ciam. nec paſſio delct efficiẽter hmõi cyꝛographa niſi
18 interueniat illa fmedia. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ nõ
ſunt deleta crucifixoꝝ cyꝛoãpha ſᷣ potiꝰſcripta.ddm
ꝙ deleta fuerãt in ipſis crucifixoꝛibꝰ q́;tum ad ſuffici
entiã ⁊ qtum ad meritũ.licet in pluribꝰcoꝛũ nõ ſint
deleta qᷓ;tum ad efficaciã ⁊ qtum ad actũ ꝓpter eoꝛu
negligentiã.Et ſi tu obijcias ꝙ quãtitas tran ſgreſſi⸗
onis coꝝ equabat᷑ quantitati ſatiſfactõis.dðm qꝙ ex
cuſabant᷑ ꝑ ignoꝛantiã ſicut dicit Anſ.Si ei cogno⸗
uiſſent. nunqᷓ; dñm glie crucifixiſſent. Aliter põt dici
nunq; illi crucifixoꝛes ex tam mala volũtate chri⸗
ũ occidebãt.ex qᷓ bona volũtate chꝛiſtꝰ paſſionẽ ſu/
ſtinebat. ⁊ ideo longe potẽtioꝛ erat paſſio xpᷣi ad ſa/
19 tiſfaciendũ qᷓ; eſſet illoꝝ culpa ad obligandũ. (¶ Ad
illud qð querit᷑ vtrũ cyxꝛogphuʒ decreti ſit culpa vel
pena.ddᷣm ꝙ ꝗpꝛie loquẽdo nec eſt culpa nec eſt pe/
na. 5 eſt reatus cõſequens culpã qui eſt obligatio ad
penã.qᷓ quidẽ dẽ cxꝛogphũ inqtum tenet obligatõʒ
reſpectu pene.⁊ rõnẽ mẽoꝛialis reſpectu culpe pᷣteri
te.Culpa ei frequẽter trãſit actu ⁊ remanet reatu.ſi/
cut ptʒ in ſanct᷑ pꝛibus qͥ detinebant᷑ in limbo qbus
deletũ erat oꝛiginale q;ẽtum ad culpã.ſᷣ adhuc rema/
nebat in eis reatꝰ ꝓpter qᷓ; ianua erat eis caaua.
20 ¶Ad illud qð querit᷑ quis babebat illud cxꝛoppbũ
dosn ſicut tactũ fuit ꝙ ⁊ deꝰ.⁊ hõ.et dyaꝰhabebat.ᷣ
deus vt iudex.hõ vt reus.dyaꝰvt accuſatoꝛ.Et ſic la
tro fert inſigne ↄtra ſe.ſic bõ cõtra ſeipᷣm ferebat cy/
rographũ.nec ꝑ illud cyꝛograpbũ acquirebat᷑ aliq
ius dyabolo. Muis em̃ hõ iuſte detineret᷑.ipſe tñ in/
iuſte detinebat. Mec in illiꝰdeletiõe factũ eſt aliquod
pᷣiudiciũ diuine iuſticie.ſᷣ potiꝰſatiſfactũ eſt ei ꝑ bñfi
ciũ miſcdie redemptoꝛis. ¶ Ad illa vo q̃ qucreban/
tur vltimo pʒ rñſio ꝑ ea q̃ dicta ſunt in hmõi reſpon
ſi ven gne⸗ io ſicut planũ eſt ꝑtractanti.

—

¶ Atrũ ꝑ paſſionem xpᷣi liberati ſimꝰ a ptãte dyaboli.
Et ꝙ ſic v? Apoc.xx.Aidi anglm deſcendentẽ de ce/
lo.⁊ appꝛehẽdit dꝛaconẽ qͥ eſt dyaꝰ.ſ̊ potiꝰꝑ illũ an/
gelum ſicut ſancti exponũt intelligit᷑ xpᷣs.ſi &ᷓ ab iſto
angelo dyaꝰeſt religatꝰin eiꝰpaſſionc.videt᷑ ꝙ ami/
ſerit ſuꝑ nos poſſe. rem Bob rn. Mũüc iudicium
eſt mũdi.nũc pꝛinceps huiꝰmũdi eijciet᷑ foꝛas. Si g
dyaꝰfoꝛag ꝑ vxpᷣm eſt eiectꝰ.videt᷑ ꝙ a ptãte eiꝰlibera
ti ſmd. hrem xpᷣus dux nr̃ vicit dyabolum ꝑ illud
Apoc.v. Aicit leo de tribu iuda.Sʒ victoꝛia duc eſt
victoꝛia totiꝰ exercitꝰ.g videt᷑ ꝙ dyaꝰ a toto genere
hũano ſit ſuꝑatus.et ita videt᷑ ꝙ ꝑ paſſio xpᷣi amiſe/
rit ſuũ poſſe reſpectu gener hũani. ¶ Item qñ dyaꝰ
ſuꝑauit pꝛimũ hoiem.ꝑ ↄñs ſuꝑauit totũ genꝰ hũa/
num.ẽ pari rõne videt᷑ ꝙ cuʒ ſupatꝰſit a xpᷣo.ſuꝑatꝰ
ſit a toto genere hũano. ꝑ paſſionẽ xpᷣi totũ genus
hũanũ liberatuʒ fuit a ptate dyaboli. 3. Epb.
vj. Non ẽ nob̊ colluctio aduerſus carnẽ ⁊ ſanguieʒ.
ſ aduerſus mũdi rectoꝛes tenebꝛaꝝ baꝝ.ꝗ̊ demoneſ
adhuc nos impugnãt et huic mũdo pꝛincipant᷑.Sa
ptãte dyaboli liberati nõ ſumꝰ. ¶ Item. ij. Thimo.
iij. ↄr̃ ꝙ nouiſſimis diebꝰ inſtabũt tpa ꝑiculoſa.et h̊
ipſum dr̃.ij. The.ij.⁊ in Daniele ⁊¶ Apoc.ꝙ in tẽpe
antixpᷣi habebit dyaꝰ magnã ptãtem ad temptandũ

⁊ veyandũ.o non videt᷑ ꝙ ꝑ paſſonẽ amiſerit poſſe

—
.
—

ſuꝑ gen?bumanũ. tem ptãs dyabo i marime in „

duobꝰoſiſtit.vicʒ in obſefſione coꝛꝑm.⁊ in excecati
one mentiũ.ſᷣ poſt paſſionẽ xpᷣi adbuc multi a dyalbb
lo fuerũt obſeſſi.multi etiã fucrũt quiſſime excecati.
videt᷑ ꝙ ptãs dyaboli nõ ſit in aliq̃ diminuta ꝑ pai
ſionẽ xpᷣi. Oꝛ aũt dyaꝰmultoꝝ corꝑa obſederat dcz
exꝑientia.ꝙ iterũ multoꝝ mẽtes excecet ꝓbat᷑ ꝑ illI
qð dr̃.ij.Coꝝ.iiij.Deꝰhuiꝰſeculi excecauit mẽtes in/
fideliũ. ¶ Otem ptãs dyaboli vel eſt ad nocendum.
vel ad temptandũ.Sed nunqꝙᷓᷓ potuit nocere niſi ꝑp/
miſſus. HNunqꝙᷓ etiã potuit in pctm̃ pᷣcipitare niſi pbe
ret᷑ ei volũtas ⁊ ↄſenſus.⁊ hocipᷣm põt modo.ſi g̊ ab
initio nihil potuit amplius. vr idem ꝗqð e, 21
dom ꝙ ſicut dicit mgfr̃ in lr̃a. Per paſſionẽ xpᷣi ſumꝰ
a ptãte dyaboli liberati.om̃s quidẽ qᷓ;tum ad ſuffici
entiã. illi ſoli qͥ ſunt de eiꝰcoꝛpe (hoc eſt ecclia)qtũ
ad efficaciã. Et hoc pʒ ſic. Oyaꝰem̃ añ paſſioneʒ xpᷣi 22
hẽbat duplicẽ manuũ.vicʒ attrahentẽ ⁊ impellentez.
Manꝰattrahens erat ptãs trahẽdi ad limbũ etiam
iuſtos ⁊ ſctõs. Manꝰimpellens erat ptãs pꝛecipitã
di in malũ.vel ꝑ fallaciã.vel ꝑ violentiã.qꝛ tempta/
bat vt dꝛaco.temptabat vt leo.Et pꝛima manꝰ ſcili/
cet attractiua erat tante potentie vt nullꝰpoterat ei
reſiſtere.⁊ Gᷓ fuit ei oino amputata ꝑ paſſionẽ. Jam
em̃ nullũ iuſtũ põt ad limbũ trahere.qꝛ ꝑ paſſionem
xpᷣi deletũ eſt cyꝛographũ peti ade. Manũ aũt ipel/
lentẽ hẽbat ita foꝛtẽ.vt cum magna difficultate poſ⸗
ſet qͥs ei reſiſtere.Et ideo in multis regnabat.immo
fere in om̃ibꝰ.Om̃s em̃ vel ſuꝑabat ꝑ fraudulentiã
vel ꝑ violentiã.⁊ hec ptãs debilitata eſt ꝑ paſſioneʒ.
quã lumẽ veritatis aꝑitur ↄtra dyabolicã fraudu
entiã.⁊ adiutoꝛiũ vᷣtutis tribuit᷑ ↄtra dyabolicã vi/
olentiam. Apparuit aũt lumẽ veritatis.⁊ interiꝰper
diuinã inſpiratõeʒ.⁊ exterius ꝑ humanã inſtructio/
neʒz. Jam em̃ fere om̃ibꝰeſt veritas ꝓpalata.et ideo 62
deſtructa idolatria q̃ pꝛiꝰregbat.Adiutoꝛiũ etiã vᷣtu
tis tribuit᷑ ꝑ gratie infuſionem que repꝛimit ↄcupi/
ſcentiam.⁊ ꝑ angelicam ꝓtectõnem que cõpꝛimit et
repꝛimit poteſtates aduerſas.⁊ hoc ideʒ virtute paſ
ſionis.merito cuiꝰmittit᷑ nobis ſpũſſanctꝰ.mittũtur
etiam ⁊ ipſi angelici ſpũs vt ſuꝑctur aduerſariꝰ.Añ
dyabolus ſuꝑ om̃ia abhoꝛret memoꝛiam paſſionis
⁊ figuram crucis.ꝑ quam ſumus a ptãte eius libera
ti. Rõnes ergo hoc oſtendentes cõcedende ſunt. 2
d illud ergo qð pꝛimo obijcitur ꝙ adbuc reſtat 4
nobis aduerſus mũdi rectoꝛes colluctatio. dðm ꝙ
qᷓ;uis nobis incumbat pugna.nõ tamen elongamur
a victoꝛia.niſi interueniat noſtra negligentia.ſᷣm ꝙ;
dicit᷑.j.ad coꝛinth.x.Fidelis deꝰqui nõ ꝑmittit nos
temptari ⁊c̃.ſed faciet cũ temptatione ꝓuentum.ct
ideo ex illa auẽte non põt baberi ꝙ nobis pꝛeſideat
poteſias dyabolica. quis nos exercere non deſiſtat. ?5
A illud qd obijcit᷑ ꝙ in nouiſſimis diebus inſta
bunt temꝑa periculoſa. dᷣm ꝙ q;uis ꝑ paſſioneʒ ſit
poteſtas dyabolica ſuꝑata.tamen in nobis eſt vires
dare hoſti.⁊ nos ſubiugare poteſtati dyaboli.Et qᷣa
in nouiſſimis diebꝰ abundabit multoꝝ ꝑuerſitas.⁊
refrigeſcet charitas. vires ſumet dyabolica poteſtaſ.
⁊ iuſto dei iudicio ꝑmittct᷑ amplius ad malũ impel. 16
lere q; ꝑmiſſus fuerat in tempꝑe pꝛecedẽti.¶ Ad illᷣ

quod obijcit᷑ ꝙ adbuc põt in vexatõnem coꝛpoꝛum

— —

et excecatõez mentiũ.dm ꝙ hoc nõ poteſt modo ni
ſi quis ei ex culpa ſua vires tribuat.ſicut ſunt illi qui

feſtoſol
gporgro
Moſrort
ſlorz ohr
poruuit
holutuiedn
gigelar
Ugobngn
Cupaſt.
apnobose
mtinebabe
tupenepens
lachenalg
nfupno
o.E
ſor⸗
etihen
m
gpena.
plunan
ſcetor
calſania
tions
ngeſſe⸗
ictin
nent
nteſce
baccbmnt

ſͤtanil

nſſonich
nihſtae
ſibatmn
Reagkuen be
nereſ⸗
ſmn

n

I

lnec . N
.

. Nh
.*
e ce ze
N W
ioriorür
areſtzulche
tnütimium
jnerAmin
is: ui n
ioſtian n,
4

pmnen gt

““?“

r ga ich

S ect

27 ipſum eſſe vas vacuũ ſed ſignatum. ¶ Ad illud q
obijcit᷑ ꝙ nibil poterat niſi ꝑ dei ꝑmiſſionẽ ſiẽ ⁊ nũc.

ſacramenta xpᷣi ↄtemnunt.qui vo humiliter ⁊ deuo
te ſacramẽtis ⁊ ſacralibus ſe ſubijciũt.que a paſſio/
ne xpᷣi habent virtutẽ.non foꝛmidant dyabolicã po
teſtatem. Lanta eſt em̃ virtus ſacramentoꝝ ecclie.
vt etiam extendat ſe vſq; ad infidelcs.Añ nõ tot ho⸗
die dyabolus obſidet quot dyabolꝰↄſueuerat obſi/

dere. Scribit em̃ Gꝛeg. in dvyalogo de quodaʒ iudeo
qui cum vellet doꝛmire in loco deſerto muniuit ſe ſi /
gno crucis.⁊ demones ſuꝑuenientes cum vellent ip

ſum offendere.a ſigno crucis repulſi ſunt.⁊ dixerũt
¶ Ad illud q8

dom ꝙ deus ipſum amplius ꝑmittebat ex ſuo iuſto
iudicio.⁊ ↄſenſus noſter ampliꝰ ei ſubiacebat ex vi/
cio noſtro.per hoc ꝙ regnabat ignoꝛantia. regnabat
ctiam ↄcupiſcentia. Oeficiebat etiã ⁊ veritas.defici

ebat etiam ⁊ gratia.Sicut em̃ dicit᷑ Joh.j. Lex per

moyſen data eſt. gratia et veritas ꝑ ibeſum chꝛiſtuz
facta eſt. Et ſic patet qualiter ꝑ paſſionem xpᷣi libera
mur a poteſtate dyaboli.

¶ueſtio. iifj.

d
¶ En p paſſionẽ chꝛiſti abſoluamur a pena peccati.Et

q ſic videt᷑.j.Pe.ij. Peccata noſtra ꝑtulit in coꝛpo/
re ſuo ſuꝑ lignum. qð ponee magiſter in la dicit.
q; poꝛtare pctã noſtra.eſt poꝛtare penã peccatoꝛum
noſtroꝝ.Et bec ↄfirmat᷑ ꝑ illud Eſaie.liij. Aere lan/
guoꝛes noſtros ipſe tulit.⁊ infirmitates noſtras ipſe
poꝛtauit. 6
menti tui eduxiſti vinctos de lacu in q̃̊ nõ erat aqua.
Si ̊ educi de lacu ſine aqua eſt liberari a pena.vide
tur ꝙ ꝑ ſanguinem xpᷣi liberemur a pena peccati.

em paſſio xp̃ᷣi maxime fuit penalis.⁊ deo placi.

ta.⁊ ꝓ nobis etiã fuit ſoluta.ſed qð talis ↄditiõis eſt
maxime habet liberari a pena.g ⁊c̃. ¶ Item toleran

tia pene plus oꝛdinat᷑ ad relaxatõnem pene qᷓ; ad de

letònem culpe.ſi &̊ ꝑ paſſionem xp̃i fit iuſtificatio ſi/
cut ſupꝛa oſtenſum eſt.multo foꝛtius fit penax rela
ratio. ¶Seo contra.reſurꝛectio xpᷣi eſt cauſa nr̃e re
ſurꝛectoõnis ſicut dicit᷑ in glo.j.Coꝝ.xv. Sed ꝑ reſur
rectõnem noſtram habemꝰliberari a pena ⁊ a miſe/

ria.& videt᷑ chꝛiſti reſurꝛectio nõ paſſio liberet nos

a pena. ¶ Item chꝛiſt? patiendo dedit nobis exem/

plum ⁊ materiam ↄpatiendi.Si ̊ pena ſtie i paſ⸗

ſione ⁊ ↄpaſſione.videtur ꝙ paſſio chꝛiſti potius ſit
cauſatiua pene.qᷓ; liberatiua a pena. ¶ Item penitẽ
tia omnis penalis eſt. Mam penitere eſt penam te/
nere ſi ergo ꝑ paſſionem xpᷣi liberati ſumus a pena.
videt᷑ ꝙ iam nõ ſit opus penitentia.Sed boc eſt fal⸗
ſum. ergo ⁊ pꝛimum. Item ſi paſſio xpᷣi liberat a
pena.aut ergo a tempoꝛali.aut eterna.A tempoꝛali
non.aqꝛ eiſdem penis temꝑalibus ſubiacemus qͥbus

ſubiacebant illi qui erant ante paſſionez;. Ab eterna

nõ.quia nullus qui eſt ad infeꝛnnʒ damnatus.fuit ꝑ
paſſionẽ chꝛiſti liberatus.videtur ergo ꝙ mediante

Y chꝛiſti paſſione non ſimus ab aliqua pena liberati.
28 ¶Re. dm ꝙ paſſio xp̃i nos liberauit a pena temꝑa

li. ⁊ ab eterna.⁊ ab ea que eſt inter vtrãq; media.A
pena inq; temꝑali nos liberat.⁊ virtute illius cõdo/
nantur nobis peccata.non ſolum qᷓ;tum ad culpam
⁊ reatum pene eterne.ſed etiam q;tum ad dimiſſio/
nem pene ſatiſfactoꝛie.ſicut babet fieri in ſacramen/

to bapciſmatis. A pena eterna nos liberat liberãdo

tẽ Zach.ix. Lu aũt in ſanguine teſta

H

à culpa. Dum em̃ ꝑ paſſionem xpᷣi nobis gratia im /
petratur ꝑ quam culpa dimittitur. nobis debitũ pe-
ne cterne moꝛtis relaxatur. Liberat etiam a pena
quodammodo eſt inter vtranq; penarum iſtarũ me
dia. que quidem eſt carentia viſionis diuine ex meri

to peccati ade.⁊ illa quidem ⁊ ſi fuerit ad tempusꝓ/
pter gratiam repertam in eis qui detinebant᷑ in lim /
bo. deberet tamen habere eternitatem babito reſpe-
ctu ad culpam ade. Ande q;dtumcunqʒ paſſio dilata
eẽt.diuina pᷣſentia fuiſſʒ ei btracra Al i deus adin /
ueniſſet aliquam viam.⁊ ab bac pena liberati ſumꝰ2
p paſſionem chꝛiſti.⁊ ſic patet ꝙ per omnem moduʒ
verum eſt paſſionem xpᷣi efficacem eſſe ad liberäduʒ

nos a pena peccati. Et ratõnes que hoc oſtendunt ?29

ↄcedende ſunt. ¶ Ad illudꝰo quod pꝛimo obijcitur
in ↄtrarium ꝙ reſurꝛectio chꝛiſti nos liberat a pena
magis qᷓ; paſſio.ddm ꝙ ſicut ſupꝛa dictum fuit de iu
ſtificatõne ꝙ iuſtificatio põt attribui paſſioni ratio/
ne termini a quo.ſ.ratõne amotõnis mali.⁊ reſurꝛe
ctioni ratõne termini ad quem.ſ.ratõne collationis
boni. ſic etiam gloꝛificatio que eſt liberatio a pena ?
miſeria vtriq; poteſt attribui. Ratõne tamen libera/
tionis a pena potius attribuit᷑ paſſioni. ¶ Ad illud
vo qð obijcitur ꝙ paſſio xpᷣi pꝛebet nobis exempluzʒ
ↄpatiẽdi.ddᷣm ꝙ et ſi paſſio chꝛiſti liberet a pena.nõ
tamen ab om̃i pena. Liberat em̃ a pena oppꝛeſſiua.
ſed non liberat a pena ꝓmotiua.Et quoniam pena
in qua exercetur patientia ⁊ miſeria.pietatis eſt pꝛo⸗
motiua.ideo paſſio xpᷣi ab illa non liberat.ſed ad il/
lam animat.⁊ animando facit vt pena illa nõ poſſit

oppꝛimere nec pꝛeualere.et iſto modo poſſet dici qᷓ

dammodo liberare ab illo genere pene.nõ vt nõ af/
fligat.ſed vt non pᷣualeat. ¶ Ab illud qð obijcit᷑ ꝙ
paſſio xpᷣi non liberat a pena penitentie.ddðᷣm ꝙ im /
mo nos liberat quantũ eſt de ſe.quia vᷣm ꝙ dicituri
litera.in baptiſmo om̃is pena que ꝓ peccato debetur
penitus relaxatur.ſed cum homo peccata iterat.rec
dit ſe indignum tanto beneficio.⁊ ideo ꝑ paſſionem
non remittitur ei tota pena.ſed minoꝛatur ᷣm ꝙ di
cit magiſter in litera quantũ decet ⁊ expedit ſalua di
uina iuſticia.¶ Ad illud vᷣo quod obijcitur ꝙ non li
berat a pena eterna.ddm q ratio illa peccat ſᷣm con
ſequens. Mon em̃ ſequitur ꝙ ſi hoc modo non libe⸗/
rat a pena tẽꝑali ⁊ eterna.ꝙ ꝓpter G̊ nullo mõ liberet

a pena tꝑali ⁊ eterna. Muis em̃ ñ liberet eos qͥ ſunt

in malo obſtinati.liberat tamẽ eos qui volunt ⁊ pñt

ad chꝛiſtum conuerti. Rurſus q;uis non liberet a pe

—

na tempoꝛaliĩ vnei vita ſcʒ a fame ⁊a ſiti.liberat ta/
men alpena in futuro.quando nouiſſima omniũ de⸗

ſtructur inimica moꝛs. Liberat etiam ab aliquibus
penis tempoꝛalibus ad quos eſſemus obligati me

rito peccatoꝛum noſtroꝛum niſi interueniret paſſio

DOnſequenter queritur de perſona redemp-

toꝛis ⁊ mediatoꝛis ꝑ quam facta eſt reconci
liatio. Et circa hoc queruntur duo. Pꝛimuʒ
eſt. vtrum ſolus filius ſit redẽptoꝛ. aut ctiaʒ pater et
ſpirituſſanctus.Secundũ eſt.ſm quã naturaʒ xpᷣus
eſt mediator.
(ucſtioff. e

0

Ee

SSSõõz

„
Utrũ ſol?fili?ꝰſit redemptoꝛ.aut etiã pꝛ ⁊ ſpũſfanctꝰ.
Et oñdit᷑ ꝙ ſolus filiꝰſit redemptoꝛ.Apoc.v. Rede/
miſti nos do in ſanguie tuo ex om̃i tribu ⁊ lingua.g
ſi ſolus filiꝰ ꝓ nobis ſanguinẽ fudit.ſolus filiꝰnos re
demit. ¶ Iteʒ ille ſolꝰnos redemit qͥ p nobis ſatiſfe
cit.̊ ſolus filiꝰ ꝓ nobis ſatiſfecit.& ⁊c. ¶ Itez redẽ/
ptio nr̃a facta eſt ꝑ paſſionẽ.& ad illã ſolã ꝑpſonã ſpe-
ctat redemptio.ad quaʒ ſpectat paſſio.ſᷣ ſolꝰfilius ẽ
paſſus.̊ ⁊c̃. ¶ Item vpᷣs redemit nos.aut g̊ pᷣm di
uinã nãm.aut hũñanã nam.Si ſᷣm diuinaʒ.qᷓ fruſtra
ad h̊ aſſumpſit hũanã naturã. Si ᷣm bumanã.ſᷣ ſo⸗
lus filiꝰbumanã nam aſſumpſit.& ſolꝰnos redemit.
Contra. Opa trinitat᷑ ſt indiuiſa.̊ ſi redimere eſt
opus ↄueniẽs filio.neceſſe ẽ ↄueniat pꝛi ⁊ ſpũiſan
cto. Sten illiꝰẽ redimere cuiꝰẽ ꝓ re empta pᷣcium
dare. pater dedit vnigenitũ ſuũ ꝓ ſalute genen hũa
ni. ᷣm ꝙ dẽ Joh.iij. Sic de? dilexit mom. vt filiũ ſuu,
vnigenitũ daret.pꝛ g& nos redemit.nõ & filiꝰſolus eſt
redemptoꝛ.¶ Item illiꝰeſt redimere cuiꝰeſt redem-
ptos poſſidẽ.vᷣ tota trinitas nos poſſidet.g̊ tota t᷑ni
tas nos redemit. ¶ Itez bocipᷣm vẽ auẽte mgfi in li
tera. Redẽptoꝛ aliqñ ctiã pr̃ ⁊ ſpũſſanctꝰ dẽ in ſcpᷣtu
ra.& ſi in ſcriptura non dẽ niſi verũ ⁊ catholicũ.recdlii
53 mere nõ ſpectat ad ſolũ filiũ.¶ R.ddm ꝙ redẽptõ⸗/
nis opus duplr põt alicui attribui.aut ſicut pꝛincipa
li autoꝛi.aut ſicut exequẽti.Et vtroq; mõ ↄpetit xpᷣo
Xpo inqᷓ; deo ↄpetit ſicut autoꝛi.xpᷣo vo hoi cõpetit
354 ſicut exequenti. Cum g dẽ aliqs redemptoꝛ.H̊ dupłr
põt dici. Aut ab auẽte redemptõnis.aut ab auẽte ſił
⁊ executõne.Si ab auẽte.ſic nõ tĩ cõpetit filio.iĩmo
etiã pr̃i ⁊ ſpũiſctõ ꝓ eo ꝙ indiuiſa ſunt oꝑa trinitat᷑.
Si aũt ab executone.ſic reſpicit humanitatẽ q̃ affũ/
pta eſt a ſolo vᷣbo.⁊ hboc mõ ↄpetit ſoli filio.⁊ hoc eſt
qd mingfr dicit in lr̃a. Redemptoꝛ aliqñ pꝛ et ſpũſſan⸗
ctus dẽ.ſᷣ̊ hoc ꝓpter vſum ptãtis nõ ꝓpter exbibitõeʒ
hũilitat᷑. Nam ſᷣm vſum ptãtis ſil et obedientie.fili/
us ꝗꝓpꝛie redemptoꝛ dr̃.et poſt ↄcludit.Eſt &̊ redem·
toꝛ inq;tum deus ptãtis vſu.inqtum homo bumi
ſitatis effectu. Ex his pʒ ꝗqliter eſſe redemptoꝛẽ ↄue-/
nit filio ⁊ ſm quã naturã.quodaʒ em̃ mõ cõuenit ei
ſm humanã nãm.quodã mõ ſᷣm diuinã.Et pᷣ modo
Ppetit ſoli filio.ſcdo mõ ↄpetit filio vna cũ pꝛe ⁊ ſpũ
ſancto.⁊ ꝑ hoc pʒ rñſio ad qõem ꝓpoſitã. Patet eti⸗/
am rñſio ad rõnes ad vtranq; ꝑtem. pcedũt em̃ pᷣm
bas duas vias ſicut aſpicienti apparet.
OQueſtio.iij. —
Scom quꝗ naturam ſit xpᷣs mediatoꝛ.Et q; ſᷣm hu/
manã oſtendit auẽte Aug.in libꝛo.ix.de ciui.dei.me/
diatoꝛem inter nos ⁊ deum. ⁊ moꝛtalitatem opoꝛtu/
it babere tranſeuntẽ. ⁊ beatitudinẽ pꝑmanentem.ſed
vtrũq; hoꝝ competit xpᷣo ſᷣm humanã naturam.er/
go ⁊c. ¶ Item hocipᷣm oſtendit᷑ auẽte magiſtri in li
tera. Megiatoꝛ dicit᷑ õᷣm humanitatẽ nõ ſᷣm diumi⸗
tatem. ¶ Item medium debet eſſe inter extrema. er
go mediatoꝛ dei ⁊ hominũ debet eſſe infra deum ⁊ ſu
pꝛa homines.ſed xpᷣs ſᷣm diuinã naturam nõ eſt in/
ferioꝛ deo. ſm diuinã naturam nõ põt eſſe media/
toꝛ Eſt ſolum mediatoꝛ ̃m naturam aſſumptam.
Item mediũ debet babere differentiã cum extre⸗
mis.ß rpᷣs ſjm diuinitatẽ eſt oino vnum cum patre.
nõ videt᷑ ꝙ ſᷣm diuinitatẽ habeat ratonem media
toꝛis. ¶ Item vna eſt offenſa totius trinitatis.ſicut
vna eſt maieſtas.ſ̃ ei fit ſatiſfactio cui facta eſt offen
ſa. neceſſe eſt ꝙ ſatiſfactio fiat toti trinitati.Et ſi h.

ita fit ſatiſfactio filio ſicut patri.ſed ↄſtat q; alterius
⁊ alterius eſt ſatiſfactõeʒ offerꝛe ⁊ ſatiſfactiõeʒ ſuſci/
pere. ſi xpᷣs ſatiſfacit ᷣm ꝙ; homo.et eoipſo eſt me-

diatoꝛ quo ſatiſfacit.videt᷑ ꝙ ſit mediatoꝛ ſolum pm

humanã naturã. ¶¶ Sed ↄtra boc eſt auctas illa qu?⸗
mgr̃ adducit in litera. Si xpᷣs ſᷣim vos o beretici vnã
tm̃ habʒ naturã.vñ medius erit:niſi ita ſit mediꝰ vt
deus ſit ꝓpter naturã diuinitatis.⁊ hõ ꝓpter naturaʒ
bumanitaß. eſſe mediatoꝛeʒ ↄpetit xpo ᷣm vtrãqʒ
naturã.¶ Item xpᷣs eſt mediatoꝛ nõ ꝑ pꝛiuatõnem
ſ ꝑ poſitõeʒ. Sʒ mediũ ꝑ poſitõeʒ ẽ mediũ ꝑ ꝑticibo
tõeʒ vtriuſq; extremi.̊ xpᷣs ñ potuit eẽ mediatoꝛ Sa·
⁊q noſtri niſi ꝑ hoc ꝙ eſt deus ⁊ bomo.j mediatoꝛ eſt
ſm vtranq; naturã.¶ Item nunqᷓᷓ mediũ iungit ex
trema niſi ꝑ hoc ꝙ hʒ ↄmunicatõem cũ vtroq;.ergo
xpᷣs nunqꝙᷓ; nos recõciliaret deo niſi eſſet deus et ho/
mo. redit gᷣ idem qð prius. ¶ Item nihil tenet rati⸗/
onem medij.ſm illud ſᷣm qð tenet ratiõeʒ extremi.gẽ
xpᷣs tenet ratõnem extremi ̃m humanã naturaʒ.qꝛ
humana natura reconciliata eſt deo.g non eſt medi⸗
atoꝛ pᷣciſe ᷣm illam. ¶ Item ſi xpᷣs eſt mediatoꝛ ſᷣm
humanã naturã.hoc nõ põt eſſe niſi in quadã ꝓpꝛie/
tate ↄmunicet nobiſcũ.in quadaʒ cum deo. ſᷣ angeli
boni ⁊ mali in aliqua ꝓpꝛietate nobiſcum ↄueuiunt.
in aliqna cuʒ deo. poſſunt dici mediatoꝛes int᷑ nos
⁊ deum.ſi mediatoꝛes non dicunt᷑ videt᷑ ꝙ media
tio nõ ↄueniat xpᷣo ᷣm ↄuenientiã ꝓpꝛietatum.ſᷣ pᷣm
pticipatõeʒ duaꝝ naturaꝝ.& ita ↄuenit xpᷣo eſſe me
diatoꝛẽ ſᷣm diuinã naturã ſicut hm humanam natu
rã. ¶ R. ad pdictoꝝ intelligentiã eſt notandũ ꝙ dif zð
ferũt dicere eſſe mediũ ⁊ eſſe mediatoꝛẽ. Mediũ na
qʒ dicit ↄuenientiã cum extremis. Mecdiatoꝛ aũt di
cit nõ tĩ ↄuenientiã ſ̃ etiã dicit officiũ recõciliatõis
Aliter ̊ rñdendũ eſt cũ querit᷑qualr xpᷣs ſit mediuſ
inter bumanã naturã ⁊ diuinã.Aliter cũ querit᷑ qli
ter ſit mediatoꝛ. Si em̃ querat᷑ qualiter ſit mediꝰ.re 36
ſponderi põt ꝙ medium inter duas naturas põt ali
quid dici tripliciter. Aut ita ꝙ in eo ↄcurꝛãt due na/
ture ſicut in vna materia.Aut ita ꝙ in eo cõcurꝛant
due nãe.ſicut in vna ꝑſona. Aut ita ꝙ in eo ↄcurꝛãt
Aꝓpꝛietates duabꝰnaturis ↄfoꝛmes. Pꝛimo mõ acci/
piendo mediũ nihil põt eè mediate int᷑ hũanã nãʒ ⁊
diuinã.nec xpᷣs nec aliud.qꝛ nõ põt ex humana nã ?⁊
diuina ↄſtitui aliqd terciũ. Scdo mõ accipiẽdo me/
qiũ.ſic xpᷣs eſt mediũ inter bñanã nãm ⁊ diuinã in/
qtum ẽ vna ꝑſona in duabꝰnaturis.nõ rõne bũane
nãe tm̃.nec rone diuine tm̃.ſed ratõne vtriuſq;.Ler
cio mõ accipiendo mediũ.xpᷣs eſt mediũ inter deũ et
hoĩes ſᷣm humanitatẽ. inqtum habet moꝛtalitateʒ
ſimul ⁊ beatitudinẽ. Moꝛtalitatẽ inquã in qua coi/
cat cum hominibꝰ.beatitudinẽ maxime in qᷓ coict
cum deo. Si vᷣo querat᷑ qualiter ⁊ im quam natur⸗ 57
xpᷣs ſit mediatoꝛ.cum mediatoꝛ dicat officium recõ⸗⸗)⸗
ciliationis.et mediatoꝛ debeat differꝛe ab illis äs re⸗
conciliat.⁊ xpᷣs ᷣm diuinã naturã ſit ille cui fit recõ/
ciliatio.dᷣm ꝙ non põt eſſe mediatoꝛ ſᷣm diuinam
naturam ſᷣ ᷣm humanã naturam.in qua põt recõci ⸗
liare ᷣm diuerſas ꝓpꝛietates in quibꝰcoicat cũ deo ⁊
cum homine.HNabebat em̃ iuſticiam⁊ innocentiam
in qua ↄmunicat cuʒ deo.⁊ moꝛtalitatem in qua co/
municat cum bomine.⁊ dum moꝛs ↄiungit᷑ iuſticie.

in codem cõfederat᷑ homo peccatoꝛ ⁊ moꝛtalis.deo

iuſto ⁊ imoꝛtali. Recõciliati em̃ ſumꝰ deo ꝑ moꝛtem
hois innocentis.Concedẽde ſunt rõnes oſtenden/

n
600
anitz
oee
ſeno⸗
gtus4
duan
tultne
zg eiini⸗
medt
ei
ſc;n
ſnppr
4 lant
g8ebi
tuame
tun
Pine
dot
er
te
ben
41 Ju
hur
clian
ti
3

hoſtu
gelut⸗
galot
1. In

(d

us
ams

N
nap cs tpe eh mediator fmi bumiaua naz. A ill onis erat na bnana in alijs boibꝰ. alteri? in xpᷣ
dandt, no ebeat riin ve ataſim Ae nsSeeenttukßpsastmng kent
atetni, dicer at·iaʒ pʒ rñſio p ca qᷓ dicta ſunt. Mõ em̃ ẽ id̃ pa. G3 lluch q rix.in xpo erat imunis ab oi cul/
tchnei iche ec mediatoꝛẽ ⁊ eſſe mediũ. Aerũtñ mediatoꝛ ↄueniẽ Amug obijcit p ſi mediatoꝛ dicit᷑ ppter 42
hle eſſe nõ voſſ. g Srrn ↄueniẽtiã in ꝓpꝛietatibꝰ
sne cſe no poſterni ſermedl, Or cñn l eſena itte vom no ei ſllel ti denon do vict meckgtoꝛ.
nüni 5 18 7 mo talis. hoc hʒ qꝛ hõ ⁊ de?. vtraq; tñ iſtaꝛuʒ ri ↄueniente qꝛ nõ hʒ ꝓpꝛietates bono mediato
unch⸗ duan ꝓpꝛirtatũ fjan nam.i enientes ᷣm ꝙ exponit Aug.in li. de eiui.dei. ix.
öon lerse ge ↄuenit ei m hũanã nam.ita ꝙ moꝛ aliqtulum plixe. ̊ tamen Aug.in li. e eiui.dei.ix.
wiſen 39 eil 18 puenit huane nature in ſe. et btitudo cõpetit atoꝛem inter deũ ⁊ boi. en vtiliter. Ait em̃ ſic. Medi
enin 9 Kamnecptunz eſt vnita diuine. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ bere tranſeuntẽ. ⁊ oiem moꝛtalitatez opoꝛtuit ha/
we mediatoꝛ dʒ ꝑti 1 triuſa det ch. etranſeuntẽ.⁊ beatitudinẽ ꝑmanentẽ.vt ꝑ illu
Biingi⸗ ⁊ mediũ 2 iatornc din ytriuſq; extremi. dðz qð tranſit ↄgrueret moꝛituris dadninda, lu
mtinn aſit naeureſi atoꝛ nõ dicit᷑ ſolũ ꝑ ꝑticipatõeʒ vtri net tranſferꝛet ex moꝛtuis.B ad ülud ꝗq perma-
e⸗ a c; ente r pꝛiꝰ dictũ eſt. ᷣ etia ꝑ ↄuenientiam ros ⁊ moꝛtales.⁊ btõs ⁊ im al Sangeli inter miſe
WD 4 40 i ente Er cha fin bumanaz nam hʒ. ꝓpꝛctates qꝛülli qʒ bti imoꝛtales ſune. Put: medij eẽ nõ pñt.
„Anmmg ſentes diuine nature ꝑiter ⁊ huane. ill li angeli.qꝛ imoꝛtale. Hñt ant tnedij er ma⸗
Sð qð obijcit q mediñ nõ iungit ſin nen⸗ . qꝛ imoꝛtales ſunt cuʒ ipſis.⁊ miſeri cũ iſti
ni⸗ H 8 tiam 5 b 6 4 91 extrema ni 15 Zueme His otrariꝰẽ mediatoꝛ bo 9 d eal d te tis.
ce dutn tiam quã bʒ cum eis. dm ꝙ iam pʒ rñſio.qꝛ ↄueniẽ talitatẽ ⁊ miſeriã no. aduerſus hoꝝ iĩmoꝛ/⸗
kentbie⸗ tia ſm ꝓpꝛietatẽ eſt illa qᷓ põt extrema recõciliare. ma rbeatdin miſeriã. ⁊ moꝛtalis ad tps exiſtere voluit.
namön xime qn extrema ↄiungi bñt ꝑ illud mediuʒ ⁊ ꝑduci boc eCenmeplrooſe⸗ aner? pocuir Et ſint aarij
nmiſng 20 ofoꝛmitatẽ volũtatis.non ad ↄfoꝛmitatẽ nature. dius moꝛtalis Eaucter. O hoe interponit ſe me/
emir ſer xpᷣm em̃ hõ reconciliat᷑ deo vt ſit beatꝰ.⁊ ita vt re nõ ſinat.Ad inn eyt ad imoꝛtalitatẽ btãʒ tranſi
SSchntin er me imoꝛtalis. de pctõꝛe iuſtus.de miſero tus.vt mortekraacte e interponit moxtalis ⁊ bea/
niiinuuin atus.nõ vt recõciliatꝰfiat deus.quis ipſc xpᷣus ſit iſe etrãſacta ex moꝛtuis faceret imoꝛtales.
1 1 deus. ¶ Ag illud Nar us pſe xpus qd i ſe reſurgẽdo mõſtrauit.⁊ ex miſen btõs vñ
dunng 41 ens. GMdiludqs obger rpe en aetenumfin Fibſevilceftt-ligeg s, We den manol
obianzun nanaznang. doͤfn ꝙ falſum eſt. nam huana na in alius bonꝰqᷣ reconcilia mediꝰmalꝰ q ſepat amicoſ.
naditorzitt 50 nunch indiguit recõciliatõne.vñ nõ erat recon ↄuenientia ꝓpꝛietat iauit inimicos. Et ſic patʒ quõ
i ti ciliata v̊ reconcilians. m e dẽ. ij.ad Coꝛin. v. Deus ni mecdiatoꝛis. in deene xpᷣo faciat ad officium bo
õ 721 rßo ſri teceg muncrleeit em ↄditi ſic patet rñſio ad Gncäta vo ciat ad otrarium. Et
entppin Di. xx. de redemptõne noſtra facta p paſſionẽ xpi qtum ad ↄgruentiã ? neceſſitate
mnbummm r ucrlt vtrũ alio moꝰo ⁊c. Supꝛa egit ingr de paſſionis arentia neccſſtaten. zi
ickrndie⸗ — Senet, Piuidit᷑ aũt iſta ps in duas partes. In quaꝝ pꝛima Soarpaſfone Paagn de paſſõis
Weimi 4 Hoimqg ec. Pui p inigir in duas ꝑtes.in quaꝝ pꝛima oñdit q DR APeiae e
toicünida gee ouſs argnahdtis ndeene qᷓre iſto mõ.ſ. p Pafnone genpbband HHH paſſionez val/
ntstnn ies. Snan 4 voluiſſet redimere potuit. ibi. Si em tres illi in cauſam ⁊c. ⸗ trſca A hüſg eeopa
Aage . .. ſeavo atainqu age e o anonde ꝙ traditus fuit a patre.a ſ. Solo⸗n auga. aaingens ⸗
grtnnſt nin. actus vo xpᷣi ⁊ patris bonus.Si pi vtrũ bona fuerit vel mala.ibi.Et fuit actus iude et iude n⸗
4 cia ⁊ patris bonus.Siue vt aliter dicat᷑ inquirit illaꝝx cauſaꝝ differen 1 et iudeoꝝ malus.
— ciam. Subcliuiſiones autem partium manikfeſte ſunt in litera. cauſatp iiffer cntiam penes bonitateqʒ a moli.
1ginn inn⸗ XX X mod redimẽdi genus humanũ ꝑ paſſionẽ fuit cõ⸗ a Ello em deſeren
iino tuus valde ?t tönabilis. 292 te pec.⁊c. Cont᷑. Hoc
= ʒ do q̃rit᷑ vtrũ alio mõ poſſet de⸗ hoĩeʒ liberare nuenient dicn.
eint inn J q; ꝑ moꝛtẽ xpᷣi.dicimꝰ⁊ aliũ modũ fuiſſe poſſibi⸗ ſiẽ adã peccauit in
potarlun⸗ ẽ deo cuiꝰptãti cũcta ſbiacen tullie polibi⸗ oſentiẽto. ita dya? pec
noͦuiin1 lẽ deo cuiꝰ ptãti cũcta ſbiacent.̊ nrẽ miſerie ſanã cauit i Sclo. ſi
nznun Ae ↄueniẽtioꝛẽ modũ aliũ nõ fuiſſe nec eẽ oꝑtuiſſe. Qui cauit in ſegucedo ſi
tin tniii eim metesnrast i aliũ nõ fuiſſe nec eẽ opꝑtuiſſe. Quid cut iuſtuz fuit hboiom
wsli intir . Detgeag nrãs tantũ erigit ⁊ ab imoꝛtalitatj deſpatõe li- tradi in ptate dyabo-
irmigl S iſen t. q;ᷓ ꝙ tanti nos fecit deꝰ. vt dei filiꝰiĩmutabilit bonꝰ liita fuit iuſtũ dyabo
ndinnn ſiſe manes qð erat. et a nob accipiẽs qõ ñ erat. dignatus Hercltmn peat wig.
nrnn Roalia jre rm̃ inire oſoꝛtiu. malanra moꝛiendo pferꝛet. Eſt æ alia te un peccauit bee
unii iſto modo. i iſto vori ino q́; alio libera:e voluit.qꝛ ſic ⁊ iuſticia in perfn F;
1 1 . . — 7 — . . 1 O) II
n ung, 8* Pe A nõ potentia. Et quõ id factũ ſit explicabo vr dbuit tdi vxa? i pta/
ictofunl — Paaag. Quadã iuſticia dei ĩ ptaãteʒ dya tradituʒ ẽ genꝰ tem hbois q; hõ i ptã/
ſenrtieſt Ebbeij bie dn bege⸗ bᷣmi hois ĩ oms oꝛiginalr trãſeũte.⁊ illiꝰde⸗ —— 1
zſton 6ph. ijj. 10 01 ligate . vñ oẽs hoĩes ab oꝛigine ſr ſb pncipe dy ais. a d olũ q; ada in-
lunſun VRapiis. Erom u filij ire. nã.ſ. vt eſt depꝛauata pctõ. genatten rinch scon
nngnez 5 vtẽ recla creata ab initio. Modꝰãt ille qͥ tradit ẽ hõ ĩ nit⸗ fnic Keſnatnt in
pnan 8 ptãteʒ nõ ita dʒ intelligi tanq; deꝰ hͥ fecerit aut fieri Geñ. ſ tñ mag dece-
unng, iuſſerit. 5 ꝙ tĩ ꝑmiſerit. iuſte tñ. IYllo em deſerente pec/ bat m oꝛelinẽ diuine
Aun Oꝛ dyaꝰ nõ cantem. pcti autoꝛ ilico inuaſit.nec tñ deus ↄtinuit in ira iuſticie hoiez ſbiuga⸗
uſn eſt alienus ſua miſeratiões ſuas. nec hoĩeʒ a lege ſue ptãti emiſit. cũ na ccovncrle⸗ irr
mma a ptate dei. ur da ptãte eẽ ꝑmiſit.qꝛ nec dyaꝰa ptate dei ẽ alienꝰ ſiẽ ſt Wartetse ſen
inn ca bonitate.Hã qlicũq; vita dya vel hõ nõ ſbſiſtet. niſi ꝑ euʒ qͥ viuiſicat oia

e
—

2

b ¶ Remiſtio pctõrũ

p ſang.xpᷣi ⁊c. Cõt᷑.vx

Si em̃ deus tradidit

us pticeps fuit in illo

pomicidio. Si tu di⸗
cas ꝙ tradidit euʒ qꝛ

pmiſit eñ occidi. Silr

poſſet dici de qlibet
occidit᷑.qꝛ quẽlibet

occidit᷑ pmittit deus

occidi. Item qui põt
aliũ liberare ab occiſi

èêc

nõ g deus holem deſcluit. vt nõ ſe illi exhiberet deuʒ.

inter mala penalia etiã malis młta pᷣſtitit bona.⁊ ti⸗

eum in moꝛtem. vide erat potentia hoĩem liberare vellet.ſola iuſſionis vtu⸗
tue ꝙ iudei eum occi- te hoĩem potuit rectiſſime liberare. Sʒ ob cãm pᷣmiſſa
derent aucte dei. ͤ de iuſticia hũilitatis vti voluit. Qui dũ in carne moꝛtali

crucifixꝰeſt.iuſtificati ſumꝰ.i.ꝑ remiſſionẽ pctõꝝ eruti
de ptãte dya. ⁊ ita a xpo iuſticia dyaꝰvictꝰẽ nõ potẽ⸗

tia. Quõ aũt in eius ſanguine nobis pctã ſint dimiſſa
Adupꝛa expoſitũ eſt.
oſidens ꝙ traditꝰfuit a pre.a ſeipo.a iuda ⁊ iudeis. c
Ep̃s g eſt ſacerdos.idẽqʒ hoſtia ⁊ pᷣciũ nf̃e recõciliatõ
nis. qꝗ⁊ ſe in aꝛa cruc nõ dyaꝰ.5ſᷣ deo trinitati obtulit ꝓ

¶ Inqrit a qͥ ſit paſſio xpi.

oĩbus qᷓ;tũ ad pᷣcij ſufficientiã.ſᷣ ꝓ electis tm̃ q;tũ ad ſa

Scadenmtkence. lutis efficientiã.qꝛ pᷣdeſtinattm ſalutem efficit. de qͥ ? c
Scũ deꝰpr potuerit li legit᷑ ꝙ ſit traditꝰa pr̃e.⁊ ꝙ ſeipᷣm tradidit.et ꝙ iudas

berare filium vt non

occideretur. videt᷑ G

eũ tradidit ⁊ iudei.pᷣe ſe tradidit.qꝛ ſpõte ad paſſio⸗

nẽ acceſſit.Et pr̃ eũ tradidit.qꝛ volũtate pf̃is ĩimo to⸗

D

m boc q; de poſſʒ fa hoieʒ quẽ ↄmiſſio pctõꝝ dya ſbᷣdit. remiſſio pec⸗ b tune
e dSeg ptra heſt vinceret᷑ dyaꝰ.nõ potentia.Sʒ qͥ iuſticia? Yu xpi.Et 1 a us dyae Nn
qð ẽ ſumime iuſtus et qͥ mõ victus ẽ ea.qꝛ in ea nihil dignũ moꝛte inuenies. αüας.p ßlaud
ſumme potẽs. nihil occidit eũ tñ.⁊ vtiq; iuſtũ eſt vt debitoꝛes q̊ͥs tenebat
pt facẽ niſi iuſte ⁊ po ſiberi dimittant᷑.in eũ credẽtes quẽ ſine vllo debito oc
teter. Itez eſto ꝙ deꝰ ciqit. Ideo aũt potentia vincẽ noluit.qꝛ dyaꝰ vicio ꝑ⸗
ſ ner oſuns poentis uerſitatis ſue amatoꝛ ẽ potẽtie.⁊ deſertoꝛ oppugnatoꝛ⸗
dyaꝰ nullũ ius babꝛt q; iuſticie.in qͥ hoĩes magis eũ imitant᷑.q neglecta vel
in eo. nullã iniuriam etiã poſa iuſticia.potentie magſtudẽt.eiuſq; vel ade⸗
fcciſſet vyabolo. Re. ptõne letant᷑.vel cupiditate inflamant᷑.Ideoq; placu g⸗
dom ꝙ' in aucte pmiſ it deo vt nõ potẽtia ſᷣ iuſticia vincẽs hoĩeʒ erueret. in
ſa. nõ ſepat iuſticia a q̊ hõ eü imitari diſceret. Poſt vo in reſurꝛectõne ſecu⸗
fe aleeie in ovatibe ta eſt potẽtia. q:ꝛ reuixit moꝛtuꝰ. nunqᷓ poſtea moꝛitu/
diuia. Sʒ hic innuiẽ rus. Sʒ nõne iure eqſſimo vinceret᷑ dya ſi potẽtia tm̃
ꝙ aliqð eſt opꝰin qͥ ½ xps cũ illo agere voluiſſet:vtiq;. Sʒ poſtpoſuit xpᷣs
excellentis manifeſta qð potuit.vt pꝛius aget qð oꝑtuit.Juſticia g̊ hũilita//
tur iuſticia. aliqð in à tis hoĩeʒ liberauit.quẽ ſola potẽtia equiſſime liberare
Hereelenci man PP potult. “S
ltar hoe Aνalio modo potuiſſet ſi voluiſſet redimere gen⸗
maifeſtat᷑ iuſticia. vt õ bbo —
nobis daꝛet imitandi ¶ Si em̃ tres illi in cãm venirẽt.ſ.deꝰ.dyaꝰ.hõ.dyaꝰet 1
foꝛinꝗ. Ad ils quod hõ qͥd aduerſus deũ dicerẽt nõ hr̃ent. Dyaꝰem̃ de in-⸗ “M
quenit veru ſi libeat iuria dei ↄuinceret᷑.qꝛ ſeruũ eiꝰ.ſ.hoĩem ? fraudulent rr
Eih ate vint a'ſic abaduxit. 7 violeter tenuit. Hõ etia iniundeo ouince// n
ſed tam̃ nõ fuiſſet ia ret᷑.qꝛ pᷣcepta eiꝰↄtempſit et ſe alieno dño mãcipauit. telt⸗
manifeſtaa. Be hois etiã iniuria ↄuinceret᷑ dyaꝰ.qꝛ ⁊ iliũ pꝛiꝰfallo ſürnun
c¶ De quo ⁊ legit᷑ ꝓ ci ꝓmiſſione decepit.⁊ ptꝰmala inferẽdo leſit. Iniuſte .
GKraiaanbe iae S dyaꝰ q;tum ad ſe tenebat noicz. hõ ilcteteharie; DRñ ur
lepz tragiait. Hoc q dyaoꝰnunqᷓ; meruit ptãtem hfre ſuꝑ hoĩem.ſᷣ hõ me/ e „ me M
vigerur eſe falſumn . Wün culpã pati dyaltyꝛãnidẽ. Si ̊ deus qᷣ vtriq; p⸗ Aug. in lib d

ſaltem interpꝛetatiue tius trinitat paſſus eſt. Jꝓudas tradidit ꝓdendo.⁊ iu/
dm e moen gel ¶ WDe dria cauſaꝝ paſſionis etl inſtigando.
uatio vite. et becha / xbi vtrum bona fuerit vel mala. „

bet ↄpatõnem ad in / UEt fuit actus iude ⁊ iudeoꝛum malus. et actus chꝛiſti
ferentem et ad eũñ qui et patris bonus. Opus chriſti et patris bonum. quia

² quis poccſt buplic ipfis d ſlij volif 98 Malũ ſu op nae ri dcop.

tradere aliũ in moꝛtẽ. aut quia facit vt alij inferãt ei moꝛtẽ.aut qꝛ facit vt ipſe ſuſtin eat moꝛtẽ. Om̃ g ſuſtinẽ
Au tia moꝛi fuit a deo pꝛe.⁊ fuit a xpᷣo.qꝛ deꝰpꝛ voluit ꝙ ipſe ſuſtineret moꝛtẽ.⁊ ipſe volũtarie ſuſtinuit.bhinc ẽ
Ei ſſi traditꝰdz a pꝛe.traditꝰetiã dẽ a ſe. Rurſus qꝛ iudas⁊ iudeiꝓcurauerũt vt alij inferꝛẽt ei moꝛtẽ.hinc ẽ ꝙ tradi
6. M. tus dẽ a iuda ⁊ a iudeis.Et qm̃ fuit laudabilis moꝛi ſufferetia.illatio ãt fuit vituꝑabil.hinc ẽ ꝙ traditio dei ⁊
. xpᷣi laudat᷑.traditio iude ⁊ iudeoꝝ vituꝑat᷑.Et ſic patʒ ꝙ moꝛs a ꝑte ſufferent fuit deo placita ⁊ accepta.ſed
. MU a pte infligentiuʒ fuit
qꝛ mala fuit intentio.diuerſa fuerũt ibi facta ſiue opa. n uin Er ptz
l. diuerſi actꝰ. ⁊ vna res ſiue factuʒ.ſ.paſſio ipſa. J98 M ad Haimi obie⸗
4 doctoꝛes aliqñ vniũt ĩ facto illo pr̃em. filiũ.iudã.iude pmitts aliuln occiqi
1 um. aliqñ diſtinguũt.Reſpiciẽtes eĩ ad paſſionẽ vnũ cũ poſſet phibere pti
ʒ᷑orpus illoꝝ dicũt. Attendẽtes intentõnes ⁊ actꝰ.facta ceps homicidij ẽ.ddðʒ
Aug. diuerſa diſcernũt. VUñ aug. Facta eſt inquit traditõ a lliud fallit in Zo. qꝛ
*n pfrfe. facta ẽ traditio a filio.facta ẽ traditio a iuda. vna aore bibe
⸗ Iies facta . Quid & diſcernit in eos: q; fecit flius ? arnt ag tanne mwe⸗
/ pr̃ in charitate. Judas vo in ꝓditõe. Videt qꝛ nõ q̃d nuidẽtie. ſicut in ᷣmo
m faciat hõ.ᷣ ꝗᷓ volũtate ↄſiderandũ ẽ.In eodẽ facto in et ſcdo li.fuit oñſum.
s uenimꝰdeũ qͥ iudã.deũ bñdicimꝰ.iudam deteſtamur. d ¶ Actus quidẽ iu⸗
1 r de cogitauit ſalutez nfaz. Judas cogitauit pciuʒ q dea iudeor ſunt ma
. vẽdidit dñm. fili pciũ qð dedit ꝓ nob. Diuerſa ̊ inte Quib obaei ſunt vc.
tio.diuerſa facta facit.cũ tñ fit vna res ex diuerb. Ec⸗ care duo opwica Di
8 ce vnã rem dic̃ ibi fuiſſe.⁊ diuerſa facta.qꝛ vna ibi fuit em̃ actꝰrecipit denoĩ/
o paſſio ſ̊ diuerſi actꝰ.Etactꝰqdem iude ac iudeoꝝ ſũt natõʒa termio. ⁊ paſ
e Paſſio xpi d mali.qbus opati ſũt xpᷣi paſſionẽ q̃ bonũ ẽ ⁊ opꝰdei ẽ. ſio rpi fuit bona· vixe
i⸗ opꝰdei ⁊ iuleo Paſſio g xpᷣi ⁊ opꝰðꝛ iudeoꝝ.qꝛ ex actibꝰ eoꝝ ꝓuenit. bane gee ron fuendt
an Aus in expoſi · b' dei. qꝛ co autoꝛe. i. eo volete fuit. Uñ augu. Ne⸗ ta opponunt. ſed xpi
3 tione ſichel ea· mo aufert alaʒ xpᷣi ab eo.qꝛ ptãtem hʒ ponẽdi ⁊ ſumẽ⸗ vitca ee generaeo K⸗
i. tholice ↄtra fe-· di.Ecce habes autoꝛeʒ oꝑpis. Ponet aiam.ecce habes it bona. moꝛs ⁊ coꝛ
lu iicianum. opꝰautoꝛis. Et vt generalr ↄcludam. qͥtiens in carne ruptio fuit mala. JItẽ
. rxrxruuvi aliqd patit᷑. opus autoꝛis eſt.qꝛ em̃ ſua voluntate uten Bdnt vtrũ ſim
Rr Si iudei ſunt.¶nõ alio cogẽte ppetit᷑.ipſe auctoꝛ eſt opis.Cũ aũt paſ pliciteꝛ voim lit rpi
u biopati konñũ. ſio xpi opus dei ſit.⁊ iſeo bonuʒ. eamq; opati ſint iu / mala Eug em hab ne
. Pght AIas ⁊ ludei.querit᷑ an ↄcedendũ ſit eos opatos ibi ee actoꝛẽ bonũ 2 maluz
mitt. bonum:? Hic diſtinguendũ eſt. Põt em̃ dici ꝙ oꝑati ſt ſicut z dictũ eſt. nõ⸗
, bonũ.qꝛ ex actibus eoꝝ bonũ ꝓuenit.i.paſſio xpᷣi.Et rõ qre mag debeat ab
item ꝙ oꝑati nõ ſunt bonũ ſᷣ malũ.qꝛ actio eoꝝ nõ fuit hGB ꝙ ab illo denoiari.
bona ſed mal 8l ALuerit etiaz vato q
—9 ona edma 2. ”MVM pvpraſſio ſit bona. Vtrũ
ↄcedendũ ſit qꝙ iudei oꝑati ſint bonũ. Reꝰ.dm qy cum querimꝰde bonitate paſſonis.nò querimꝰde bonitate
⸗ vel malicia in genẽ nature ſ̃ in genere moꝛis. de hac & bonitate abſq; dubio ẽ ↄcedendũ ꝙ; paſſio xpᷣi fuit bo
. na ſimplxr. Eſt ei pcioſa ĩ ectn dñi moꝛs ſctõꝝ eꝰ.mito mag moꝛs xp̃i fuit pᷣcioſiſſima. Zriplici at ex cã dʒ
1 dici moꝛs xp̃i ſimplr bõa. Ana ẽ ſtrẽnuitas vtut ex ꝑte ſuſtinẽt. Suſtiebat ei illã paſſionẽ vᷣtuoſiſſime.qꝛ pa
. tietiſſie ⁊ ↄſtatiſſie. Scda ẽ vtilitas redẽptõis ex ꝑte bũani gener.qꝛ ꝑ illã totũ genꝰhũanũ ẽ libatũ. Terciñ ẽ
vneſtas cqe moꝛiẽdi. Moꝛtuꝰem fuit ꝓ veritate dicẽda. vñ pylatꝰſcripſit ſup euʒ cam Ihs nazarenꝰ. Muis
. aũt paſſio xpᷣi ſit bõa ſimplr.tñ actio iudeoꝝ fuit mala ſimpłr.qꝛ ex mala volũtate ⁊ radice ꝓceſit.nec ꝓpt᷑ bo

. nitatẽ paſſionis ꝗᷓ inde ſecuta ẽ bona dicenda ẽ Gᷓ em fuit p̃ter intentõeʒ ipſoꝝ ꝑ opatõcʒ diuinã. ꝑ quã deus
de multis malis elicit multa bona.Et ꝑ ̊ pʒ rñſio ad obiecta. Pꝛimũ ei pʒ ꝙ; no 8 multiplicatio ↄpaſſibili⸗/
.
3

4 um ſicut iaʒ oñſum

bona volũtate patient.qᷓ; mala vt eſt a mala volũtate inferentis.

t ſum ẽ. Scom etiã pʒ.qꝛ moꝛs ⁊ vita nõ opponunt᷑ in genere moꝛis ſ᷑ in genere nature.Terci/
um pʒ qre paſſio xpᷣi d ſimplr bona. Paſſio em̃ dicit᷑ vt eſt in patiẽte.⁊ ideo.dẽ mag paſſio eſſe bona vt eſt a

Ad illud quod querit᷑ vltimo vtrum cõce/

dendũ ſit ꝙ iudei oꝑati ſint bonũ.dm ꝙ eſt opꝰopans ⁊ opꝰoꝑatũ.Cũ g querit᷑ vtrũ iudei oꝑati ſint bonũ.

bonũ põt dicere bonitatẽ circa opus oꝑans.vel circa opꝰopatum. Si circa opꝰ Fan N ſimplr negandũ.qꝛ
I

1 tale opꝰin iudeis ſimplr fuit malũ.Circa vo opꝰoꝑatũ qð quidẽ fuit moꝛs ⁊ paſſio xpi.Rᷣ duplx põt intelligi.

. Bueß ⁊ ſe.⁊ ſic falſuʒ ẽ ; iudei ſt oꝑati bonũ. Illd ei opꝰoꝑatũ honitatẽ nõ hũit ex intentoe iudcoꝝ.Si ãt
. intelligat᷑ ꝑ accñs ⁊ ex ↄñti.ſic bʒ vᷣitatẽ. Judei em̃ oꝑati ſunt paſſionẽ xpᷣi.que quidem fuit maximũ bonum
aluberꝛimum toti mundo. e
Dintelligentiã hꝰꝑtis incidit hic qõ de ↄgruẽ aliã viã.Tercio querit᷑ vtrũ aliqua creatura ſatiſ-
tia nr̃e redemptõnis facte ꝑ paſſionem xpi. Et facere potuerit deo ꝓ hũano genere. Quarto q̃ritur

circa h. vj. vubitabilia pñt queri. Pꝛio em̃ qrit᷑ vtrũ
ↄgruũ fuerit repari bũanã nãm.Scdo qꝗrit᷑ vtꝝ ma
gis ↄgruũ fuerit reꝑari bũanã nãʒ ꝑ ſatiſfactõneʒ qᷓ;

B

vtrũ poſſit bõ ſatiſfacere ꝓ ſe. Quinto vtrũ deus ſa/
tiſfactionẽ ꝑ moꝛtẽ xpᷣi debuerit acceptare. Serxto et
vltio q̃rit᷑ vtꝝ alio mõ genꝰhũanũ potuẽit liberare

7

Li. .

¶ Utrum ↄgruum fuerit humanã naturã a teo reꝑa/

ri:Et ꝙ ſic videt᷑ ꝑ quatuoꝛ ſuppoſitõcs manifeſtas

que elici pñt ex dictis Anſel.in li.ſ. Cur deus homo.
Pꝛima eſt hec.MHullatenꝰ decet ſummã ſtabilitatex
mittere ſuũ ꝓpoſitum infirmari. Scda eſt h. Mul/
atenus decet ſummã benignitatẽ ꝓ pctõ vniꝰhomi/
nis totã poſteritatem eius ſempiternaliter damna⸗/
ti.ercia eſt bec. Mullatenꝰdecet ſummã ſapientiã
nobiliſſimã creaturam ꝑmittere vniuerſalr fine ſuo
fraudari. Quarta eſt H. Mullatenꝰdecet ſummã vir-
tutem ꝑmittere ſeruũ ſuũ ab alio in ſempiternuʒ in⸗
iuſte detineri.Ex pꝛima arguitur ita.Si nõ decet dei

oſitũ infirmari.⁊ deus ꝓpoſuerat boiem ꝑducere
ad beatitudinẽ.⁊ ꝑduci nõ habet q;diu manet in ſta

tu ruine. indecens eſt hominẽ i tali ſtatu relinqui.
g̊ ab oppoſitis decens eſt ipᷣm repari et releuari.Ex
ſcda arguit᷑ ſic. Non decet poſteritatẽ totã ſempiter

naliter damnari ꝓ pctõ vniꝰhominis.ſᷣ tota ſempi

ternaliter damnaret᷑ niſi repatio interueniret.g con
gruum fuit ⁊ decens vt deus boiem reparet. Ex ter/
cia arguit᷑ ſic. Non decet ſummam ſapiam ꝑmittere
vniuerſaliter nobiliſſimã creaturã fine ſuo frauda/
ri.ſed niſi repatio interueniret om̃s hoies fine ſuo eſ
ſent fraudati.⁊ ita vane om̃s filij hominũ eſſent con
ſtituti.qð diuine ſapientie nõ ↄgruit.que nibil incõ/
gruum facit.& reſtat ꝙ valde ↄgruum fuit genꝰ bũa
num reꝑari.Ex quarta arguitur ſic. Mon decet ſum/
mam virtutẽ ꝑmittere ſeruos ſuos iniuſte ⁊ violen/
ter ab aduerſario detineri.ſed niſi repatio interueniſ
ſet multi ſerui dei ⁊ ſancti detinerent᷑ in lymbo.õjᷓ cõ/
gruum fuit ⁊ decens ꝑ reꝑatõnis beneficiũ ſubueni/
ri generi humano. ¶ Sed ↄtra hoc obijcit᷑ ſic.Si in/
decens fuiſſet genus humanũ nõ reꝑari ⁊ inconue/
niens.⁊ qdᷣlibet minimũ incõueniens ſiẽ dicit An.
in li. Cur deus homo.eſt impoſſibile erga deũ.impoſ
ſibile g fuit deũ genꝰhumanũ nõ repari.Et ex h̊ elici
tur duplex incõueniens. Anuʒ ꝙ deus nõ reparauit
genus humanũ ꝓpter miſcdiam.ſed potius ꝓpter vi⸗/
tandaʒ indecentiã. Aliud ꝙ nõ reꝑauit ex liberalita
te ſed ex neceſſitate.ꝙ ſi verum eſt.nõ tenemur ei ad
tantas graꝛum actõnes.qd impiũ ⁊ crudeliſſimũ eſt
dicere. ¶ Item nobilioꝛ cretura eſt angelus qᷓ; ho-
mo.⁊ ꝓpter beatitudinẽ eſt facta ſicut homo. ſed nõ
decuit deũ releuare angelum a ſuo lapſu. nec decuit
epare genus humanũu. ¶ Item ſicut decet diuinam
ſapientiam ⁊ bonitatẽ relcuare cadentẽ.ſic etiam de
cet ſuſtentare ſtantem.ſed nõ decuit deum tenere ge⸗
nus humanũ ante lapſum. videt᷑ ꝙ nõ decuit ipᷣm
releuare poſt lapſum. ¶ Item nõ decet deum facere
pↄtra ſuam iuſticiã.ſed homo cum peccauit meruit a
deo ineternũ ſeꝑari.ſi g&̊ ꝑ repatõnem deo habet con/
iungi. videt᷑ ꝙ nunq; decuit genus bumanũ reꝑari.
Item ſicut homo ꝑ pctiñ meruit moꝛtem carnis.
ita etiã meruit moꝛtẽ ſempiterne damnationis.vᷣ nõ
decuit deum ſic regari genꝰPumanũ vt non moꝛeret
moꝛte carnis.& nõ decuit ſic reꝑare vt non moꝛeret
moꝛte ſempiterne damnatõnis. ¶ Item nõ decet de
um facere ↄtra diſpoſitiõcʒ ſue ſapie.ſed deus talem
fecerat boĩem vt ſi vellet fiare ſtaret.⁊ ſi vellet cade/
re caderet.S ſicut nõ decet deũ facere de ſtante vt ca/
dat.ita nõ decet ipᷣm facere de cadente vt reſur at. g
8nõ decet eum reꝑare bumanã naturã. ¶ Re. dom &

—

abſq; dubio Zgruũñ eſt ⁊ decens repari genus buma⸗
num. Congruum inquã eſt ⁊ decens nõ ſolum exgꝑ/
te dei ̊ ctia ex ꝑte hois.Ex ꝑte dei.qꝛ decet dei poten
tiam.ſapiam.⁊ miſcdiam.ſicut in opponẽdo mõſtra
tum eſt ſupꝛa.Ex ꝑtelvo hoĩis ↄgrucntia eſt ſimiliter
ſi ↄſideret᷑ dignitas hois ↄditi. ⁊ modus labendi. et
ſtatus lapſi. Oignitas nanq; bois cõditi tanta erat
vt ꝓpter ipᷣm facta ſunt vniuerſa.Si g̊ homo careꝛet
ſuo fine.iam om̃ia eſſent ſuo fine defraudata. Mo⸗
dus vᷣo labendi fuit ꝙ humana natura totaliter ce/-
cidit.alio peccante.⁊ alio ſuggerente.et ideo decens
fuit ipſam ꝑ alium relcuari.vt ſicut filij peceauerũt
i parẽte.⁊ parẽs peccauit dyabolo ſuggerẽte. ſic etiã
homo reꝑparet᷑ dno releuãte. Status etiã hois lapſi
reparationi cõgruit.qꝛ in illo ſtatu ſił fuit pnia cum
miſeria.⁊ pnia quodã mõ placabat diuinãa iuſticiaʒ.
miſeria vo puocabat miſcdiam.Et ſic patʒ ꝙ ꝑ om/
nem modũ ↄgruum fuit reꝑari genus humanũ.Cõ⸗
gruum inqᷓ; ex ꝑte opificis.⁊ ↄgruũ ex ꝑte oꝑis. Sʒ
ↄgruitas ex ꝑte oꝑis pura ↄgruentia ẽ.ita ꝙ nõ poit
neceſſitatẽ. Cõgruitas vo ex ꝑte opificis ponit neceſ
ſitatẽ. necitate inqꝙᷓ nõ ineuitabilitat q̃ diuiditur in
coactionẽ ⁊ ꝓbibitòeʒ.ſᷣ neceſſitatẽ immutabilitatiſ
q̃ ↄſurgit ex ſtabilitate ⁊ imutabilitate diuine diſpo⸗
ſitõnis.hec aũt nõ artat diuinã potentiã ad oppoſi/
tum. eã determiat ad tale ꝓpoſitum. Añ Anb.in. li.
Cur deus hõ.Cũ dicimꝰdeũ aliqͥd facere neceſſitate.
intelligendũ eſt ꝙ ̊ facit neceſſitate ſeruandi bone-/
ſtatem.q̃ neceſſitas nõ eſt aliud q; imutabilitas bo/
neſtat᷑. Ex bis q̃ dicta ſunt pʒ rñſio ad ꝓpoſitã qðeʒ.
Si em̃ q̃rat᷑ vtrũ ↄgruũ ſit repari genꝰ huamanum.
ↄcedendũ eſt ſimplr ꝙ vcrũ eſt. Si vo q̃rat᷑ vtrũ ſit
neceffariũ.nõ eſt ſimpir rñdendũ.ſ diſtinguendum.
Eſt em̃ neceſſariũ ex ꝑte dei.ſᷣ ex ꝑte nf̃i nõ quacũq;ʒ
neceſſitate.ſᷣ neceſſitate ĩmutabilitat q̃ nõ opponit
libertati volũtat.ac ꝑ h̊ nec gre nec libertati.Et per
ᷣ pʒ rñſio ad pꝛimũ obiectũ.nõ em̃ ſequit᷑ ſi deꝰrepa
rat neceſſitate ſue imutabilitat. ꝙ pter B non repa/
ret liberalitate ſue benignitat᷑.hec em̃ ſimul pñt ſta/
re.¶ Ad illud qd opponit᷑ ꝙ creatura angelica no/ 10
bilioꝛ eſt ⁊c.ddᷣm ꝙ q;uis angelꝰ nobilioꝛ ſit creatu
ra qᷓ; hõ.nõ tñ eſt adeo ad repatõnem ydoneus ſicut
hõ. ꝓpter modũ labendi. ⁊ ſtatũ bois lapſi.õ enim
penituit. ãgelꝰobſtinatꝰfuit.HMõ totaliter. angelꝰ pti
culariter cecidit. Hõ ꝑ aliũ.angelꝰꝑ ſeipᷣm. et h ſunt
q̃ faciũt angelũ ad repatõeʒ minꝰydoneũ.¶ Ad illð i
qd obijcit᷑ ꝙ nõ decuit deũ tenere hoiem ne caderet.
ddm ꝙ ſi bo voluiſſet ſtare.nũqᷓ; de dereliquiſſet euʒ
vt caderet.ᷣ qꝛ ſtare noluit.non debuit ipᷣm cõbuare
inuitũ.ſᷣ qꝛ bõ pꝰlapſum voluit reſurgere.ideo decu

it deũ ſibi manũ poꝛrigere.ita ᷣ man?iſta ad illos ſe
extendit qui volũt reſurgẽ. nõ ad eos qͥ nolũt reſur/

gere. ¶ Ad illud qð obꝛ ꝙ non decet de facere ↄtra 12
ſuã iuſticiã. dom q; verũ eſt. Decet tñ ipᷣm aliqd fa⸗
cere pᷣter rigoꝛeʒ iuſticie.qꝛ reꝑatio humani genernis
nõ repugnat diuine iuſticie. ↄcurꝛũt em̃ in illa ſimul
miſcdia ⁊ veritas ſicut videbit᷑ infra. Añ qð dicitu⸗

q; homo nõ meruit ꝑ pctm̃ ineternuʒ ſeꝑaria deo. P

verum eſt qᷓ;tum eſt de ſe. poſſunt tamen alia merita
interuenire que infringent illam obligatõnem. et in

quibus ſeruabit oꝛdo iuſticie diuine. Ad illud qdᷣ 5

obijcit᷑ per peccatũ meruit bomo ita puniri pena
ſempiterne damnatõnis ſicut pena moꝛtis.dom &

ſickſtnie
pbletdepen
ſninn Etgn
lricklat
atuliautpat⸗
uanti,90⁰
aapensdan
jtistonfie
totſtuan
diatncͤbon
ck naponten
ſotondche
öguontin

1h chtt eul⸗

gnusbünd
giner ſhpiet
islapſumn.
gedeſtanee⸗
ſugart au
N aligvotune.
aertoaydeh
loſuebori

Eiies Gng
ſikienae
tſtic
ugsſennte
utungben
gsſeuator
Mtumgse
nugsſcruetore
ſtr zi⸗
llnsinqtan
ſnshisge
ncodinnenk
tpuntäſctcä
ſiheniarfin
mcsſenaie
Nen ötnena
ſtanagsd
dogfgicfſi
agtiinpen
nonpat ,
lctorai⸗
a Cifiren
ugtpanog
antdibinet⸗
Uuſſanpane
SCtenterco re
ſtenatk iſe
cetcdiunn
Ppacroſttſe
aktediniren
huſpſtſfii
tctigioe⸗
ſnſſieffnge
ſetrci

ama
inf mnie

eeigu,
numen ii
Z
Anchymnichtin
Neoretteel
Mr wodeldat
mades däinnnn
nuc Sehnan
dücgna gienn
tſatſin ui
torpgobgnis
lllo tunſlin
lacabrdinni,
1 9riͦg nt
1gcntuiin gi⸗
c teopifos Mr
mitabilitnt ian
mnntihlitnedunn
uini cniuß
olun. Vo
i niqd fucennin
tucſturſenmnin
aiutc inunin
õ
ien nr
ridt igin
enic u ii⸗
unu n
nti iie
miggamme⸗
₰ Göet
nr in e
üng ſin
o , .
eugn aifn
lute Adw
d

nõ eſt ſimile. quia de pena moꝛtis ſtatim fuit ſenten⸗
tia lata.de pena vero eterne dãnatõis adhuc differt

ſentẽtia.Et quia diuina ſentẽtis eſt irreuocabil poſt

q́; lata eſt. licet mutari poſſit ſentẽtia ꝑ ꝓphetiã pᷣdi⸗/
cata (ſicut patꝭ in Jona) añqꝙᷓ ferat᷑ poteſt remediũ
inueniri. Ido reꝑari potuit genus huanũ vt nõ icur
reret penã dãnatõis ſempiterne in aliqua eius ꝑte.
qᷓuis non fuerit liberatũ vt nõ incurreret penã moꝛ
tis.Et ſi tu queras.quare ſentẽtia iſta fuit lata ⁊ illa
dilata.cũ homo meruiſſet vtrãq; de ſe.dðm ꝙ pᷣma
eſt via penitẽtie. Scda vero ancer locum penitẽtie.

ideo non debebat ſcda ſententia ferri contra hoiem

qᷓdiu erat in ſtatu vie.¶ Ad illud qd obijcit᷑ q non
decebat deũ facere cõtra oꝛdinẽ ſue ſapiẽtie.dm q;
genus hũanũ reꝑando cõtra ſuã ſapietiam nõ facit.
quia ex ſapiẽtia ſua fecerat ipᷣm reꝑabilẽ pꝛcuidẽs ei
us lapſum. Mec valet illud qð obijcit.nec decuit fa/
cere de ſtante vt caderet. non decuit de labẽte vt re
ſurgeret.quia qᷓ;uis nullo ſapiẽte fiat homo deteri/
oꝛ.aliquo tamẽ ſapiẽte poteſt fieri melioꝛ.Et licʒ nõ

deceat deuʒ de bono facere malum. decet tamen de

malo facere bonrſun.
¶ Queſtio. ij. b

¶ Atrã magis congruat genus hũanuʒ repari per ſa-

tiſfactõem qᷓ;ᷓ per aliã viam.Et ꝙ ſic oſtẽditur ꝑ qua
tuoꝛ ſuppoſitões.Quarũ pꝛima eſt hec.Illa via ma
gis conueni?s ſuit ad repatõem hũani generis.in q̃
magis ſeruat᷑ oꝛdo diuine iuſticie.Scda eſt hec. Il.

la via magis congruit reꝑationi hũani generis.in qᷓ

magis ſeruat᷑ oꝛdo diuine ſapientie.Tercia eſt hec.
Illa via magis cõnenit repationi hñani generis.i q
magis ſeruat᷑ pꝛeſidẽtia diuine poteſtatis. Quarta
via eſt hec. Illa via magis cõuenit repationi hũani
generis.in qua magis ſeruat᷑ honoꝛificẽtia diuie ma
ieſtatis.Hijs pꝛeſuppoſitis arguit᷑ ſic. Magis buat᷑
oꝛdo diuine iuſticie cũ malũ punit᷑ qᷓ; cũ relinquitur
impunitũ.ſed cũ peccata repant᷑ ꝑ ſatiſfactiões ma⸗

lũ punitur.ſine ſatiſfactõe relinquit᷑ impunitũ.ergo
magis ſeruat᷑ oꝛdo iuſticie in repatione ꝑ ſatiſfactö/
nem q; ſine ſatiſfactione.& ꝑ pꝛimã ſuppoſitões via

iſta magis cõuenit repando generi hũano. Itẽ ſecũ
do arguit᷑ ſic.oꝛdinatio peccatiũ ĩ ſupplicijs ſiue pec
cati in pena manifeſtat decoꝛem diuine ſapiẽtie.que
non patit᷑ vniuerſũ ex aliqua ſui parte turpari.ſᷣ cũ
peccatoꝛ releuat᷑ ꝑ ſatiſfactõem.ad culpã ſequit᷑ pe/

na.Cũ g ſine ſatiſfactione culpa nõ oꝛdinat᷑ per pe/
nã.g reꝑatio generis hũani ꝑ ſatiſfactõem plus con

uenit diuine ſapiẽtie q; ſine.̊ ꝑ ſcdam ſuppoſitõem

via iſta repandi eſt magis congrua et ydones in ſe.
Item tercio arguit᷑ ſic. Si malũ non puniret᷑ et re

linquerct᷑ ſine aliqua ſatiſfactõe.⁊ iiuſticia nulli legi

ſbᷣiaceret.diuina ptãs in oibus non pᷣſideret.ſed caʒ

ꝓ peccato ſatiſfactio exigit᷑peccatoꝛ ſbdit᷑ pene au/
toꝛitate diuine iuſticie.g in mõ repandi genus hũa/⸗
num ꝑ ſatiſfactõem magis pꝛelucet pꝛeſidẽtia diuie
poteſtatis qᷓ; per aliã viam. per terciã ſuppoſitõeʒ
via iſta eſt magis congrua. Item quarto arguit᷑ ſic.

peccatoꝛ cũ peccat.ꝑ pꝛeuaricatõem deũ inbonoꝛat.

ſi & pctm̃ dimittẽt᷑ſine ſatiſfactõe.pctĩ relinquẽtur
abſq; honoꝛis ablati recompẽſatõe.cũ aũt ſatiſfactõ
reddit᷑.honoꝛ recõpenſat᷑.̊ in mõ repandi hoĩem ꝑ
ſatiſfactöem magis ſeruat᷑ honoꝛificẽtis diuine ma
ieſtatis q́; per aliũ modũ.g per quartã ſuppoſitõem

hac via repatõis magis congruit genus huani rele⸗

* —

uari. Ex bijs eiſdẽq; rõnibus non ſolũ pᷣt cõcudi ;

bec via ſit magis congrua.ſed etiã ꝙ alia non pᷣt eſſe
congrua.veruũtamẽ non ſũt ita efficaces ad ꝓbaduzʒ
ſcm.ſicut ad ꝓbãdum pꝛimũ.quia pᷣter has cõgru
entias poſſũt ⁊ alie repiri.licet ille ſint magis excel/
lentes. ¶ Sed cõtra. Magis decet deũ facere quod

magis facit ad oſtẽſionẽ ſue benignitatꝭ ⁊ miſericoꝛ

die.ſed dimittere peccata oĩa abſq; aliqua ſatiſfacti/
one pene h̊ eſt maioꝛis miſericeꝛdie qᷓ́; exigere ꝓ il/
lis penã.Si g̊ deus eſt miſericoꝛdiſſimꝰ ⁊ benigniſſi

mus adeo vt benignioꝛ cogitari non poſſit.videtur

qꝙ modus ille repandi qui eſt pꝛeter ſatiſfactiösem

magis cõueniat diuine excellẽtie.

is coueni e Etie. ¶ Itẽ modus ille
magis couenit repatõi generis hũani.qui magis eſt
oſtẽſiuus diuine ſufficiẽtie.ſed ſi ſic deꝰ genꝰhuùanuʒ

reparet qꝙ nullã requireret ſatiſfactiões.magis appas

reret diuina ſuſſiciẽtia.Oſtẽderet᷑ em̃ tũc ꝙ emẽdaꝝ

noſtrarũ ⁊ bonoꝝ noſtroꝛũ non indigeret.g modus
repandi abſq; om̃i ſatiſfactõe magis eſſet cõgruꝰ bu
mano generi. ¶ Item ille modus magis cõuenit re

ꝓationi hũane qui magis eſt oſtẽſiuus diuine poten
tie. ꝓ eo ꝙ reꝑatio eſt quedã recreatio.ſed ſi de?abſ·
q; om̃i ſatiſfactione ſolo verbo repaſſet genus hůa/

num ſicut fabꝛicauit mũdũ.maioꝛ eſſet ibi diuie vir/

tutis oſtẽſio.& magis cõuenit iſte modus hnano ge-

neri repando¶ Itẽ iſte modus magis cõuenit reꝑa

tioni generis bũani in quo hõ magis aſtringitur ad

amãdum ⁊ laudãdum deuz.ſed ſi deus culpã homi
reliquiſſet abſq; om̃i ſatiſfactiõe ⁊ pena eſſet magis
laudãdus ⁊ amãdus ab hoie.hõ em̃ illã a deo perce
piſſet.g& talis modus repationi hũane magis cògrue
ret. ¶ Itẽ modus ille magis congruit repationi ge⸗
neris hũani in quo magis erudit᷑ hõ ad executiõem
diuini mãdati ⁊ imitatõem dei.ſed hõ debet remit/

tere ⁊ cõdonare alij culpã ⁊ pena. g ſi deus homini

debuit dare exẽplũ ꝑfectois.videt᷑ ꝙ magis deũ de/

cuit repare genus hũanũ totũ relaxãdo qᷓ; ſatiſfacti

onẽ aliquã exigẽdo.¶ Itẽ ille modꝰ reꝑandi magis

decz deũ qͥ ẽ a deo imediate.qᷓ; qͥ ẽ a do mediãte ad/

iutoꝛio creature. Om̃ ſic decuit deũ mag ꝑ ſeipʒ cre

are. ſic magis vr eſſe decẽs ꝑ ſeipʒʒ recreare.ſᷣ repatõ
ſatiſfactõem eſt mediãte creatura ſatiſfaciẽte. vr
ꝙ magis decuerit deũ reꝑare genus hũanũ abſq; oi

ſatiſfactione ꝑ ſeipᷣm.qᷓ; mediate ſatiſfactõe ꝑ creatu 15
gruũ fuit genus hũanũ reꝑpari per ſatiſfactõem q; ꝑp

re adiutoꝛiũ.¶ R.ddm ꝙ abſq; dubio magis con⸗

aliã viã pᷣm qꝙ dicit Anb.⁊ Aug.Et rõ huiꝰ eſt ⁊ ex ꝑ
te dei.⁊ ex ꝑte noſtra.Ex ꝑte inquãꝗ dei.quia vniuer
ſe vie dñi mia ⁊ veritas.cũ ipe ſit ſũme iuſtus ⁊ miſe
ricoꝛs.Et ido in repatione generis hũani que eſt ex/
cellentiſſima viaꝝ dei.congruuʒ eſt vt ſimul currat

mia ⁊ iuſticia.Et ideo decẽs fuit vt deus ab hoĩie ſa⸗

tiſfactõem exigeret ꝓ iniuria ſibi facta. Et ſi hõ non
poſſet. tunc mia diuina ſpᷣueniret dãdo mediatoꝛeʒ

qui ꝓ eo ſatiſfaceret. ⁊ iſte modꝰ magis fuit congru

us q; alius. Mã ſi deus culpã non dimiſiſſet.ſed vin
dictam exegiſſet. non manifeſtaret᷑ eius mia. Si ve/

ro oĩno dimiſiſſet nec ſatiſſactõem exegiſſet.non ma
nifeſtaret᷑ eius iuſticia. Si g iſte due conditões ſunt
in dei oꝑe ſeruãde pꝛecipue.magis cõgruebat hbuma

nã nãm repari ꝑ ſatiſfactõem q; ꝑ aliã viã ex ꝑte dei
repãtis. Magis ctiã congruebat ex ꝑte noſtri.ꝓ eo
ꝙ repatio noſtra ad hoc erat vt nos reduceret a cul
pa ad iuſticiã.ꝗ miſeris ad gloꝛiã. Sicut ᷣ cũ genus
1

XAl.

bũanum cecidit per culpã.deñ̃ inbonoꝛquit ꝑ pꝛeua
ricatõem ⁊ inoꝛdinatã dilectõem.ſic cũ redit a culpa
ad iuſticiã. decẽs eſt vt deñ honoꝛet ſuſtinẽdo penã.
in hoc magis repatur ad noꝛmaʒ iuſticie. Rurſus
ſicut gloʒioſius eſt acquirere vitã eternã ꝑ merita
ſine itioe ic gloꝛioſius eſt recõciliari do ꝑ ſatiſ .
ctõem qᷓ; ſinc. Modus g reꝑandi ꝑ ſatiſfactiõeʒ plꝰ
conuẽit noſtre iuſtificatoi a noſtre gloꝛificationi.Si
hec duo pꝛincipaliter conſiderãtur in reꝑatiõe ge⸗
neris hũani.planũ eſt ꝙ bic modus reꝑandi magis
conueniẽs eſt.tã ex parte dei reꝑantis.qᷓ rpre hua
ni generis repati. AUnde rõnes que hoc oſtẽdũt con/
16 cedende fũt. ¶ Ad illud vero qð obijcit᷑ de manife/
ſtatõe benignitatis ⁊ mie.dðʒ ꝙ ſũma benignitas et
mia in deo non excludunt iuſticiã. ⁊ ido nõ ſic debu
it manifeſtari in opere repatiõis ꝙ iuſticia nõ habe⸗
ret locuʒ.ſed ita debuit manifeſtari diuina mia.ꝙ ſil
cum hoc oſtẽderet᷑ diuina iuſticia.Et hoc idẽ factuʒ
eſt cũ deus reꝑauit genus bũanũ ꝑ moꝛtem filij ſui.
vbi fuit maxima equitas in exigendo tãte ſatiſfacti/
onis pꝛeciũ.⁊ maxima benignitas in tradendo vni/
17 Benitum filiũ ſuũ (2 illud quod obijcit᷑ ꝙ mag
manifeſtaret᷑ diuina ſufficiẽtia ſi non exigeret ſ atiſfa
ctõem. ddm ꝙ ſicut deus exigit a nobis mandatoꝛũ
ſuoꝝ obſeruãtiam, non ꝓpter ſuã indigẽtiam. ſᷣ Apt
oꝛdinatõem nr̃am qua debemus ci tãq; dño obedi/
re.ſic ⁊ peccatoꝝ exigit emendã.nõ.ꝓptcr hoc ꝙ indi
geat.ſed vt nos reducat ad oꝛdinatoem debita. ⁊ iõ

obiectio illa pcedebat ex ſuppoſitõe falſi.cũ diceba

tur magis ſine ſatiſfactione diuinã ſufficiẽtiam ma/
18 nifeſtan Ad illò quod obijcit᷑ modus aliꝰ ma⸗
gis manifeſtaret diuinã potẽtiam.ddm ꝙ ⁊ ſi in om
ni opꝑe dei oſtẽdatur diuina potẽtia.in oꝑe tamè re/
ꝑatõis magis manifeſtat᷑ benignitas ⁊ mia.⁊ ꝑ con
ſequens ipa iuſticia eis annexa. Et ido cũ poſſʒ vno

verbo genus hũanũ reꝑare.maluit tamẽ reꝑare cuʒ

difficultate ⁊ penalitate. quia magis opoꝛtunũ erat
ibi oſtendere miam qᷓ; potẽtiam. Potentia em̃ ſatis
claruerat in rerũ eductõe.ſʒ adhuc latebat mia quaʒ
19 oſtédebat s in homis repatõe. ¶ Ad illud qð obij
citur ꝙ reꝑatio pᷣtermiſſa ſatiſfactõe magis aſtringe
ret nos ad laudãdum ⁊ amãdum deũ.ddm ꝙ falſũ
eſt. plus em̃ nos aſtringit ad amoꝛem et laudem dei
boc q dedit vnigenitum ſuũ ꝓ nobis qᷓ ſi abſqʒ; hoc
cõdonaſſet nobis ⁊ penã ⁊ culpam. Multo em̃ mi/
nus fuit ꝙ deus ꝓ nobis moꝛtẽ ſbiiret.qᷓ; peccata no
ſtra cõdonaret.multo etiã maius fuit dando nobis
filium peccata ↄdonare. ꝙᷓ ſi ſimplicitcr peccata cõ/
donaſſet. Qui em̃ ꝓpꝛio filio ſuo non pepercit ſed ꝓ
nobis oibus tradidit illũ.quõ non oia nobis cũ illo
donauit ſicut dicit᷑ ad Ro.viij.Et ſic patet ꝙ ꝓpoſu
⁊Zo erat ex ſuppoſitõe falſi. llud as ſa⸗
tiſſactõem non exegiſſet.magis pᷣbuiſſet foꝛmaʒ imi
tandi ſe.dᷣm ꝙ ⁊ ſi debeamus deũ imitari in aliqui
bus.non tamẽ neceſſariũ eſt imitari in oibus.Ad de
um em̃ ſpectat querere gloꝛiã ⁊ vindictam ſᷣm ꝙ di/
cit᷑ ad Ro.xij. Mihi vindictã ⁊ ego retribuam. Ad
hos aut non ptinet. quia noſtrũ non eſt iudicate ſed
iudicari.Et ideo in hoc non debuit dare foꝛmã imi/
tandi ſe. Aliter poſſet dici ꝙ deus exigẽdo ſatiſfacti⸗
onem magis pꝛebuit nobis foꝛmã qᷓ ſi nõ exegiſiet.
Pꝛebuit enim exemplũ ſbᷣditis in hoc ꝙ remiſit ⁊ xe

coꝛ iuſticie ſeruaretur. quod ſpectat ad eos qͥ iudi

id illud q obijcit᷑ ꝙ ſi ſa-

ercit.pꝛelatis vero in hoc ꝙ emẽdam requiſiuit vt

eant ternaz m illud Sapie . Biligite iuſticiz ͦiu⸗
dicatis terrã. ¶ Ad illud qd vltimo obijcit᷑ ꝙ decẽ/ 21

mano.⁊ ita ſine ſatiſfactoꝛe.dm q hoc falſũ eſt. ſũ⸗
me em̃ bonitatis eſt cõmunicare creature opatiões
nobiles ſʒ ꝙ ipa nata eſt ſuſcipere. ⁊ creatura aliqd
poteſt facere in repatione. qᷓuis ſolius dei ſit opera⸗
ri in pꝛimaria rerum ꝓductione.vbi nõ eſt oꝑatõ in
aliqu mam pᷣiacẽtzzz. paͤto uin
Queſtio. iij.

¶ Atrũ aliqua creatura pura potuerit ſatiſfacere pꝛo

toto genere hũano.⁊ ꝙ ſic videt. Ana creatura po/
tuit totũ genus buanum inficere per culpaʒ ſuã. ſi

gratia eſt pꝛincipiũ ſatiſfaciẽdi.ſicut culpa pꝛincipiũ

inficiendi. videt᷑ ꝙ aliqua pura creatura ꝑ ſuã graz
potuerit ſatiſfacere ꝓ toto genere hũano. ¶ Itẽ nõ
plus exigit in iuſta pena qᷓ; cõmiſſũ eſt in culpa. ſi g
genus hũanum lapſũ fuit per trãſgreſſionẽ pure cre

ature. videt᷑ ꝙ pura creatura potuerit ſatiſfacere pꝓp

genere hũano.¶ Itẽ dyabolus iuſte ꝑdidit genꝰpna
num.aquis extẽdit manũ ſuã in innocẽtem.ꝭ ſi potu⸗
it eſſe aliqua pura creatura oino innocẽs que ſe p ſa
lute gencris hũani exponeret.⁊ dyabolus manũ ĩi eẽ
extenderet.videt᷑ ꝙ aliqua pura creatura redimere
potuiſſet genus huanũ de dyabolica ptãte.⁊ ita ſa⸗
tiſfacere ꝓ eodem. ¶ Item plus penſat deus vitam
⁊ aiam vnius iuſti qᷓ; vitã ⁊ aiaʒ innumerabiliũ pec⸗
catoꝝ. ſi g̊ aliqua pura creatura innocẽs ⁊ ſancta ſe
deo ⁊ patri obtuliſſet ꝓ peccatoꝛibus hoſtiaʒ. facta
eſſet recõpenſatio iuſta. & ⁊ ſatiſfactio debita¶ Itez
eſto ꝙ xpᷣs fuiſſet pura creatura.⁊ moꝛtuus fuiſſ in
cruce ſicut moꝛtuus fuit. quero tũc.an fuiſſet deten⸗
tus ĩ lymbo an non: Cõſtat ꝙ in lymbo detẽtus nõ
fuiſſet. quia non habuit reatũ pcti oꝛiginalis.aper
tuʒ fuiſſet ei celũ. meruiſſet xpᷣs aptionẽ ianue.Si
ianua non habuit apꝑiri niſi ꝑ ſufficiẽtem ſatiſfacti

onẽ. videt᷑ ꝙ pura creatura ſatiſfacere potuiſſet pio

toto genere bũano. ¶ Sed cõtra. Si pura creatura
eſſet.aut eẽt homo.aut non hõ. Si eẽt purꝰ bomo.
eẽt peccatoꝛ ⁊ debitoꝛ. nõ potuiſſet eẽ mediatoꝛ
⁊ reconciliatoꝛ cũ ipᷣe indigeret recõciliatõe.Si eſſet
non hõ.ſed ꝓ hoie non debet ſatiſfacere niſi bomo.
quia ad euʒ ꝑtinet ſatiſfactio in quo fuit trãſgreſſio.
Oſi nec purus bomo nec non hõ potuit ſatiſfacere p
toto genere bñano.videt᷑ ꝙ nulla pura creatura po
tuerit. ¶ Item ſatiſfactio debet ꝓpoꝛtionari offenſe
iniurie.ſed tãta eſt offenſa ⁊ iniuria.quãtus eſt ille
cui infertur.cũ g deus ſit infinitus.offenſa ⁊ iniuria
dei ẽ infinita. ſed nulla creatura nec eius opatio eſt
infinita.& nulla pura creatura poteſt ſatiſffacere pꝛo
offenſa ⁊ iniuria deo illata. ſed talis fuit iniuria ade
⁊ poſteritat ſue.quia deum contẽpſit.ᷣ ⁊c. ¶ Item
nullus ſatiſfacit niſi reſtituat tãtũ ⁊ ãpliꝰquãtũ abſ:
tulit. ſed nulla pura creatura valet totũ genus hũa/
num/quod ꝑ pctm̃ Ade fuit a deo ſotractuʒ reſtituẽ.
S nulla pura creatura poteſt ſatiſfacere ꝓ ipo¶ Itẽ
nullꝰpoteſt ſatiſfacere p om̃ homie niſi poſſet influ
ere in oẽm hominem iuſticiã.ſicut pꝛimꝰparẽs trãſ⸗
mittit culpã.ſed nulla pura creatura poteſt alijs in/
fluere iuſticiam vel dare gratiaʒ ſicut in pꝛimo libꝛo
fuit oſtẽſum. ergo niła pura creatura poteſt ſatiſfa/
cere ꝓ toto genere humano. ¶ Item nõ minus ob/
ligamur deo ꝓ beneficio recreatiõis qᷓ; ꝓ beneficio
creatõis.Si pura creatura genꝰ huanũ redemiſſʒ.

ieſem
eronurd
vfbiech
zjfiacuri
dongded
ſicigaice.
ſucböen⸗
ut gAta
Gkaſicpu
e oot
lonſimie
ckracen
ſuſfuctoen
hoteſ pto
gerura.
ſſctho G
rtotigene
hunqrechp
dotptigenn
hucpoſctoi
ſpoſernont
ttſetſfun⸗
Pkerontar
fruntanoen
(orureacrt
nnpfed
llcineſ
Motenaen
hoſctptno⸗
ſchenooern
ſeſſtinsef
oſtͤtate
Uerpwwoe
Tanr
Uſedn
npcntch
Mpthene
Dturart
opiufnte
4len (
ſHpennd
ſolumage
Pteeinsin
guura let
enget ſat
ipniſn⸗
nſriſi
ſoſiͤtsfna
himngd⸗
gictnnmnng
beeſöenn
ngenmruine
mmirhoeni
Küngnocck
Cedpddolc,
liopaſt
hun d⸗
ngſtiſer
htinszͤi
wröenh
ilſeſa
hllimd

—

—

ngkalſhſif
ngedingh. in

fcöniſicknag

E

Nusiuſtegaic
Kininnocäneiß⸗
ind inndeidgle
m.1d aholsnmi
Apungenmndr
dyabolicn irtn

—

—

npiusaniren

niiinnunattlin
aturz innocist nen
cccitorblslofig i
iſniſfintbri,

ur tMernsfite

gatikfütien
itrguſmmm
i nininieil
nnigimüinei
mninkunmi
cno rniei un
mnridlͦ01
Nctſnſurni
oi hit liii
nonbo nt inin
. ruummn
vbe No 6
ruungiii
inusl
turi adl
natia,
attals firin .

=

⁊27 generatõem hanam.

tiſfactõem ab hũano genere.aut requirit ꝓ vtroqʒ.

tãtũ eſſemꝰ ei obligati.quãtũ noſtro creatoꝛi. tãtũ
teneremur diligere creaturã quãtũ creatoꝛẽ. Si ̊ i /
poſſibile eſt nos ad hoc obligari.impoſſibile fuitpu
23 r creaturã ſatiſfacere ꝓ toto genere hũano. ¶ R.
dom ꝙ de duobus cõſueuit fieri ſatiſfactio ⁊ requi-
ri.videlicet.de iniuria.⁊ dãno.Si g̊ᷓ deus requirit ſa

ſic meruiſſet ianue aptõem. qꝛ celſ nunqᷓ fuerat ſibi

clauſum. boc ſuppoſito ꝙ non babuiſſet pcti oꝛigia
lis reatũ. Alij vero qui reatũ pcti oꝛiginal habebant
AIpter hoc nõ fuiſſẽt in celum introducti. et ita remã
ſiſſet ianua clauſa. ꝓ eo ꝙ non fuiſſet ſufficiens ſatiſ
factio ꝑſoluta. M

Aueſtio.iiij.

aut ꝓ altero boꝝ.Si ꝓ vtroq;ʒ.planũ ẽ ꝙ ipoſſibile ¶ Utrum aliquis adiutus gratia potuiſſet ſatiſfacere

eſt aliq; purã creaturã deo ſatiſfacere ꝓ bũano gene
re. ꝓ eo ꝙ tã grauis eſt iniuria q̃ infert᷑ deo ob excel
lentiſſimã eius diguitatẽ.ꝙ nulla pura creatura po
teſt recõpenſare aliquid ei equale.Si vero exigit ſibi

ſatiſfactiõem de ſolo dãno ↄdonãdo iniuriã. nec ſic

poteſt ꝓ toto genere hũano ſatiſfacere aliqua pura

creatura. Aut em̃ illa pura creatura eſſet hõ.aut nõ
eſſet hõ. Si hõ.cũ nullus purus hõ poſſit equiuale/

re toti generi hũano.talis homo offerẽdo ſeipᷣm deo

nunq; recõpenſaret dãnuʒ qd Adã intulit coꝛrũpẽ/⸗

do totũ genus hũanũ.Si eſſet nõ homo.nec ſic ad/
buc poſſet dãnũ recõpẽſare ſi pura creatura eẽti At

ſi poſſet.non tamẽ ſatiſfaceret.qꝛ ad illð genus ſpe/

ctat ſatiſfactio ad qð ſpectauit trãſgreſſio.At ſi boc
poſſet.non tamẽ deceret ꝙ nãm hũanã in ſtatum pᷣ/
ſtinum reuocaret. eſſet em̃ ex hoc ſbᷣiecta alij generi
creature.⁊ ex hboc habetur ꝙ nõ ſolum pura creatu/
ra nõ poſſet deo ſatiſfacere ſi eſſet alterius generis.
ſed etiã nec ſi eſſet a deo aſſũpta ↄueniret vt ꝓ bũa
no genere ſatiſfaceret.⁊ ideo cuʒ pura creatura non
poſſet ꝓ toto genere hũano ſatiſfacere.nec alterius
generis creaturaʒ deceret aſſumi.opoꝛtuit vt ꝑpſona
latiſfaciẽtis eſſet deus ⁊ bõ.Concedẽde ſũt ergo rõ/
nes oſtẽdentes ꝙ nulla pura creatura poſſet ſatiſfa

23 cere ꝓ toto genere hũano.¶ Ad illð quod obijcit᷑ in

ↄtrariũ ꝙ pura creatura potuit totũ genus hũanuʒ
inficere. vð ra cr
ra potuit eſſe pꝛincipiuʒ totius generis hũani ſᷣm ꝓ/
pagatõem carnalem.per quã genus hũanum coꝛrũ
pitur ⁊ inficit᷑.ſed nulla pura creatura potuit eẽ pᷣn
cipium totius generis hani pᷣm regeneratõez ſpũa

24 lem.¶Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ nõ plus exigit᷑in iu⸗
ſta pena qᷓ; ↄmiſſum eſt in culpa.dm ꝙ culpa non
ſolum aggrauat᷑ ex ꝑte ↄditõis peccãtis.ſed etiaʒ ex

ꝑte eius in quẽ peccatur.⁊ lʒ peccãs fuerit pura cre/
atura.ille tamẽ in quem peccauit fuit creatoꝛ.ido cũ
exigit᷑ ꝙ ſatiſfaciẽs nõ ſit pura creatura.boc non eſt
ſupꝛa illud quod ↄmiſſum eſt in culpa.opoꝛtet.n.q;
ꝑſona ſatiſfaciẽs ꝓ pcti grauitate.ſatiſfaciat ᷣm oẽs

25 ↄditões m quas habet aggrauari. ¶ Ad illð quod

obijcitur ꝙ dyabolus iuſte amiſit genus hũanuʒ. qꝛ
extẽdit manum in eñ in quẽ nõ habebat ius.dðm q;
in boc nõ expꝛimitur ſufficiẽs rõ ſatiſfactõis.ſʒ mo/
dus vicẽdi dyabolum.Et bene verũ eſt ꝙ aliqua pu

ra3 creatura inocens potuiſſet dyabolum vicerc.ſed

tamẽ ex hoc nõ ſequit᷑ ꝙ potuiſſet deo ſatiſfacẽ.Lõ/
ge em̃ plus eſt recõpenſare deo illatã iniuriã qᷓ; vin-

cere dyabolicã fraudem. ¶ Ad illud quod obijcitur
plus penſat aiaʒ iuſti qᷓ; aias inumerabiliũ pecca-
toꝛum. dᷣm ꝙ deus recõpenſatõem in ſatiſfactione

non querit de genere bũano ᷣm ꝙ eſt in ſtatu pcti.
b ßᷣm ꝙ fuiſſet ſi nõ peccaſſet.⁊ boc modo nulliꝰpu/
ri hominis vitam deus tãtum appꝛeciat᷑ ſicut totaʒ

etiam oꝛiginali.

m ꝙ nõ eſt ſimile.qꝛ aliqua pura crcatu/

¶ Ad illud quod queritur ſi
EEs fuiſſet ſola pura creatura.vtrum moꝛiẽs introiſ
et in celum. dom ꝙ ſic. ex boc tamẽ non ſequitur

ꝓ ſeipo: Et ꝙ ſic videt᷑.quia tres ſt ꝑtes penitẽtie.
ↄtritio.ofefſio.ſatiſfactio.ſed hõ aduitus gra poteſt

de peccato ſuo ↄteri ⁊ ipᷣm cõfiteri. pᷣt ſatiſfacere ꝓ

ſeipᷣo. Si tu dicas ꝙ pᷣt de actuali ſed nõ de oꝛigina
li. Cõtra.maius eſt actuale qᷓ; oꝛigiale. quia maioꝛ ẽ
ibi impꝛobitas volũtatis.⁊ grauius etiã quis punit᷑
ꝓ actuali qᷓ; ꝓ oꝛiginali.ſi g& ꝑ adiutoꝛiuʒ ge poteſt

ſatiſfacere ꝓ ſuo actuali.multo foꝛtiꝰvidet᷑ ꝙ p ſuo
oꝛigiali.
noꝛẽ debitum deo impẽdere.ſed quilibet bõ adiutꝰ
gra poteſt honoꝛẽ debitũ deo impedere. quilibʒ ꝑo

Item ſatiſfacere pᷣm ꝙ dicit Anſel. eſt ho

teſt ꝓ pctõ ſuo do ſatiſfacere. Si tu dicas ꝙ non pᷣt
impẽedere hbonoꝛẽ quẽ debet ꝓ iniuria pᷣus facta.Cõ
tra.nulla iuſta ptãs exigit ab hoie plꝰ qᷓ; pᷣt.anathe/
ma em̃ ſit qui dicit deũ pᷣcepiſſe impoſſibile.gᷓ nullũ
honoꝛem debet hõ deo reddere quẽ nõ poſſit. ytẽ
bhomo exiſtẽs in gratia pᷣt mereri ſũmũ bonũ qdð ðs
eſt. S ſi multo magis eſt mereri ſũmũ bonũ qᷓ; recon-
ciliari ſibi ⁊ confederari.vr ꝙ; multo magis ꝓ quoli
bet peccato ſuo poſſit ſatiſfacere non ſolũ actuali ſʒ
teʒ exiſtẽs in gratia.aut nõ erat
dignus aliqua pena.aut tꝑali ſola. Si g̊ debitoꝛ pe/
ne tꝑalis pᷣt illa penã ſoluere.videt᷑ ꝙ hõ ꝓ quolibʒ
peccato quod habet poſſit ſatiſfacere.g ꝓ oꝛiginali.
tem gratia adueniẽs in aiaʒ eque bene delʒ cul
pam actualẽ ſicut oꝛiginalẽ.ſed ſicut ſe habet gratia
m eſſẽtiam ad culpe deletionẽ.ita ſe hʒ ſᷣm oꝑa ad
ſatiſfactionẽ.Sed ga adueniẽs in aiam liberat eam
ab om̃i culpa tã oꝛiginali ꝙ; actuali.g̈ mouens aiam
pt ſatiſfacere ꝓ om̃i culpa pus deleta.g quilibet ho/

mo ßpt ſatiſfacere p ſeipo.¶ Sed contra.Si quilibʒ

homo poteſt ſatiſfacere ꝓ ſeipᷣo.g xpᷣs gratis moꝛtu
us eſt. ſi ð hoc eſt inconueęniẽs ⁊ abſurdum.reſtat q;
illud ex quo ſequitur. ¶ Iteʒ ſicut iniuria pcti toti/
us generis hũani eſt infinita rõne eius õ quẽ eſt. ſic

illa q̃ eſt in quolibet peccato ſingulari. ꝗ ſi aliquis
purus homo non potuit ſatiſfacere ꝓ toto genẽ hu/

mano. pari etia rõne videt᷑ ꝙ non poſſit ſatiſfacẽ ꝓ
ſeipo. te; impoſſibile eſt ꝙ aliquis ſatiſfaciat ꝓ
culpa qᷓ;'diu manet in eo radix ⁊ cauſa culpe.ſatiſfa/
cere em̃ ſicut dicit Aug.eſt cauſas peccatoꝛũ excide/
re.ſed viciũ hũane oꝛiginis nunqᷓ ſepat᷑ a carne pec
cati.gvidetur q; nullus hõ qui oꝛiginale pctm̃ habu
it.poſſit ſatiſfacere ꝓ oꝛiginali. Maioꝛ manifeſta ẽ
per Aug.ſed minoꝛ manifeſtatur per hoc ꝙ quilibʒ
gemerat filiũ habẽtem oꝛiginale pctm̃.¶ Itẽ ad hoc
ꝙ fiat ſatiſfactio nccriũ eſt ꝙ fiat dãni recõpenſatõ.
Sʒ ꝓpt pctm̃ oꝛiginale quilibet hʒ neceſſitatẽ moꝛi/
endi.⁊ coꝛpus moꝛtuũ eſt ꝓpter pctm̃ oꝛiginale ſicut
dicit apłs. ſi quis debet ſatiſfacere ꝓ oꝛiginali pec/
cato.tenetur reddere aiam pꝛo anima. e⸗ quilibet ẽ

moꝛtis debitoꝛ ꝓ oꝛiginali peccato.& non videtur ꝙ;

aliquis qui pctm̃ oꝛiginale ↄtraxit.poſſit vnq; ſatiſ-
facere ꝓ illo.¶ Iteʒ ꝙ oꝛiginale pctm̃ ſit culpa.hoc
habet quia ꝓceſſit a volũtate Ade.Si requiritur
ſatiſfactio de ipᷣo ſᷣm ꝙ culpa.nullꝰpᷣt p drigne ſa⸗

28

„

29

tiſfacere niſi ſatiffaciat culpa Ade. Sed p cula/
Ade nullus pßt ſatiſfacere ſᷣm ꝙ oꝛiginalis eſt niſi ſa
tiſfaciat p toto genere bñano. a pꝛimo nullus po/

teſt ſatiſfacere ꝓ peccato oꝛiginali alicuius hois niſi

ſatiſfaciat ꝓ toto genere hůano. Sed hoc nõ poteſt

aliquis purus hõ.ᷓ nullus pᷣt ſatiſfacere ꝓ oꝛiginali

factio de iniuria ⁊ de dãno.Satiſfactõ vero ſemiple
na eſt quãdo remiſſa offeſa.ſatiſfactio fit ꝓ damno.
Intelligẽdũ eſt g̊ ꝙ ꝓ nullo peccato in quo fit auer
ſio a deo pᷣt ſatiſfacere aliquis purus hõ ſatiſfactiõe
plenaria.nec ꝓ ſeipo.nec ꝓ alijs.ꝗpter hoc ꝙ offẽſa
⁊ iniuria illa oino excedit purã creaturã.Si vero lo/
quamur de ſatiſfactione ſemiplena.illa videlicet.in

qua remiſſa offenſa.requirit᷑ emẽda de dãno.ſic dðʒ

ꝙ bõ pt ſatiſfacere ꝓ ſuo actuali pctõ.ſj̊ ñ ꝓ oꝛigiali
peccato. Rõ aut huius eſt.quia pctiñ actuale dic de/

pꝛauatiõeʒ volũtatis.ſed oꝛiginale dicit depꝛauatõ/

nem nae. In hoc aũt differt depꝛauatio nãe a depꝛa
uatoe volũtatis. Quia coꝛruptio volũtatis reſpicit
lpᷣam pſonam vt eſt indiuiduũ.ſed coꝛruptio nae vt
eſt alterius pꝛincipiũ. Itẽ quia volũtas eſt vertibił.

et coꝛruptio in ea exiſtens eſt facile mobile.quia o

natura vno mõ mouet᷑.coꝛruptio in ea cxiſtẽs ẽ diffi

cile mobilis.Om̃ & deoꝛdinatio volũtatis introdu/
cta ꝓ actuali eſt ꝑſone ſingularis ⁊ facile mobilis.re
cõpenſari poteſt ꝑ vſũ gꝛatie gratũ faciẽtis que reſpi
cit ꝑſonam ſingularem. Quia vero depꝛauatio nae
eſt reſpiciens ꝓpagatõez.⁊ ita nãm cõem.⁊ vlterius

gradicari non pᷣt oino.ideo ꝓ damno illato nemo po
teſt ſatiſfacere per graʒ ſingularis ꝑſone. Illa enim
nõ tollit oino peccati oꝛiginalis radicẽ ab eo in quo
eſt. nec per ſe nec per vſũ ſuũ.⁊ ideo non pᷣt oino tol
lere reatũ ⁊ obligatõem. Impoſſibile & fuit ꝙ aliqͥs
ꝓ peccato oꝛiginali alicuius hois ſatiſfaceret.niſi oĩ/
no a peccato oꝛiginali mũdus eſſet.niſi etiã haberet
gram cõem. hoc eſt gr̃am capitis.cuiꝰ plenitudo na
ta eſt in alias redũdare.talis aũt non potuit eſſe niſi
homo ⁊ deus qui eſſet alioꝝ caput.ſicut in pꝛecedẽ/
tibus fuit oſtẽſum.quia nullus niſi deus poteſt iflu/
erealijs motũ ⁊ ſẽſum. Et ſic patet ꝙ ꝓ mimo pctõ
oꝛiginali.nec q;tum ad ſatiſfactõem plenariã.nec qᷓ;
tum ad ſatiſfactõem ſemiplenã potuit ſatiſfacere ni/
ſi xpᷣs homo ⁊ deus.De actuali poteſt quidez purus
homo adiutꝰ gratia ſatiſfacere.ſed ſatiſfactõe ſemi/
plena.que ſuppletionẽ ⁊ cõplemẽtum recipit a paſ-
ſione xpᷣi. Xpᷣs em̃ ſatiſfaciens ꝓ om̃i offenſa. oibus
impetrauit gr̃am q;tũ ad ſufficiẽtiaʒ.⁊ merito illius
ſatiſfactiõis homo cõcipiens gram ſatiſfacit poſtea
deo ꝓ leſione quã intulit ſibi actualis culpa.Ex hoc
patet quõ paſſio xpᷣi influit ĩi ſacxamẽta.⁊ quare am⸗/

plius influit in ſacm baptiſmi.quod eſt remedium
contra oꝛiginale qᷓᷓ in ſacrm penitẽtie.⁊ hoc eſt füda

metum multoꝛũ qᷓ in quarto libꝛo determinãt᷑ ⁊ ſup
ponũtur ab hoc libꝛo.Concedẽdum eſt g ꝙ nullꝰad
iutus gratia ſatiſfãcere potuit ꝓ ſeipᷣo.Concedende
ſũt etiꝗ rõnes que hoc oſtẽdunt. ¶ Ad ill vero qð
obijcit᷑ ꝙ ſatiſfactio eſt pars penitẽtie.ddm ꝙ ipᷣa pe
nitencia ſicut oſtẽſum eſt efficatiaʒ babet a paffione
xp̃ᷣi.non ſolũ poſt paſſionem.ſed etiã ante.quia xpᷣs

. paſſionẽ ſuam oibus impetrauit gr̃am penitentia
ie

m. ⁊ deus pꝛececẽtibus patribus dedit gẽam ꝓpt᷑
ſatiſfactõem paſſionis ꝓmiſſs.ſequẽtibus vero ꝓpt᷑

eccato.¶ Rꝰ.dm ꝙ eſt ſatiſfactio plena. ⁊ ſatiſ/
Sctts ſemiplena.Satiſfactio plena eſt qñ ſił fit ſatiſ

5

ſolutatn. Et ſicut nos iuſtificamur in fide paſſiõis p.
terite. ita ipᷣi iuſtificabãtur in fide pafſionis future.
Ande ⁊ qui pᷣteribãt ⁊ qui ſequebãtur clamabant.·
Aſanna filio dauid. Vnde ex hoc nõ babet᷑ ꝙ aliqs

ſufficiẽter poſſit ſatiſfacere p ſe. Dꝛeterea rõ illa nö

concludit de oꝛiginali ſed ſolũ de actuali. Penitẽtia

em̃ nõ eſt cõtra oꝛiginale ſed cõtra actuale. MHec va-

let quod obijcit᷑ ꝙ grauiꝰeſt oꝛiginale qᷓ; actuale.ddᷣ

em̃ ꝙ ⁊ ſi oꝛiginale in poſteris ſit minus qᷓ; actuale.

tamẽ q;tũ ad ſuã oꝛiginem pctm̃ oꝛiginale valde fu/
it graue.cũ totam hũanam naʒʒ infecerit.Satiſfactõ

autẽ peccati oꝛiginalis reſpicit ip̃am oꝛiginẽ.et ideo

dico ꝙ difficilius fuit ſatiſfacere ꝓ oꝛiginali qᷓ ꝓ ac/
tuali. quia nõ poteſt fieri ſatiſfactio ꝓ vno oꝛigina⸗

li Ban ar oibus.nõ ſic eſt in peccatis actualibus.
( i
50

llud qð obijcit᷑ ꝙ ſatiſfacere eſt bonoꝛẽ debi⸗

tũ deo reddere. dom ꝙ eſt debitũ quo tenemur deo

iure conditõis.⁊ eſt debitum quo obligamur do re/

atu pꝛeuaricatiõis.Dico g ꝙ debitũ qð cadit in no/

tificatõe ſatiſfactõis eſt debitum ſcdo modo dictuʒ.
⁊ hoc quidem nõ poteſt ioluere ꝑ ſeipᷣm.ipᷣe em̃ red/

didit ſe impotẽtem. ⁊ ideo niſi ſuccurreret ei dinina

miſericoꝛdia.ſaluari nõ poſſet.⁊ ido non obligatad

impoſſibile.qᷓuis em̃ ſit ei impoſſibile ꝑ ſe.eſt tamen
ei poſſibile per diuinũ adiutoꝛium. ¶ Ad illð quod

obijcit᷑ ꝙ homc exiſtens in gra poteſt mereri ſũmuʒ

bonum. dom ꝙ nõ eſt ſimile.quia Seacis ſingularis

pꝑſõe babet oꝛdinatiõem ad hoc ꝙ facit bominẽ me⸗
reri ſũmam beatitudinẽ.ſed non ad boc ꝙ faciat bo⸗/
minem ſatiſfacere ꝓ culpa oꝛiginali ſicut pꝛius oſtẽ
ſum fuit. ¶ Ad illud quod obijcitur ꝙ exiſtẽs in gra
tia non meretur niſi penam tꝑalem. dom qꝙ verum
eſt. ſed tamen nulli peccatoꝛi datur gratia niſi meri/

to ſatiſfactionis ⁊ paſſionis chꝛiſti. AUnde gratie col

latio ſatiſfactõem oꝛiginalis non facit ſed pꝛeſuppo/

nit.ideo non ſequitur ꝙ aliquis per gratiã poſſit ſa
tiſfacere pꝛo oꝛiginali culpa.¶ Ad illud quod obij/
citur ꝙ gratia equaliter delet omnem culpã.g equa
liter ſatiſfacit pꝛo om̃ia culpa deleta.dm ꝙ non eſt
ſumile. ꝓpter hoc ꝙ deletio culpe attẽditur in imagi

1

„

3

nis refoꝛmatione.⁊ conuerſione ad deũ delet᷑ om‚,Vuvvſiz§

auerſio.vna g̊ gratia delet om̃em culpam.ſatiſfactõ
vero reſpicit obligatõem ad penaʒ.impoſſibile eſt g
ꝙ vna obligatio ad penam ſoluat᷑ altera remanẽte.
Igeo non ſic indifferẽter comparatur gratia ad ſa/
tiſfaciẽdum pꝛo omni culpa ſicut ad delẽdũ omnem
culpã.
¶ Queſtio. v eæ

—

Atrum deus debucrit modũ ſatiſfaciendi per paſi

onem xpᷣi acceptare.Et ꝙ ſic videtur. Debituʒ moꝛ/
tis nullo modo ſoluitur q; per moꝛtem gratuitam.
ſed omnes eramus debitoꝛes moꝛtis.ergo optimeẽ
ſatiſfactum deo per moꝛtẽ illius qui non erat debi/
toꝛ moꝛtis. ¶ Item nullo modo melius emẽdatur
petm̃ qð cõmiſſũ eſt ꝑ ſuauitatẽ qᷓ; per ſupplicij acer
bitatem. Si ergo peccatũ humani generis fuit com/
miſſum per guſtũ ⁊ ſuauitatem ligni vetiti.videtur
ꝙ decẽtiſſimug mocdus ſatiſſaciendi fuit per ſuppli/
cium crucis. ¶ Itez conuenientiſimus modus ſa/
tiſfaciẽdi eſt per difficultatẽ pꝛo peccato qð quis cõ
miſit mita facilitate. Sʒ facili

nere a peccato.& difficillimꝰmodꝰ ſatiſfaciẽdi fuit il

ñ fuit pᷣmo hoi abſti

lipeto ↄueniẽciſimus. Sʒ hᷣ eſt ſuſtinẽdo mala vſ;

Aotigtbe
einls no
itnlilctoe
geſntinſſtin
tlfnicinan
Sveuutiynann
n CMrinec
—
fitergueand
uifai
=
Draupbi
ttinuſtal
negucrftars
at nocis
ſergopaſin
ninnchin cop
deustotiton
gmoen
alisale ſon
fipeoſutſfuaue
iclennufin
ſeNutsgghtn
ernücktwl
Niochogen
Nenincſiene
Nithanenn
Aalktüscere
fanopunee
olpauet bei
Pöngſitzzlooe⸗
eſaniſouicet
Ngeltonocke
chutse
Nsdchet duse
bgiſſtce
Crusndgaädn
obi cfucn
Dulitſinnsn
untinin
Pblnpen
Patihyoreꝛne
mgoͤſcind
en ͤhs Ett
gifltcngnn
une⸗
t Greg⸗
nuiniit
rnttiſn
rhibefen
talänlif,
1dllnedolit 4
Neuglufgn
aiitne
lngnn

itſtefnfie⸗
nſimeſmn
chit dameb .

Nröbebctg i

Damie
Nagnl Peiin
agnal ere,
lecznien
nmnszn,
Wangneileſ⸗
Ftmt nfri
nhmmdigti ctiten
egrgl
gn,
maassanhrs.
fKarechnnedhi,
tötidtnenu
guoobliemn idt⸗
dehetügadtinn
um vonecden
repſon ciint
ücunartaizun
1150 nonoblct
doſblegſecktme
num. (2dsgt

zigncknaanirg

gagruſan
boegfuathemen
Anonuhrytuttn
cugnui igirſi
dabnem gtilll
Scri. Rurtes
umiill
iengg rihi
Ales,
Nemmmahiit
wan nin

ad moꝛtẽ. a T hoc mõ ſatiſfecit xpᷣs. ⁊c. ¶ Item de
cẽtiſſimus modus ſatiſfaciẽdi ð elatõe eſt ꝑ abiecti/

onẽ ⁊ vilificatõem.ſed nulla maioꝛ vilificatio fuit q;

que fuit in ſuſtinẽtia obpꝛobꝛij crucis. talis modꝰ
ſatiſfaciẽdi maxime congrucbat noſtre infirmitati.

̊ decuit ipᷣm a ſũmo medico acceptari.¶ Sed con/

tra. Maxime crudelitatis eſt hoiem iuſtiſſimũ moꝛ
ti tradere. ſed xpᷣs fuit iuſtiſſimus.o crudeliſſimum
fuit ex quacunq; cauſa tradere ipᷣm moꝛti.g tal mo/
dus ſatiſfaciẽdi nullatenꝰ debuit a do acceptari.Si

tu dicas ꝙ nõ tradidit eũ moꝛti. Sed cõtra bocẽ qd
Ddicitur ad phil.ij. Factus eſt obediens e moꝛ⸗

tẽ. ⁊ in multis alijs locis dicit᷑ illud idẽ.¶ ¶ Itẽ maxi
me ꝑuerſitatis et iniuſticie eſt dvanare innocẽtem vt
abſoluat᷑ nocẽs. Sed nos oẽs ſicut oues errauimꝰ.
ipᷣe vero pctm̃ non fecit.g̊ videt᷑ ꝙ iniuſte fecerit do
minꝰ cũ in eo poſuit oĩm nrm iniquitates. ¶ Item
deug moꝛtẽ non fecit.nec delectat᷑ in ꝑditõe viuoꝝ.
Si g deus delectat᷑ in ſatiſractõe.⁊ nõ delectat᷑ in ali

cuius moꝛte.nõ videt᷑ ꝙ debuerit acceptare moꝛte,zʒ

xpᷣi pꝛo ſatiſfactõe.¶ Iteʒ multo melioꝛ eſt vita xpᷣi

ꝙ̃ eſſct moꝛs.& ſi moꝛs xpᷣi potuit deo ſatiſfacẽ.̊ ma

gis debuit acceptare vitã ad ſatiſfaciẽdũ qᷓ; moꝛteʒ.
tem nõ eſt modus oꝛdinatꝰ ſatiſfaciẽdi in q̊ ad/

dit᷑ petm̃ ſuper pctm̃.Sed vpᷣs occidi non poterat ſi

ue traſgreſſiõe peccati.g inoꝛdinatꝰ modꝰ ſatiſfaciẽ
di videt᷑ per moꝛtem xpᷣi.¶ Itez grauius fuit pctm̃
occidẽtiũ q; eſſet pcti ade.& ſi nõ potuit ſatiſfactio
fieri ꝓ peccato ade niſi xpᷣs ſemel moꝛeret᷑.videt᷑ q;
non potuerit ſatiſfactio fieri ꝓ peccato occidẽtium
xpᷣm niſi xpᷣs ſcdo occideret᷑.pari rõne nec de occiſio
ne illa niſi occideret᷑ tercio.⁊ ſic in infinitũ. non vi⸗/
det᷑ ꝙ talis modꝰ ſatiſfaciẽdi ſit cõpetẽs.nec a do ac

34 ceptadus.¶Re.dm ꝙ modũ iſtũ vltra ceteros mo

dos debuit deus acceptare.quia nebiliſſimꝰeſt inter
oẽs qui poſſũt eſſe vel excogitari. Fuit em̃ acceptiſ/
ſimus ad ꝑlacãdum deũ.congruiſſimꝰ ad curãdum
moꝛbii. efficaciſſimus ad attrabẽduʒ genus bũanũ,
pꝛudẽtiſſimus ad expugnadũ generis hũani inimi/
cum. Pꝛimũ quidẽ fuit acceptiſſimꝰ ad placãdũ de/
um. ꝓpter qð dicit Anſel.in li. Cur deꝰ hõ.capło.xj.
Mihil aſperius ⁊ difficiliꝰ pᷣGt homo ad hbonoꝛem dei
pati ſpõte ⁊ non ex debito q́; moꝛtẽ.Et nullatenꝰ pᷣt
magis ſeipᷣm dare bõ.q; cũ ſe moꝛti tradit ad bono/
rem ipᷣius.Et hoc eſt qdð dicit᷑ Eph̊.v.Tradidit ſeip
ſũ oblatõem ⁊ hoſtiã deo in odoꝛẽ ſuauitatis. Scdo
etiꝗ fuit congruẽtiſſimꝰ ad curãdũ moꝛbũ. Pꝛimus
em̃ hõ peccauerat ꝑ ſuperbiã.⁊ gulã.⁊ inobediẽtiã.
ſicut dicit Grego.⁊ in ſcdo libꝛo fuit oſtẽſum,.voluit
em̃ do aſſimilari ꝑ ſciẽtie ſblimitatẽ.guſtare ligni ſu
auitatem.⁊ trãſgredi pꝛecepti diuini limites. Et qm̃
curatio habet ficri ꝑ contrariũ.ideo modus ſatiſfa⸗
ciendi cõgruẽtiſſimus fuit ꝑ abiectõem.hũiliatiõeʒ.
⁊ diuine volũtatis impletionẽ.Et hec oia ſatis relu⸗
cent in ipſa paſſione.⁊ de hijs dicit Aplłs ad phil.ij.
Hũiliauit ſemetipᷣm factus obediẽs vſq; ad moꝛteʒ
moꝛtẽ aũt crucꝭ.Tercõ at fuit ęfficaciſſimꝰad attra/
hẽdum genꝰ huanũ. Hijs em̃ ſolis paſſio ad ſaluteʒ
valebat.qui wlũtate mera ꝑ amoꝛẽ deo adherebat.
Non em̃ decreuit deus aliter genus hñanũ ſaluare.
niſi libe.volũtatis ar.⁊ nullo alio modo ſaluo volũ/

tatis arbi.vs hoiem magis potuit attrahere ad amo

rem ſuuʒ.qᷓ;ᷓ ſuſcipiẽdo ꝓ eo crucis patibulũ.pt᷑ qð

dicit Job. xij. Ego ſi exaltatus fuero a terra. traba,

talen mocli dig vebuit in quo nec ipe necal
peccaret.dᷣm q illud nõ opoꝛtet. in boc em̃ manife

—

omnia ad meipᷣm. Et hugo de arra ſpõſe. vt oſtẽde-
ret ibi quãtum te diligẽt.nõ niſi moꝛiẽdo te a moꝛte
liberauit.vt non tm̃ pietatis impendẽt beneficium.

verũ etiã charitatis mõſtraret affectũ. Quarto etiaz,

fuit ad vincẽdũ aduerſariũ pꝛudẽtiſſimus.Decebat

em̃ vt xpᷣs ſua pꝛudentia ſuꝑaret dyabolũ.ſicut dya

bolꝰ ſua aſtucia decepit hoiem pꝛimũ.quod dicitur
Zob. xxvj. Pꝛudẽtia ciꝰ ꝑcuſſit ſuꝑbũ.Et vlt.Hũ/⸗

qd poterꝭ capẽ leuiathan bamo: Pꝛopt᷑ qd dicitdi.
pᷣcedẽti.ca.pꝛimo.Aenit redẽptoꝛ.⁊ victus eſt dece

ptoꝛ. tetẽdit illi muſcipulã crucẽ ſuazʒ. poſuit ei qdauua

ſi eſcam ſãguinem ſuũ.Ex hijs quatuoꝛ rõnibus ſa/

tis apparet ꝙ modus iſte ſatiſfaciendi ꝓ nobigs fuit

congruẽtiſſimus ⁊ a deo maxime acceptãdꝰ.Et cõ⸗

cedende ſũt rõnes quc boc oſtẽdunt. ¶ Ad illð qd
pꝛimo obijcit᷑ in contrariũ ꝙ magne crudelitatis fu
it hoiem iuſtiſſimũ tradere moꝛti.ddm ꝙ deus eum

nõ tradidit infligẽdo moꝛtem vel precipiẽdo alijs ꝓ

ip̃i eñ traderent.ſed ꝑmittẽdo ⁊ volũtatem ipᷣius ac

ceptãdo.⁊ ideo nulla fuit in deo crudelitas.quia nõ

ſanguinẽ xpi ſitijt.ſed moꝛtẽ eius acceptauit. hbec eſt

ſũma reſpõoſionis Anſel.in li.Cur deus hõ. VUndẽe ſi

dicatur pater aliquãdo eũ tradidiſſe moꝛti.vel volũ

tate patris paſſus eſſe.⁊ aliquod cõſimile.mõ pᷣmil-

ſo intelligẽdum eſt.non quia pater cocgerit eũ inui/

tum.ſed quia ſuſcepit volũtariũ ⁊ deuotũ.( Ad illʒ
quod obijcit᷑ ſcdo ꝙ impiũ eſt dãnare innocẽtem et

nocẽtem abſoluere.ddm ꝙ illud verũ eſt ſi innocẽs
damnatur inuitus.ſed ſi innocẽs velit ſe offerre ⁊ ex
ponere ꝓ ſalute nocẽtis.nihil ꝓhibct quin oblatõ ei
us debeat acceptari.Et iſto mo in ꝓpoſito intelligẽ/
dum eſt fuiſſe.quia xpᷣs non coacte ſed volũtarie
ſalute noſtra paffionẽ ſuſtinuit.¶ Ad illud qð obij/
citur ꝙ deus non delectat᷑ in ꝑditione alicuius.dʒ
ꝙ verũ eſt ꝙ deus non delectat᷑ in pena ſᷣm ꝙ eſt af

flictiua ⁊ nature coꝛruptiua.delectat᷑ tamẽ ⁊ placet

ſibi optima volũtas ꝑ quã pena ſuſtinet᷑. ⁊ ad bono
rem dei oꝛdinat᷑ ⁊ ad abſolutõem bomis.¶ Ad illud

quod obijcit᷑ꝙ melioꝛ fuit vita xpᷣi q; moꝛs.dm qꝙ;

abſq; dubio verũ eſt. tamen nõ ſequit᷑ ꝙ non magis
debuit ſatiſfacere.duplici ex cauſa. Pꝛimũ quidẽ.qꝛ
ſatiſfactio debʒ eſſe penalis.⁊ maxima ſatiſtactõ ma

xime penalis. Scdo vero ꝙ maioꝛis ꝑfectõis eſt vel

58

le moꝛi ad honoꝛem dei qᷓ; velle viuere.et ex maioꝛi

chanitate ꝓcedit.⁊ terminos nature magis excedit.

7

Et ido ratio illa nõ cogit. Ad ills quod obijcit᷑ q

.

non eſt oꝛdinatus modus ſatiſfaciẽdi vbi peccatum

addit᷑ ſuper pctm̃.dᷣm ꝙ verũ eſt quãdo pctm̃m ad

ditur ſuꝑ pctm̃ ex parte eius qui dʒ ſatiſfacere· Sic

non eſt in ppoſito. MHã xps moꝛiẽdo non peccauit.S5

quãtum in ſc fuit oia peccata deleuit.Et ſi tu dicas

7

ere debuit in quo nec ipᷣe nec aliꝰ

ſtat ſũma dei ſapientia ꝙ ſcit de malis non tm̃ elige⸗
re bona.veꝝ etiã optima.quod maxime fecit in moꝛ
te xpᷣi pᷣcioſiſſima.¶ Ad illud qð vltimo obijcit᷑ ꝙ

grauius fuit pctm̃ occidẽtium xpᷣm ⁊c.doᷣm ꝙ quic⸗
quid ſit de grauitate.quia de hoc ad pꝛeſẽs nõ ẽ qõ.

tamẽ eſto ꝙ grauius fuiſſet. non opoꝛtebat ꝓpt hoc
ſcdᷣo xpᷣm pati. Mam vnica xpᷣi paſſio non ſolũ ſuffi

0

ciebat ad ſatiſfaciedum ꝓ peccato ade. ſed etiãs piꝛ

ofm̃i peccatoꝝ multitudine. Ande moꝛs xpᷣi ipis oc

cidẽtibus valebat ſi vellent ad xpᷣm conuerti.in infi

lictũ Jude tradẽtis. iudei inſtigãtis. ⁊ gẽtilis eruci/

figẽtis. m q xpᷣs plus babebat ð bonitate q;ᷓ illi ha
berent de malicia. Pꝛeterea. ſicut dicit Anß. excuſa/

— „

bat eos ignoꝛãtia aliquo mõ ſicut dictũ eſt ſupꝑꝛa. et

ideo non opoꝛtebat ꝓ peccatis eoꝝ xpᷣm iterũ pati.
ſed ſicut dicit Apls ad bebꝛe.x. Ana oblatõe ↄſum/
mauit in ſempiternum ſactificatos.
. Queſtio.vſ.

. ¶ Atrũ alio mõ potuerit deꝰ genus buanum ſaluare.

Et ꝙ ſic videt᷑ pꝛimo ꝑ illud qdð dicit leo papa in q/
dã ſermonc in ramis palmarũ. Om̃ipotetia filij dei
qᷓ̃ ꝓpter eãdem eſſetiã eſt equalis patri.potuiſſʒ libe
rare genus hñanũ ſolo impio volũtat ſue.niſi diui

nis opibus maxime cõgruiſſet.vt nequicie boſtilis

Qduerſitas. eo quẽ vicerat vinceret᷑. ¶ Itẽ hocipᷣm

dicit Aug.de tri. ⁊ habet᷑ in litera. Dicimꝰ aliũ mo/
dñ poſſibilẽ deo fuiſſe. cuiꝰ ptãti cuncta ſbiacent. et

nf̃e miſerie ſanãde ↄneniẽtioꝛẽ aliũ nõ fuiſſe. ¶ Itẽ

bocipᷣm oſtẽdit᷑ expꝛeſſꝰ aucte Grego.in moꝛalibꝰ.
q̃ nos fec exiſtere ex nibilo.reuocaꝛc etiazʒ ſine moꝛte
⁊ paſſione ſua potuit.¶ Itẽ hocipᷣm oſtẽdit᷑ ꝑ dedu

ctõem ad incõueniẽs.quia qſi non potuiſſet nos alio

moõ liberare. fuiſſet diuina potẽtia limitata.⁊ pſo/

na xpᷣi paſſioni ſbiecta.qð oino eſt abſurdũ.& illð ex

quo ſequit᷑.¶ Cõtra.ſuꝑ illð ad beb.ij.Decebat au

ctoꝛẽ ſalutis eoꝝ ꝑ paſſionẽ conſũmari.Glo. niſi cri
ſtus moꝛeret᷑. hõ non redimeret᷑.⁊ nõ redẽptus peri
ret.⁊ fruſtra eſſẽt oia facta.Si & hoc eſt impoſſibile.

reſtat ꝙ ⁊ hoc eſt ipoſſibile.ſ.xpᷣm nõ moꝛi ꝓ ſalute

genen bnᷣani. Et ſi boc ẽ impoſſibile.impoſſibile fuit

alio mõ genus hũanũ liberari qᷓ; ꝑ moꝛtẽ xpᷣi. ¶ Jtẽ

Anſel.in li. Cur deꝰ hõ. Mõ potuit trãſire calicẽ niſi
biberet. nõ qꝛ non poſſet vitare moꝛtem ſi vellet. ſed

ſicut dictũ eſt impoſſibile fuit aliter ſaluare muquz.
redit & idẽ quod pꝛius. ¶ Itẽ ſicut dicit Aug. Mul/

lus aliꝰmodus fuit iſto ↄgruẽtioꝛ.Si g optimi ẽ op

tima adducere.ſicut boni eſt bona facere.videtur q;

nccriũ fuit ſůmã bonitatẽ iſtũ modum eligere.Si g

ncẽriũ fuit eligere iſtũ modũ.ipoſſibile fuit alio mo/

do ſaluari. ¶ Itẽ deus cũ ſit ſũme iuſtus.negare ſe/

ipm non pbt. ſi debet repare genus hũanuʒ. neceſſe
eſt ꝙ reparet per viaʒ iuſticie.ſed reꝑatio ꝑ viã iuſti

cie non ptt eſſe niſi per ſatiſfactõem ſicut pꝛimo oſtẽ/
ſi eſt. Satiſfacere ãt ꝓ toto genere hũano non pᷣt ni
ſi deus ⁊ bomo. Modus ſatiſfaciẽdi ſufficiẽs eẽ nõ

proteſt niſi vt ſoluat᷑ anima ꝓ aia.⁊ det᷑ vita ꝓ vita.

g̊a pꝛimo.impoſſibile fuit ꝙ deus bũanum genꝰre-
paret alia via.

potẽtia dei repantis. vel ex parte gener buani reꝑa/
ti. Si ex parte deirepantis.ſic abſq; dubio alr potu/

it genus hũanum liberari ⁊ repari ſicut ſãcti dicunt

Et igf hugo de ſacto victoꝛc aliũ modũ aſſignat in
libꝛo de ſacramẽtts. ⁊ mgf̃ recitat in litera. Hon eſt

töem.

em̃ limitãda diuina potẽtia.imo ſicut ſolo nutu mẽ/
tis ⁊ imperio volũtatis creare.ita potuit etiã repare

aret *.q cũ qrit᷑ vtꝝ alio modo genꝰ
bũanũ potuit reꝑari qᷓ; ꝑ moꝛtem xpᷣi.pᷣt queri vel S

¶Di. xxi.de moꝛte que conſecuta eſt paſſionem xpᷣi.

Si aũt qucritur ð potẽtia ex parte generis bũani re
pati ⁊ liberati.ſic dðᷣm ꝙ determinatũ fuit ſibi poſſe
ad bãc viaʒ. ⁊ iſto modo intelligẽdo poteſt concedi
ꝙ; genus bnanum nõ potuit aliter repari.ſicut cõce
ditur ꝙ nullus hõ poteſt ſaluari niſi credat in xpᷣm.
Mon em̃ patet nobis alia via ſalutis.nec aliud no/
men ſbᷣ celo in quo opoꝛtet nos ſaluos fieri. Potuiſ
ſet tamen deus ſi voluiſſet aliud nomẽ dare in q̊ ſa-
lus noſtra ↄſiſteret. Concedẽde g ſũt rõnes ad pᷣmã
ꝑtem.qm oſtẽdunt aliũ moduʒ noſtre ſalutis do fu
iſſe poſſibilem quãtum eſt ex parte diuine potentie.
¶ Ad illud vero qð obijcit᷑ in contrariũ de glo.⁊ de ꝗꝛ
Anſel. dom ꝙꝙ ille auẽtes intelligũtur quãtũ eſt ex ꝑ
te noſtra.pꝛeſuppoſita diſpoſitõe diuina.q̃ nos ſic ⁊
nõ alio mõ liberare decreuit. Per hũc etiaj modum
intellecta eſt aucẽtas ambꝛoſij q̃ poſita eſt ſupꝛa diſt.
xviij.c.vlti. Lantũ em̃ fuit peccatũ noſtrũ vt ſaluari
non pofſemus niſ. vnigenitus dei filius moꝛeretur
ꝓ nobis debitoꝛibus moꝛtis.hoc inqᷓ intelligẽdum
eſt.quia deus nos aliter non decreuit ſaluare. Per
hunc etiam modũ intelligende ſũt aucẽtes ↄſimiles.
¶ Ad ill quod obijcit᷑ ꝙ optimi eſt optima addu/3ʒ
cere.ddᷣm ꝙ eſt optimũ ſimpliciter. ⁊ optimũ in ge/
nere. Et optimũ in genere poteſt eſſe magis ⁊ minꝰ
bonum. ⁊ deus adducit optima in genere.⁊ ideo ſie
facit optima vt etiam poſſit facere melioꝛa ⁊ minus
bona. Ideo qᷓ;uis iſte modus eſſet noſtre miſerie cõ
ueniẽtioꝛ.non tamẽ opoꝛtuit ꝙ ita eligeret iſtũ mo/
dum eꝙ non poſſit eligere aliũ modum. ¶ Av illud 44
quod obijcit᷑ ꝙ deus non poteſt facere contra ſuauam
iuſticiã.⁊ iuſticia nõ poteſt pꝛeter ſatiſfactiõeʒ culpã
dimittere. Reſpõderi poteſt per interemptõem du
arum ꝓpoſitõnũ quas ꝓponit.quaruʒ pꝛima eſt hec
qꝙ; non potuit liberari genus bũanum niſi per viam
iuſticie.potuit em̃ liberari per viaʒ miſericoꝛdie.nec
in hoc fuiſſet factũ pꝛeiudiciũ iuſticie.ſi hoc facẽ vo/
luiſſet. Potuiſſet enim oĩa demerita delere.⁊ hoĩes
in pꝛioꝛi ſtatu ↄſtituere.nec remãſiſſet aliquod inoꝛ
dinatum in vniuerſo.nec etiã impunitũ. Peccatum
em̃ fert penã ſuã ſecũ ꝑ quã oꝛdinat᷑.⁊ ita ſi ſine ſatiſ
factione genus bũanum liberaſſet.non ppter hocõ
iuſticiam feciſſet. Poteſt etiã reſponderi ꝑ interem/
ptõem iüllius ꝙ nullo alio modo poteſt ſatiſfacere ni
ſi per moꝛtem.qᷓ;ᷓuis em̃ hoc eſſet magis congruum.
foꝛtaſſis modicũ ſuppliciũ in tam nobili ꝑſona ſuffe
ciſſet ad bũani generis repatõem.ſed dñs in liberã/
do ſupererogauit. ꝓpter quod dicit᷑ copioſa apð eũ
redemptio. Eſto tamen ꝙ non alio modo potuiſſet
ſatiſfieri pꝛo genere hñano.nec genus hũanum alit᷑
redimi ſicut multi concedũt.tamen ex boc non ſeqᷣt
ꝙ alio modo nõ potuerit liberari. De liberatiõe em̃
firmiter credo ꝙ alio modo potuit liberari.ve redẽ/
ptionc vero nec nego.nec audeo affirmare. quia te/
merariũ eſt cum de diuina potẽtia agitur terminuzʒ
pꝛefigere ci. amplius enim poteſt ꝙᷓ nos poſſumus
cogitare. —MD

Oſt pꝛedicta conſiderãdum eſt ⁊c. Supꝛa egit magiſter de ſacratiſima xpᷣi paſſione. In hac vero ꝑ
te agit de pꝛecioſiſſima eius moꝛte.que conſiſtit in ſeꝑatione anime a carne. Diuiditur aũt iſta pars
in duas. In quarũ pꝛima determinat de ipᷣa ſeꝑatione. In ſecũda agit de conſequẽtibus ipᷣam ſepa
i. . vi. xxij. lic querit᷑. Atrũ in illo triduo ⁊c. Pꝛima pars diuidit᷑ in duas ꝑtes. In quarũ pᷣma agit
de ſeꝑatõe aie a carne in cõparatõe ad deitatem. In ſcð⸗

cda agit de ſepatòe aic a carne ſᷣm cõꝑatiõem hãc quã

. babent ad inuicẽ.ibi.decedente vero anima moꝛtua eſt xpᷣi caro. Pꝛima ꝑs diuidit᷑ in duas pꝑtes. In quap
Humg in quirit vytrũ in moꝛte ais vel earo ſit ſeꝑata a yerbo.determings ver ſntem. In ſcda parte hoc con⸗

.

nthkun
Mmun
mnusͤſc⸗
guraren!
Ahl

Aplnß
P.

Auiiinlni
Inholſin
core

Cſcßſole
n.

Ahrn,

untfütſdint
bnkn
Nnamiati
artrur,
ns iit,
ufnihen
nmedmeni⸗
rſoncitnt
r lusb
mnunezn

1

iitigh
Nltefet
cüntinihn
Nfürsfun
NeiNFirdi
arſdn N
nickohemeg
10. 10pam
ſich. enagenn
zngenge tit
enmdiutn
danceſrenict
gincigr ifine
nodnn. (Dln,
ckfamomen
r ithridghi
Sitmünd
unnmntin

Hünunnidtu

Pnißzniciendin
utce bweſtiß
nmonndror 1
niiſadigvotr
ini iuſiu
etorpeik
Chonenhind
Gohetfiricn

Armat pet autoꝛitatẽ. ibi. Sicut Aug. docet ſup Johemm Pꝛima ps diuidit᷑ in quatuoꝛ ptes. In quaꝝ pᷣma
ꝓponit magiſter qõnem ⁊ opponit ad ꝑteʒ oppoſitã. In ſcda vero ſbiũgit determinatoem.ibi.Quibꝰ reſoꝰ
demus illã ſepatõem ⁊c. In tercia reſumit obiectõem partis aduerſe.ibi.Alij quoqʒ aucti innitũtur ⁊c. n
quarta vero ⁊ vltima ponit determinatõem ⁊ expoſitõem auẽctis inducte.ibi. Quibꝰ reſpõdemꝰꝙ in bijs x
bis ⁊c. Subdiuiſiones aũt partiũ aliarũ ſatis manifeſtant᷑ in litera. e A

¶ ꝛoponit qõnẽ vtꝝ in moꝛte xpi fuit ſepatiq anime vel carnis a vbo. a
öVIſt pdicta ↄſiderãdũ eſt vtꝝ in moꝛte a vbo ſit ſeꝑata aĩa vel caro?

NMuidã putauerf̃t carnẽ ſic ab aĩa ita a diuinitate ĩ morte fuiſſe diuiſã
¶ Eponit ſᷣm alioꝝ opioeʒ ad ꝑtẽ oppoſitã.ſ.carnẽ a deitate diuiſj. b
¶ Si em̃ inquiũt aia media.diuinitas ſibi carnẽ vniuit.ſic ſuꝑius pᷣtaxatũ ẽ.g
qũ diuiſa ẽ caro ab aia. diuiſa ẽ etiã a diuinitate.qꝛ ñ potuit ab aĩa ſeiũgi per
quã vbo crat vnita.qͥn a vᷣbo diuideret᷑. Fuit ãt diuiſa ab aia ĩ moꝛte.alioqͥn
Augu. ſup tõ. va moꝛs ibi ñ fuiſſʒ.qꝛ vt ait Aug.Moꝛs quã timẽt hoĩes ſeꝑatio ẽ aĩe a car

xvij. ne.Moꝛs ãt quã ñ timẽt ſeꝑatio ẽ aĩe a ðᷣo.vtraq; vᷣo dyaboli ſuaſu hoĩ ꝓpi⸗
nata ẽ.Si ̊ i xpᷣo hoĩe vᷣa moꝛs fuit.diuiſa ẽ ibi aĩa a carne.ac ꝑ hoc diuitas
Auẽtẽ inducũt a carne.Hhuic ſue ꝓbabilitati addũt auẽti teſtimoniũ. Ambꝛoſiꝰ em̃ tractãs
Ambꝛo.in exo de xpi derelictione qͥ in cruce voce magna clamãs dixit deus deꝰ me? vt qd
ſitione. me dereliquiſti ait. Clamat hõ ſeꝑatõe diuinitatis moꝛtuꝰ. Nã cuʒ diuinitas
moꝛt libera ſit. vtiq; moꝛs ibi eẽ nõ poterat niſi vita diſcedet.qꝛ vita diuini
tas ẽ.Hic videt᷑ tradi ꝙ diuinitas ſeꝑata ſit in moꝛte ab hoie.q̃ niſi diſceſſiſ⸗
ſet. hõ ille moꝛi ñ poſſʒ. Qð illi ad carnẽ refer̃t quã dicũt a deo ſeꝑatã.
Determinat iã dictã opinionlem. t ß g,—
¶ Quibus reſpõdemꝰillã ſeꝑatiõem ſic eſſe accipiẽdam ſicut intelligit᷑ dereli/
ctio que illis verbis ſignificat᷑. vt quid me dereliquiſti.Quõ & xpᷣs derelictꝰ
erat a patre cũ in cruce derelictũ ſe clamabat: Mon receſſerat deus ab homie
ita ꝙ eſſet ſoluta vnio dei et hominis. Alioquin fuit quoddam tpᷣs quando
xpᷣs adhuc viuꝰhomo erat ⁊ nõ deus.quia adhuc viuus ſe derelictuʒ clama⸗
bat nõ derelinquẽduʒ. Si ergo illa derelictio.vnionis intelligat ſolutio.an⸗
te facta fuit ſolutio dei ⁊ hominis.qᷓ; xps moꝛtuus eſſet.Sed quis hoc dicat:
Fateamur ergo deũ quodãmõ illũ hoĩem in moꝛte deſeruiſſe.quia poteſtati
perſequẽtiũ eũ expoſuit ad tẽpus.non ſuã potẽtiam exercẽdo uluʒ defendit
vt non moꝛeret᷑.Seꝑauit ſe diuinitas.quia ſubtraxit pꝛotectionẽ.ſed nõ ſol
uit vnionẽ. Seꝑauit ſe foꝛis vt non adeſſet ad defẽſionẽ.ſed non intus derfu
it ad vnionẽ. Si non ibi cohibuiſſet potẽtiã ſed exercuiſſet.non moꝛeret᷑ xpᷣs
Aoꝛtuus eſt xpᷣs diuinitate recedente.id eſt effectum potentie defẽdẽdo nõ
Leuit. xpſ. exhibente:Hic eſt hyrcus apopompeyus qui altero hyrco immolato in ſoli⸗
tudinem mittebat᷑ vt legit᷑ in leuitico. Duo em̃ hyrci humanitas ⁊ diumitas
Eſiciꝰ ſuꝑ leuiti xpᷣi intelligũtur. humanitate ergo immolata. diuinitas chꝛiſti in ſolitudineʒ
cuaom. Abüt id eſt in celum. Unde Eſicius. In ſolitudinem id eſt in celũ tꝑe paſſio⸗
nis diuinitas abijſſe dicitur.non locũ mutans.ſed quodãmodo virtutẽ co⸗
hHhiꝛaibens vt poſſent impij conſũmare paſſionem.Abijt ergo id eſt virtutẽ cohi
buit. ⁊ poꝛtauit iniquitates noſtras.non vt haberʒ ſed vt conſumerʒ. Deus
cej ignis conſumens eſt. Ex hijs ſatis oſtendit᷑ pꝛemiſſa verba Ambꝛoſij ſic
eſſe accipienda vt pꝛedixſimus. M
¶ Reſumit obiectõem partis aduerſe aliã inducẽs auẽétem......
¶ Hlij ʒ autoꝛitati innitũtur qͥ aſſerunt diuinitatem in moꝛte receſſiſſe ab hoĩe
Fm carnẽ. Ait em̃ Athana. Aaledictus qui totũ hoĩem quẽ aſſũpſit dei fili⸗
us.denuo aſſũptũ vł liberatũ.tercia die a moꝛtuis reſurrexiſſe nõ ↄſitet᷑.ſiat
fiat.Si inquiũt denuo aſſũptus eſt hõ in reſurrectõe quẽ aſſũpſerat in incar⸗
natõe.depoſuit ergo eũ in moꝛte.ſeꝑata ergo fuit diuinitas in moꝛte ab hũa⸗
nir3eek. M
onit determinatõem ⁊ expoſitõem auẽtis inducte. e
(¶ Muibꝰ rñdemꝰ ꝙ ſi ĩ hijs vᷣbis aſſũptõ tal ĩtelligat᷑.q fit ſm vnionẽ ñ carnẽ
Imm ſj totüũ hoĩeʒ.i:aiaʒ et carnẽ.ðnuo ſei vniult iteſusrecioe. qe iu. ho⸗

Deut.vj.

II
Ti. Muptũ dicit. Totũ ergo homi / M Nins
minem ſed totũ hoĩeʒz aſſũptũ di T carnẽ. Sed quis
n t az. minem ſed totũ hoĩeʒ id eſt aiam ⁊ carnẽ.Se Et
9 Wano tollie en, nem in moꝛte wenoſiiti aiam a verbo dehontgz
Etra Ancmopo. iſt hoſtis veritatis dicat a 8 hõ ſit aſſũptus.nõ pꝛc
ut vaie erf niſin niſ hoc fateatur ꝙ totus ſũptũ. ¶ Sciẽeduz
lere. nemo potuit en tame nin noe fate⸗ ue totu dicit aſſuptu. diã qui re
eie. 0 ccidẽ. a aucts que totn „ fidiã quire
8 en rine etero itedngg ſgen rigran ar⸗
ena violetia ß p pꝓ eſt ergo rpi negabãt putãte Igeo illü maledici
igorate lſene rel moꝛtuos denn aAgorn reſurrexiſſe.
1 micida ſuiip̃ius. bo dal dind fitet᷑ totũ hoĩeʒ denuo aſ iſſe. 2 in illis duo⸗
væ ſes in ſto ho qq nonc aiam denuo coꝛpi coniũ ere m hoĩez vi⸗
nõ vult excludere v id eſt pm aiam ven in reſurrectõe vere ßn eſt aia g
re⸗ omuctis iE rata eſt aiaa .
leẽtiã HH tusvenuo ſte moꝛtẽ. Nam in moꝛte ſepa⸗ neutrü ſepa Antonil
ſpectu nae. ſed reſpe xiſſe ſicut an icit xᷣs moꝛtuus. ſed neutrũ ſe , =MG”G”M”M ſſcn
ctu Polgtzris ding. carne. VUnde vere dicit xpᷣs mo 7 eveepi
Et in boc vult oſtde car ccc moꝛte nõ 2DW
occidere.ni i ipe veliʒ Dnnrma Se ä ſi püä. 0 F,
Ponte due woliran Sin nn Johen etbgag nd enl tollit s H
poſitio⸗ eani ¶Sicut Aug. ſu meã vt iterũ ſumã eã. habeo Mofnn
ſue. Ande poner uti Ego pono aiam meã v na meipo. Poteſtatẽ habe 3
mã ibi non eſt ꝑ ex m eã a me. ſed ego vonze edi eaʒ. hic animã dicit emiſ⸗
endolſreem edi eam. ? iterũ ſumẽdi eaʒ. Hic iſſa. qꝛ ſeipſam
ee . onẽdi eam.⁊ i „ non eſt emiſſa. qꝛ ſeipſan
Ron ſz poiͤ Pon. uo emiſſa eſt: a ſeipa non ſuit vl carnẽ. Caro g
rentdae ä.A auo emifſ
quãdo expirauit. A oſuit. Nec verbü alam anẽtis deitatis. Pe
alo edebe B dicc Non poſuu. oteſtate in ſe manẽtis de truz
e vicc- on it. ſed poteſtate in ſe e.ſed neutruʒ
e teegerſoc anima tenriag derrſes anima uſe ſcrans ſuſcepit ho⸗
ans ar iu Perbodei Clndr adn erb aiam vt eſſet aias b
habet virtutẽ aia t. de nẽ ⁊ qiam. nunq; depoſuir a uãdo expira b
* . ẽ.i.carn 7U liaʒ poſuit quãdo expi
carnẽ q; caro ſuꝑ an min b. ſepat a.? Sed caro aj adr 8 carnẽ ? aiazʒ
mã. Itẽ in reſurr an, a verbo ſte ſurrexit. Moꝛs g a the ut ? ſumit
nkginkemug urauargenten narlec noreſate ibabitaneur
niam. in moꝛte ſepauit. ſed eſtate ſua. ſed poteſtate inh lec carnẽ
caro aiam. in moꝛt lam. non poteſtat idẽier tradit nec alam nec carnẽ
potiꝰ deberet rnez nem deltatis. Hie te eſſe diuiſ t aliqͥ mõ ſoluta ce zfelicia⸗
65 nez c; Deiale iuiſa. ṽ P Augu.z feli⸗
ipa poſuiſſe carn. a verbo dei in moꝛte eſſe diuiſã. v⸗ n. Abſit vtxpys Augu.
iß dðzʒ q; a9 verbo deim! ntra felicianum. Abſit vt x nu.
2 ecõuerſo¶Re rne en„. nde Aug. cont m in ſe eſt vita vitã pdide ne
Ppannatams her. ne eernonan Nauctuminſeeſen Senſt mo⸗
uerſo. nõ qꝛ caro vtu/ ſic ſeſeritme ita eſſet. vite fons a⸗ quẽ ſpõte ſuſcepe
uerſo. nõ qꝛ caro v ſ rit. ſi em hoc ita eſſet. y ffectus. quẽ ſpõte ſuſcepe
tẽ habuit ſup aiam. artcipatione hüanis quã cũcta viuifi
quia carne remanẽte tem partici ue perdidit potẽtiã ꝑ qᷣ ö de⸗
aa atnccſi Sy rgat. n6 nature ſue perdidit ſus cõmoꝛiendo nõ de⸗ .
Faecee Es rat. Sic in ſepulcro xps carnẽ ſuã cõn ido foꝛmauit.
quia ꝑ giam inte bem t. ſicut in vtero virginis conns ita. ſicut paſſus rg
vita q magis bʒ roe ſeruit. ſicut in v⸗ non decedente vita. ſicut paſſus 2 i
Ren etam ꝛtuus eſt ergo non dee llit aiam eius ab eo. qꝛ naignunt
nia pfident carni f00 Aboztr te potẽtia. Nemo tollit aiam dabes xpm .“
ia Sieat cuni. o potbahrbbnenur mmegt. Ecce et hic habes xjm ngn
magis dicit᷑ de car ptatem hʒ ponendi ? ſumẽ 2 vitaz non diſceſſiſſe a . iinc
ponii bueniEt ptaͤtem b; lecame n monte c vta⸗ Bekrornt. e. wirn
erdochatetreſ, non deleruiſſ. õte tradidit ſpm̃ nõ alius ex arbit eruẽ nheg:in trcznn
Fa ed retde hon moꝛtuo. ? ꝙ, ſpo t xp̃s ſpm.et tamẽ quaſi arbit eruẽ de ſpũſcto. iened
ſio ad obiecta. fö„Moꝛtuo.2 Emiſit xpᷣs ſpm̃.e m nõ amiſit. Pende 6dhegtn
ſio ad ius. Emiſit xpᷣs ſpm̃. nõ amiſit. Pende il
em̃ dicit᷑ caro poſui Ambꝛoſius. is.emiſit ſpm̃ 5 miſr K Gec
ic ſe⸗ ia virtus di, bat ine iſit? ad prem.
elec vnita carni ne. Arentſnes dleif ern ehaſus . qꝛ cazo mor⸗ J un .
ſine ansple . dete vero aia moꝛtua eſt xpii moꝛtuus dicik de/ tuj
ponta carne. ⸗ Eecei moꝛtuus eſt rSut ein moꝛ hõ dicik quõs⸗ Uia
domonus eit caro. S verbg quer mortnaeſt dicitur
Reno mortlner⸗gper camem ⁊ giaʒ que vtrac; do⸗

loꝛem ſẽſit dicd᷑ deus paſſus.cũ diuinitas oĩs doloꝛis

XXI

Taen⸗ ergo patie⸗ 3
bat᷑ ⁊ nõ patichatur.

—

ʒ,dRNmBi —,,

exoꝛs exiſteret. Vnde Aug. Verbũ caro factuʒ eſt. vt bat᷑ ⁊ nõ patichatur⸗
per carnẽ panis celeſtis ad infates trãſiret.⁊ ſᷣm hͥ i- moꝛiebat ⁊ no moue
H 5 j in n bat᷑. Hoc videt᷑ falſũ.
ſũ verbũ crucifixũ eſt.ſed nõ eſt mutatũ in hoĩem. ho ꝛ pꝛincipiñ pmũ eſt
mo in illo mutatꝰeſt vt melioꝛ fieret qᷓ; erat. Per illud pma phia ꝙꝙ impoſſi⸗
ergo ꝙ homo erat moꝛtuꝰ eſt deus.⁊ ꝑ illud quod de bix eſt ſimul ⁊ ſemel
us erat hõ excitatꝰeſt ⁊ reſurrexit.Quicqᷣd paſſus eſt vno ⁊ codẽ dici duo ʒꝰ
homo.nõ pᷣt dici nõpaſſus eſt deꝰ.qm̃ deꝰerat homo. ictoꝛie oppoſita. S ſiü—
Quõ potes dicere te nõ paſſũ iniuriã ſi veſtis tua cõ⸗ bece AEne
ſcindat᷑. quis veſti tua nõ ſis tu. Multo magis ergo falſa xp̃ ñ ißotlelet.
qͥcqͥd patit᷑ caro vnita verbo.debebat dici deꝰ pati.lʒ Si tu dicaſ ꝙ ibi ñ eſft
verbũ nec moꝛi.nec coꝛrũpi.nec mutari potuerit. Sʒ oↄtradictõ.qnia hoc at
IzZcqͥd hoꝝ paſſus eſt. in carne paſſus eſt. De hoc etiaz tribuitur ei m diucr
Ambꝛo. ni li iij Ambꝛo. in li. iij. de ſpũſãcto ait ꝙ verbi caro patiebaf ſas nãs.⁊ ad hoc ꝙ ſit
de ſpũſacto. manẽs in carne. verbũ in ſe ꝓ coꝛꝑis aſſũptõne refere drrſos oic rrnſ
übat. yt pati piceret᷑.qꝛ caro patiebat᷑.ſicut ſcriptũ eſt. buãcur eidẽ ſed etiam
F j.pe.iiij· Chꝛiſto in carne paſio.lhic docet᷑ qua rõne deus vel Fm idẽ. hoc nõ ſoluit.
dei filius paſſus vel moꝛtuꝰdicit᷑.non qꝛ moꝛtẽ ſẽſerit qꝛ ſi aliquis diceret ꝑe
mminq;tũ deus eſt. ſed quia caro ei vnita moꝛtua eſt. Se trũ eẽ zibi qꝛ eſt albꝰ
Augin fᷣmone cũjdũ quã rone dicit Aug. Si quis dixerit atq; credi / vm abn ael Weal⸗
derit filium dei deum paſſum anathema ſit.Cuius di⸗ inc nroie e Peia
cti cauſam ex qua intelligentia ſumenda eſt aperiẽs. eñm eet ſimpłr va.ſcda
in codem ſubdit. Si quis dixerit ꝙ in paſſione dolo/ ſimplr falſa. ſi bec ẽ
rem ſentiebat filius dei deus.⁊ non caro tm̃ cũ anima va ᷣm hũanitatẽ xpᷣs
quam ſibi acceperat.anathema ſit.Sane ergo dici pt ẽ moꝛtuꝰ.iſta erit ſin /
ꝙ moꝛtuus eſt deus ⁊ non moꝛtuus. Paſſus eſt dei ſi⸗ ddtſe kve n ernoꝛ
lius ⁊ non paſſus. Paſſa eſt tercia ꝑſona ⁊ non paſſa. hio ẽ vᷣ rbse bo pal⸗
Crucifixum eſt verbũ ⁊ non cruciſixum.ſed ſᷣm alterã ſus ⁊ moꝛtuus.ſi g eſt
— naturam paſſus eſt. ſᷣm alteram impaſſibilis. Unde ccicatio ydiomatum.
Am bꝛo. in d. ij. Ambroſius. Generalis iſta eſt ſides.quia chꝛiſtus eſt bec erit vera deus eſt
ds ſpñſãcto. dei filius ⁊ natus ex virgine.quem quaſi gigãtem ꝓ⸗ morne⸗ Srß⸗ b5 7 d
pheta deſcribit eo ꝙ bifoꝛmis gemineq; nature vnus us eſt moꝛtus. Sis h
c ſit conſoꝛs diuinitatis ⁊ coꝛpoꝛis. Idem ergo patie⸗ moꝛcuꝰ enit enupehite
batur ⁊ nõ patiebatur. moꝛiebatur ⁊ non moꝛiebatur eis ſimplr falſa. ¶ Re.
ſepeliebatur ⁊ non ſepeliebatur.reſurgebat ⁊ non re- ddm abſq; dubio ił
ſurgebat. Reſurgebat ſᷣm carnẽ que moꝛtua erat.non i as Sein fo 6y
m verbum quod apud deum ſemper manebat. iungnn enotf r n
pt ei attribui Añ vere
dicit᷑ xpᷣs ẽ ceatoꝛ om

niñ. xpᷣs natus eſt de virgine. Aere etiã dicitur xpᷣs eſt moꝛtalis.xpᷣs eſt immoꝛtalis.Ouis aũt aliquid ↄue/
niat xpᷣo ᷣm nãm aſffũptã quod nõ cõueuit ei m naturam diuinã.non poteſt tamẽ ab ea ſimpliciter remo
ueri.quia plus tollit negatio q; ponat affirmatio.Et ideo affirmatiue concedende ſunt tanqᷓᷓ vere.negatiue
vero negande ſunt tanq; falſe.niſi ꝓponãtur vel intelligãtur cum addita determinatiõe. Ande bec eſt vera.
Xpᷣs non eſt moꝛtuus yᷣm deitatẽ.bec aũt ſimpliciter ꝓlata.xpᷣs non eſt moꝛtuus.falſa eſt. Ambꝛo. autem et
1 magiſter pꝛedictas locutões intelligũt cum determinatione adiuncta.quod patet per finẽ autoꝛitatis.pᷣmo

ex hocipᷣoq pꝛoponit iſtas ſimul moꝛiebatur ⁊ non moꝛiebat᷑ artatur pars affirmatiua ad humanam natu/
uſi⸗ rã.⁊negatiua ad diuinam. Ideo non eſt ibi contradrctio.quia nõ eſt ᷣm idẽ.⁊ per boc patetſatis reſponſio

ad obiecta. [Gu oſ J
DOD intelligẽtiam buius ptis incidit hic que/ ¶ Queſtio. — A .
ſtio circa duo.¶ Pꝛimo em̃ queritur de ip̃a ¶Atruz in moꝛte anima ſeꝑata fuerita deitate. Et 4
ſepatione que facta eſt in moꝛte per ↄꝑatõ/ ſic vr̃ Joh.x. Ptãtẽ babeo ponẽdi aiaʒ meã.⁊ iterũ
nem ad vnionis vinculuʒ. Scdo per cõꝑatiõem ad
effectuʒ ipᷣius reꝑatõis.Circa pꝛimũ querũtur tria.
DPDumo qucritur vtruʒ in moꝛte fuerit aia ſeꝑata a

ſumẽdi eam.ſed ponere ibi aiam non eſt aliud q; de·
ponere. ſi iſte ſermo eſt perſone filij dei. videtur
filius dei aiam in moꝛte depoſuit.g in moꝛte aia fu-
it a vbo ſepata. ¶ Itẽ vnio facit municatõnẽ ydo.
matũ.ſᷣ in moꝛte ydeomata dei ñ ↄmunicant᷑ aie ad

„ ——

deitatẽ. tẽ in moꝛte diuidunt᷑ q ĩ ntitate vĩgunt᷑

Deitate. Scdo vero vtꝝ diuitas fuerit ſepata a car
ne.Cercio querit᷑ vtrũ verbũ fuerit vnitum cami ⁊
die duplici vniooe. .,

*

ſird diuinitas iuncta eſt ipi aie xpᷣi in ipius ↄceptòne

uebakt. ¶ Cõtra Aug.⁊ dam̃. Anathema ſit qui diẽ

ſta eſt. Minoꝛ ꝓbat᷑ ꝑ illud q

pſit. nũq; depoſuit aiam. ¶ J

ligeẽdum eſt de reſũptõe. ¶ A obi.
de ydeomatum cõmunicatõe. dom ꝙ vnio fac ydco

⁊ natiuitate in vtero.g ſeparata fuit ab eo in moꝛte.

Item diuinitas nõ potuit aic eſſe vnita quin aia
Fa frueret᷑ ⁊ delectaret᷑ in ipᷣa.ſed in morte remota
u

it delectatõ ab aia quã habebat i ipᷣa diuinitate. SFæ

ſeꝑata fuit caro ab aia. Maioꝛ gboſie ſe manife⸗/
Min dicik Math. xxvj.
Triſtis eſt aia mea vſq; ad moꝛtẽ.glo.remota dele/

ctatiõe eterne deitatis.tedio bũane calamitatis affi·

cit᷑.g̊ m iſtã glo.delectatio remouebat᷑.ꝗᷓ vnio ſol/

verbñ depoſuiſſe qð ſemel affpſit.Si & aiam aſfũ/
. tẽ filiꝰdei dicit᷑ deſcen
diſſe ad inferos poſt moꝛtẽ.ſ̃̊ ↄſtat ꝙ; ſᷣm diuinitatẽ
nõ p̃t dici.nec ſm carnẽ.quare opoꝛtet q dicat᷑ ſm
aiaʒ. ꝙ, aia poſt moꝛtẽ fuit ſibi vnita.non g in moꝛte
fuit ſeꝑata.¶ Itẽ ſi aia fuit ſepata in moꝛte a verbo.
cũ non haberet gloꝛiam fruitõis niſi per vnionẽ ſui

ad diuinitatẽ. g aia xpᷣi deſijt eſſe beata.⁊ ſi deſijt eſſe

btã.nunqᷓ fu t btã.qꝛ beatitudo eſt bonũ qð nũq; pᷣt

amitti.ſi & hoc eſt inconueniens.aia non fuit ſeꝑata

a diuinitate. ¶ Itẽ ſi ſepata ſuit. aut nolens aut vo/
lens. Si nolẽs.cũ hoc nõ mcruiſſet.facta fuit ſibi in

iuria. Si volẽs. ſed velle ſepari a deo non pᷣt bõ niſi

velit eſſe miſer. aia illa fuit in inferno. Cũ ꝗᷓ hoc ſit

falſũ ⁊ impiũ.reſtat ⁊c.¶? dᷣm qꝙ in moꝛte nõ fu⸗

it aia ſepata a verbo. Et rõ huius eſt. quia nec deum
decebat. nec nobis expediebat. nec illi aie congrue/
bat.Deũ non decebat.qꝛ indiſſolubili mr̃imonio ſi/

bi eã ↄiũxerat. AUnde ſicut non decct viꝝ relinquere
vxoꝛeʒ.ſic nõ decuit verbũ dei ab aia ſepari. NHobis

nõ expediebat.qꝛ ſi fctã fuiſſet ſepatio.aia illa nõ ba

buiſſet potẽtiã ad redimẽdũ genus captiuũ.nec me/

diatoꝛis officiũ ad reconciliadum. ⁊ neutrũ erat no
bis expediens ſed potius eius oppoſitũ. Anime eti/
am illi non congrucbat.tũ qꝛ innocẽtiſſima.tũ etiaʒ
beatiſſima erat. non poterat contra volũtatẽ ſuꝗᷓ

ſeꝑpari ab eo. Et ideo concedẽdũ eſt ꝙ in moꝛte ani- l
ma ſepata a verbo non fuit. Hã ſi quis contrarium
diceret.iniuriã faceret deitati.⁊ nobis.⁊ anime chꝛi -
ſti.⁊ ideo dignus ceſſet anathematizari. Et ideo dicit
dañm̃.i quicunq; hoc dixerit anathema ſit. Concedẽ
d illud ve
ro quod pꝛimo obijcitur in contrariũ.dom ꝙ ſiẽ diẽ

de ſunt g rõnes que ſũt ad ꝑtem iſtã.¶ A

Aug. verbum illud eſt ꝑſone filij dei rõne carnis aſ-/
ſumpte. Et ſi tu obijcias ꝙ carni non competit aiaʒ
ponere. cũ non habeat poſſe ſuper ipᷣam.ddʒ ꝙ hoc

attribuit iſti carni roͤne manentis in ſe deitatis. Tñ
attendẽdum eſt ꝙ eſt ibi deponens.⁊ vnde deponit.

Deponẽs eſt virtus diuina. AUnde vero deponit eſt

caro aſſũpta. Aoluit em̃ xpᷣs aiam ſuã ſepari nõ a ſe

ſed a carne ſua. ⁊ ſicut dictũ eſt ð depoſitoe. ita intel
d illud quod obijcitur

mata cõmunicari non ꝑtibus rei vnibilis.ſʒ magis
ipi rei nae qᷓ nominat totã nãm vt in ſuppoſito.vn/

de ydeomata filij dei non cõmunicãtur ipi aie. cõ/

municãt᷑ip̃i hmini.⁊ qmĩ anima vnitur ipi verbo vt

pars hũane nae. ideo non opoꝛtet ip̃i ydeomata cõ-

municari. ¶¶ A

. d illud quod obijcit᷑ ꝙ illa diuidũtur
in moꝛte que piñcta ſunt in natiuitate.ddm ꝙ ẽ con

iñũctio naturalis.⁊ eſt coniũctio ſuꝑnalis.Oñ g di /

cit᷑ ꝙ ipᷣa in moꝛte diuidũtur que in natiuitate cõiũ/

cts ſüt. hoc intelligit de nali vnione. Anio aũt diui ⸗ F

—

nitatis ad aiam non erat nalis ſed ſuꝑnãlis.⁊ ides

de vnione illa verbñ illud non habet intelligi.¶ Ad 8

illud quod obijcit᷑ ꝙ remota eſt delectatio in moꝛte
ab anima.dòᷣ ꝙ ſicut lux pᷣt dupliciter obfuſcari.vel
in ſe vel in ſua irradiatoe.ſic ⁊ delectatio pt duplicit
remoueri ab anima rõnali. Aut quia ipᷣa deſinit ĩ ſe
delectari. aut deſinit in ſe redũdare in ꝑtem inferio/
reʒ. Cũ g̊ dicitur ꝙ delectatio diuinitatis remota fu
it in moꝛte ab anima xpᷣi. hoc non intelligit᷑ ea rõne
ꝙ mens eius deſineret frui diuinitate. ſed ꝙ diſpẽſa
tiue ſpᷣtracta fuit redundãtia in ꝑtem ſenſibilẽ. ex/
poſita fuit paſſioni acerbiſſime. Pꝛopteꝛ qdð clamat
in paſſione. Ocus deꝰ meꝰ vt quid dereliquiſti me.
qð non intelligit᷑ ꝙ dereliquit ſoluendo vinculum
vnionis.iᷣ exponẽdo ad ſuppliciũ paſonis.
Aueſtio. ij. b
¶ Atruz in moꝛte xpᷣi diuinitas ſit ſepata a carne: Et
ꝙ ſic videt᷑. Soluto medio ſoluũtur extrema. ſj ver
bũ vnitur carni mediãte intellectu ſicut dicit dam̃.⁊
habitũ eſt ſupꝛa diſt. ij. Si gᷓ in moꝛte ſeꝑata fuit aia
a carne. reſtat ꝙ etiam diuinitas ſepata fuit ab ea/
dem. ¶ Item deſtructo pꝛioꝛi deſtruit᷑ ⁊ poſterius.
ſz vnio carnis ad aiaʒ pꝛioꝛ eſt nãliter qᷓ ſit vnio car
nis ad diuinitatem. quia pꝛima eſt nalis.ſcda gratui
ta.⁊ nꝗ pꝛioꝛ eſt qᷓ; gratia.& ſoluta vnione anime ad
caynem. neceſſe eſt ſolui vnitateʒ carnis ad deitatẽ.
tem diuinitas non eſt vnibilis nãe inſenſibili et
irrationali. Sed caro poſt ſepatiõem anime eſt fctã
inſenſibilis.S̊ non videt᷑ fuiſſe ydonea tunc vt vnire
tur diuinitati.videt᷑ & ꝙ in moꝛte vnio illa fuerit ſo⸗
luta q̃ erat diuinitatis ad carnẽ aſſũptam. ¶ Item
of̃is vnio terminat᷑ad aliquod vnũ. Si caro erat
vynita deitati. Aut & iſta vnio faciebat vnum in nã.
aut vnũ in perſona. In natura non boc conſtat. In
ꝑſona non vt videtur. quia non eſt dicere ꝙ filiꝰ eſt
perſona carnis.g non videt᷑ ꝙ aliquo genere vnio/
nis in moꝛte diuitas fuerit vnita carni¶ Sed ↄtra.
eo papa.tanta eſt vnio dei ⁊ hominis.vt nec ſuppli
cio poſſet dirimi.nec moꝛte diſtingui.ſed de integri⸗
tate hũane nã eſt nõ tm̃ aia verũ etiã caro. in moꝛ/
te ñ fuit ſepata caro a verbo. Hocipᷣm dicit Aug. 5
felicianũ.cuius auctas habet᷑ in litera.¶ Itẽ roõne vi

det. Xps in triduo dicit᷑ iacuiſſe in ſepulcro.ſed boc

nõ dicit᷑ niſi rõne carnis ↄiũcte.& in triduo caro fuit
ↄiũcta diuinitati.¶ Itẽ qñcũq; aliqua duo vnita ſe/
ꝑpantur.aut elõgãtur ſm diſſimilitudinẽ. aut ſᷣm pꝛi,
uatõeʒ. ſed caro xpᷣi nõ fuit elõgata a verbo pᷣm diſſi
militudinẽ.talis em̃ elõgatio Apecaalf. nec fuit elõ
gata vᷣm pᷣuatõem.q; verbũ dei eſt vbiq;.ẽ non fuit
ſoluta vnio diuinitatis ad carnẽ.¶ Itẽ nibil vnitũ

carmni per paſſionem ſepabatur a carne. quod nõ pa
teretur carne patiente. ſed diuinitas patiente carne

non patiebatur.ergo per paſſionem ⁊ moꝛteʒ ab ea
non ſeparabat᷑ ¶ R.d qꝙ in moꝛte xpᷣi nõ fuit diui
nitas ſeparata a carne. Et buius ratio triplex eſt. vi
delicet. liberalitas a parte affumẽtis. dignitas a par
te aſſũptibil.vtilitas ex parte aſfũptionis. LViberali⸗
tas inq; ex parte aſſumẽetis. quia cum deus det ali/
quod donum.non ſbᷣtrahit illud ſine culpa.ſi ꝙ nul/
la culpa interuenit.non decuit diuinam liberalitatẽ
carnẽ quã ſibi liberaliter vnierat ſepari a ſe. Digni⸗
cas ctiã ex ꝑte aſſũptib.łfuit in cã qre iſta vnio non
debuit ſepari. Caro em̃ nõ debuit vidẽ coꝛruptionẽ.
m illud quoq dicit᷑ in ᷣ. Mon dabis ſctuʒ tuum

ſrchmn
l ſcic
aputenſi
ſcoetilan⸗
mnimmz⸗
lmmos diu
cognen
umge
gamehinea
Adinuntate
aithen e
ogeen.
liturcctren
ſceeſttatst
noncrattme
feanonſolt
getutnlſega
Vnitacrni:
11 awetunmg
rqy ſua
eickhioe
ondgvi⸗
mohethzt
Wudintu
Melund
Naiin
Cbiopuint
Miiopnoe⸗
Ultunonin
lhebtl
ſcppſleag
Uuunſtrnin
Pöſckkofci
Naltduinit
btitckin
dandchut
Dlunfute
Finusczen
Mimn
orain
1 Amnone
obick n
uln. t
Homnaxo⸗
ſoneflida
ſſsims
hosdig no
ſiſhpofuie
ſtlgeinot
hhreane
tcsdi daß
nnnebeite
llisebrte
ndnns dlian
ntippe
Ppfaſnde
Pubabe
Prl
(büͤr
ſgſen
lae
ghd⸗
elc

=,b.—

tier
Rxrine de e

S

tdenmenn
acad ai
rguen
S5
duntreg
Ninalgkg⸗
4

9

E

=
=
=
=

=

ut lgii
eyngn
r rachtigln
l

S laet

Giranmf
dlanſarnuni
umrreigun
ſrits
tnitrqttni
Nlen uonemmn!
ians udrt
nidiis lieinioſti
röon minecht
eoranneſtren
natemnilufat⸗
obachtmmnin⸗
õ
tnanlolr,
wicimntn,
uſeultn
r iununcn
ilanni
Giuniii
Soucni NNN

1o ptem. (¶ A

1 caro etiam vnibilis diuinitati.

12 eſt quadã congruitatis conueniẽtia.

videre coꝛtuptõetm.ſicut g̊ nunqᷓ; decuit ipᷣaʒ incine
rari.ſic nñqᷓ; decuit ĩam a verbo ſepari.Atilitas ãt
ex parte aſſũptionis ad hocipʒʒ faciebat. Ad hoc enñ
fiebat illa vnio diuinitatis ad hũanã nãm. ⁊ carnis
ad animaʒ.vt ꝓcuraret᷑ noſtra ſalꝰ.Et qm̃ ſeparatõ
carnis a diuinitate in nullo faceret ad nram ſalutẽ.
ꝙ eo ꝙ non poteſt per eã fieri ſatiſfactio.cum diuini
tas non poſſit ſẽtire doloꝛẽ ⁊ penam in ſepatõe ipᷣiꝰ
a carne.hinc eſt ꝙ non erat cõueniẽs carnem ſepare
ꝗ diuinitate. Ande ad boc paſſio nõ habebat aliquẽ
oꝛdinem.Concedende — ũt g& rönes inducte ad iſtam
d illud quod obijcit᷑ ꝙ ſoluto medio ſol/
uutur extrema.ddm ꝙ illð habet veritatẽ de medio
neceſſitatis non aũt de medio cõgruitatis. Aia autẽ
non erat mediũ neceſſitatis ſed cõgruitatis. Pꝛete/
rea non ſolum erat medium rõne coniunctõnis pᷣm
actum.ſed etiã ſᷣm habitum.Et licet anima non eẽt
vnita carni in moꝛte.erat tamen ei vnibilis.⁊ ꝑ hoc
¶ Ad illud qð obijci
tur ꝙ deſtructo pꝛioꝛi deſtruit᷑ ⁊ poſterius.dð q illð
verũ eſt vbi poſterius depẽdet eſſentialiter a prioꝛi.
Abi vo aliquid pᷣcedit alterũ ſicut diſpoſitõ ↄgrua.
non opoꝛtʒz ꝙ habeat veritatẽ. ⁊ ſic ẽ in ꝓpoſito.HNã
vnio diuinitatis ad carnẽ.ſiue carnis ad aiam.nõ de
pendet eſſẽtialiter ſiue depẽdẽtia neceſſitat ab vni/
one illoꝛum duoꝛũ adinuicem. ſed ſi illa ſupponit.̊ᷣ
d illud q8
obꝛ ꝙ diuinitas nõ eſt vnibilis nãae irrõnali ⁊ inſenſi
bili.dIm ꝙ et ſi caro xpᷣi careret rõne ⁊ ſenſu.habe/
bat tamẽ oꝛdinem ad animã que rõnẽ et ſẽſum in ſe
babet. Et ſi tu obijcias ꝙ illud nõ ſufficiat ꝙ; aliquid
ſit poſſibile ad vnionẽ anime rõnalis ad hoc ꝙ con/
gruum ſit vniri cũ diuinitate.dim ꝙ abſq; dubio h̊
nõ ſuffeciſfet in pꝛimoꝛdio incarnatõis.immo ſimul
decuit diuinitatẽ vniri carni ⁊ anime vt cõiũctis.ſe/
cus aũt eſt in miniſterio noſtre redẽptionis.quod qͥ⸗
dem debuit ↄſũmari per moꝛtem.⁊ rõne cuius con/
gruum fuit vt illa que pꝛius valde coniũcta erãt.nõ
minus congrue cſſẽt ad tꝑs diuiſa. caro videlicet et
anima.⁊ ꝓ illo tẽpoꝛe bene ſufficiebat ipi earni vni/
tas ad aiam loco congruitatis reddẽtis eã vydoneazʒ

13 ad vnionem cũ diuinitatis natura.¶ Ad ills quod

obijcit᷑ ꝙ vnio terminat᷑ ad aliqd vnum.ddm ꝙ eſt
verum. talis em̃ vnio terminat᷑ ad vnum in pſona.
nam caro vnit᷑ diuine nãe in vnitatẽ ypoſtaſis ⁊ per
ſone filij dei. Sed attẽdendũ q; aliter dicit᷑ illa bypo
ſtaſis carnis.⁊ hypoſtaſis hominis. Mypoſtaſis em̃
hois dicit᷑ non ſolũ in obliquo ſed etiaʒ in recto.Eſt
em̃ hypoſtaſis que eſt homo.Sed hypoſtaſis carnis
intelligit᷑ in obliquo.nõ quia eſſet caro.ſed quia ha/⸗
bebat carnẽ. AUnde illa poterat dici caro verbi.Et HG̊
eſt qdð dic̃ Dam̃. Si moꝛtuus eſt vt hõ.⁊ ſancta illa
anima ab eius coꝛpe diuiſa eſt.diuinitas tamẽ inſe/
ꝑabilis ab vtroqʒ ꝑmanſit.neqʒ; ita vna hypoſtaſis
in duas diuiſa eſt. Etem̃ coꝛpꝰ et anima a pꝛincipio
in verbi hypoſtaſi habuerũt ſuſtinẽtiam. ⁊ in moꝛte

ASNI
onibus vniũtur. Item ſi aliquod vnũ vnitur aliqui
bus alterutꝝ diuiſis. vnitur eis diuerſis vn onibꝰ.
ſed bypoſtaſis verbi vnita fuit in moꝛte carni ⁊ ani⸗
me alterutrũ diuiſis.g̊ vnicbatur eis vnionibꝰdiuer
ſis ¶Sed eodem mõ vnita fuit diuinitas carni aie
in incarnatoc. in moꝛte. ⁊ poſt moꝛtem.qꝛ illavnio
nõ fuit variata.̊ ſi poſt moꝛtẽ vnicbat᷑ diuerſis vni
onibꝰ.nccrio ſcquebatur ꝙ ⁊ i ipa icarnatõe. ¶ Itẽ
vbicũq; eſt oꝛdo pᷣoꝛis ad poſterius.ibi eſt numera⸗
tio ⁊ diſtinctio.ſed ꝑ pꝛius vnit᷑ aia ipᷣi verbo qᷓ; ca/
ro.caro em̃ vnit᷑ mediãte aia. ſi in huiuſmodi vni/
onibus eſt oꝛdo.ibi eſt diſtinctio. pluribus vnioni
bus vniũtur. ¶ Item aia vnit᷑ diuinitati.⁊ vnit᷑ car
ni.nec vnit᷑ vnione vnica ſed duplici.g pari rõne vr
ꝙ bypoſtaſis verbi cũ vnit᷑ carni ⁊ aie.duplici vnio/
ne vnit᷑. Si tu dicas ꝙ nõ eſt ſimile.quia ex deitate
⁊ carne non eſt vnũ ſicut fit ex carne ⁊ aia.Lũc obij
citur. Eſto ꝙ ex carne ⁊ aia non fiat vnũ ſicut fuit in
moꝛte.videt᷑ tunc ꝙ illa iam nõ ſit vna vnio ſʒ due.
¶ Sed cõtra. AUnio terminat᷑ ad vnum. ſed caro et
anima vniũtur ipᷣi verbo in vnam pſonã.q videtur
ꝙ vniat᷑ ei in vnione vnica. tem vnio facta ẽ ꝑ
aſſũptionem. & vbi eſt vna affuptõ.ibi eſt vna vnio.

ſed verbũ aſfſũpſit totã nam hũanam vnica aſſũptõ

ne.g vniuit ſibi carnẽ ⁊ aiam vnica vnione. ¶ Itez
ſicut totus homo cõponitur ex carne ⁊ aia.ita totuʒ
coꝛpus cõponitur ex ꝑtibꝰ oꝛganicis.j ſi efẽt diuer
ſe vniones carnis ⁊ anime ad nãm diuinã. pari rõe
eſſẽt diuerſe vniones manus ⁊ pedis ad eãdẽ ⁊ alio
rũ mẽbꝛoꝝ.qꝙ ſi hoc eſt incõueniẽs.reſtat ꝙ carnis ⁊
aie vna eſt vnio ad deitatẽ. ¶ Itez cũ caro ⁊ anima
vniũtur vnione nãli. vna vnione vniũt᷑.g pi rõe qñ
vniũt᷑ vnione ꝑſonali.cũ ita bñ ſit vnũ illð qð ẽ vnũ
in ꝑſõa.ſicut illð qð eſt vnũ in nã.Sʒ caro ⁊ aia vni
unt᷑ vᷣbo vnione pſonali.g vnit᷑ vnione vnica ñ vni
one mltiplici
dũ ꝙ vnio ðᷣr tnibꝰ modis. Vno mõ r actõ vniẽt.
Alio mõ ᷣr paſſio vnibił.Tercio mõ r relatio vni
toꝝ.Cũ ꝙ querit᷑ vtꝝ aia ⁊ coꝛpꝰvniãt᷑ ii hypoſtaſi
vbi vniõe duplici. Reſpõdẽdũ eſt. Si loqmur ð vni
one actiõe.nõ ẽ ibi niſi vnica vnio. Unica em̃ vnio/
ue vniuit ſibi vᷣbũ carnẽ ⁊ aiazʒ. ſicut vnica aſfũptõe
aſſũpſit coꝛpꝰ ⁊ aiam. Silr ſi ioqᷓmur de vnione paſ
ſiõe.nõ fuit ibi niſi vnica vnio.caro em̃ ⁊ aia nõ fue⸗
rũt vnita ipᷣi vᷣbo in vnionis pᷣmoꝛdio vt diuiſa ſ vt
piũcta in vnã ſbam ⁊ nãm.iõ aſſũpta et vnita fuer̃t
aſſũptõe ⁊ vniõc vnica.Si aũt loqmur d vnione ſʒʒ
q eſt relatõ vnibiliũ.ſic dð eſt ꝙ cũ relatõ nõ vniat᷑
niſi ꝑ extrema. eo mõ hʒ multiplicari quo hʒ plurifi
cari ipʒ vnibile.OQm̃ g vnibile ex ꝑte hũane nae fuit
vnũ in actu ⁊ ꝓlura in potẽtia.qꝛ extremũ illud erat
hũana nã ↄſtas ex coꝛpe ⁊ aia q̃ cõcurrebãt in vnuʒ
m actũ.⁊ poterat eſſe diuiſa ⁊ diſtincta.hinc ẽ ꝙ qᷓ;
diu coꝛpꝰ⁊ aia fuer̃t cõiũcta.vnica vuione vniebat᷑
vbo. vnica inq;tũ in actu.̊ᷣ pluribꝰi potẽtia.qñ a vᷣ/
bo adinuicẽ in moꝛte fu ef̃t ſepata.in moꝛte vniebã

a ſeinuicem diuiſa mãſerũt.ſingulũ autem eoꝛn vnã tur vniombꝰ BuuleCare em̃ dicebat᷑ vnita vᷣbo.

bypoſtaſim verbi habet.neqʒ enim coꝛpus neqʒ aĩa
ꝓpriaʒ habet bypoſtaſim.pꝛeter hypoſtaſim verbi.
Et ſic pʒ illud. ¶ Queſtio. iiij.. .
Atrũ verbũ vnitum fuerit carni ⁊ aie duplici vnio/
ne: Et ꝙ ſic videt᷑. Anio numerat᷑ per extrema vni⸗
bilia. ſed caro ⁊ anima ſũt diuerſa vnibilia.hoc em̃ ẽ

coꝛpalę.⁊ iliᷣ ſpũale. ſi vniũtur verbo.pluribꝰvni⸗

Se

⁊ aia vnita.⁊ H̊ relatõ ex ꝑte carnis ⁊ aic erat alia et
alia. Intellecto cm̃ ꝙ caro nõ eſſʒ vnita.adhbuc poſ.
ſet intelligi vnita eſſe anima. Et ſᷣm hoc pʒ reſpõſio

ad qõneʒ ꝓpoſitam. Ano mõ eſm ↄcedi poteſt ꝙ ca/j 5

ro ⁊ anima vniantur diuinitati multiplici vnione.
bm illud quod conſueuit dici ꝙ triplex fuit ibi vnio.
Alia diuinitatis ad carnẽ.alia diuinitatis ad aiam.

acd pᷣdictoꝝ intelligẽtiã eſt notã/i ꝗ4

16 ido ad eas opoꝛtʒ reſpõdere.

Li.

5—

aglie aie ad carnẽ. Et m iſtã viã ꝓcedunt rõnes que
oſtẽdunt ibi fuiſſe vniones plures.¶ Alijs aũt mo/
dis dom eſt ꝙ ibi fuit vna tm̃ vnio.⁊ ᷣm hãc viã p/

cedũt rões ad oppoſitũ.⁊ ſic patet totu. Sed qm̃ ali

que de rõnibus ad pᷣmazʒ ꝑtem adductis ſophiſtice

ſunt.⁊ concludũt etia vnionẽ plurificari ſimpliciter
¶ Ad illud g̊ qð pᷣmo
obijc ꝙ caro ⁊ aia ſut diuerſa vnibilia.quia vnum
coꝛꝑale.aliud ſpnale.dm ꝙ licct coꝛpꝰ ⁊ aia diuer⸗
ſitatem habcãt inter ſe.ſũt tamẽ partes cõſtituẽtes
vnum in eſſẽtia ⁊ natura.⁊ quia in vnã nam cõcur/
runt. hinc eſt ꝙ in illa vnione qua dei filius hũůanam
17 nãam aſſũpſit rõem tenet vnius extremi. ¶ Ad illud
quod obijcit᷑ ꝙ in moꝛte verbũ vnitũ erat duobꝰ di
uerſis ⁊ diuiſis.ddm ꝙ ⁊ ſi illa eſſẽt localiter diuiſa.

erãt tamen ᷣm nalem inclinatõem inuicem oꝛdina/

ta. ⁊ rõne illius oꝛdinis caro erat ydonea vt eſſʒ vni
ta deitati. Pꝛeterea.eſto ꝙ plures eſſẽt vniõcs poſt
moꝛtem ſᷣm ꝙ vnio nominat relationẽ.non tamẽ ſe
quit᷑ ꝙ ſimiliter eſſent in vita.quia q́;uis vnio man-/
ſerit vnifoꝛmiter ⁊ imutabiliter q;'tũ ad vinculuʒ. fa
cta eſt tamen quedã immutatio in altero extremoꝛũ
ſ.in hũana natura.cuius pꝛincipia conſtituẽtia fue/
ruut in moꝛtc ſeiũcta. cum tamẽ eſſẽt vnita in vita.
18 A4 illud qð obijcit᷑ ꝙ eſt ibi oꝛdo.& diſtinctio.ddᷣ
ꝙquidaã eſt oꝛdo qui ponit ſimpliciter diſtinctiõem.
quidaʒ eſt oꝛdo qui attẽdit᷑ ̃m poſitõem ⁊ gradum
inter res ſimilis generis. Sed quãdo aliqua ſic oꝛdi
nãtur ꝙ ibi eſt vnũ ꝓpter alteruũ.non opoꝛtet ibi eſſe

numeratõeʒ.ſicut ſi teneã equũ ꝑ frenũ.per pꝛius te

neo frenũ q; equũ.quia equũ teneo mediante freno.
non tamen duplici tentione teneo vtrũq; ſed vnica.
Et ſic patet ꝙ non cogit illa rõ. Hon tamẽ cſt oino

ſimile de buiuſmodi tẽtõe ⁊ de vnione.ſed hoc indu
19 ctũ eſt ad illius rõnis diſſolutõem.¶ Ad illlud quod

obijcit᷑ ꝙ aia vnit᷑ diuinitati ⁊ carni duplici vnione
⁊cc.dᷣm ꝙ nõ eſt ſimile.quia diuinitas ⁊ caro nõ ce/
dunt in vnã nãm.immo nãliter et eſſẽtialiter ſũt di
ſtincta.non ſic aũt eſt de carne ⁊ aia.quia vnaʒ nãm
conſtituũt.⁊ ideo opoꝛtet ꝙ deitas eis diuerſis vnio
nibus vniai.
Onſequẽter queritur de effectu illius ſepa/
tionis. Et circa hoc querũtur tria. Pꝛimo ꝗᷓ
rit᷑ vtrũ poſt inſtans ſepatõis aia xpᷣi impaſ
ſibilis fuerit effecta. Scdo vtrum ex ipᷣa ſepatõe ca/
ro fuerit moꝛtua.Tercio vtrũ ꝓpter moꝛtem carnis
moꝛs ſit ipᷣi ꝑſone verbi attribu.da. J
Queſtio.ſ.

¶ Atrũ poſt inſtans ſepatiõis aia xpᷣi impaſſibilis eſt

effecta.Et ꝙ ſic videt᷑.aia xpᷣi non fuit paſſibilis niſi
ꝓpter vnionẽ ſui ad coꝛpus.& ſtatim dũ fuit ſepata
amiſit paſſibilitatẽ. facta fuit impaſſibilis.¶ Iteʒ
nihil patit᷑ niſi ̃m oꝛdinẽ nature.ſicut contrariũ pa
tit᷑ a contrario. Ael ſᷣm oꝛdineʒ diuine iuſticie.ſicut
peccatoꝛ patit᷑ ab aliquo afflictõem. Vel vᷣm diſpen
ſatiõeʒ diuine miſericoꝛdie.ſicut redẽptoꝛ paſſus eſt
ꝓ ſanando noſtro moꝛbo. Sed nllo iſtoꝝ modoꝛuʒ
poſt ſeꝑatõeʒ paſſio potuit ineſſe ii anime xpᷣi.non
em̃ habuit contrariũ.nec habuit pctm̃.⁊ conſũmatũ
erat noſtre redẽptõis myſteriũ.ſicut dicit᷑ Johᷣ.xix.
Conſũmatum eſt. Ergo nllo mõ pati poterat. reſtat
Sꝙ ſtatim impaſſibilis eſt effecta. ¶ Itẽ aie ſãctoꝛũ
quãdo non habent aliqueʒ rcatum ſtatim efficiũtur
ipaſſibiles. ſi anima xpᷣi multo velociꝰ digna erat

12 —
————— ”””ͤ

om̃i gloꝛificatõe qᷓ; oĩs alia aia. videt᷑ ꝙ ſtatim ĩpaſ/
tem nulla paſſio potuit eſſe in

ſibilis eſt effecta.
xpᷣo qᷓ vacaret a merito.ſʒ aia xpᷣi ſtatim pꝰ ſepatões
tiã paciẽdi. ſtatim facta ẽ ipaſſibil. ¶ Sʒ õ. ſic paſſi
bilitas inerat animẽ xpᷣi pꝛeter peccati debitũ. ita et
carni.g ſicut velociter collata eſt impaſſibilitas aie.
ita velociter debuit conferri ipi coꝛpoꝛi. Sed impaſ-
ſibilitas non eſt collata ipi coꝛꝑi vſq; ad triduũ quo

amiſit potẽtiã ſiue ſtatũ merẽdi. ſtatim amiſit potẽ

reſurrexit.g ſimiliter videtur ꝙ nec anime ante tos

illud. ¶ Item ponatur ꝙ anima iterũ vniretur coꝛ/

poꝛi illi m ſtatum in quo ipᷣm deſeruit.tunc arguir
ſic. Si anima paſſibili coꝛpoꝛi vniretur eſſet paſſibi
lis.ſed anima xpᷣi poterat vniri illi coꝛpoꝛi ante glo/

rificatõem.quia nibil eam im pediebat. adhuc po/
terat pati.ergo non erat impaſſibilis. ¶ Item nihil

nouũ collatum eſt anime in ipo inſtanti ſepatiõis a
coꝛpoꝛe.ergo ſi pꝛius non habebat impaſſibilitateʒ.

videtur ꝙ nec tunc habuit ante diem reſurrectõnis.

tem anima que impaſſibilitatẽ habet.ſtatim cũ

a coꝛpoꝛe recedit cuolat.ſʒ anima xpᷣi nõ ſtatim euo
lauit. nec aſcendit ſtatim ad celos.ſed deſcendit ad
inferos.ergo nõ ſtatim poſt inſtans reſurrectõis fa⸗

cta eſt impaſſibilis. ¶ R: duᷣm ꝙ ex certitudine au/2ꝛ0

toritatis non eſt nobis oino determinatũ vtrũ ani/
ma chꝛiſti ſtatim poſt ſeꝑpatiöem impaſfibilis fuerit

effecta ſicut magiſter tangit ſupꝛa diſt. xviij. Ande ſi
ne periculo fidei poteſt quis vtrũq; hoꝛum ſentire.
vel ꝙ impafſibilis effecta eſt ſtatim poſt ſepatiöem.
vel in ipᷣa coꝛpoꝛis gloꝛificatione. Aerũtamẽ pꝛoba⸗/

bilitati rõnis magis conſonare videt᷑ ꝙ ſtatim poſt

ſepatõez habuit impaſſibilitatem. Si em̃ non patie

batur anima xp̃i niſi diſpẽſatie ⁊ ꝓpter noſtrã ſalu/
tem.ſi iam nõ erat tempus ⁊ locus merẽdi.iam ani/

ma xp̃i non debebat nec poterat pati. Ande non ſo⸗

lum de anima xp̃i pꝛobabile eſt ꝙ ſtatim poſt ſepara
tõem a coꝛpoꝛe facta ſit impaſſibilis.ſed etiam de q⸗
libet anima viri ſancti in qua non reperitur reatꝰali
cuius peccati. Ideo rões que ar iſtam ſunt ſa

7

tis rõn abiliter poſſunt concedi

ex cauſa. Pꝛimũ quideʒ quia anima ꝓpinquioꝛ erat

gloꝛie qᷓ; caro.erat em̃ beata ſᷣm aliquam ſui parteʒ.

Scðdo vero.quia dilatio impaſſibilitatis in carne fa
ciebat ad fidei noſtre confirmatõem.videlicet vt oñ

deretur chꝛiſtus veraciter paſſus ⁊ moꝛtuus fuiſſe.

non ſic dilatio impaſſibilitatis in aia.ideo magis di
lata fuit impaſſibilitas coꝛpis qᷓ; impaſſibilitas ani/
me ex diſpẽſatõe diuina. ¶¶ A oe
ꝙ anima illa iteꝝ vniri poterat coꝛpi paſſibili.dm
quedã aie ſeꝑant᷑ a coꝛꝑe ſeꝑatiõe diffinitiua ſiue
finali.quedã vero ſepantur a coꝛpe ad tẽpus Ppter
gloꝛie dei manifeſtatõem. ſicut eſt in illis qui reſuſci
tant᷑ ad ſtatũ vite pᷣterite.ſicut fuit iĩ laʒaro ⁊ in alijs
mirabilit ſuſcitatis. Que pꝛimo mõ ſeꝑant᷑.ingredi
unt᷑ nouũ ſtatũ. Que vero ſcdo mõ ſcpant᷑ ſm diui
nã diſpoſitõem. adhbuc a ſtatu ſuo retardãtur. Oñ pᷣ
me niſi obſtet reatꝰ pcti ſtatim efficiũtur ipaſſibiles.

nec vnibiles ſũt coꝛꝑi paſſibili.quis ſcde ꝑ diuinuʒ

miracł aliqñ habeat ↄiũgi.Et pᷣmo mõ aia xpᷣi ſeꝑa

ta fuit. qm ds nõ determinauerat eã vlteriꝰvniri caꝛ
ni paſſibili.Et iõ poſitõ illa nlłla ẽ. Mõ em̃ potuerat

carni paſſiblłi vniri.nõ qꝛ aliqͥd creatũ illð ipedirʒ.

rõn abi Ad illud ergo qð 2
obijcitur in contraniũ ꝙ coꝛpus non ſtatim fuit im/
paſſibilitate dotatum. dum ꝙ non eſt ſimile duplici

dillud quod obijcitur 22

ſtrznso
Mlutgwai⸗
ſollsn
lrsh
4 tiniſtinin
geſttngſg
uclertdens
Noloniſet
ſnignagan
gnipcteniob
ur perbomm
tonenareaf
lonen.

(niai
tibabuentrit
ctruttzlen
goſtlortouon
Pißo infah⸗
Ucruanrowine
Ceaerair
ſackſortes
Cegindcan
Nedelapeſte
tpoſtiefita
Pertſtandpi
Mlgitpotbie
Oonne
inͤfare ic
gipegſcntori
nengeſecke
Ut,(Noncar
lentegoecce
indetteeng
Mimncivego⸗
gollavien
(Sätni
ſchlustcs
Chiſtifiten
Naligvoinh
etoͤpiuch
pokſc
oyne.
ialinenton⸗
ſiſtni aro
öhichet.
ſilctriorn
chuft dnert

ſne ini

hhaſefin
ſunfifcr

dntmgi

npctichric
eringin
ſtansfehnnis

ngercatn

„1

Srmicbent
iſtrin iri
mrenidctten
81lvasninn
Morſnitn
lechgteng
muWM“

olenſe/
nfnign,
ftintil),
mrimnnud
etore
Mis e 6
sN.

2

24

25

quia diuina iuſticia illud nõ bmitteret 2 ili q8
obijcit᷑ ꝙ nibil collatũ eſt anime.dicendũ ꝙ illud nõ
cõſtat.qᷓ;uis nõ legat᷑.nec etiam cogit.Anima em̃ xpᷣi

ꝑ ülud quod habebat ex ſola ſeꝑatione a carne paſſi
bili iam caruit aptitudine patiẽdi.⁊ ita reddita ẽ im/
paſſibilis.nec opoꝛtet ꝓpter hoc aliquid noui ſibi cõ/
ferri.ſatis em̃ ſufficiebat paſſionis ⁊ paſſibilitatis ra⸗/
tionẽ ſibi auferri. ¶ Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ anime
que ſtatim ꝑ ſepationẽ efficiunt᷑ impaſſibiles ſtatim
euolant.dicencũ ꝙ illud veritatẽ habet nũc poſt xpᷣi
aſcenſionẽ.ſed ante nõ habebat veritateʒ.differebat᷑

em̃ aliquaꝝ animaꝝ euolatio.ſ.ſanctoꝝ patrũ ꝓpter

pᷣmi peccati obligationẽ. Animie vᷣo chꝛiſti differeba⸗
tur ꝓpter bominũ eruditionẽ.⁊ noſtre fidei cõfirma/⸗
tionem ⁊ rectificationẽ.⁊ carnis ꝓpinquam gloꝛifica

tionem.

ueſtioj. c
¶ Atrũ ex illa ſepatione caro fuerit moꝛtua.an poſt
cã habuerit vitã: Et ꝙ vitã habuerit videt᷑.om̃e qð
eſt vnituzʒ vite viuit ꝑ participationẽ. ſed caro chꝛiſti
poſt ſepationem erat vnita ipſi vite.ſcʒ verbo dei. g
ab ipo viuificabat᷑.Si tu dicas ꝙ boc eſt verũ de vi⸗
ta creata nõ de inereata. Obijcit᷑ contra. Potentioꝛ

eſt vita increata ĩ viuificando qᷓ vita creata.quoniã
ip̃a eſt fons vite. Si ergo anima nulli coꝛpoꝛi poteſt

vniri quin det ei vitã.multo foꝛtius videt᷑ ꝙ nec ꝑſo
na diuina poſſit vniri carni niſi tribuat ei vitã.¶ Itẽ
impoſſibile fuit animã chꝛiſti vniri verbo quin reci-
peret vitam ab ipᷣo.ergo ſi ſuo mõ caro erat viuifica/⸗

bilis. impoſſibile fuit vniri verbo quin recipet vitam
tem nobilioꝛ eſt ſubſtantia viuens ſubſtã/

ab eo.
tia nõ viuente. ſed nulla caro crat nobilioꝛ carne xpᷣi
ctiã poſt ſepationẽ anime.ergo ſi vita reꝑitur in alia
carne.neceſſe eſt ꝙ caro chꝛiſti viueret ctiã anima ſe/

pata.¶ Item caro illa nõ poterat videre coꝛruptio⸗

nem. ergo neceſſe erat cam ab aliquo vegctari.ſed nõ
niſi a deitate.ergo eam ita vegetabat ſicut anima.ſed

anima eã vegetãdo dabat ei vitã. ergo pari ratione

caro illa viuebat ſᷣm diuinitatem influentẽ in ipſam.

¶ Sed cõtra.in ſymbolo dicit᷑ ꝙ xpᷣs moꝛtuus eſt et

ſepultus.ſed hoc nõ dicit᷑ niſi rõne carnis.ergo caro
chꝛiſti fuit moꝛtua anima ſepata. ¶ Item ois vita ẽ
ab aliquo infoꝛmante.ſed caro poſt ſeꝑationem ani/
me nõ viuebat aliquo viuificante ꝑ modum foꝛme.
ergo poſt ſeꝑationez anime caro nõ habebat vitam.
tẽ omne qð viuit habet aliqñ vſum vite.vtpote
vti alimento.vel ſenſu.vel motu.vel intellectu.ᷣ̊ nul

lũ iſtoꝛũ caro chꝛiſti habebat poſt ſeꝑationẽ aie.ergo

nõ viuebat. ¶ Item nibil viuñ ſuſcitat᷑ vel reſurgit.
qꝛ ſuſcitatio ⁊ reſurrectio nõ eſt niſi moꝛtui.ſed caro
chꝛiſti reſurrexit ⁊ ſuſcitata fuit.crgo poſt ſeꝑationẽ
anime vitam nõ habuit.¶ R.ꝰ dicendũ ꝙ abſq; du/
bio caro chꝛiſti poſt ſepationẽ anime moꝛtua fuit.ca

ruit em̃ vſu ⁊ cõplemẽto vite. Res em̃ coꝛpalis non
eſt nata viuificari niſi ab aliqua foꝛma ſpuali ipſam

cõplente ⁊ ſibi ꝓpoꝛtionabili.qm̃ ergo in ipᷣa ſeꝑatio⸗/
ne anime caro chꝛiſti caruit buiuſmodi foꝛma. ideo
vere fuit moꝛtua.Et q;uis haberet diuinitatẽ vnitã.

nõ tamẽ ab ea viuificabat᷑.non ꝗpter defectum a ꝑte
ter ipꝛopoꝛtionẽ viuificabilis. Bati⸗
ones que ad banc ptẽ inducunt᷑ concedendẽ ſunt.

viuificãtis.vᷣ

76 Ad illud vo q pᷣmo obijcit᷑ in contrariñ ꝙ vnitũ

vite viuit. iam patet rñſio.Hoc em̃ veritatẽ habet qñ
vnit᷑ ei ſicut ꝑfectibile ſue ꝑfcctioni. Sic aũt nõ vni⸗·

tiſfactio ꝓ peccato noſtro fuit ꝑ paſſionez ⁊ moꝛtẽ.v

—

.
.* 4

ꝛaro pꝑlone verbi ideo n eſt ſimile de ipa anima et
27

nec caro.dicendũ ꝙ nõ eſt ſimile.ꝓ eo ꝙ ipa aia cu,ʒ
ſit opus ⁊ imago dei.⁊ imediata nata ferri in deum.
capax eius eſt.⁊ pticeps eſſe poteſt.⁊ ita imediate bʒ
ab illo ⁊ in illo viuere ꝑ cognitionẽ ⁊ amoꝛẽ.ſic auteʒ
nõ eſt de carnc. nõ em̃ eſt nata deum cognoſcere vel
amarec. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ nobilioꝛ eſt ſubſtan
tia viuens ſubſtãtia nõ viuẽte.dicendũ qꝙ; verum eſt
ceteris alijs paribꝰ.ſed caro xpᷣi licʒ careat vita: erat
tñ diuinitati vnita.⁊ hoc quidem pᷣponderat multis
alijs dignitatibꝰ. Pꝛeterea cũ dicit᷑ ꝙ nobilioꝛ ẽ ſub⸗
ſtantia viuens ſubſtãtia nõ viuẽte.hoc intelligit᷑ de

de ꝑſona diuina. Ad illud qdð obijcit᷑ ꝙ anima non
potuit vniri ipᷣi verbo quin viuificaret᷑ ab ipſo.ergo

ſubſtantia que caret vita ſimpliciter. caro aũt chꝛiſti

28

nõ carebat vita ſimpliciter ſed ad tempꝰ. AUnde ſicut

nobilioꝛ eſt filius regis captus ⁊ incarceratꝰ filio ru

ſtici in libertate ſua cõſtituto. ſic etiã intelligendũ eſt

de carne chꝛiſti. que modico tꝑe caruit cõplemento

vite.vt poſtea nobiliſſmã vitã reſumeret.¶ Ad illð
qð obijcit᷑ ꝙ caro illa nõ potuit incinerari.dicenduzʒ
ꝙ diuina virtus illã cõſeruabat.ſed tamẽ illa ↄſerua
tio nõ crat viuificatio nec operatio vite. Cõſeruatio
em̃ ⁊ vegetatio que eſt oꝑatio vite ꝓcedit a foꝛma cõ
plctiua oꝑante ꝑ modũ naturc.ſed cõſeruatio q̃ crat
in carne cbꝛiſti ne coꝛrumperet᷑ erat a virtuie diuina
oꝑante ſuꝑ naturã.⁊ idco nõ cogit illa ratiioo.
(NQAueſtio. ij.

—

¶ Urũ ꝓpter mo:tẽ carnis ſit moꝛs pſone verbi at/

tribuẽda. Et ꝙ ſicoñdit᷑. Dicit᷑ em̃ in ſymbolo. palſ/

ſus ſub pontio Pylato. crucifixus. moꝛtuꝰ.⁊ ſesul/

tus.hoc autẽ dicit᷑ de filio dei vnigenito. Et hocipᷣm
dicit Ambꝛoſiꝰ expᷣſſe.⁊ babet᷑ ſupꝛa diſt.xviij. Lan/
tũ fuit peccatũ noſtrũ vt ſaluari nõ poſſemꝰ niſi vni⸗/

genitus dei filiꝰ moꝛeret᷑ ꝓ nobis debitoꝛibꝰ moꝛtꝭ.

¶ Itẽ hocipᷣm videt᷑ rõne. Carne naſcẽte ⁊ cõcepta

filius dei natus dicit᷑ ⁊ cõceptus.ergo pari rõne car/

ne moꝛtua filius dei debet dici moꝛtuus. ¶ Iteʒ ſa⸗

nullꝰ potuit ꝓ peccato nr̃o ſatiſfacere niſi eſſet deꝰ.
ergo ſi ꝓ peccatis nr̃is ꝑ moꝛtẽ illã ſatiſfactũ ẽ.vcre
filiꝰ dei fuit moꝛtuus.

moꝛtuus ⁊ ſepultus ꝓ nobis. ¶ Sed contra. Augꝰ.
dicit ⁊ babet᷑ in lr̃a vltimo capitulo. Si quis dixcrit
atq; crediderit deũ paſſum anathema ſit.ſed cui non

poteſt attribui paſſio.nõ poteſt attribui moꝛs.ſi ergo

nõ eſt crcdendũ filiũ dei paſſum ſicut dicit.nõ eſt cre
dendũ neq; dicendũ filin dei fuiſſe moꝛtuũ. ¶ Itemn
idiomata ꝑtis nõ cõicant᷑ pſone verbi.qᷓuis em̃ caro
fuerit ſepata ab anima.nõ tñ ꝓpter boc filius dei ſe/
paratus fuit ab illa aia quã aſſumpſit.ergo ſi ꝑ paſſi
onẽ chꝛiſti nõ eſt moꝛtua niſi ſola caro.qꝛ aia ſemꝑ vi
xit.nõ videt᷑ ꝙ filio dei vere poſſit attribui moꝛs.aut
ſi attribuit᷑ ei moꝛs.tũc eſt queſtio quare nõ ſimiliter
attnibuit᷑ ⁊ ei ſeꝑatio.¶ ¶ Itẽ ꝓpter repugnantiã idio
matũ h̊ nõ recipit᷑ cõmuniter.filiꝰ dei ẽ creatura.ſed
multo magis repugnat vite moꝛs qᷓᷓ intentio creatu.

re intentioni creatoꝛis.ergo ſi filius dei eſt ipſa vita.

videt᷑ ꝙ nullo mõ ſit moꝛs ei attribuenda.¶ Item

quicũq; diceret ſumme ſapientẽ eſſe ſtultũ blaſphe/⸗

maret. Similit᷑ qui diceret ſumme bonũ eſeid

¶ Itẽ vnio illa facit cõmuni /
cationẽ idiomatũ.ſed ꝗꝓpter ſepationẽ aie a carne ve/
rũ ⁊ neceſſariũ fuit illũ hominẽ moꝛi.g̊ vere ⁊ ↄueni/
enter põt moꝛs attribui dei verbo.vt dicat᷑ filius dei

ergo pari rõnẽ qui vicit ſumme potentẽ eſſe infirmũ⸗ eſt talis repugnãtia. ꝗᷓ nõ tollit᷑ mediante ueniẽtis.
vocrien 4 vide filiũ dei eſſe moꝛtuũ. g qui hoc dicit ſic aũt non eſt in poſito. Moꝛs em̃ dat bintelligere .
30 blaſphemat deũ.¶ R dicendũ ꝙ abſqʒ dubio cõce/ hyũanitatẽ.que ſine repugnãtia põt dici de pſona xpi.
dendũ eſt filiũ dei ꝓ nobis fuiſſe moꝛtuũ.⁊ hoc quidẽᷓ vnge filiꝰ dei dicit᷑ fuiſſe moꝛtuus.qꝛ fuit homo in qͥ
ſibivere attribuit᷑ nõ ſjm naturã diuinã ſ ſjm bũanã. fuit paſſio moꝛtis. ¶ Ad illud qð obijcit blaſphe/ 34
. nõ ꝑ eſſentiã aut ꝑ inberentia.ᷣ ꝑ idiomatũ cõmuni mia eſt dicere filiũ dei eſſe moꝛtuũ.dicendũ ꝙ boc vi
cantiã.⁊ hoc i nullo derogat diuine maieſtati.⁊ mul / det᷑ auribꝰ infideliũ.ſᷣm ꝙ dici k. j. Coꝝ.j. Pꝛedica⸗
tũ cõſonat pietati. Nullũ em̃ verbũ maioꝛis dignati mus icſum xpᷣm crucifixũ.iudeis quidẽ ſcandalũ.gä⸗
onis reſonare põt in auribꝰ coꝛdis homis qᷓ; ꝙ vnige tibus aũt ſtulticiã.Et ratio huiꝰeſt.qꝛ nõ credũt iwbtiꝰ
nitus dei fili? moꝛtuꝰ fuerit ꝓ nobis debitoꝛibꝰ moꝛ huũanatiõis dei filij benigniſſimã dignationẽ. necin/ Chyeſne
tis. Et ideo nõ tm̃ eſt boc credendũ ⁊ aſſerendũ tãq, tCelligũt illiꝰ bũ:liatiõis altiſſimã rationẽ. Si em̃ boc
verũ.ſed etiã frequẽtiſſime rccolendũ.Et cõcedende intelligerẽt. viderẽt ꝙ illud qð infirmũ eſt dei. foꝛti?
31 ſunt rõncs q̃ hoc oſtẽdũt. ¶ Ad illud vo qð obijcit᷑ eſt hominibꝰ.Et illud qð ſtultũ eſt dei. ſapiẽtiꝰ ẽ om⸗

. — — — 7 . 2 2 . . 8
autoꝛitate Aug. ſatis cõuenieter rñdet męr in litera. nib homibꝰ. NHis ergo duobꝰ penſatis. videlicʒ i‚5za
Mõ em̃ intẽdit re nouere paſſionẽ a pſona verbi ſin verbi incarnatioe.⁊ ratiõe ob quã cauſam incarnatꝰ 4 ſio
32 pliciter ſ̊ m diuinã naturã. ¶ Ad illud qð obijcitur eſt. nõ eſt blaſphemia imo laus dicere ꝙ filius dei p Nalgo,

ꝙ idismata pꝑtis nõ cõmunicant᷑ pſone verbi.dicen / nobis fuit moꝛtuꝰ ſm naturꝗ aſſumpta. Per hboc em̃
dũ qꝙ moꝛi nõ tm̃ cõuenit carni.ſed etiã toti bomini decentiſſime(ſicut in pᷣcedẽtibus fuit oſtẽſum )repa/
aſſumpto. In ſcꝑatiõe em̃ aĩe a carne nõ ſolũ moꝛi᷑ tum eſt genus bumanuʒ. NHNec eſt ſimile de ſtulticia ⁊
caro ſed etiꝗ totus ho. Et iõ ratio illa ꝓcedit ex ſu malicia. non em̃ valebant ad noſtrã redemptioneʒ.
33 poſitione falſi. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ qꝙ non cõicant᷑ ſicut paſſionis ⁊ moꝛtis tolerantia.Et per hoc patẽt
idiomata.vbi eſt rcpugnãtia, dicendũ ꝙ wrũ eſt. vbi queſita.

Diſtinctio.xxij.de ↄſequẽtibus moꝛtẽ chꝛiſti. ””8
Ic querit᷑ vtrũ in illo triduo ⁊c. Supꝛa egit męr de ſepatione facta in moꝛte xpᷣi. In bac vᷣo pte git
de cõſequẽtibꝰ ad ſepationẽ.Diuidit᷑ aũt ꝑs iſta in tres ꝑtes. In quaꝝ pᷣma inqrit mr vtrũ xpᷣs fue
it homo in triduo. In ſecũda vo vbi fuit in illo triduo.ibi. Hic qucrit᷑ ſi xpᷣs in moꝛte. In tercia vo
ad maioꝛẽ explanationẽ inqrit. vtru cõcedendũ ſit illũ hoĩem deſcendiſſe de celo.ibi. Solet etiã qri ſi cõgruẽ/
ter dici põt ⁊c. Pꝛima ꝑs in q̃ inquirit vtrũ xpᷣs in triduo fuerit homo diuidit᷑ in duas ꝑtes. In quarũ pᷣma
opponit. In ſecũda diſſoluit.ibi.Quibꝰ reſpondemꝰ.qꝛ licʒ hõ ⁊c. Secũda vᷣo ꝑs pᷣncipalis in qua inqᷣrit vbi
fuuerit in illo triduo ſiliter batbet duas. In quaꝝ pᷣma inquirit vbi fuit ̃m bũanitatẽ. In ſecũda vo inqͥrit vbi
fuit ſm ſui totalitatẽ.ibi.Et vtiq; totus eodẽ tꝑe erat ⁊c. Similiter tercia ꝑs in qua inqͥrit vtrum filiꝰ homis
eicẽderit de celo.habet duas ꝑtes. In quaꝝ pᷣma ꝗᷓſtionẽ pᷣdictã determiat. In ſecũda pᷣdetermiata in totali
te iſta epilogat.ibi. Hec de coꝛrigia calciamẽti ⁊c. Que quidẽ ꝑs diuidi potuit cõtra totã partẽ pᷣcedentẽ.ſed
ſub alijs partibꝰ cõpꝛehẽſa fuit ad vitandã diuiſiõis cõfuſionẽ.
MAuerit vtrũ xpᷣs in triduo fuerit homo.Et opponit ꝙnõ. a — XII
Ic quent᷑ vtrũ in illo triduo moꝛtis chꝛiſtus fuerit hõ: c ν nõ videt᷑ RII

ſer
hen⸗

—

quibuſdaã.qꝛ moꝛtuus erat.⁊ homo moꝛtuus nõ eſt hõ. Addũt etiaʒ
Uwꝓſi tũc erat homo.vel moꝛtalis vel imoꝛtalis. Sed moꝛtalis nõ qꝛ
moꝛthus.nec imoꝛtalis.qꝛ tm̃ poſt reſurrectionẽ.
NSoluit qð in oppoſitũ ꝓbatũ eſt.oſtẽdens ꝙ ĩ triduo fuerathö. b
¶ Quibꝰ⸗ reſpõdemꝰ.qꝛ licʒ hõ moꝛtuus fuerit.erat tñ in moꝛte deꝰ homo. nec Aphin
moꝛtalis quidẽ nec iĩmortalis.⁊ tñ vere erat homo.lle em̃ ⁊ hmõi argutti lerßi⸗
creaturis locũ habẽt. ſed fidei ſacr̃m a philoſophicis argumẽtis eſt liberuy. ſnc⸗ 4
AUmgde ambꝛoſiꝰ.Aufer argumenta vbi fides querit᷑.in ipis gimnaſijs ſuus Amb. lb rr,
iam dyaletica taceat.piſcatoꝛibꝰ credit᷑ nõ dyaleticis.Dicimꝰ g in moꝛte xwi mn
dDeuũ vere fuiſſe hoĩem ⁊ tñ moꝛtuũ.⁊ hominẽ quidẽ nec moꝛtalẽ nec ĩimoꝛta⸗
lem. qꝛ vnitus erat aie ⁊ carni ſeiũctis. Alia em̃ roõne dicit᷑ deus homo. vel
Homo deus. q́; Martinꝰvel Johes. Homo em̃ dicit᷑ deꝰ ⁊ econuerſo ꝓpter
ſliuſceptionẽ homis.id eſt aie ⁊ carnis.Vnð Augꝰ. Talis erat ſuſceptio illa Aug.
guc deũ hoiem faceret ⁊ hoĩeʒ deü.Cũ g illa ſuſceptio ꝑ moꝛtẽ nõ defecerit.
65 de homi ⁊ hõ deo ſiẽ ante vnitꝰ erat vere.⁊ ecõuerſo. qꝛ vnitꝰ erat aie et
carni. ⁊ hõ mortuꝰ erat.qꝛ aĩa a carne diuiſa erat.pꝛopt ſeꝑationẽ aĩe a carrz6⁴/·
neęæ moꝛuus.ᷣ ꝓpter vtriuſq; ſemꝑ ſecũ vnionẽ hõ. Nõ aüt ſic erat hõ vterx
ais ⁊ carne ſimul iunctis ſubſiſteret.ex q̃ rõne dicit᷑ aliquis alius hõ.Et ipᷣe
foꝛte ante moꝛtẽ.hoc etiã mõ erat hõ.⁊ poſt reſurrectionẽ fuit. In moꝛte vᷣo
homo erat tm̃ ꝓpter anime ⁊ carnis ſecũ vnionẽ.⁊ moꝛtuus ꝓpter inter illa

RMR
dDdyuo diuiſionen. SDD
Mich bi xpᷣs fuit in illo triquo m humanitatt. c ... rͤ
¶Hic quentt ſi xpe im moꝛte glicubi erat hõ.Et ſi vbicũq; ẽ hõ ſit: Ad qͥð d R

6

R
R

minſe

sünen n
s gecs hei
znagsnguin
eii

ͦnid N
na
looc

.
mo
na!
e
nauem
inon
no.
di 1
4
Auie
enda
ng
en
e iu

0

cimꝰ qꝛ nõ vbicũq; erat hõ erat.nec mõ vbicũq; ẽ hõ

eſt. qꝛ vbiq; ẽ ſm deitatẽ.nec vbiq; eſt hõ.qꝛ nõ vbiq;
homi vnitꝰ.ſᷣ vbicũq; ẽ ſᷣm hoĩem ibi hõ eſt. Tꝑe aũt

moꝛtis ⁊ vbiq; erat ᷣm deũ.⁊ ĩ ſepulcro ſᷣm hoĩem.etĩ

Oppoſitio.

A-
Oppoſitio.

Ry.

Augꝰ. ſuper
Johem.

ſancto. .
Zob. xxviij.

iferno ſᷣm aiaʒ.⁊ i ſeplłcro ſʒʒ carnẽ. In ſepulcro g erat

hõ.qꝛ hũanitati vnitꝰerat.⁊ ſi nõ toti.qꝛ carni tm̃.Et ĩ
inferno erat hõ.qꝛ hũanitati vnitꝰ.ſᷣ nõ toti.qꝛ aĩe tm̃.
Sed ſi ĩ inferno aie tm̃.et in ſepulcro carni tm̃ vnitus
erat. nec ĩ inferuo vnitꝰ erat aĩe ⁊ carni.nec in ſepul/⸗

cro.Quõ ergo ibi vel hic hõ eſſe dr? Que eſt rõ dicti⸗

Quia vna eadẽq; vnioe vnitꝰ crat aie ĩ inferno.⁊ car
ni ĩ ſepulcro.Et ſic erat illis duobꝰ tũc ſepatis vnitus

ſiẽ ante ſeꝑationẽ.i.ante moꝛtẽ.Ad h̊ aũt oponit᷑. Si
xpᷣs aiaʒ tm̃ vel carnẽ tm̃ aſſumpſiſſet.nõ fuiſſet verus

hõ.vᷣ ꝓpter vtriuſq; aſſumptionẽ verꝰ hõ fuit. Sic gᷓ
vbi carnẽ ⁊ animã ſibi vnitã nõ hẽbat. verꝰ hõ ibi nõ
erat.Sed tꝑe moꝛtis nuſq; illa duo vnit habebat.qꝛ
nec in ſepulcro. nec in inferno. nec alibi. Nuſqᷓ; ᷓ erat
hõ.Ad qð dicimꝰ.qꝛ xpᷣs vtiq; verus hõ non fuiſſet.ſi

carnẽ ⁊ aiaʒ nõ aſſũpſiſſet. Sʒ tñ qꝛ exquo aſſumpſit.
neutrũ depoſuit.ſᷣ cũ vtroq; eandẽ vnionẽ indeſinẽ/
ter tenuit quã aſſumẽdo contraxit. Ideo nõ incõgrue
vbicũq; aĩe vł carni vel vtriqʒ vnitꝰ eſt.ibi hõ eſſe dr.

qꝛ ibi hũanatꝰ eſt.ergo ⁊ ĩ ſepulcro erat hõ.⁊ ĩ inferno
erat hõ.qꝛ vtrobiqʒ hũanatꝰ erat xpᷣs.⁊ vnã eandẽqʒ
cũ aĩa ⁊ carne(licʒ ſeꝑatis)habebat vnionẽ.⁊ vno eo⸗
dẽq; tꝑe in ſepulcro iacuit xpᷣs.⁊ ad infernũ deſcẽdit.

ſed in ſepulcro iacuit ſ̃m ſolã carnẽ.⁊ in infernũ deſcẽ⸗

dit ſᷣm ſolã animã. Vñ Augꝰ.Quis nõ eſt derelictain
inferno? chꝛiſtꝰ ſed in aia ſola.Quis iscuit ĩ ſepulcro⸗
chꝛiſtꝰ. ̊ in carne ſola.qꝛ ĩ his ſingulis xpᷣs eſt.chꝛiſtũ
in his oĩbꝰ ⁊ ſingulis ↄfitemur. Ex his euidẽter oſtẽ⸗

dit᷑ ꝙ carni iacẽti ĩ ſepulcro vnitꝰ erat xpᷣs ſic aĩe ĩ in/

ferno. Alioqn ſi carni moꝛtue nõ eſſet vnitus.nõ in ea
diceret᷑ iacuiſſe ĩ ſepulcro. Aĩa ꝗ̊ ad infernũ deſ. cẽdit.

caro in ſepulcro iacuit.ſapiẽtia cũ vtroqʒ pmãſit.q̃ in

inferno poſitis(vt ait Ambꝛoſiꝰ) lumẽ vite fundebat
eterne. Radiabat illic'lux vere ſapiẽtie.illumiabat in⸗
fernũ.ſ in inferuo nõ claudebat᷑.Quis em̃ locꝰẽ ſi api⸗
entie de qᷓ ſcriptũ eſt. NHeſcit hõ vias eiꝰ.nec inuẽta eſt

int hoĩes.De q̃ abyſſus dicit nõ eſt ĩme.mare dicit nõ

eſt mecũ. nec ĩ tꝑe.nec ĩ loco ſapia ẽ.cui nec moꝛs tri⸗

buẽda ẽ.In ligno em̃ caro.nõ illa opatrix oĩm ſuba di

uina pẽdebat.Cõfitemur tñ xpᷣm pepediſſe in ligno ⁊

iacuiſſe ĩ ſepulcro.ſ in carne ſola.⁊ fuiſſe ĩ inferno.ſed

b

Aug'. cõtra
Felicianũ.

in anima ſola.

¶ Vbi xps fuit in illo triduo ſᷣm ſui totalitatẽ. d

¶ Et vtiqʒ totꝰ eodẽ tꝑe erat ĩ inferno.totꝰ ĩ celo.totus

vbiqʒ. Perſona em̃ illa eterna nõ maioꝛ eratvbi carnẽ

? aiam ſil vnitã ſibi hẽbat.q; vbi alterũ tm.nec maioꝛ
erat vbi vtrũqʒ ſil vel alterum tm̃ vnitũ hẽbat.q; vbi
erat neutrũ hñs vnitũ. Totus g vpᷣs et ęꝓfectus vbiqqʒ

erat. Vñ Aug.Mõ dimiſit pr̃eʒ xpᷣs cũ venit i vᷣginẽ.

vbiq; totꝰ.vbiq; ꝑfectꝰ. VUno g eodẽq; tꝑe totꝰ erati

XII..

a ¶ Aux vere ſapiẽtie
illuminabat infernũ.
Videt᷑ h̊ eſſc falſuʒ.
qꝛ ſicut obſcuritas re

pugt celo empirco.

ſic luminoſitas repu-

gnat inferno. g ſicut

celum empireũ nuqᷓ;
hbʒ obſcurari. ſic vide

tur ꝙ infernꝰ nunq;

habeat illumiari. Itẽ
dãnati debuerũt ca⸗
rere omi ↄſolatiõe.⁊
maxic ↄſolatiõe q̃ᷓ eſt

in aſpectu lucis eter/
ne. g ſi lux illa coꝛpo⸗
ralis nõ erat. qꝛ ſine
coꝛpe ad inferna de/-

ſcendit.ſᷣ mag ſpñal.

videt᷑ ꝙ i inferno ir⸗
radiare non debeat.

cus eſt de irradiatiõe

lucis malis ⁊ luc ſpi
rituaiis. Mã irradia⸗

tio lucis malis imu/
tat viſum nalitcx. Ir
radiatio vᷣo lucis ſpi
ritualis imutat wlũ/
tarie. Añ nullꝰ eã vi⸗

get niſi cui ſe oſtẽdit
volũtarie.Et ido lux

iſta ſplẽdere dicit in
inferno. ⁊ infernũ il/

lumiaſſe.qꝛ aliq̊s de

iferno irradiabat.nõ
tñ oẽs.qꝛ nec oẽs vo
lebat illuminare.nec
oẽs habebãt oculos
oꝛtionales. ¶ Ad
illð vᷣo qð obijcit᷑ de

1

celo cempireo. dicen/

dũ ꝙ nõ eſt ſile. qᷓuis
em̃ ſit bonũ oino im-/
pmixtũ malo.non tñ

opoꝛtet qꝙ ſit malum

oino imꝑmixtũ bo/
no. Et ꝓpterea dece-⸗
bat deñ eos qui erãt

i tenebꝛis illumiare.
nõ tñ cos qͥ erãt i lu/
mine obſcurare.

b ¶ Ntiq; totꝰ eodẽ
tpe ⁊c. Hoc videtur
falſum.qꝛ aut hoc qd
eſt totũ refert᷑ ad na-

turã.aut ad ꝑerſonã.

Ad nam non. qꝛ xpos

Sm totã naturã non

erat ſil in celo ⁊ in in-
ferno. Si ad pſonaʒ.
adbuc videt᷑ falſum.

qꝛ ſupꝛa diſ.vij.dictũ
eſt ꝙ ꝑſona xpᷣi cõpo

S i

4

Ai.

nit᷑ ex tribꝰſubſtãtijs
⁊ duabꝰ naturis.et ẽ
illa cõpoſitio inexpli
cabilis.g ſi totꝰ xpᷣs
erat in celo ⁊ in infer
no. videt᷑ ꝙ ille due
nature ſil eſſent i celo
⁊i inferno. qð falſuʒ
eſt ⁊ abſurdũ. Item
differẽtiã ouenit aſſi/
gnari inter hoc ſignũ

inferno.totus in celẽ. Erat apud inferos reſurrectio
moꝛtuoꝝ.erat ſuꝑ celos vita viuentiũ.vere moꝛtuus.
vere viuus.in qͥ moꝛtẽ ſuſceptio moꝛtalitatis excepit.
et vitã diuinitas nõ ꝑdidit. Moꝛtẽ g̊ dei filiꝰ ⁊ in aia
nõ ꝑtulit.⁊ in maieſtate nõ ſenſit.vᷣ tñ ꝑticipatiõe infir

mitatis rex gloꝛie crucifixꝰ eſt. Ex his apparet ꝙ xpᷣs

eodẽ tꝑe totꝰ erat ĩ ſepulcro.totꝰ i inferno.totꝰ vbiq;ʒ.
ſicut ⁊ mõ totus eſt vbicũq; eſt.ſed nõ totũ. nec in ſe / c
pulcro vel in inferno totũ erat.⁊ ſi totus.ſicut xpᷣs to.

om̃e ⁊ hoc ſignũ toÿ. tus ẽ deus.totus hõ.ſed nõ totũ.qꝛ nõ ſolũ eſt deꝰ vel
qꝛ om̃e diſtribuit pi- hõ.ſed ⁊ deus ⁊ hõ.Totũ em̃ ad naturã refert᷑.totus
p artibꝰſubiectiuis.? aũt ad hypoſtaſim. ſic aliud ⁊ aliqͥd ad naturã. alius
toch⸗ ptibꝰ integra vo ⁊ aliqᷣs ad ꝑſonã referunt᷑. Vũ Joh.Dam̃.Totus Joh. Dam̃.
ib). ſ oͤbaͤne xpᷣs eſt de ꝓfectus.nõ aũt totũ de eſt. Nõ em̃ ſolum ”RMUã
ſibm büann, natura. deus ſed ⁊ ho. totus hõ pfectꝰ. Hõ aũt totũ hõ. nõ
cũñ dẽ q; totꝰ xp̃s fuit ſolũ em̃ hõ ſed ⁊ deus.Totũ em̃ nature ẽ repᷣſentatiuũ
in celo ⁊ i infernotim Totus aũt hypoſtaſeos. ſicut aliud quidẽ eſt nature.
plicat hoc de xpᷣo im alius aũt hypoſtaſeos.ſic ⁊ hmõi.
nãz humanã. qdᷣ ſim ¶ Inquirit ⁊ determĩat vtrũ filius homĩs deſcen /
pici ,ſallermn das gerit de clio e—«
. SHH Solet etiã queri ſi cõgruẽter dici poſſit filiꝰ homis vt
net᷑ vt ſignũ. aliqñ vt ille hõ deſcẽdiſſe de celo. vel voiq; eſſe. ſic dicit᷑ filius
adiectiuũ. Scom ꝙꝙ dei vel des de celo veniſſe ⁊ vbiq; eſſe: Ad qð dicimꝰ.
tenet vt ſignũ ſic di / Si ad vnitatẽ ꝑſone referat᷑ dicti intelligẽtia.ſane di⸗
Kraielae Zte· cipõt. Si vo ad diſtinctionẽ naturaxꝝ. nullatenꝰ coce⸗
truséalbs. Seom dendii ẽ. Uñ Auge. Una pſona ẽ xpᷣe deꝰ ⁊ hõ. Ideo ¶ Aug⸗. detr.
accipit vt nomẽ ad dicit᷑. Hemo aſcedit in celũ niſi qͥ de celo deſcẽdit ꝛvẽ. d Jobh. iij.
icctiuũ.ſic totu,ꝛ nio Sisg attẽdas diſtinctionẽ ſubſtãtiaꝝ. Filiꝰ dei deſcen
mõ dicit᷑ idẽ qð ꝑfe· dit.⁊ filiꝰ homiĩs crucifixꝰ ẽ. Si vᷣo vnitatẽ ꝑſone.⁊ fi⸗
ctů. Alio mõ iqe q lius homis deſcẽdit.⁊ filiꝰ dei ẽ crucifixꝰ. Pꝛopt hãc
bi dre eeg n vVnitatẽ pſone nõ ſoli filii homis deſcediſſe de celo ſʒ
totus i cclo. ibi dicit· etis dixit eſſe ĩ celo cũ loqueret᷑ ĩ terra. Pꝛopter hanc
ꝑfectus. qꝛ pſona xp̃i eandẽ dr deus glie crurifixꝰ.qͥ tñ ex foꝛma ſerui tm̃ cru j.Coxꝝ.ij.
pfectiſſima ſił erat in ciſixus eſt.Hõ tñ ſᷣm hoc ꝙ deus gloꝛie eſt m ꝙ gloꝛi⸗
celo ⁊ ĩ terra ⁊ i infer .
no eldelud a obiſi ꝙ pſona illa erat cõpoſita. dicenduz ꝙ nec ꝓpꝛie erat cõpoſita.nec hoc nomẽ totus

ad ſequẽs. c

diſtributiue. qꝛ nõ ſignat collectionẽ aut diuinonẽ ſᷣ potiꝰ ꝑfectionẽ. Et ꝑ h̊ pʒ rñſio
Lotus eſt vbicũq; eſt ſ̊ nõ totũ. Nident᷑ illa duo eſſe incõpoſſibilia.qꝛ totꝰ⁊ totũ ideʒ ſient.

ergo ſi totꝰ erat ĩ celo ⁊ in inferno.neceſſario ſequit ꝙ totũ. Itẽ vbicũq; ego ſum.neceſſe eſt me eſſe totũ.ergo

pari roõne videt᷑ de xpᷣo.qꝛ vbicũq; eſt aliqd. neceſſe eſt eſſe om̃e illud qð naliter ẽ in eo.
magiſter ſubiũgit. totꝰ refert ad ꝑſonã.s totũ ad naturã.
linũ.⁊ cõfuſio ꝑ neutrũ.⁊ qm pſona xpᷣi ᷣm ſe totã vbicũ

9

¶ Re. vicendũ ꝙ ſicut

qʒ erat.tota crat.cũ ſit vnica ⁊ ſimpliciſſima.natura

e nõ ſolũ ſit in xpᷣo ſimplex vtpote diuina. etiã cõpoſita vtpote hũana. nec iſta poſſit eſſe vbiq;.ideo cõ-

gr ꝙ tot) erat vbiq;.b nõ totũ.q; totus refert᷑ ad diuinitatẽ.totũ aũt ad diuinitatẽ ⁊ hñanitatẽ. ¶ Ad
ullud g að obijcit ꝙ totus ⁊ totũ idem ſignt.dicendũ ꝙ verũ eſt ꝙᷓtũ eſt de impoſitiõe pᷣma.ſed rõne diſcreti⸗
onis impoꝛtate pꝑ generis cõſigficationẽ i rõne vſus vnũ cõſueuit referri ad pſonã ⁊ alterũ ad naturã.Ad

»

illud qð obij

cit ꝙ vbicũq; ego fum. neceſſe eſt me eſſe totũ. diccndũ ꝙ; nõ eſt ſile.qꝛ i. õ ſe extendi
eit vbicuq; cgo ſum. neceſſc eſt me dic ſile. qꝛ in me pſona nõ ſe extendit
yltra naturã. Sic añt nõ eſt in xpo ſicut in pcedẽtibꝰ dictũ fuit. d aſ At ie⸗

¶ Memo aſcẽdit in celũ niſi qͥ de celo de/

cclt Licer hoc eſſe falſum. qꝛ ſi ſolꝰ xps deſcendit de celo.ergo ſolus chꝛiſtus aſcendit i celũ ⁊ nullus alius.
qð eſt hereticũ dicere. Itẽ hoc videt falſum alia ratiõe cum dicit᷑ deſcendiſſe de celo. Aut em̃ hoc dicitur ſᷣm
naturaã eer ſim humanã. Scᷣm diuinã nõ.qꝛ ſm illã nõ mutat locũ. Scom bũanã nõ.qꝛ ᷣm illã non

fuit in celo.

7

H noue di

0½ — —
dicendũ ꝙ aſcẽdere vno mõ idem eſt qdð ꝓpꝛia virtute ſcandere ſine ãmini irtutz alie
N ce ecvn mg andere ſine ãminiculo virtut alie-
ne. ⁊ hoc mõ ſoli chꝛiſto cõuenit. Alio mõ aſcẽdere idẽ eſt ad
In pᷣmiſſa aũt autoꝛitat
tatis.Cũ ergo dicit᷑. Mei

ſurſum ſcandere.⁊ boc mõ cõuenit alijs ſanctis.

eaccipit᷑ pᷣmo mõ. Ael aliter. eſt aſcẽdere in celũ empireũ.⁊ eſt aſcẽdere in celũ trini⸗

RE no aſcendit ⁊c. hoc non dicit᷑ qtũ ad aſcẽſum in empireũ ſcd qᷓtũ ad aſcenſum ĩ celũ
trinitatis. ⁊ iſte aſcenſus nõ eſt aſcenſus ad locũ ſeq 2 bien ſcq ctñ acla .

potius ad dignitatẽ ⁊ equalitatẽ patris. Nec eſt ſᷣm ac/

niſitiot gitatis in xpᷣo.ſed ꝗpter manifeſtationẽ eius qd babuit ab eterno. Unde ſicut dicit᷑ deſcẽ
iſſeno Apter boc ꝙ in oo fuerit diuinitas m n .

inoꝛata.ſeq ꝓpter hoc ꝙ in aſſumptiõc bũanitatis apparuit mi⸗

Et rõ huiꝰ ẽ diſcretio ſexus impoꝛtata p genꝰmaſcie

eſes
ten
deſaen
Priodin
göin
gumbe
notioe
Nvee
toneit
ſoloe
ſalven
töt

Iuſi

lun
ori.
ohepan

ari
ſeur
heienb
fioſa
itſvrto
Qtr
bagt.
nite
üͤ
vene
betch
harn
hum⸗
loren
Mhien
mnieſe
poſtain

A Ne

d W

Cari⸗

ehpenonit⸗
.Gb
nechnn

rng nn

rav
ſeſbi hn
almrnl⸗
nmil
ſmmulnn⸗
lüniiccn
ütnlnle
eß onmn,
nsfnl

Di. XXII.
. ficat ſuos.⁊ tñ dicit deus glie xrucifixus. Recte quidẽ noꝛata. ſic etiaz dick
nos ex vtute diuinitatis ſᷣ ex infirmitate carnis. Quid aſcẽdiſſe. qꝛi aſcẽſiõe
ꝓpter qᷣd.⁊ quid ſᷣ̃m quid dicat᷑.pꝛudẽs ⁊ diligẽs ? eius ſublimitasẽ ma
pius lectoꝛ intelligat. M nntffeſtata. Añ iſte de⸗
ſcẽſus ⁊ aſcẽſus cõue
niebat diuine pſone
Smpm diuinã natura. re
latã tñ ad hũanã. Et
sä p boc patet rũſio ad
us factã. vtracq; em̃ currit de aſcẽſu ⁊ deſcẽſu locali. . . vtrãq; obiectiõeʒ pꝛi/
e ¶ Coꝛrigia calciamẽti ⁊c. Querit᷑ hic qͥd intelligit᷑ ꝑ coꝛrigiã.⁊ quid ꝑ calciamẽtũ.⁊ q̃d ꝑ regẽ ydumee.⁊ qͥd

ꝑ oſſa eius:¶ Reꝰ dicendũ ꝙ calciamentũ eſt bũanitas xpᷣi tegens pedẽ diuinitatis.Coꝛrigia vᷣo calciamẽti eſt
vnio diuinitatis ⁊ hũanitatis.Rex ydumee eſt chꝛiſtus rõne nature moꝛtalis aſſumpte. iuxta illud qdð dicit᷑ ĩ
ps.in ydumeã extendã calciamẽtũ meũ.Oſſa regis ydumee ſunt ſacra xpᷣi occulta ⁊ difficilioꝛa ad ꝑſcrutan/
dum.bhec vſqʒ ad cinerẽ cõſumũtur.qñ ꝑ ignẽ curioſitatis adeo vult quis ea penetrare vſq; ad minima.vt de
uotio extinguat᷑.Et hoc dicit mõr nõ eſſe faciendũ.qꝛ cũ loquimur de xpᷣo qᷓtũ ad eius incarnationẽ ⁊ paſſio/
nẽ.vel etiã cogitamꝰ.repleri debemꝰ deuotiõe.nedũ tam magna ⁊ imenſa bñficia coꝛde arido cogitamꝰ.ꝑ ela
tionẽ inflemur.⁊ ꝑ ingratitudinẽ areſcamꝰ.ſed ſanũ cõſiliũ reputet dicere cum Jobãne. Non ſum dignus vt
ſoluã coꝛrigiã calciamẽtoꝝ eius. Credo em̃ ꝙ huiꝰ calciamẽti alligatura quãto curioſius ⁊ audacius eã quis
ſoluere voluerit.tanto artius alligat᷑.ideo ſequẽdo mediũ finis imponat᷑ circa ſermonẽ de xpᷣo qᷓtũ ad incar/

9*

„ ( Pꝛedetermiata in totali iſta ꝑte epilogat. ·
e hec de coꝛrigia calciamenti dñici dicta ſufficiant. Nle
olſa regis ydumee cõſumant᷑ vſq; in cinerẽ.

natiõis ⁊ paſſiõis myſteriũ qdð exuperat omnẽ ſenſum.

Dintelligentiã buius partis incidũt bic ſex minuto. ergo ſi chꝛiſtus in triduo erat hmo moꝛtuꝰ.

dubitabilia. Pꝛimo querit᷑ vtrũ xpᷣs i triduo
fuuerit homo. Sccũdo querit᷑ vtrũ ſᷣm ꝙ fue/
rit homo fuerit in loco determiato. Tercio querit᷑ de
requietiõe coꝛꝑis ĩ ſepulcro.Quarto querit᷑ de deſcẽ
ſu anime ad inferos. Quito querit᷑ de liberatiõe ani/
marũ de inferno. Sexto ⁊ vltimo querit᷑ de traducti/
one naturaꝝ ad coitios.
¶I¶UͤIDueſtio.ſ/. ⸗
¶ AUtrũ chꝛiſtus fuerit homo in triduo: Et ꝙ ſic vi/

detur. Augꝰ. Talis fuit illa ſuſceptio q̃ᷓ faceret deum

hoiem ⁊ boĩeʒ deũ.ſᷣ illa ſuſceptio nõ mutata mãſit ĩ
triduo ſicut pᷣus oſtenſum eſt.ergo chꝛiſtus in triduo
fuit homo. ¶ Itẽ magiſter Hugo de ſancto Nictoꝛe.
Quid ſtultius qᷓ; ꝙ bomo tũc eſſe deſinat qñ vere eſſe
incipit.Ex hoc arguit ita.Cũ ergo bomo factus inci/
piat eſſe beatꝰ qð ẽ eſſe veriſſimũ.ſtultiſſimũ ẽ dicere
tũc deſinat eſſe.ergo de quolibet homie poſt moꝛtẽ
verũ eſt dicere ꝙ ſit homo.ergo multo foꝛtiꝰ hoc de/
bet cõcedi ⁊ dici de chꝛiſto ¶ Itẽ omne habens hna/
nam naturã eſt homo.ſed xpᷣs in triduo erat habens
bumanã naturã.ergo xpᷣs in triduo erat bomo.ma/
Ioꝛ ⁊ minoꝛ ꝑ ſe manifeſte ſunt.¶ Itez quotienſcũq;
anima ⁊ coꝛpus vniunt᷑ in vnã hypoſtaſim faciũt ho
minẽ.ſed in triduo aia ⁊ coꝛpus vniebant᷑ in vnã by⸗
poſtaſim.ergo xp̃s in triduo fuit homo. ¶ Itẽ bec eſt
vera.chꝛiſtus in triduo iacebat in ſepulcro.aut gͤ ᷣm
ꝙ deꝰ.aut ᷣm ꝙ homo. Sed nõ ſᷣm ꝙ deus.ergo vᷣm
&ꝙ bo. ergo chꝛiſtꝰ in triduo erat bomo. ¶ Itez xp̃s in
triduo nõ deſijt eſſe ſacerdos.ergo xpᷣs in triduo non
deſijt eſſe homo. Maioꝛ patet ꝑ hoc qð dicit᷑ in ps.
Tu es ſacerdos in eternũ. Et ad Mebꝛe.vij. Chꝛiſtꝰ
eo ꝙ maneat ineternũ.hʒ ſempiternũ ſacerdotiũ. Ae
xritas illatiõis in ̊ oſtẽdit᷑ ꝙ ſacerdos erat ſᷣm ꝙ bõ.
¶ Item chꝛiſtus ꝓpter aſſumptionẽ aie rõnalis. ra/
tionalis erat rõnalitate creata.ſed chꝛiſtus in triduo
habuit animã rõnalẽ ſibi vnitam.ergo chꝛiſtus erat iĩ
triduo rõnalis rationalitate creata.ergo erat angelꝰ.
vel anima.vel homo.Sed nõ erat angelus vel aia.g

erat hbomo.¶ Sed contra.moꝛtuũ diminuit de růͤne

bomis.ergo quicũq; eſt bõ moꝛtuus.eſt diminutꝰ a
completa rõne homis,.ſed completũ nõ pᷣdicat de di⸗

bec eſt falſa. chꝛiſtus in triduo erat bomo. ¶ Itẽ Fm
naturaleʒ philoſophũ homo eſt compoſitꝰ ex anima
rationali ⁊ carne.ergo chꝛiſtus in triduo non erat hõ
vere. ¶ Item nulla foꝛma pᷣdicat᷑ de toto qꝛ foꝛma.
ſed qꝛ eſt foꝛma cõſequens totũ compoſitũ. Si ergo
homo pᷣdicat᷑ de chꝛiſto. neceſſe eſt ꝙ nomiet foꝛmaʒ

cõſequens totũ compoſituz. ſed in chꝛiſto ſoluta erat

compoſitio in triduo.ergo in triduo non poterat dici
homo. Maioꝛ ꝓpoſitio manifeſta eſt ꝑ inductione,
⁊ autoꝛitatẽ Auicenne qui eã ponit.Et ꝑ autoꝛita⸗
tem Boecij qui dicit ꝙ ſpẽs eſt totum eſſe indiuidui.
¶ Itẽ coꝛrupto ſuꝑioꝛi eſſentiali neceſſe eſt coꝛrũpi
inferius.ſed eſſe viuũ ſuꝑius eſt ad eſſe bominẽ ⁊ eſt
ei eſſentiale.qꝛ viuere eſt eſſe viuẽtis.ergo ſi chꝛiſtus ĩ
triduo deſijt eſſe viuẽs.ergo in triduo deſijt eẽ homo.
nõ ergo chꝛiſtus in triduo erat homo. ¶ Item xpᷣs

in triduo nec videre poterat nec audire nec loqui. gF

ſi erat homo.erat homo cecus.ſurdus.⁊ mutus.ſed
hoc eſt abſurdũ dicere de chꝛiſto.ergo falſum eſt dice⸗
re ꝙ chꝛiſtus i triduo fuerit homo. ¶ Itẽ ſicut vnio
diuine nature ⁊ hũane facit deũ eſſe hominẽ.ita vnio
anime ad carnẽ facit eſſe animatũ. ergo ceſſante vni/
one anime ad carnẽ.ceſſat eſſe animatũ. et ſi ceſſat eẽ
animatũ.ceſſat eẽ animal.⁊ ſi ceſſat eẽ aial.neceſſario
ceſſat eẽ homo.ergo a pᷣmo cũ in chꝛiſto fuerit ſepa/
tio anime a carne in triduo.chꝛiſtus deſijt eſſe bomo
in triduo. ergo non fuit hmo in triduo. ¶ Item ad
hocipᷣm ſunt rationes magiſflri in littera que ſuꝑ hoc
fundant᷑. Omnis homo aut ẽ moꝛtalis aut ĩmoꝛta/
lis.omnis etiã homo ẽ alicubi homo. ſed chꝛiſtus in
triduo nec erat moꝛtalis nec erat imoꝛtalis. nec erat
alicubi homo. Mon in ſepulcro.cum non eſſet ibi ni/
ſi coꝛpus. Mõ in inferno.cuʒ nõ eſſet ibi niſi aia.ergo
xpᷣs nõ fuit hbomo in triduo. ¶ Rꝰ ad pᷣdictoꝝ intelli o
gentiã eſt notandũ qꝙ circa hoc fuit triplex modus di
cendi. Pꝛimꝰ eſt ꝙ non ſolũ vere xpᷣs iĩ triduo poſſit
dici homo.ſed etiã hoc poteſt dici de quolibet homie
moꝛtuo.Secũdus vᷣo modus dicendi eſt ꝙ hoc non
debet cõcedi de alijs.põt tñ cõcedi de xpᷣo. Lerciꝰ vꝰo
modus dicẽdi ẽ ꝙ illud nõ debet ↄcedi de xpᷣo nec de
glijs hoibꝰ. Et pᷣmũ moqũ dicegibennle me Mugo
ſij

te ſancto Aictoꝛe. Secũdũ modũ tenuit mor ſenten⸗

tiarũ.Lerciũ vᷣo tenet cõmunis opinio doctoꝝ pari/
ſienſiũ. Si quis aũt velit diligẽter cõſiderare quilibet
7 modus pᷣdictoꝝ babet aliquid de eritate. Cij em̃ di/

citur boc de hoc.triplicit᷑ põt dici.Aut ſᷣm eſſe actuas

le. aut ſᷣm eſſe aptitudinale.aut ꝑtim pᷣm eẽ actuale.
ꝑtim ʒʒ aptitudinale. Pꝛedicatũ em̃ aut dicit eẽntiã
ſubiecti.aut actum ſubiecti Tũc eſt pᷣdicatio õm eſſe
actuale qñ ſubiectũ eſt ens in actu.⁊ foꝛma pꝛedicati
actu inheret ſubiecto ⁊ ẽ eiꝰ actus.ſicut homie exiſtẽ/
te dicit᷑ homo eſt aial. Lũc aũt eſt pᷣdicatio ſᷣm eẽ ap

titudinale.qñ nec ſubiectũ eſt actu.nec foꝛma pᷣdicati

actu inheret ſubiecto.ſed neceſſaria ẽ oꝛdinatio vniꝰ
ad alterũ.fundata ſuꝑ pᷣncipia nature.ſicut nulla ro⸗
ſa exiſtẽte cõcedit᷑ ꝙ roſa ſit fios. Lũc aũt eſt pᷣdica/
tio ꝑtim ᷣm eſſe aptitudinale.partim ᷣm actnuale.qñ

ſuppoſitũ eſt in actu.foꝛma vo pᷣdicati nõ ineſt ei Im
actũ ſed ſᷣm neceſſariã oꝛdinationẽ fundata ſuꝑ pᷣnci
pi a nature.Cũ ergo querit᷑ vtrũ chꝛiſtus ſit homo in

triduo.ſi loquamur de pᷣdicatiõe ſᷣm eſſe aptitudina/
le.nõ tm̃ eſt verũ de ipᷣo.ſed etiã de omni homie moꝛ/

tuo.qꝛ ᷣm veritatẽ fidei nr̃e ⁊ ſciẽtiã theologie.qñ hõ

moꝛit᷑ remanẽt pᷣncipia eius in quibꝰ ſalua eſt oꝛdi/
natio nõ ſolũ reſpectu foꝛme homis ſed etiã huiꝰ ho/
minis.alioqͥn nõ eſſet vera reſurrectio.Si aũt loqua
mur de pᷣdicatiõe ꝑtim actuali.ꝑtim aptitudinali.ſic
põt cõcedi de xpᷣo ꝙ fuerit homo in triduo.quia erat
ꝑſona in actu.q;uis foꝛma bũanitatis ſeruaret᷑ ĩ apti

tudine ↄiũctionis aie ⁊ carnis.ſed hoc nõ poteſt dici

aliquo alio bomie.Si aũt loquamu: de pᷣdicatiõe
ſimplicit᷑ actuali.nec de xpᷣo nec de alio homie eſt ve/
rũ dicere ꝙ ſit homo qdiu aia eſt ſepata a carne. Mi/
hil em̃ facit hoiem effe actu niſi actualis ↄiunctio aĩe
cum carne. Si ergo iſti tres modi dicẽdi.intelligunt᷑
pm tres pᷣdictos modos pᷣdicandi. ſic in omnibꝰ re/
perit᷑ eritas.⁊ nulla eſt inter eos ↄtrarietas.Et verũ
ſenſit Hugo de ſancto Aictoꝛe.⁊ verũ dixit męr ſi in⸗
telligũt iuxta modos pᷣaſſignatos.⁊ verũ tenet cõmu
nis opinio.Et ꝑ h̊ ad oẽs rõnes ad vtrãq; partẽ ad/
ductas ſatis pot patere rñꝰ. Aerũtamẽ ſi vᷣba Hugo
nis velimꝰ amplius cõſiderare.inuenimꝰ eñ chꝛiſtuʒ
ſenſiſſe fuiſſe hoiem in triduo ⁊ quẽcũq; aliũ hominẽ
moꝛtuũ.nõ ſolũ q;tum ad eſſe aptitudinale ſed etiaʒ
q̃tum ad eſſe actuale. Poſuit em̃ ꝙ poſt moꝛtẽ ſalua
ret᷑ eſe homis.⁊ ꝙ aia ſeꝑata eſſet ꝑſona.⁊ ꝙ iterum
multo foꝛtius deberet homo dici anima qᷓ; coꝛpus ſi
hoc admitteret vſus. Ande arguit in hũc modũ.Cũ
bomo ex aia ⁊ coꝛpe conſtet tamẽ ꝓpter vnã partẽ q̃
eſt coꝛpis dicit᷑ h coꝛpus.multo g magis ſᷣm parteʒ
Ulã q̃ eſt anima debet dici aia.Et i hoc dicto magiſter
Hugo cõmunit̃᷑ nõ ſuſtinet᷑. Nec em̃ aia ſepata ẽ ꝑſo
na ſicut oſtẽſum fuit ſupꝛa.nec homo eſt anima ſua.
nec verius eſt homo cũ moꝛit᷑ qᷓ; cũ viuit qᷓ;tũ ad eſſe
nature.licʒ foꝛtaſſis poſſit augeri in eo eſſe gratie.nec
pns hm ꝙ eſt ꝑs integralis homis pᷣdicat᷑ de hoie
⁊ ideo nõ ſine cauſa opinionẽ magiſtri Hugonis cõ/
munis opinio nõ appꝛobat in ꝑte iſta. Magiſter aũt
ſentẽtiaꝝ nõ ſolũ voluit dicere ꝙ xpᷣs in triduo fuiſſz
homo pᷣdicatiõe ꝑtim actuali.ptim aptitudinali.ĩmo
ꝙ hoc dixerit.vere ⁊ actualiter volũt aliqui hoc impo
nere ei.qꝛ fuit de tercia opinione q̃ dixit xᷣm bominẽ

m habitũ. Unde nolebat dicere ꝙ actu eſſet bomo.
æꝛ actu nõ habebat naturã humanã. Sed boc nõ eſt

ſinponẽdum magiſtro. q; erroꝛ eſt ſicut in pcedenti⸗

fuerit hõ.¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ qñ aia⁊ coꝛpus I 1

—

—
bus oſtẽſum fuit. Nec ex verbis magiſtri põt expſſe
haberi.ſed alia de cauſa hoc dixit. Intellexit em̃ i xᷣo
duas fuiſſe vniones. videlicz. vnionẽ anime ad car/
nem. ⁊ vnionẽ diuine nature ⁊ hũanc. Vnio diuine
nature ⁊ hũane faciebat xpᷣm eſſe hoĩem. iuxta illud
qð dicit Augꝰ.Talis fuit illa ſuſceptio vt faceret deũ
hominẽ. Anio vo anime ad carneʒ faciebat hominẽ
illũ viuere. Quia g in triduo manſit vnio diuinitat
ad humanitatẽ.⁊ ſoluta fuit vnio aie ad carnẽ.bincẽ
ꝙ poſuit magiſter ꝙ xpᷣs in triduo nõ deſijt eẽ hmo.
ſed deſijt viuere.ideo verũ eſt dicere ſᷣm ipᷣm de xpᷣo

ꝙ fuit homo in triduo.⁊ ꝙ fuit homo moꝛtuus.q;uis

nõ poſſit dici de aliquo alio. Et in hoc etiã mar defi⸗
cit.qꝛ ad hoc ꝙ aliquis ſit homo. neceſſario pᷣexigit
⁊ coexigit᷑ vnio anime ad carnẽ.cum homo dicat foꝛ
mã totius ſiue cõſequẽtem totũ cõpoſitũ.vnde neqᷓ
ꝙᷓ illa ſuſceptio feciſfet deũ hoiem.⁊ hominẽ deũ.niſi
deus homis aſſumpſiſſet coꝛpꝰ ⁊ animã vt cõiuncta
adinuicẽ.Et ꝓpter hoc poſitio magiſtri cõiter nõ ſuſti
net᷑ in parte iſta. Poſitio etiã magiſtri Hugonis nõ
ſuſtinet᷑.nõ qꝛ oĩ mõ ſit falſa locutio pᷣdicta xpᷣsi tri/
duo fuit homo.ſed qꝛ falſitatẽ habet intelligendo de
pᷣdicatiõe ſᷣm eſſe actuale.bᷣm quã pᷣdicationẽ verſat
inquiſitio circa pᷣdictam locutionẽ.⁊ iſto mõ videtur
eaʒ tractaſſe męr Hugo.⁊ mor ſentẽtiaꝝ ⁊ cõmunis
opinio mgroꝝ.Et ſᷣm iſtũ modũ currit pᷣſens inquiſi
tio. Ideo rõnes oſtendẽtes locutionẽ pᷣdictã eſſe fal⸗
ſam cõcedende ſunt.pcedunt enim ſᷣm hanc viam.
Ad illud g qdð obicit᷑ in contrariũ ꝙ talis fuit illa S
ſuſceptio ⁊c. dicendũ ꝙ hoc fuit nõ qꝛ aſſumpſit coꝛ/
pus ⁊ animã tm̃.ſed etiã qꝛ aſſumpſit coꝛpꝰ ⁊ animã
vnita.⁊ ideo deſijt eſſe homo.non qꝛ ſit mutata vnio
diuinitatis ad carnę. ſed qꝛ ſoluta fuit vnio anime?
carnis adinuicẽ.¶ Ad illã autoꝛitatẽ Hug.q dicit᷑
nemo deſinit eſſe qñ veriꝰ eſſe incipit.dicendũ ꝙ nihil
ꝓbibet ꝙ vritas eẽ moꝛalis augeat᷑ cuʒ diminutiõe
veritatis eſſe nalis.ſicut videmꝰ ꝙ i debilitatiõe vir/
tutis nãlis.frequẽter foꝛtificat᷑ virtꝰ moꝛalis.Et ido
nõ opoꝛtet ꝙ ſi hõ incipit eẽ beatꝰ ᷣm aiaʒ.ꝙ ꝗꝓpter hbᷣ
nõ deſinat eſſe bö. ¶A 1
manã naturã ẽ homo.dicendũ.ꝙ nomie bũanc natu

re aliqñ intelligunt᷑ pᷣncipia cõſtituẽtia hoiem. Aliqñ
intelligit᷑ foꝛnia homis cõpletiua.q̃ dat ipᷣi ſuppoſito

cõplementũ ⁊ oꝑationẽ debitã illi ſpeciei.ᷣm illð ꝗðᷣ
dicit Boeciꝰ. Hã eſt vnãquãq; rẽ infoꝛmãs ſpecifi/
ca differẽtia. Si g accipiat᷑ natura pᷣmo mõ.locutio ẽ
falſa. Si ſecũdo mõ.locutio eſt vera.ſed iſto mõ non
habuit xpᷣs hũanã naturã in triduo.⁊ ideo nõ ſequit

vniunt᷑ in eandẽ hypoſtaſim faciũt hoĩem. dicenduʒ
ꝙ vniri aiaʒ ⁊ coꝛpꝰ in eandẽ hypoſtaſim boc põt eẽ
triplicit᷑. aut ita ꝙ illa bypoſtaſis ſit ex eis cõſtituta.
⁊ ſit talis hypoſtaſis ꝗᷓ ſit bic ⁊ nũc.⁊ iſto modo non
poſſunt vniri in eande hypoſtaſim qͥn vniant᷑ adin/
uicẽ.ac ꝑ hoc qͥn faciãt hominẽ. Alio modo poſſunt
vniri in eandẽ hypoſtaſim.ita tñ ꝙ illa hypoſtaſis ex
eis vnitis nõ cõſtituit᷑.ĩmo eis etia localit᷑ ſexatis. et
hoc mõ vniri in eandẽ bypoſtaſim nõ neceſſario facit
bominẽ.qꝛ nõ eſt ibi vnio ꝑ cõſtitutionẽ nature.Ter
cio qualis eſt vnio materie ⁊ foꝛme.qualis etiã requi

rit᷑ ad homis cſe.Et qꝛ iſto mõ vnita erant anima ⁊
coꝛpus in chꝛiſto in triduo.nõ mõ pᷣmiſſo. ideo nõ ſe/
tridu dillud qð obijci/ 12
tur ꝙ xps iĩ triquo iacebat ĩ ſepulœo.dicendũ ꝗ talis

quit᷑ ꝙ xpᷣs in triduo fuerit hõ.

d illud qð obijcit᷑ ꝙ habẽs hu 10

tbckſe
caog
Giterian
iun
Hagop
cos Reon
ſanorſen
Atgiontt⸗
psihnine
ostton
ſtyhroc
hluͤentt
cocolano
oonecpot
ſtöͤeanim
M7alb
bebataigzt
Pbeberren
mutenitoe
ſo tmuend

Monrbige
Cööefna⸗
algtires
efnoten
Olebunnin
Nhoroctbi
Cſunobeetn
ſtobonock
laltnovenif⸗
oßzofn
assr.
horaoboenö
ſlhonen
eohanchrt.
lterei
Wernh
ſyoick
gutaigzi
ncigni
ſtbetdin
huu Ge⸗
Khinon
eheren
inplaic
ſccckbon
dnaſſcckn
Cnſhnn
elro
ba
Uloco N⸗
gihrein
W

N
8 4. „
hit
A
noien
häm 9 àA, V
ne
. .
ccſtſurz
lenodli
. 1 9
NRN ee 6
.2 à r 1
.„ e
Wone. 11t it
1 Cren
noc anntgede
, e
ungito
.1 2 1 e1
4* N

4 Eee N N
cenen

. 8 2* 7 W

4 N
ren gii
„ 2
giniN V
40 T
5 *

29 . 6
enduſ,

locutio eſt vera p ſyynodochen. Dicit᷑ eĩ xpᷣs iacuiſſte

in ſepulcro.qꝛ ꝑs hũanitatis cius iacuit in ſepulcro.
Vñ nec iacuit ibi ᷣm q; homo.nec ſᷣm ꝙ deꝰ.ſed vᷣm
aliquid bomis.Sicut g nõ ſequit᷑. Petrus ẽ in tumu
lo.ergo petrꝰ eſt hõ.ſic etiã intelligendũ eſt i ꝓpoſito.

1 ¶ Ad ad illud qð obijcit᷑ xpᷣs i ſempiternũ fuit ſa⸗

cerdos.dicendũ ꝙ ſacerdotiũ xp̃ᷣi dicit᷑ fuiſſe ſemꝑit᷑/

nũ.nõ qꝛ ſemꝑ fuerit ſacerdos in actu.ſed qꝛ illi ſacer
1 dotio nulluʒ aliud ſucceſſit.

ſit. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ
xpᷣs in triduo habebat animã rationalẽ ſibi vnitam.

ergo erat rõnalis.dicendũ ꝙ boc nõ ſequit᷑ niſi intel·
ligat᷑ ꝑ ſynodochen.ꝓ eo ꝙ idiomata ꝑtiũ homis nõ

bic cõicant᷑ hypoſtaſi verbi niſi mediate toto cõiun/

cto cõicatione ꝓpꝛia. Et quoniã xpᷣs tũc non erat hõ.

ideo nec poterat dici albus rõne coꝛpis.nec rõnalis
ratiõe anime.nec ꝑ ſynodochen. videlicʒ ꝙ habebat

coꝛpꝰ albũ ⁊ animã rõcinantẽ. Oꝛ ergo dicit᷑. q ha ·

bebat aiaʒ rationalẽ ſibi vnitã eſt rõnale.dicendũ
H̊ habet veritatẽ ſi intelligat᷑ de vnione q̃ ẽ foꝛmea
materiã.hoc autẽ mõ non vnicbat᷑ aia xpᷣi xpᷣo in tri⸗
duo.vnde nõ ſequit᷑ ꝙ fuiſſet hõ in triduo.

(2 b
¶ Atrũ chꝛiſtus ᷣm ꝙ homo fuerit in loco determi/

nato an vbiqʒ:Et ꝙ fuerit in loco determiato videt᷑
qꝛ xpᷣs ᷣm ꝙ homo nõ fuit niſi vbi fuit aia eius vel ca

ro.ſed aia eius nõ fuit niſi in loco determinato. nec
xpᷣs ᷣm ꝙ bomo.¶ Itẽ chꝛiſtus m ꝙ hbomo aſfum⸗

pſit humanã naturã in athomo.ſᷣ hũana natura in

athomo eſt hũana nꝗ in indiuiduo.⁊ indiuiduũ ẽ ne/
ceſſario hic ⁊ nũc.⁊ ita in loco determiato.ergo xpᷣs
hm ꝙ homo eſt in loco determiato. ¶ Itẽ cuicũq; cõ

uenit moueri ſᷣm locũ.cõuenit ei eſſe in loco determi

nato.ᷣ xpᷣs ᷣm ꝙ homo deſcẽdit ad inferos ⁊ aſcẽdit
ad celos.g ⁊c̃. 3
homo bhoc nõ habet niſi qꝛ ſub ſacramẽto.ſi ergo etiã
ſub ſacramẽto nõ erat.ergo in aliquo loco ipᷣm exiſte
re opoꝛtebat. ¶ Sed cõtra.quecũq; ſunt vnita inſe/
ꝑabiliter.vbicũq; vnũ eſt.eſt ⁊ reliquũ.ſed hũana nã
vnita erat inſeꝑabiliter tũc verbo dei qð eſt vbiq;.g
ſi verbũ eſt vbiq;.⁊ hũana natura in verbo ¶ Item
quecũq; ſunt idem in ſuppoſito.vbicũq; eſt vnum.⁊
reliquũ.Si em̃ aliqua duo accidentia vniant᷑ in vno
ſubiecto.impoſſibile eſt vnũ eſſe alicubi vbi nõ ſit re/
liquũ.Sed hũana natura ⁊ diuina vniunt᷑ in vna by
poſtaſi.Si diuina natura eſt vbiq;.⁊ nõ in loco de

termiato.neceſſario ſequit᷑ ꝙ hũana natura i xpᷣo ⁊c.

tẽ hec eſt vera.iſte homo eſt filius dei vbiq;.ergo
a ſimplici cõuerſa.filius dei eſt vbiq; homo. ſed vbi/

cũq; eſt homo ibi eſt eius hũanitas.ergo ⁊c. ¶ Item
demonſtret᷑ quicũq; locus.xps eſt ibi.aut g ibi eſt hö.
aut nõ homo.HNomo em̃ ⁊ nõ bomo opponunt᷑ ime
diate.ſed nõ eſt ibi nõ homo. ergo eſt ibi bomo.ergo
chꝛiſtus eſt vbiq; homo.ergo ᷣm humanã naturã nõ
eſt in loco determiato nec fuit in triduo. ¶ Itẽ bene

ſequit᷑.hoc eſt.⁊ nõ eſt homo. eſt nõ bomo. ergo ſi/
militer bñ ſequit᷑.chꝛiſtus fuit vbiq;.⁊ nõ fuit vbiq;
homo.ergo fuit vbiq; nõ homo.ſed hec eſt falſa.ergo

aliqua pᷣmiſſaꝝ.ſed nõ niſi iſta.xpᷣs nõ fuit tg bö.

eo eius oppoſita vera.xpᷣs fuit vbiq; homo. & ideʒ
qð pᷣus. ¶ Itẽ quicquid cõuenit filio dei ꝑ naturam
cõuenit illi homi ꝑ gratiã.cũ ergo hec ſit vera.filius
vei eſt vbiq;.hec ſimilit᷑ erit vera.iſte homo eſt vbiq;.
ſed d̃ ſequit homo albus eſt vbiq;. ergo ẽ vbiq; hõ.

tẽ ꝙ xpᷣs ſit in pluribꝰ locis ᷣm

XXII.

x eſt vbiq; albus.ergo ſimilit᷑ bñ ſequit᷑.iſte bomo eſt

vbiq;.ergo eſt vbiq; bomo.redit ergo idẽ qd pᷣus.ſcʒ
xps ſᷣm hũᷣanitatẽ nec nũc nec in triduo fuit ĩ loco
determiato. ¶ BE dicendũ ꝙ queſtio iſta põt eſſe de
re. ⁊ põt eſſe de ſermone.Tũc eſt queſtio de re.qñ q̃ᷓ‚⸗

15

rit᷑. Atrũ hũanitas xp̃i fuerit vbicũq; fuit diuinitas.

Ad iſtã queſtionẽ de plano reſpõdendũ eſt ꝙ nõ. qꝛ

diuina natura eſt imenſa ⁊ infinita.vnde nullũ locii

ſibi determiat. ſed hũana natura cum ſit creata ⁊ fini
ta locũ ſibi determiat. Ande nõ erat.vbicũqʒ diuini/

tas erat.ſed vel in ſepulcro rõne coꝛꝑis.vel ĩ inferno
ratiõe anime. ſicut dicit magiſter in litera. Similiter
rone hũanitatis quãtũ eſt ve ſe in vno tm̃ loco eſt.

em ſit in pluribus hoc eſt ſub ſacramento ᷣm ꝙ dicit
Innocẽtius.ſcʒ ꝙ chꝛiſtus dicit᷑ eſſe alicubi ſacramẽ
taliter.alicubi ꝑſonalit᷑.alicubi localiter. Localiter ẽ

in celo. Sacramẽtalit᷑ eſt in altari. Perſonalit᷑ vbiq;.
Et ſic hñana natura in chꝛiſto habet vt ſit in loco ve-

terminato. ⁊ ſi de re fiat queſtio ſatis plana eſt rñſio.

Si autẽ fiat queſtio de ſermone.hoc eſt ſi querat᷑ de

veritate illiꝰ. Iſte homo eſt vbiq;.⁊ iſte homo ẽ vbi/

q; homo. Hic rñdendũ eſt ꝙ iſte terminꝰ homo põt

ſubijci vel pᷣdicari.Oñ ſubijcit᷑ tunc eſt locutio vera.

Et ratio huiꝰ eſt.qꝛ cũ dicit᷑ iſte homo eſt vbiq;.boc

ꝓnomẽ iſte põt demõſtrare pſonaʒ chꝛiſti.vel ſingu⸗/
lare ho mis.Si ꝑſonam chꝛiſti.ſic abiqʒ dubio iſta x
ra eſt.iſte homo eſt vbiq;.Si vo ſingulare bominis.
adhuc vera eſt.ſed nõ ꝑ ꝓpꝛiã natura.ſed ꝑ cõmuni⸗

cationẽ idiomatũ.qꝛ qð cõuenit filio dei ꝑ naturaʒ.
cõuenit iſti homi ꝑ gratiã.Si aũt ponat᷑ a parte pꝛe

dicati.tũc eſt locutio falſa.qꝛ iſte terminꝰ homo pᷣdi/

catur ratiõe foꝛme.⁊ hoc aduerbiũ vbiqʒ determiat
pᷣdicatũ. Et ita ſigficat᷑ ꝑ hoc ꝙ foꝛma humanitatis

ſe extendat ad omnẽ locũ in chꝛiſto. ⁊ hoc quidẽ fal/
ſum eſt.eo ꝙ habet locũ determinatũ. AUnde ſicut hec

eſt falſa. xpᷣs ſemper fuit hõ.qꝛ ſigficat᷑ ex hoc ꝙ bu/
manitas chꝛiſti non habuit pꝛincipiũ in tempoꝛe.ita

ſimiliter hec eſt falſa.chꝛiſtus eſt vbiqʒ homo.quia ex
hoc ſignificatur ꝙ humana natura chꝛiſti ſit vbiqʒ.

¶ Koncedẽde ſunt ergo ratiões oſtendentes ꝙ bu/

mana natura chꝛiſti ſit in loco determiato.⁊ fuerit in
17

triduo. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ quecũq; ſunt vnita
inſepabiliter. extendũt ſe ad omnẽ locum equaliter.

autẽ vnum eſt maioꝛis ambitus ꝙᷓ reliquũ.non ha/
bet veritatem.⁊ ſic eſt in ꝓoſito. Natura em̃ diuina
eſt imenſa.ſed natura humana eſt limitata. Et eſt ſi
mile.qꝛ animal inſeꝑabiliter pꝛedicafß de homic.⁊ tñ
alicubi eſt animal vbi nõ eſt vmo. ¶ Ad illud quod
obijcitur ꝙ illa que ſunt vnum in ſuppvſito.cõcomi⸗
taut᷑ ſe in omi loco inſeꝑabiliter.dicendũ ꝙ quoddã
eſt ſuppoſitũ qd non excedit foꝛmam ſuam. ⁊ de tali
ſuppoſito habet veritatem ſermo pᷣmiſſus.Quoddã
vo eſt ſuppoſitũ quod excedit aliquam foꝛmã cuius
cſt ſuppoſitũ. ſicut bypoſtaſis chꝛiſti ſe babet reſpe/
ctu humane nature.quia pꝛimũ effe non babet a na⸗
tura humana.ſed a natura diuina.⁊ de tali ſuppoſi/
to non habet veritatem. ¶ Ad illud quod obijcitur
ꝙ bec eſt vera.iſte bomo eſt filius dei vbiqʒ.ergo eiꝰ
cõuerſa eſt vera.vbiqʒ; dei filius eſt homo.dicendum

7

ꝙ hec(ſiquis attendat )nõ ẽ eius cõuerſa.⁊ hoc patʒ.

qꝛ in cõuerſiõe alicuiꝰ ꝓpoſitiõis qd determiabat pᷣdi
catũ debet fieri deter miatio ep pꝑecſubiccti Acin n

ui

dicendũ ꝙ illud habet veritatem quãdo aliqua duo
vnibilia fſic vniunt᷑ ꝙᷓ vnũ non excedit reliquum.Si

18

19

20

ceſſu illo eſt peccatũ p̃m ↄſequẽs.nõ eſt hic hõ.g eſt h
nõ homo. Iſta em̃ habet tres cauſas writatis.nõ eſt
bic homo.aut qꝛ nõ eſt hic.aut qꝛ nõ eſt homo.aut qꝛ
nõ hic ⁊ ẽ bomo.ſed tñ hũanitas eius nõ eſt in iſto lo
co.⁊ in iſto ſenſu habet locutio veritatẽ. Et ſi obijciat᷑
æ hõ ⁊ nõ homo opponũtur imediate.dicendũ ꝙ xe

21

22

ſit recta uerſio. ſicut patet aſpiciẽti. Et ideo cum in * chuſſti imillo triduo aut appetebat vnini ſuo coꝛpoꝛl.
aut nõ.Si nõ appetebat.ergo nõ habebat naturam

hac locutiõe homo eſt filius dei vbiq;.illud aduerbiũ
determiat p̃dicatũ rõne illiꝰ attributi qð eſt eſſe filiũ

vei. eius cõuerſa nõ eſt hec filius dei eſt homo vbiq;.
ßm ꝙ vbiq;ʒ determiat hoc attributũ ꝙ ẽ eſſe hoſem.
ſed bec.filius dei exiſtẽs vbiq; eſt homo.⁊ hec quide,ʒ

eſt vera. vnde ꝙᷓuis in rõne pᷣdicta videat᷑ arguere a
ſimplici cõuerſa.nõ tamẽ arguit.¶ Ad illud qdð obij
cit᷑ ꝙ xpᷣs eſt hic ⁊ nõ eſt hic homo. ergo eſt hic nõ h.

dicendũ ꝙ illud tenet in bis ꝗᷓ ſunt illiꝰ nature tm̃.ra

tione cuiꝰ ſunt vbicũq; ſunt. In xpᷣo vo non tenet.qꝛ

nõ ſolũ habet naturã hũanã ſed etiã diuinã.p quam
põt eſſe alicubi vbi nõ eſt hũana natura. Ande ĩ pꝛo.

rũ eſt qᷓtũ eſt de re.ſed nõ eſt verũ addita determiati/

one. Hec em̃ duo nõ opponunt᷑ imediate.albus bõ
⁊ albus nõ homo.qꝛ neutrũ hoꝝ vere pᷣdicat᷑ de bo
a illud qað obijcit᷑ ꝙ bene ſequit. eſt.
homo. ergo eſt nõ homo. ergo ſimilit bñ ſe⸗

mine nigro.
⁊ non eſt homo.ergo e no. ergo ſi⸗ e
quit᷑.eſt hic.⁊ nõ eſt hic homo.& eſt hic nõ homo. di/

cendũ ꝙ; nõ eſt ſimile.qꝛ pluribꝰ de cauſis põt iſta xe
rificari de aliquo.iſte non eſt hic homo. qᷓ; iſta.iſte eſt
nõ homo. pter determiationẽ adiũctã.Et ideo in pᷣ.
dicto ꝓceſſu eſt deceptio ᷣm cõſequẽs a pluribꝰ cau
¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ hec eſt

ſis veritatis ad vnã.¶ Ad illu cit ꝙ bec eſt
vera.iſte homo eſt vbiq;.ergo iſte eſt vbiq; homo.di/

cendũ ꝙ nõ ſequit᷑.qꝛ i pᷣma attribuit᷑ ei eſſe vbiq; ra
tione diuine nature.in ſecũda rõne hũane. Mec eſt ſi⸗
mile de hoc qdð dicit de homie albo.qꝛ ſuppoſitũ illiꝰ
termini albũ cuʒ ſit hic ⁊ nũc.nõ ſe extẽdit ad aliquẽ
locũ ad quẽ nõ extendit ſe eius ꝓpꝛietas.nõ ſic aũt eſt

de pſona verbi ⁊ de natura hũana.
ueſtio. ij. q

¶ He quiete coꝛpis in ſepulcro.vtrũ coꝛpus chꝛiſti ꝑ

triduũ fuerit in ſepulcro? Et ꝙ ſic videt᷑ Math.xij.

ventre ceti.ſic filius homis erit tribꝰ diebus ⁊ tribus
noctibus in coꝛde terre.ergo coꝛpꝰ eius fuit tribꝰ die
¶ Item Joh. ij.
Soluite templũ hoc. in tribus dieby excitabo illx.

bus ⁊ tribus noctibus in ſepulcro.

Et ſubiũgit euãgeliſta.qꝙ hoc dicebat de templo coꝛ⸗/

oꝛis ſui.ergo redit idem q pᷣus. ¶ Item in ſymbo⸗
o.tercia die reſurrexit a moꝛtuis.ergo coꝛpꝰ eius ia⸗
Itẽ hocipᷣm ꝓbatur per
cõmunẽ cccleſie obſeruantiã.que moꝛtẽ eius i die ve⸗
neris celebꝛat. et reſurrectionẽ i die tercia ſeq̃nti.ſ.in
die dñico. Si g iacuit ĩ ſepłcro a moꝛte vſq; ad reſur/
Sed ↄtra. figura debet reſpon /

cuit ꝑ triduũ in ſepulcro.

rectionẽ.patet ⁊c̃. et reſpon
dere veritati.̊ reſurrectio xpᷣi p̃figurata fuit ĩ Sam/

ſone.de quo legit᷑ Judic.xvj.qꝙ doꝛmiuit vſq; ad me⸗/
dietatẽ noctis.⁊ tulit poꝛtas ciuitatis ⁊c. ergo vide
chꝛiſt? aſq; ad terciũ diẽ in ſepulcro nõ requieue

rit. ¶ Itẽ Actuñ.ij. Quẽ deus ſuſcitauit a moꝛtuis.
ſuxta qdð impoſſibile crat detineri eum.ſ ſi nõ potuit
vmner aad ae⸗ qyſtatim reſurrexerit.alioqᷣn de/
tentus fuit. ¶ Itez opus noſtre redemptiõis ſtatim
poſt moꝛtẽ cõſummatũ fuit.ergo gloꝛificatio coꝛpo/

ris xpi iam nõ debuit amplius differri.⁊ ita coꝛpꝰ xpi
nõ debuit in ſepulcro ꝑ triduũ relinqui, ¶ Item gig

m.

f f —

aliarũ animaꝝ.Si appetebat.ergo retardabat᷑ a cõ/

templatiõe ꝑfecta ſi coꝛpus eius nõ reddebat᷑ ei.ſecd

hoc eſt incõueniens.ergo videt᷑ ꝙ ſtatim coꝛpꝰ eius
debuerit ſuſcitari.Eſt ergo queſtio de tempoꝛe ⁊ hoꝛa

reſurrectõnis. Naʒ alique gloſe vident᷑ dicere ꝙ xppᷣs
ſurrexit i media nocte.alique vo ꝙ in mane.Rurſus
queſtio ẽ̃ quare xpᷣs pᷣuenit reſurrectionẽ alioꝝ moꝛ/
tuoꝛũ.⁊ coꝛpus eius nõ fuit niſi ꝑ triduũ in ſepulcro
cũ coꝛpꝑa alioꝝ hominũ expectent vſq; ad diem extre
mũ.¶ Reꝰ ad pꝛedictoꝝ intelligentiã eſt notanduũ. ꝙ 25

nõ cõueniebat coꝛpus chꝛiſti ſtatim poſt moꝛtẽ ſuſci⸗

tari.nec tñ cõuenicbat ſuſcitationẽ eius vſq; ad gene
ralẽ reſurrectionẽ differri. Et ratio huiꝰ cſt.qꝛ noſtre
fidei cetitudo qua credimꝰ nos reſurrecturos fundæa
ta eſt ſupꝛa verã reſurrectionẽ chꝛiſti.Ad hoc autẽ q
cõſtet nobis de veritate reſurrectiõis duo concurrũt.
Pꝛimũ eſt ꝙ opoꝛtunũ eſt ꝙ cõſtet de veritate moꝛ/
tis. Secũdũ eſt q; opoꝛtet ꝙ cõſtet de veritate cõiun⸗

ctionis iterate aie ⁊ carnis. Veritas moꝛtis nõ cõſti⸗
tiſſet nobis.ſi xpᷣs ſtatim reſurrexiſſet.ſᷣ potuiſſet ali⸗
quis ſuſpicari ipᷣm finxiſſe ſe moꝛtuũ. AVeritas itera/
te ↄiunctiõis nõ ↄſtitiſſet.ſi xpᷣs adhuc nõ reſurrexiſ/

ſet. Sᷓ potiꝰ poſſet qͥs deſperare qᷓ; expectare.iĩmo cer/
te ſi nõ reſurrexiſſet.fides in aplis oino defeciſſet.nee
aliquis fuiſſe chꝛiſtũ deũ crederet.ſed holem purum.
neceſſe ergo fuit ꝓpter noſtre fidei veritatẽ ⁊ firmita
tem reſurrectionẽ chꝛiſti accelerari.nec tñ adeo acce.
lerari q̃n manifeſtaret᷑ veritas moꝛtis.ideo vſq; ad
terciũ diem diſtulit ⁊ nõ amplius.qꝛ ꝑ tempus illud

vere poterat manifeſtari fuiſſe moꝛtuus. Requieuit

ergo ſicut dicit fides nr̃a ꝑ triduũ in ſepulcro.non tñ

ꝑ tres dies integros ⁊ completos.ſed ꝑ vltimã ꝑte⸗

diei veneris.⁊ ꝑ pꝛimã partẽ dñice diei.⁊ ꝑ totã dieʒ
ſabbati.ita ꝙ requietio illa ꝑ triduũ intelligenda eſt
ꝑ ſynodochen.⁊ in hoc omnes ſancti cõcoꝛdant.licet
de boꝛa tempoꝛis videat᷑ eſſe cõtrouerſia. Nam qui⸗/

dam vident᷑ dicere ꝙ ſurrexit in media nocte.quidã

ðo ꝙ ſurrexit in auroꝛa. Ratio autẽ buiꝰ diuerſitat
eſt pꝛo eo ꝙ cõſiderant diuerſimode in illa dilatione
congruẽtiam q;'tum ad numerũ hoꝛarũ. MHam aliqui
incipiũt tempus computare ab hoꝛa ſexta qua cruci-
fixus eſt. ⁊ tenebꝛe facte ſunt ſuper terrã vniuerſazʒ.et

iſti pꝛotẽdunt tempus vſq; ad mediam noctem inter

diẽ ſabbati ⁊ diẽ dominicũ.⁊ ſic computãt.xxxvj.bo⸗

ras.quia tũc erat equinoctiũ vernale quãdo chꝛiſtus
dominus paſſus eſt. Aliqui inceperunt computarea
ſero in quo poſitus fuit in ſepulcrũ.⁊ pꝛotẽdunt tem

pus vſq; ad diluculum dominice diei.⁊ tam iſti ᷓ illi
conſiderãt eandem cõgruẽtiam tante dilatiois. Jdðo.
eñ tominꝰ reſurgere diſtulit per. xxxvj. boꝛas. vt in
hoc ſignificetur. quia liberatio ⁊ victoꝛia eſt pfecta.
Ille em̃ numerus eſt ex ſenario numero in ſe ducto.
quui quidẽ numerus eſt pᷣmus numerus ꝑfectus jm
ariſinetricũ. Et eſt alia congruẽtia.quia in. xxxvj.bo⸗

ris ſunt due noctes ⁊ vnus dies.ita ꝙ ſalua eſt ibi ꝓ

poꝛtio a ſimpli ad duplum vt dicit Augꝰ. in quo ſi/

gnificat q chꝛiſtus vna ſimpla ſua vetuſtate abſtu⸗
lit duas noſtras vetuſtates. que quidẽ intelligunt p
duas noctes. Et hanc rationẽ aſſignat Augꝰ.in libꝛo

de trinitate. Hec eadem ratio aſſignat᷑ ſuꝑ illud Lu⸗
ce.xx.Opoꝛtuit chꝛiſtũ pati. Merito vno die ⁊ dua/⸗

bus noctib? in ſepulero incuſt qꝛ luce ia eſr oꝛi ſue

toge
gnen
aurirſi
idly
Centdin
RE
dplctede
Gtnacet
dunentt.
ſonuenſt
Gtertne
naſict,
gaͤtfuſten
Grdcdͤn
Piit
dccdene
1le⸗
fſotch
ſegriten
allane⸗
tüͤliͤne
nnora
uſd⸗
ſocnnnl:
16 kireoit
ſeſuteun
liſpoent
Ponole
1Jer dann
Nhieti
Notig
obsſnnor
Gntenobe⸗e
ſnllter
ſgeutn
Ukuitinde
crſäa
Gena
Giipſ
N
pen⸗
noſcii
aig

Feand.
ihnoen
ſhreinten
ct o⸗
cgpalt
küfcnold
ſttont
ncchagie
nnnnei
inligtr
ſſcſeng⸗
eſcnt

ufſie

.

—

M
kaptentti
einah
niitn
eaſil
Errgſän
nosfeimenzen
ummſars t
rs Ahocnien
möcennn
1sinen
ne datin

““”ä
moaus. W.
. XV
iſenennn etn.

oarän &
. 4 72
„ 7 86
7 Geaten4
7 * E
SN—.

aoueN it⸗
. = 4
1 KI Re
1
õ
. 1
r
49 1 .
Gununn
. .

nun t
Zð

„ℳ sNN,
gdisi⸗
nia⸗ “

moꝛtis que tm̃ in carye erat tenebꝛis nfe duple moꝛ
tis

in carnc ⁊ aia crãt opponit.⁊ hocipᷣm dicit ſup

illud Roma.vj.Hoc ſciẽtes qꝛ vetus homo ⁊c̃.Glo.

quicuit in ſepulcro vno die ⁊ duabꝰ noctibus.qꝛ no/

ſtrã duplã vetuſtatẽ ſua ſimpla cõſumpſit.Et iõ licʒ

videant᷑ differre in tpis hoꝛa.cõueniũt tñ in aſſignã/

24 do tpis cõgruentiã Mec tñ in hoꝛa ſibi cõtradicũt.qꝛ

dupliciter dicit᷑ res fieri.aut qñ fit ſᷣm veritatem.aut
qñ innoteſcit.Et illi qui hoꝛã mediã noctis aſſignãt
reſurrectiõi.tẽpus det᷑minãt qñ pᷣmo fuit facta.Qui
vo mane aſſignat.tempꝰ determinãt qñ inotuit.el
certe reſurrectio fuit inter hoꝛã medie noctis ⁊ manc
diei dñice.⁊ qꝛ mediũ denomiat᷑ ab extremis. iõ aliqͥ
dicũt fuiſſe in media nocte.aliqui i mane ſine aliqua
cõtradictõne.Cõcedendũ eſt ergo ꝙ xpᷣs requieuit ꝑ
triduũ i ſepulcro.ita ꝙ ꝑ ſynodochen hoc intelligat᷑.
ocedende ſunt nibilominꝰ rõnes q̃ boc oſtendunt.
dillud qð pᷣmo obijcit᷑ de Sampſonce iam patcet

rũñſio.qꝛ eſto ꝙ media nocte reſurrexit.non tñ ex hboc

ſequit᷑ ꝙ xpᷣs nõ quieuit ꝑ triduũ in ſepulcro.qꝛ me/
dia illa nox fuit ꝑs diei dñice.⁊ ꝑ ſynodochen ꝑ me/
diã illã noctẽ tota dies ſequẽs intelligit᷑. Computat᷑
em̃ nox cum die ſequẽti poſt xpᷣi reſurrectionẽ. Pꝛe/

terea nõ opoꝛtet ꝙ veritas in omnibꝰ reſpõdeat figu

re.qꝛ nulla figura eſt ita ſimilis veritati.qͥn ſit ex aliq̃

26 ſui ꝑte diſſimilis. ¶ Ad illud qd obijcit᷑ ꝙ impoſſibi

le fuit eum detineri.dicendũ q detentio dicit violen/
tiã.xpᷣs autẽ diſtulit reſurgere vſq; ad terciũ diẽ non

ꝓter violentiã ſed ꝓpter merã volũtatẽ.⁊ idco non
27 erat detentio ſed rõnalis expectatio.

obijcit᷑ ꝙ; iã opus nr̃e redemptiõis ↄſummatũ erat.
dicendũ ꝙ licʒ cõſummatũ eſſet ſᷣm veritatẽ. non tñ
nobis innotuerat.Ad h̊ aũt ꝙ nobis valeret.neceſſe

erat ꝙ nobis innoteſceret.Ad hoc aũt ꝙ nobis certi
tudinaliter innoteſceret.neceſſe erat differri.ideo nõ

abſq; cauſa ſed ꝓpter ſalutẽ noſtrã reſurrectionẽ di/

28 ſtulit in diem terciũ. ¶ Ad illud qd obijcit᷑ ꝙ anima
chꝛiſti ſi appetebat vniri coꝛpi retardabat᷑ a pfectiõe

¶ Ad illud q

cõtemplatiõis.dicendũ ꝙ hoc nõ opoꝛtebat ꝓpt᷑ vni

onẽ ipſiꝰ ad verbũ.⁊ tantã plenitudinẽ gr̃e que i ipᷣo
erat.vt nõ ſolũ ſepata a coꝛpe.verũctiam exiſtens in
coꝛpe paſſibili.nõ retarderet᷑ a cõtemplatiõe diuina.
nõ ſic aũt eſt in alijs aiabus repiri.nec eſt mirandũ ſi
illa aia inter alias aias habuit pᷣuilegiũ ſingulare.
Lueſtio⸗iif.tcc
¶ AVtrum aia chꝛiſti deſcenderit ad inferos:Et ſic
oñdit᷑ pᷣmo ꝑ illud qdð dicit᷑ Act.ij.Quẽ deus ſuſcita
uit ſolutis toloꝛibꝰ inferni ⁊c̃.ergo videt᷑ ꝙ in infer-/
no fuerit aia eius. ¶ Itẽ in ſymbolo aploꝝ. deſcẽdit
ad inferos.tercia die ⁊c. Mihil hoc expᷣſſius dici põt.
tem Dam̃.deſcendit ad inferna aia deificata. vt
quẽadmodũ his q̃ in terra ſunt.ita⁊ his q̃ in inferno
ſunt.⁊ in tenebꝛis.⁊ in vmbꝛa moꝛtis ſedent.ſuꝑlu/
ceſcat. ergo deſcendit ad infceros. ¶ Itẽ ſicut chꝛiſtꝰ
nos docuit ꝑ aduentũ ſuũ in carnẽ. ita etiã detentos
in inferno liberauit ꝑ egreſſum ſuũ a carne.ſed adue/
niendo in terris nobiſcũ cõuerſatꝰ eſt ⁊ vixit.g̊ moꝛi⸗/
endo ad inferna deſcendit. ¶ Sed contra. Augꝰ.ad
dardañ.⁊ etiã ſupꝑ Geñ.ad lr̃am. Mõ facile in ſcriptu
ris nomẽ inferni in bono inuenit᷑.Si ergo chꝛiſto ni⸗
hil mali attribuendũ eſt.videt᷑ ꝙ chꝛiſtus ad inferna
nõ deſcenderit. ¶ Item optimo debet᷑ optimus lo/
cus.ſed anima chꝛiſti erat optima.⁊ infernus erat lo⸗/
us viliſimus.ergo nunq;ᷓ videt᷑ fuiſſe cõueniens ꝙ

moꝛiendo nõ deſcenderit a

.ääs
R

anima chꝛiſti deſcenderet ad inferna. eem maio⸗-

ris poteſtatis eſt liberare ſubditos oen

anu aduerſa

rij ſola volũtate ⁊ virtute qᷓ; pᷣſentia coꝛpoꝛali.ergo ſi
chꝛiſtus iam triũphauerat in cruce ð dyabolo.vide
ꝙ; no opoꝝcbat ipſum ad infernũ deſcẽdere ad libe-

randũ ſuos.¶ Item ꝑ moꝛtẽ chꝛiſti illi qui deſcende

rant pᷣus ad infernũ. merebant᷑ aſcendere ad celum.

ergo ſi idem nõ eſt cauſa oſſeoꝛn. vide; qy chꝛiſtꝰ
do nõ deſcenderit ad inferos. ¶ R. vicendũ
q; nomie inferni aliqñ intelligit᷑ pena.aliquãdo locꝰ
pene.Et ſᷣm hoc dupliciter poteſt aliquis dici deſcẽ⸗
dere ad inferos. Aut qꝛ deſcendit ad penã. aut quia
deſcendit ad locum pene. Pꝛimo modo nõ cõuenit
ꝛiſto.in eo enim nec fuit pena damni nec fuit pena
ſenſus. Secũdo vᷣo mõ competit xpᷣo.deſcendit eniʒ
qᷓ;tum ad illã partẽ in qua erãt iuſti qui detinebant
merito peccati pᷣmi paretis.que quidem ꝑs cõſucuit
lymbus appellari. Ad illã inq; partẽ deſcẽdit non cõ
pulſus neceſſitate.ſed ſua volũtate ⁊ poteſtate. Ra⸗
tio auteʒ quare voluit deſcẽdere ad eripiendos illos
qui tenebant᷑ ibi compꝑediti.cũ etiã poſſct faccre boc
nõ deſcendẽdo.fuit duplex.videlicʒ ꝓpter cõſolatio/
nem vinctoꝝ. ꝓpter cõfuſionẽ aduerſarioꝝ. Pꝛopter
conſolationẽ vinctoꝛũ.qꝛ magna fuit cis conſolatio
de pᷣſentia ipſiꝰanime ieſu chꝛiſti.⁊ magna fuit digna
tionis oſtẽſio in hoc ꝙ; ipſe ꝑſonaliter voluit deſcen/
dere ad eos. Pꝛopt᷑ hoc dicit Dañ.qꝙ deſcẽdit vt his
qui in tenebꝛis ⁊ in vmbꝛa moꝛtis ſedẽt ſuꝑluceſcat.
ſicut in ſua natiuitate deſcendit vt lucerct his qui in
terris erant. Pꝛopter confuſionẽ aduerſarioꝝ.vt ipi
demones cõfunderent᷑ ex ſua pᷣſentia.⁊ ſicut vicerat
eos in terra in natura aſſumpta.ſic aia eius de ciſdeʒ
triũpharet apud inferos ipſos inuitos expoliando.
Cõcedende ſunt ergo rõnes ⁊ autoꝛitates que indu/
cunt᷑ ad hoc.¶ Ad illud vo qð obijcit᷑ pᷣmo in cõtra/
riũ ꝙ inferni nomẽ nõ defacili inuenit᷑ in bono.dicẽ/
dum ꝙ verũ eſt.qꝛ ad infernũ nullus deſcendit pᷣter
ſolũ chꝛiſtũ niſi ad penã damni.vel ad penaʒ ſenſus.

29

30

ideo dicit ibi defacili nõ inueniri in bono.qꝛ boc con

uenit ſolum chꝛiſto. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ optimo
debet᷑ optimus locus.dicendũ q verũ eſt de loco qui
debet᷑ alicui ꝓ remuneratiõc.xpᷣs autẽ nõ deſcendit
ad infernũ tanq; ad locũ remuncratiõis ſibi debitũ.
ſed potius deſcendit ad ipᷣm frangendũ ⁊ expolian/
dum. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ maius eſt trinphare ĩ
abſentia qᷓ; in pᷣſentia.dicendũ ꝙ licʒ hoc nõ ſit oſten
ſiuũ tante vᷣtutis.tñ eſt oſtẽſiuũ maioꝛis dignatonis.
xpᷣs aũt in liberatiõe nr̃a potiꝰ intẽdcbat nobis oſtẽ-
dere dignatiõis affectũ ꝙᷓ; vtutis imꝑiũ.mallebat em̃
; haberemꝰ? ſom̃ dilectiõis ⁊ amoꝛis.qᷓ ſpm̃ ſeruituß
⁊ timoꝛis. Ad illð qð obijcit᷑ ꝙ moꝛs xpᷣi mereba
aſcẽſum ab inferis.dicendũ ꝙ ẽ deſcẽſus oꝛdinatꝰ ad
aſcẽſum. ⁊ hoc mõ deſcẽcdit vpᷣs.qꝛ deſcẽdit vt faceret

alios aſcẽdere.⁊ iſte deſcẽſus nõ eſt ↄtrarius aſcẽſui.

nec ẽ ex cauſa oria.Eſt etiã aliꝰ deſcẽſus qͥ venit ex i⸗
potẽtia aſcẽdendi. ⁊ h deſccſus repugnat aſcẽſui.⁊ de
loc deſcẽſu opponit. ⁊ ̊ cõcedi põt ꝙ iſto mõ xpᷣs ad
inferos nõ deſcẽdit.ᷣ mõ alio ſicut pᷣdictũ ef.
Queſtio. v. e

31

52

3 3

trũ omnes animas que in inferno erant libera

uerit: Et ꝙ ſic videt᷑. JYob.xvij. In ꝓfundimimuʒ in/

ferni deſcendẽt omnia mea. Scd conſtat ꝙ chꝛiſtus
eripuit Job de inferno. eripuit aliqͥs de inferno ꝓ/⸗
fundisſimo.multo foꝛtius de ꝑte ſuꝑioꝛi inferni.ergo

videtur ꝙ totũ infernũ expoliauerit. ¶ Item in pẽ.
Eruiſti animã meã de inferno inferioꝛi.aut hoc dicit
in ꝑſona xpᷣi.aut in ꝑſona alteriꝰ.ſed quocũq; modo
intelligat᷑.aliqͥ eruti ſunt de loco inferioꝛi.qꝛ xpᷣs non

deſcẽdit niſi ad locũ illũ vnde aias eruit.ergo multo

tinuit.

fuit. ergo videt᷑ ꝙ oẽs ceduxerit de in

foꝛtius erute ſunt de inferno 5Riosl. 8 de toto infer/
no. ¶ Itẽ Zacharie.ix. ſuꝑ illd.

vinctis carceribꝰ.vbi nulla miſcdia eos refrigerabat
quã diues iſte petebat tu liberaſti.ſed tales erãt dam
nati in inferno.g̊ videt᷑ ꝙ illos liberauit.ergo omnes
eduxit. ¶ Itẽ ſi ſolos bonos de inferno liberauit et
malos reliquit.cũ plures eſſent mali qᷓ; boni.vidctur
ꝙ; vpᷣs nõ plenã ſed ſemiplenã victoꝛia ðdᷣ dyalolo ob⸗
tẽ xpᷣs ꝓ omnibꝰ paſſus eſt in cruce.ſ̊ ad
illos liberandos ad inferna keſeae p quibꝰ paſſus
erno. Si tu di⸗
cas qꝙ nõ eſt paſſus qᷓ;tum ad efficaciã niſi pꝛo bonis.
licʒ q;tum ad ſufficientiã ꝓ omnibꝰ. Cõtra hoc ẽ qð
dicit᷑ ad Roma.v.Chꝛiſtus ꝓ impijs paſſus eſt.⁊ cõ
ſtans eſt ꝙ multi peccatoꝛes merito paſſiõis xpᷣi libe/

rant᷑ te poteſtate ⁊ laqueis dyaboli. videt᷑ ꝙ multo

tatẽ iuſticie. multo foꝛtiꝰ nec ipᷣe chꝛiſtꝰ qui eſt iuſtus

foꝛtiꝰ illi fuerũt liberati qui fuerũt ibi a chꝛiſto inuẽti
ed ↄtra. Eſa. vltimo dicit᷑ de damnatis. Nermis
eoꝝ nõ moꝛiet᷑.⁊ ignis eoꝝ nõ extinguet᷑.ergo videt
epꝛobos ⁊ malos xps ab igne inferni nõ liberauit.
Tee Luce.xvj. Chaos magnũ firmatũ ẽ int nos ⁊
vos ⁊c.ergo miłto foꝛtiꝰ inter xpᷣm ⁊ damnatos.ergo
nõ videt᷑ ꝙ xpᷣs deſcẽderit ad illos liberãdos. Si em̃
alij ſancti nõ compatiebant᷑ damnatis ꝓpter ſeueri/

iudex. Trãſitus em̃ ille ſicut dicit Gꝛeg.intelligit᷑ de
cõpaſſione. ¶ Item Judas ⁊ alij in peccato moꝛtali

decedẽtes damnati erãt ꝓpter ſententiã diffinitiuaʒ.

Sed deug nunqᷓᷓ ſentẽtiam ſuã diffinitiuã retractat.
ergo ⁊c.¶ Itẽ paſſio xpᷣi non tollit liberũ arbitriũ.
nec merita liberi arbitrij. g ſi aliqui crãt ibi damnati
ꝑ demerita ſui liberi arbitrij.videtur ꝙ; nunqᷓ; merito
paſſionis xpᷣi deberẽt inde erui ⁊ liberari. ¶ Itẽ aut
iſti peccatoꝛes qui mõ moꝛiunt᷑ in peccato.liberant
de inferno aut nõ.Si liberant᷑. nibil eſt de rigoꝛe di/

nine iuſticie. Si nõ liberantur.⁊ illi fuerũt liberati.g

34

peioꝛis cõditiõis ſunt illi qͥ ſecuti ſunt paſſionẽ xpᷣi qᷓ
illi qui pᷣceſſcrũt. Sed hoc eſt falſum. nulli repꝛobi
liberati ſunt.Eſt g̊ queſtio quos liberauit.⁊ in quem
infernũ deſcenderit.⁊ ſpecialiter dubiũ eſt de paruu/
lis qͥ deceſſcrũt in peccato oꝛiginali.Si em̃ illi nõ ha/
bent aliud peccatũ niſi pctm̃ Ade.⁊ pꝛo illo ſatiſfecit
xpᷣs.⁊ merita xpᷣi valent illis qui nõ vtũtur libe arbi.
videt᷑ ꝙ cos eripuerit ð inferno. Aut ſi nõ cripuerit.
querit᷑ quare non eripuerit.¶ R dicendũ ꝙ dñs in
inferno nõ liberauit niſi aias electoꝝ ſuoꝛũ.⁊ eoꝛũ qͥ
erãt mẽbꝛa ipſiꝰ. Muis em̃ paſſio xpᷣi omnibꝰ ſuffe/

cerit. non tamẽ influit niſi in eius mebꝛa.⁊ ideo ſoli ꝑ

palſſus eſt. vel futuri erãt ꝑ conuerſionẽ ad iᷣm. Om

paſſionẽ xp̃i ſaluati ſunt. qui vel erãt eius mẽbꝛa qñ

ergo multi erãt in inferno qͥ nec mẽbꝛa xpᷣi erant.nec
mẽbꝛa xpᷣi futuri erãt.qꝛ nõ erãt in ſtatu merẽdi.ido
no omnes dñs cripuit de inferno.ſed tm̃ electos.Et
hoc eſt qd dicit Gꝛeg.in quadã Omeł infra octauas
paſche. Ait em̃ ſic. Qð ante paſſionẽ ſuã dixit.in re/

35 ſurrectõne ſua dominus impleuit. Si exaltatus fue/

ro a terra omnia traham ad me. Smnia eniʒ traxit.
qui de electis ſuis apud inferos nullũ reliquit. Tinð

c - llð. In ſanguie teſtamẽ.
ti tui eruiſti vinctos ðᷣ lacu ⁊c. Glo.eos qui tenebant᷑

intelligit᷑ nõ de alia.¶ A

II.
etiã rẽcte per Oſee dixit.Ero moꝛs tua o moꝛs.moꝛ/
ſus tuus ero inferne.Quia enim in electis ſuis fun⸗
ditus occidit moꝛtem.moꝛs moꝛtis extitit. Quia vᷣo
in inferno ꝑtẽ abſtulit ⁊ ꝑtẽ reliquit.nõ occidit fundi
tus ̊ momoꝛdit infernuũ. Cõcedendũ eſt ꝙ xpᷣs in
ſuo deſcenſu ad inferos nõ omnes liberauit de infer/
no. Cõcedende ſunt etiã rõnes que inducũtur ad ᷣ.
¶Ad illud vᷣo qð pᷣmo obijcit᷑ in cõtrariũ de verbo 36
Job ꝙ dicebat ſe deſcenſurũ ĩ pfundiſſimũ u
dicendũ ꝙ; ꝓfundiſſimꝰ infernꝰ põt oici ve
inferni inferioꝛis qui eſt ſub terra.vel reſpectu ad in-
fernũ qui eſt ſupꝛa terrã. Si pᷣmo moò dicat᷑.tũc in p/
fundiſſimũ infernũ deſcendũt impij ⁊ damnati.qm i
loco illo inferioꝛi ẽ quidã locꝰ deputatꝰ his qͥ puniẽ/
di ſunt ꝑena damni ſiue pena ſenſus. Quida vo de
putatus his qͥ puniẽdi ſunt ſolũ ad tempꝰ.ſiue ſit pe
na damni. ſiue ſit pena ſenſus. ſicut ille in quo erant
ſancti patres ⁊ alij qui deccſſerũt cũ gra.⁊ vocat᷑ lym
bus ſiue ſinus Abꝛahe. Dico g ꝙ vpᷣs ſolũ ad lymbũt
deſcendit vnde ſanctos patres eripuit.⁊ ita ad ſupio
rem partẽ.nõ autẽ ad mediã vel vltimã. Alio modo
accipit᷑ ꝓfunditas inferni reſpectu inferni qͥ ẽ ſupꝛa

terrã. ſicut reſpectu aeris caliginoſi qui eſt infernus

demonũ.qui dicit᷑ ꝓfundus reſpectu celi empirci.lo
cus vᷣo terre dicit᷑ pfundioꝛ.locus vo infra terrã re/
ſpectu hoꝝ dicit᷑ ꝓfundiſſmꝰ.Et boc modo dicebat
ob ſe in ꝓfundiſſimũ infernũ deſcenſurũ.Et ꝑ boc
patet rñſio ad ſequẽs. Ox em̃ dicitur eruiſti aiaʒ meã
ex inferno. hoc dẽ reſpectu ipſiꝰ terre.reſpectu cuius
infernꝰ ille dicit᷑ inferioꝛ.nõ aũt reſpectu ſtatus infer
ni.qꝛ in ꝑte inferioꝛi nulla ẽ redẽptio. 2 illud q 37
obijcit᷑ de glo. Zacharic.ix.dicendũ ꝙ glo.illa ſatis ẽ
imꝑꝛopꝛia.põt tñ exponi vt ꝑ hoc qð dicit᷑ nulla eos
miſericoꝛdia refrigerabat.nõ intelligat᷑ locus inferni
qᷓ;tũ ad ꝑtẽ illã vbi erãt liberãdi.ſed q́;dtum ad ꝑtem

illã vbi erãt nõ liberãdi.q.d.Emiſit vinctos de infer⸗

no vbi erãt compediti cũ malis.quos.ſ.malos nulla
refrigerabat miſericoꝛdia. Poteſt em̃ vis fieri in hoc
q; dicit᷑ miſcdia.qꝛ in lymbo nõ erat miſericoꝛdia libe
rãs.q;uis eſſet miſcdᷣia relaxãs.⁊ de illa miſericoꝛdia
d illud quod obijcitur ꝙ ſi 38
eripuit nõ niſi bonos.q; ſemiplenã habuit victoꝛiaʒ.
dicendũ ꝙ falſum eſt. Mali em̃ ꝑ pꝑeccatũ quaſi nihil
facti ſunt.⁊ ad nõ eſſe tendũt.⁊ ideo ipoꝝ defectusi
nihilũ computat᷑.⁊ ꝓpterea in nullo minuit᷑ plenitu
do victoꝛie ſi ipſi non liberãtur. ſicut in nullo dimi/-
nuta eſt plenitudo ciuitatis ſuꝑne per abſentiã ma/
bum. A illud qð obijcit᷑ ꝙ illos liberauit ꝓ qui ʒ 9
bus paſſus eſt.dicendũ ꝙ ſicut dicebat᷑ hoc vecrum
eſt de illis ꝓ quibus patiebat᷑ qtum ad efficaciam.⁊
iſti ſoli erant clecti qui erant in inferno.Et ſi tu obij/
cias.chꝛiſtus nõ ſolum ꝓ electis ſed etiam ꝓ impijs
moꝛtuus eſt. dicendũ qꝙ; hoc intelligit᷑ de impijs qui
erant in ſtatu vie.non autẽ de illis qui erant damna-
ti per diffinitiuã ſententiã.quales erant illi qui erant
in ꝓfundiſſimũ infernũ detruſi. ¶ Ad illud qð vlti/40
mo querebat᷑ de paruulis ꝙ debuerũt liberari.dicen
dũ ꝙ nec ipi potuerũt liberari.qꝛ non crãt in ſtatu in
eſſent capaces gratie xpᷣi.nec merita xpᷣi poterat eis
uffragari.nec ſatiſfactio eius ꝓ peccato Ade ad cos
habebat extendi.Ad illos em̃ ſe extẽdit qui membꝛa
eius efficiunt᷑ ꝑ fidem vel ꝑ aliqð ſacr̃m fidei. Ande
ſicut paruuli decedẽtes in oꝛiginali peccato caret im-
ꝑpetuũ vita beata,ſic ⁊ illi qui iã in inferuũ erant de⸗

ntAu

ſinte

ſnit
bofeſil
Alrene
föitclg
gecſeni
inpoſtni
agahor
nuolnett
ſatheass
dineteftet
hajtcuolar
ſuetötinin
esſuin
putorfutt
mnoriunt ſe
litincli
ninepokt
.
logbiat n
wepoſtran
eontüle
Ntet
Kigtezi
Nodck da
Moteelif
hoͤſinte⸗
apfthnet
linn clse⸗
Cs holabin
lnedhtdt
feſmntnt⸗
kſßiochoe
ancgnen
doitlunte⸗

4
R

ttn,
rögtni
näͤckteft
moeutdi

mmüdeg

choſirt
N
bnrren
urlini Rn
Gbocnode

„— . 4 6

. . A1

Atidee
ſtoho ais
“ H
„ 2E de
47 AE
bl 4
„2 aeen
U EI 7

,
Vi .
risAl 1
RE e

e eNN
ONA

41 celũ.

truſi. Alia vᷣo que qᷓrebant᷑ ꝑ ea què dicta ſunt ſatis
poſſunt manifeſtari.

—

Queſtio. vſ. f

¶ Utrũ ſtatim poſt moꝛtẽ introduxerit eas in celu;ʒ.

Et ꝙ ſic videt᷑ ꝑ illud qð dicit᷑ Luce.xxiij.dixit dñs

ad latronẽ. Hodie mecũ eris i ꝑadiſo.Et ↄſtat q illsð

nõ intelligit᷑ de ꝑadiſo terreſtri.qꝛ nõ magnũ eſſet illi

gie eſſe in illo padiſo.& intelligit᷑ de celeſti. Itẽ ſta⸗

tim poſt moꝛtẽ apta fuit ianua ⁊ nibil fuit oino retar
dans.ergo videt᷑ ꝙ aia xpᷣi cũ alijs aiabꝰ ſtatim i celũ
cuolauerit.

vãnate ſtatim deſcendũt in infernũ.ita aie liberate de/
bent euolare in celũ.ſᷣ ſtatim poſt moꝛtẽ xp̃i aie ille qͥ
fucrũt in inferno fuerũt luce ſuꝑue veritatis irradia/
te. ſtatim debuerũt in celũ traduci.¶ Itẽ nulla aia
purioꝛ fuit qᷓ; aia xpᷣi.ſed aie ſanccoꝝ martyꝛũ qui mõ
moꝛiunt᷑ ſtatim euolant.ergo aia chꝛiſti ſtatim euola

uit in celũ. Sed nõ aſcendit caput ſine mẽbꝛis.& alie

anime poſt moꝛtẽ xpᷣi ſtatim ad celũ fuerunt ꝑducte.
Sed ↄtra. Michee.ij. Aſcendit pandẽs iter ante
eos. dicit de xpᷣo. Sed xpᷣs nõ aſcẽdit ad celũ vſq; ad
xl.diẽ poſt reſurrectionẽ.ergo nec aie alioꝝ ſanctoꝛũ
que erant in lymbo.¶ Itẽ reſurrectio debuit pᷣcede/

re aſcenſionẽ.ſed nõ reſurrexit ſtatiʒ poſt moꝛtẽ.ergo

videt᷑ ꝙ nec aia ipſiꝰ nec alie aie aſcẽderũt in celũ añ
diẽ terciũ. ¶ Itẽ in quadã collecta in die reſurrectio
nis dicit᷑. Deus qui eternitaàtis nobis aditũ deuicta
moꝛte reſeraſti.ergo videt᷑ ꝙ ante diẽ reſurrectionis
nõ fuerũt aie educte de lymbo inferni. S⸗ chꝛiſt?ꝰ
cum reſurrexit dicit᷑ ab inferis redire ad ſuꝑos.ſed ſi
auima ceius ſtatim poſt moꝛtẽ alias aias duxiſſet ad
celos.non ab inferis rediſſet ad ſuꝑos.ſed potius de
ſuꝑius deſcẽdiſſet ad inferioꝛa.ergo nõ videt᷑ ꝙ ani⸗
me ſanctoꝝ ſtatim poſt moꝛtem xpᷣi ꝑducic fuerũt in
.dicendũ ꝙ aie ſanctoꝝ nõ ſtatiʒ poſt moꝛ-
tẽ xpᷣi ꝑducte ſunt in celũ q;tũ ad locũ.ſtatim tñ poſt
reſolutionẽ aĩe a coꝛpe in xpᷣi deſcenſu ad inferos vi/

derũt lumẽ eternũ.⁊ beate facte ſunt. ⁊ patefactũ eſt

genera

Iteʒz locus ſuꝑioꝛ cõpetit ſtatui gloꝛie
ſicut locus inferioꝛ cõpetit ſtatui culpe.ergo ſicut aie

XXIII.

celũ eis qtum ad pᷣmiũ. Unde in loco etiã infernali

exiſtẽtes babuerũt ꝑadiſum ⁊ apertã dei viſionẽ.que
nõ eſt aliud qᷓ vita eterna.Licʒ aũt beatitudinẽ ſtatiʒ
poſt moꝛtẽ chꝛiſti haberẽt.nõ tamẽ locũ tatitudinis
ſtatim adepte ſunt. Om̃ ipᷣe xpᷣs debuit in omnibꝰ pꝛi
matũ tenerc. ⁊ pᷣmogenitꝰ eſſe i multis fratribꝰ taqᷓ;
caput oim. Reſurrectio aũt xp̃i ⁊ eius aſcẽſio differri
buit ꝗpter nr̃e fidei cõfirmationẽ. IJdeo em̃ dilata

fuit reſurrectio. vt oñderet᷑ ꝙ vere xp̃s moꝛtuꝰ fuerit.

Et ideo ctiã dilata fuit aſcẽſio.vt ꝑ multa argumẽta
oñderet᷑ ꝙ vere reſurrexerit ſᷣm ꝙ dicit᷑ Act. ſ. Pꝛe⸗
buit ſemetipᷣm in multis argumetis apparẽs eis ⁊cc.
Am̃ nulla aia in celũ debuit aſcẽdere ante chꝛiſtũ.
⁊ xpᷣi aſcẽſio ꝓpter noſtrã ſalutẽ debuit differri.hinc ẽ
ꝙ aie ſanctoꝝ nec ſtatim fuerũt de lymbo educte.nec
ſtatim in ccleſti padiſo fucrũt locate.diuina diſpẽſa⸗
tiõe hoc faciẽte ad noſtrã ſalutẽ. ¶ Ad illud qð obij
cit̃᷑ de auẽte dñi in Luca dicẽdũ ꝙ ſicut dicit Duge
verbũ exponẽs. ꝑadiſus ibi dicit᷑ non locus empirei

nec locus padiſi terreſtris.ſed ipᷣa dei viſio. Abicũq;

em̃ ho ſit. dũ tñ deũ apꝑte videat. põt dici eſſc in ꝑadi/
ſo. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ ſtatim fuit ianna apta ct 4
nihil erat retardãs. dicendũ ꝙ ſtatiʒ in moꝛte ianua
fuit aꝑta q;ẽtũ ad meritũ.ſed in reſurrectiõe qtuʒ ad
egreſſum de lymbo. in aſcenſiõe vᷣo qᷓ;tũ ad aſcenſum
in celũ. Unde i omnibꝰ his tribus dicit᷑ ianua fuiſſe
apta rõne tñ aliqua. Pꝛeterea qð dẽ ꝙ nibil erat re-
tardãs.intellige qtũ ad violentiã. erat tñ aliqͥd retax

dans ex rõnabili cauſa. videlʒ. dilatio aſcenſiõis xpᷣi

q̃ differri habebat ex cauſa ſupꝛa dicta. Ad illud ꝗ4
qd obijci᷑ locꝰ ſuꝑioꝛ cõpetit ſtatui gloꝛie.dicẽduʒ
ꝙ verũ c.attamẽ ſicut angeli beati ex cauſa mittunt
deoꝛſum ad nr̃e ſalut ꝓcurationẽ.qᷓ;uis inquãtũ be⸗
ati ſunt eis cõpetat locus ſurſum. Sic etiaʒ locꝰ glie
differri poterat ex cauſa illis aiabus ad tᷣus. ¶ Ad q5
illud qð obijcit᷑ ꝙ aie alioꝝ ſanctoꝝ nũc ſtatim euo
lant.iam patet rñſio.quia caput coꝝ eſt ſupꝛa.nec eſt
aliquid ex ꝑte ipᷣaꝝ.nec ex ꝑte noſtra.qdð eas debcat
retardarc.⁊ideo nõ eſt ſimile ⁊c̃.

Miſtinctio. xxiij. de virtutibus theologicis. ? pꝛimo de fide q;tũ ad eius eſſentii.
Am do ſupꝛa habitũ ſit xpᷣm ⁊c. Sicut ſupꝛa in huiꝰ tercij pᷣncipio dictũ fuit. in libello intẽdit mẽ
determiare q̃li:er de qͥ eſt diues in miſcdia ⁊c. cõuiuificauit nos xpᷣo.⁊ qim hocipᷣm fecit ꝑ xpᷣm aſſu/
mentẽe vità nature nr̃e.⁊ dantẽ nobis vitã gre. Ideo totꝰ liber iſte a pᷣncipio diuidebat᷑ in duas ptes
rali diuiſione. In qᷓ; pᷣma agit męr de vita quã ꝓ noõ affũpſit.quã etiã ꝓ ſatute nr̃a moꝛti expoſuit. In
ſecũda vᷣo agit de vita gre quã nobis ↄtulit. Pꝛia pꝑte determiata qᷓ durat a pᷣncipio libꝛi vſq; huc.hic incipit

ſcda q̃ durat ab h̊ loco vſq; ad finẽ. Et qm̃ ꝑfectio vite gei duobꝰ ↄſiſtit.videlicz i multitudine habituũ gra
tuitoꝝ.⁊ in ipletiõe diuinoꝝ mãdatoꝝ. õ ꝑs iſtai duas ptes diuidit᷑. In q̃ꝝ pᷣma agit mor de babitibꝰ gra.
tuitis. In ſca vo agit de pᷣccptis decalogi.j.diſ xxxvij. Sed iã diſtributio decalogi ⁊c. Et qm̃ babitꝰ gratuiti
viſtinctionẽ hñt ⁊ ↄnexionẽ.iõ pᷣma ꝑs diuidit᷑ ĩ duas. In q̃n pᷣma agit de babitibꝰ gratuit inqtũ abinuicẽ

diſtinguũt᷑. In ſcda de eiſdẽ inq;tũ adinuicẽ ↄnectunt᷑.j
qm̃ habitꝰ gratuiti ſũt i triplici differẽtia.Quidã nãq;

vo i ea ꝗᷓ ft ad finæ. vt ſũt vᷣtutes cardinales.Quida vo expediũt ĩ vtriſq;.ſicut dona ſeptifoꝛmis. Jõ iſta ꝑs

.diſ. xxxvj. Solct etiã qᷓ̃ri.v. vtutes ſint ſibi ↄiũcte.Et
unt qͥ oꝛdinãt i finẽ.vt ſũt vᷣtutes theologice. Quidã

diuidit᷑ iĩ tres. In qᷓꝝ pᷣma agit de vtutibꝰ theologicꝭ. In ſcdᷣa agit de cardinalibꝰ.j.diſ.xxxiij. Poſt pᷣdicta de
qtuoꝛ vᷣtutibꝰ. In tercia vᷣo de donis ſpũſſancti.j.diſ.xxxiiij. Mũc de ſeptẽ donis ſpnſſancti.Et qꝛ vᷣtutes tbhbeo-

logice ſunt tres.ſ.fides.ſpes.⁊ charitas.Jõ ꝑs pᷣma diuigit᷑ ĩ tres. In q̃rũ pᷣma agit de fide. In ſcda de ſpe.j.
diſ. xxvj.Eſt aũt ſpes virtꝰ ⁊c. In tercia vo de charitate.j diſ.xxvij.Cũ añt xpᷣs fidẽ ⁊ ſpẽ nõ bũerit ⁊c. Et qin
fidẽ eſt triplicit᷑ ↄſiderare.ſ.qtũ ad ſuã eẽntiã.⁊ qᷓtũ ad obiectũ ſiue mãs.⁊ qtũ ad ſit ufficietiã. Jõ pᷣma ꝑs di/⸗
uidit᷑ in tres ſᷣm tres diſtinctiões. In q̃ꝝ pᷣma agit męr de fide qᷓtũ ad eiꝰ cẽntiã. In ſcdᷣa q;tũ ad eiꝰ obiectũ
ſiue materiã.j.diſ.pxia.ic q̃rit᷑ ſi fides tm̃ de nõ viſis ẽ ⁊c. In tercia de eius ſufficictia.j.diſ.xxv. Pꝛedictis
adijciendum eſt de ſufficitia fidei ⁊ꝛc. ¶ Pars pᷣma que cõtinet pᷣſenteʒ diſtinctionẽ diuidit᷑ in ꝑtes tres. yn
quarũ pᷣma dicta dicendis cõtinuat. In ſecũda vo fidem diffinit ſiue notificat.ibi. Fides eſt virtus qua cre⸗
dunt ⁊c. In tercia vᷣo diffinitionẽ explanat.ibi.Accipit᷑ autẽ fides tribus modis. Pꝛimis duabꝰ partibꝰ in
diuiſis remanẽtibus.Lercia pars ſubdiuidit᷑ in duas.ſᷣm duas ptes illius diffinitionis quas explanat. Pꝛi

mo em̃ intendit explanare qualiter fides ſit virtus. Secũdo vo qliter e figẽ crequnt᷑ nõ vigen qð ẽ in illa

diffinitione loco differentie.ibi. NMotandũ quoq; eſt ꝙ fides ⁊c. Pꝛima ꝑs diuidit᷑ in tres ptes. In quaꝝ pꝛi /
ma explanat qualiter vritatẽ habeat qdð dictũ eſt. Fides eſt virtus.Cñ em̃ fides dicat᷑ multipliciter.pꝛie ibi
accipit᷑ ꝓ babitu. ⁊ hoc nõ ꝓ qualicũq; habitu.ſed ꝓ habitu gratia infoꝛmato. In ſecũda vᷣo cum fidem con
tingat eſſe infoꝛmẽ ⁊ foꝛmatã.compꝑat vnã iſtaꝝ ad alterã.ibi.Si vᷣo querit᷑ vtrum illa inſoꝛmis qualitas ⁊c. ſonnͤ
In tercia vo cuʒ fides dicat᷑ multipliciter. oſtendit eam eſſe vnicãꝗ.ibi.Cũq; diuerſis modis dicatur fides ⁊ꝛc. fN
Similit illa ſecũda ꝑs in qua explanat qualit᷑ fide credunt᷑ que nõ vident᷑ habet tres ꝑtes. In quaꝝ pᷣma po
nit illiꝰ mẽbꝛi explanationẽ. In ſecũda vo explanationẽ cõfirmat ꝑ diffinitionẽ apli qua fidem notificat.ibi.
Ait em̃ aplus.ides eſt ſubſtãtia rerũ ⁊c. In tercia vo inquirit de illa deſcriptiõe vtrũ ſit cõueniẽter aſſigna/⸗
ta.ibi. Si vo qᷓrit᷑ an bec deſcriptio ſpei ↄueniat ⁊c. Subdiuiſiões aũt ꝑtiũ maniſeſte ſunt in lſa.
des en vutde icta dicendis cönnuat. a⸗ n pienſl nata . 4
qua credunt᷑ que nõ Tim So itũ ſit chꝛiſtũ dq
vident. Didetur iſta Vm vo ſupꝛa habitũ ſit chꝛiſtũ plenũ gratia XXIII

genr. Sigetur in fuiſſe.nõ eſt ſuꝓꝑuacuũ inquirere vtrũ fidem ⁊
alenann ggober. ſpem ſicut charitatẽ habuente Si em his ca/
victum eſt home. ruit.no videt᷑ plenitudinẽ gratiaꝝ habuiſſe. VUt autẽ
Quia vidiſti me cre- hec q̃ſtio valeat aꝑtius explicari.de his ſingulis alid
didiſti.cõſtat ꝙ tho- in mediũ ꝓferenda ſunt.⁊ pꝛimũ de fide.ſᷣm menſurz·
mas credidit va fij. cuiꝰ pᷣcipit aplus vnicuiq; ſapłre. Roma. xij.
iffinit fidem. b“c

iſt diffinito no e⸗ “”M
nenſaler Yeecz querie Eices eſt virtus qua credunt᷑ que nõvident᷑. Qο a

uerſalit. Itez querit XTI. red no vident .. ie es
. era t eeliſ tñ nõ de omnibꝰ que nõ vident᷑ accipiendũ eſt.ſed dde Nuni
tate notificationum his tm̃ que credere vt ait Augꝰ.ad religionẽ ꝑtinent. Aug. ĩ ench.
bi⸗ncet diuerſis Aulta em̃ ſunt que ſi chꝛiſtianꝰ ignoꝛet.nihil metuegng
Secn aGank. dũ eſt.qꝛ nõ ideo a religione deunaat.
cacüö vmorei png ſit ¶ Diffinitionẽ fidei explanat ꝑ triplicẽ eiꝰ acceptio⸗ HW
cſſe. ⁊ diffinitio ẽ osꝰ nł. Et pꝛimo qliter veritatẽ habet qð dictuʒ eſt. fides
indicãs quid eſt eſſe HH ccccc
rei. videt᷑ ꝙ fidei vni Accipit᷑ aũt fides tribꝰ modis.ſcʒ ꝓ eo quo credit᷑ ꝛẽ b
ca ti debet aingnari yvirtus. ⁊? ꝓ eo qð credit᷑ ⁊ nõ eſt virtus.⁊ ꝓ eo qð rrer.
ſtie len Er dit᷑ qð aliud eſt ab eo quo credit᷑. VUnde Augꝰ.inquit ¶Aug⸗. in lib.
1 ter aſtignankt. Re.. Aliud ſunt qͥ credunt᷑.Aliud fides qua credunt᷑. Illa de trini.
dicendũ ꝙ virtus fi/ em̃ in rebꝰ ſunt que vel eſſe vel fuiſſe vel futura eſſe di
dei ᷣm ꝙ multiplicir cunt᷑.hec autẽ in animo credentis eſt.ei tm̃ conſpictua re. . ((
bʒ conſiderari.hatt cuius eſt.⁊ tamẽ nomie fidei cenſet᷑ vtrũq;.⁊ illud ſ,l· hi.
dineenode norili⸗ qð credit᷑.⁊ id quo credit᷑. Id qð credit᷑ dicit᷑ fides.ſiẽ
e Zend ibi.Hec eſt fides catholica quã niſi quiſq; fidelit᷑ firmi
ꝛiñ. Et ſic difinik terq; crediderit ſaluus eſſe nõ poterit. Fides aũt qua
ab Aug. Fides ẽ vir credit᷑.ſi cũ charitate ſit virtus eſt. Quia charitas vt Qualiter fides
tus q credunt᷑ queñ ait Ambꝛoſius ſuꝑ eplam ad Romanos.mater ẽ oim eſt virtus.
vident᷑.Cõſideratur virtutũ.que oẽs infoꝛmat.ſine qua nulla vera virtus .
ſacltcis irz aiaſen eſt. ſides ꝙ oans ꝑ dilectionẽ virtus eſt qua nõ viſa MVV Ag
nb aplo. Fides ẽſub credunt᷑. Hec eſt fundamentũ qð mutari nõ poteſt.vyt j. Cor iij.
ſtantia ſperãdaꝝ re alt aplus que poſita in fundamẽto neminẽ ꝑire ſinit. Aug.de ſide
rũ. argumẽtũ no a Vnde augꝰ. Fundamẽtũ eſt xpᷣs ieſus.i.xpᷣi fides ſc ad Petrũu.
parentiũ. 2 bec difßß6dllklfll =
nitio explanat᷑ a Dam̃.in li.ſuo.Yides eſt eoꝝ que ſperant᷑ bypoſtaſis.rerũ redargutio q̃ nõ vident᷑. Conſi
derat᷑ tercio q;tũ ad obiectũ ⁊ pᷣncipiũ motiuũ.Et ſic diffinit᷑ ab Aug.ad cõſtantiũ.Fides eſt illumiatio mẽ/
tis ad ſumma veritatẽ. Cõſiderat᷑ nihilominꝰ qtũ ad actũ ꝓpꝛiũ.⁊ ſic diffinit᷑ a Daſ.Fides nõ eſt inq̃ſitꝰcõ
ſenſus circa pᷣmã veritatẽ. Ael ſm alios affirmatiue.inqͥſitus cõſenſus.qꝛ in diuerſis trãſlatiõibꝰ vtrũq; re
perit᷑ x vtrũq;ʒ põt intelligi vere.Et quis videant᷑ dicere oppoſitũ.vna tñ explanat alterã. Eũ em dicit᷑ ſides
cõſenſus inqͥſitus.boc ẽ dicere.i.cõſenſus non quiſitꝰ.⁊ tũc.in.tenet᷑ pᷣuatiue.⁊ tantũ valet quãtum aſſenſus
nõ qſitus.hoc ẽ aſſenſus qͥ quis libere aſſentit veritati nõ innitẽs alicui rõni.Eõſiderat᷑ etiã in oꝛdine ad ſub⸗ H
iectũ. ⁊ ſic diffinit᷑ a Hionyſio in li.de diui.no.ca.vij.Fides eſt vnicũ credentiũ fundamẽtũ cos collocãs veri
tati. Cõſiderat᷑ etiã ad habitꝰ alios in cõpatiõe q;tũ ad aſſentiẽdi modũ.⁊ ſic diffinit᷑ ab Hug.in li.de ſacr̃is. hör.
Fides ẽ certitudo quedã de rebꝰ abſentibꝰ ſupꝛa opinionẽ ⁊ infra ſciaʒ ↄſtituta. Ex his patz ꝙ fides habʒ di .
uerſimode notificari pm ꝙ; bʒ diuerſimode ↄſiderari videlicʒ in cõpatiòc ad genꝰ ꝓpꝛiũ.ad finem vltimũ. ad

obiectũ.ad actũ ꝓpꝛiũ.ad ſubiectũ.ad babitũ diſpatũ.¶ Ad illud qð pᷣmo obijcit᷑ de a ꝙ 2 vidit i—
iectii.ad actu ꝓzin. ad ſubiectũ. ad babitũ diſpatũ. ¶ Ad ð pᷣmo obijcit᷑ de thoma ꝙ ⁊ vidit ⁊ credi
dit. dicendũ q; aliud credidit.ſ. diuinitatẽ. ⁊ aliud vidit videlzʒ bumanitatẽ. ſed boc melius infra determina/
bitur cum aget᷑ de obiecto fidei. S ” l

¶ Accipit aut fides tribẽ moqis.· Niqet inſufficiẽter diſtinguat ipaz fidẽ, idemus em fidẽ aliqñ accipi

N
be
Sclaltnst
aaturſiccst,

Jur5fnne

nnothcud
nacraſſg
.

N.

—

Bonti.

Ag ndh

demm.

Aultſit
nims

Mri,

Ager ſle

A Per.

Alummiatio m⸗

ſckiniſiti

bvenig
ah
itunn ſenis

—

Fideſ demonis

j. Coꝝ.xiij.

Epbᷣ.iiij.

c

8⸗ —N 2S „ærm,
ip dilectionẽ opat᷑.ꝑ quã xpᷣs habitat in coꝛdibus.qᷓ
nehminẽ pire ſinit. Alia vo nõ eſt fundamentũ. Fides
em̃ ſine dilectione inanis ẽ. Fides cũ dilectõe xpiani
eſt. Alia demonis ẽ. NHã demones ⁊ credunt ⁊ cõtre/

miſcunt.Sʒ multũ intereſt vtrũ quis credat xpᷣm.vel
xpᷣo.vel in xpᷣm. Mã ipᷣm eſſe xᷣm demones credider̃t

nec tñ in xpᷣm crediderũt. Aliud eſt em̃ credè in deũ.

aliud credere deo.aliud credẽ deũ. Credere deo ẽ cre

dere vera eẽ q̃ loquit᷑.qð ⁊ mali faciũt.⁊ nos credimꝰ

hoi.ſᷣ nõ in hoĩem.Credere deũ ẽ credẽ ꝙ ipſe ſit de

qð etiã mali faciũt.Crcdẽeè in deũ.eſt credẽdo amare.

credendo in eũ ire.credẽdo ei adherere ⁊ eiꝰmembꝛis
incoꝛpoꝛari. Per hãc fidẽ iuſtificat᷑ impius vt deinde
ipſa fides incipiat ꝑ dilectionẽ oꝑari. Ea em̃ ſola bo⸗
na opꝑa dicẽda ſunt q̃ fiunt ꝑ dilectionẽ dei. Ipſa em
dilectio opus fidei dr̃. Fides ̊ quam demones ⁊ falſi
xpᷣiani hñt q̃litas mẽtis eſt.Nã ⁊ malos fidẽ hr̃e cum
tñ charitate careant apls oſtendit dicẽs.Si habuero
oẽm fidem.charitatẽ aũt nõ habuero ⁊c̃. Que fides
etiã donũ dei dici pᷣt.qꝛ ⁊ in malq̃dã dei dona ſunt.
¶ Cõparat fidẽ infoꝛmẽ ⁊ foꝛmatã adinuicTc. dD

¶ Si vo qritur.vtrũ illa infoꝛmis q̃litas.q̃ malus xpᷣia

nus vniuerſa credit q̃ bonus xpᷣianus accedente cha⸗
ritate remaneat ⁊ fiat virtꝰ.an ipſa eliminet᷑ ⁊ alia q̃⸗
litas ſuccedat q̃ virtus ſit?: Vtrũlibet ſine ꝑiculo dici
põt.AMihi tñ videt᷑ ꝙ illa q̃litas q̃ͥ pus erat remaneat
7 acceſſu charitatis virtus fiat.
Figes ⁊ ſi dicat᷑ multiplr.oſtendit tamen eam eſſe
vVnicam.

¶ Cũq; diuerſis modis dicat fides. fatendũ eſt tũ vnã

eſſe fidẽ.vt ait aplus. Vnus dñs.vna fides.Siue em̃

fides accipiat᷑ ꝓ eo qð credit᷑.ſiue ꝓ eo qͥ credit᷑. recte

dicit᷑ fides vna.ſi ꝓ eo qð credit᷑ accipiat᷑.Ex hac in⸗
telligentia dr̃ vna fides q̃ idẽ iubemur credere.⁊ vnũ
idẽq; eſt qð credit᷑ a cũctis fidelibꝰ. Vñ fides catholi
ca dicit᷑.i.vniuerſalis.Si vo accipiat᷑ fides ꝓ eo q̊ cre
ditur.ea rõne vna dicit᷑ eſſe fides. Non qꝛ ſit vna nu/⸗
mero in oibus.ſed genere.i.ſimilitudine. Vñ Aug.in
li.xiij.de trini. Fides quã illi hñt fideles vocant᷑et qͥ
nõ hñt infideles.cõis eſt oĩbus fidelibꝰ. ſicut pluribꝰ
homibus facies cõis eſſe dicit᷑.cũ tñ ſinguli ſuas habe

gnt. MHon em̃ fides numero ẽ vna ſ genere. Que cum
ſit in vno.eſt ⁊ in alijs.nõ ipſa ſᷣ ſinilis.⁊ ꝓpter ſimili
tudinẽ magis vnã dicimus eſſe qᷓ; multas. Sicut ide
volentiũ dicit᷑ vna voluntas.cum tñ cuiq; ſit ſua vo⸗

luntas.⁊ duoꝝ ſimili mõ dicit᷑ facies vna.

¶ Explanat qualiter fide credunt᷑ q̃ nõ vident᷑. f

Motandũ q; eſt ꝙ ſides pꝛopꝛie de nõ apparentibus
tm̃ eſt. Vnde Gꝛego. Apparentia nõ habent fidẽ ſed

agnitionẽ. Itẽ cum paulus dicat. Fides eſt ſubſtan⸗

tia rerum ſperandarũ.argumentũ non apparentiuʒ.

hoc veraciter dicitur credi qð non valet videri. Nam
credi iam nõ poteſt qð videri poteſt. Thomas aliud

vigit ⁊ aliud credidu.hominẽ vidit ⁊ deuz confeſſus

eſt dicens. deus meus ⁊ dñs meus.De hoc etiã Au/

p ipᷣa oſcia ſᷣm q; dẽʒ
Mo. xiiij. Omne qdᷣ
nõeſt ex fide petm̃ ẽ.
qsð nõ ↄtinet᷑ ſub aliq̊
pdictoꝝ. Juxta hoc

querit᷑. Quot modis
fides dicat᷑. vdum. 2
ꝙ fides inuenit᷑ acci-
pi decẽ 2 Ae⸗ Blial
em̃ accipit᷑ p ſponſio
ne.j. Thimo. v. Pꝛi/
mã fidẽ irritã fecerůét
Aliqñ pꝛo fidelitate.
Jere.vij. Perijt fideſ
⁊ ſanct? de tra. Aliqñ
ꝓ ↄſcia. Roma. xiiij.
Omne qð non eſt ex
fide pctĩ eſt. Aliqñ
ꝓ ſacr̃o fidei ᷣm q; di
cit Auguſtinꝰad Bo
nifaciũ.ꝙ nõ ẽ aliud
puulos hĩe fidẽ qᷓ; ha
bere fidei ſacr̃m.Ali/
qñ ꝓ aſſenſione cõclu
ſionis ꝑ rõem ꝓbate
hm ꝙ dicit Boctius.
Argumentũ ẽ rõ rcei
dubie facicns fidem.
Aliqñ pꝛo cognitõne
ↄpꝛchenſionis pᷣm ꝙ
dẽ Ro. j. Juſticia dei
reuelat᷑ ex fide i fidẽ.
glo. in fidẽ ſpei q̃ dẽ fi
des qꝛ fidẽtiſſia et cer
tiſſia ẽ. Aliqñ ꝓ bitu
fidei ifoꝛmiſ. Jaco.ij.
Fidei ſine oꝑibꝰmoꝛ
tua eſt. Aliquando ꝓ
habitu fidei foꝛmate.
No.j. Juſtus ex fide
viuit.Aliqñ ꝓ actu fi
dei ſᷣm ꝙ dicit Augꝰ.
fides ẽ credẽ qð ũ vi/
des.Aliqñ ꝓ obiecto
ipſiꝰfidei ſᷣm qꝙ dẽ in
ſymbolo Athanaſij.
Hec eſt fides catholi
ca ⁊c̃. De oĩbus autẽ
bis mods ↄtingit di
cere fidẽ m quandã
analogiaʒ. ꝓ eo ꝙ in
oibus repit᷑ q̃dã rõ ⁊
aſſenſus credulitatis
cuiuſdã licet nõ vni/

foꝛmit᷑.e bis aũt de

cem modis mgfr̃ ſolũ

tres aſſumit.Et illi ſt

q faciũt ad ſuũ ppoſi/
tũ pꝛincipale.vicʒ ad
pᷣmiſſe diffinitõis ex/
planationẽ.

¶ Aliud ẽ em credẽ
in deũ ⁊c.Contra. Si

hitus diſtinguũt per
T

G. vr ꝙ nõ ſit vnisſidei oia iſta faceres diuerſarñ. falſutij ẽ. quia vna fide oĩa bee tria facim.· Itẽ vlde
kit dinale diffiniat credere in deũ.cũ dicit ꝙ credere in de eſt credendo amare ⁊c̃. Si em̃ credere et amare

ſunt actꝰdiſꝑati.videt᷑ ꝙ vnꝰ. alterũ nõ babeat diffiniri. Itẽ videt᷑ eſſe inculcatio verboꝝ cñ dicit crededo

amare.credẽdo in eñ ire.credendo incoꝛpoꝛari.idem em̃ videt᷑ ꝑ verba illa dici.

e. dom qꝙ ſicut dicit mgr.

Aliud ⁊ aliud ẽ ſiue alius ⁊ ali?modus credẽdi credere deo.⁊ deñ.⁊ in deũ.Et iſti quidẽ actus pñt ad diuer/

ſos habitus ꝑtinere.

hec q̃tuoꝛ.q̃tuoꝛ po/
nit actus in illa noti/

ficatione.vicʒ crelen nionti o ää ex⸗
amare itũ ad effe Yientia. ipſa eſt ꝓbatio ⁊ cõuictio nõ apparentium.
ogege de tin Quia ſi quis de eis dubitet.ꝑ fidẽ pbent᷑. Vt adhuc
ad bonum opus. cre⸗ 4

tum vel cõuictio nõ apparentiũ.qꝛ ꝑ fidẽ ſubſiſtũt in
nobis etiã mõ ſperanda.⁊ ſubſiſtent in futuro per ex⸗

pñt etiam ꝑtinercad guſtinus ait. Fidẽ ip̃am videt quiſq; in coꝛde ſuo eẽ d
cunde. am nõ ſunt ſic ſi credit. vel nõ eſſe ſi non credit. Non ſicut coꝛpoꝛa ᷓ
vie gun babeni v¼icdemus oculis coꝛpoꝛis. ? p ipioꝝ imagines qs me⸗
eredere deum reſpicie moꝛie tenemꝰetiã abſentia cogitamꝰ. nec ſicut ea que
diuinã veritatẽ vt ob nõ videmus.Et ex his q videmꝰ cogitatione vtcũq;
iectñ. credere deo vt foꝛmamꝰ⁊ memoꝛie cõmẽdamꝰ Nec ſicut hominẽ cu⸗
motiuum. grecere in ius animã ⁊ ſi nõ videmꝰ.ex nrã conijcimꝰ.⁊ ex moti
Rum vt finẽ vlimh. hus coꝛpoꝛis hoĩem ſicut vidẽdo didicimꝰ.intuemur
ere erioee etiq cogitando. Ho ſic videt fides in coꝛde in quo eſt
repiri hñt. Et qm̃ fi ab eo cuiꝰ eſt. eã tenet certiſſima ſcia. Cũ ̊ ideo cre/⸗
des nõ pfecte tendit dere iubeamur.qꝛ id qð credere iubemur. videre non
in deũ taꝙᷓ in finẽ vlti poſſumꝰ.ipam tñ fidẽ qñ eſt in nobis videmꝰ in nob.
mum niſi put eſt iun gqꝛet rerũ abſentiũ pñᷣs eſt ſides.⁊ rerũ que foꝛis ſunt
en haritati e* intus e fides. ? reru qͥ n vident᷑ videt᷑ fides.Et ipſa
ntenrpaccin amandi. aliter fit in coꝛdibꝰ hoĩm. Et ſi ex fidelibꝰ infideles
nõ tanqᷓ ꝑ actũ ꝓpꝛiũñ fiunt.perit ab eis. His verbis euidenter tradit᷑ fiůem
ſed tanq ꝑ actum an ipſam in coꝛde hois ab ipᷣo hoie videri.nõ coꝛpoꝛalr.
nexi. Et iterũ. q qua non imaginarie.ſ intellectualit.⁊. ipam tñ abſentiũ et
druplex icer EOν¹â o vident eſſe. VUt em̃ Ang. alibi ait. Credimꝰ Aug ſug Job.
Sm ui,t evarits t cognoſcam.no cozſcimvt credamus. Auid em
ti m qdruplicẽ com eſt fides niſi credere qð nõ vides. Fides g eſt qð non
parationẽ. io qtuo: vides credere. Veritas qð credidiſti videre. Ande
ponit in eiꝰ notifica recte fides dr̃ argumentũ vel cõuictio rerũ nõ appa⸗
tione. Figes em̃ put rentiũ. Quia ſi fides eſt. ex eo cõuincit᷑ ⁊ pbatur ali/
iñcta charitati oꝛdi· qua eſſe nõ apparentia. cũ fides nõ ſit niſi de non ap/
nat ad amandũ deũ. 4 e des no l 1
ad faciendũ bonũ ad Parentibus. M
fugienqũ malũ.ad di· ¶Explanationẽ cõfirmat ꝑ diffinitionẽ apli. g .
ligendũ ꝓximũ.⁊ iu? ¶ Ait em̃ apls. Fides eſt ſpᷣa rerũ ſperandarũ.argumẽ⸗ heb.xj.

4 rñſio ad illa q̃ querebant. d ¶ Fidẽ ip̃am videt quiſqʒ in coꝛde ſuo eẽ. Contra.Si em̃ virtutes adinuices

dendo ei adberere qᷓtũ ad d mnali. credẽdo incoꝛpoꝛari mẽbꝛis qᷓtũ ad dilectionẽ ꝓximi. Et ſic ptʒ

cõnexe ſunt.⁊ ſcit ſe aliqͥs hr̃e fi
diſ. xvij. Itẽ ſi fides videt᷑ ⁊ certi

S. videt᷑ ꝑ ↄñs

ꝙ ſciat ſe br̃e charitatẽ. cuiꝰotrariũ in pᷣmo libꝛo oñſum fuit
ſſime cognoſcit᷑. eo ꝙ eſſentialr ſit in aĩa.cũ charitas ? grã ſint in aia eſſen/

tialit᷑.eſt qõ qᷓre nõ cognoſcat᷑ certiſſime ab his a qbus habent᷑. Juxta h̊ etiã qᷓ̃rit᷑ de modis viſionis qs affi

gnat aug.in la.videt᷑ cm̃ illa di

„

uiſio eſſe ſuꝑſlua. cũ ſuꝑ Geñ.ad Ir̃am in li.xij.⁊ in glo.ij. Coꝝ.xij.nõ diſtin/

guant᷑ niſi tria genera viſionũ.Rꝰ.ddim ꝙ ᷣm verbñ aug. fides eſſentialr exiſtẽs in aia cognoſcit᷑ ꝑ ſuã eſſen
tiam. Et B cõiter oẽs tenẽt. De charitate añt qͥdã dicũt ꝙ vr̃ eſtentialr. ⁊ ſcit bõ ſe bre charitatẽ q bʒ.vᷣ neſcit
Vtrũ in ea pſeueret.dicũt em̃ h̊ eſſe gñalit᷑ veꝝ ꝙ de oibus q̃ ſunt eſſentialr in aia.hʒ aia certã ſciaʒ.qꝛ cogno⸗
ſcit ea ꝑ coꝝ eſſentiã.ſiue ſit hitus grẽ.ſiue charitatis.ſiue alteriꝰ vtutis. Sed hec rñſio Zꝛiat ipſi cognitioni
expꝑimentali. Multa em̃ ſunt in nobis q̃ nos latent.⁊ multe aie ſunt defoꝛmes que ſuas defoꝛmitates nullo

mo nouerũt. ⁊ multa ſunt in nobis qᷓ nõ patent. Et ꝓterea nõ ẽ dom ꝙ oia qᷓ ſunt in aĩa eſſentialr.teneank
viſione ⁊ cognitõe certa. Et de charitate ⁊ gr ſatis ẽ planũ.qꝛ pauci vel nulli ſunt q ſciant certitudinalr ſe

eſſe in gra. ⁊ B meliꝰſcitur ſi inqrat᷑ a viris ſctis ⁊ bonis. Jõ alit᷑ dicũt alij ꝙ duplr ſcit aliqͥd. vicʒ.ſcia noti-
cie.⁊ ſcia diſcretõis ſᷣm ꝙ tradit᷑ ab aug in li.de trini.Oꝛ aliud eſt rẽ noſcere.aliuq cogitare ⁊ diſcernẽ.dicũt

ſW

ſunt in aia.⁊ ſi ſcia noticie cognoſcant᷑.tñ ab alijs nõ ſꝑ diſceruunt᷑.ſicut dicit aug.de ipᷣa aia.qꝙ et ſi nõ ꝑoſtſit

ſe cipam nõ noſſe.neſcit tñ aliqñ ſc ab alijs diſcernẽ. ſicut pʒ de illis qᷓ poſucrũt animã eſſe coꝛpus vel aiquan

Sꝙ oin qꝗᷓ eẽntialr ſt in aia certiſſime ſciũt᷑ ſcia noticie. Qua qͥdẽ ſcia dicit au

7 —

2 E ig certiſſime t aug. ꝙ aia nõ pᷣt ſeipſã igrare.⁊ ſic
cosſcit᷑ tq fides qᷓ; charitas qᷓ; etiã alia. Sʒ ſi de ſcia diſcretiõis loqᷓmur ſic nõ hʒ vitatẽ.ꝓ eo ꝙ ea ꝗᷓ eẽntialit᷑

Unench.

Aumnet, e

ofinuni
lun.

eſ dob.

(ftſſineſen

äſcſiunti
Dertepdql
güͤbfeopi⸗
raliat il

ſochien
apeenti
facbitii
gCtoh⸗
nnſigiſit
ſrinrintete

Aſurdfiez
eliebipe
WWI

Oltcpy

Wectamm
idatgti
edtng,
odikaddu⸗

d

hoßß⸗

ipn ig
masln
–
ſrünuch,
sͤinuin

Contiint

gir,lich
guihin
tiinctu
muun
uri n

Ausſr Job.

GE

c pbat᷑ futura reſurrectio.quia ita credideru
tura reſurrectio. quia ita crediderunt patri /
arche ? alij ſacti. AUl Darmeg rceritnde Ninr edid ckels ea
gamarena vtiuges ade Poſerides ice ind iitenetr er:
ſttãtia reꝝ ſperãdaꝝ qꝛ ſperãdis ſpᷣſtat.et qꝛ fundamẽ⸗ Stũ faciente. qeneſcit
qrit vtrũ illa diffinitio apli ſit ↄueniẽter aſſiãta. h gẽ gratis date ꝓpter
Boageſtt an etipttoſteiconkndal ganene, Trtee eit,,
di pᷣt vtrulibet. Si ãt dicat ↄuenire. ſũt ⁊ alia p ↄce/ lationẽ ex fantaſma/
bus differüt fides et ſ⸗ nenire. ſũt ? alia plura q ei inuolutõc. Sz nec
duenerenotp⸗ les et ſpes. ᷣ nõ ĩpꝛobe dici pt ſoli fidei adbuc iſt ſufficit. qꝛ
N on ſpei. qꝛ fides ſola füdamẽtũ dr̃.nõ qꝛ fides nõ ſolũ cognoſcit qᷣs
Ftepoſſit eẽ ſine ſpe ⁊ claritate. Uñ Aug. Fides ope⸗ bñs fidẽ ipʒ hitũ ſcia
rãs ꝑ dilectõeʒ. vtiq; ſine ſpe eſſe no e gecain pe⸗ noticie.ſed etiã diſere
ſpe.nec ſine amoꝛe lpes eſſe nõ pt. nec amoꝛ ſine tõnis ⁊ cognitõis. diſ
c ſine amoꝛe ſpes.nec vtrũq; ſine fide.⁊ fid m it
ne amoꝛe nihil ꝓdeſt. Doteſt tñ credi aliqᷣd ides ſi cernit em̃ ipſum ab
rar. nihil st öt iperari boteſt tñ credi aliqd qð nõ ſpe alijs bhitibus vtutum
ctſtdei, nbiſße narias nõ er rait. Ideoq; credẽ q Et pterea alit vom
ct“idei. nalit pcedit ſperare d ẽ act⸗ iIfa ꝙ cognitio qꝗᷓ aia co⸗
nue credat᷑.nõ pᷣt ſperari. Credit᷑ ãt P: duremi gnolbit illuc qdð bʒ in
3 eẽ ꝙ in ſcriptura plerũq; repit᷑ꝙ fides pᷣcedit ſpẽ Es cognitio cuiuſdãa
erqarlißße ei nãlit pcedit actũ ſpei.qͥd etiã qͥdã ideʒ. dũ ad ſeipᷣm in/
nareof ſola 20 de ipa vᷣtute fidei vt naturalit᷑ pᷣcedat ſpẽ ñ tẽ⸗ troꝛſus ingrediẽs ex⸗
deswunaam ꝑe. Vñ ⁊ recte ea ſola dr füdamẽtũ oĩim vtutũ ⁊ bo e⸗ perit᷑ vtrũ ſit pmptꝰ
tum. 2 rum operum. Mon autẽ fundamentũ u ? bono a4 credendum. ſſic de
uianon ipla chartlatts, lec nernc eſt chari tatis. alijs batib vruti ee
iuifgdei c eſt. Charitas ei ca ẽ 2 mf as ipᷣius virtutis alijs oibꝰqᷓ latent in
naeea ell. itas eĩ cã ẽ ⁊ mr̃ omniũ vtutũ. ene in⸗
ſi deſit. fruſtra habẽt r omniũ vtur. QAue vorſus n aiane
deſit. fruſtra habẽt cetera. Si ãt aſſit.habẽt᷑ oĩ proöt hůe expientiã niſi
ritas em̃ ſpũſſãctꝰ ẽ vt in ſupioꝛibp habẽt᷑oĩa.Ca xpientiã niſi
xgS ein ipu! ioꝛibꝰpᷣtaxatũ ẽ᷑. Ipa ẽ de eo qð eſt in ptãt
cã oĩm vtutũ.nõ ipᷣius aliqᷓ vtutũ cã ẽ.q̃ . Ya eg ſua. ido de gezie
cã oim vtutũ.nõ ipius aliqᷓ vtutũ cã cẽ. q̃ oia munera ua. 2 ido de eo qo re
exeelit. Vnñ Augu. Meſpice ad muncra cchic, vni, matpfntofhne al
uerß excellẽtiꝰcharitat munꝰcogſces.q vt ol anst epoictic,hinre
pPim in uno.vᷣ ſuꝑexilit.H 6 92 eiꝰ cã J olen 10 Pt cuiꝰ p otetie. hinc ẽ q;
8eiꝰcã v füdamẽtũ fides qñ aliq ſt in aia ita
regddũt eiꝰpotentiam

Aug.in ench.

Wl circũſtãt alicui opi
n. iterioꝛi. talia pñt gnoſci ab ipᷣa aĩa certitudinal ? habi SS
certifſime ſe nouit bre iliũ babitn. ſieut ↄgnoſci ab ipᷣa aĩa certitudi Pbabllez ad aliq op⸗
re illũ babitũ.ſicut fidelis hitũ credendi.⁊ nein rnaliceeen ea eli on
i. Et ſic de ceteris. Qñ verò

aliqᷓ ſic ſunt in aĩa ꝙ ipᷣa pᷣnci 5re
5cer tin ais ꝙ ipᷣa pᷣncipalr nõ reſpiciũ 1 liciit
pbterite.vel qᷓ ſunt ſupꝛa ptãtẽ ipius ai piciũt vſum alicuiꝰpotẽtie.ſicut caracter. vcl ſi .
dia nfe oigriner pcebfe chrts Goeei, Pr etn lecit accepts deo. rchankegicſech an e abe
intelligi de illis de qbus pᷣ ta noticig.1 cũ dr ꝙ illa qᷓ ſunt eẽnti o. charitas ſiłr. qꝛ a talil nõ põt
eugir tſumere aig ccten erpi lla ꝗᷓ ſunt eẽntialr in aia certitudi 2
niſi ꝑ cõiecturã. nõ cogt ſt ſumere aia certũ expimentũ.de bis aũt de qůbus nõ p᷑ itudinalr cognoſcant᷑. B
urE noſcit niſi cõ tu expimentu. d his aũt de qbus nõ pt ſi „880
bri exgientia.ſᷣm aũ gnoſc 1 iecturãdo.Et qm̃ de fide ᷣm pt ſumere certu exꝑimentuʒ
bri expientia. m aũt ꝙ ſuũ credẽ eſt deo acceptũ ide pᷣm ꝙ reddit habilẽ ad credenduz certiſſia põi
itñ ad bitũ ſubſtratũ certiſſime vi o acceptũ.certa exꝑientia hr̃i nõ p ẽ ad credenduʒ certiſſia põt
6 iſſime videtur ab aia. inq;tũ aũt ẽ tia hr̃i nõ p̃t.ſᷣ ſolũ cõiectura.hinc eſt ꝙ fi
coõnexa. Et ꝑ B pʒ rñſio ad illud qd obr ab aia. inq;tũ aũt ẽ fo 5 Siectura. hinc eſt ꝙ figes
EGEr illud qd obr de chari ſt é foꝛmata nõ cognoſcit᷑ ꝑ cõiecturã.⁊ ſi
ot iſtingui. vel a pte vtuti dulud qð qrit᷑ de ſufficiẽtia illoꝝ mod
natiua. ⁊ intellectiua.ſic triplex diſti ꝑte vtutis cognoſcẽtis. cũ illa ſit triplex. ſ.i illot modon, dum 0
ſex ſunt dñie qrũ ſic triplex diſtinguit᷑ viſio.ſcʒ coꝛꝑal.ii .Cũ illa ſit triplex. ſ.ſenſitiua exterioꝛ.imagi
4 ñũ ſufficiẽtia pʒ ſic.Om̃e em̃ qð vr ꝑał.imagiatiua. ⁊ intellectual. Si aũt a ꝑte medij g1
rẽ aliã ab ipſa ſimplr differẽte. m̃e em̃ qdð vr ab aia. aut videt᷑ p ſui eẽntiã. aut vi iaũt a pte medij tũc
13 30 Pr ifferẽte. Si p ſui eẽntiã vf. ſic ẽ idet᷑ ꝑ ſui eẽntiã.aut videt᷑ ꝑ ſui ſpẽm. aut vr
eſſe tripkr. Mã illa ſpẽs aut ẽ oine ꝑ ſui eẽntiã vr.ſicẽ vnꝰmodus qͥ ponit᷑ ſexto loc ſui ſpem. aut vr
b ẽs aut ẽ oino cocr i⸗ modus qͥ ponit᷑ ſexto loco. Si ꝑ ſui ſpẽm.B põ
eſt put appbendit a no cõcreta materie.aut abſtracta. aut ꝑti loco. Si p ſui ſpẽm. H põt
. hendit᷑ a ſenſu exterioꝛi. licct ſit ibi aliq racta. aut ꝑtim ↄcreta ꝑtim abſtracta. Cõ⸗
ctu. Medio mõ ꝓut appᷣ rioꝛi. licct ſit ibi aliqᷓ abſtractio. Sunplir abſtract⸗ abſtracta. Cocreta
6. apphendit᷑ ab imagi io. Siimnplłr abſtracta ꝓut appᷣhendit᷑ ab i
differẽtẽ. hoc pt eẽ d agine. ⁊ ſic ſunt tres pᷣmi modi. Si aũt res bʒ c P ab intelle⸗
5 uplr. Aut qꝛ ↄpat᷑ ad ip nt tres pᷣmi modi. Si aũt res bʒ cognoſci ꝑ rem abi
qrtus ⁊ qͥntus.Et ſi tu obijci pat᷑ ad ipam ſub rõne ſilis. aut in rõne effectꝰ. Et ſi P rem ab ipſa
ru8. obijcias ꝙ aliqd b rone ſilis. aut in rõne effectꝰ. Et ſic duo ſu 36
tum nec ↄꝛiũ facit co ꝙ aliqͥd pot ↄpari ad alterũ in rõne diſpati vel in rõc Zꝛij.d nt modi.vicz.
ec Zĩ gnoſcere aliqd niſi inciũ innuit gliquẽ rõne diſpati vel in rõc Zꝛij.dom ic⸗
gregat.ꝑ ↄñs cognoſcit ꝙ nigrũ cõ nqtũ innuit aliquẽ modũ in rone ſilis. Añ qͥ vren gnec diſra
GS bſcit ꝙ, nigrũ cogregat. qꝛ ſilr ſe b oppoſitũ e ſilis. Añ qͥ cognoſcit ꝙ; albũ di
e zobak fuehra reſunr grũ cõgregat. qꝛ ſilr ſe hb oppoſitũ ad oppoſitũ.ſ. rognoſeit ë albu viſ⸗
en rrectio ⁊c.Contra.h̊ videt᷑ potius a⸗ ppoſitũ.ſicut ꝓpoſitum ad ꝓpoſi
credit᷑ ꝑ auẽtẽ patrũ.tũc videt᷑ ꝙ fi. 5B videt᷑ potius ad ſ. poſitum ad ꝓpoſitum.
1 ẽ patrũ. tũc videt᷑ ꝙ fides nõ ſi us ad oppoſitũ q;ᷓ ad ꝓpoſitũ. Si em̃ ꝓbat᷑ iſtu
ꝙ nõ recte dicat ꝙ reſu 8 no ſit argumentũ.imo potius luſio.& ſi fides ẽ ñ ꝓbat iſtud qdᷣ
recte dicat ꝙ reſurrectio pbat᷑ ꝑ fidẽ patrũ. Itẽ ſi locu potius ↄcluſio. ſi fides ẽ argu vir
mentũ a loco ab aucte.g videt᷑ ꝙ fi p fidẽ patrũ. Itẽ ſi locus ab auẽtc ẽ incertiſſimꝰ. gumentů. viget
,40 Ae de ee e ata. 2 qᷓ numerat᷑ int᷑ ſpnalia chariſims cd ll
nalia chariſmata. Sed illud

„

Ni. . III
mnãõᷓ ſatiffacit:quia mgr boc dicit ad erxponendũ illã diffinitionẽ quã aplłs afignat.⁊ eonſtat q; apls loquit᷑ de ſuſeltc⸗
eiaata ꝓpterea dᷣm ẽ alit 'm q; męgf dicit illud qd credit᷑ ꝑer fidẽ.ꝑ ipᷣam fidẽ ꝓbat᷑. Ypᷣm eni qð ſunii
credit᷑ ꝓbat᷑ ꝑ auctẽ.auctas aũt nullius ẽ efficacie in ꝓbando niſi ꝑ fidẽ.⁊ ita tota firmitas argumẽti ad fi/ Olefckan
dem redit. Añ ſi aliqͥs qᷓrat vtrũ reſurrectio ſit futura.ꝓbat᷑ ꝙ ſic ꝑ auẽtes ſacre ſepture ⁊ ꝑ verba ꝓphetaꝝ ſſecnto
qui ita dixerũt.Sed ſi q̃rat vlterius vt ꝓbem ei ꝙ ipſi verũ dixerũt.rñdebit᷑ ei ꝙ ſcimꝰipſos verum dixiſie. ſemum
qꝛ a ſpũſctõ illumina 1 rtin
ti fuerũt. ⁊ ita certifi · eſt. Greg.tñ ſuꝑ zech.dicit.Q: niſi ſides pᷣus tenaa SGꝛego. iiin
Lati merii ſide us tur. nullaten ad ſpũalẽ amoꝛẽ attingit᷑. Hõ em̃ chari it
veeiftramur de eoꝛi kLas fidẽ. ſnides charitatẽ pcedit. qꝛ nemo põt amarc f manchi
certificatione ꝑ fide, qð nõ crediderit ſicut nec ſperare. Sʒ h accipi põt eẽ nänen
quã ab ipſo deo acc/ dictũ de fide que vᷣtus nõ ẽ. Ipᷣa em̃ ſpem ⁊ charitatẽ teſciei
pimꝰ. Et ſic ptz ꝙ ex frequẽter pᷣcedit.vel de actu fidei qͥ foꝛte nãlit actum olätbin
pſitio mgfi bona eſt. charitatis pᷣcedit ſicut actũ ſpei. Qð vba pᷣmiſſa dili⸗ Uhenenht
5nρdi gent norata innut. 7ca etiã que addit dicẽe. Hiſi ea ui
ſiges pbet ita æ inqt qᷓ audis credideris. ad amanduũ ea q; audis no in⸗ mnät
re et ꝓpꝛie dicatur ab flamaberis. QAue tm̃ de nõ viſis ẽ vt añ diximꝰ. VUñ nipckinc
aplo argumentũ. Chꝛiſ. Fides in aĩa nr̃a facit ſubſiſtere ea qͥ nõ vidẽẽ Chꝛit᷑. nooliin
8 f ¶ Eides charitatez ð qᷣbꝰ ꝓpꝛie fides ẽ.De viſis em̃ nõ ẽ fides ſ̊ agnitio. Ppilinni
pᷣcedit. Hoc videt᷑ eck ni fer⸗
falſum.qꝛ ſicut dicit Ambᷣ.Charitas eſt mr̃ vᷣtutũ caput.⁊ mr̃ pᷣcedit illud cuiꝰeſt mr̃. Itẽ glo.ſuꝑ illud te. füingutie
Noli emulari.dicit ꝙ ſpes ẽ introitus ad fidẽ.g videt᷑ ꝙ fides nõ ſit pᷣma int᷑ vtutes theologicas vᷣm qꝙ dr in nuiunh
Ir̃a. Itẽ oẽs vᷣtutes ſimul infundunt᷑.g nõ videt᷑ ꝙ reꝑiat᷑ in illis aliqs oꝛdo.R.ddm ꝙ eſt loqui de fide et toteneete
alijs vᷣtutib duplr.ſcʒ qᷓtũ ad bitũ ⁊ qᷓtũ ad actũ.Si qᷓ;tũ ad hĩtũ.ſic ẽ ibi ſimltas.Si qᷓtũ ad actũ.ſic ẽ ibi nã naſoſan
lis oꝛdo ꝓ eo ꝙ actus fidei pᷣambulus eſt ad actũ ſpei ⁊ charitatis. Hemo eni aliqͥd ſperat vel amat niſi ills Wpogne
cognoſcat ⁊ aliq̃ mõ credat.Ad illud qdð obr̃ ꝙ charitas ẽ mr.dᷣm q illud intelligit᷑ q̃tũ ad rõeʒ merendi. 1mſlizpe
SH charitas dr eẽ mr̃ vᷣtutũ nõ qꝛ illas generet.ſᷣ qꝛ illas fouet ⁊ nutrit vt ꝑueniãt ad ſtatũ pfec tõis. füpeithe⸗
Ad illud qð obijcit᷑ de glo.dᷣm ꝙ fides ibi nõ accipit᷑ ꝓ fide virtute vel eiꝰactu. ꝓ illo qð fidei ſuccedit.ſcʒ n dair
ꝓ ipſa beatiſſima viſien 22ðð lij ittanr
7 intelligentiã hui? ꝑtis incidit hic qõ cira obiecta ¶ In boc aũt diſtinguit᷑ virtꝰ ⁊ ſcia ᷣm phm iſſaſnben
1. duo. Pꝛimo eni qᷓrit᷑ de ipſa fide ſimplr di / ꝙ virtus ẽ in bonũ.⁊ ſcia ẽ in verũ.ſᷣ fides ẽ in verũ ffrlahtmn⸗
Llcta ſiue foꝛmata. Scdo vo q̃rit᷑ de fide qdã/ ſub rõne veri.g fides nõ eſt in geuẽ virtutis ᷣ magis giſcuucno⸗
modo diminuta ſiue infoꝛmi.Circa pꝛimũ querunt᷑ in genẽ ſcie. Oꝛ aũt fides ſit in veꝝ ſub rõne veri.ptz Pnferög
q̃nqʒ. Pꝛimno querit᷑ vtrũ fides ſit vtus ꝓpꝛie dicta. qm̃ fidei ẽ aſſentire pᷣme veritati Apter ſe ⁊ ſuꝑ oia. föpnſo
Scdo qrit᷑ vtrũ ſit in ꝑte aie affectiua vel cognitiua Wts virugable ẽoĩ hñti vſum ronis vłlle aliquid ſonb. and
Tercio q̃rit᷑ vtrũ ſit vᷣtus vna.Quarto q̃rit᷑ vtrũ ſit ſine rõne.S fides q credimꝰ in deũ nõ reqͥrit rõem.ẽ Naiaven
tante certitudinis qnte certitudis eſt ſcia. Quinto talis fides vituꝑabilis eſt. ſed nibil qð eſt vituꝑabile nſignmi
ꝗ̃rit᷑ de notificatõe Fiug ab aplo aſſignata. 3 rõem virtutis. vbi ẽ fides nõ pot eẽ virtus i no⸗ Verüdicch
⸗⸗ nueſtio.ſ. a bis. ¶ Itẽ qto aliqͥs actus ẽ rõnabilioꝛ tanto ẽ vir⸗ ſecieek
¶ Atrũ fides ſit vtus.⁊ loqmur hic de fide q̃ quis ec tuti ꝓximioꝛ. credere ꝑ rõem cogentẽ plus ſpectat ververhin
dit in deũ.Et ꝙ ſic oñdit᷑.Oð eſt pncipiũ nfr̃e ſalut ad virtutẽ q; credere abſq; rõe.Si g credulitas quã ireguine
bʒ rõem vᷣtutis.ſᷣ fides ẽ hmõi ſᷣm ꝙ ſepe dr i euan / quis bʒ per violentiã rõnis nec eſt virtus nec actus binoſce
gelio. Eides tua te ſaluũ fecit.̊ fides ẽ virtꝰ. ¶ Itẽ virtutis.multo foꝛtius videt᷑ ꝙ ipſa fides q̃ rõcʒ nõ mttuorlitf
qð eſt pᷣncipiuʒ purificatõis coꝛdis hʒ rõem vᷣtutis. ſequit᷑ nec rationi innitit᷑ careat ꝑfectione virtutis. tſepzeni
ſicut eni coꝛ nõ coinqninat᷑ niſi ꝑ viciũ.ſic nõ purifi⸗ ¶ P. dm ꝙ abſq; dubio ipᷣa fides q̃ in deum credi 10 iñ hlomnin
catuxr niſi ꝑ vᷣtutẽ.ſᷣ fides ẽ pᷣncipiũ purificatõis coꝛ mus nõ tm̃ eſt virtus.verũ etiã auriga virtutum.ſi/ Flänfmnduo
dig ſm ꝙ dr̃ Act.xv. Fide purificãs coꝛda eoꝝ ⁊c. cut de pꝛudentia dicit Berñ.ad Eugeniũ. Airt?ꝰ q̃dẽ ſttin i
¶ Itẽ ois hitus qui ẽ pꝛincipiũ diuine acceptionis eſt.qm̃ in ea ↄſiſtit rectitudo vite ſᷣm regulã iuſticie. lictlirnie
bʒ rõeʒ vᷣtutis.maxime cũ reſpicit derminati genus Juſtũ em eſt vt intellectꝰ nr̃ ita captiuet᷑ ⁊ ſiaceet tinart,
oꝑis.ᷣ fides eſt hmõi.ſᷣm ꝙ dr̃ ad Heb.xj.Siue fid ſumme veritati ſicut affectus nr̃. Sʒ ſubiacere ſum⸗ l
ipoſſibile eſt placere deo. fides plenã ⁊ ꝑfectã in ſe me bonitati nõ põt aia recta niſi intellectus umme tofn e
cõtinet rõem vᷣtutis.¶¶ Itẽ qð directã hʒ ꝛietatem veritati ꝓpter k ⁊ ſuꝑ oia aſſentiat.⁊ affcctꝰ ſüme ſcaſie her
viciũ ⁊ petm̃ virtꝰ eſt.̊ fides ẽ hmõi.qm̃ directe bonitati adhereat.Hanc autẽ rectitudinẽ nõ bʒ qͥs reif dps
opponit᷑ bereſi ⁊ infidelitati q̃ ſunt vicia et pctĩ.Sᷣ nolens ſed volens. nemo eni plus credit deo qᷓ ſibi. ſtn angun
fides ẽ virtus pꝛie dicta. ⁊ bocipᷣm pᷣt ꝓbari expᷣſe niſi ꝑ H̊ ꝙ vult intellectũ ſuũ captiuare in obſequiũ ine nn
p auctẽ auguſtini in ̃a. ¶ Sed õ. In eodeʒ genere xp̃i. Si g captiuatio intellectus in obſequiũ ſumme Ei ſaun
ſunt extrema ⁊ mediũ ꝓ eo ꝙ participat nam extre veritatis ſpectat ad rectitudinẽ vite. voluntas qua in Gt
moꝛꝝ. Sʒ fides cſt mediũ int opinionẽ ⁊ ſciam.ſicut quis vult ſe captiuare eſt voluntas recta. ⁊ hitus q nagrn
dicit mgr̃ Hug.in li. de ſacr̃is.vbi dicit.qꝙ fides ẽ cer mediãte ad boc expedit᷑ ⁊ adiuuat᷑ facit ad rectitu ſiiktus⸗
titudo de reb? abſentibꝰ ſupꝛa opinionẽ ⁊ infra ſciaʒ dinẽ voluntatis.& ſi iuſticia nõ ẽ aliud qᷓ; volũtatis 6 eitneſa⸗
oſtituta. Si nec opinio nec ſcia ẽ in genẽ virtutis. rectituto.⁊ fides nõ eſt aliud niſi bitus q intellectus ien en
Bee videt᷑ ꝙ nec fides in genẽ virtutis nr voluntaric captinat᷑ in obſequiũ xpi. rcſtat ꝙ ba itnti
s ene Nei Jeẽ hitus diſtinguũt ꝑ actus. ⁊ actus o bitus fidei ſpectat ad rectitudinẽ vite ᷣm reguzain ine

ſohoenen
Jneids
Umnetig ſi
a Pheng
wundiſe.

eg.

nt.

ti go ſolde⸗
ogcasfnoit
lognid ſitt
ad ci ſibi
ewd mrlii
nan
tad ſni uni⸗
Bfiaſct

2

vimnfna

cüsfiehien
ui nmnuozneß
c ſbroerag
weaer hat⸗
nwris enin
rino eiſtſinn⸗
iigsckfunen
d orliſiſni n
SGrhdicttutniſe
crntigeſtl
Gsantultvi

12

iuſticie.⁊ ideo habʒ in ſe rõem virtutis vere ⁊ ꝓpꝛie.
NMec ſolũ bʒ in ſe rõem virtutis vere.ſᷣ mag aurige
virtutũ qᷓrũlibet tã theologicaꝝ vicʒ qᷓ; cardinaliuʒ.
Sine fide enim non eſt cognitio ſummi ⁊ vere boni.
ſine cognitione autẽ ſummi ⁊ vrre boni non poteſt
eſſe expectatio ⁊ dilectio. Cognitio em̃ pᷣambula eſt
⁊ dirigit affectũ ad expectandũ ⁊ ad deſiderandũ.et
iõ neceſſario fides ſpem ⁊ charitatẽ pᷣcedit tanqᷓ re/
gula ⁊ auriga ipſarũ. Rurſus ſine cognitõne ſummi
boni nõ põt eẽ recta intẽtio.Hoc em̃ ſolũ fit recta in
tentione qð fit ad honoꝛeʒ ⁊ gloꝛiã dei.ſine vo recta
intẽtione nullꝰ actꝰ virtutis recte incedit. Qm̃ ̊ ha
bitus fidei ẽ q̊ mediãte ſũmũ bonũ a mẽtibus nr̃is
agnoſcit᷑.hinc eſt ꝙ fides dirigit noſtrã intẽtionẽ.et
boc regula ẽ ois oꝑationis bone.⁊ ois vᷣtutis me/
ritoꝛie.Et iõ nõ tm̃ dʒ dici virtus gratuita.ſed etiaʒ
virtutũ gratuitaꝝ regula ⁊ auriga.Et ↄcedende ſũt
auẽtes ⁊ rões q̃ ſ ad iſtã ꝑtẽ.¶ Ad illud vo qð pꝛi/
mo obꝛi in ↄꝛiũ qꝙ fides tenet mediũ int᷑ ſciam ⁊ opi/
nionẽ.ddᷣm ẽ ꝙ fides aſſignat᷑ q̃ſi mediũ int᷑ ſciam⁊
opinionẽ ab bug.nõ qꝛ conficiat᷑ ex illis duobꝰſicut
mediũ ↄficit᷑ ab cxtremis.ſed qꝛ mediũ locum tenet
qᷓ;tũ ad gradũ certitudinis.eſt em̃̊ mag certa qᷓ; opi

nio. ⁊ minꝰqᷓ ſcia ſicut videbit᷑ infra.de hoc aũt me/
dio nõ ẽ neceſſe ꝙ ſit in eodẽ genere ꝓximo cũ extre

mis. Poſſet etiã dici qꝙ hoc nõ hʒ neceſſitatẽ in mo/
ribꝰ.ꝓ eo ꝙ mediũ reꝑit᷑ in genere virtutis.⁊ extre/

ma ſunt in genẽ vicioꝝ. ¶ Ad illud qð obꝛ ꝙ ſcia di

ſtinguit᷑ in boc a virtute ꝙ; ipſa ẽ in verũ ⁊ virtus in
bonũ.dici põt ꝙ phᷣs loquit᷑ ibi de virtute ↄſuetudi⸗
nali q̃ ↄſiſtit circa actões ⁊ paſſiões.de q̃ dicit ꝙ vᷣtꝰ
ẽin paſſionibꝰ ⁊ oꝑationibꝰoptioꝝ oꝑatiua.⁊ bmõi

virtꝰ oꝛdinat in his q̃ ſt ad finẽ. De vᷣtute aũt intelle

◻
E

14

ctuali cuiuſmodi ẽ ſapia ⁊ intelligentia q̃ oꝛdinat in
ipᷣm finẽ nõ hʒ veritatẽ.⁊ hoc moò fides ẽ virtus.nõ
mõ pᷣmiſſo. Sʒ hic modus dicẽdi videt᷑ eẽ calũnio/
ſus in .ꝙ nõ tm̃ de virtute ↄſuetudinali verũetiã
de oi alia virtute ſub rõne virtutis videt᷑ poſſe hec
dꝛia aſſignari reſpectu ſcie. Et ꝓpterea dom ẽ ꝙ alit᷑
verũ ẽ obiectũ fidei.alit᷑ obiectũ ſcie. Scie inquã ob
icctũ ẽ.qꝛ eſt veꝝ viſum.Fidei aũt eſt obiectũ qꝛ eſt
veꝝ.verũ inꝙᷓ nõ viſũ ſed ſalutiferũ. Quia em̃ ẽ nõ
viſũ requirit᷑ ad ipᷣm cognoſcendũ alius hitus qᷓ; ſit
hitus ſcie. Quia ſalutiferũ.iõ hitꝰ ille ad ſalutẽ oꝛdi/
nat ⁊ ad vitã beatã.⁊ iõ hʒ rõem virtutis cõpletam.
Et ſic pʒ ꝙ nihil impedit qͥn fides poſſit eſſe in verũ
⁊ tñ nihilominꝰeẽ virtus.ꝓ eo ꝙ alio mõ eſt in veꝝ
qᷓ;ᷓ ſcia ᷣm duplicẽ ↄditionẽ pᷣaſſignatã.Eſt em̃ in xe
ritatẽ nõ viſa ſed veritatẽ ſalutiferã.Ouia em̃ nõ vi
ſa ẽ credit᷑ volũtarie.Quia aũt nõ ſolũ ñ viſa.ſᷣ etiã
ſalutifera.credit᷑ volũtarie ⁊ meritoꝛie.q̃ duo aliena
ſunt a ſpeculatõne ſcie. Añ ⁊ veritas in q̃ ẽ fides eſt
veritas ſᷣm pietateʒ.qꝗᷓ quidẽ nota eſt catbolicis.ſed
ignota fuit phᷣis. d illud qð obꝛ ꝙ credere ſine
rõne ẽ vituꝑabile.ddm ꝙ illud veꝝ eſt vbi auctas
nõ ſupplet locũ rõnis. Abi vᷣo auẽtas locũ ſupplet
rõnis nõ ẽ vituꝑabile ſʒ valde cõmẽdabile.Sic aũt
eſt in fide. Am̃ ⁊ ſi nõ aſſit intellectui ipᷣius creden/
tis rõ ꝓpter quam debeat veritati aſſentire.adeſt tñ

ſũme veritatis auctas q̃ coꝛdi ſuo ſuadet.quã etiaʒ

ſũmã veritatẽ ſcimꝰmentiri nõ poſſe.⁊ iõ impiũ eſt
ei nõ credẽ. ꝓpterea boc nõ tollit imo po:ius cõfert
fidei eẽ virtutẽ. ¶ Ad illud qd obẽ ꝙ quãto aliqd eſt
magis roõnale tauto magis ↄſonat virtuti ꝑfecte.di/

—

cendũ q rõnale dẽ aliqͥd duplr. aut qꝛ cõſonũ ẽ rõni
eleuate ⁊ illuſtrate a lumine veritatis ſuꝑne.aut qꝛ
cõſonũ eſt rõni ↄuerſe ad cognitionẽ ſenſibilem. St
pꝛimo mõ dicat᷑ rõnale.aõ hʒ inſtantiã.Si ſcdo mõ
dicat᷑ rõnale.falſitatẽ hʒ.qm̃ frequẽter rõ ad ſenſibi⸗
lia ↄuerſa iudicat cẽ vera qᷓ ſunt falſa.⁊ eẽ bona que
ſunt mala.⁊ ecõuerſo.AUñ nõ nulla vident᷑ ſibi irrõ-
nabilia q̃ ſunt valde rõnabilia.ſicut ptʒ.qꝛ nõ nulla
vident᷑ irrõnabilia phᷣis q̃ tñ vident᷑ valde rõnabi/
lia xpᷣianis.vt oino cõtinere.⁊ oino mẽdicare.⁊ ſilia
Et qᷓntũ pᷣcellit iudiciũ viri iudiciũ ꝑueri.tantũ pꝛe/
cellit iudiciũ viri xpᷣiani iudiciũ vniꝰph̊i.⁊ iudicium
rõnis ſurſũ ↄuerſe.iudiciũ rõis ad inferioꝛa dep̃ſſe.
⁊ iõ hoc nõ ipedit fidẽ eſſe virtutẽ.qꝛ credit aliq que
vident᷑ eẽ irrõnabilia hoi. Aliqñ em̃ ſunt rõnabilia
bomi ſpũali.et hoc facit ad rõem virtutis vt credat
ſine rne.Si em̃ crederet ꝑ rõem cogentẽ.illa credu
l. tas nõ eſſet volũtaria ſed neceſſaria.⁊ ſic nõ eẽt vir
tuoſa nec meritoꝛia.ſicut meliꝰ manifeſtabit᷑ infra.
Quscſtiseij.

¶ Atruz fides ſit in pte aie cognitiua an affectiua. Et

ꝙ ſit in ꝑte cognitiua videt᷑ pꝛimo ꝑ Aug.qͥ ſic diffi
nit credere in libꝛo de pᷣdeſtinatione ſctõꝝ. Credere

eſt cogitare cũ aſſertionc.ad illã g̊ vim ꝑtinet credẽ

ad quã ptinet cogitare.ſʒ cogitare ẽ potentie cogni⸗/
tiue. ⁊ credere.Si g in illa potẽtia ẽ fides cuiꝰactꝰ
eſt credẽ.videtur ꝙ fides ſit in ꝑte anime cognitiua.
¶ Itẽ ad Rom̃.x. Fides ẽ ex auditu.ibi gloſa.i.dat
intellectũ dũ de auditis mentẽ illuſtrat.Si g fides ẽ
ꝑ auditũ.⁊ fides illuminat mentẽ.⁊ tã au dire qᷓ illu
minari ſpectat ad partẽ aie cognitiuã.videt᷑ ꝙ fides
ſit in ꝑte aie cognitiua.¶ Itẽ refoꝛmatio imaginis
fit ꝑ tres virtutes theclogicas.ſʒ imago nõ tm̃ con-
ſiſtit in potẽtia affectiua.verũ ctiã in potẽtia cogni/
tiua. neceſſe eſt ꝙ aliq̃ virtus theologica refoꝛmet
potentiã cognitiuã.nõ eſt aũt aliã dare niſi fidẽ.ſi gS
virtus ẽ in ea potentia quã refoꝛmat.videt᷑ ꝙ fides
ſit in potẽtia cognitiua. ¶ Itẽ in eadẽ vi eſt virtus
gratuita.⁊ os illi ſuccedẽs in gloꝛia.ſʒ viſio qᷓ ſucce
dit fidei ẽ in pptentia cognitiua ſicut manifeſtũ eſt.
ergo ⁊c̃.¶ Itẽ in illa potentia aie eſt virtus tanqᷓᷓ in
ſubiecto circa cui?ꝰ actum explicat difficultatẽ.bitus
em̃ in ea potentia collocat᷑ ad cuiꝰ opus habilitat.
Si ꝑ fidẽ captiuat᷑ intellectus in obſequiuzʒ xpi.S
fides expedit actũ ipſius potẽtie intellectiuæ.eſt er/
go in ipſa tanqᷓ in ſubiccto. ¶ Sed Z. Lullius diffi
niens virtutẽ dicit ꝙ virtus ẽ hitus voluntarius.g
ſi fides ẽ virtus.eſt hitus voluntarius.ſj habitus xᷣ
luntarius ẽ in voluntate tanqᷓ in ſubiecto.ꝗ ⁊ fides.
¶ Itẽ Aug. de moꝛibus ecclie virtutẽ diffiniens di⸗
cit. ꝙ virtus nõ eſt aliud ꝙᷓ amoꝛ oꝛdinatus. ſi oĩs
virtus eſt amoꝛ eſſentialit᷑ loquẽdo.omis virtus eſt
in ea potẽtia cuiꝰeſt amare.ſed hoc eſt potẽtie affe/
ctiue nõ cognitiue. ois virtus ẽ in potentia affecti
ua. ¶ Itẽ mgr̃ Hug.in li. de ſacr̃is dicit ꝙ in affectu
fidei ſõa repitur.ſed in ea potentia ẽ virtus tanqᷓ; in
ſubiecto pꝛio in quo reꝑitur cius ſᷣſtantia.ſi ergo
bec eſt potentia affectiua.videt᷑ ⁊c. ¶ Item in nulla
potẽtia eſt virtus fidei qᷓ poſſit cogi. quia ſicut vicit
Aug.cũ cetera poſſit hõ nolens.credẽ nõ põt niſi w
lens.ſed potentia cognitiua põt cogi.g fides nõ põt
eſſe in potentia cognitiua.⁊ eſt in potẽtia cognitiua
wl affectiua. ᷓ ⁊c. ¶ Itẽ in illa potẽtia eſt virtus ſi/
cut in ſubiccto q̃ eſt pꝛincipiũ actus 1paemnig lli

—

—

gnitio yicz et affectio. In affectu quidẽ ſba fidei re

, * 2 4

. 8: . „ 2, à Le , NNM f=ðð=GD .
virtuti debite. ſy nullus aſſentit writati nõ viſe hiſt peritur.in cognitõne vᷣo materia. õ autẽ q̃ mouet᷑ ulid
qꝛ vult. ſi pꝛincipiũ actus credendi bʒ oꝛtũ a wlun ad hoc ponendũ eſt ꝙ actus volũtatis eſt eſſentialł n n
tate.neceſſe ẽ fidẽ eẽ in ea tanqꝗᷓ in ſubiecto ꝓpꝛio. Si ipſi fidei.nunqꝙᷓ em̃ eſſet virtuoſum credere niſi eſſet
tu dicas ꝙ ſimul ẽ in intellectu ⁊ affectu. Contra h voluntariũ. VUnde etiã Aug.dicit.qꝙ virtus non eſt n el
eſt. qꝛ vnus hitus ſimplex nõ põt eẽ in duabꝰpoten / aliud qᷓ; amoꝛ oꝛdinatus.Oi & fides ẽ virtus. reſpi/ ni ie
tijs. ſed cognitiua ⁊ affectiua ſunt diuerſe potẽtie ſi / cit actũ voluntatis vt ſibi eſſentialẽ. S et circa illam udel
cut oñſum ẽ ſupꝛa in ſco libꝛo. ſi fides eſt habitꝰ bʒ eſſentialit᷑ ↄſiſtere. Rurſus.q ipſi fidei cognitio wuen
vnꝰ.nõ põt eẽ ſimul et ſemel in illis wtẽtijs duabus eſſentialis ẽ. ⁊ illuminatio ꝑ quã intellectus dirigit luan
Et iteꝝ ꝑ hoc nõ ſoluit᷑.qꝛ adhuc reſtat qõ in q̃ illa in ſummã veritatẽ ei ſubijcit᷑.iõ ipſa fides eſſentialx ntonant
potentiaꝝ ſit pᷣmo et pᷣncipalr.qꝛ qdᷣcunq; hoꝝ det᷑. reſpicit actuʒ rõnis.⁊ ꝗpterea dicunt illi qͥ ſunt buiꝰ ggine
vident᷑ obniare rõncs q̃ ſunt ad oppoſitã partem. poſitionis fidẽ eſſe nõ tin in rõne ſed ctiã in volunta hihnal
15 (¶R.. ad p̃dictoꝝ intelligentiã ꝙ circa hoc diuerſi te. cũ vtrũq; actũ reſpiciat eſſentialit᷑. Quia vo actꝰ nci n
diuerſa ſenſerũt. Quidã em̃ dicere voluerũt ꝙ fides roõnis reſpectu actus volũtatis eſt malis.cũ rõ indi mremnübn
eſt in potentia cognitiua.⁊ in intellectu ſpeculatiuo netur a volũtate.ideo etiã dixerũt ꝙ in rõne mate/ lupaten
m qꝙ eſt ſxeculatiuus.Et rõ eoꝝ eſt iſta.qꝛ intellect?ꝰ ria fidei reꝑit᷑.in affectõe vero ſba.Oẽs aũt hij mo/ ganaun
ſpeculatiuus dẽ eſſe ille qͥ tendit in veꝝ ſub rõe veri. di dicendi a magnis clericis ſũpſerunt initiũ.et qui/ ſeguorve
fides añt facit intellectũ credere articulos.nõ qꝛ bo libet eoꝝ bʒ ſatis rõnabile fundamentuʒ. Et ſi quis neſtee
nos.ſʒ qꝛ veros.ita em̃ qͥs credit dãnationẽ maloꝛũ trecte intelligat.inueniet quẽlibet eoꝝ bꝛe aliqͥd ve/ altnecon
ſicut gloꝛificationẽ bonoꝝ.Et iteꝝ.Charitas ⁊ fides ritatis.At aũt hec planius fiant aſcendendũ eſt al/ Gnocßpo
diſtinguunt᷑ in obiecto q;tũ ad rõneʒ motiui.et qm̃ tius ad videndũ ſubiectum virtutis in generali.qð manbaben
charitas tendit in deũ ſub rõne boni.neceſſe eſt ꝙ fi· gquidẽ intucri poſſumꝰſatis plane qbuſdã pᷣſuppoſi Contpp
des tendat in deũ ſub rõe veri.vñ aſſentit ſumme ve tis.Virtus em̃ eſt ſᷣm quã cõſiſtit laus et meritũ.ſi⸗ Pltsfrinn
ritati nõ qꝛ bonitas ſed qꝛ veritas. Om̃ & intellectꝰ cut culpa ſᷣm quã attendit᷑ vituperiũ ⁊ demeritum. ltgenm,
ſpeculatiuus recipit verum ſub rõne veri.binc eſt Virtus ctiã eſt hitus reddens potentiã facilẽ reſpe/ Ciftine
dixerunt fidẽ eſſe in intellectu ſpeculatiuo inqtũ eſt ctu alicuiꝰactus.Si & virtus pꝛincipiñ eſt laudis ct ſeciaiuib
ſpcculatiuus. Hec obſtant bis verba phoꝝ.qꝛ ipſi meriti.neceſſariũ eſt eã poni in illa potẽtia ꝗᷓ eſt pn finpr
de veritate fidei nibil intellexerũt. Alijs aũt alit᷑ vi / cipiũ pꝛimũ opis laudabilis ⁊ meritoꝛij. NMa ſi pone Hülcane
detur eẽ dm. vicʒ. ꝙ fides eſt in intellectu pꝛactico. retur in potẽtia inferioꝛi.tũc virtus potẽtie naturał ewatine
Intellectus em̃ pꝛacticus dr eẽ intellectus extẽeſus imꝑaret virtuti gtuite.Si & li.ar.pᷣncipiũ eſt meriti Gonponit
m ꝙ vult ph̊s ꝙ intellectꝰſpcculatiuus extenſione ⁊ demeriti.neceſſe ẽ oẽm vᷣtutẽi li.ar.poni.Rurſus. Gtolitur
16 fit pꝛacticus. Contingit aũt intellectũ extendi trip'cũ habitꝰ?ſit in ea potẽtia circa cuiꝰactũ explicat dif/ ſeogenr⸗
Vel p pↄiunctionẽ ſui cũ affectione a qᷓ inclinat᷑. Acl ficultatẽ.⁊ virtus ſit habitus.neceſſe eſt eã reperiri ſenteinn⸗
p ↄiunctionẽ ſui cũ affectione ad quã inclinat. NHel in ea potentia ſicut in ſubiecto quã ad opus habili/ ccaltvite
p ↄiunctionẽ ſui cũ oꝑatione quã dirigit et regulat. tat. Qm̃ g̊ quedã virtutes explicant actus rõnalis. ſeszdpen
Oibus aũt his modis ↄtingit fidẽ poni in intellectu quedã actus ↄcupiſcibilis.quedã actus iraſcibilis. Criantpre
extenſo ſiue pꝛactico ?m varios ipſius fidei ſtatus. ideo quaſdã neceſie ẽ poni in rõnali.quaſdã in con/ Käüottt
Mã fides ſimplr dicta ſiue ſit infoꝛmis ſiue foꝛmata cupiſcibili.quaſdã in iraſcibili. His pᷣſuppoſitis fa/ kelkina
q̃ facit hminẽ credere deo in his q̃ nõ videt.ẽ in iũßo cile eſt videre qͥd eſt ſubiectũ fidei. Si em̃ fides vir Poſſichente
intellectu inq;tũ inclinat᷑ ab ipſa wlũtate.nõ em̃ cre tus ẽ circa quã oↄſiſtit laus ⁊ meritũ.neceſſe ẽ ꝙ ipſa Gannmnoce
deret niſi ellet. Fides aũt foꝛmata q̃ quis credit in in libero arbitrio ponat᷑.Rurſus.ſi fides habitus ẽ ſchian
deũ ẽ ĩ ipſo intellectu inq;tũ inclinat affectũ.Ad hboc ꝑ quẽ intellectus captiuat᷑ in obſequiũ xpᷣi.⁊ innitit olcintu
em̃ qꝙ aliqͥs credat in deũ ꝑ fidẽ foꝛmatã.opoꝛtet vt vxcritati pꝛime ꝓpter ſe.⁊ hoc mõ dẽ intellectus quo D
in ipᷣm amãdo tendat.ſᷣm q hẽ in lr̃a. Fides ant pꝑ daãmodo ſpeculatiuus.neceffe eſt ꝙ babitus fidei qͥ⸗ intag
fecta de qᷓ dicit apłs qꝙ eſt opans ꝑ dilectionẽ.illa q/daãmodo ſit in intellectu ſm ꝙ hʒ rõem ſpeculatiui. obliente.
dem cſt in ipſo intellectu inq;tũ mediãte affectu diÄri Et qm̃ intellectus nõ habilitat᷑ ad aſſentiẽdum ipſi nilari⸗
git opus.Et ſic ptʒ ꝙ ſᷣm iſtos fides eſt in intellectu veritati pꝛime ſᷣm ſuũ iudiciũ ſed ſᷣm voluntatis im antan
pꝛactico ſiue extenſo.ſᷣm diuerſos ipᷣius fidei ſtatus. periũ.ideo fides nõ reſpicit intellectũ tanq; pure ſxe Pbiripe
ſiue iutellectus pꝛacticus dicat᷑ ꝓpꝛie ſiue cõiter. ſiue culatiuũ.ſed neceſſariũ eſt ꝙ ipſa ſit in ipſo intelle/ D
magis ꝓpꝛie. m ꝙꝙ magis et magis habet extendi. ctu ſm ꝙ eſt quodãmõ extenſus ⁊ ab affectu incli/ Sekin
Natio aũt q̃ mouet iſtos hoc ponere nõ ſolũ eſt ver natus. Rurſug af ipᷣm velle credere.eſt eſſentiale fta,
bum phᷣi qͥ dicit ꝙ virtutes ſunt in intelligentia pꝛa ipſi fideci.hinc eſt ꝙ habitus ille nõ tm̃ reſpicit intel- niif ma
ctica.ſed etiã ipſa rõ recta q̃ dicit ꝙ virtus nõ poteſt lectũ vt ſpeculat᷑ ſummã veritatẽ.nec etiã inelinat uaneen
cſſe niſi hitus voluntarius.cuʒ circa ipſam conſiſtat ab affectu.ſed etiã ipſum affectũ.Ex his pʒ ꝙ nõ eſt ilurn
laus ct meritũ.⁊ iõ im poſſibile eſt ꝙ virtus fidei ſit repugnantia inter pᷣdictas poſitiones.ſi qͥs recte in n
in intellectu niſi inquantũ intellectꝰ iungit᷑ affectui. telligat.imo ex oibus quaſi colligit᷑ vna veritas inte wiſnin
Intellectus aũt iunctus affectui ct ipſi ꝑmixtus d̃ gra.qm̃ fides vt eſt virtus eſt pꝛincipiũ meriti.⁊ re⸗ l ſi
eſſe intellectus extenſus.vel intellectus pꝛacticus.? ſpicit liberũ arbitriũ vt ſubiectũ. Inq;tũ vᷣo bitus ẽ Rln
ideo dixerũt iſti fidẽ eſſe in pꝛactico intellectu. Re gquodãmõ reſpicit intellectũ ipeculatiuũ ⁊ cius actũ
ſtat adpuc terciꝰ modus dicẽdi vicʒ ꝙ fides nec eſt q eſt credẽ veꝝ.Quia vo quodãmõ intellectũ exteꝛ
oino in potentia cognitiua.nec oino in potentia af/ ſum ⁊ eius actũ qui eſt credere volũtarie.ſiue credẽ/ Gis
fectiua.ſed quodãmõ in hac.quodãmõ in illa.Et ; d in deũ tendere.quodãmõ ipᷣm affectũ ⁊ eius actũ 4 ſte⸗
eſt qʒd dicit męr̃ Hugo de ſctõ victoꝛe in libꝛo de ſa- qᷓ eſt vllle aſſentire ei ad qdð rõ ex ſe nõ põt attingere tmne
cramentis.duo init ſunt in qbus fides conſiſtit. co. Si tu obijcercs ꝙ iſta nõ pñt ſimul ſtarc.qꝛ cũ fides umnt
ſit hitus ſimplex.⁊ vnus habit? ſimplex ſit in vna wp Alne

i

dek tentia tanqᷓ in ſubiecto. nõ videt᷑ ꝙ; poſſet oẽs illas ſpes.⁊ charitas.tria bec.ſed ſpes et charitas habent
ii 12 potentias tanq; vnum ſubiectũ reſpicere.Ad boc di vnitatẽ m ſpẽm. ergo et fides. ¶ Item fides nulli
ð 4 cendũ ꝙ nibil impedit vnã ⁊ eandẽ virtutẽ dicẽ eſſe aſſentit niſi ꝓpter ſummã vritatẽ. ſeo ſumma veri/
in N ſimul in libero arbitrio.⁊ rõne.⁊ voluntate.Quia ſi tas tĩ vna eſt. ergo ratio credendi eſt vna.ſed babi
* cut in ſcdo libꝛo oſtenſum fuit libe. arbi. nõ dicit po- tus diuerſificat m foꝛmã et ſpẽm a pte rõnis noti⸗/
en tentiã diſtinctã a rõne ⁊ voluntate ᷣm rem ⁊ eſſen/ uecet intellectiue. Si ergo ratio credendi eſt vna.ne
agtd tiam. imo vᷣm ꝙ vult btũs Augꝰ.libeꝝ arbitriũ com ceſſe eſt virtutẽ fidei qua creditur vnã eſſe ſpeciem.
tt e plectitur tres wotentias.ſcʒ iraſcibilẽ. ↄcupiſcibilem. Itẽ qui credit deo nõ iudicat᷑ eſſe fidelis niſi cre-
li⸗ Dee 18 Trõnalem. Et ideo nullum incõueniens eſt ꝙ vna / chat in omnibus articulis.ſed fides virtus facit vnũ
icſurboc queq; virtus qꝗᷓ reponit᷑ in vna iſtarũ potentiaꝝ ſm quẽq; eſſe fidelem. ergo non eſt vera virtus niſi per
Vunm ꝙ habitus.ᷣ in libero arbitrio reponat jm ꝙ virtus ipᷣm omnia credibilia credant᷑ ⁊ in vnũ colligantur.
Whomm ⁊ meriti pꝛincipiũ.Similr nullũ eſt incõueniens po ſed nõ colligerent᷑ in vnũ pfecte niſi fides eſſet vir⸗
Nsaißͤt nere vnũ babitũ eſſe in rõne ⁊ voluntate.ita ꝙ vnaʒ tus vna.ergo neceſſe eſt ꝙ fides vna fit reſpectu om⸗
uſente⸗ illaꝝ potentiarũ reſpiciat q;tũ ad actũ materialẽ.al / nium qedibiliũ. ¶ Item nõ eſt alia obedientia m
üitd teram qᷓ;tũ ad actũ foꝛmalẽ. Sicut patet ꝙ habitus ſpẽm qᷓ; obedire deo in mandatis pꝛime tabule.⁊ in
mniagi⸗ ſcie quo ad quid reſpicit memoꝛiã.ſc quo ad reten · mandatis ſecũde.licet mandata pꝛime tabule oꝛdi/
mmbians tionẽ ſpeciei.⁊ quo ad quid intelligentiã.ſcʒ quo ad nent ad deũ.mandata wero ſecunde oꝛdinẽt ad pꝛoxi
zeliͤle facilitatẽ cõuerſionis.⁊ tñ dr vnus habitus ſimplex mum. ergo pari rõne non crit alia fides qua aſtentit
Gdencickt⸗ Muis em̃ potẽtie diſtincte ſint.nibilominus tñ con pme vritati in articulis reſpiciẽtibus diuinitatem.
ingangnis tinnari habent in vno ſubiecto.rõne cuiꝰ põt eſſe in et in articulis reſpicientibus bumanitatẽ. Et non
huſcäzihne cis vnitas ꝓpꝛietatis.ſicut vna ſanitas ponit᷑ eſſe in eſt dare aliqͥd ᷣm qð fides plurificet᷑ ⁊ diuerſiſicet᷑.
nseeneni multis mẽbꝛis coꝛpoꝛis intcrius.⁊ vna honeſtas in ergo neceſſe eſt fidei virtutẽ eſſe vnam ſᷣm ſpeciem.
itnoinn multis exterius.Ex his poteſt elici ⁊ baberi gñaliter Sed contra. Habitꝰ diuerſificãt᷑ ꝑ actus.et actꝰ
rüſclitt⸗ quid ſit ſubiectũ cuiuſlibet virtutis.⁊ qͥd ſit ctiã ſub. obiccta. ſed obiectũ fidei nõ ſolũ eſt verũ increatũ.
güͤckluct iectũ cuiuſlibet vicij ſiue pcti. Põt etiã baberi deter · tEvytpote ꝙ deus ſit trinus ⁊ vnus.ſed etiã verũ crea/
ainnick minatio ꝓpoſite qõnis videlicet qͥd ſit ſubiectũ fidei. tum. vtpote ꝙ xpᷣs ſit natus ⁊ paſſus.Si ergo crea/
mi iipr Mã licet inetũ virtus meritoꝛia dicẽda ſit cſſe in li ·tum ⁊ increatũ nihil habent cõmune.imo differunt
Nritrtint bero arbitrio.inqtũ tñ habitꝰ reddens potentiã fa/ eſſentialiter ⁊ foꝛmalit᷑.neceſſe eſt ponẽ ꝙ fides quzæ
chüͤcknm cilem ponẽda eſt quodãmõ in potẽtia cognitiua ſi / credimus diuinitatẽ.⁊ fides qua credimus humani
R cut oſtẽdunt rõnes ad pꝛimã partẽ.qm̃ ad fidẽ perti tatẽ.ſit alia ⁊ alia pᷣm ſpẽm.¶ Itẽ ſicut voluntas ſe
niath, net cogitare.ad fidei ꝓpꝛietates ꝑtinct illuminare et habet ad volita. ⁊ ſcia ad ſcibilia. ſic ſe habz fides ad
urn rõem refoꝛmare.⁊ intellectũ captiuare.ipſi etiã fidei credibilia. ſed voluntates diucrſiſicant᷑ ⁊ numeran/
unurchi⸗ ſuccedit videre.que oia reſpiciunt cognitionẽ. IJdeo tur ſm diuerſitatẽ volitoꝝ.ſilłr et ſcie m diuerſitatẽ

unsſts. rõnes ad partẽ illam inducte ſunt ↄcedende.nec eis ſcibiliũ.videt᷑ ergo rõne ↄſimili ꝙ fides verificarihba

matichie obuiant rõnes ad oppoſitũ. Qĩ licet fides reſpiciat beat ſᷣm diuerſitatez credibiliũ.⁊ ſic redit idẽ quod
icgiüntn actũ potentie cognitiue.nõ tñ ipᷣm reſpicit oino pu pus. ¶ Itẽ donũ ſapiẽtie ⁊ ſcic ſunt diuerſa vna.?
Giptitsl⸗ re.ſed inqᷓtũ hʒ affectionẽ cõcomitantẽ ⁊ quodamõ boc nõ ob aliud niſi qꝛ vnũ eſt de eternis.⁊ aliud de
chſesi poſſidentẽ.⁊ ideo etiã neceſſe ẽ ponere ꝙ fides quo/ tꝑalibus.Si g fides ẽ de iſtis ⁊ illis. videtẽ ꝙ ipßda
utſtinan dammodo ſit in affectione.ſicut dicit mgr̃ Hugo de foꝛmalr habeat diuerſiſi cari. ¶ Itẽ timoꝛ ⁊ ſpes fũr
R ſetõ victoꝛe. Et hoc qꝛ eſt habitꝰ volũtarius ⁊ amoꝛ affectiones foꝛmalit᷑ differẽtes.et quia timoꝛẽ de fiu
piͦfin oꝛdinatus. et talis nature eſt actus eius ꝙ ad ipſum turis malis.·ſes autẽ de futuris bonis.ẽ fides nõ tĩ
zirtlaneſn end por cogi inuitus. Et iõ conccdi poſſunt rõnes eſt de futuris bonis vtpote de gloꝛia eterna. ſed etiaʒ
insfili q̃ ſunt ad partẽ ſequẽtẽ. O aũt rõnes ſibijnuicẽ nõ de futuris malis vtpote de ſupplicio eterno. videk
iullri. obuient ſed vtrimq; verũ cõcludant ſatis clare bõt ¶ꝙ fides de his ⁊ de iſtis babeat foꝛmalr diuerſificani.
nie videre.ſi quis põt cape ꝙ ad eſſe fidei virtutis con / ¶ Itẽ nulla virtus hbʒ plenã rõnẽ virtutis niſi ean
ſan currit actus rõnis ſimul ⁊ volũtatis.qð bene innuit concomitet᷑ recta intentio reſpectu finis.ſed fides
n geit apls in ipſa notificatione fidei cũ dicit fidẽ eẽ ſU=um que dirigit intentionẽ.ergo neceſſe eſt ꝙſi des ofi⸗/
ſic rerũ ſrrandaꝝ. argumentũ nõ apparentiũ.tangẽs virtutes circũeat qtũ ad eaꝶ fines. ergo ſi virtus ꝗᷣ
pb 4 qð eſt in ea cognitionis ⁊ qdð eſt affectionis. Munqᷓ omnes virtutes circuit nõ eſt virtus ſpãlis.ſed vir⸗
8 nil em̃ fies eſſet virtus qtũcunq; intellectũ illumina/ tus generalis ad omnes.videtur ex hoc poſſe colli /
e ch⸗ ret. niſ etiam voluntatẽ quodamõ rectificaret. ſicut gi fidem non eſſe virtutẽ vnam m ſpeciem. ([RB. 19
whil u patet in dono ꝓphie.qꝛ illuminat intellectũ ad eandẽ dicenduʒ ꝙ fides ſiue in codem ſiue in diuerſis vna
ii ad qꝗᷓ illuminat fides.⁊ tñ nõ ponit᷑ eẽ virtus.qm̃ in eſt ſin ſpẽm.ꝓ eo ꝙ non diuidit᷑ in ſpẽs q;uis in di⸗
ence illa illuminatõne nõ cooꝑat᷑ volũtas ſed qdð coopa uerſis diuerſificetur ſᷣm numerũ.Et huius ratio eſt
ſigſnen tur in fidci aſſenſu ⁊ actu. Ex bis patere poſſunt e¶ quoniam vnitas virtutis attenditur m vnitatem
nati, que obiccta ſunt ⁊ ↄſimilia q̃ circa boc obijci pñt. actus pꝛincipalis. AUnitas actus pꝛincipalis atten/
inetn n, — l ditur pᷣm vnitatem obiccti pꝛimi. Et quoniam ob-⸗
ziͦigtn⸗ .RK ¶ Queſtio. iij. iectum pꝛimum fidei vnum eſt. binc eſt ꝙ neceſſe eſt
iſnunin virtutem fidei eſſe vnam. Hoc autẽ planius fit per
ckrücnen ¶ Ntrũ fides ſit virtus vna. Et eꝙ ſic videt᷑. Eph̊.iij. cxemplum in conſimili.Sicut enim videmus in ba/20
nhrart. dicit. vnus deus. vna fides.⁊ vnũ baptiſma.ſed ba/ bitu videndi ꝙ virtus viſiua habet obiectum per
Gitasnn ptiſma vnitatem babet ſm ſpẽm ad quidẽ eſt ſacra accidens.ſicut dicimur videre equum vl wminem.
rmneenr mentum fidei. ergo videt᷑ multo foꝛtius ꝙ ⁊ ipſa fi habet etiam obiectum per ſe. ſicut dicimur videre al
lüfth des c—. ¶ Item. J. ad Coꝝ.xiij. MNunc manẽt fides. bum ⁊ nigrum.habet etiã obiectum nõ ſolnulperſe
ſtoy L iiijz

. 6 . .
EEFE
“„ — —— „

ſed etiã pᷣmo ſicut dicimur videre lucidũ.⁊ q;uis ob
iectũ ꝑ accidẽs ſiue obiectũ mãle ipᷣius viſus diuer/
ſificet᷑ in ſpẽ.ſicut equus differt ſpẽ ab hoie.⁊ etiam
obiectuʒ ꝑ ſe ſpẽ differat ſicut albũ ſpẽ differt a ni/
gro.nõ tñ bitus videndi ſᷣm ſpẽm diuerſificat᷑.qꝛ rõ
obiecti pᷣmi vicʒ ipſa rõ luminoſitatis vna ẽ in om̃i
21 viſibili. Sic ⁊ in ꝓpoſito intelligendũ ẽ.ꝙ licet fides
hbabeat multa obiecta ꝑ accidẽs.ſicut oia qᷓ ↄſequũ/
tur ad articulos.multa etiã obiccta ꝑ ſe ſicut etiam
ipſos articulos plures ⁊ diſtinctos.qꝛ tñ vna eſt rõ
credendi in oibꝰvicʒ ipſa ſũma veritas cui ipᷣa fides
innitit᷑ ꝓpter ſe ⁊ ſuꝑ oia.ideo ipſa fides eſt ſpẽ vna.
qᷓntacũq; repiat᷑ in credẽdis dꝛia.Et eſt ſile. Si ego
crederẽ alicui hoĩ veraci qꝛ verax ẽ.cadẽ credulitate
q̃ crederẽ ipᷣm eſſe veracẽ crederẽ oia eſſe vera q̃ di
cit qᷓntũcunq; de viuerſis materijs loqueretur. Per
bunc modũ in ꝗꝓpoſito intelligendũ ẽ.Ct idcirco cõ/
cedende ſunt rõnes oñdentes fidem bĩe vnitatẽ m
22 ſpẽm. ¶ Ad illud vo qð pᷣmo obꝛ q; actus diuerſiſi-
cant᷑ ꝑ obiecta iã pʒ rñſio.qm̃ boc nõ intelligit᷑ de qͥ
cunq; obiecto.ſed de obiecto qð eſt obiectum ꝑ ſe et
pꝛimo.qð quidẽ nõ tm̃ bʒ rõem malis.ſ etiã rõnem
actiui ⁊ motiui.hoc aũt mõ nõ eſt obiectũ fidei niſi
ipſa ſũma veritas.ſicut infra meliꝰpatebit cũ de ob/
23 iecto fidei inqͥret᷑. ¶ Ad illud qd obẽ ꝙ ſic ſe bʒ fides
ad credibilia ſicut volũtas ad volita.⁊ ſcia ad ſcibi/
lia.dm q nõ eſt ſile.qm̃ ſcia in diuerſis ſcibilibꝰ di/
uerſas intuet᷑ rõnes ⁊ diuerſa media ꝑ q̃ illa cogno/
ſcit. Silr voluntas in diuerſis volitis diuerſa intue⸗
tur appetibilia ꝑ q̃ illa appetit. Jõ tã wlũtas qᷓ; ſcia
diuerſificant᷑ penes illa qᷓ apxetit ⁊ cognoſcit. Fides

aũt vnicã intuet᷑ rõem pſᷣm oĩia credibilia credit.

Ta pter diuerſitatẽ credibiliũ nõ bʒ diuerſicari.
⁊24 ¶Ad ülud qò obꝛ ꝙ donũ ſcie 2 ſapie diuerſificant᷑
dm ꝙ nõ eſt ſile.qꝛ ſapia negociat᷑ circa eterna ſᷣm
rõnes et᷑nas.⁊ ſcia circa tꝑalia m rões tꝑales.⁊ ido
diuerſificat᷑ qͥ negociat᷑ ſm rõnes alias ⁊ alias. Fi/
des aũt nõ ſic.imo tam circa creata qᷓ;ᷓ circa increata
verſat᷑ m dictamẽ veritatis et᷑ne.⁊ iõ non ſic hʒ di/
25 uerſificari. ¶ Ad illud qð obẽ ꝙ timoꝛ ⁊ ſpes diuer/
ſificant᷑.qꝛ ſunt de bonis ⁊ malis.dm ꝙ non clt ſile.
qꝛ timoꝛ reſpicit malũ ſ̃m ꝙ malũ.⁊ ſpes bonuzʒ ſᷣm
ꝙ bonũ.⁊ ita ᷣm rõnes diuerſas. Fides aũt bona ⁊
mala nõ ↄſiderat niſi inqntũ cadunt ſub dictamine
veritatis. ⁊ ita ſub rõne vna. Ita enim credit malos
puniri ſicut btõs pᷣmiari. Ita etia verũ ẽ vnũ ſicut ⁊
26 reliquũ. ⁊ ita dictat veritas vnũ ſicut ⁊ alterũ. A4
illud qð obẽ ꝙ fides dirigit oẽs vtutes.dom ꝙ ex h
nõ ſequit᷑ ꝙ fides ſit vtus gñalis.ꝓ eo ꝙ ↄtingit vir
tutes ſeipſas circũincedere. ⁊ obiectũ vniꝰ virtutis
bene põt eẽ male alterius virtutis.⁊ tñ abinuicẽ di/
ſtincte ſunt.qꝛ diſtinguunt᷑ penes obiecta ꝓpꝛia.que
nõ tm̃ hñ̃t rõem malis veruetiã rõem motiui.Obie
ctum em̃ mãale nec facit ↄuenientiã in ſpẽ nec dꝛiazʒ.
⁊ ꝓpterea nõ ſequit᷑ ꝙ fides ſit cõis alijs virtutibus.
qꝛ reſpicit eoꝝ obiecta ⁊ fines. Reſpicit em̃ illa ſolũ
modo ꝑ modũ materie circa quã verſat᷑.obiectũ tñ
Apꝛiũ ⁊ pꝛimũ hʒ diſtinctũ ab alijs virtutibꝰpᷣm cuiꝰ
obiecti En rae⸗ haner⸗ fidẽ eſſe vnã ᷣm ſpẽm ſi/
cut in pᷣcedentibꝰ oñſum ẽ. ((Doõ. ij. d
¶ UAtrũ fides ſit certioꝛ qᷓ ſcia. Et ꝙ ſic videt᷑ Aug.ni⸗
hil eſt hoi certius ſua fide.g videt᷑ qꝙ fides maioꝛ eſt
vel ſaltẽ equalẽ certitudinẽ habeat qᷓ; ſcia. ¶ Item
phᷣs. AVirtus certioꝛ eſt oĩ arte.ſ fides ponit᷑ in gene

AII.

re virtutis.ſcia aũt ⁊ ars ſunt eiuſdẽ generis. ma⸗

gis ẽ certitndo in fide qᷓ; ſit in hitu ſcie. ¶ Itẽ certiꝰ

cognoſcit᷑ qʒ cognoſcit᷑ in lumine veritatis pᷣme qᷓ
qð cognoſcit᷑ in lumine veritatis create. Sʒ qdð co⸗
gnoſcit᷑ fide cognoſcit᷑ in lumine veritatis pᷣme.qd
aũñt ſcia cognoſcit᷑ in lumine veritatis create cogno
ſcitur.ẽ̊ maioꝛ eſt certitudo fidei qᷓ ſcie. ¶ Itẽ certiꝰ
eſt illud in quo nõ cadit erroꝛ.qᷓ circa quod contin/
git errare.ſed fidei non pmiſcetur erroꝛ. cognitioni
autem philoſophoꝝ multi erroꝛes permiſcent᷑.ergo
maioꝛ Sreend fidci qᷓ;ᷓ ſit certitudo alicuiꝰ ſcie
pbice. ¶ Itẽ certioꝛ ſcia certiꝰbʒ fundamentũ. ſec
qnto aliq ſcia nobilioꝛ ⁊ ꝑfectioꝛ eſt.tãto certioꝛ eſt.
ſed ſcia theologie ẽ oino ſcia altiſſima ⁊ nobiliſſima.
&R certiſſima.Si g̊ fides ẽ fundamentũ totiꝰſcie tbeo
logice.neceſſe ẽ ipaʒ eẽ certiſſimã.Eſt ẽᷓ in ea maioꝛ
certitudo qᷓ; in aliqᷓ alia ſcia. ¶ Sed ↄ. Hug.de ſctõ
victoꝛe.Fides ẽ certitudo q̃dã aĩ de rebꝰabſentibus
ſupꝛa opinionẽ ⁊ infra ſciam oſtituta. minoꝛ ẽ cer⸗
titudo in ipſa fide qᷓ; in bitu ſcie. ¶ Item certius co
gnoſcit᷑ illud de qͥ non põt dubitari qᷓ; illud de q̊ͥ põt
dubitari.ſed qð qͥs cognoſcit ſciali cognitiõe ſic no/
uit ꝙ de co dubitare nò põt.Qui aũt nouit aliqd co
gnitione fidei põt de eo dubitare.ſicut pʒ.̊ maioꝛ ẽ
certitudo ſcie qᷓ; fidei. ¶ Item certius cognoſcit᷑ q
cognoſcit᷑ apta viſione q; qd cognoſcit᷑ ſola creduli
cate.Sed ꝑ ſciam cognoſcit᷑ aliquid aperta viſione
viſione. per fidem ſola credulitate. ergo certioꝛ eſt
tioꝛ eſt ſcia q; fides. ¶ Itẽ qnto aliqͥd cognoſcit da
rius tanto cognoſcit certius.Sʒ fides cognoſcit ꝑer
ſpeculũ in enigmate.ſcia aũt reuelata facie.ꝗᷓ maioꝛ
eſt certitudo quã hʒ ſcia qᷓ; illa quã hʒ fides. ¶ Jtẽ
certius cognoſcit᷑ qd põt ꝓbari qᷓ; qd nõ põt pbari.
ſed qð qͥs cognoſcit bitu ſcie põt ꝓbare alij quãtũ/
cunq; aduerſanti.⁊ eũ ↄuincere neceſſario.ita ꝙ nõ
põt dicere. Mõ ſic aũt ẽ de fide. fides nõ hʒ tantã
certitudinẽ quantã bʒ hitus ſcie.¶ Ry.dm q; cum
cõpamus certitudinẽ fidei ad certitudinẽ ſcie pᷣt in/
telligi duplr. Mã vno mõ ſcia pᷣt dici apta ⁊ certa vi
ſio dei in patria. Et h̊ mõ nõ eſt qõ nec dubiũ qn ſcia
iſto mõ pᷣcellat in certitudine ipſam fidẽ.ſicut gloꝛia
pᷣcellit grãm.⁊ ſtatꝰpatrie ſtatũ vie. Alio mõ dẽ ſcia
cognitio quã qͥs bʒ in via.Et iſta põt eẽ dupłr. Aut

27

28

reſpectu illoꝝ qͥꝛũ eſt fides. Aut reſpectu alioꝝ co/

gnoſcibiliũ.Si reſpectu illoꝝ quoꝝ eſt fides.ſic ſim
pliciter loquẽdo certioꝛ eſt fides qᷓ; ſcia. EXñ ſi aliqᷣs
phᷣoꝝ cognoſcit aliquẽ articuloꝝ rõcinãdo. vtpote
deũ eẽ creatoꝛc.vel deũ eẽ remuneratoꝛẽ.nũq; tñ ita
certitudinalr cognoſcit ꝑ ſuã ſciam ſicut verus fideł
p ſuã fidẽ.Si aũt loqmur de ſcia ſᷣm ꝙ eſt cognitio
alioꝝ cognoſcibiliũ.ſic quodãmõ certioꝛ eſt fides qᷓ

ſcia. ⁊ quodãmõ econtrario. Eſt em̃ certitudo ſpecu

lationis.⁊ eſt certitudo adheſionis.Et pꝛima quidẽ
reſpicit intellectũ. Scda vᷣo reſpicit ipᷣm affectũ. Si
loqmur de certitudine adbeſionis.ſic maioꝛ eſt certi
tudo in ipſa fide q;ᷓ ſit in babitu ſcie. ꝓ eo ꝙ vera fi/
des magis facit adherere ipᷣm credentẽ veritati cre/
dite qᷓ; aliqua ſcia alicui rei ſcite. Hidemꝰ cm̃ wros

fideles.nec ꝑp argumẽta.nec ꝑ toꝛinenta.nec ꝑ blan/

dqimenta inclinari poſſe vt vritatem quam credunt
ſaltem oꝛetenus negent. quod nemo ſciens ſane
mentis faceret pꝛo aliquo quod cognoſcit niſi in/

quantum dctrine fidei dictat non eſe mentiendũ.

Stultus etiam eſſet geometra qui pꝛo quacunq;

Gttchli
Enn
unſdan
cachen
chcions
deanu
AKbrc
luce i
ſgiin
Aulſire
gui
guulond
yecinc-
ſonewor
ſenesad
Ptiſon
tt we
htnigei
Penes;⸗
Voitin
teang
oocnno
Pobe 0
mnioſut
ſölogeitd
reg⸗
Gbͤſce
OtMoſſi

ölit g

ncitcpi
ſcna ſon
taca
ſulcdon
urtinar
ewnai
larpen
naiun
Phov
nͤg⸗

z bunten

hoains
hilcke
llier
Puce⸗
Naron
er
ülit
hſnne
Pbtide
lnme
cheni
Va
lpente
Nthbe
eet
aſigfe

tuſfn⸗
J u
nſne

nachi

rinicn

nc naſſi
noti
tanennck,
anlſſn.
Mücthſibe
Giinama
henci
vſchthenhe
rainiigg
Koncanisn
lucdie⸗
cgnitöeſen
Etnoutdlitt
nt Hemii
ins oghoſct
ſctſon artt
id anpſe
. ene
Uiitcote
idcr
Auicrinnd
ſattunit,

nmimnu

iusſütfun
emngang
mudnibent
ndndannn
idrhüͤchti
nſilanhen
e Nonönſi
äreingf 1
petnd*

ziin ilnh

bnit iin
Ntmi iint
vſarnnti
nack ant
mtorctſicß
jeantiot⸗
Erunfi
tönffimi
ſenuin n
e
Gtifin
Zimun
Gnnlin
cunatin
Girniin
. nenei.

30 ſolucre.

ʒ31 em̃ hõ fidelis ſe hꝛe fidẽ

33 lum enigma.

34 ſcuiſſe.

certa coduſione geometrie auderet ſubire moꝛtem.
Añ verus fidelis etiã ſi ſciret totã ſciað.mallet totã
illam ſciam perdere qᷓ; vnũ ſolum articulũ ignoꝛare
adeo adherẽes veritati credite. De certitudine ergo
adbeſionis verũ eſt fidẽ eſſe certioꝛem ſcia phᷣica. et
bec certiudo reſpicit eritatẽ ⁊ ctrinã ſm pietatẽ.
⁊ de hac certitudine cõcludũt rõnes ad pᷣmã ꝑtẽ in.
ducte. Si aũt loqᷓmur de certitudine ſpeculationis.
q̃ quidẽ reſpicit ipᷣm intellectũ ⁊ nudam veritatẽ.ſic
ↄccdi põt ꝙ maioꝛ eſt certitudo in aliqᷓ ſcia ꝙ in fide
ꝓ eo ꝙ aliqͥs pᷣt aliqͥd ꝑ ſciaʒ ita certitudinalr noſſe
ꝙ nullo mõ põt de eo dubitare.nec aliq̃ͥ mõ diſcrede

re.nec in coꝛde ſuo vllo mõ zdicere.ſicut pʒ i cogni/

tione dogmatũ ⁊ pᷣmoꝝ pᷣncipioꝝ.Et h̊ mõ ꝓcedũt
rõnes ad ꝑtẽ ſequentẽ.ſicut ꝑtractantiꝓʒ. Et ꝑ hoc
põ rñſio ad qõem ꝓpoſitã. Patet etiã rñſio ad obie/
cta. Pꝛocedũt ei ſᷣm diuerſas vias.Hã rõnes ad
pmã ꝑtẽ inducte ↄcludũt de certitudine adbeſionis
MRõnes vo ad oppoſitũ de certitudine ſpeculatõnis
Aerũtñ rõnes ad pᷣmã ꝑtẽ inducte vident᷑ ↄclude-
re de certitudine ſpeculatöis.qꝛ illa certitudine fit fi
des certioꝛ ſcia.qð falſũ eſt. Jõ tẽptandũ ẽ eas diſ/
Ad illud verbũ Aug.q̊ dẽ. Mihil eſt hoĩ
certius ſua fide.dici põt ꝙ nihil facit ad ꝓpoſitũ.qͥᷣa
nõ loquit᷑ de certitudine quã qͥs hʒ ꝑ fidẽ.ſᷣ quã qͥs
bʒ de fide quã bʒ in mẽte.⁊ illa eſt certitudo ſcie.ſcit
¶ Ad ũlud phᷣi ꝙ virtus ẽ
certioꝛ om̃i arte.dm qꝙ loqͥtur vᷣtute ⁊ arte ſᷣm ꝙ
cõꝑant᷑ ad idẽ. Multo em̃ meliꝰ ſcit aliqͥs inuenire

meciũ ⁊ obiectũ ꝑ bitũ vᷣtutis.qᷓ; ꝑ hitũ pure cogni/

tionis. Mon ẽ aũt gñalit᷑ intelligeudũ q; vᷣtus ſit cer

32 tioꝛ circa ꝓpꝛiũ obiectũ ꝙᷓ aliqᷓ icia circa ſuuz. Ad

illud qð obẽ ꝙ certius videt᷑ qd videt᷑ in lumine ve/
ritatis increate.q; qd videt᷑ in lumine veritatis crea
te.dm ꝙ illud verũ ẽ qñ lumẽ veritatis increate ir/
radiat plene ſicut erit in pria. Qñ aũt ſemiplene ir/
radiat nõ ẽ neceſſe ꝙ hẽat veritatẽ.ſicut pʒ.qꝛ certiꝰ
põt hõ videre ad lumẽ candele qᷓ; ad lumẽ ſolis.vbi
ſol nõ plene irradiat.ſic ⁊ in ꝓpoſito intelligendũ c.

Liicet em̃ fiat irradiatio mediate fide ab ipſa verita

te eterna.nõ tñ eſt irradiatio plena.qm̃ manet ſpecu
d illud q obr̃ ꝙ certioꝛ ẽ cogni/
tio cui nõ ꝑmiſcet᷑ erroꝛ.dm q verũ ẽ.ſicut fidei nõ
ꝓmiſcet᷑ erroꝛ.ita etiã nec ſcie inqntuʒ ſcia.ſᷣ hoc eſt
ſolũ ex defectu a pte cognoſcẽtis.Sic etiã ↄtingit in
ipſa fide a ꝑte credẽtis.ſicut pʒ in infideli.qui ꝓpter
diſcurſionẽ intellectꝰa cognitiõe fidei labit᷑ in bere/
ſim.dũ ſe crcdulitati vere intermiſcet credulitas fal/
ſa. Undc ex hoc nõ põt cocludi ꝙ fides ſit certioꝛ qᷓ;
ſcia. Illud tñ verũ eſt ꝙ doctrina fidei magis veraci

ter eſt tradita ꝙᷓ aliqᷓ ſca phica.qꝛ ſpnſſanct? ⁊ ipſe
xpᷣs qui docuerũt fidei veritatẽ ⁊ ſacre ſcpᷣture.i nul

lo falſum dixecrũt.nec in aliquo pñt repᷣbendi.qð de
nullo pho arbitroꝛ vere poſſe dici in traditõe alicu/
lus doctrine.imo inueniunt᷑ veris multa falſa pꝑmi/
¶ Ad illud qd obr̃ ꝙ qnto ſcia nobilioꝛ eſt
tanto certioꝛ.ddm ꝙ illud nõ bʒ veritatẽ. Na ſicut
dicit pᷣs. maioꝛ eſt certitudo metapbiſice ſciẽtie qᷓ
diuine. ⁊ tũ nobilioꝛ eſt diuina qᷓ; metaphiſica.hoc
autẽ eſt ꝓpt᷑ defectũ a pte intelligẽtis.Quia ſicut di/
cit phᷣs.ſicut ſe hbʒ oculus noctue ad lucẽ.ita intelle/
etus nr̃ ad manifeſtiſſima nature. Vñ illa qᷓ ſunt cer
tiſſuma in ſe. cognoſcit aliqñ dubie.⁊ tñ illa cognitio
minus certa magis eſt nobilis ⁊ ꝑfecta.qm̃ eſt de re

H ℳ.

nobilioꝛi. Melius eſt em̃ vel modicum quid de deo
ſcire.qᷓ celeſtiũ vel terreſtriũ noticiã hr̃e. Rationes
vero ad oppoſitã partẽ ↄcedende ſunt.cõcludũt em̃
de certitudine ſpeculationis ſicut ſatis clarum eſt et
ſcrutanti appere

¶ De deſcriptione fidei ab aplo aſſignata.qm ipſa int

ceteras ẽ magis autentica.diffinit aũt apls fidẽ ſic.
Heb.xj. Fides eſt ſbᷣa rerũ ſperandarũ.argumentũ
nõ apparentiũ.Oſtendit᷑ aũt iſta deſcriptio incõue/
nienter aſſignata ꝓpter qᷓdruplicẽ defectũ qui videt
eſſe in ea.vicʒ ꝓpter defectũ veritatis. ꝓpt᷑ defectũ cõ
uertibilitatis.pt᷑ defectũ euidentie.⁊ ꝓpter defectuʒ
ſufficiẽtie. autẽ ſit in ea defectus veritatis oñdit᷑
pᷣmo in hoc ꝙ dicit fidẽ eſſe ſam. Aut em̃ ibi accipbi
tur ſeᷣa ꝓpꝛie aut cõiter. Si accipit᷑ ibi ꝓpꝛie.cuʒ ſba
diuidat᷑ accidẽs.⁊ fides ſit accidẽs.falſum ẽ fideʒ
cſſe ſbᷣaʒ. Si aũt ſbᷣa ibi accipit᷑ cõit᷑ p eẽntia.et eẽn/
tia vniuſcuiuſq; ñ differt ab eo cuiꝰe eẽntia.fides ãt
differt a rebꝰſperandis.ipoſſibile eſt fideʒ eſſe ſbam
rerũ ſperandaꝝ. ¶ Itẽ videt᷑ falſa eẽ in hoc ꝙ dicit
fidẽ nõ tm̃ eſſe ſᷣam.S̊ etiã argumẽtũ.qm̃ nulla vir⸗
tus ẽ argumentũ nec ecõuerſo. Si g fides ẽ virtus.
nõ ergo põt eẽ argumentũ.Si tu dicas ꝙ argumen
tum ſumit᷑ ibi trãſſũptiue.Nidet᷑ ꝙ nec trãſſũptiue
nec ꝓpꝛie debeat dici fides argumentũ nõ apparen⸗
tium.Si em̃ ꝓpꝛietas argumenti eſt ꝙ arguit iam
mentẽ.⁊ cõuincit eã de eo ad qð eſt.faciens illud eẽ
clarum ⁊ apertũ.videt᷑ ꝙ ibi ſit implicatio duplicis
Zdictionis cũ dicit fidẽ eẽ argumentũ nõ apparẽtiũ
Que em̃ hñt argumentũ.hocipᷣo ꝙ hñt argumentũ
apparẽt eẽ vera. Que etiã hñt argumentũ.hocipſo
ꝙ bñt argumentũ cõuincuut᷑ eẽ vera.g̊ rõ argumẽ/⸗
ti repugnat tã rei nõ apparẽti qᷓ; ipſi habitui fidei.g
eſt implicatio oppoſitoꝝ in pᷣdicta deſcpᷣtione.vide-
tur g ꝙ pꝛedicta diffinitio redargui poſſit de defectũ
veritatis. ¶ Itẽ videt᷑ ꝙ poſſit reᷣhendi ob defectũ
cõuertibilitatis. Mã hec deſcriptio põt ↄuenire ipſi
ſpei. Spes em̃ eſt ſᷣa rerũ ſperãdarũ.⁊ etiã argumẽ
tum nõ apparentiũ.qꝛ ꝑ ſpem certificamur nos eſſe
hituros res q̃s nõ videmꝰ.g videt᷑ ꝙ ſi tota illa de/
ſcriptio cõuenit ſpei.q; nõ conuertat᷑ cum ipſa fide.
¶ Itẽ credere penã eternã eſſe futurã hoc pertinet᷑
ad ipᷣam fidẽ.ꝗ credulitas pene et᷑ne fides eſt.vᷣ cre⸗

dulitas pene eterne nõ eſt ſᷣa rerũ ſpcrandaꝝ. ſᷣ po .

tins timendarũ. videt᷑ ꝙ iſta deſcriptio gñalit᷑ non
cõueniat ipſi fidei.g nec oĩ nec ſoli.videt᷑ ꝗ̊ poſſe re-
p̃ᷣhendi ꝓpter defectũ ↄuertibilitatis. ¶ Itẽ videtur
poſſe rephendi ob defectũ euidẽtie.qꝛ nõ debet pus
diffiniri pꝑ poſterius.nec ignotũ ꝑ ignotiꝰ.ð ſed fides
pꝛioꝛ cſt qᷓ ſpes. fides etiã que ẽ in coꝛde notioꝛ eſt
qꝙᷓ ea q̃ non apparet. male diffinit᷑ fides p res ſpe/
randas ⁊ res nõ apparẽtes. ¶ Itẽ ad euidẽtiã dif
finitionis ſpectat ꝙ pᷣoꝛa pᷣmittant᷑ poſterioꝛibꝰ.Si
§ cognitio pᷣcedit affectionẽ.⁊ fides inqtũ argumen
tum reſpicit cognitionc.inq;tũ vero ſbᷣa rerum ſpe/
randarũ reſpicit affectõeʒ. videt᷑ ꝙ pᷣdicta diffinitio
aſſignata ſit ſicut ꝑ poſterius ⁊ confuſe.⁊ ita redar/
gui poſſe videt᷑ ꝓpter defectũ euidentie. ¶ tẽ repꝛe
henſibilis videtur ꝓpter defectũ ſufficientie. Quia fi
des non tmm̃modo eſt de futuris.verũ etiã de pꝛeſen/
tibus ⁊ pᷣteritis.vt dicit Aug. Si ſperanda nõ ſo/
lũmodo ſunt futura.videt᷑ ꝙ inſufficienter diffiniat᷑
ch diffinit ſolumodo ꝑ res ſperandas. ¶ Itẽ fides

5

nõ tm̃mõ eſt fundamentũ ſpei.imo etiã charitatis ⁊
totius edificij ſpũalis. ita ẽ ſba vel fundamẽtũ cha
ritatis ⁊ rerũ diligendarũ.ſicut ſpei ⁊ ſperandaꝝ.vi
detur g inſufficient᷑ dixiſſe cũ dixit eã eẽ fundamẽtũ
rerũ ſperandaꝝ.Cũ em̃ nobilioꝛ ſit charitas q; ſpes.

magis deberet diffiniri fides ꝑ res diligẽdas q; p res

ſperandas. Et iõ ꝗꝓpt᷑ qtuoꝛ dictos defectus pᷣdicta
deſcriptio videt᷑ eẽ penitꝰabijcienda ⁊ repudianda.

35 (Be'. ad pdictoꝝ intelligentiã ẽ notandũ.qꝙ tũc dif

57

finitio ſiue notificatio eſt recte aſſignata.qñ nihil cõ

tinet ſuꝑfluũ.nihil etiã diminutũ.Et hoc ẽ qñ ꝑ ipaʒ

notificationẽ ipſiꝰ diffiniti eſſentia plene indicat᷑.⁊
apte manifeſtat᷑.⁊ ab oibus alijs ſepat᷑.hoc autẽ eſt
regire in ꝓpoſito ſi qͥs attendat. Nam ipſa fides ſᷣm
eſſentiã ſuã aliqͥd reſpicit ex ꝑte intellectus.⁊ aliqͥd
ex ꝑte affectus.Hʒ em̃ affectũ ſtabilire.⁊ intellectuʒ
illuinare. Et inqtũ affectũ ſtabilitat dẽ ſᷣa ſiue fun/
damentũ.inq;tũ aũt intellectũ illuminat dᷣ argumẽ
tum. At g plene fidei eẽntia explicaret᷑.opoꝛtuit eã
diffiniri ſiue notificari vt diceret᷑ ſᷣa ſimul ⁊ argu/
mentũ.debet em̃ diffinitio totã eſſentiã diffiniti i ſe
claudere.dʒ etiã nibilominꝰ apte notificare. Om̃ ;
habitus virtutis dupꝑir notificari bõ.vicʒ ꝑ finẽ vlti
mũ.⁊ ꝑ ſuum obiectũ.Finis aũt ipᷣius fidei ↄſiſtit in
eterna btitudine quã ſperamꝰ.⁊ ita in rebus ſperan
dis. obiectũ aũt cõſiſtit in veritate nõ viſa.⁊ ita in re
bus nõ apparentibꝰ.iõ opoꝛtunũ fuit fidẽ diffiniri ꝑ
res ſi Peraass ⁊ nõ apparẽtes.vt ſic notificatio fidei
nõ ſolũ eſſentiã explicaret plene ꝑ intellectum ⁊ affe
ctum.ſʒ etiꝗᷓ manifeſtaret apte ꝑ finẽ ⁊ obiectũ.De/⸗
bet etiã diffinitio diffinitũ ab oibus alijs ſeꝑare.Et
qm̃ fides foꝛmata diſtingui hʒ a fide infoꝛmi.diſtin/
i etiã hʒ ab habitu cuiuſlibet alterius virtutis.A
fide inqᷓ infoꝛmi diſtinguit᷑ inqtũ ſuſtentat totã fa-
bꝛicã ſpũalẽ.ab alijs ant virtutibꝰinqtũ veritati nõ
viſe facit adberere. Jõ qtũ ad hec duo dicit᷑ ſbᷣa rexꝝ
ſꝑerandarũ.vt diſtinguat᷑ a fide infoꝛmi.Et argumẽ
tũ nõ apparẽtiũ.vt diſtinguat᷑ ab hitibus aliaꝝ vir/
tutũ.Et ſic pʒ ꝙ pᷣdicta notificatio nihil cõtinet ſuꝑ/
fluũ.nihil diminutũ.nec ẽ in ea clauſula. nec dictio.

imo nec etiã ſyllaba ocioſa. Fatendũ eſt g ipam eſſe

cõuenient᷑ ⁊ m artẽ aſſignatã. ita ꝙ in ſe hʒ vitatẽ.
cõuertibilitatẽ.euidentia.⁊ ſufficientiã.adeo ꝑfecte
⁊ cõplete.vt nec ꝑitiſſimi phᷣoꝝ poſſent eã artificia⸗
lius ⁊ cõpletius aſſignare. ¶ Ad illud qð pꝛimo
obꝛ in Zꝛiũ ꝙ falſe dr fides eſſe ſba.dom ꝙ ſba dicit
duplr. ſc ꝓpꝛie ⁊ trãſſ. npriue. Dꝛopne qdẽ dẽ q̃tuoꝛ
modis.ſcʒ ſbᷣa mã.ſba foꝛma.ſba Soſſte a d eſt
eſſentia vniuſcuiuſq;.Lranſſũptiue dẽ ſbᷣa illud qð

bʒ aliqñ ꝗpꝛietatẽ ſbe dicte aliq̊ iſtoꝝ modoꝝ.Cum

aũt dẽ fides ẽ ſᷣa.hoc nõ dẽ ᷣm ꝙ boc nomẽ ſba ſu⸗
mitur in ꝓpꝛia ſignificatõe.ſᷣ ſᷣm ꝙ ſumit᷑ in ſignifi⸗
catione traſſũptiua. Di em̃ ſba.qꝛ eſt fundamẽtũ fa
bꝛice ſpũalis ad ſifitudinẽ matcrie qᷓ pᷣbet fulcimen/
cũ foꝛmis ⁊ accidẽtibus.Et ꝙ ita accipiat᷑ pʒ ꝑ noti
ficatõnẽ dam̃.qͥ loco eius qdð dicit apls.fides eſt ſba.

dicit ypoſtaſis. Ait em̃ ſic. YFides ẽ eoꝝ qᷓ ſperantur

hypoſtaſ. ⁊ redargutio eaꝝ rerũ qᷓ nõ vident᷑.¶ Ad

illud q obẽ ꝙ falſe etiã dẽ eẽ argumentũ. dom ſilit
ꝙ argumentũ dicit᷑ dupłr. vicʒ ꝓpꝛie ⁊ tranffũptiue.
Pꝛopꝛie quidẽ argumentũ accipit᷑ ̃m q̃druplicem
acceptionẽ. Ham vno mõ dẽ argumentũ rõcinatio
hm ꝙ diuidit᷑ in qtuoꝛ ſpẽs.vicʒ in ſylogiſmũ.indu⸗
ctionẽ.entbimema.⁊ exemplũ.Alio mò dẽ argumẽ/

III

—

tum plixe ſnie bꝛeuis collectio. Tercio mõ dẽ argu⸗

mentũ ipᷣm mediũ in qͥ conſiſtit tota vis argumenta

tionis. Quarto mõ dẽ argumentũ ipſa maxia ꝓpoſi
tio in qᷓ cõſiſtit firmitas totiꝰillationis. In oibꝰ autẽ
his acceptionibꝰargumentũ dẽ.quia mentẽ argnit ꝛ

,

illuminat ad aliqͥd intuendũ ⁊ ei firmit᷑ adberendũ.

Et ſᷣm hanc ꝗpꝛietatẽ põt tranſſumptiuè dici argu⸗
menti quicqͥd illud ſit qd mentẽ arguit ⁊ illuminat
ad videndũ aliqͥd occultũ.Et hoc mõ fides dẽ argu⸗
mentũ rerũ nõ apparentiũ.qm̃ ita facit intellectum
eis aſſentire.ſicut argumentũ verũ facit aſſentire cõ
cluſioni ꝓbate.Et ꝑ ̊ pʒ rñſio ad illa q̃ rearguebãt
pᷣdictã diffinitionẽ ob defectũ veritatis.
qð obẽ ꝙ in pᷣaſſignata diffinitõe eſt defectus cõuer
tibilitatis.dᷣm ꝙ pᷣdicta notificatio nõ ↄuenit ſpei.
mn et ſi ipſa ſpes aliqͥ mõ poſſit dici ſba rerũ ſperan
arũ.nõ tñ pot dici fundamentũ ſicut fides.qꝛ non
eſt pᷣma virtutũ. Licet aũt hoc aliqͥ mõ poſſit ei attri
bui. tñ ſequens ꝑs diffinitõis q̃ eſt argumentũ non
apparentiñũ cõuenit ſoli fidei.qᷓ intellectũ facit aſſen
tire ipſi veritati.hoc aũt nec ſpei cõpetit nec charita
ci. licet eis cõpetat quodd genꝰcertitudinis experi/
mentalis.maxic ipſi ſpei. ¶ Ad illud qð obr cre/
dulitas ſupplicioꝝ no eſt ſa rerũ ſperandaꝝ.dom
veꝝ eſt ꝙ nõ eſt ſbᷣa rerum ſperandaꝝ tanqᷓ; ſub/
iecti ſ̊ taniꝙ; finis.ſicut pᷣdictũ eſt. O?zuis aũt creduli
tas ſupplicioꝝ ſit rerũ timendarũ ꝑ modũ obiecti.
eſt tñ rerũ ſperandaꝝ ꝑ modũ finis. Jõ em̃ quis cre

Ad illud ʒ38

39

dit eterna ſupplicia vt aſſeqᷓt bona ſperanda. ¶ Ad 40

illud qð obẽ ꝙ eſt ibi defectus euidẽ:ie.qꝛ fides diffi.
nitur ꝑ poſterioꝛa ⁊ ignota.dum ꝙ falſũ eſt. Diffini
tur em̃ ꝑ finẽ ⁊ obiectũ ſicut pᷣus viſum ẽ. Licet autẽ
finis ipius fidei q cõſiſtit in rebus ſperandis ſit po/
ſterioꝛ ipᷣa fide q́;tũ ad aſſecutionẽ ẽ tñ pᷣoꝛ qntũ ad
intentionẽ. Licet etiã obiectũ ipiꝰfidei qd cõſiſtit in
ritate nõ apparẽte ſit hoi infideli incognitũ. nihi⸗
lomin? cognitũ eſt hoi fidẽ babẽti. Muis etiã ſit in⸗
cognitũ q̃le ſit.notũ tñ eſt iᷣm nõ apparere.⁊ ſic pa
tens eſt ꝙ pᷣdicta notificatio nõ eſt ꝑ poſterius ⁊ in-

cognitũ.imo ꝑ pꝛius ⁊ notius. ¶ Ad illud qð obr ꝙ ꝗt

in ea eſt pᷣpoſteratio.qꝛ pᷣus deberet dici argumentũ
q́ᷓ; fundamentũ.ob boc ꝙ intellectꝰ pᷣcedit affectum.

ddin ꝙꝙ et ſi gaetus intellectꝰ pᷣcedat actũ affectus.ni

hil tñ impedit ꝙ intellectus aliqñ ſequat᷑ affectum.
vtpote qñ inclinat᷑ ad aſſentiendũ alicui rei ſᷣm im/
periũ voluntatis.Et hoc mõ dictũ eſt ſupius ſe hr̃e
in actu fidei.qᷓ̃ ideo bʒ rõem virtutis.qꝛ aſtenſus il/
le eſt a pᷣncipio volũtatis.⁊ iõ aplus rectiſſime oꝛdi/
nauit qñ illuq fidei qʒ; reſpicit affectiuã pᷣmiſit ei qʒ

reſpicit cognitiuã. ¶ Ad illud qd obr̃ de defectu ſuf ꝗ2

ficientie.qꝛ deberet diffiniri ꝑ diligenda ſicut ꝑ ſpe/
randa.ita per pᷣterita ſicut per futura.iam patet.eꝰ.
Quia q;uis fides ſit de pᷣteritis ⁊ futuris.ſiue etiam

de ſperandis ⁊ amandis.de ſolis ſperandis eſt tanq;

ðe fine ad quẽ tendit.⁊ ꝑ hoc ꝙ diffinit᷑ hic fides per
cõparationẽ ad finem ⁊ cõplementũ totius edificij
ſpnñᷣalis.dat᷑ ꝑ ↄſequens intelligi eiuſdẽ edificij tota
fabꝛica.⁊ ꝑ hoc patẽt illa duo obiecta. Patet etiam
quare magis dr fundamentũ eẽ rerũ ſperandaꝝ qᷓ;
credendarũ vel timendaꝝ. Per hoc em̃ ꝙ dr̃ ſeras
darũ.magis dat᷑ intelligi finis ieneis⸗ eſt ipſa bea
titudo expectata.qᷓ , hoc qð dr credendũ.vel aman
dum.vel timendũ. Nam iſti actus nõ tmmõ ſunt in
finẽ.ſed eti in ea q̃ ſunt ad finem.

on
as
9
rrauoſn
Anotri

Crſtsr
Gocen
Pelbpguin
ſicarye
Meroi⸗
ſictus
nyniſfiſes
Peing
ſuacction
fcdiſtl
gintarnea
ſnettantial
torbus f
karsnel.
Diſalers
Nenloilins
ſceierni
ſtatariſe
octore
Pdecrop
flänirns
Hiqſintti
kſeſtn
Uunlirlena
ſrotzin
ſsonsſebi
ſgontai⸗
nioqnian
Fſfentncin
ügnce
Pbusno
toneyituts
Rusfruct
ututs.
lbodl
ſakepiut,
Nngepitn
ſclhnlige
bahrke⸗
gcac
Piinaot
gipn
tninh
et

wödier,
W
n o
o
neggte
kachenni⸗
e da ⸗
tellumin
iiding⸗
tiucloentn
tnſaniro
keutchit
Keense
ortſr.
kariſen
Kftsanm
nöhoſtanm
onenin
leaiftiſe
Cut nerart
twainis

Gcscige .

erandns
Ncantncib
Eustitcrcll
Onnpci chict
eicor
frndr (1
Eigſtodfi
ſück dän
ſmi Veam
Nrmdoſt⸗
iſgniin
ſcbcöaſfn
S
Cscüſtt⸗
yrrti
Pkonsen⸗

luctite

midnnenn
Paleffmng
Ati famuah
uifinn⸗
luinifnin⸗
ſhisſehe
Pctil,
ſimeoni,
nitii
Nrſcguſt4
ſanzi,
lunptn K⸗
Ntisſuecim

ISOnſequenter queritur de fide infoꝛtmi. circ⸗

Ere. Scdo querit᷑ de eius oꝛigine.LTercio q̃ri
tur de eius ſubiecto.Quarto q̃rit᷑ de eius duratõne
QNuinto ⁊ vltimo querit᷑ de eius infoꝛmatione.

ueſtio. j.

¶ Atrũ fides infoꝛmis ſit in genere virtutis an nõ: Et

ꝙ in genẽ virtutis videt᷑ pᷣmo ꝑ illud qð dicit Aug.

in libꝛo qui intitulat᷑ ab aliqᷣbus de vera innocẽtia.

Cũ cetere vᷣtutes poſſint bonis ⁊ malis eẽ cões.ſola
dilectio ẽ ꝓpꝛia ⁊ ſpãlis virtus pioꝝ atq; ſanctoꝝ.
hRides virtus ẽ cõis bonis ⁊ malis.ſᷣ in malis nõ reꝑi

tur niſi fides infoꝛmis. fides infoꝛmis eſt virtus.
tẽ ̃ᷣm ꝙ vult phs circa difficilia ⁊ ardua neceſ⸗
ſaria eſt ipſi menti rõnali ars ⁊ virtus. cuʒ articuli
fidei difficiles ſint ad credendũ.ad hoc ꝙ facile ccc

dqantur neceſſario ẽ ars vel virtus.ſᷣ fides infoꝛmis
facit articulos facile credi ſicut pt in multis pecca/
toꝛibus.& fides infoꝛmis vel eſt ars vel vtus.ſed nõ
eſt ars nec ſcia. videt᷑ ꝙ ſit virtus. ¶ Jeẽ maioꝛis
difficultatis eſt credere articulos fidei q;ᷓ cõtineri ab
actu libidinis.qm̃ illud põt rõ nõ eleuata.boc auteʒ
ſcʒ credere nõ põt niſi ſuꝑ ſe eleuet᷑.ſed cõtinere cha

ritate circũſcripta eſt actus virtutis.& ⁊ credere.ſed
illud credere eſt virtutis fidei infoꝛmis. ⁊c. ¶ Itẽ

„ „ .

qð directe opponit᷑ vicio ⁊ pctõ virtus ẽ.ſed habitꝰ

fidei infoꝛmis directe opponit᷑ ipſi hereſi ⁊ infideli/
tati qᷓ ſunt vicia ⁊ pctã.nec põt cũ eis ſtare. neceſſe
tẽ humilitas qᷓ quiſ

eſt fidẽ infoꝛmẽ eſſe virtutẽ.
humiliat ſe vel affectũ ſuũ ſub mandatis diuine ma
ſeſtatis bʒ rõnem virtutis. pari rõne ⁊ illa humili/
tas q̃ quis ſe humiliat ſub regulis diuine vᷣtut etiã

p̃ter charitatẽ bʒ rõem virtutis.ſed fides infoꝛmis ẽ

bmõi ꝑ quẽ captiuat᷑ intellectus ad obſequium xpᷣi

ad aſſentiendũ ei in 6 us articulis.g fides ifoꝛmnis
Sed õ. Jaco.ij. Fides ſine

eſt in genere virtutis.
opibus moꝛtua ẽ.ſed nibil qð eſt moꝛtuũ bʒ in ſe ra
tionẽ virtutis. Si g̊ fides ſine grã ⁊ charitate caret
opibus fructuoſis.⁊ ſic moꝛtua eſt iã. nõ bʒ rõem

virtutis.¶ Itẽ dicit Aug.⁊ habitũ eſt ſupꝛa in ſcdo

libꝛo diſ. xxvij. Nirtus ẽ bona q̃litas mentis.qua re
cte viuit᷑.qua nemo male vtit᷑.ſed fide infoꝛmi non

recte viuit᷑.⁊ multi male vtunt᷑. fides infoꝛmis bõ
genere virtutis nõ cõtinet᷑. ¶ Itẽ ois virtus aut eſt

cardinalis. aut theologica. Si & fides infoꝛmis ẽ vir
eus.aut eſt cardinalis aut theologica (Sed non eſt
theologica.cũ tendat in deũ. Non ẽ cardinalis.cum
nõ ſit circa bonũ creatũ.& nõ eſt in genere virtutis.

tẽ qñ vnus hereticus credit decẽ articulos fidei

9 ₰

⁊ alios diſcredit.quis illi articuli ſint ſupꝛa rõeʒ.tñ
fides qua credit illos nõ dẽ virtus eſſe.S ſi eadẽ fide
Jeà cunf x. areiculi pñt ⁊ oẽs credi.videt᷑ ꝙ fi/
es infoꝛmis in malis xpᷣianis nullo mõ teneat rõeʒ

virtutis. ¶ Itẽ cũ diſcipulus credit ⁊ aſſentit mgro

in bis qᷓ ſibi nõ vident᷑ ⁊ ſunt ſupꝛa ſuũ intellectum.
cuis aſſentiat in his q̃ ſunt ſupꝛa ſe.nõ tñ illa credua
litas dẽ eſſe virtus. pari röne videt᷑ ꝙ bõ nõ indi/

geat aliqua virtute ad hoc q; ipſe pᷣme vcritati aſſen

tiat.̊ fides infoꝛmis nibil aliud facit niſi ꝙ facit aſ-
ſentire pᷣme veritati ꝓpter ſe ⁊ ſuꝑ oia.g videt᷑ ꝙ fiü
43 des infoꝛmis nõ ſit virtus.

pliciter cõſucuit accipi cũ dicimꝰaliquẽ babituz eſſe
virtutẽ. ꝓpꝛie vicʒ ⁊ cõiter. Pꝛopꝛie nãq; dꝛ fides re
ets ro ꝑducens in finẽ.⁊ hoc mo virtus ẽ pᷣncipium

8 quã qᷓrunt᷑ quinq;. Pꝛimo q̃rit᷑ de eius gene

dom ꝙ virtus du

oꝑis meritoꝛij.⁊ dr̃ ſolũmõ te habitu grã infoꝛtna
to ſine quo non ↄtingit puenire ad habitũ glie.Alio
mo dr virtus cõiter hitus rectificans potentiã aliqᷓ
rectitudine iuſticie.⁊ vigoꝛans eã circa opus diffici⸗-
le. ꝙᷓuis nõ ꝑducat eã in finẽ. Et boc mõ accipiendo
virtutẽ. bitus politici infoꝛmes dicunt᷑ eẽ virtutes.
hboc etiã mõ fides infoꝛmis q̃ quidẽ eſt ĩ malis xpia/
nis bʒ eſſe in genere virtutis. Per illũ em̃̃ habitũ q̊⸗
dãmõ rectificat᷑ intellectꝰpois dũ captiuat᷑ in oble-
quiũ xpᷣi ad aſſentiendũ pᷣme veritati ꝓpter ſe ⁊ ſuꝰ
oia. Nigoꝛat᷑ etiã vt credat vere non apparentia.vt
vitet erronea ⁊ fantaſtica.ſicut apparet in multis
xpᷣianis carentibꝰcharitate.qͥ libent᷑ ⁊ humiliter au-
diunt verba ſpectantia ad doctrinã fidei.⁊ ↄſtanter
et virilit᷑ abhoꝛrent hereticã pꝛauitatẽ. Et ſic conce/
di põt ꝙ fides infoꝛmis ſit in genere virtutis.bm
nomẽ virtutis accipit᷑ large ⁊ extendit᷑ ad habitum
rectificantẽ ⁊ vigoꝛantẽ potentiã in his actibꝰcirca
quos cõſiſtit via iuſticie.Et qꝛ hoc mõ ꝓcedunt ra/
tiones ad ꝑtẽ pꝛimã.iõ ↄcedende ſunt. ¶ Ad illud 44
qd obr̃ ꝙ ſides ſiue oꝑibus moꝛtua ẽ.dᷣm ꝙ nõ d
moꝛtua qꝛ careat oi vtilitate ⁊ efficacia.ſed qꝛ caret
vita gratuita qꝗᷓ eſt vita ꝑfecta.⁊ iõ ex hoc nõ põt con
cludi ꝙ nõ ſit ſimplir virtus.ſed ꝙ nõ ſit virtus pꝛie
dicta. 1Ad illug q obr̃ ꝙ virtus ẽ qualitas bona 4S
mẽtis ⁊c. dðᷣm ꝙ aug.ibi diffinit virtutẽ pꝛie dictã

ſcqʒ virtutẽ gratuitã. Et boc mõ ↄcedendũ eſt fidem

infoꝛmẽ nõ contineri ſub virtutis genere.Ex hoc tm
nõ ſequit᷑ nullo mõ eã cõtineri ſub virtutis genẽ pᷣm
ꝙ virtus large accipit᷑.imo eſt ibi locus ſoppiſticus
ↄſequẽtis. illud qd obr̃ ꝙ ois virtus aut ẽ car ꝗõ

inalis aut theologica. dm ꝙ illa diuiſio ẽ virtutis

foꝛmate.ſᷣm ꝙ ꝓpꝛie accipit᷑ virtꝰ cardinalis ⁊ theo
logica.⁊ ſic fides infoꝛmis nõ ↄtinet᷑ ſub genere vir⸗
tutis. Poſſet tñ dici ꝙ fides infoꝛmis ſicut hʒ rõem
virtutis incõplete.ſic hʒ rõnem virtutis theologice.
qꝛ quodãmõ in deũ dirigit licet ſemiplene. ¶id il-a
lud qð obr̃ de herctico ꝙ credit.x.articulos.ddm q;
et ſi hereticus habeat aliquã illuminationẽ reſpectu
illoꝝ articuloꝝ veroꝝ q̊s credit.⁊ aliquã habilitatẽ
ad illos credendos.illa tñ habilitas ⁊ credulitas nõ
debet dici virtus.qꝛ nec potentiã rectificat nec vigo
rat. Hon rectificat potentiã.qꝛ nõ captiuat᷑ intelle-
ctus eius plene in obſequiũ veritatis ſumme. NHon
vigoꝛat.quia ꝑ illã nõ reſpuit falſitatẽ oppoſitã ve
ritati. Et hec duo requirebant᷑ ad h̊ ꝙ bitus ſoꝛtire-⸗
tur nomẽ et rõem virtutis. Mon ſic aũt ẽ de fide in/
foꝛmi q̃ eſt in malis xpᷣianis.qꝛ ipſi aſſentiũt ⁊ adve
rent pᷣme veritati ꝓpter ſe ⁊ ſuꝑ oĩa.ita ꝙ in illo ba⸗/
bitu ẽ rectificatio ⁊ vigoꝛ.⁊ ex boc q̃daʒ ꝑfectio.ñ
ſola illa fides infoꝛmis ẽ in genere vᷣtutis qᷓ cedũt᷑
oẽs articuli vel explicite æl iplicite.qᷓ etiã reſpnunt
oẽs erroꝛes.hec em̃ ſola ẽ ꝗᷓ hʒ in ſe q̃ndã pꝑfectionẽ
rectitudis ⁊ vigoꝛis. Q¶ Ad illud qð obr de diſciplo 48
aſſentiẽte mgro ꝙ nõ indiget hitu vᷣtutis.dᷣm f̃
eſt ſile. qꝛ credulitas illa qᷓ diſcipls aſſentit mgrõ ita
pᷣt eẽ via ĩ falſitatẽ ſiẽ in veritatẽ.ꝓ eo ꝙᷣ męgr̃ eiꝰpõt
vera ⁊ falſa aſſerere.nõ ſic añt ẽ de credulitate q̃ qͥs
aſfentit ᷣme veritati. qᷓ nullo mõ põt eẽ via niſi ĩi ve
ritatẽ ⁊ rectitudinẽ.⁊ ꝓpter h̊ qꝛ de ſe nõ ẽ rectificati
ua mẽtis.⁊ credulitas qᷓ xpᷣianꝰaſſentit deo ẽ via ſa
lutis.ita ꝙ nullo mõ de ſe oꝛdinat᷑ ad oppoſitũ.ito
magis ſoꝛtit᷑ rõcʒ vᷣtutis q;ᷓ illa credulitas q diſcipis
aſrentit mgrõ.qᷓ quidẽ põt eẽ erroꝛis occaſio.

=

„ B—
— 8 ℳ *△

¶ Se ſide infoꝛmi q̃tũ ad oꝛiginẽ. Et querit᷑. vtrum fi

ſlſus.ergo eſt habitus infuſus.

des infoꝛmis ſit infuſa an acquiſita. Et ꝙ infuſa vi/
detur.j.Coꝝ.xij.Alij dat᷑ fides in eodem ſpũ ⁊c.Et
conſtat ꝙ apls loquit᷑ de donis grẽ gratis date.ergo
loquit᷑ de fide circũſcripta charitate.⁊ hec ẽ fides in⸗
foꝛmis. fides infoꝛmis eſt a ſpũſancto. ¶ Item. j.
Coꝝ.xiij. Si habuero fidem ita vt montes tranſfe/
ram.ibi glo.que fides dei vonũ dici põt.quia in ma/
lis queda dona dei ſunt. Si ergo illa eſt fides infoꝛ⸗
mis.g fides infoꝛmis ẽa dono dei. ¶ Itẽ Rom̃.viij.
Mon accepiſtis ſpiritũ ſerui.in ti.glo.eſt timoꝛ ſerui
lis ⁊ filialis.⁊ vterq; eſt a ſpnſancto. Si ergo timoꝛ

ſeruilis eſt donũ Puſ⸗ ancti.⁊ timoꝛ ſeruilis oꝛitur ex

fide infoꝛmi.& fides infoꝛmis eſt dnum ſpũſſancti.
¶ Itẽ m nullũ babitũ nalem vel acquiſitũ eleuat
intellectus ſupꝛa ſe vt aſſentiat pᷣme veritati ꝓpter
ſe ⁊ ſuꝑ oĩa.ergo babitus fidei infoꝛmis nõ eſt caſt
tus vel innatus.⁊ eſt acqͥſitus vęl innatus.vel infu/
tẽ q p̃t in ea que
ſunt contra nãm.nec eſt a nã nec eſt ab acquiſitõne.
ſed habitus fidei infoꝛmis põt in mirabilia faciẽda
ſicut patet ꝑ euan gelia ꝙ mali faciunt mirabilia.et

expꝛeſſe dꝛ Math.vij.et.j.Coꝝ.xiij.ergo fides infoꝛ
mis nec eſt innata nec acqͥſita.ſequit᷑ ergo ꝙ ſit infu

ſa. ¶ Sed õ. Roma. x.fides eſt ex auditu.ſed q̃ noui
mus audiendo ab alijs nouimus ꝑ acquiſitionem.
ergo ſi figẽ habemus ꝑ auditũ.fidẽ habemus ꝑ acqͥ
ſitionẽ. ¶ Item Aug.qð credimus debemus auẽcti.
qð intelligimus rõni.ſed doctrina q̃ auẽti aliene in/

nititur ab alio acquirit᷑.ſi ergo cognitio fidei innitit

aucti.videt᷑ ꝙ ꝑ acquiſitionẽ habcat in nobis oꝛiri.
Itẽ alias virtutes infoꝛmes poſſumꝰhabere per
acquiſitionẽ ſicut continentiã ⁊ iuſticiã. pari rone
videt᷑ ꝙ ⁊ fidẽ infoꝛmẽ ꝑ acqniſitionẽ ſimilit᷑ poſſi/
mus babere. ¶ Iteʒ aliquis tranſiens de fidelitate

ꝗa43 hereſim credit aliquos articulos fidei.⁊ boc qui⸗

dem ſine aliqua infuſione habitus.cum deus nõ in/
fundat hereſim.ſed ꝑ ſolã acquiſitionẽ doctrine.ſed
qua rõne põt cognoſcere vnũ articulũ.eadẽ rõne po
teſt cognoſcere alterũ. ſi ꝑ acquiſitionẽ põt cogno
ſcere aliquos.eadeʒ rõne videt᷑ ꝙ poſſit cognoſcere
oẽs.ergo videt᷑ ꝙ fides infoꝛmis de omnibꝰ articu/
lis ꝑ acquiſitionẽ poſſit haberi.¶ Itẽ ſi fides infoꝛ-
mis eſt habitus infuſus.cũ habitus infuſi ita infun
dantur ꝑuulis ſiout adultis.ita crit habitꝰ fidei in/
foꝛmis in ꝑuulo baptizato ſicut eſt in xpᷣiano iã Pp-
uecto.ſed in xpᷣiano iam ꝓuecto ſi peccet moꝛtaliter
nihilominus tñ remanet in eo fides infoꝛmis.eſto
ꝙ nihil vltra addiſcat. pari rõne ꝑuulus ſi peccet.
cũ ad adultã etatẽ puenerit.fidẽ ifoꝛmẽ hẽbit.etiã ſi
nihil ab alijs doceat᷑.⁊ boc eſt manifeſte falſuʒ.quia
ſi talis poneret᷑ inter ſaracenos anteqᷓ;ᷓ aliquid didi

ſſet.nihil plus baberet de fide qᷓ ſi nunqᷓ; baptiza/

49

50

tus fuiſtet. ¶ Re.ad pᷣdictoꝝ intelligentia eſt notan
dum ꝙ cũ credere ſicut dicit Augꝰ.ſit cogitare cum
aſſenſione.ad boc ꝙ babitꝰ fidei plene ⁊ integre ba
beatur.neceſſe eſt ꝙ intellectus inſtruat᷑ de creduli/
tatibus vt poſſit illa cogitare.⁊ inclinet᷑ vt poſſit il/
lis aſſentire.⁊ pꝛimũ quidẽ eſt male in fide.ſcdᷣm vᷣo
eſt foꝛmale.⁊ vtrũq; repit᷑ tã in fide infoꝛmi qᷓ in fi-
de foꝛmata. Mõ em d infoꝛmis.qꝛ careat oĩ foꝛma.
ſed qꝛ careat foꝛma grẽ gratũ faciẽtis. Cũ ergo q̃rit
vtrũ fides ſit habitꝰacq̃ſitus vel infuſus.Rñdendũ

eſt ſi lojmur de fide ỹt ad illud qdᷣ eſt male in ei.

vicʒ.qtũ ad cognitionẽ illã qᷓ cognoſcimꝰq ſint arti
culi fidei.⁊ ſcimꝰq̃d eſt qdð ꝑ nomẽ di.ſic cõcedendũ
eſt ꝙ fides eſt ꝑ auditũ ⁊ ꝑ acqͥſitionẽ ſᷣm legẽ coem

Memo em̃ ſcit qui ⁊ q̃t ſint articuli fidei niſi didice-

rit legendo vel audiẽdo.niſi foꝛte hoc habeat ꝑ pᷣui
legiũ ſpãle.Si aũt loqᷓmur de fide qᷓ;tũ ad foꝛmale.
vicʒ qtũ ad illud qð facit aſſentire.ſic dm ẽ ꝙ q̃dã
fides infoꝛmis eſt ꝑ acqͥſitionẽ.q̃dã ꝑ ifuſionẽ. Mã
quidã aſſentiũt veritati audite moti bumana pſua⸗
ſione.vtpote ꝓpter amoꝛẽ ⁊ reuerentiã dicentis.vel
Apt᷑ mirabilia.vel ꝓpter rõnes ⁊ argumẽta.⁊ talis fi
des eſt ſimpłr acqͥſita.nec dicẽda eſt bꝛe ronẽ virtu⸗
tis.qꝛ niulliꝰ ẽ vigoꝛis nec roboꝛis ſublata de medio
ipſa humana rone.Quidã aũt aſſentiũt veritati fi⸗
ei ꝓpter diuinã illuſtrationẽ. ſicut illiiqui innitunt᷑
pᷣme veritati ſuꝑ oia ⁊ ꝓpter ie. ſicut multi xpiani q̃
cparitatẽ nõ hñt.⁊ in talibꝰfides eſt ꝑ infuſionẽ.vo/
luntarie em̃ aſſentiũt cõcomitante diuina illumina⸗
tione.illuminatõe inquã q̃ rõem eleuat in his q̃ ſũt
ſupꝛa ipᷣam. Añ ſicut iluminationẽ aq futura pꝛe⸗
cognoſcenda dicimꝰeſſe infuſa ꝓpter h̊ ꝙ in ipᷣa ele
uatur aia ſupꝛa ea qꝗ̃ᷓ ſunt ei nalia.ſic intelligedũ eſt
etiã in ꝑte iſta. Concedendũ eſt g fideʒ infoꝛmẽ m
ꝙ virtus eſt eẽ wonũ diuinitꝰcollatũ.⁊ habitũ infu⸗
ſum. Añ cõcedende ſunt etiã rõnes ꝗᷓ hoc oñdunt.
¶ Ad illud g̊ qð pᷣmo obꝛ in ↄtrariũ ꝙ; fides eſt ex
auditu.ddm ꝙ illud dẽ de fide non rone eius qdð eſt
foꝛmale ⁊ cõpletiuũ.ſed rõnc eius qð eſt mãle.vt o
te rõne illiꝰcognitõis q̃ cognoſcit qͥd eſt q ꝑ nomẽ
dẽ.qᷓ cõiter nõ habet᷑ nec in fide foꝛmata nec in infoꝛ
mi niſi ꝑ acquiſitionẽ. Alit᷑ etiã videt᷑ aliqᷣbus cẽ di
cendũ.ꝙ illud verbuʒ apli intelligit᷑ de fide infoꝛmi
q̃ innitit᷑ bumane rõni.q quidẽ nõ hʒ in ſe rõem vir
tutis. Sʒ pᷣmus modus dicẽdi rõnabilioꝛ eſſe videt᷑

cõſiderato intellectu apli.¶Ad illud qð obꝛ cre/2

dere debet᷑ aucti. dem ꝙ credere ſᷣm ꝙ eſt actꝰ fidei
virtutis debet᷑ auẽti.nõ cuilibet ſed aucti diuine.cui
quidẽ auẽti nemo aſſentit ꝓpter ſe ⁊ ſuꝑ oĩa niſi ꝑ di
uinã illuminationẽ. ⁊ ſic talis credulitas nõ eſt acqͥ-
ſita ſed infuſa. Illa vᷣo credulitas qᷓ innitit᷑ rõi crea
te pᷣncipalr.nõ ſpectat ad ipᷣam fidẽ ſᷣm ꝙ fides eſt
virtus.⁊ de hac verũ eſt ꝙ. põt eſſe ꝑ acqͥ ſitionẽ. NRñ
attendendũ ẽ ꝙ dupir pot aliquis ꝑ fidẽ ſuã inniti
ſacre ſcripture.aut qꝛ credit ſacrã ſcripturã a ſpiritu
ſancto fuiſſe inſpiratã ⁊ editã.iuxta qð dꝛ.ij. Pet.ij.
Spũſancto inſpirati locuti ſunt ſancti dei homies.⁊
ſic talis credulitas ſpectat ad fidei virtutẽ.Aut ido
credit ſacre ſcripture qꝛ patres ſui crediderũt a qͥꝛũ
ſemitis nõ vult recedere.⁊ hoc mõ bumanã reſpicit
rõem.nec eſt talis credulitas fidei virtutis ̊ potius

1

5„

5 5

cuiuſdã aſſuetudinis.¶ Ad illud qð obꝛ ꝙ alie vir/S4

tutes infoꝛmes habent᷑ ꝑ acquiſitionẽ. ddm ꝙ non
eſt ſimile ꝓ co ꝙ actus aliarũ virtutũ cõcoꝛdant ipi
rõni ſᷣm nãle dictamen. Eñ iuſticia nalis dirigit ad
oꝑa virtutũ politicarũ.nõ ſic añt eſt de fide q̃ dirigit
aalicfcrec aaa qᷓ ſunt pᷣter nam ⁊ ſupꝛa iudicinʒ
rõnis.iõ nõ ſic ſubiacet nr̃e acqͥ ſitioni pᷣm ꝙ alie vir
tutes moꝛales. ¶A
delitate tranſiens ad hereſim acquirit cognitionem

aliquoꝝ articuloꝝ. dom ꝙ nõ eſt ſimile. qꝛ ſicut iqdẽ

ipᷣm põt amari amoꝛe diuinitus ifuſo. ⁊ amoꝛe etiã
innato ⁊ libidinoſo.⁊ multũ refert vt aliquid ſic vel
ſic ametur. Sic etiã intelligendũ in cognitione.qð

d illud qð obꝛ ꝙ aliquis de infi g5

leniönni⸗
ſitussbum
ectbart
ſüͤbeecka⸗
gisſtetlifn
Grachuc
Cittclectumnt
ſͤcklniedea
Cpifill45
Prartstt⸗
uginetn
otfonanea
unonnnoe
Kboberevirtn
uckqvocat⸗
Sſatonencorn
Tperuulor
eguirat ddn
Agllucvoct
Aanar
gefeipen⸗
Crratiaag
Aitucbn
holtmmonopt⸗
Nadlricig
genblihleen
ſottarſbabin
lur perinfu
hcninkirperer
Nriſe
Celtunſce
ſemoſtindne
ſcnogeinnta
Mtnong etfi
ſftofngck⸗
ſhlloc Nann
tngeffi⸗
finansze
tunchunedien
nds
detones
ansdiini
oleg dugf
ſcggntonef
Ntionnnitan
ſoliofenun
flum rnu⸗
ustpnls
J W
Rlpecbene
itehhin

ckte .
änsſſirn
Rſcchetn
fnig in
ſdanint,
abſ
ünſen
kemriſfi
innien f
nibunmngtn
vemen tsf
DR
ſotümnenf
alininm
rmi zut⸗
ckorhignif
rauinn lunin,
lar ubzi
Meaifing
riante
rſc intcliiiͦ
Gti.1behliiß
nesiboe int
rmüiqitscka
r oats
sccktief
riſctgonn
nmnnii
Aiiknim
iincif
Niusdtögeyn
Sõ
Teritünits
Ntltit
biintiſiigt
ihſllſin
naiie
igbeig en
uci kontin
pimti end
icnt fn
mmni chic
ſturosoenG⸗
zdigdirſi
Ni ddnd
tidchunti
rifit

56

5

ſi cognitione fidei. vr ꝙ babuerũt fidẽ.

idem ipᷣm aliter ⁊ aliter poteſt credi.vel ex pſuaſiõe
vVitatis humane.vellex illuſtratione veritatis eter
ne. Et beretici quidem ſi cognoſcũt aliqͥs articulos.
qdã hoc eſt ex ꝑſuaſione bumane ratiõis.imo ficti/
onis ſue.⁊ ſi m illam omnibꝰarticulis fidei affenti-
rent.adhuc tamen virtutem fidei nõ haberent.cuiꝰ
eſt intellectum in chꝛiſti obſequium captiuare. ðo
nõ eſt ſimile de cognitione articuloꝝ in vero fideli ⁊
Wro infideli.⁊ p tanto non ſequit᷑ ꝙ ſi illa cognitio
in hereticis eſt acq̃ſita.ꝙ hec in fidelibus non ſit in/
fuſa. Si quis tamen de fideli ⁊ catholico fiat bereti/
cus.⁊ remaneat ſibi cognitõ alicuius articuli.nõ hʒ

eam omnino per acquiſitionem.nec tamen dicendꝰ

eſt habere virtutem.qꝛ ibi illuminatio pꝛioꝛ permi/
xta eſt quodammõ falſitati erꝛoꝛis.et idco non hʒ p
ſectionem com petentem virtuti.¶ Ad illud qð obꝛ
de paruulo qui cadit de gratia anteqᷓᷓ aliquid de fide
acquirat.dᷣm ꝙ paruulus bʒ habitum fidei qtum
ad illud quod eſt in ea foꝛmale.habet em̃ aliquid q̊
vneus erit ⁊ facilis ad aſſentiendũ oibꝰ articulis
idei ſi ei pponat᷑ cum ad adultam etatem puenerit
Carct tñ ea cognitõne que eſt materialis reſpectu fi⸗
dei. ſi illud foꝛmale woſſit in animã paruuli infũdi.

non tamen põt radicari et ſtabiliri.? ꝓpterea ſi cum

ad adultã etatẽ ꝑuenerit pᷣponat᷑ ei erroꝛ ſub ratiõe

credibili.facile expellit᷑ habitus fidei.⁊ ita defacili aſ

ſentit. ac ſi babitum fidei nunqᷓ; habuiſſet. ꝓpter qð
li.ar.ꝓpter inaſſuetudinẽ neſcit illo vti.et ille habitꝰ

non fuit in potentia radicatꝰ.qeuis eẽt in ea infuſus
De hoc at m ſiid Dil. diffuſi?. b

ueſtio. iiſj.

¶ De ſubiecto fidei in oꝛmis. et eſt qõ. Atruʒ fides in/

foꝛmis ſit in demonibꝰ:Et ꝙ ſic videt᷑. Jaco.ij.De/

mones credunt ⁊ ↄtremiſcunt.ſi fides qᷓ eſt pꝛinci
piũ timoꝛis. eſt fides que eſt virtus infoꝛmis.videt᷑

ꝙ fides ᷣm ꝙ eſt virtus ſit in dmonibus. ¶ Item

ſuꝑ illud Roma.j. Juſticia dei reuelat᷑ ex fide in fi -

dem.glo.Fides demonũ eſt ⁊ noietenus xpᷣianoꝛuʒ.
in xpᷣianis qͥ ſunt noietenꝰ xpᷣiani ẽ fides infoꝛmis
tanq in ſubiecto.& ⁊ in dmonibus. ¶ Ytẽ Mar.
demones clamabant xpᷣm eſſe filium dei. b cõſtat
ꝙ eius diuinitatẽ nõ poterant intueri.et hoc eſt ſuꝑ
rõnẽ ꝙ deus fieret bomo.g̊ᷓ vẽ ꝙ hoc non n grat ni
Ite co/
gnitio trinitatis ⁊ vnitatis ſupꝛa rõnẽ eſt ſicut in pꝛi

mo li. oſtenſum fuit. ſel demones cognoſcũt deñ eſſe
trinum ⁊ vnũ.⁊ talis cognitio qua cognoſcit᷑ deꝰ eẽ

trinus ⁊ vnus.vel eſt cognitio fidei.vel eſt cognitio

cõpꝛehenſionis.Cũ g̊ demones nõ habeant cogniti⸗/
onẽ cõpꝛehenſionis de ipſa trinitate.habẽt g̊ cogniti

onẽ fidei. ¶ Sed cõtra.ſuꝑ illud.ij. Coꝝ.vj.Que cõ

Quid nobis ⁊ tibi ieſu nazarene.et ſepe in euãge/

uentio xpᷣi ad belial: dicit glo. Sicut xpᷣs oia bene.ſic

dyabolus oia male.ſed credere fidei infoꝛmis ẽ actꝰ
virtutis ⁊ actus bonus. g ſi demonis eſt omnia ma/⸗

le facere.vr ꝙ ad ipᷣm no ſpectet ipᷣm credere.g nec
es fides infoꝛmis eſt ba/

babere figem infoꝛmẽ. ¶ Itẽ
bitus infuſus ⁊ donũ dei.ſi ᷓ demones babent fidem

aut infuſa ẽ eis ante lapſuʒ.aut pꝰ.Ante lapſuʒ nõ.

q tũc nõ erãt in ſtatu in quo eẽt eis fides opoꝛtuna
Pon lapſ um nõ.qꝛ obſtinati ſunt vt dona dei nõ poſ/
in

t ſuſciꝑe.qꝛ ſi nũqᷓ; habuerũt habitũ fidei infuſuʒ.

⁊ fides infoꝛmis eſt ꝑ infuſionẽ.nõ &ᷓ hñt fidẽ infoꝛ
mẽ. ¶ Item credere qð eſt actus fidei infoꝛmis ẽ w

obr in ↄtrariũ de auẽte Jaco.⁊ de glo.qꝙ infoꝛmis q⸗

ſuntariũ.quia cum cetera woſrit bomo nolens. crede
re non poteſt niſi volens.ſᷣ demones q;tum eſt ex ꝑ/
te voluntatis ſue repuguant oi veritati et omni bo⸗
no.ſi ipᷣa fides infoꝛmis facit credere volũtarie. vñn
ꝙ demones nõ ha beat iam. 1 Nee fides infoꝛmis ẽ
pᷣncipiũ timoꝛis ſeruilis.⁊ timoꝛ ſeruilis facit pecca
tum fugere. ſi & fides infoꝛmis eẽt in demonibꝰ. eſſʒ
in eis fuga alicuius peccati.ſi ergo nullũ pctm̃ fugi/
unt.vr ꝙ habitus infoꝛmis in eis nõ repiat᷑.
dom ꝓꝙ ſicut ex pᷣcedentibꝰpatet.fides infoꝛmis dici
tur duobus modis. Quedã que innitit᷑ pᷣme verita
ti ꝓpter ſe q;uis in ipſam nõ tendat amando. Alia ẽ
fides infoꝛmis q̃ innitit᷑ ipſi veritati articuloꝝ ꝓpter

aliquam rõnẽ creatã. Pꝛima qͥdẽ dicit᷑ fides infoꝛ⸗

mis.nõ ꝙ careat foꝛma fidei ᷣm ꝙ eſt virtus.ſ ſolũ
ſm ꝙ eſt virtus gratuita.Et de hac dictũ eſt pꝛius q;
eſt habitusvirtuoſus ⁊ habitꝰinfuſus. Scoo vᷣo mo
do dr̃ fides ifoꝛmis qꝛ caret foꝛma fidei.⁊ ſᷣm ꝙ vir⸗
tus eſt. ⁊ ſm ꝙ gratuita eſt. Ham illa credulitas qᷓ
quis aſſentit articulis ꝓpter rationẽ creatã pꝛincipa
liter.nõ ſolum caret intentiõe habitus gratuiti.ſᷣ eti
am intentione habitꝰ virtuoſi. Nulliꝰ em̃ virtuiᷣ vr
eſſe credere.cũ qͥs credit innitẽdo ꝑſuaſioni quã vi/
det. Si g hoc ſcdo mõ accipiat᷑ infoꝛmis fides.ſic cõ
cedi põt eam repiri in demonibꝰ. Habent em̃ aliquã

noticiã ⁊ credulitatẽ de articulis et credibilibꝰ.q̃ qͥ/

dem põt dici fides ſiue credulitas. ꝓpter boc ꝙ non
eſt in eis viſio apꝑta.Et illa quidẽ cognitio partim fu
it eis indita a pᷣma cõditione.ꝑtim ex acqͥ ſitione.A¶K
pᷣma em̃ cõditione ſua bũerũt cognitionẽ aliquã de
articulis ꝑtinẽtibus ad trinitatẽ.q̃ et ſi tunc nõ me/
ret᷑ dici fides.immo potiꝰcognitio cõtẽplatiõis.pꝛo
pter abſentiã enigmatis.pctõ tñ ſuꝑueniẽte et eni
gmate ſubſequẽte.illa cognitio meruit dici fides.cũ

ſit cognitio enigmatica de his qᷓ ſpectãt ad diuina.

Mtum aũt ad articulos ſpectates ad bũanitatẽ eſt
in eis cognitio acq̃ſita ꝑ multa miracula ⁊ exꝑimẽé
ta. ⁊ quaſi extoꝛta necitate quadã. Dũ em̃ demoncs
vident aꝑte eos qͥ xpᷣm credũt ⁊ ei ↄfoꝛmant᷑ nõ ʒ/
ſe damnari.manifeſta ratione cogunt᷑ credere fideʒ
credentiũ in xpᷣm verã eẽ.ac ꝑ boc ꝑ ↄſequens cre
dunt oĩa eſſe vera q̃ xp̃iani credunt.⁊ ex boc etiã ꝑ
terꝛent᷑. ꝓpter qð dicit btũs Jaco.ꝙ credũt et cõtre
miſcũt. Si vo loquamur de fide infoꝛmi ᷣm ꝙ acci
pit᷑ pꝛimo modo.vicʒ ꝓut eſt habitus virtuoſus.et
habitus infuſus.⁊ etiã volũtarius.hoc mõ ⁊ ſi repe
riat in xpᷣianis viatoꝛibꝰnõ tñ põt repiri in demoni.

bus.tũ qꝛ ipᷣi nõ ſunt apti ad ſuſcipiẽdos habitꝰ in/

füſos. tũ qꝛ volũtas eoꝝ magis pꝛona eſt ad impu⸗
gnandũ veritatẽ ⁊ pietatẽ qᷓ; ad aſſentienduʒ ei. Añ

ↄcedede ſunt rõnes qᷓ boc oñ̃dũt.¶ Ad illud vo qd 58.

litas eſt in demonibꝰ.ddm ꝙ in vtriſq; repit᷑ fides. ꝭ
tñ aliter ⁊ aliter ſicut pꝛius dictũ eſt. Ipᷣiani em̃ no/
minetenꝰvolũtarie affentiunt.⁊ illa fides põt eis eẽ
via ad virtutẽ.⁊ q̃dãmodo rectificat eoꝝ mẽteʒ.et ſi
nõ plene.nõ ſic aũt eſt in demonibꝰ.qꝛ ipi credũt co/
acti ⁊ quaſi cũ quodã murmure.¶ Ad illud qd obẽ
ꝙ cõfitebant᷑ xpᷣm eẽ filium dei.dð.ꝙ ſicut dicit au/
guſ.in li.d ciui.dei.ipſe xpᷣs innotuit demonibꝰ non

pꝑ id qð eſt vritas ⁊ lux.ſed ꝑ quoſdã ſue virtutis ef
fectꝰ. AUnde qꝛ ipſi videbãt miram xpi virtutẽ in ſu

is effectibꝰ. cui nullaten? potueft reſiſtere cognoſce
bant iym nõ purũ hoiem ſ etia deũ te Jllaei ae⸗

2.597

. —
.

.

auners & Stun ao pecpria pötir pliitir intdil

dulitas nõ erat fides infonnis. m ꝙ fides infoꝛmis
eſt virtus.qꝛ nõ adherebant ipſi pᷣme veritati ꝓpter
o ſe.¶ Ad illud quod obr ꝙ; cognoſcebãt deñ eẽ trinũ
2 vnũ.dum qꝙ illa cognitio in demonibus erat dere/
licta ex cognitione quã habuerũt ex pᷣma ſui ↄditio
ne. Scom em̃ ꝙ dicit dyoni.in lib.de diui.no.capit.
iiij. Data demonibus dona ncꝗꝙᷓ ipſa mutata ec di-
cimus.ſ ſunt integra ⁊ ſplendidiſſima. qᷓ;uis ipſi nõ
videant claudẽtes in ſcipᷣis ſpeculatiuas virtutes.⁊
ſic nõ opoꝛtet ponere in demonibus babitũ fidei in-
fuſe. cum talẽ noticiaʒ habuerũt a pᷣma naturali ſua
cõditione.licet eẽ habcant quodãmodo minus ꝑfe/
cte ꝓpter ſuaꝝ mentiũ obcecationem.
¶ Deipſius fidei infoꝛmis duratiõe.et eſt qõ. Atrum
fides informis oino expellat᷑ ꝑ aduẽtũ gre: Et ꝙ ſic
videt᷑. Maioꝛ eſt coueniẽtia fidei foꝛmate ad gliam
qᷓ; fidei foꝛmate ad fidẽ infoꝛmẽ.ꝓ eo ꝙ gloꝛia nõ ẽ
aliud q; gra cõſummata.ſᷣ gloria ſupueniẽs euacu/
at babitũ fidei foꝛmate.ſicut vult aplus.ergo ſuꝑue-
niente fide foꝛmata tollit᷑ fides infoꝛmis ⁊ euacuat᷑
¶ Itẽ maius lumen abſoꝛbet minus lumẽ. ſi lum̃
gratie gratũ facientis ſuꝑexcellit incõpabiliter lumẽ
gratic gratis date.vr & ꝙ fides infoꝛmis ꝑ groʒ ſuꝑ⸗
uenientẽ habeat expelli. ¶ Item fides infoꝛmis nũ
ÿ eſt niſi in pctõre.naʒ in oi iuſto eſt fides foꝛmata.
ſed gr̃a gratufaciens nũꝙᷓ; põt eẽ cũ pctõ.S nũqᷓ; põt
eſſe cũ fide infoꝛmi.g̊ necario eã in aduẽtu ſnoeikel
lit. ¶ Itẽ om̃s virtutes ſimul infundunt᷑.g cũ infñ/
dit᷑ aritas.infundit᷑ fides foꝛmata.ſᷣ impoſſibile ẽ
duo accidẽtia ciuſdẽ ſpẽi eẽ in eodẽ ſubiecto.g imxoſ
ſibile eſt duas fides ee in eadẽ aia.& nece eſt fidẽ ifoꝛ
mẽ expelli ad aduentũ gre. ¶ Itẽ aut lumẽ gr̃e gra⸗
tũ facientis ſufficit ad credendũ.aut nõ. Si nõ.ergo
gratia gratũ faciens nõ ſufficit ad ꝓmerendã ſalutẽ.
Si ſufficit. ſuꝑſluũ eſt facere ꝑ plura qdð põt fieri per
paucioꝛa. vr ꝙ ſupueniẽte gra gratu faciẽte.ſuper
Huat habere fidem infoꝛmem. ¶ Sed õ. Gratia no
expellit niſi culpã vel ↄſequẽs ad culpã.ſ fides ifoꝛ/
mis nec eſt culpa.nec ↄſequens ad culpã. fides in/
foꝛmis nõ eypellit᷑ a gratia ſupueniente. ¶ Itẽ ſic
ſe bʒ actꝰad actũ.ita ſe babet habitus ad babitũ.ſed
gratia gratũfaciẽs facit credere in deũ.gratia gratiſ/
data facit deo credere. Si & credere in deũ nõ expel/
lit credere deo.ſed potius pᷣſupponit.vr̃ ꝙ gr̃a gtũ
faciens nõ expellit fidem ome⸗Atdte magis cõ/
ueniũt dona infuſa cũ infuſis qᷓ; infuſa cũ acqᷣſitis.ſᷣ
gratia gratũ faciẽs cũ infun Ans expellit habit? ac⸗/
quiſitos.ꝙ̊ᷓ multo foꝛtiꝰ nõ expellit habitũ fidei infoꝛ
mis qui eſt infuſus. ¶ Stẽ ſicut ſe hʒ culpa ad fide,

fpoꝛmatã.ita ſe bʒ gra ad fidẽ infoꝛmẽ.ſed culpa cu,

ſupinducit᷑ et ſi expellat foꝛmam fidei.nõ tñ expellit
ipſam fidẽ.qꝛ iam faceret hiem infidelem. pari ra
tione gratia gratũ faciens cum ſuꝑinducit᷑.et ſi tol/
lat infoꝛmitatem fidei.non tamen tollit ſᷣͥam habi/
tus. ¶ Itenn ſi habitus fidei infoꝛmis tollit in iuſti/
fiuicatione impij.gᷓ cum aliquis recidiuat in peccatũ.
aut efficit᷑ infidelis. aut dat᷑ ei nouus habitus fidei.
ſed infidelis nõ efficit᷑ ſicut patet.nec nouus babitꝰ
dat᷑.qꝛ nõ decet vt peccanti in ipſo actu pcti infũda-⸗
tur donũ graſj datũ. nõ vr̃ ꝙ babit⸗ ci infoꝛmis
61 gram ſuꝑuenientẽ habeat expelli. . ad p̃dicto
rũ intelligentiã eſt notandũ ꝙ cũ dico fidẽ infoꝛmẽ
dico tria. vicʒ. habitũ. ⁊ ipiꝰhabitꝰ vſum.⁊ defectum

—

ꝙ fides infoꝛmis expellat᷑ ſiue euacuet᷑ ꝑ gram ſupꝑ/
uenientẽ. Et ſᷣm hunc triplicem moduʒ intelligendi
tres fuerũt circa hoc opiniones. Quidã nanq; dice-
re voluerũt ꝙ a gratia ſupueniẽte fides infoꝛmis ex
pellat᷑ nõ ſolum q;tuʒ ad infoꝛmitatis defectũ.ſᷣ eti⸗
am q;tum ad vſum.⁊ q;tum ad habitum.Et boc qͥ/
dem dixerunt ꝓpterea.qꝛ gra ſuꝑueniẽs ſecũ fert om
nes virtutes.⁊ qꝛ nõ eſt opoꝛtunũ nec eſt poſſibile ĩ
vno ⁊ in eodẽ eẽ fides duas.cũ fides foꝛmata ſuper.
inducat᷑ cũ gra.⁊ qᷓ;tũ ad foꝛme cõplemẽtũ.⁊ q;tum
ad vſum.⁊ qtum ad habitũ.ideo ad eius ingreſſum
fides infoꝛmis oino expellit᷑.⁊ ſic pynũt eã expellip/
pter incõpoſſibilitatẽ. Et ſi tu obijcias eis ꝙ tunc ꝑ
culpã fit ho infidelis. Rñdẽt bꝛeuit᷑ ꝙ de? ſua gratui⸗-

ta bonitate qua nõ ꝑmittit hoiem totaliter cadere

infundit ei habitũ fidei infoꝛmis.nẽ oino peat in eo
fundamentũ ſpũalis edificij. Uñ ſicut ex malis elici

unt᷑ bona.ſic ↄtingit in culpe tranſgrefſiõe alicui in/

fundi babitũ infoꝛmẽ. Sʒ qꝛ illud nõ vr multũ rõna
bile ꝙ de? dona gre ipſi peccãti ⁊ ſea ſe auertẽti infũ/
dat in ipſa aucrſione. 16 aliꝰmodꝰeſt dicẽdi.ꝙ ſicut
ꝑ pctm̃ nõ introducit᷑ habitꝰ fidei infoꝛmis.ſed in/

troducit᷑ defectus ⁊ alius credẽdi modus. ſic etiaʒ p

gratiam non excludit᷑ ipſiꝰfidei infoꝛmis babitꝰ.ſed
ſolum vſus ⁊ defectꝰ.Et ſi tu obijcias ꝙ fruſtra erit
babitus ſine vſu. Rñdent qꝙ nõ fruſtra eſt ꝓ eo ꝙ ce

it in diſpoſitionẽ reſpectu fidei foꝛmate Preterea
remanet vt homo vtilitatẽ habeat de eo in tꝑe opoꝛ

tuno.ſed qm̃ actus ⁊ vſus fidei infoꝛmis eſt credere

⁊ aſſentire pᷣme veritati in omnibus articulis.et iſte
vſus potiſſime competit vſui gratie cũ aliquid non

tollat᷑ niſi ꝑ ſuũ oppoſitũ.nõ vr rõnabile vſq; quaq;

dicere ꝙ ſᷣm aduẽetũ gr̃e tollat᷑ fidei vſus infoꝛmis.

cũ potius videat᷑ in ea ꝑfici ⁊ cõpleri.Et ꝓpterea eſt
tercius modus dicẽdi.qͥ videt᷑ ꝓbabilioꝛ eẽ pᷣdictis
qꝙ fides infoꝛmis pꝑ aduentũ gratie excludit᷑ qtũ ad
ſolum defectũ ſaluo babitu ⁊ vſu.⁊ hoc quidẽ videt
ſatis rõnabile.cũ gr̃a opponat᷑ babitui illi infuſo ſo⸗
lũ ratione infoꝛmitatis.ſicut babitꝰopponit᷑ pꝛiuati
oni. Concedẽde ſunt ergo ratõnes oſtendentes ba/
bitũ fidei infoꝛmis ꝑ ſupuenientẽ grãm nõ expelli.

¶ Ad illud qdð obꝛ pᷣmo in ↄtrariũ ꝙ maioꝛ eſt cõ/ qꝛ

uenientia fidei foꝛmate ad gloꝛiã qᷓ infoꝛmis ad qas
tiã.dm qꝙ maioꝛ ↄuenientia dupliciter põt attendi.

aut ᷣm ↄpationẽ aliq̃ꝝ in gencre gtuiti.aut ſᷣm oꝛdi

nationè babitꝰ ad actũ. Si pᷣmo mõ. ſic maioꝛ eſt cõ

uenientia fidei foꝛmate ad gloꝛiã ꝙᷓ; ad fidem infoꝛ/
mẽ.qꝛ vtrũq; eſt gratie gratũ faciẽtl. Si ſecũdo mõ.

ſic maioꝛ eſt ↄuenientia fidei foꝛmate ad infoꝛmẽ qᷓ;

fidei foꝛmate ad gloꝛiam.ꝓ eo ꝙ actus fidei ifoꝛmiſ

nõ bʒ oppoſitũ cũ actu fidei foꝛmate.ſed actus fidei

foꝛmate qui quidẽ eſt credere nõ apparẽtia.⁊ videre
per ſpeculũ ⁊ in enigmate.magnã repugnũãtiã halet

cum ſtatu gloꝛie.ideo nõ ſic euacuat ſicut euacuaf̃.

gũt infra melius manifeſtabit᷑ cũ de euacuatiõe fidei

asget᷑ ¶ Ad illud qð obẽ ꝙ mai⸗ lumẽ abſoꝛbet min?

lumẽ. dm ꝙ illud no intelligit de lumibꝰ ꝗᷓ ſunt ad

inuicẽ oꝛdinata. de bis que bñt quandã oppoſitio-

nem ⁊ repugnantiam.niſi intelligat abſoꝛbere cytũ
ad apparẽtiã. Et qm̃ lumen fidei infoꝛmis oꝛdinem

babet ad lumen gratie nõ oppoſitionẽ.binc eſt ꝙ ab
ſpo nõ abſoꝛbet᷑ ᷣ magis in eſſe ſaluat᷑. ¶ Ad illuo

qð obꝛ ꝙ fwes infoꝛmis nõ eſt niſi in pctõꝛibꝰ 2 cuʒ

ounnono
ibogt
ilift
ſemitats
ltsifunc
c(vockine
Aberiif
iithtbiĩn
gauonienst
ſoondua
teGa
eln
SC
betſiftane

7

tiftaase
Duscße⸗
reito nug
länptora
Urqadleien
bitoſauie
ſtahorlune
Dicrotge
Gosbetae⸗

Cepſsfce
enirci
ifiij
itpaccrine
Guitfnc
ſginnſ
kſommavidck
ialtati
u(Ang
fhmsl
ſdlochgmine
nnn (z
ſtftnt
beinfon
omo
nnpauue
R
ölef
ilit⸗
donman
ſfnitune
banntehzo
nleſgef
Auſtbinto

—

4

dcls yrſun
miil,
cbie
gdiugen

talte adee.

Längtin
atlsdi
Geſſiekoin
mtlüin
1Ceuucniin
kdciciaſe
ormis ſctn
digs ſecii
mssbabitll
ngfuſn
nchenr
tronei
mnulzele
tätigiston
tleſgelag
acs inn
bpen
R—
tettaifir
ecgik i
niini
Enpirn
Sokmntan

7

rionunc⸗

tbmneß

ia,
ſeninifd
ſden ſor
Sluͤton

4

—S

☛,
D
— — —–

— .
—
. .

¶ De ipſius fidei in

—

eecato. Dm q boc verum eſt ea ratione qua fides

nufoꝛmis noiat defectũ foꝛme.nõ ſᷣm ꝙ nomiat habi
tñ.Et iõ ex hoc non poteſt ↄcludi q ꝑ grãm adueniẽ

t tollat᷑ fidei inſoꝛmis babitus.ſᷣ ſoluʒ tollat᷑ in/
S foꝛmitatis defectus. ¶ Ad illud qð obẽ q om̃es vir-
tutes infundunt᷑ ſimul.dm ꝙ vem eſt qtũ ad ill

quod eſt in cis foꝛmale.qᷓ;tum aũt ad materiale ſiue

Ad habitũ ſubſtratũ nõ hʒ veritatẽ niſi qũ non inue/
nit babitũ in ſubiecto quẽ infoꝛmat.⁊ ideo cũ gtatia
adueniens inuenit habitũ fidei infoꝛmis.nõ opoꝛtʒ
ſuꝑinducat᷑ noua fides. Pꝛeterea rõ illa in alio de

icit. qꝛ gratia gratũ faciens cũ gratia gratis data nõ
eſt eiuſdem ſpeciei.⁊ ita ꝓcedit ex falſa ſuppoſitõne

6 6 Ad ulud qd obꝛ ꝙ lumen gratie gratuʒ facientis
anncte ad credendum.dum ꝙ ſufficit gratia

gratũ faciens cũ pᷣſuppoſitiõe tñ gratie gratis date.

Sona em̃ gre gtũ faciẽt.nõ excludũt dona gr̃e grai

datc.iĩmo magis illa in ſuo aduẽtu ↄplẽt ⁊ ꝑficiũt.⁊
q̃dãmodo ab eis vigoꝛãt᷑ ⁊ pficiunt᷑. Ideo nõ ſequi
tur ꝙ adueniente gratia gratũ faciente.ſuꝑfluat ha/

bitus fidei infoꝛmis.nec remanẽte habitu ifoꝛmi p/

pter hoc lumen gratie gratũ facientis ſit inſufficiẽs.
Anũquodq; em̃ donuʒ dei ſufficiens eſt ſm illud ad
quod habet oꝛdinhen.
¶ Queſtio. v. — K
foꝛmis foꝛmatione.⁊ ẽ qõ. Atrum
gdueniẽte gůa fides infoꝛmis fiat foꝛmata:Et ꝙ ſic.
vi.Anteqᷓ aliqͥs peccct nõ hʒ niſi fidem foꝛmatã.cũ

aũt peccat incipit habere fidẽ infoꝛmẽ.ſi & in pecean

do nõ infundit᷑ ei noua fides.nete eſt ꝙ per pctm̃ fi
des foꝛmata fiat infoꝛmis.ſi & fides infoꝛmis añ fu/

it fo:mata. videt᷑ ꝙ; ſi aliquis reſtituat᷑ in gradũ pꝛi/
ſtinũ pꝑ aduentũ gratie.qꝙ fides infoꝛmis fiat foꝛma
ta. ¶ Item gra adueniens infoꝛmat naturã. ſi & fi-

des infoꝛmis plus appꝛoximat grc q; ia natura.vr
ꝑ locũ a minoꝛi fides infoꝛmis babeat ꝑ grãm in⸗
foꝛmari. ¶ ꝓtẽ plꝰↄuenit habitus infuſus cũ gr̃a

cſt infuſa qꝙᷓ; habitus acquiſiti.ſᷣ habitus acqͥſiti ꝑ a
uẽtũ gre infoꝛmant᷑.qð pʒ.qꝛ in eoꝝ exercitio ⁊ vſu
lꝛmo merct᷑.ꝗ̊ multo foꝛtiꝰhabitꝰ fidei infoꝛmis foꝛ
mat᷑ ꝑ ip̃am gꝛam ſuꝑpucnientẽ.¶¶ Itẽ opa moꝛtifi/

cata ꝑ aduentũ gratic viuificant᷑ ſᷣm qꝙ coiter dicit̃.

pari rõne ⁊ habitus moꝛtuus.ſi ̊ fides infoꝛmis ẽ
pyõi.vr ꝙ ꝑ aduentũ gratie babeat infoꝛmari. ¶It
Vibil aliud eſt diccre habitũ viuũ eſſe q; ꝑ illũ vitam

cternã mereri poſſe.ſᷣ credere fidei infoꝛmis.qdð ẽ aſ

ſentire pꝛime veritati ꝗꝓpter ſe ⁊ ſuꝑ eia.ſupueniẽte
charitate bʒ omne qð necriũ eſt ad meritũ.̊ vr ꝙ ſi
actus eius eſt meritoꝛius.ꝙ habitus ſit viuificatus.

Oꝛ aũt hẽat oẽ qð necefariũ eſt ad meritũ.planũ ẽ.

cũ ipᷣm opus de ſe ſit bonũ ⁊ rectum.⁊ ſic a charitate
tẽ om̃e illud qd dicit᷑ eẽ moꝛtuũ ex ſolo

impatũ.
Afectu alicuiꝰ.illo ſuꝑueniente viuificat᷑.ᷣ fides in/
foꝛmis dr̃ cẽ moꝛtua ob defectũ gre ⁊ oꝑationis fru⸗/
ctuoſe.ꝗ̊ ipis ſupuenientibꝰrcuiuiſcit. cũ reuiuiſcit

foꝛmat᷑. fides infoꝛmis põt fieri foꝛmata.Et hoc ẽ
qʒð hr̃ in glo.ſuꝑ illud Jaco.ij.Yides ſine operibus
moꝛtua eſt.glo.reuiuiſcit ex opꝑibus fides.¶ Sed .
Si fides ex opibꝰreuiuiſcit.gẽ̊ ex aduentu operũ ha/
bet vitã ⁊ foꝛmã. Sed nullum pctm̃ potcſt fieri foꝛ/
matũ.ẽ nulla virtꝰ põt fieri infoꝛmis. fides foꝛma.
ta nõ põt fieri infoꝛmis.pari rõne nec infoꝛmis põt

fieri foꝛmata. ¶ Itẽ nullũ opus moꝛtuũ põt fieri vi
uß.oꝑg emñ q in pctõ facta ſunt nũq; reniuiſcant ꝑ

rari ſᷣm ꝙ vult tetius.h fi B
S alterari nõ põt.ſed omne qð de infoꝛmi fit foꝛma/

quoniã exꝑimento videmꝰ a
id quod

Si vxo iã eſt in gctũ equctũ. põt ipᷣm facere Znr mich.

XXII

——

grãm vt ſint digna remuneratiõe eterne vite. g ſi fi⸗
des infoꝛmis moꝛtua eſt.vr ꝙ ꝑ grãm nõ babeat vi/
uificari. ̊ nec infoꝛmari. re nullũ accñs põt alte
s infoꝛmis cſt accidẽs.

tum alen. g impoſſibile eſt fidem infoꝛmẽ fieri
foꝛmatam. ¶ Item ex his que ſunt diuerſa genere

non poteſt fieri vnum ꝑ cẽntiã.ſed fides foꝛmata di

cit habitum vnũ ꝑ eſſentiam.g impoſnibile eſt ip̃am

ↄſtare ex gratia Farm faciente ⁊ gratia gratis da⸗

ta. Si g fides infoꝛmis eſt conum gratie grat date.
vẽ ꝙ impoſſibile ſit ipᷣam fieri foꝛmatã ſupueniente
=ð fides infoꝛmis ꝑ aduẽtũ gratie non
tranſmutat᷑ niſi accidentaliter.S ſi ꝑ aduentũ gratie
cfficit᷑ virtus foꝛmata.accidit fidei ꝙ ſit foꝛmata. ſi
nullũ genus accipit ſpẽi.fides nõ eſt ſpẽs virtutis
Apꝛie dicte.ꝙ ſi hoc eſt falſum. ⁊ illud ex quo ſeqͥt᷑.
vieʒ ꝙ habit?fidei infoꝛmis ꝑ aduentum gratie for/
met᷑. ¶ Item ſicut ſe babet aia ad potẽtias ſuas.ſic
ſe habet gratia ad virtutes.ſed quotienſcũq; anima
infandit᷑ fert ſecum potentias ſuas.g̊ quotienſcun/
q; infunditur gratia fert ſecum virtutes. ergo cum
iufunditur gratia infundit᷑ ſimul fides foꝛmata. fi-
des foꝛmata nõ eſt eadem cum illa que pꝛius erat in
anima.et ſi hoc.reſtat ꝙ fides infoꝛmis ꝑ aduentuʒ
gratie non ormatur. E, teread preclieton intelligen

tiam eſt notandum ꝙ pꝛeter illas poſitiones q̃ dice/

bant fidem infoꝛmem ad aduẽtũ gratie excludi ᷣm
illos qui dicunt ipᷣm babitum fidei infoꝛmis rema/

nere cum gratia ſuꝑueniente.triplex eſt adouc mo/
duus dicendi. Quidam em̃ dixerunt ꝙ habitus fidei

infoꝛmis nõ foꝛmat᷑ a gratia ſupueniente nec ab ali

67

quo ꝙ ſit a gratia vel cum gratia. Alij vo dixerũt q;

Fais nõ foꝛmet᷑ a gratia. foꝛmat᷑ tñ ab aliquo qð in
undit᷑ ſimul cuʒ gratia. Tercij vo dixerũt ꝙ ipᷣe ba-
bitus fidei infoꝛmis foꝛmat᷑ ab ipᷣa gratia.Ratõ aũt
buiꝰdiuerſe poſitionis eſt ꝓpter diuerſum modũ in/
telligendi infuſionem gratie ⁊ virtutũ.Quidam em̃
voluerunt dicere ꝙ ſicut anima eſt totum potenti/

ale reſpectu ſuaꝝ viriũ.⁊ cum infundit᷑ anima ſim

poꝛtat ſccum ſuas potentias.⁊ cñ egredit᷑ ſil trabit.
ſic ⁊ de gratia dicere voluerunt.ꝙ gratia ſimul ſecuʒ

fert virtutes ipſas quibus infoꝛmant potentie. ſim
ctiam ſecum trabit. Unde nulla virtus foꝛmata effi
cit᷑ infoꝛmis.nec aliqua infoꝛmis cfficit᷑ foꝛmata.in/

fundit᷑ em̃ quelibet virtus plene ⁊ integre cum ipſa
gratia.ita ꝙ; nihil extrinſecus intrat eius eſſentiam.
nec qᷓ;tum ad materiale nec eunn ad foꝛmale.Scd
quod eſt in ea materiale minime infundi.vt ↄtin
git videre in puulo baptiʒato qͥ poſt gratie infuſio/

nenm indiget adbuc articulis fidei erudiri ad boc ꝙ

in actum fidei exeat.nõ vr̃ iſte modus intelligẽdi in/

fuſionẽ gratie ⁊ virtutũ oio eſſe ↄueniens.vicʒ ꝙ cũ

ipᷣa gratia virtutes infundant᷑ q;tũ ad ipᷣaꝝ totali/

tatem ⁊ integritatẽ.hoc eſt q;tũ adid qð ẽ in eis ma
teriale ⁊ foꝛmale.Et ꝓpterea alius modus eſt intel

ligẽdi infuſionẽ gre q cũ ipᷣa gratia infundit᷑ foꝛma⸗

le oim vᷣtutũ in genere gtuiti.qð qͥdẽ eẽntialr differt
ab ipᷣa gra.ſicut potẽtia aĩe eẽntialiter differt ab eiꝰ

ſuba.Et illud quidẽ foꝛmale virtutis cuiuſlibet in
fuſum cum gratia potens eſt ſuũ materiale educere
de potentia in actũ:.ſi nõ ſit adhuc eductũ in actum.

1

iquã virtutẽ qᷓ;tum ad

. „
0.] 2 .

cviuũñ.Et iſti diĩcũt ⁊ ſentiũt babitꝰfidei infoꝛmis

/

foꝛmet᷑ ꝑ ipſaʒ virtutem fidei que ſimul cum gratia
infundit᷑.et ſiliter efficit᷑ infoꝛme.qũñ illud qdð foꝛma
le fuit in fide.ſimul cũ gratia recedit ⁊ expellit᷑.⁊ ſᷣm
banc poſitionem gratia qua virtꝰ dicit᷑ gratuita dif
fert ab ea qua aia dicit᷑ deo grata. Sʒ qm̃ in vna aia
vna ſola eſt gra gratũ faciens ſᷣm ꝙ in.ij.lib. oñſum
fuit. ꝑ quã accepta eſt deo aia ⁊ eius potẽtia. Ideo ẽ
adbuc terciꝰ modus dicendi ⁊ iutelligendi infuſio/
nem gratie ⁊ virtutũ.qͥ vr̃ eſſe ꝓbabilioꝛ ⁊ facilioꝛ qᷓ;
pꝛccicti. vicz. ꝙ ipᷣa gratia gratũ faciens comꝑat᷑ ad
abitus virtutũ ſubſtratos.ſicut comꝑat᷑ lux ad co/
loꝛes. In boc tñ eſt dꝛñtia.ꝙ lux iſta coꝛpalis nõ ita
cfficaciter põt educere coloꝛes de potẽtia in actũ qᷓ;

tũ ad eẽ qð bzʒ coloꝛ in genere coloꝛis.ſᷣm ꝙ; ipᷣa gra- cte
mis modo foꝛmata rõne alterationis facte in aia qᷓ
modo habet gratiã. mõ pꝛiuat᷑ ipᷣa ꝑ culpam.¶A
illud qð obẽ ꝙ ex his que ſunt diuerſoꝝ generũ non
fit vnum ꝑ eẽntiã iam ptʒ rñſio.Om̃ ſicut pꝛedictuʒ

tia cxiſtens in ipſa aĩa poteſt facere germiarc habitꝰ
virtutum. Ipſa em̃ gratia adueniens in animã carẽ
tem habitibus virtutũ. ſe habet quaſi oꝛiginale pꝛin
cipiũ illoꝝ q́;tum ad eẽ pꝛimũ.vnde ſicut pluuia in/
fuſa terꝛe habenti in ſe ſeminariũ facit eã germinare

Tonec veniat ad fructũ completum. ſic intelligenduũn
onem ⁊ directionẽ in finem. Nam ꝓpꝛie loquẽdo ac
cidentia nõ habent materiã ⁊ foꝛma.Sed ꝙ dicitur

xvſt de gratia reſpectu habituũ ipᷣaꝝ virtutũ q;tuʒ ad
ipſoꝝ eſſe pꝛimũ. Mõ ſic aũt pot facere lux ſuꝑinfu/
ſa extcrius reſpectu coloꝛũ.ſed ſi comꝑemꝰ coloꝛes
⁊ luccm. ⁊ habitus virtutũ ad grãm gratũ facientẽ
iꝓitũ ad eſſe vtpote q;tum ad eſſe coloꝝ in genere lu/

cidi.⁊ habituũ in genere gratuiti.tunc eſt ſimilitutdo

cxpꝛeſſa.vt ſicut multi coloꝛes in vna domo tenebꝛo
ſa exiſtentes efficiunt᷑ luminoſi pꝑ vnã luminoſitatẽ
ſupucnientẽ.⁊ ab illa infoꝛmant᷑ ⁊ decoꝛant᷑ ⁊ venu
ſtant᷑.ſic habitus virtutũ infoꝛmes exiſtentes in ani
ma venuſtant᷑ ⁊ decoꝛant᷑ ab vna gra ſupueniẽte.et
Sßm hunc modũ intelligendi infuſionẽ gratie ⁊ virtu
tum. facile eſt intelligere qualiter habitꝰ? fidei infoꝛ/
mis formet᷑ ꝑ ipᷣius gratie aduentum. Dicit᷑ em̃ foꝛ/
mmari ſicut coloꝛ tenebꝛoſus foꝛmat᷑ ad luminis in/
grcſſum..ct ſicut ex coloꝛe ⁊ lumine ſuꝑinfuſo nõ fit

vnũ ꝑ cẽntiam ſᷣ̊ vnũ ꝑ oꝛdinationẽ quandã.ſic nec

cx gratia gratũ faciente ⁊ infoꝛmi fide intelligit᷑ fieri

vnũ niſi ꝑ quandã oꝛdinationẽ ⁊ relationẽ.qꝛ fides

infoꝛmis ꝑ aduentuʒ gratie incipit còplete oꝛdinari
in fincm. ⁊ in deũ credere ⁊ cidem complacere.Con⸗/
cecdende ſunt & rationes oſtendentes fidez infoꝛmẽ
68 ficri foꝛmatã ꝑ aduentũ gratie. ¶ Ad illud vo quod
obꝛ pmo in ↄtrariũ.nullũ pctm̃
pvdoõm ꝙ non eſt ſile. Yacilius em̃ eſt aliqͥd defoꝛmari
qꝙ̊6 infoꝛmari.qꝛ plura exigunt᷑ ad bonũ qᷓ ad maluʒ.
idco nõ ſequit᷑ ꝙ ſi habitus ſubſtratus virtutis poſ-

. ſit obliquari.ꝙ pctm̃ ⁊ viciuʒ poſſit rectificari. Et ex

caadem cauſa nõ ſequit᷑ ꝙ ſi petĩ nõ poſſit ficri foꝛ
matũ.q virtus nõ .oſſit fieri infoꝛmis. Aliter etiaʒ

prsõt dici ꝙ pctm̃ duplr põt accipi.vicʒ abſtracte ⁊ cõ
crete. Si abſtracte accipiat᷑ impoſſibile eſt pctm̃ poſ
ſe infoꝛmari cũ ſit malicia pura. Si aũt accipiat᷑ cõo/

crete vt dicat᷑ pctĩ aliqua habilitas aie in qua ẽ de/
foꝛmatio malicie. vtpote cuʒ aliquis abſtinet ꝓpter
vanam gloꝛiam.ipſa abſtinentia efficit᷑ ei culpa.hoc
mogo ratione talis habitus ſubſtrati qdð defoꝛmat
aculpa.põt infoꝛmari a gratia.⁊ ꝑ hunc modũ dici/

mus virtutẽ foꝛmatã effici infoꝛmẽ. rõne vicʒ babi -
tus ſubſtrati.qm indifferens eſt ad ſtatũ culꝑe ⁊ gra
d illud quod obẽ ꝙ opus moꝛtuũ nõ poteſt

69 tie. guocl obẽ
fieri viuũ.ddm ꝙ nõ eſt ſimile.Opus em̃ tranſit nec
manet in fua radice.ideo impoſſibile eſt aliq opus

icit᷑ foꝛmatũ. ⁊c.

dludit. qꝛ accipit ꝓ ſili qʒ valde eſt diſſiłe. Põt autẽ
accipi ſile de infuſiõe gratie ⁊ virtutũ in pluuia ⁊ ter

. -=
*

viuificari quod a radice viuente oꝛtuin inð ſuſnpſe⸗

rit. Et ꝓ tanto dicimus opa facta in charitate poſſe
reuiuiſcere.que aũt extra charitatẽ facta ſunt viuifi⸗

cari nõ poſſc. Gratia em̃ illa nõ poſſet attingere.cuz
ſimpliciter ceſſerit in pꝛeteritum. nõ ſic aũt eſt de ba/
bitibus virtutũ infoꝛmiũ qͥ manẽt in aĩa poſt ipſius

gratie aduentũ.⁊ ꝑ ipᷣaʒ grãm pñt venuſtari ⁊ deco/
rari.et in finẽ oꝛdinari. d 4
accidens poteſt alterari.ddᷣm ꝙ boc verũ eſt ᷣm ꝓ/
pꝛiã mucationem.ſᷣ nihil phibet intelligere alterati⸗/

onẽ fieri in accñte rõne alteratiõis facte in ſubiecto.

ſicut albedo mõ eſt clara.mõ obſcurat᷑ rõneę alterati

onis facte in ſubiecto ꝓpꝛio.⁊ coloꝛ modo ẽ tenebro/
ſus.modo eſt luminoſus rõne tranſmutationis fa/

cte in ꝑſpicuo ſibi ↄiuncto.ſic fides modo eſt infoꝛ/

fuit infoꝛmatio habit? infoꝛmis virtutis a gratia nõ
eſt ꝑ eẽntialẽ vnionẽ ſᷣ magis ſᷣm quandã oꝛdinati/

babitus infoꝛmis eſſe materia fidei.⁊ illud qd ſuꝑ/
inducit᷑ eſſe foꝛma.̊ᷣ eſt õ̃m quandã ↄpꝑationẽ ſicut
pꝛius dictum eſt de lumine ⁊ coloꝛe.Ande ſicut qñ
dico coloꝛem illuminatũ.dico duo.tñ ꝑ modum vni
us. pter h̊ ꝙ oꝛdinant᷑ ad vnũ actũ.vicʒ ad mouen
dum viſum.ſic qñ dico fidem foꝛmatam duo dico.

vicz fidem ⁊ grãm.tñ ꝑ modũ vniꝰ. ꝓpter boc ꝙ oꝛ⸗
dinant᷑ ad vnũ opus meritoꝛiũ.ſ.ad credẽdũ in deũ

ud qð obꝛ ꝙ nulluʒ 70

Q2d lllud qð obẽ ꝙ fides infoꝛmis nõ tranſmuta/72

tur niſi accidentaliter. dm qꝙ tranſmutatio accidẽ/

talis in genere nature.põt eẽ eẽntialis in genere mo⸗

rum. Sicut ptzʒ de aliquo actu qͥ ꝑ pꝛiuationẽ alicu/

ius circũſtantic accidentalis eſt in genere vicij. et ꝑ
poſitionẽ eſt in genere virtutis. Per bũc modũ ẽ in/
telligendũ in ꝓpoſito. Ouis em̃ illi babitui accidat
cẽ cũ gratia vel ſine gratia.eẽntiale tñ eſt ei eſſe cum
atia ꝓut eſt pꝛincipiũ meriti. Pꝛeterca ipᷣe habitꝰ
fidei infoꝛmis etiã gratia circũſcripta tenet rationẽ
virtutis.iõ ex hoc nõ põt ↄcludi qͥn fides ſit ſub ge/
nere virtutis tanq; ſub ꝓpꝛio genere.
obẽ ꝙ ſicut ſc bʒ aia ad ſuas potẽtias.ſic ſe hʒ gratia
ad virtutes.ddm qꝙ nõ eſt oimoda ſilitudo. ꝓ eo q;

noõò eſt tãta diuerſitas ipᷣius gratie ad virtutes qꝗᷓta
ad eaꝝ pᷣncipiũ foꝛmale.ſicut aic ad ſuas vires.quẽ⸗

admodcñ in.ij.li. oſtenſuzʒ fuit.vbi fuit hec queſtio ꝑ/

tractata. Virtutes em̃ nõ dicũt᷑ eſſe virtutes ipſius

gratie pꝑ quas ipᷣa gratia opet᷑.ſicut aia oꝑat᷑ ꝑ ſuas
potentias. Mec ẽ intelligẽdũ ꝙ gratia ſit in diuerſis
ſubieci. Hoc em̃ ducit in imaginatõnẽ falſaʒ.in hãc
videlicet.ꝙ gratia oino ita veniat in aiam ⁊ eius po/
tentias.ſicut aia venit in coꝛpus ⁊ eiꝰ oꝛgana. Lũc
em̃ neceſſario opoꝛteret ꝙ gratia abeunte ꝑ peccatũ.
expellerent᷑ om̃s habitꝰ virtutũ qͥs ſecũ defert.qð ex
ipᷣa exꝑientia planũ eſt eẽ falſum.Et iõ rõ illa nõ cõ/

ra ſemiata. ſicut de infoꝛmanõe virtutũ a gra accipi

tur in lumie ⁊ coloꝛe. Si em̃ vna pluuia adueniat in
terrã in qua ſunt plantata diuerſa ſemina que non

germinauerũt.facit illa germiare.⁊ ſᷣm diuerſitateʒ

ſeminũ diuerſas plantas ꝓqucere. Si vo iã als ger⸗

¶Ad illud qð 75

74

zii
ii⸗
fibebt.
Uhiabe⸗
Ntlorin
ſtopoin
ovntq
1bonotg
nnete
ſcnelc

iſcſre⸗
ſiud
unecg
Apoſtſpus
dchigulen
ginentn
tamngſtten,
niſin in
nodhite,
mmntnsf,
Smuck iſo⸗
nsſrinin
R
Gr ceinn
ſcnrten
mmtst gennn
andi oitn
preloribe
1Gedgder
1iled aſ
ohatofe ſa
reſerg
tiüowochnnn
qtn
mann oni
porge,
Näüfindi
nsörnine n
Geennt uid⸗
lsucgene
rungi ic⸗
Peone tahe
Petieniit
Urpniit
lecſckechean
Nrmn ii

Min

iz nitple⸗
magtit
irttcsipſns
ncgrtn iu⸗
ſeindnaf⸗
eſlipni
iinmoen
1 wa

ſdeo
cund

minauit.ſed ipter defectum aque iam alefacte ſunt
plante.tũe pluuia denuo veniens faoi illas plantas
vireſcere. Sic gratia adueniẽs in aiam in qua ſũt ſe
mina habituũ virtutũ facit ißam germiare.ita ꝙ ipᷣa
babita habent᷑ ꝑ ↄñs ⁊ virtutes.⁊ cõtinue facit illa
xreſcene qͥuſq; ꝑducat ad ꝑfectionẽ.Et ſi ↄtingat me
pito pcti bumoꝛẽ gratie auferri. habitus illi virtutu,
efficiunt᷑ quaſi aridi.⁊ poſtmodũ ſi reſtituat̃᷑ pluunia
⁊ bumoꝛ gratie.nõ opoꝛtet ꝙ aia itcrũ de nouo ger⸗
minet.ſed illa que germiauit.ꝑ humoꝛẽ gratie adue/
nientẽ iterũ reuiuiſcat.ſicut ſatis aꝑte intelligi põt
ualiter gratia cũ virtutibus ſil infundat᷑ inniam.⁊ ipᷣa g
.- ¶ Di. xxiiij.de fide q;tum ad eius obiectum ſiue materiam.

ibi. Si vo querit᷑ vtrũ petrus ⁊c.

— . — —

ca ipſa credibilia.ibi.Ex bis apparet aliqua credi que nõ vident·

Queſtio.
Joh.xiij.

Aug. ſuꝑ io.

Oꝛ etiã de rebꝰ
pꝛeſentibus di⸗
cit᷑ fides ſed im

pꝛopꝛie.

ionu eusgelij

—

¶ Rouet queſtionem 1 determinat. vtrũ fides ſit de
ue ſenſu percip 2
Ic querit᷑ ſ

ctũ fuerit credatis.vbi innui videt᷑ ꝙ fides
illis fueri
ſoluit ita inq ens.Quid ſibi vult vt cũ factũ fuerit cre

4“ a datis. hec eſt laus fidei ſi qdð credit᷑ non videt᷑. Nã et
Zob. xr.

thomas cui dictũ eſt.qꝛ vidiſti me credidiſti.nõ h̊ cre⸗

yt ea credant᷑ que nõ videntur.

didit qð vidit.cernebat em̃ ⁊ tägebat carnẽ viuenteʒ

quã viderat moꝛientẽ.⁊ credebat deũ in carne ipᷣa la⸗

tentẽ. Credebat &̊ mẽte qð nõ videbat ꝑ h̊ qð ſenſibꝰ
coꝛꝑis apꝑebat.Si vo dicunt᷑ credi q̃ vident᷑.ſicut di
cit vnuſqſq; oculis ſuis credidiſſe.nõ ipſa ẽ q̃ in nobis
ediſicat᷑ ſides.ſed ex rebus que vident᷑ agit᷑ in nobis

₰☛

(Epilogat ad remouẽdũ incidetẽ dubitation?. b
x his aꝑte intelligit᷑ ꝙ ꝓpꝛie fides nõ apꝑentiũ eſt.

Nec illa eſt ſides q̃ in chꝛiſto edificamur q dicimꝰ vſi/⸗
tata locutione nos ea credere q̃ videmꝰ. Alibi tñ dicit
aug.ſidẽ eẽ de rebus pñtibꝰ.qð erit ĩ futuro cũ ꝑ ſpẽʒ

deuũ pñtẽ cõtẽplabimur.q tñ nõ ppꝛie dr fides s veri/
tas.Eſt inqᷣt fides q̃ credũt᷑ ea q̃ nõ vident᷑.ſ tñ ẽ etiã

fides reꝝ qnñ nõ verbis ſᷣ rebꝰ ipᷣis pñtibꝰ credit᷑. Qdð

erit cũ ꝑ ſpẽm manifeſtã ſe ↄtẽplandã ſctis pᷣbebit dei

ſapia. Sʒ nõ ꝓpe h ðꝛ fides ĩmo fidei merces. ad quã

Exeplã ad ma
ioꝛẽ explanati/

Onẽ pꝛedictoꝝ.
.... . .. 4

credẽdo pueit᷑.vt ex fide vᷣboꝝ trãſeat iuſtꝰi fidẽ reꝝ.
¶Exẽplificat in ſpali ad maioꝛẽ explanatiõeʒ de pe⸗
tro.an hũerit fidẽ paſſiõis qñ vidit hoĩeʒ illũ pati. c

¶ Si do qᷣrit᷑ vtꝝ petreſidẽ palſſidis hũerit cũ homineʒ

xpᷣm oculis pati cernebat: Dicimus eũ ſidẽ paſſionis
habuiſſe nõ in eo ꝙ credebat hoĩem pati.qꝛ hoc vide⸗

bat. in eo ꝙ credebat deũ eẽ qͥ patiebat᷑. Mõ em̃ vir⸗
tus fidei erat ꝙ credebat᷑ hõ pati ⁊ moꝛi.qð iudeꝰ cer⸗

it᷑ ſi fides tm̃ de nõ viſis eſt.quõ veri⸗
ias aplis ait.Nũc dico vobis pᷣuſq; fiat vt cũ

erit de factis ⁊ viſis.ſuꝑ qͥ aug. mouet qõneʒ et

XXIII

* quare aliqñ ſimul dicit᷑ infundicd babitibꝰ ſubſtrat
aliqũ vᷣo minime. cũ tñ gra quantũ eſt de ſe infunda
tur ſemꝑ vnifoꝛmiter. O aũt ſemiaria virtutũ qᷓ;tũ
ad habitus ſubſtratos ſint plãtata in nã mentis rõ⸗
nalis expꝛeſſe põt haberi ab aug.in multis locis.⁊ 2
in.x.ca. de amoꝛe dei. et in li.de collatiõibꝰſan-
ctoꝝ patꝝ.⁊ in alijs locis pluribꝰ. Quicqͥd tñ ſit de
hboc.qꝛ queſtio iſta alibi habet locũ.ad pñs tãtũ ſuf/
ficiat dixiſſe de qõne ꝓpoſita. Sʒ iux ſniam ⁊ opinio⸗
nẽ magiſtri illa poſitio vr̃ eẽ verioꝛ qᷓ dicit ꝙ fides in
foꝛmis p aqueniẽtẽ gratiã fiat foꝛmata.ſiue foꝛmet᷑
ab ipᷣa gratia mediate ſiue immediatt.

Ic querit᷑ ſi fides tm̃ de nõ viſis eſt ⁊c. Supꝛa egit mgf de fide q;tũ ad eius cẽntiã.in bac pte agit de
ea qtũ ad eius obiectũ ⁊ materiã.vñ inqͥᷣrit.vtꝝ fides ſit de bis q ſolũ ſunt ſupꝛa nr̃am cognitionem
an de his queę ſunt noſtre cognitioni ſubiecta. Et qm̃ duplex eſt cognitio vicʒ ſenſitiua ⁊ intellectiua.
a diuidit᷑ in ꝑtes duas. In quaꝝ pᷣma inqͥrit magiſter. vtꝝ fides ſit de his q̃ ſenſu ꝑcipiunt᷑. In ſc⸗
cunda vtrũ ſit de his qᷓ intellectu cognoſcũt᷑.ibi. Poſt hec queni ſolet cũ fides ⁊c. Pꝛima pars diuidit᷑ in tres
ptes. In qᷓ; pꝛima mouet pꝛincipalẽ qõnẽ ſubiungens determinationẽ. In ſcdᷣa vo epilogat ad remouendũ
incidentẽ dubitationẽ.ibi. Ex bis apte intelligit᷑ ⁊c. In tercia vᷣo exẽpliſcat in ſpãli ad maioꝛẽ explanationẽ.
ibi. Si vᷣo Beva vo ars pꝛincipalis põt diuidi in tres ꝑtes.in quaruʒ pᷣma mouet
queſtionẽ ⁊ determinat. In ſcdᷣa anẽte aug.ↄfirmat.ibi.At ait aug. In tercia vo elicit quandã diuiſionẽ cir-

a ¶ HNʒec eſt laus fidei 1

ſi quod credit᷑ nõ vi/
dect᷑.Cõtra.Carerelu

minc potius eſt ad vi
tuperiũ qᷓ; ad laudẽ.
ṽm illud v.Hõ cũ in

lvnoꝛe eẽt nõ intelle

xit.ↄpatꝰ ẽ ⁊c.&̊ vr̃ ꝙ

puatio viſionis potiꝰ

reddit fidẽ vitupabi-

lẽ q; cõmẽdabilẽ. Itẽ
ſi in boc ↄſiſtit laus fi
dei qꝛ credit qð nõ vi

det. cũ in gloꝛia nihil
credat᷑ niſi illð qð vi-
det᷑.vr ꝙ laudabilioꝛ

ſit fides in via qᷓ; glia

in pꝛia.qð abſurdũ ẽ

dicere. Itẽ ſi in Boſi⸗

ſtit laus fidei.qꝛ cre/
dit qð ñ videt.v ois q̃ͥ
ſtulto. ⁊ falſo credit.
credit qð nõ videt.

ò ſtulte credit laudã/

us eſt. R. doͤm qꝙ pᷣ
uatio viſiõis facit ad
laudẽ credulitatis.pᷣ/
ſuppoſita tñ rectitu/
dine in ipᷣa credulita⸗
te.⁊ hoc ex duplici cã.

Pꝛimo ꝓpter hũilia⸗

tionẽ ⁊ captiuationẽ

intellect? qᷓ admodũ
eſt laudãda.ſicut ſuꝑ
bia intellect? eſt vitu⸗
ꝓanda. Scdo qꝛ talii

credulitas eſt a mera
volñtate non ab aliqᷓ

necitate. Mullꝰ.n. co

git᷑ credere qð nõ vi/

det.qꝛ laus ⁊ vitupe/
V iij

—
d.

B— —
*

42 „ * 8 . ——

rriñ oſiſtunt circa opa nens gedcbat,s aeebak de eta patiebat᷑. EAne tiin
volutaria. binc eſt ld aug.ſupꝑ illũ pp.locũ. Rñdit eiĩ via vtutis ſue. Lauus Põ.c. iav
Ar non pi ſidei eſt no qꝛ credit hoiem illi monuũ qð æ paganuus e
des. nõ ꝓpter puatie credit. qꝛ credit eũ gloꝛificatuʒ ⁊ verũ deũ. Credit G 13 ſenut
nẽ viſionis tm.ſᷣ p fides deũ moꝛiuũ ⁊ hoĩem gloꝛiſicatũ.nõ g̊ fuit ptero toſcleg⸗
poſitionẽ bumilitatꝭ fides credere hoiem illũ moꝛi qð oculis cernebat.ſeeull chiaic⸗
. bert ris Limil, credere deum eceq mo icboe Mer nobis etiã ſdegin tͤnin
tatt & pte ntelect hoc mereret᷑᷑ ꝙ credimꝰhominẽ illum moꝛtuũ quod 22
elberta g die d iudeus credit. qꝛ credimhoĩem deũ moꝛtuũu. nn
Ad illud qð obꝛ ſcdo intellectu cognoſcunt᷑. (è

E, 4

de glia ptz ſiliter m. ¶ Poſt hec queri ſolet cũ fides ſit de nõ apꝑentibꝰ ⁊ nõ Si aliqua ſciñ⸗
aꝛ augꝰ. nõ loqᷣtur de viſis. vtrũ etiã ſit de incognitis tm̃:? Si em̃ de ĩcogni: turq̃ cedũtf.
lauqc quacunq; ſᷣ de tis tm eſt.de his videt᷑ eẽ tm̃ qͥ ignoꝛant᷑. Sed ſcẽdũ Fides nullo a⸗

ude meriel ui eſt. c cu viſio alia eſt interioꝛ. alia exterioꝛ. nõ eſt fideſ pit ſenuu. Racde
trie. ⁊ circa actꝰ vie ñ̃ de ſubiectis exterioꝛi viſioni.eſt tñ de his que viſuiu· n
. circa actꝰ patrie. Sitli terioꝛi vtcũq; capiũt᷑.Et quedã ſic capiunt᷑ vt intelli⸗ in
ter patet vltimũ.qꝛ gant᷑.et ſi nõ vt in futuro.Quedã aũt nõ.qꝛ ꝰcũ fiides b e

nõ di de quacũq; cre ſit ex auditu nõ mõ exterioꝛi ſ̊ etiã intioꝛi.nõ pᷣt eẽ de
alitare ſech de errdu E. oĩno ignoꝛat᷑ eo ipa ad ſenſũ coꝛpis nõ ꝑtinet
Rultq 4 falſ. Coõſirmat detminationẽ ſuã auẽte aug. e
ſtulta 1 falſa. Er ie u e ne
ee (((Dir ait aug.xiij.li.de trinitate dicens. Quãuis exau⸗
2 b ¶ Cũ fides ſit exñ au ditu ſides in nobis ſit.nõ tñ ad eũ ſenſũ coꝛpis ꝑtinet
ditu non mõ exte.⁊c. q dicit᷑ auditꝰ qꝛ nõ eſt ſonꝰ.nec ad vllũ ſenſũ coꝛpis.
Ar B kneolecnient d qqim̃ coꝛdis eſt iſta nõ coꝛpis.Quedã & fide credunt᷑ q̃
iq en lenus eiie intelliguũt᷑ nali rõne. Quedã vo q̃ n intelligüt᷑. Vñ

Ponnnon ar :nobai Ppa. Hiſicredideri no itelliges. Qd aug abte di⸗ Zla⸗ p. e
oꝛ ſit. vr magis fi/ ſmnn guit. Alia ſunt inqᷣt qͥ niſ intelligamꝰnõ credimꝰ. Aug. ſug octo⸗ e
des debeat cẽ ex viſu alia q̃ niſi credamꝰ nõ ĩtelligemꝰ. Nemo iñ põt credè SS Qa nagn
q ex auditu. Itẽ fideſ in deũ niſi aliqd ĩtelligat.cũ ſides ſit ex auditu p̃dico. iſn
aploꝝ fuit ex iſ⸗ itia tiõis. Idẽ in li.de trinitate.Certa fides vtcũq; incho⸗ cheſtnite
ſ ai Iſi ois gr cognitionẽ. Cognitõ vo certa non perficit᷑ niſi pt⸗ frinclgg
es ſubſentiũ den· 5 9 S Tog mz ſtan . ſilei
nata fuit a fide apto hanc vitã. Ambꝛo. q; ait. Vbi fides nõ ſtatim cogni⸗ Ambꝛo. rncii
ruz. vr ꝙ mag debeat tio.vbi cognitio eſt fides pꝛeceeolilt. fnck
dici ex viſu q;; er augni (Elicit qndã diuiſionẽ circa ipᷣa credibilii. f nan
tu. Itẽ cñ fides ſit ba ¶ Ex his appet aliqᷓ credi q̃ nõ intelligũt᷑ vel ſciunt᷑ niũſi luhre
tainfrſo v⸗ Au pus credant᷑. Quedã vo intelligi aliqñ etiaʒ añq; cre/ tteſe
oee encne dan?᷑. Mec tñ ſic intelligũt᷑ mõ vt ĩ futuro ſcient᷑. ⁊ nu·n

pbs duplicit ↄtingit etiã ꝑ fidẽ qͥ mũdant᷑ coꝛda ampliꝰintelligũt᷑.qꝛ niſtl x
aliquid ſcire.vicõ er .. “
innentionẽ ⁊ ꝑ voctrinã.Et ſenſus viſus maxime deſuit illi modo ſciendi q̃ eſt ꝓę inuentionẽ. Senſus vᷣo au/

ditꝰ illi mõ qͥ eſt ꝑ toctrinã.qm̃ g ea q̃ fide nouimꝰ nõ cognoſcimꝰꝑ innẽtionẽ ſᷣ magis ꝑ toctrinã.ꝑ doctrinã Eu
inquã nõ Biftcneos logntisg aun coꝛpis. etiñ ſ. ſ. oquẽtis p aurẽ coꝛdis.· binc kcinlfa ot⸗ fides ; nane
tm̃ eſt ex auditu exterioꝛi ſᷣ etiã intenioꝛi.Et quis apli multa didicerint vidẽdo xpᷣm. młto tñ plura didicert 8 aheft
audisdo ium loauerek ertert 2 oueret a inten g. ſan h pym ad mũ ꝛ ſedn obectuz. Ad iltud ninn
vo qʒ obĩ ꝙ fides eſt ꝑ infuſionẽ ⁊ nõ p auditũ.ddᷣm ꝙ fides qytu ad ſuũ foꝛmale p infuſionẽ ẽ nõ p audituʒ. dige
ß etũ ad materiale vicz q̊ ad noticiã illã qᷓ cognoſcit᷑ qͥd eſt qð ꝑ nomẽ dĩ ẽ ꝑ auditũ.ita ꝙ vnũ eſt ꝑ audituʒ G
coꝛdis. ⁊ aliud ꝑ auditũ coꝛpis.iõ generaliter dicit apis ſidẽ ex auditu eẽ. magis pꝛincipaliter rõne audit? in- anin
tcrioꝛis q̃ reenans Er ſic dicit greg. ꝙ inuanũ laboꝛat ſᷣmo pᷣdicatoꝛis.niſi afſit illuſtratio docton interioꝛis alint.
Alia ſũt inqͥt qᷓ niſi intdli mꝰnõ credimꝰ.⁊c. Pꝛio vr ꝙ iſta diuiſio ſit inſufficiẽs.qim ipᷣe aug.in oꝛigiali Chang ſih
addit terciũ mẽbꝛñ.vicz ꝙ q̃dã ſunt ꝗᷓ credũt᷑ ⁊ nũꝙq; intelligũt᷑. vr̃ męf̃ inſufficient᷑ ponẽ diuiſionẽ credibi/ nrnpte
liũ. Itẽ vf implicare falſu.qꝛ qdã ſũt qͥ pus credũt᷑ q; intelligant᷑. Si em credẽ eſt cogitare cũ aſſertiõe.⁊ cogi fine
tarc eſt intelligere. vñ qꝙ oẽ credẽ pᷣcedat intelligere. Si tu dicas ꝓ au intelligit de intellectu qͥ innitit᷑ ratiõi. 1 iſceſin
eũc vẽ ꝙ falſuʒ dicat.ꝙ q̃dã ſũt qᷓ pᷣus intelligunt᷑ ꝙᷓ credant᷑.qꝛ dr yſa.vij.m aliã trãſlationẽ.niſi credideriiᷣ ſnttn
nõ intelliger. illud intelligere ſp ſeqᷣt iᷣm crcdere. Jux h̊ etiq qᷓr qſũt illa credibilia de qͥbꝰdicit Aug. ꝙ cre- ui
dũt᷑ ⁊ nunq; intelligunt᷑.cũ viqeamꝰꝙ oia cedibilia ꝑ rões ſatis ꝓbabiles affirment᷑.Rꝰ.dʒ.ꝙ intelligẽ dr ſtg
vuplicit. em ꝙ mgf̃ innuit in lr̃a. Ano mõ intelligerc dẽ large noſie q eſt qð d ꝑ nomen.et illud intdligere

H 4 . .„ — „ = Di.

.
.

4

ſip pᷣcedit aſſenſũ fidei.nec aliqͥd credit᷑ qͥn iſto mõ pᷣus intelligat᷑. Alio mõ intelligẽ hoc eſt rõne pᷣuia cogits-
xe. Inxta qð dicit aug.qꝙ intelligimꝰdebemꝰ rationi.qdð credimꝰauẽcti.Et de iſto intelligit aug.cũ dicit. ꝙ q̃da
ſit q̃ pus credunt᷑ ⁊ poſtea intelligũt᷑. ſicut ſunt articuli fidei qͥ ſt ſupꝛa ronẽ. Quedã ſũt q̃ nõ pus credurnrk
q; intelligũt᷑ ſicut ſũt añcedẽtia ad fidẽ.⁊ ea q̃ ſũt de dictamie iuris nalis.ſieut deñ eẽ.deũ eẽ bonun.Quedã ſũt
cedunt᷑ ⁊ nunꝙ intelligũt᷑.qꝛ nõ pñt rõne ꝓbari.ſicut eſt hyſtoꝛia hũana geſta pcurꝛẽs.Nemo.n.põt pba
reꝑ rõnẽ ꝙ abꝛas genuit yſaac.ſ ſolũ ꝑ auctẽ. ⁊ ſic pʒ ꝙ itelligere aliqñ pᷣcedit fidẽ. aliqñ ſeq̃t.ſm iſtiẽ modua
accipiẽdi qᷓuis ſm pᷣmũ ſꝑ pᷣcedat.Et ꝑ hoc pʒ r̃ ad oia q̃ſita. Nã qð pᷣ obẽ de inſufficiẽtia diuiſiõis.dd.c
mgr nõ intẽdit h̊ diuidere credibilia.ᷣ oñdere quõ fides ⁊ intellectꝰ circa idẽ pñt ſe cõpati. et qualit᷑ circa ih
MU . hoabeãt oꝛdinari. Ad ali-
ud ſur ptʒ rñ. qꝛ ꝓcecdit
de intelligere m ꝙ pᷣmo
mõ accipit᷑. Altimũ ſilit

ſidẽ diligat᷑ deꝰ. nõ mũdat᷑ coꝛ ad ſciedũ eũ. Vñ aug.
QAuid eſt deũ ſcire niſi eũ mẽte ↄſpicere firmeq; ꝑci⸗
pere. Sed ⁊ pᷣuſq; valeamꝰ ꝑſpicere ⁊ ꝑcipere deũ ſiẽ

Aug. in. viij

W . pcipit a muũdis coꝛdibꝰ. niſ p fidẽ diligat᷑ nõ poterit vatet. i OQuic eſt 4
wieni; CcCcoꝛ mũdari ꝙ ad eũ vidẽdũ ſit aptũ.Ecce hic apte ha conſpicere ⁊c· Hoc vide,
ani bes qꝛ nõ põt ſciri deus niſi pᷣus diligẽdo credat᷑. Su tur falſũ.qꝛ aut loquit᷑
Ai puita auũt dictü eſt ꝙ nemo põt credè ĩ deũ niſi aliqͥd in / cſpectu mẽtis qͥ ẽ ꝑ ſpe-
credun/ telligat᷑. Vñ colligit᷑ nõ poſſe ſciri ⁊ intelligi credẽdaciẽ. aut de eo q eſt p ſpo
tur j ing⸗ q̃dã niſi pus credant᷑.Et q̃dã nõ credi niſi pᷣus intelli esl ain enigmue. Si
H rant. ganf. t ipa p fidẽ ampliꝰintelligi. Hec ea pꝛius er⸗e: ſum qꝛ b no eſt ſeime b w
dunt᷑ qᷓ; intelligant᷑ peuitꝰignoꝛant᷑.cũ fides ſit ex au tius credere. Si ð co lG⸗
ditu. Ignoꝛant᷑ tñ ex parte qꝛ nõ ſciunt᷑. Credit᷑ ꝗ̊ qd ſpẽm.̊ vi ſuſiter falſu,
ingnoꝛat᷑. nõ penitꝰ. ſicut etiã amat᷑ qð ignoꝛat᷑. UIñ̃ qꝛ tũc nõ ſciret᷑ de? niſi in
Aug. Aug. Sciri aliqd ⁊ nõ diligi põt.diligi vᷣo qð neſcii patria. Dam̃. aũt dicit ꝙ
quero vtꝝ poſſit: Si nõ põt.nemo diligit deũ anteG a HS
ſciat.vbi aũt ſunt illa tria.fides.ſpes.charitas.niſi i gr aueg aec. dt. ſe⸗
alo credẽte quod nõdum ſcit.⁊ ſpante ⁊ amãte quod qᷓd ſer ſcientis cõpꝛcbé᷑
credit᷑. Amat᷑ ̊ ⁊ quod ignoꝛat᷑ ſᷣ tũ creditur. ſieone finit᷑ ſi duus nul
A. ⸗ lo modo ſciẽtis cõpꝛehen
elnacd ſione finit. v ꝙ nullo mõ poſſit ſciri. Itẽ dxo. dicit ſup illuc t. Deus poſuit tenebꝛas latibulũ ſuũ. vr im /
imid poſſibile deũ mente ↄſpicere.R.ddð.qꝙ aug.bic loqᷣt᷑ de cognitiõe exꝑpimẽtali quã qͥs hʒ de deo ſiue in pꝛia ſiue

ii. in via. In patria qͥdẽ pfecte.ᷣ in via imꝑfecte.neutra tñ br̃ niſi a mudis coꝛde.Añ hec ſcia ſapia ẽ.qꝛ ſecũ bʒ
iunctũ ſapoꝛẽ.⁊ ꝑ banc illumiat᷑ intellectꝰ.⁊ ſtabilit᷑ affectꝰ.Et ideo dicit ꝙ deũ ſcire nõ eſt aliud q; mẽte con

L ſpicere firmiterq; ꝑciꝑe.Adillud qð obẽꝙ nõ põt intelligi nec cognitione vie nec pꝛie.diᷣm ꝙ imo cognitiõc ꝰ·
vie intelligi põt. Sed cognitio vic multos hʒ gradꝰ.Cognoſcit᷑ em̃ deꝰin veſtigio.cognoſcit᷑ in imagine.cos,
ſcit᷑ ⁊ in effectu gratie.cognoſcit᷑ etiã ꝑ intimã vnionẽ dei ⁊ aie. Juxta qð dicit apłs.Qui adberet des vnꝰ ſpi
Pr ritus eſt cũ eo. Et bec eſt cognitio excellẽtiſſima quã tocet dyo.q̃ q̃dẽ eſt in extracto amoꝛe ⁊ eleuat ſupꝛa co

gnitionẽ ſidei ᷣm ſtatũ cõem.⁊ de hac intelligit hic ang.⁊ migr.Ad illud qð obꝛ ꝙ ſcire eſt cõpꝛehendere.d.q
ꝙ aug. diffinit ibi ſcire ᷣm ꝙ cõpetit deo.⁊ deus qᷣcqͥd ſcit.ſcit ſcia ↄpᷣhẽſionis.qꝛ totã rẽ plene cognoſcit.h̊ an

Sletonr, queritur de ipſo obiecto ᷣm nois ronẽ. Circa pᷣmũ he ⁊ ante incarnationẽ xpᷣi.nullo tpe neceſſariuʒ eſt
midetii querũt᷑ tria. Pꝛimo qᷓr vtrũ fides ſit circa verũ tm̃̊. abꝛahã crevidiſſe xpᷣm eſſe paſſurũ.poſfibile etiam
fngfiei an fidei poſſit ſubeſſe falſum. Scdo q̃r vtrũ fides ſit erat xpᷣm nõ pati.ſed poſſibile cõpatit᷑ ſe cũ om̃i ne
gun dic circa verũ creatũ an circa increatũ tin. Cercio q̃rit ceſſario. iſta duo poterant ſimul ſtare.vicʒ ꝙ abꝛa
Eenz o vtꝝ ſit circa cõplexũ an circa incõplexn. ham creviviſſet xpᷣm eẽ paſſurũ.⁊ ꝙ xpᷣs nõ eẽt paſ/
iiͦguin (Virum ſdei mft in vergt ans nof. b. rus ee i poc tac ſwci ſubeſſer ſalſum. eñ poſlibij
ckg uah . trum fidei obiectũ ſit ita verũ ꝙ ei nõ poſſit ſub/ le erat tũc fivei ſubeſſe falſũ.vr pari rõne ꝙ et nunc.

il Otingens põt eẽ falſum.vᷣ fidei ſubeſt verũ ↄtingens. tate interficientiũ.⁊ regula eſt ꝙ oppoſitũ ↄtingeni
engi D & fidei põt ſubeſſe falſum. Maioꝛ ꝓpoſitio ꝑ Ss⸗ eſt contingens. Mꝛ iterum necchaimin cſſet ꝙ abꝛa.
nin nifeſta eſt. Minoꝛ ꝓbat᷑q; fives fuit de pamnõe xpi bam credidiſiet.manifeſtum eſt. quia omne dictum
iſn ⁊ incarnatione ⁊ vtrũq; fuit ↄtingens. HNõ em̃ erat affirmatiuñ de pꝛeterito eſt neceffariuʒ. Si tu dicas
vdin necariũ xpᷣm interfici.nec dei filiũ incarnari.cuʒ alio ꝙ bhoc verum eſt quando non pendet ex futuro.oſtẽ
nſe Gor mõ poſſet genus bũanũ liberari.reſtat ꝗ̊ ꝙ ↄduſio ẽ ditur ſic eſſe in pꝛopoſito.quia crevere non eſt aliund
uihe Vra. (Itẽ bitꝰ ↄfoꝛmat᷑ ſubo ſuo circa qd vᷣſat᷑ſi S q; cogitare cum aſſenſione.et poſtq; abꝛaam cogita/
laue hit ndei vᷣſat᷑ arca credibile bʒ itli ↄfoꝛuari ſm qni uit de hoc dicto xpᷣm eſie incarmnãdu.necriũ e eo

tẽ mõ nõ ſci᷑ deus a nobis.Ad illud ſiliter dyo.ptʒ reſponſio.qꝛ nõ vult dicere ꝙ deus ↄſpiciat᷑ in via in cla⸗

ritate ſue eſſentie.ſᷣ ꝙ cõſpicit᷑ in effectu gratie ⁊ exꝑientia ſuauitatis ſue ꝑ ipam vnitionem,

SPintelligẽtiã huiptis incidit bic queſtõ de

obiecto fidei. Et circa hoc qrũturtria. Pꝛi⸗
mo querit᷑ de obiecto fidei m rem. Sco q̃
rit᷑ de ipo in cõꝑatione ad nr̃am cognitionẽ.Tercio

eſſe Ziluinet fidei poſſit ſubeſſe falſum videtur.
Cuicunq; ſubeſt atingens põt ſubefſe falſum.qꝛ oẽ

„

„

qð credibile. aliqð credibile vtpote xpᷣm eſſe paſ⸗

ſurũ potuit falſificari cũ eſſet ↄtingens.ꝗ habitꝰnidei
q̃ illud credebat᷑ falſiſicari potuit. põt & fivei ſubeſſe

falſum. ¶ Itẽ ſimus in medio tꝑepo moꝛtẽ abꝛa/

Oꝛ aũt ꝓ illo tpe poſſibile eẽt xpᷣm nõ pati manifc/
ſtã eſt. qꝛ ↄtingẽs erat eũ pati.cũ penderet ex volun/

falſum ſubſit nec ſub

Li.

cogitaſſe et poſtq aſſenſit neæriuʒ fuit ipm aſſenſiſ⸗

ſe. ⁊ poſtqᷓ; exiuit in actũ fidei.necriũ fuit ipᷣm exiſſe.
videt᷑ ꝙ ſimpliciter neceſſfariũ fuit iᷣm credidiſſe.
ueceſſariũ g& vr̃ ꝙ fidei abꝛae potuerit ſubeſſe falſi ñ.
¶ Itẽ oẽ qð ſubeſt ſpei ſubeſt etiã fidei.ſed ſpei põt
ſubeſſe falſum.vt patet cũ aliquis pᷣſcitus in gra exi⸗

ſtẽs ſperat ſe habituꝝ vitã eternã. necrio ſeq̃t ꝙ fi

dei aliqñ ſubeſt falſuʒ. ¶ Itẽ actus charitatis pᷣſup
ponit actũ fidei.ᷣ actui charitatis pot ſubeſſe falſuʒ.

⁊ actui fidei. Maioꝛ manifeſta eſt. Minoꝛ ꝓbat᷑
boc ꝙ apls excharitate voluit ire ad byſpanos q̊

tñ nõ iuit. Et ego ex charitate wlo pximũ meũ eẽ bo
nũ qui tñ nõ eſt bonus.et ſic actui charitatis põt ſbᷣ/

eſte falſum. ¶ Itẽ actus adoꝛationis eſt actus fidei.
ergo qð ſubſternit᷑ adoꝛationi ſubſternit᷑ ipſi fidei.õS5

ptingit aliqñ adoꝛationi alicuiꝰ ſubeſſe falſum.ſicut

qñ adoꝛat hoſtiã nõ cõſecratam ꝓ cõſccrata adbibi/

ta vera diligẽtia.⁊ talis adoꝛatio meritoꝛia eſt. ⁊ ita
Oꝛtũ hʒ a fide ⁊ charitate.& ſi ei ſubeſt falſum.vr̃ ꝙ ⁊
ſidei.¶ Cõtra.illius ſoliꝰeſt fides in via cuiꝰ erit vi⸗/
ſi in pꝛia.ſᷣ viſioni in patria nõ põt fubeſſe falſuʒ.
nerc fidei in via. ¶ Itẽ ſicut ſe h charitas ad bonũ.
itita ſe habet fides ad verũ.ſ charitas nũqᷓ; appetit ni
ſi bonũ.g fides nũqᷓ; facit credere niſi verũ. fidei ñ

ſubeſt falſuʒ. ¶ Item fides aſſentit pᷣme veritati ꝓ

pter ſe ⁊ ſuꝑ oĩa in credendo.ſed pꝛima veritas non
poteſt ei dictare niſi verũ. ipſa nõ põt aſſentire ni-
ſi vero. ei nõ põt ſubeſſe niſi veꝝ. ¶ Itẽ cuicunq;

cognitioni ſubeſt falſum.illa cognitio potiꝰ eſt pꝛin/

oipiũ deceptiõis q; illuminstionis. ſed fides eſt illu⸗
minatio mentis ſicut dicit aug.g fidei falſum nõ põt
ſubeſſe. ¶ Itẽ virtus eſt certioꝛ oĩ arte atq; ſcia. ſed

fſcie nõ põt ſubeſſe falſum.ſi & fides virtus eſt. vr ⁊c.

¶ Itẽ fides q̃ innitit᷑ pꝛincipijs ſciaꝝ nõ põt falſifi/
cari. multo magis illa q̃ innitit᷑ pꝛincipio pᷣncipio/

xũ.⁊ h eſt fides catholica. nullo mõ põt ei ſubeſſe

falſum. ¶ N. dom ꝙ cum habitus fidei ißam mẽtẽ

iluiet ad affentiẽdũ veritati credite ſm illuſtratiõcʒ
diuie pᷣ̃ſcie. ⁊ dinie pᷣſcie nõ poſſit ſubeſſe falſũ.qꝛ ipᷣa
noõ pt falſificari.nece e q; ipᷣi habitui fidei nec
*

nuina pᷣ̃ſcia ꝗᷓ ex rebus nõ pendet certiſſime cognoſcit
nõ ſolũ ea q̃ ventura ſunt necrio.ſᷣ etiã ↄtingit entia
ita ꝙ circa ea decipi nõ põt.ſicut in.j.li.oſtenſuʒ fuit.
ſic ⁊ fides q̃ cognitioni diuine pꝛeſcie innitit᷑.a q̃ cti
uam illuminat᷑ ⁊ dirigit᷑.certã credulitatẽ ⁊ illumina
tionẽ habet de futuris ⁊ ↄtingentibꝰ.ita ꝙ illa quan
tũ eſt de ſe poſſint nõ cuenire.fides tñ nec põt decipi
nec põt erꝛare.Sicut em̃ de eo qð pꝛeſcitũ eſt eueni/-
re a deo cõcedi põt ꝙ ipſum poſſibile ſit nõ euenire ĩ
ſe ⁊ abſolute.nõ eſt tñ ↄpoſſibile cũ pᷣuiſione ſui op/
poſiti.qꝛ hec duo nõ pñt ſimul ſtare ꝙ deus pᷣuiderit
vnũ qꝙ euenit oppoſitũ.tũc em̃ falleret᷑ diuina pꝛeſci
entia. Per huc modũ intelligenduʒ eſt in aſſenſu fi
Qei ꝙ innitit᷑ diuine pꝛeuiſioni. Vnde qᷓ;uis creditũ
cõtingens in ſe poſſit nõ euenire.̊ tñ duo nõ poffũt
ſimul ſtare ꝙ no eueniat ⁊ ꝙ ſit creditũ. Et pterea
cõcedendũ eſt ꝙ fidei nõ põt ſubeſſe falſũ.qꝛ illumi⸗
nat mẽtẽ.qꝛ eleuat mẽtẽ ſupꝛa nalẽ rõneʒ.qꝛ excitat
mẽtẽ ad cognoſcẽdũ de luce diuina.qꝛ in ea ẽ certitu
do cui falſum ſubeſſe nõ põt.⁊ iõ nõ pñt ſił ſiare fal⸗
ſitas in credito. ⁊ veritas in credẽte ſiue ĩ fide. Et cõ⸗
7 cdende ſunt rõnes que ſunt ad iſtam partem.¶ Ad

lu j qg obijlt in eranii c cuicuncz ſubeſt ocin.

poſſit.Quẽadmodũ em̃ di/

gens põt ſubeſſe falſum. qꝛ omne ptingens pot eſſe

falſum. Rñdendũ eſt ꝑ interemptõnẽ.qꝛ diuine pᷣui

ſioni ſubeſſe põt verũ ↄtingens.falſuʒ tñ ſubeſſe nõ
põt.pᷣuidet em̃ deus vera ↄtingentia.ſ tñ illa ꝗqᷓ pᷣui⸗
det nunq; ſunt falſa.et ſicut hic hʒ inſtantiã in diui⸗
na pᷣcognitiõe.ſic ⁊ in illuminatione qᷓ ab ea pcedit.

qualis eſt habitus fidei ſenr Poicñ eſt. ¶ Ad illud
i

quod obẽ õ dʒz confoꝛmari ipᷣi co⸗
gnoſcibili ſᷣm exigentiam. dᷣm ꝙ iſtud habet verita
te quando habitus cognoſcendi pendet ab ipſo co/
gnoſcibili ᷣm exigentiã in ꝓpꝛio genere. ſicut eſt ſciẽ⸗
tia acquiſita ᷣm cauſas ⁊ rones inferioꝛes. de co ge

nere cognitionis qdð non pendet ab ipſa re cognita.

nõ eſt neceſſe ꝙ ↄfoꝛmet᷑ ipſi cognoſcibili ſm exigen
tiã ſui in ſe.ſed ᷣm exigentiaʒ ſui in cauſa.⁊ talis eſt
cognitio fidci ⁊ ꝓphetie ⁊ cuiuſlibet reuelationis di/
uine.que nõ pendet ab eo quod credit᷑ vel qð reuela
tur.ſed ab illo lumine ꝑ quod ad boc cognoſcenduʒ
illuminat᷑.et qꝛ illud lumẽ certũ eſt etiã de re ↄtingẽ
te.binc eſt ꝙ cum babitꝰfidei confoꝛmet᷑ ei a quo de
pendet.ꝙ nõ poteſt falſificari nec vacillare ꝓpter cõ
tingentiam crediti.¶ Av illud qð obẽ ꝙ pofſbile pᷣt

ſtare cum quolibet neceſſario.dom ꝙ verũ eſt. Atta

men ad illud quod ſubiungit ꝙ oppoſitũ alicuiꝰ ar/
ticuli eſt ↄtingens.ſicut ante incarnationem contin
gens erat xpᷣm non incarnari ⁊ nõ pati. Rñdent ali/

qui ꝑ interemptionẽ. ꝓ eo ꝙ de incarnatiõe ⁊ paſſio

8

ne non eſt articulus q;tũ ad euẽtũ ꝙ ita eueuiat.ſed

q;tum ad oꝛdinem ꝙ ita cõgruat. Ande abraam nõ
credidit xpᷣm incarnari.ſed chriſtum eſſe incarnan/
dũ. vt fiat vis in verbo.qꝛ incarnari dicit euentũ.ſed
eſſe incarnanum dicit oꝛdineʒ cõgruũ.Et q;uis chꝛi
ſtum incarnari ſit ↄtingens qtum ad euentuʒ. tamẽ
q́;tum ad cõgruentiam neceſſarium eſt. impoſſibile

eſt em̃ hoc nõ eſſe decens ⁊ cõgruũ. Sed hic modus

dicendi ſtare nõ põt.q; ſic fideles crediderũt ſicut p-
phete pᷣdixerunt.et ꝓphete pꝛedixerunt non ſoluʒ eẽ
congruum incarnari ſed etiam euentũ futurum. Et
rurſus.ſicut nos credimus xpᷣm incarnatũ de pꝛete/

rito.ita ipᷣi crediderũt chꝛiſtum incarnandũ de futu/

ro.Et ideo aliter dicũt alij ꝙ licet ipᷣm creditũ poſſit

æẽ ↄtingens in ſe.tamen babito reſpectu ad diuinaʒ

pꝛeſcientiam que immutabiliter pꝛeuidit.neceſſe eſt
ipᷣm euenire.⁊ iõ oppoſitũ eius non poteſt ſtare.nec
cum actu diuine pꝛeſcientie.nec cũ actu fidei noſtre.
Sed nec illud ſoluit.qꝛ non eſt aliquod ↄtingẽs qð
deus nõ pꝛeuiderit ſi euenturũ eſt.nec ꝑ pᷣuiſionẽ ſu/
am aufert᷑ ſibi aliquid de cõtingentia ſua.ergo quan
tumcunq; deus pꝛeuiderit aliquid. neceſſe eſt pone/
re ꝙ ↄtingens cum quolibet neceſſario poſſit ſtare.
ſi em̃ non poſſet ſtare cum neceſſario.impoſſibile eſ
ſet ipſum euenire.Et ꝓpterea eſt adhuc tercius mo/
dus dicendi.qui concedit ꝙ contingens põt ſtare cũ
neceſſario.et ꝙ oppoſitum alicuius articuli eſt vel
fuit contingens.Sʒ illud quod pꝛoponitur cercio lo
co negat.videlicct ꝙ neceſſariuʒ fuit abꝛaã credidiſ-
ſe xpᷣm eſſe paſſurum.Et ſi tu obijcias ꝙ om̃e dictũ
de pꝛeterito eſt neceſſariũ. Rñdetur ad boc ꝙ veruz

eſt de eo dicto quod tranſit omnino in pꝛeteritũ. il/

lud dictũ ↄnotat futurum contingẽs.⁊ qꝛ om̃e dictũ

qd claudit in ſe ↄtingens.ↄtingens eſt.ideo illud to

tale dictũ.ahꝛaam credidiſſe xpᷣm paſſurũ.cõtingẽs
cſt. Licet em̃ pꝛincipalioꝛ ↄpoſitõ ſit de pᷣterito.cõno
tatum tñ eſt e futuro.Et hoc patet ſic.quia credere

10

ſi
ün
ſtyine
Wari
fuſe
aeen
concke
ſupre
cfinie
ſnüßn
ſſce
esoui
ginisl
ist
ochinn
hanacc
ciare
totie
Cinto⸗
(il⸗
m
gavidi
kaeri
Pnatl
Potuee
Ctun ril
iigefim
iale
epe⸗
Eln⸗
innl
anr
äßip
king
Ptogeen
ſtami
isben
unimi
Rn
laliſs
nan
aoo⸗
(
lnn

onluinsd⸗
Wisgmt
ietinni
ſemiien
uiln wi
higgſtlet
ngwand
Hoſitiglan,
nationen a
ati ath⸗
amaöetaeſt
iginaa
Cntetruntͤ
uun Alanmn⸗
Mnnitaati
gaontwe.
mma npft
i Shen
cmititn
emmmlys
miimmn6
nantike⸗
1
gt

zcd
lnutin
jmnſnui
un ntti h.
ilii
licſpaun
ſpgeſtut
neſphi
nt
46 otſer
fris
inth
tnie
usoßt
nitdte,

Dicit getñ li. ar. vm directiõez lumis ofoꝛtnani intel/
lectũ nrjm diuine pᷣſcie. Añ ſenſus ẽ. Abꝛaham credi

dit rp̃ᷣm eſſe paſſurũ. ᷓ eſt. Abꝛabas illuiatus fuit vt
aſſeutiret ⁊ videret h̊ qd deꝰ pᷣuiderat euenire.Et qꝛ
in puiſione cuentꝰↄtingent claudit᷑ ſiue ↄnotat᷑ fu/

ceſſariũ eſt ſim

F.

turij ↄtingens.hinc eſt ꝙ in illo dicto de pᷣterito clau
dit᷑ euentꝰfuturi ↄtingeni..⁊ ideo totũ dictũ iudicã/
Aum eſt eẽ DenchS ſi tu obijcias ꝙ neceſſariũ ẽ
ſimpłr abꝛahã coguouiſſe de h̊ ⁊ aſſenſiſſe buic. ne
4 r abꝛabã credidiſe. doᷣm ꝙ veruʒ ẽ
ꝙ neceſſariũ eſt abꝛahã coguiſſe de H.ſᷣ nõ eſt neceſ/
ſani ipᷣm aſſenſiſſe huic crcdito ↄtingẽti.⁊ huic aſſẽ/

ſu fidei. Fides em̃ ſic ĩ co aflentiebat ſicut de? pᷣuide
bat.ſ diuia puiſio ſic pᷣuidet.ꝙ qᷓ;uis actꝰ diuie pᷣco/
gnitõnis ſit in ſe neceſſariꝰ.tñ ↄpatio ipſiꝰad futurũ
ↄtingẽs nõ eſt neceſfaria ̊ ↄptingẽs. Per bũc etiam
mocũũ intelligẽdũ ẽ ꝙ licet neceſſariũ ſit poſtiᷓ abꝛa/

ham credidit li.ax.fuiſſe motũ ſᷣm regulã ⁊ dictamẽ

fidei.⁊ neceſſariũ ſit illũ motũ fuiſſe meritoꝛiũ.oꝛdia:
tio tñ ipſiꝰ ad futurñũ ↄtingẽs.ↄtingẽs fuit.ſicut ẽ oꝛ

dinatio diuine pᷣſcdie cui ẽ ↄfoꝛmis.Et qꝛ vocabuluʒ

credẽdi ⁊ aſſentiẽdi claudit in ſe illã oꝛdinatõcʒ ſᷣm

ↄpfoꝛmitatẽ ad diuinã pᷣuiſionẽ binc eſt ꝙ ſicut ↄtin/

gens ẽ deũ pᷣuidiſſe aliqd futurũ ↄtingẽs.ſic ↄtingẽs
eſt abꝛahã credidiſſe futurũ ↄtingẽs.otingẽs ẽ etiaʒ
ipᷣm aſſenſiſſe.ↄtingẽs ẽ etiã aliquẽ ꝓpham ꝓphaſſe.
In oibus em̃ bis vna cſt rñſio q̃ fundat᷑ ſuꝑ h̊.ꝙ li/

cet act? trãſeant in p̃teritũ. dicũt tñ oꝛdinatõeʒ ad cõ
tingẽs futurũ. ⁊ ita ↄnotãt euentũ futuri ↄtingent.
⁊ ex illa ↄnotatòne neceſſe ẽ totũ dictũ iudicare ↄtin
gens. ſicut in pᷣ libꝛo oñſum fuit ꝑ tres reglłas infaili

12

biles in qõne de pᷣſcia. ¶ Ad illud qð obᷣr ꝙ ſpei ſub⸗
eſt falſum. dᷣm ꝙ ſpei jm q; virtꝰ⁊ virtuoſe mouct᷑
falſum nõ ſubeſt. Cũ em̃ ſpes ſit certitudo ꝓuenieni
ex gra ⁊ merit.nullꝰſperat ſe babiturũ vita eternam

niſi cũ pᷣſuppõne meritoꝝ.⁊ qꝛ efficacia meriti inclu/

dit finalẽ pſcucrantiã. hinc ẽ ꝙ in actu ſpei implicat᷑
2ditio ꝑſeuerãtic finalis. Om̃is em̃ qͥ recte ſperat. ſic
vitã cternã expectat.ſi vſq; in finẽ ꝑſeuerauerit in ꝗᷓ̊
tia.⁊ H quidẽ verũ cẽ.⁊ fides nr̃a dictat.Et ita rũden

dum ẽ ad illã rõnẽ ꝑ interemptõeʒ minoꝛis.qꝛ pᷣſci⸗

tus nõ cxpectat vi

nens ad fidem ⁊ ſpem ſ ad falſam eſtimationem.
Ad illud qð obẽ ꝙ actꝰ? charitatis pᷣſupponit actũ
fidei. dᷣm ꝙ verũ eſt ꝙ pᷣſupponit actum fidei vt re

gulantis ⁊ eirigentis eius actũ.ſᷣ nõ opoꝛtet ꝙ; pᷣſup

ponat actũ fidei vt ↄcurrẽtis ſuꝑ illud obiectũ.Om
ne em̃ qd chanias appetit.fides dictat appetenduʒ
eſſe. ⁊ ita dirigit eiꝰ actũ. Mõ tñ oẽ qʒ charitas appe
tit. fides credit. qꝛ de pluribus ↄtingit dicere ꝙ ſunt

pona. falſuʒ tñ eſt dicere ꝙ ſunt vera. Bonũ em̃ dicit

aptitudinò ⁊ oꝛdinationẽ habitualẽ.ᷣ verũ dicit in/
herentiã ⁊exigentiã actualẽ. VUnde bonũ crat aplin
ire ad byſpanos qᷓ;uis nõ eſſet verũ.et iõ erat appeti

bile qᷓ;uis nõ cẽt credibile. Muis em̃ falſitas poſſit

14

ſtare cñ obo charitatis ꝙ aliquid põt eſſe falſuʒ ⁊ bo

nũ.nõ tñ põt ſtare cũ obiecto fidei.qꝛ nõ põt ideʒ ſił

eſſe falſum ⁊ verũ.¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ adoꝛati/

oni põt ſbeſſe falſum.dm ꝙ adoꝛationi facte ᷣm di

rectionẽ ⁊ regulã fidei.nũqᷓ; ſubeſt falſum. p eo ꝙ fi⸗

ges dicit nibil adoꝛandũ cc ꝓ certo niſi de qua habe
r certa cognſtio de co at de quo nõ habel certitu

ca obiectum. let ꝑ h f
eſt virtus euacuanda ꝑ obiecti ſui pñtiã ⁊ aptã no/
ticiã.ſed ſola viſio veri increati eſt illa q̃ veritateʒ fi-

nõ cxpectat vitã eternà ſimplr ſ ſub ↄditõne.ꝓ
ſi aliqs pᷣter diuinã reuelatõnem abſqʒ om̃i ↄditöne
ſperat ſe habere vitam eternã. hic nõ eſt motus ꝑti -

des qd qᷣde bʒ ronẽ materiali

do dicit adoꝛandũ eſſe pᷣſuppoſita cõditione. AUnde

ois ſidelis recte adoꝛans boſtiã ↄſccrataʒꝝ adòꝛai ib

ea cõditione ſi ꝑfecta ſunt circa ipᷣam ea q̃ ad ↄſccra
tionem ſunt neceſſaria pᷣm inſtitu tionẽ diuinã.⁊ ſic
nunqᷓ decipit᷑ nec exrat. .

Queſtio ij. b

¶ Atrũ ſides ſit circa verũ creatuʒ ⁊ increatũñ. an circa

increatum tm̃ tanqᷓ; circa obiectum ꝓpꝛi: Et ꝙ ſo/⸗

lum ſit circa verũ increa:ũ.vr.pᷣmo ꝑ hoc ꝙ fidts eſt

virtus theologica.Ois em̃ virtus theologica babet
fidem ꝓ obiecto ⁊ fine.ſi &̊ finis virtutum nõ eſt qͥd
ccatũ ſ increatũ.vr̃ ⁊c. ¶ Item bocipᷣm videt᷑ ꝑ H
en virtus vna.qꝛ vnica virtus vnicum dʒ habere
0

iectũ.ſi g&̊ fides virtus vna eſt.⁊ creatũ ⁊ increatũ

ſunt diuerſa omnino.5 ſi fides babet eſſe circa verũ

increatum.nõ habet eẽ circa verũ creatum ſicut cir/
¶ Item bocipᷣm videt᷑ ꝑ hoc ꝙ fides

dei cuacuat.fides enim non euacuat᷑ in via.ergo vi/

detur ꝙ fides ſolum ſit in verum increatuʒ tanqᷓ; in
obiectum. ¶ Item fides eſt virtus qua aſſentit᷑ ipſi
credito ꝓpter ſe et ſuper omnia.ſed nulli vero eſt p/
pter ſe ⁊ ſuꝑ omnia aſſentiendum niſi quod eſt ſum/
mnuiñ verum ⁊ verum increatuʒ.ergo ſolummodo cir
ca illud cõſiſtit fidei obiectũ.¶ Item hocipſum vi⸗
detur ꝑ diffinitionẽ articuli a
dicit.ꝙ articulus eſt indiuiſibilis veritas de deo ar⸗
tans nos ad credendũ.ergo ſi articulus eſt fidei ob/
iectum.videtur ꝙ fides ſit ſolum circa verũ increa/

7

chardo datam qua

enm ⁊ circa deum. ¶ Sed contra.Cirea veritatcʒ in
ſimbolo conſiſtit fidcs tanq; circa obiectum ꝗꝓpꝛiuʒ.

ſed in ſimbolo non ſolum ſunt articuli ſpectates ad

deitatem. immo etiã ſpectantes ad humanitatem.&

ſi humanitas eſt quid creatum.fides non ſolum cõſi
ſtit circa veritatem increatam verum etiã circa cre/
atam. ¶ Item tante amplitudinis eſt fides ſicut et

charitas vel maioꝛis.ſed charitas nõ tm̃modo dili/
git bonum increatum ſed etiã creatum.quia nõ tan
tũmode diligit deum ſed etiam ꝓximum.ergo fides

non eſt in verum increatũ ſicut in obiectum. verum
etiam in verum creatum. ¶ Item nullum verũ fu/

turum eſt verum increatum.qꝛ verum increatuʒ eſt
verũ eternũ.ſcd fides noſtra eſt circa verum futurũ.
quia credimus carnis reſurrectionem que necẽ nec
fuit. ſed futura eſt. ergo videt᷑ fides non tiñ ſit cir/
ca verum increatum.ſed etiam circa vcrum creatu.

¶ Item ſi quis pertinaciter afſerere eſſet falſum qð

ſacra ſcriptura dicit eſte verum eſſet hereticus.ergo
videtur ꝙ obiectum fidei extendat᷑ ad oia q̃ in ſacra

ſcriptura ſcribũtur. ſed in ſacra ſeriptura multo plu

ra ſcribunt᷑ de tempoꝛalibus qᷓ cternis.de creatis q;

increatis. ſicut ꝙ abꝛabam genuit yſaac.et conſimi/

lia.ergo videt᷑ ꝙ obiectum fidei magis conſiſtat in
vero creato qꝙᷓ in vero increato. ¶ Item illuminatõ
fidei ſcquitur vel concomitatur illuminationem ꝓ/
pbetie led pꝛophetia maxime ⁊ pꝛecipue cõſiſtit cir/
ca verum creatum.cum ſit pꝛenunciatio futuroꝛuʒ.

ergo pari ratione videtur ꝙ et ipſa fides. ¶ R. di/ 1 5

cendum qꝙ obiectum alicuius habitus cognitiui du

pliciter babet determinari.aut cõmuniter aut ꝓpꝛie.

ſiue ꝑ ſe ⁊ per accidens. Illud aũt vocatur obiectũ
cõmune ᷣm cõmunem acceptionẽ ⁊ obiectuʒ ꝑ acci
Illud aũt dꝛ obiectũ

tppie t d ſe. quod quid babvet rönẽmoliui. Scom

. 16

banc duplicẽ acceptõnẽ dupliciter ↄtingit loqͥ de ob
iecto fidei. Mã vno mõ põt dici obiectuʒ fidei circa
qd ipᷣa fides verſat᷑ tanq; circa illud qð credit eẽ e/⸗

rn.ſiue illi aſſentiat ꝗꝓpter ſe ſiue ꝓpter aliud. Et hoc

mõ non tm̃mõ eſt cirea verũ increatũ vcrũ etiaʒ cir⸗
cean verum creatũ.qꝛ fides nõ tm̃ credit ipᷣi diuic veri-
tati in ſe.ſᷣ ctiam bis que ſibi ab ea dictant. que ſũt
multa vera creata. Si aũt loquamur de obiecto fi⸗
dei ſᷣm ꝓpꝛiam acceptionẽ ꝓut dicit᷑ obiectũ qð ba/
bet rõnẽ motiui.ſic obiectũ fidei eſt verũ increatum.
Et ſicut ↄtingit intelligere in viſu ꝙ lucidũ duplicit᷑

mouet viſum. vel ꝓut eſt abſtractũ.vel ꝓut ẽ terꝛe/
ne matcrie incoꝛpatũ.ſic ip̃a diuina veritas duplici

ter mouet ipᷣm intelleetũ ꝑ fidẽ illuminatũ.vel per ſe
ſicut in articulis ſpectãtibꝰ ad ipᷣm deũ ᷣm diuinita
teʒ.vel vt eſt vnita creature.ſicut in illis articulis re

ſpicientibus ipᷣm deũ in ſua humanitate aſſumpta.
vvel in oꝑatione ab ipſo creata.ſicut in creatione.re/
pationc.⁊ gloꝛificatiõe.Concedẽdũ g eſt ꝙ obiectuʒ
ſdei ꝓpꝛiũ ᷣm ꝙ babet rationẽ motiui eſt verñ incre
atũ.⁊ qꝛ hoc ꝓbant rõnes ad pꝛimaʒ ꝑtem inducte.

iõ cõcedende ſunt. ¶ Ad illud qð pᷣmo obꝛ in griũ.

ꝙꝙquidã articuli reſpiciũt hũanitatem ſicut quidam

diuinitatẽ iã patet rñſio.qꝛ illi articuli qͥ ſunt de hũa
nitatc et circa banitatẽ cnũciant᷑ de diuina pſona.

intra quam conſiſtit veritas increata. ⁊ ex illa parte
habet rõnẽ motiui. MHã cx illa parte qua ↄſiſtũt cir⸗
ca veritatẽ creatam bñt ſolum rõnẽ materialis. Añ

ſicut vna eſt ꝑſona in duabus naturis.creata vicʒ ⁊

increata. ſic vna eſt veritas mouens q̃ᷓ tenet rõnem

obiecti. ſiue in articulis q̃ reſpiciũt diuinitatẽ.ſ.ue in

hies q̃ᷓ reſpiciũt humanitatẽ.qᷓ quidẽ eſt veritas incre
18

ata. ¶ Av illud qð obĩ ad tot ſe extendit ad quot
ſe extendit charitas.dm ꝙ ct ſi charitas videat᷑ eẽ
circa bonũ incrcatñ ⁊ circa bonũ creatuʒ tanqᷓ circa

obitectũ ꝓpꝛiũ.tñ obiectum eius ꝓpꝛiñ ſicut infra ma

19

nifeſtat᷑ nõ eſt niſi circa bonum increatum. ¶ Ad il
lud qdð ohijcit᷑ ꝙ fides eſt de vero futuro ⁊c. Dom.
ꝙ reſurꝛectio carnis futura nõ eſt obicctũ fidei ꝓpꝛi⸗
um niſi inq;tum compat᷑ ad diuinã virtutem et iu/
ſticiam q̃ coꝛꝑa reſuſcitabit vt retributio fiat pᷣm me

ita. et ſic rõne veri increati implicari hʒ ratõnẽ obie
cti.qð quidem vrum increatum quantũ eſt de ſe ab

20

21

ſtrabhit a ratiõe pꝛcteriti ⁊ futuri.licet pꝛeteritio ⁊ fu
turitio notet᷑ circa cius effectum.qͥ quantum eſt de
ſe babet ſolum rationem materialis in cõpatiõe ad
ſidei aſſenſum ſᷣm ꝙ in pꝛecedentibus fuit tactum.

¶Ad illud quod obẽ ꝙ bereticus iudicaret᷑ qͥ ꝑtina
giter negaret que in facra ſcriptura ſcribunt᷑.dom q;

boc nõ eſt qꝛ oĩa que in ſacra ſcriptura ↄtinent᷑ tene
ant rõnẽ obiecti ꝓpꝛij ⁊ motiui reſpectu ipſius fidei.
hoc eſt qꝛ ↄſequunt᷑ ad cius obiectũ ꝓpꝛiũ. Quia
em̃ ſacra ſcriptura eſt cdita ab ipſa veritate ⁊ a ſpn

ancto. q ↄtradiceret ſacre ſcripture. cõtradiceret ei

cui fides aſſentit ꝗpter ſe. vicʒ ipſi ſũme veritati. Et

ivco ex hoc nõ põt cõcludi ꝙ fides circa verũ creatũ
babeat verſari ſicut circa obiectũ ꝓpꝛiñ. ¶ Ad illud
quod obẽ de illumiatiõe ꝓphetica.dᷣm qꝙ phetia nõ
babet ꝓ pꝛincipali obiecto ⁊ motiuo ea qᷓ ꝓpbeta ꝓ
nũciat.s ſolũ hʒ ꝓ obo mãali.circa qð ipᷣa ꝓphia ver⸗
ſat᷑.vnde ꝓpha nõ aſſentit ei qʒ pᷣnũciat ꝓpter ſe.ſed
Mter writatẽ ipᷣm illuminantẽ ⁊ erudientẽ.⁊ ex hoc

nõ põt ↄdudi ꝙ fides ſit circa vera crcata niſi tan

cirea obiecta materialia. Poſtet tñ dici ꝙ nõ eſt ile
de fide ⁊ ꝓphia.quia fides in ſuo obiecto cui aſfentit
reqͥrit aliqd qd habeat rõnẽ motiui.ſᷣ phᷣia nibil ta
le reqrit in ꝓphetante.ſᷣ totã rõnẽ ſue cognitonis ſu
mit ab inſpirante.iõ nõ ſequit᷑ ꝙ ſi ꝓphia eſt de aliq.
& de illo debeat eẽ fides ſicut de obiecto.
Queſtio. iij. c
¶ Utrum fides ſit circa cõplexũ an circa incõplexum:
Et qꝙ ſit circa complexum vr. Credere em̃ ſicut dicit
Aug.eſt cogitare cũ aſfenſione.ſᷣ aſſenſus rõnis non
eſt ſupꝛa incõplexum ſed ſupꝛa cõplexum.vr̃ ꝙ fi⸗
ges ſit circa cõplexũ ſicut circa ꝓpꝛiũ obiectũ.¶ Itẽ
fides credit aliquid qꝛ verũ.⁊ reſpuit qꝛ falſũ.ſ ven
⁊ falſuʒ ſunt circa cõplexũ. vr̃ ꝙ ⁊ habitꝰ fidei ipᷣm
õplexũ ſiue enũciabile reſpiciat vt obietũ.¶ Item
fides eſt media inter opinionẽ ⁊ ſciaʒ ſᷣm ꝙ vult bu⸗
go.ſed tam opinio qᷓ; ſcia eſt circa complexum.qᷓ cũ
medium ſuſcipiat naturã extremoꝝ.vẽ ſimiliter ꝙ ⁊
fides. ¶ Itẽ fides eſt oppoſita erroꝛi.ſᷣ nullus errat
niſi ex hoc ꝙ attribuit aliq̃d alicui qð ei nõ eſt attri/
buendũ.vcl remouet qð nõ eſt remouendũ.hoc aũt
nõ fit niſi in cõplcxione. ergo omnis erroꝛ circa ↄple
xionem ↄſiſtit. Si g̊ oppoſita nata ſunt cõſiſtere cir
ca idem. vr̃ ſimiliter ꝙ ⁊ fides verũ cõplexũ babeat
ꝓ obiecto. ¶ Item ſi ipſum verum incomplexũ eſt
obiectũ fidei.cũ g iudei cedulitatẽ habeãt de incar/⸗
nationc.iudei fidẽ baberẽt incarnatiõis.qdð ẽ mani/
feſte falſum. imo erꝛãt circa articulũ illũ. Siliter illi
qui crederẽt reſurꝛectionẽ iã factã baberẽt fidẽ de re
ſurrectiõe.q̊s tñ circa reſurꝛectionẽ ↄſtat errare.re/
ſtat ꝙ aliqd incõplexũ nõ bʒ eẽ ipiꝰ fidei obiectũ.
⁊ eſt ↄplexũ vel incõplexũ.S ↄpiexu.¶ Sed õ.ſu
illud.ſ.Coꝝ.x. Om̃s cũdẽ potũ ſpũalẽ bibcrũt.glo.
Aug.Tempoꝛa ſunt mutata.ſ tñ nõ eſt fides varia
ta. ſi . nõ eſt fides variata.nec obm fidei.cum enũ
ciabilia qᷓ credunt᷑ variata ſunt.qꝛ illi credebãt xpᷣm
eſe paſſurũ.nos paſſum cẽ.illi incarnandũ. nos in⸗
carnatũ cſſe.reſtat g ꝙ fides nõ eſt circa enũciabile
ſiue circa cõplexũ tcq; circa obm. ¶ Itẽ obm fidei ẽ
verũ increatũ ſicut pꝛius fuit oſtenſuʒ. AUñ NRichᷣ.de
ſancto vict.dicit q; articulꝰeſt veritas de deo.ſi deꝰ
cſt ſimpliciſſimꝰ.⁊ in ſimplici nulla cadit ↄplexio vł
ↄpoſitio.vr̃ ꝙ obiectũ fidei nõ ſit verũ cõplexũ ſ̃ in/
cõplexũ. ¶¶ Itẽ de eodẽ ⁊ circa idẽ fides circa qð ẽ
viſio futura.ſed viſio eſt circa veꝝ incõplexũ ⁊ ꝑ mo
dqũ incõplexionis.erit em̃ viſio ſimplex intuitꝰ ſũme
lucis.g vꝛ ꝙ fides ſiliter cõſiſtat circa veruʒ incõple⸗
xum ꝑ modũ incõplexi. ¶ Item ſpes ⁊ charitas ſũt
circa res incõplexas ⁊ ꝑ modũ incõplexiõis.qꝛ ſxes
expectat btitudinẽ.⁊ charitas amat deũ. cũ vᷣtutes
theologice idẽ hẽant ꝓ obiecto ᷣm rẽ.vr ꝙ ⁊ ipᷣa fi/
des circa verũ incõplexũ cõſiſtat.¶ Itẽ ſi fides cõſi⸗
ſtit circa verũ cõplexũ.cũ tꝑe paſſiõis pauciſſimi ſci/
rent xpᷣm pati.⁊ in tge incarnatõis pauciſſimi ſcirẽt
xpᷣm ĩcarnari.pauciſſimi hñifſent fidẽ. Coꝛneliꝰ etiã
fidẽ nõ hũiſſs qͥ neſciebat xpᷣm cẽ icarnatũ nec paſſũ
⁊ tñ de illo legit᷑ Act᷑.x.ꝙ elyne eiꝰ placuerũt deo ſine
fide. Sine fide aũt vt dr heb.x.impoſſibile eſt place/
re deo.ſi & iſta incõuenientia eẽut.incõueniẽs eſt po
nere ꝙ fides cõſiſtat circa cõplexiont. ¶ N?ad pꝛedi
cctoꝝ intelligẽtiã eſt notãdũ ꝙ circa hãc qõnẽ diuer/
ſi diuerſimode ſenſerunt. Quidã em̃ dicere voluer̃t
ꝙ fides conſiſtit circa incomplexũ ſicut circa ꝓpꝛiuʒ
obiectum.⁊ iſti dixcrunt ꝙ articuli ſidei nõ ſunt enũ

—

Gher⸗
tode⸗
nuni
letans
ſactan

ſene

Glnt
1olse
huncat
enu
Lenven
ahlee

(c

ſtert
ſooſt
libais

ltctte
ſaboef

Wd

ſtte
itoft
gauin
Mocen
tritnn
Pariton

cem⸗

dendi
biliſihe
loum
lumnfe
ſeict⸗
lnla
mglund
ſtrce
füfmnin
net
cka
rſce

Sð
nnögen
Nchſiünte
üszöneſen
unrffof,
aigiſgi
nflliſte

tgai m
hfnemhr
ceemid
Ppfimüren
wißnulpa
GSenockem⸗
lendi M
rrcra
ſuntchſiteen
cgeibeht

nomglic
ebrheidenen
Nrös ginn
üli A
ibcbeufca
Niren /
iſuncheei
alriiſt
fuͤckſtofn
Gniddagfen

—
S=
—
Se

——

—
—
=—
=
—
=
—

⏑ —
— —
S
. =

=
☛
—
—=—
— ==
S
—

=S
☛ ☛n

=
50
„
—

. ☛

ciabilia Sm vłes. vtpote incarnatõ. paſſio ⁊ reſurectõ

2Eiſta quidẽ omni tpe ſunt eadẽ ⁊ ipſa fides. Oꝛ aũt

actus fidei tranſit ſuꝑ ipᷣm credibile ſicut ſuꝑ cõple/
xum.oc eſt ꝓpter defectum intellectus.q nõ põt to
tum ſimplici aſpectu intueri.ſed pꝛimo hoc intuet᷑.
⁊ poſtea illud. componens vnũ alteri. Sed qm̃ ipſe
aſſenſus fidei eſt ꝓpꝛie ſuꝑ cõplexionẽ.⁊ ad ꝑfectio/
nẽ fidei.nõ tm̃ opoꝛtet cogitare de incarnatione.ſed

ctiã opoꝛtet credere incarnationẽ iã fuiſſe. Ideo di/

xerunt alij ꝙ articuli ſunt enunciabilia.⁊ ꝙ fides cõ
ſiſtat circa complexum. maxime cũ fides q'tũ ad ali⸗/
quos articulos ſimul reſpiciat creatũ ⁊ increatũ.⁊ ð
nullo creato poſſit eſſe niſi ᷣm ꝙ componit᷑ ip̃i in-
creato ſᷣm ꝙ pꝛius habitũ eſt.ſi g intellectus illud ñ
capit niſi ꝑ modũ cõplexiõis.rõnabilius videt᷑ illud
ponere ⁊ dicere ꝙ fides ſit circa verũ cõplexũ ſiue ſbᷣ
ratione complexi. Et qm̃ errans cirea verũ comple/
xum qtum ad drũtiam tẽpis ſimpliciter iudicat᷑ he
reticus.ficut ſi aliquis crederet reſurrectionem iam
factam.vel incarnationẽ futurã.ideo nõ ſolũ dixert
fidem eſſe circa verũ incõplexum.ſed etiã circa verũ
cõplexum ſub determiata dꝛñtia tꝑis.Et ſi tu obijci/

as eis de mutatione fidei ꝓpter mutationem iſtoꝛuʒ

enunciabiliñũ. Rñdent ſᷣm noiales ꝙ euũciabilia nõ
ſunt mutata.qꝛ te effe curſurũ.te currere.te cucurriſ
ſe.in diuerſis tꝑibꝰ ꝓlata idẽ ſignificãt.⁊ vnũ ẽ enũ
ciabile.qꝛ vna eſt res quã ſignficant.⁊ vnũ eſt tᷣs ꝓ
quo ꝓferunt᷑.⁊ iõ vnũ ſunt ᷣm rem ⁊ veritatẽ.qᷓ;uis

vidgdeant᷑ vocaliter eſſe diuerſa. Aliter ctiam rñdent.

eſto ꝙ iſta enñciabilia ſint diuerſa.qꝛ tñ vna eſt /

ritas cui fides aſſentit pꝛincipaliter. ⁊ rõne cniꝰ iſta
enunciabilia credit.que qͥdẽ nõ mutat᷑ ſᷣm diuerſita

tem tpis. licet ipa enunciabilia diuerſificent᷑.nõ pꝛo

pter boc fides mutat᷑ ⁊ diuerſificat᷑.ĩmo in diuerſis

temꝑpibus fides nõ mutata cõſiſtit. Sed qꝛ illa poſi/

tio noialiũ ꝗᷓ dicebat enũciabilia diuerſoꝝ tẽpoꝝ eẽ
vt cõiter nõ appꝛobat᷑.jĩmo falſa eſt ſicut in pᷣmo lib.

fuit oſtenſum. ſiliter nec aliꝰmodus dicendi ſufficit.
ad immutabilitatẽ fidei ſufficiat imutabilitas rõ-
nis credendi. Si em̃ articuli ſunt enũciabilia ⁊ dicũ

tur immutabiles ꝓpter rõnẽ credẽdi immutabilem.

pari rõne dicunt᷑ om̃s vnꝰ articulꝰ ꝓpter vnicã rati/

onem credendi que eſt in eis. Ideo eſt tercimodus
dicendi ꝙ cñ fidei habitꝰ faciat mentẽ aſſentire credi
Bili ſiue credito.et affenſus cum nõ ferat᷑ ſupꝛa incõ
plexum ſ̃ ſupꝛa complexñ.ponere opoꝛtet ꝙ ipᷣm ob

iectum fidei ſm ꝙ ſupꝛa illud fert᷑ fides hʒ rõnẽ cõ/
plexi.Et qꝛ dupliciter otingit fidem ferꝛi in obiectuʒ

ſuum.i.aut implicite.aut explicite.ideo ſᷣm dupliceʒ
modum dicit᷑ cõplexũ eẽ obiectũ fidei ſiue fides con
ſiſtere circa complexum. Mam fides ꝙᷓtum ad ſuaz
mubſtantiam reſpicit complexum ſiue enũciabile.nõ
cocernẽdo determiatã tpis dꝛñtiã. ĩmo aliqð dictuʒ
quod eſt cõmune et indifferens ad omne tpᷣus.ſicut

xpᷣm fuiſſe paſſurũ.Fides aũt explicita reſpicit com

plexum ſub dꝛñtia tpis determinata.ſicut nũc opoꝛ⸗
tet credere incarnationẽ fuiſſe.⁊ reſurrectionẽ futu/

ram eſſe.Sicut ergo explicatio accidit fidei nec mu⸗

tat eẽntiam fidei.ſic et variatio tẽpis determiati nõ
variat fidem. vt ſit alia ⁊ alia m ſpẽm.Et hic quidẽ
modus dicendi ſatis eſt ꝓbabilis. Huc g ſuſtinẽedo

dicere poſſumꝰ ꝙ fides ꝗpꝛie cõſiſtat circa verũ cõ/

23 plexum. et ↄcedende ſunt rõnes qᷓ bocoñdũt.¶ Ad
llig ad pᷣmo obi de enunciabiliũ mutstione i pat,z

rũñſio.qꝛ enunciabile qð nõ ↄcernit determinatã tẽ

poꝛis dꝛñtiã. diuerſis tpibus nõ mutat᷑.et hoc ẽ circa
quod fides bʒ ↄſiſtere m ꝙ fides. illa enunciabi-
lia ſolũ variant᷑ q̃ concernunt determinatam tempo
ris dꝛñtiã.⁊ circa hoc cõſiſtit fides ſᷣm ꝙ explicita.et
ex hoc nõ pot cõcludi ꝙ fides ſit alia ⁊ alia.pᷣm ꝙ fi/

dei explicatio ſit variata in diuerſis tpibꝰ.¶ Ad il/24

lud quod obꝛ ꝙ fides eſt circa verũ increatum circa
qð nulla eſt complexio.dm ꝙ ſicut in pꝛimo lib. di
ctum fuit.q;uis deus ſit ſimpliciſſimus.tñ circa ipᷣm
vere contingit enunciare ⁊ boc ꝑ modum complexi
onis.ꝓ eo ꝙ illꝗã cõplexionẽ nõ ponit intellectꝰcirea

rẽ ſed circa ſeipᷣm intelligentẽ.nec tñ errat.qꝛ nõ põt

ſimplicitatẽ diuini eſſe niſi ſub tali cõpoſitione ⁊ col
latione caꝑpe.⁊ ꝑ hunc modũ intelligencũ eſt in fice
Pꝛeterca fides nõ tm̃ eſt de vero increato in ſe.ſ eti
am ꝓut comꝑat᷑ ad veritatẽ creatã ſicut dictũ ẽ ſu/
perius.⁊ iſta compoſitio ſub quadã cõplexione eſt.

⁊2 ꝓpterea illa ratio non cogit. ¶ Ad illud qð obꝛ ꝙ 25

de eodẽ eſt fides in via ⁊ viſio in patria.dðm ꝙ vnũ
⁊idẽ põt apphendi ꝑ modũ incõplexi ⁊ ꝑ modũ cõ/
plexi. ſicut patet in appᷣhenſiõe ſenſus ⁊ intellectus.

Senſus em̃ dũ appꝛebendit rẽ albã.appᷣhendit per

modũ cuiuſdã incõplexionis.qꝛ nõ nouit ſenſus ex⸗
terioꝛ componere nec diuidcre.h intellectꝰduʒ illud
idem appꝛebendit qd ſenſus appꝛebendebat.ſb mõ
cõplexionis accipit. pᷣdicãs hoc de hoc.cõponẽs Rᷣ il/
li. dicens ̊ eẽ albũ.⁊ ita cõplexũ ⁊ incõplexũ nõ faci
unt diuerſitatẽ a ꝑte rei cõpꝛebenſe ſᷣ a ꝑte modi cõ
pꝛebendendi.qꝛ vnũ ⁊ idẽ põt appᷣbendi ſub mõ cõo/
plexiõis ⁊ incõplexionis.Et ꝓpterea nõ ſequit᷑ ꝙ ſi
viſio eſt de eodem de quo eſt fides.⁊ viſio nõ eſt ſub
rõne cõplexionis. ⁊ fides.imo eſt ibi fallacia figu/
re dictionis.vel ẽ accñs.qꝛ ꝓcedit᷑ ab vnitate rei ad

vnitatẽ modi. Et ſi tu queras quare fides nõ aſſen-
tit obiecto ſuo ꝑ modũ incõplexi ſicut viſio.ſat᷑ pla-
na eſt rñſio.qꝛ viſio pr̃ie vno ⁊ ſimplici aſpectu faci⸗

et videri ⁊ cognoſci multa ꝓpter ꝑfectionẽ glie. non
ſic aũt eſt de cognitione ſᷣm ſtatũ vie.quẽ qͥdẽ ſtatuʒ

reſpicit ipſa fides.¶ Adlillud qð obꝛ de ſpe ⁊ chari ⁊c᷑

tate. dᷣm ꝙ; nõ eſt fimile.qꝛ ꝓpꝛie intellectus eſt ne-
gociari circa cõplexuzʒ. ̊ affectus eſt negociari circa

ipſam rem. ⁊ qꝛ res in ſeipᷣa bʒ rõnes incõplexionis.

h ꝓut eſt in intellectu bʒ rõnẽ cõplexionis.bincẽ ꝙ
qᷓ;uis virtutes reſpicientes affectũ ſint circa obiectũ

ſuñ pꝛeter rõnẽ cõplexionis.nõ tñ ꝓpter hoc fides.qꝛ
eſt regula intellectus. Mec valet ꝙ ſi idẽ eſt obiectũ

virtutũ tbeologicarũ. ꝙ ꝓpter boc inq̃tum eſt fidei

careat cõplexione ſicut inq;tũ eſt aliarũ.complexuʒ

em̃ et incoplcxũ nõ dicũt variationẽ a ꝑte rei ſed ſo/
Rapeetddiſeneperosiſin en e v eiees
theologice habeãt idẽ obiectũ ſᷣm rẽ ⁊ ſubaʒ. hñt tñ

Onſequenter querit᷑ de obiecto fidei in com
patione ad noſtram cognitionẽ.et circa hoc
querũt᷑ tria. Pꝛimo querit᷑ vtrũ fides ſit de
bis de quib? habet᷑ viſio ſenſibilis. Scoo vtruʒ ſit de
his de quibus habet᷑ ꝓpbabilis opinio. Tercio vtrũ
lit de his de quibus habet cognitio ſclentiglis.

. „ .. „
2ðèð

diſferens ᷣm rõnẽ ⁊ modũ.¶ Ad ill qð obẽ de coꝛ/ 27
nelio iaʒ pʒ rñſio.qꝛ coꝛneliꝰPabebat fidẽ implicitã.
⁊ideo nõ credebat incarnationẽ vel reſurꝛectionem
ſub dꝛñtia tpis determinata. ⁊ ꝓpterea nõ errabat. S
explicatio fidei ſibi deerat.ad quã faciendã miſit to⸗
minus cccleſie architectũ. ”MUUN

—
————

Queſtio. . uis nõ ſm idẽ Et boc eſt qð dicit aug ⁊ greg. de tbo⸗

AQAuelt „ 9
¶ Htrũ fides ſit de his de quibus babet viſio ſenſibit? ma ꝙ aliud vidit ⁊ aliud credidit.hoiĩem vidit ⁊ deũ Wk
Et vr ꝙ ſic Joh̊.xx.Quia vidiſti me thoma credidi⸗ ↄfeſſus ẽ dicens.dñs meꝰ⁊ deꝰmeus.Et ſicut de civ⸗ Fst⸗
ſti. ſed ↄſtat ꝙ thomas verã hahuit fidem.qꝛ credi / ma dicit᷑ita etiã de alijs aplis ⁊ de btã virgine. qᷓ ᷓ⸗ etpe⸗
dit ieſum quem vidit ⁊ tetigit.g̊ ſimul de eodem erit uis certitudinali expientia ſciuerit ſe concepiſſe ſine icoſio
ſides interioꝛ ⁊ viſio exterioꝛ.¶ Itẽ.j. Johᷣ.j.qð vi · virili ſemie.tñ ſe ↄcepiſſe ꝑſonã vᷣbi nouit mediante ſtoare
dimus ⁊ audiuimus ⁊ ꝑſpeximꝰ.⁊ ma. no. cotrec.de fide. Et bꝛeuiter qꝛ in oibꝰ articulis implicat aliqd ſeneſd
verbo vite.ſi & de verbo vite babebãt apli fidem hoc diuinũ.qꝛ articulꝰcſt veritas de deo.⁊ illud quidẽ la unctl
ceſt de xpᷣo.⁊ de eodẽ habebant ſenſibilẽ cognitioneʒ. tet.iõ ↄcedẽde ſunt rõnes oñdẽtes ꝙ viſio coꝛpalis “
redit idem quod pꝛius. ¶ Item apli viderunt xðm fſidẽ nõ exdudit.¶ Ad ũlud ẽ qd pᷣmo obĩ in Zꝛium 29 (fiſ
paſſum ⁊ xpᷣm aſcẽdentẽ. ⁊ ↄſtat ꝙ chꝛiſtũ eẽ paſſu, ꝙ fidei necria eſt latentia.dð.qꝙ latẽtia diuinitat hec Oengi
et aſcẽdiſſe ſunt duo articuli.ſi g̊ apli fidem et meri- eſt q̃ necria eſt fidei.ſ latẽtia bumanitatis nõ eſt de ſn
tũ qᷓtum ad hos articulos non amiſerunt.videt᷑ ffidei necitate.facit tñ ad maioꝛẽ actꝰfidei puritateʒ. ltiyrl
circa idem poſſit eſſe fides et viſio exterioꝛ. ¶ Item Puriꝰem̃ apli moti ſunt motu fidei ⁊ motu dilcct/⸗ ſͤten
beata virgo ſenſibili exximento nouit ſe cõcepiſſe de onis in xpᷣm poſt eiꝰ aſcẽſum qᷓ; in eiꝰ pñtia. Et dñs tfüipt
ſpũſancto abſq; virili ſemine. 5 oſtans eſt ꝙ ꝓpt c Job. xx. magis laudat fidẽ eoꝝ qͥ nõ viderũt ⁊ cedi ſpht
ceptionẽ filij dei nibil demptum eſt fidei ſue.ergo ſi /· gerũt qᷓ; fidẽ thome.Et beat? petrꝰin.j.cañ.j.cõmen earſec
mul ſtabant in ea coguitio fidei ⁊ cognitio ſenſibilis cat eos qͥ xᷣm nõ viderũt ⁊ tñ in eũ credidert. Et hᷣ igt
experimenti. ¶¶ Sed ↄtra.ſuꝑ illud Johᷣ.xiiij. Aado eſt qð vult illa glo.dicere.q dñi abſentia coꝛpalis fa e
are vobis locum.glo.aug.Eat dñs vt paret locuʒ. ceret ad fidei ꝓmotionẽ.⁊ ex h̊ non ſeqͥ t᷑ ꝙ coꝛpalis oro⸗d
eat vt videat᷑ lateat vt credat᷑. Si ad credere ne viſio tollat ipaʒ fidẽ ¶ Ad illð qd obẽ auẽte aug. 7 30 leitenis.
ceſſarium eſt latere.vr ꝙ impoſſibile ſit viſioneʒ coꝛ gre.dð. ꝙ vᷣba aug. ⁊ gre. ſũt itelligẽda ſane. ꝙ emñm d goͤbpt
poꝛalẽ circa idem ſtare ſimul cum fide.¶ Itez aug. fides eẽ de nõ appentibꝰ ⁊ nõ viſis ̊ d qꝛ fides de il Nlane
diffiniens fidem vicit. Fides eſt credere quod nõ vi lis ẽ ᷣm eã nãz pᷣm quã nõ appent.⁊ eoipo ẽ de ipis uche⸗
des.⁊ in pᷣcedenti diſ.habitum eſt ꝙ fides eſt virtꝰqᷓ q̃ ñ apparẽt.qꝛ ſm aliqͥd ſui latẽt. ex ̊ nõ exdudit Duchſon
credunt᷑ que nõ vident᷑. Et Grego.in quadam ome qn q̃ſi ꝑ accñs ⁊ ꝑ cõcomitãtiã poſſet dici ꝙ fides nßti
lia paſcali. Que vident᷑ fidem non babent ſ agniti· ſit de aliquibꝰqᷓ appent. p eo ' vnũ ꝛ idẽ ſicut pꝛiuſ nmine
onem. ergo nõ videt ꝙ de eiſdem poſit eſſe fides in oſtenſũ eſt põt ſil appere latere.¶ Ad illud q ob 31 *
terioꝛ ⁊ ſenſus exterioꝛ.¶ Item viſio patrie euacu/ ijcit᷑ ꝙ viſio patrie tollit fidẽ diuinitat. dom qnõ ẽ nun
at fidem ⁊ eius meritum ꝗꝓpter manifeſtationem ve ſile ꝓ eo ꝙ viſio pꝛie excludit om̃e enigma ⁊ aufert ſungl
ritatis credite. ſed viſio coꝛpalis rp̃i ita manifeſtat oẽtm latetiã. nõ ſic viſio vie. quis em̃ xps apperet q; ſicn
eius humanitateʒ.ſicut viſio patrie eius diuinitatẽ. tũ ad nam.latebat tñ qtũ ad ꝑſonã.Añ xpᷣo demon igu⸗
& ſicut fides diuinitatis nõ põt eẽ circa viſum viſio/ ſtrato iſtũ patierat viſum ⁊ creditũ.viſum inqtũ de anſin
ne gloꝛioſa. ſic ṽ ꝙ fides hũanitatis nõ põt eẽ circa mõſtrat ſuppoſitũ bũane nãe.ſ creditũ inqntum de tatſt
viſum viſione ſenſitiua. ¶ Item actus credendi hm mõſtrat ꝑſonã ſiue ypoſtaſim diuie nãe. ¶ Ad illud 52 laieti
ꝙ ad virtutẽ ſpectat eſt quid difficile ⁊ voluntariuzʒ. qð obr vltimo.qꝙ credere eſt difficile ⁊ volũtariũ.d MZ
H credere qdð videt homo oculis exterioꝛibus hoc eſt ꝙ viſio coꝛpalis ſicut dictũ eſt. qꝛ nõ tollit latẽtiã iõ nan
facile ⁊ neceſſariũ. nõ videt᷑ ꝙ aliquid poſſit eſſe ſi nõ tollit difficultatẽ. nec tollit ar liber. ex ea pte erqᷓ nnncn
mul ⁊ ſemel exterius viſum ⁊ interius creditum. latet.Cũ em dicit qꝙ nõ eſt dicile nec voluntarium ſuifmd
G. dom ꝙ quedam ſunt ꝗᷓ ſubijciunt᷑ ſenſui erte credere qð qͥs videt. dð. ꝙ xen ẽ ym id ᷣm qð videt. ii
rioꝛi ſimpliciter ⁊ totaliter. ⁊ illa videre eſt clare ⁊ Stñ tot? xp̃s ᷣm oẽm ſui nã⸗ viſioni nõ ſubiacebat. edch
fecte cognoſcere. et circa talia non poteſt ſimul et ſe- et iõ rõne illius nature ⁊ ꝑpſone volũtariũ ⁊ diffici- nllune
mel eſſe habitus ſiue cognitio fidei cum viſionc exte le erat credere. Facile em̃ erat credere ꝙ ille hõ pate men
rioꝛi.ꝓ eo ꝙ vſio ſiue cognitio illa excludit ome eni ret᷑ ab vis qͥ videbant xpᷣm pati.S diſficillimuʒ crat zata
gma 2 cognitionem cnigmaticam. Quedam autem credere ꝙ deus eſſet qͥ pateret᷑ nec ̊ credebat aliqs iuan
ſunt q̃ ſic ſiacẽt ſenſui ᷣm aliqͥd ſui vt m aliqͥd ſui niſi qͥ volebat ⁊ quẽ illumiatio fidei adiuuabat. oal
lateant ipᷣm ſenſum.⁊ circa talia bene põt ſimul ⁊ ſe Aueſtiog. nn 9
mel eſſe viſio ſm vnum.⁊ creulitas fidei m aliud ¶ Atrum fides ſit de his de quibꝰ habet opinio pba⸗ W
Aiſio m illud ſm qð patẽt. credulitas fidei m il · bilis:Et ꝙ ſic videt᷑j. Detri.iij. Darati omi poſcẽ. nſc
lud m qð latent. Et hoc mõ ẽ in xpᷣo intelligere. nã ti reddere rõnem te ea que eſt in nobis fide ⁊ ſpe. ſʒ fte⸗
xpᷣs ſᷣm nãm aſſumptã ⁊ coꝛpoꝛeã aploꝝ ſenſibꝰap rõ ꝓbabilis eſt generatiua opinionis.ſi ẽᷓ fides com mune⸗
parebat. Scom aũt diuinã naturã oẽm ſenſuʒ late patit᷑ ſecum ꝓbabilem rõnem. cõpatit᷑ &ᷓ 2 pbabilẽ Pgite
bat. ⁊ eadẽ ꝑſona ⁊ hypoſtaſis ᷣm diuerſas nas ſim opinionẽ. ¶ Itẽ Petrus archbieps leuoñ.li lõ eſt tu fnſide
erat viſui cognita ⁊ incognita.iõ ſil poterat eẽ viſa tũ credere ſine ratiõe.S rõ pbabilis facit ad fidei vti nirnd
credita. Et id eſt ſatis facile intelligere ſi s attẽdat litatem ⁊ ſ. ecuritatem. Si ergo opinio generari ba- wißi
qi circa idẽ põt eẽ certitudo ⁊ dubitatio ſᷣm diuer / bet ex ꝓbabili ratiõe. videt᷑ ꝛc. ¶ Item tonum ſciẽ⸗ Pchis
ſas naturas. ⁊ diuerſos reſpectus.⁊ diuerſas ↄditio tie ⁊ intellectꝰꝛ ſapiẽtie ſimul pot ſtare cñ fide s cuʒ Fugiat
nes. Eſto em ꝙ hic ſit chꝛiſtus coꝛam oculis meis. ? quocunq; ſtat ꝓbabilis rõcinatio ſtat etiã ⁊ opinio. toe
ſi viſu cognoſcam ipm eſſe boiem.nunq; tñ ꝑ viſum ergo ⁊c. ¶ Item doctrina theologie ſtat ſimul cum bipſie
coghoſan Bn eſſe ſilium dei. ideo alius habit? ne 2/ fide cum ſit fidci explicatiua ⁊ circa ea eſt circa que Phebi
erlue ad boc ꝙ cognoſcã ipᷣm eſſe deũ. ⁊ B eſt fides conſiſtit. Si gᷓ in doctrina theologie multe fint Pon
ad vñs dixit petro. qñ dixerat. tu es xpᷣs filius dei vi babiles toͤncs vadet etouis ꝓbabilitas ſimul cũ
ui. caro ⁊ ſ. anguis no reuelauit tibi 2c. Concegẽdũ fi e mancat. ergo pari ratione ꝓbabilitas opiniõis Mii
Nſt ergo ꝗ ſiges ⁊ viſio pñt eẽ circa vnũ ⁊ eundẽ q ex rõibꝰgenerate potit eẽ in eodẽ ⁊ reſpectu eiuſde,z e

NNS
Nnſin
Eſandt
Püͤnizi⸗
ſnhifn
mmininn
Sinikii
rlltice
enibeht
nochiiin
nulinte
cnirg
ne iin d
KN
Fnſcihinn
anirt
ginnhin
wpſifgont⸗
obialir
Enlnegi
Beigfterl
ncghoed⸗
ferbröti
Ne d gin
ünickſann
(Aluge
nntai Nngti⸗
eenpn ult
cigenwrg
wiligednn
iniit
ütigund
erminin
bnotl iii
le aagrot
lenaranunn
fnüfnnn
niniſüct
cimitnid
rg pt
amialten
Aheuteris
dur

binintr
Nntmiigi
ihl
Aetulſca

in quo et reſpectu cuiꝰ ipᷣa fides ¶ Sʒ cõtra. Haeb.
xi.Fides ẽ argumẽtũ nõ apparẽtiũ reꝝ.ſed ea ð qui
bus habet᷑ opinio ꝓbabilis ſunt apparẽtia.ꝓbabile

em̃ ẽ qd vẽ oibus vel pluribꝰ.g vẽ ꝙ opinio ꝓbabil
2⁊ fides circa idẽ ſił ee nõ poſſint.¶ Itẽ acceptio opi
nionis ꝓbabilis colligit᷑ ex hbana ratiocinatiõe.ſed

ſicut dicit Gꝛeg. fides nõ hʒ meritũ cui hñana ratio
p̃bʒ exꝑimẽtũ. vꝛ ꝙꝙ ꝓbabilis acceptio auferat me
ritũ ipi fidei. nõ põt ſe cõpati cũ habitu ipᷣius fidei.
¶ Item opinio ẽ acceptio vnius partis cuʒ foꝛmidie
alteriꝰ. Sʒ vbi ẽ opinio ibi ẽ vacillatio.bᷣ fides exclu
dit oẽz vacillationẽ ⁊ facit firmiter adberere.& fides
non põt ſimul ſtare cũ opinione.tem opinio ad/
beret rõi ꝓpter ſe.vñ deficiẽte ꝓbabilitate rõis.defi
cit ꝓbabilitas opiniõis.ſᷣ fides adberet ipᷣi veritati
ꝓpter ſe et ſuꝑ oia.& fides et opinio hñt rpugnãtiꝗ.
nõ vꝛ ꝙ ſimul poſſint eẽ in aia circa eãdẽ materiã.

33 (K. dʒ. ꝙ opinio ꝓbabilis duplicit ↄſueuit accipi.

Ano mõ dẽ opinio acceptio vniꝰ partis cũ foꝛmidi/
ne alterius.Alio mõ dẽ opinio acceptio aie generata
ex rõibus ꝓbabilibꝰ.pᷣm ꝙ ↄſueuit dici ꝙ ſylogiſmꝰ
dyalecticꝰ generat opinionẽ.et ſyl ogiſnꝰ demoͤſtra/⸗
tiuus generat ſciaz. Si opinio dicat᷑ pꝛimo modo
pꝓut bʒ ſecum annexã foꝛmidinẽ et vacillationẽ. ſic
non põt ſimul ſtare cum habitu fidci circa eandem
materiã.ꝓ eo ꝙ fides facit plene cõſentire in alteraʒ

ptẽ.ita ꝙ oino reputat eius oppoſitũ falſuʒ ⁊ errone

um.nec ꝓpt᷑ aliquã rationẽ ſuꝑueniẽtẽ poteſt ad op
poſitum inclinari.et ideo qꝛ tollit fluctuationem opi
niõis.iſto mõ dicẽdi opinio ſil cũ fide nõ põt ſe cõpa
ti. Si aũt opinio dicat᷑ ſecũdo mõ.ſ.acceptio dereli/
cta ex rõibus ꝓbabilibꝰ.ſic doᷣm ẽ ꝙ circa idẽ ſimul
et ſemel põt eẽ opinio et fides.qm̃ multi fideles hñt
ad ea q̃ credũt multas veriſiłes rões.et multas ꝓba

biles qᷓ hñt generare opinionẽ quãtũ ad ſcdʒ modũ

dicendi opinionẽ.et illa quidẽ acceptio generata fi/
dei nõ repugnat imo ſubſeruit et famulat᷑.Eſt em̃ in
fidei fomentũ quãtũ ad infirmos.et oblectamẽtum
quãtũ ad ꝑfectos.Ex his ptʒ rñſio ad queſtionẽ pꝛo
poſitã.ptʒ etiã rñſio ad obiecta. Opinio em̃ ꝓbabil
Hᷣm vnũ modũ dicẽdi põt ſtare ſimul cũ fide ſicut ra
tiões ad pꝛimã ꝑtẽ onñdunt.imo multũ ofert fidei ꝓ
babilitas rõnũ ſicut fuit dictũ in pᷣncipio pᷣmi libꝛi.
Scdm aliũ modũ dicẽdi inquãtũ ſonat in iꝑfectiõeʒ
vicʒ ꝓut dicit vacillationẽ et innitẽtiã ipᷣius aſſẽſus
ſuꝑ ꝓbabilitatẽ rõis pᷣncipaliter.ſic hʒ repugnantiã
cum fide.et ſic ꝓcedũt rões ad ſcdaʒ ꝑtem. maxime
due vltime.qᷓrũ vna ſumpta ẽ ex ipᷣius opinionis in/
certitudine.altera vero ex ip̃ᷣiꝰ opiniõis fulcimento.

34 qꝛ pᷣncipaliter innitit᷑ rõni ꝓbabilioꝛi. ¶ Ad illð qd

pmo obꝛ de verbo apli qꝙ fides ẽ argumẽtũ nõ appa
rẽtiũ ren.ddᷣm ꝙ apis remouet ibi a credibili appa/
rẽtiã nõ quãcũq;. MNon enim remouet apparentiaʒ
ꝓbabilis opinionis.ſed certitudinalis appꝛeben/

3m5 ſionis ſicut apparet deus beatis.¶¶ Ad illð qð obꝛ ð

verbo Bꝛeg. Fides nõ hbʒ meritũ.dð.ꝙ boc itelligit
Dꝛeg.q credulitas fidei oino inniti᷑ exꝑimẽto rõ/
nis ꝓbabilis.et hoc mõ fides vera nõ ſtat cũ opinio
ne. ita ꝙ innitat᷑ opinioni tãqᷓ; fundamẽto.ĩmo mul
to magis acceptio illa ꝓbabilis ex rõibꝰ acqᷣſita de
qua dictũ ẽ ꝙ põt opinio dici innitit᷑ ipi fidei tãqᷓ fir
mioꝛi. Et buius ſignũ ẽ.qꝛ multe rões vident᷑ nobis
Pbabiles et valde rõnabiles circa fidẽ qꝗᷓ vident᷑ eſſe
abuſiones queqã hõibus infidelibus. Idco magis

dem ꝓpter certitudinẽ ⁊ euidẽtiã in cogſcendo Ei
& qð cosſcit᷑ ꝑ ſciẽtiã ẽ certũ ⁊ apertũ.vꝛ q ipoſſibil

XXIIII

illa acceptio innitit᷑ fidei q; ecouerſio.licet aliqͥ mõ il
la fides foueat et delectet ſicut dictũ ẽ.Ad duas vlti
mas rões nõ oꝑtet rñderc.qꝛ ꝓcedũt de ipᷣa opiniõe

ſm alteꝝ modũ dicẽdi ᷣm què nõ pßt ſiłſtare cũ fide
Can pꝛius tactum eſt. Queſtio. lij. f

tru fides ſit de his de 9 ibꝰ hꝛ cognitio ſciẽtialis.
Et ꝙ ſic vẽ tali rõne. Phus aliqͥs ſciẽs rõibus co/
gẽtibus deũ eẽ vnũ creatoꝛẽ oim. poteſt venire ad fi
dem.ita ꝙ nõ obliuiſcat᷑ illaꝝ rõnũ.ſ̊ ſciens illas ra/
tiones hʒ ſciẽtiam.g vꝛ ꝙ poſſit de eodẽ ſimul habe/
re fidẽ et ſciẽtiã.¶
mõſtrationẽ ſiue ꝑ effectu.ſi incipiat noſſe ꝑ cauſam
ſiue ꝑ demõſtrationẽ ꝓpter quid.ñ ꝓpter hoc amit

tẽ aliquis cognoſcẽs aliquid ꝑ de

tit pᷣoꝛem cognitionẽ q;uis hec ſcda ſit notioꝛ illa.S

due cognitiões pñt haberi de eodẽ.quarũ vna nobi
lioꝛ ẽ qꝙᷓ alia.et vna nõ expellit aliã nec euacuat(Et
ſi boc verum ẽ.tũc vꝛ ꝙ ſimul poſſit aliqᷣd cognoſci
ratiocinatiõe acqͥſita.⁊ illuminatiõe infuſa.g de eo/
dẽ ſimul põt haberi fides et ſcientia. Item cognitio
intellectiua ſupadueniẽs nõ tollit cognitionẽ ſenſiti
uã.licet vna illaꝝ ſit dignioꝛ et ꝑfectioꝛ et nobilioꝛ al
tera.g pari rõe vꝛ? de fide ⁊ ſcia ꝙ ſił pñt haberi ð eo⸗
dẽ ⁊ circa idẽ.¶ Itẽ experientia ẽ pᷣncipiũ ſcie.ſed de
vno et eodẽ põt haberi fides et experiẽtia.g de vno
et eodẽ pᷣt haberi fides ⁊ ſcia. Maioꝛ ꝓbat᷑ ꝑ phᷣm.
Minoꝛ ꝓbat᷑ in btã virgie Maria q̃ fide ⁊ exꝑien/
tia cognouit ſe cõcepiſſe de ſpirituſancto. Sʒ ↄtra.
ſicut charitas diligit deũ ꝓpter ſe et ſuꝑ oia.ſic fides
aſſentit pꝛime veritati ꝓpter ſe et ſuꝑ oia.̊ qꝛ chari/
tas diligit deũ ſuꝑ oia ⁊ ꝓppter ſe.ipoſſibile eſt ꝙ ipᷣa

cõpatiat᷑ ſecũ dilectionẽ qua quis diligit deũ ꝓpter

terrena pᷣncipalit᷑.S pari rõe ipoſſibile erit ꝙ fides ſe
cũ cõpatiat᷑ cognitiõʒ q̃ pᷣncipaliter adheret rõni ac/
quiſite.̊ talis ẽ cognitio ſcię.g ipoſſibile ẽ fidem eſſe
circa idẽ cũ ſcia ſil ⁊ ſemel. ¶ Itẽ viſio patrie tollit fi⸗

e
ſit aliquid cẽ ſił ſcitũ ⁊ creditũ.¶¶ Itẽ animꝰ nr̃ nul/-
lo mõ põt diſſentire ab eo qð nouit habitu ſcie.non

em̃ põt nõ credere ꝙ; triangulꝰ non hʒ tres angulos

equales duobꝰ rectis. ſi ſcit illud demõſtrare. ſᷣ que

fide credunt᷑ voluntarie credunt᷑.⁊ ſicut poſſunt cre
di.ita et poſſunt diſcredi.g vẽ ꝙ ſciẽtia noticie ñ poſ/
ſit ſimul ſtare circa idem cum ipſa fide.¶ Item que
ſcientia cosſcunt᷑ ſubiacent rationi.̊ᷣ que fide credũ
tur ſunt ſupꝛa rationem.qm̃ fides eſt illuminatio ra
tionẽ eleuans ſupꝛa ſe.g ſi idem nõ põt eſſe in ratiõe
et ſupꝛa rationẽ.non vꝛ ꝙ poſſit ſimul cogſci ꝑ ſcien
tiam et fidẽ. ¶ Ge. ad pꝛedictoꝝ intelligẽtiã ẽ notan⸗/

dum ꝙ duplerx eſt cognitio.ſ.a ꝑte compᷣbenſionis.
⁊ manuductione rõcinatiõis.Si loquamur de ſcien

tia a parte compꝛebẽſionis quo mõ cogſcitur deus
in patria.ſic nõ compatit᷑ ſecum fidem vt ſimul idex⸗
ſit ſcitum et creditum.ꝓ eo ꝙ talis cognitio ſimplici

ter excludit enigma.⁊ hoc melius apparebit infra cũ
agetur de euacuatione virtutũ.quare vicʒ et qualit᷑

fidei actus ꝑ viſionem excludatur et euacueturnEt
de bac ſcientia ſanctoꝛum auctes dicunt.et cõis opi
nio magiſtroꝝ tenet hoc eſſe verũ ꝙ idem ſil non pᷣt
eẽ ſcitũ ⁊ creditum. Si autem loquamur de ſciẽtia qᷓ
ẽa manuductiõe ratiocinatiõis.ſic volunt quidam
dicere adhuc eẽ verũ ꝙ nõ põt ſimul ſtare cum fide.

quia ꝑ talem ſciẽtiã aſſentit intellectus ipᷣi rei cogni
te ꝓpter ipſam rationẽ pᷣncipaliter. aſſentit etiã ne

36

ceſrario.aſfentit etiã ſicut rei que ẽ infra ſe.cuius cõ/
trariũ reperit᷑ in fide que aſſentit pꝛime veritati pꝛo/
pter ſe et volũtarie eleuãdo rationẽ ſuꝑ ſe. et iõ dixe
runt habitũ fidei et ſciẽtie mutuo ſeſe excludere.vᷣm
ꝙ charitas illũ amoꝛẽ excludit quo quis amat deuʒ
ꝓpter tẽꝑalia pᷣncipaliter. Alioꝝ vero poſitio eſt ꝙ
de vno et eodẽ põt haberi ſciẽtiäa manuductione ra/
tiocinationis cum habitu fidei.iuxta qð dicit Aug.
xiiij. S tri. exponẽs illud apli. Alij dat᷑ ꝑ ſpiritũ mo
ſapiẽtie. Alij ſermo ſcientie.Huic ſcientie tribuo illð
qð fide ſaluberrima que ad verã beatitudineʒ ducit
gignit᷑.nutritur.defenditur.roboꝛatur.qua ſcia non
pollẽt plurimi fidelcs licet habeãt fidẽ. Et Rich. de

ſancto victo.dicit ꝙ ad ea q̃ fidei ſunt nõ tm̃ poſſunt

baberi rõnes ꝓbabiles ᷣ eti neceſſarie licet eas in/
terdum ↄtingat nos latere. AUñ aliquis credẽs deuzʒ
eẽ vnum creatoꝛẽ omniũ.ſi ex oibus neceſſarijs inci

piat ipᷣm idẽ noſſe.nõ ꝓpꝑter hoc deſinit fides habe

re. Ael ſi etiã pᷣus noſſet.fides ſuꝑpueniẽs talẽ cogui/
tionẽ nõ expellit.ſicut ꝑ experiẽtiã pʒ. Ratio ãt qua/
re talis ſcientia ſimul põt eẽ de eodẽ cum ipa fide.cet
ꝙ vna cognitio altera nõ expellit.eſt.qꝛ ſcientia ma⸗/

nuductione ratiocinatiõis licet aliquã certitudinem

faciat et euidẽtiã circa diuina.illa tñ certitudo et eui
dẽtia nõ ẽ oino clara qᷓ;diu ſumꝰ in via.Quãuis em̃
aliquis poſſit rõnibꝰ neceſſarijs ꝓbare deũ eẽ et deũ
eſſe vnuʒ.tñ clare ipᷣm diuinũ eſſe.⁊ ipam dei vnita/
tẽ.⁊ qualiter illa vnitas nõ excludat ꝑſonarũ plura
Iitatẽ nõ põt niſi ꝑ iuſticiã fidei emẽdet᷑. Vñ illumi⸗
natio et certitudo talis ſciẽtie nõ ẽ tanta.ꝙ babita il/
la ſuperfluat illuminatio fidei.imo valde ẽ cum illa
ꝓneceſſaria. Et huiꝰ ſignũ c.qꝛ licet aliqui phi ð do
ſciucrunt multa vera.tñ̃ qꝛ ſige caruerunt in multis
errauerũt vel etiã defecerũt. ñ ſicut in pꝛecedenti/
bus dictãũ eſt fides põt ſtare cũ viſione exterioꝛi.qꝛ il
la hʒ cõiunctã latẽtiã circa perſonã xpᷣi. Sic intelli⸗
gendum ẽ circa habitũ fidei et talẽ modũ ſciendi q;
poſſunt ſe ſimul in eodẽ et reſpectu ciuſdẽ compati.

AViñ cõcedende ſunt rationes qᷓ ſunt ad partẽ iſtam.

Ad illud vero qð pꝛimo obꝛ in contrariuʒ ꝙ cha
ritas non cõpatit᷑ ſe cũ dilectiõe qᷓ pᷣncipaliter adhe/
ret alij rei. Rñderi põt ꝙ nõ ẽ ſimile.qꝛ amare deum
ſ pter creaturã finaliter ꝑtinet ad amoꝛẽ iniquũ et
ibidinoſum qui hʒ repugnãtiã ad amoꝛẽ rectũ. Sʒ

aſſentire alicui vero ꝓbato ꝓpter rõeʒ ꝓbantẽ duz
illatio ſit vera ⁊ neceſſaria.nec boc dicit peccatũ.nec
erroꝛem. xet ideo nõ ſic bʒ repugnãtiã ad fidẽ. ꝓpter-

ea nõ ẽ ſimile.Sʒ adbuc illud nõ ſoluit plene.qꝛ qͥc/-
Iqd ſit & charitate iſta. duo iſta nõ vidẽt ſimul ſe poſ

ſe cõpati ꝙ aliquis aſſẽtiat veritati credite ꝓpter ſe.

2 ꝙ aſſentiat ei ꝓpter aliud. Pꝛopter ꝙ notandum
bec pᷣpoſitio ter dupliciteꝛ põt accipi. Ano mõ
ꝓut notat cauſa finalẽ.alio mõ ꝓut dicit rationem
mouẽtem. Si ꝓut dicit cãm finalẽ.ſie nõ põt vnũ et
idẽ credi ꝓpter ſe et ꝓpter aliud. Si dicit rationem
mouẽtem.cũ plures poſſint eẽ rões mouẽtes ad aſ⸗
ſentiendum vni et eideʒ. ſicut põt vna cõcluſio ꝓba
ri ꝑ cam et per effectũ.põt etiã ꝓbari ꝑ aliqͥd extrin/
ſecus et per aliquid intriſecus. ſic nõ ẽ incoueniens

c aliquis aſſentiat alicui veritati ꝓpter ſe et ꝓpter

aliud. diuerſis tñ habitibꝰ ⁊ cõſiderationibꝰ. Sʒ nec
illucd adbuc plene ſoluit. qꝛ dẽ Jo.iiij.ꝙ dixerunt ſa/
maritani credentes iã nõ ꝓpter verbũ tuũ credimꝰ

III

ſecum aſfenſuð ſcie qͥ pᷣncipalit᷑ innitit᷑ rõni.Et ppł/
ea volunt aliqui dicere ꝙ ⁊ ſi nõ tollat᷑ cognitio qtũ
ad habitum tollitur tñ quantum ad actum.quia nõ
habet iam illius vſum nec motum. Iſtud non optet
dicere. nec videtur eſſe conueniens.qꝙ aliquis babe
at habitũ et non poſſit habere vſum. maxime cũ nõ
habeat potẽtiã ligatã ꝑ aliqd impedimẽtũ.Et ꝓpt᷑/

ca põt dici ꝙ qñ aliqͥs ẽ ſił ſciens et credẽs.ꝙ babi/

tus fidei tenet in eo pᷣncipatũ.et iõ talis aſſenſus fi⸗
dei aſſentit ipi veritati ꝓpter ſeita ꝙ ppter dicit ra⸗
tionem pᷣncipaliter ipᷣm mouẽtẽ. Aſſenſu etiã ſcictie
aſſentit cidẽ ꝓpter rationẽ.ita q; ꝓpter nõ dicit rõez
pncipaliter ipj mouẽtẽ.Quãuis aũt nõ poſſit vnuʒ
et idem credere ꝓpter ſe et ꝓpter alið.ꝙ ſic et ſic cre
dat pᷣncipaliter.tñ ꝓpter ſe et ppter aliud bene pñt
ſe cõpati adinuicẽ.ita ꝙ vnũ ſit pᷣncipalc.⁊ aliud ſit
ſubſeruiens. VUñ ill qð dixerũt fideles iã non ꝓpt᷑
loquelã tuã credimꝰ intelligendũ ẽ pꝛincipalit᷑.Et p
hoc patet rñſio ad pꝛimũ argumẽtũ.( Ad illð qð obꝛ 38
de viſione patrie ꝙ tollit fidẽ.ddᷣm qꝙ nõ ẽ ſimile.qꝛ
cũ oẽz excludat latentiã.iã credulitas fidei nõ ẽ ne/
ceſſaria.nõ ſic aũt eſt de ſcientia que habet᷑ ꝑ rõem
manuductione¶ Ad illud qð obẽ ꝙ ſciens nõ poteſt 3 9
diffentire ab eo qð ſeit.dᷣm ꝙ; verũ ẽ quantũ ad id
quod cognoſcit.quãtum ad id qð latet ex illo diſſen
tire põt.et rõe illius ẽ neceffaria ſibi credulitas fidei.
ſicut aliquis ph̊s ſciẽs ꝓhare deũ eẽ vnũ rõne neceſ
ſaria.ab hac nõ põt diſſentire.diſſentiret tñ adbuc ſi
quis diceret ꝙ illa vnitas põt cõpati ſecũ pluralita/
tẽ. qð quidẽ eũ latet.et excedit vires cognitiõis ſue ⁊
ſcientie ¶ Ad illud qð obẽ ꝙ fides ẽ de his que ſunt ꝗ0
ſupꝛa rationẽ et ſcientiã.et de his que ſunt infra.dð.
ꝙ ſicut nihil ipedit vnũ et idem eẽ latẽs et patẽs. ſic
nihil ipedit vnũ et idem ſᷣm alium et alium cogſcen
di modnm eẽ infra et ſupꝛa.et ita ſcitũ et creditũ.Li⸗
cet em̃ ſempiterna virtus et diuinitas noſci poſſit ꝑ
ſciẽtiã acquiſitã vel etiã innatã in ſe.tñ ꝓut compa/
tur ad płalitatẽ ꝑſonaꝝ vel humilitates hũanitatis
noſtre quã deus affumpſit. oino ſupꝛa rationeʒ eſt
ſupꝛa ſcientiam. Si quis em̃ iudicio rationis et ſcie
innitatur.ncquaquã crederet poſſibile ꝙ ſũma vni/
tas ſecum cõpatiat᷑ pluralitatẽ ꝑſonarum.nec q ſũ/
ma maieſtas vniri poſſit cum nra bumilitate.nec ꝙ;
ſumma virtus de nõ opante fiat operãs ſine ſui mu
tabilitate.⁊ ↄſimilia que vident᷑ repugnare cõibus
conceptionibus ſᷣm phᷣiam.vnde valde parũ attin⸗
git ſcia cognitionẽ diuioꝝ niſi fidei initat.qꝛ in vna
et cadẽ re aptiſſimũ ẽ fidei qð ocultiſſimũ ẽ ſcientie.
ſicut patet de altiſſimis ⁊ nobiliſſimis qoibus quaꝝ
veritas latuit phᷣos.ſ.de creatione mũdi.et de potẽ/
tia et ſapientia dei qᷓ̃ latuit phᷣos.et nũc mãifeſte ſũt
xpᷣianis ſimplicibꝰ. Pꝛopter qdð dicit aplus ſtultam
feciſſe deum ſapiẽtiaʒ huius mundi.qꝛ omis ſapien
tia ð deo in via abſq; fide magis eſt ſtulticia qᷓ vera

ſcientia. pꝛimit em̃ ꝑſcrutantem in erroꝛem. niſi di

rigatur et iuuetur per fidei illuminationẽ.vñ per ip/
ſam non expellitur ſed magis perficit᷑.
VOnſequenter queritur de obiecto fidei quan/
tum ad nomis rationẽ.Cõſueuit em̃ noie arti/

culi cenſeri.Et circa hoc duo querunt᷑ ſᷣm duplicem

rationem articuli. Pꝛimo queritur de ratione arti/
culi qᷓ̃ aſſignatur a Richardo.Secundo de illa que
aſſignatur ab Yſidoꝛo. ¶ Qucſtio.j. g

Wẽ verbũ fidei.ct ita vĩ q aſſenſus fidei ñ cõpatiat᷑ Oe illa ratione Richardi quam ponit ð articulo diẽ

ſibſen
Nedepal
ifiiyo⸗
ſrentud
Clnipdtn
teidthle
itsin
ſplsaren
Zuopnut
o ſeuutu
oed⸗s
ſemhipen
iuönenit
ctreeton
dedeoſch
punummme
rtipiarti⸗
Gi gtinor
opponei
NRtiteia
gufögfn
nan wiitn
uſonhine
urafotie
ſarſchobi⸗
tunchrrt
Eehöntetno
tothnge
iij uß
ſatznumura
cnitini
Gidzdda
giſtoliig
Gtaltl Nac
Naluscgit
Miütdogie
Geurcharde
ocrigs⸗
Mrathi.

mi h
Meptegn
ſardun
alodjon
tußohon⸗
leßfge
toneqnati
ſpoſta
tolſtinſen

woͤtig
ugſtn
Nointeſit
tachleuſt
rficsing
hig tit
ii lgn
ng iſ
litusſgatiis
gvebabeigis
igſannsnönt
chicanti
lunerbon
ſiacttriil
Mtiniiri
dionriicul
Gutimi
mecglivſel
iireltir4
S
Ntirkiſt
Mmiund in
oiutp
doo
eſtiegin
tiumn

girunin
rowe
vimnn
nani
oaliit
liſineg
vuenul
ödiet
Undiℳα⁵

==
=

.
ſe⸗

==

5
.

⸗
–— —— ☛ä S=S

4

S

==—-

=

=

—=
— ☛nr-
— ☛ͤ

—
==

—
=

=
—

=—
=

=
— S
S = - S=
☛ ⁸ =

=
—

—
==

=

=
☛

—
=

.
aAN

—

—

—

4

,86

E
=

¾
=

S

7

—
=

=

—
—

=.
=—

41

Di.

finiens ſic articulum. Articulus indiuiſibilis veri/
tas de dco artãs nos ad credendum Contra iſtam
diffinitõ obẽ pᷣmo rõe partis huius ꝙ dẽ indiuiſibi
lis veritas ðR deo. Mullum em̃ verum cõplexum eſt
verum indiuiſibile.ſᷣ articulus ẽ verum complexum

vt enũciabile ſicut in pᷣcedentibus fuit oñſum. nõ

? veritas indiuiſibilisi Itẽ vna tm̃ ẽ veritas in diui
ſibilis circa deũ. ſi articulus ẽ veritas indiuiſibilis
Z do.vnus tm̃ ẽ articulus. hoc ẽ falſum. & et illᷣ ex

quo ſequitur.¶ Item nihil qð eſt ip̃e deus eſt veri

tas de deo.ſᷣ obiectũ fidei ẽ ipᷣe deus.g obiectum fi/
dei nõ ẽ veritas de deo.ſᷣ articulus eſt obiecuʒ fidei.
̊ incõueniẽter dẽ articulus veritas de deo.¶ Item
reſurrectionẽ eẽ futurã ẽ articulus.et hoc nõ eſt veꝝ
de deo ſed eſt verum de carne.ergo non videtur ꝙ
pꝛimum membꝛum pꝛedicte diffinitionis conueni/
at ipſi articulo generaliter nec vere ¶ Cõtra ſecun/
dã ptẽ notificatõis qua dẽ artans nos ad credendũ
opponit᷑ ſic. Mibil qð ẽ ſupꝛa rationẽ ⁊ occultũ rõni
artat eã ad credenduʒ.ſᷣ articulus latet rõncʒ ⁊ ẽ ſu/
pꝛa rõeʒ.gᷓ nõ vẽ ꝙ artet eã. ¶ Item ad nibil ad qð
mera voſũtate indinamur ꝑ aliquid artamur. ſ̊ ad
credendũ mera volũtate incliuamur. ꝑ nihil arta/
mur ad credenduʒ. articulus nõ artat nos.¶ Itẽ
ſicut ſe hʒ obiectũ fidei ad actum credẽdi.ſic ſe hʒ ob
iectum charitatis ad actũ amãdi.ſᷣx obiectũ charita/
tis nõ artat nos ad amandũ.g nec obiectũ fidei ad
credendum ¶ Item ſicut articuli oꝛdinãtur ad actũ
credẽdi.ita pᷣcepta oꝛdinãtur ad actum obediẽdi.et
ſicut artamur ad credẽdũ credibilia.ita artamur ad
exequẽdũ mãdata.& ſicut credibile dẽ articulꝰ.ita pᷣ/

ceptũ dʒ dici articulꝰ.ſi &̊ pᷣceptũ ñ ſoꝛti᷑ nomẽ arti/

culi.vꝛ ſimilit᷑ ꝙ nec ipᷣm obiectũ fidei debeat dici ar
ticulꝰ¶ Re.ad pᷣdictoꝝ intelligentiam ẽ notandũ ꝙ

articulus quãtũ ẽ de rõne ſui nomis dẽ ab artando.

boc aũt duplicit᷑ bʒ itelligi.actiue vicʒ et paſſueMi

citur em̃ articulus qꝛ ẽ quid in ſe artatũ.⁊ dẽ articu/
lus qꝛ alios artat. Pꝛout paſſiue dẽ articulꝰ qð in ſe

artatũ ẽ. eſt terminꝰ rſolutõis. Pꝛout ãt actiue dici
tur ẽ pᷣncipiũñ viſtictõis ⁊ diſcretõis.Et pᷣmo qͥdex
mõ accipit᷑ in ſcia naturali in qᷓ dicũt᷑ articli mẽbꝛa ſi

uc ptes qᷓ nõ reſoluunt᷑ in alias ſᷣ in eis ſtat rſolutio

ſicut dicuntur articuli digitoꝝ. Inquãtuʒ vero arti
culus dẽ Bneſhis diſtinctionis cõſueuit accipi in ſciẽ
tia ᷣmotionali.vt in grãmatica ⁊ rethoꝛica. Articu/
lus em̃ in grãmatica ẽ aliquid diſtinctũ faciẽs diſtin

ctionẽ quàtũ ad genera et quãtũ ad cãs et quãtũ ad

ſuppoſita.Et in rethoꝛica appellat᷑ artitulus diſtin⸗
ctio q̃ fit in ſentẽtia in ꝓlatione.Om̃ g& alie ſcie deſer

uiunt theologie.ſumit et ipᷣa ꝓpꝛietatem ſuoꝝ voca

buloꝝ iuxta illud qð inuenit in alijs ſciẽtijs recte di/
etum.QAm̃ fides nr̃a dicit pluriũ cognitionẽ.⁊ illa

quidẽ cognitio terminata eſt et diſtincta. neceſſe eſt

ſtet reſoſutio omniũ credendoꝛum.et tanqꝙᷓ a

circa obiectum fidei qd ẽ creditũ reperiri aliqua ad
q̃ reducantur oia credenda tanqᷓ ad illa in gib
i a ꝗ

ſunt pᷣncipia directiua in Puscroc uraeilla 4

pncipaliter fides credit.et qᷓ ꝓpꝛie ſunt obiectum
dei.Et ꝓ iſta duplici ratione dicunt᷑ cenſeri nomie
articuli.vicʒ qꝛ ſunt termini reſolutionis.et qꝛ pᷣnci/
pium diſtinctiõis.Et ꝓpterea Rich.ipᷣm articulum
diffiniens vel deſcribens. notificat ab hac duplici

Ppꝛietate. Nam in hoc ꝙ dicit pꝛimo articulus ẽ ve

XXIII

— —

—
ritas indiuiſibilis de deo.inſinuatur q; articulus eſt
terminus reſolutionis.reſolutio em̃ ſtat ad indiuiſi⸗
bile. In hoc vero qdð ſubiungitur.artãs nos ad cre-
dendum. inſinuat᷑ ꝙ ẽ pᷣncipiũ diſcretionis et dire⸗
ctionis.axtat em̃ ſicut regula directiua reſpectu om
mu eoꝛum que coiter ſunt crcedenda. a ſic iſta noti
ficatio recte ẽ aſſignata.qꝛ nõ tm̃ ẽ real dicriptio ſ ⁊
nõis interpꝛetatio.¶ Ad ill ẽᷓ qd pᷣmo obẽ in con/42
trarium ꝙ nulla veritas cõplexa ẽ indiuiſibilis.d.
ꝙ indiuiſibile dictũ de articulo nõ pᷣuat oẽz diuiſio/⸗
nem. ſed pᷣuat eã diuiſionẽ qᷓ̃ quidẽ conſiſtit in credi⸗
bilium diſtinctione.qꝛ articulus non diſtiguit᷑ in ali
os articulos.ibi em̃ ſtatus ẽ. Põt etiam aliter dici q;
ipi cõplexioni ſubiacʒ veritas idiuiſibilis. Sicut em̃
dictũ fuit pᷣus.intellectus circa ea q̃ dei ſunt ⁊ in deo
q̃ ſunt oino ſimplicia negociat᷑.⁊ intelligit ſub cõple
xione quadã.et quauis totũ qð ẽ deus ſit ipᷣe deus.
tñ intellectus dũ intelligit aliquid de deo.illud intel
ligit in ratione ſubiecti.et attribuit ei aliquid in rõe
ꝛedicati. Et qꝛ diuerſas ei attributiones facit. hinc
eſt ꝙ ipᷣam veritatẽ pꝛimã q̃ vna eſt multis modis
intelligit. et multis modis enunciat. Et per hboc pa ꝗʒ
tet reſponſio ad duo ſequentia.licet em̃ indiuiſibilis
veritas ſit vna.tñ articuli ſunt plures.qꝛ articulus ñ
ſolum eſt ipſa veritas in ſe.ſed ꝓut comꝑatur ad ali
quam attributionem reſpectu cuius deus eſt in rõe
ſubiecti.ſicut dictum eſt creatoꝛẽ deum eẽ trinuzʒ. de
um eſſe vnum. et ratione huius dicitur eſſe veritas
indiuiſibilis de deo.et plures articuli.quia plura eſ-
ſentialia ſunt de deo et circa deum que neceſſariũ eſt
credere ipi fidei.¶ Ad illud qð obijcitur ꝙ caꝛnis re ꝗꝗ
ſurrectio nõ eſt de deo.dm ꝙ immo inquãtũ tenet
rationẽ articuli.ſic em̃ comparat᷑ reſurrectio noſtra
et carnis reſuſcitatio ad virtutem diuinam. VUñ cre/
dere carnis reſurrectionẽ non eſt aliund qᷓ; credere ꝙ
deus coꝛpoꝛa noſtra reſuſcitabit exigente hoc ſua iu
ſticia. et faciente ſua potentia.¶ Ac illud qð obẽ cõ/A5
tra ſecundam ꝑtem ꝙ articulus non artat rationeʒ
cum ſit ſupꝛa eam. dom.ꝙ articulus diffinitur hic in
coꝑatione ad intellectũ non quantũcũq; ſ̊ infoꝛma/
tũñ fide.et boc notatur cũ dicit᷑ artans nos ſcʒ fide/
les. Quãuis auteʒ articulus ſit occultus intellectui
qui quidem nõ habet fidem.et etiã ſupꝛa ipᷣm.nõ tñ
ẽ ſupꝛa intellectum inquãtum fide illuminat᷑ et ele/
uatur Ad illud qð obr ꝙ credere ẽ ꝑ meram volũ/ʒ6
tatem et ita non ꝑ artationẽ.dem ꝙ eſt artatio q̃ re
pugnat libertati.et ẽ artatio q̃ᷓ repugnat ambiguita/
ti. ⁊ cuʒ dẽ articulus qꝛ artat ad credendum.hoc nõ
dẽ ꝑ coactionẽ voluntatis.ſᷣ hoc dꝛ ꝑ remotionẽ am
biguitatis.qꝛ in ipᷣa veritate articuli determinate fi/
git᷑ mens credentis vt nullatenus ad partem aliam
inclinet᷑. Uñ ſicut dicit᷑ vox articulata q̃ ad ſignificã
dũ aliquid ẽ determiata.cũ pꝛius in ſe indifferẽs eẽt
ad ſignificandũ diuerſa. ſic articulꝰ dẽ qꝛ ipᷣm oꝑtet
determinate credere et ei aſſentire omni remota am

biguitate et vacillatione. Ad illud qd opponitur ꝗ47
de ohiecto aliaruz virtutum ⁊ etiam ð pcepto ꝙ ar/

tat ad obediendũ.ddm ꝙ nõ eſt ſimile.qꝛ ſicut pꝛius

dictum eſt articulug nõ tm̃ dẽ qꝛ artat obligando.ſᷣ

qꝛ artat diſtinguendo ⁊ diſcernẽdo et qꝛ ad ipᷣm ſtat
reſolutio.et qm hoc ꝓpꝛie cõuenit ipi fidei q̃ eſt vir⸗
tus perficiens ipᷣm intellectũ ad quem ſpectat pꝛin/
cipium et regula diſcretionis.hinc eſt ꝙ ſolum odie⸗
ij

48 uerſitas inter vtrãq;. ¶ Re.ad pᷣdictoꝝ intelligeẽtiã ẽ

notandũ ꝙ iſta deſcriptio in tribꝰ differt a dſcriptõe

Ni.

ctũ ſidei vendicat ſibi nonẽ articuli.
cß nas veeoenf. b.

-

¶ De notificatione ylidoꝛi quc talis S. Articulus ẽ per
ceptio diuine veritatis tẽdens in ipam. Cõtra partẽ

pꝛimã huius diffinitionis opponit᷑ ſic. Nulia veri/
tas ẽ ſua ꝑceptio.̊ articulꝰ ẽ diuina veritas.̊ hec ẽ
falſa articulꝰ ẽ ꝑceptio diuine veritatis.¶ Itẽ fides
Eẽ ꝑceptio diuie veritatis. ſi articulꝰ ẽ ꝑceptio diui/
ne veritatis. fides ẽ articulus. ¶ J gloꝛie
ceptio diuie veritatis. vẽ ꝙ viſio gloꝛie ſit articu/
lus fidei.qd ſinipłr ẽ abfureiu. ABee⸗ in articulis nõ
tm̃ expꝛimit᷑ diuina veritas ᷣ etiã diuina bonitas et

xpᷣi hůanitas.g nõ vẽ ꝙ pᷣmũ nehn diffinitiõis omi

articulo generaliter cõueniat. ¶ Cõtra ſcdaz ꝑtẽ dif
finitiõis opponit᷑ ſic. Mihil qð cẽ ipᷣa diuina veritas
tẽdit in diuinã veritatẽ.vᷣ articulꝰ ẽ ipᷣ̃a veritas diui
na. & nõ ẽ tẽdes in ip̃am vericate ore articulꝰ cõis

Ereſpectu fidei bonoꝝ ⁊ maloꝝ.ſ mali quis ꝑcipiãt
pᷣmã veritatẽ.nõ tñ tendũt in ipam.& tedere in diui

nã veritatẽ nõ ẽ cõe oi articulo.¶ Itẽ aliqui phi ba
buerũt de deo aliquã cognitionẽ cũ quada dilectõę.
Sſi habucrũt ſimul diuine veritatis ꝑceptionẽ cũ q̃

clã tẽdentia in ipᷣam.cet tñ nec fidẽ nec fidei articulos
habuerũt.& nõ vꝛ ꝙ pꝛedicta notificatio de articulo

recte aſſignet᷑.¶ Itẽ cũ vniꝰ rei vna ſit diffinitio.v

ad notificationẽ articli ſufficiat notificatio ſiue dif

finitio Richardi.ſuꝑſtuit & iſta yſid.qꝗᷓritur & q̃ ſit di

Nichardi. Mã illa deſcriptio ipius Rich.ẽ q̃ſi qdaʒ
noõis interpᷣtatio.hec aũt ẽ realis notificatio. Scðo

vo dft in boc ꝙ cũ articulꝰ dupliciter hẽat cõſidera/

ri. et ꝓut ẽ in ſe.et ꝓut ẽ apud aiazʒ.notificatio ipᷣius
Rich.reſpicit ipʒ articulũ put ẽ in ſe. NHotiſicatõ ãt
Vſidoꝛi reſpicit ipᷣm articulũ ꝓut ẽ ens apð aiaʒ.idðo
dicit ipᷣm eẽ ꝑceptionẽ diuine veritatis.Tercia dꝛia
E.qꝛ cũ duplir ↄtingat loqui de fide.vicʒ de fide ĩ ſua
geſeralitate.et ð fide foꝛmata. Duplxr ctiã cõtigit ar
ticulũ cõſiderari.aut ꝓut ẽ obiectũ fidei generaliter.

gut ꝓut ẽ obiectũ fidei foꝛmate.Rich.diffinit articu

lũ ꝓut ẽ obiectũ fidei generaliter.et ideo dicit ꝙ ẽ ar

tãs nos ad credendũ.yſidoꝛꝰ aũt diffinit ißm ꝓut ẽ

obiectũ fidei foꝛmate. et ideo dicit ꝙ ẽ ꝑceptio veri/
tatis tẽdẽs in deũ.Et qm̃ fides foꝛmata r̃ſpicit intel

lectũ ꝑiter et affectũ.⁊ intellectũ illũinat ad credẽdũ.
1 affectũ exeitat ad tẽdendũ in deũ.hinc ẽ ꝙ yſidoꝛꝰ

diffinit articulũ pᷣmo ꝑ cõꝑationẽ ad actũ intellectꝰ

tẽ viſio gloꝛie eſt

II

eñ dicit.Articulꝰ ẽ ꝑceꝑtio diuĩe veritatis. Scdo g
compꝑationẽ ad actũ affectus cũ ſubiũgit.tẽdẽs in ip
ſaʒ. Et qꝛ ad vtrũqᷓ actũ cõpat᷑ in rõe motiui.bic eſt
ꝙ ᷣdicta diffinitio intelligẽda ẽ dari pᷣm pᷣdicationẽ
calem. vt ſit ſenſus.Articulꝰ ẽ ꝑceptio ⁊c᷑.id ẽ articu
lus ẽ iliud qð illumiat nos ad diuinã veritatẽ pcipi
endã.et qʒ; excitat nos ad tẽdendũ in ipam. Uñ dꝛ ꝑp
ceptio tẽdẽs.qꝛ facit nos ꝑcipere et tẽdere.et mouet
nos ad tendendũ.Et ꝑ hoc patet rñſio fere ad omia
obiecta qᷓ obijciuntur. ¶ Ad illud em̃ qd pᷣmo obẽ ꝙ 49
nulla veritas ẽ ſua ꝑceptio ptʒ rũſio.qꝛ veꝝ ẽ pᷣdica/
tione eëntiali.̊ nõ ẽ veꝝ pᷣdicatione cauſaliald il/S0o
lud qdð obꝛ ꝙ fides ẽ ꝑceptio et etiã viſio gloꝛie.dom
ꝙ nõ ẽ ſimile.qꝛ illud dꝛ pᷣdicatione foꝛmali.ſ illᷣ dꝛ
pdicatione cauſali. fides em̃ et viſio eſt ꝑceptio ſicut
habitus ꝑceptiuꝰ.ſᷣ articulus ẽ pceptio ſicut obiectũ

motiuũ virtutis ꝑcipiẽtis. Poſſet etiã dici ꝙ intelle 51

ctus aliqũ nõiat potẽtiã.aliqñ habitũ aliqũ actum.
aliqñ obiectũ.ſicut manifeſtũ ẽ iu diuerſis auctibus.
ſic et ꝑceptionis nomẽ põt extẽdi ad habitũ.actuʒ.ct

aigeb dicit᷑ de fide aliter de articulo.

Ad illud qd obꝛ ꝙ articuli nõ tĩ ſpectãt ad verita 52
tẽ ſᷣ etiã ad bõitatẽ.nec tĩ ad veritatẽ diuinã ſ̃ etiaʒ
bũanã.ddm ꝙ ⁊ ſi articulus ↄcernat aliqͥ mõ bonũ.

oↄcernat etiã aliqͥd creatũ.ſᷣm illud tñ nõ bʒ rõcʒ mo

tiui.̊ eoipᷣo ꝙ babet in ſe rõeʒ veri et veri ſũmi. cui
fides pꝓpter ſe et ſuꝑ oia aſſentit.Et qꝛ diffinit᷑ hic ar
ticulus inquãtũ motiuꝰ fidei.iõ ſufficit tãgere bic
in eius notificatione vᷣitatẽ diuinã a qᷓ eſt tota ⁊ pᷣn-
cipalis rõ fidei.(¶ Ad illð qð obꝛ ð tẽdẽtia pʒ rñſio. 3
qꝛ pᷣdicatio illa cauſaliter ẽ intelligẽda. Articulꝰ em̃
terminãdo facit tendere.terminat em̃ inquãtũ finis.
et mouet inquãtũ obiectũ.Et ideo facit tẽdere( Ad 4
illud q obꝛ de fide maloꝝ.ddin ꝙ bic diffinit᷑ arti⸗

culus in comꝑatione ad fidena foꝛmatã.licet etiazʒ fi

des maloꝝ in deum actu nõ tẽdat.tñ reddit quodã
mõ abilẽ ad tendendũ licʒ ſemiplene.¶ Ad illud qd 5 5
obẽ ꝙ cognitio phoꝝ erat perceptio cũ tendẽtia.dð.
y nõ erat illa tẽdẽtia que ẽ ex fide.nunqᷓᷓ em̃ ꝑ illam
cognitionẽ poterãt ꝑueniꝛe ad ſalutẽ.iõ vt verius lo
quamur potius iacebant qᷓ; tendebãt.¶ Ad illud qð S6
obẽ ꝙ vnius rei vnica ẽ diffinitio. dom q verũ ẽ bᷣm
vnicã compationẽ et conſiderationẽ.ſᷣ ſᷣm qꝙ aliqͥd
multipliciter habet conſiderari. multipliciter habet
notificari.ideo Richardus ⁊ yſidoꝛus diucrſimode
notificauerunt.qꝛ diuerſimode cõſiderauerũt.diuer-
ſitas ãt eoꝝ fuit qti ad tria ſicut oñſuʒ ẽ ſupꝛa.

(QLiſtinctio. xxv. de fidei ſufficientia.
Recictis adijciendum ẽ de ſufficientia fidei.⁊c. Supꝛa egit mgr de fidei eẽntia et ð cius obiccto ⁊ ma
4 teria. In hac tercia parte agit de eius ſufficiẽtia. Oiuidit᷑ aũt ꝑs iſta in duas partes. In quaruz pᷣma
DAicit de fidei ſufficientia. In ſecunda vero ip̃am fidem compat ad virtutes alias.ibi. Illud ctiam nõ
Eeſt pꝛetermittendum ꝙ fides ſpes charitas ⁊c. Pꝛima pars in qua veterminat de ſufficientia fidei. diuiditur
in partes duas. In quaruzʒ pꝛima inquirit de ſufficientia fidei in quadam generalitate. In ſecunda inquirit
deſcendendo ad ſpeciales diffcrẽtias ꝑſonarum.ibi.Quid g dicet᷑ de illis ſimplicibus.⁊c. Pꝛima ps diuidi

kur in tres partes. In quaruz pꝛima determinat magiſter quid ẽ illud de fide ſinc qua nunq; potuit eſſe ſa-/
lus. In ſecunda determinat quantum ſufficit credere. ibi. Sed queritur vtrũ hoc credere ante aduentuz ⁊c.
Zu tencia vero pluribus auẽtibus confirmat determinata. ibi. Uñ Augu.ad optatum illa fides.⁊c. Similit᷑

ſecunda pars in

qua deſcendit ad ſpeciales differentias ꝑſonarum credentiũ habet tres. Jn pꝛima inquirit

quid vel quantum ſuſſiciat creqere ſimplicibus qui pꝛeceſſerunt chꝛiſti aduentum. In ſccũda vero inquirit

de pꝛouectoꝛibus vtrum neceſſe fuerit cred

de mediatoꝛis. ⁊c. In tercia vero inquirit de fide Coꝝ

dere eos omnia ꝗᷓ modo creduntur. ibi. Sed queritur cum ſine fi⸗-
ꝛclij ꝗᷓ fuit ante euangelium ꝓmulgata ibi. Solet etiã

gu eri de coꝛnelio. vc. Subqiuiſiones autem partium mauifeſte ſunt in littera.

n
fetiato

fuent

enls
ſchheag
Ugil
locen

Begen
Cche

.V

D
wemotiit

n antig
unpmndn,
tgrane
ſofengcte
ccerci

1

alſtl
iniogeen⸗
Geiannisli
hnchernie
Nhinſanche
rcidag
Wim
Uadbeürg
tenindene
ituiiniſe;
emulipiti
udtiötzier
gick tellinc
Etadiith
löſucttipen
nininicttudt⸗
inenn,c
Uraintiiils
römind
emmäcihln

— SS
„ —

d

6

„ ¶ Inquirit ð ſufficiẽtia fidei in quadã generalitate.
XXV. et Cenc ð fide ſine q̃ nũqᷓ; potuit eẽ ſalus. a
Redictis adijciendũ ẽ de fufficiẽtia fidei ad ſalu⸗
tẽ. Illis em̃ qͥ pᷣceſſerunt aduẽtũ xpᷣi ⁊ qͥ ſequũt᷑.
Ayf pꝛofeciſſe ſᷣm tꝑis ꝓceſſuʒ ſicut ꝓfecit cognitio. Fi
Qaes quippe magna dr̃ cognitiõe et articuloꝝ qntita⸗
te.vel cõſtãtia et deuotiõc.Eſt auteʒ q̃dã fidei mẽſu/⸗
ra fine qua nũqᷓ; potuit cẽ ſalus. Vñ apls. Opꝑtet ac⸗
cedẽtẽ credere qꝛ deꝰ ẽ.⁊ ꝙ fmuneratoꝛ ẽ ſperãtiũ ĩ ſe.
¶ Determinat quanti ſufficit creldere. b
Bʒ qrit᷑ vtrũ hoc credere ante aduẽtũ ⁊ añ legẽ ad ſa
lutẽ ſuffecerit: Nã tꝑe gr̃e cõſtat certiſſime hoec nõ ſuf⸗
ficere. Oꝑtet em̃ vniuerſa credi que in ſymbolis cõti⸗
nent᷑.Sʒ nec añ aduẽtũ nec añ legẽ videt᷑ hoc ſuffeciſ
ſe.qꝛ ſine fide mediatoꝛis nullũ hõieʒ vel ante vel pꝰ
fuiſſe ſaluũ ſanctoꝝ autoꝛitates cõteſtant᷑.
¶ Cõfirmat autoꝛitatibꝰpluribꝰ ðtermiata. c
CGä Aug.ad optatũ.Illa fides ſana ẽ q̃ credimꝰ nul
lũ hõieʒ ſiue maioꝛis ſiue ꝑue etatis liberari a ↄtagio⸗
ne moꝛtis et obligatõe peccati qð pꝛima natiuitate cõ
traxit.niſi ꝑ vnũ mediatoꝛẽ ði et hõim ieſuʒ xpᷣm.Cu⸗
ius hõis eiuſdẽq; dei ſaluberrima fide etiã illi iuſti ſal
ui facti ſũt.qͥ pꝛiuſq; veniret in carnẽ credider̃t in car
nẽ venturũ.Eadẽ em̃ ſides ẽ ⁊ illoꝝ et nr̃a. Pꝛoinde
cũ oẽs iuſti ſiue añ icarnationẽ ſiue pꝰ nec vixerit nec
viluãt niſi ex fide incarnatõis xpᷣi.pꝛofecto qð ſcriptũ
ẽ nõ eẽ alið nomẽ ſub celo in quo oꝑteat ſaluari nos.
ex illo tꝑe valet ad ſaluandũ genꝰ hũanum ex quo in
Adã viciatũ ẽ. Idẽ. Nemo liberat᷑ a danatioe q̃ per
adã facta ẽ niſi ꝑ fidẽ ieſu xpᷣi. IJdẽ.Eadem fides me
diatoꝛis que nos ſaluat.ſaluos iuſtos faciebat ãtiqͥs
puſillos cũ magnis.qꝛ ſicut credimꝰ xpᷣm in carne ve/⸗
niſſe.ita illi vẽturũ.ſt ſicut nos moꝛtuũ.ita illi moꝛi /
turũ.Et ſicut nos reſurrexiſſe.ita et illi reſurrecturũ.?
Gꝛegoꝛi.ſuper nos et illi ad iudiciũ viuoꝝ et moꝛtuoꝝ vẽtuꝝ.Gꝛeg.
Eechielem. ſuꝑ Eʒechielẽ.Et qͥ pibãt ⁊ qͥ ſeᷓbant᷑ clamabãt dicẽ
. tes oſanna filio dauid ⁊c.qꝛ oẽs electi qui in iudea eẽ
potert.ſiue qͥ nũc in eccleſia ſũt.in mediatoꝛẽ ði ⁊ ho
minũ crediderũt ⁊ credũt.Hijs alijſq; pluribꝰteſtimo
mmijs pſpicue docet᷑ nilii vnq; ſalutẽ eẽ factã niſi ꝑ fide,Zʒ
meldliatoꝛis. Optʒ accedẽtẽ credere que ſupꝛa dixit
apls.ſed nõ ſufficit. M Kr

O ſine fide
mediatoꝛis nũ
q; fuerit ſalus.

Aug.

Aug.in li. ðR coꝛ
rectiõe et gra.
Aug.i li.ð nup
tijs et ↄcupia.

¶ Ind rit ð ſufficiẽtia fidei qᷓntuʒ ad ſpẽales dr̃ias
pꝓhſonaꝝ credẽtiũ. Oſtẽdẽs qͥd vł q̃ntũ ſufficiat crede
re ſimplicibꝰ qͥ pceſſer̃t xpᷣi aduẽtũ. dè
uid dicet᷑ ð illis ſimplicibꝰ qbꝰ nõ erat reuelatuʒ
myſteriũ icarnatioõis qͥ pie credebãt qð eis traditũ fu⸗
it.dici pᷣt nullũ fuiſſe iuſtũ vel ſaluũ cui nõ eẽt facta re
uelatio vel diſtincta vl velata in aꝑto vł in myſterio.
Diſticta vt abꝛae et moyſi alijſq; maioꝛibꝰ qͥ diſtictio
nsẽ articuloꝝ fidði debat. Uelata vt ſimplicibꝰ qᷣbꝰ fue
latũ erat ea eſſe credẽda.que credebant illi maioꝛes ⁊
docebãt.ſʒ eoꝝ diſtictõʒ aptã nõ hẽbãt. Siẽ in eccle⸗
ſia aliqͥ minꝰ capaces ſũt qͥ articlos ſymboli diſtigue⸗

. — —

a EFides quippe ma/ 1
gna dicit cognitõe ct

articloꝝ qᷓntitate. vel

oſtãtia noreſto

tra. vẽ pᷣmo bic eẽ ſuꝑ
fluitas.qꝛ mgr̃ Hugo
nõ ponit niſi duo ?m

que attẽdit᷑ ꝓfectꝰ fi-

dei.vicʒ cognitionẽ et
affectionezʒ. Magr vo
ponit hic q̃tuoꝛ.& vẽ

wwille ſit dim inutꝰ.vel
ipᷣe ſuꝑfluꝰ. Itẽ cadẽ

fide q̃ credit᷑ vnꝰ arti⸗-
culꝰ credũt᷑ et ceteri.S
nõ vꝛ ꝙ dicat᷑ magna

ab articloꝝ qᷓntitate.

dð.ẽ ad hoc.ꝙ fi
des duplicẽ bʒ magni
tudinẽ.vnã ꝑ cõpatio

nẽ ad obiectũ. ⁊ hec at
tẽdit᷑ in artickoꝝ qnti

tate.et vocat᷑ hic arti/

cloꝝ qᷓntitas ipoꝝx ar
tickoꝝ dignitas.articu

li em̃̃ nõ ſũt de q̃cunq;
veritate ſᷣ R vitate ſũ/

ma. Et penes bec n⸗
m

titas fidei cq̃lis ẽ

viuerſitatẽ tépoꝝ. eq̃ł
E etiã pᷣm plalitatẽ ar/
ticuloꝝ qᷓntũ ad id q
ẽ in cis pꝛincipale.ſc,

qᷓntũ ad ipᷣaʒ pᷣmã ve

ritatẽ.qtũ vᷣo ad ↄno
tatũ bñ poſſʒ ↄcedi ꝓ
vnꝰ articłs eſt dignioꝛ

alio.vl illi qͥ ſũt ð diui
nitate ſũt dignioꝛes qᷓ
illi qͥ ſũt de hũanitate.
Hʒ etiã magnitudinẽ
ꝑ cõꝑationẽ ad ſubiec

tũ. qꝛ fides reſpicit ſb/

iectũ ßm triplicẽ vim.
vicʒ ᷣm potẽtiã intel/
lectiuã. et ſᷣm potẽtiã
affectiuã.⁊ ſᷣm poten/
tiã interpᷣtatiuã.ſᷣm H
attẽdit᷑ in fide magni⸗
tudo m triplicẽ mo/

dũ. vicz ꝑ cõpatione,

ad intellectiuã dẽ ma⸗
Sna ooglte com⸗/
ꝑationẽ ad effectiuazʒ
dzꝛ magna deuotiõe. p
cõꝑationẽ ad iterpta⸗/
tiuã dẽ magna cõſtan

tia. Zunc em̃ fides cõ

ſtans ẽ qñ aliqͥs libere
cõfitet᷑ qð credit.et ſic
patet pᷣdictoꝛuʒ qtuoꝛ
nũerus et ſufficientia.

Aliter põt dici et ma⸗

X iij.

—
—

☛
5 6

gis im intentionẽ ma

giſtri ꝙ cũ fides reſpi⸗
cLaieat itellectũ et affectũ

Fm ꝙ ſupꝛa habitũ ẽ.
magnitudo eius ſumi
tur tã ex ꝑte huius ꝙ
ex ꝑte illius. Ex ꝑte qt
intellcctꝰ duplicit᷑ põt

attẽdi maioꝛ magnitu

do in fide. aut ꝗꝛ clari

us cognoſcit ipᷣm cre

ditũ. aut qꝛ cognoſcit
ipᷣm in pluribꝰ ſiue di
ſtinctius. Dꝛimo mõ
dꝛ fides magna cogni

tiõc. Scdo articuloꝝ
gquantitatc.qꝛ articu/
los nouit melius diſti

guerc. Similit ex ꝑte

Agffectus dupliciter at/

tẽdit᷑ magnitudo.aut
qa: firmiꝰ adherct. aut
ꝗaꝛ intenſius. Pꝛio mõ
dꝛẽ cẽ magna cõſtãtia.

Scdo mõ dicit mag⸗/

na deuotiõc.et ſic iſta

quatuoꝛ reducunt᷑ ad
lillla duo que ponit ma

Iiter Haugo Et p boc
patz rñſio ad obiccta.

Patzʒ etiã ꝙ nõ ẽ aliꝗᷓ

Kuitas. b(Quibuſ

dam videt᷑ ꝙ ſuffece/

rit illis qᷓtuoꝛ tñi cre/
dere. ſcz natiuitatem.
moꝛtem. reſurrectiõʒ.
⁊22 duẽtũ ad iudiciuz.

((Mtra. Cũu iſti arti-

culi ita bene eſſent ig/

re et aſſignare nõ valẽt. omiĩa tñ credũt q̃ in ſymbolo
continent᷑.Credũt em̃ q̃ ignoꝛãt habẽtes fidẽ velatã
i myſterio.ita et tũc minꝰ capaces ex reuelatiõe ſibi
facta maioꝛibꝰ credẽdo inherebãt qͥbus fidẽ ſuã qua⸗
ſi ↄmittebãt. Vñ Job Boues arabant et aſine paſce⸗
bant᷑ iuxta eos. Simplices ⁊ minoꝛes ſũt aſine paſcẽ
tes iuxta boues.qꝛ hũiliate maioꝛibꝰ adherendo in
myſterio credebãt.ꝗ et illi in myſterio docebãt qualis
foꝛte fuerat vidua ſareptaan.
¶ Inquirit ð ꝓuectõꝛibꝰ añ aduẽtũ xpᷣi.vtꝝ neceſ
ſee fuerit eos credere oĩa q̃ͥ mõ credunt᷑. e
¶Sʒ qrit᷑. Cũ ſine fide mediatoꝛis ãtiquis nõ fuerit ſa⸗
lus ſicut nec modernis.vtꝝ opꝑtuerit illos credere oa
illa de mediatoꝛe que nũc credimꝰ?? Quibuſdã vide b
tur ꝙ ſuffecerit illis quatuor tm̃ credere.ſ.natiuitatẽ.
moꝛtẽ.reſurrectionẽ.et aduẽtũ ad iudiciũ.qð ex pᷣmiſ
ſiis verbis Aug.colligũt vbi iſta q̃tuoꝛ poſuit.Alijs
aũt videt᷑ habita fide trinitatis id de myſterio incar⸗
natiõis fidei ſuffeciſſe vt dei filius erederet᷑ naſeiturꝰ
de hoie et iudicaturus. Qui de Johãne baptiſta do c
cumẽtũ huius rei aſſumũt qͥ de moꝛte xpᷣi et deſcenſu
ad inferos in euãgelio dubitaſſe videt᷑ ſ̃m expoſitio
nẽ Gꝛeg.qñ interrogauit ꝑ diſciplos.Tu es qͥ ventu
rus es an alium expectamꝰ: Quaſi es tu ꝑ teipᷣm de⸗
ſcenſurꝰ ad infernũ an aliũ ad hec ſacramẽta miſſurꝰ
es.Quidã tñ dicũt eũ nõ dubitaſſe de ignoꝛãtia.ſᷣ de
pietate.id ẽ dubitare ſe oſtẽdiſſe.ñ qꝛ ignoꝛauit.ſᷣ pie
tatis affectu copaſſum eẽ chꝛiſto et eius humilitatem
anmmirando inſinuſſſe.
¶ De fide Coꝛnelij q̃ fuit poſt xpᷣi aduentum
ſeg ante euãgelium ꝓmulgata.
¶ Solet etiam queni de Coꝛnelio vtrum fidem incarna
tionis habuerit cum dictum ſit ei per angelum. accep Acxł᷑ x.

E ob.jf.

Mat. xj.

notl ſteut alij. viget ꝙ non magis tenerent᷑ cognoſcere illos ꝙᷓ alios. Queritur quare magis iſta debebant
credere de mediatoꝛc ꝙᷓ alia. ¶ . dom ꝙ iſta pᷣncipaliter debcbat habere fides illoꝝ quibꝰ innitebat tancỹ
magis optuna. Ham pꝛimũ quidẽ credebant tanqᷓ ip̃ius fidei mediatoꝛis fundamẽtũ.videlicʒ iam natiui
far. Scom vo vicʒ ipaʒ paſſionẽ vt ꝓuocaret ad amoꝛẽ.Terciũ vo vicʒ ipam reſurrectionẽ vt ſubleuaret
ad ſpem. Quanũ vo ſc aduẽtuʒ ad iudiciũ vt gubernaret p timoꝛẽ. Et qꝛ oibus erat neceſſarium ad ſalutẽ
recte credetc.amare.ſperare et timere.ideo opoꝛtuit quatuoꝛ iſtos articulos credere erplicite.vt alij qui inni

tebant᷑ crededo implicite poſſent ſaluari. Ael alit. qꝛ nullus poterat merito ſuo liberari a cognitiõe vel obli⸗
gatioe peccati ouginalis. optuit ꝙ crederẽt ſe ꝑ meritũ xpi poſſe ſaluani et p ſatiſfactionẽ eiꝰ. In merito añt
iſte cſt quatuoꝛ conſiderare. vic perſonam ſatiſfacientis. et modum ſatiſfaciendi. et eius pꝛemmium. et pꝛemi
andi mrodum. Quantum ad perſonam opotebat credere natiuitatem. Quantum ad modum ſatiſfaciendi
opoꝛtcbat cre dere paſſionem. Quantum ad pꝛemii opoꝛtebat credere reſurrectionem. Quantum ad mo

dum opoꝛtebat credere aduentum ad iudiciũ. c

QAui de Johanne bap. ⁊c. Innuit ꝙꝙ Jo. bap. de moꝛte

. phi et deſcenſu ad inferos dubitauit. Contra. Si moꝛ et ad inferos deſcedere ẽ articulꝰ.ct Johs d hoc vu⸗
itauit. fuit inf delis. coͤſtat iohannẽ nõ fuiſſe infidelẽ. cũ vñs laudet eũ ibi Mat. xj. nõ dubitauit.Itẽ
Aohes ci phibutrat teſtimoniũ et alijs notũ fecerat xpᷣm. nõ vi q ve dubitzucnit au; miſit diſcipkos ſuos

ad.xpᷣm. Et boc ẽ qʒ dicit Aug.ſuꝑ.xj. Joh. Jobãnes qͥ a ſpiritu

to didicerat qcquid audicrat. qͥ ceteris

dicauerat. qͥ teſtimoniũ phbibuerat. qᷓ colũbã viderat.quare ſic qᷓrit: Si ignoꝛat. quõ teſtis fuit iobs:cũ aũt

Figna diuulgares mõ pꝰ moꝛtuos ſuſcitatos

△D — 7 37

cũ iaʒ oibus quaſi notꝰ ẽ.nunqͥt ẽ tibi nõ notus:abſit. Si tu di

qs ꝙ; nõ dubitauit ad modũ dubitãtis ſe bũit. Obẽ contra hoc aucte Amb.ſuꝑ lucã vbi ſic ait. YJohs no/
uit dei filiñ ̊ nõ iom ad inferos deſcenſurũ. Itẽ Luce. vij.in glo. Poterat pᷣus vates quẽ ventuꝝ pᷣdixit nõ

moꝛiturũ credidiſſe.

9

ocipᷣm vicit Gꝛeg.in qua dã omelia et tãgit᷑ in lr̃a.

dʒ q ſancti doctoꝛes in hac

goc diſſentire vident. nã qda vident velle iᷣm non dubitaſſe. Alij vo vident vclle vlcere iᷣm vubitaſſe. Ex

ſerũt occaſonẽ erradi vt dicerẽt Johem dãnatum eẽ qꝛ in fide dubita

lt. S cente ab hoc diſco at tercus euangalicus in a peipue laucatut ioes iſeꝛdour etig oë docto⸗

hehet
g⸗

le⸗

N

Gölnten
ui N
hi
ihen
iunti
ttcifn
ginſihe
3 .
nonen
nlului
untun
bap en
En
ſdubttun
nlccei⸗
“S
r inn
k,
. e

tũ. Per fidẽ placuer̃t ðᷣo oꝑa eiꝰ.Sine ſide em̃ ĩpoſſi⸗ tauerũt iudei.Etẽ du
Aug. bile ẽ aliquẽ placere ðo. Aug.vero dicit Coꝛnelio di⸗ biratio Pucnies er tar
MZ ctu eẽ ꝑ angelũ. Accepte ſũt elemoſyne tue etoꝛõnes rut viſcipuli dena s
tue aſñq; in xpʒz crederet. nec tñ ſine aliqᷓ fide donabat Zucevlti. ulen e
et oꝛabat. Nã quõ inuocabat in quẽ nõ credebat. Sʒ tarqdi coꝛde ad creden
ſi poſſet ſine fide xpᷣi eẽ ſalus.nõ ad eũ mitteret᷑ archi / dũ.Et ẽ dubitatio pꝛo
tectus eccleſie petrus. Attendite ꝙ ait ſine fide xpᷣi ñ ueniẽs ex pietate.ſicut
poſſe eẽ ſalutẽ.et tamẽ Coꝛneliũ exauditũ anteq́; cre cuʒz aliqͥs ex cõpaſſiõe
deret in xpm. Qð ita põt ĩtelligi.ſ.añqᷓ; ſciret xpᷣm in⸗ aachet en e
carnatũ in quẽ credebat in myſterio. bʒ. d. ẽ pꝛio et ſe
(KKõpat fidẽ ad alias viriutes.t/ cundo generc dubita
d (QIllud etiã nõ ẽ pᷣtermittendũ ꝙ ſides ſpes charitas tiõis Johs nullo mõ
Sꝛeg.ſuper et oꝑatio ſᷣm aliquid eqlia ſũt in pᷣſenti. Uñ Gꝛeg. Fi dubitauit. dubitaue/
Eʒechielem. dẽ.ſpem.charitatẽ atq; oꝑationẽ dũ in hac vita viui dar ii ſeigtt eiꝰ.et ſic
MVU mꝰ eqles ſibi eẽ apð nos inuenimꝰ.qꝛ qntũ credimus ꝝ e een ivicſte ens
tantũ amamꝰ.et qntũ amamꝰ tatũ ð ſpe pᷣumimus. tiõi diſcipłoꝝ ↄſuluin
Quiſq; em̃ fidelis tantũ eredit qntũ ſperat et amat.? ſe. Jdo em̃ eos miſit
tãtũ oꝑat᷑ qntũ credit et amat ⁊ ſperat.Sed tñ maioꝛ ad xpᷣm vt vidẽtes mi
ſpe et ſide charitas dicit᷑.qꝛ cũ ad dei ſpẽʒ ꝑuẽit᷑ ſpes rabiiia ꝗᷓ faciebat con
et ſides traſit ̊ charitas pꝑmanet. Et qꝛ charitas mar urtere ac ipʒ. Si ãt
⁊oim virtutũ.qᷓ nõ iõ py fideʒ et ſpem ponit ꝙ ex eis re dubitatiomme nr vf.
.j· Coꝝ . xiij. oꝛiat᷑ ꝙ poilla remãebit aucta. haritas em̃ nũqᷓ; ex xerũt alij ſãcti Jobeʒ
cidit. Pꝛemiſſa ãt eq̃litas ꝓpꝛie ſᷣm interioꝝ actuum dubitaſfe. ñ dubitatõe
intẽtionẽ ↄſiderada è. Huic vero qð hic et ſuꝑiꝰ dictũ vacillatõis ł qdã po/
chenilgs ſ⸗ ex fide ⁊ ſpe ſʒ Saner ſo⸗ vicet obui Pantdmagr k . 65.
j. Chim̃.j. Are qð ait apls. Finis pᷣcepti ẽ charitas ð coꝛde puro iols que malt bo/
jThim . cresktabos eideneta oenpone Aug. Corae mnaſeacp medeim
lpit ꝓ ĩtellctu.⁊ ↄſciaʒ ꝓ ſpe.Quał iqt charitas ẽ fi dicit glo. Luce. vij 2
nis pcepti ꝓcedẽs ð coꝛð puro.i.ð puro itellectu vt ni MWat. xj. Mõ fide ſed

ſic ptz ꝙ nila ẽ eõtrarictas int auẽtes pᷣmiſſas. d

vt iã natũ dei filiũ ei annũciaret.et ſacramẽtũ regene⸗

Gꝛeg.venitur ad oꝑa.Coꝛneliꝰ etiã ꝑ fidem venit ad

opa.deũ em̃ vnũ credebat.vᷣ filiũ eiꝰ neſciebat icarna.

te ſunt elemoſyne tue.et exaudite ſũt oꝛones tue? Si
em̃ fidẽ incarnatiõis nõ hẽbat tũc.& ſine fide incarna
tiõis erat et iuſticia.qꝛ ð illo ſcriptũ ẽ.ꝙ iuſtus erat ti
mẽs deũ.Si vero fidẽ incarnatiõis hẽbat.ad quid ꝗ̊

res catholici. et etiain
vniucrſalis eccleſia q̃

iohaãnẽ nõ tm̃ ſanctuʒ

ſ etiã ſanctiſſimũ pᷣdi

miſſus ẽ ad eü petrus: Sane dici põt eũ ſicut fidẽ vni te a decollacide ele⸗
tatis.ita et incarnatiõis habuiſſe dei reuelatiõe.ſᷣ ĩcar mniʒãt. Id eo licet ſãcti
natũ iã eẽ dei filiũ ignoꝛaſſe.et iõ miſſus ẽ ad eũ petrrꝰ doctoꝛes catholici vi/

deant᷑ ſibi diſſe ntire.

ratiõis ei cõferret.hẽbat g fidẽ incarnatiõis.ſłᷣ an fac/⸗ . tñ ſeuiſe n rem.
ta vel futura eẽt ũñ nouerat. Et ita ꝑ fidẽ vẽit ad opa. Hꝛope q itelligẽdũ
et ꝑ oꝑa aplius ſolidatus ẽ in fide. Der fidẽ em vt ait ẽ trplex ẽ moc/ du
etꝑ oꝑa aplius ſolida ge. Per nide em vt a bitãdi. Eſt eĩ queda⸗ʒ

dubitatio pueniẽs ex
infidelitate ſicut dubi

picetate dubitauit. et
Eiges ſpes charitas et opatio ſm aliqͥd equalia ſũt. ¶õ/

tra.ↄtigit aliquẽ hẽe habitꝰ vᷣtutũ et ñ oꝑationũ.& ñ vẽ ꝙ oꝑatio eqt᷑ ipis habitibꝰ IItez pᷣma Coꝝ.xiij. Si

habuero fidẽ ita vt mõtes trãſferã.chanitateʒ ãt nõ habeã ⁊c.ᷣ vꝛ ꝙ aliqͥs poſſit hꝛe magnã fidẽ ita ꝙ nullaã
hẽat charitatẽ. ¶ R. dʒ.bꝛeuiter & illa end⸗ eq̃lia ſũt ſm ꝙ dẽ ſuꝑ illud Apocal.xxj.ꝙ latera ciuitatis erant
eqlia.Dĩ em̃ ibi ꝙ latera ciuitatis ſũt fides et ſpes et charitas et opatio. De mõ ãt eq̃litatis ipaꝝ virtutũ di
cet᷑ ifra planiꝰ vbi ẽ qõ et ᷣmo ſpãlis Ad pũs ãt tm̃ dixiſie fufficit ꝙ bec q̃tuoꝛ ſunt eq̃lia ᷣm rõcem merẽdi

qñ ſũt infoꝛmata gra. Lantũ em̃ ipᷣa charitas ẽ meritoꝛia in ſuo actu quãtũ et fides in vno et eodẽ hõie. Si

milit᷑ tãtũ meret᷑ oꝑatio ꝓcedẽs ab habitu qtũ placy ipᷣe habitꝰ.qꝛ em̃ vna ẽ gra gratũ faciẽs ꝗᷓ facit aias ðo
placere ꝑ habitꝰ et opcratiões.hinc ẽ ꝙ neceſſe ẽ iſta qᷓtuoꝛ eſte cqlia ᷣm dictã acceptionẽ ac ꝑ ̊ ſm efficaciã
merẽdi. ¶ Ad ill qd obĩ ꝙ bitꝰ pñ̃t eẽ ſine oꝑibꝰ.dd.q; nõ aſſilat hic eq̃litas bituũ ad opationes in omhus.ſᷣ
in his que babẽt habitꝰ ſimul cũ ipᷣis oꝑatiõibꝰ ab ipᷣis egrediẽtibꝰ. Pꝛeterea nõ intellgit ᷣ oꝑatio nibꝰ exte
rioꝛibꝰ imo de oꝑationibꝰ interioꝛibꝰ qᷓ cõſiſtũt in motu et vſu li.ar. Et ille quideʒ vſus bonitatẽ habʒ iuxta
menſuram habit virtutis gratuite.illa em̃ pꝛecipue eſt qᷓ habẽtem ꝑficit et opꝰ eius bouuʒ 1calcit iils

„ .

quod obijcitur Ant⸗ hil niſi deꝰ diligat et cõſcia. id ẽ de ſpe bona. et fide ñ S ini⸗
gus flen e bae 4 ficta.id ẽ ſimulata.Nõ g charitas ſidẽ et ſpeʒ.ſʒ fides ufe
upin ibi loquit vef· Et ſpes charitatẽ pᷣcedere vident᷑.hHoc & ea rõne tradi mdee
de ifoꝛmi. lra iſta in· xlu itellige nõ ꝙ fides et ſpes cã vel tꝑe charitatẽ oĩm noat
telligi b ð five foma bonoꝝ matrẽ pꝛecedãt.ſed qꝛ charitas ſine illis in ali pote
ta. Et iſta ſuftciat cr. quo eẽ nõ põt. ſed illa ſine charitate poſſunt eẽ. quã⸗ in
micnggtn le. A uis nõ ſit pia fides vel ſpes ſine charitate. Ideo g e baife
nenh ſas rpians. E. ſide et ſt . pꝛocedere dicit᷑ charitas.qꝛ nulli ꝓuenit ſi/⸗ lde
wen ne iſtis S .V niOuu
RQDintelligentiam huiꝰ ꝑtis m ea q̃ mgr tan des bʒ maximũ meritũ. vẽ ꝙ illud credibile in doc gunon
Re At incidit hic qõ circa duo. Pꝛimo querit᷑ de trina fidei fuit potiſſime explicãdũ.vꝛ ꝙ cũ ibi nõ ubiſ⸗
fidei ſufficientia. Sccũdo qucrit᷑ de fidei pfe explicet᷑. ꝙ ſymbolũ illud ſit deſtrinnc re bocipᷣm Nenont
ctu. Circa pꝛimũ querunt᷑ tria. Pꝛio querit᷑ de ſidei oñditur ex ꝑte diuinarũ cõditionũ et oꝑationũ.qꝛ ſi linnie
ſufficictia q;tũ ad cõtinẽtia ſymboli aplici. Secũdo cut deus ẽ oipotẽs.ita ctiã ẽ imenſus.ita eternꝰ. bo⸗/ flied
querit᷑ de ſufficiẽtia ciuſdẽ qᷓntũ ad noticiã eoꝝ qui nus.et ſapiens.et ſicut creauit.ita diſtinxit. oꝛnauit. grenun
pceſſerũt aduentũ xpᷣi. Cercio querit de ſufficientia ct cõſeruauit. Sicut etiã xpᷣs incarnatꝰ ẽ ita etiaʒ in⸗ Pfonni,
eiuſdem qᷓntũ ad illos qͥ eiꝰ aduẽtũ fuerũt ſccuti. ter hõies cõuerſatus ẽ.ſicut reſurrexit ita etiã pꝰ re⸗ demto⸗
. ſurrectionẽ apparuit. et de oibus bis nihil tangitur lwh ſiu
¶ Qucſtio. f.a in doctrina ſymboli. videt᷑ in ea fides infufficient ſituehd
Ce ſufficiẽtia fidei qtũ ad cõtinẽtiã ſymboli aplici. contineri.cũ oĩa hec opoꝛteat credi.et ad omnia bec ſerikti⸗
Strum ſufficienter otineant᷑ ibi oĩa illa qᷓ̃ opoꝛtunũ artant᷑ ſicut ad articulos ibi expꝛeſſos. ¶ Item hoc ſnif
ẽ credere ad ſalutẽ.Et ꝙ ſic vĩ pᷣmo ꝑ verba Caſſia- ipᷣm oſtendit᷑ ex additione alioꝛum ſymboloꝝ. ſicut ge
ni ad Leonẽ papã li.vj.Symbolũ latine iõ collectio ¶ Athanaſij et nyceni cõcilij. Si em̃ in ſymbolo aploꝝ uumſn
nõiat᷑.qꝛ collecta in vnũ ab aplis dñi totius catholi / fides ſufficienter traditur.& alia ſymbola ſuꝑfluunt. ſrbli
ce legis fide.iqcquid ꝑ vniuerſuʒ diuioꝝ voluminũ ꝙ ſi nõ ſuꝑfluunt. ergo in illo fides inſufficiẽter expᷣ ſeinnin
coꝛpus imenſa diffundit᷑ copia. totũ in ſymbolo col mitur. Juxta boc queritur vltimo de diuerſitate il/ Piteuin
ligit bꝛeuitate ꝑfecta.¶ Itẽ hocipᷣm oñdit᷑ rõe.qm̃ loꝛum ſymboloꝝ q;tum ad cõtinentiã. et qᷓẽtuʒ etiazʒ ncich
tota fides verſat᷑ circa deũ ſicut circa obiectũ.ſᷣ non ad recitationẽ.et quantũ ad alias differẽtias.qᷓ ſunt 1onizan
cõuenit pluribus modis deum cognoſcere quãůtum intcr illa. ¶ Re.ad ꝛedicioꝝ intelligentiã eſt notan/ Niatalo
ad diuinã naturã.j ſi vtroq; mõ in ſymbolo apłloꝛũ dum ꝙ doctrina fidei quedã hʒ antccedẽtia.quedã Pari Nir
tradit᷑ noticiꝗ de deo.vẽ ꝙ fides ibi cõtineat᷑ integri conſequentia.queda⸗ʒ pꝛincipia ſiue obiecta. ſicut in Nuiliciri
tate ꝑfecta.¶ Itẽ nõ cõtingit habere noticiã de di/ alijs ſcientijs videmus eẽ quedam pᷣncipia cõia que (potuc
uina ſubſtatia niſi ꝑ aliquã eius opationẽ qdiu ſu/ ſupponunt᷑ ſicut dignitates. Quedam vo pꝛincipia indiin
mꝰ in via.ſᷣ ois diuina opatio ↄtinet᷑ ſub aliqᷓ iſtarã pꝛopꝛia illarũ ſcientiaꝝ vt ſũt intrinſeca pᷣncipia de/ Aaſinger
triũ.vicz. ſub oꝑe creatiõis.vel repatiõis.vel gloꝛifi⸗ mõſtrationũ. Quedã vero ſunt ſicut cõſequẽtia ſicut chon
catiõis.Si g deus in ſymbolo aploꝝ ab hac triplici ſunt cõcluſiones coꝛrelarie. Per hunc etiã modum Muoſueb⸗
oꝑatione notificat᷑.qꝛ oñdit᷑ ibi deus eẽ creatoꝛ.⁊ re in doctrina fidei antecedẽtia ſunt illa q̃ ſũt de dicta Nrcli
Patoꝛ. ⁊ glificatoꝛ.vẽ ꝙ tota fides ibi cõtineat ¶ Itẽ mine iuris naturalis. Pꝛincipia vero ſunt illa ad qᷓ Bisdo
hocipʒz oñdit᷑ ex pfectiõe autoꝝ. Si em̃ ad ſymbolũ fidei illuminatio directe dirigit. et iſta dicunt᷑ articu Gcſinn
illð cõponẽdũ cõuenit cetus aploꝝ qͥ repleti fuerũt li. Cõſequẽtia ſũt illa qᷓ ex illis artichis pñt elici et ad ſtrehich
ſpiritu ſancto.et plenã ⁊ integrã fidei noticiã habue llos articulos hñt ſequi.Cñ g querit᷑ vtrũ ſufficien Cterfſn⸗
rũt.dicere ꝙ in ſymbolo illo cõtincat᷑ fides inſuffici ter doctrina fidci cõtineat᷑ in ſymbolo aplico. dðʒ ẽ Mhtrrect
enter.nõ ẽ aliud q; dicere ꝙ ſoũſſanctꝰ et mgr̃i totiꝰ ꝙ ſi loquamur de doctrina fidei quantũ ad ea qꝗᷓ ſũt llucfe⸗
eccleſie inſufficiẽtes fuerũt.Si gᷓ hoc dicere ẽ impiũ in ea pꝛincipia et ꝓpꝛia ſicut ſunt illi articuli. ſuffici/ oroere
tabſurdũ.neceſſe ẽ fidẽ ibi cõtineri integre ⁊ plene. enter in illo ſymbolo continent᷑. Põt autẽ ipius ſuf⸗ Oorg
5 cõtra.ſicut a doctoꝛibꝰ? tradit᷑ catholicis ſymbo ficiẽtia ex duplici ꝑte monſtrari.vicz ex parte ipoꝛuzʒ me Ae
lñ illud fuit cõpoſitũ tm̃ a xij.aplis ita ꝙ quilibʒ po⸗ autoꝝ cõponẽtiũ.et ex ꝑte articuloꝝ conſtituentiũ. litari⸗
ſuit ibi ſuã pticulaʒ. Si vltra. xij.fuit barnabas et Ex parte autoꝝ cõponentiũ.qꝛ vniuerſitas ibi aplo/ iitſle
paulus qͥ fuit ſpecialiſſimꝰ et maximꝰ fudatoꝛ et do rum conuenit.quã nõ eſt dubium aliquid nõ potuiſ tithie
ctoꝛ. et ii nõ poſuerũt ibi ſuã ꝑticulq.vẽ ꝙ in ſymbo ſc latere de his q̃ pertinẽt ad fidei cõplementũ. et vt M n
lo illo nõ fuerit fides ſufficieter tradita. vel ſalteʒ vpʒ maioꝛẽ haberẽt firmitatẽ ſinguli poſuerũt ibi ſuas ſelrian
ꝙ ad illius cõpoſitionẽ nõ ſufficienter cõuenerit vni ptes.et oẽs inſimul ſin ulas appꝛobauerũt. vt vna finin
uerſitas aplica. ¶ Itẽ vꝛ ꝙ inſufficiẽter otineat᷑ ibi eccleſia que ſuꝑ aplos fundari debebat.vnam fidei gin
fides a pte credendoꝝ. Si qͥs em̃ ñ crederet foꝛnica credulitatem et confeſſionem haberet. qᷓ quidem di hege
tionẽ vel adulteriũ eẽ peccatũ moꝛtale.iudicaret᷑ he ceretur fides catholica. bocõ fides vniuerſalis. AUni iug
reticus. Si qs etiã nõ crederet deũ eẽ et multa talia uerſalis inqᷓ q; vniuerſis data ⁊ ab vniuerſis aplis D
ꝗ in ſymdolo nõ cõtinent᷑ iudicaret᷑ heretic. nõ v· qui erant fundamentum vniuerſalis ecdceſie coſtitu inctl
ꝙ ſumicienter cõcineant ibi fidei xrpiane neceſſaria. ti. Ande petrus pꝛimo poſuit pticulam ſuam dicẽs. end
ee bocipᷣm oñditur a ꝑte ipoꝝ articuloꝝ.qꝛ cre-· Credo in deum patrẽ oipotentẽ creatoꝛẽ celi ct ter/ 1 d
dere ꝙ coꝛpus xpi ſit in altari.et ꝙ panis ↄuertatur re Secũdo andreas audiẽs ſubiũxit. Et in ieſuz xpᷣʒ ſ
in coꝛpus xpᷣi hoc ẽ maxime difficultatis et in quo fi filiũ eiꝰvnicũ dñm nr̃m. Tercio iohes addidit. Qui

lerhiin

WINTNS

enniee
“

züntni
nmtncid⸗
döllte
1tifin
Füſtherg

mrunti /
ſvechinin

7

ungetti
atnii
miigiunn
R
mtini
hiſrded
murle
thno
Csſirtut⸗
gin

an

= S=

1

=

=
☛

.

=—
= =
— —
-

1

— SER2
——
S=

—— —

cõceptꝰ ẽ de ſpiritu ſancto.natꝰex maria vᷣgie. Qur
to intulit Jacobꝰ maioꝛ. Paſſus ſub poncio pilato.
crucifixus. moꝛtuꝰ.ct ſepultꝰ. Quito ſubiũxit Lbo/
mas. Oeſcẽdit ad inferna tercia dic reſurrexit a moꝛ
tuis. Sexto addidit Jacobꝰ minoꝛ. Aſcẽdit ad ce/
los.ſedet ad dexterã di pr̃is oipotẽtis.Septio adie/
cit philippꝰ. Inde vẽturꝰ ẽ iudicare viuos et moꝛtu
os.Octauo intulit bartholomeus. Credo in ſpiritũ
ſanctã. Mono ſubiũxit mathbeꝰ.Sctãʒ eccleſiã catho

licã. Decimo addidit ſymõ cbanancꝰ. Sãctoꝝ cõio

nẽ. Quia in ſctõꝝ cõione fit peccatoꝝ remiſſio. An/

decimo ſuꝑaddidit iudas thateꝰ.Carnis reſurrectio
nẽ. Et ẽ ſenſus ꝙ deꝰ reſuſcitabit ipam carnẽ.Duo/⸗

decimo mathias cõſũmauit. Aitã et᷑nã. Amẽ. Et ſic
apii in nũero duodenario pleno et integro cõpoſue
rũt illud ſymbolũ qñ erãt inſimul cogregati.in quo

quidẽ numero ſignificat᷑ ſupabũdãs ꝑfectio.Et ill

pᷣſiguratũ fuit Joſue.iiij. vbi dicit cp. xij. viri tulerũt
de medio ioꝛdanis aluco.xij. lapides et poſuerũt in
loco in quo caſtrametati ſũt. Per.xij.nãq; viros de

ſinglis tribubꝰ p̃figurãt᷑.xij.apli. Per.xij.lapides pᷣ/

figurãt᷑.xij.ptes ſymboli ꝗᷓ ſũt firme ⁊ imutabiles.ex
qbꝰ vnicũ ſymbolũ cõſtituit᷑.qð iõ ſymbolũ appella
tur.qꝛ ex pluribꝰ apłoꝝ ſentẽtijs fuit cõſtitutũ. Dici
tur em̃ ſymbolũ a ſyn ꝙ ẽ ſimul.et bole qð ẽ ſnia.vñ
ſymbolũ ẽ plurium ſnia ſił cõſtituta.et ſic ſumit᷑ ſuf
ficiẽtia cõtẽtoꝝ in ſymbolo a ꝑte autoꝝ cõponẽtiuʒ.
Poõt etiã nibilominꝰ ſumi a ꝑte articuloꝝ ↄſtituẽti/
um.cũ em̃ oẽs articuli ſint ð deo.aut ſᷣm ꝙ ẽ in natu

ra ꝓpꝛia.aut ſᷣm ꝙ ẽ vnitꝰpñane nature.neceſte ẽ qſ
dã articulos eẽ ſpectãtes ad diuinitatẽ.qſdã ad bůa
nitatẽ. Illi aũt qͥ ſpectãt ad diuinitatẽ.aut reſpiciũt

diuinã eẽntiã in ſe.aut reſpiciũt diuie eẽntie ꝑſonas
et hypoſtaſes.aut reſpiciũt eiꝰ oꝑatiões. Si rſpiciũt
ipᷣam diuinã eẽntiã in ſe.ſic ẽ vnꝰarticulꝰ.ſᷣm ꝙ vni
ca et ſimplex ẽ diuia eẽntia.Et hoc inſinuatur cũ di/
cit᷑.Credo in deũ.Si aũt reſpiciãt diuinc eẽntie pſo

nas ſiue hypoſtaſes.ſᷣm ꝙꝙ tres ſunt ꝑſone tres ſunt

articuli.Quoꝝ vnꝰcẽ.Credo in deũ patrẽ oipotẽteʒ.
Alius vo notat᷑ cũ dꝛ. Et in ieſum vpᷣm filiũ eiꝰ vni
cũ oñm nr̃m.Alius cũ dꝛ.Credo in ſpiritũ ſãctũ. Si
ãt reſpiciãt diuine eõntie oꝑatiões.hoc põt eẽ tripli/
citer vᷣm ꝙ triplex ẽ eiꝰ oꝑatio.q̃ꝝ vna eſt in collone
nature et hec ẽ creatio.Altera in collatiõe gre et bec
ẽ ſanctificatio. Tercia ẽ in collatiõe gloꝛie et hec eſt
gloꝛioſa reſuſcitatio.Et ſᷣm boc tũc ſunt tres articu/

ſi. Quoꝝ vnꝰ notat᷑ cũ dr̃. Credo iu creatoꝛẽ celi ct

terre. Alter cũ dẽ ſanctã eccleſiã catho.ſãctoꝝ cõio/
nẽ.re. petõꝝ. Aliꝰ cũ vẽ. Carnis rſurrectõeʒ.Alt᷑ cuʒ
dr. ⁊ vitã ecnã Amẽ. Et ſic ſeptẽ ſũt articli circa diui
nitatẽ reſpiciẽtes ip̃am diuinã eẽntiã in ſe et in ꝑſo/
unis et in oꝑibꝰ eiꝰ.et patet eoꝝ ſufficiẽtia.qꝛ nõ bʒ ip
ſa pluribus modis coſiderari.Silr circa hñanitateʒ
nõ ẽ repiri niſi ſeptẽ articos pncipales ᷣm ſeptem
actus xpᷣi redẽ
tionẽ. Quoꝝ pᷣmus ẽ incarnari.Et de hoc ẽ vnꝰ arti
culus.Qui ↄceptꝰ ẽ de ſpiritu ſancto.Scds ẽ naſci.
Et de hoc ẽ alius articulꝰ.natꝰ ex maria virgie.Ter
cius ẽ ꝓ nobis pꝛcciũ ſoluere.et de hboc ẽ aliꝰ articu/
lus. Paſfus ſub pon.pv.cru.moꝛ.et ſe. Quartꝰ ẽ in/
fernũ ſpoliare.et de boc ẽ aliꝰ articulus.deſcẽdit ad
inferna. Quitus ẽ de morte triũphare.⁊ de hoc ẽ ali
is articulꝰ.Cercia die reſurrexit a moꝛtuis. Sextꝰ
Eceleſtia traſcendere. Et de boc ẽ gli? articulꝰ. Aſcẽ

dit ad cclos ſedet ad dex. dei.pa. omni. Septimꝰ? ad

iudiciũ venire.Et de hoc ẽ alius articulꝰ. Inde ven

turus ẽ iudicare viuos et moꝛtuos.Et ſic pʒ ꝙ ſeptẽ

ſũt articuli ſpectãtes ad deitatẽ.⁊ ſeptẽ ſpectates ad

hũanitatẽ.in quibus vniuerſitas fidei cotinet᷑ ᷑ᷣm ꝙ
ſignificatur in pꝛimo Apocal.vbi dicit Johes ſe vi⸗

diſſe ſeptẽ cãdelebꝛa et in medio ſeptẽ cãdelebꝛoꝛuzʒ

ſileʒ filio bõis et ille hẽbat ad dextrã.vij.ſtelias. Der

ſeptẽ nãq; ſtellas lũinoſas que ſunt natura celeſti
itelligunt᷑ ſeptẽ articuli ſpcctãtcs ad diuinitatẽ. Per
ſeptẽ aũt candelabꝛa aurea que ſunt de terrena ma-
teria verũtamẽ aptima ⁊ depurata iutelligunt᷑ ſeptẽ
articuli reſpiciẽtes humanitatẽ.⁊ ideo dicit ꝙ in me
dio hoꝝ vidit ſimilẽ filio hõis.Quoniã & iſti duode
cim articuli ↄtinẽt᷑ in ſym.aplico.hinc ẽ ꝙ ipᷣa fides

cõtinetur in illo ſymbolo ſufficiẽter et plene qtum

ratiões ad iſtã partẽ. Ad illð ̊ ꝗqð pᷣmo obꝛ ꝙ pau
lus et barnabas nihil ibi poſuerũt. dðᷣm ꝙ paulus ⁊
barnabas electi fuerunt poſt diuiſionẽ aploꝝ ad pꝛe

ad illa qᷓ̃ pᷣncipaliter ſi russ. Et iõ cõcedẽde ſũt

dicandũ.ſicut patet in actibꝰaploꝝ.Et qi ſymbolũ

debuit cõſtitui ab oibus et ſimul congregatis. vt ſic
ſingula cẽnt a ſinglis p expꝛeffionẽ et totũ a quolibʒ

p appꝛobationẽ.hinc ẽ ꝙ nihil ibi appõit᷑ qd paulo
et bamabe appꝛopꝛiet᷑.nec tñ ex hoc arguitur inſuf/

ficiẽtia.qꝛ alij fuerũt in numero completo ⁊ ꝑfecto.

in quqto numero deꝰ elegerat ſuos aplos¶ꝛetea
multitudo condentiũ nõ facit ad maioꝛẽ pfection-

et ꝓpter maioꝛẽ eiuſdẽ fidei firmitatẽ
opponitur ꝙ multa ſunt credẽda que in ſymbolo ñ

ſymboli cõditi.quãuis faciat ad maioꝛẽ auẽtem. ita

em̃ potuiſſet vnus apils in aliqua verboꝝ ſerie enaxr

rare fidem ſufficienter ſicut oẽs feccrunt in illo ſym/

bolo ꝑ concoꝛdiã edito.magis tñ ſic facere voluerũt

ſicut pꝛedictũ ẽ ꝓpter maioꝛẽ fidei vnitatẽ ſeruãdaʒ

cõtinentur.d.qꝙ veꝝ ẽ de ancedentibus ſicut ẽ hoc
q õ deũ eẽ.Et de ↄñtibus ſicut ſũt multa alia q̃ ð ip
ſis articulis elicit ſacra ſcriptura et doctrina theolo
gica.ſicut xpᷣm a ſua conceptiõe habuiſſe plenitudi/
nẽ gratie et cõſilia.nullũ th ẽ credibile a fide qd non

poſſit reduci ad articłos in ſymbolo contẽtos ſicut

ad pꝛincipia dirigentia et ſtabilia fundamẽta.

illud qð opponit᷑ de inſufficientia ipoꝝ articuloꝝ.q
credere coꝛpus xpᷣi in altari.hoc vꝛ ꝑtinere ad articc-
lũ fidei.dðᷣ.qꝙ iſte nõ ẽ articulus pᷣncipalis.̊ ſub aliqͥ

toꝛis qui oꝛdinãtur ad noſtrã redẽep

articulo cõtinetur ſicut ⁊ alià facramẽta. Nolũt aũt
quidã.dicere e reducit᷑ ad articulũ ð oiĩpotẽtia.Alij
aũt reducũt ad articulũ de paſſiõe.qꝛ iſtud ẽ memo/
riale paſſiõis. Sʒ melius ẽ ipʒʒ rcducere ad articulũ

d illud q;

de vnitate ecclie et peccatoꝝ remiſſiõe.ſicut et fides

reſpectu alioꝝ ſacramẽtoꝝ. In ipis em̃ ſacramẽtis
fit pctõꝝ remiſſio. In ipᷣis ctiã attẽditur totiꝰ eccle/
ſie ſanctoꝝ vnio. Vñ in ſymbolo nyceno.addit᷑.Cõ/
fiteoꝛ vnũ baptiſma in remiſſionẽ peccatoꝝ.vñ ſic di

cit᷑ de hoc ſacramẽto ꝙ reducit᷑ ad aliquẽ articulum

ncipalẽ.ſic intelligẽdũ ẽ de alijs ſacramẽtis:d il

ud vo qd obꝛ ex ꝑte diuiaꝝ ↄditionũ et oꝑpationuʒ.

dð.ꝙ cõditões r̃ſpiciẽtcs diuinã cẽntiã nõ faciũt no

11

nos artickos diſtictos ab artico qͥẽ ð vnitate eẽntie
diuie. In Hᷣ em̃ ꝙ credo ipᷣm dũ eẽ vnũ. credo ipʒ eẽ

miẽſum ⁊ ſimplicẽ.cteruũ.oipotẽtẽ.et ſilia.alioqᷣn

ſi vnum de iſtis decſt nõ eẽt deus.Silr nõ de oibus
operationibꝰ debent eẽ articuli.ſᷣ ð oꝑationibꝰ pᷣnci
palibꝰ. maxime de bis qᷓ ad noſtrꝗ repationẽ ⁊ ſalu⸗

Ti. II

tem oꝛdinãtur ad quã dirigit fides nr̃a. Pñt tñ oẽs et ſero. qꝛ fides è bonaꝝ oꝑationũ pᷣncipiũ.et ſonuʒ et
oꝑationes dei reduci ad illas tres. Omnis em̃ oꝑxa-/ ad victoꝛaʒ teptationũ.et oꝑatiões bone potiſſime ekl
tio aut reſpicit eẽ nature.aut eẽ gratie.aut eẽ gloꝛie. fiũt in die.⁊ tẽtationes denocte inſurgũt. Alia vero t

—

—

S

S= = —

Vñ cõſeruatio põt reduci ad creationẽ.ſimiliter di - duo ſymbola dicunt᷑ de die ſolũ. ⁊ pᷣmittitur ſymbo nr
ſtinctio oꝛnatus.punitio vᷣo põt reduci ad iudiciuzʒ. lũ athanaſij et dꝛ hoꝛa pᷣma. Symbolũ ſactoꝝ patꝝ cut
Ael põt dici ꝙ nõ eſt ſm pᷣncipalẽ intẽtionẽ.qꝛ nõ ẽ dicit᷑ in miſſa ꝓ eo ꝙ plures ibi bereſes elidũt᷑ ⁊ ma ine
m volũtatẽ añcedentẽ ſᷣ ſᷣm volũtatẽ ↄſequẽtẽ. Si ioꝛis fuit auẽtis.Cõpoſitũ em̃ fuit a ccc. ⁊. xviij. pa/i6 ſag⸗
militer oꝑatiões xpᷣi vt cõuerſatiõis et apꝑitiõis acd tribꝰ q̃ pfigurati ſũt ꝑ. ccc. ⁊.xviij. vnaclos abꝛac. qᷣs ſien
illas pñt reduci.qꝛ appitio oꝛdinatur ad mãifeſtatio nũerauit qñ ꝓſtrauit qͥnq; reges.qͥ loth cũ ſuba ſua o,
nem veritatis reſurrectiõis.et cõuerſatio ad manife captiuauerãt. Jõ aũt magis dꝛ in miſſa ꝙᷓ in alia ho⸗ 17 nnche
12 ſtandã veritatẽ incarnatõis¶ Ad illud q obꝛ ad/ ra.qꝛ tunc populꝰ magis ↄuenit.⁊ dẽ pꝰ euangeliuzʒ g
ditione alioꝝ ſymboloꝝ.ddʒ ꝙ alia ſymbola duo vi vt oñdatur eẽ tractũ de euagelij veritate. dẽ etiaʒ añ n
delicet athanaſij et niceni cõcilij.addita ſunt ad fidei cõionẽ vt per ip̃am fidẽ pᷣparẽtur coꝛda fideliũ q̃ vo niſt
maioꝛẽ explanationẽ. ⁊ ad bereſum cõfuſiõeʒ. Quia lũt coꝛpꝰ xpᷣi ſuſcipe vt poſſint digne mãducare ſa- u
ſymboluz athanaſij doctoꝛis pᷣcipui maxime oꝛdina cramẽtaliter. vel ſaltẽ manducare ſi iritualiter. Et ude
tñ fuit contra erroꝛc arrij. et iõ ibi maxime expꝛimit ſic pʒ qᷓliter ſymbola diuerſificãt᷑ in Kenheteciet coti ßot
vnitatẽ eſſentie et diſtinctionẽ ꝑſonaꝝ.et qm̃ xp̃ᷣs eſt etia ꝗᷓ tñ cõcoꝛdãt in ſufficiẽtia. ¶ Dõ.ij. b nen,
ecqualis pr̃i im diuinitatẽ.minoꝛ patre ᷣm bnanita⸗ Ge ſidei ſufficiẽtia quatum ad eos qͥ pꝛeceſſerũt ad⸗ Mud 4
tẽ. Symbolũ vero nyceni ↄcilij coditũ fuit ad ↄfuſio uentum xpᷣi.Et querit᷑ vtrũ eis ſuffecerit ad ſalutem nrrer
nẽ multuno dan hereſum pullulatin Añ adduntur credere ea ti ꝗᷓ ſpectãt ad diuinitatẽ. Et q ſic videt minnn
aiqua ad maiexẽ expſſiõe p que poſſint hereſes c?ꝰ Naebꝛe. xj. Opoꝛtet accedẽtẽ credere qreſt et qꝛ fmu Mr
futani.⁊ ꝓpterea ad elidendã hereſim manichei nõ neratoꝛẽ. Si aplus determinat ſufficienter illd q ctc
tin vicitur. credo in deuʒ. ſ credo in vnũ deum. Nec erat fidei oꝑtunũ.vẽ? ꝙ illud ſufficiebat eis credere. hnknu
tin creatoꝛ celi et tenre. etiã viſibiliñ et inuiſibiliſ. Szʒ totũ illud credi poterat nihil credendo ve buani ſiuen
Acd conufutationẽ vero bereſis arriane nõ tm̃ dĩ cre tate xpi.ẽ vẽ q; tune tpis ad ſalutẽ ſufficiebat ſola fi- ußffi
do in Jeſum xpᷣm dñm nr̃m. etiã addit᷑ et in vnuz des diuinitatis. Item fides ꝗᷓ ſufficienter dirigit hne
dũm ieſum xpm filiũ dei vnigenitũ. vſc; ibi. ꝑ quem ad ſperandũ ⁊ amãdũ deum ſuckicit ad ſalutẽ. Sʒ fi grn
oia facta ſunt. Ad cõfutateʒ vero bereſis Euticis ? des qua quis credit deum creato et remũcratoꝛez ſent
neſtoꝛij qui dixeruut ſpm̃ſctm̃ ſeruũ eẽ patris et filij. ſuum ſufficienter dirigit ipᷣm ad ſperãdũ et amãdũ. ſton
nõ dꝛ tm̃ credo in ſpm ſanctũ.ſ addit᷑ djm et viuifi· vẽ ꝙ; omi fide hũanitatis excluſa fides ſolius diui ſſcſert
cantẽ.qui ex patre ꝓcedit. et latini addiderũt filio; nitatis ad ſalutẽ ſufficiebat. Itẽ multi ſaluati ſũt ftbhniste
ꝓpter erroꝛẽ grecoꝝ.Qui cũ patre ⁊ filio ſimul ado ſine fide paſſiõis xpᷣi. pauciſſimi em̃ pᷣceſſerũt in vete ſſn
ratur ⁊c. Et addit᷑qͥ locutus ẽ ꝑ ꝓpbetas.ad deſtru riteſtamẽto qui crediderũt filiũ dei crucifigenduz ꝓ ciupio
ctionẽ erroꝛis qᷣrũda qͥ dixer̃t ꝙ ꝓpbete locuti ſint ſi ſalute generis bumani.ſi ergo ſaluari potuerũt ſi⸗ Uſtutel
cut phanatici. Et ſic patet ꝙ iſta ſymbola nõ ſuꝑflu- ne fide paſſionis.eadem ratione ſine fide incarna/ teſ
unt. nec tñ ſymbolũ aploꝝ fuit diminutũ.qꝛ quãauis tionis.ergo et ſine fide mediatoꝛis.¶ Item nullus mamntfit
in illo fides ſufficienter cõtinet᷑ quãtũ ad pꝛopiam bomo tenetur noſſe qð ignoꝛant angeli.ſᷣ añ xpᷣi ad nglin
et ſimplicẽ fidei cõfeſſionẽ.tñ optunũ fuit aliqd ad uentũ ignoꝛabãt ãgeli xpᷣi incarnationẽ. ⁊ bõies ñ Himhann
lanationẽ ppter cõfutadũ hereſuʒ pꝛauita tenebant᷑ illã credere. Maioꝛ ꝓpoſitio in ſe mãife⸗ omgin
13 tem ¶d illud qð queritur vltimo de ſymboloꝝ di /dſta eſt. minoꝛ ꝓbat᷑ ꝑ illud qð dꝛ Eſa. lxiij.Quis eſt nopicte
uerſitats quatũ ad cõtinẽtiã et frequẽtationẽ. iã ptʒ iſte qͥ venit edom.ibi glo. aꝑte declarat qꝙ qͥdã an⸗ ſunpen
rñſio ꝓ magna pte ex his que dicta ſunt. MNã ſymbo geli donec ipleret᷑ myſteriũ icarnatõis ñ cosueft. Et ſuunin
lum aploꝝ paucioꝛa cõtinet q; aliud.qꝛ eſt ad pꝛeci/ Ephe.iij.dẽ. At innoceſcãt pᷣncipibꝰ et ptãtibꝰ i cele blateee
ſam articuloꝝ expꝛeſſioneʒ. Alia vero duo ſymbola ſiibꝰ. et ex alijs pluribꝰ locis põt haberi. VUñ Chꝛib. guublsser
ſunt ad hereticoꝛũ cõfuſionẽ. Añ et ſi in alijs addaft᷑ ſuꝑ Jo.iij.in omeł. Mltũ honoꝛati ſumꝰ ꝙ nobiſcũ bu Iny
gquantum ad expꝛeſſiõeʒ qͥrundã articuloꝝ.nõ tñ ar ãgeli ꝑ vocẽ iohis didicert. Et idẽ hĩ in glo.ſup illud flmn G.
ticuli exvmunt᷑ magis plene. immo et i ſynbolo ny ¶ Epß̃. iij. Que ſit diſpẽſatio miſterij abſcoditi a ſeeuł ttr
ceni cõcilij obmittit᷑ articulus de deſcẽſu ad iferos. in do ¶ Itẽ q iplet de lege euãgelica qð ẽ ð dictamie ſtguibus
qꝛ eircea hñc pauci vel nulli errauer̃t.ſiue ꝙ; in ipᷣa cõ eiꝰ puẽit ad ſalutẽ ſilj ð lege moyſaica. pꝑi rõe qͥ im onni
feſſione deſcenſus xpᷣi ad inferos poſſit oꝛiri erroꝛ. plebat que erãt ð dictamie leg nature ſalutẽ pue hſiginti
igeo maluerũt illũ ſubticere et implicite illũ intelli niebat. vm ꝙ innuit apls Ro. ij. tꝑe leg nature nõ huzſita
I4gere in reſurrectione.Et inde ẽ ꝙ ſymbolũ aploꝝ di/ optebat credere ad ſalutẽ niſi qð erat de dictamie le ftice
citur emaius.nõ qutũ ad ↄtinẽtiã verboꝝ.ſᷣ quã gis nature. Sʒ deũ incarnari ⁊ eẽ mediatoꝛẽ futurũ nni
tũ ad cõtinẽtiã articuloꝝ.et quãtũ ad auctem SSpo nõ erat ð dictamie legis naturc. ñ optebat boc illo fon,
netium. Maioꝛis em̃ auẽtis ẽ illud ſymboluʒ qᷓ alia tpe credere.¶ Itẽ null⸗ tenet᷑ opari ill ad qd ñ põt rnh
duo.hincẽy etiã ſymbolũ aploꝝ qð cõtinet iõm fi ſc erigere virt? ſua oꝑatiua. nullꝰ tenebat᷑ credere ugüife
dei fundamẽtũ quotidie reciat in ecclia ct frequen / illd cuius noticiã nõ poterat acqͥrere. nec ꝑ iuentõʒ. nts
tatur. alia vero duo que ſunt ad bereſum cõfuſionẽ nec ꝑ doctrinaʒ. Si g tꝑe legis nature cognitionem ſniinn
nõ rec tant᷑ niſi in diebus ſolẽnibus qñ ad ccdias cõ de mediatoꝛe non poterãt ꝑ ſe inuenire. nec erat qui nir
uenit populꝰ.hinc eſt etia ꝙ ſymbolũ aploꝝ dẽ ſub exterius doceret. nec abuc etãt rfuelatiões pphetice. Prli
miſta qꝛ C ad pꝛope cõſcie ſecuritatẽ alia vero didun vẽ eꝙ tuc tpis de mecliatoꝛe nihil credere tenebãt. tet 1
15 Bie te i urnaieſeds bercticop gar ulitaté. ſince fidc inediatone poterdt pudhte ad falut s ſgen
15S Eie etiã ꝗ ſymbolũ apioꝝ dẽ bis in die. mane vicʒ tra boc ſunt anẽtes multe quas magiſter adducit in in

chi⸗
one
n N
lnn
üſian,
cadi
ncotre
lcbaäͤſbie

= = =

1

=
S=

S

=
—

inginid⸗
nturt

—.
=

ſaatir
iGe
cegcker⸗
cchtt isene
ſußacttri
ſuſtcan in
fetutlini
dec itg
irirn
Niaiui
tnpty
un achſ⸗
zntin
ul ißt

——
—

littera. et hocipᷣm oñditur rõne xps ẽ caput totiꝰ ee

cleſie. S̊ nullus põt ſaluari niſi fiat mẽbꝛũ xpᷣi. Sʒ mẽ
bꝛum xp̃i nõ põt qͥs fieri niſi credat in xpᷣm.& ſine fi-
de mecdiatoꝛis nullus vnqꝙᷓ ſaluari potuit.¶ Itẽ nul/
lus potuit ingredi celũ niſi aperta ianua.ᷣ ianua nõ
potuit apiri niſi ꝑ paſſionẽ xpᷣi.ᷓ nullꝰ potuit ſalua/
ri niſi merito paſſionis chꝛiſti.s̊ merituð paſſiõis xpᷣi
nõ valet niſi eis in quibus habitat xpᷣs.ſi ̊ xpᷣs inba
bitat ꝑ fidem et charitatẽ qᷓ̃ habet᷑ ad ipᷣm.impoſſibi
le fuit aliquẽ ſaluari ſine fide mediatoꝛis. ¶ Itez nul
lus põt ſaluari ſine remiſſiõe peccati oꝛiginalis. oꝛi
ginale peccatũ nõ põt remitti niſi ꝑ fidem vel ꝑ ali⸗

idei ſacramẽtũ qð ſit ipius mediatoꝛis ſiguũ.

nullus potuit ꝑuenire ad ſalutẽ an aduẽtũ xpᷣi qui
nõ crederet mediatoꝛẽ. ¶ Item nullus pᷣt ꝑuenire ad

ſalutẽ niſi qui ſperat. nullus recte ſperat niſi qͥ credit

18

ad ſalutẽ ſe puentuꝝ.qꝛ ſpes ꝓcedit ꝑ merita ex gra
⁊ meritis.Si & illi qͥ pᷣceſſerunt xpᷣi aduentum ſalua
bant᷑.credebãat ſe per merita ſaluari.aut ꝗ̊ credebat
mcrita ppꝛia ſibi ſufficere. aut meritis alienis indige
re. Si credebant ꝓpꝛia merita ſibi ſufficere.g effere
bant᷑ ⁊ decipiebant᷑.S nõ ſaluabant᷑. Si credebant
ſe alienis meritis idigere.g̊ babebãt fidem de media
toꝛc.S nullus ſaluari potuit pꝰ lapſum abſq; fide re
depeorieſe viin ꝙ ſicut multis auẽtibꝰ ꝓbat ma
giſter in lra.poſt lapſuʒ Ade nullꝰſaluari potuit abſ
qʒ fide mediatoꝛis. Hullus em̃ ab ilio peccato pote/

rat liberari niſi ꝑ illũ mediatoꝛẽ crederet.vel iꝑſe ꝓ

ſe ſi eſſet adultus.vel alius ꝓ ipᷣo ſi eẽt paruulus. Et
ratio huius eſt.qꝛ cum gratia ct veritas ꝑ ieſuz xpᷣm
facta ſit.et liberatio ab illo peccato ſit ꝑ merita xpᷣi.⁊

merita xpi nõ ſe extẽdãt niſi ad illos q efficiũtur ei⸗
membꝛa et ei copulantur ꝑ fidem.ſicut impoſſibileẽ

nunc aliter ſaluari niſi ei copuletur ꝑ fidẽ vel ꝑ fidei

ſacramentũ.ſic et impoſſibile fuit tunc aliquẽ pꝰ lap
ſum puenire ad ſalutẽ qui aliquo modo in xpᷣm me/

19

diatoꝛem nõ crederz. Ideo ant dico aliquo mõ.qꝛ fi
des mediatoꝛis põt baberi dupliciter. viq implicite
⁊ explicite.Explicite. At ſi quis crederct filiũ dei aſ/

ſumpturũ noſtrã hũanitatẽ.naſciturũ de virgie. paſ

ſurum in cruce.reſurrecturũ tercia die.Et hoc mõ ex
plicite credere nõ erat oibus opoꝛtunũ.ſᷣ his ſolum
quibus erat a deo reuelatum ſicut ſanctiſſimis patri
bus. Implicite vero credere ẽ expectare redẽptoꝛeʒ
futurũ. Queritur aũt qualiter et quõ debeat eẽ hoc
credere. dico ꝙ hoc credere eẽ debet ᷣm ꝙ illi crede
bãt quibus a dño ẽ reuelatũ.et hoc quidẽ crat oibꝰ
opoꝛtunũ.Et bocẽ qð dicit magiſter Hugo de ſan/
cto vict.in libꝛo de ſacramẽtis.Hec ſunt inquit qui/
bus ab initio recta fides vnqᷓ; haberi potuit.credere

vicʒ vnũ eẽ deum creatoꝛẽ omniũ et rectoꝛẽ vniuer/

ſoꝝ.ipᷣm quideʒ nõ eẽ mali actoꝛc.coꝛũ tñ qui in ma
lis ſuis miaʒ eius quererẽt et expectarẽt futuꝝx redẽ/
ptoꝛem.Hoc ſimpliciũ fidei in inicio ſuffeciſſe credi/

mus.et tñ fidem natiuitatis eius.paſſiõis.et reſurre

20 tiones ad iſtam ꝑtem adducte.

ctionis.et aſcenſionis ſue.in boc eos veriſſime habu
iſſe dicimus.qꝛ credentibꝰ et ſcientibꝰ hoc.fide et de
uotione adheſerunt.Sic concedẽdũ ẽ ꝙ nullus pꝰ
lapſum ſaluari potuit abſq; fide mediatoꝛis.qua q̃ᷣa
phᷣi caruerunt ſuis meritis et virtutibus inherẽtes.
iõ tanq; ſuperbi ⁊ a xpᷣi membꝛis ⁊ meritis ſeꝑati ex
cuſi ſunt a gaudijs paradiſi. Concedẽde ſunt & ra/
Ac illud & qð pꝛi
mo obr de aucte apli.dm ꝙ apls pꝛeciſe nõ inten/

dit determinare totũ qð ẽ ad ſalutẽ neceſſariũ.ſ ill&
ſine quo nõ põt eẽ ſalꝰ. Dicit em̃ ꝙ boc ẽ opoꝛtunũ.
ſ ñ dicit ꝙ boc ſit ſufficiens.TLaãgit ãt illa duo potiſ⸗
ſime.qꝛ neceſſaria erãt omni ſtatui nature.nõ ſolum
ſtatui nature lapſe.ſed etiã ſtatui innocẽtic. Ad il⸗
lud qð obẽ ꝙ fides creatoris et remuneratoꝛis ſuffl⸗
cienter dirigit ad ſperandũ et amãdũ.dm ꝙ falſuzʒ
ẽ ᷣm ſtatũ nature lapſe.qꝛ cũ ſpes pcedat ex meritis
ſicut in opponẽdo tactũ ẽ.ſi quis ſperaret ſaluari ex
meritis ꝓpꝛijs ſiue meritis mediatoꝛis.nõ recte ſpe
raret ſᷣ potius pᷣſumeret.iõ ſpes nõ ſufficienter diri/

21

gitur ꝑ fidem creatoꝛis et mediatoꝛis. Similiter nec

charitas.qꝛ nõ tm̃ debemꝰ amare qꝛ creatoꝛ ⁊ remu
neratoꝛ.̊ magis qꝛ redẽptoꝛAd illud qd opponit᷑
ꝙ multi ſaluati ſunt ſine fide paſſionis.dðʒ.ꝙ ſi loqᷓ
mur de fide explicita veꝝ ẽ. Si de fide implicita non
verum.oẽs em̃ ſaluãdi expectauerunt redemptoꝛẽ
futurũ.et etiã in ſuis ſacrificijs ⁊ oblonibus hec pᷣfi-
gurabant.in quibus oibus xpᷣus figurat᷑ offerendꝰ.

Vñ quodã modo ꝓfitebant᷑ facto occulte.quãuis.

pbo ñ pꝛoferrent maifeſte ¶ Similiter nõ opoꝛtebat
incarnationem explicite credere.ſᷣ ſufficiebat crede/

re ꝙ aliquis veniret qͥ genus hñanũ redimere poſſʒ.

ſciret et velletiAd illð qð obꝛ ꝙ hõies nõ tenentur
noſſe qð ignoꝛãt angeli.ddm.qꝙ et ſi angeli myſteriũ
incarnatiõis nõ cognouerunt ad plenum.tñ nullus
fuit beatoꝝ quin ſciret genus hũanum eẽ redimen/
dum.et iõ ex hoc nõ cõcludit᷑ ꝙ non opoꝛtuit fidem
habere de mediatoꝛe.ſed quia non opotuit credere
explicite.ᷣ ſufficiebat credere implicite illð qdᷣ

opponitur ꝙ oĩ tempoꝛe ſuffecit implere qð fuit de
dicta mie legis illius que erat in illo ſtatu.ddʒ.qꝙ; hoc

ẽverum vᷣm ꝙ hboc intelligit᷑ de lege nature.vel de le
ge ſcripture.vᷣm ꝙ ẽ adiuta dono gr̃e. Sine em̃ do⸗

no gratie in nulla lege contingit ad ſalutem ꝑuenire.
Quãuis aũt lex nature deſtituta auxilio gratie non

poſſit aliquid dictare ð ipo mediatoꝛe. ꝓut tñ ẽ ad/
iuta ꝑ gratiã dũñ ſentiebat infirmitatẽ ſuã et miſeriã.
⁊ aduertebat dei iuſticiã ⁊ miſericoꝛdiã.ſatis dicta⸗/
re poterat ꝙ homo reꝑatoꝛe indigebat.⁊ qꝙ; diuina
bonitas darc diſponebat. Uñ ſemꝑ fuerũt aliqui fa
moſi dei cultoꝛcs ab initio mũdi qͥ boc ꝓfitebanturx

ſuis oblationibꝰ.ad quoꝛũ aſpectum ⁊ exemplũ alij
poterant erudiri. ¶ Ad illud qð vltimo opponit᷑ ꝙ

nõ potcrãt illud ſcire ꝑ inuentionẽ ⁊ doctrinã iã ptʒ
rñſio.qꝛ diuina gratia oibꝰ pꝛeſto erat.⁊ natura ad
boc manuducere poterat ex conſideratiõe ſue miſe-

rie et curuitatis.⁊ ex eruditione quadã generali quꝗ

accipere poterãt a viris qͥ erant in cultu dei famoſi.

Vñ cũ no eẽt pphᷣiia nec reuelatio aꝑta.nõ teucban
tur oino ad fidẽ explicitã. Indubitant᷑ tñ verũ eſt q;

eis pᷣſto erat noticia mediatoꝛis quãta optuna erat

m exigẽtiã tpis. tũ ex dictamie nature. tũ ex aliena
inſtructiõe. tuz etiam er dei inſpirgtione. q ſe offert
oibus qͥ eũ reqrũt hũiliter.

Qõ.iij.
e ſufficiẽtia fidei quatũ ad eos qͥ aduẽtũ xpi ſũt ſbᷣ
ſecuti.Et ẽ qõ. Atꝝ oẽs tencãt᷑ credere oẽs articlos

pit᷑ ꝙ lex lucide et aꝑte ſcribat᷑ ſuꝑ lapides.Et ibi di
cit glo.qꝙ layci ⁊ ſimplices ſunt lapides. ſi ſcriptu/

ra ũᷣla ẽ per cognitionẽ.videtur ꝙ layci tenentur le-

gem cognoſcere lucide ⁊ aperte.ergo multo foꝛtius
videtur ꝙ in nouo teſ. tenentur cognoſcere doctri/⸗
nã fidei catholice. ¶ Itez Leuit. xiij.dꝛ ð lepꝛoſo vt

22

23

24

explicite pꝰ aduẽtũ xpᷣi.Et ꝙ ſic vi. Deut. xxvij.pᷣci ⸗

offerat ſextariũ ꝓ emũdatione.ibi glo.ſełtarius ẽ ve
riſſima ſe confeſſio.vbi ſi plus ẽ effundit.ſi minꝰ
ẽ dcficit.̊ vꝛ ad hoc ꝙ aliquis poſſit a peccatis puri
ficari ꝙ neceſſe ẽ habere plenã mẽſuram fidei.v q;
omnibꝰ ſit neceſſariũ noſſie oẽs articulos explicite ⁊
diſtincte. IJiem ſicut ſe bʒ obediẽtia rſpectu pꝛecep
toꝛũ.ita fides reſpectu articuloꝝ.ſ̊ͥ nõ ẽ vera obediẽ
tia niſi obediat oibus pᷣceptis. nec va fides niſi ex-
plicite et diſticte aſſentiat oibus articulis. Minoꝛ ꝓ
batur ꝑ illud qd dꝛ. Gal.v.Teſtificoꝛ omni hõi cir/
cũcidẽti ſe ꝙ ſit debitoꝛ ois legis faciende. Et Ja.ij.
Si totã legẽ ſeruauerit.offendit aũt in vno factus ẽ
yeus omniũ
ſic ſe hʒ fides ad credibilia. Sʒ charitas quantũcun
Nq1 ſit ꝑua et in quocũq; ſit facit amare oẽ qð ẽ ama/
bile.neceſſariũ ẽ em̃ cuilibet ad ſalutẽ ꝙ diligat ſuuʒ
ꝓximũ ſicut ſeipᷣm.S pari rõe neceſſariũ ẽ fidei quã/⸗
tumcũq; parue oẽs articulos credere diſticte: Itẽ
nõ vitatur malũ niſi cognitũ.ᷣ quilibʒ quãtũcunq;
ſimplex tenet᷑ vitare erroꝛẽ contra quẽlibet articulũ.
tenet᷑ credere et ſcire quẽlibet articulũ. Oꝛ autẽ te
neatur quilibet vitare erroꝛẽ cõtra quẽlibet articulũ
manifeſtũ ẽ.qm̃ ſi ignoꝛãtia nõ excuſat in agẽdis.pa
ri rõe vẽ ꝙ nec excuſare dᷣbeat in credẽdis. Eſto etiã
ꝙ aliqua ſimplex vetula audiat ſacerdotẽ pᷣdicantez
erroꝛẽ ⁊ ↄtra aliquẽ articulũ fidei ⁊ credit ei.ↄſtat ꝙ;
iſta nõ excuſat᷑.qꝛ ſi ad pꝛedicatõʒ ſui ſacerdotis cõ/
mitteret adulteriũ vel bomicidiũ nequaqᷓ;ᷓ excuſare/
tur.ᷣ conſtat qꝙ illũ erroꝛẽ quẽ pꝛedicat ſacerdos vi
tare non põt niſi cognoſcat oppoſitũ illiꝰ erroꝛis eẽ
veꝝ.redit g illð qð pꝛiꝰ inferebat᷑.ſ.q oẽs articulos
fidei diſtincte credere cuilibet ſit neceffarin. ¶ Item
oẽs articuli equaliter artãt ad aſſentiẽdũ.oẽs etiam
indifferenter ſe habẽt ad hoc vt ꝑ auditũ manifeſtẽ/
tur.Si g equaliter obligant quatũ ad aſſentienduʒ.
et equaliter obligãt quatũ ad auditũ.vẽ ꝙ eodẽ mõ
oẽs articuli ſe hñt ad fidem credẽtis.ẽ vłloẽs tenent
credere vel nullũ.ſᷣ nõ nullũ credere tenent᷑ qꝛ tenẽt
credere aliquẽ. tenent᷑ credere oẽs et ſinglos.Cõ
tra.ſuper illud Jo.vj.Colligite que ſuꝑfuerũt frag⸗-
mẽta ne pereãt Glo. dicit. fragmẽta ſut ſecreta my/
ſteria que populꝰ cõis capere nõ põt.& ſi iſta ſecreta
myſteria ſunt maxime ea que ſpectãt ad articulos fi
dei xpᷣiane.vẽ ꝙ populus nõ teneat᷑ ad ea cognoſcẽ/⸗
da. ¶ Itẽ ad hoc ꝙ aliquid ſciat᷑ ſcia demõſtratiua
ſufficit ꝙ ſciat᷑ in vli et non opoꝛtet ꝙ ſciat᷑ in ꝑticu/
lari.Si g cognitio fidei cõtẽta ẽ minoꝛi certitudine
q; ſit certitudo ſcie demõſtratiue.vẽ ꝙ non teneatur
quis per fidẽ credere oẽs articulos explicite. Itẽ
pauci ſũt niſi ſint bene piti in theologia.qui ſciãt ar
ticulos ſymboli bene diſtinguere et numerare. Si S
oẽs tenerent᷑ nũc oẽs articulos fidei ſcire diſtincte ⁊
explicite pauci ſaluarent᷑.qð ẽ valde crudele dicere.
¶UOItẽ ſi oẽs tenerent᷑ nunc ſcire oẽs articulos fidei
explicite.cũ in vet᷑.te.nõ tenerent᷑ ſicut ſupꝛa pꝛoba/
tuʒ ẽ.vẽ ꝙ mito grauioꝛ ẽ lex euãgelica q; moyſayca.
Si g incoueniẽs ẽ hoc dicere.reſtat ꝙ nõ tenẽt᷑ om/
nes ad credenqũ ſinglos articulos explicite et diſtin
2 6cte. ¶I. dom q; oẽs xrpiani poſt aduẽtũ xpᷣi tenent᷑
credere oẽs articulos. Hoc at tripliciter põt eẽ.Aut
oẽs credere implicite. aut oẽs credere explicite. aut
q̃ſdã iplicite.q̃ſqã explicite. Credere oẽs iplicite ẽ fi
dei diminute.ñ em ſufficit mõ alicui qͥ by vſum ra⸗

—

tem ſicut ſe hʒ charitas ad diligẽda.

nitudinẽ ſufficiétie ⁊ plenitudinẽ copie.Tũc implet̃
plenitudine ſufficiẽtie qñ quis oẽs articulos credit

it implicite. ſiue in bys quos credit explicite nibil

copie qñ quis diſtincte et explicite nouit et credit ea

III
litt
tionis in generali credere redẽptoꝛẽ et remunerato⸗ ſuii
rem.adeo em̃ noticia quoꝛũdam articuloꝝ manife⸗ itliſt
ſta eſt ꝙ nullus habens vſum rõnis ignoꝛet.niſi om guute
nino negligat ct contẽnat dei cultum et ſaluteʒ ſuaz. Nokug
Credere autem quoſdam implicite qſdam explicite. ſetuntd
boc eſt ad fidei ſalutẽ neceſſariũ.põt em̃ fidei ſimpli Nig
cium ſufficerce.Ad illos aũt tenent᷑ explicite creden/ Pfani
dos quos manifeſtat eis nõ ſolũ pꝛedicatio ſᷣ etiã ec tgpn
cleſiaſticus vſus et conſuetudo.ſicut ẽ de vnitate et aͤſtert
trinitate quã poſſunt noſſe ex ipᷣo actu ↄſignatiõis. Nloten

ↄſignãt em̃ ſe in nõie patris et ſilij et ſpuſſacti. Et ſi⸗ ithait
cut eſt de natiuitate.paſſione.reſurrectiõe et pecca/ holpto
toꝝ remiſſiõe.quos cognoſcere poſſunt ex ipᷣis ſolen

gtalos
nitatibus quas eccleſia celebꝛat et actibus ſacerdo/ aleofie
tum.ideo ab hoꝛũ cognitionẽ et noticia nullus rõne albsll
vtens excipit᷑.nec ignoꝛãtia excuſatur.qꝛ nõ põt eſſe i
talis ignoꝛantia ſine negligentia et cõtemptu.Alios hiti.
etiã articulos nõ ita manifeſtos tenent᷑ vtiq; crede/ Gude
re implicite. Inmplicite aũt voco credere vt in genc 27 imoi
rali credant vniuerſaliter om̃e qdð credit ſacroſancta pitz
mr ecclia.ita ꝙ in ꝑticulari a nullo illoꝝ diſſentiant. denie
nec aliquẽ articuloꝝ diſcredant.Credere aũt oẽs ar ſtunna
ticulos diſtincie ct explicite eſt fidei iam ꝓuecte.boc uckt
em̃ nõ ẽ de gencrali fidei neceſſitate.ſᷣ ſi neceſſarium bistri
ẽ alicui.illis ẽ neceſſariũ qui in cognitione fidei ꝓfe/ Nabon
cerũt.et illis potiſſime qui fidẽ alijs explicare et ma/ ntn
nifeſtare tenent᷑.vel etia qui officiũ docendi et pᷣdicã luotin
di aſſumũt.ſicut ſunt habẽtes curã animaꝝ.⁊ pᷣdica nlihemni
toꝛes verbi dei.et doctoꝛes ſacre ſcripture.⁊ alij quo Kthire
ruʒ cõuerſatio verſatur circa fidei veritateʒ. Moc tñ itpoſi
nõ credo eẽ opoꝛtunũ omnibus qui ſaluãt᷑. Multi ahijn
em̃ ſunt boni ſimplices.qui quãuis ſint pue cognitõ ſnſſr
nis. ſunt tñ magne deuotionis.ct tales Hin credere soie
ad ſalutem ꝑuenire. Et ppterea concedendũ ẽ ꝙ li- dn E
cet opoꝛtunũ ſit omnibꝰ nõ ſolum credere oẽs arti/ WD
culos implicite. etiã quoſdã explicite poſt aduen⸗ Piffrinn
tũ xpᷣi.nõ tñ ẽ neceſſarin oibus maxime ſimplicibus ſcriii
credere oẽs explicite. Añ concedende ſũt rones que Funn
ſunt ad partem iſtã.¶ Ad ill& vero qð pᷣmo obĩ in cõ 18 dalesn
trariũ ꝙ ſuper lapides debebat ſcribi lex lucide.dð. ſsain
ꝙ illud madatũ nõ erat datũ laicis ſ̃ illis qͥ debebãt fitii
eos legẽ docere. Vñ ex hoc nõ põt cõcludi ꝙ ſimpli/ llbus
ces teneantur crederc oẽs articulos fidei.b ꝙ illi qui ſe
habẽt curã aiaꝝ ipoꝝ tenent᷑ credere.⁊ ſcire fidẽ ma anlt
nifeſtare lucide et aperte. ¶ Ad ill qð obꝛ q; ſexta/?9 cul⸗ 4
rius fidei conſiſtit in plena cõfeſnõe ipᷣius.dd.qꝙ ſex/ 49

tariꝰ ille qui ſignat cõfeſſionẽ fidei in plurali.pʒ ple

ita ꝙ nullũ diſcredit.aliqs tñ credit iplicite.aliqͥs ex-
plicite.ita ꝙ in credulitate ſua ſiue in iſtis quos cre/

addit nec minuit de bis ꝗᷓ credit ſancta eccleſia.et di
cit ſancta ſcriptura.et bunc ſextarium ſic impletum
dicunt omnes offerre Tunc autem eſt plenitudo

——

qᷓ ſpectãt ad articłos fidei.ct ea qᷓ̃ ad ipos cõſequun/
tur.et hec mẽſura nõ ẽ oim ſ̊ magis paci A il/ z0 lan
lud qdð obꝛ tercio et q̃rto.qꝙ ſicut ſe hʒ obedliẽtia rnſpe tte
ctu pꝛeceptoꝝ et charitas reſpectu diligẽdoꝝ. ſic ⁊ fi tutnn
des reſpectu qedẽdoꝝ. Reſpõderi põt duplicit. Pꝛi ignie
mo dð. ꝙ; nõ ẽ ſile.qꝛ cũ fides ↄſiſtat in cognitione.⁊ iue
cognitio pᷣt ſcire aliqͥd in vli ita tñ ꝙ ñ ſciat in ꝑticu⸗ Per

Gon n
hfcginl
n
emnicit
Kedefflant
Nri
nmniece
gte
gitoneſti
baplaner
iemiti
ciſlräi
tunigli
augt,
iigti
ZZ
inpice

*

=

—

Jari.⁊ ita ſcixevnoinõ ⁊ ignoꝛare Vt m. Poe ⁊ ipᷣa
fides aliquid credere iplicite q́;uis nõ creqat expli/

cite.nõ ſic aũt eſt de obediẽtia q̃ cõſiſtit inmãdatoꝝ

executõe.nõ em̃ pᷣt mãdatum impleri in vli quin im
pꝓleat᷑ in ꝑticulari.Similiter ea qᷓ charitas diligit ita
ſũt mamfeſta ꝙ non poſſũt latere.Aliter pᷣt etiã rñ/
deri ꝙ quodãmõ ſit ſimile.quia obediẽtia nõ tenet
om̃ia mãdata exequi in opꝑe niſip loco ⁊ tꝑc.ſʒ ſuffi/
cit ꝙ ꝓmptũ reddat ⁊ volũtariu ad exequẽdũ om̃ia
cũ fuerit locus⁊ tps.Similiter nec charitas ſpoliteꝛ
diligit vnũquẽq; ſed om̃s cõmuniter amplectit᷑.illũ
aũt ſpãliter diligit quẽ ſpãliter cognoccit. Ideo ex H
non pᷣt concludi ꝙ aliquis per fidem teneat᷑ omnes
articulos explicite credere ſʒ implicite. Explicite ãt
cñ ſe offert opoꝛtunitas.vtpote quando aliqͥs arti/
culus illi pᷣdicatur ⁊ explicat᷑ ab eo cui debet credẽ.

31 ¶ Ad illud quod opponit᷑ ꝙ; non vitat᷑ malum niſi

cognitũ.dm ꝙ verũ eſt. Sed cognitũ poteſt eẽ ali⸗
quid dupliciter. vel in ſe vel in alio.⁊ em hũc dupli/
cẽ modũ poteſt aliquis vitare malũ.vel ꝑ noticiam

Apꝛiazʒ. vel per noticiam alienã. Jile aũt qui babʒ fi⸗

dem implicitã de aliquo articulo. qᷓ;ᷓuis erroꝛẽ cõtra
iſtum articulũ non pᷣt oino vitare ꝑ noticiam ꝓpꝛiã.
poteſt tamen vitare per noticiã alienam. innitit᷑ em̃
hijs qui credũt articulos explicite. Ande aliqͥs ſim/

*

plex homo vel vetula cũ audit aliquid nouũ pꝛedi/

cogri nõ debet ſtatim aſſentire.quouſq; nouerit illud

vniuerſaliter ab eccleſia teneri. AUnde pᷣter remediũ
diuine inſpiratõis ⁊ oꝛois ad quod ſemꝑ recurrẽdũ
eſt. habẽt ſimplices remediũ bũane inſtructõnis.ad
quod poſſũt confugere vt crroꝛes valeãt declinare.

Semp em̃ deus habuit ⁊ habebit aliquos iuſtos et

famolos qui veritatem fidei ⁊ in ſe ⁊ etiã in ſimplici

bus conſeruarẽt.dum ſimplices innitũtur eis et cre/

32 dunt. ¶ Ad üll quod opqonit᷑ vltimo ꝙ oẽs articu

¶Atrum fides creuerit vel ꝓfeccrit q;ẽtum ad cred

li habẽt ſe equaliter ad affẽſum ⁊ auditũ.ddᷣm ꝙ ⁊ fi
indifferẽter ſe babcãt oẽs articuli ad fidem qᷓ;tuʒ ad
aſſcntiẽdi ꝓmptitudinẽ. non tamẽ equaliter ſe bñt
q;tum ad inſtructõem.OQðdð em̃ frequẽtius verſat᷑ añ
oculos ⁊ in auribus rudium ⁊ ſimpliciũ.meliꝰ ab il/
lis capitur ⁊ retinet᷑.⁊ aliqui articuli ſũt hmõi qͥ itʒ
frequẽtãtur.ſicut eſt dę natiuitate xpᷣi ⁊ paſſiõe ⁊ ſi/
milibus ꝙ nõ poſſũt ignoꝛari ſine culpa negligẽtie.

non ſic aũt eſt de oibus alijs.⁊ ideo nõ opoꝛtz om̃es

equalit᷑ explicite credi. Oꝛ?uis em̃ habitus fidei ſit ꝑ
infuſionem.explicatio tñ eſt ꝑ doctrinã ⁊ inſtructõ/
nẽ ad quã nõ oẽs articuli ſe bñt vnifoꝛmiter.
vSnſequẽter querit᷑ de ꝓfectu fidei pᷣm di/
c uerſitatem tpm.Et circa hoc querũtur tria,
Pꝛmo vtꝝ fides creuerit qtũ ad credẽdoꝝ
multitudinem. Scdo vtrũ creuerit quantũ ad lumi
lis plenitudinem. Tercio vtrũ ꝓfecerit qᷓʒtũ ad co/
gnitõis certitudinem.
Queſtio. j. d
doꝝ multitudinẽ: Et ꝙ ſic videtur Exo.vj. NMomen
meñ adonay non indicaui eis.ᷓ ex hoc textu patʒ qꝙ;

gliquid cognouerũt patres ſequẽtes.qd non cogno⸗

uerunt pꝛecedẽtes.quia reuelauit dñs moyſi qdð nõ
reuelauit patribus. videt᷑ ꝙ fides noſtra aliqͥd co⸗
ghoſcat nũc quod fides patrũ non cognoſcebat. cre⸗
uit & fides quo ad credibilia. ¶ Itẽ ſicut lex enãgeli
a ſe babet ad legem moyſaicazʒ q;tuz ad moꝛalia.ſic
figes legis noue agfidem veteris legis qtũ ag cregi

bilia. ſed euãgeliũ ſuper legem veterem addit multa
conſilia. ͤvidetur ; fides legis noue ſe extendat ad
plura credibilia qᷓ; fides legis veteris. ¶ Itez incar
natio xpᷣi.paſſio.reſurrectio ⁊ aſcenſio.⁊. bmõi ꝓpo/
nũtur oibus credenda qui ſũt in noua lege. h̊ non
ꝓponebãt᷑ illis qͥ crãt in lege moyſaica.S 7c. ¶ Itez
aliquid cognouit ecclia poſt aduẽtum xpi.quod la⸗
tebat angelos.g muito foꝛtius cognoſcit aliqͥd ⁊ cre
dit quod latebat hoics puros.videt᷑ ꝙ fides creuę
rit qtũ ad d per ip̃am eredũtur cognoſcuntur.
Pꝛima manikfeſtat᷑ ꝑ hoc quod dicit᷑ Epp.iij.vt ino
teſcat ptatibus ⁊ pᷣncipibus ꝑ ecctiam multifoꝛmis
ſapiẽtia dei. ¶ Sed õ. Tota fides xpᷣiana ↄtinet᷑ in
lege no.⁊ tota lex noua cõtinet᷑ in veteri.quia rota 6
n rota ſᷣm ꝙ dicitur Ezechieł.j. Si ergo fides patrũ
pꝛecedentium aduẽtum xpᷣi daudcbat in ſe quicqͥd
erat legis veteris.claudebat ⁊ ꝑx ↄñs quicqͥd erat le⸗
gis noue.videt᷑ gᷓ ꝙ fides ſᷣm tꝑa diuerſa non creue.
rit ꝙtum ad qedibilia. ¶ Itez mutato obiecto mu-
tat᷑ habitus.& ſi fides ſᷣm diuerſa tpa baberet aliq
obiectum nouũ.videlicet.ſi crederet aliquid quod pᷣ
us nõ credidiſſet. m diuerſa tꝑa mutata eſſet. Sed
fides ſᷣm diuerſa tꝑa nõ eſt mutata pm ꝙ dicit Aug
T: habet᷑ in litera.g videt᷑ ꝙ non ꝓfecit qtuʒ ad cre⸗
dibilia. ¶ Item ome qð eſt verũ mõ de pꝛeterito. ali .
qñ fuit veꝝ de futuro, ſicut mõ wrũ eſt xpᷣm eſſe in
carnatũ.natñ.⁊ paſſum.ita verũ erat in pᷣterito cri/
ſtum eſſe incarnédum. naſciturũ. ⁊ paſſurũ.⁊ quna ra
tione nũc eſt credibile de pꝛetęrito.eadẽ rõe erat tũe

credibile de futuro. non e ꝙ creuerit fides q;;

tis ad numeꝝ credibilin. ¶ Item quis charitas p/
fecerit aliquo mõ m intẽſionẽ ⁊ feruoꝛem. nõ tamẽ
ꝓfecit qtũ ad diligẽdoꝛum multitudinẽ.tot em̃ fue

rũt diligibilia in ve.le. quot ⁊ in noua,& ſimili rõe vi

det᷑ ⁊ circa fidem ⁊ credibilia.ꝙ etiã pſiciẽte fide.ce
dibilia ꝓpt h nõ ſint multiplicata.¶¶ Re. d ꝙ credi ʒ 3
bilia multiplicani dupliciter pᷣt intelligi.vel q;tuʒ ad
nouoꝝ articuloꝝ additionem. vel q;tũ ad implicito
rũ explanatõem. Si pꝛimo mõ intelligat᷑.ſic non eſt

ↄcededum fidẽ pfeciſe qᷓtũ ad credendoꝝ multipli

cgtõem. Si ſeno mõ.ſic ꝓfecit m pceſſũ tpis.qꝛ qdʒ
vno tꝑe credebat᷑ implicite ⁊ quaſi vno articulo.p/
ceſſu tꝑis explicatũ eſt ⁊ quaſi diſtinctũ in multa cre
dibilia. ſicut ſupꝛa dicebat᷑ ꝙ ſufficiebat aliquo tpe
redẽptoꝛem credere cſſe futurũ. Nũc aũt circa e
leceptoren⸗ ſeptem articuli explicatur. ⁊ multa ex il
lis cõſequentia et eis annera manifeſtãtur. Et hᷣ eſt
qð dicit mgr̃ Hugo de ſãcto victo.in li.de ſac. Ante
legẽ inquit deus creatoꝛ credebat᷑.⁊ ab coſalus ⁊ re
dẽptio expectabat᷑. ꝑ quem aũt ⁊ quõ eadẽ ſalus im
plenda ⁊ pficiẽda foꝛet. exceptis paucis quibus hoc
ſcire ſingulariter in munere datũ erat.a ceteris fide⸗
libus nõ cognoſcebat᷑. Sub lege aũt ꝑſona redẽpto
ris pꝛedicabat᷑ mittẽda.q aũt ipᷣa pſona ſoꝛet. hocẽ
vel hõ.vel angelus.vel deus.nõdum manifeſtabat᷑.
ſoli em̃ boc cognouerũt qui ꝑ ſpm̃ illuminati fueꝛũt.
Sub gratia ant manifeſte iam ab oibus pᷣdicatur ?⁊
credit᷑.⁊ modus redẽptõis.⁊ qualitas ꝑſone redem
ptoꝛis.⁊ ſic patet ꝙ fides ꝓfecit qᷓ;tum ad credibiliũ
multitudinem.nõ noua addẽdo.ſed quodãmõ im/
plicita explicando.Qualitas em̃ pſone redẽptoꝛis
⁊ modus redẽptionis ſciri nõ potuit aꝑte. niſi qua⸗

dam articuloꝛum multitudine ⁊ diſtinctõe.¶ Con⸗
cedẽde ſũt rõnes ad pꝛimꝗ ꝑtẽ inducte q̃ Ase

ſdẽ aliquo mõ pfceiſſe m credibiliũ multitudines.
54 Ad ullud vero q pꝛimo obijcit᷑ in cõtrariũ ꝙ lex
noua cſt in veteri ſicut rota in rota.d ꝙ rota nõ hʒ
eſre in rota niſi m implicatõnẽ quãdã.qꝛ qdð in lege
noua eſt explicite.in ve.le. erat implicite. Tñ ex hoc
loꝝ multitudinẽ explicãdo ꝑ multos qð in vno cõti
nebat᷑ implicite.ſed q; nõ credit addẽdo aliqͥd extra

neũ qð quidẽ in lege

*

2 ohiecto mutat᷑ babitus iã pʒ reſpõſio.qꝛ iſta mitipli

catio articuloꝝ ᷣm quã dicimꝰ fidẽ ꝓfeciſſe nõ mu/

tat obiectũ ᷣm ſbam.ſed ſolũ ſᷣm accñs.qꝛ implicitũ
explicat. et iõ ex hoc non pᷣt inferri ꝙ fides eſſètialit᷑

36 ſit mutata.¶ Ad illud qð opponit Fon aue, gedt.
7 uro. vð ꝙ ve

mus de pᷣterito fuerũt credibilia de futuro.dð ꝙ ve
rũ c. licet oia illa qᷓ nũc credimꝰ ab aliquibꝰ ex ſpali

munere dei cognoſcerẽtur ⁊ crederẽtur explicite.vni

uerſitati tamẽ ppli nõ ꝓponebatur credẽda niſi im/
plicite. vnde ⁊ pplłs cõiter expectabat meſſiã ſiue re
dẽptoꝛẽ nibil cogitans de filij dei incarnatõe.vł paſ

ſione. vel reſurrectõe. Mũc aũt hec oĩa ſũt explicitꝗ.
nec tm̃ ſũt credibilia. immo actu credita ⁊ ad credẽ/

du ꝓpoſita. ⁊ qtũ ad hoc dicimꝰea eſſe multiplicata.

/q obijcit᷑ ꝙ charitas nõ ꝓfecit q;tũ ad numcrũ.dʒᷣ
ꝙ ſi loquamur de iſto mõ ꝓficiẽdi ↄcedi pᷣt eodẽ mõ
de charitate ſicut ↄceſfũ eſt de fide.qm̃ in lege vete.
nõ pcipiebat᷑ diligi inimicꝰ? niſi implicite.ſed hoc in

33 lʒ etũ ad veritatẽ rei nõ ſint augmẽtata. ¶ Ad ills

lege euãgelica explicat᷑.ſic ⁊ in fide ſuo mõ inrallig⸗
en⸗
ctu fidei charitatis d cõꝑpatiõem ad cõem ppli ſta

dũ ſicut pꝛius tactũ eſt. Loquimur em̃ hic de pꝛo

ti.nõ ꝙtũ ad pꝛiuilegiũ ſpale quaꝛũdã ꝑſona.
¶ ANtrũ fides pfecerit qtũ ad luminis pleni
Et ꝙ; ſic videt᷑ pꝛimo auẽte Greg.in quadaʒ omelia

ſuꝑ illud Luce Weati oculi qui vidẽt qᷓ vos videt.
ibi grego. Scom incremẽta tꝑm. creuit ſciẽtia ſůcto
rũ ſpnaliũ pꝛm.Et quãto aduẽtui ſaluator vicinio/

res extiterũt.tãto myſteriũ ſalutis plenius ꝑceper̃t.
plenioꝛi lumine cognouerũt.ſᷣ nõ cognouerũt niſi
fide. S creuit fides q́;tũ ad lumis plenitudinẽ¶ Itẽ
m ꝓfectũ tꝑis creuit ꝓphia q; tũ ad illuminatõnis
plenitudineʒ.̊ ↄſimili rone videt᷑ hoc debere repiri
in ipᷣa fide. Pꝛima pbat᷑ ꝑ hoc qð dicit dauid ꝓphᷣa.
Super ſenes intellexi. Et iteꝝ. Suꝑ docẽtes me in/
tellcxi. Et actuũ.ij.dixit petrus. Mõ ſicut eſtimatis
hij ebꝛij ſũt.ſed boc eſt qð dicit᷑ ꝑ gham Johel. Et
erit in nouiſſimis diebus effũda ⁊c. Si g ſm maioꝛẽ
ſpũs effuſionẽ creſcit mentis illũinatio.videt᷑ ꝙ ipᷣa
fidei cognitio ᷣm tpis diuerſitatẽ creuerit qtũ ad lu
minis plenitudinẽ. Pe darius videt᷑ vnũquodq;
ad pꝛeſẽtiã lucis ꝙᷓ; ad pᷣſentiã vmbꝛe.ſ in no.le.fuit
ipᷣius veritatis exbibitio. in ve.vero fuit ipius veri/
tatis obumbꝛãtis pᷣfiguratio.g ſᷣm tps no.le.maioꝛ
fit in cognitõe fidei luminis plenitudo.. Itẽ maioꝛ
illuminatio fidei habet oꝛtũ a duplici pᷣncipio.vide⸗
licet. xel a gratia interius inſpirãte. xel ab inſtructõe
exterius manuducẽte. ſed tꝑe legis noue abudãtioꝛ
eſt gratie effuſio in ſacramẽtis.⁊ clarioꝛ inſtructõ in
euãgelicis ⁊ aplicis documẽtis.g videt᷑ ꝙ in ipᷣa fi/
de hm tpᷣs gratie maioꝛ ſit plenitudo lumis. ¶ Sed
3. Qòð eſt ſupꝛa tpᷣs nõ mutat᷑ nec ꝓficit nec deficit
in tpe. illuminatio fidei innitit̃᷑ pme veritati ꝓpter

l eteri nec explicite nec implici
3 5 te fuiſſet contẽtuʒ. A illud qð obijcit᷑ ꝙ mutato

nis plenitudinez?

ſe ⁊ ſuꝑ oĩa qᷓ eſt oino ſupꝛa tps. vꝛ qꝙ fivei cognitõ
hm tꝑis diuerſitatẽ nec ꝓficiat nec deficiat qtuʒ ad
luminis plenitudinẽ.¶ Itẽ videt᷑ ꝙ fides nõ ſoluʒ
nõ. ꝓfecerit ̃m luminis plenitudinẽ.imo potius de⸗/
creuerit.qꝛ maioꝛ eſt illũinatio que reuelat magis oc
cultũ qꝙᷓ; que reudlat magis manifeſtũ.ſed fides ante

aduẽtũ xpᷣi faciebat cognoſcere redẽptoꝛẽ ⁊ media⸗

toꝛẽ.⁊ boc quidẽ multo magis erat occultuʒ q; poſt
aduẽtum ipius.& videt᷑ ꝙ ipa fides amplioꝛi ⁊ pr⸗
fectioꝛi lumine tũc tꝑis ꝑfuderet mẽtẽ. ¶ Iteʒ ma -/
ioꝛ eſt illuminatõ que facit pᷣcognoſcere futura qᷓ; q̃
facit rememoꝛari pᷣterita. ſed fides in antiqͥs patri/
bus faciebat futura pᷣcognoſcete.in nobis facit pte-
rita rememoꝛari. g amplioꝛis et ꝑfectioꝛis lũs erat
tũc q; nũc.¶ Itẽ tato amplioꝛ eſt illũinatõ ⁊ maioꝛ
q;to lumẽ ſuũ magis cõmunicat.ſed fides ſequẽtiu,
magis cõfirmat᷑ ꝑ fidẽ patrũ pᷣcedẽtiũ. g̊ cũ pꝛioꝛes
cõmunicant illuminatoem ſuã poſterioꝛibꝰ. nõ ecõ⸗
uerſo.vr̃ ꝙ maioꝛ fuerit in cis luminis plenitudo.

¶ Hyꝰ.dð q ſᷣm diuerſitatẽ tꝑm creuit fides qᷓ;ẽtũ ad 38

luminis plenitudinẽ.ðintelligẽdo de fide ſᷣm ſtatum
cõem. hoc aũt nõ eſt ꝓpter ipoꝝ tꝑm trãſmutatõem
pꝛimo ⁊ pꝛincipaliter.ſed ꝓpter veritatis exbibitõeʒ.
ꝓpter maioꝛẽ gratie diffuſionẽ. ꝗpter planioꝛẽ inſtru
ctionem.iõ em̃ credẽtes clariꝰ nũc ea q̃ credunt co
gnoſcũt qᷓ; antiquitus cognoſcebãt.qꝛ iã eſt veritas
exbibita ꝑ xpᷣm.iã etiã gꝛatia ſpũſſãcti amplius dif /
fundit᷑ in ſacramẽtis noue legis ꝓpter xpᷣi meritum
⁊ pꝛeciũ iam ſolutũ. Jam ctia nũc fides aꝑtius pᷣdi-/
cat᷑ ⁊ docet᷑.ꝓbat᷑ ⁊ defendit᷑ ꝑ euidens diſcipuloꝝ
xpᷣi ⁊ eius ſeq̃ciũ documẽtũ. Vnde cõcedẽde ſũt rõ/
nes q̃ hoc oſtẽdunt.¶ Ad illud vero qð obijcit᷑ ꝙ il/ 39
luminatio fidei ⁊ ipᷣa fides eſt ſupꝛa tꝑs.dð.ꝙ lʒ ſit
ſupꝛa tẽpus qᷓ;tũ ad rõem mouẽtem. qꝛ innitit᷑ pᷣme
veritati ꝓpter ſe.tamẽ qᷓ;tũ ad ipᷣm intellectũ credc⸗
tem ⁊ aſſẽtiẽtem volũtarie reſpicit ſtatũ vie.⁊ ita q̃/
dammõ tpꝑis varietatẽ.qꝛ ſtatus vie ſᷣm diuerſa tꝑa
variari habet.⁊ ideo ſicut videmus ꝙ in vno homie
fides creſcit ⁊ ꝓficit paulatiue.pᷣm ꝙ hõ mag ac ma
gis ſe diſponit ad fidei ſuſceptõem.ſic etiã in diuer
ſis tpibus ꝓficit fides ſᷣm ſtatũ comuncm.qꝛ ſᷣm ꝑ/⸗
fectũ tpᷣs efficiebãtur hoies magis ydonei ad ꝑcipiẽ
da ⁊ intelligẽda ſacr̃a fivei.¶ Ab illud qð obijcitur 40

qꝙ maioꝛ eſt illuminatio q̃ manifeſtat magis occul/
ta. d ꝙ illud habet veritatẽ ceteris p aribꝰ.ſed aliqᷓ
illũinatõ adeo pᷣt illuminare ad.vidẽdũ rezʒ manife⸗
ſtã ꝙ excedit illꝗ q̃ illuminat ad cognoſcẽdã reʒ oc⸗
cultã.ſicut viſio patrie excedit fidẽ. Põt etiã alit di-
ci ꝙ occultũ aliquid dicit᷑ duplicit᷑.vel a ꝑte cogno/
ſcẽtis. vel a ꝑte rei cognite.Cũ g dicit᷑ ꝙ maioꝛ eſt i /
luminatio qᷓ facit cognoſcere magis occultum.ddm
ꝙ ſi intelligatur a parte rei cognite tunc habet ve⸗
ritatem. vtpote ſi illud quod erat occultũ faciat ma-
gis manifeſtum. Si vero a parte cognoſcentis hoc
modo non babet veritatem in pꝛopoſito.quia fides
pꝛecedẽtium aduẽtum xpᷣi non faciebat de mag oe
culto magis manifeſtũ.immo qð erat occultuz in ſe
remanebat occultũ ipᷣi cognoſcẽti.¶ Av illð qð obꝛ 41

ꝙ maioꝛ ẽ illuminatõ ꝗᷓ fac pcognoſcere futura qᷓ qͥ
fac rememoꝛari pᷣtcrita.dð ꝙ verũ ẽ de ill pᷣteritis qʒ
ſbiacent hũane ↄſideratõi. Oe hij s aũt qᷓ ſũt ſupꝛa
rõnẽ veritatẽ nõ hʒ. De talibꝰem̃ ↄſueuit dici ꝙ no

ſolũ pphᷣia futuroꝝ.ſcd etiã pᷣteritoꝝ.ſic ꝓphetauit

moyſes cñ dirit. In pncipio creauit ve cel Ttern

ptiluen

tge
enot⸗
ſeiden
uiſcte
iufnlon
Enietoß⸗
f
ſatoſet
cicdthn
mologs
Nerdoi
ſiith
mtopern
innef
Ntardi⸗
aotamg
Nesdoce

ſuin
ena
Nuoſtu
iuceſct
fuckne⸗
NNtd
nn
na
ienip
Nunblt
Irnaua
hlaue⸗
(NRe⸗

upße
eti
ſnnl
ſ

aſe
Got
fitenee
gecreſcre
Jenen

oanteh
igit
Montudt
Gecetae
Apbirc
nlſci
ſigin

ümin

.

uihefrtic
chlintirtna
tüseuin
Ki änes
aichtic
umns zan⸗

antſtsil

Nitrſnſen
toncürun
vonusendt,
Ptergenüin

iccliau

8

Git güden
ſichmen
srfumn

cdriihi,

6
7

lwohiti

iugen

S=S=

=

önunrin
Hetteiſui
sfifnnin

fngcun

4

Et elizabetb Luce.ſ. Beata ꝗᷓ credidiſti ⁊c. reſpe/
ctu taliũ ẽ fides.ꝑ fidẽ em̃ credit᷑ꝙ deꝰfuerit bõ pal

ſus ⁊ moꝛtuꝰ.⁊ ꝙ reſurrexerit tercia die.⁊ h̊ excedit

nãle iudiciũ.nec ad huiꝰ cognitõem ꝑuenire pᷣt hõ ꝑ

ca q̃ ſẽeſu cognouit ſ ꝑ ea q̃ dñs inſpirauit. Ande qᷓ;/
uis fides nr̃a ſit pᷣteritoꝛũ.potiꝰtñ dici dʒ diuia illu/
ꝗ⁊ minatio qᷓᷓ dicat᷑ pᷣteritoꝝ rememoꝛatio¶ Ad illud
qd obr̃ ꝙ illuninatõ pᷣcedẽtiũ magis cõicat᷑ qᷓ illũi/

Ad illud

natio ſequẽtiũ.dð ꝙ ̊ accidit.ſic lucerna poſita ſuꝑ
cãdelabꝛũ magis illuminat ꝙᷓ ſi multe ponerent᷑ ſbᷣ
modio.pꝑ hũc modũ paciã Job ⁊ thobie plures mo
uet ⁊ dirigit ad veritatẽ qᷓ patiẽtia multoꝝ alioꝝ q;
rũ virtꝰpłclaruit apð deũ.Et ᷣm iſtũ modũ illumi
natio patrũ pᷣcedẽtiuʒ magis cõicat᷑ ꝙᷓ illũinatõ ſe/
quẽtiũ.qꝛ ſequẽtes a poꝛibꝰaccipiũt exẽplũ bñ viuẽ⸗
di ⁊ credẽdi.nõ ecõuerſo.ſicut diſcipulꝰdoctrinãꝗ ac-
cipit a mgro.Qui ſi bonꝰeſt pᷣt dicẽ cuʒ dauid.Suꝑ
oẽs docẽtes me intellexi ⁊c̃.
QAucſtio.i. f
Atrũ fides creuerit qᷓtũ ad ſẽſus certitudinẽ: Et ꝙ;
ic vr. Certiꝰ aſſẽtit᷑ ei qd clariꝰ cognoſcit᷑.ᷣ fides ſʒ
diuerſitatẽ tpm ꝓfecit in claritate cognoſcẽdi. i cer
titudie aſſẽtiẽdi.: ¶ Itẽ tãto certiꝰaſſẽtit᷑ ei quãto cer
tioꝛ eſt in ſe.ſᷣ nccriũ certiꝰẽ q; ↄtingẽs.&̊ fides q̃ eſt
de ncẽrio certioꝛ ẽ qᷓ; fides q̃ ẽ de cõtingeti.ſ fides qᷓ
credimꝰxpᷣm eẽ paſſũ ẽ de nccrio.fides q̃ crediderũt
xp̃m eẽ paſſurũ fuit de ↄtingẽti. certioꝛ ẽ fides poſt
aduẽtũ poich ante⸗ & deſt ali⸗
pluribꝰ teſtibꝰ firmat᷑.ſᷣ fides ecclie pluribꝰ teſtibꝰ
ↄfirmata eſt qᷓ; fuerit fides ſynagoge.ſiue qtũ ad mi
rabilia.ſiue qtũ ad martyria.ſiue qtũ ad phaꝝ ora
cula.¶ Itẽ q'to fides firmiꝰ adheret tãto certioꝛ ẽ.
quãto fides eſt deuotioꝛ tãto firmiꝰ adheret.ſᷣ ſᷣm
diuerſitatẽ tꝑm creuit fidei deuotio.& creuit ipᷣius fi
dei certitudo. Oꝛ ãt vᷣm diuerſitatẽ tꝑʒ fidei deuotõ
creuit manifeſtũ eſt.q;ꝛ deuotionẽ ipᷣiecclłie adiuuat

ſynagoga.vt pʒ in cãticis q̃ſi ꝑ totũ ſᷣm ꝙ gloſe exo
nũt.⁊ Bipᷣm expᷣſſe videri pᷣt in choꝛis martyꝝ.virgi

n. 2 ↄfeſſoꝝ.qͥ ampliꝰ abũdat pꝰ xpᷣi aduẽtũ ꝙ ate.
DSʒz ö. tota certitudo ipᷣiꝰfidei pendet ex diuina ve/
ritate dictãte.vᷣ ipᷣi diuie veritati dictãti nlła oino pᷣt
accreſcere certitudo.S ꝑi rõne nec ipᷣi fidei aſſẽtienti.
Item cognitio fideieſt ↄfoꝛmis diuie pᷣſciẽtie a q̃ re
cepit ilumiatõeʒ. ̊ diuia pᷣſciẽtia eque certa ẽ de fu⸗

turo anteqᷓ; eueniat.ſicut ⁊ de pᷣterito poſtꝙᷓ euenit.
vr̃ ꝙ fides patrũ pᷣcedẽtiũ aduẽtũ xpᷣi habebat ta

tã certitudinẽ quãtã bʒ fides coꝝ qͥ ſt ſſecuti. Itẽ

eque certa eſt ipa fides ð eo qð cognoſcit ſic ⁊ ꝙghia

Sʒ ꝓpbia eſt diuia inſpiratõ reꝝ euentũ ĩmobili wri

tate denũciãs.q̃ adeo eſt certa de futuro.ſicut ⁊ de

terito. Añ ⁊ futura frequẽter annũciat ꝑ modũ pᷣte/
riti. pi rõne vr̃ ꝙ ⁊ fides in pluribꝰpatribꝰ pcedẽeti
bus aquẽtũ xpᷣi eque certa fuerit ſicut ⁊ in ↄſequẽti/

bus. ¶ Itẽ ſicut in fide nr̃a nullꝰcadit erroꝛ.nlłla du

bitatio. ſic nec ĩ fide pᷣcedẽtiũ patꝝ.ſi &̊ albius dꝛ qd
nigro eſt imꝑmixtiꝰ.⁊ certiꝰqð remotũ ẽ ab omi du
bitatõe.⁊ eque erat remota fides antiqͥꝝ patꝝ ab er

„ 7

tẽ tato certiꝰeſt aliqͥd quaãto

nem.
(NNDiſtinctio. xxvj. de pſe.
ſt ãt ſpes virtꝰ c. In pᷣcedẽtibꝰdetermiauit mꝗr̃ de pᷣma virtutũ theologi
p⸗plte intẽdit agẽ de ſcdᷣa videlicet de ſpe.Diuidit᷑ aũt ꝑs iſta in ꝑtes duas.i quarũ pma mgr̃ determi/
nat de ipᷣa ſpe ̃m ↄſideratõeʒ abſolutã oſtẽdẽs qͥd ipa ſit. In ſcdᷣa vᷣo determiat ipᷣa ſᷣm ↄſiderati

—

l R
———8——DMU —

roꝛc ⁊ dubitatione ſicut ⁊2 nra. equalit᷑ crat certa.S

fides nõ creuit q;tũ ad certitudinẽ.¶ Ne.dð ꝙ ð cer⸗

titudine fidei eſt loqͥ dupłr ſᷣm duplicẽ ↄpatõeʒ.loʒ

em fides comꝑari ad ipam veritatẽ dictatẽ.hʒ etiaã
comꝑari ad ipᷣm intellectũ aſſẽtiẽtes. Si loqᷓmur de
certitudine fidei ꝑ comꝑatõem ad veritatẽ dictãteʒ.

veritati ꝓpt᷑ ſe ⁊ ſuꝑ oia ſtatꝰeſt certitudis. nec hʒ ex

ſic certitudo nec babet minui nec augeri.qꝛ cuʒ ipſa
veritas diuia certiſſima ſit ⁊ falli nõ poſſit quãtũ cſt
cx pte rõnis dictãtis in fide quacũq; q̃ aſſẽtit diuine

illa ꝑte fides pficere in certitudine ſicut oſtẽdũt röõ⸗⸗

nes ad ſcam pꝑtẽ inducte.Si ãt loquamur de certi

tudie fidei ꝑ comꝑatõem ad ipᷣm credentẽ.ſic cõcedi
pᷣt ꝙ fides creſcit qtũ ad certitudinẽ.tũ ꝓpt᷑ clarioꝛẽ
cognitõem.tñ ꝓpter maioꝛẽ deuotõem. Illa em̃ fi/
des certioꝛ eſt q̃ aptius cognoſcit ⁊ deuotiꝰ acqͥeſcit.
Et qᷓ;tũ ad hec duo fides ſᷣm diuerſitatẽ tom creſcit

hm ꝙ dicit mgꝗr hug.de ſãcto vic.in li.de ſacris. duo

inquit ſũt ſm ꝗᷓ fides creſcẽ dicit᷑.cognitõ ⁊ affectus

Scum cognitoem fides creſcit quãdo erudit᷑ad ſciẽ

tiã.vᷣm affectũ vero qñ ad deuotõem excitat᷑.⁊ robo

rat᷑ ad ↄſtãtiã.⁊ vtroq; mõ crcuit fides ᷣm diuerſi / H

tatẽ tꝑm. Oꝛ em̃ creuerit qᷓtũ ad deuotõem ſatis oñ
dũt martyrũ paſſiões. q;tũ ad ſciam ſatis oſtẽdũt

doctoꝛũ eruditões. Vñ bugo dicit ꝙ illð ſignatũ fu⸗

it Mumc. xiij. de botro qͥ poꝛtabat᷑ in vecte de qͥ ait

ſic. Botrꝰſiquidẽ in vecte.xpᷣs in cruce eſt.cuiꝰmyni

ſtcriũ in ſacro duo ppli poꝛtãt.qͥ pᷣceſſerũt poꝛtaue/
rũt ſ̊ nõ viderũt.qꝛ pcedẽtes aduẽtũ eiꝰ ſacr̃a paſſio
nis ipᷣius poꝛtauerũt.ſed nõ oẽs ꝑ cognitõem intclli
gere valuerũt.Scdi aũt poꝛtãt ⁊ vidẽt.qꝛ fideles pꝰ

aduẽtũ xpᷣi ſacrẽm paſſiõis eius ꝑ fidẽ ſuſcipiunt.⁊ ꝑ

reuelatã cognitõem iã aꝑte cognoſcũt.ſic g pʒ ꝙ ⁊ ſi
certitudo fidei a ꝑte veritatis dictãtis nõ hʒ increm̃

tũ. babet ñ pſcc ex pte ipᷣius credẽtis.Et ſᷣm hoc
io ad qõnẽ ꝓpoſitã. Patet ctiã reſpõſio

patet reſpõ

ad obiecta.quia rõnes ad pᷣmã ptẽ ꝓcedũt ſᷣm vna,z

viꝗ. ⁊ rõnes ad ſcdam ꝑtẽ ꝓcedũt ꝑ aliã ſicut mani⸗

„ „

feſtũ eſt ꝑtractãti. Patet etiꝗ generaliter ex pᷣdictis
js ſit modus ꝓficiedi in ipa fide. Pꝛoficit em̃ fides
quodamõ extẽeſiue q;tũ ad articuloꝛũ explicatiõem.

pficit etiã intẽſiue q;tũ ad clarioꝛẽ illuminatõem.

ficit etiã radicatie qtũ ad certitudis ⁊ deuotõnis ad

beſionẽ.⁊ hoc dico reſpiciẽdo ad ſtatũ ↄmunẽ. Etꝑ
ↄſimilẽ modũ ꝓficere babet in codẽ hoie ⁊ etiã in di

unt᷑.Quidã em̃ fideles ſũt qui ſola pietate credẽ eli/
gũt.ſed vtrũ credẽdũ ſit vel nõ credẽdũ rõne nõ cõpᷣ
bendũt. Alij vero rõne appꝛobãt qð fide iã credũt.
Alij vero qð fide credũt.⁊ rõne appꝛobãt qð purifi

facit electöem. In ſecũdis ratio adiũgit approbatõ/
nem. In tercijs puritas intelligẽtie appꝛebẽdit certi
tudinem.Et ſic patet reſpõſio ad ꝓp oſitam queſtio/

„*

carũ videlicet de fide.iĩ bac

—, . „ —

onẽ relatã.ibi. Et ſicut fides ita ⁊ ſpes ⁊c. Dꝛima ꝑs poſſet diuidi in duas ᷣm duas notificatões quas ponit
Pꝛima ponit᷑ ibi.Eſt aũt ſpes virtꝰ.Scda ibi.Eſt etiam ſpes certa expectatio ⁊c. Scða vero ꝑs pᷣncipalis

diuidit᷑ in ꝑtes duas. In quarũ pᷣma determiat de ipᷣa ſpe ꝑ comꝑatõem ad alteriꝰvirtutis habitũ. In ſcöoa

1

uerſis hoibus ꝗ ſũt ſõᷣ eadẽ lege ſe ſe gradatim exco⸗
det ibus Pʒ fid ei pfectũ.Et hoc eſt qð dicit hug. ð ſa⸗
cto vic.ſᷣm increm̃ta fidei diuerſa genera hoiz iueni⸗/

cate mẽtis intelligẽtia exꝑpiunt᷑. In pꝛima ſola fides

——— . — —

Xhi- II

etermiat ð ipᷣa in ↄpatõe ad ꝓpᷣũ ſbiectũ.ibi. Pvſt h̊ ſußeſt iueſtigare. In pᷣma ꝑte duo facit. Pꝛin
ſpem ad ipᷣ am fidẽ ſᷣm ↄueniẽtiã.ſedo vo ̃m vifferẽtiã.ibi. diſtinguit tñn nn a ſpe. Silr ⁊ in ee
faẽ. pᷣmo inqrit vtrũ ſpes ⁊ fides fuerit in xpo. Scdo inqᷣrit vtrũ fuerit in illis pat nibus q fert in lymbo.ibi.
De antids vo patribꝰqͥ ad inferos ⁊c. De ſpe quid ſit. ä Labl.
a Eſt aũt ſpes vᷣtꝰ ⁊c.
Obꝛ.ſi bonu etnũ ẽ v⸗

nũ ſolũ.vẽ ꝙ male di tar. Entene; ſwpes B(de
cat plalit qᷓ eena boa Acerta expectatio future btitudis veniẽs ex dei nitio ſpei.

ſpant. Itẽ nliũ etxnu, Fratia ? ex mer in pcedẽtibꝰ. vel ipam ſpeʒ quã nã pit
tpale. ſ oẽ futux eit charitas.vłrẽ ſꝑatã.i.btitudinẽ eternaʒ.Sine merit
tꝑale.S cũ ꝑ ſpeʒ expe cem̃ aliqd ſꝑare nõ ſpes ſᷣ pᷣſũptio dicilt.
Hõ Etaere⸗ ſpeʒ 1 fidẽ ᷣm ↄueniẽtii. .
ꝛ in alia diffinitõe. v· ¶Et ſiẽ fides ita ⁊ ſpes ẽ ð inuiſibilibꝰ. Vñ Augu. Fi⸗ A
ban no erherei ve appellam earũ teri q nõ vident᷑ De ſpe q; dicitk. . Augſn
pter ̊ qr q ſit via in ſpes q vr ñ ẽ ſpes.Qd ei vidʒ qs.qͥd ſpat:qͥd attinet cincs
illa duo mẽbꝛa. videli ad ñ vidẽè. vł ꝗ credũt᷑ vłqͥ ſperant᷑ fidei ſpeiq; cõe ẽ.
cet int ſpũalia bõa et Comꝑat ſpeʒ ad fidẽ ᷣm differẽtii. ·⁰n· .
14 terug B dð ꝙ ſpes ¶ Diſtin guit tñ fides a ſpe ſiẽ vocabulo ita rõnabili dir
e * 4 oblectunmkn ferẽtia.Eſt em ſides malarũ rerũ ⁊ bonarũ.qꝛ ⁊ bona
Obiectũ at ipi ſipei ẽ credunt᷑ ⁊ mala.⁊ h fide bona nõ mala.Eſt euã fides
iz bonũ eternũ 1 gio ⁊ pteritarũ reꝝ ⁊ pᷣſẽtiũ ⁊ futuraꝝ.Credimꝰ em̃ moꝛtẽ
rioſuz. Hoc ãt eſt du xpi q iã pterijt. credimꝰ ſeſſionẽ q̃ nũc ẽ.credimꝰvẽtu⸗
plex.ſ.creatũ ⁊ ireꝛtu rũ ad iudicadũ qͥd futurũ eſt. Itẽ fides ⁊ ſuarũ reꝝ ẽ
3 reſberu veriuſch eſ ⁊ alienaꝝ. Nã ⁊ le qͥſq; credit eſſe cepiſſe nec fuiſſe vvrii
ſperi b ntaci Et ſepiternũ. Et alia atz alia ñ mõ alijs hoib'mulia?
ʒ ̊ dupir p⸗t itelligi pᷣdicta diff. Et ſi ſtelligatde bõo ĩcreato tũc ſpes dẽ expectare et᷑na boa q̃ qͥdẽ qtũ ẽi ſe
curr̃t ſine pᷣncipio ⁊ e⸗ Si ãt itelligat᷑ bõo creato tẽ dẽ expectare bõa et᷑na.i.ppetua.Atꝛoq;ʒ tñ mõ plalit

d expectare bõa et᷑na. ñ qꝛ pla ſt bõa ſũma.ſᷣ qꝛ bonũ etnũ qð ẽ ipᷣa imẽſa bonitaſ oia bõa excellit ꝑ ſui eminẽꝰ

tiã. ⁊ bonũ ppetuũ qd ẽ btitudo creata oĩia bõa ↄpᷣbendit ꝑ eqͥpollẽtiã. Jõ płalit᷑ dic et᷑na.ñ ꝓpt᷑ et᷑nitat mlti -/
tudinẽ.ſj pt᷑ boni expectati oimodã plenitudinẽ.Ad ills qd obꝛ ꝙ ẽ expectatõ boni futuri.dð ꝙ nihil ipedit
agliqð bonuʒ eẽ eternũ in ſe ⁊ tpalit᷑ ab aliqͥ hꝛi in pimo.⁊ ſic ẽ in mercede q̃ expectat᷑ ꝑ ſpeʒ ꝙ eterna ẽ in ſe.et
ti futura ẽ expectãti qͥ ad eã nõdũ ꝑuenit.Ad illð qð qꝛ q̃ dria ſit int illa duo mẽbꝛa. dð ꝙ pmũ mẽbꝝ expli
cat᷑ ꝑ ſcom qͥd ibi ponit᷑. vt ſit ſeſꝰ ſpnalia.i.et᷑na. Ael pᷣt dici ꝙ ꝑ hãc dr̃iaʒ ſpũalia. diſtiguit᷑ ſpes ab affectõe
nãli p ãt ꝙ dẽ et᷑na diſtiguita vtuteę cardiali.⁊ tãgit ppa rõ ſpei q ẽ in bonũ ſbᷣ rõe ct᷑ni. Al pᷣt dici ꝙ ꝑ Hᷣ qð
dẽ ſpnalia tagit᷑ obiectũ gñale qͥd bʒ roeʒ mal.ᷣʒ ꝙ ↄſueuit dici.q; ſpeſ q̃dã ẽ venie.q̃dã gẽc.q̃dã glie. Deꝛ dᷣ ãt
qò dr̃ ecnũ tãgit᷑obiectũ. ꝓpꝛiũ ⁊ foꝛmale ſiue motiuũ ⁊c. b Eſt etiã ſpes certa expectato future btitudis veni
ens ex dei gia. Cõtra.qꝛ ᷣm qꝙ dic phs. Peccat qͥ diffinit qð ẽ in motu ꝑ id qð ẽ in qͥete ⁊ ecõuerſo.ſed expe/
ctare ẽ qͥeſcẽ. ſpare qdãmõ ẽ tẽdẽ i rẽ ſpatã. g male diffinit ꝑ expectatõem. Itẽ ois notificatõ dʒ dari ꝑꝗꝓpꝛia.
sgbtitudo ? gra ⁊ terita ſt᷑ ceter vtutibꝰ cõia.̊ icõueniẽter ſpes diffinitꝑ illa. Juxta h̊ qr. Cũ vniꝰ rei ſit vnũ
cẽ ⁊ ita vna diffiꝰ.quõ differt pᷣdicta notificatõ ab alijſ notificatõibꝰqᷓ ↄſueueft aſſignari 8 ſpe. Re dð ꝙ ſpes ẽ
nomẽ affectõis. 1 6 nomè vtut. Scom qꝙ ẽ nomẽ affectõis ſic diffinit᷑ a1 pHhᷣo. Spes ẽ ſuſpitõ futuri boni. Se
cuid ãt ꝙ ẽ nomẽ vᷣtut/ ⁊ noiat bitũ ſic hʒ diffiniri ⁊ notificari ꝑ fuũ actũ.Actꝰ ãt ille duplr pᷣt ↄpꝑari.Alad ob
lectũ tĩ. Et ſic illa dif mgri. Spes vtꝰqᷓ ſpnalia ⁊ et᷑na boa ſpãt᷑. Al ad obiectũ vład pᷣncipiu.Ct ſic illa
baymois. Spes ẽ certa expectatõ future btitudis veniẽs ex ga ⁊ meritꝭ. Ael ad obiectũ hitũ paãbulũ.2 ſic
Silla Aug. ci. dei. Spes e vtoq̃ qͥs ſe ad illò qd credit puẽtuꝝ pᷣſumit. Alit ãt pᷣt aſſignari diſtinctõ int iſtas
tres notificatõts.qꝙ pᷣma ſit foꝛmalł data ꝑ genꝰ⁊ drias.Scðᷣa calis data p actũ ⁊ cʒʒ. Tercia vᷣo ꝑtiʒ cal ꝑtiʒ
foꝛql.qꝛ datp obiectũ ſpei ⁊ aliã pãbulã vtutẽ.ſcʒ fidẽ q̃ tagit᷑i vbo credẽdi.Ad illð & qͥd obꝛ.ꝙ expectatũ ? q
el.dò ꝙ qᷓ;uis ſit qeſ coꝛpis.tñ ẽ qdã ſollicitatõ mẽt.Qui ci expectat. aduẽtũ ðſiderat expectati.expectatõ vo
ſʒ ꝙ ponit᷑i diffinitõe ſpei ñ ẽ expectatõ coꝛꝑalſᷣ mag mẽtal.qᷓ qᷓdã imagiatõ ⁊ ꝓtẽſio reſpctũ finiſ aſſeqndi.

Ad ills qd obẽ ꝙ ̊ notificatõ data ẽ ꝑ cõia. d q; illa cõia ʒ ꝙ, h ponũt ſt ap ppᷣata Mã btitudo b laeſer
ici

—— 2 —

rõe vltie dotqᷓqdẽ ẽ pfecta tẽtõ coꝛrndẽs ipi ſpei.⁊ ea rõe ꝗᷓ noie btitudis ſtelligim bonũ ercelles ꝛ ide
Sũr merita ⁊ gra eidẽ appꝛopãt᷑ put iũgũt᷑ ĩſił. Gfa. n. reſpicit di benignitatẽ ⁊ miaʒ. merita vo dei ciſtateʒ
⁊ iuſticiã.qm̃ vo vtutis ſpei ppᷣe ẽ vtrũq; reſpicc vt libẽt a deſpatõe ⁊ pᷣſũptõe ꝗᷓ ſolũmõ alteꝝ ituẽt.iõ pꝛie
ↄuẽit ipᷣi ſpei q̊d dr̃ veniẽs ex gra ⁊ meritis.mcritis iq; pᷣcedẽtibꝰ.vłi ꝓpoſito.i.i radice vlł vſu ſic i pᷣœ
oñſũ fuit. & Et ſiẽ fides ita et ſpes ẽ iuiſibili. vr̃ flin dicẽ qꝛ ſi fides ct ſpes cõicant iĩ obiecto. ſt eade vᷣtus.
Itẽ i tꝑalibꝰita bñ pᷣt qͥſſpare pecuniã quã vidʒ qᷓ pecuniã quã ñ vidʒ. ꝑi roe ĩ ſpualibꝰ.g ſpes ñ dʒ dicieẽ
Z iuiſibil ibꝰ. Itẽ ſpes reſpiẽ ipʒ affectũ.viſiblłe ãt et juiſibłe reſpiẽ itellectũ.& ſi obiectũ et bitꝰreſpicit cade⸗
potẽtiã.male dr̃ ſpes eẽ iuibibil.g. dðᷣ qyl etnis bõis pfctẽ vidẽ ẽ viuẽ ſic dic Nug.ꝓpt q̃d dr ob. xvij. Hẽ
vita etna vt cogno.te veꝝ duũ ⁊c. Hõ reſpctũ eoꝛũdẽ ſonaliũ bonoꝝ ñ vidẽ et ñ hr̃e ſe mutuo ↄcomitãt᷑. Om̃ g
ſpes ẽ dᷣ ñ hitl.q; nemo ſpat illð qᷓd hʒ vᷣ illꝭᷣ qᷣoR babẽdũ ẽ.i reſpctũ et᷑noꝝ bonoꝝ ñ hitũ ẽ ñ viſuz. hic ẽ ꝙ mig
die ꝙ ſic fidesv ð iuiſibilibꝰita et ſpes. Et hᷣ ẽ dria ꝙ fides ẽ ð iuiſibilibꝰ ʒʒ e ſt iuiſibilia.ſpes at ð iuiſiblibꝰ
ßʒ ꝙ ſt ñ hita hnda.Et ꝑ G̊ pʒ rñſio ad obiecta.As ill ei qͥd pᷣmo obẽ ꝙ cõicãt ĩ obiecto.ddð qꝙ ñ ſb eadẽ roe
reſpiciũt illð obiectũ ſᷣ ſp alia et alia.Av ill qͥd obr̃ ꝙ ĩ tgalibꝰbñ pt qͥs ſpare qd vidʒ. ct i ſpiritualibꝰ. dðᷣ
ꝙ ñ ẽ ſiłe.qꝛ vidẽ coꝛpalia ñ ẽ illa hr̃e.ſᷣ bõa et᷑na vidẽẽ i la pdſſidc. Ad ill q̊d obr̃ ꝙ muiſible reſpicit intelle⸗
ctũ.dð ꝙ verũ ẽ ſo rõe ſuiſibil.nibilominꝰpᷣt reſpicẽ affectũ ſᷣ rõne nõ babiii·

N St aũt ſpes virtꝰq̃ ſpũalia ? eterna bõa ſpe 2 Pꝛaa dif ſtei
ratur.i.cũ fiducia expectãtur.' Eſt etiaʒ ſpes b. Scda difi /

9
ſicr
Pon
nni
lut

—

ſcor⸗

—
SE—

E
See⸗

— ——

Orgintft
ani en
mdfi
Vremetl
ffni⸗

=
—
=

—☛

—
E
= =—
= =

—- nk ͦ

—
=

S
S
=

=
—
=
=S
— .

—
S=
=
ð

5

—

*

.
. R

—

d¶ Spes at nõ niſi bomaꝝ rerũ ẽ. nec niſi futuraꝝ.⁊ ad eũ ꝑtinẽtiũ qui eaꝝ ſoem gerere phibet Cõtra boc *

obijcit᷑ pmo rõne pᷣmi mẽbꝛi.qꝛ dic poeta. bũc ego ſi potui tatũ ſpare doloꝛẽ. ſpes eſt malarũ rerũ. Iteʒ ſic
quis expectat ꝓpꝛiã exaltatiõem ita expectat aduerſarij ſui ↄfuſionẽ.g ſic expectat bonũ ſuum.ita expectare

ſᷣt malũ alienũ. Itẽ obijcit᷑ ↄ ſcᷣm mẽbꝛũ qð dicit nõ niſi futura
ſcito. ſi ſpes nõ eſt niſi rer futurarũ.nullus pᷣſcitus bʒ ſpem.

8

.

que ad religionẽ ꝑtinẽt. verum etiã de angelis credi⸗

mus. Spes aũt nõ niſi bonarum rerũ eſt. nec niſi fu
turaꝝ ⁊ ad eũ ꝑtinẽtiũ qui eaꝝ ſpeʒ gerere ꝑhibet᷑.
Inquirit vtꝝ ſpes ⁊ fides fuerit in xpo. d

¶Poſt hec ſuꝑeſt inueſtigare vtruʒ fides ⁊ ſpes in xpᷣo

ęe fuerint.vnde tractatus iſte ſũpſit exoꝛdiũ? Quibuſ/

j. cop. xiij.

põ. xxx.

dã nõ indocte videt᷑fidẽ virtutẽ ⁊ ſpem in eo nõ fuiſſe
ſicut in ſãctis iã beatificatis vel in angelis nõ ſũt.⁊ tñũ
ſãcti credũt ⁊ ſperãt reſurrectõem futurã.⁊ angli ean⸗
dẽ credũt.nec tamẽ in eis fides vel ſpes virtus eſt.qꝛ
et deo ꝑ ſpeciẽ ↄteplãdo fruunt᷑.⁊ in dei verbo reſurre
ctionẽ futurã ſiue iudiciũ nõ ꝑ ſpeculũ in enigmate ſʒ
pᷣdlariſſime inſpiciũt.Si em̃ qꝛ credũt reſurrectõeʒ fu⸗
turã. ideo verũ eſt eos fidẽ habere.ergo ea cõſũmata
poſt iudiciũ ſimiliter et fidẽ habere dicẽtur qꝛ credent

eam pꝛeteritã.Sed ſicut tũc credẽt.nec tamẽ fidẽ que

fideles facit habebũt.quia nõ credẽt abſq; ſciẽtia que

nõ erit enigmatica ſed ꝑ ſpeciẽ.ita ⁊ modo credunt ct

ſperãt reſurrectõeʒ.nec tamẽ fidem habẽt.quia credẽ

do cognoſcũt. Venit em̃ eis quod ꝑfectũ eſt ⁊ euacua
tũ eſt quod ex parte eſt. Venit em̃ cognitio.⁊ euacua⸗

ta eſt fides. Venit ſpecies ⁊ deſijt ſpes.Ita ⁊ xpᷣs in qͥ

fuerũt bona patrie credidit quidem ⁊ ſperauit reſurre

ctõem tercia die futuraʒ.pꝛo qua ⁊ patrem oꝛauit. nec

tamẽ fidem virtutẽ vel ſpem habuit.quia nõ enigma
ticam ⁊ ſpecularẽ ſed clariſſimã de ea cognitioneʒ ha/⸗

buit.quia nõ ꝑfectius eaʒ cognouit pꝛeteritã qᷓ; intel/

lexit futuraʒ. Sperauit tamẽ chꝛiſtus ſicut in pſalmo
ait. In te domine ſperaui.nec tamẽ fidẽ vel ſpem vir⸗

Itẽ obꝛ ð terciũ n

ñ. qꝛ btitudo nõ eſt futura nec habeda a p.
ẽbꝛũ q̊ dicit᷑ ad eũ ꝑtinẽ
tiñ.qꝛ luc.vlti.dicitur

Mos aũt ſperabamꝰ
q ipᷣe eẽt redẽpturus
iſrł.g ↄtingit ſpare bo
nũ cõe.nõ & tin ſpes ẽ
reſpectu boni ꝓpꝛij.
Itẽ Aug. diẽ ꝙ ð ne
mine deſpeꝛãdũ ẽ dũ
eſt in via. ßᷣ de quo cõ

tingit deſpare. ⁊ ſpa/

re.& vr ꝙꝙ de alio ↄtin
git ſpare. Itẽ cũ fides
⁊ charitas pñt nõ tm̃/
mõ eſſe de bonis ꝓpꝛi
is ſ̊ ⁊ de bonis coibꝰ.
q̃re nõ ſilr eſt hoc reꝑp
ire de ſpe. R. doõm qꝙ
ſpes eſt reſpectu futu
ri.reſpectu futuri bo/
ni.⁊ reſpctũ futuri bo/
ni ꝓpꝛij ſjᷣm ꝙ accipit
ꝓpꝛie ꝓ ipᷣa virtute.

quãtũ diſtiguit᷑ a gau
dio ⁊ doloꝛe ⁊ ↄuenit
cuʒ amoꝛe.qꝛ ille due
affectões ſũt reſpectu
pᷣſẽtiũ.vᷣ iſte due reſpe
ctu futuroꝛũ. Reſpe/
ctu boni eſt inq;tũ di⸗

ſtiguit᷑ a timoꝛe. quia
timoꝛ eſt reſpectu diſ/

cõueniẽtis.ſpes autẽ

reſpectuↄueniẽt.Re
ſpectu boni ꝓpꝛij eſt

inq;tũ nõ ſolũ diſtin/

guit᷑ ab alijs affectõibus ſed etiã inqtũ diſtinguit᷑ ab alijs virtutibus. vtpote a credulitate fidei.ipᷣa em̃ ſpes
ſeedi cx gratia ⁊ meritis.Et qm meritũ ñ affecurat de btitudine niſi eũ qui meretur.qꝛ vnicuiqʒ retribuet᷑

m mernita ſua.binc eſt ꝙ ꝑ virtutem ſpei nemo ſperat niſi ſibi.⁊ p̃m H̊ pʒ c illa dria quã aſſignat Aug. inter
fidẽ ⁊ ſpem recte ⁊ ↄuenieter aſſignat᷑. Sumit᷑ em̃ ſpes ꝓpꝛie p ipᷣa virtute.Si aũt accipiat᷑ ſpes cõiterꝓ ip

„

ſa ſuſpitione.ſic pᷣt eſſe nõ tm̃ boni ſᷣ etiã mali. ⁊ ſic accepit poeta.Et ꝑ boc pʒ reſpõſio ab pᷣmũ obiectũ. Ille
em̃ ẽ extẽſus ⁊ impropꝛius modꝰaccipiẽdi ipᷣam ſpeʒ.Si vero ſpes dicat᷑minus ⸗

ctatione boni. ſic pᷣt eſſe expectatio nõ ſolũ ꝓpꝛij boni ſed etiã ↄmunis.

Et ſic accipi

muniter de quacũq; expe/
F luce vlti.⁊ etiã ab Aug.

Et ꝑ ̊ pʒ Reꝰ ad illas duas auctes. Pꝛout aũt gccihir pheie p ipa ſpe que eſt expectatio veniens ex gra ⁊ me

ritis. ſic non eſt niſi reſpectul ppꝛij boni.qꝛ nemo reddi
mile de fide ⁊ charitate.Et ꝑ hoc pʒ reſponſio ad vltimo obiectum.Ad illud vero q
futurarũ rerũ.ſic pᷣſciẽs non hʒ ſpem.dð ꝙ futurũ dicit᷑ duplr.vel qᷓ;t
ad euẽtũ dicit᷑ futurũ qð cuenit.Otũ ad oꝛdinẽ dicit᷑ futurũ qð eſt oꝛ di rũ di eue
pectu expectatõis. Et boc vltimo mõ dr̃ ſpes eẽ futuroꝛũ.ipᷣe aũt obijcit ꝓut accipit᷑ pꝛimo
e

tũ ſimplr non re Et he 1 ut obycit. epit p⸗
uibuſdã nõ indocte vidt᷑ fidẽ vᷣtutẽ ⁊ ſpem in eo nõ fuiſſe ⁊c. Obijcit᷑õ pᷣmuʒ.

mõ.⁊ ideo non valz.

—

ũ ad euẽtũ.ve

ſecurus de ſalute niſi ꝑ merita ꝓpꝛia.ideo non eſt ſi⸗
ð obijcit᷑ ꝙ ſi ſpes eſt tm̃
lq;tũ ad oꝛdinẽ. Mtum
dinatũ ad veniedũ.vel futurũ die euẽ·

qꝛ in x In te dñe ſpaui ⁊c.d in glo.h oc r in pſona xpᷣi.̊ xpᷣs habuit ſpem. Itez Hᷣ vr̃ rõne.quia xpᷣs fuit ſik
viatoꝛ ⁊ ↄpꝛebẽſoꝛ.⁊ inntũ viatoꝛ deficit ſibi ſtola coꝛpis.ſi ẽ̊ xpᷣs fuit ꝑfecte viatoꝛ ſic ⁊ ꝑfectꝰopꝛebenſoꝛ.

vr ꝙ vebuit bẽe oĩa dona grarũ ⁊ oẽs vᷣtutes q̃ reſpiciũt ſtatũ vie. Itẽ
&r Apoca. vj.ꝙ dictũ ẽ eis ꝙ expectarẽt adhuc modicũ tp̃s.& ſi ſpes ẽ expectat
expectãt gloꝛificatõeʒ ſuoꝝ coꝛpoꝝ q̃ ẽ q̃dã ꝑs btitudi en o
cit Augu.ꝙ aie ꝓpt᷑ deſideriũ coꝛpoꝝ retardant᷑ neoino ferant᷑ in ſũmũ celũ.
babeãt ſpem. ðr em̃ pᷣma Pet᷑.j.in quẽ deſiqerãt angli
eodẽ pᷣ t eẽ ſpes de q̊ͥ ⁊ deſideriũ.vr̃ gq a ngli ſperẽt.
nrᷣa ⁊ btitudie.ſi ̊ hãc expectãt ⁊ nõdũ habẽt.vẽ ꝙ babcãt ſpeʒ.¶

*

Itẽ obꝛ ſcᷣm ð ſãctis iã btincatis.quia
nis.reſumẽdo em̃ coꝝꝑa ꝑfectiꝰↄtẽplabunt᷑. Oꝛ ſic di
Sobꝛ Z terciũ. qꝛ vr ꝙ angli
pſpicere.Deſideriũ aũt eſt reſpectu nõ habiti. ſi de
G dð ꝙ ſiẽ diẽ mgi.nec xpᷣs nec Ki beate

g& nec ãgeli ppe loãndo babẽt ſpes. Rõ buiꝰ ẽ.qꝛ ſpes eſt expectatõ pᷣmij ſat.oẽs ãt hij pᷣdicti ſbᷣale pᷣmiũ bßitt. nin
2 5 ſenhe en dicta. Alia at rõ ẽ qꝛ ſpes bʒ annerã fidẽ. fides at ẽ cognitõ enigmatica. Et qꝛ claritas viſi ither
onis diuie tollit oẽ enigma.ꝑ ↄñs euacuat fidẽ.⁊ euacuãdo fidẽ euacuat ipᷣaʒ ſpeʒ.⁊ ob hãc duplicẽ rõeʒ ſic ſeſe⸗
mꝗltipi dr i la ↄueniẽt᷑ vr̃ nec xpᷣs nec ſãcti nec ageli bti babeãt ſpeʒ.Ad rões ãt ad oppoſitũ rñdet᷑ facilit᷑ io
pꝓ eo ꝙ ſʒ in eis nõ ponat᷑ ſpes ꝓpꝛie dicta ᷣm ꝙ eſt expectatio pᷣmij ſhalis.põt tamẽ large accipiendo ſpem op
ꝓ quacunq; expectatõe videlicʒ ſtole ſce ⁊ alicuiꝰgaudij accñtalis poni in xpᷣo ⁊ angelis ⁊ aiabꝰbtis. Sed zhes
quare ſpes virt?ꝰ nõ ẽ =DM è? ng
reſpectu pᷣmij acc̃ta tutẽ habuit.qꝛ ꝑ ſpeciẽ videbat ea que credebat. rtt
lis b ſbal. ⁊ quare etii ( IJnquirit vtrũ ſpes ⁊ ſides fuerit in iſtis patribꝰ qͥ v
in ſãctis euacuat᷑.hoc Iit in limb e Mre
meliꝰ infra manifeſta erüt imn umbo. .„H , ult.
bit cũ aget de cuacu/ ¶ De antiqᷣs vero ꝑatribꝰq̃ apud inferos vſq; ad paſ- f. Nro⸗
atione virtutũ. Ad il ſionẽ tenebãtur nõ incõgrue dici pᷣt ꝓ fidẽ ⁊ ſpem vir nann
lud tamẽ qð obꝛ ð de tutẽ habuerint.qꝛ credebãt ⁊ ſperabãt ſe viſuros deũ mop
ſiderio vo no en ſ· p ſpẽm qualiter eũ tũcnõ videbãt. qꝛ nõ patuit eis co Ontn
mile ð deſiderio ⁊ ſcrc. gnitio dei ꝑ ſpẽm ante paſſionẽ xpi. Qua cõſũmata a Kard
qꝛ ſpes eſt reſpectu ñ d ſi aſ 9 Nuhnn
teſt eſſe reſpectu hbabii· è „ U„ H” Tuled
ti vt ↄtinuet᷑ ⁊ tollat᷑ faſtidiũ.⁊ ſic eſt in angelis.Sitr ad illð qð obijcit᷑ de auẽte tõ.pſueuit dici boc dr de Nncz
xpᷣo rõe mẽbꝛoꝝ. Alia ſatis patẽt. f¶ De antiquis vero patribꝰ qͥ apð inferos vſqʒ ad paſſionẽ tenebãt᷑.nõ ckei
incon.dici poteſt ꝙ fidẽ ⁊ ſpem habuerũt.Cõtra.ſpes ſe ↄmetit᷑ ſtatui vie.ſed illi no erãt in ſtatu vie.g̊ nõ ba mlle
bebant ſpem. Item ſpes datur homini ad hoc ꝙ mereatur. ſi illi erãt extra ſtatum meriti.non videt᷑ꝙ ba/ ni
buerũt ſpem. Juxta hoc querit᷑ de aiabꝰ q̃ ſit in purgatoꝛio. Atrũ babeãt ſpem. Et ꝙ ſic vr.qꝛ adhuc nõ ha iri
bẽt aꝑtã viſionẽ ꝑ ſpẽm.& ſpes nõ eſt euacuata in cis.Sed ↄ hoc eſt qꝛ ipᷣi certi ſũt ꝙ nõ poſſũt dãnari. vr ncß
ip̃i nõ indigeãt fulcimẽto ſpei. Juxta hoc querit᷑ vtrũ demones aliquo mõ babeãt ſpem.:Et ꝙ ſic v. Oꝛ tutig⸗
dicit᷑ Job. xl. ðR bebemoth. Ecce ſpes eiꝰfruſtrabit᷑.̊ babet ſpem. Sed ð.ſciũt petm̃ ſun eſſe irremediabile.S gaen
S deſperãt.g̊ non babẽt ſpem.Et Aug.dicit de dyabolo.Et ad cumulũ dãnatõis ſue deſpauit.Rᷣꝰ.dðʒ ꝙ ſpes Cleitee
non tollit᷑niſi ꝑ ſſequẽs pꝛemiũ ⁊ ꝑ ↄtrariũ habitũ Et ſaãcti in lymbo.⁊ aie in purgatorio nec erqt aſſecutipᷣ ſtlizin
miũñ.nec inciderãt in cõtrariũ habitũ ſiue in defectũ.hinc eſt ꝙ ſpem babebãt ſicut dicit Beda.⁊ babet᷑ i.iiij. nerie
diſt. j. ꝙ patres in lymbo felici ſpe ingreſſũ ianue celeſtis expectabãt. Demones vo ⁊ alij dãnati qui hñt con eſntt.
trariũ habitũ ſpei.ſ.deſperatiõeð.ſpez habere nõ poſſũt.Similiter ſacti ⁊ bti aſſecuti ſũt pᷣmiũ ꝑ qdð ſpes eua/ ne
cuat᷑ ſicut infra manifeſtabit᷑. Ad illᷣ vero qð obijcit᷑ ꝙ ſpes ↄmetit᷑ſe ſtatui vie ⁊ dat᷑ ad meredũ.dð ꝙ ſan- ltipei
cti patres quodãmõ erãt in via ⁊ nõdũ ꝑuenerãt ad patriã.pᷣterea meritũ nõ reſpicit ipᷣaʒ ſpem vliter vᷣ ſᷣm Mucßan
ſtatũ. Ad illud qdð ob ꝙ aie in purgateuo certe ſũt ꝙ nõ poſſũt dãnari.duᷣm qꝙ hoc nõ eſt ꝓpter aſſecutõnem lihſire
gloꝛie.ſed ꝓpter ↄfirmatõem li.ar.qð eſt extra ſtatũ merẽdi ⁊ demerẽdi.⁊ illa ↄfirmatio nõ euacuat ſpes.qᷓ; nitge
uis ponat extra ſtatũ vertibilitatis ipᷣius li.ar.ergo ⁊c. Ad illud quod obijcitur de behemoth.dudm ꝙ ſpes Nia⸗
ibi accipit᷑ impꝛopꝛie ⁊ p expectatione dilatõis iudicij.in quo acrius q; mõ puniẽdus eſt.⁊ ꝓ expectatiõe di⸗ etri
lationc iudicij diutius conſtituẽci ſuꝑ peccatoꝛes.quoꝝ vtroq; fruſtrabit᷑ dyabolꝰ in die iudicij.⁊ cicius qᷓ; evitu
vellet iudicabit᷑.Et ex hijs patẽt illa dubia q̃ ſupꝛa de ſbiecto ſpei q̃ꝛebãtur. S „7 27 nin
NDiintelligẽtiã hui? ptis incidit hic qõ de vtu ſupꝛa rõem. ſic difficile eſt expectare qð eſt ſupꝛa om 4
P te ſpei.Et circa ipᷣius inquiſitõem dupłr ꝓ/ nẽ eſtimatõem.Sʒ pꝑ ſpem expectat᷑ ill bonum qð Achi⸗
jü Acedẽdũ eſt ᷣm ꝓceſſu ipius mgf̃i. Pꝛio eĩ nec oculꝰvidit.nec auris audiuit.nec ĩ coꝛ bominis teſpins
. queriẽ de ipa ſpe ſcᷣm ↄſideratõem abſolutã. Secũ aſcẽdit.& ſic fides eſt virtꝰ q̃ credũtur inuiſibilia. ſic babi
do quer t᷑ de eadẽ ſm ↄſideratõem relatã. Circa pꝛi vr ꝙ ſpes eſt virtꝰ qua expectãtur ineſtimabilia.h ẽ lupuſu
mü querũtur qͥnq;. Pꝛimo querit᷑ vtrũ ſpes ſit vi / bõa ſpnalia ⁊ eterna. qð maxime firmat aiaʒ ͤoſueg
tus gratuita. Scdo vtrũ ſpes ſit virtutis genus an ¶⁊ rectificat et delectat. illꝰ potiſſime bʒ rõem vtutis D
ſpẽs ſpãliſſima.Lercio querit᷑ vtrũ ſpes ſit virtꝰ car Fracucce. Nie dem̃ eſt habit? potẽtie regulatiuꝰ ⁊ c⸗ Rtont
dinalis an theologica. Quarto vtrũ aliqũ ſit virtus firmatiuꝰ qͥ fac iam aiaʒ gaudẽ circa ea qᷓ recta ſt litiol
infoꝛmis an ſempꝑ formata. Qvinſ aderi vtrũ in Sm ꝓꝙꝙ vult ph̊s. Sʒ ſpes eſt bmõi.ipᷣa em̃ ↄfirmat et nen
actu ſuo ſit certitudial an dubia. Queſtio.. a delectat ᷣm ꝙ dicit heb. vj. Yoꝛtiſſimũ habemꝰ? ſo⸗/ nene d
¶ Atrum ſpes ſit virtꝰ gratuita: Et ꝙ ſic vr Ro.viij. laciũ ꝑ qdð ↄfugimꝰad ppoſitã nobis ſpem quã ſicut it
ſpe ſalui facti ſumꝰ. Oò aũt nos fac ꝑucnire ad ſa / anchoꝛã.⁊c.Et ad Ro.xij. Spe gaudẽtes.vr̃ Sᷓ ma/⸗ i
lutẽillud pꝛecipue tenz rõem virtut/ gratuite.ſi ergo nifeſte ꝙ ſpes ſit in genẽ vᷣtutis gratuite.¶ Gʒ Z. nlla inn ne
ſpes eſt bmõi. eſt virtꝰgratuita.¶ Itẽ in wõ̊. Bene paſſi eſt virtꝰ.ſ ſpes eſt vna de q̃tuoꝛ pac iõibꝰ. m i ie
palacitũ eſt dño ſuꝑ timẽtes eũ et in eis qͥ ſæ. ſuꝑ mi. ꝙ dicẽ̃ Boetiꝰde ↄſoł.g ſpes nõ eſt virtꝰ. Pꝛeterea/ p . E
eiꝰ.ſᷣ qð reddit acceptũ deo vel eſt virtꝰ gratuita vel rarn illud qð dic phs. cũ tria ſint in aia. wotentie. tin l
habitꝰ excellẽtioꝛ ipᷣa.ſic babitꝰdoni vel habitudis. paſſiones.⁊ habitꝰ.virtꝰ nõ eſt in genẽ paſſiõis vᷣ in lm
Si g̊ ſpes nõ cõputat᷑ inter habitꝰdonoꝝ ⁊ btitudi/ genere habitꝰ.Si g ſpes nõ eſt virtꝰ.ↄſtat ꝙ nec vᷣtꝰ aulin
nũ.ncc ẽ eã ↄputari int᷑ babitꝰ vtutũ gẽtuitaꝝ. ¶ Itẽ Sratuital¶ Itẽ ſic ↄtingit expectare futura ſic ↄuenii e⸗
habit? virecte repugnãs culpe hʒ in ſe nomẽ vᷣtutis. rememoꝛari pᷣterita.ᷣ rememoꝛatõ ð pᷣtenitis nõ eſt fii
5ß ſpesvndiq; repugnat culpe.qꝛ repugnat pᷣſũptõni virtꝰ.nec circa eã ↄſiſtit aliq̃ virtꝰ ſpãlis. nec circa 8 nſin
2 Nipatönig 22,0

tẽ ſiẽ difficile eſt credere qð eſt expectatõeʒ futuroꝝ aliqᷓ vtꝰ ↄſiſtit. expectatio ſu t

lkfedg
gemtef
dtiſt
tuftifti
upactn
bͤbeg

rdagait
ſonintii
nſenreti⸗
nmtitin
Fcri
oſitdinif
n. Cebeil
ſeinmndni
onetaaie
Galkttein
dänaigni
jnüigeiſes
–
BherE3NR
rie
nauufh;
ðZDũ
ticdhn in

aczefinen
*“
uictonin
miuſßli,
iufimtiu

—

ruroꝛũ vłẽ ia ſpes vł pcedit ab ipᷣa.ẽ v ipᷣa ſpes

ñ babeat eſſe virtꝰ. ¶ Itẽ ſic ↄtingit ſpare recte ⁊ nõ
recte.ſic ↄtingit etiã timere recte ⁊ nõ recte.ſᷣ habitꝰ

qui dirigit aiam in timẽdo nõ reponit᷑ in geneꝛe vir

tutis vtpote timoꝛ. nec babitꝰq dirigit in ſperãto.
& ſpes etiã ſᷣm ꝙ nominat hbabitũ nõ eſt in genere/
tutis. ¶ Itẽ ois virtꝰmoꝛal ↄſiſtit circa bonũ ⁊ difi/
cile vt vult ph̊s. mito foꝛtiꝰgratuita.ſ ĩ expectatõ/
ne bonoꝛũ ꝓmiſſoꝛũ nulla eſt difficultas.& cũ ſpes ñ
ↄſiſtat circa difficile.nõ vr eſſe in genere vᷣtutis gra/
tuite. ¶ Itẽ nulla virtus gratuita in ſuo actu repu/

gnat ꝑfectioni meriti. ſed ſpes in ſuo actu ꝑfectioni
meriti repugnat. ex ipfectiõe em̃ ꝓcedit ꝙ quis ſßuit

deo ꝓpter retributõem futurã.quia ſᷣm ꝙ dicit berñ
Charitas pꝛemiũ non intuetur.ſi ̊ ſpes facit expe/
ctare retributiõem futurã.videtur ꝑfecttoni meriti
repugnare. nõ eſt in genere virtutis gratuite( R:
dð ꝙ nomine ſpei poteſt intelligi affectio animi. iu/
xta ũlud qð phᷣi ⁊ ſancti dicũt qtuoꝛ eẽ animi affecti
ones.videlicet.gaudiũ ⁊ doloꝛe.ſpem ⁊ timorẽ. Po
teſt etiaʒ nomine ſpei intelligi ipᷣa res expectata.iu/⸗
xta illud Thi.ij. Expectãtes beatã ſpem. Poteſt ni/
hilominus ſumi ꝓ babitu qui dirigit anime motũ et
aftcctũ in illud qdð expectãdũ eſt. ⁊ iſto tercio mõ di/
cendi ſpes non tm̃ eſt virtus gratuita.immo eti ã vᷣ/
tutũ gratuitarũ ſuſtentamẽtũ ⁊ anchoꝛa. Virtꝰqui⸗
dez gratuita eſt qm̃ in hoc ꝙ facit aiam expectare ea
que ſunt ſuꝑ oẽm eſtimatõem hbũanã.⁊ ea que ꝓmi/
ſit largitas diuina. facit oino confidere ⁊ inniti ſum/
me ⁊ immenſa largitati.ſicut fides facit aſſentire pᷣ/
me veritati. ⁊ charitas facit adherere ſũme bonita/
ti Et dum anima ipᷣi immẽſe largitati innitit᷑ ꝓpter
ſe et ſuꝑ oia rectificatur ⁊ ſuꝑ ſe eleuatur.⁊ deo acce-/
pta efficitur.neceſſe eſt &̊ ꝙ babitus quo mediãte fit
illud rõneʒ habeat gratuite virtutis. Et quia cũ aia
innititur ei qui non poteſt deficere.qᷓ;uis ipᷣa de ſe ſit
deficiens ⁊ vacillans.fũdat᷑ tñ ꝑ ſpem q̃ſi ſuꝑ firmã

petrã.Et ꝓpterea dixi ꝙ ſpes non tmmõ eſt in gene

re virtutũ gratuitaꝝ.ſed etiã eaꝝ anchoꝛa et ſuſten/
tamẽtũ. VUnde ↄcedẽde ſũt rõnes que hoc oſtẽdunt.
2 illud vero qð pꝛimo obijcit᷑ in ↄtrariũ.ꝙ ſpes
paſſio iã patet reſpõſio.quia nomẽ ſpei equiuoce
accipit᷑.videlicet ꝓ ipᷣa affectõe.⁊ ꝓ habitu regulan/
te ipᷣius affeccõis motiuũ. AUnde ſpes ſᷣm ꝙ eſt vᷣtus
eſt habitus gratuitus qui eſt pꝛincipiũ motꝰqͥ eſt ab
aia.paſſio ant mageſt ad aiaz. ⁊ m ꝙ motꝰcxpecta
tõis ſiue ſpei ab aia eſt.ſic pᷣt fieri recte ⁊ nõ recte ᷣm
imperiũ li.ar. Et qᷓ;tũ ad hoc habet circa ipᷣm attẽdi

11 Pfectio virtutis vel defoꝛmatio vicij. ¶ Ad illud qð

obijcit᷑ ꝙ ſicut ſe babet expectatio ad futura ſic reme
moꝛatio ad pꝛeterita.dm ꝙ non eſt vbiq; ſimile de

rememoꝛatòe pſᷣteritoꝝ ⁊ ð expectatõe futuroꝝ.Hõö

em̃ ſic conſiſtit rectificatio vel obliquatio aie pꝛinci/
paliter circa ea que ſũt pꝛeterita ſicut circa ea q̃ ſunt
futura niſi ex ↄnti. Virtus em̃ een is oꝛdinat
ad illð qdð agẽdũ eſt qᷓ; ad illð qð actũ ẽ.Alia diſſimi
lituto eſt.qꝛ rememoꝛatio reſpicit actũ cognitie.expe
ctatio aũt motũ affectiue.rectitudo aũt virtutis non
ſic attẽditur penes ea que ſũt cognitiõis ſicut penes
ca que ſũt affectõis. Ande etiaz memoꝛationi ᷣm ꝙ;

iungit᷑ affectõni annectit᷑ actꝰvirtutis vt pꝛudentic

vel penitẽtie vel cparitatis ſiue beniuolẽtie ſᷣm ꝙ re
coꝛdat᷑ pᷣteritoꝝ factoꝝ vt futura melius agat.vłpᷣ/

teritoꝝ maloꝝ yt voleat ita pᷣteritoꝝ beneficioꝛũ yt

ſpare bona pᷣſetia q̃ alieno mõ vidẽ

gratias agat. ¶ Ad illud qdobijci? ꝙᷓ timoꝛ non?ſt

in genere virtutis.etiã inq;tũ habitꝰ.gꝗ̊ nec ſpes.dðʒ

ꝙ non eſt ſimile. quia affectio ipius timor conſiſtit

in quadã retatõe.ſed affectio ſpci ↄſiſtit in qnadã ꝓp/⸗

12

tenſione. ⁊ ivco affectio timoꝛis plus babʒ de paſio
ne.affectio vero ſpei plus babet de actõe. Et qi ha⸗

bitus viꝛtutũ dirigũt aiam in actibus in qͥbus ↄſiſtit
rectitudo vite. iuxta illud qdð dicit᷑.ꝙ virtꝰ eſt bona

qualitas mẽt qua recte viuit᷑.hinc cſt ꝙ ſpes mag/
eſt in genere virtutis q́; timoꝛ Ex bac eadẽ cauſa pʒ

quare magis circa affectõem ſpei conſiſtit habitꝰvir
tutl qᷓ; circa aliarũ triũ affcctõnũ. Gaudiũ em̃ et do⸗
loꝛ quia bahẽt obiecta ſibi coniũcta.magis ſũt in ſu
ſtinendo. Affectio vero ſpci inter ceteras eſt qᷓ plus
habet de rõne agendi.⁊ que mag dicit motũ ab aia.
q; uis ⁊ ipᷣa ſᷣm aliquid ſui dicat paſſionẽ circa aiaʒ.
⁊ ſm illud nõ habet circa eã conſiſtere habitus vᷣtu/
tis.ſed magis ſᷣm ꝙ dicit rõeʒ motꝰ ⁊ ꝓtẽſionis ipiꝰ
aie in ip̃am rẽ ſperatã. ¶ Ad illud qd opponit᷑ꝙ ex/
pectare bonũ nõ ẽ difficile.dðʒ ꝙ ſicut cretere quod
videt᷑ nõ habet difficultatẽ. ſic itelligẽdũ eſt ꝙ q;uis
in ſe vel in ſuo
imili nõ eſt multũ diſficile. bona aũt inuiſibilia ⁊ et᷑-
na qᷓ oculꝰ nõ vidit expectare certa fiducia.⁊ ꝓ illis
tpalia bona cõtẽnẽ.et hijs oibus q̃ vident᷑ ſupferri.
magnã babʒ difficultatè ⁊ magnã dignitatẽ.Et iõ
indubitãter verũ eſt ſpem cſſe in genere virtutꝭ gra-

tuite. Ad illð qð obꝛ vltimo ꝙ ſpes in ſuo actu im

pedit meriti ꝑfectõem.dð ꝙ falſũ eſt. immo ſic dicit
apls. ↄſurgit ex pfectione meriti.qᷓnto em̃ aliqs ma⸗
ioꝛa ⁊ melioꝛa hʒ merita.tãto firmiꝰ ⁊ certiꝰ ſperat.

Et ſi obijciat᷑ ꝙ charitas pᷣmiñ nõ intuet᷑.dðʒ ꝙ illʒᷣ

intelligit᷑ de pᷣmio creato.de pᷣmio aũt increato non

bʒ veritatẽ.qꝛ maxime charnitas mag deſiderat vni

ri deo ⁊ habẽ deũ.Spes aũt ꝑfecta magis aſpic mer
cedẽ increatã.ð q̃ dixit dñs abꝛac Geñ.xv. Ego meꝛ

ces tua ⁊c.Eũ em̃ expectat quis ꝑ ſpei babitũ tenere

in patria.cui ꝑ charitatem in via vniri deſiderabat.
Aliꝰ ẽ etiãõ modꝰreſpõdẽdi diſtinguẽdo in mereimo
nia qͥ quis ſeruit deo ꝓpter pᷣmiũ qð expectat.ꝛ q̃ᷓdã
eſt mercimonia q̃ ↄſtituit finẽ in ꝓpꝛio commodo.⁊
iſta eſt mercimonia mala ⁊ non ꝓcedit a ſpe recta ⁊
foꝛmata. Quedaã etiã eſt q̃ nõ ↄſiituit finẽ in ꝓpᷣo bo
no.ᷣ totũ ↄfert ⁊ oꝛdinat ad bonũ ſũmũ.⁊ hac mer⸗
cimoniã fac ſpes q̃ eſt virtꝰ gratuita.⁊ hec merito ñ

repugnat. Pꝛimꝰtñ modꝰdicẽdi vr eſſe rõnabilioꝛ.

qꝛ ſpes ſtare pᷣt excluſa om̃i intẽtõe delectatõis mer⸗
cẽnarie.Qñtucũq; em̃ amoꝛ ſit ꝑfectꝰ i via.ẽ ſibi vtꝰ
ſpei oiũcta. Vñ ſimpir dð ẽ ꝙ expectatõ boni eterni
nõ ẽ mercẽnaria.nec minuit meritũ.nec fac ad impꝑfe

cctõeʒ charitatis vl meriti.niſi inꝙtũ mẽs hoĩis mul/

tũ affetuoſe ⁊ intẽſe aſpicit ad cõmodum ꝗꝓpꝛij boni
Multi aũt ſũt qͥ btitudinẽ expectãt.⁊ tamẽ parũ de
ſe ⁊ multñ de deo curãät. ueſtio. ij. b

¶ Ntu ſpes ſit genꝰ vtutis vł ſpecies ſpaliſſim 2: Et q-
ſpẽs ſpãliſſima vr.vna ẽ virtꝰ ab vnione obiecti.ſed

15

14

1.

15

in vno ſolo ſperãdũ ẽ videlicz ĩ Sdo.iuxta ill qdð ſeee
Ir in ſcriptura.Oꝛ in dño ſperãdũ ẽ nõ in aliqᷓ crea/

tura.& vr ꝙ ſit virtꝰvnica nllo mõ plurificata.(¶ Itẽ
merces vna oim cẽ.⁊ oẽs vnũ ſũmum bonũ expectat

in quo nõ cadit diuerſitas ſiue m ſpeciẽ ſiue ſᷣm foꝛ
mã. ergo ſi ſpes eſt expectatõ eterne mercedis.vide/

tur ꝙ expectatio illa nullo modo babeat foꝛmaliter
dinerſificari. ſpes nõ hobet ſbᷣ ſe alias ſpẽs differẽ/

V ilij

Li.

tes. habet in ſe vnitatẽ ſpẽi ſpaliſſime.¶ Itẽ pau/
cioꝛa ſint ſpcrãda ꝙᷓ ſint credẽda.credimꝰ ei pᷣmia
ſupplicia.ſed nõ ſperamus niſi tm̃ pᷣmia.ꝗᷓ videt᷑ ꝙ
maioꝛ vnitas eſt in ſpe qᷓ;ᷓ in fide vel etiã tata.ſed fi/
des eſt vna vnitate ſpẽi ſpãliſſime.ꝗᷓ ⁊ ſpes. ¶ Itez
ſpei ſuccedit ꝑfecta tentio ſicut fidei ſuccedit viſio.
Sed pfecta tẽtio ſũmi boni eſt vna ſᷣm ſpẽm in om̃i
bus btis, nec habet diuerſitatẽ ꝑ alias dotes ſpẽ dif:
ferẽtes.& nec ſpes habet ſbᷣdiuidi in alias virtutes.g
ſpes eſt virtus ſpãlis ⁊ habet in ſe vnitatẽ ſpẽi ſpeci
aliſſime. ¶ Sed cõtra.diuerſoꝛũ actuũ diuerſi ſunt
habitus.ſed ↄfidere ⁊ expectare ſunt actꝰfoꝛmaliter
differentes. Si g ad ſpem ꝑtinet ↄfidere ſᷣm ꝙ dici/⸗
mur ſperare in dño.ad ſpcʒ etiã ꝑtinet expectare ſʒ
ꝙ dicimur ſperare futurã gloꝛiã.vr̃ g ꝙ ſpes babcat
diuerſificari foꝛmaliter.et ita ſᷣdiuidi in alias ſpẽs.
¶ Itez ſpes eſt expectatio future beatitudis.ſᷣm ꝙ;
dicit mgr in litera.Et habet᷑ in glo. Ro.v.ſed btitu/
do eſt ſtatus oĩim bonoꝝ aggregatõe ꝑfectus. ſpes
expectat oẽ bonũ.ſed expectatio diuerſificari bʒ bᷣm
diuerſitatem boni expectati.⁊ ſpes non tm̃ expectat
vnũ bonũ.immo cõgregatiõem oim bonoꝝ. gᷓ vr̃ q;
ipᷣa includat in ſe vniuerſitateʒ oĩm virtutũ.¶ Itẽ
oĩs virtus mecritoꝛia facit hoiem tẽdere ad finẽ ſuuʒ
aſſequẽdũ quẽ tamẽ nondũ vidct.ſᷣ ſpes eſt virt? il⸗
la qua quis expectat pᷣmiũ oim meritoꝝ.g vr̃ ꝙ vir⸗
tus ſpei cõis ſit ad oẽs virtutes.g nõ babʒ vnitateʒ
ſpẽi ſpãliſſime. ¶ Itẽ ſicut ſe babet gaudiũ reſpectu
boni pᷣſẽtis.ſic ſe hʒ ſpes reſpectu boni futuri.ſᷣ gau
diũ quo quis gaudz) de actu virtutis pᷣſẽti.nõ hʒ di⸗/
ſtingui ab ipᷣa virtute immo eſt oibus virtutibꝰ ge/
nerale.caſtus em̃ eſt qui ↄtinet ⁊ hocipᷣo gaudʒ. pi

rõne vr ꝙ ſpes de futuro bono ſit cõis ad oẽs virtu.

16 tes.&̊ virtus ſpei nõ hʒ vnitatẽ ſpẽi ſpãliſſime.¶ Reꝰ
dð eſt ꝙ quẽadmodũ fides licet ſit circa multa cre-
dibilia. vna tamẽ virtꝰ ẽ qꝛ vna cſt pᷣncipalit᷑ rõ mo/
uendi in oibus credibilibꝰ.ſic ⁊ virtus ſpei quotcũ/
ꝙ ⁊ quãtacũq; ⁊ quecũq; bona expectet vna virtus
eſt. ⁊ vnitateʒ babet ſpẽi ſpãliſſime.qꝛ vna eſt rõ cui
innitit᷑ in expectãdo.Sicut.n.fidei virtus aſſẽtiẽdo
pꝛime veritati ꝗꝓpter ſe ⁊ ſuꝑ oia illa credit q̃ ſibi ſũ/
ma veritas dictat eſſe credẽda. ſic ip̃a ſpes ↄfidẽdo
⁊ innitẽo ĩmẽſe ⁊ ideficiẽtiſſime largitati diuie.oĩa il
la expectat q̃ ſibi sS ꝓmittit eẽ i futuro retribuèda.
Et quẽadmodũ fidei virtus oia quecũq; credit pᷣn/
cipaliter nõ ſoluʒ credit deo ſ̃ etiã de deo ⁊ circa deũ.
ſic ⁊ ĩa ſpes oĩa q̃ expectat nõ ſolũ expectat a deo ſʒ
etiq expectat illa obtineni in ipo deo.vt habẽdo deũ
hbęat oẽ bonũ. Rurſus.quẽadmodũ fides credit deo
tãqᷓ; rõni mouẽti.⁊ circa ipᷣm vᷣſat᷑ tanqᷓ; circa obie⸗/
ctũ.⁊ in ipᷣm tẽdit tanqᷓ in finẽ ꝓpꝛiũ.ſic ⁊ iᷣa ſpes.
Et qm̃ veritas virtutis attẽdit᷑penes veritatẽ rõnis
mouẽtis,.⁊ obiecti pᷣncipalis.⁊ finis ꝓpꝛij. ⁊ bec oĩa
repire eſt in virtute ſpei ſicut ⁊ in virtute fidci.conce
dẽdum eſt ipam ſpem eſſe vnã vnitate ſpẽi ſpãliſſi/
me.⁊ rones que inducũtur ad hãc ꝑtẽ ſũt ↄcedẽde.
17Ad ill qð obijcit᷑ ꝙ diuerſoꝝ actuũ diuerſi ſunt
babitus. d ꝙ verũ eſt quãdo illi actus ſũt pᷣncipa/
les reſpectu habituũ. qñ ſic eſt ꝙ vnus pncipaliter
reſpicit habitũ virtutis.⁊ alius hʒ ad illũ oꝛdinem ⁊
Onexionẽ ⁊ ↄnam nalẽ.nõ opoꝛtʒ habitũ diuerſifica
ri ꝓpt illoꝝ actuũ diuerſitatẽ. ⁊ ſic eſt in ppoſito repe
rire. Ideo.n.ſpes expectat magna bona pmiſſa. qꝛ
ↄfidit de immẽſa ſargitate ꝓm ittẽtis. Vnde qꝛ vnd

UII

iſtoꝝ actuũ eſt rõ alterius.hinc eſt ꝙ nõ ptinẽt ad di
uerſos habitus ̊ ad vnũ. Vnde vnus eſt habitus.qᷓ
ſperamus in dño.⁊ quo ſperamus habere dominũ.

ſicut vnus quo credimꝰdeo ⁊ quo credimꝰdeũ.(Ad 18

illud qd obijcit᷑ ꝙ ſpes eſt reſpectu ois boni cum ſit
reſpeciu btitudinis.dð ꝙ ſicut fides credit iuſtos aſ
ſecuturos btitudinẽ.⁊ charitas illã btitudinẽ cũ bo⸗
noꝝ vniuerſitate deſiderat.⁊ tamẽ fides vna virtus
eſt. quia nõ fert᷑ ſuꝑ btitudinẽ ⁊ ea que ad btitudies
ſpectãt niſi ſõ rõne vna. ſic etiã et ſpes in exrpectan/
do ſũmã btitudinẽ ⁊ quicqͥd boni in ipᷣa eſt nõ rece/
dit ab vnitate babitus ⁊ virtutis.quia vna eſt in ipᷣa
ſpe rõ expectãdi.iĩ hoc videlicet ꝙ immẽſe ⁊ ideficiẽ
ti innitit᷑ largitati. Pꝛeterea ꝙ dicit᷑ ꝙ btitudo ẽ ſta
tus oim bonoꝝ aggregatione pꝑfectꝰ.boc nõ dicitur
ꝓpter bonoꝛü multitudinẽ ⁊ varietatẽ.ſᷣ hoc dicit᷑p
equiualẽtiã.qꝛ tãtũ erit illð vnicũ bonũ qdð expectat
qꝙ; eqͥualebit oĩ bono.ꝑ quẽ modum dixit dñs moyſi
Exo.xxxiij.cũ peteret vt oſtẽderet ei faciẽ ſuã.Egoi⸗
quit oſtẽdã tibi oẽ bonũ.⁊ ideo ex hoc nõ ſequit᷑ vir
tutẽ ſpei diuerſificari oꝛ expectat ꝑpfectã btitudinez.
¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ ois virtus tẽdit ⁊ oꝛdinat᷑
ad finẽ ſuum aſſequẽdum.ddm ꝙ tẽdere in finez pᷣt
eſſe duplicit.aut ꝓmerẽdo ⁊ hilitado.aut expectãdo
Pꝛimus modus tẽdẽdi eſt cõmunis oĩbus virtuti/
bꝰ.̊ aliꝰ modus ꝓpꝛiꝰ eſt ipᷣi ſpei. Mulla em̃ viꝛtu/⸗
te expectamus btitudinẽ niſi mediãte ipᷣa ſpe.qᷓuis
oĩ virtute ip̃am btitudinẽ mereamur. poteſt quidẽ
alia virtus actũ expectãdi impoꝛtare.ſᷣ nulla virtus
niſi ſpes pᷣt elicere.qꝛ illius virtutis eſt ille actus lo/

quẽdo foꝛmaliter. ¶ Ad ill qd obijci vltimo ſic 20

ſe habet gaudere de bono pᷣſẽti ad ipᷣas virtutes. ſic
expectare ad bonũ futurũ.dom ꝙ nõ eſt ſimile.quia
gaudiũ ſurgit ex ↄplacẽtia boni pᷣſetis.ois aũt virtꝰ
inqtũ hmõi cũ ↄſiſtat in plena volũtate.qᷓ quidẽ vo
lũtas oplacet ſibi in obiecto vł actu ſuo.bʒ quoddã
gaudiũ ſibi adiũctuʒ ſicut ſibi eſſẽtiale. Et hoc ẽ qd
vult ppᷣs.ꝙ nullꝰ cſt vere caſtꝰ niſi ↄplaceat ſibi il/
lius virtutis actus ⁊ vſus.⁊ ſi cõplacʒ. hocipᷣo gau
det cũ illũ actũ exercet.ſecus aũt eſt de expectatõe bo
ni futuri. poſſũt em̃ virtutes in ſuos actus exire ni-/
hil cogitãdo de remuneratiõeꝛeterea crpectatio
futuri boni actus cſt differens ab actibus iparum v
tutũ.ſᷣ ↄplacẽtia ipᷣius actus virtutis eſt ipius actꝰ
virtuoſi olennech iaeo non ſic diſtinguitur gaudi⸗
um ab alijs ſpẽbus vᷣtutũ pᷣm ꝙ ipᷣa ſpes. nec ſpes ẽ
oibus cõis ⁊ gnãlis ᷣm gaudiũ.
(NDQueſtio.iij. c—
¶ ANtũ ſpes ſit virtus cardinalis an theologica: Et qᷓ;
cheologica vr̃.j.Coꝝ.xiij. Mũc manẽt fides.ſpes cha
ritas.tria hec.g ab aplo ſpes numerat᷑ inter virtu/
tes theologicas.Sic ; vere ⁊ ppꝛie.neceſſe eſt ſpem
reꝑiri in genere virtutis theologice. Itẽ illa vtus
eſt theologica que habʒ finẽ cardinalin virtutũ p ob
iecto.ᷣ ſpes hʒ finẽ oĩim virtutũ ꝓ obiecto.expectat
em̃ ſũmꝗ btitudinẽ ⁊ ꝑfectã remuneratõem.ę eſt ꝰ/
tus theologica ſtẽ virtus que marxime ſbᷣſeruit ↄtẽ
plationi ⁊ facit ſurſũ tẽdere eſt virtꝰ theologica. ſed
ſpes eſt hmõi.qm̃ ſicut dicit Apls beb.vj. Spes in/
cedit vſq; ad interioꝛa velaminis.ẽ ſpes eſt virtꝰthe
ologica. ¶ Itẽ ſicut ſpũale edificiũ ꝑ virtutẽ theolo
gica inchoat᷑ utpote ꝑ fidẽ.⁊ ꝑ virtutẽ thbeologicam
ↄſũmat᷑ vt ꝑ charitatẽ. ꝑ vᷣtutẽ theologicã hʒ erigi.
qꝛ eiuſdẽ nae dʒ eſſe mediũ cũ extremis. Si g erigit

ſ
Hoen
nuhe
oin
K
Nickt
Ueßto
nothen
gmt
nisan
Nei⸗
prne
hrn
11oſulsi
nal
Aneti
Nen
ſetbeo
okp⸗
hos⸗
ſei
eclee
ſinitats
hepee
ſol⸗
onst
dielis
Hesſtn
lher
nitan
ing

ſooſps
1 fintt
e
Leobie
ſcin
hci
cißin
de
laexir
deg
Uninar
lutestb
Gtehe⸗
lonſon
ci n
Usgnit
mblero
ſlceed
nſtit
ginr
ein
ſnan
wunte

DD NVl

rMMM l M õ ia ꝙ vicik virt? théolob:
lſrl ſpem. xeſtat æ ſpes eſt neNhrologi 4 esina. a differre a cardinali in hoc ꝙ nõ eſt in theologi⸗/
tdhiu go creatõis refoꝛmat᷑ ꝑ imaginẽ potetine nales. v? ca repiri exccſſũ ſicut in cardinali.intelligit᷑ ð illo cx
nnn ass crcatdie necrio rcanit cre⸗ ate tres vtutes. ceſſu qui quidẽ conſiſtit in actꝰ intẽſione.nõ de co
indi ſir ꝙ imago recreatõis nccrio 1. ccs theologicas. eſt in debite ↄditõis abmiſſione. Ma bmoi exceſſus
ſedniat S ſi imago habet refoꝛmariꝑ ſe- tres. nõ eſt aliaz ſcdo dictꝰ repugnãtiã babet cũ om̃i virtute. Pꝛimꝰ⸗
atltüe ncce eſt virtutes gs enes-s, ̊ͤſpes ẽ 5 vcro nõ habet re ugnãtiã cuz virtute theologica qᷓ
hitliſiäſe dare pter fidẽ ⁊ charitatẽ ni P e ea eulacen,. babet obiectũ inſinitũ. ita ꝙ nec p̃t nimis amari nec
btnſen tus theologica. en ults virt Cie immo po nimis deſiderari.ſ repugnatiã babet cũ virtute car
clu genen ean rcenn ell n ſſ bie ſt nimis crede dinali cuiꝰobiectũ eſt bonũ creatũ ⁊ finitũ ⁊ limita⸗
Menqhenn, tius Sainalis ao pʒ.qꝛ impo 5 irca actũ ſpei con tũ. ac boc exigit᷑ ꝙ in actu ſit modꝰ determinatus
nfeckiͤt re. impoſſibile eſt nimis amarc. aulpfſt ien lus vltra quẽ ſi pcedat egreqit᷑ limitẽ ſibi m determia /
nunucfti tingit repini exceſſu. ſicut pʒ iget da ſe vier⸗ car tõem virtutis ſtatuti.¶ Ad illud qð obijcit ꝙ ſpes 25
niiti alontbeoloces d re wetgaree mecddr enenl, wuenn metcin de Galiqua vint pr dici
igtinhi 21 dinalis nõ theologica. ſe urt eoe⸗ ſpos mediũ duarũ maliciarũ dupliciter. aut ſicut vtriuſq
giröden arũ maliciarũ eſt virt) cargina D bier deſpe⸗ climinatiua ⁊ deſtructiua. aut ſicut ex vtriſq; coſtitu
tninthen eſt media inter duas Sõ t nt⸗ ad vtu/ ciua qᷓ;tũ ad ea q̃ ſũt in eis bona. Si ſit megia ſic cõ⸗
bägte taen ; Eicne en zinem rdinale. & Rre coſueuie ſiitutia. quẽadmodũ largitas babs aliqd c auaricia
nnik, 1 ewoGca bfnaadherrdl es venie ſpes grẽe. in hoc ꝙ tenet tenenda. et aliquid de liberalltate in
üie iaore adene Gretg:N borassghbercad orcr rdgufrddtretr virrutlcerciali. Si
D 8 8loꝛie. ve ſiſtit eirea en ſe ad inzs süäeſt e la ſolũ ſicut eliminatiua. ſic nõ opoꝛtzʒ cã
tdelälvt Ipes gloue. ꝑ venia⸗ ſiſtit circa ea qᷓ ſũt ad finẽ. aũt ſit media ſolũ ſi ninatiug poꝛtz cã
Rribint ſi 8 ſpes cõſiſtit circa talia. ſpes eſt virt? cardialis nõ ecſſe virtutẽ cardi D E ck OE
aag es cõſiſtit circa talia. ſp ratõem ⁊ pᷣſũptõem.Liberat em̃ ab illo duplici ma⸗
1 fittetcri is ſy . 5F ſuſtin; - ex Aonga / ratõem 2 uptoem. Liberat eñ 2
en nimitatis r. PeHESSrber H ns j. 7 ab erroꝛe ſabel ij. ⁊ ideo nõ cogit iſta ratio:
iuuger t ꝓpꝛi act? ip̃ius ſpei.lõganimitas et arrij.⁊ ab erroꝛ Ele obijcik 26
Scbeft duz erbectare ſit pꝛid acrhißinus ſpel. ⸗ ſpes non ſit virtꝰtheologica.¶ Ad illud qd obijcit
nsctuſft ſpes ſut babitus dẽ. ⁊ i eodẽ genere virtut habent ſpes no virt?t ia gratin arctin di
tuin bes ſut habitus iſce. 1 code genere virtutl habent ſpe non tm̃ ſpatur gloꝛia ſʒ etiã gratia ⁊ venia.dðᷣ
„Huän poni. § l reponit᷑ ſb genere virtut. cor⸗ ſpe non tĩ ſp oꝛis ſo eria gratia Ven
itez reponi.ß lõganimitas reponit᷑ ſb ge JTed DE genus vel ſpecies illius virtutis
RKHL hoſrblognnunir ꝙ ipſa ꝙ non determinat gen AE
d dinalis.⁊ aſſignat᷑ eſſe ꝑs eteus 8. Zmet pi * nes obicctũ quodcũq; ſed pencs illud obiectũ qᷣ
nſ ſpes ſit virt! carginalis. Stenr ficare 5 affligen⸗ babet röem motiui. Muis aut ſpcs verſct᷑ circa bòa
mn nale ſoectacrecrtoꝛdinare v foxificare aflltgen h expectat. ro tamé moues non eſt aliqð crea
õ ia 7 co terretia. ſed ſpes eſt hmõi. qꝛ facit ho creata qᷓ expectat.rõ tamẽ mouẽs oni increnei enn
itr tia ccontra veterretia. ſed ſ ſtabilẽ eſſe. ͤ videt᷑ ꝓ tu ſed aliqua immẽſitas ip̃iꝰ fũmi boni increati cut
ni Pigin trb actonSaude lis. Seſn enere innitit Et iõ q́;uis ꝑ ſpeʒ expectet qͥs gram plenã et
ei Featſorrei geret enken genee nuuer Eeckusn te compat ſpes tagᷓ circa ma
gkfin 22 virtutis theologice ſ doz ahm 13 ſumi erp⸗ kLorts. ppf ſlañ opi; eã reponii genẽ virtutis:carci
üff in genere virtutis Ges Erte guide iect ain e nalis ſent in p̃cedẽtibꝰ habitũ eſt de fide. Si tu obij
gud ſinrtea d anentit ices vt dictãti vcra. ſic cias ꝙ obedietia pᷣt eſſe virtꝰ cardialis . i⸗ ria
“S lides in crec ſecei a e Vi oſe en, ee e e ſiderãt obiectũ increatũ ſ̃ etiã aliquid
6 e e bie/ qꝛ nõ tmm̃mõ ↄſiderã eE .
ſalN ſpes ei innitit vt ꝓmittẽti magna. Ande ſicut obi qꝛ nõt ñt. videlicet. obediẽtia p̃ceptus. 2 latria
“ iug fi lei eſt quid increa creatũ ↄcernũt.videlicet. ktia pcchtuz. latt
R ctñ ipius fidei qdð babet rõeʒ motiui eſt quid incre ltũ debitũ. ac ꝑ hoc ꝙ ita debegt eſſe in ſpe.dðʒ
ig iccden u as: ne cuius ctiã fides ponit᷑ eſſe in ge cultn debitu. ac p hoc ꝙ it⸗ SE ſt alicd
ſgcziinen n gadeng eſt ron ice. ſic etiã dö eſt 2 intelligẽdũ eſt ſimile. qꝛ tã latria q́; obedientia ↄcernit aliacd
Sreri ce. ſic etiã do eſt ⁊ intelligẽ nõ ele. 9 ta latrige A n en de
tninin nere virtutis theologice. ſic etij dð eſt ⁊ intelli reatu tali mo ꝙ rone illi? reſpiciũt actũ ertenioꝛem.
icsmoe de ipa ſpe. Sumi etia S Rbeeee ſic qt eſt de ſpe. ſpes em̃ ſolũmõ oꝓſiſtit in 2
mm tbeo e ted acens mntenon jecti icreati ills qd obẽ ꝙ lon 27
rhafinj tutes theologicae. r ſpe m p.· oꝛ. viez ex pte obiecti icreati¶ Ac illd qd obꝛ q, lon 2
tnute Eõü bei voz alia expe.
nnne Ges nve an idenos in patna tres ert votes ſm ccatõ lõganimitat/ ꝗq ẽ ꝑs foꝛtitudis Acrbertars
toßr es Gude des hark vna refoꝛmabit et conſum/ Rangelpertotbetgale⸗ di anine Noc
„ J 1 . . * „RE S“ Rj — . 3 2 12 ſur 1 6 1 PLOedee
ntclkt videlicet dilectio.tercia iraſcibileʒ vide icet R ngtfmnr eVaaemnt expecrat d oib afnigetib?
nire tgrbeis ſc cin eis neceſe eſt ⸗ lr co⸗ reſpsre veterrẽtib?triũphare. ? ſic act?lõganimitatiis ßʒ ꝙ; ẽ
nuiti⸗ fes cheologicagquibas voteg ha icolli 1. ſpes foꝛtitudis differt ab actu ſpei qtuũ ad obiectũ ciron
me. e⸗ ſic tam ex pte ſbiecti iᷓᷓ ex pte obiecti colligi io gorr genaa me tiuñ. ? iõ ñ ſeͤt ſi lõganimitas ẽ i
r ⸗ 23 ſbᷣ genere virtutis eolboice delerſepont. eolo : utis cardinalic pt h vto ſpei debeat ſ̊ eocdtẽ
e i gice em̃ virtutes deñ habent ꝓ obiecto. benere . Sent reponialæid illᷣ qdð obẽ ꝙ ſpes foꝛtificat ) affli 2,8
ð gitis v æ alio act'pt e alicui)ptutis tripli wl i⸗
nii, dte e emenned HAcd 880 ꝙ cir elicicntis. vł ſicut impãtis.vel ſicut admiculãtis. foꝛ
nn actum ſpei nũq; contingit repiri ceſu prerigi⸗ iit auten perferre terribilia eſt ipſius virtutis foꝛti⸗
n ca actum ſpei nunq; cõtingit repꝑiri ex P p̃t ni- tudis ſicut clicientis. ſed fidei eſt ſicut impantis? di
e mictatẽ intenſõem ißius actus. nemo enim pt ni· tn dicantis. iuxta illud quod dicitur heb. xj. de viris
e mis ↄfidere in dñ ceſſũ hoc eſt pter et dicantis. iuxta illud quod de
i mis ofidere in dño. ſed ſi habet exce i ma 35 ſctis ꝙ per fidecm vicerunt regna. ⁊ foꝛtes. facti ſunt
6kirn defectum alicuius ↄditõis que requirit in aetn ſpe/ ſceis ꝙ per d ipſius ſpei charitatis eſt ſicut adimi /
ecl äsä ino pᷣſumit ð mi in bello Sed ipſius pen 70 .
ar randl. vepote ſi ncglectis meritis o P eſſe in ge,· pviculãtis. Amoꝛ enim dei et cerco exꝑ ectatio fu⸗
En ſericoꝛdia ceſ ſed boc nõ facit ipam ſpem eſſe in ge· nichlãtis.

r

ture beatitudinis. młiũ adiuuãt vtutẽ foꝛtitudis vt

poſſit oia mala ꝑferre.iuxta ill beati grego. Spes

pᷣmij.minuit vim flagelilt.
Queſtio.iiij.

Atruz virtꝰ ſpei aliquãdo ſit infoꝛmis.an ſꝑ ſit foꝛ/

mata.Et ꝙ ſit ſꝑ foꝛmata.videt᷑ pꝛimo ꝑ diſtinitõeʒ

ſpei. Spes eſt certa expectatõ future beatitudis pꝛo

ueniẽs ex gra ⁊ mcritis.ſᷣ̊ lmnpoſſibile eſt diffinitũ ſe/
parari a diffinitõibꝰ. ꝙ impoſſibile eſt ſpem ſeꝑari a
meritis ⁊ gra.ſᷣ quãdo cũ hijs eſt ſp eſt foꝛmata.er/⸗
go impoſſibile eſt ſpem virtutẽ eſſc infoꝛmẽ. ¶ Itez
hocipᷣm oſtẽdit᷑ ꝑ illud qd dicit męfr̃ in litera. Sine
meritis aliquid ſpare.nõ ſpes ſed pᷣſũptio dici pᷣt.ſed
pᷣſũptio eſt viciũ oppoſitũ ſpei. gmeritis abſetibus
immediate ſbᷣintrat viciũ ipᷣi ſpei oppoſitũ.ſed vici/
um oppoſitũ virtuti non tm̃ excludit eaʒ q;tũ ad eiꝰ
foꝛma.ſed etiã q;ꝛtũ ad bitũ ſbᷣſtratũ.g videt᷑ ꝙ abſẽ/
tibꝰ meritis nchu remaneat de virtute ſpei.g nõ pᷣt fi
eri infoꝛmis. ¶ Itẽ fides ↄſiſtit ptim in affectu ptiʒ
in intellectu.charitas aũt ↄſiſtit ſimplir in affectu.ſʒ
facta deoꝛdinatiõe in affectu ꝑ vrefn ſimplr tollitur
charitas.q;uis nõ ſimplr tollat᷑ fides.cũ aliqͥd habe
at ex pte intellectꝰ. Vñ charitas nõ pᷣt eſſe infoꝛmis
quẽadmodũ fides pᷣt eſſe infoꝛmis.& ſi ſpes ſetotali
ter tenet ex ꝑte afſectꝰſicut ⁊ charitas.vr ⁊c.¶ Itez
virtꝰfidei tũc eſt foꝛmata qñ nõ tm̃ credit deo v etiã
in deũ. OQñ em̃ credulitas iũcta ẽ cũ tẽdẽtia.tunc fi/
des eſt virtus foꝛmata.ſᷣ impoſñbile eſt ꝙ aliqͥs ſpe/

ret quin tẽdat in rem ſperatã.nã ipᷣm ſpaꝛe tẽdẽ eſt.

videt᷑ ꝙ ſpes ſꝑ ſit virtꝰ foꝛmata.¶ Sʒ õ. Aug.in
libꝛo de vera innocẽtia.Cũ cetere virtutes ſint bois
⁊ malis ↄẽs.dilectio dei ⁊ ꝓximi ꝓpꝛie bonoꝝ ẽ atq;
ioꝝ.g virtus ſpei pᷣt eẽ cõis bonis ⁊ malis.Sʒ ma/
i nõ habẽt virtutẽ cũ gratia ſᷣ ſine.⁊ tales ſũt virtu/
tes infoꝛmes.g ⁊c. ¶ Itẽ ſicut ſe habet fides foꝛma/
ta ad ſpem foꝛmatã.ita ſe hʒ fides infoꝛmis ad ſpem

infoꝛmẽ.ſed fides foꝛmata generat ſpem foꝛmatã. S

fides infoꝛmis generat ſpem infoꝛmẽ.(¶ Itẽ ſicẽ ſpes
ↄſurgit ex fide pᷣmioꝛũ.ſic timoꝛ ↄſurgit ex fide ſup/
plicioꝛũ.ſed timoꝛpᷣt eſſe infoꝛmis ⁊ foꝛmatꝰ.ergo ⁊
ſpes.¶ Itẽ multi ſut peccatoꝛes qui ſperãt ſe adbuc
acturos penitẽtiã.⁊ aſſecuturos veniã.⁊ puenturos
ad gloꝛia.ↄſtat ꝙ illud nõ eſt malũ immo potius oꝛ/
dinat ad bonũ ⁊ excludit malũ videlicet e Baelge.
Sed ſi boc eſſʒ cũ gratia.eſſet actꝰ virtutis foꝛmate.
O cũ ſine gratia poſſit illud remanere vt aliquis per

merita ſperet ſe puẽturũ ad gloꝛiaʒ.vr ꝙ ipᷣa virtus
2 ſpei poſſit eſſe infoꝛmis.il E. dð ꝙ abſq; dubio vᷣ/
tus ſpei pᷣt eſſe infoꝛmis. Poteſt em̃ aliqͥs ſpare vi /

tã eternã ſine gratia gꝛatũ faciẽte.ſicut manifeſte ap
paret.Et iterũ.iſte actꝰſperãdi ab aliquo habitu ꝓ/
cedit qui quidẽ babitus bonꝰeſt.⁊ tenct etiã quodã
mõ rõnem virtutis.ꝓ eo ꝙ potẽtiaʒ quã ꝑficit quo⸗
damo rectificat ⁊ Par Kectificgt inq;ᷓ dũ aliquã
oꝛdinatõem ⁊ inclinatõem tribuit ad gliam tãqᷓ; ad
finẽ vltimũ vbi ſtãdũ ⁊ in quo ẽ quieſcẽdũ. Nigoꝛat
etiã inhoc ꝙ eleuat potẽtia ad eterna bona cxpectã/
da.⁊ quãdã ſtabilitatẽ ei tribuit ne ꝑ deſperatõnem
ſuccũbat.Et iõ ſicut fides abſq; charitate virtus in⸗
foꝛmis eſt.qꝛ tribuit aie quãdã rectitudinẽ ⁊ vigoꝛẽ.

q̃ compleri hʒ ⁊ ꝑfici ꝑ gratie infuſionẽ.ſic intelligẽ/

aũ eſt ⁊ circa ip̃am ſpem. Uñ ⁊ cetera qᷓ̃ dicta ſũt de
ſide infoꝛmi poſſũt ſpei infoꝛmi applicari.Cõcedẽde
ſũt g̊ tõnes oñdẽtes ſpei virtutẽ poſſe fieri infoꝛmẽ.

Ad il vero ad obijcit in otrariũ ꝙ ſpes pcedit 50

ex meritis.dð ꝙ quadruplr pßt aliqͥs exire in actũ ſpe
rãaãdi. Aut em̃ ſpat babẽdo merita in ꝓpoſito ⁊ in ra/

dice ⁊ in effectu.ſicut hõ iuſtus qui deo diu ſeruiuit.

Aut ſperat habẽdo merita in ꝓpoſito ⁊ in radice ſed
nõ in effectu. ſicut ille qui ante bonũ vſũ virtutũ.pꝰ/
q́; ſuſcepit gẽam.expectat cternã btitudinẽ. Aut ſpe
rat habẽdo merita in ꝓpoſito tm̃ nõ in radice nec in
effectu. ſicut ille qui peccatoꝛ eſt.qͥ ꝓponit multa bo/
na farere ⁊ ꝑ illa ſaluari/Aut ſpat nõ habẽdo meri/
ta nec in effectu nec in radice nec in ꝓpoſito.ſicut ille
qui faciẽdo mala ⁊ in malis ꝓponẽs ꝑſeuerare ꝑ ſo⸗/
lam dei miſericoꝛdiã credit ſe aſſecuturũ gloꝛiaʒ ne/
glecta diuina iuſticia. Pꝛimꝰ actus eſt ſpei foꝛmate

⁊ iam exercitate.Scus actꝰeſt ſpei ſoꝛmate ⁊ poſt in
fuſe.Tercius actꝰeſt ſpei infoꝛmis.Et quartꝰ eſt iwbi

us pᷣſũptõis.Cũ g dicit᷑ ꝙ ſpes ꝓcedit ex gra ⁊ meri
tis.dð ꝙ aut diffinit᷑ ibi ſpes ꝓut eſt virtꝰ foꝛmata.

ſic nulla eſt obiectio de ſpe infoꝛmi. Aut ſi diffinit

ibi ſpes generaliter ſm ꝙ eſt virtus dicit᷑ pcedere ex
gůa ⁊ meritis.que quidẽ vel habẽtur vel in re.vł ha⸗/

bétur in ppoſito.⁊ ſic nõ eſt inſtãtia de ſpe infoꝛmi.
2 illud qð ſco obijcit᷑ iã pʒ reſpõſio ꝑ illud qð 31

nũc dictũ eſt hic. Oꝛ em̃ dicit mgr ꝙ ſpare ſine meri/
tis eſt pᷣſumere.hoc intelligit q aliq̃s ſpat ſine meri
tis nõ ſolũ in re ſᷣ etiã in ꝓpoſito.⁊ hoc mõ ſpare nõ

ꝑtiet ad ſpeʒ ifoꝛmẽ ſᷣ ad pᷣſũptõeʒ: Ad illꝭ qð obr ʒ ꝛ

i”ꝙ fides iõ pᷣt fieri ifoꝛmis qꝛ bʒ aliqͥd ex ꝑte itellectꝰ
⁊ aliqͥd ex ꝑte affectꝰ.dð ꝙ iſta ñ ẽ tota ro.ſʒ łᷣ eſt rõ
quia habitꝰfidei hʒ aliqua rectitudinẽ ⁊ vigoꝛẽ in H̊
c facit credere oia credibilia.⁊ excludit erroꝛẽ ⁊ infi

delitatẽ.qui quidẽ vigoꝛ pᷣt eſſe abſq; gia gratũ faciẽ
te. ⁊ bũc eſt reꝑire in ſpe q̃ facit vitare pᷣſũptiõem et
deſpatiõeʒ.⁊ expectare oia expectãda.Et qꝛ iſta r n

repitur cõis vtrobiqʒ.ideo pᷣt ſpes eẽ infoꝛnis ſicut

⁊ ipa fides.Secus aũt eſt de charitate ſicut infra vi /
debit᷑ ſuo loco.ideo rõ non ↄcludebat.qꝛ nõ cam ac

cipiebat ꝓ cauſa.¶ Ad ill qð obijcit᷑ ꝙ ſpes ſp ba/3

bet ſecũ adiũctã tendẽtiã.Re.dð ꝙ tendẽtia duplex
eſt. Quedã.n.eſt tendetia plena.⁊ iſta eſt a gia opan
te ⁊ cooꝑante.⁊ hec facit virtutẽ eſſe foꝛmata.Que/
dam aũt eſt tendẽtia exilis ⁊ ſemiplena. ſic dicitur ðᷣ
pigro.qui vult ⁊ non vult.Et iſta quidem tẽdentia
poteſt dare aliquã rectitudinẽ ⁊ vigoꝛem ipᷣi volun

tati. ⁊ ſoꝛtit᷑ nomen virtutis generaliter acceꝑte.nõ

vᷣtutis gratuite. ⁊ ideo tenet rõem virtutis infoꝛmis
non rõnẽ virtutis foꝛmate.Cum aũt dicit᷑ ꝙ tẽden/
tia in deum facit credulitatẽ eſſe foꝛmatã.hoc intel/
ligit᷑ de tendẽtia que eſt a volũtate plenaria. bec ãt
nõ poteſt eſſe nec in ſpe nec in fide ſine gra ꝛc.
NDQueſtio. v. .e.
¶ Ntrum ſpes in actu ſuo ſit certitudinalis an dubia:
Et ꝙ ſit certitudinalis videt᷑ pꝛimo ꝑ illud qð dicit

Ro. viij. Certus ſũ ꝙ neqʒ moꝛs neqʒ; vita neq; eccre

atura aliqua poterit nos ſepare a charitate dei. Sʒ
apls non erat de boc certus certitudiue appꝛchẽſio/
nis. erat certitudie expectatõis certꝰſiue ↄfidentie

ſpᷣius ſpei. ergo ſpes in actu ſuo reddit boĩem certũ
Item hocipm oſtẽdit᷑ per diffinitiõem ſpei qua,

magiſter ponit in litera. Spes eſt erpectatõ future
beatitudinis. Si ergo cxpectatõ eſt circa actum ib/

ſius ſpeci.ſpes in ſuo actu eſt certitudinalis. ¶ Ite,

quod remonet heſitationem ſiue vacillationẽ tri/
buit certitudinẽ. Sed beſitatio que facit boĩem va/

Are
ißiſt
ſinp
ſiaet
üfttr
teart
Ntang
ſtrC
güftti
ſpirt
iuft
ſoßftl
nten
nig
dhe.
Ubktcer
Poitüpe
Npectt.
Rie
guonig
teif
ſaͤroͤt
Habern
Unters
Ctef
daſflin
cuſo.
G
pbctc
loſpcri⸗
Uattrecer
Uffen
glgtoͤc
folto
teldit
ſalogi⸗
ttudoe
ecdhan
c
ſes⸗
zanuſton
(tuin
ti
niudini
Oſfiutre
ſainoͤ
dal inmne
ſuuig
rycfi
lekonun
ftnnſat
4 ute
ſſhnnan
lecbi
ſecſe
ſochn
atin
weie⸗
nefe

.

futch allt tia
cillare remouet᷑ ꝑ confidẽtiã ſpei. ſij erti
ekari ENN : ſpei. ſpes dat certitu⸗ è ð .
ei dinẽ ipi ſperati. H in actu ſao certiendinal. tẽe⸗ ceritudo añt ſpei eſt certitudo confivẽtic Coͤfiven/ 35
Nſntgen ſicut ſibile eſt füma veritatéẽ Etia aũt nõ eſt aliud vt dicũt q; eEe
diin noutre oſſibile eſt ſũmã veritatẽ fallere ⁊ decipere ↄuerſa. Ylle em̃ ↄfidi bicũt ꝙ quedã fivelitas ad ſe
then. ſibi crede .ſic impoſſibile eſt ĩam deſerere quẽqᷓ in EA dit de aliquo qͥ credit aliquid ob
Vnde ſe cõfidẽtem. ̊ ſi Pan ere queꝙ tinere. Sed iſte modus
ni tate credi 5* icut credẽs in deñ certus eſt de veri· blilis.nõ tñ ſufficit. p eo dicedi licet videat eſſe ꝓppa⸗
a kecregita icſheras n im erus eſ veſalute dr, Alud. pbacio er Beo Keut waik 1o Koeſig.
* kſat. S ꝙ circa actũ ipius ſpei certitudo coõ vt ibi innuit glo. babet e certitudinẽ ſpei. ſpex
ann ſiſtat. ¶ Itẽ ſi virtꝰ eſt certioꝛ om̃i arte. anchoꝛa om teficat᷑ bõ ð Karedde Apꝛiã certitudinẽ.⁊ aliter ceor
6 vin veriradehe⸗ eſſe certiſſima.cũ g ſpes ipᷣa ad i ficat᷑ ꝑ iᷣam ſpem HHõ fidẽ. aliter certi⸗
inn ſas virtutes ſe babeat. vt quedã anchoꝛa. videtur ꝙ tia in pticl kame on iſon viſfen er ſeut ſcicen⸗
tlu wißa ſpes in actu ſuo ſit valde certa. ¶ Sed cõtra. dine äl
enmt ſpes ᷣm ſuũ actũ ꝓcedit ex babitu vel oſideration i oe —— eſſet habitus diſtinctꝰ cõtra ip-
niut gratie meritoꝝ. ſed n ullscertzeſt vtru haben tgraz reſb vli Ne R ſin⸗ deberet ſpᷣalternari tãq; ꝑticula H
tſitst zuns. 5 videt᷑ ꝙ ſpes in ſuo actu nullã habeat certi ed s Re e is 70. ali. Et pꝛopterea eſt alius
wuft babeegen tẽ nibil pendẽs a vertibilitate volũtatꝭ lũ eã aud geclp pa es ertite win⸗ habet non ſo⸗
mti babet certitudiuẽ. ſed ſpes eſt in libe.ar. ⁊ act eius ⁊ a cereiendine ſr ,3 n. ed etia ꝓpꝛiã que diſtiguitur
agun meritũ pedet a vtibilitate volũtat.ſilr ⁊ pꝛemiũ qd plicem deim. d illa diſtinctio cognoſci pᷣt ꝑ du/
ie expectat. videt᷑ ꝙ nullã habeat certitudinẽ. ( Itẽ illa cetſtny vee icet rõne obiecti circa qdð habet
iti nullus eſt certus de aſſecutõe illius rei ad quã nũqᷓ riari mRöncobt ari. ⁊ rᷣne oppoſiti cui habet ↄtra
Nigatn pneniet: ed multi ſüt qui habẽt. fidẽ. ſpem. charita ſupꝛa Panes leri quia fides ⁊ cius certitudo fert
rranteir gi naliter repꝛobi efficiũtur.g in talibusvirtus em circa ven r on rõne totalis cõpoſitõis. Eſt
Nfeiin ſa us babee certitudinẽ. ſed qua rõne in talibꝰ non dicit phᷣs. And alſu. veru eſt circa cõpoſitiöem vt
öuot aber nec in aliſo ch in oibus iit ofoꝛmit 2 vnifoꝛ⸗ at dles e etiã in pᷣcedẽtibus oſtenſum fuit ꝙ
Erſen miter. in nullo certitudinẽ habet. ¶ Itẽ quia fides en aſ plexũ eſt articulus. Spes aũt ⁊ ei certi
tſten certa eſt. impoſſibile eſt ꝙ aliquis in actu xel motu fi attribute. ? circa cõplexionẽ rõne totius.ſed rõe rei
Bricer dei fallat vel tu attribute. VUnde cñ dicit ſpe itun vitz
wenoͤſii vel decipiat᷑. ſi ſpyes habet certitudinẽ in nã.non ſperat᷑ ibi hoc di pero me habituꝝ vita eter
inge, actu ſuo impoſſibile eſt ꝙ aliquis fallat ⁊ fruſtretur cena. perat ibi hoc dictũ totale.ſed ſperatur vita
eriß ab eo qð ſperat. ſed hoc eſt manifeſte falſũ. ſpes nõ vel .⁊ ita certitudo ſpei reſpicit ipam attributõecʒ
gagei habet certitudinẽ ci MS S ſpes nõ vel rem attributã.ſed ang atripnttoc
mi ft W5äl e en gerridutgted ereltnbo fderkhaintoflelio
“ lus ſperãs fallit᷑ ꝓ eo ꝙ ſpes nõ facit ſimpliciter ex ibi diſtinetio. s3äse cadit
Lennes pectare ſed ſõ aditione. videlicz ſi ꝑſeuerauerit vſq; iſtinctio. Ma certitudo fivei repugnat erroꝛi et
nutinn in finem. Coͤtra. ſpes ptinct ad ꝑſeuerauerit vſq; dubitationi. certitudo aũt ſpei repugnat diffi r
Caügtii tnun nu eſt, ſpes ptinet ad actu potẽtie iraſcibi? 2 beſitationi. Lʒ ãt iſt ut ſpei repugnat diffiventie
ifin crinsns odtionzaprenerg zrous Er ez Go cs Kanenenntborgenfeaz K tumad dec
bſti G/a nis illa apponat᷑. cũ illa ↄditio ſit valde vubia. dam. Fides em̃ fi in boc ꝙ vtraqʒ eſt firmitas que
RM 5 1e dit dubiũ. ſiue abſolute ſiue ſb ovitiõe ſpe aũt firmat affect irmat intellectũ ne viſcredat. ſpes
inintt ade ꝙ circa actũ ſpei nlla ſit certitudo. ¶ Itẽ tercia dinenſttarenn ne wefhcht. Et ex boc colligitur
atte eeriur opponit᷑ dubitatõni. cũ dubitatio ꝑtine· dine Koer ia zrol differt certitudo ſpei a certitu
ſen 2. pᷣam cognitiua. ⁊ oppoſita nata ſint fieri cerca poſiti ſed ltns nd ñ differt röne obiecti ⁊ rõe op⸗/
4 ſeyogtindo ſoll hectat ad paereig co Keleles poſtri ſen teias rthnsſoleeg am vua ſefre intelle⸗
i . ſe no eit in cognitiua ſed in affectiua. vr ꝙ in ac c ealtera vero cinca affectum. Sed attẽdẽduz eſt 6
nag 54 uo no habeat certitudinẽ aliquã̊. ¶ E. ad pꝛedi ꝙ certitudo cirea intellectum babet eſſe duobis mo
intii ctor intelligẽtiã notadi abſag dubo ben Psne dis. Duedann em̃ eſt que facit intellectum potẽtem
maia s rones duevie vune ſpei in ſuo actu habʒ cer⸗· 2 arcrſcene erroꝛẽ a ad excludẽdum dubitatõem.
aant . pin ine modi autẽ ſit illa certitudo difficile efſt qᷓ reddit i id arrtie vo die Queva ãt ẽ certituto
ſermf diffinire. ¶ Quidã nãq; dicere voluerũt ꝙ certitudo qᷓ reddit intellectũ ipoſſibilẽ ad erroꝛẽ. ⁊ hecẽ certi⸗
nioun ſpei nõ eſt ſibiip̃i ſpꝛia. neq; diuerſa a certituoine fi tudo patrie. Per buc ętiã modũ itelligẽpũ ẽ ⁊
nimin dei. immo ſpes oẽm certi q; diuerſa a certitudine fi titudie affectois. Mã qꝗᷓ du itelligevu in cor
R rert mo ſpes oeẽm certitudinẽ ſuã trahit a fide.ſiẽ ſit diffi ffectois. Mã qdam ſic firmat affectũ vt poſ⸗
niiiſi ſcietia in pticulari trahit certitudinẽ a ſciẽtia in vſi. llat Helam ſuꝑare. Quedã ſic firmat vt nõ poſſit
R Ideo em quis nouit qꝙ hec mula eſt ſterilis quia no vllatenꝰ amoueri vl heſitari. Pꝛia ẽ ſpei ĩ via. ſcda ẽ
egn V iedeoiunn mula in vli. ⁊ ſic dicũt ſe habere ſpez 8 acts i pꝛia. Sic pʒ ꝙ vta ſpei hʒ certitudinẽ i actu
zi fidem. ſicut ſe babet ſciẽtia in ꝑticulari ad ſciẽ e ad ſuo.pʒ etiã ꝗᷓ ⁊ qs ẽ illa certitudo.qm̃ ẽ differ
eſen vli. Sicut em̃ dicit Aug. pticulari ad ſciẽtiaʒ in certitudie fidei.⁊ mioꝛ ẽ qᷓ certi qmm⸗ ens a
, vli. Sicut em̃ dicit Aug. ⁊ magiſter recitat in litera ti tituvie fidei. ⁊ mioꝛ ẽ ꝙᷓ certitudo glie. ñ em̃ ẽ cer⸗
Aimern p fidem credit hõ oẽs finaliter bonos eſſe ſaluãtos, Wced ppetue ↄſũmatõis ſ̃ cuiuſoã virił avbeſiõis.
vopie⸗ 14 c ocanc quãdam certitudinẽ. Per fidẽ añt cõ — rões ondẽtes ꝙ ſpes in ſuo actu habz
ſtat dit ſe eſſe ſaluadum. Ande qð credens generaliter titudinẽ.¶ Ad ills vo qs pᷣmo obꝛ in vriũ ꝙ ulla ʒ
enign credebat.ſperans ſibi ꝑ ſpem appꝛopꝛia generaliter certitudo babet᷑ de meritis ex gra ex q̃ pcedit ſpes 37
eſt certitudo circa ſingularia ni anauathi relcrun n d ꝙ uis meritis ñ babeat certitudo p ſeiaz nes
ucneſn ad vlc. iveo ſpes nõ appꝛopꝛiat certitudinẽ ſi ntur. rniã. haberi tamẽ pᷣt certitu do ꝑ ꝓbabilẽ hiectur et
ii/ abſolute ſed ſb oditi rtitudinẽ fidei ſibi p quãdã ipᷣius bone volũtatis cõfidẽ Selectuta. ce
ten abſolute ſed ib oditione. Unve recte ſpers nõ ſpe⸗ ex conſ⸗ ipᷣius bone volutatis cõfietia conſurbit
ce rat ſe oino eſſe ſaluãdum.ſed ſbᷣ b ergs o ſpe- cx conſciẽtia bona. Puritas em̃ cõſciẽti intro⸗-
iio, kernpſeuegientwſagin ed ſb hac ↄditione videli ducit᷑ ꝑ expulſionẽ culpe.dat ipᷣi ai ie que intro⸗
uenin ſreino⸗ eraucrie vſas in finẽ Hicunt weatuurd tẽ et Rabu * pe. dat ipi aie quada ſecurita
um Hõ fert a certituvine ſpei. niſi qꝛ illa eſt in vli. quẽ itudine ve merito ia inchoato⸗ et pe conſe
egſe iſta in pticulari. Ylla aũt abſoluta. z ills ↄvitionata. ſg certitudinem ve pꝛemio couſequẽdo. ¶Ad il ʒ8
en Vnde certitudo fidei dicit᷑ eſſe certitudo fivelitatisvD ud quod obijcitur nibil pendens er vertibilitatew
ero⸗ M S 519 linem. dom ꝙ ven eſt ſi 2ſiſtat in

.
2
Bl.

XXVI

Fn volaeare inquãtũ volũtas innitit᷑ ſibi.ſed ſi cõſi
ſtat in ipᷣa volũtate ſᷣm ꝙ; volũtas innitit᷑ do qui eſt
firmitas noſtra pᷣm ꝙ dicit Augu. in li. confep. hoc
mõ poteſt habere robur ⁊ certitudinem.⁊ tali modo
habet ſpes ↄſiſtere in noſtra volũtate. facit em̃ nos
ſũme firmitati imitẽdo.in ipᷣa ⁊ de ipᷣa confidere.ac
per hoc nobis quandam certitudinẽ tribuit de aſſe-
59 quenda ſalute.¶Ad illud quod obijcitur ꝙ nullus
eſt certus & aſſecutiõe illiꝰ rei ad quã nũqᷓ; pueniet.
dom ꝙ eſt certitudo oꝛdinis ⁊ certitudo euẽtꝰ.cum
dicit᷑ ꝙ ſpes habet certitudinẽ in ſuo actu.ddᷣm p
hoc eſt veꝝ de certitudine oꝛdinis.quia efficaciter et

*
v*
5

infallibiliter vera ſpes oꝛdinat ad ſalutẽ. Sed cũ ip̃e

obijcit ꝙ nuliꝰ eſt certꝰ de eo qð ñ aſſequit᷑.obiectio
currit de certitudine ſ̃m aliã driam.ꝗᷓ quidẽ eſt cer/
4ο titudo euẽtus. ideo nõ cogit illa rõ. ¶ dillud qð
obijcit᷑ ꝙ ſi ſpes certa eſſet nõ poſſet falli ſicut nec fi
des. dðᷣ ꝙ ſicut duplex eſt neceſſitas.ſ.abſoluta et cõ
ditionata. ſic duplex eſt certitudo. Si loquamur de
certitudine ↄditõnata.ſic eſt in ſpe certitudo neceſ
tatis ⁊ infallibilitatis.certꝰ eſt em̃ vnuſquiſqʒ infalli
biliter ꝙ ſi ꝑſeuerauerit vſq; in finẽ in ga ⁊ in bonis
meritis ꝙ ad ſalutem ꝑueniet.Si aũt loquamur de
certitudine abſoluta. ſic eſt in ipa ſpe certitudo pba
bilitatis.qui em̃ bonã habet oſciẽtiã atq; ꝓpoſituz.
ꝓbahiliter pᷣt eſſe certus qꝙ; oꝑa ex tali volũtate pce
dentia ſint apð deũ meritoꝛia.⁊ ꝑ boc cõfidere ſe aſ⸗
ſecutuꝝ vita eternã. Unde qð ipe obijcit de illa ↄdi
tione ꝙ eſt dubia.⁊ q eã nõ apponit ſpes.dom ꝙ et
ſi ſpes nõ apponat ea ꝑ ſe.apponit eaʒ tamẽ ꝑ regu/
lam fidei dirigẽtis. Et lʒ etiã nõ ſit oino certa illa cõ⸗
ditio certitudine manifeſte ſciẽtie. eſt tamẽ certa cer
titudine cuiuſdam ↄſidẽtie ſicut pᷣdictũ eſt.¶ Ad il

lud qð vltimio obijcit᷑ ꝙ certitudo ſpectat ad cogni⸗

tiuã iam patz Reeper ea que ſunt pᷣdicta.naʒ certitu⸗
do non ſolũ reſpicit intellectũ veꝝ etiã affecũ.
Ghhnſequẽter querit᷑ de ſpe pᷣm cõſideratõem
relatam. Et circa hoc querũtur quiq;ʒ. Dꝛio
querit᷑ de ipᷣa ꝑ cõꝑatõem ad timoꝛis wonũ.
Bedo Rcõpatõem ad meriti vſũ.Tercio querit᷑ de
ipᷣa ꝑ cõꝑatõem ad charitatis habitũ. Quarto que/
rit᷑ de eadem ꝑ cõpatõem ad ꝓpꝛiũ obiectũ. Quinto
et yltimo querit᷑ de ea ꝑ cõpatoem ad ſuũ ſbiectuʒ.
— [Queſtio.eſſ. f

e ſpe ꝑ cõpatocm ad donũ timoꝛis. Atrũ ſcilic ti

moꝛ et ſpes ſint vnus vel idẽ habitus vel diuerſi.Et

ꝙ ſint vnus ⁊ idẽ habitus videt᷑ poſſe oſtẽdi pᷣmo ꝑ

ſimile in nalibus.qm idem ⁊ vnũ põdus eſt ꝑ quod
coꝛpus recedit ab vna dr̃ia poſitõis ⁊ accedit ad al/
terã.ſed hoc eſt affectio in ſpiritibꝰqd eſt pondus in
coꝛpibus vt vult Aug.g̊ vnus ⁊ idẽ habitꝰ affectiuꝰ
eſt quo quis reccdit a malo ⁊ quo tẽdit in bonũ. ſed
timoꝛẽ ois recedit a malo. ꝑ ſpem tẽdit in bonũ. S

timoꝛ ⁊ ſpes ſũt vnus ⁊ idẽ babitꝰ.¶ Itẽ bocipᷣm v
ſimile in diſciplinalibus. qꝛ oppoſitoꝝ eadẽ eſt di/

ſciplia. vt recti ⁊ curui.ſani ⁊ egri.g ſi habitꝰvirtut⸗

eſt quedam ars. vr ꝙ vnꝰ ⁊ idẽ babitus poſſit oꝛdia
ſe babentem ⁊ dirigere ad oppoſita. ſi ſpes dirigit
ſnam in copatõe ad bonũ. ⁊ timoꝛ in relatiõe ad ma/
ũ.vr ꝙ ſpes ⁊ timoꝛ ſint vn habitꝰdirectiuꝰ. ¶ Itẽ
bocipᷣm videt᷑ ꝑ ſimile in moꝛalibꝰ.qm̃ duaꝝ extre/
mitatũ eſt vna medietas.ſed inter deſpatõem ⁊ pſũ⸗
ptõem eſt medietas ꝗᷓ eſt ſpes.⁊ inter bec eadẽ ẽ me-
dietgs eſt timoꝛ. ſpes ⁊ timoꝛ ſüt ynus habitus.

—

l
—

Etẽ bocipm videt᷑ ꝑ ſimil

4

e in theologicis virtuti in
bus. qm fides qᷓ eſt virtus theologica. vna ⁊ eadẽẽ 4 wi
ſiue ꝑ ipᷣam credãtur bona.ſiue ꝑ ip̃am credant ma geug
la. g ſi ſpes ⁊ timoꝛ generãtur ab ipᷣa fide.⁊ genitum gaen
vebz aſſimilari generati. vr ᷓ q ſicut fides è vn ba/ o
bitus theologice virtutis. ſic ⁊ ſpes ⁊ timoꝛ ſintvnꝰ iſi
babit pirectiuus affectiõis. ¶ Item bocipᷣm videẽ fuane
ꝑ ſimile in peccatis actualibus. Sicut em̃ ꝑ virtutez ichun
declinat hõ a malo ⁊ tẽdit in bonũ.ſic ꝑ pctm̃ actua- naiſt
le diuertitur a bono incõmutabili conuertit᷑ ad o huenm
mutabile. Scd in peccato vnus ⁊ idem actus ẽ vna ſͤſui
⁊ eadẽ culpa qꝛ qs ↄuertit᷑ a So.⁊ ↄuertit᷑ ad cõmu nigin
tabile konumm. ſimiliter ent er pte vtutl. ſi p ſpez auc
tendit quis in bouũ. ⁊ per timoꝛeʒ dedinat ꝗ malo. Cini
videtur ꝙ ſpes ⁊ timoꝛ ſint vnus habitus.(¶ Sʒ cõ 41 iuh
tra. ̃m ſactos ⁊ phos qtuoꝛ conſueuerũt affectiões nſtrſ
animi ãnumerari.videlicet.gaudiũ doloꝛ. ſpes ⁊ ti ſerults
moꝛ. Si vere qᷓtuoꝛ ſũt.neceſſe eẽ ſpes ⁊ timoꝛẽ ab Cunce.
inuicem differre ym q ſunt affectões. ſed habitſpei Ate⸗
dirigit illam affectionẽ ꝗqᷓ dicit᷑ ſpes. ⁊ habitus timo⸗
ris aliam.g videtur ꝙ ſint habitus diuerſi. ¶ YItem it Mn
ſicut ſe habẽt affectiões de pꝛeſenti malo et bono ad Cyln/
inuicem. ſic ſe habẽt affectoes de futuro bono ⁊ ma iua N
lo. ſed affectões de pꝛeſẽti bono ⁊ de pꝛeſẽti malo nõ wafmiie
ſolum diſtinguũtur ſed etiã foꝛmaliter opponũtur. tnre
vt gaudiũ ⁊ doloꝛ. cum ſpes ſit de futuro bono.ti⸗ ßintit
nioꝛ de futuro malo. videtur ꝙ ſpes ⁊ timoꝛ: 6 ſoli Nlchn
diſtinguatur ſed etiã opponãtur adinuicẽ. ¶ Item glhn
plus differt habitus virtutis ab habitibus donoꝛuʒ Haſee
qᷓ; habitus virtutis adinuicem. Sed babit?timoꝛis ſimrar
cõputat᷑ inter dona. habitus ſpei inter virtutes ̃m ipolſe
ꝙ dic Greg.in moꝛalibus. & ſi ſpes differt ab alijs vᷣ ſoger
tutibus.videt᷑ multo foꝛtiꝰ ꝙ differt a timoꝛe¶ Itẽ ſtciunu
quãdocunq; duo babitus ſic ſe habẽt ꝙ vnꝰ euacua nk
tur.alter non.illi foꝛmaliter diſtinguũtur. ſed timoꝛ Geſcgd
domini ſactus ꝑmanct in ſeculũ ſeculi.ſpes aũt cua Clsdln
cuatur ſm ꝙ dicit magiſter in litera et infra babet. ſüerde
ergo ſpes ⁊ timor eſſẽtialiter differũt. tem quo⸗/ (ſemeiie
rum effectus ſũt adinuiccʒ diſpati ⁊ ipa ſfũt diſpata. l
ſed eſſe ſecurũ ⁊ eſſe pauidum opponũtur.ſpes red- fonnoti
dit ſecurum.⁊ timoꝛ reddit pauiduʒ. & ſpcs ⁊ timoꝛ Nerten
foꝛinaliter diſtinguũtur. R dom c timoꝛ ⁊ ſpes 4 ¾ Pfuzpe
ſiue nominẽt habitus ſiue nominent affcctiões ani/ mhoheti
me.viuerſitatem habẽt adinuicẽ. diuerſitas em̃ ha/ titer,
bituum attẽditur penes diuerſitatẽ actuum pꝛinci/ csai
paliũ.qm̃ g& ſpes conſiſtit in quadã conſidentia ⁊ eꝛe faogenet
ctione.timoꝛ vero in quadazʒ fuga ⁊ reſilitione.hinc gligettin
eſt ꝙ timoꝛ ⁊ ſpes habent adinuicem diuerſitatẽ ra müen.
tione ſuoꝛum actuũ. Diuerſitas aüt ipoꝛum actuuʒ ton
venit ex parte obiecti inq;tum habet rõnez motiui. tüintt
Cum em̃ anima appꝛebẽdit aliquid nondũ pꝛeſens Uirane
ſed futurum in rõne conuenientis. afficit᷑ affectione 4 Aid
ſpei ſi afſit poteſtas aſſequẽdi. cum aũt appꝛebendit iep
in ratione diſcõueniẽtis. afficitur affectõe timoꝛis ſi tihne
poſſit ab illo ſuperari. Et ſic patet ꝙ ſpes differt a t ebi
moꝛe ratione differẽtie reperte in actu ꝓpꝛio ⁊ etiam in⸗
in obiecto. Et concedẽde ſunt rõnes que bocoſten/ ntebn
dut. ¶ Ad illud vero qð pꝛimo obijci᷑ per ſimile in 4 nir⸗
naturalibus ꝙ idem eſt põdus quod facit recedere?2 hſed
ab vno oppoſitoꝝ ⁊ accedere ad alteꝝ.ddᷣm ꝙ nõẽ iis
gino ſimile in volũtario amoꝛe ⁊ naturali pondere. G
qm̃ motus naturalis maxime localis necefario du⸗
s habet terminos.videlicʒ terminũ adĩ quem. ⁊ ter 4

hinum a quo. nec poteſt aliquod co:pus rcedere

e
N
Nntl
Aſte
Grüne
ati
männ
iſehni
nanf
zümmr⸗
aritin
Ktlhe
S
in d
mifinis
üeehe
ei tti
Wwesllueti
Ging
Enini ſn
timabete
arobenn
depecſenti
iter oppein
Nefurmnohe

1

E=
Se.

—

=

¹
4
8

—
E

=

==
=

= =

Se

=.

Nestinei
☛
bbthere
COilbertinn
ir innufn
heibie⸗
Nümmme
Gtogwon
titgian
Eatermtis,
i
nthift
eponünts
igffeine
6wretoiß
orinien
iutini,
imm
Aigilni
Ginhln

terimino a quo niſi tendendo ad terminũ ad quẽ. vYS
ad vnũ ⁊ eundẽ actũ requirunt᷑ illa duo extrema.ita

44

Di.

ꝙ vnũ eſt in rõne pᷣncipij.⁊ alterũ in rõne termini.Et
Aꝓterea in nalibus vnũ eſt põdus ꝑ qð mobile rece/
dit ab vno ſitu appꝛopinquat ad aliũ.in volũtarijs
aũt ſecꝰ eſt. QOñ em̃ ſunt duo oppoſita.anima poteſt
affici circa vnũ nibil cõſiderãs de altcro.põt em̃ affi/
ci circa bonũ nihil cõſiderãs de malo.⁊ econtra circa
malũ nibil cõſiderans de bono.⁊ ideo diuerſis affecti
bus ⁊ motibꝰ habet moueri circa oppoſita.⁊ ꝓpterea
nõ ſequit᷑ ꝙ vnicꝰ ſit affectus ſiue habitꝰaffectiuus &ᷣ
dirigit reſpectu oppoſitoꝝ.ſicut in nalibus vnum cſt
pond?. e Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ i diſciplinalibꝰ vna
eſt ſciẽtia oppoſitoꝝ.dicendũ ꝙ nõ eſt ſimile duplici
rõne. Pꝛima quidẽ rõ eſt qꝛ volũtas ſeꝑat ea ꝗᷓ natu/
raliter ſunt cõiuncta.vñ aliquis vult antecedẽs et tñ
nõ vult ↄñs.cognitio aũt nõ ſeꝑat ea q̃ naturalit᷑ ſũt
cõiuncta.vnde qui nouit añs.quodãmõ nouit ↄñs.
OAm̃ g ꝑ cõſequẽtia in ipᷣo ad oppoſita ſequũt᷑ oppo
ſite ꝓpꝛietates ꝑ q̃s habẽt cognoſci.vt ſi albũ diſgre⸗
gat.nigrũ cõgregat.hinc eſt ꝙ vnus põt eſſe habitus

cognitiuꝰ oppoſitoꝝ.q;uis nõ ſit habitus vnus affe/
ctiuus. Alia etiã diſſimilitudo eſt.qꝛ potẽtia cogniti/

45

ua cõſimili actu ⁊ ↄſimili rõne negociari põt ſuꝑ op/
poſitoꝝ vtrũq;.iudicat em̃ de recto ⁊ obliquo ꝑ rõnẽ
ipᷣius recti.ſed affectiua nõ ſic.imo ſi appetit vnũ op/
poſitoꝝ.reliquũ reſpuit. Si amat vnn.reliquũ odit.
ꝑ ſe loquẽdo.Et ratio huiꝰ ẽ.qꝛ affectiua magis vnit
ipi affectibili qᷓ; cognitiua cognoſcibili.vñ amoꝛ trãſ-
foꝛmat amantẽ in amatũ.⁊ ꝓpterea non ſequit᷑ ꝙ ſic
vna poſſit eſſe cognitio oppoſitoꝝ ſᷣm ꝙ ſunt oppo/
ſita.ꝙ ꝓpter hoc oppoſitoꝝ habeat eſſe affectio vna.
vel etiã vna virtꝰ affectiõis directiua. llud q
obijcit᷑ ꝑ ſile in moꝛalibꝰ ꝙ duarũ extremitatũ vna ẽ
medictas.dicẽdũ ꝙ veiũ eſt ꝙ vna ẽ medietas pun/
ctalis.ſed large accepta ſcʒ medietate nõ hʒ veritatẽ.

qm̃ inter duo extrema multũ diſtantia plures poſſũt
eſie medietates.ita ꝙ vna appꝛopinquet vni extre/

mo ⁊ altera alij.⁊ ſic põt eſſe in timoꝛe ⁊ ſpe reſpcctu

pᷣſumptiõis ⁊ deſpatiõis.qꝛ timoꝛ mag appꝛoximat
ad extremitatẽ deſperatiõis.ſpes aũt ad extremitatẽ
pᷣſumptiõis. Aliter ctiã põt dici ꝙ iſtud intelligit᷑ de
medietate que cõficit᷑ ex vtroq; extremo. ſſicut largi/
tas inter ꝓdigalitatẽ ⁊ auariciã dicit᷑ eſſe medietas.
Spes aũt ⁊ timoꝛ nõ ſunt hmõi medietates ſicut ex

pcedentibꝰ patz. Poſſet etiã reſpõderi ꝑ interempti.

46

onẽ̃.qꝛ timoꝛ ⁊ ſpes nõ ſunt medietates extremitatũ
earũdem ſed diuerſarũ. Spes em̃ mediũ tenet inter
deſperationẽ ⁊ pᷣumptionẽ.ſed timo: inter temerita/
tẽ ⁊ timiditatẽ ſiue puſillanimitatẽ.⁊ ſic non opoꝛtet

ꝙ timoꝛ ⁊ ſpes ↄueniãt imediate vnitate affectõnis.

Ad illud qð obijcit᷑ ꝑ ſimile in fide. dicendũ ꝙ nõ
ſimile ꝓ eo ꝙ licʒ fides ſit maloꝝ ⁊ bonoꝛũ.tamẽ

eſt ſub vnica rõne.videlicz ſub rõne veri. Pꝛeterea fi
des eſt habitus ſpectãs ad cognitionẽ.qꝛ nõ diuerſi/

ſicat᷑ ꝓpter obiectoꝝ ↄtrarictatẽ. Spes autẽ ⁊ timoꝛ
ſunt babitus affectiui qͥ nõ reſpiciũt bonũ ⁊ malũ ſbᷣ
vna rõne.ſed ſpes reſpicit ſub rõne cõueniẽtis.timoꝛ

ſub rõnc diſcõueniẽt.ido nõ ẽ ſile hinc ⁊ inde. Si tu

obijcias ꝙ pᷣncipiatũ debet aſſimilari ſuo pᷣuncipio.di
cendũ 4 illud eſt verũ in generatõe vniuoca.
dicit᷑ fi

cimꝰ ꝙ babitus cognitiuꝰ generat affectũ.qꝛ ad ipᷣm

¶ Ad illud qJ

aut
fides generare ſpem ⁊ timoꝛẽ hoc nõ ẽ ᷣm vni⸗
uocationẽ.ſ̊ hoc eſt ꝑ quãdã diſpoſitionẽ.ꝑ quaʒ di/

ᷣparat ⁊ diſponit. ¶ Ad illud qd obijcit᷑ ꝑ ſimile in
cõuerſione ⁊ auerſione.dicendũ ꝙ auerſio ⁊ ↄuerſio
vno mo noiant actus.alio mõ nomiant circũſtãtias
circa actũ. Scam ꝙ nomiant actũ ſic ſũt diuerſi mo/
tus. Alia em̃ eſt affectio ↄtemptus qua aia auertitur
ab vno.⁊ affectio appetitus qua ↄuertit᷑ ad reliquũ.
Scdm aũt ꝙ nomiant circũſtãtias ſiue relatiòes cir
ca actũ.ſic poſſunt eſſe circa vnũ ⁊ eundẽ actũ.⁊ cir⸗
ca idẽ peccatũ.qꝛ vnũ ⁊ ideʒ põt ſimul ⁊ ſemel ad di/
uerſa compari. ⁊ diuerſis relationibꝰ ad iſta referri.
⁊ ſic nõ eſt ſimile de affectiõe timoꝛis ⁊ ſpei.qꝛ nõ põt
ſił ⁊ ſemel vna potentia nec duo actu circa diuerſa ⁊
ↄtraria affici.ꝓpterea nõ ſequit᷑ ꝙ ſi auerſio ⁊ cõuer⸗-/
ſio poſſunt eſſe circa vnam actionẽ ⁊ foꝛmã.ꝙ ſilłr ti⸗
moꝛ ⁊ ſpes habeãt eſſe circa vnã ⁊ eandẽ affectionẽ.
QDucſtio⸗ii, g
IE De ſpe ꝑ comꝑationẽ ad meriti vſum. Atrum ſcʒ
ſpes ex bonis meritis habeat oꝛtũ: Et ꝙ; ſic videtur
Roma.v.Tribulatio patientiã oꝑat᷑ patiẽtia ꝓba/⸗
tionẽ.ꝓbatio vo ſpem. ergo ſi i ĩa ꝓbatione coſiſtit
meritũ.videt᷑ ꝙ ſpes ex meritis habeat oꝛtũ.¶ Iteʒ
hocipᷣm oſtẽdit᷑ ꝑ diffinitionẽ mgfr̃i q̃ ponit᷑ in litera.
Spes eſt certa expectatio future beatitudinis ꝓue/
niens ex gra ⁊ meritis. ¶ Itẽ nullus habet virtutem
ſpei niſi ͥ in ſperãdo ſequit᷑ dictamẽ fidei. Sʒ fides
dicit nullũ adultũ ſaluari poſſe abſq; meritis. nullꝰ
ſpcrat recte beatitudinẽ niſi cui ſuppetunt merita.vi⸗
detur & ꝙ ſpes ex meritis ꝓcedat. Sre ſicut ſe ha⸗
bet deſperatio ad demerita. ſic ſe babet ſpes ad bona

merita. ſ ſic ſe habet deſpatio ad demcrita ꝙ nullus

deſperat niſi ꝓpter aliquã culpã cõmiſſam. mala em̃

coſciẽtia eſt illa qᷓ inducit in deſperationẽ.ergo ſiliter

videt᷑ ꝙ ſpes ex bonis meritis habeat oꝛtũ.¶ Sʒ cõ⸗
tra.Augꝰ. Uirtus eſt bona qualitas mẽtis quã deus
in nobis ſine nobis oꝑat᷑.ergo ſi ſpes virtus eſt ſicut
oſtẽſum eſt in pᷣcedentibus.deus eã in nobis oꝑatur
ſine nobis.& nõ bʒ oꝛtũ ex meritis nr̃is. ¶ Itẽ nihil
qð eſt pᷣncipiũ meritoꝝ oꝛtũ hʒ ex meritis.ſ̊ ſpes eſt
pᷣncipiũ meritoꝝ.nullus em̃ põt mereri apud deum
niſi qͥ ſpat.g ſpes cx merit nõ hʒ oꝛtũ. ¶ Itẽ oẽs vir
tutes ſimul infundunt᷑. ſi aliqua virtꝰ pᷣcedit meri⸗
ta.neceſſe eſt ꝙ oẽs pᷣcedãt.⁊ ſi aliqua ſubſequit᷑.ne/
ceſſe eſt ꝙ oẽs ſubſequãtur.̊ aut ſpes non ꝓccdit cx
meritis.aut cetcre vtutes etiã ꝓcedũt ex meritis.ſed
impoſſibile eſt ceteras virtutes ex meritis oꝛiri.& ⁊cc.
¶ Itẽ quãto qͥs pfectioꝛ eſt tanto ẽ hũilioꝛ.⁊ quãto
bñilioꝛ tanto minꝰ pᷣſumit ſiuc cõfidit de mertis ꝓ⸗
pꝛijs. ſi ſpes ꝑfecta iũcta eſt cũ hũilitate ꝑfecta.vi/
det᷑ ꝙ nec ſpes nec eius vſus oꝛiat᷑ ex intuitu merito
rũ. dicendũ ꝙ ſpes aliqñ nomiat habitũ vtu⸗
tis.aliqũ noiat actũ.aliqñ noiat ſtatũ.aliqũ terminũ

ſiue obiectũ. Scom aũt ꝙ ſpꝑes noiat bitũ virtutis ſic

nõ bʒ oꝛtũ ex meritis.ſᷣ potius merita habẽt oꝛtũ ex
ea. Scᷣm aũt qꝙ noiat actũ ſic oꝛiri habʒ ex meritoꝝ
intuitu. Mullꝰ em̃ ſpcrat recte eternã beatitudinẽ ni⸗/

ſiqui deo ſeruiuit vel ꝓponit deo ſeruire. Scom autẽ

ꝙ noiat ſtatũ ſic oꝛtũ hʒ ex meritis pᷣcedẽtibus ⁊ cõ/
comitãtibus.⁊ hoc mõ accipit᷑ Roma.v.Tribulatio
oꝑat᷑ patientiã ꝓatiẽtia pbationẽ.ꝓbatio ſpem.glo⸗/

ſa.i certitudinẽ ſpei ad quã.i.certitudinẽ puenit᷑ per
bona merita. ⁊ maxime ꝑ tolerãtiꝗ ⁊ ſuſtinẽtiã tribu

lationũ. Scom aũt ꝙ; ſpes noiat ipſaʒ rem ſpatã.ſic
oꝛtũ bʒ ex meritis pᷣcedentibꝰ.⁊ ſic patet ꝙ ſpes ſᷣm
pᷣmã acceptionẽ ſimpliciter pᷣcedit merita tanꝙᷓ; 2

47

48

ritoꝛũ pᷣneipiũ.ſᷣm vltimã acceptionẽ ſimpliciter ſe⸗
quit᷑ tanqᷓ; meritoꝝ pꝛemiũ.ſᷣm duas medias medio

mõ ſe habet.qꝛ quodã mõ pᷣcedit.quodã mõ ſequit᷑.
Mam ſoes ꝓut noiat motũ ſpci ꝓcedit ex meritoꝛũ
intuitu. ⁊ ᷣm veritatẽ eſt pᷣncipin meritoꝝ ſequẽtiũ.
ꝓut autẽ ſpes dicit᷑ quedã ccrtitudo ⁊ ſtatus.ſic ᷣm

veritatẽ ex meritis hʒ oꝛtũ.⁊ eſt nibhilominꝰ admini/

eulũ ad ꝑfectiꝰ mercndũ. Illa cm̃ certitudo ſpei con/
ſurgit ex ꝑpeſſione tribulationũ.⁊ vehemẽter cõfir/
mat ⁊ cõfoꝛtat animã vt a tribulationũ ſuſtinẽcia nõ
recedat.Et ex his patet rñſio ad q̃ſtionẽ ꝓpoſitã.pa/⸗
tet nihilominus rũſio ad obiecta.qꝛ ſpes quodã mõ
accipiẽda ẽ ex meritis.⁊ quodã mò eſt pᷣncipiũ meri⸗

toꝛũ.⁊ ſin boc currunt rõnes ad oppoſitas partes.
vtreq; ſᷣm diuerſas vias ꝓbant ⁊ cõcludũt veritatẽ

49

exceptis duabꝰ vltimis rõnibus adductis ad vtrãq;
partẽ. ¶Ad illud em̃ qð obijcit᷑ de deſpatõne.poteſt
rñderi ꝙ nõ eſt ſimile.ꝓ eo ꝙ; cũ deſpatio dicat ꝓfun
ditatẽ ꝑeccati.nullꝰ illic demergit᷑.niſi ꝑ aliquã culpã
pᷣcedentẽ diſponat᷑.nõ ſic aũt ſpes dicit meriti ꝑfecti

onẽ ſm generalẽ ſui acceptionẽ.iõ nõ opoꝛtet ꝙ ꝓce
daat ex meritis ꝓut noiat ipᷣaʒ virtutẽ vel eiꝰ actum.

ſicut Reſpaeo (ꝗ eſt viciũ demergẽs in ꝓfundũ)pᷣcxi

git aliud ꝑeccatũ. Pꝛeterea alia de cauſa nõ eſt ſile.qꝛ

nos ⁊ ea q̃ ſit i nobis ⁊ a nobᷣ ſũt pᷣncipia vicioꝝ no/

ommnc donũ pfectum deſurſum eſt.ideo nõ ſic opoꝛtet
50

ſtroꝝ.nõ ſic aũt eſt de bonis.qꝛ omne datũ optimũ ⁊

ſpem ex nr̃o oꝛiri merito ſicut deſpatio oꝛit᷑ ex vicio.
d illud ſilr qð vltimo obijcit᷑ ex alia parte.qꝙ vir
hũilis merita nõ intuet᷑.dicendũ ꝙ merita intueri cõ
tingit duplicit.vel attribuẽdo ſibi.vel attribuẽdo gr̃e

diuine. Intucri añt merita attribuẽdo ſibi boc ẽ ſuꝑ/

bie ⁊ vanitatis.⁊ ſic intuent᷑ ſupbi qͥ dicũt manꝰ nra

excelſa. ⁊ nõ dñs fecit hec oia. Cõtra quos dẽ Deut᷑.

ix. Me di cas in coꝛde tuo ꝓpter iuſticiã meã introdu
xit me dñs vt terrã hanc poſſiderẽ. Intueri aũt meri
ta referẽdo ad diuinã gratiã hoc ẽ hũilitatis ⁊ verita

tis. ⁊ hoc mõ motus ſpei ex intuitu meritoꝝ hʒ oꝛiri.

quẽ modũ intuebat᷑ paulus merita ſua.j.Coꝝ.xv.
bundãatius omnibꝰ laboꝛaui.nõ aũt ego ſed gratia

dei mecũ.Alia vᷣo q̃ obijciunt᷑ ſatis ſunt manifeſta.

¶ De ſre ꝑ compationẽ ad babitũ charitatis. vtrum

ſcʒ ſpes pᷣcedat charitatẽ oꝛdine nature an ecõuerſo:

Et loquit᷑ hic de habitibꝰ in cõpatione ad actus.Et
ꝙ ſpes pᷣcedat videt᷑.ſuꝑ illud Mathᷣ.j.Abꝛabã aũt

genuit Vſaac.vſaac aũt genuit. Jacob.glo.i.fides ge-
nerat ſpem.ſpes generat charitatẽ.& ſi generans ᷣm

oꝛdinẽ nature pus eſt generato.neccſſe ẽ ꝙ ſpes pᷣce/

ecificio mali. p in edifi nõ ſol entũ
pᷣccdit edificij cõplementũ.ſ etiã paries ſᷣm rectũ oꝛ/

dat charitatẽ. ¶ Iteʒ lrucrio edificij ſoalis ſilis ẽ
dificio mali nõ ſolũ fundamentũ

Qdinẽ antecedit ipᷣm tectũ.Si gᷓ fides aſſimilat᷑ ipi fũ/

eſt charitas. & c.

damẽto ſuſtentãti.⁊ ſpes parieti crigenti.⁊ charitas
tecto cõſũmanti.videt᷑ ꝙ ſpes pᷣcedat ipᷣam charita⸗/
tem. P ſᷣm nalè oꝛdinẽ impꝑfectũ antecedit ꝑfe-
ctũ no ecõuerſo. ſ̊ charitas maioꝛ eſt ⁊ pfectioꝛ qᷓ fi/
des ⁊ ſpes.ſm ꝙ dicit᷑.j.Coꝝ.xiij. Maioꝛ autẽ hoꝛũ
cha R ⁊c. ¶ Itẽ nullꝰ põt amare ꝓpter ſe et
ſuꝑ oĩa bonũ ad qdð nõ ſperat ſe poſſe vnq; puenire.
Si ergo charitas diligit ꝓpter ſe ⁊ ſuꝑ oia.actus cha

ritatis cõſequit᷑ act ſpei. charitas ipaz ſpem ¶ S

H obijcit᷑ pᷣmo autoꝛitate mgfri in Ia. Spes eſt cer

ta expectatio future beatitudinis veniẽs ex meritis

—

feedentibꝰ ias ſpem. merita na pit chatitas. crgo .
hm naturalẽ oꝛdinẽ charitas eſt ante ſpem. ¶ Item
Augꝰ. in li.xiij. e ciuitate dei dicit.ꝙ ois affectio oꝛit ne
ex amoꝛe. crgo ois affectio recta ex amoꝛe recto.cũ S he
charitas dirigat ivm amoꝛẽ volũtatis. virtꝰ aũt ſpei r
dirigat vnã de quatuoꝛ affectiõibus.videt᷑ ꝙ ſpes ſit len
oſterioꝛ charitat ſi ſuit⸗
poſterioꝛ charitate. ¶ Itẽ nullus ſpat niſi qd amat.
qdð ein nõ pi⸗ aliquis nullo mõ ſperat. & rectitudo tgi
amoꝛis pᷣcedit rectitudinẽ expectatiõis.ſᷣ charitas di un
rigit in amãdo.ſpes aũñt dirigit in expectãdo. chari lic
tas eſt añ ſpem. ¶ Itẽ timoꝛ ⁊ ſpes ſunt due affecti⸗ naka
ones quaſi ſił currẽtes. Ande in glo. Deut.xxiiij. di⸗ lanm
cunt᷑ eſſe due mole. ᷣ ois timoꝛ ꝓcedit ex amoꝛe. Özʒ· gun
ois ſpes.ergo ſpes gratuita pcedit ex amoꝛe gratui⸗ ſifm
to.g ſm naturalem oꝛdinẽ charitas antecedit ſpem. ſͤfet⸗
Itẽ quãto aliqͥd ẽ cõmuniꝰ tanto pᷣus.ſ̊ om̃e ſpe⸗ Enleſe⸗
randũ eſt amandũ ⁊ nõ cõuertit᷑ g coioꝛ eſt actꝰ dile⸗ cſe⸗
ctionis ꝙᷓ actus ſpei. ⁊ ſi cõioꝛ.ergo poꝛ. ¶ Itẽ is eſt niſ
oꝛdo virtutis ad virtutẽ qͥ eſt o do dotis ad dotẽ. ſed ſifſa
pfecta tentio qᷓ eſt dos coꝛreſpõdẽs ſpei. ſequit᷑ pfectã emn
dilectionẽ qᷓ eſt dos coꝛreſpõdens charitati.ᷓ videt uoe
wwWin via charitas pᷣcedat ec m naturalẽ oꝛdinẽ. W
78* dicendũ ꝙ duplicit᷑ ẽ cõꝑare babitũ ſpei ad ba ? I niſt
bitũ charitatis.aut rõnc babituũ ſm ſe ↄſideratoꝛũ. ſtiĩ
aut rõne habituũ ↄꝑatoꝝ ad actꝰ. Si loqᷓmur ð ipᷣis Cen
babitibꝰ m ſe cõſideratis.ſic nõ hñt oꝛdinẽ ſ ſimul/ zhrii
tatẽ. om̃es em̃ virtutes gratuite ſił infundunt᷑ ̃m fͤne
infra manifeſtabit᷑. Si aũt loqmur de ipᷣis habitibꝰ iĩ fang
compꝑatiõe ad actus.ſic vnus hʒ oꝛdinẽ ad alterũ.qꝛ ſon
actus vniꝰ pᷣparat ⁊ diſponit ad actũ alteriꝰ.⁊ ppa⸗ Uatin
rãdo ⁊ diſponẽdo ẽ eius quodãmõ pᷣncipiũ ⁊ oꝛigo. lrini
⁊ rõne talis pᷣparatõnis ⁊ oꝛiginis eſt ibi oꝛdo.qm̃ g Pobeeg
actus ſpci ꝑpᷣat ⁊ diſponit ad actũ charitat tanqᷓᷓ ad fnitd
pfectionẽ.⁊ ſpũalis edificij cõplementũ ( Hemo eniʒ ſüickde
diligit aliqͥd bonũ ꝓpter ſe ⁊ ſupꝑ oia niſi ſperet ſe ad fifuten
illud bonum puenturũ )binc eſt ꝙ bᷣm orchaenature hrinpnr
actus ſpei antecedit actũ charitatis.⁊ hinc eſt ꝙ ba/ Gyſrtu
bitꝰ ſpei in comꝑatiõe ad talẽ actũ charitate pᷣoꝛ eſt. ſicknoan
Vnde cõcedende ſunt rõnes ad iſtã ꝑtẽ.¶ Aid illud ð⁊ Ncen
vᷣo qð obijcit᷑ in cõtrariũ cx autoꝛitate mgr̃i ꝙ ſpem Cetener
natura pᷣcedit charitas.dicẽdũ ꝙ ſpes ibi accipit vel Ah
ꝓ re ſꝑata.vel ꝓ ipᷣo ſtatu ſpei. non aũt ꝓ ꝓpꝛio cius ſchmn⸗
actu el hitu. Poſſet etiã dici ꝙ illð dicit mar bʒ ſuã beii⸗
opinionẽ q̃ credit charitatẽ nõ eſſe hitũ ceatũ ſᷣ ſom̃ his
ſanctũ qͥ ẽ pᷣncipiũ oim alioꝝ bonoꝝ. Añ qꝛ i bac opi 70lſti
nione cõiter męr nõ ſuſtinet᷑.⁊ illð ẽ vbũ ſuũ.auẽtas 4
illa nullũ bʒ robur. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ q amoꝛẽ 3 r
pᷣncipiũ oĩm affectionũ.dicẽdũ ꝙ verũ ẽ ðD amoꝛe vᷣm ſtüboni
ſtatũ imꝑfectũ.s ſicut amoꝛ ſᷣm impfectõʒ ſtat?ẽ oim inntoin
affectionũ pᷣncipiñ.ſicut pᷣm ſuã ꝑfectõʒ ẽ oim affecti ſcheenbe
onũ terminꝰ finalis ⁊ cõplemẽtũ. Añ oẽs affectiõcs Pöfitls
aie ad id oꝛdinant᷑ vt deꝰ amet᷑ pfecte. charitas autẽ gpiinbe
nõ noĩat qualẽcũq; amoꝛẽ.ſᷣ amoꝛẽ pᷣcipuũ.⁊ iõ er Rᷣ femnge
nõ põt ↄcludi ꝙ charitas ſʒ nãlẽ oꝛdinẽ pᷣcedat ipᷣaʒ ſpitls

ſpẽ. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ nullꝰ ſpat niſi qð amat. 4 frithe
dicẽdũ ꝙ verũ eſt. ᷣ tñ ex hoc nõ ſequit᷑ ꝙᷓ ſpes chari⸗ gatb

tatẽ ſequat᷑. ꝓ eo ꝙ charitas talẽ addit circũſtantiã ebonie
ſuꝑ amoꝛẽ q̃ neceſſario ſubſeqͥt᷑ actũ ſperãdi ⁊ eiꝰ re/ irſin.
ctitudinẽ ſicut pᷣus tactũ eſt. Cuʒ em̃ duplex ſit motꝰ tufetin
amoꝛis charitat.videlicʒ amoꝛ amicicie ⁊ amoꝛ cõ/ ſeepe

cupiſcẽtie.Charitas amoꝛe ↄcupie deſiderat deũ ſuꝑ ſhͤn
oia.amoꝛe vᷣo amicicie ſilr diligit deũ ꝓpter ſe ⁊ ſuper
oĩo.vñ deũ cõcupiſeit plus qᷓ; aliud bonũ.deo etiam
bonũ optat plus ꝙᷓ; habẽs charitatan optet ſibijpſi.

ſitſiee⸗
er
kosrfich
mdrinif
Woſifi
siife
rnüge
Mrifh
szon
etiht
wiueft
Pdani;
Wenn,
chi
Göſie
Nst

*

—
—

ifnlri
Amitmtiß
agechr
icrn
ovi ſne
Hüi rtt
ireiu
”M
diil
8 A
ghoni

imäünte

.

lun

— =
☛—

fnmmi

5 5

56

*

—

Amoꝛ: aũt cõcupiſcentie adeo intẽſus eſſe nõ põt niſi
pᷣambula expectatiõe.Silr nec amoꝛ amicitie poteſt
adeo eſſe eleuatꝰ niſi pᷣcedat cõfidẽtia.nullꝰ em̃ vult
plꝰ bonũ alij q; ſibi niſi i illũ totalit᷑ ↄfidat. Nullꝰctiã
gliqdð bonũ ſuꝑ oĩa cõcupiſcit. niſi qͥ ſe ad illud aliqñ

puenturũ pᷣſumit.¶ Ad illud qd obijcit᷑ ꝙ timoꝛ cõ⸗

ſequit᷑ amoꝛẽ. ⁊ ſpes ſilr. Reſpõdendũ ẽ ſicut dictũ
eſt ꝙ licð bec affectio pᷣcedat illa.tñ habitꝰ iſte in com
atiõc ad actũ nõ pᷣcedit iſtũ.pter pᷣcipuã ꝑfectionẽ
quã charitas ponit circa actũ diligẽdi. Pꝛetcrea cuʒ

dicit᷑ ꝙ timoꝛ ſequit᷑ ad amoꝛẽ. boc nõ intelligit de qᷓ

libet amoꝛe ſᷣ de amoꝛe ſui. Ideo em̃ qͥs timet penaʒ
qꝛ ſeiᷣm amat.charitas aũt nõ dicit pᷣncipalit᷑ amoꝛẽ̃
ſui ſ amoꝛẽ dei.Et ꝗꝓpterca nõ ſequit᷑ ꝙ actꝰ charita/

tis pᷣecdat actũ ennonig Mat ex tocfot cõcludi ꝙ ſi⸗

milit᷑ pccdat actũ ſxi. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ pᷣus ẽ
a quo nõ ↄuertit᷑ ↄſequẽtia.dicẽdũ ꝙ illud habet w/⸗
ritatẽ in bis ꝗᷓ eẽntialit᷑ cõſcquũt᷑ ad ſeinuicẽ. In his
aũt ꝗᷓ ſeinuicẽ cõcomitant᷑ nõ hʒ veritatẽ.Et boc pʒ.
qꝛ ſequit᷑ ſi eſt nix ꝙ ſit albũ.ſᷣ nõ cõuertit᷑.cũ albedo

niuis nõ pᷣcedat ipᷣam niuis ſubſtãtiã.OQm̃ ̊ ſpare ⁊

amare ſunt actus ſeinuicẽ cõcomitãtes.iõ quis actꝰ
amãdi ſe extendat ad plura diligibilia.nõ opoꝛtet q;
ſit pᷣus ſᷣm oꝛdinẽ nature. Pꝛerterea qᷓ;uis charitas
generalioꝛ ſit a ꝑte obiccti.tñ ſpes gñalioꝛ ⁊ i plus eſt
a pte ſubiecti.Ois em̃ viatoꝛ qͥ bʒ charitatẽ bʒ ſpem.
ſ nõ ↄuertit᷑.qꝛ ſpes põt eſſe in peccatoꝛe.⁊ iõ actus
ſpei oꝛigine pᷣcedit actũ charitatis reſpectu ſubiecti a

quo vterq; actus ſumit oꝛiginem.⁊ ſic ratio nõ valet
57 U

ꝙ ſi i via expectatio pcedit dilectionẽ pᷣcipuã j
boc in patria tentio pᷣcedat dilectionẽ ꝑfectã. Muis

⁊ diſtinctionẽ ipᷣaꝝ totũ.

rone boni erit eius obiectũ. hocipᷣm o⸗
adbuc rõne magis ſpeciali ꝑ cõꝑationẽ ad alia gene-
ra affectionũ.qꝛ ſicut ſe hatet gaudiũ reſpectu pñtis.

d illud qd obijcit᷑ de dvotibꝰ ꝙ ꝑſccta tentio ſeqͥt
pfectã dilectionẽ.dicẽdũ ꝙ illð nõ eſt vſq;quaq; ſile.

Apter boc ꝙ dotes in patria erũt equalis ꝑfectionis.
in via aũt charitas maioꝛis pfectiõis ⁊ dignitatis eſt

—

qᷓ;tũ eſt de rõne virtut 5 ſit ipa ſpes.⁊ ido nõ opoꝛtʒ
it dilectionẽ pᷣcipuã.qꝙ pter

em̃ virtutes cqles ſint qᷓtũ ad rõneʒ merẽdi.ꝑfectioꝛ
tñ eſt actus dilectipis ꝙ; expectatiõis.ſᷣ in glia pfecte

diligere nõ eſt maioꝛis dignitatis qᷓ; pfecte bꝛe ⁊ pfe/

cte tenere. AUnde q;uis in via actus iraſcibilis pᷣcedat

actũ ↄcupiſcibilis.nõ tñ ſic opoꝛtet eſſe ĩ patria.vbi ẽ

refoꝛmatio pfecta.imo põt eſſe ecõtrario.Sũt aũt et

bic alij modi rñdendi qͥ cã bꝛeuitatis obmittunt᷑ ad

.

pñs ꝓpter hoc ꝙ trabũt extra materiã iſtã ad oꝛdinẽ

Aueſtio. iiijj.

¶ De ipᷣa ſpe ꝑ comꝑationẽ ad obiectũ. vtꝝ ſcʒ ſpes

„

ſit in bonũ ſub rõne boni:ct ꝙ ſic videt᷑ pᷣmo ꝑ rõnẽ

virtutis in cõi.qꝛ ſicut ſcia eſt reſpectu veri.ſic virtus

reſpectu boni.ᷣ ois ſcia eſt i verũ ſub rõne veri.ergo
ois virtus ẽ in bonũ ſub rõne boni.Si g̊ ſpes ẽ virtꝰ.

ergo ẽ in bonũ ſub rõne boni. ¶ Itẽ hocipᷣm videt᷑ ra
tiõe magis ꝓpꝛia q̃ ſumit᷑ ex ꝓpꝛietate vtutis theolo/
gice. virtus em̃ theologica idẽ habet ꝓ obiecto ⁊ pꝛo
fine.ſed bonũ ⁊ finis idẽ ſunt.& cũ ſpes ſit virtꝰ theo

logica. ⁊ bonũ ſub rõne boni ſit eius finis.g̊ᷓ bonũ ſbᷣ
tẽ hocipᷣm oſtendit

ſic ſe hʒ ſpes reſpectu futuri.ſᷣ gaudiũ ẽ de bono pñti
ſub rõne boni.g ſpes ẽ de futuro bono ſub rõne boni.

¶ Itẽ hocipm oſtẽdit᷑ adhuc ſpecialioꝛi rõne ꝑ com

pationẽ ad aliã ſpeciẽ vtutis.qꝛ ſicut dicit Aug. in 6
Differt fides a ſpc.qꝛ fides eſt reſpectu boni ⁊ mali.ct

nũ ſub rõne boni.

ſpes reſpectu boni tm̃. Si em fides ſi porat eẽ boni

⁊ mali. ꝓ eo ꝙ nõ reſpiciebat bonũ ſub rõne boni.ſᷣ

magis ſub rõne veri.ſpes autẽ determinat ſibi bonũ
ita ꝙ nullo mõ eſt in eiꝰoppoſitũ.videt᷑ gᷓ ꝙ ipᷣa ſpes
ſit in bonũ ſub rone boni. ¶ Itẽ bocipᷣm oñdit᷑ mag
ꝓpꝛia roõne ꝑ diffinitionẽ ipᷣiꝰ ſpei. Spes em̃ eſt expe

ctatio future beatitudinis. Si g& beatitudo noiat bo/

nũ ſub rõne boni.videt᷑ ẽ̊ ꝙ bonũ ſub ratiõe boni ſit
obiectũ ipius ſpei. ¶ Scd ↄtra. virtutes theologice
diſtinguut᷑ ꝑ obiecta ᷣm ꝙ hñt ꝓpꝛiã rõneʒ.ſᷣ chari⸗

tss eſt in honũ ſub ratõne boni. & ſi ſpes diſtinguit᷑ a
charitate. bonum ſub rõne boni nõ erit obiectů ſpei.

Itẽ circũſcripta rõne boui ⁊ mali adhuc contingit
timere ſicut i patria deũ timebimꝰ.nõ quidẽ ſub rõne
mali.nec ſub rõne boni.quia ſub illa rone amabimꝰ.

bonũ em̃ ſub rõne boni mag generat amoꝛẽ q; timo-

rem. Si otingit timere circũſ. cripta röõne boni ⁊ ma
li. ergo ⁊ ↄtingit ſperare.& obicctũ ſpei nõ eſt bonum

ſub rõnce boni.neq; malũ ſub rõne mali. ¶ Itẽ nullꝰ
timet malũ qð eſt ſubicctũ ſue poteſtati.S̊ quicũq; ti/
met malũ timet ſub rõne excelletis. ſi g̊ᷓ ſpes ſic eſt in
bonũ ſicut timoꝛ in malũ.videt᷑ ꝙ ſpes nõ ſit ĩ bonũ

ſub rõne boni ̊ magis ſub rõne mali. ¶ Item ſicut
homo naliter apoctit illumiari ⁊ delectari. ita etiam
nãliter appetit gooꝛiari. ⁊ hoc dico ſᷣm ipᷣius anime

ſupᷣmũ.ꝭꝗ ſicut in nobis eſt reꝑire aliqᷓs virtutes pfi⸗

cicẽtes ⁊ dirigẽtes ipᷣaʒ aiaʒ reſpectu wri illuminãtᷣ.⁊
reſpectu boni delectãtis.vtpote fidem ⁊ charitatẽ.ita
erit reſpectu ardui ⁊ exccillẽtis.hanc aũt non eſt dare
niſi ſpem. ergo ⁊c. ¶ Item licʒ omnes virtutes gra⸗

tuite quodmõ eleuẽt mentẽ. ⁊ hoc maxime faciant
virtutes theologice.eleuatio tñ ⁊ erectio ipius animi

Apꝛijſſime competit ipᷣi ſpei.ergo ſi virtꝰſpei maxime

coſiſtit in erigẽdo ⁊ eleuado ipᷣm animũ.cũ animꝰ nr
magnus ſit. nec ſit natus erigere ſe niſi ad magna ⁊

ardua.videt᷑ g̊ ꝙ obiectũ ſoei qtum ad efficaciã mo/
uẽdi teneat rõnem ardui.nõ ergo obicctũ ſpei eſt bo-
8R ad pᷣdictoꝛũ intelligentiã eſt
notandũ ꝙ quidã dicere voluerunt obiectũ ſpei eſſe
bonũ ſub rõne futuri. dixerũt em̃ ꝙ; omnes affectio/
nes aie vel ſunt reſpectu boni vel ſunt reſpectu mali.
⁊ ſicut gaudiũ eſt reſpectu boni pñtis.doloꝛ vᷣo qui ẽ
affectio ſibi oppoſita eſt reſpectu pñtis mali.ſic ſpes

eſt reſpectu futuri boni.timoꝛ vo reſpectu futuri ma/

li. Qð aũt mouit eos hoc ponere fuit quia poſuerũt
ꝙ duplex ſit tm̃ obicctũ in qð tendit anima.vnum.ſ.
verũ in qdð tendit intellcctus.alterũ.ſ.bonũ in quod
tendit affectus.⁊ ideo cũ ſpes nõ ſit in verũ ſub rõne
veri.voluerũt dicere ꝙ ſit in bonum ſub ratiõe boni.
In hot tamẽ differt a charitate.qꝛ charitas eſt in bo/
num ſub ratiõe boni ſimpliciter. nõ ↄſiderando pñs
nec futurũ.⁊ qꝛ bonũ ſub rõne boni eſt amandũ.ido
actus ipiꝰ charitatis eſt amare. Spes aũt eſt i bonũ
nõ tm̃ ſub rõne boni ſ̃ etiã ſub rõne futuri.⁊ qꝛ bonũ
futurũ inq;tũ futurũ eſt expectandũ.ideo actus ipᷣiꝰ

ſpei eſt expectare.⁊ qꝛ expectare ⁊ amare ſunt diuer/

ſi actus.hinc eſt ꝙ; ſpes ⁊ charitas diuerſe ſunt vᷣtu/

tes.nõ pncipaliter rõne diuerſitatis actuũ obiectoꝝ.
ſed rõne diuerſitatis actuũ ꝓpꝛioꝝ.Licʒ aũt hic mo

dus dicendi videat᷑ aliqͥd ꝓbabilitatis habere. inte/

rius tñ ↄſideranti nõ ſatiſfacit dubitationi.nec ↄſo/

nat veritati. Mꝗ ꝙ dicit᷑ ꝙ nõ ẽ alið obiectũ motiuũ
potẽtiaꝝ aic niſi verũ ſub rõne veri.⁊ bonũ ſub rõne
boni. ſimplicit nõ bʒ vitatẽ. ꝓ co ꝙ ſicut ĩi opponẽdo

58

tfactũ eſt quẽadniodũ rõnalis tendit in verũ.⁊ cõcu/
priſcibilis in bonũ. ſic etiaʒ iraſcibilis tendit in arduũ
⁊ magnũ. Rurſus ꝙ dicit bonũ ſub rõne boni futuri
eſſe motiuũ alteriꝰ affectiõig q; bonũ ſub ratiõe boni
nõ habet veritatẽ. ꝓ eo ꝙ; bonũ ſub rõne futuri deſi/
derat᷑.⁊ xſideriũ nõ eſt ſpes ̊ů magis quedãa differẽ/
tia amoꝛis.⁊ ad ipᷣaʒ charitatẽ ꝑtinet deſiderare.Am
plius ꝙ dicit timoꝛẽ eſſe reſpectu mali ſub rõnc mali
nõ hʒz vcritatẽ.cõtingit em̃ timere ſicut in opponẽdo
oſtẽſum eſt abſtracta rõne mali. ſicut timebit᷑ deꝰ in

patria. Pꝛeterea.ſi qñũ malũ timet᷑.non timet᷑ niſi ꝛ

excellens.ſi & affectio q̃ eſt timoꝛ in ſuo obiecto maꝗ
coõcernit excellẽtiã q; maliciã ſub rõne motiui.reſtat
ſilr ꝙ ⁊ affectio ſibi coꝛreſpõdens videlicʒ ſpes.Eſt g
obicctũ ſpei bonũ quidẽ.Sẽ̊ nõ ſub rõne boni.ð̊ magis
ſub rõne ardui ſiue magni.Et boc quidẽ ſic hʒ mani-
ffcſtari. Spei em̃ duplex eſt actus.qrũ vn? eſt pᷣncipiũ
⁊ oꝛigo alteriꝰ.ſpes em̃ facit cõfidere.⁊ faciẽdo cofi/
dere facit expectarc. Muliꝰ aũt recte ↄfidẽs cõfidit et
innitit᷑ niſi in eo qͥ nec poſſit nec velit ſibi deficere.ta/
lis añt nõ cſt niſi ille qͥ eſt potẽtiſſimꝰ in vᷣtute.⁊ mu/
nificẽtiſſimꝰ i liberalitate.⁊ hoc nõ habet niſi habeat
exccllentiã vᷣtutis ⁊ largitatis.Cũ autẽ qͥs totã fidu/
ciã ſuã in eñ poſuit qͥ excellẽtiſſime virtut ẽ ⁊ libera/
litatl. magna ab eo expectat ſe aſſecutuꝝ. Om̃ ꝗ̊ ſpes
hʒ ohiectũ magnũ ⁊ arduũ in ↄfidẽdo.hinc ẽ ꝙ bʒ ꝓ
obiccto magnũ ⁊ arduũ in expectando.Et biuc eſt ꝙ
ipᷣe dñs in qͥ ſperamꝰ magna ꝓmittit nobis ĩ ↄſola/
tione ſpci nre.iuxta qð dicit Abꝛae Gcñ.xv. Moli ti⸗
mere Abꝛaã. qꝛ ego ꝓtectoꝛ tuus ſum. ⁊ merces tua
magna nimis.q.d.ego ꝓtectoꝛ in q̊ debes ↄfiderce.et
merces tua magna quã debes exꝑctare. Cõcedendũ
eſt ergo ꝙ obicctũ ſpei eſt bonũ ſub rõne magni ⁊ ar-/
dui. Et qꝛ glioſũ noiat magnũ ſbᷣlimitate.eternũ no/
miat magnũ diuturnitate.illud intẽſiuc.iſtud exten/
ſiue.ideco cõcedi põt etiã ꝙ obiectũ ſpei ſit bonũ ſub
rõne gloꝛioſi.⁊ ſub rõne eterni.⁊ hoc ſub rõne excellẽ
tis ⁊ indeficiẽtis.qꝛ duo cõcurrũt ad ꝑfectã rationeʒ
magnitudinis ip̃ᷣiꝰ boni. Cõcedende ſunt g rõnes qᷓ
59 ſunt ad ptẽ iſtaʒ. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ ſicut ſe hʒ
ſcia ad verũ.ita virtꝰ ad bonũ.dicendũ ꝙ boc nõ eſt
oino ſile.qꝛ cognitiua nõ hʒ obiectũ niſi vniꝰ rõnis.ſ.
verũ.ſed affectiua cũ duplicet᷑ i duas vires.videlicʒ ĩ
ↄcupiſcibilẽ ⁊ iraſcibilẽ.obiectũ hʒ duplie rationis.
videlicʒ bonũ qð cõcupiſcit.⁊ arduũ ad qð ſe erigit.
60 ¶Ad illud qò obijcit᷑ ꝙ virt? theologica idem hʒ ꝓ
obiecto ⁊ ꝓ fine.dicendũñ ꝙ ſi hoc intelligat᷑ de idẽti/
tate q;tũ ad ſubſtantiã ſic vcrũ eſt.qꝛ ipᷣe deꝰ ẽ finis ⁊
obicctũ caꝝ. Si aũt loqᷓmur qᷓ;tũ ad rõnem mouẽdi
ſic nõ hʒ veritatẽ niſi in ſola virtute q̃ ẽ charitas.ipᷣa
cĩ habʒ bonũ ſub rõne boni ⁊ ꝓ obiecto ⁊ fine.ideo
vncipiũ tenct int᷑ ceteras virtutes ſicut infra manife

ſtabit᷑.in fide aũt ⁊ ſpc nõ bʒ veritatẽ.⁊ qm̃ in illa ra⸗

tione ꝓcedit ab idẽtitate ſᷣm ſubſtãtiã ad idẽcitatem
6 I. m ronẽ.ideo iĩ pceſſu illo ẽ pctm̃ ſᷣm accidẽs.¶ Ad
illud qð obijcit᷑ ꝙ ſic ſe h ſpes reſpectu futuri ſicut
gaudin reſpectu pñtis.dicendũ q; ſimilitudo bona ẽ
qtũ ad differẽtiã futuricõnis ⁊ pñᷣtialitat. h qtũ ad
ronẽ boni motiui nõ ẽ ſilitudo. Bonũ em̃ ſub ratiõe
boni qñ pñs ẽ delectat ⁊ reficit ipᷣaʒ cõcupiſcibilẽ.ſᷣ ſiᷣ
hac rõne nõ hʒ eleuare ⁊ erigẽ.imo potiꝰſub rõne ex/
cellẽtꝭ.Delectatio em̃ q̃ eſt ĩ gaudio reſpicit cõueniẽ
62 tiã. ſᷣ eredtio q̃ ẽ in ſpe reſpicit excelletiã. ¶ Ad illud

ð obijcit ſpes ẽ reſpectu wni ei. ergo bz obiectũ

— —
. 2 *

tonũ ſub ratiõe boni. dicendũ ꝙ illud nõ ſequit᷑ g eo
ꝙ iſta non eſt ſola rõ ꝓptcr qua aliquid tendit in bo/
num.qꝛ motiuũ eius eſt bonũ ſub rõne boni. ſed etiã

ꝓpter boc ꝙ üllud qð eſt motiuũ eius hʒ ſemp bonũ
ſibi ſubſtratũ.Et hoc mõ intelligendũ eſt ſe bꝛe iſt pe.

Illud em̃ arduũ ⁊ exceilẽs ad qdð aſſequẽdũ erigitur
aia nõ põt eſſe niſi bonũ.(¶ Ad illð qd obijcit ſpes z

eſt cxpectatio future beatitudinis.dicẽdũ ꝙ ſpes nõ
expectat beatitudinẽ niſi inqtũ tenet růnem magni⸗

ardui. hoc eſt rõnem cxiellẽtis ⁊ indeficiẽtis.Et quia

iſta duo impoꝛtat beatitudo ð ſua pᷣma rõne.bhinc eſt
ꝙ ſpes magis bhʒ diffiniri ꝑ beatitudinẽ ꝙᷓ alia virtꝰ.
vñ in rõne illa ẽ pctm̃ ſᷣm accidẽs.Muis em̃ beatitu/⸗
do habeat rõnem boni. tñ nõ cadit pᷣncipalit᷑ ſub ex-

pectatiõc ſpei ſub ũᷣla ratione.ſed iniq̃tũ babet ratio/

nem ardui. .
Queſtio. v. K

. Lie ſpe p compationẽ ad ſubiectũ.vtrũ ſcʒ ſpes ſit
in pꝑte anime cognitiua vel affectiua:Et ꝙ ſit i cogni⸗
tiua videt᷑ pᷣmo ꝑ illud qdð dꝛ.j.Coꝝ.j.ſuꝑ illud. Fi⸗

nis pᷣcepti ẽ charitas de coꝛ.bo.⁊ ↄſci.d.gloſa.de cõ/

ſcientia bona.i.de ſpe. Si g ſpes ẽ ↄſciẽtia.⁊ ↄſciẽtia
ſe tenet ex pꝑte cognitiõis vel cognitiuc.videt᷑ ꝙ ⁊ ipᷣa

ſpes. ¶ Itẽ Beda in quadã omel.ſuꝑ Cant. Deꝰ fu
turus eſt rõni plenitudo lucis.volũtati młtitudo pa
cis.⁊ memoꝛic ↄtinuatio eternitatis.Sed ↄtinuatio

eternitat eſt ws coꝛreſpõdẽs expectationi ipiꝰ ſpei.
ergo ſi illa reſpicit memoꝛiã ip̃am. videt᷑ ꝙ ioa ex/

pectatio ſpei i via.eſſe in memoꝛia habeat. hec eſt iĩ
potẽtia cognitiua.ergo ⁊c.(¶ Itẽ Augꝰ.diffiniẽs ſpẽ
in libꝛo de ciuitate dei dicit.ꝙ ſpes eſt virtꝰq̃ qͥs ſe ad
illud qð credit ꝑuenturũ pᷣſumit.Ex hac diffinitione
videt᷑ ꝙ nihil aliud ſit ſpare qᷓ; firmit᷑ credere ſe ꝑuen
turũ ad aliqd arduũ ⁊ excellens.ſᷣ tam credere ꝙᷓ fir-
miter credere eſt potẽtie cognitiue. ſpare ſpectat ad
potentiã cognitiuã.ſᷣ cuiꝰ eſt actus ciꝰ eſt ⁊ habitꝰ.g
idem redit qd pᷣus.¶ Itẽ imago creatiõis refoꝛmat᷑
imaginẽ recreatiõis qꝗᷓ quidẽ cõſiſtit in gra ⁊ tribus

virtutibꝰ theologicis. ſi vᷣtutes refoꝛmãates ſunt in

potẽtijs qᷓs refoꝛmãat.neceſſe eſt eſſe vᷣtutes theologi/
cas in illis potẽtijs i quibꝰattendit᷑ integritas imagi
nis. Si g ille potẽtie ſunt intdlligẽtia.memoꝛia.⁊ vo/
lñũtas.⁊ charitas reſpicit wlũtatẽ.fides intelligentiã.
videt᷑ g̊ ꝙ ſpes reſpiciat memoꝛiã.& eſt ĩ potẽtia co/
gnitiua.¶ Itẽ certitudo reſpicit potentiã cognitius.
ergo cũ ſpes ſit certa expectatio future beatitudinis.
ſpes eſt i potẽtia cognitiua tanqꝙᷓ in ſubiecto. ¶ Sed
cõtra.quatuoꝛ genera affectionũ diſtinguũtur a ſan/
ctis ⁊ a phis.videlicʒ. gaudiũ.dloꝛ.ſpes.⁊ timoꝛ.& ſi
omnis affectio ⁊ habitꝰ regulatiuꝰ affectiõis eſt ĩ po⸗

tentia affectiua. cũ ſpes vel noiet affectionẽ vel habi⸗

tũ directiuũ affectiõis.videt᷑ g̊ generalit ꝙ ſpes ſit in
potentia affectiua. ¶ Item eiuſdẽ potentie eſt ſpare

cuiꝰ eſt timere. timere non eſt niſi potẽtie affectiuc.
Panee ſperare.ſᷣ cuiꝰ eſt actus eiꝰeſt ⁊ babitꝰ.̊ ⁊c.

tem oppoſita nata ſunt fieri circa eandex vim.S
ſpes ⁊ deſpatio ſunt oppoſita.ſi ergo deſperatio eſt in

potentia affectiua. videt᷑ ſimilit᷑ ꝙ ⁊ ipᷣa ſpcs. ¶ Iẽ

ſicut cõtingit potentiã rationalẽ ⁊ cõcupiſcibilẽ obli⸗

quari ⁊ dirigi. ita etiazʒ iraſcibilẽ.ergo ſicut eſt aliqua
virtus theologica in rationali ⁊ aliqua ĩ cõcupiſcibi-

li. ita aliqua debet eſſe in iraſcibili. ſecd bec non eſt niſi
ſpes. ergo ſpes eſt in iraſcibili. ergo ſpes eſt in poten.
tia affectiua. ¶ Its obicctu ſpei eſt magnũ et orduũ

4

i
ſbls
ſi
ge⸗
utfiacin
neho
Chetpe
Gunna
fityrt
ſvainl
oe
ene⸗
Ntösi⸗
faüt
gncin
araenn⸗
ſttenon
eoot
tutsf
1 pien
nettt
ſiturab
Mitin
1haupi
buntri
ti
Crcee
gen
Nluraurt
hmeaiti
ictb⸗

rnri,
i

dicenc

Npe⸗

atväad

6

tmtic
ſtipte⸗
Nied
icote
eſenoͤ
lt gdᷣ
cumg
Niyti
kotehen
cpectare

1

ſuneno⸗

ns Ni gi
Antedaeee.
chcie
s see

4 n. 1
täign

brecü
en e, .
4,,. .3 1
. aſ
(NMeidciee
V e rdee
enckſeofe
* . 1
e A
. „ 1 7
14. e 4
guislgige
besckn K
”
ömred

„ .

“ . 4
. R
iersboN
dieuN.
mmiͦ dhen,

6

64

65

66 eſſe nõ pñt niſi vbi ẽ ↄſcia bona. ¶ Ad illud qð obij/

Di.

Keut ſupꝛa oſtẽſum fuit. arduũ eſt obiectũ potentie
iraſcibilis. ſi idẽ eſt obiectũ babitꝰ ⁊ potẽtie ſbſtrate
in q eſt babitꝰ.ſpes ẽ in potẽtia iraſcibili.⁊ hec E affec
tiua. S c. ¶ Rꝰ dicẽdũ ꝙ abſq; dubio ſpes ẽ in potẽ/
tia affectiua. eſt em̃ in ipa iraſcibili q̃ ẽ ꝑs potẽtie affe
ctiue. potẽtie em̃ iraſcibilis non tm̃ eſt deteſtari mala
culpe ⁊ ꝑpeti mala pene.ſᷣ etiã aggredi tribilia.⁊ eri/
gi ad magna ⁊ ardua. Et pᷣterea nõ tm̃ ponimꝰ i ipſa
irã ⁊ patiẽtiã. etiã foꝛtitudinẽ ⁊ ſpem. Foꝛtitudinẽ
inquã inqtũ negociat᷑ circa ea qꝗᷓ ſunt ad finẽ.ſpẽ aũt
ßm ꝙ ſe erigit ad excellẽtiã ipᷣiꝰ finis. Noc autẽ ſatis
põt apte colligi. tũ ex ꝑte affectiõis ſbᷣſtrate.tů ex ꝑte
ↄditiois adiũcte.tũ ex parte dotis ſbſecuture. Ex pte
affectiõis ſbſtrate.qꝛ cũ qᷓtuoꝛ ſint affectiões.videlic
gaudiũ ⁊ doloꝛ.ſpes ⁊ timoꝛ. ſicut gaudiũ ⁊ doloꝛ ſüt
circa eandẽ potentiã. ita etiã ſpes ⁊ timoꝛ.cũ g planũ
ſit timoꝛẽ eſſe ip̃iꝰ potẽtie iraſcibilis.nõ eſt dubiũ qͥn
affectio ſpei ad potẽtiã iraſcibilẽ ꝑtineat. ac ꝑ Bᷣ hitꝰ
vtutis ſpei dirigẽs affectionẽ illã.Ex pte ſitr ↄditiõis
⁊ ꝓpꝛietatis ãnexe hocipᷣm põt ſatis aꝑte videri.ſpei
em̃ eſt ſtabilire ⁊ quodamõ aſſecurare de aſſequenda
futura btitudine.ſtabilitio aũt ⁊ ↄfirmatio ꝑtinet ad
potẽtiã iraſcibilẽ. Sicut ei rõnalis ſe hʒ ad charitatẽ.
⁊ ↄcupiſcibilis ad voluptatẽ.ſic etiã iraſcibilis ad ſe/
curitatẽ. Oꝛ ſ aſſccuratõ ẽ ↄditio ↄcomitãs ipᷣaʒ ſpẽ
indubitãter.verũ eſt vᷣtutẽ ſpci ad iraſcibilẽ ꝑtinere.
Ex ꝑte totis future hocipᷣm põt hꝛi. ſicut em̃ ad fideʒ
ſoᷣſequit᷑ viſio.ita ad ſpẽ ſbſequit᷑ ꝑfecta tentio. Fir/
miter aũt tenere ẽ ip̃iꝰ potẽtie cuiꝰ ẽ habitũ defendẽ.
banc aũt nõ eſt dubiũ eſſe potẽtiã iraſcibilẽ. ⁊ iõ cõce
dendũ eſt babitũ ſpei eẽ in iraſcibili potẽtia. ac ꝑ B in

vᷣtute animi affectiua ſicut rõnes cõcludũt q̃ ſunt ad

ptẽ iſtã. ¶ Ad illud vo qd pᷣmo obijcit᷑ ꝙ ſpes dꝛ cõ/
ſcia. dicendũ ꝙ ĩ ꝓceſſu illo ẽ pctiñ ᷣm cqᷣuocationẽ.
2 pſcia põt noĩare ipᷣað ſpem. ⁊ põt noiare lumẽ di⸗
rectiuũ ad bñ agendũ.⁊ hoc vltimo mõ ſpectat ad p
tentiã cognitiuã.alio mõ nõ.iõ nõ Eautbe virt? ſpei
ſit ĩ potẽtia aĩe cognitiua. Dꝛerea aliꝰ defect? ẽ ibi. qꝛ
noie ↄſcie intelligit᷑ ſpes.nõ qꝛ ſpes ſit ↄſcia.ᷣ qꝛ ſpes
ẽ certa expectatio ↄſurgẽs ex gra ⁊ meritl.merita ãt

cit᷑ ꝙ deꝰ futurꝰeſt memoꝛie ↄtinuatio et᷑nitatis.dicẽ
dum ꝙ illud vᷣbũ Berũ.intelligit᷑ mediate ⁊ nõ pᷣmo
Mã ↄtinuatio etnitatis reſpicit illã vtutẽ cuiꝰẽ ꝑpe/
tuo tenere.⁊ hoc eſt potẽtie iraſcibilis.cuiꝰeſt in pñti
expectare.⁊ io ex h̊ nõ ſequit᷑ ꝙ ſpes ſit pᷣmo ĩ potẽ
tia memoꝛatiua.ſᷣ ꝙ aliquo mõ ipᷣaʒ reſpiciat vel pᷣn/

cipalit᷑ xel eł oſequẽti. ¶ Ad illud qd obijcit ꝙ ſpare 67
nõ eſt aliud ꝙᷓ firmit᷑ credere ſe habitutũ aliqͥd. dicen·

dũ ꝙ ſpes dẽ ⁊ large ⁊ ꝓpꝛie. Large accipiẽdo ſpem.

ſic dicit credulitatẽ quodãmõ firmatã reſpectu alicu
ius boni aſſequẽdi ſiue a ſe ſiue ab alio.quẽadmoduzʒ

ci qͥs videt aliũ bo ne indolis dicit ꝙ ſperat ipᷣm eſſe

futurũ bonũ hoiem. ibi ſperare idẽ eſt q ꝓbabiliter
credere.⁊ ſic ſumit᷑ large ⁊ impꝛopᷣe.⁊ bñ põt ꝑtinere
ad virtutẽ cognitiuã.Alio mõ ſperare ſᷣm ꝙ dꝛ ꝓpꝛie
idẽ eſt qd ↄfidcre.⁊ ex illa ſe

illã ⁊ etiã ſecurã tendentiã cõpꝛehẽdit Aug.ſub vᷣbo
pᷣſumẽdi.qdð qᷓuis ſ. equat᷑ credulitatẽ cognitiõis.te/
net tñ ſe ex ꝑte affectiois.⁊ iõ ex illa rõne nõ põt aclu
di ꝙ potẽtia cognitiua ſit ſubiectũ ſpei. ¶ Ad illð qð

e eſt qð: la ntia cũ quadã ſecu⸗/
ritate tẽdere ad babendũ illud qð ſperat᷑. Et he mõ
ptinet ad vᷣtutẽ affectiuã. ⁊ hec duo videlicʒ ↄfidẽtiã

68

obijcit᷑ ꝙ imago recreatiõis rñdet imagini creatiõis.

dicẽdũ ꝙ verũ cſt ꝙ rñdet.nihilominꝰ tñ imago crea

tiõis plus ſe tenet ex ꝑte cognitiue.imago vo recrea/

tiõis plus ex ꝑte affectiue.ſᷣm qꝙ dicit Aug.ꝙ imago

eſt i potẽtia cognoſcẽi.⁊ ſiſitudo in potẽtia diligẽdi.
Et qꝛ imago recreatiõis plꝰ ſe tenet ex ꝑte affectiue.

ideo due vᷣtutes ſunt in ꝑte affectiua totaliter ⁊ pᷣncc

palit᷑.videlicʒ ſpes ⁊ charitas.Et virtꝰ ſpei refoꝛmã⸗

do potẽtiã iraſcibilẽ ꝗᷓ eſt potẽtia affectiua.ꝑ oñs re⸗
foꝛmat ip̃aʒ memoꝛiã q̃ in actu cõicat cũ ea.videlicʒ

in actu tenẽdi.⁊ idᷣo nõ opoꝛtet ꝙ ſpes reponat᷑ ime
moꝛia ſicut in ꝓpꝛie
ſunt in. ij. li. diſ. xvj.

ſbiectũ ſpei qᷓtũ ad aie potẽtiã.
eſſe h inqͥſitio de ſubiecto ſpei qᷓ;tũ ad ſubſtãtiã.⁊ cir

ca h̊ poſſent qᷓri plura dubitabilia. Pꝛimo q̃rit᷑ vtrõẽ
ſpes ſit i angelis bonis. Scdo vtrũ ſit in aiabꝰ beat.

Tercio vtru aliqͥ mõ ſit ĩi angelis malis.Quarto vtꝝ
fuerit iĩ his qͥ fuerũt in lymbo.Quito vtrũ ſit in his q̃

ꝛio ſubiccto.ſᷣ hec planiꝰ deterimniata
in. ij vj. ¶ Ad illud qd vltimo obijcit᷑ de
certitudine pʒ rñſio ex his qᷓ dicta ſunt ſupꝛa.ꝓ eo ꝙ
certitudo ſpei nõ eſt ꝑtinẽs ad potẽtiã cognitiuã.ſed
mag ad potẽtiã affectiuã.qᷓ quidẽ certitudo ẽ queda
aſſecuratio tenẽs ſe ex ꝑte potẽtie ixaſcibił.pʒ g qͥd ſit
lteri?ꝰ etia poſſet

69

ſunt in purgatoꝛio. Sexto ⁊ vltimo vtrũ fuerit i xpᷣo.

Sed quoniã omnes he queſtiões ꝓ magna ꝑte pen⸗/

gent ab illa queſtione qua dicit᷑ de euacuatiõe ſpei.?
illa viſa cetera ſunt facilia.ideo queſtiones iſte ad p/

ſens obmittunt᷑.qꝛ quedã ex eis determiabunt᷑ in

quedã ex eis tangunt᷑ in litera.vt ſic vitet ſuꝑſtuitas

q̃ eſt memoꝛie inimica ⁊c̃.

Diſtinctio.xxvij.de charitate qᷓ;tũ ad eius eſſentiã ⁊ diffinitionẽ.

7„

Am aũt chꝛiſtus fidẽ ⁊ ſpem nõ babuerit ⁊c. In pᷣcedentibꝰ egit męr de du abꝰ virtutibꝰ theologicis
videlicʒ de fide ⁊ ſpe. hic ſequit teacia ꝑs in qꝗᷓ intẽdit agere de charitate. Diuidit᷑ aũt ꝑs iſta ĩ ſex ꝑtes
Enm ſex dil. qs otinet. In quaꝝ pᷣma agit de chanitate tũ ad eiꝰ eſſentiã ⸗ diffinitionẽ. In ſecũda vᷣo
q̃tũ ad diligibiliũ numerũ ⁊ diſtinctionẽ.infra diſ.xxviij.hic q̃ri põt vtrũ illo mãdato ⁊c. In tercia vᷣo qtum

ad diligẽdi oꝛdinẽ.infra diſ.xxix.

oſt pᷣdicta de oꝛdine charitatis ⁊c. In q̃rta vo qᷓ;dtum ad meriti ꝑfectionẽ.

infra diſ. xxx. bic qri ſolet qͥd poti ſit pluriſq; meriti. In qͥnta vo qtũ ad ipᷣiꝰ charitatis durationẽ.infra diſ.
xxxij. Illud q pᷣtermittẽdũ nõ eſt ⁊c. In ſexta vo in copatione ad eternãꝗ dilectionẽ. infra diſ.xxxij. Pꝛedictis
adijciendũ eſt de dilcctiõe dei ⁊c. Pꝛima ps q ↄtinet pᷣſentẽ di. diuidit᷑ in duas ꝑtes.in quaꝝ pᷣma determiat
msgr de ipa charitate qtũ ad eiꝰ eẽntiã ⁊ vnitatẽ. In ſecũda vo qtũ ad eiꝰ actũ ⁊ modũ.ibi. Cõſequẽter mo/
dũ vtriuſq; dilectiõis aduertamꝰ. Pꝛima ꝑs diuidit᷑ in qᷓtuoꝛ ꝑtes. In Abna eir uat ptẽ iſtã ad pᷣceden⸗

tis ptis inqͥ ſitionẽ. In ſecũda vo ꝑte ponit charitatis diffinitionẽ.ibi.

haritas eſt dilectio ⁊c. In tercia vᷣo

cõpat eã ad diuini mãdati duplicatõʒ.ibi. Hec aũt bʒ duo mãdata. In q̃rta vᷣo remouet dubitatõez. ibi. Hic
q̃rit᷑ ſi ex ea ipᷣa dilectiõe ⁊c. Silr ſcdᷣa ꝑs pᷣncipalł in q̃ determiat ð ipa caritate qᷓ;tũ ad actũ ⁊ modũ diuidit᷑ ĩ

ptes qᷓtuoꝛ.in qᷓ̃rũ pᷣma determiat q̃s modꝰ circa actũ charitatis reꝑis
n tercia vo indrit vtꝝ ille moq? i vis impkcat igAud.

inſinuat᷑ ivi. Oilectiõis aũt dei mod inſinugt ꝛc. J

iat᷑. In ſecũda vo oñdit vbi ille modus

æ èð 2 ” õ

—

aut pᷣceptũ penitus nõ implet᷑ ⁊ꝛc. In rta vo 7vltima Re qualit vnu Scepti charitatis in altero impli⸗

ritatẽ per dilectionẽ.

geret. videret deũ qͥ ẽ ipa charitas viſu interioꝛi qͥ̊ vi⸗

cat᷑.ibi.Cũ aũt duo ſint pᷣcepta charitatis.Subdiuiſiões aũt ꝑtiũ in lr̃a ſatis ſunt manifeſte.

a Eharitas dile (õtinuat ptẽ iſtã ad pcedẽtis ptis inqſitõzy. a XXVI J
Fis oi t Der EAm aut xp fidẽ ⁊ ſpeʒ nõ habuerit. dilectio,s Dechanitate ᷓ
Duetik iurta B. Euz tñ habuit inq;tũ hõ tantã. qua maio: eẽ nõ va diligi arp,
multe inueniãt diffi⸗ let. q ex charitate eximia aĩaʒ poſuit ꝓ amicVis innobis el.·
nitões de charitate. ? ⁊ nimidis. Habuit em̃ in coꝛde charitatẽ quã oꝑe nobᷣ *
cũ vmn? rei vna ſit vi/ exhibuit.vt exhibitõis foꝛma nos ad diligẽdũ inſtrue
finttio. quõ adinuicẽ ret. Hic aliqd dicẽdũ ẽ de charitate.⁊ mõ ⁊ oꝛdie dili/⸗
diſlinouat. ucef gedi deũ ⁊ ꝓximũ. ¶ Ponit charitat diffinitõz. b
uenit᷑ diffiniri ab Au Charitas ẽ dilectio qᷓ diligit᷑ deꝰ ꝓpt ſe.⁊ ꝓximꝰ ppt ꝗ
guſti. in li. de moꝛib? deũ vel in deo.
ecclie ſic. Charitas ? ¶ Cõpat charitatẽ ad diuini mãdati duplicatiõʒ. c
animi affectio iuſtiſſi ¶ habet aũt hec duo mãdata.vnũ ꝑtinẽs ad dilectiõeʒ De dnob m
nro. It. Nug un lib. dei. qð maximũ ĩ lege mãdatũ. ⁊ alterũ ꝑtinẽs ad di qatis cbaritat.
L Pni enens en ligendũ ꝓximũ illi ſie. Pꝛimũ ẽ. Diliges deũ ex toto
virt? qᷓ deũ videre oo coꝛde.ex tota mẽte.ex tota aĩa.Qð ſcriptũ ẽ in Deut. Deurt. vj.
qꝙ pfrui deſideramꝰ?. Secũdũ ẽ.diliges ꝓximũ tuũ ſic teip̃ᷣm. In his duo/
Itẽ in li. de ſpñ ⁊ aia. bus pᷣceptis tota lex pẽdet ⁊ ꝓphe. Finis em̃ pcepti ẽ
Laritas ẽ vita copu/ dilectio.⁊ ea gemia.id eſt dei ⁊ ꝓximi eſt.
lãs amantẽ cũ ama, ¶ NRemouet dubitatõeʒ an eadẽ charitate diligat de
to. Poſtremo Dchni pximus. d
Snis Perpgke Nact, dic qrit᷑ ſi ex ea ipa dilectiõe diligit᷑ deꝰ qᷓ diligi᷑ ꝓxi⸗
tas de coꝛde puro. cõ mꝰ.an alia ſit dilectio dei ⁊ alia ꝓximi?: Eadẽ ſane di /⸗
ſcia hona. ⁊ fide nõ fi lectio ẽ q̃ diligit᷑ deꝰ ⁊ ꝓximꝰ q̃ͥ ſpũſſanctꝰ ẽ vt ſupᷣ di⸗
cca. Cöͤtra ms diſft⸗ ctũ cẽ.qꝛ deꝰ charitas ẽ. Vñ Augꝰ.Johs ait. Nõ põt Aug'. in liö.
vea ſc obaͤeif i deũ dilige quẽ nõ videt. qͥ fratrẽ quẽ videt nõ diligit viij. de trini.
1 ͦmaͤr diffnit ca Sed ſi eũ quẽ videt hũano viſu ſpũali charitate dili/

Diffinit idez p ſeißm. deri põt.Qui & fratrẽ quẽ videt nõ diligit.deũ qͥ ẽ di⸗
Itẽ amoꝛi nali in ſta lectioq̃ caret qͥ fratrẽ nõ diligit) quõ põt diligere.Ex
tu innocctie couenieyna em̃ eadẽq; charitaie deũ ꝓximũq; diligimꝰ.ſᷣ deũ
vnnn an Pbpter deü nos vo 2 primũ ꝓpt deũ. Si vo vna ea, Quare vzcha⸗
ch aritate. Cõtra ſec; dWDcharitas ẽ dei ? ꝓximi.qre drĩ gemia? ꝓpter duo nias gemia.

daã diffinitõez obijcitk

dilecta.i. deũ ⁊ ꝓximũ.Et ſi vns ſit charitas.duo tñ
ſic. Affectio ai eſt ab

ipᷣa aia. Charitas añt no eſt ab ipa a deo. male di charitas ẽ affectio animi. Itẽ hec dim̃nitio põt competẽ

ſpei. nõ recte aſſignat᷑ ð charitate.Cõtra terciã obijcit᷑ ſic.qꝛ viſio rñdet ipᷣi fidei.⁊ fruitio ẽ ad omnẽ vᷣtuteʒ.

ergo male diffinit᷑ charitas ꝑ videre ⁊ frui. Itẽ deſideriũ ẽ in abſens ⁊ quodãmõ impfectũ.cuʒ charitas ſit

pfectiſſima. male diffinit᷑ ꝑ actũ deſiderãdi.Cõtra quartã obijcit᷑ ſic. Dionyſiꝰ in li.de diui.no.diffiniẽs amo/⸗
rẽ gñaliter dicit.ꝙ ẽ virtꝰ vnitiua.g copulare amantẽ cũ amato nõ eſt ꝓpꝛiũ charitatis cũ ſit cõc amoꝛi nali ⁊
aiali. Itẽ vita ẽ ꝑfectio abſoluta. copulatio amãtis cũ amato eſt q̃litas reſpectiua.g male dẽ charitas eẽ vita
copulãs.Cõtra vltimã obijcit᷑ ſic.Charitas ẽ radix virtutũ.⁊ pᷣncipiũ merẽdi. ⁊ põdus qͥ q̃s inclinat᷑ ⁊ tẽdit
ad finẽ. nõ videt᷑ ꝙ charitas debeat dici finis. Itẽ querit᷑ de illis tribꝰ modis qͥ addunt᷑ ꝓ quibꝰ ſtãt ⁊ quõ
diſtinguãt᷑. Itẽ qᷓre coꝛdi attribuit᷑ puritas.⁊ ↄſcie bonitas.⁊ fidei ſtabilitas.cũ puritas coꝛdis ſit ex fide.Act.
xv. Fide purificas coꝛda eoꝛũ.⁊ q̃re fides ponat᷑ vltima cuz ipa ſit pᷣma.¶ E q charitas ᷣm multiplicẽ ſui

—

a mgro. DPõt iterũ ↄſiderari ꝑ cõpationẽ ad finẽ vltimũ.⁊ ſic diffinit᷑ ab Aug.in ſoliloqͥ. Põt etiaʒ cõpꝑari ad

actũ ꝓpꝛiũ q ẽ vnire ⁊ adberere.Et ſic diffinit᷑ ab Aug.in li.de moꝛibꝰ ecchie. ⁊ ĩ li.de ſpũ ⁊ aia.ꝑ actũ vniẽdi ⁊

copulãdi amantẽ cũ amato.videlicʒ affectũ nr̃m cũ deo. Põt iterũ cõpari ad babitũ ſibi adiũctũ qͥ quodãmõ
eſt ipiꝰ charitat pᷣncipiũ Et ſic diffinit᷑ ab aplo cũ dẽ Charitas ẽ finis pᷣcepti ⁊c̃. Et h̊ pʒ ex ipᷣiꝰ notificatiõis
explanatõe. Mã charitas cõpꝑata ad habitꝰ aliaꝝ vtutũ theologicaꝝ (qꝛ vnit eas fini)pncipatũ tenct int᷑ eas
⁊ iõ mouet ⁊ infoꝛmat.⁊ termiat ſiue ↄſũmat.⁊ ꝓptea dẽ eẽ finis pᷣcepti.⁊ qꝛ finis ẽ aliaꝝ.actꝰ aliaꝝ diſponũt
ad actũ charitat/.⁊ ipᷣa charitas imediate elicit.Et iõ tres ponũt᷑ ibi ↄditões.⁊ ꝑ pᷣmã q̃ dẽ ibi charitas ðᷣ coꝛ
de puro tãgit᷑ ↄditio ipiꝰ charitat cuiꝰ ẽ depurare affectũ coꝛdis ab omi t᷑ren itate. Per ſecũdã.ſ.de ↄſcia bo/
na tãgit᷑ ↄditio ſpei. Per terciã ↄditio fidei.⁊ pᷣm h̊ oꝛdinant᷑ ſᷣm ꝙ pᷣncipaliꝰ ad actũ charitat / diſponũt. Et
ſic pʒ diffinitio ⁊ intellectꝰ pᷣdictaꝝ diffinitionũ.¶ Ad illud ᷓ qd pᷣmo obijcit᷑ Z diffinitiõz mgfi ꝙ idẽ ẽ dile⸗
ctio ⁊ eharitas.dicẽdũ ꝙ etñ ſint idẽ re.tñ aliq differẽtia rõnis ẽ. Silectio em̃ i plꝰ ẽ qᷓ; charitas. Vñ cõſueuit
aſſignari differẽtia.ꝙ amoꝛ ẽ nãe. dilectio ẽ volũtat deliberatiue. ⁊ charitas gre. Alia etiã ẽ differẽtia.qꝛ an
tas noiat babith ß dilectio noiat acci v itz viffinit charitas ꝑ dilectionẽ taucỹ min? coeg mag cõe/ 1 babit

cõpationẽ hʒ multiplicit diffiniri. NMabet em̃ charitas cõpari ad obiectũ.⁊ ſic affignat᷑ diffinitio pᷣmo poſita

41

ahr,

Nn

b p ſuũ actũ. Ad ill
etiã duo ſunt mãdata. qꝛ cũ eadẽ charitas vtroq; cõ/ qð obijci᷑ q illano⸗
Aug.in hmo mẽdet᷑.diuerſa tñ diligi pcipiũt᷑. Vñ Augꝰ.Arbitroꝛ ſrnti Huehle düe⸗
ne ð aſcẽſiõe. iðo ſpm̃ſanctũ bis datũ.ſemel in tra ⁊ iterũ de celo. vt dicedũ , dꝛia im
”YUH cõmẽdarent᷑ nob duo pᷣcepta charitat.ſ.dei ⁊ ꝓximi. diligẽdi deñ ppt ſe Fʒ
Vna eſt charitas ⁊ duo pᷣcepta.vnꝰ ſpũs ⁊ duo data. ꝙ dꝛ dilectioe nali et
qꝛ alia charitas nõ diligit ꝓxumũ niſi illa q̃ diligit deũ ipᷣa charitate.ſicut in
Qua g charitate ꝓ ximũ diligimꝰ.ipſa deũ diligimꝰ. j.liso mfie: Eris
Sʒ qꝛ aliud ẽ deꝰaliud ẽ ꝓximꝰ,etſi vna charitate di: nõ dß afiihen N
ligant᷑.iõ foꝛte duo pcepta dicũt᷑.⁊ alterũ maiꝰ⁊ alteꝝ ill qd obicit᷑ de no⸗
minꝰ. vel ꝓpter duos motꝰ qͥ in mẽte gerunt᷑.dũ deꝰ tificatõe Aug. de mo
diligitk᷑ et ꝓximꝰ. Mouet᷑ em mẽs ad diligendũ dcũ. ribꝰecclie ꝙ charitas
mouet᷑ ⁊ ad diligẽdũ ꝓximũ.⁊ młto magis erga deũ eſt ai affectio. dicẽgũ
qzZ3z erga ꝓximũ. SJ Pbie zaicato na.
NDetermiat qͥs modꝰ circa actũ charitat repiat᷑. e phiſma vöm acddes.
¶ Cõſequẽter modũ vtriuſq; dilectiõis aduertamꝰ.hhec ¶ Ad hoc vo qð ſbiun
Augꝰ. in lib. regulayt ait Aug.dilectiõis diuinitꝰ ↄſtituta ẽ vt deũ git᷑ e illa notificatio
de doc. xpia. ꝓpter ſe ex toto coꝛde.⁊ ꝓximũ diligas ſic teipᷣm.i.ad ¶ Quenit ſti. dicẽcũ ꝙ
qð ⁊ ꝓpter qð teipᷣm diligere debes. In bono g̊ ⁊ ꝓpt ſpei ꝓpꝛie loquẽdo ñ
deũ teipᷣm diligeꝛe debes. In bono g diligẽd? eſt pxi: aeere ſidel g
mus no in malo ⁊ ꝓpter deũ. Pꝛoximũ vo oẽm hoiezʒ noerer ſpei erigere.
opoꝛtet intelligi.qꝛ nemo eſt cũ quo ſit opandũ male. ⁊ charitat adberere
ui ̊ amat homies.vel qꝛ iuſti ſunt.vel vt iuſti ſint. ¶ Ad illð ꝗð obijcit
amare debet. hoc ẽ in deo vel ꝓpter deũ.Sic em̃ ⁊ ſe / de diffinitiõe Aug. de
metipᷣm amare dʒ ſcʒ ĩ deo vel ꝓpt deũ.i.qꝛ iuſtꝰẽ vel Hlec crar tae 965 b5&
vt iuſte ſit. qui em alit ſe diligit. iniuſte ſe diligit.q; ald dicedi ſie fices co
hoc ſe diligit vt ſit iniuſtꝰ.Ad hoc & ꝙ ſit malꝰ.nõ g̊ iã gnoſcit ſibi ⁊ alijs d/
Pſal.x. ſe diligit. Qui em̃ diligit iniqtatẽ odit aiaʒ ſuã. Mο tutibꝰ?. ſic charitas de
AQduus g̊ diligẽdi pᷣcipiẽdus eſt homi.i.quõ ſe diligat.vt ſiderat ſibi ⁊ alijs. Et
ꝓſit ſibi. Quĩ aũt ſe diligat ⁊ ꝓdeſſe ſibi velit dubita⸗ qm̃ pfectio mercedis
re demẽtis ẽ.Modꝰaũt pᷣcipit᷑ cũ ait.Sicut teipᷣm.vt zanie ſse⸗ f
pximũ diligas ad qꝗð teim. Si & te non ꝓpter te di ntas oiffinik p beſidc
ligere debes. ꝓpter illũ vbi dilectionis tue rectiſſime riũ vtriuſq;.nõ qꝛ vi
finis ẽ.nõ ſuccẽſeat alius aliqͥs hõ.ſi ⁊ iſßm ꝓpter deũ ere ſit eiꝰ ꝓpꝛiũ. ſᷣ qꝛ
H diligis. Huiꝰ dilectiõis modũ veritas inſinuat dicẽs. deſideriũ habẽdi deũ
Joh. xiij. AMaãdatũ nouũ do vobis vt diligatis inuicẽ ſiẽ dilexi

vos.i.ad qð dilexi vos.ſ.vt filij ſitis ⁊ vitãẽ habeatt.
Oñdit vbi ille modꝰcirca actũ charitat inſinuat᷑.f

XXVII.

diuerſa ea diligunt. ſ. deꝰ vl hõ vel angel⸗. Pꝛo quo

eſt ppꝛiũ charitatis.
74 illud q; obij/
cit᷑ ꝙ deſideriũ eſt rci

abſentis et impfectꝰ

motꝰ.dicẽdũ ꝙ diffi /

nit᷑ ibi charitas vie q̃ bʒ ſecũ annexã imꝑfectõʒ. Poſſʒ etiã nibilominꝰ dici ꝙ deſideriũ ꝓut excludit faſtidiũ

nõ ſolũmõ eſt rei abſentis ĩmo pᷣſentis.⁊ hoc mõ large accipit᷑ in ꝓpoſito.

Ad illð qð obijcit᷑ 3 diffinitiõeʒ

Aug.in li.& aia ⁊ ſpũ.qꝙ charitas ẽ vita copulãs.dicẽdũ ꝙ etſi copulare ↄueniat omi amoꝛi quodãmõ.tñ hoc
totũ qd ẽ vita copulãs ẽ ꝓpꝛiũ ipᷣiꝰ charitat.qꝛ nullꝰẽ amoꝛ qͥ aiaʒ ꝓpꝛie habeat viuificare niſi amoꝛ gratuitꝰ
q copulat cũ deo ipᷣaʒ aiaʒ. ¶ Ad illud qdð obijcit᷑ ꝙ nõ pñt illa duo ſtare vita ⁊ copula.dicendũ ꝙ quisvita
put ẽ actꝰ pᷣmꝰ ſit ꝑfectio abſoluta.tñ ꝓut ẽ actꝰ ſecũdꝰ bʒ reſpectũ ad obiectũ ſicut pʒ.qꝛ ſᷣm ph̊ᷣm.alimẽto
vti ⁊ intelligere ſunt dꝛie eiꝰ qð ẽ viuere.⁊ charitas eſt vita.⁊ ſᷣm ꝙ eſt vita dẽ actꝰ ſccũdꝰ.vt ĩ pᷣcedẽtibꝰ oſtẽ
ſum fuit.¶ Ad illð qd obijcit᷑ de notificatiõe apłi ꝙ nõ dʒ dici finis cũ ſit pᷣncipiũ.dicẽdũ ꝙ cũ nihil ꝓhibeat
tres cauſas coincidere i vnũ.ſicut pʒ iĩ deo reſpectu creature.nullũ eſt incõueniẽs charitatẽ ſił eſſe radicc.foꝛ
mã.⁊ finẽ̃.ſᷣm cõꝑationẽ triplicis cauſe.cũ nos ꝑfecte faciat deo ↄfoꝛmes ſᷣm qꝙ ſuꝑiꝰ habitũ ẽ. ¶ Ad üls qd
obijcit᷑ de ſufficiẽtia numero ⁊ oꝛdine ⁊ appꝛopatiõe illaꝝ cõditionũ q̃ ſuꝑaddunt᷑ ſatis pʒ rñſio ex explana
tiõe ipᷣiꝰ diffinitiõis.⁊ ex his q̃ in.ij.li.determiata ſũt.diſ.xxxviij.q nõ opoꝛtet ad pñs repetere.Et iõ de illa no

tificatiõe apli ⁊ de alijs ſufficiat ad pñs tantũ dixiſſe.

b ¶ Pꝛo q etiꝗ duo ſunt mãdata.Cõtra.Aidet᷑ ꝙ vnũ ſolũ debeat eẽ mãdatũ.qꝛ vnius opis ſᷣm vnã rõnem

vnũ dʒ eſſe mãdatũ.ſᷣ vna eſt rõ diligẽdi deũ ⁊ ꝓximũ. vnũ dʒ eẽ mãdatũ in vtroq;. Itẽ ſi mãdata nume
rant᷑ ᷣm numerũ diligibiliũ.cũ qᷓtuoꝛ ſint diligẽda ex charitate. qᷓtuoꝛ deberẽt cẽ mãdata. Itẽ qͥ diligit ꝓxi/
mũ legẽ impleuit.Sic dẽ Ro.xiij.Et ibidẽ dẽ ꝙ om̃e aliud mãdatũ in illo vᷣbo inſtaurat᷑.g videt᷑ ꝙ vnũ ſolũP
debeat eẽ mãdatũ.R dicẽdũ q cũ mãdata diuerſificari hbabocãt ᷣm oꝛdinẽ ad deũ ⁊ ad ꝓximũ. ſicut pʒ ꝑ di⸗
ſtinctionẽ pᷣme tabule a ſca.iõ cũ charitas hẽat oꝛdinare reſpectu vtriuſq;.opoꝛtuit pᷣcepta diſtigui.vcrũtñ
qꝛ vna ẽ ro diligẽdi.vnũ potuit ĩ altero ĩplicari.Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ mãdata diſtiguũt᷑ penes rõnẽ ipᷣius
bitꝰ. dicẽdũ ꝙ falſũ ẽ.imo penes modũ oꝛdinãdi ad alteꝝ.Ad illð qð obẽ ꝙ q̃tuoꝛ debẽt eſſe mãdata. dicẽdũ
ꝙ i mãdato ꝓximi ſat idiudit᷑ dilectõ ſui.⁊ qꝛ ad h̊ ẽ bõ oꝛqinatꝰ ꝑ nãʒ.nõ opoꝛtuit ad h hic iquci ꝑ Eechei⸗

nẽ viuinã. ¶ Ad illð
qð obijcituxr qͥ diligit
ꝓximũ legeʒ ipleuit.
dicendũ ꝙ aplus lo/
quit᷑ de impletiõe ſe⸗
cũde tabule. Pꝛetea
in mãdato de dilecti/
one ꝓximi. includit᷑
mãdatũ de dilectõne
dei. qᷓuis cm̃ vnũ ĩ al⸗
tero includat᷑.nõ tñ
põt inferri ꝙ vnũ ab
altero nõ diſtiguat᷑.
hoc em̃ eſt ꝓpter con⸗
nexionẽ ⁊ oꝛdinem qᷓ
nõ excludit diſtincti/
onen
¶ Bilectiõis aũt dei

modꝰ inſinuat᷑ cũ dẽ·

ex toto coꝛde.i.ex to/
to intellectu.Ex tota

gia.i. ex tota volũta/

te. Ex tota mẽte.i. ex
tota memoꝛia. Coñ.
Diligẽ ꝑtinet ad affe
ctũ nõ ad intellectũ.
F male dꝛ diligere ex

intellectu? memoꝛia

Itẽ Berũ. de amoꝛe
dei. qͥd ẽ amoꝛ niſi x
hemẽs ⁊ bñ oꝛdinata
wlũtaſ. ̊ videt᷑ ꝙ ex/
q̊ dixit ex tota aia.ſu⸗
perfluit addere alias
pditiões. Itẽ beatus
Joh.nõ ponit niſi du
Diligamꝰ ope ⁊ vxri
tate. viget᷑ p i iſtis
tribus ↄditionibꝰ ſit
ſuꝑfluitas. Itẽ vide⸗
tur ꝙ ſit diminutio.

qꝛ Deut. vj. ponitur
iſta ↄditio ex tota foꝛ

titudine q̃ nõ ponit
hic. Iteʒ Marci.xij.
addit᷑ iſta ↄditio pꝛe-
ter oditiõcs pᷣdictas
ex tota virtute. g vi/
det᷑ ꝙ ibi ſit diminu/
tio vel hic ſupfluitas.

Silr Luce.x.addit᷑ iſta ↄditio.Ex o

Dilectiõis aũt dei modꝰinſinuat᷑ cũ dicit᷑.ex toto coꝛ

de.i.ex toto intellectu.Ex tota aia.i.ex tota volũtate.

Ex tota mẽte.i.ex tota memoꝛia.vt oẽs cogitatiões.

⁊ omnẽ vitã. ⁊ omnẽ intellectũ ĩ illũ ↄferas a qͥ habes

ea q̃ ↄfers.hec dicẽs nullã ꝑtẽ vite nr̃e reliqᷣt qᷓ̃ vaca⸗
re debeat.ſᷣ quicqͥd venerit ĩ animũ illuc rapiat᷑ q dile
ctiõis impetꝰ currit.⁊ diligere deũ ꝓpter ſe modꝰ ẽ di
ligẽdi ꝓpter deũ.⁊ ſunt iſti duo modi diligẽdi deũ vt

quibuſdã placet. —..
¶ Inquirit vtrũ ille modus in via impleat᷑.

llud aũt pᷣceptũ nõ penitꝰ implet᷑ ab hoĩe ĩ hac moꝛ⸗

tali vita.ſᷣ ex ꝑte nõ ex toto.qꝛ ex ꝑte diligimꝰ ſicut ex
ꝑte cognoſcimꝰ.in futuro aũt implebit᷑ ex toto. Vnð
Augꝰ.Cũ adhuc ẽ aliqᷣd carnalis ↄcupie.nõ omiĩ mõ
ex tota aĩa diligit᷑ deꝰ. Caro aũt nõ dr ↄcupiſcere niſi

qꝛ aia carnalit᷑ ↄcupiſcit.Cũ aũt venerit qð ꝑfectũ eſt.

Aug. de pfe/
cta iuſticia.

vt deſtruat᷑ qð ex ꝑte eſt.i.vt iã nõ ex ꝑte ſit R̊ ex toto.

charitas nõ auferet᷑. augebit᷑ ⁊ implebit᷑. In q̃ pleni

tudine illud pceptũ charitatis implebit᷑. diliges dñũm
deũ tuũ ex toto coꝛde ⁊c.Tũc erit iuſtus ſine peccato.
qꝛ nulla erit lex repugnãs mẽti.Lũc pꝛoꝛſus toto coꝛ⸗

de.tota aĩa.tota mẽte.diliges deũ qð eſt ſůũmũ pᷣceptũ

Sed cur pᷣcipit᷑ homi iſta ꝑfectio cũ in hac vita eam
nemo habeat: qꝛ nõ recte currit᷑ ſi quo currẽdũ eſt ne/⸗

ſciat᷑. Quõ autẽ ſciret᷑ ſi nullis pᷣceptis oñderet᷑. Ecce

habes cur illud pᷣceptũ ẽ qð hic penitꝰ impleri nõ põt.
implet᷑ tñ ex ꝑte.ſ.ſᷣm ꝑfectionẽ vie.Alia ẽ em̃ ꝑfectio
currẽtis.alia ꝑueniẽtis. Facit h mãdatũ vt curſoꝛ.qui
deũ ante oĩa ⁊ pᷣ omibꝰ diligit.nec tñ oĩno pficit.

¶ Oſtẽdit qualiter vnũ pceptum charitatis in altero

h S

ponit᷑. nec ĩmerito.qꝛ nec deꝰ ſine ꝓximo.nec ꝓximꝰ

ñne deo diligi põt. Vñ aplus. Om̃e mãdatũ legis di⸗
cit inſtaurari.i.ↄtineri ⁊ impleri in hoc vᷣbo. Diliges

ꝓximũ tuũ ſicut teipᷣm.Et xpᷣs dilectionẽ ꝓximi ſpeci
aliꝰ cõmemoꝛat dicẽs.Mãdatũ nouũ do vobis vt di
ligatis inuicẽ ſicut dilexi vos.vbi illud maiꝰ mãdatũ
vilectiõis dei videt᷑ pᷣtermiſſuʒ.ſᷣ bñ intelligẽtibꝰvtrũ⸗

q; inuenit᷑ in ſingulis.quia qui diligit deum nõ poteſt

eũ cõtemnere quẽ deus pᷣcipit diligi. Et ꝗ diligit ꝓxi/
mum. quid in eo diligit niſi deum. Ipſa eſt dilectio ab
omni mũdana dilectione diſcreta. Quã diſtinguens

mpleat᷑. . V
Ci aũt duo ſint pᷣcepta charitatis.ꝓ vtroq; ſepe vnũ

Gal. v.
Johã.xiij.

Augꝰ. ſuper

Johã.

mibꝰ viribꝰ tuis.qᷓrit᷑ ẽ de illoꝝ triũ diſtintiõe.oꝛdine.numero.⁊ ſuſmciꝰ

tia. ¶ Reꝰ dicẽdũ ꝙ quis charitas imediate reſpiciat actũ ↄcupiſcibil.circa quẽ pᷣmo conſiſtit.nihilominꝰ tñ

actꝰ illaꝝ viriũ reſpicit vt diſponẽtes

Aũ oẽs vires aie q̊dã mõ oꝛdinãt᷑ ad ipᷣaʒ dilectõeʒ ſic ad id qð bʒ rõ/

nẽ cõpletã reſpectu oim viriũ.Et qm ſuꝑioꝛes vires aic tres ſunt.iõ tres apponũt᷑ ↄditiões.Et rurſus qꝛ ter⸗

nariꝰ viriũ aie duplicit hʒ diſtingui.ita ꝙ vnꝰ illoꝝ modoꝝ nõ diſcoꝛdat ab alio.iõ ↄditiõ

es circa actũ diligẽ⸗

di reſpiciẽtes vires aie duplici mõ apponi ⁊ diſtingui hñt. Ano em̃ mõ diſtinguũt᷑ vires aie bm eꝙ i eis ↄſiſtit

imago.⁊ dicũt᷑ i mẽte eẽ tres pſone.vicʒ.memoꝛia.i

7

ntelligẽtia. ⁊ volũtas. ⁊ ſic m iſtas tres vires apponunt᷑

tres ↄditiões qᷓꝝ vna reſpicit intelligẽtiã. ſ. ex toto coꝛde. Altera wlũtatẽ.ſ.ex tota aia. Tercia memoꝛiã.ſ. ex

tota mente. Et ſic aſſignant᷑ iſte tres cõditi
toto intellectu ſine erroꝛc.Ex tota anima.i.ex to
moꝛia ſine obliuione. Alio modo diſtinguunt᷑ vires anime in rõnalem.iraſcibilem
tres apponunt᷑ cõditiones. quarũ vna reſpicit rõnalem
ex tota aia.Et tercia iraſcibilẽ.videlʒ ex tota foꝛtitudine.
Ex toto coꝛde.i.ſapiẽter.ex tota anima.i.dulciter.ex tota foꝛtitudine.i.
non abducamur blandicijs. non frãgamur iniurijs.

ex coꝛdcuro. coſcietia bonaet fide no ficta. Mec eſt in iſtis glid repugnatia. eo g potetia iraſcibilis 2

ditiones in Mathᷣ.xxij. Et exponunt᷑ ab Aug ſic. Ex toto coꝛde.i.ex
ex tota voluntate ſine cõtradictiõe. Ex tota mente.i.ex tota me/
1.iral cõcupiſcibilem.⁊ m boc
videlicʒ ex toto coꝛde. Alia cõcupiſcibilem. videlicʒ
Et ſic aſſignãt᷑ ĩ Oeut᷑.vj.Et exponũt᷑ a Ber̃.ſic.
foꝛtiter. vt non ſeducamur fallacijg.
Et ad bec tria reduci pñt illa tria q̃ tãgunt᷑.j

Thimo. ſj.

un
dede
Die

r
boſe
ns
(vine
saut
hiuson
ptn
enun
sci
Rchar
on
benik
Rit
Peute
de1
oo⸗
hia
amnoꝛo
Pbalio
bantt
Nnos
nutn
ſniie
exig

.êẽM

—

dñs ait.ſic dilexi vos. Quid em̃ niſi deũ dilexit in no memoꝛia cõfoꝛmanẽ
bis.nõ quẽ habebamꝰß vt haberemꝰ? Sicut medicus in actu. ⁊ iõ vnavirtꝰ·
egrotos.⁊ qͥd ĩ eis diligit niſi ſalutẽ quã cupit reuoca⸗ cxſt vtriuſq; refoꝛma/⸗
re.nõ morbũ quẽ venit expellere. Sic ⁊ nos inuicẽ di tius.⁊ vna dos vtn⸗/

H ligam. vt quatũ poſſumꝰ inuicẽ ad habendũ ĩ nobis mfecriua hnaz
Doeeui ex dilectiõe attrabamꝰ. Sed q̃ hac dilectiõe dili / aliã ex ↄſequeti. ct iõ
Augꝰ.in lib. gęẽda ſint iã inqramꝰ. Nõ em̃ oĩa vt ait Augꝰ.quibus vbi vici᷑ in Deut. ex
de doc. xpᷣia. vtendũ eſt diligẽda ſunt.ſ ea ſola qͥ vel nobiſcũ ſocie: tota foꝛtitudie.ĩ Ma
Diligequs Chõ tate quadã referunt᷑ in deũ ſic eſt hõ vłangelꝰ.vel ad Krrecktgareber
angelꝰ.coꝛpꝰ. nos relata.bñficio dei ꝑ nos indigẽt.vt coꝛ pus qð ita cõditio ex tota mẽte

bpccipiendũ eſt diligi vt ei oꝛdinate pꝛudẽter q́; ↄſulaf. vltio loco ponit᷑ ⁊ ſic

Diintelligentiã huiꝰ partis ᷣm duo q̃ tangit
msõr incidit hic queſtio circa duo pᷣncipalit᷑.
Puꝛimo cem̃ querit᷑ de ipᷣa charitate q;tum ad
habitũ. Secũdo vo q̃ri᷑ de eadẽ qᷓ;tũ ad eius actñ et
modũ.Circa pᷣmũ ſex pñt queri. Pꝛimũ eſt vtrũ cha/
ritas ſit habitꝰ crcatus.Secũdũ vtrũ ſit habitꝰ vᷣtuo
ſus.TTerciũ vtrũ ſit habitꝰ ab alijs vᷣtutibꝰ diſtinctꝰ.
Quartũ eſt vtrũ ſit habitꝰ in ſeipo indiuiſus. Quitꝰ
eſt vtrũ ſit habitꝰ mere gratuitꝰ.Sextũ ⁊ vltimũ vtꝝ
ſit habitus aliqñ infoꝛmis an ſemꝑ foꝛmatus.Et qm̃
duoꝝ pᷣmoꝝ veritas ſatis haberi põt ex bis q̃ i pᷣmo
libꝛo ſunt determiata vbi oſtenſum eſt ꝙ charitas ſit
virtus creata. Jdco nũc reſtat vetermiare alia q̃tuoꝛ
ſequẽtia. ¶¶ Oueſtio.j.de quatuoꝛ. ꝗ
Atrũ charitas ſit habitꝰ ab alijs virtutibꝰ diſtin/
ctus.aut oibꝰ virtutibꝰ cõis et generalis:Et q ſit ha
bitus omibus cõis videt᷑ pᷣmo auẽte apłi.j.Coꝝ.xiij.
vbi aplus dicit. Charitas patiens eſt.benigna eſt⁊c̃.
Et enumerat ibi.xx.oꝑa virtutũ. Sʒ quicqᷣd bʒ in ſe
actus oim vᷣtutũ eſt cõe ⁊ vle ad oẽs virtutes.habitꝰ
aũt charitatis ẽ hmõi ᷣm ꝙ in pᷣcedẽti auẽte habet᷑.
ergo omibus vtutibꝰ eſt cõis. Ses Hieronvmꝰ vt
bꝛeuit᷑ cõplectar omnẽ diffinitionẽ vᷣtutis. Virtꝰ eſt

charitas ꝗᷓ diligit᷑ om̃e diligẽdũ.& cũ diffinitio ⁊ diffi
nitũ ſint equalis ambitꝰ.⁊ virtꝰ ſit generalis ad oẽs

vtutes. videt᷑ ſilr ꝙ ⁊ charitas. ¶ Itẽ Augꝰ. de ciui.
dei. ⁊ Berñ.de dili. Zo. dicũt ꝙ virtus nõ eſt aliud qᷓ;
oꝛdo amoꝛis vel amoꝛ oꝛdinatꝰ.cũ & amoꝛ oꝛdinatꝰ

nihil aliud ſit q; charitas. ⁊ ois virtꝰ nihil aliud ſit qᷓ
amoꝛ oꝛdinatꝰ.oĩs virtus ẽ chanitas.g charitas nõ ẽ

ab alijs virtutibꝰ diſtincta. Itẽ ſicut ſe bʒ pᷣceptũ

charitatis ad alia pᷣcepta.ſic ſe bʒ habitus charitatis

ad alios habitꝰ virtutũ.ſᷣ pᷣceptũ charitatis oĩa alia

pꝛecepta cõpꝛehendit ſicut dicit᷑ Ro.xiij. Qui diligit

ꝓximũ legẽ impleuit.g videt᷑ ꝙ babitꝰ charitatis cõ

tineat in ſe habitꝰ oim virtutũ ⁊ nõ ſit ab alijs diſtin/

ctus. Itẽ ſicut ſe bʒ obiectũ charitatis ad obiecta

aliaꝝ virtutũ.ita ſe bʒ habitꝰ charitat ad alios habi
tus.ſᷣ̊ obiectũ charitatis eſt bonũ ſub rõne boni ſim/
pliciter.ſi g̊ hoc eſt cõe obiectis oim aliaꝝ virtutũ.vi
det᷑ ꝙ babitꝰ charitatis ſit cõᷣis omibꝰalijs habitibꝰ.
tẽ qui bʒ dilectionẽ charitatis in via hʒ om̃e qdð

neceſſariũ eſt ad meritũ.qꝛ dicit Augꝰ.Tene chanita
tẽ ⁊ fac quicqͥd vis.Silr q̃ hʒ dotẽ fruitiõis coꝛreſpõ

dentẽ charitati in patria hʒ ſuficiẽtiſſimũ pᷣmiũ.frui
cm̃ ſᷣm ꝙ dicit Aug. cſt amoꝛe inherere.& ſi charitas

inchoata ſuſficit ad meritũ.⁊ charitas ↄſũmata ſuffi

ait ad pᷣmiũ.videt᷑ ꝙ bita charitate/aut cetere virtu⸗

pʒ ſufficiẽtia numerꝰ

⁊W diſtictio illoꝝ qᷓ amignãt᷑ circa modũ dilectõis. nihil ſuꝑfluũ.nibil diminutũ. pʒ ctiã ſ. olutio obicctoꝝ.

tes ſuꝑfluãt.aut ipᷣa nõ differt ab habitibꝰ aliaꝝ vᷣtu⸗
tũ.Sʒ ↄſtãs eſt ꝙ alie vtutes nõ ſuꝑfluũt.reſtat ẽ̊
ipᷣa ab alijs vtutibꝰ nõ diſtinguit᷑. ¶ Sed S.j.Coꝝ.
xiij. Nũc manẽt fides.ſpes.charitas tria hec ⁊c. Q
recte vnumerat᷑ ⁊ ſupponit᷑ alijs vᷣtutibꝰ.diſtinguit᷑
ab alijs vtutibꝰ.ſed charitas ↄpnumcrat᷑ ⁊ ſupponit᷑

alijs vᷣtutibꝰ. ab illis diſtiguit᷑. Cytẽ ocipᷣm oñdit᷑

ab obiecto.qꝛ ſiẽ fides reſpicit deũ ſb rõne cri.⁊ ſpes
ſp rõne ardui.ſic charitas ſbᷣ rõne boni.Si g̊ bonũ ſb
rõne boni.⁊ verũ ſb ratõne wri.dicũt diuerſas rõnes
mouẽdi.qꝛ ſᷣm diuerſitates rõnis mouẽdi ẽ diſtictio
in actibꝰ⁊ hitibꝰ.videt᷑ &̊ ꝙ charitas diffcrat ab alijs
theologic vᷣtutibꝰ.ꝙ multo foꝛtiꝰ ab alijs.ſ.cardina/
libꝰ.¶ Iſẽ hocipᷣm oñdit᷑ ab actu ꝓpꝛio.qꝛ ↄſtãs ẽ q
diligere. credẽ.⁊ ſoare.actꝰ ſunt diuerſi loquẽdo foꝛ/
malit. Si g trncs diuerſitatẽ actuũ pᷣncipaliũ neceſſe
eſt eẽ diuerſitatẽ babituũ.videt᷑ ꝙ neceſſe ſit pꝛpnẽ ha
bitũ charitat ab bitibꝰ aliaꝝ vᷣtutũ differre. ¶ Iteʒ
penes diuerſitatẽ ſubiectoꝝ ẽ diuerſitas ꝓpꝛictatũ.ſᷣ
ſicut fides ẽ in rõnali.⁊ ſpes iĩ iraſcibili.ſic charitas et
amoꝛ i ↄcupiſcibili.ſi &̊ vis ↄcupiſcibilis diſtineta eſt
ab alijs viribꝰ. neceſſe ẽ ꝙ bitꝰ charitat diſtinctꝰ ſit
ab alijs hitibꝰ. ¶ Itẽ hocipᷣm oñdit᷑ ꝑ cõꝑationẽ ad
ſuũ oppoſitũ.qꝛ viciũ directe oppoſitũ charitati diſti
guit ab alijs vicijs.vtpote odiũ ab ifidelitate ⁊ depa
tiõc.Si g̊ diſtinctio maloꝝ ⁊ vicioꝝ ẽ rõne bonoꝝ qͥ
bus opponũt᷑.cũ ſint puatões.vr ꝙ ſi viciũ charitati
ſit oppoſitũ ꝙ ab alijs õ ilr etiã bitꝰ
charitatis ab alijs hitibꝰ. ¶ Itẽ hocipᷣm oñdit᷑ ꝑ cõ/
ꝑationẽ ad pᷣmiũ.qꝛ qñcũq; aliqͥ ſic ſe hũt ꝙ qñ vnus
pficit᷑ alij euacuant᷑.ncceſſe ẽ illos hĩtꝰp eentiã diſfer
re.ſᷣ habitꝰ charitat ĩ patria ꝑficit᷑ ⁊ ↄſũmat᷑.habitꝰ
vo fidci ⁊ ſpei cuacuant᷑.ſicut dicit męr ⁊ bat itũ ẽ in
diſtinctiõe pᷣcedẽti.g̊ᷓ neceſſe ẽ charitat bitũ ab babi/

tibꝰ aliaꝝ vtutũ diſtigui. ¶ Re ad pᷣdictoꝝ intelligẽ/ F

——

tiã ẽ notãdũ ꝙ circa hoc repit᷑ triplex modꝰ dicedi.

Quidã em̃ dicere voluerũt ꝙ charitat hit?ẽ ab alijs

habitibꝰ indiſtinctꝰ. ꝓpter ipoꝝ habituũ eẽntialẽ vni
tatẽ. dixerũt em̃ ipos babitꝰvtutũ abinnicẽ nõ differ
re ꝑ eẽntiã.ſ̃ ſola relatiõc ad actꝰ.⁊ hcipᷣm dixerũt q̊
pvtẽtijs aie.Et ꝙ ſint vnũ ꝑ cẽntiã int᷑ ſe iuicẽ.gbare
nitunt᷑ ꝑ mutua ipſoꝝ babituũ denoiationẽ. Cũ em̃
foꝛme diſpate nllo mõ poſſint ſeip̃as denoiare.⁊ vna
virtus aliaʒ denomitet. vt iuſticia eſt pꝛudẽs.pꝛuden/

tia eſt iuſta.fides amat.⁊ charitas credit.impoſnbile

eſt habitꝰ virtutũ cẽntialiter inter ſe vifferre. Ex bac
cadem ratõne cõcluderc voluerũt ꝙ non differant a
charitate. cũ charitati attribuant᷑ qſi oinniũ virtutẽ

&

actus.ſicut dicit apłus.j.Coꝝ.xiij. Et hocipᷣm vicũt
ſenſiſſe Augin li.de moꝛibꝰecclie vbi ſic diffiniẽs vir
tutẽ.nihil oino eẽ vᷣtutẽ affirmauerũt niſi ſümũ amo⸗/
rẽ dei. Mã illud qd q̃driꝑtita dꝛ virtꝰ.ex ipᷣiꝰ amoꝛis
q̃ternario affectu(quãtũu intelligo) dicit᷑. Sʒ quãtũ/

cũq; hoc innuerẽt auctes ponere.tñ oẽs habitꝰ vtu/

tũ a ſe inuicẽ nõ differre niſi ſola relatiõe nõ videt᷑ cõ
ſonũ rõni.nec etiã doctrine cõi.O em̃ diuerſitas ſit ĩ

potẽtijs aie ⁊ ibaꝝ habitibꝰmanifeſtat ipᷣa diuerſitas

actuũ ⁊ obiectoꝝ. Et ꝓpterea cũ vna virtꝰ denomiet
aliã.vl actus vniꝰ attribuit᷑ alteri.hoc nõ eſt intelli/
ndũ fieri ꝓpter oimodã ipᷣoꝝ habituũ indifferẽtiã.
Apter mutuã circũinceſſionẽ ⁊ cõcomitãtiã.ſicut di
cimꝰ de potẽtijs aie ꝙ ſeinuicẽ circũincedãt⁊ ſupꝛa ſe
mutuo reflectant᷑.nõ qꝛ oino idẽ ſint.ſᷣ qꝛ cũ ſint i eo/
dẽ.⁊ pñt reflecti ſuꝑ illð in q̊ ſunt.qꝛ aia intelligit ſe ⁊
amat ſe ꝑ ↄñs.⁊ ſupꝛa ſeinuicẽ reflectunt᷑.Et ꝓpterca

qꝛ reflectio nõ tm̃ mõ ſit ꝓpter oimodã indiuiſionẽ cõ

ueniẽtie.verũetiã ꝓpter circũinceſſionẽ cõcomitãtie.

ideo nõ cogimur ponere nec potẽtias aie nec habitꝰ
ᷣm id ꝙ ſunt ab inuicẽ nõ differre. Nec Aug.in li.de
moꝛibꝰ ecclie vult diccre ille.ſᷣ oẽs vᷣtutes alias vult

ad charitatẽ tanqᷓ; ad fundamẽtũ reducere.ſine qua

alie virtutes nõ ſunt vere vᷣtutes.qꝛ ad verã beatitu/

dinẽ nõ ꝑducũt.Eſt ⁊ hic aliꝰ modꝰ dicendi.videlicʒ
charitas ab alijs virtutibꝰ nõ diſtinguit᷑ ꝓpter ipᷣiꝰ

gencralitatẽ. Aoluerũt em̃ quidã dicere ꝙ ipa vis cõ

cupiſcibilis diffundit᷑ ꝑ oẽs alias vires. ꝓ eo ꝙ; oẽs

alias vires aie appetũt obiecta ſua. VUñ atnoꝛ reꝑit᷑ i
omnibꝰ viribꝰ vt dicũt.⁊ amoꝛ oꝛdinatꝰ i oibꝰ virtu/
tibꝰ.⁊ qꝛ charitas non eſt aliud qᷓ; oꝛdo amoꝛis.binc
ẽ ꝙ dicere volucrũt charitatẽ ob ſuã generalitatẽ nõ
dingn ab alijs vtutibꝰ.Sed nec illud videt᷑ rõna/

bile vſq;quaq;.nec ↄueniẽter dici.cũ aplus eã diſtin/
guat ab alijs.nec rõ quã aſſignãt multũ eſt efficax.ꝓp
eo ꝙ ↄcupiſcibilis ita ẽ vis in ſe diſtincta õᷣm q rõna⸗/
lis ⁊ iraſcibilis.vñ ꝙ actus ↄcupiſcibilis ad actũ alia
rũ viriũ cõcurrit.hoc nõ eſt ꝓpter identitatẽ ⁊ indiui
ſionẽ i eẽndo.ſᷣ ꝓpter ſimultatẽ ⁊ oꝛdinẽ in mouẽdo.
ñ generale ſiue vniuerſale ↄſueuit aliqͥd dici dupli
citer.vl ꝓpter cõitatẽ in pᷣdicando.vl ꝓpter cõitatem
in cauſandlo.ſicut ſol dꝛ cauſa vlis.nõ qꝛ de alijs cau⸗-
ſis inferioꝛibꝰ pᷣdicat᷑.ſᷣ qꝛ alias adiuuat ⁊ mouet.Et
ideo ſicut poſſibile ẽ ꝙ aliqͥd habeat rõneʒ generalis
motoꝛis reſpectu alioꝝ.⁊ tñ in ſe ſit vnũ.⁊ diſtinctũ iĩ
cauſis nalibꝰ.ſicut repiri ↄtingit in aie potẽtijs ⁊ vi/
ribꝰ.ideo q;uis volũtas impꝑet alijs viribꝰ aie.⁊ cha/
ritas alijs virtutibꝰ.nõ opoꝛtet ꝓpter hoc ponere ꝙ
ab ecis nõ diſtinguat᷑.Lerciꝰ xo modꝰ dicendi cõis ⁊
vſit atꝰ.rõni ⁊ auctibꝰ ſatis cõſonꝰ cẽ.ꝙ charitatis ha⸗
bitus ẽ ab habitibꝰ aliaꝝ vᷣtutũ diſtinctꝰ.ſicut innuit
aplus.Et eius diſtinctio ab habitibꝰ alijs põt colligi
ex multiplici ipius cõpatione ſicut in opponẽdo fuit
demõſtratũ. Pꝛimo vicʒ ex comꝑatiõe ad obiectum.
qð ſub rõne mouẽdi ab alijs diſtinguit᷑. Secũdo per
cõpꝑationẽ ad actũ.qꝛ differt ab actibꝰ aliaꝝ. Tercio
cõpationẽ ad ſubiectũ ꝓpꝛiũ. Quarto ꝑ cõꝑationẽ
ad oppoſitũ qdð ei determiate opponit᷑ ita ꝙ nõ habi
tibꝰ aliaꝝ.Quito ꝑ cõꝑationẽ ad pᷣmiũ in qͥ ꝑficit᷑ cũ
habitꝰ ſpei ⁊ fidei euacuat᷑. Sexto vᷣo ⁊ vltimo ꝑ cõ/
patõcð ad ſuũ pᷣncipin qð repᷣſentat. Cõſiſtit em̃ ima/
go recatiõis in tribꝰ virtutibꝰ theologicis ⁊ vnita/
te gre. ſicut imago creatiõis in tribꝰ potẽtijs ⁊ vnita/
Le ſube. Si ipſe potẽtie ad hoc ꝙ ſint recte imago a

—

ſeinuicẽ diſcernunt᷑.⁊ vna de altera nõ pᷣdicat᷑. ĩtri/
bus vᷣtutibꝰ theologicis repit᷑ ſilr rõ cuiuſdã imagi/
nis.opoꝛtunũ eſt poncre ipᷣas adinuicẽ diſtinctas eẽ.
Cõcedendũ ẽ igit᷑ habitũ charitatis diſtinctũ eſſe ab
habitibꝰ aliaꝝ vᷣtutũ.cõcedende ſũt etiã rõnes q̃ hoc

ozdit. 1 Ach illud vo qð pᷣmo obijcit᷑ in cõtrariũ de 7

aucte aꝑli pʒ rñſio ex iã dictis.qm actus aliaꝝ vtutũ
attribuũt᷑ ipᷣi charitati nõ ſicut cliciẽti ſᷣ ſicut impan
ti. ⁊ ſicut motoꝛi pᷣmo nõ ſiẽ motoꝛi imediato.Et iðo
ex hͥ ñ põt ↄcludi ꝙ charitas ab alijs vᷣtutibꝰ ñ diſti/
guat᷑.qꝛ ñ hʒ gñalitatẽ ad illas i pdicãdo ſᷣ ſolũ i mo/
uẽdo.¶ Ad iullud qð obijcit᷑ de auẽte Hieronymi ꝙ; SD
virtꝰnõ ẽ aliud qᷓ; charitas.dicendũ ꝙ pᷣdicatio illa ẽ
pᷣdicatio cauſalis. JIdo em̃ oẽs vᷣtutes diffiniri pñt ꝑ
charitatẽ.qꝛ amoꝛ charitat dat ei rõnẽ merẽdi.q ab/
lata nõ ẽ ꝓpꝛie loquẽdo dicẽda virtꝰ eẽ in aia. ¶ Ad ↄ
illud qd obijcit᷑ ꝑ auẽteʒ Aug.dicẽdũ ſilłr ꝙ notifica⸗
tiões ille ⁊ ↄſiles ꝑ cãm date ſunt.Et ſi tu qras ꝑ qd
genꝰ cauſc. Rñderi põt ꝙ charitas i mouẽdo quodã
mõ hʒ rõnẽ efficiẽtis.quodãmõ foꝛmalis.quodãmõ
finalis. Amoꝛ aũt charitat alijs vᷣtutibꝰ vt in actus
ſuos cxcãt imꝑat.⁊ impꝑãdo infoꝛmat.⁊ facit eos me
ritoꝛios.⁊ infoꝛmãdo iũgit fini ⁊ in ipſo qͥetat.dũ fa/

cit nos adherere deo ⁊ ipᷣo frui.⁊ iõ merito virtꝰ gra/

tuita ꝑ charitatis amoꝛẽ eſt diffiniẽda. Poſſct etiam
aliter dici ꝙ amoꝛ ille qͥ cadit iĩ diffinitiõt vᷣtutis gña⸗/
liter nõ eſt amoꝛ charitatis qͥ eſt vna de vtutibꝰ tho⸗
logicis.ſᷣ eſt amoꝛ oibꝰ ceteris vᷣtutibꝰ cõis ⁊ gialis.
Et ideo in ꝓceſſu illo ẽ ſophiſma ↄñtis a ſuꝑioꝛi ad
inferius affirmãdo. 2.
charitatis compᷣbendit om̃e pᷣceptũ.dicendũ ꝙ non
cõpꝛehẽdit ea ꝑ oimodã identitatẽ. ſed ꝑ quãdã re/
ductionẽ.oĩa em̃ pᷣcepta reducunt᷑ ad illa.⁊i illis cõ/
ſũmant᷑.⁊ ido ex hoc nõ põt cõcludi ꝙ babitꝰ chari⸗
tatis ſit alijs cõis niſi ſolu ꝑ radicationcʒ ſᷣm ꝙ; dicit
Gꝛeg.qꝙ pᷣcepta ſunt multa ꝑ diuerſitatẽ oꝑis.⁊ vnũ
in radice dilectiõis.qꝛ quicqͥd pᷣcipit᷑.in ſola charita⸗/
te radicat᷑.hoc aũt nõ eſt qꝛ ſoliꝰ charitatis ſit exequi
pᷣcepta iniũcta.ſᷣ qꝛ alie vtutes ſine charitate nõ exe/
quũtur diuina pᷣcepta ſᷣm acceptatöez diuinã.¶ Ad
illud quod obijcit᷑ ꝙ obiectũ charitatis cõmune eſt
obiectis aliaꝝ vᷣtutũ. Rñdendũ ẽ ꝑ interemptõcʒ.qꝛ
obicctum charitatis nõ eſt quodcũq; bonũ.ſed bonũ
ſummũ ⁊ bonum ſub ratiõe boni.⁊ ita obiectũ chari
tatis diſtinguit᷑ ᷣm ſubſtantiã ab obiectis virtutum
cardinaliũ.que babent obiectũ creatũ.ab obiecto vo
aliarũ virtutũ theologicarũ ᷣm ſubſtantiã nõ diſtin-
guit᷑ ſed ᷣm rationẽ mouendi.que quidem ratio mo
uendi facit diuerſitatẽ in actu ⁊ habitu ⁊ potẽtia ſub
ſtantie mote.ſicut patet.quia q;uis vnum ⁊ idem ſit
verũ ⁊ bonũ.tamẽ cognitio ⁊ affectio.⁊ potentia co/
gnitiua ⁊ affectiua.⁊ habitus ſcientie ⁊ virtutis ha/

☛

dent adinuicẽ differentias. ¶ Ad illud quod obijcit᷑ i2

ꝙ charitas ſufficit ad pꝛemiñ ⁊ ad meritũ.dicendum
ꝙ charitas dicitur ſufficere ad meritum ⁊ ad pꝛemiũ
ꝓpter connexionẽ aliarũ virtutũ ⁊ dotũ. Qui em̃ ba/
bet charitatẽ habet alias virtutes.⁊ qui babet dvtem
ſibi coꝛreſpondentẽ habet alias dotes.⁊ ita ſufficien/
tiã in merito ⁊ pᷣmio. nõ ratiõe charitatis tm̃.ſed ra/
tione aliarũ virtutũ annexarũ.Et ideo ex hoc nõ po⸗
teſt cõcludi ꝙ alie virtutes ſuperfluant.vel qꝙ chari/
tas ſola ſit virt? ab alijs nõ diſtincta. pꝛo eo ꝙ nõ ha⸗
bet ſufficientiã per ſe ſola ſed ꝓut eſt cum alijs con/

iuncta. Et per boc patet non wteſt alids ſufficiẽter

illud qð obijcit᷑ ꝙ pᷣceptũ lo

1

chioß⸗

mnii
luutt
u ⸗

ſor
ſinnut
ſeendie
ien
thrda
aie
unſi
Gfondt⸗
rbab
mpine⸗
rcaact
Votus
nocos
puinu⸗
fotocnn
tuis
cena
bee
Poctb
Cevlit
(eckan
Gtäd
Uſtorpe⸗
ſteng
W
Neinicd
ſcchntn
ſtlͤpn
utsf
aſtvir
hfurh
un
ſchisn
Oct
mice
lotone

ſennai
ſumnen
carlias
Anotqi
lobitus .
mnncor.
ſchls⸗
ledlepie
kllin
turecſ

W

mereri niſi ſperet 2 credat. nunqᷓ aut pot aliqe eẽ αι Es. ergo neceſſe eſt ipſam babere vnitatem. non ergo
ine pedu?ꝰ 2 a»7αtat? ad credendũú a ſperandũ niſi me· multiplicat᷑ ꝑ ſpecies. ¶ E dicendũ q; habitus cha 13
alante fide ⁊ ſpe.ſimiliter circa dotes pᷣmij intelligen ritatis eſt vnus ⁊ indiuiſus m ſpeciẽ lic ſᷣm nume⸗
irn duzcit. rũ plurificct᷑.iĩ diuerſis em̃ animabꝰ plures ſunt cha⸗
nani „. . ¶ Oueſtio. ij. b ninlttates. cn pabitus ⁊ accidẽtia numerent᷑ penes ſub/
Glifti ¶ AUtruʒz habitus charitatis ſit vnus indiuiſus an ꝓ ⁊cctũ.in omnibꝰ aũt in quibꝰeſt.eſt vna charitas ſpẽ.
ne ſpẽs multiplicatꝰ:Et ꝙ habeat ꝑ ſpecies multiplica ¶ ꝓpter hoc ꝙ vnitas babitꝰ venit ab vnitate obiecti.ꝛ
nte⸗ ri videt᷑ pᷣmo ꝑ obiccta.qm̃ circa diuerſa volita ⁊ ob- actus pncipalis.⁊ hoc quidẽ eſt repire in charitate ſi
Grtpini⸗ iecta diuerſe ſunt voluntates. Sicut em̃ vult Augꝰ. qjuis diligẽter vclit attẽdere. Actus em̃ charitatis eſt
leiſi Aolũtates diuerſiſicant᷑ ſjm volita.ſed charitas eſt diligere.diligere autẽ idẽ eſt qd velle bonũ.cum ergo
hem norvcia primi: Si veus a orim viſtat diſtan. charitas diligitalique bonum optat ei quem diligit.
fienrle tia infinita. neceſſe eſt habitum regulantẽ animũ ad iſtud autẽ bonũ qð charitas optat vnũ ſolum eſt. vi⸗
Giini, amandũ veũ ⁊ ꝓximũ eſſe aliũ ⁊ aliũ. ¶ Itẽ bocivßm (clicʒ bonũ eternũ ⁊ bonũ ſummũ. Iſtud aũt ſummũ
iwiin oſtendit ꝑ p̃cepta. qꝛ vbi ſunt diuerſa pccpta diuerſi bonũ aliqñ bomo ꝑ charitatem optat deo. aliqñ ſibi.
uaſ ſunt habit abulitãtes animã ad illa pcepta implẽda. aliquando ꝓximo. Scm ꝙ optat ipᷣm ißi deo dicit
ilepee maxime cum ißis pᷣceptis pᷣcipiunt᷑ oꝑa virtutũ.ſi & diligere den.q vult ꝙ ipe deus ſit ſr ummũ bonũ. 2
nn circa actü charitatis vuo coſiſtunt madata. vidck c bhabcat omnebonũ p cſſentiã. Scom ey optat illud
miht virtus charitatis nõ ſit vna. ¶ Itẽ wocipᷣm oſtẽdik ¶Pximo. ſic dicit diligere ꝓximũ. qꝛ vult ꝙ babeatil/
neni mogos diligẽdi. Aliꝰ em̃ eſt modus diligẽdi deum q; lud bonũ per gratiã ⁊ gloꝛiã.ſcdᷣm ꝙ optat illud ſibi.
N ꝓximũ. Deũ em̃ debet vnuſqͥſq; diligere plus qꝙᷓ ſe ex ſic dicit᷑ diligere ſeipm. Generaliter & in actu dilecti⸗/
riittt toto coꝛde. primũ ſieut ſeim ꝛ cxpte. Si habit) onis ipius charitatis vnũ eſt bonũ optatũ.lic mul/
Nipri⸗ virtutis dat᷑ ad mouendũ actũ.cũ aliꝰ ⁊ aliꝰ ſit hince ta ſint quibꝰ illud bonũ optat᷑.⁊ illʒ ẽ obicctũ pᷣnci/
ortotin ⁊ inde modus.alius ⁊ alius erit hinc ⁊ inde babitus. pale Fing babitus diligendi.quoniã ipſum ꝗpter ſe
in ¶ee vodem oſteit t ſile. q ſapia ꝗ eſt de eter nis opts a charitatc.ita & habet rationẽ obiecti pꝛinci/
talinz alius eſt habit? ⁊ aliud donũ q ſcia qᷓ eſt de tpalibus. paliter mouentis.⁊ finis quietãtis.⁊ qꝛ illud eſt vnũ
rickk Et ſimilit latria q̃ eſt cultus dei.eſt alia virtꝰ q; dulia ſolum ſiue comꝑct᷑ ad ſe.ſiue comꝑct᷑ ad cum qͥ ba-
niil que cſt amoꝛ ꝓximi.ergo pari rõne alia ⁊ alia virtus bct charitatẽ.ſiue ad eius ꝓximũ.hinc eſt ꝙ charita/
ue erit qᷓ diligit᷑ ꝓximꝰ ⁊ qua diligit᷑ deus.¶ Itez plus tis habitus habet eſſe vnus. Ande concedende ſunt
enſen differt vita actiua a cõtemplatiua qᷓ; opatiões eiuſdẽ ratõnes que boc oſtendũt.¶ Ad illud vo quod pᷣmo 14
fune vite ad ſeinuicẽ.ꝗ ſimilit᷑ plus differt virtus q̃ dirigit obijcit᷑ i contrariuʒ qꝙ obiecta ſunt diuerſa iam patet
NRM hoiem ad vitã cõtemplatiuã ab ea q̃ dirigit ad vitaz rũſio.qꝛ licʒ charitas diligat ꝓximũ.tamen ꝓximus
nut actiuã.q; due vᷣtutes q̃ dirigũt ad vitã ↄtemplatiuã. nõ eſt pᷣncipale obicctũ.ſcd ctiã illud ad quod pꝛinci
Aind ſed charitas ſᷣm ꝙ eſt amoꝛ dei dirigit ad vitã cõtein pale obiectũ charitatis operat᷑.Quia cnim ꝓximus
ntuktn platiuã.ꝓut eſt ainoꝛ ꝓximi ad vita actiuã. Cñ ergo imago eſt dei.⁊ capax ipius dei.ideo virtus charita/⸗
nnnn charitas ſᷣm ꝙ eſt amoꝛ dei differat a fide.licʒ vtraq; tis que deſiderat ſummũ bonũ baben ab omni co qͥ
Cri in eaꝑ ſit virtꝰ dirigẽs ad vitã ↄtemplatiuã.videt᷑ mul poteſt ipᷣm bre ⁊ ipo frui.appetit ſummũ bonũ a pxi
ilen to foꝛtiꝰ ꝙ amoꝛ dei ⁊ ꝓximi abiniuicẽ diſtinguant᷑. mo baberi ſicut ⁊ ab eo in quo eſt. ⁊ boc nõ eſt aliud
rintichh tẽ amoꝛ amicicie ⁊ amoꝛ cõcupiſcẽtie ſunt diuer q; amare ꝓximũ ꝑ charitatis affcctuʒ. Et ſi obijcias
ernſ ſe ſpẽs amoꝛis. ſᷣ charitas amat deuʒ amoꝛe ↄcupie. ꝙ charitas nõ tm̃ facit ꝙ bõ velit ꝓximo bonum q
tinui qꝛ facit deũ deſiderare ⁊ appetere. ꝓximũ vo amoꝛe deus eſt.ſed etiã om̃e aliud bonũ.dicendũ ꝙ bocnõ
its chein amicicic. Si & ille ſunt diuerſe affectiões ⁊ diuerſe di cſt pᷣncipaliter ⁊ elicitiuc.ſᷣ quaſi cõiter ⁊ imꝑatiue.⁊
unm lectiones.videt᷑ ꝙ virtus charitatis habeat multipli boc manifeſtabit᷑ infra magis apte cũ aget᷑ de his q̃
init⸗ Arip ſpẽs. ¶ Sed cõtra. ſicut vna ẽ ſumma writas. ſunt diligenda er charitate. ¶ Ad illud qd obijcit᷑ q 1 5
1nntbunid ſic vna ẽ ſumma bonitas.q; ſicut fides oino aſſentit ¶ duo ſũt pcepta charitatis.dicendũ ꝙ illa duo pceppta·
nins iin ſumme veritati. ⁊ ꝗpter illaʒ credit quicqͥd credit. ſic nõ ſunt diuerſa foꝛmaliter ſed ſolum mãaliter:qꝛ vnũ
= charitas oino adberet ſumme bonitati.⁊ ꝓpter illam illoꝝ claudit᷑ ĩ altero ſm ꝙ mogr dicit in lr̃a. Et ꝓpter
Cnginitn amat quicqͥd amat.ꝗ ſicut fides eſt vna virtꝰ ⁊ vuus S nõ ſequit᷑ ꝙ habitꝰcharitat diuerſificct᷑ ʒ foꝛmꝗ.
niintun babitus reſpectu credendoꝝ. ita ⁊ charitas reſpettu ¶ Ad illud qdð obijcit᷑ de diuerſitate modoꝝ.dicẽdũ ũ
egrinl amandoꝛꝝ. ¶ Itẽ ſicut ſe babet rationalis ad verũ.⁊ ꝙ diuerſitas illoꝝ modoꝝ ẽ ex diuerſitate opationũ
untien iraſcibilis ad arduũ.ſic cõcupiſcibilis ad bonũ.⁊ ſicut illiꝰ ſummi boni q põt diligi vel optari ſibippi.⁊ põt
1tclinc⸗ alie due vires babẽt vnitatẽ in ſe.ſic ⁊ ia ↄcupiſcibi optari creature qᷓ nata ẽ in potẽtia btificari.vñ diuer
1emnutobt⸗ lis.ſed rõnalis in credendo verũ nõ bʒ pfici niſi vna ſitas illoꝝ nõ vnit ex diucrſitate pᷣncipalis obiecti.
odchic virtute.ſily ⁊ iraſcibilis in expectãdo arduũñ.ergo ſii· ex varia oꝑatiõe ipiꝰ.⁊ ꝓpfea nõ ſcquit᷑ ꝙ ſit diuerſi⸗
iͦenn videt ꝙ cõcupiſcibilis in amãdo bonũ nõ habeat ni tas in vᷣtute moucnte.qꝛ diuerſitas ↄꝑatiõis obiecti
naulpen ſi vnã ſolã virtutẽ.ſed hec ẽ cparitas.ergo ⁊c.¶¶ Itẽ noõ ſufficit ad facidũ hitũ diuerſificari.¶ Ad illʒ qð
n Dic quãto aliquid eſt magis vnitiuũ tanto magis babet obijcit᷑ ð ſapia ⁊ ſcia.latria ⁊ dulia.dicẽdũ ꝙ nõ ẽ ſile
m mm in ſe vnitatem.ſed virtus charitatis inter ceteras vir qꝛ ſapia negociat᷑ de etnis ſᷣm rõnes et᷑nas.⁊ ſcia de
uti tutes eſt pᷣcipuc vnitiua.cum ipᷣa ſit vinculũ ꝑfectio tꝑalibꝰ ̃m rõnes tꝑales.⁊ iõ diuerſas rõnes babẽt
gnng nis. ſicut dicit᷑ ad Coł.iij.ergovidet᷑ ꝙ charitas inter m qs dirigunt᷑ ⁊ in actibꝰ ſuis regulant᷑. Sʒ chari/⸗
nſ i ccteras virtutes teneat vnitatem.ergo nõ habet ſub tas vnã ſolã habet rationẽ mouentẽ videlicʒ ipſam
tun eo, diuidi p alias ſpecies. ¶ Item in omni genere ĩ lus ſummã bonitatẽ.que cũ ſit ſumme amabilis.⁊ ꝓut ẽ
e, otingit repire oꝛdinem motoꝛũ.neceſſe eſt eſſe ſtattů i ſc.⁊ ꝓut ꝑticipat᷑ ĩ crcatura.vtroq; mõ charitas eãᷓ
voe in vno.ſed charitas omnibus virtutibus anime im/ amat.⁊ ſic h vnã rationẽ motiuã.et ꝓptea nõ dʒ ſic

pvcrat ⁊ omnes mouet. tam theologicas ꝙᷓ carqina⸗

diucrſificari ſiẽ ſapia ⁊ ſcia Eodẽ mõ dicẽdũ latria

18

19

tati ſiue poteſtati. Sic charitas adheret ⁊ adherẽ fa/

vnitiuã quãdã dicimus virtutẽ.⁊ qꝛ vnũ eſt illud bo

virtꝰ duplex.

⁊ de dulia ſicut in p̃cedẽtibus eſt oſtẽſum diſ.ix.( Ad

illucd qd obijcit᷑ de differentia cõtemplatiue 2 actiue.
dicendũ ꝙ cõtemplatiua ⁊ actiua vita nomiat ſtatũ

ſiue virtutis exercitiũ. Diuerſitas aũt ſtatus vel exer

cicij non inducit diuerſitatẽ in habitu.ſed diuerſitas
pncipalis obiecti. Ande cedeʒ virtutes ᷣm diuerſos
ſtatus ⁊ diuerſum exerciciũ dirigũt hoĩem in vtraq;
vita.ſicut fides dirigit hominẽ in cõtemplationem ⁊
opꝑationem. ꝗpter hoc nõ ſequit᷑ ꝙ chanias eo ꝙ ad
actiuã vitam ⁊ cõtemplatiuuã dirigat ⁊ babilitet ſit
d illud qd vltimo obijcit᷑ de amoꝛe
amicicie ⁊ cõcupiſcẽtie.dicendũ ꝙ ſicut dictũ eſt in pᷣ
cedentibꝰ de actu cõfidẽtie ⁊ expcctatiõis.ꝙ vnꝰ ba/
bet ex altero oꝛiri.⁊ vnus aliũ quodãmõ includit.ſic
amõꝛ amicicie quodãmõ amoꝛẽ cõcupiſcentie. Qui
em̃ eſt amicꝰ alij optat ei aliq; bonũ.⁊ dũ optat illðᷣ
bonũ.⁊ ipᷣm bonũ optatũ facit cõcupiſcere ⁊ cidẽ fa⸗
cit adherere. VUnde ſicut ſpes innitit᷑ ſumme imenſi/

cit ſumme bonitati. ⁊ ille eſt eiꝰ gctus pᷣmus ⁊ vnicꝰ.

ex quo oꝛit᷑ ⁊ in q̊ claudit᷑ amoꝛ cõcupiſcẽtie ⁊ amoꝛ

amicicie. Et ꝓpterea ſicut ſpes nõ diuerſificat᷑ ꝓpter

actũ cõfidentie ⁊ expectatiois.ſic nec charitas ꝓpter

actũ amicicie ⁊ cõcupiſcẽtic. Oꝛ aũt adherere deo ſit
actus charitatis pᷣncipalis. Augꝰ. ſatis expᷣſſe dicit ĩ
libꝛo de moꝛibꝰ eccleſie.Et apłus.j.Coꝝ.vj.Qui ad-
heret deo vnus ſpũᷣs eſt. Et Dionyſiꝰ de diui.noibꝰ.
Amoꝛẽ ſiue diuinũ.ſiue naturalẽ.ſiue intellectualeʒ.

nũ cui pᷣncipaliter charitas vnit. hinc eſt ꝙ charitat

)

bhabitꝰ vnitatẽ habet ſicut pᷣus oſtẽſum eſt.

Queſtio. iij. c
¶ Atrũ habitus charitatis ſit mere gratuitꝰ.an ali/
quid addat vltra gratiã ſic habitꝰ aliarũ virtutũ. Et
ꝙ ſit idẽ charitas oino qð gratia nihil addens vltra
videt᷑ ꝑ illud qð dicit Ambꝛo.Charitas eſt mat᷑ oim
virtutũ.qꝛ omnes infoꝛmat.ſine q̃ nulla eſt vera vir/
tus.ſed eſſe foꝛmã virtutũ gratuitarũ ſᷣm ꝙ gratuite
ſunt eſt ꝗꝓpꝛiũ ipᷣius gratie gratũ facientis.ergo ſi hoc

competit ip̃i charitati.videt᷑ ꝙ in nullo differat a gra

tig. ¶ Item Augꝰ. xv. de trinitate.dicit ꝙ excellẽtiſſi
mũ inter dona dei eſt caritas. ſed gratia gratũ faciẽs
eſt excellentioꝛ q; gratia gratis data. ergo videt᷑ ꝙ ſi

charitas eſt excellẽtiſſima inter cetera tona. ꝙ g ip̃a

ſit mere ⁊ pure gratia gratũ faciẽs nihil habẽs vltra.
¶ Itẽ Hugo de ſancto Aictoꝛe.in libꝛo de arra ſpõ⸗
ſe. Scio anima mea ꝙ amoꝛ eſt vita tua.ſed animã
viuificare q;tum ad eſſe moꝛis eſt ꝓpꝛiũ ipᷣius gratie

gratũ faciẽtis.ergo videt᷑ ꝙ charitas ſit ipa gra mere

⁊ pure.¶ Item facere gratũ ⁊ acceptũ deo eſt ꝓpꝛie
Pꝛiũ ipſius gratic.ſed charitas coipᷣo ꝙ charitas eſt
reddit deo hominẽ charũ ⁊ acceptũ.⁊ opus facit me⸗
ritoꝛiũ.ergo videt᷑ ꝙ nihil aliud in ſe babeat qdð ſuꝑ

rsatiã gratũ facientẽ aliquã additionẽ faciat vel per

.2

qð a gratia differat. ¶ Item omnis habitus virtutũ

·qjui aliqd addit ſup gratiã gratũ facientẽ aliquo mõ

7

manet cuʒ culpa.nec tollit᷑ totaliter ꝑ peccatũ.ſᷣ cha/

titas oino tollit᷑ ꝑ culpam.ergo nihil oino addit᷑ ſuꝑ

creſcit in amoꝛc.

Cõtra Werñ. de amoꝛe dei ca. xj. Nolũtas
reſa amoꝛ in charitatẽ.charitas in ſapiẽ/
tiꝗ. Et paulo poſt. Mibil em̃ aliud eſt amoꝛ. ᷓ vehe/

gratiã.

mens in hono volũtas. Per ſe em̃ lona volũtas ſim⸗

plex eſt affectus.ſi ergo affectus vebemẽs eſt de eſſen
tia chari tatis. affect?hmõi aliud ẽ ꝙᷓ gra.ergo habi⸗

m..

tus charitatis adadit alidqd vltra. ¶ Itẽ nibil genera⸗

le fit ſpeciale niſi ꝑ aliquã additionẽ. ſed gra genera/

lis ⁊ cõmunis eſt ad omnẽ virtutẽ. charitas auteʒ eſt
ſpecialis virtus.ergo neceſſe eſt charitatẽ aliqͥd adde
re vltra gratiã. ¶ Itẽ babitꝰ qͥ cõtinue ẽ in actu ſuo
differẽs eſt ab eo qͥ nõ eſt cõtinue in ſuo actu. ſed gra
ẽ cõtinue in actu gratificãdi.charitas aũt nõ eſt coti/
nue in actu ſuo qͥ eſt diligere.ꝗᷓ charitas ⁊ gra aliquo
mõ differũt. aliquid igit᷑ habet in ſe charitas qd eſt a
gratia diuerſum.cũ ergo ſit habitꝰ gratuitꝰ.videt qꝙæ
aliquid addat ſuꝑ ipſam gratiã. ¶ Itẽ babitus alia⸗
rũ virtutũ dant᷑ ipᷣis potentijs ad ipᷣarũ expeditionẽ

vltra gratiã gratũ facientẽ. ſᷣ vis cocupiſcibilis adeo

indiget expediri ſicut rõnalis.cum ſit coꝛrupta ⁊ infe

„

cta.ſi ergo virtus ꝑficiens rõnalem vt fides cõtinet

aliquid gre gratis dar Rieer vari ratõne imo multo

foꝛtioꝛi charitatẽ aliquid addere ſi, upꝛa gratiã gratũ
facientẽ. ¶ Itẽ omnis habitus qui ꝑ aſſucfactionẽ ⁊
frequẽtiã recddit potẽtiã facilioꝛẽ ad actũ ſine augmẽ
to gre Gratu faciẽtis aliquid cõtinet in ſe pᷣter gratiã
gratiũ facientẽ.ſed charitas eſt hmõi ſicut patet.ergo
chatitas aliqͥd addit ſupꝛa gratiã. Pꝛeterea pꝛobat
ꝑ hoc ꝙ tanto habitus eſt ꝑfectioꝛ quãto potentiam
reddit facilioꝛẽ ⁊ expeditioꝛẽ ad actũ. Si ergo babitꝰ
charitatis aliquo mõ poteſt ꝓficere nõ ꝓficiente gra
gratũ faciẽte.neceſſario opoꝛtet ponere ꝙ differat ab
ea. ¶Re ad pᷣdictoꝝ intelligentiã eſt notandũ ꝙ cir/
ca hoc eſt duplex modꝰ dicẽdi.Quidã em̃ dicere vo⸗
luerũt ꝙ charitas eſt oino idem cuʒ gratia ꝑ eſſentiã
ſola relatiõe differẽs.dicit᷑ em̃ gratia inqᷓtũ regit ⁊ di
rigit volũtatẽ.⁊ hoc videt᷑ ſignificare ipᷣm chanitatis
nomẽ.⁊ apls videt᷑ innucre.⁊ ratio appꝛobare. No⸗/
mẽ ipſuʒ ſignificare videt᷑.qꝛ charitas dicit᷑ a charis
grece qð idẽ ẽ qð gr̃a. VXñ cũ hec virtꝰ nõ habeat aliã
noiatõʒ niſi a gra.nõ videt᷑ ꝙ aliqͥd ſupaddat ſᷣm rẽ.
Aplus em̃ hoc inſinuare videt᷑ cũ eam ceteris virtu/⸗
tibus anteponit ⁊ ſuꝑponit.hoc enim nõ faceret niſi
magis pure haberet ronem boni.⁊ hocipᷣm ißemet in⸗
nuit ꝙ alie virtutes poſſunt eſſe infructuoſe ⁊ recipe
admixtionẽ mali.charitas vo minime.⁊ ꝓpterea vi⸗
det᷑ charitas ſm teſtimoniũ aplicũ eſſe mera ⁊ pura
gra gratũ faciẽs.cũ ſit bonũ puriſſimũ ⁊ excellentiſſi⸗
mũ. Ratio etiã appꝛobare videt᷑.qꝛ cũ ipa voluntas
ſit ſuᷣmũ in aia a q pendet tota rectitudo viriũ infe/
rioꝛũ.⁊ que imediate vnit᷑ ip̃i deo.ideo vendicat ſibi
totũ pᷣncipiũ rectitudinis.⁊ hic ẽ ꝙ gr̃a qꝗ̃ pficit alias
potẽtias aie.ſpecialioꝛi mõ pficit voluntatẽ.ꝓpterea
lic; alias potentias pficiat cũ habitu gre gratis date.
ipam potentiã diligẽdi ꝑficit ꝑ ſe. ⁊ ſm ꝙ illaʒ pficit
ſic caritas aptellat Ee ſic videt᷑ ſatis rõnabile dicere
ꝙ gra ⁊ charitas idẽ ſunt ꝑ eſſentiã.⁊ differẽtes ſola
relatiõe.⁊ rõne illiꝰ relatiõis cõnumcrat᷑ cũ alijs vᷣtu
tibꝰ.⁊ ab alijs diſtinguit᷑ ⁊ quodãmõ ſpecificat᷑. et ꝑ
ᷣ vedinari ſatis facilit᷑ vident᷑ rõnes ad oppoſitũ qᷓ
oñdũt ꝙ charitas aliqͥd addat ſupꝛa graʒ. nõ em̃ cõ/
cludere vidẽt᷑ neceſſario ꝙ charitas aliqͥd addat ab⸗
ſolutũ. Vñ ad oia illa incõueniẽtia declinãda ſuffici⸗

ens videt᷑ eẽ ꝙ addat ſolũ reſpectũ ad opus detmia/
tũ.

Eſt ⁊ aliꝰ modꝰ dicẽdi ꝙ; cbaritas vltra gras gra/
tũ facientẽ dicit aliquẽ habitũ qͥ mediẽte aſſueſcit ipa
potẽtia diligẽdi ad actũ ꝓpꝛiũ.⁊ H̊ quidẽ dicũt eẽ ne/
ceſſari.tũ ꝓpt cẽntialẽ differẽtiã ꝗᷓ ẽ int alias virtu/

tes ⁊ charitatẽ. q̃ quidẽ nõ põt eẽ ꝑ diuerſitatẽ ꝗᷓ ſit
gra gratũ faciẽte.cũ ipa ſit vna ſicut in.ijli.oñſuʒ eſt.

129

ontn
iui
gifte
ligc⸗
t Get
Gammit
Chiti
tdlcct
aſte
lnse
Nin

zpt

Ahſtcſe

4

jtnit
iptan
Cnüdeg
ſagin
orte
rgi

) Mröne

zwoott
nui
1ctie
ſſbe⸗
Pench⸗
fialben
Uerde
Kbreed
ſlnas⸗
onüfs
s

duer
it
Gitif
nenſa
tuagen
wope
ſochor⸗
fnohn
uſchy
Vn
ern
glarng

itte,
wifug
drag
Uun i
se
kinmiſ
PWemene
ingüii
Aiit
entinfi
üſannug
Guatoggnn
Spe
eno gm
gegmn
ctroni,e
ahgnir
ajtand
Kogenſ
NNtrdlzi
fnacere
iinet n
Nice
cüfinmn
Nic
iteitun
R
Piniſren
.1NNNN.
ts iniin
gi miini
mcniinhi
nöͦhot /
ni,

Di.

—

. BT
—— —

tñ etiã pter actus ipſiꝰſpecialitatẽ ⁊ difficultatẽ re/
ſpectu cuiꝰrcquirit᷑ hitus ſpecificãs ⁊ det᷑ninãs gra

tiam ad talẽ vſum. ⁊ habilitãs potentiaʒ vt exeat in
actũ ſuũ.Et huic mõ dicẽdi ſatocoꝛdat aucts berñ.

q̃ dicit in.xj.ca.de amoꝛe dei ꝙ libera volũtas data ẽ
hoi.q̃ cũ adiuuãti ↄcoꝛdat.grã virtutis accipit pfe/

ctũ ⁊ nomẽ.et amoꝛ efficit᷑. cũ vo ſibi dimiſſa ſeipſa

frui vult.in ſeipᷣa patit᷑ defcctũ.et q̊t vicia tot vicioꝝ
ſoꝛtit᷑ noia.vt cupiditatis.auaricie.luxurie ¶ Ex quo

innuit᷑ ꝙ aliqͥd ẽ ex ꝑte volũtatis nr̃e qdð aducniẽte

gra fit vᷣtus.⁊ nõ niſi virtus charitatis de q loquit᷑
ibi.charitatis hitus vltra grãm ᷣm ipᷣm aliqͥd di/

cit. Satis etiã videt᷑ hec põ ↄſona rõni.qꝛ ſicut ſides

cõcernit aſſenſũ.ſic charitas cõcernit affectũ.⁊ ſicut

cognitio aliqͥd ẽ differẽs a grã gratũfaciente.ſic etiã

et dilectio.et ſicut fides ↄcernit cognitionẽ.ita chari

tas affectionẽ. ſm illud qð dicit aug in ſoliloq̃. Chba
ritas ẽ rectiſſima ai affectio q diligt᷑ deus ꝓpter ſe.⁊
ꝓximꝰ ꝓpter deũ.Et ipᷣm idẽ dẽ in li.de ſpũ ⁊ aĩa cir/

ca pᷣncipiũ. oꝛdinãdi ſunt ai affectus ad id qð debẽt.

vt virtutibꝰ ꝓficẽ wſſint.Et paulopoſt.amoꝛ ꝑ odiũ

ſui ꝓficit i amoꝛẽ dei ⁊ ꝓximi. Satis videt᷑ rõni cõ

N
—

ſonũ dicere ꝙ ſicut virtꝰ fidei aliquẽ habitũ ↄcernit
pᷣter grãm gratũ facientẽ.ſic ⁊ hitus charitatis.ct B
ſatis vident᷑ rõnabilit᷑ oñdere rões ad iſtã ꝑtẽ addu

cte. Si qᷓs ̊ velit hãc ꝑtẽ ſuſtinere.ſatis põt faciliter
ad rõnes qꝗᷓ adducũt᷑ in ↄꝛiũ rũdere.¶ Ad illud qᷣ

pmo obẽ ꝙ charitas infoꝛmat ceteras virtutes qd ẽ

Pꝛiñ ipſiꝰgrẽ.deᷣm ꝙ ẽ loq̃ de virtutib? qᷓtũ ad eſſe.
⁊ ꝙᷓtũ ad bene eẽ.⁊ qtũ ad bene opari.Si qtũ ad eẽ
ſic qlibet virt? bʒ in ſeipſa pꝛiã foꝛmã p quã diſtin/
guitur ab alia. vt fides a ſꝑe. Si aũt loqmur de ipſis

Ftũ ad bene eẽ.ſic infoꝛmant᷑ a grã ᷓ facit ipſas gra
tuitas ⁊ deo acceptas. Si loqmur de virtutibꝰ qᷓ;tuʒ

22

23

ad bene opꝑari.ſic infoꝛmãt᷑ a charitate q̃ eſt ppndus
inclinãs ⁊ faciẽs tendẽ oꝑatioues oim virtutum ad
bonũ finẽ.⁊ ſic alio mõ infoꝛmat grã.alio mõ chari/
tas.et ꝓpterea nõ ſequit᷑ ꝙ int᷑ charitatẽ ⁊ grãm nul
la ſit eſſential dꝛia. ¶ Ad illud qdð obꝛ ꝙ charitas ẽ
nũ excellentimimũ.ddm ꝙ charitas nõ ſepatur a
grã q;uis aliqͥd addat ſupꝛa ipᷣam.iõ excellentia gre
gratũ faciẽtis attribuit᷑ charitati.⁊ hinc ẽ ꝙ etiã no/
men ſoꝛtit᷑ grẽ.⁊ pᷣponit᷑ oibus virtutibꝰ ab aplło qᷓ

tũ ad eius excellentiã ⁊ dignitatẽ.et ꝓpterea nõ ſeq/

tur qꝙ ipſa nihil addat vltra grãm.qꝛ in ila ↄꝑatõne
nõ cõparat᷑ ad dona gratuita ſᷣm ꝙ gratis ſunt.ſcd
hm ꝙ ſunt grẽ gratis date.⁊ hB̊ in illis pᷣponit᷑.quia
nũqꝙ; charitas ſeꝑat᷑ a grã.qᷓeuis ab ea poſſint ſeꝑari
alia vona gratuita. ⁊ iõ dꝛ donñ excellẽtiſſimũ eẽ int
cetera. (24 illud qd obẽ ꝙ amoꝛ eſt vita aie.dom
ꝙ ſicut in vita nature viuere dꝛ duplr. vno mõ ꝓut
eſt actꝰ pᷣmus.alio mõ ꝓut eſt actus ſcs.⁊ pᷣmo mõ
eſt ab aie eẽntia.⁊ ſcdo ab aie potẽtia.ſic intclligẽdũ
eſt in eſſe moꝛis ꝙ viuere ꝓut ẽ actus pᷣmꝰẽ ab ipſa

grã viuificãte ipſã animã totã.sᷣ ꝓut eſt actus ſcðs

eſt ab ipᷣa virtute. ⁊ quis poſſit attribui om̃i virtuti
ratuite.vtpote ipſi fidei m illud qð dẽ Rom̃.j. Ju

tus ex fide viuit. potiſſime tñ attribuit᷑ ipſi charita
24 ti ꝓpt᷑ magnã affinitatẽ quã bʒ ad grãm.
qð obꝛ ꝙ charitas reddit deo acceptũ et gratũ.dom
ꝙ boc facit rõe grẽ.ſ ex hoc nõ ſequit᷑ q Sec ſit gra.
qꝛ charitas nõ tm̃mõ bʒ deo acceptũ re
aliquã potentiã expedire.⁊ ad aliquẽ actũ ſpãlem ⁊
terminatũ babilitare.rõe cuiꝰaliqͥd addit ipſi grẽ

dere. ſ̊ etiã

¶Ad ils

XXVII

qꝗ eſt ipſi grẽ ſubſtratũ 2 möle. ſicut in cedentibus
eſtenſum fuit de fide.¶ Ad illud qd obẽ ꝙ charitas 2 5

oino deſtruit᷑ ꝑ pctm̃.pdm ꝙ boc nõ eſt qꝛ charitas
nihil addat ſuꝑ grãm gratũ facientẽ.ſᷣ qꝛ om̃e pctin
repugt ipſi babitui ſubſtrato charitati.Et iõ ſicut fi/
des totalit᷑ tollit᷑ ꝑ infidelitatẽ.quia nõ ſolum repu/
gnat ei qᷓtũ ad id qð ẽ in ea grẽ gratũ faciẽtis. etiã
q;tũ ad habitũ ſubſtratũ.pꝑ hũc modu intelligẽdũ ẽ
charitas tollat᷑ ꝑ om̃e pctm̃.illud aũt in ſeqnti ꝓ
bleumate clarius manifeſtabik.
Queſtio.iii. d

¶ Atrãũ babit? charitatis poſſit eſſe infoꝛmis.an ſem

ſit foꝛmatꝰ.Et ꝙ ſp ſit foꝛmatꝰvidet᷑ pᷣmo ꝑ Aug.in

libꝛo d vera innocẽtia. dilectio dei et ꝓximi ẽ ꝓpꝛia

et ſpãlis virtꝰ pioꝝ atq; ſcꝛõꝝ.cũ cetere virtutes bo/
nis pñt eſſe cões et malis.ſᷣ alie vᷣtutes nõ ſunt cões
bonis ⁊ malis niſi qꝛ pñt eſſe infoꝛmes.ſi ᷓ charitas
nõ põt iſto mõ eẽ cõis.videt᷑ ꝙ nullo mõ põt eſſe in
foꝛmis.¶ ¶ Itẽ Hugo.Charitatẽ nullus põt hꝛe ma
lus.̊ ſi poſſʒ eẽ infoꝛmis.aliqͥs malus poſſet eꝗ bꝛe.
impoſſibile ẽ igit᷑ hitũ charitatis infoꝛmẽ cẽ. ¶ Itẽ
impoſſibile ẽ foꝛmã fieri infoꝛmẽ.ſʒ charitas eſt foꝛ/
ma vᷣtutũ ſᷣm ꝙ dẽ ſup illud Rom̃.j. Juſticia dei ⁊c.
glo. Hec ẽ infoꝛmis qlitas mẽtis.qꝛ ſociã nõ hʒ cha

ritatẽ q̃ eſt foꝛma oim. c. ¶ Itẽ virtutis charita⸗

tis ẽ diligere deũ ꝗpt ſe et ſuꝑ oĩa.⁊ iſtũ actũ nullus
hre põt qͥ hʒ in ſe moꝛtale pctm̃.cũ in oĩ moꝛtali pec
cato aliqd diligat citra den.Si g ſola illa virtꝰpᷣt eẽ
infoꝛmis cuiꝰactus põt repiri in pctõꝛe.ſicut ptʒ de
fide.videt᷑ ꝙ charitas nullo mõ põt infoꝛmis eſie.
¶ Item ſicut infidelitas repugnat fidei.ſic libido ⁊

atnoꝛ libidinis repugnat charitati. ſ ipoſſibileẽ ha
bitũ fidei nec infoꝛmẽ nec foꝛmatũ ſimul ſtare cum

erroꝛe et infidelitate.g̊ ipoſſibile ẽ habitũ charitatis
nec infoꝛmẽ nec foꝛmatũ ſil ſtare cũ libidine.ſʒ om̃e
pctm̃ ẽ libido vel ex libidine ᷣm ꝙ dicit Augꝰ. im/
poſſibile ẽ habitũ charitatis nec iufoꝛmẽ nec foꝛma/⸗
tũ repiri in pctõꝛe.g nõ repit᷑ niſi in viro iuſto.ſʒ in
illo nõ hʒ eſſe infoꝛmis ſʒ ſꝑ foꝛmatꝰ.Söcc. ¶ Sʒ õ.
cũ aliqs peccat qͥ in deũ credidit et amauit.ſicut in
eo remanet credulitas.ſic remanet in eo quedã dile
ctio.ſʒ nõ ẽ minꝰ nobilis illa dilectio vel amoꝛ qᷓᷓ ſit
illa credulitas.g ſi credulitas illa ſoꝛtit᷑ nomẽ virtu-
tis.pari rõne videt᷑ ꝙ ⁊ illa dilectio.ſʒ nõ ſoꝛtit᷑ rõeʒ
⁊ nomẽ alteriꝰvirtutis q; cbaritatis.g cbaritas põt
eẽ infoꝛmis. ¶ Itẽ aut põt aliqͥs diligere deũ infoꝛ⸗
miter aut nõ. Si nõ.g hõ cũ ſciat ſe deũ diligere.hõ
ſciet ſe bre charitatẽ ⁊ eſſe in grã.qd apud multos ẽ
incõueniẽs.Si põt.ſed q̃les ſunt actꝰ.tales ſunt ha
bitus.g ſi actꝰdiligendi põt eſſe infoꝛmis.videt᷑ ꝙ; ⁊
babitus. ¶ Itẽ ex fide foꝛmata oꝛit᷑ amoꝛ ⁊ timoꝛ.
vterq; foꝛmatꝰ. cũ ex fide infoꝛmi poſſit timoꝛ oꝛi/
ri ſeruił.qui ẽ timoꝛ infoꝛmis.qui etiã hʒ rõeʒ doni.
videt᷑ ꝙ ex ipſa poſſit oꝛiri amoꝛ qui etiã hʒ rõnem
virtutis.redit ̊ idẽ qð pᷣus.vicʒ.qꝙ amoꝛ charitatis
infoꝛmis poſſit eẽ. ¶ Itẽ charitas eſt virtus gratui
ta.ↄſtans ẽ ꝙ hec dr̃ia gratuita addit ſupꝛa virtutẽ.
ſi Fremanere põt pᷣus ſine poſterioꝛi.videt᷑ ꝙ chari
tate deficiẽte eſſe gratuita.adhuc poſſit remanẽ vir-
tus. põt eẽ infoꝛmis.¶ Itẽ homi cadenti in pctĩũ̃
aliquid relinquit᷑ in potentia rõnali ⁊ iraſcibili q̊ ſit
habilis ad reſurgendũ.vt fides et ſpes. pari rõe re
linquit᷑ aliqͥd in potẽtia ↄcupiſcibili.imo multo foꝛ

9

tioꝛi.cũ ipſa magis indigeat.ſed oſtot g iludns eſt .
ðB—ðÿ 2

minus nobile qᷣ uůͦlud qg eſt in alijs p oten 5 6 cum

bitus ſoꝛtiat᷑ nomẽ ⁊ rõnẽ virtutis.neceſſe ẽ ꝙ; bẽat

ipſa babeat nobilioꝛi virtute infoꝛmari.ſi g alie pſt aliquã ꝑfectionẽ ⁊ vigoꝛẽ quendã reſpectu actus et ni
lapſuʒ in pctm̃ poſſident fidẽ ⁊ ſpem infoꝛmẽ.vide᷑ obiecti.hoc aũt hʒ credulitas in viro pctõꝛe.Nã ipᷣe ⸗ 4
26 ꝙ et ipſa poſt pctm̃ habeat charitatẽ infoꝛmẽ.¶ RE. pcctõꝛ aſſentit pꝛime veritati ꝓpt᷑ ſe et ſuꝑ oia.⁊ cre⸗ it
dom ꝙ m coẽm opinionẽ bitus charitat ſemꝑ eſt it oĩa credenda ſᷣm ꝙ credenda ſunt. Nullus autẽ lle
foꝛmatꝰ⁊ nunqᷓ; hʒ eſſe infoꝛmis.⁊ h̊ indicat ipᷣm no das eſt j olligie deũ ꝓpf ſe et ſuꝑer oia.⁊ diligit oia mle
men ipſiꝰ.noiat᷑ em̃ noie grẽ.Si g virtꝰ infoꝛmis di diligẽda pᷣm ꝙ diligẽda ſunt.et iõ dilectio q̃ ẽ in pec ſanc⸗
eſſe illa virtꝰq̃ eſt pᷣuata grã.dicẽ charitatẽ infoꝛmẽ catoꝛe nõ ita bʒ rõem virtutis nec ſoꝛtit᷑ nomẽ cha/ rg
nihil aliud ẽ dicẽ qᷓ; gratuitũ eſſe grã pꝛiuatũ.qd eſt ritatis ſᷣm q; credulitas bʒ rõnẽ virtutis et nomen una
falſũ ⁊ nõ intelligibilc.qꝛ eſt ibi iplicatio oppoſitoꝝ figdei ſoꝛtit᷑.(¶¶ Ad illud qð obꝛ ꝙ ↄtingit diligere in/ 2 S aln
Et iõ cõiter dẽ ꝙ charitas nõ pᷣt eſſe infoꝛmis.Licet foꝛmiter.dom ꝙ veꝝ c.ſed ſicut credere aliquẽ arti/ unee
aũt doctoꝛes cõiter in hoc ↄſentiãt. in rõne tñ quare culum infoꝛmit᷑ qñ alij articuli diſcredunt᷑ ̃m ꝙ fa⸗ ſach
hoc dicũt dꝛia ẽ int᷑ eos. Hã quidã voluerũt dicere ciunt aliqͥ heretici nõ eſt actus virtutis infoꝛmis.qꝛ nnehd
ꝙ iõ charitas nõ põt eẽ infoꝛmis.qꝛ eſt ißm donum figes nõ ẽ in cis virtus.ſic diligẽ deũ in pctõꝛe nõ eſt alecen
increatũ ſcʒ ipſe ſpũſſanctꝰ. Et hꝰopinionis fuit ma actꝰvirtutis.deeſt em̃ ibi pfectio virtutis.qꝛ talis ñ ſfcts
giſter ſniaꝝ.Hec aũt opinio cõiter nõ tenet᷑.nec ẽ te diligit oia diligenda. eeſt etiã ⁊ vigoꝛ.qꝛ per illum nbnich
nenda ſicut in pꝛimo libꝛo fuit oſtenſũ. Alij vᷣo dicẽ actũ nõ ſuꝑat nec excludit amoꝛẽ libidinoſu ſibi op⸗ ceig⸗
voluerũt ꝙ charitas nõ põt eſſe infoꝛmis.qꝛ ẽ hitus pſitũ.ſicut ẽ de illo qͥ credit vnũ articulũ ſine alio.q̃ mnslte
mere gratuitꝰnihil hñs vltra gram gratũ facientem illã credulitatẽ nec ꝑfecte credit.qꝛ nõ oia credit. ttt
niſi ſolã relationẽ at oꝛdinẽ ad actũ ⁊ finẽ.Alie ero nec vigoꝛoſe credit.qꝛ erroꝛem cõmittit. ¶ Ad illud 29 og
virtutes ꝗᷓ hitus ſubſtratos hñt infoꝛmes eẽ pñt.ſo⸗ qð obꝛ ꝙ ex fide infoꝛmi debeat generari amoꝛ infoꝛ leon
la vo charitas ẽ q̃ nihil abſolutũ addit.⁊ iõ ipſa ſola mis ſicut ⁊ timoꝛ.ddm ꝙ nõ eſt ſile.p eo ꝙ maioꝛis anlt⸗
eſt q̃ nõ põt eẽ infoꝛmis. Sʒ licet iſtud videat᷑ ſatis pfectionis ẽ amoꝛ qᷓ; timoꝛ.et magis rectificatur aia gunenn
ꝓbabile.ẽ tñ ñ modicũ calũniabile.Difficile em̃ ẽ ſu in recte amãdo q; in recte timẽdo.ct hoc qꝛ amoꝛ ẽ hlftih
ſtinẽ penſatis auctibꝰ⁊ rõnibꝰ ꝙ charitas nõ addat pꝛincipiũ oĩm affectionũ ſicut dictũ ẽ ſuꝑius.Et ido W
vyltra grãm aliquẽ hitũ qui ↄcupiſcibilẽ potentiã hba ex hoc nõ ſequit᷑ ꝙ q;uis fides genẽt amoꝛẽ infoꝛmnẽ ſtrrl.
bilitet ad amandũ.ſicut in pcedentibꝰfuit oſtenſum ꝙ poſſit generare charitatis amoꝛẽ. ¶ Ad illud qð 30 Nmkin
Et iõ ẽ adhuc terciꝰmodus reddẽdi rõem q̃re chari obf ꝙ charitas ẽ virtꝰgratuita.et eſſe gratuitũ cor nmn
tas nõ põt eẽ infoꝛmis ſicut alie vᷣtutes.hoc em̃ ẽ qꝛ tat hoc qð eſt eſſe virtutẽ.dm ꝙ qᷓ;uis ſit minꝰeſſe ſtnigt
charitas nõ ſolũ inqtũ gratuità ſ̃ etiã inqtum affe· gratuitũ qᷓ; eſſe virtutẽ.nihil tñ ꝓhibet aliquã dr̃iaʒ likoot
ctio recta ſiue q;tũ ad bitũ ſubſtratũ repugnat omni ita adherere generi reſpectu ſpei.ꝙ eadẽ ſublata au eckitel
pctõ.ſicut fides ſpãlit᷑ repugnat pctõ ſibi oppoſito. fert᷑ ꝑ ↄñs qð ad eſſentiã generis ſpectat.Sicut ptxʒ trinibe
Vñ ſicut fides ſimplir tollit᷑ ꝑ erroꝛẽ ⁊ inficeſitatez. qꝙᷓ; hõ eſt aial rõnale moꝛtale.⁊ ſi deſinat eẽ rõnalis. niſard
⁊ ſpes ꝑ deſperationẽ.ita ꝙ non remanet q̃litas nec deſinit eſſe aial. Per hũc modũ põt intelligi ⁊i cha/ nbfen
virtus infoꝛmis.ſic hitus charitatis ꝑ oẽm culpam ritate ꝙ ita adheret h̊ qð ẽ gratuitũ virtuti.ꝙ cũ de/ 1gaa
bʒ tolli. ⁊ iõ nũqᷓ; remanet infoꝛmis.O aũt om̃e pec ſinit eſſe gratuita.deſinit eẽ virtus. Rõ aũt qre ma/ Mrqcte
catũ oppoſitionẽ babeat cũ charitate rõnc hitus ſb/ gis adheret in charitate qᷓ; in alia virtute tacta eſt ẽ meit
ſtrati manifeſtũ ẽ. Sicut em̃ hitus ipſiꝰ fidei babili / ¶ Ad illud qð obr ꝙ hoie cadente in pctm̃ ita debz 3 femmne
tat animã ad credendũ oia credẽda.⁊ ad aſſentiẽdũ potẽtie cõcupiſcibili adiutoꝛiũ remanẽ ſicut in aliis Uustc
pᷣme veritati ꝓpt᷑ ſe ⁊ ſuꝑ oĩa.ſic ctiã habilitatio cha viribꝰ aie.ddm q; remanet ſibi adiutoꝛiuʒ aliqð vᷣm hinse
ritatis ad amandũ oia amãda.⁊ adherendũ pᷣme bo curſum cõcm. Multi em̃ peccant qͥ bñt affectiones Nchone
nitati ꝓpt᷑ ſe ⁊ ſuꝑ oia.⁊ iõ ſicut erroꝛ circa quẽcũq; dilectionis ⁊ pietatis erga deũ ⁊ hoies bonos.verũ⸗ oyis
articulũ oppoſitionẽ bʒ cũ fidei habitu.ſic amoꝛ libi tñ illud qð remanet eis nõ ſoꝛtit᷑ nomẽ vᷣtutis theo acif
dinoſus circa ea qᷓ̃ amãda ſunt oppoſitionẽ hʒ cum logicc ſᷣm illud qð remanet in alijs viribꝰ.Et rõ hu fanua0
ipſa charitate rõne hitus ſubſtrati boni.Om̃ ́̊ ommße ius c᷑.qꝛ ipſa facilius coꝛrũpit᷑ ⁊ deoꝛdinat᷑ q; alie vir om.
pctm̃ ↄſiſtit in deoꝛdinata dilectõe alicuiꝰboni crea- tutes.ñ qᷓ;diu pctm̃ eſt in aia.virtus rectiſicãs eiꝰ fanhomo
ti. et in qᷓdã libidine qᷓ oppoſitũ hʒ cũ recto amoꝛe.ſi affectiones nõ põt eẽ in ea. Muis em̃ pctõꝛ manẽs ☛
cut erroꝛ cñ vera credulitate. hinc eſt ꝙ omne pctm̃ peccatoꝛ poſſit eſſe rectus in credendo.nõ tñ poteſt icogni
ſimplr excludit charitatẽ. Et iõ ſicut fides infoꝛmis eſſe rectus in diligenddno. MDU ginohyn
nõ põt repiri in infidelibꝰ ⁊ hereticis.ſic charitas in· ¶ AOnſcequẽter q̃rit᷑ de ipᷣa charitate ꝙtũ ad actũ nenckin
foꝛmis nõ põt repiri in aliqͥbus vitis pctõꝛibꝰ ⁊ ini- et modũ.Et circa hoc q̃runt᷑ ſex. Pꝛimo q̃rit mmflai
quis.et in ſolis illis hʒ repiri vᷣtus infoꝛmis.binc eſt vtrũ actus charitatis ꝑ pꝛius ſit meritoꝛius qᷓ; actꝰ Pltoſef
ꝙ charitas nullo mõ pᷣt eẽ ifoꝛmis.qꝛ ſᷣm ſc totã op. aliaꝝ virtutũ.Scdo vtrũ poſſibile ſit motũ charita ubioeff
ponit᷑ culpe generalit.qð nõ ẽ repiri in aliq̃ alia vir tis eſſe mercẽnariũ.Tercio q̃rit᷑ vtrũ idẽ poſſit eſſe galz
tute.Et ſi tu qᷓras rõem huius.Aug.docet in.xiiij.de modus dilectõis in deũ ⁊ ꝓximũ.Quarto quis coꝝ Sßinne
ciui.dei. Abi dicit ꝙ ois affectio oꝛit᷑ ex amoꝛe.ideo pcedat alterũ.Quinto vtrũ motus charitatis i deũ wiri
nihil pot obliq̃re aliq̃s affectões aie qͥn aliqᷓ mõ vel babeat modũ. Sexto et vltimo vtruʒ teneamur ad mnenin
pncipalr vel ex ↄñnti oppoſitũ ẽ ipſi amoꝛi ⁊ habitui illum modũ implendũ. S E
affectũ illũ rectificanti. Concedende ſunt & rõnes G&́DZ.2ß (AQueſtio.j. e . n
27 hoc oñdunt ꝙ charitas nõ põt eſſe infoꝛmis. (24 ¶ Ntrũ motus charitatis ꝑ pꝛius ſit meritoꝛiꝰ qꝙᷓ actꝰ mn
illud vo qð obẽ pꝛimo ꝙꝙ in pctõꝛe remanet creduli- aliarũ virtutuz. Et ꝙ ſic videt᷑ pᷣmo ꝑ illud qd dicit tiie
tas ⁊ dilectio erga deum. doᷣm ꝙ qᷓ;uis vtraq; rema apls ad Roma.xiij.plenitudo legis ẽ dilectio. nul⸗ ſin
neat:nõ tñ vnifoꝛmit᷑.qꝛ credulitas hʒ rõeʒ virtutis. lus plene adimplet ea q̃ ſunt legis niſi qui merito/ ſte
dilectio vo nõ. Et rõ hui? eſt. qꝛ ad hoc ꝙ aliquis ba ne cã obſerust. Si plenitudo legis ꝑ aplin attri ſn

cikte
ehencee
Hpaigſie
in
m Plere
Tondlg
Aerdii
ſri mi⸗
Wr donech⸗
mmnriög unn
ngtdir
lgis
Wmunifre
mpstine
wmirͤt
ommnii
WN
Wiiſie⸗
imaiſal
cnm. ien
eonat
tſteoognin
nugsenieni
cheen
mamrie
ni n
acſegnug
ginsr
pbibetif
ſectir,
ipörincei⸗
tuitifmndn
unmn,
Lerin ürt

inmiid⸗
icienigtg
thirelgfin
im imnit
hi,
n en
öhn
sn. .

——

buitur ipſi charitati.videt᷑ ꝙ efficacia merẽdi pᷣmo
et pꝛincipalr circa actũ eiꝰ conſiſtat. ¶ Itẽ ſuꝑ illud
BGal.v. Fructꝰaũt ſpũs charitas ⁊c̃.glo.Attende ꝙ
in enũciatione fructuũ caput vᷣtutũ pᷣmittit charita/
tem.q̃ em̃ int᷑ fructꝰſpũs pᷣmatuʒ tenere meruit niſi
charitas.ſine q̃ cetere vtutes nõ reputant᷑ eſſe virtu
tes.et ex qᷓ oia bona naſcunt᷑.ſi g ex charitate oia bo
na naſcũt᷑.⁊ B̊ nõ pt itelligi niſi de bonis meritorijs.
actꝰqͥ pᷣmo naſcit᷑ ex charitate.pꝛimo tenet rõnẽ me
ritoꝛij. ꝑ pꝛius meritoꝛius actꝰ charitatis ꝙᷓ actꝰ
alicuiꝰvirtutis. EBe Gꝛego.nõ hʒ aliqd viriditatꝭ⸗
ramus boni oꝑis niſi maneat in radice charitatis.S
radix charitatis oibus opibꝰtrihuit viriditatẽ.ſᷣ bec
viriditas nõ ẽ alind ey eſſt cacia in merẽdo. ſi hanc
tribuit charitas alijs virtutibꝰ ꝑ ſuũ actũ ⁊ motum.
videt᷑ ꝙ actꝰcharitatis pᷣmo ⁊ pꝛincipalr ſit merito
rius int᷑ oẽs actus virtutũ.¶ Itẽ meritũ ineſt om̃i
virtuti ex recta oꝛdinatione in finem. ſʒ charitas eſt
vᷣtus q̃ imediate oꝛdinat ad finẽ ⁊ mediãte q̃ cetere
alie oꝛdinari hñt.videt᷑ ẽ ꝙ circa actũ eiꝰpꝛimo⁊ pᷣn
cipalit᷑ ↄtingat actũ meriti repiri.¶ Itẽ nullũ obſe⸗

quiũ ẽ meritoꝛiũ apud deũ niſi qð fit liberalit᷑.ſed ni

hil fit liberalłr niſi qd fit ex amoꝛe.qm̃ amoꝛ eſt donũ
in qͥ oia alia dona tonant᷑.Si g̊ efficacia merẽdi con
ſiſtit in liberalitate.et liberalitas pꝛio ⁊ pᷣncipalr re/

perit᷑ in motu charitat ⁊ amoꝛis.videt᷑ idẽ qʒ pᷣus.
e charitatis pꝛimo ⁊ pꝛincipalłr ſit me/

ritoꝛius.¶ Itẽ actus fidei nõ eſt meritoꝛius niſi ᷑ᷣm

fides credit in deũ.nã credere deum ⁊ credere deo
cõe eſt fidei infoꝛmi et fidei foꝛmate.ſed ꝙ fides cre
dat in deũ hoc hʒ rõne charitatis adiũcte.Credẽ em̃

in deũ ſicut dicit Aug.eſt credẽdo amare. videt᷑ ꝙ

actus fidei nõ ſit meritoꝛiꝰniſi mediãte actu charita
tis. Si & actꝰfidei ẽ pꝛimꝰint᷑ actus oim virtutũ.vi/
detur ꝙ circa actũ charitatis pꝛimo et pꝛincipalr cõ
ſiſtat meritũ. ¶ Sed õj.ois actus pcedens a virtute

foꝛmata ẽ deo placidus et meritoꝛius.qꝛ qles ſunt
hitus tales ſunt actꝰ.ſʒ virtutibꝰexiſtẽtibꝰfoꝛmatis
p pꝛius exit in actũ fides qᷓ; aliqᷓ alia virtꝰ.gᷓ videt᷑ꝙ
actꝰeius pꝛimo ſit meritoti.— Ite in oi eo in q̊ pꝛi

mo ðpſiſtit rõ dirigẽdi. pꝛimo ↄſiſtit rõ merẽdi.ſ cir·
ca actũ fidei pꝛimo ↄſiſtit rõ dirigendi.cũ ipſa ſit di/

rectiua oim virtutũ. et circa ipᷣm pꝛimo coſiſtit rõ

merendi.nõ g circa actũ charitatis.¶ Itẽ grã i me⸗

rendo mouet ↄfoꝛmiter li.ar.⁊ ecõuerſo.ſʒ li.ar.per

pꝛius iudicat qᷓ; eligat. grã ꝑ pꝛius videt᷑ reſpicere
actũ cognitõis qᷓ; affectõis.ſʒ qdð ꝑ pꝛius reſpicit grã
pꝛimo bʒ rõneʒ meritoꝛij.g videt᷑ ꝙ rõ merẽdi pᷣus
inueniat᷑ in actu cognitõis qᷓ; affectõis.⁊ ita pᷣus in
actu fidei qᷓ charitatis.

quendi.q; fides infoꝛmis reſpec:u miraculi ipꝑetrãdi.
Si g̊ impetratio miraculi pꝛimo et pᷣncipalit᷑ attri/
buit᷑ actui fidei infoꝛmis.videt᷑ ꝙ actui foꝛmate pꝛi
mo et pꝛincipalłr meritũ vite cterne debeat attribui.
S qd magis ẽ difficile ⁊ magis ↄ nam illud tc/
net magis rõem meriti in via.ſʒ motꝰ fidei magis ẽ
nature diſſonꝰ qᷓ; motus charitatis.qꝛ deũ diligẽ nõ
eſt dictamẽ nature ſicut credere multos articuloſ.
&O videt᷑ ꝙ in actu ipſiꝰfidei pꝛimo et pꝛincipalr con
ſiſtat efficacia merẽedi.
ſpectu cardinaliũ.ita fides reſpectu theologicaꝝ.ſʒ
recta oꝛdinatio ꝑ pꝛius reꝑit᷑ in aetu pꝛudencie qᷓᷓ in

Itẽ fides infoꝛmis meret
oꝑationẽ miraculoꝝ de cõgruo in ſtatu pcti.ſʒ mſto
maioꝛis efficacie ẽ fides foꝛmata reſpectu pᷣmij affe

tẽ ſicut ſe hʒ pꝛudẽtia re

actu virtutũ cardinalium. recta oꝛdinatio p pꝛius
inuenit᷑ in actu fidei qᷓ; in actu aliaꝝ theologicaꝝ.ſʒ
illud ꝑ pꝛius ẽ meritoꝛiũ in q̊ ꝑ pꝛius repꝑit᷑ oꝛdina/

tio. videt᷑ ꝙꝙ actus ſine motꝰ fidei ꝑ pꝛius ſit meri/

toꝛius ꝙᷓ motus charitatis.¶ Re. ad p̃dictoꝝ intel/
ligentiã ẽ notandũ ꝙ aliqͥ voluerũt dicere ꝙ meritũ

52

ꝛimo ⁊ pꝛincipalr ↄſiſtit circa actũ ſiue motũ fidei.

cũ ipſa ſit pꝛia virtutũ.⁊ eiꝰactus pꝛincipium alioꝝ.
Alij vo econtra dicere voluerũt ꝙ actus charitatis
pꝛimo et pᷣncipalr ſit meritoꝛius.cũ ipſa ſᷣm Gꝛego.
et Amb.ſit caput ⁊ radix oim bonoꝝ.et vtrãq; haꝝ
poſitionũ magni clerici ſuſtinuerũt.⁊ ſi wlumꝰſane

intelligẽ ſibi adinuicẽ nõ gᷣdicunt.imo vtriq; veruʒ

ſentire potuerũt. Pꝛopt᷑ qd notandũ.ꝙ ſᷣm ꝙ vult

ph̊s dupłr dẽ aliqͥd altero pꝛius. Eſt em̃ pꝛius alte/

ro oꝛigine.⁊ eſt pꝛius complemento et diffinitione.
Si loqmur de pꝛioꝛitate oꝛiginis.rõ merendi ꝑ pᷣus
ↄſiſtit in actu fidei.qm̃ ipᷣe ẽ oꝛigo motuũ aliaꝝ vii/⸗
tutũ.⁊ cũ ꝓcedit a virtute foꝛmata.dicẽ eſt ipᷣm eſſe
meritoꝛiũ.Si g̊ motus fidci foꝛmate ẽ meritoꝛius ⁊

pꝛioꝛ oꝛigine q; motꝰaliaꝝ virtutũ loquẽdo de pꝛio/

ritate oꝛiginis.efficacia merẽdi ſᷣm pꝛius attribuen-
da eſt actui ſiue motui ipſiꝰ fidei. Si vo loqᷓmur de
pꝛioꝛitate cõpletionis. ſic efficacia merendi ꝑ pꝛius
attribuẽda ẽ actui charitatis. cũ ipᷣa cõpletiſſime ſit
obiectũ virtutũ.et in ipſiꝰactu ↄſũmet᷑ ipᷣm intentũ

33

MRõ aũt qᷓre charitas excellentioꝛ ſit alijs ẽ.qꝛ maxie ʒ̊

nos efficit deifoꝛmes.tũ rõne liberalis exhibitionis.

tũ rõne cõfoꝛmis vnionis.tũ rõne finalis quietatio/

nis. Rõne liberalis exbibitionis. quia ſicut deus ex

amoꝛe tribuit oia dona. ſic charitas liberalit᷑ exequi

tur oia obſequia et mãdata. Rõne confoꝛmis vnio/

nis.qm̃ ſicut pꝛ ⁊ filiꝰnectunt᷑ nexu amoꝛis ⁊ vniun

tur.ſic hõ ꝑ charitatem adherendo deo efficit᷑ vnus

ſpũs. Pꝛopter qd dꝛ Joh.xvij.vt ſint ↄſummati in

vnũ ſicut ⁊ nos vnũ ſumꝰ. Rõne finalis qͥetatõnis.
qꝛ cũ amoꝛ ſit pondus facit in deũ tendẽ.⁊ in duum

tendere eſt in deo qᷣeſcere.ſicut coꝛpoꝛalia ꝑ ſua pon
dera in ꝓpꝛijs locis ſituari habẽt ⁊ ſtabiliri.h is de

cauſis ꝑ charitatẽ efficit᷑ hõ maxie deo cõfoꝛmis ᷣm

triplex genꝰ cauſe ſᷣm ꝙ creatura bʒ ad creatoꝛẽ re

ferri.vicʒ. m rõem pꝛincipij mouẽtis.foꝛme exiſten
tis.⁊ finis q̃etantis.⁊ rõne huiꝰpꝛimatũ tenet inter
ceteras virtutes ſᷣm ꝙ dicit apłs.Et ꝓpterea ſi loꝗ/

mur de pꝛioꝛitate cõpletionis.motus eius pꝛimo et

36 ad pꝛi-
Ad illud ʒ3 5

pꝛincipalr ẽ meritoꝛiꝰſicut oñdunt auẽte
mã ꝑtẽ inducunt᷑.et iõ ↄcedende ſunt. u
vo qð obꝛ in ↄꝛiũ pꝛio ſcdᷣo et tcio pʒ rñſio.qꝛ om̃s
ille tres rõnes pᷣme(ſicut intuenti apparet) ꝓcedũt

te oꝛiginis pᷣoꝛitate.et ita nõ obuiãt veritati nec rõ/

nibus q̃ ad oppoſitũ hñt adduci. Aerũ em̃ ẽ ꝙ mo⸗

tus fidei pꝛius exit a li.ar.gra infoꝛmato qᷓ; motus

aliaꝝ vtutũ.ᷣ nõ hʒ plenã ⁊ ꝑfectã tendẽtia et oꝛdi
nẽ ad finẽ qͥuſqʒ adiũgat᷑ ei motꝰ charitatis qͥ dat ei

pondꝰ iclinatonẽ. Añ ex ãminiculo charitat/ ineſt
ipſi fidei ꝑfectio meriti.et ꝓptea magis mẽſurari dẽ

qᷓntitas meriti y qntitatẽ caritat:qᷓ; m qntitatẽ al
4 ¶ Ad illð qð obẽ ꝙ fides meret᷑ oꝑatõeʒ ʒ 6
raculoꝝ.dᷣm qꝙ h̊ eſt qꝛ ĩ fide ẽ pᷣma eleuatio hois

teriꝰ vᷣtut.

ſupꝛa ſe.iõ vr ipetrare a diuina vᷣtute vt opet᷑ aliqᷣd

cõpletaz.et hec q̃ͥdẽ nõ FS in actu fidei ſᷣm ſe ſed
magis ĩ actu charitatis.¶ Adillud qð ꝙ actus
4 2

ſupꝛa vim nae.bſᷣ meritũ pᷣmij ↄſummati nõ reſpicit
pꝛincipalr pꝛimã eleuationẽ ſʒ eleuatõnẽ ſummã ?æ

r

fidei eſt maioꝛis difficultatis magis naim q; aetꝰ
charitatis.dem qꝙ et ſi actꝰ fidei ſit magis õ naturaʒ
iudicantẽ.nõ tñ magis eſt ð nãm exequenteʒ.immo

mwulto minꝰ. Multo em̃ faciliꝰẽ credere ſumme ve/

ritati ꝓpt᷑ ſe et ſuꝑ oĩa.qᷓ; ipſã ꝓpt᷑ ſe ⁊ ſuꝑ oia diligẽ.
eæt ei ſoli adherere.et oĩia ꝓpt᷑ ea ↄtẽnerę.Et qꝛ boc ẽ
maximũ qð hõ poſſit deo ipendere.⁊ h̊ facit ipᷣa cha
ritas.iõ pᷣmo et pꝛincipalr vendicat ſib merẽdi eſſi/

8 caciã. ¶ Ad illud qdð vltimo obẽ ꝙ ſicut ſe bʒ pꝛudẽ

tia reſpectu virtutum cardinaliuʒ.ſic fides reſpectu
theologicaꝝ. dom ꝙ nõ ẽ oino ſile ꝓ eo ꝙ virtutes
theologice cũ habeãt obiectũ increatũ.tãto ꝑfectio/
res ſunt.quãto magis intime illi vniũt et ↄiungunt

Et ꝓpterea ſpũale edificiũ dẽ fundari in fide.⁊ erigi

in ſpe.et ↄlũmari in charitate.qꝛ charitas int᷑ vtutcei
cheologicas ẽ maxie vnitiua.et iõ actꝰ eius maxime
facit hoĩes deifoꝛmes.Et hinc eſt ꝙ reſpectu obiecti
increati nobilioꝛ ẽ modus appᷣhendẽdi ꝑ modũ ta/
ctus et amplexus qꝙᷓ; ꝑ modũ viſus et intuitꝰ.ecõtra
eſt circa coꝛpoꝛalia et crca materialia.et ideo nõ co⸗

git illa ratio. Rñ⸗
Queſtio. ij. f

¶ Atrũ poſnibile ſit motũ charitatis eẽ mercennaniũ.

Et ꝙ ſic videt᷑ Luce.xv.ſuꝑ illud.Quanti mercẽna
rij in omo piis mei babundãt panibꝰ.dicit Ambᷣ.
æ multi ſunt boni mercẽnarij qͥ ſpe eternoꝝ vo ſer

MNhiunt.ſed nemo deo bene ſeruit niſi qͥ ſeruit ei ex cha

ritate.g̊ poſſibile ẽ motũ mercẽnarij ex charitate ba
bere oꝛtũ.
et renes deus.finis cure ⁊ cogitatõis ẽ delectatio ad
quã quiſq; nitit᷑ ꝑuenire.g̊ hñs charitatẽ finalr q̃rnit
delectari.lſed qͥ q̃rit delectationẽ ſuã q̃rit ꝓpꝛiũ cõmo
dum. et oĩis talis ẽ mercẽnarius. videt᷑ ꝙ affectus
chaxritatis mercẽnarius poſſit eẽ. ¶ Itẽ qͥ vult im/
plere mãdata dei ꝓpter retributionẽ mercẽnarius ẽ.
Sʒ de viro ſctõ dẽ i p. Inclina coꝛ meñ ad faciẽdas
iuſti.tu.ꝓpt᷑ retributionẽ.Et ad Heb.xj.dẽꝛ de moyſe
aſpicicbat in remuneratõnẽ.ſi g̊ tã iſte qᷓ; ille iuſtꝰ
erat ⁊ ex charitate mouebat᷑ videt᷑ ꝙ motꝰcharita/
tis poſſit eẽ mercẽnarius.¶ Itẽ hõ ſctũs deſiderat
diſſolui ⁊ eẽ cũ xpᷣo vt fruat᷑ eo ᷣm ꝙ aplłs deſidera/
bat ad Pbilł.j. ̊ deſideriũ illud nõ põt eẽ niſi chari/
tatis.cuʒ nullus nali affectu deſideret moꝛi.g ſi tale
deſideriũ intuet᷑ ꝓpꝛiũ cõmodũ et delectationẽ.vide
tur ꝙ poſſibile ſit affectũ charitatis eẽ mercẽnariũ.
¶ Sed õ.j.Coꝝ.xiij.Charitas nõ q̃rit q̃ ſua ſunt.ſjʒ

dis mercẽnarius qᷓrit qd ſun eſt.g̊ motus charitatis

nõ põt eẽ mercẽnarius. ¶ Itẽ Berñ. de diligendo
Deo. ⁊ ſi ſine pᷣmio nõ poſſit ſeruiri.tamẽ ſine intuitu
Hmij ſeruiri dʒ.Et paulopoſt. Seruiamꝰdeo in cha/
quirit.meritũ nõ intuet᷑.ſi g ois mercẽnarius reqͥrit
Hmiñ.et charitas nõ requirit pᷣmiũ.g motus chari/
tatis nõ põt eẽ mercẽnarius.¶ Itẽ amoꝛ charitatiſ
eſt amoꝛ gratuitus.ſed gratuitũ ⁊ mercẽnariũ ex op
poſito diuidunt᷑.qꝛ qdð fit gratis nõ fit ex mercenna
rio. Si g charitati efentiale eſt gratuitũ.vicletur
motus eius et actus nullo mõ poſſit eẽ mercẽnari
¶ Itẽ timoꝛ q pꝛincipalłr oculũ bʒ ad penã ẽ timoꝛ

ritate q̃ timoꝛẽ expellit.laboꝛẽ nõ ſentit.pᷣmiũ nõ re

ſeruilis qᷓ nõ ẽ deo acceptus.g ⁊ pari roõne amoꝛ qui

.

39 rius. nullus poõt eẽ mercẽnanius.
ri intelligentia ẽ notãgũ q mercẽnanꝰ vẽ illeqᷣ pn/

bʒ oculũ ad pᷣmiũ nõ põt eſſe meritoꝛius.ſᷣ talis eſt
mercennarius.ois aũt affectus charitatis ẽ merito⸗/
Neꝰ.ad pᷣdicto

Itẽ Aug.ſuꝑ illud xõ.Scrutãs coꝛda

eipalr bʒ oculũ ad mercedẽ. Mã ſi eẽ aſpicnõ gn⸗
cipalit᷑. nõ ꝓpt ̊ mercẽnarius eſſet. Scᷣm bᷣ intelli
gedũ ẽ ꝙ duplex ẽ merces.vicʒ.creata ⁊ icreata.tꝑał
⁊ et᷑na.⁊ ᷣm h̊ duplex mercẽnariꝰ.vicʒ.bonꝰ⁊ malꝰ.
⁊ duplex mercimonia.vna laudabil.alia vituꝑabil.
Mã qͥ pꝛincipalr reſpicit ad mercedẽ creatã ⁊ tpalẽ
malꝰ mercẽnariꝰẽ.et hbũc vituꝑat Joh̊.dicẽs. Mer
cẽnarius aũt fugit qꝛ mercẽnariusẽ. Ille vᷣo qui re
ſpicit pꝛincipalr ad mercedeʒ et᷑nã. de qᷓ d Geñ.xv.
Merces tua magna nimis.bonꝰmercenariꝰeſt.⁊ G̊
mercẽnariꝰpanibꝰhabundat fidei ſpei et charitatis
ſicut dicit Amb.ſuꝑ illud Luce.xv.Quãti mercẽna
rij ⁊c. De pꝛia mercimonia intelligẽdo nõ eſt dubiũ
ꝙ motꝰ?charitatis nõ põt eẽ mercẽnarius.qꝛ illa nec
eſt a charitate nec cũ charitate.cum charitati repu/
gnet. mhe ſcdᷣa mercimonia dubiũ ẽ ꝓ eo ꝙ illa põt
eẽ cũ charitate.nõ tñ ẽ oĩno certũ vtrũ ſit a charita
te. Mã qͥdã voluerũt dicẽ ꝙ nõ ẽ a charitate ſᷣ potiꝰ
ab affectu nature charitate cõcomitante. Amoꝛ em̃
charitat vt dicũt cũ ſit amoꝛ gratuitꝰ nõ intuet᷑ pꝛe
miũ.imo liberalit᷑ oino facit hoĩem ſeruire deo.ſicut
filiꝰpr̃i ſuo.Alijs aũt videt᷑ ꝙ talis affect? mercẽna⸗
rnius poſſit eẽ a charitate.deſideriuʒ em̃ habẽdi et᷑nã
mercedẽ.et fruẽdi et᷑no bono.eſt deſideriũ grẽ.necẽ
amoꝛis nalis nec acqͥſiti.ſʒ potius amoꝛis gratuiti.
pᷣcipue illud deſideriũ q̊ dicebat apłs.Cupio diſſol/
ui et eẽ cũ xpᷣo( Ad affectũ em̃ charitatis nõ tm̃ ſpe/
ctat amare deũ amoꝛe amicicie.ĩmo etiã amoꝛe con
cupiſcẽtie.Frui em̃ eſt amoꝛe inberẽ.et ↄſtat ꝙ frui
deo ẽ ꝑ charitatẽ.et iõ voluerũt iſti dicẽ et ſatis ꝓba
bilit᷑ vt videt᷑ ꝙ motꝰcharitatis ſᷣm aliqd genꝰmer
cimonie poſffit eẽ mercẽnariꝰ ſc; ſᷣm ꝙ ↄſtituit mer/
cedẽ ſuã circa bonũ increatus.ad qð tendit ſicut ad
finale pᷣmiũ.⁊ deſiderat tanqᷓ; om̃e bonũ.Si em̃ bãc
poſitionẽ ſuſtinẽ velimꝰtanqꝙ ꝓbabileʒ.ſatis facilit᷑

diſſoluunt᷑ rõnes q̃ ſunt ad oppoſitã ꝑtẽ.( Ad illð ꝗe

em̃ qð pꝛio obr ꝙ charitas nõ q̃rit q̃ ſua ſunt.dðm
ꝙ ſuũ notat ibi ꝓpꝛiũ bonũ.ita ꝙ excludat᷑ bonũ cõe
8 añt appetit deũ ſicut mercedẽ ſuã.nõ q̃rit h̊ mõ
qd ſuñ eſt.qꝛ illud bonũ ẽ oibus cõe.qrere em̃ et vi/
dere et amare deũ ſicut ſuã mercedẽ et pᷣmiũ non eſt
querẽ bonum ꝓpꝛiũ.illo mõ dicendi ꝓpꝛiũ qui ſonat

in vicium. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ deo fine intuitu 41

pᷣmij eſt ſeruiendũ.dm ꝙ duplex ẽ motus in chari
tate.vic motus amicicie.et motus concupiſcentie.
Motus amicicieẽ ille q̊ quis deſiderat deo placere
et ſeruire. Motus ↄcupiſcẽtie eſt q̃ deſiderat deum
bfe et vidẽ. Cuʒ ergo dicit Berñ. ꝙ deo ſine intuitu

pmij eſt ſeruieudũ.intelligit de amoꝛe amicicie.ſi em̃

ꝑ affectũ amicicie hõ ſeruit amico ⁊ eum diligit ſine
intuitu pᷣmij ſicut dicit phᷣus.multo foꝛtius amoꝛe
charitatis hõ vult bonũ deo ſine intuitu alicuius re
tributionis.ſed ꝑ hoc nõ excludit᷑ qͥn charitas amo
re ↄcupiſcentie exoptet ⁊ deſideret illã ſummã mer⸗
cedem appᷣhendere.ad quã finalit᷑ intendit ꝑuenire

Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ amoꝛ charitatis eſt ſimplr 42

gratuitus.ergo nõ põt eſte mereẽnarius.dðm qꝙ il⸗
lud argumentũ eſt bonũ de ea mercimouia que re/
pugnat gratie.ſed mercimonia vite eterne gre non
repugnat.immo illi cõſonat.quia ad eã ſpãliter oꝛ/
dinat. VUnde ſicut amoꝛ concupiſcentie non repu/
pugnat amoꝛi amicicie in charitate. immo quanto
magis quis deum deſiderat recte. tanto magis ad ho
noꝛem eius anhelat. ſic affectus huiuſmodi mer/

Men
ſurhi
ſeſtn
fi⸗
entmb⸗
colüne
igr
loninnc
neraner
Gscen
nüpnte
enoe
nanii
Cride
nunnt
anfni
gtrenis
prinuͤſe
cſeinmn
tpytn⸗
fiimin
ſauenit
urnn
Umnge
Gerd
Pytit⸗
de
ligtimn
lunpur
loruit
EI
Kahednn
ubeſo
apuin
ſcions
Nalz
ſbien
ſueddie
s
Nen
Uanst
geregt
oheſin
dleud

mane,

tin
allzien
t
Muſeren
üne
dii⸗
ſnind
ſtn
fiſfin
g
R

inctuin,
mnim Ni
cümie
ntned
ntzchbhüiei
licrigi
ibgt
Pbson
nitnshotſ
mdaiemorig
Nrir Argfi
Kcttspe

ſsti,
Giiſii
S
gartifen
ütſmnir
riren
glthnunti
morhi.

- ☛—

—

=
=

—

S=

S-—
—
—,
=

5

.* .

qʒ cimonie non repugnat grẽ. Ad illud ad obꝛ deti-

moꝛe ꝙ ille qͥ pᷣncipaliter bʒ oculũ ad penã non pot
deo eẽ acceptus ⁊c.dm q; nõ eſt ſile.Nam cũ pena
tãqᷓ; finẽ vltimũ nõ ẽ recte oꝛdinatꝰ.cũ pᷣncipalitatẽ
virtutũ habeat ad aliud qᷓ; ad deũ.ſᷣ merces ⁊ beati/
tudo ſũma eſt ipſe deus.⁊ iõ ip̃am pꝛincipalr põt q̃s
aſpicere. ⁊ tñ in finẽ recte oꝛdinatꝰeẽ. Et ſic pʒ ꝙ nul
lum ẽ incõuenis dicẽ q; motus charitatis poſſit eẽ
mercẽnarius.ſi dicat᷑ mercẽnarius ex intuitu merce
dis cterne ⁊ increate.Et hoc mõ cumũt rões ad pꝛi/-

nec ſit deus nec aliqͥd dei.qui — aſpicit penaʒ

mã partẽ. Si aũt alio mõ mercẽnarius dicat᷑rõnes
ille nõ cogunt nos fateri motũ eeirarts poſſe mer

cennariũ eſſe. Queſtio. iij. g

Atrũ idẽ motus dilectionis poſſit eẽ in deñ ⁊ in pxi
muim.Et ꝙ ſic videt᷑. Idẽ eſt motꝰ in finẽ ⁊ in id qd

eſt ad finẽ.qꝛ motus nõ numerat᷑ ꝓpt᷑ dꝛiam medij ⁊
extremi.ſ̊ motus charitatis ẽ in den tanqᷓ in finẽ.in
ꝓximũ ſolũmõ tanqᷓ in viã.ꝙᷓ vnus ⁊ idẽ motus pᷣt
eſie in vtrũq; obiectũ. Itẽ vbi eſt vnũ dilectũ ibi
eſt vnꝰ motus dilectõis.ſᷣ cũ diligi᷑ deus ⁊ ꝓximus
vnũ ẽ dilectũ. Naã ſicut dicit Aug. In ꝓximo nõ di⸗/
ligitur niſi e, le vnn vtriuſq; vnus ẽ charitatis
actus ⁊ motꝰ.¶ Itẽ vnus ⁊ idẽ eſt honoꝛ q̊ͥ honoꝛa

tur imago bti pen ⁊ ipſe btũs petrus.qꝛ bonoꝛ ima
pthbotypũ ſieut dicit dam̃.ſᷣ dilectio

ginis refert᷑ a
ꝓximi refert ad d Hen⸗ ẽ motus dilectõis q̊ ama
tur deus ⁊ ꝓximꝰ.¶ Itẽ vbi vnũ ꝓpter alterũ.vtro
biq; tm̃ vnũ ſicut dicit pᷣs.Añ qui tenet equũ ꝑ fre
num. vna tentione tenet vtrũq;.ꝗ pari rõe cũ hõ di
ligat ꝓximũ ꝓpter deũ.vna dilectiõe poteſt diligere
vtrũqʒ. ¶ Itẽ qᷓ;uis plures ſint diuie ꝑſone.tñ vna
dilectõe diligunt᷑ a nobis.qꝛ in cis ẽ vna rõ diligẽdi

a nobis.ſcʒ bonitas ſũma.Silr vna eſt rõ diligendi

deũ et ꝓximũ.vicʒ illa ſůma bonitas. videt᷑ ꝙ vno
dilectionis motu ſimul amari poſſit deꝰ et ꝓximus.
¶ Sed .ſicut vult phᷣs.motus numerat᷑ tripłr.ſcʒ
ſubiecto.tꝑe.⁊ mino ſiue obiecto.ſᷣ aliꝰẽ terminus

ſiue obiectũ dilectõis cũ amat᷑ deus ⁊ cũ amat᷑ ꝓxi

mus.&̊ motus dilectõis eſt hincinde alius et alius.
¶ Itẽ nullus aliqͥd diligit in deliberatione niſi pᷣco
gitans.ſ̊ᷣ nullus ſil ⁊ ſemel põt deũ ⁊ ꝓximũ intelli/
gere.qꝛ ſicut dicit pᷣs. Intelligimꝰ vnũ ſolũ.g pari

rõne ſimul ⁊ ſemel nõ põt vtrũq; diligẽ.g alio motu
dilectõis amat᷑ deus q; pximꝰ. ¶ Itẽ vnus ⁊ idem

motus nõ põt eſſe intenſioꝛ ⁊ remiſſioꝛ.ſᷣ motus di/
lectionis in deũ ẽ intenſioꝛ qᷓ; motus dilectõis in ꝓxi
mũ. motus ille ⁊ ille ẽ alius ⁊ alius.(¶ Itẽ magis
ↄfoꝛmant᷑ in rõne diligendi petrus ⁊ paulus qᷓ; deꝰ
et ꝓximꝰ.ſᷣ̊ nõ põt vnꝰmotus dilectõis eſſe in petrũ
⁊ paulũ.immo vſᷣm ꝓpꝛias rõnes diuerſis motibꝰdili
gunt᷑. alius ⁊ aliꝰmotus dilectionis ẽ in deũ ⁊ ꝓxi
mũ. ¶ Itẽ pᷣceptũ reſpicit virtutis actũ ⁊ vſum.ſed
duo ſunt pꝛecepta charitatis ſᷣm ꝙ dẽ. Math. xxij.
Vnũ reſpectu dei ⁊ aliud reſpectu ꝓximi.& videt᷑ q
motus et actus dilectõis reſpectu illoꝝ duoꝝ habe/

ꝗ ant diſtingui ⁊ numerari. ¶ Rꝰ. dᷣm ꝙ motus dile

ctionis in deũ et in ꝓximũ põt eẽ duplr. aut ita ꝙ in
vtrũq;ʒ ſit tanqᷓ in obicctũ ⁊ fminũ. Aut i:a ꝙ i vnũ
ſit tanqᷓ; in obiectũ.in alium tanqᷓ; in finẽ vltimum.

Si eſt in vnũ tanqᷓ; in obiectũ.et in alteruʒ tanq; in

finẽ vltimũ.ſic pᷣt eẽ vnꝰ⁊ idẽ motus in pximũ et in
deu.vt pʒ.quia vno actu dilectionis diligit ꝓximus
Pter deu.⁊ ille ẽ motus q̃ſi collatiuus.Si aũt ſit in

vtrũq; ſicut in obiectũ.hoc põt eẽ dupꝑ

„ 32

r. qꝛ cũ actus
charitatis ſit diligẽ.et diligẽ ſit velle bonũ alicui.du
plicit᷑ ſᷣm hoc hʒ obicctuʒ charitatis aſſignari.vicʒ.
vt illud bonũ dicat᷑ obiectũ qd optat᷑ et ille etiã cui
optat᷑. Põt g motus charitatis ad deũ ⁊ ꝓximũ cõ/⸗
parari in rõne obiecti dupir. Ael ſub eadem rõne et
vnifoꝛmi.ita ꝙ vtrunq; diligat ſicut illud cui optat

bonũ.Ael diffoꝛmit᷑.ita ꝙ vnuʒ reſpiciat ſicut illud

bonũ qð optat.et aliud ſicut illud cui optat. Si re
ſpiciat diffoꝛmit᷑.ſic adhuc idẽ põt eẽ actus dilectio/
nis in deũ ⁊ in ꝓximũ.charitas em̃ in illo motu quo
diligit ꝓximũ optat ꝓximo deũ.Si autem reſpiciat

vnifoꝛmit. ſic neceſſe eſt motũ dilectõis eſſe alium ⁊æ
aliũ in deñ ⁊ in pximũ. Alius em̃ motus dilectõis ẽ

q̊ͥ volo bonũ deo.⁊ alius q̊ͥ volo bonũ ꝓximo. quia
alius et alius ẽ dilectõis terminꝰ.et vnꝰeſt intenſioꝛ
et alius remiſſioꝛ.et ᷣm hoc circa actũ dilectõis con

ſiſtunt duo pᷣcepta.Et ſᷣm hãc viã rõnes ad iſtã ꝑtẽ

adducte ꝓcedũt.et iõ ↄcedi pñt. Ad illud vo qð

pᷣmo obꝛ in ↄꝛiũ pʒ rñſio.qꝛ ꝓcedit ſᷣm ꝙ actus dile
ctionis ẽ in ꝓximũ ſicut in obiectũ.et in de ſicut in
finé.⁊ ſic nõ reſpicit numerationẽ.ſᷣ qᷓndã relation?
et rectã oꝛdinationẽ. ¶ Ad illud qð ſcdo obꝛ ꝙ eſt ꝗõ

idẽ vtrobiq; dilectũ ſilłr pʒ rñſio:qꝛ ꝓcedit pᷣm alte/
ram viã.vicʒ.ſᷣm ꝙ deus dẽ diligi cũ optat᷑ pximo.
ſed ſi intelligamꝰde dilecto vt illud dicat᷑ dilectũ cui
bonũ optat᷑.nõ eſt idẽ dilectũ cũ diligit᷑ deꝰ ⁊ cũ dili /
gitur ꝓximꝰ.

noꝛ imaginis ad ꝓthotypũ.Honoꝛ em̃ imaginis re
fertur ad ꝓthotypũ nõ ſolũ ſicut ad finẽ ſed ctiã ſi
cut ad obiectũ. AUñ totalit᷑ refert honoꝛ in ülũ qui ꝑ
imaginẽ ſignat᷑.nõ em̃ adoꝛat᷑ ſignũ ſᷣm ꝙ res ſʒ ſo/⸗
lum ipᷣm ſignatũ. Mõ ſic aũt ẽ in dilectõe.qꝛ cũ dili/

gitur ꝓximus ꝓpt᷑ deũ.vere afficit᷑ hõ circa pximũ ⁊?

alit ꝙᷓ circa de. ¶Cld illud q; obẽ ꝙꝙ vbi vnũ ꝓpter 48
alterũ ibi tiñ̃ vnũ.ddm ꝙ illud veꝝ eſt in his q̊ non

pñt abinuicẽ ſcꝑari.ſic auũt nõ ẽ in ꝓpoſito. Hã ſic pt
hõ affici circa deũ ꝙ nibil cogitet de pximo.ſic etiam

põt affici circa ꝓximũ ꝙ tũc nõ afficiat᷑ circa deũ.et

ideo ↄſideratio illa nõ hʒ hic locũ.¶ Ad illud quod 49

obꝛ vltimo ꝙ eadẽ eſt rõ diligendi vtrobiq; ſicut in
diuinis pſonis.dom ꝙ nõ eſt ſilłe.quia in diuinis ꝑ/
ſonis eſt vna rõ diligendi.⁊ eodẽ mõ cõpat᷑ ad illas
tres ꝑſonas dilectas.nõ ſic autẽ eſt in dilectione dei
et ꝓximi.qꝛ q;uis vtrobiq; ẽ vna rõ diligendi.diffe-
renti tñ mõ hʒ ad deũ et ad ꝓximũ cõparari. Et ͥa

ex diuerſitate cõparatõnũ ↄſurgit pluralitas actuũ.

ex vnitate rõnis pᷣncipaliter mouentis ↄſurgit vni/

tas habitus.hinc eſt ꝙ habitus quo amatur deus et

pximus eſt vnus.licet motus eius in deũ et in pri
mum ſit alius et aliuas. —RH
. ¶ ¶ Queſtio. iiij. h

uis iſtoꝝ motuñ pᷣcedat reliquũ.Et videt ꝙ bus

ſit motus dilectionis in ꝓximũ ꝙᷓ motus in deũ.pꝛi
mo ꝑ illud qð dẽ. j. Joh.iiij. Qui nõ diligit frẽm ſuũn
quẽ videt.deũ quẽ non videt quõ põt diligere:ᷣm H̊

ergo ad deſtructionẽ dilectionis ꝓximi ſequitur de/
ſtructio dilectionis dei.ſi & ad deſtructionẽ poſterreio

ris nõ ſequit᷑ deſtruetio pᷣoꝛis ſed ecõuerſo. & pꝛioꝛ
eſt motus dilectionis in ꝓximũ qᷓ; in deũ. ¶ Item
pᷣma Coꝝ.xv. Pꝛius qð aiale eſt. deinde qð ſpuale.
ſed dilectio ꝓximi ſenſibilioꝛ ẽ.dilectio de Pila lor.
iij

d illud qð obꝛẽ ꝙ eadẽ eſt oꝛõ qua 47
adoꝛat᷑ imago petri ⁊ petrus.dm ꝙ nõ eſt ſile binc
et inde.qꝛ alit᷑ refert᷑ dilectio pximi ad deũ.aliten bo

.
— *
„

ſti

ergo pꝛius opoꝛtet affectũ inclinari ad diligendumn totñ dilectõis in deñ eſſe modificatũ. Itẽ omne ſt
pximũ qᷓ ad diligcndũ deñ. ¶ Itẽ peeſſus ẽ ab inſe finitu eſt terminatũ. ofe fminatu menſuratũ. et i
rioꝛibus ad ſupioꝛa. ⁊ ab imꝑfecto ad ꝑfectũ ſ̃m re / oſe tale ẽ modiſicatũ. a pꝛio om̃e finitũ bʒ modũ. in
ctum oꝛdinẽ.nõ ecõuerſo. Si g̊ dilectio dei ꝑfectioꝛ ꝑ motus charitatis in deũ ẽ finitꝰ cũ ſit qeatꝰ⁊ a vir mmße
eſt ⁊ ſuꝑioꝛ qᷓ; dilectio ꝓximi. ⁊ dilectio ꝓximi ẽ via tute finita. neceſſe ẽ iſᷣm bꝛe modũ.¶ Itẽ Sapia elu
ad illã. via poꝛ eſt ꝙᷓ; terminꝰ. ꝑ pꝛius eſt motus eſt ſupꝛa charitatem ſicut dicit Berñ.in ſi.de amoꝛe zäü
dilectionis in ꝓximũ qᷓ in deũ. ¶ Itẽ pꝛioꝛ eſt actio dei.ꝙ amoꝛ ꝓficit in charitatẽ. ⁊ charitas in ſapiam. lin
c; ↄtẽplatio ᷣm rectũ oꝛdinẽ.ſʒ dilectio ꝓximi facit ⁊ ſapiaʒ oꝑtct hꝛe modũ.hᷣm ꝙ dicit apls Rom̃.xij. 1500
hominẽ verſari circa vitam actiuã.dilectio dei ciraa Mon plus ſaꝑe qᷓᷓ opoꝛtet ſaꝑc ⁊c̃. Si ̊ ſapia dʒ bꝛe 3) Kvann
vitã ↄtẽplatiuã.& ſᷣm rectuʒ oꝛdinẽ pꝛioꝛ eſt motus modũ.pi rõe videt᷑ imo multo foꝛtioꝛi ꝙ ipſa cbari/ ced
charitatis in ꝓximũ ꝙᷓ in dẽ. ¶ Sed õ. ſceᷣm eum tas habeat modũ. ¶ Itẽ modus ſpẽs ⁊ oꝛdo ad ſe- mc
modũ charitas mouet hominẽ ad diligenduʒ deum inuicẽ cõparant᷑ ſicut vnũ verũ ⁊ bonũ.ſed bonum ußhe
m quẽ deus pᷣcipit.ſed deus pᷣcipit pᷣmo amari ſe et pſupponit vnũ. pari rõne oꝛdo pᷣſupponit ſpẽm.⁊ ſßft
deinde amari ꝓximũ.qꝛ pꝛimũ ⁊ ſummũ mandatũ ſpẽs pᷣſupponit modũ.̊ motus charitatis in deum gleno
eſt. diliges dñm deũ tuũ ⁊c. Scom autẽ ſile eſt huic. eſt oꝛdinatꝰ.g et modificatꝰ.¶ Sed ↄ. Berñ. de di⸗ Ulgee
diliges ꝓximũ tuũ ſᷣm ꝙ dẽ Matb. xxij.̊ pᷣus mo/ ligendo deo. Cauſa diligendi deũ deus ẽ. modus eſt munon
ugt charitas ad amandũ deũ qᷓ; ad amandũ ꝓximũ fſine modo diligere. Et iteꝝ. mihi fides tanto plꝰ di iſit
Itẽ cauſa pꝛioꝛ ẽ ſuo effectu.ſed dilectio dei cauſa cit deũñ amandũ.qᷓnto me pluris ipᷣm eſtimandũ in- fitn
eſt dilectõis ꝓximi.qꝛ ideo diligit bõ ꝓximũ qꝛ dili/ telligo. intelligo ꝙ ipſ e pluris eſtimãdus ẽ qᷓ; ego irn
git deñ cuiꝰeſt ꝓximꝰ⁊ imago. ⁊c.¶ Itẽ diligibile in infinitũ. in infinitũ eſt diligendus.ſed nibil tale In
qd pꝛius ẽ in intentione pᷣus ẽ in affectione.ſᷣ inten· bʒ modũ.g modus charitatis in deũ nõ bʒ modum ſuin
tio ꝑ pꝛius ẽ reſpectu finis ꝙᷓ;ᷓ reſpectn eius qd ad fi· ¶ Itẽ rõ diligendi deũ eſt ipſa ſumma bonitas.ſed hot
nem eſt. 5 ⁊ dilectio.ſi ̊ deus diligit᷑ in rõne finis.et ſumma bonitas ẽ infinita nõ bhñs modũ ncq; men⸗/ tenn
ꝓximꝰin rõne eius qð eſt ad finẽ.neceſſario videtur ſurã.ꝗ ⁊ habitꝰ qͥ mouere ⁊ iclinare bʒ ſᷣm roeʒ illã. ſtei
dilectio dei pꝛeambula ſit ad dilectionem ꝓximi. videt᷑ ; ꝙ mot?dilectõis in deũ nõ habeat terminũ eia
¶ Itẽ amoꝛ indinat ad illud pꝛius ad qd inclinat neq; modũ. ¶ Itẽ charitas ẽ equa ponderatrir cus hie
ardentius. qꝛ affect ſequit᷑ inclinationẽ maioꝛẽ.ſed ſit affectio oꝛdinata.ſed qͥ equalit᷑ ⁊ oꝛdinate ponde ai
charitatis amoꝛ ardẽtius inclinat ad amandũ deu, rat appᷣciat᷑ ⁊ amat vnũqðq; q̃ntũ eſt appciandũ et c
ꝙᷣᷓhÄ ꝓximũ. facit pꝛius exire in illũ motũ q; in iſuu. amandũ.Si g̊ ſũmũ bonũ in infinitũ excedit omne lirſie
50 ¶R'. dm qꝙ dupir ↄtingit ↄꝑare iſtos motus dile bonũ creatũ.videt᷑ ꝙ motꝰcharitatis in deũ in inſi/ Gttipn
ctionis ad habitũ charitatis. aut ſᷣm pꝛimã ipᷣiꝰ ha/ nitũ excedat motũ charitat n Primn non videt᷑ lyyfit
bitus inclinationẽ. aut ſm cxercitij pfectõnẽ. Si hjſmj ꝙ habeat modũ. ¶ Itẽ om̃e qð bʒ modum.pꝑ ſui ex mann
. Erii clinationẽ eius ſic ↄcedendũ eſt ꝙ mot?di /ccſſum viciani põt. ſed nemo vitupabilis ẽ quãtũ⸗ hü
iectionis in deũ pꝛioꝛ eſt q; motꝰdilectõis in pxrimũã. cunqʒ diligat affectuoſe ⁊ intenſe.Si g̊ motus chari irin
qſñ charitas pꝛius inclinat ad deñ q; ad ꝓximũ.cuʒ tatis in deũ nõ põt viciari ꝑ exceſſum.videt᷑ ꝙ in ſe Uirim
deus ſit obiectũ pꝛincipalius.⁊ inclinatio reſpecttu nõ habeat modũ.l R.ddm qꝙ tripir dici põt aliqs ð

ipᷣius dei ſit cã inclinatõis reſpectu ꝓximi.Cbaritas

ciñ deũ fa it diligẽ ꝓpter ſe.⁊ ꝓximũ ꝓpter deñ. ita ꝙ
Apf dicit babitudineʒ cauſe finalis ⁊ cauſe mouẽtis

actus bꝛe modũ. AUno mõ ꝑ limitationẽ qtũ ad ſe/
ipſum. Alio mõ ꝑ aggregationẽ circũſtantiaꝝ.Ter/

cio mõ ex mediatione int᷑ ſuꝑſluũ ⁊ diminutũ. Pꝛio

te

⁊ inducẽtis.ſᷣm & pꝛimã charitatis inclinationẽ poꝛ mõò eſt dicẽ ; moduʒ hʒ ois actus vᷣtutis createę.ois ſeche
eſt nõ ſolũ dignitate ſᷣ ctiã oꝛigine motus dileectõis em̃ virtus creata finita eſt ⁊ limitata.et iõ ois actus cto
in deũ qᷓ; motus dilectõis in ꝓximũ. Si vᷣo loqmur eius finitatẽ bʒ ⁊ modũ.loquẽdo de limitatione ⁊ ſi noi
m exercitationis ꝓfectionẽ.cũ exercitiũ dilcctönis nitatione nõ ſᷣm poſſibilitatẽ ſed pᷣm actũ. Scdo vᷣo cin
in ꝓximũ reſpiciat vitã actiuã.exercitiũ vo motꝰdi · mõ eſt dicẽ modũ eſſe circa actũ vᷣtutis moꝛal ⁊ me- Eee⸗
lectionis in deũ reſpiciat vitã ↄtẽplatiuã.⁊ hic ſtatꝰ ritoꝛic.qꝛ nullus actus fit laudabilis niſi ad eũ con/ ſuple
ſit illo inferioꝛ ⁊ imꝑfectioꝛ. pꝛioꝛ eſt dilectio ꝓximi currãt debite circũſtantie.Tercio mõ eſt dicẽ ꝙ; mo ſoſib
q́; dilectio dei. Qui em̃ vult eſſe ꝑfectus amatoꝛ dei dũ bʒ actus oĩs vᷣtutis cardinał ſiue policitc.om̃es poſt
pꝛius debet ſe exercere in amoꝛe ꝓximi. ſicut qͥ vult em̃ imeciate ↄſiſtunt int᷑ ſuꝑſiuũ ⁊ diminutũ.ex hoc husſag
ceſſe ↄtẽplatiuus bonꝰpꝛius debet eſſe bonꝰactiuuns. ipſo ꝙ bñt obiectũ creatũ ⁊ finitũ.OQm̃ ̊ charitas ẽ geop
ſicut docet Oꝛego. Et in buiꝰ? rei ſignuz bis datus eſt virtus creata.⁊ vᷣtus gratuita.et virtus theologica. tliſen
ſpũs ſanctus. Pꝛimo in terra. Jopᷣ.xx. Scdo de ce bincẽ ꝙ actus eiꝰmodũ habʒ ex virtutis limitatõe. Uia
lo.Act᷑.ij.OQuia pꝛius opoꝛtet amoꝛẽ charitatis ex· Moqdũ etiã hʒ ex debitaꝝ circũſtantiaꝝ additione. ten
erceri in his qᷓ̃ videmꝰ.vt ꝑ amoꝛẽ viſibiliũ in amo / vt pʒ.qꝛ modus q eſt circa actũ charitatis ẽ vt qͥs di wict.
rrem inuiſibiliũ rapiamur.Et ſᷣm banc viã pcedunt ligat deũ ſuꝑ oia ⁊ ꝓprf ſe ex toto coꝛde.ex tota aia.et d
roõnes q̃ ad oppoſitã partẽ inducunt᷑ ſicut pʒ aſpici ex tota mẽte.ſed modũ illũ qͥ eſt ex medictate inter lne
eenti. Ex bis igit᷑ ptz rñſio ad rões ad vtrãq; ꝑtẽ ad/ ſupfſluũ ⁊ diminutũ nõ hʒ.qꝛ obiectũ eius ẽt immẽſũ Mn
ductas.ꝓcedũt em̃ ſᷣm diuerſas vias ᷣm qͥs vtre ⁊ infinitũ.Ex bis pʒ rñſio ad qõem ꝓpoſitã.qꝛ motꝰ i
vcrũ ↄciudũt ſicut pʒ ex his q̃ dicta ſunt. dilectõis in deũ q̃dã mõ accipiendi modũ modifica ine
— ri hʒ.q̊dã mõ vᷣo minime.Et ſ̃m boc currunt rõncs 6
¶ ¶ʒQneſtiocyv. .... 3040 oppoſitas ꝑtes. Mã rõnes qᷓ ad pꝛimã ꝑtẽ indu/ i
¶Dtrã actus dilectõis in deũ habeat modũ.Et ꝙ ſic cuntZ qᷓ oſtendunt motũ charitas bẽe modũ.conclu/
vigdet Sapic. xj. Oia in numero ⁊ mẽſura ⁊ pondeè gunt de mõ qui ↄſiſtit in limitatione actus qᷓ;tũ ad 1
re diſpoſuiſti dñe.g̊ motus charitatis in d menſu ſeipᷣm. Illa tñ rõ de ſapia nõ cogit.qꝛ ſapia vno mõ 2 lat
ram bʒ.⁊ om̃e qð bʒ mẽſurã bʒ modũ.g neceſſe eſt dicta ẽ a ſaꝑe.alio mõ dicta ẽ a ſapoꝛe.ita ꝙ vno mõ

Un SBſiſtit in cognitõe. alio modd in affectione.Et jm ᷓnetur ad id opus ſed etiã ad tpᷣs.ſilr etiã ⁊ cũ wuet.
fin cõſiſtit in affectiõe ſic dicit Berñ.ꝙ charitas creſcit pari rõne cñ deus pcipit aliqd fieri determinans
iſtanene In ſapia. ⁊ boc mõ nõ hʒ viciari ꝑ erceſſũ ⁊ curioſita modũ.nõ ſolũ tenet᷑ quis ad actus executioneʒ.ſed
Er tem pꝑſcrutatõis.ſed h̊ mõ nõ eſt ſupioꝛ ad charitatẽ ctiã ad modi impletionẽ. Si tu dicas ꝙ bõ excuſat᷑
rinen necilla dignioꝛ. ⁊ iõ nõ ſequit̃᷑ ꝙ motꝰ charitatis in a tentione ꝗpẽ ipoſſibilitatẽ pᷣcepti iplendi. Contra
Gigiinn deũ babeat modũ ſm ꝙ modꝰ dicit mediũ int᷑ ſuꝑ/ boc eſt qð dicit lieronimꝰ. Anathema ſit qui dicit
un ſluũ ⁊ diminutũ. Alie vo tres rõnes veꝝ ↄcludunt. deũ pcepiſſe ipoſſibile.Et Aug.ſeruñ pigrũ nõ dam
gee t⁊ꝛiõ ↄcedende ſunt.Ad rõnes vᷣo qᷓ ad oppoſitũ ad/ naret. ſi ea q̃ nullo mõ fieri poterãt imparet.¶ Itẽ
. n 5S3 ducunt᷑ ſir plana ẽ rñſio. Mã illud jm Berñ.de di· diligere deum ex toto coꝛde ⁊ ex tota ania ⁊ ex tota
gbtn ligendo deo ꝙ deus diligẽdus ẽ ſiue modo nõ tollit mente ſᷣm Berñ. eſt diligẽ dulcit.ſapient᷑ ⁊ foꝛtiter.
– mocd debite circũſtantie. vel finitatẽ virtutis crea/ Scdm Aug.eſt diligẽ ſine erroꝛe.ſine Zdictõe.⁊ ſine
mätiinn te. 5 hoc tollit ꝙ nemo dʒ ſibi fminũ iuxta virtutem obliuione.ſ̊ h̊ totũ pᷣt hõ ⁊ tenet᷑ facẽ in ſtatu vie.g
icgufiert ſuã pfigẽ.qꝛ nemo põt ſuꝑflue deum diligẽ.⁊ ita au tenemur ad hmõi mãdati ipletionẽ. Si tu dicas q;
Cntmmn g4 fert modũ tercio mõ dictũ. ¶ Ad illud qð obꝛ ꝙ; rõ Aug.intelligit nõ tm̃ pᷣuatiue ſʒ etiã poſitiue.vt ois
Sitäirn diligendi deũ ẽ bonitas infinita.dom ꝙ licet boni · motus intellectꝰ⁊ affectꝰ ferat᷑ in denj.adhuc videt᷑
P tas moueat ↄfoꝛmit᷑ illã affectionẽ ſm ꝙ põt.nunq; poſſe ipleri.qꝛ pᷣceptũ affirmatiuũ nõ obligat ad ſꝑp.
dſtürmpd⸗ tñ põt facẽ equalẽ.⁊ idᷣo qᷓuis ipſa ſũma bonitas ſit ⁊illud ſimplłr dẽ poſſe ipleri qð põt ipleri ꝓ loco et
Einchnän, infinita. nõ tñ ꝓpter ̊ opoꝛtet q affectio charitatis tꝑæ.ſed aliqñ põt hõ cogitare ſolũ de eo ⁊ circa ipᷣm
chniiz qᷓ mouet᷑ m illa habeat infinitatẽ ⁊ careat oĩ men/ affici.g videt᷑ ꝙ modꝰille dilectõis in via ſimpir de
Pettin ura. p eo ꝙ ſicut lux claritatis diuinc quã ſumꝰ vi/ beat ⁊ poſſit ipleri. ¶ Juxta boc q̃rit᷑ ſi modus ille
ndi e ſuri in patria ẽ in ſe infinita.tñ finite cognoſcet᷑ ano nõ poſſit ipleri in via.nec qͥs tenet᷑ illð iplere.ad qͥd
Gnmudrel bis.⁊ claritas cognoſcibilł in infinitũ excedet clarita apponit᷑ int pᷣcepta diuina.Si dicas ſicut dicit aug.
i tem nre cognitionis.ſic ctiã intelligendũẽ ex parte ꝙ bocẽ vt ſciamꝰq tendẽ debeamꝰ.pari rõe videt
orehziniek affectõis ꝙ multo maioꝛ erit bonitas illiꝰ-ſummi bo ꝙ deus debuerit pᷣcepiſſe vt videamꝰ eũ facie ad fa⸗
höbahtti 5S5Rni amabilis qᷓᷓ ſit affectio amãtis.¶ Ad illud auodq ciem.qð ⁊ ſi nõ debuit facẽ.nõ videt᷑ illa rõ ſufficiẽs
Wrponne obꝛ ꝙ charitas eſt eq ponderatrix.dᷣm q; ven eſt. Z quã Aug.aſſignat.¶ Be. ad pᷣdictoꝝ intelligentiã ẽ 57
lenalinnt etiã ven eſt ꝙ in infinitũ plus diligit deuʒ q ccattu notandũ ꝙ cũ aliqũ dicãt ſacri doctoꝛes modũ pꝛe/
nickput ram. ſed tñ nõ ꝓpt᷑ hoc ſequit᷑ ꝙ diligat deũ oino inſi dictũ poſſe ipleri.aliqñ dicunt nõ poſſe iplcri.ex hoc
Giiigid nite ſine mẽſura. qꝛ linea in infinitũ excedit punctů. ohmouemur(ſi vtrũq; videre poſſumus)ꝙ vno imnõ
rranmiii 5S6 2 tñ ipſa in ie finita ẽ. ¶ Ad vltimũ qd obꝛ de exceſ/nad pᷣdictũ moduʒ obligamur adimplendũ. alio mõ
ni inſii⸗ ſu pʒ rñſio.qꝛ obijcit de mõ qui nõ ſolũ eſt ex ꝑte vir excitamur ad ipᷣm deſiderandũ. Anñ mous pᷣdict⸗
cpugnhit tutis mouẽtis ſed etiã er ꝑte obiecti.q̃ etiã medium vno mõ eſt diſpoſitio meriti. Alio mõ eſt diſpoſitio
nnntititin locũ tenet reſpectu ſuꝑflui ⁊ diminuti.⁊ hunc nõ eſt pmij.HNoc aũt ẽ ſᷣm duplicẽ modũ totalitat.coꝛdiſ.
Stnrntt reꝑire circa actũ dilectionis dei ſicut pꝛius tactũ eſt aie.⁊ mẽtis.Duplxr em̃ põt intelligi ꝙ amoꝛ dei poſſi ð S
min tfn ꝗꝓpter immenſitatẽ ipſius obiecti. Aeat totũ coꝛ.aut ita ꝙ excludat oẽm affectũ extra/
dorckniins ü s neum. ? tunc dñat᷑ plene ⁊ ꝑfecte coꝛdi.hoc autẽ eſt
Vunͤfit Queſtio.yvſj. k qñ̃ oẽs motus coꝛdis ꝑ amoꝛẽ referunt᷑ in deum.et
. R „— bbec totalitas ponit dominiũ plenum. Alio mõ dicit
inmuſß ¶Dtr teneamur ad illũẽ modũ implendũ quẽ dñs in amoꝛ dei totum coꝛ poſſidere qñ excludit omnẽ affe
tun en pᷣcepto implicat Math.xxij. Diliges do.deũ tuum ctum cõtrariũ.hoc eſt nibil diligatur ſupꝛa deum
wren ex toto coꝛde tuo.⁊ ex tota aia.⁊ ex tota mẽte.Et vel equaliter ipſi deo.⁊ ſic diligit deuʒ ex toto coꝛde
RZ nõ videt᷑ pᷣmo auẽte Aug.q̃ hᷣ in l̃a.Cũ ineſt aliqd qui diligit eñ ꝓpter ſe et ſuper oĩa. Pꝛeterea totali/
carnalis ↄcupie.nõ oimode ex tota aia diligit᷑ deus. tas que Ercnd omnẽ extraneũ motũ eſt ꝑfecti do/
ſtfn in neceſſe ẽ in hac vita eẽ aliqͥd ↄcupie.̊ ipoſſibile ẽ minij.nec ꝑpõt baberi ante adeptionẽ gloꝛie niſi ad
implere illud pᷣceptũ in hac vita.ſʒ nullus tenet᷑ ad ip ſum deũ aſpiciamus ⁊ in ipᷣm feramur continue.
aun gitn ipoſſibile. nõ tenemur ad eiꝰimpletionẽ. ¶ IJtem Secunda vero totalitas poteſt haberi ꝑ infuſioneʒ
nuci 6 ipoſſibile ẽ aliqᷣd moueri ſił ⁊ ſemel oppoſitis moti/ gratie que eſt expulſiua omnis moꝛtalis culpe Si
gin i bus.ſed aia dũ ẽ in carne bʒ motũ reſiexũ ad coꝛpꝰ. ergo in illo pᷣcepto intelligat᷑ deus diligi ex tota ani
ne qꝛ coꝛpus qd coꝛrupit᷑ aggrauat animã. nõ põt to ma.ex toto coꝛde.⁊ ex tota mente.qtum ad pꝛimaʒ
icii talit᷑ ferri in deũ.⁊ ſi hõ ꝙᷓdiu ẽ in vita nõ põt deum acceptionem totalitatis.ſic modus ille non obligat
anm⸗ u diligẽ ex toto coꝛde. nõ tenemur mõ illo deũ diligẽ ad ſui impletionẽ.ſed expꝛimit᷑ in pꝛecepto vt ſcia/
himns i Item in bac vita diu eſſe nõ poſſumꝰſine veniali mus qunomodo per amoꝛẽ debeamus tendere.⁊ vt
HunidN 4 pctõ.ſed cũ peccat qͥs venialit᷑ peccat motu qui nec nemo ſe perfectũ arbitretur quouſq; illaʒ perfectio/
mingiſt⸗ eſt in deũ nec ad illũ oꝛdinatꝰ.gᷓ impoſſibile ẽ ꝙ hõ nem fuerit aſſecutus.Si vero dicat᷑ diligere ex toto
trame⸗ in hac vita om̃s motus ſuos ad deum referat. Si ꝗSFᷣ coꝛdeſm ſecundã acceptionẽ.ſic tenemur ad illum
enrin nemo tenet᷑ ad impeſſibile.nemo tenet᷑ ad illiꝰmo/ modũ implendũ. Et quia ſᷣm vtranq; acceptione,z
ic n/ di impletionẽ. ¶ Scd S. Math. xxij. diliges d. deñ voluit ſpiritus ſanctus intelligi pꝛedictũ mandatũ.
n iͤ tuũ ⁊c.⁊ eiuſdẽ. xix. Si vis ad vitã ingredi ſerua mã binc eſt ꝙ; quidã dicunt ipſum poſſe impleri in via.
Niinice data. ſi hoc ẽ pᷣcipuũ oim mandatoꝝ.bõ tenet᷑ pci quidam vero dicunt ꝙ non poteſt impleri quouſqʒ;
leeint pue ad illud ſeruandũ. tenet᷑ ad illius modi imple perueniatur ad patriam. Et m boc ꝓcedunt ratio⸗
n in 6 tionẽ. Si tu dicas ꝙ boc nõ cadit ſub pᷣcepto.Con/ nes ad partes oppoſitas. Si autem queratur qua/
tunc tra boc eſt.qꝛ ſi ſub pcepto nõ cadit.̊ potius mod? re in iſto pꝛecepto magis expꝛimitur quo tendere
= ille debet poni int cõſilia e int veker ¶ Itẽ cum debeamus qᷓ; in alijs pꝛeceptis ¶ eſponderi po/
gliſo deus pᷣcipit alteri aliqd vt faciat tali tꝑe.nõ ſolũ teteſt. quia plenitudo legis eſt dilectio. et finis pꝛe/
Gu A a iiij

9

1.

—

XXVII
1

6
— —

cepti eſt charitas. ⁊ mandatũ dilectionis ẽ pꝛimũ et

ſummũ ſᷣm diuinũ teſtamentũ.iõ diſponit ſpũſſan/
ctus circa ipᷣm expꝛimẽ ꝑfectionẽ et cõplementũ ad
qð ſingula bona et mandata oꝛdinant᷑ magis qᷓ; in
aliquo pᷣceptoꝝ. et ꝑ hoc patẽt oĩa qᷓ circa boc que/
runt᷑.Si qͥs aũt opponat modũ illũ ſimpit poſſe im
pleri in via qᷓ;tũ ad aliqð tps in q̊ͥ põt homo totalit
ferri in deũ.ita vt nec ſint in eo motus charitati op/
poſiti nec etiã extranei. Rñderi põt ꝙ licet h̊ poſſit
eſſe.et aliqñ ſit in aliqᷣbus ꝑſonis excellentibꝰ.nõ tñ
cõiter repꝑit᷑ in hoibus iuſtis. Pꝛeterea licet ſit ibi to

per d
vo ꝑte ſubiun

iſt. xxviij. De charitate q;tum ad diligibilium numerũ et: ”ñss
Ic q̃ri põt.vtrũ illo mãdato dilectõis ꝓximi ⁊c. Supꝛa egit ingr de charitate qtũ ad eẽntiã et dim
nitionem. in bac parte intendit agere de ea quantum ad dilectoꝛum numerum et diſtinction. Di ⸗
iditur aũt iſta pars in ꝑtes tres.in quarũ pᷣma inqrit que et quot ſunt diligẽda.et qualit᷑ exmant᷑
ndata. In ſcda vero parte remouet quedã dubia.ibi. oꝛitur autẽ bic qo de angelis ⁊c. In tercia
it qᷓndã diſtinctionẽ q̃ facit ad pᷣmiſſoꝝ maioꝛẽ euidentiã.ibi.Hic notandũ ẽ pximũ ⁊c. Pꝛi

4

talitas motuũ vt nũc.nõ tñ eſt ſimpłt.Et iõ defectu

eſt a ꝑfecta totalitate q̃ eſt totalitas motuũ et tꝑm.

et bec eſt qᷓ ſimpir exdudit motũ extrancũ.et ido q;

uis aliq̃ mõ impleri poſſit modus ille.nõ tñ oino ſi

cut inſinuat᷑ in illo pᷣcepto.Et h̊ innuit Aug.cũ di·
cit. Cũ aliqͥd adhuc eſt carnalis ↄcupie.nõ oimode
ex tota aia diligit᷑ deus.Et hocipᷣm vult dicẽ mgr cG
dicit ꝙ impleri põt bic modꝰ pᷣdictus ᷣm ꝑfection
vie qᷓ eſt ꝑfectio currẽtis.nõ ſᷣm ꝑfectionẽ pꝛie que ẽ
pfectio ꝑueniẽtis.et ita vult ꝙ impleri poſſit ex ꝑte.

nõ tñ omnino pfecte et integre.

ma ꝑs diuidit in duas.in q̃rũ pᷣma mouet qõem et de᷑minat. In ſcdᷣa aucte Au.ↄfirmat.ibi.Quatuoꝛ aũt
diligenda ⁊c. Itẽ ſcda ꝑs diuidit᷑ in duas.in quarũ pᷣma remouet dubiũ de angelis.In ſcda vᷣo de xpo.ibi.

Xp̃m vᷣo inquantũ bõ ⁊c̃. Altima vᷣo pars remanct indiuiſa.

Inguirit ? determinat

1a ¶ Mec ſpãli pcepꝑto

—

22 * °

et quot ſunt d

enda. et

opus erat ⁊c. Cõtra.

nalit expꝛimant᷑ ꝑ duo mandata. a
Q SIc queri põt vtrũ illo madato dilectõ

ionem.

hoc nõ videt᷑ veꝝ.qꝛ

ſi pꝛecepta data ſunt

ad dirigendũ affectio
nes nr̃as.cũ maxime

ↄtingat vnũqðdq; er/

rare circa dilectioneʒ

ſui. videtur ꝙ de H de
buit maxie pᷣceptum
dari. Itẽ in pꝛeceptis
charitatis nõ pᷣcipit

amoꝛ carnalis ſᷣ ſpna

lis.ſed difficillimũ eſt

ſeipᷣm ⁊ ſpm̃ diligẽ. ß
ſi ̊ neceſſariũ ẽ ad ſa

lutẽ. videt᷑ ꝙ boc de/⸗
buit ſpãlit᷑ pᷣcipi. Si
dicas ꝙꝙ nõ opoꝛtet pᷣ
cipere qdð in alijs duo
bus echet includit᷑.
tũc q̃rit᷑ q̃re dilectio
ꝓximi nõ includit᷑ ſʒ
expꝛimit᷑. R. doðm ꝙ
triplex ẽ rõ quare nõ
opoꝛtet ſpale manda
tũ dari de dilectione
ſui vel coꝛpis. AUna ẽ

quã reddit Aug.⁊ bf

in l̃a.qꝛ ſatis intelli-

gitur ꝑ hoc qð dr̃ ſi-

cut teipᷣm. Alia rõ eſt
qꝛ ad hocipᷣm iclinat
nã. Tercia rõ ẽ qꝛ di/
ligere ex toto coꝛde ⁊

ex tota aia et ex tota

mẽte hoc eſt ſeipſum
ſpuũaliter amare. Ille

em̃ ſpũalit᷑ ſe amat ̃̊
coꝛ ⁊ coꝛpus ad bono

rem dei totalit expo/
nit. ⁊ ſic dilectio ipſi?

mi.totũ ꝓximũ.i.animã ⁊ coꝛpus noſq; iſos
Ctotos diligere pᷣcipiamur: Ad qð dicimꝰome
genꝰdiligendaꝝ rerũ in duobꝰ illis mãdatis ↄtineri.
Confirmat determinationẽ ſuã auẽte Aug. b .in
Quatuoꝛ aũt diligẽda ſunt vt ait Aug. VUnũ qð ſũ doct. xpia.
nos ẽ ſcʒ deus.Alterũ qð nos ſumꝰ. Lercium qð iuxk·
nos ẽ ſcqʒ; ꝓximꝰ.Quartũ qð infra nos ẽ ſcʒ coꝛpꝰ.De

ſcðo ⁊ qrto nulla pᷣcepta danda erãt ſcʒ vt diligeremꝰ

nos vel coꝛpꝰnr̃m. Pꝛecipit᷑ aũt deus diligi ⁊ ꝓximꝰ.

yt aũt qᷣſq; ſe diligat pᷣcepto nõ ẽ opus.quãtũlibʒ eim

hõ excidat a veritate.remanet illi dilectio ſui ⁊ dlle,
ctio coꝛpis ſui.qꝛ nemo vnq; carneʒ ſuã odio habuit. Eph.v.

Nsõ viri iuſti qͥ coꝛpus ſuũ cruciãt.nõ coꝛpus ſᷣ coꝛru⸗
ptiones eiꝰ ⁊ pondus oderũt. hhic videt᷑ Aug.tradè
ꝓ ex pᷣcepto nõ teneamur diligè noſmetipᷣos vl coꝛpꝰ
nr̃m. ſi eſt.nõ om̃e genꝰ diligendaꝝ rerũ illis due

bus pᷣceptis ↄtinet᷑.qꝛ cũ ⁊ noſipſos ⁊ coꝛpus noſtri
diligẽ debeamꝰ.ad qͥd neceſſariũ ẽ pᷣceptũ cũ ſcriptũ

ſit. Qui diligit iniqtatẽ odit animã ſuã. Sed ſpale de Psrxr.
hoc pᷣceptum nõ erat dandũ. Nec ſpali pᷣcepto opus ꝗa

erat id tradi vt qͥſq; ſe vel coꝛpus ſuũ diliget.qꝛ hocĩ
illo pcepto ↄtinet᷑.diliges ꝓximũ tuũ ſicut teip̃m. .bi
em̃ ⁊ ꝓximũ totũ ⁊ te totũ intelligẽ debes. Vñ Aug. Aug.

in eodẽ.Si te totũ intelligas.i.aĩaʒ ⁊ coꝛpꝰ.⁊ ꝓximũ

totũ.i.animã ⁊ coꝛpꝰ.hõ em̃ ex aĩa ↄſtat ⁊ coꝛꝑe.nul⸗
lum rerũ diligendaꝝ genꝰin his duobꝰpᷣceptis pꝛeter
miſſũ ẽ. Cũ em̃ pcurrat dilectio dei.eiuſq; dilectionlis
modꝰpſcriptꝰ appareat.⁊ ſeq̃t᷑ dilectio ꝓximi.de tua
dilectõe nihil dictü videt᷑. Sʒ cũ dictũ ẽ diliges ꝓxi /·

mũ tuũ ſicut teipᷣm.ſil ⁊ tui abs te dilectio pᷣtmiſſa nõ r
eſt. Ecce h apte dicit in illo pᷣcepto nõ tm̃mõ ꝓximiß·

⁊ mei dilectionẽ ↄtineri.⁊ totius ꝓximi totiuſq; mei.
Ex qͥ apparet ꝙ dictũ ẽ de ſcdðᷣo ⁊ qrto.i.de dilectione
nrñi ⁊ coꝛꝑis nr̃i nulla pᷣcepta danda ita eẽ intelligẽdũ

is ꝓxi Diſt. xxviij.

——

=

Petern
blbale⸗
öinen
tacie
ſoterd

Pit

bin
Agd

Pann.
Aieſen
ueH

Ack

bitn Di. 4
dinn msliei? in i is duobemsdhatia et . X
Lnned blicat in illis duobꝰ madatis.et q bene eequit᷑ pᷣmũ mãdatũ.facilitatẽ ſtudinẽ endi
ifi ſeipᷣm.⁊ ꝓpt᷑ G̊ nõ opoꝛtet terciũ 4nerlad E dicit btũs Aug. tesrecklen eheabiigen
n Anain ſlud adᷣ obijcit ꝙ circa dilectionẽ ſui ẽ obligatio ⁊ difficultas.iã pʒ rũſio.qꝛ ſatis inſtruit᷑ hõ ꝑ illa duo man
MHeinnt data ad obliqᷣtatis ⁊ difficultatis illixremotionẽ.¶ Ad illud qd vltimo q̃rit᷑ qᷓre nõ ſic dat᷑ implicite man/ 2
Mingfij datũ de dilectõe ꝓximi ſicut de dilectõe ſui.dm ꝙ rõ huiꝰẽ.qꝛ nõ ẽ ita de indinatõe nature ⁊ appetitu natu
it 4 ðZM . 1 . E H eaueti u lerhun⸗
nnli ſcʒ ſpãlia et diuiſa.qꝛ in illo vno totũ ↄtinet᷑.Et qꝛ id ſicut cõuerti ad ſe.et
afint qð ſumꝰ⁊ qð infra nos ẽ ad nos arlndo⸗natene le⸗ Je b diſſeillims eſt
4 . ge diligim qᷓ in beſtijs etiã eſt. iõq; ⁊ de illo qð ſupꝛa n eei aduerlart eg
nitiei⸗ nos c.⁊ de illo qð iuxta nos ẽ diuiſa pᷣcepta ſũpſimꝰ. Sgruũ fuit de B̊ ſpãle
udinnn , In òzũ altero eiꝰqð ſumꝰ.⁊ illiꝰqð infra nos eſt dile⸗ mãdatũ dari.b Sic ʒ
aglignni Hic tertus b ctio ↄtinet᷑. Sic cõdita ẽ mẽs hũana vt nũqᷓ; ſui non condita eſt ⁊c. Cõtra
nihrn in ibaiſ antiis meminerit. nũq; ſe nõ intelligat. nũqᷓ ſe nõ diligat.?õ pmũ obꝛ ſic. Memo
iin eit qd erpoſi · Om q odit aliquẽ. nocè illi ſtudet. nõ imerito 7⁊ mens mine Sare r i
bnit tio textus. homis qũ ſibi nocet ſe odiſſe dr. Heſciẽs em̃ ſibi vult ſibi abſens appterita.
3 male.dũ nõ putat ſibi obeſſe qð vult.ſed tñ male ſibi nũqᷓ; meminit ſibi.
vult qñ illud odit qð obſit ſibi ſᷣm illud. Qui diligit ge z illud qð ſequit᷑
4 iniqtatẽ odit animà ſuã.Qui &̊ diligè ſe nouit.deum Lu nũꝙᷓ ſe nõ intelli/
5 diligit. Qui vo nõ diligit deũ.ðetiã ſe nõ diligit qd ei &t ric ein utclle⸗
An naliter inditͦ e. tmñ no incõgrue ſeodiſſe dr cͦ id agit bile aia plur in⸗
6 ſibi aduerſat.⁊ ſeipᷣm tanqᷓ; ſuus inimicꝰinſequit᷑᷑. telligat ſil. tũc nõ in
Remouet dubiũ de angelł an in illo pᷣcepto ↄtineat᷑ telli git ſe. Dꝛetea mł
dilectio angelon . üicredunt ſe no babẽ
z Dubium de an ¶ QOꝛit᷑ aũt hic de angelis qõ. Vtrũ ad illud pᷣceptũ aiam ꝗ ſit ſa ſpũal.
gelis. dilectõis ꝓximi etiaʒ dilectio ꝑtineat angeloꝝ. Nã Svicet o in talibus
5 Aug. de doctri. E Ollecno preneatangelov. Ha ꝙ ais non intelligat ſe/
EpISR nullũ hoĩeʒ exceperit ꝗͥ pᷣepit ꝓximũ diligẽ dñs ĩ pa⸗ ipſã. Itẽ z terciũ qdᷣ
2 Duis lit pꝛoxi bola ſemiuiui relicti ondit.eũ dicẽs ꝓximũ qͥ erga illũ dicit vt nũqᷓ ſe nõ di⸗
mus eerxtitit miſericoꝛs. deinde ſubdit. Vade ⁊ tu fac ſiſiter ligat obꝛ ſic. ꝙ multi
Vt em̃ eũ ꝓximũ intelligamꝰcui vel exhibendũ ẽ of: ſeipſos intficiũt et vi
, ficiũ miſcðie ſi indiget.vel exhibendũu eſſet ſi indigẽt. tã ſuã odiũt. videt
8 H nullũ vo exceptũ eẽ cui mie negandũ ſit officiũ. quis Rae n esfalſein⸗
H . non yvideat cũ vſq; ad inimicos etiã poꝛrectũ ſit. w’ũo quẽti ſtatim ſubcditur
sth. v. dicẽte. diligite inimicos vros.⁊ bñfacite his qͥ odiũůt Sꝛiũ.qͥ diligit iniqᷣta⸗
n vos. Aanifeſtu ẽ gO oẽm hoĩem ꝓximũ eſſe deputan tẽ odit animãꝗ ſuam.
4 dum. Pꝛoximi vo nomẽ ad aliqd eſt. neq; quiſqᷓ; eſſe ¶ E. dom q illa tria ꝗᷓ
. ꝓximus niſi ꝓximo põt. vñ ↄſequens eſt cui pbendũ timgunt in lra duoit
⁊ a quo pᷣbendum eſt officium miſericoꝛdie.recte ꝓxi: tetu vel bitu. Si bitn
. d mü dicl Manikfeſtü eſt pcepto dilectõis ꝓximi etiãẽ ſic wre ⁊ ſp attribuũt
NR.qm̃ aia p ſeipſam nata eſt ſui meminiſſe.ſe intelligẽ.⁊ ſe diligẽ. Si aũt intelligat᷑ in actu.ſic nõ ſp ſibi attri⸗
F⸗ buunt᷑.qꝛ nõ ſꝑ ſe cogitat.nec ſꝑ ſuꝑ ſe ↄuertit. Aug. loqt᷑ qtũ ad bitũ nõ qᷓtũ ad actum. Ad illud qd obẽ
vmemoꝛia ẽ reſpectu pᷣteritoꝝ.ddm ꝙ; Aug.largiꝰ accipit memoꝛiã qᷓ; phi ſic in pꝛio li.oñſũ fuit.Ad ill qiᷣ

obẽ ꝙ nõ ſp ſe cogitat imo de alijs iã pʒ rñſio.qꝛ nõ loq̃t de itelligẽ ſᷣm ꝙ dicit actualẽ cognitõeʒ ⁊ ↄuerſionẽ
„2 ſe.Ad illò̊ qð obr̃ dilectõe.dᷣm ꝙ diligẽ ẽ duplr affectu ſcʒ ⁊ effectu. Afrectu nulle q ſeipʒ odiat.imo
ſi ſe

ſi ſeipᷣm interimit ̊ ẽ vt qͥetẽ maioꝛẽ iueniat.ſi peccat h̊ ẽ qꝛ appetit dilectõnẽ ſuã.Si ãt loqmur de dilectõe
Ag⸗ ̈tũ ad effectũ.ſic miti ſeipſos odiũt.qꝛ inoꝛdinate ſe diligẽdo faciũt ſibi malũ et inimicant᷑ ſicut młti qͥ vo/
lentes fugẽ Bndone vel tribulationẽ ſeipᷣos intficiũt coꝛꝑalit᷑.⁊ qͥ volũt ſatiſfacẽ deſiderijs carnis intficiũt

ſeipos ſpnatr. ⁊ inimicant᷑ ſibi valde crudelit᷑. c ¶ Manifeſtũ ẽ g oẽm bo.⁊c̃. Obr de btã vgine. ſicut em̃ ẽ

ille ꝓximꝰqͥ ẽ iux nos.⁊ btã virgo ñ tm̃ ̊ nos ſ̃ S angelos exaltata ẽ. nõ vr ꝙ tm̃ diligẽda ſit vt ꝓxia ſ ma
gis vt dña. Itẽ honoꝛãda ẽ btã vᷣgo ſpãli honoꝛe.qͥ dr byꝑdulia.& ſpali amoꝛe amãda.nõ gᷓ vr̃ ꝙ ſ̊ rõe ꝓxi
mi itelligat᷑ ꝑ quẽ itelligimꝰ illud qd ẽ iuxta nos.N.qꝙ noie ꝓximi itelligit᷑ ois hõ cuiuſcũqʒ ſexꝰ.cuiuſcũqʒ
dignitatis. cuiuſcũq; vtutis. Añ ⁊ dilectio glioſe virginis icludit᷑ ſõ dilectõe ꝓximi.Ad illʒ po qð obr ꝙ ñ
eſt iuxta nos ſᷣ j.dðm ꝙ licet ſit ð nos rõe dignitatis grẽ.⁊ ↄceptõis nobiliſſime.eſt tñ iuxta nos ᷣm ↄfoꝛmi
tatẽ nqe.⁊ qm̃ dilectio reſpicit ſilitudinẽ.honoꝛ aũt reſpicit hñiliationẽ.hinc ẽ ꝙ dilectio eiꝰgñal ſbᷣ dilectõe
3 Pꝓrimi ↄtinet᷑.qᷓuis veneratio ipſiꝰalijs ſuꝑponat᷑. Aeꝝ ẽ tñ qꝙ ipᷣa ſpali affectu ab oibꝰdʒ diligi.ſᷣ ex ̊ non
ſeqt᷑ ꝙ dilectio eiꝰñ debeat ſpᷣ dilectõe ꝓxi ↄtineri.qꝛ qᷓntũcũq; aliqᷓ creatura magno affectu ſit amãda.tñ ꝑ
Hus ipſa charitas oꝛdinat aiazʒ ad diligẽdũ ſalutẽ ꝓpꝛiꝗ ſicut meiliꝰ.j.manifeſtabit᷑. Per h̊ pʒ rñſio ad obie⸗
ctũ.qm̃ arguit de dignitat/ ſbᷣlimitateę.ꝗqꝛ btꝗ vᷣgo ẽ s nos ſᷣm quã ẽ venerãda.ſbᷣ noĩe vᷣo ꝓxi ↄtinet᷑ qᷓtũ ad
nãe ↄfoꝛmitatẽ quã ẽ diligẽda. de Haifeſtũ ẽ g̊ ⁊c. Cõtra.ãgeli qᷓtũ ad dignitatẽ nãe.⁊ ꝙ̃tũ ad eminẽtiã õ

£

gratie. ?2 q;tũ ad cxcellentiã gloꝛie ſupꝛà nos ſunt.ergo videt᷑ ꝙ nõ debeant ꝓximi nfi ſ dñi reputari. Item ferll
Ss vos ni eſt qᷓ ſuit paulominoab angelis minoꝛatꝰ ſᷣm l . g videt᷑ ꝙ ipſi angeli ſint ſicut dñinr̃i ñ nic
ſicut ꝓximi reputandi. R“. dm ꝙ q;uis angeli ſupꝛa nos ſint ſiue qtũ ad dignitatẽ nature.ſiue qtũ ad ſub glbe
limitatẽ grẽ.tñ q;tũ ad actũ dilectõis nõ ſunt ſupꝛa nos diligẽdi. ꝓ eo q; charitas nra pᷣncipalit᷑ reſpicit ſum feni
inum bonũ in qð facit tendere ⁊ ad qð indlinat.et h̊ mõ reſpicit ſubiectũ ad qð infoꝛmat.Scdo mõ reſpicit an
aliqd ſubiectũ ↄſimi / UMUUW udſ
le ad ligat. vñ quãtů⸗ ſanctos angelos ↄtineri.a qᷓbus tanta nobis miſcðie lk
cunq; creatura ſit in impendunt᷑ officia. Ex qͥ et dñs ꝓximũ ſe noſtrũ dii Luce.x. K
lege charitatis iurta voluit. vt in pabola ſaucij oñdit. Et in ꝓpha. Auaſi rrriii. u
nos ẽ. ⁊ õ ſub nomie ꝓximũ ⁊ qſi frẽm nr̃m ſic cõplacebã. Sʒ qꝛ excellen/⸗ td
primi dʒz ↄtineri. Ad tioꝛ ac ſupᷣ nrãm nãm ẽ ſba diuina.pᷣceptũ dilectönis··· iſol
ild qð obẽ ꝙ ſupꝛa dei a ꝓximi dilectõe diſtinctũ ẽ. Jõq; licet nobis deꝰ“ꝰ D lsd
nos ſunt ſub roõe naãe oſa impendat beneficia.nõ tñ nole ꝓximi includit in zaign
⁊ glie iam pʒ mſio.qꝛ illo pᷣcepto.quẽ nõ ſicut nos diligere debemus ſ pluus· ſas
q;uis ſint ſupꝛa nos = d ” ectn
bm oꝛdinẽ vniuerſi.ꝛ,. ; nos toto coꝛde ?H amia. . tenn
m ſunt ſupꝛa nos hm (¶ Remouet dubiũ de xpo. an in illo pᷣcepto ↄtineat᷑ ian
oꝛdinẽ ſub rõe cbari ilectio xpi m ꝙho ef Dd. utq
tatis. Dõt ctiã aliter beiſtu vo (inq;tũ hõ eſt)ſicut nos diligè debemus. e En
dia eg Eis ſint ſueiuſq; ᷣm hominẽ dilectio illo cõtinet᷑ madato.quem lar
lano ſpaüaltal. inetiã 'm hoĩem magis q; nos ł̊ nõ qtũ deꝰ debemus lt
coꝛruptibilitatis. ſũt diligere. qꝛ inquantũ eſt hõ minoꝛ eſt deo. gennh
tñ iuxta nos rõe ima⸗ ¶ Quibus modis dicit᷑ ꝓpximus e ilte
ginis hm quã nos et ¶ Hhic notandũ eſt ꝓximũ vici diuerſis modis.ſcʒ con 2 ulgt
pſianenern uncrliſte ditione pꝛime natiuitatis. ſpe cõuerſionis.ꝓpinqu // HM
buius put nfi primi tate cõditionis.rõne beneficij exhibitionis. iuji
appellari.Et per boe .ẽſ tümr
pʒ rñſio ad illud qð obẽ de xpᷣo.ꝙ illud dẽ rõne paſſibilitatis aſſumpte. e ¶ Qbꝛiſtũ vo inqtũ homo eſt c. treſi
Contra. Xpᷣs ẽ caput nr̃jm ᷣm còfoꝛmitatẽ nature aſſũpte.ᷣ caput magis ẽ diligendũ q; aliud mẽbꝝ. plus minie
debemꝰdiligere xpᷣm ſᷣm ꝙ homo qᷓ; nos. Itẽ tantũ debemꝰdiligere redẽptoꝛẽ quãtũ ⁊ creatoꝛẽ.ſᷣ creatoꝛ eſt (pcht
diligẽdus plus qᷓ; nos. ⁊ redẽptoꝛ.ſᷣ xpᷣs inqtũ hõ eſt redẽptoꝛ. xpᷣm inqᷓtũ ẽ hõ debemꝰdiligẽ plꝰ qᷓ; nos. Ceturist
Re.dm ꝙ cũ dẽ xpᷣs inqᷓntũ hõ diligẽdus ẽ plus qᷓ; nos.hec determinatio inqᷓtũ põt impoꝛtare vnitatẽ per⸗ aſcin⸗
ſone vel ↄditionẽ nature iuxta illud qð dictũ fuit ſupꝛa dil. xj. Et ſi impoꝛtat vnitatẽ ꝑſone.ſic diligẽdꝰ?eſt ſu ncdie
ꝛa nos.qꝛ ſic ſupꝛa nos ẽ nr̃ creatoꝛ. redẽptoꝛ.⁊ ſaluatoꝛ.Si vo impoꝛtet ↄditionẽ nature aſſumpte.ſic dili⸗/ werc
gendus ẽ iuxta nos.⁊ ſic ẽ ꝓximꝰur̃. Añ ſi ↄſideremꝰxpᷣm ſolũ rõne humanitatis.h̊ eſt pure rõe nature crea i⸗
te. nõ debet᷑ ei pᷣncipalitas dilectõis.ſicut nec adoꝛatio latrie.nec h̊ mõ dꝛ redẽptoꝛ nr̃ vel caput.qꝛ tã redem Gen
ptoꝛis qᷓ; capitis nomẽ reſpicit ꝑſonã ᷣm vtrãq; nam.⁊ ꝑ hoc patet rñſio ad obiecta. nen
HhHiintelligentiã huiꝰ ꝑtis incidit bic queſtio irrõnaliũ.Et ſicut intellectꝰnr̃ cognoſcit deũ in crca Gencit
a ½circa ſex. Pꝛimo q̃rit᷑ vtrũ ex charitate dili/ turis ꝑ creaturas rõnales.ita ⁊ ꝑ irrõnales licet mi⸗ lun
Agenge ſint creature irrõnales. Scdo querit᷑ nus plene. Si g fides et cognitio ⁊ ↄtẽplatio ipſius iil
vtꝝ ex charitate diligẽdi ſint demones.Tercio q̃ri᷑ dei indifferent᷑ reſpicit ipſas creaturas rõnales ⁊ ir⸗ utidn
vtrũ ex charitate diligendi ſint mali hoĩes.Quarto rõnales.pari rõne videt᷑ ꝙ ⁊ ipſa gratuita dilectio. ſcis
q̃rit᷑ vtrũ ex charitate ſint diligẽda coꝛꝑa nr̃a.Quin videt᷑ ꝙ irrõnales creature ex charitate diligi po/ ttile
— to vtrum er charitate diligenda ſint dona gratuita. ſint.cum charitas ita amet deum ſicut fides credit. ſior
Serto ct vltimo queritur de diligendoꝝ numero et ¶¶ Itẽ virtus et viciũ habent eſſe circa idem. cinaz⸗ fnagl
ufficientia. (NAQueſtio. j. a qò bʒ eſſe amoꝛ vicioſus libidinis et cupiditatis.cir fti
Atrũ ex charitate diligende ſint creature irrõnales. ca idem bʒ eſſe amoꝛ gratuitus et charitatis. ſed bõ fubn
Et ꝙ ſic videt᷑ Sap.xj.diligis oia dñe.⁊ nibil odiſti ppᷣt libidinoſe et cupide amare creaturas irrõnales. ies
eoꝝ ꝗᷓ feciſti.̊ charitas facit noſ ↄfoꝛmit᷑ diligẽ deo. ergo pari rõne videtur ꝙ vir iuſtus ex charitate ba/ lgi
& ſi deus qͥ ẽ charitas diligit creaturas irrõnales.vr̃ beat eas diligere. ¶ Itẽ aliquis diligit bona tꝑalia eilin
qꝙ; et hoĩies charitatẽ bñtes eas ex charitate debeant vt ꝑ illa ſeruiat deo.ſicut vir iuſtus diligit poſſeſſio⸗ Ugltaus
diligere. ¶ Itẽ creature rõnales ex charitate diligẽ- nes vt faciat elemoſinas. ſed conſtat ꝙ talis amoꝛ cß
de ſunt ꝓpt ̊ ꝙ hñt aliquã dei ſilitudinẽ.S in creaꝛtu eſt amoꝛ meritoꝛius.ſed amoꝛ meritoꝛius ꝓcedit ex n
ris irrõnalibꝰrelucet dei ſimilitudo.licet minus per charitate.ergo videt᷑ ꝙ talia irrõnalia ſint ex chari/ tue
fecte qᷓᷓ in creaturis rationalibus.relucet enim deus tate diligenda.¶ Sed contra.Aug.dicit in libꝛo de riin⸗
in eis ſicut in veſtigio.ergo ſi ſimilitudo dei eſt ratio toctrina xpᷣiana.⁊ habetur in lr̃a pᷣcedentis diſt. Ea ni
diligendi ex charitate.videtur ꝙ; ceterc creature ra ſola ex charitate ſunt diligenda q̃ nobiſcũ ſocietate ſig
tionales ex charitate diligende ſint. ¶ Itẽ ſicut ad quadã referunt᷑ in deũ.ſicut eſt bomo ⁊ angelus vel u
fidem ꝑtinet credere deũ eſſe creatoꝛem creaturari coꝛpus noſtrũ.ſed talia non ſunt irrõnalia. ergo ⁊c. ſi
rõnaliu.ita ad ipᷣam ſpectat credere ipᷣm eẽ creatoꝛẽ Btẽ pꝛincipale obiectũ charitatis ẽ bonũ increa/ D

rluezirti,
eſthain
Grſifti

7706

—
—

Giiilhnc
uii

rttiienne

muiſfin
munni
rinki
meimd

Gedrrn
niglelann,

urpfds 11e

Pitnrighe
iatſcbin
ataimlan
echhingn
tcntitii
Ommkſiu⸗
noctct

tutni.cũ charitas ſit virtus theologica. cũ charitas

in illo btificari.ſed creature irrõnales nõ pñt in deo
btificari.̊ nõ pñt ex charitate diligi. ¶ Itẽ charitaſ
eſt vinculũ cõnexionis.ꝭ illa ſola ſunt nata ex chari
tate diligi qᷓ ꝑ charitatẽ pñt necti.talia autẽ nõ ſunt
niſi rõnalia. ⁊c. ¶ Itẽ nobilioꝛ eſt amoꝛ charitat
qᷓ; ſit amoꝛ ſocialis.ᷣ amoꝛ ſocialis nõ põt eẽ nec dʒ
niſi reſpectu rõnalium creaturaꝝ.̊ nec amoꝛ chari/
tatis. ¶ Itẽ illa ſola ſunt ex charitate diligẽda qͥꝛuzʒ
dilectio claudit᷑ ⁊ expᷣmit᷑ in duobꝰmãdatis charita
tis. dilectio irrõnalium nec includit᷑ nec expꝛimit᷑
in illis duobꝰmandatis.& videt᷑ ꝙ amoꝛ charitatis
8 ad creaturas irrõnales nõ habeat extẽdi. (R'.ad
pᷣdictoꝝ intelligentiã ẽ notãdũ ꝙ cũ aliqͥs actus dʒ
eſſe ex aliqᷓ virtute h̊ põt intelligi dupłr. Ano mõ ſi⸗/
cut a mouẽte ⁊ imꝑante.Alio mõ ſicut ab eliciẽte et

infoꝛmãte. Pꝛimo mõ põt dici ꝙ oia opa meritoꝛia

ſunt cx charitate.qꝛ charitas impat om̃e opꝰ bonũ.

Sicut ex charitate poſſũ ire ad ſctiñ iacobũ.⁊ ex cha

ritate leuare feſtucã de terra. Scdo mõ actus ille dẽ
eæẽ ex charitate quẽ hitus charitatis inſpicit foꝛmalr

⁊ directe.ſicut diligẽ deũ et ꝓximũ.quẽ nõ hʒ aia eli
cere mediãte alio hitu q; hitu charitatis. Scom hoc

intelligendũ ꝙ aliqͥd diligi ex charitate põt dupłr in
telligi. AUno mõ ex charitate imꝑante.⁊ ſic ↄcedi pᷣt
ꝙ irrõales creature ſũt diligẽde ex charitate. Sicut
em̃ charitas impat ⁊ mouct ad faciendũ ⁊ cognoſcẽ
dñ oia qᷓ ſpectant ad ſalutẽ nrãm ⁊ laudẽ diuinã.ſic
ttiã impat ad amãdũ. Añ qꝛ multe rõnales creatu
re date ſunt nobis in adiutoꝛiũ ad exercendũ opera

meritoꝛia. oꝛdinate ſunt etiã ad laudãdũ den. Hinc

eſt ꝙ, charitas qꝗᷓ eſt amatrix dei 7 Sun. impat tales
creaturas diligi.Alio mõ dẽ aliqͥ

eature irrõnales nõ ſint q̊ mõ dei capaces.qꝛ non
ſunt ad dei imaginẽ.p charitatẽ nõ põt eis exoptari
ſummũ bonũ.⁊ iõ charitas nõ deſcendit ad illa dili⸗
genda ſm ſuñ actũ ꝗpꝛiũ et foꝛmalẽ.⁊ ꝑ talia non
diligunt᷑ ex charitate eliciẽte. Et ſi tu qras ꝗᷓ virtus
elicit illũ actũ dilectõis q̊ͥ qͥs diligit creaturaſ inqᷓtũ
ſunt a deo ⁊ ad deũ.dðᷣm ꝙ bec ẽ cuiuſdã pietatis et
affectõis nalis. Sicut em̃ hõ diligit canẽ qdã pieta/
te nali.qꝛ videt eũ ſibi obedientẽ. ſic ⁊ ceteras alias
beſtias ⁊ irrõnales creaturas nalit᷑ ex qdazʒ pietate
innata diligit ⁊ fouet qᷓntũ eſt ex pᷣma ↄditione.Añ

Fm ꝙ hõ plus refoꝛmat᷑ ⁊ reducit᷑ ad ſtatũ innocen

„

tie. m h̊ magis ſibi mãſueſcet hmõi creature.⁊ ipʒ

circa eas maioꝛi pietate mouet᷑. Sicut de btõ fran/
(ciſco legit᷑ ꝙ erga hmõi creaturas mira pietatis te-/
neritudine affluebat.qꝛiã qͥdãmõ innocẽtiã recuꝑa
uerat. cuiꝰ rei ſignuʒ creature irrõnales eidẽ obtpa/
bãt. Et ſʒ hac diſtictõz pʒ rñſio ad qõcʒ.q;ꝛ vno mõ
crcature irrõnales ſunt ex charitate diligẽde.vicʒ ex
charitate impante. Alio vo mõ nõ. vicz. ex charita.
te eliciente. Scom hoc etiã ptʒ rñſio ad obiecta ad

vtraq; ꝑtẽ.qꝛ ꝓcedũt pſᷣm diuerſas vias ſicut intuen

Io ti apparet.Eſt ⁊ aliꝰhic modꝰdicẽdi pᷣdicto mõ non

–—

diligi ex charita/
te eliciẽte ⁊ infoꝛmãte.⁊ ſic diligit᷑ ex charitate illud
in qð cẽ foꝛmal ⁊ ꝓpꝛius actꝰipſi? charitatis.tale aũt
nõ ẽ niſi illud qð e ſummũ bonũ.vel cui ſůmũ bonũ
natũ ẽ aliqͥ mõ vniri ꝑ cognitionẽ ⁊ amoꝛẽ. Jõ cum

Zꝛius ſed potius ↄſonus.qꝙ aliqͥd diligi ex ebaritate
ppoe & tnpli. Qel ita e charitas faciat cirea ipſa di⸗

XXVII

WK

A. eu lectionẽ pon? affectionẽ finẽ. ⁊ ſic ſolů ded diligitur
faciat illi bono adherere et ipſo frui.nihil in mun/
do diligit niſi quod illo bono natum eſt frui et in

9

ex charitate. Alio mõ ita ꝙ charitas circa dilectum

ipm faciat ponẽ affectionẽ nõ tñ fineʒ.⁊ ſic diligitur

ꝓximꝰex charitate.qꝛ circa ꝓximũ affectu eharitat?
afficit᷑ optando ei ſummũ bonũ.nõ ꝓpt ipᷣm ꝓpter
deuz. Lercio mõ dẽ aliquid ex charitate diligi ta ꝙ;
charitas circa illud nõ ponit finẽ nec etiã afkeccione
intuitu ſui.ſʒ ſolũ rõne illiꝰ ꝓpt᷑ qd diligit. Et h̊ mõ
creature irrõnales in ꝗbus deus relucet diligunt᷑ ex

charitate. qꝛ deꝰ diligit᷑ in illis.p quẽ modũ quis dr

diligẽ canẽ amici ſui.nõ qꝛ afficiat᷑ circa canem ſpãli

affectione. ſʒ qꝛ afficit᷑ circa amicũ.Et huiꝰ ſignũ eſt

ꝙ affect? charitatis nõ alligat hominẽ creature irrõ⸗
nali ſᷣm ꝙ alligat ⁊ cõnectit hoieʒ ipſi xpᷣo vel etiaʒ

ipſi deo. Añ ſicut amoꝛ amicicie qͥ eſt in amicũ ſe ex/

tendit ad amici filiũ.ita ꝙ filiꝰamici amicꝰſit ⁊ dile

ctus.nõ aũt ſic ſe extẽdit adamici catulũ vt canis di

ligat᷑ ↄſimili affectu. Sic intelligẽdũ ꝙ charitas q̃ ẽ

amoꝛ dei ſe extẽdit ad illos qͥ ſunt nati eẽ eiꝰ filij per
grãm adoptõis.⁊ qꝛ creature irrõnales nõ ſt hmõi.

iõ ꝓpꝛic loquẽdo nõ ſunt nate ex charitate diligi.itx
qꝙ charitas circa illos ponat affectũ. vñ pᷣt charitas
in illis diligẽ deũ. Ita qdãmõ pᷣt cõcedi vt creature

diligant᷑ ex charitate licet ipꝛopꝛie.iõ nõ ſunt nume
rande int illas qᷓ ex charitate ꝓpꝛie diligunt᷑.ſicut rõö
nes ad hãc ꝑtẽ inducte oñdũt ⁊ ↄcedũt. ¶ Ad illud i ?
qð pᷣmo obĩ in ↄꝛiũ ꝙ deus diligit creaturas irrõ/

nales. dm ꝙ deũ creaturas irrõnales diligẽ eſt eas
ↄſeruare in eſſe nãe.Sʒ aliqͥd diligẽ ex cbaritate kc
eſt ſummũ bonnʒ ei optare.⁊ iõ plus cõnotat᷑ cũ dr

aliqͥd ex charitate diligendũ.et aliqͥd eẽ deo dilectũ.

Et ideo nõ ſequit᷑ ꝙ ſi de eas diligat.qꝙ ex cbaritate
amande ſint. Et ſi tu obijcias ꝙ charitas ↄfoꝛmat
volũtatẽ nrãm volũtati diuine.ddm ꝙ hoc nõ ẽ veꝝ

pᷣ̈mo et per ſe reſpectu oim oꝑm et quorũcunq; ob/

iectoꝝ.ſᷣ reſpectu eoꝝ q̃ bñt expᷣſſa ſilitudinẽ.⁊ qui/

bus vult de? dare ſeipᷣm. Mã charitas q̃ᷓ ex charitate

diligit oibus optat den. Et h̊ eſt qd dicit btũs Aug.
et hr diſ.pᷣcedęẽti.ſic nos inuicẽ diligamꝰ.vt qtũ poſ⸗
ſumꝰad babendũ in nobis deũ ex dilectõe attraha/
mus.(¶¶ Ad illud qð obr ꝙ creature rõnales diligũ/
tur ex charitate ꝓpt᷑ aſſimilationẽ ad deũ.dᷣm ꝙ nõ
qcunq; aſſimilatio ad deũ facit aliqd ex charitate di
ligibile.ſ illa q̃ facit dei capacẽ.⁊ h̊ eſt ſititudo ima/

ginis. Aia em̃ iõ eſt imago dei.qꝛ eiꝰcapax ⁊ ꝑpticeps

eſſe põt. Charitas em̃ optat illud ſũmũ bonũ hr̃i ab
eo quẽ diligit.ad illud eñ declinat tanqꝙᷓ ad ſuũ pᷣn/
cipale obiectũ.Et qm̃ ſilitudo veſtigij nõ facit crea/

turã ipſiꝰdei eſſe capacẽ ꝑ cognitionẽ ⁊ amoꝛẽ.hinc
eſt ꝙ nõ ſequit᷑ ꝙ ſi in creaturis irrõnalibꝰ repiatur
gliqᷓ veſtigij ſilitudo. ꝙ;

ꝓpter hoc extendat᷑ ad ipſas

charitatis dilectio.

inq̃ntũ ẽ finis.ᷣ etiã inqntũ eſt pꝛincipiũ rerũ.Et qꝛ
deus ẽ pᷣncipiũ immediatũ tã reſpectu irrõnaliuʒ qꝗʒ
rõnalium.iõ vtroq; reſpectu in deũ credit ⁊ im cõ⸗
templat᷑.Charitas aũt reſpicit deũ ſub rõne finis et
ſub röne boni.Et qꝛ creature rõnales ⁊ irrõnales m̃

eodẽ mõ bñt tendẽ in ipᷣm ſummuʒ finẽ.qꝛ rõnales
imediate. irrõnales vo mediate.hinc ẽ ꝙ nõ ſequi⸗

tur ꝙ dilectio charitatis ad has ⁊ ad illas ſe babeat

vnifoꝛmiter. ¶ Ad illud qð obijcitur ꝙ virtus ⁊ vi/ 1 4

cium habent eſſe circa idẽ. dom illug argumentũ

☚

2

Ag illud qð obr̃ ꝙ fides ita 1 3
credit deũ creatoꝛẽ irrnaliũ ⁊c.dom qꝙ; nõ eſt ſile de
fide ⁊ charitate. Mã fides nõ tm̃ eſt circa iß̃m deum

duplr peccat. pꝛimo.qꝛ quis virtus ⁊ vici habeani
eſſe circa idẽ ſubiectũ.plura tñ exigunt᷑ ad virtuteʒ
qᷓ ad viciũ. õ ſi circa aliqͥd põt ↄſiſtere viciuʒ.non
pt᷑ boc ſequit᷑ ꝙ et virtus.Aliꝰetiã defectꝰẽ.qꝛ licet
charitas ſit mot? et amoꝛ ſpãlis.nõ tñ opoꝛtet ꝙ cir
ca idẽ ↄſiſtat charitas circa qð cõſiſtit qdᷣlibet ſpãle
viciũ. Uñ qᷓ;uis cupiditas cõſiſtat circa bona tꝑalia.
nõ opoꝛtet ꝙ circa illa ſit virtus charitatis.vᷣ ſufficit
ꝙ ſit virtꝰlargitatis.Et iõ nõ opoꝛtet hmõi tꝑalia ex
charitate amari.ſʒ ex largitate retineri et diſpenſari.

15 qui iuxta eoꝝ valoꝛẽ venit eadẽ appᷣcian. ¶ Ad illð

qd obꝛ de eo q diligit tꝑalia vt ꝑ illa deo ſerniat.iam
pʒ rñſio ꝑ ea qᷓ dicta ſunt.qꝛ ille motus tũc ẽ merito
rius.nõ qꝛ ſit a charitate eliciẽte.ſʒ qꝛ eſt a charitate
imꝑante.ſicut ire ad ſctmĩ Jatobũ vel facẽ qdᷣcunq;
aliud opus in dei obſequin. Pꝛeterea cum qͥs diligit
tꝑalia ad ſeruiendũ deo. affectio ſua verſat᷑ circa euʒ
cui vult ſeruire ſicut pᷣus tactũ ẽ.Et iõ ex hoc nõ põt
concludi ꝙ talia diligunt᷑ ex charitate niſi valde ex/
tenſo noie. Mã ꝗpꝛie nihil ex charitatc diligit᷑ circa
qd charitas nõ ponit affectũ ſpalem.
— Queſtio. ij§. b
¶ Atrũ ex charitate diligendi ſint demones. Et e ſic
videt᷑.Leuit᷑.xix.dilige ꝓximũ tuũ ſicut teipᷣm.glo.
Pꝛoximꝰnõ ꝓpꝛietate ſanguinis intelligẽdus ẽ.ſed
ſocietate rõnis.ſʒ demones ſunt rõnales.ꝙ̊ demoneſ
ſunt ꝓximi nr᷑i.ſi g ꝓximi ex charitate diligendi ſũt.
vigdet᷑ ꝙ et demonces. ¶ Itẽ rõ diligendi ꝓximi ẽ.qꝛ
eſt ad dei imaginẽ.ſed bac ẽ in demonibꝰ repire. cũ
ĩ eis reꝑiat᷑ rõ diligẽdi.videt᷑ ꝙ eos debeamꝰex cba/
ritate diligere. ¶ Itẽ angeli anteqᷓᷓ peccarẽt ex chari
tate diligendi erat. ꝓpt᷑ ea qᷓ̃ habebat in ſe.ſʒ dyoni/
ſius dicit ꝙ demones hñt ſibi data integra et ſplen-
didimmma ſi tũc ex charitate diligendi erãt ꝓpter ea
q̃ tũc habebãt.pari rõe videt᷑ ꝙ nüc debeamꝰ eos ex
charitate diligere. ¶ Itẽ er charitate debem? dilige⸗
re q̃cunq; faciũt ad cumulũ nr̃i meriti.ſʒ demones
nos tẽptantes et vexãtes faciũt ad nr̃i meriti cumu
lum. videt᷑ ꝙ ex charitate diligendi ſint. ¶ Itẽ ex
charitate diligendũ ẽ om̃e qð facit ad dei honoꝛem.
⁊ decoꝛẽ diuine iuſticie. ſʒ demones de celo eiecti ⁊ ꝑe
nis ſubiecti faciũt ad manifeſtationẽ diuine iuſticie.
videt᷑ ꝙ ex charitate ſint diligendi. Pꝛeterea ſic ꝓ/
batur.qꝛ charitas diligit beatitudiuẽ ⁊ appetit bea/
tificari i deo.iõ diligit om̃e illð qdð ẽ ad btitudinẽ oꝛ
dinatũ.g pari rõne cũ charitas diligat dei honoꝛẽ et
laudẽ.diligit om̃e illud qð facit ad amplificationeʒ
laudis diuine. Minoꝛ eſt maifeſta ꝑ ſe.¶ Sed õ.in
mãdato dilectionis pximi pᷣcipit᷑ vt bõ diligat ꝓxi/
mum ſicut ſeipᷣm.qð exponẽs Aug.dicit.ſicut teipᷣʒ
i.ad qð teipᷣm. Mos aũt ipſos debemus diligere ad
ſummi boni ꝑticipationẽ. Si ̊ demones ad bãc nõ
pit puenire. videt᷑ ꝙ nõ ſint diligẽdi ex charitate.
¶ Itẽ ſuꝑ illud.x.luce. Quis tibi videt᷑ ꝓrimꝰ eſſe.
Gloſa.ꝓximꝰẽ cui impendit᷑ vel qͥ impendit miſeri⸗
coꝛdia.ſʒ demones nõ ſunt tales. no ſunt diligẽdi
ex charitate. ¶ Ite Aug.viij.de trini. qui diligit ho/
mines.vel qꝛ iuſti ſunt.vel qꝛ vt iuſti ſint amare dʒ.
ſed demones nõ ſunt iuſti nec pñt eſſe iuſti.g nõ ſũt
ex charitate amãdi. ¶ Itẽ curia celeſtis dmoncs ñ
diligit.qͥn potius odit ⁊ deteſtat᷑. ſi in eis eſt chari⸗/
tas maxite pfecta.⁊ tanto ꝑfectioꝛ ẽ in via q̃ᷓnto con/
foꝛmioꝛ ẽ illis qͥ ſunt in ma.videt᷑ ꝙ nulla charitaſ
ſe ad demonũ dilectionẽ extẽdẽ debeat.¶ Itẽ nihil

III

eſt charitatis vinculo amplectendũ qð eſt ꝑpetualit
ſeꝑpatũ ab bis qͥ charitate ligant᷑.ſʒ demones a mem
bꝛis xpᷣi ſunt ſempiternalit᷑ ſeꝑati.Sgᷓ nullo mõ ſunt
charitate diligendi.
ex charitate nõ ſunt diligẽda elicitiuc.qꝛ nõ ſunt oꝛ/
dinata ad illiꝰ ſummi boni aſſecutionẽ.qð ſuis dile/
ctis charitas optat.ſic demoncs qꝛ ſunt obſtinati in
malicia.etiã ſunt ĩpoſſibiles effecti ad pueniẽdũ ad
btitudinẽ eternã.diligendi nõ ſunt ex charitate elici
tiuc. Charitas aũt nullos facit diligere elicitiue niſi
eos q̊s optat ad ſummã btitudinẽ ꝑuenire.Nullos
aũt optat puenire ad illaʒ ſempiternã btitudinẽ ( cũ
moueat᷑ diſcrete ⁊ rõnabilit᷑)niſi eos qͥ ſunt habiles
ad ꝑueniendũ.⁊ ſᷣm oꝛdinẽ nature.⁊ ſᷣm oꝛdinẽ di/
uinc iuſticie. OQm̃ g demones et ſi ſint apti nati per
nam felicitari ⁊ in deo btificari.qꝛ tñ diuina iuſticia
repugnat ꝑ quã ſunt dãnati ad ꝑpetuã miſeriã.binc
eſt ꝙ charitas ſummũ bonũ eiſdẽ nõ optat. Jõ con/
cedendũ ẽ ꝙ demones nõ ſunt er charitate diligẽdi.

Eodẽ etiã mõ dm ẽ de dãnatis ſᷣm ꝙ ex charitate

diligere accipit᷑ ꝓpꝛie.Si vo ex charitate diligere ac
cipit᷑ large.ꝓut actus diligẽdi ẽ ex charitate inꝑan/
te.ſic demones q̊dãmõ ſunt diligẽdi.⁊ qͥdãmõ odi/
endi. Rõne culpe ſunt odiẽdi in q̃ ſunt deo diſſimi/
les.diligẽdi rõne nãe. Imago em̃ ſũmi regis ſᷣm ſuã
nam ↄſiderata.qntũ de ſe pulcra ẽ ⁊ foꝛmoſa.⁊ nali
affectu amabilis a ↄſimili na. Aerũtñ qꝛ bñs chari/
tatẽ multũ deteſtat᷑ eoꝝ culpã.et culpa eoꝝ totalit᷑
et inſeꝑabilit᷑ poſſidet eoꝝ nãm.hinc eſt ꝙ charitas
nihil magis mouet affectũ nalẽ ad diligendũ creatu
ras irrõnales qᷓ; ad diligendũ demones.Cõcedende
ſunt g& rönes oñgẽtes ꝙ demones nõ ſunt ex chari⸗

tate diligendi.¶ Ad illud qð obꝛ in Zꝛiũ ꝙ ꝓximus 1 7

eſt qͥ cõicat in rõne.ddm ꝙ cõicare in rõe eſt duplr.
vel ᷣm ipius nãm purã rõnis.vel ſᷣm oꝛdiuẽ vel ha
bilitatẽ ipſiꝰad grãm. Dico g ꝙ. pximitas ſᷣm rõnis
nãm nõ ẽ ſufficiẽs ad hoc ꝙ aliqͥs dicat᷑ eſſe ꝓximꝰ
reſpectu actus diligẽdi.dilectio em̃ gratuita reſpicit
2dinationẽ ad gram. Et qm̃ demonces bac ꝓximi/
tate carẽt.qꝛ redditi ſunt ad gram ipoſſibiles.iõ ſub
rõne ꝓximoꝝ nõ ↄtinent᷑.Et iõ ex illa rõne nõ ſeq̃t
qy diligendi ſint ex charitate.
imago eſt ratio diligendi in creatura.dᷣm qꝙ imago
nõ ẽ ſufficiens rõ diligendi niſi inq;tum cſt oꝛdinata
ad grãm et gloꝛiã ad quã oꝛdinat charitas.Et qꝛ Rᷣ
mõ nõ cſt in demonibꝰ.imo oino inoꝛdinata.iõ non

cogit illa rõ. CAd illud qð obẽ ꝙ angeli anteqᷓ; pec i9

carent erant ex charitate viligendi.dðm ꝙ boc erat
qꝛ tũc habilitatẽ ⁊ ydoneitatẽ bẽbãt ad aſſequendũ
gloꝛia.ſed nõ bãc habuerũt ante lapſũ.et iõ nõ ſunt
nunc ſicut tũc ex charitate diligẽdi.Et ſi tu obijcias
qꝙ hñt ſibi data integra ⁊ ſplẽdidiſſima.dom ꝙ illð
dicit᷑ q;tũ ad potentias reſpectu naliũ oꝑationũ.nõ
añt qꝙtũ ad habilitates earundẽ reſpectu gratuitaꝝ
Inhabiles em̃ effecti ſunt ad bene faciẽdũ.tales em̃
babilitates coꝛrũpunt᷑ per peccatũ ſᷣm ꝙ vult Au/
guſtinus.⁊ in ſcdo libꝛo fuit oſtenſum. q illud
qd obijcit᷑ ꝙ quicquid facit ad cumulũ noſtri mcri/

ti eſt ex charitate diligendum.dicendũ ꝙ hoc poteſt

eſſe dupliciter. Ael ᷣm pꝛincipalem intentionem.
vel per occaſionem. Muis enim pꝛedicta pꝛopo/

ſitio veritatem poſſit habere de eo quod facit ad

cumuluʒ noſtri meriti pᷣm pꝛincipalem intentionẽ

et pꝛimaniam oꝛdinationem¶ De eo tamen quod

R. dom ꝙ ſicut irrõnabilia ¶6

Msihi
Ad illud qð obẽ ꝙ 18 Lat
bitt
Wohen

Ad illud 20

dc
woeſe
fociat
Nett pn
Neſtitw
1) 1nts
ſtoob
ſeck
tbuoan
poſton
lückag
Aoloud⸗
nunicot
ſtnenin
Euone
ſectcrch
ſictnd⸗

Nainatiüi

Mplcta
goltkin
hy
ltedllci⸗
Kddlg
Lingene
ncie

Grnen

kird
Wer
ſwbihg⸗
toer
lgrch
fndlie
ſtpnce
tetiſe
ſuſinrz
ſpepe⸗
(y
eg

chgrit

—
= *

Mmmnihinge,
igfinttis
rifnactig⸗
ciinn
iginmniiin
gminin
öeßen
chnedit
sfngatn
cutmtügt
chtne
äſhnedwdn
ßſümingsfti
1etfornonnd
laiti ebiet
r ahrenni
hurcctqes
Adigencioe
mones Cöeein
Gtöſuner
güin ügſ
enniect
lisduid
nenuhl

in oſhienh

11

öclnüniet.

(Müpe
uaNN

sturcett

uemuhiß
anni
P nien
nocwwen
züufu⸗

1 Ntn⸗

facit ad cumulũ noſtri meriti ꝑ occaſionẽ nõ opoꝛtʒ⸗

brabere verita tẽ.qꝛ ex multis malis ⁊ petis deus vin
iuſtis elicit bona.⁊ hoc mõ demones faciũt ad noſtri

meriti ꝓmotionẽ.qꝛ dũ intendunt nos puertere ad
petm̃.vᷣtute diuina coꝝ exercitiũ ↄuertit᷑ viris iuſtis
⁊ ſanctis ad meriti additamentũ.¶ Ad illud qdð vl/

timo obẽ ꝙ oẽ quod facit ad dei honoꝛẽ ⁊ decoꝛẽ iu/

ſticie eſt diligẽdũ ex charitate.ddm ꝙ ſicut ex pᷣcedẽ/
tibus patet.ſi ꝓpꝛie accipiat᷑ diligere ex charitate.ꝓ/
poſitio nõ babet veritatẽ.Et ſi tu obijcias.qð oꝛdia/
tũ eſt ad beatitudinẽ eſt diligendũ ex charitate.& ſitr
ad laudẽ oꝛdinatũ.dm ꝙ dupliciter eſt aliqͥd oꝛdi/
natũ ad beatitudinẽ.Aut qꝛ ipᷣm de ſe eſt oꝛdinatuʒ
vt pueniat ad beatitudinẽ.Aut qꝛ ꝑ ibõm oꝛdinatuʒ

eſt ꝑuenire. Et qð pᷣmo mõ oꝛdinatũ eſt ad btitudi/

22²

nẽ eſt ex charitate diligendũ.OQð ſcdðᷣo modo oꝛdina
tũ eſt nõ opoꝛtet diligi ex charitate accipiendo ꝓpꝛie
oꝛdinatũ.Siliter aliqd oꝛdinatũ ad laudẽ dei põt eẽ

dupliciter. Aut qꝛ ip̃ᷣm laudat ⁊ magnificat deũ. aut

gloꝛiat᷑ in laude dei.Aut qꝛ ẽ materia laudis diuic.

Et qð pᷣmo mõ oꝛdinatũ eſt ad dei laudem ex chari/

tate diligẽdũ eſt.qð vᷣo ſcdo mõ oꝛdinatũ ẽ nõ oꝑxoꝛ/

tet eꝙ diligat᷑ ex caritate.niſi dicat᷑ diligi ex charita/
te imꝑante.Charitas em̃ imꝑat hoi vt velit eſſe om/
ne illud in vniuerſo qdð excitat virũ iuſtũ ad laudan⸗/
dũ ⁊ magnificandũ deũ ſuũ. .

. ¶ Utrũ ex charitate ſint diligendi mali hoĩes:Et q; ſic

vfr. Mat.v. Diligite inimicos vr̃os ⁊c.ſed qͥ odit iu

ſtos abſq; dubio eſt iniquus ⁊ malus.& ſi talis eſt di

—

ligendus ex charitate iuxta madati es ali bo⸗

mines ex charitate diligendi ſnnt.

J

ſtinati diligendi ſunt ex charitate.ſᷣ multi qͥ ſunt ma

li ſunt pꝛedeſtinati.& aliqui mali ex charitate diligẽ

di ſunt. neſcimꝰqͥ ſunt pꝛedeſtinati qͥ pᷣſciti dum in
via ſunt. om̃s mali ſũt ex charitate diligẽdi. ¶ Ite
oẽs ꝓ qͥbus eſt oꝛãdũ ſũt ex charitate diligẽdi.ᷣ oꝛã/

dũ eſt ꝓ pctõꝛibꝰ. g tales ſunt ex charitate diligendi

Etẽ pfectiſſima chanitas fuit in xpo.b xps cũ eſfe.

mus iniuſti ⁊ pctõꝛes dilexit nos.ſi &̊ ois amoꝛ rectꝰ
dʒʒ charitatẽ xpᷣi imitari.tũc vr ꝙ pctõꝛes ⁊ impij ex
charitate ſint diligendi.¶ Sed õ.in pʒ. Monne qui

oderũt te dñe oderã.⁊ ſuꝑ ini.tuos tab.ſᷣ᷑ om̃es viri

iniuſti deñ offendũt ⁊ ipᷣi deo iniuriant᷑.ᷓ om̃s pctõ/
res odiendi ſunt.nõ g ex charitate diligendi.(¶ Itez

charitas facit voluntatẽ noſtram ↄfoꝛmẽ voluntati

diuine. Raroter z utteſſti ſunt odibiles deo m illud
Ec.i. lio bʒ pe
miabiles ſunt deo impiꝰ⁊ i

diligendi. ¶ Itẽ in Zrijs ſeqͥt᷑ ↄſequentia.ſicut ſe hʒ

bonitas ad dilectionẽ.ſic malicia ad odiñ.ſ̃ hec eſt ꝑ

ſe vera.boni ſunt diligendi.ꝗ̊ ⁊ H mali odiẽdi.ſᷣ odiẽ

dũ ac Zligenan Saudl nõ ſunt ex charitate dili /

tẽ charitas eſt vinculũ vnitatis.& illi ſoli

di.
Pncer Varckatewiigendig ſunt de vnitate coꝛpis

myſtici. mali nõ ſunt de vnitate coꝛꝑis myſtici. ñ
ſunt er charitate diligendi.i¶ Nꝛddm ꝙ de malis bo
mibꝰ dupliciter ↄtingit loqͥ. ⁊ dupliciter etiã ↄuenit

eos cõſiderare.vel inqᷓtũ ſunt boĩes.vel etiã inqtuʒ
ſunt mali. Siue inqtuʒ babent in ſe rõnẽ diuie ima

carent pꝑfcctione diuinc ſilitudinis. Si pᷣmo mõ oↄſi/
deremus hoĩes malos inq;tũ vicʒ ſunt hoics ad dei

ltiſſimꝰ odio bʒ pctõꝛes.Et ſapᷣ. xiiij. Ab/⸗
niabile impiꝰ⁊ impietas eiꝰ. vr ꝙ; ᷣm
legẽ charitatis mali ſint odiendi. non & ex charitate

XXVII

ſmaginẽ ſᷣm quã ſunt capaces beatitudis.ſic ex cba/⸗
ritate diligendi ſunt. ꝓ eo ꝙ liberalitas charitatis ⁊
eius amplitudo om̃s recolligit qͥ ad illã ſũmã beati⸗
tudinẽ hñt ydoneitatẽ. Si vo ↄſideremꝰ hoies ma/
los ſᷣm ꝙ mali ſunt ⁊ pꝛiuati pfectione diuine ſimi/
litudinis.ſic potius ſunt deteſtandi qᷓ; diligendi. ſic
ijdem bomines odiendi ſunt ⁊ diligendi. odiendi qͥ
dẽ rõne inoꝛdinationis culpe.diligendi vo rõne oꝛ⸗
dinabilitatis uature.q̃ poffibilis eſt ad pfectionem
gratie. Hoc eſt quod dicit Greg in quadã omet. Oꝛ
⁊ ſi indignationem debemꝰvicijs.cõpaſſionẽ tñ debe
mus nature.Et yſido.in li.de virtutibꝰ. Lotũ chꝛi/⸗
ſtum nõ diligit qͥ hoĩem odit.bonũ eſt nõ odire na/
turam ſᷣ culpam.licʒ g̊ maloꝝ culpã odiamus.ipos
tñ diligere debemus. Et ſic attẽdẽdũ eſt q licet malo
rũ hoim malicia ſit deteſtanda.ipᷣi tũ mali hoies in/
quantũ ſunt ad beatitudinẽ oꝛdinati ſunt ex charita
te diligengi. vnde ⁊ rõnes q̃ ad hoc inducunt᷑ conce
di pñt. ¶ Ad illud ;̊ qd pᷣmo obẽ ꝙ ꝓphᷣa odio halbe 24
bat odientes.dm ꝙ ꝓphᷣa nõ odiebat naturã ſ eo/
rũ culpam.pter qð ſubiunxit.ꝑfecto odio oderã il/

los. vt nec ꝗpter vicia boies odiatis. nec ꝓpter homi
nes vicia diligatis.¶ Av illud quod obꝛ ꝙ deꝰ odit 2 5

pctõꝛes iã patet reſpõſio.qꝛ deus non odit eos rõne

nature ſ̃ rõe vicij. Licet em̃ rõe vicij puniãt᷑ a diuia

iuſticia. rõne tñ nꝗe ad tonũ oꝛdinate fouent᷑⁊ attra
hunt᷑ a diuina miſericoꝛdia.ſm illud qd dici᷑ Ro/
ma.v. Cõmencdat deus charitatẽ ſuã in nobis.qꝛ cuʒ
adbuc pctõꝛes eſſemus xpᷣs ꝓ nobig moꝛtuꝰ eſt. ſic
em̃ mundum xeus dilexit( vt dꝛ Joh.iij.) vt filiũ ſu

um ⁊c.¶ Ad illud qdð obẽ ꝙ ſi oppoſitũ in oppoſito 2

⁊. ꝓoſitũ in ꝓpoſito.ddm ꝙ illud habet veritatẽ in/
telligẽdo ꝑ ſe.⁊ iõ in rõne illa eſt duplex defectꝰ. Pꝛi
mũ.qꝛ boni hoics ſunt diligendi nõ ſolũ qꝛ boni.ſed
etiam qꝛ ad bonum oꝛdinati.ſiue nõ ſolum qꝛ boni
in actu.ſed etiã qꝛ boni in aptitudine ⁊ habilitate.⁊

idco nõ ſequit᷑ ꝙ mali ſunt odiẽdi qꝛ mali.qꝛ ⁊ ſi nõ

ſint boni in actu.ſunt tñ boni in aptiltudine ⁊ habili

tate. Pꝛeterea eſto ꝙ boc ſit verũ ꝙ boni inq;tũ bo/⸗

ni ſint diligendi. ex boc tñ nõ ſeqͥt᷑ ꝙ mali inqtũ ma
li ſint odiendi.Et hoc quidẽ verũ eſt.ſ̊ ex hoc vlteriꝰ

nõ eſt inferendũ ꝙ mali hoies nõ ſint diligẽdi.qꝛ qᷓ;

uis in eis ſit malicia culpe ꝗᷓ eſt rõ odiendi. eſt tamẽ
in eis bonitas nature qꝗᷓ eſt rõ diligendi. ¶ Ad illud 27
quod obẽ ꝙ charitas eſt vinculum vnitatis.ddin
vinculũ dilectõnis licet reſpiciat duo extrema.vnũ
tñ illoꝝ reſpicit ſicut ſubiectũ.alterũ aũt ſicut termi
nũ.nec opoꝛtet ꝙ vtrũq; reſpiciat ſicut ſubiectũ.niſi
vbi repit᷑ ꝑfecta rõ vnionis.Qm̃ ergo babẽs chari/⸗
tatẽ eſt de vnitaie coꝛpis.alius actu nõ hñs charita/
tatem põt eẽ de vnitate coꝛpis illius q;uis charitas
nõ ſit in actu. hinc ẽ ꝙ charitas põt eſſe in vno reſpe
ctu alterius. ꝓ eo ꝙ vinculũ amicicie ad ſui eẽ nõ ne
ceſſario exigit extremoꝝ mutuã ↄinctionẽ.miti em̃
diligunt q nõ diligunt᷑. AUñ ꝙ charitas ſit vinculum
vnionis nõ opoꝛtet ꝙ ponat vtrũq; extremoꝝ in a
ctu vniendi.ſed ſufficit ꝙ ponat vnũ in actu.ſiſubm
in q̊ͥ eſt.reliquũ vᷣo in habitu.ſ.obiectum.ſicut ſcien/

tia ponit ſcientẽ in aetu.ſcibile vᷣo ponit in babitu.

Queſtio.iiij.

ini 70 . ¶ Atrã ex charitate diligenda ſint coꝛpa noſtra? &t q;
ginis ſᷣm quã ſunt capaces beatitudinis.vel inqtuʒ 4

nõ vr̃ Joh.xij. Qui amat aiazʒ ſuã ꝑdet eã.ſed oↄſtat

waia nõ ſtat ibi niſi p vita carnali .S ſi vita carnał
in hoc mũdo eſt diendaepf W odiacſa u d no

ſtra. nõ ẽ cx charitate diligẽda. ¶ Itẽ nibil ercha⸗
fitate diligendũ qð impedit hominẽ ad aſſecutionẽ
beatitudiniſ.ſᷣ caro noſtra eſt hmõi.qꝛ caro cõcupi/
ſcit aduerſus ſpũm.ſᷣm ꝙ dicit᷑ SGal.v.Et ad Roma
nos.vij. Inuenio in mẽbꝛis meis qð legi repugnet
⁊c.Si coꝛꝑa noſtra impediunt nos a beatitudine
aſſequenda. vr̃ q; ñ ſint ex charitate diligẽda. ¶ Itẽ
chanitas nũqᷓ; excidit. vr qꝙ illa ex charitate ſũt di/
ligenda qꝗᷓ nunqᷓ; excidũt.ſᷣ coꝛꝑa noſtra coꝛrumpen
tur. ex charitate nõ ſunt diligẽda.¶ Itẽ rõ imagi/
nis ſiue expꝛeſſa aſſimilatio ad deũ eſt id qð facit cre
aturã rõnalẽ ex charitate diligi. ſicut in pᷣcedentibꝰ
patet.ſed in coꝛpe cõicamꝰcũ bꝛutis.nec pfectõ ima
ginis reꝑit᷑ in nobis ex ꝑte coꝛpis noſtri.ꝗ̊ vr̃ ꝙ coꝛ/
poꝛa nr̃a nõ ſint ex charitate diligẽda ſicut nec bru/
ta aialia. Sea 3. Ephe. v. Airi debent diligere vx
oꝛes ſuas ſicut coꝛpa ſua.ſi & hoꝛtat᷑ apls ad diligẽ/
das vxoꝛes cx charitate.cũ ſir diligende ſint vt coꝛ/
poꝛa nr̃a.vr ꝙ coꝛpꝑa noſtra ſint ex charitate diligẽ/
da. ¶ Itẽ aug. dicit in li.de doct.xpᷣiana.Quatuoꝛ ſt

diligenda.et tribus pᷣmiſſis ſubdit᷑ quartũ qð infra

nos eſt. ſ. coꝛpus noſtrũ.Si &̊ aug.enumcrat ibi dili
genda ex charitate pꝛeciſe ⁊ ꝓpꝛie.vr̃ ꝙ coꝛpa noſtꝛa
ſint diligenda ex charitate. ¶ Itẽ omẽ beatificabile.
ex charitate eſt diligibile.ẽ̊ coꝛpus noſtrũ cũ aia cõi/
cat in participatione felicitatis.g ſiliter cõicare debz
in dilectione charitatis. ¶ Itẽ in oꝛdine charitatis
cõſanguinei pᷣmittendi ſunt cxtraneis ᷣm ambꝛo. ſᷣ
cõſanguinitas nõ eſt niſi ex ꝑte coꝛpoꝝ.ſi g G̊ cõditõ
reddit hoĩes magis amabiles.vr̃ ꝙ coꝛꝑa nr̃a inter
28ea cõnumerent᷑ qᷓ ſunt ex charitate diligẽda ¶ R.
doõm ꝙ cum charitas ſit pondus inclinãs ad ſũmũ
bonũ ⁊ ꝑfectã beatitudinẽ.oẽ illud facit diligere qð
eſt beatu vel beatificabile. Om g ↄtingit aliqᷣd eẽ be
atũ tripliciter.ſ.ꝑ eẽntiã.⁊ ꝑ pꝛimã influẽtiã.⁊ ꝑ q̃n/
dã redundantia.hinc eſt ꝙ oia iſta ex charitate ſunt
diligenda m pꝛius ⁊ poſteriꝰ.pᷣm maius ⁊ minus.
Beatũ aũñt ꝑ cẽntiã eſt ſolus deꝰ. Btm̃ ꝑ pᷣmã influ
entiã eſt rõnalis ſpũs. Beatũ deniq; p quãdã redũ/
dantiã eſt coꝛpus hũanũ in qð gaudiũ gloꝛie redun
dat p ↄiunctionẽ ſui ad aiaʒ. Minc eſt ꝙ charitas ñ

ſolum facit nos diligere deũ ⁊ rationalẽ ſpũm ſᷣ etiã

coꝛpꝰnr̃m. Cõcedendũ eſt igit᷑ ſicut ꝓbatũ eſt.ꝙ coꝛ
po nfa diligenda ſunt ex charitate. cõcedende ſũt
2 (ctiã rões ad hanc pꝑtẽ inducte.¶ Ad id qð obꝛ ꝙ de
us bhoꝛtat᷑ nos in euãgelio ad vitã carnalẽ odiendã

Hõm ꝙ in coꝛꝑe nr̃o eſt vicioſitas ↄcupie.et boni -

tas nature. Et qꝛ vicioſitas ↄcupiſcentie iclinat ad

malũ iõ eſt odiẽda.⁊ ſi qͥs eã diligit odit aĩam ſuaʒ3.

qꝛ vᷣo bonitas nature oꝛdinata eſt ad ſummũ bonũ
q̃dãmõ cõparticipãdũ iõ eſt diligẽda.Cũ g dñs hoꝛ/
tat᷑ ad odiendã aiam nrãm ſiue vitã carnalẽ.dð.qꝙ
beoc nõ cõcludit ꝙ coꝛꝑa nr̃a nõ ſint diligenda q;tuʒ
zo ad bonitatẽ nãe.S qtũ ad vicioſitatẽ ↄcupie.Et p
ptʒ rño ad rõnẽ ſequentẽ.qꝛ caro nõ repugnat ſpũi.
nec impedit ab afſequẽda beatitudine ꝓpt᷑ ↄditionẽ
51 nature.ſy ꝓpter vicioſitatẽ ocupie ↄtracte.

punt᷑.cũ charitas nunqᷓ excidat.ddm ꝙ q;uis coꝛpꝰ
noſtrũ ſit coꝛruptibile ad tpᷣs ⁊ m pñtẽ ſtatũ. eſt tñ

ad ppetuã incoꝛruptionẽ oꝛdinatũ. Vñ quig nunc

ſemiet᷑ in coꝛruptiõe.reſurget tñ in incoꝛruptõe.⁊ ſõ
Fyuis coꝛpus ſit coꝛruptibile q;tũ ad lapſe nae infir-

mitatẽnõ ſequit᷑ ꝙ no ſit diligibile ex charitate tũ

6

racte. CAd ü-
lud qð obr ꝙ nõ dehẽt diligi ex charitate ea q̃ coꝛrũ

m

ad nec̃itatẽ nãe.m quã oꝛdinatũ eſt ad ppetnã in⸗
coꝛruptionẽ.¶ Ad illud qð obꝛ ꝙ rõ imaginis ⁊ ex/ʒ2
pꝛeſſa aſſilatio qᷓ facit creaturã rõnalẽ diligi ex chari
tate nõ inuenit᷑ in coꝛꝑe.dom ꝙ veꝝ eſt ꝑ ſe loquen
do ꝙ rõ imaginis ſic facit.licet aũt coꝛpꝰhũanũ non
ſit ad dei imaginẽ ꝑ ſe.eſt tñ vnitũ aie qᷓ eſt ad imagi
nẽ vnita in vnitate nature.⁊ rõne illiꝰ eſt beatitudi
nis ↄparticipabile. ⁊ ſicut eſt btitudinis ↄparticipa
bile. ita ⁊ diligendũ ex charitate. ea vicʒ rõne qua eſt
aie rationali vnitũ.et hoc eſt ꝓpꝛiũ coꝛꝑis hũani re-
ſpectu cuiuſlibet alterius coꝛpis.ꝓpterea nõ eſt ſimi
le de alijs coꝛꝑibus irrõnabilidus.

. Queſtio.c. e
trã ex charitate ſint diligenda dona gratuita: Et
ꝙ ſic vf.pꝛimo ꝑ aug.in li.de tri. Qui diligit pximũ
ipam pᷣcipue dilectionẽ diligat. ſi ꝓximum diligit
ex charitate.dilectionẽ diligit ex charitate.ſ dilectio
qua diligit ꝓximũ eſt donũ gratuitũ.& dona gratuita
ſunt ex charitate diligenda. ¶ Itẽ oẽ qd oꝛdinat ad
beatitunẽ ⁊ ad eã ꝑducit eſt diligẽdũ ex charitate.ſʒ
dona gratuita ſunt hmõi.g vꝛ ꝙ ex charitate diligen
da ſint. ¶ Itẽ ↄſtans eſt ꝙ cona ſpũalia ſunt aman
da ⁊ a deo petenda.⁊ qͥ illa diligit diligẽdo meret᷑.ſi
g dilectio meritoꝛia eſt dilectio charitatis.ᷓ vẽ ꝙ; ta
lia dona ſint ex charitate diligenda.¶ Itẽ ſicut ſe hʒ
dilectio gratuita ad dona gtuita.ſic ſe hʒ dilectõ nat
ad bona nãlia.ſᷣ bona nalia diligũt᷑ nali dilectiõe.g
pari rõne dona gratuita diligunt᷑ dilectiõe gratuita.
Fß dilcctio gratuita eſt dilectio charitat. vẽ ꝙ dona
gratuita ſint ex charitate diligẽda. ¶ Cotra. Mulla
creatura carens rõeẽ diligẽda ex cbaritate. S bmõi
dona gtuita rõnẽ nõ hñt. nõ debẽt diligi ex charita
te. ¶ Itẽ diligere eſt velle alicui bonũ. ſtultꝰ eſt qui
vult alicui virtuti vel charitati bonũ. vꝛ ꝙ bmõi do
na gratuita ex charitate nõ ſint diligenda. ¶ Itẽ il⸗
lud ſolũ eſt ex charitate diligibile.qð eſ allama be⸗
atificabile.ſᷣ hmõi dona gratuita nõ ſũt btificabilia.
nõ ſunt ex charitate diligibilia. ¶ Itẽ aug. ſuffici⸗
enter enumerat ea q̃ ſunt ex charitate diligeda.ſʒ do
na gratuita nõ ſunt de illis qᷓ aug. enumerat.& vẽ q;
ex charitate diligẽda nõ ſint. ¶ Ry.ad pᷣdictoꝝ intel
ligẽtiã eſt nõndũ ꝙ aliqͥ dicere voluerunt tona gtui
ta nõ eẽ ex charitate diligenda.ſᷣm ꝙ diligere ex cha
ritate cſt mot? charitatis elicient..ſʒ ſi ex charitate di
ligunt᷑. H eſt ſᷣm ꝙ diligere ẽ ipᷣiꝰ charitat impantis.
Mã in hoc differt charitas ab affectu nali.qꝛ nalis
affect? qᷓrit ꝓpꝛiũ cõmodum.charitas vᷣo pᷣm dicit
Greg. ptendit᷑ in alteruũ.⁊ qꝛ ↄmodũ noſtꝝ recte et
Apꝛie ↄſiſtit in ſpũalibꝰdonis oꝛdinãt nos ad beati
tudinẽ.iõ amoꝛ taliũ donoꝝ eſt a dilectione natura/
li elicitiue.ſsʒ a charitate imꝑatiue.cuiꝰeſt impare af
fectibꝰnoſtris vt recte moucant᷑ in ſuũ finẽ. Sʒ illð
nõ ſufficit dicere. Pꝛimũ quidẽ.qꝛ charitas nõ ſp in
altey tendit.habens em̃ charitatẽ ꝑ ipᷣaʒ frui deo de
ſiderat. Scdo vo qꝛ quis ſit nãe qᷓrere ⁊ amare cõ/
moda nalia.ſpnalia tñ dona ꝑfecte amare.h̊ nõ põt
eſſe niſi dilectionis gratuite.Et ꝓpterea ẽ aliꝰmoduſ
ddi.ꝙ cũ bonũ ſit obm charitatis.⁊ actus recipiat
ſpẽm ab obᷣo.intentio actꝰdiligẽdi variari bʒ ſᷣm rõ/
nẽ boni. Bonũ aũt dẽ aliqͥd dupłr. Ano mõ cõcreti 4
uc.qꝛ eſt oꝛdinatũ ad bitudinẽ ⁊ in finẽ. Alio mõ abꝰ
ſtractiuc.qꝛ ẽ illud q̃ͥ qͥs oꝛdinat᷑ in finẽ.dona igit᷑ ⸗
tuita nõ dicũt᷑ eẽ bona pᷣmo mõ ſ̃ ſcdo.qꝛ medianti⸗
hyus illis ſc ronates hit in finẽ oꝛdinari.iõ ꝓpꝛie lo

nlef
itni
undon⸗
ſodn
nn
ſßscn
Punern
tin
ſuntere
coztl
nuppe⸗
toli⸗
Ndctſa
otusa
6ͤapies
benn d
tur
folng
Pcki
lgenen
dict⸗
Peſe⸗
lite
1 Goti⸗
n
ſchone
ſite
ral⸗
honoup
Clrbor
ſilabin
Mlonert
hcatpnia
Pultein
Pec
füay⸗
(cthnn
idor,
guodbe
hyrt
77 funite
ci
bledo
nen
ucki⸗
8 (Aiiin
frlcig:
gtan
fagrse
Reick
Nbiin

S
1

i

leue
Eanatue
ſis
ffnn

eſtsß
Mbt
ſepcz
nng⸗

WMü
Zee nihl otin
quibus tẽ nibi a;
imũ de qui iã. p pᷣm
de nie p e
iſi duo. ſ. de ebꝛat is. vicz
rõn pt beatũ
magꝗ iua ho it ee
tebana icpeune 5
ls ſunt be ⁊iõ d arita
sn iñ ſunt
Aurẽ niigili
üpt HS
ainmne, rum
Nerügt
Schſe⸗

cte/
itas no ſe
charitas
l. 5 ſi cba
itiã. S
ndan
.2 P redu
inſluentiã. 2
lligen/
itate dilig
itate
ie ex char
ꝛie ex
ö ſunt ꝓp
ita nõ ſu
ita n
vo dona gratu
niti

in
eatu
id qd eſt b
dũ niſi ad io qd
78½° en 1
Ir dilige
dit a

icz. de?. ani
Ncant
la diligen⸗ vr pᷣm in nu⸗
ö ſint niſi t dim ſex m nera
2 1 ed ſi camar enn “ ex
ia otetia. vf us. ti renbs mit Zte n8 P.
t qu pote coꝛpu ueti! bꝛd. nut?. rs
ritate Et n Morcjßn lu ſi mtr H xi
ex char Eiſtoꝝ ein bꝛo. q̃ iligen F ꝙ aug. us n imi9 coꝛpꝰ. tẽ
in n erekari⸗ bdese ero di disendäe orpt 7 px nrm 2 —
iones dilige iõ dile⸗ 15 eſt p̈ de? qͥ m npfluus. end r ⁊ anim oꝛp iligẽda. infra
ones vnu. in iliũ nõ ae int ca do ſu dilige Inf ꝙûLd–Uv int dilig 87
is rationcs * õͤnabiliũ E. ꝓ nt eag tate di nimꝰn vr ꝙ ſin no z nos.
as JðJYMU gtas v SèMD an hra eta
accñs cum iõe cre ichuc unen ſunt t xu ꝛa di inq; ex imus q⸗ Edue z5 ot ex
ſataeaee s p eent iterũ. ſalia rita⸗ mẽbꝛ F ꝙ qu dilig e diligẽ eſt. v arete 2a⸗
ſsen hen echie⸗ nitas ꝑ a. Et a ſpũ 1cx cha 85 i. vñe ritate ritat ñſum it qu cioꝛg⸗ 39
öctu — nenn ma bonit⸗ enda. don ꝛtiꝰex odus mi. g cha cha a oñ erit᷑ pau li
ã me ilig alia 5 Oin c) itan n t ex lam exe ſupꝛ Qu eq; dupli
lickne P Ben itate d is. tali⸗ ult terci⸗ rita ſicu c etia ſicut Ebꝛuz. lura n cieutia di
1eN eſt ip arit agis ut᷑. Hm duc eſt cha io 8. ſic ſcus. ſi ũ mẽbꝛ 6 plu fficieuti am
ue eſt texch⸗ ipm m⸗ iligũ iõ eſt a lex e ilect nos. imicu⸗ t vnũ da n iũ 2 ſut ad ip̃ 6. Se
en . unte le ⁊ ip ies d t io ẽ duple ie. et d tat 10c5 in ficia ligen lligibili one⸗ nte. 13
ſgie aer que boĩe ent. E tũ ẽ cicie. 9opt vic is de dilig dilig pati ilige fficiẽ
iengſn B zue denr Er i io amic b n Ebꝛi ſunt ſerus dil com ip̃m d ſuſti⸗
ahßtiin ter que a Vi Etib ctio am unt qᷣ dera m itate nuerus 0 Ead ip̃ᷣ erus 7 titu
ge⸗ na. p. Ea ipᷣ ced m̃ dilec dilig qᷓ deſi ita/ chari m eꝙ i. Ano m ionẽ . umern 28
maiit te vilige⸗ t in ſt em̃ dil illa ligiq chari . voma i. A bationẽ in ni. in a⸗ ipſuz
i. aꝛ ſicu ct? E cicie il ut᷑ di Hiꝰ? onem Re 2 agecip 5 cõ E aecap 8 bon ct 3
Zi. qꝛ ffect iõöe ami ie dicũ iͦ eſt ip Et rõn . pot . mo põt a titu . atu ſümu.
dd 7 aff. tioe a⸗ ie naliũů inet! e di citer . Alio one ꝑp pe 8 zdern. um
8 mo ie. D 5e ο 9 noꝝ nali chari tri. lectionẽ m dllect ctio ſit bonũ eratu b 19 kt
ummit coöcupi llectiõ ũñ bo a ſp ta ex lij. de ñ ipar ſñͤ dile eipmbe ſid itatẽ. cu pta
Qmti n ſh g oeii⸗ ſcũt q; grati ug. in. a eſt cx/⸗ c ſic. Cũ oſider onũ a ns cha Aut lli. ant
Binmndle r. Om̃ ncti dicũ bona icit a ligen ibil tã tia i eſt u. B haben mtia. 2 ſimili. a E
lgmrde tur. Qi erinch, eſſe di dilig qᷓ ni z oif ut bon boni eſt ici dꝛñ ſibi dilig .
tnir⸗ t1 Feree pꝛ ſtate les qᷓ e. vn aut be at bon erat plici . gut itate an
runn tis —— oc expꝛ arit ſpuale tione deſider deſid nadꝛup ipſi. hari ptan
hnisdan honeſti une E ritas ia vir ã dei d dil 2 bonũ. ille ẽ eſſe i au ſunt en it exꝑ eiycui
otaeſeer genda a cha enti fectã de A 89 roe bon r Siin s tuoꝛ 2 ccipi Pte e ili
kiäiginl ligend ipach expi eꝑ iſtã. rens ſo⸗ derat᷑ p ñ iß ua 5a u. ß ex ſüt dili
9en t qꝙ; ipa er aber tẽ ij a ca de di⸗ ſiger ũ bon .ideo q doꝝ ne t vnũ. tuo?ꝛ in di
Kügtm cu dici docet u qᷓ h ad atura c f 2 mu nti. ideo engon ñ ſit uatuo: in pa
i N7 ſt deũ ;ᷓ ſunt . creat telliga cupi ſum here dilig tati c ſitia. q ñ eſt. qꝛ i tö⸗
gomti pꝛeſſe zat poſt d q̃ ſi nulla ci ſi in toͤe - a ſi i adhe rus ioptat dꝛñ ictũ leci
Srlaſcre . des ilectiõ ali ſib ume c boni o lici a di ßm di m.
kehlicibi ↄcedẽde in ott tate. vo de uc bo lat i da. ex pai t in eſt qꝗ iligẽ illi b ex
talinn ↄce bĩñ pᷣmo charit. ſt. Si tů faci ke. 8 vel e cũ ſi boc erus d n vult il igẽdon
i en. Sl as ꝙ tas 5 eſt ſ tis qð ci 7 crus nvr iligẽ eipe⸗
nracs i 35 q80 da eſt ex Leruc bijcia⸗ ari 15 cſt a tat iq Ebꝛa. ik num aliũ qn tia d reſpe
ite lligen icie tu o ũ char nõ bon⸗ optat᷑ m mit᷑ nun cre fficiẽti t bʒ iu
8 Nriſul dilige gmic Et ſi itate. c . m i. h be doꝝt e ſu dilige ſu . 8 au ð eſt iu
r vone en. arita iñ dei. dt iodi. in ſcrip genge iſione 1s er⸗ 2 5 diligẽ id ꝗ tĩ
llhdlu lecti nõ eſt v da Afelltranth onẽ cõm je in fea a diuiſt. ie qᷓ d num E. Mã d t ad tuoꝛ tin
in ẽtie nõe tm̃ rõnẽ cẽ ſap ꝛete ct icicie mi igentẽ. ſe. aut ua duũ
fininii ſcẽtit iligench ter obl t tm̃ r cupia k. P 5 Reanm 5 põt ſu iligen pꝛa c qual mo
uen krunt d ſcip babent iõ ve itupe zeons nse doe unn eſt ſn eßmh m hüc⸗ li. e
iaann Lru cupi lia oneſti. ie vitu ug. 8: nõ Alio me ad ip̃ id ade a ſe. e Et 'm InN
lifren na en la pecun icit a iſtis ne patiõe di infr itate. Et etiam inem
ni bo bona onẽ doi ia p cut d I3 7 icui bo pat . aut a 8 eſt ari ſuffici iã oꝛdin Z3
Einen illa bẽt rõ⸗ cup a. ſic de hi licui bo cop d ſe. ar id q t ex ch 2 ern etia u a
ncnif ſpual dat. q t mima tima. id ereeve Eact?⸗ ali a ſe. aut enda ibiliñ nur nume grnz. Zad,
uoten ra lau lia ſun a maxi dilig bm ꝙ velle xt do dilig diligib aſſignat ſunt di ſumꝰ?. nos ẽ
nil tu a tpal bon⸗ obẽꝛ q; igere eno eſt el ali/ mogdo: aug dil tin aſſign oꝛ ſun os ſ d infra di
ench bo ita i illuche qt de d ilig are. aſſu piana. ne c. Qu⸗ eru q u qaud 0210 p. bꝛ 40
zritechrin gratu Ad io. qꝛ loq; ie dili ſider enduz e.— lit emi us. Alt uaꝛtũ gtuo q8O
nitn h g6 e e eſt a aliq is no en 1 u0 debit nos. ſ. Pxi educi ea Pr. 08
edctzz J nu ia en ꝙ is eſt a t q;ui⸗ cit tam illud que 8 ſupꝛa s eſt.ſ. nt ree iẽtia. ſpeci ꝓxim
gene . e c re. E. nũ. fa Adi atififica⸗/ eſt ſi ta no qꝛ oia p ſuffici⸗ rimꝰ? ſp 67 öman
tniſttan. cici onũñ. ß cepta elle boni m. Q iſi beatif doo 8 iux 9. Et q s 2 ſuſ differ ñ ad no fm rõ E
. nen d bon iat ſi ̈ verũ charita inſta itatẽ. hoc ſczʒ co vnume 38.421 am ompa faci tat
aninbacha ranerkin habet in eiitas . 4 igendor Mias. Rerance grieas 5 opeat 1
ð chat accep ſt amane a front⸗ mo beᷣ ami ume eſt i yuis ſp fa diu no echa⸗ obꝛ ꝙ .
ne ob⸗ Zm ꝙ in cedrirrige nentsr miete cicie fos ch Gutir. (A eca. d SHchi-
and bile. d ⁊ ſi in iligẽ . dom tõe a tꝰami n ne endi⸗ re ad latere. diligẽd ath pm.
zroelrcth⸗ Pꝛeterea. 71 dil⸗ obꝛ. ilec 10 illum iligenh ezaadn iſi duo di ibilia. t ſei ſle⸗
G NNN Pꝛetere⸗ is 100 dil ꝛn i dil elalere ibt igat dile
etar R ind e den vingecan n Gcameg lenrrren aeten eE N 4:
mnrn ¶ Adi diligẽe are. d otus 0illũ m diligi p/ ten ura nõ imp ñ 2c. mã ꝛpe. ſhens i qᷓ di⸗
N 8 t qᷓcũq; õnẽ qua ̈me tiõ bn ſunt dũt᷑. ſcriptt ãdato ñ tuñ 7. ia ⁊ co ꝙ tm̃ as -
net 5 rat qᷓ as rõ is eſt ꝙỹ ñ. et lligẽda inclu Eti mãc ximũ 2cx a obꝛ ꝙ ñ charit tibi
efne ueras re tatise teru. dilig s iſta i f netin Prxi tut? ex dqðo Feren⸗ ſcept. 38
ene in tu que libert⸗ s in alt gue di illis i . ilige. öſtitu illu en.5 ſuñ ſu cipas.
nektert ꝛis itas in 79 in ült R m̃ aug. it dili⸗ it coſti qult verũ bicit ſuñ ptic
iuuti peendk tia dicit eñ 4 entc = enure a
nſe cnt We E ſuffic SPof nd . tͤni s eſt btituc lluc q 5 m iſta ¶Sa ij
ckmnnt cipiunt᷑. nero dilige t vr p̈n unr ur. gis elt ad icit il 8. 10 vm ilig.
es 3 cipiun nume itate Et x ſtingun iſti nit a. cſpicit ill ans.t ligibili⸗
6ſuüffih igendon nu aritat ſty. viſting 22 diſti ſpo 5r rticip ſa di
ͤi e diligend kexche lce ſoe erſa meͤb⸗ daer woin Spantieißan⸗
e edi 2ſun coꝛpus ſdẽ ſpẽ iuer ſpẽi. ne i al Rgmt pit
cn 2 erneniuk eee he iuſcẽ ſp erſis d gi
ioi⸗ N 14 enrpeim ue ſuy dent fa ſum?ꝰein pꝓ diuer enter nẽ di
rert oſip̃i. g. qꝛ q 5 Reb ſter ſu ſuo⸗ ſufficien e
ſen ſi . fluita 2no; noſt mnonn unn um
n ſu men. ximꝰn pꝓpxi tur o en
den bm nu 7pxit tẽ cñ. ſcrip t.ß.n
6 iym! nos rita ſacra da
kiuc re Reent e
Buii rnger bilia in
er, Eenumera
n,
Ee 3
N

—
„
4
2 — — .
.
“cú
« „ℳ☚ —— . . . .
22 .*
— . —
4, . * . —
S
24

dbiſctur qd eſtibi piminutio. a Ambr anigtſer founitr ad vtruig eſſ a ſeut adinffrius iie 4
membꝛa. dm ꝙ illa ſex mẽbꝛa reducũt᷑ ad iſta qtu/ twlunt alij dicere ꝙ dilectio coꝛpis ꝓximi cõtinet᷑ ſᷣ c
oꝛ. Ambꝛo.n.diſtinguit vnũ mẽbꝛoꝝ iſtoꝝ in qͥnq;ʒ. dilectione ꝓximi.qꝛ vnifoꝛmiter cõpat᷑ cbaritas ad

vtrũq;.ad aim aũt noſtrũ ⁊ ad coꝛpus cõpat᷑ diffoꝛ⸗
miter.qꝛ ad aim ↄpat᷑ ſicut ipᷣm infoꝛmãs ⁊ eidẽ in/
Fnain. coꝛpus vo ſicut ad dñans et ipᷣm regens
Ad illud qdð obẽ ꝙ ex charitate viligendũ eſt qð c 45
contra nos.dm ꝙ illud ↄtinet᷑ ſub illo mẽbꝛo qð ẽ
iuxta nos. ꝓ eo ꝙ et ſi inimici ſint diligendi qui ſũt
ↄtra nos.nõ tñ ſut diligẽdi in eo ꝙ ſunt õ nos.bocẽ

vicʒ diſtinctionẽ cius qd iuxta nos eſt.ſ.dilectioneʒ
ꝓximi. Mec ẽ ibi õrietas.qꝛ ambꝛo.ↄſiderat diffcrẽ/
tias diligibiliũ accñtales.Aug.ↄſiderat gradus ho/
minis ⁊ dꝛñtias magis eẽntiales.qð melius appare
æ4 bit inferius.¶ Ad iſlud qð obẽ de coꝛpe ꝓximi.dðᷣ.
tam coꝛpus ꝓximi qᷓ; coꝛpus noſtrũ cſt iuxta nos
⁊ cõtinet᷑ ſub quarto mẽbꝛo. Mec eſt ſie de ania nra ot . V
⁊ de anima ꝓximi.qꝛ diuerſimode babet charitas cõ rõne culpe.ſed in eo ꝙ ſunt iuxta nos.boc eſt ſcjm
pari ad vtruq;.qꝛ ad vnũ ſicut ad intrinſecũ.ad ali / confoꝛmitatem nature.
nd ſicut ad ꝓpinquũ.Ad coꝛꝑa aũt cõpari habzꝛ ii—
—— exxix de charitate q;tum ad diligendi oꝛdinem.

Oſt pꝛedicta de oꝛdine charitat᷑ agẽdũ ẽ ⁊c. Supꝛa determinauit mgr de charitate qᷓtũ ad eeẽntiam ⁊?

diffinitionẽ. tũ ad ini, numerũ ⁊ diſtinctionẽ.hic ſeqͥt᷑ tercia ꝑs in qᷓ̃ determiat de ipᷣa qᷓtũ ad
diligẽdi oꝛdiẽz. Diuidi

aũt pars iſta in tres ꝑtes.in qᷓꝝ pꝛima determiat de oꝛdine charitatis ꝑ ↄpa/

tionẽ ad ca qᷓ ꝑ charitatẽ diligunt᷑. In ſcda ꝑ cõpationẽ ad ea bencficia q̃ ꝑ charitatẽ impendunt᷑.ibi. AUnde

ſP ctiam ſuꝑ boc ſepe mouet᷑ qõ. In tercia ꝑ comꝑationẽ ad gradus qͥ in charitate reperiunt᷑.ibi. Sciendũ qͥʒ ẽ Kyo⸗
. viuerſos gradus charitatis eẽ. Pꝛima ⁊ vltima ꝑtibus remanentibꝰindiuiſis.media ꝑs diuidit᷑ in duas.n
quarũ pꝛima ponit męr̃ circa hãc mãm diuerſoꝝ opiniones. In ſcda diſſoluit incidẽtes dubitatiões.ibi. So
lct etiã queri ſi pentes nr̃i ⁊c. Pꝛima pars diuidit᷑ in tres ꝑtes. In qᷓꝝ pᷣma opponit ad ꝑtẽ vnã aucte augꝰ.
In ſcda vo opponit ad altera ꝑtẽ aucte legis.ibi.Quibus obuiat illud pꝛeceptum legis. In tercia vo ſbiun N
git opinionẽ ſuã.ibi. Aerũ qꝛ pᷣmiſſa verba ambꝛo.⁊c. Similiter ſcda ꝑs in qua remouet dubitatiões incidẽ/
tes tres habet ꝑtes ᷣm tres dubitationes qᷓs diſſoluit.quaꝝ vna oꝛit᷑ cx alia. Pꝛimaʒ diſſoluit ibi. Solet qri
ſi ꝑentes. Scdaʒ ibi. Aerũtñ latebꝛoſa qõ hec eſt.Lerciã ibi.Solet queri cũ deꝰ pcepit inimicos diligi ⁊c. lii⸗
I a ¶ Peccat ei qͥ pe⸗ ( De oꝛdine charitatis qtũ ad ea q̃ diligsgun./ a
poſtere agit. Aidet᷑ B NOMſt pdicta de oꝛdine charitatis agendũ eſt. qꝛ NXXNX
cſſe falſu. Ponat eñ dicit ſponſa. Introduxit me rex in cellã vina/ ⸗X/XIN
vieuhe alren. 1 . riã. 7 oꝛdinauit in me charitatẽ. TVideamꝰ 6o:
us melioꝛis ſc. ⁊ ſuſt dinẽ qͥd pᷣus.qͥd poſteriꝰeſſe debeat. Peccat em̃ qͥ pre-· a
neat penurias. vt alij poſterc agit. Ha ſcire qͥd facias.⁊ neſcire oꝛdinẽ facien
melioꝛi ſe pꝛouideat di nõ eſt ꝑfecte cognitiõis. Oꝛdinis nãq; ignoꝛãtia co.
nd ſufficiẽtiã.pᷣmittit turbat meritoꝝ foꝛmã.Oꝛdinẽ aũt diligẽdi aug.inſinu¶ Aug.in li.de do
ſibi lin a no vi H gat dicẽs. ipe eſt q oꝛdinatã hʒ dilectionẽ. ne aut diligat ctrina ꝓpiana.
1 Kntate ritatiue p. 45 nõ eſt diligendũ. aut nõ diligat qð diligedũ eſt. aut “ n
cedere. Itẽ cſio ꝙ fa cque diligat qð min? vel ampli diligẽdũ eſt. aut minꝰ⸗ äbe
ciã pii qcqd debeo.ñ vel amplius qð eq diligẽdñ eſt. Ois pctõ: inq́;tũ pctõ:
obligoꝛ ei ad faciẽdũ eſt nõ eſt diligendꝰ.⁊ oĩs hõ inq;tũ eſt hõ diligendus ẽ
amplius. ſi plus fa ꝓpter deũ.deus xo ꝓpter ſeipᷣm.⁊ deus ꝓpter ſe omi
cio alij ᷓ ſibi nõ piu· hoiĩe amplius diligẽdus eſt.⁊= ampliꝰq̃ſq; dʒ deum dili
dcc er neorciini 5 gere q; ſeipᷣm. Itẽ ampliꝰalius homo diligendus eſt q;
dam eſt prepoſtera coꝛpus nr̃m. qꝛ ꝓpter deũ oĩa iſta diligẽda ſunt.et põt
tio oꝛdinis ex debita nobiſcũ deo homo ꝑfrui.qð nõ pᷣt coꝛpꝰ.qꝛ coꝛpꝰꝑ ani⸗ tii
cã.qᷓdaʒ pᷣter cim.qᷓ mã viuit q̃ fruimur deo.Audiſti aliqua de oꝛdine cha/
dã debitã cãz. Cuũc ritatis vbi expꝛeſſũ eſt nos ampliꝰ debere diligere deũ r
oRpoſerstio ex de q́; oms hoies vel noſipos.⁊ ampliꝰaĩaʒ alicuiꝰhoĩs q; Rd
5 L. añ qs bonuz coꝛpus nr̃m. In enumeratiõe etiã quatuoꝛ diligendoꝛ ⸗ mn
rcõe pᷣponit bono pꝛo d da e Ne A za ns nas HMota oꝛdinez
pꝛio in tempalib?. er ſupius poſita pus ponit᷑ q ſuß nos eſt. Scdo qð nos cpantatis.
xc auidẽ ppoſterat ſumꝰ.Tercio qð iuxta nos c. Quarto qð infra noseſft.
facit ad meriti ammn vbi oꝛdo diligedi inſinuari videt᷑ ex rõne nũerationiss
nc: wirene pᷣo Mõ ẽ aũt aꝑtũ vtrũ om̃s hoĩes Eiter diligere debeamꝰ
ioꝛ eſt pfeceioꝛ oꝛgla⸗ et tantũ quantũ nos vel minus. “Y
tio. Alia eſt ppoſtera ¶ De charitatis oꝛdine q́;tũ ad ea bñſicia q̃ ꝑ eã impẽ⸗
cio pᷣ̃ter cãm debitaʒ. n r hengane vnã auẽte aug b
d ſala libcralite (S ena ſüper ſepemoner qõ.quã ꝑplexã faciũt ſan-
te volutatis mee ma cctoꝝ ve vgrie plat ei tradere videnpp
gs meczbibenm ali⸗ ctoꝝ verba varie ꝓ ata. Quidaʒ em̃ tradere vident

Nmäni
N oet
säͤi
tüniznii,
Mhciönne
M
bihnie
Nlnig
Kiig
Nd Nee

= = ==

E S
=

En
==

Kiilin:
porcri
iib. öf
dinickis⸗
Nifninar
Jutocrkto
dubernist
ſlurbibgte
inics dige⸗

W

=—

△

ON

—

Aug. in li. de

doct. xpiana

MOpi. hiero.

Cañ.j.
Ad idẽ ambᷣ.

Ordo diligẽ
di h oñdit᷑.
. c

de trini. H

pari affectu omnes diligendi ſint. ſ in effectu.i.in exhi⸗
bitiõe obſequij diſtinctio obuãda ſit. Uñ Aug.m̃s
hoĩes eq̃ diligẽdi ſũt. cũ oibꝰ ꝓdeſſe nõ poſſis.his po
tiſſime ↄſulẽdũ eſt q ꝓ locoꝝ ? tym vł qrũlibʒ reꝝ opoꝛ

tunitatibꝰↄſtrictiꝰtibi q̃ſi quada ſoꝛte iũgũt᷑. Pꝛo ſoꝛte
em̃ habẽdũ eſt qͥ qſq; tibi tpaliter colligatꝰ adheret ex
q́ legis potiꝰilli dandũ eẽ.Idẽ ſuꝑ eplaʒ ad Gal.pe
mur bonũ ad oẽs.maxie aũt ad domeſticos fidei.i.ad
xpᷣianos. Oibꝰ em̃ pari dilectiõe vita erna optãda eſt.
et ſi nõ oĩbus eadẽ pñt exhiberi dilectiõis officia q̃ fra
tribus maxiĩe ſũt exhibẽda.qꝛ ſũt inuicẽ membꝛa q̃ hñt

eũdẽ pꝛẽm. his alijſq; teſtimonijs innitunt᷑ q dicũt om
nes hoies piter diligẽdos eſſe charitatis affectu. ſed in
opis exhibitione differẽ?tiiiuiu.

Mcponit ad alterã ꝑtem autoꝛitate legis c

tibus.Honoꝛa prẽm tuũ ⁊ mrẽm. vt ſis longeuꝰ ſuper
terrã. Vt qͥd em̃ ſpalit illud pᷣcipit᷑ de ꝑentibꝰniſi maio
ri dilectione foꝛent diligendi? Sed h̊ illi referẽdũ dicũt
ad exterioꝛẽ exhibitionẽ in q̃ pᷣponẽdi ſunt ꝑentes. Vñ

honoꝛa dixit nõ dilige. Obuiat etiã illud qð Hiero.ſu/⸗
per Eʒechielẽ ait.ſ.vt oꝛdine charitatis ſicut ſcriptũ ẽ.

oꝛdinauit in me charitatẽ poſt oĩm patrẽ deũ.carnis q;
pfr diligat᷑ ⁊ mr.⁊ filius ⁊ filia.frat ⁊ ſoroꝛ. Ambꝛo.qᷓ;

diligendi expꝛimens oꝛdinẽ ſi up illud C Iticoꝝ caplo.j.
ONꝛdinauit in me charitatẽ.ait. Multoꝝ charitas ioꝛ⸗
dinata eſt.qð in pᷣmo eſt ponũt terciũ vel quartũ.Pꝛio

deus diligedus eſt.ſcðo ꝑentes.inde filij.poſt domeſti
ci.qͥ ſi boni ſunt.malis filijs pᷣponẽdi ſunt. Scõᷣm hoc

in euãgelio ad cuiuſq; dilectionẽ ꝓpriũ ponit.Diliges

dñm deũ tuũ ex toto coꝛde tuo.⁊ ex oĩbꝰ viribus tuis.

⁊ ꝓximũ tuũ ſicut teipᷣm.⁊ inimicos.nõ ex tota virtute.

nõ ſicut teipᷣm.ſed ſimplicit.ſufficit em̃ ꝙ diligimꝰ ⁊ nõ

odio habemus. Ecce ex pᷣmiſſis apte inſinuat q̃ in affe

ctu charitatis diſtinctio ſit habenda.vt differenti affe⸗

ipos.tereio ꝑentes.inde filios vłfrẽs.poſt domeſticoſ-ſ.

demũ inimicos diligamꝰ. Sʒ inqunt illi q̃ de oꝛdine di
lectiõis vt ſupꝛa dicũt᷑ eẽ referẽda ad opeꝝ exhibitõnẽ

g differẽter ꝓximis exhibẽda ſi/ unt.pᷣmo ꝑentibꝰ.inde fi

lijs.poſt domeſticis.demũ inimicis.deũ xo tã affectu
qᷓ; obſequij exhibitiõe añ oia diligendũ.¶ Quoꝝ etiõ
nõ nlli tradũt affectu charitatis tãtũ ꝓximos eẽ diligẽ

dos.quaãtũ noſipᷣos diligimꝰ.qð ↄfirmãt auẽte aug. qᷣ

ait. Mec illa iã qõ moueat quãtũ charitatis fratri debe⸗
amus impendere.quãtũ deo.incomꝑabiliter plus deo

q́; nobis.fratri vo quantũ nobis.Nos aũt tãto magis

diligimus quato magis diligimꝰdeũ.Ex h̊ ⁊ ex pꝛemiſ
ſis teſtimonijs aug.aſſerunt om̃s hoĩes pariter eẽ dili/
gendos a nobis.⁊ tãtũ quãtũ nos.deũ aũt pluſqᷓ; nos.
coꝛpus vo nr̃jſm minus q; nos vel ꝓximos. Nec in enu

meratiõe pꝛemiſſa quatuoꝛ diligendoꝝ oꝛdinẽ diligen⸗
dieaſſignari dicunt.ſed tm̃ q̃ ſunt diligengna.
¶ Subiiũgit opinionẽ ſuã ꝙ non pari affectu oẽs dili /
geyudi ſunt. 99„⸗2,

cui extraneo q vote

ſtico ⁊ ↄſanguineo.⁊

etiã pfi meo.ↄſiderã

do in ipᷣo aliquã ſtrẽ

nuitatẽ.magis q; dei

volũtateʒ.aut meriti

dignitate. 2 B ppoſte

ratio aufert meritũ.

dqꝛ in hoc nõ mereoꝛ.
Lcercia vo cſt pᷣpoſte
ratio ↄ debitã cãʒ. vt
pote ſi pꝛ meus maꝗ
indigeat. ⁊ ego poſſũ
ei magis ſubuenire.

⁊ ipᷣo neglecto ſubue

nia extraneo.⁊ illa in
ducit pctm̃.et de hac
WWO 2 ESEée EeLee ESEHH öintelligik auctas ma
¶ Quibus obuiat illud pꝛeceptũ legis de diligẽdis ꝑen /

giſtri in lr̃a.Et ꝑ hoc

patet rñſio ad oba.
b ¶ Wulton chari/ 2

tas inoꝛdinata ẽ.Cõ

tra iſta Ambꝛo. vᷣba
obẽ ſic. charitas non
poõt eẽ infoꝛmis ſᷣ ſꝑp
foꝛmata
foꝛmata

⁊2 charitas
ſpy eſt oꝛdia/

ta.g̊ imꝑlicant᷑ oppo

ſita cñ dẽ. charitas iR -

oꝛdinata. Itẽ vr̃ ma

le dicere

in hoc ꝙ ſub

dit.qð in pᷣmo eſt po

nũt terciũ vł quartũ.

eſt deus.

ſi em̃ pᷣmo diligendꝰ

⁊ q pᷣponũt

aliqd deo nõ hñt cha

ritatẽ.vr

ꝙ male di/

cat ꝙ aliqͥ habẽt cha
ritatẽ inoꝛdinatã.eo
ꝙ ponunt deũ tercio
vel quarto loco. Rꝰ.
ddm ꝙ nomen chari
tatis accipit᷑ large.et
Apꝛie.Large ad quã/
cũq; dilectõnẽ q̃ mul
tum habet amatũ ca

rũ.et iſta

põt eẽ inoꝛ/

dinata vel oꝛdinata.
iße aũt obijcit de cha
ritate ꝓpꝛie ſumpta.
c ¶ Ante oia deñ ⁊c. 5
Videt᷑ in hac diſtin
ctione mgr̃ imo am/

bꝛo.eẽ ſuꝑfluus. Pꝛi

mo qꝛ aug.nõ enũe/

rat niſi quatuoꝛ gra

gus.h̊ ant enumerat
ſex. vr ſi aug. nõ eſt

diminut? ꝙ iſte ſit ſu
ꝓfluꝰ. Si tu dicas
ſub vno iſtoꝝꝛ mem 2/

bꝛoꝝ vicz ſub dilecti⸗

one ꝓximi ↄtinentur

de illis mé⸗

„ 8
. — ——¶— . .2 . —

II

bꝛis oñdit᷑ tũc & ſit i Verũ qꝛ pᷣmiſſa verba ambꝛoſij oꝛdinẽ diligẽdi ᷣm af⸗: Obi tmon
minutꝰ. qꝛ dilectõ cos⸗ fectũ magis qᷓ; mn effectũ diligẽter intuẽtibus explica⸗
eueut s un in re vidẽt. no indocte alij dicũt. nõ mõ in exhibitiõe oee
Dilectiõe pxioꝝ.ſic vr tis b etiã in affectu charitatis oꝛdinẽ differẽtẽ eẽ ſtatu /
eẽ in dilectiõe dei. quia tuũ. vt añ oĩa diligam?deü. ſcðo nos.tcio ꝑentes.quar/⸗
multũ debem?diligere to filios vel frẽs ⁊ hmõi.poſtea domeſticos.demũ ini/
deñ creatoꝛẽ. ⁊ ampliꝰ micos.O vo aug.diẽ ꝑiter oẽs eſſe diligendos.⁊ pari
ee entot marjed dilectiõe oĩbus vitã optãdꝗ.ita accipi põt vt paritas ñ R
mige grac, vllectidis. Ad effectü referat᷑ ad bonũ qð eis optat᷑. qꝛ charitatt· e
Vebmulte alie ſunt cæ olb' optare debem- vt paria bona mereant᷑. Siẽ apls or. vij.
ditönes in qbꝰ mẽbꝛa dicit. Volo oẽs hoĩes eẽ ſicut me. Optãda eſt em mi⸗ n
xp̃i inuicẽ ↄiñgũt᷑ pter noꝛibꝰꝑfectio maioꝛuʒ vt ipi fiant ꝑfecti.⁊ ſic parẽ me⸗ vident᷑ “
pdictas. vicz relato vr reant᷑ btitudinẽ.vł pari dilectiõe.i.eadẽ dilectiõe oms uerſari.
ous ad von. viſcepuli viligedi ſunt. Ire qd ait vr rati diligam fres auantü
aie ad lari ds Uos ita intelligt poteſt. i. ad tantum bonũ diligamfrẽs N
omittit ambꝛo. vi in- ad quatũ nos. AUt tatũ bonuʒ optem eis in eternitate ſige⸗
ſufficient diligẽdoꝝ oꝛ quantũ nobis.et ſi nõ tãto affectu.vel ibi quantũ ſuni⸗ “ o⸗
dinem alagre Oi E litudinis eſt. non quantitait. M ſio
numero ⁊ ſufficiẽtia ip ¶ So.oluit incidẽtes qõnes. Pꝛi arzrih .
ſoꝝ Fduũ. Be. ovm . Solyi incidẽtes qones. Pꝛimam de parẽtibus bo⸗ J
ſicut dictũ fuit oꝛdo ab is mahs. . ,. „s27„üWT7knM M
aug. aſſigtꝰ reſpicit ip/ C Solet etiã q̃ri ſi ꝑentes nr̃i mali ſint vlł filij vl frẽs.an dð 8.
ſaz charitatez ym ſe iõ magis vel minus diligẽdi ſint alijs bonis hac rõne no⸗ ze
attẽdit m pᷣncipales bis copulatis: Videt᷑ ꝙ magis ſint diligẽdi boni qno ,0
dꝛñtias boni qᷓ ſunt o bis carne nõ ſunt cõiũcti q́; mali carne ↄiũcti.qꝛ nob ſe *
nũ ſupꝛa nos.⁊ bonux aↄiũcti coꝛde glutino charitatis. Sanctioꝛ eſt em̃ copła
intra nos. ⁊ iu nos.et coꝛdiũ qᷓ; coꝛpoꝝ. Yñ Beda de illis verbis dñi. 0ν t .
infra noſ. Oꝛdo ãt am copoE. n Wraz O er Mat xij.
bꝛo. reſpicit ipaz chari mea ⁊ frẽs mei hi füt qͥ verbũ dei faciũt.ait.Mõ iniurio .
tatẽ put eſt in n quaz ſe negligit mrẽm.nec mat᷑ negat᷑.q etiã de cruce cogno tninz
dirigit 1 regit. ⁊ H non ſcit᷑. Y religioſoꝛes mõſtrant᷑ copule mẽtiũ q̃ᷓʒ coꝛpoꝝ. itteſ
tm̃ attẽdit᷑ enes dias ¶ Soluit ſcdᷣam qõnem incidẽtalẽ de dilectiõe inimi⸗ dan
boni bctiä par t con ſimpliciter nõ ſub certa ↄditñdeT. f a
. rmei⸗et bͤ oꝛdo miti De⸗ ũtamẽ latebꝛoſa qõ heſt. nec a nobis plene abſol/ dfei
plicat᷑ in ſex dꝛias. Mãa uenda ꝓperãtibꝰad alia. Mouemur em̃ ſuꝑ vbis illis· tie
charitas aut reſpic bo ꝗbus inimicos nõ ex tota virtute.no ſiẽ teipᷣm iubet di M
nũ ſimplr qð eſt ſůmũ ligere ſᷣ ſimpłr. Sufficit em ꝙ diligimus ⁊ nõ odio ha/ . “
bonũ. aſicẽ pꝛimꝰgra⸗ bemꝰ. Qð nõ ita accipiendũ eſt qſi ſufficiat tibi diligcg
qus. Aut reſpicit bonũñ inimicũ ⁊ nõ tibi teipᷣm.qꝛ om̃s ⁊ amicos ⁊ inimicos ſic
alienũ vt ſibi giũctü. ? Pjim diligere debes. Sed ad onñdendũ gradꝰdiligẽdi ao
ſic qjrupler e d⸗bz q leipm diligere debes, De a0 onc endů grad diligeckd ſmni
q̃druplex ẽ dꝛia modi deu ?, ximu. Z inimien 4 tñ ꝓximꝰeſt.qꝛ dñs ponit cũᷓ Deut. vj. iz
piũgedi.Aut em̃ ẽ ↄpin ait.Diliges deu ex tota virtute tua.⁊ ꝓximũ ſic teißm. Mat. xxij. .
ctio in nae ↄfoꝛmitate no ait ex tota virtute vt oñdat ꝓximũ diligẽdũ minus feee
⁊ ſicẽ vltimꝰ gdꝰ.q at/ qᷓʒ deũ.DPic etiã diligite inimicos.nec addit ex tota vir Matb. v.
e dtetha re l, tute. nec ſiẽ teipᷣm ſimplr. Sufficit em ꝙ diligimꝰ? noõo
foꝛmitate ⁊ ↄuerſatiõis familiaritate.⁊ ſic penultimꝰmodꝰq attẽdit᷑ in dilectiõe omeſticoꝝ. Aut i bis ⁊ ⸗ ſoſc⸗
pt h̊ in ſanguis ꝓpinqtate. ⁊ p̃t eẽ duptr. Aut in aſcẽdẽ. ⁊ ſic eſt filij ad pꝛẽm. Aut in deſcẽge ⁊ ſic ẽ pꝛis ad ſi
filiũ. fenes accipiunt᷑ duo d?intmedij. Et ſic p nũerꝰ⁊ ſufficiẽtia illoꝝ ſex Sduũ.pʒ etiã diſſolutio oboꝑ fſalihf̃
¶ d illud.n.qð obẽ de augiã pʒ rñ.qꝛ alit᷑ aſſigt᷑ oꝛdo diligẽdoꝝ ab aug. alit ab amb. Ad illud qð obꝛ de di / hthi
lectiõe coꝛpis nf̃i.d.q Hᷣ reducit᷑ ad dilectioneſui.Ad illud vo qð obẽ ꝙ gdſũt in dilectiõe dei. dom ꝙ fal/⸗ ginop,
ſum eſt. qꝛ vnꝰ?ẽ deꝰ dilectꝰ.⁊ ille nõ ſũt niſi rõnes mouẽtes ad diligẽdũ deũ ⁊ iducẽtes nos ſᷣm plꝰ⁊ minꝰ.iqᷓ tñ fimi
nõ ↄſtituũt expte dilecti diuerſitatẽ graduũ.Ad illud qd obẽ de alijs ↄditõibꝰ ſᷣm q́s attẽdit vinculũ 2 dlur ui
ctio. dm ꝙ ad iſtas pñt reduci om̃s. Mã vxoꝛ cũ ſit caro viri ⁊ ecõuerſo reducit᷑ ad dilectõʒ ſui. pꝛ vo ſpũalł N. N
ad dilectionẽ pꝛis nalis. Ecteri ↄſanguinei ad dilectiõeʒ filij. vñs. mor. ⁊ diſciplsg ad tomeſticos referũt.et ſic 6 1
5 pʒ ꝙ nihil ſupfluũ.nihil eti diminutũ in pᷣdictis gdibꝰotinet᷑. d ¶ Solet etiã q̃ri ſi pentes ⁊c. Coñ. Rões
die vidẽt e ad vrnq; ptẽ. Rõne.n. ꝓpinqᷣtat᷑ vi q mali ꝑentes pferẽdi ſint bonis erneis. cũ pentes ponãt in i
tercio gdu. Rone vo bonitatis vi ↄuũ.Et ſi tu rñdeas q; nõ ẽ orietas.q; diuerſis reſpectib?pñt inuicẽ ſibi pᷣ⸗ n
poni. ⁊ bñt ſe ſicut excedẽtia ⁊ exceſſa.q̊ nõ ſoluit.qꝛ adhuc reſtiat qõ qð illoꝝ mag excellit.vtꝝ bonitas vl ꝓ⸗ ig
pinqtas: Et ꝙ bonitas vẽ. cũ charitas ꝑ ſe ⁊ pꝛimo reſpiciat bonitatẽ.O iteꝝ ꝓpinqtas vẽ.qꝛ penes illã attẽ at
ditur 2 amgnatur oꝛdo charitatis. Re dm. ꝙ& eſt qmoꝛ complacenticct qmos benificentie Aumoꝛe compla⸗ i

õ

fecte.

Di. XXNA

odio habemꝰ.i.ſufficit dicere vt diligamꝰ ⁊ nõ odio ha
beamꝰ. nõ qͥn eos diligere debeamus ſicut nos.qꝛ pꝛo⸗
ximi ſunt.ſ ſufficit ſi eos minus diligimus qᷓʒ alios ꝓ⸗
ximos.quod dilectõis genus innuit. W

¶ Soluit terciã qõnẽ iucidentalẽ de dilectõe inimicoꝝ

et odio amicoꝛum.

. ☛

¶ Queri etiã ſolet cur dñs pᷣcepit diligere inimicos.cum

Aug. alibi pᷣcipiat odio hr̃e ꝑentes ⁊ filios: Ad ꝗð dicẽdũ eſt

in lire duo eẽ diligẽda ĩ hoĩe.nãm ⁊ virtutẽ.viciũ o ⁊ pctĩ

tract. odiẽdũ.Et ꝑentes ̊ inqntũ mali ſt odiẽdi ſũt.⁊ inimi⸗
ci diligendi inqntũ hoĩes.Diligamꝰ g inimicos lucrã⸗

* . .

dos in regno dei.⁊ odiamus ꝓpinqͥs ſi impediãt nos
a regno dei.⁊ in oiĩbꝰcõiter nãʒ diligamꝰ quã deꝰ fecit.

Be oꝛdie charitat qʒtũ ad gdꝰ q in ea repiunt. h
Aug. ¶ Sciẽdũ qᷓ; ẽ diuerſos eẽ gdus charitatis. Eſt em̃ cha/⸗

ſupe⸗ e ritas icipiẽs.ꝑſiciẽs.ꝑfecta.ꝑfectiſſima.Vñ aug. Per
piſto⸗ fecta charitas heſt vt qs ꝑatus ſit ꝓ fratribus etiäs mo
lã io. ri. Sed nũqͥd mox vt naſcit᷑ iã ꝓꝛſus ꝑfecta eſt.ĩmo vt

pficiat᷑ naſci᷑.cũ fuerit nata nutrit᷑.cũ fuerit nutrita ro

f boꝛat᷑.cũ fuerit roboꝛata pficit᷑.cũ ad ꝓfectõnem vene
Pbi. ntt diẽ. Cupio diſſolui ⁊c̃. ic aperte ꝓgreſſus ⁊ ꝑfectõ
5. charitatis inſinuat᷑. Quã ꝑfectionẽ etiã veritas cõmẽ/
20ο9 dagt dicẽs. Maioꝛẽ hac dilectõeʒz nemo hʒ q́ʒ vt aiaʒ ſu

am ponat qͥs ꝓ amicis ſuis. Qð vtiq; dictũ ẽ oꝑe dile
ctõis.qꝛ maioꝛ dilectiõis effectꝰ nõ eſt q̃ᷓ; ponẽ aĩiam ꝓ
alijs. Nec te moueat ꝙ ait ꝓ amicis.q em̃ ponit aĩaʒ ꝓ
amicis.ponit ⁊ ꝓ inimicis.ad h̊ vt ipi fiant amici.

cẽtie atat qͥs aliquẽ qũ qͥs eiꝰ
facta acceptat ⁊ ipʒ appꝛobat
⁊ etiã in bonitate eiꝰↄplacet ſi
bi. Amoꝛe vo benificẽtie amat
qs aliquẽ qñ vult ei bñfacere.
⁊ diligit eũ nõ tm̃ qꝛ ſit bonꝰ.ſõ
vt ſit bonꝰ. Otũ ad pᷣmũ amo
rẽ ponderat bonitas.qᷓtũ ad ſe
cũdũ ponderat ꝓpinqtas. Añ̃
eſto ꝙ pꝛ meꝰſit malꝰ.⁊ aliꝰex
neus ſit bonꝰ.mag debeo velle
⁊ deſiderare ⁊ ꝓcurare ꝙ pat᷑
me? ſit bonꝰ ⁊ i charitate pyma
neat qᷓ; aliꝰer᷑neꝰ.lʒ iðꝰm ⁊ fctã
ciꝰ qdiu eſt in ſtatu pcti nõ de
beã appꝛobare. Et ꝑ h̊ pʒ rñꝰ
ad qõnẽ ꝓpoſitã.pʒ etia rñ ad
obiecta. e ¶ Perfecta chari/ ℳ
tas H ẽ ⁊c. Obꝛ õ B.qꝛ ſi hẽ ꝑ/
fecta charitas vt ſit patꝰ ꝓ fra
tribꝰ moꝛi.cũ hõ in ꝑfecta chaꝛi
tate ↄſiſtẽs nõ ſit ꝑatꝰ moꝛi ꝓ
xeo. vẽ ꝙ pfect? apliꝰdiligit p/
ximũ qᷓ; ipfectꝰ deũ. Sʒ i Zꝛiuʒ
bʒꝰẽ.qꝛ charitas qntũcũq; pua
diligit deñ pt ſe ⁊ ſuꝑ oia.ꝭO at
nũqᷓ facit ꝑfectꝰ pxio. Jux⁊ hboe
q'r. cũ charitas ſit nobiliſſimũ
opꝰdei.⁊ dei pfecta ſint oꝑa.v?
ois charitas ſit ꝑfecta. male
4 h diſtiguit᷑ ꝑ ꝑpfectũ ⁊ iꝑfcm̃.
Jux h̊ etiaʒ poſſet queri.quõ

charitas ſpfctã bẽat ꝑfici ⁊ augeri.ſᷣ hᷣ fuit det miatũ in..li. di.xvij.⁊ in 2.di.xxvj.Rꝰ.ddm ꝙ ſignũ ꝑfecte ca

ritat ⁊ effect?ẽ pmptitudo moꝛiẽdi ꝓ frẽ.iſta tñ ꝓmptitudo nõ ĩeſt charitati ſolũmõ ex dilcõe fris.ſ ex dilcõe

fris relata ad dilcõez dei. quẽ pfectꝰ? ſuꝑ ſe ⁊ ſuꝑ oĩa diligit.⁊ ob camoꝛẽ etiã p ipo frẽ vult moꝛi. iõ q;uis hᷣñ
reꝑiat᷑ in viro impfecto reſpcũ dei.nõ tñ ſeqt ꝙ minꝰdiligat deũ q̃ lerg Prin qꝛ minoꝛ ẽ dilectio vniꝰ re/

ſpectu dei qᷓ; alteriꝰ.Ad illð qð obꝛ ꝙ ſꝑ charitas ẽ ꝑfcã.dðm ꝙ ꝑ

de pfectiõe in ſe.charitas in ſui pᷣn eſt imꝑfcã in ſe.bᷣ ꝑ cremẽtũ ꝑficit᷑.Loqꝗᷓ

cm̃ dupłr dẽ. vł in ſe vłin oꝛdine. Loqndo

ndo aũt de ꝑfectõc oꝛdis.ꝗᷓ qdẽ ꝑ

fectiõe oĩa opa dei dicũt᷑ eẽ ꝑfc.ſic charitas iĩ qcũq; ſtatu ſit ꝑpfectionẽ hʒ.qꝛ oꝛdinata ẽ in ſuũ finẽ. ⁊ pᷣt eliceꝛe
debitã oꝑationẽ. Alit᷑ diſtinguit᷑ ꝑfectio ſufficie ⁊ excellẽtie.ſiue ꝑfectio ſᷣm nãz ⁊ ̃m tps.ſic in. ij. li. di. iij. h.

–

f ¶ Cñ ad pfectionẽ venerit dicit. cupio ⁊c. Coñ Bᷣ ẽ qꝛ. b. martinꝰq valde pfctãz hẽbat charitatẽ in moꝛte di
cebat. dñe ſi adhuc pplo tuo ſũ necriꝰnõ re.la. Itẽ Bipᷣm v ꝑ rõeʒs.qꝛ maion ꝑfectõis ſignũ ẽ appetẽ latorare

⁊ affligi ꝓ aliq̃ q; appetẽ q̃eſcere cũ co.g v q; ad ꝑfectã charitatẽ nõ ꝑtineat dicere cupio diſſolui ⁊c.

cupio laboꝛare ꝓ xpᷣo.Reꝰ.ddm ꝙ deſideriũ qeſcẽdi cũ xpᷣo põt venire ex cã duplici Ael opt tediũ maloꝝ pᷣ/⸗ „
ſentiũ.vel ꝓpter ↄtẽptũ terrenoꝝ.⁊ abundantẽ pᷣguſtationẽ celeſtiũ. Dꝛimo mõ ẽ ſignũ imꝑfectõis nõ ꝑfccti/

onis.qꝛ ſic recuſat laboꝛare.Scðo mõ ſignũ eſt pfectiõis.qꝛ nõ recuſat laboꝛare.ſᷣ ſpũs tãto amoꝛis xpᷣi deſi
erio ſtringit᷑ ꝙ vix põt inter ſe ⁊ deũ interpoſitionẽ coꝛꝑalis ꝑietis ſuſtinere. Uñ hoc ſignũ eſt
Alia vᷣo ꝗᷓ dicũt᷑ in lra ſatis ſunt plana.⁊ quedã ex eis ſatis declarabunt᷑ in di. ꝓximmg.
DO intelligentiã buiꝰptis qr̃ hic de oꝛdie cha ilr̃a oꝛdinẽ charitat᷑ i diligeꝰ.ſi & recte. vẽ ꝙ oꝛdo cͤ½·

amat deũ ꝑ⸗

ritatis. Circa aũt ſex incidũt dubitabilia. nẽdꝰſit ĩ coaritate reſpcũ coꝝ ꝗ ex charitate diligüf
ꝛimũ eſt de oꝛdine charitatis cõiter reſpe-· ¶ Itẽ vẽ roe. charitai ẽ rectificare affectũ. affectꝰ

7

Ictu diligendoꝝ. Scom eſt de oꝛdine ipiꝰp comꝑatös nõ ẽ rect niſi pponat maiꝰ bonũ mioꝛi bono. ⁊ B di
noſtri ad deũ.Lerciũ eſt de oꝛdine eiuſdẽ ꝑ comꝑa/ cit oꝛdinc. i char

itate ponẽdꝰẽ oꝛdo ¶ Itẽ charitaſ

tionẽ nr̃i ad ꝓximũ.Quartũ eſt de oꝛdine ipſius per diligit plura diligibilia. aut & eqᷓ p.aut nõ. Mõ eqᷓ p.

comꝑationẽ patris ad filiũ.Quintũ eſt de oꝛdie cha ↄſtat.cũ charitas

hit? ſit vnꝰ.⁊ vnꝰ hitꝰ vnũ pᷣncipa

ritatis ↄ ↄpationẽ domeſtici ad extraneũ. Sextuʒ et le bʒ obm. Si vo eqᷓ . vnũ p?. reliquũ ꝑ poſteriꝰ.

vltimũ eſt vtrũ oꝛdo charitatis attendat᷑ q;tũ ad af S ibi ẽ necriꝰoꝛdo

—

Soco ſit ĩ charitate diligibiliũ:Et ꝙ ſic vi. cañũã. deliberati

lij

tẽ mag cõopctit oꝛdo amoꝛi de⸗

fectũ tm̃.an ſił qᷓʒtũ ad affectũ ⁊ effectum.x ſiberatiuo qᷓ; nali.ᷣ videmꝰ amoꝛẽ nalẽ oꝛdinatũ eeẽe
3 reſpctü diligibiliũ. S multo foꝛtiꝰ vẽ eẽ circa amoꝛe,
un. talẽ amoꝛ charitai.S ⁊c ¶ Coñ.oꝛdo
ꝛdinauit ĩ me cha. oꝛdo charitat ñ attẽdit᷑ ni ßpſupponit diſtinctionẽ. g vbi nõ eſt diſtinctio ibi nõ

ſi i diligẽd.ᷣ ⁊c.¶ Itẽ aug.in li.de ddc.xpᷣia.dicit. eſt oꝛdo.ſed charitas reſpectu diuerſoꝝ diligibiliuI

vᷣmo viligẽdꝰẽ deꝰ qͥ ẽg̊ nos.ſcdᷣo qð nos ſumꝰ.ter· nõ ẽ diſtincta nec
cio ꝗð iux nos.qrto qð er᷑ nos. ſᷣm h̊ pʒ ꝙ oꝛw ẽ i ẽẽ erit oꝛdinata.

.

multiplicata.̊ nec reſpectu eoꝛũuè/
tem vbicunq; eſt oꝛdo ibi ẽ ꝓ⸗

charitate reſpectu diligẽdoꝝ. Cõſtat em̃ ꝙ illa ñ o;- poꝛtio.ſed diligibilium ex charitate uulla eſt pꝛopoꝛ

„

dinqt᷑ adinuicẽ pm oꝛdinẽ tpis.ſᷣ pᷣm oꝛdinẽ excellẽ tio/Creqti enim ad incrcatum modica veh Nulſc eſt
Ne eri PBb iü

x

nie 2 dignitat. ¶ Ite Bipᷣm ougit guẽte amb. c aſſit

ß mag/

Apoꝛtio.Hec coꝛpis ad ſpũm. ſi nõ eſt oꝛdo vel pꝛo⸗

10

Li.

poꝛtis inter diligibilia.vr̃ ꝙ charitas reſpectu eoꝛuʒ
nõ ſit oꝛdinata. ¶ Itẽ oꝛdo maxie ſpectat ad cogni/

tionem.qꝛ ſapientis eſt oꝛdinare.ꝗ ſi nõ ponit᷑ oꝛo
in cognitione reſpectu cognoſcendoꝝ.multo minuſ
nõ debet oꝛdo poni in charitate reſpectu diligendo⸗/

rũ. Si tu dicas ꝙ oꝛdo ẽ in ſanctis.obijcit᷑ de fide q̃
eſt habitus cognitiuus.q etiã credũt᷑ articuli diuer/
ſi ſeinuicẽ excedentes n gradũ ⁊ dignitatẽ. ſicut illi
qui ſunt de diuinitate. excellentioꝛes ſunt qᷓ illi q̃ ſũt
dehnanitate.ſi ꝗ̊ᷣ nõ ponit᷑ oꝛdo in fide reſpectu cre/
dibiliũ.nõ dʒ poni oꝛdo in charitate reſpectu diligi/
biliũ. ¶ Item ſicut in fide vna eſt ratio crcdendi ſcʒ
ſumma veritas.ſic in charitate vna eſt rõ diligẽdi vi
delicʒ ſumma bonitas.ſʒ ꝓpter vnicã rõnẽ credẽdi fi
s oibus articulis aſſentit equaliter.g̊ pari rõne vr
charitate.ꝙ ⁊ ipᷣa oĩa diligẽda debeat diligere eq̃

liter. ¶ Item charitas quadam naturali inclinati-

one inclinat ad diligẽdũ bonũ.ſi & ipᷣa eſt habitꝰvnꝰ

⁊idẽ.⁊ idẽ mouens.idẽ ſp eſt natũ facere idẽ in his

que naturaliter inclinat ad aliqͥd. videt᷑ g&̊ ꝙ chari⸗

tas omnino vnifoꝛmiter ⁊ equalit moueat ad amãa

dum oẽ diligibile. ¶ Itẽ ſi oꝛdo attendit᷑ in charita
te.aut attendit᷑ q;tũ ad habitũ.aut q;tũ ad actũ.O=⸗
tum ad habitum nõ.ↄſtat.cũ ille ſit vnꝰ⁊ idẽ.Si qᷓ;
tum ad actũ.vr ꝙ in doꝛmiente nõ ſit charitas oꝛdi/
nata.cũ in eo nõ exerceat actum ſuũ.Eſt igit᷑ queſtõ
penes q̃d attendat᷑ oꝛdo in charitate.⁊ q̃re mag at/
tendac oꝛdo in ipᷣa qᷓ; in alia virtute.cũ ois virtus ſi
cut dicit aug.in li.de moꝛibus eccie ſit amoꝛ oꝛdina/
tus.Et rurſus.Cũ circa omne bonũ ſit modus.ſpe/
cies.et oꝛdo.cur potius charitas dr̃ oꝛdinata qᷓ; mo/
dificata. ¶ Be“. ad pᷣdictoꝝ intelligentiã eſt notãdũ.
q; charitas eſt vinculũ ligãs iuxta illud qð dicẽ apls.
Coll.iij.vbi vocat cã vinculũ ꝑfectionis.Et Dyo.in
iiij.de diui.no.dicit ꝙ amoꝛ eſt virtus vnitiua.ndᷣ

cũ amoꝛ charitatis ſit amoꝛ maxime liberalis. mul-

ta ↄplectit᷑ ⁊ in vnũ colligit.vñ charitas nõ tm̃ vnit
fini eũ in quo eſt. ſᷣ etiã quodãmod ligat ei qd natũ
eſt ad eũdẽ finẽ puenire. Mec tñ eſt charitas vincu⸗
lum ligans.ſᷣ etiã pondus inclinans.Oð em̃ ẽ pon/
dus in coꝛꝑibus. boc eſt amoꝛ in ſpiritibꝰ. Om̃ igit᷑

vnũqðq; ꝑ ſuũ pondus hbʒ oꝛdinari.⁊ charitas pon/
dus eſt ⁊ equa ponderatrix.hinc eſt ꝙ ipſi charitati

maxime cõpetit rõ oꝛdinis.Et qm̃ ipᷣa eſt vinculũ li-
gans ⁊ circuplectẽs multa.iõ nõ tm̃ oꝛdinat ipᷣm di⸗/
ligendũ infinẽ.ſ etiã ad ipᷣa dilecta ᷣm ꝙ rõ diligen⸗

di ⁊ ipſe habitꝰ charitatis diuerſimode cõpat᷑ ad il/

la. Cõcedẽde igit᷑ ſunt roõnes oñdẽtes charitatẽ eſſe
oꝛdinatã reſpectu eoꝝ qꝗᷓ ſunt ex charitate diligenda
¶ Ad illud qð pᷣmo obꝛ ꝙ oꝛdo pᷣſupponit diſtincti/
onẽ.dᷣm qꝙ oꝛdo attẽdit᷑ in charitate rõne babitꝰre
lati ad actum ⁊ obiectũ.qᷓ;uis aũt in charitate nõ ſit
rũ diligendoꝝ.⁊ ex parte ipoꝝ actuũ.rõne cuiꝰdiuer
ſitatis mãdata charitatis babẽt multiplicari ⁊ ipſa
charitas bʒ oꝛdinari.
ſtricte ⁊ large.
cõmenſurationem ⁊ eſt rerum eiuſdem generis.⁊ H
modo nõ habet veritatẽ pᷣdicta ꝓpoſitio p vbicun⸗
q; oꝛdo ibi ſit ꝓpoꝛtio. Si vo accipiat᷑ large vt dicat
Poꝛtio qᷓcũq; habitudo que attendit᷑ ̃m ↄuenicn-
tiam analogie.hoc mõ / ꝓpoꝛtio eſt boni creati ad in⸗

diſtinctio ex ꝑte babitus.eſt tñ diſtinctio ex ꝑte io/

rit . Ad illud qð obẽ ꝙ vbi eſt oꝛ
do ibi eſt Apoꝛtio. Ddm qꝙ ꝓpoꝛtio dupliciter capit.
Si ſtricte dicat᷑ ꝓpoꝛtio ſic dicit q̃ndã

creatũ.et etiã oꝛdo pᷣm rõnẽ cauſalitatis ⁊ pmitatis
Finis em̃ dignioꝛ eſt ⁊ cxcellentioꝛ ⁊ pponit᷑ his qᷓ
ſunt ad finem. ⁊ qᷓtũ ad hoc attendit᷑ oꝛdo in chari/
tate.
ctare ad actũ cognitiue.cũ ſapientis ſit oꝛdiare.
Pondmigst pᷣmo diſtinguẽdo ꝙ duplex eſt oꝛdo.
auidã ꝑtiũ in toto ⁊ reꝝ in vniuerſo.quidã vᷣo coꝝ
que ſunt in finẽ ad ipᷣm finẽ. Et qᷓuis pꝛimꝰoꝛdo pᷣjn
cipaliter ſit eirca cognitionem. ſecũdus tamen pn/
cipalius cõſiſtit circa affectionem ⁊ dilectionem cu⸗
ius eſt in finem inclinare. Oꝛdo aũñt charitatis attẽ/
dit᷑ p ↄpationem ad finẽ. ⁊ ideo nõ eſt ſimile de ipſa
⁊ de habitu cognitiue.Aliter põt dici ꝙ oꝛdo in habi
tu attendit᷑ ꝑ comꝑationẽ ad actũ ⁊ obiectũ ſicut p/
us dictũ eſt. Qm̃ igit᷑ ſumma bonitas aliter ⁊ aliter
habet cõꝑari diuerſis diligibilibus.⁊ ab eis bʒ parti
cipari m plus ⁊ minus.vt pʒ in coꝛpe ⁊ ſpũ.hinc ẽ
ꝙ amoꝛ charitatis dicit a n e hüc etiã mo⸗
dum ſi qͥs habitus cognitiuus ↄſideret aliqua in q⸗
bus ſit maioꝛ ⁊ minoꝛ veritatis euidẽtia.vtiq; in ta⸗
li b reꝑiri oꝛdo.ſicut pꝛioꝛ eſt ſcia pꝛincipioꝝ qᷓ; con
cluſionũ.⁊ ſic põt ad illud rñdeꝛi ꝑ interemptioneʒ.
Et ſi obijciat᷑ de fide.ddᷣm ꝙ nõ eſt ſimile.omnes.n.
articuli ad ſummã veritatẽ vnifoꝛmiter cõpant᷑ ſm
ꝙ a fide credunt᷑.fides em̃ in credẽdo om̃s artickos
aſſentit pꝛime veritati tanqᷓ; dictanti ⁊ aſſerenti.iõ
vnifoꝛmiter ⁊ equaliter om̃s illos credit.(¶ Ad il i2
qd obẽ ꝙ vna eſt rõ diligendi in charitate ſicut vna
rõ credendi in fide.ddm ꝙ et ſi vna ſit.nõ tñ ſic vni
foꝛmiter habet comꝑari ipᷣa cbaritas ad diligibilia.
ſicut ipᷣa veritas ad credibilia. plꝰem̃ eſt optabil ipᷣa
ſumma bonitas deo qᷓ; nobis.⁊ ſpũi nr̃o q; coꝛpori.
iõ nõ eſt ſile binc et inde.¶¶ Ad illud qð obẽ ꝙ idem
manẽs idẽ natũ eſt facere idẽ.Ddm ꝙ illud bʒ veri·
tatẽ de eo qð naturaliter inclinat tã rone ſui qᷓ; růne
ſui còiuncti. ⁊ hoc reſpectu eiuſdẽ obiecti. Ma ſcoᷣm
diuerſitatẽ obiectoꝝ fit diuerſificatio opationũ.vn/
de ſol ampliꝰilluiat criſtallũ q; illumiet lapidem vel
lignũ.vtrũqʒ aũt hoꝝ deficit in charitate. Nam ipſa
charitas regitiua ẽ ipiꝰvolũtatis ⁊ fil cũ illa hbʒ mo/
ueri. q̃ q dẽ volũtas volũtarie inclinat᷑ ad ipᷣa voli⸗
ta. Pꝛetea vnũ oboꝝ eſt magis amabile qᷓ; reliquũ.
ſicut vnuʒ coꝛpus eſt magis illuiabile q̃ʒ aliud. ⁊ ab
eodẽ lumine magis illuſtrat᷑.¶ Ad illud qð vltimo /
qr vtrũ oꝛdo in charitate attẽdat᷑ qtũ ad hitũ.aut
q́;tũ ad actũ ⁊ obm. dᷣm ꝙ q;tũ ad bitũ. AUñ q̃ʒuis
habitus charitat ſit vnus.tñ dr̃ oꝛdinatꝰ etiã ſi non
ſit in actu.qꝛ habilitat aiam ad hoc vt oꝛdinate mo/
ueat᷑.vñ iuſtus doꝛmiẽs dẽ bẽe charitatẽ oꝛdinataʒ.
Ex his aũt q̃ dicta ſunt ptʒ quare charitas mag dĩ
oꝛdinata qᷓ; virtus alia. Magis etiã dꝛ oꝛdinata qᷓ;
modificata.hc em̃ ꝓpꝛiũ eſt ipſius ſimul habere rati
onem vinculi ligantis ⁊ ponderis inclinant᷑.pondꝰ
ut oꝛdini coꝛrndet. ¶ Queſtio. ij. b
¶ Deoꝛdine charitat ꝑ dꝑatõem nr̃i ad deũ. Atrũ ſcʒ
charitas in diligẽdo Fpone deũ nobis: Et q ſic. vi.
pᷣmo ꝑ illud madatũ Deut.vj.Diliges do. deñ tuuz
ex toto coꝛ. tuo.⁊ ex tota aia tua. dꝛ eẽ pᷣmũ ⁊ ſum
mũ mandatũ.ſi & nulli alij pᷣcipit᷑ vt impẽdamꝰtotũ
affectũ niſi ſoli deo. v ꝙ in dilectõe charitat de?tene
at pᷣmũ ⁊ ſũmũ locũ. tẽ h idẽ oñdit᷑ ꝑ aug. ⁊ am ·
bꝛo. ꝙ vtq; (ſicut in Ir̃a ponit᷑) in oꝛdie diligẽdi derᷣ
nobis pᷣponit. ¶ Item bocipᷣm vr ꝑ rõnẽ.qm ꝗꝓpter
quog vnũquodq; tale ⁊ ĩm magis.ſ charitas aͤc⸗

Ad illud qd obꝛ ꝙ oꝛdo maxime videt᷑ ſpe/ 11

be
af
woß
afns
n.
goost
ſoen
ſostn
nait
Nen
ſchen
Ene
ibn
citi
blo
lehtu
Auen
banre
ituen
lor
ſanus
ſench
fuung
lir
ſe⸗
hatttn
ſdlg
ſnan
aſtun
ne
tforich
ntfnit
ſbecki
nepoſt.
ſtileg
ſleck
lech

1 is

fin
tan
Miane
autbi
eyt
s/
Pnus
Gimnp
mare
lgtei
gtai
ſtalg

g
iz
chi,
unnenlie
taln,
dceg
ogäe
ouca
iigenn
Acinne
anten
ſͤckfnedt
thüt
Maſtüinß⸗
sdahn
iginamneg
etinlenen
demitghnin
tantt ſeni
stde
chanint ia
maſt niiin
ntass die
Neſckcnel
väinidienn
ludascin,
mnglutht
stäͤturtift
cantnni
StKähhit

pelni viin

7

S=S
S

mthies
ibieiztudn
Aiugſin
di iinn
Gun ai
rrondineno,
imiauinn,
ento tnd
niocintc
inltebannn
innio
adde⸗
bieb/
lge
nie
ten

nr

=

S
—

S
=
— ä

=

—

1

—, D
S .

—

4

—
S=

15

Di.
„

quid diligit. diligit ꝓpter deum. pꝛimo pꝛintipali
ter cet maxime diligit ip̃m deũ.g ſᷣm oꝛdinẽ charitai

deus pᷣponit᷑ nobis. ¶ Itẽ ᷣm ꝙ vult phicũ docum̃/

tñ.finis mag ẽ eligẽdꝰ qᷓ ea q̃ ſt ad finẽ.ſᷣ ad oꝛdinẽ
charitat᷑ ſpectat vt mag diligat ea q̃ ſunt magis eli-/

genda.ſi ̊ bonũ increatũ eſt finis.⁊ bonũ creatũ eſt

quod eſt ad finẽ.vr ꝙ in oꝛdine charitatis ſp bonuʒ

increatũ (quod cſt deus)ſp pᷣponat᷑ bono creato qð

nos ſumus. ¶ Sʒ S. Gratia eſt ꝑfectio nature.natu
ra aũt carẽs gratia magis diligit ſeipam qᷓ; deuz. ſi S
ꝑfectio nõ ꝑuertit oꝛdinẽ ſui ꝑfectibil.vr̃ ꝙ idẽ oꝛdo
i charitate hẽat ſaluari.g̊ charitate mag debemꝰ di
ligẽ noſmetipſos qᷓ; deũ. ¶ Itẽ ſi aliq vnũ addat᷑
aliqͥbus equalibus diuiſ ineqliter. nece eſt illa poſt
additionẽ eẽ equalia.g pari rone ſi addat᷑ incquali/
bus.poſt additionẽ erũt ineq̃lia.ſᷣ amoꝛ nr̃i añ ad/
uentũ charitatis pᷣponderat amoꝛi dei.g ⁊ poſt ipſiꝰ
aduentũ.igit᷑ ᷣm oꝛdinẽ ipᷣius charitatis magis de/
bemus nos diligere q; deũ. ¶ Itẽ affectꝰ amoꝛis ſe/
q̃tur noticiã cognitiõis ( incognita em̃ nõ poſſumꝰ
diligere)̊ magis cognoſcimus noſmetipſos qᷓ; cos/⸗
ſcamus deũ qᷓ;diu ſumus in ſtatu vie.vr̃ ; ꝙ ad oꝛdi
nem charitatis ſpectet plus nos q;ᷓ deuz diligere ᷣm
ſtatum pñtẽ. Itẽ vr ꝙ ſaltẽ equaliter.qꝛ quantum
aliqͥs diligit deũ tantũ appetit frui deo ⁊ beatificari
in ipᷣo.⁊ quantũ appetit frui deo tantũ appetit ſuaʒ
beatitudinẽ.⁊ quantũ ſuã btitudinẽ appetit tantuʒ
ſe diligit. gð vꝭ ꝙ quantũ qͥs diligit deũ tantuʒ diligat
ſemetpm. Ie motus charitatis in deũ finitꝰ eſt.
cũ ſit a virtute finita. Siliter motus charitatis in ſe/
ipſum.⁊ poſſibile eſt motũ charitatis in deũ remitti.
⁊ motũ charitatis in ſeipᷣm intendi.ſᷣ qñ aliqua duo
ſunt finita q̊ꝝ vnũ intendit᷑ ⁊ aliud remittit᷑.ita poſ
ſibile eſt illa puenirc ad equalitatẽ.g vr ꝙ ex chari/⸗
tate poſſumus nos ⁊ deũ equaliter diligere.⁊ ſic re/
dit idẽ qd pꝛius. ¶ Itẽ amoꝛ ẽ vis vnitiua.ſᷣ impoſ/
ſibile eſt ꝙ aliqͥs vniat᷑ alij magis qᷓ; ſibi.g impoſſi/
bile eſt magis aliũ amare qꝙᷓ ſe.igit᷑ nõ vẽ ꝙ in chari/
tatis oꝛdinc deus nobiſipᷣis ſit pponẽdus. ¶ R?dð.
ꝙ ſᷣm oꝛdinẽ charitatis deus pponendus eſt nobis
intantũ.vt amoꝛ reſpectu nr̃i nec eq̃ri poſſit nec pᷣpo
ni amoꝛi dei ſalua ſõſtãtia habitus charitatis. Ratõ
aũt huiꝰeſt iſta.qm̃ charitas facit deñ diligi tanqᷓʒ fi⸗
nẽ vltimũ.et tanq; ſummũ honũ.⁊ qꝛ finis vltimꝰ ẽ
vnus ſolus.⁊ ſũmũ bonũ ſiliter.nõ habens aliqͥd ſu
perius ſe vel ſibi equale.hinc eſt ꝙ ̃m charitatis le/
geʒ impoſſibile eſt aliqͥd plꝰdeo vel equaliter ipᷣi deo
amare.Charitas em̃ qꝛ diligit deũ ſicut ſũmũ bonũ.
diligit eũ ſuꝑ oia. Quia diligit ipᷣm ſicut finẽ vltimũ.
diligit eů en ſe. OQð aũt diligit᷑ ꝓpter ſe ⁊ ſupꝑ om
nia diligit᷑ dilectione fruitiõis.qð vo ꝓpter aliud di/
ligit᷑.diligit᷑ dilectione vſus.cũ g& charitatis ſit om̃ia
ad deũ tãqᷓʒ ad finẽ vitimũ referꝛe.ſicut conderis eſt
coꝛpꝰad locũ ꝓpꝛiũ inclinare.hinc ẽ ꝙ charitas facit

nos deũ plus qʒ noſmetipos diligere. Ande ocedẽ/
16 de ſunt rõnes ꝗᷓ ſunt ad partẽ illam.

le ſunt rõnes ꝗ ſunt ad partẽ illam. ¶ Ad illud qð
obꝛ ꝙ gratia eſt ꝑfectio nãe.dm ꝙ in natura eſt cõ

ſiderare aliqͥd ꝑ modũ poſitionis.⁊ aliqͥd ꝑ moduʒ

pᷣuatiõis ⁊ defectus et coꝛruptionis. Illud aũt qð ẽ
in natura ꝑ modũ poſitiõis.a gratia hʒ pfici ⁊ ſalua
ri. ꝗq aũt ẽ ibi ꝑ modũ coꝛruptõis ⁊ pꝛiuatõis.a gr̃a
bʒ coꝛigi ⁊ ſuppleri.Cũ qᷓ dr ꝙ nature eſt plꝰ ſeipaʒ
ʒ deũ diligere. dom ꝙ no eſt ↄditio repta in nã ſpe/

ctans ad ipius ꝑfectionẽ.ſᷣ potius ad ipᷣiꝰcoꝛruptio

NNX

n&.iõ nõ ſequit ꝙ ꝑ grãm bẽat ſaluari imio poti? ſe⸗
quit᷑ ꝙ ꝑ grãm babeat amoueri.¶ Ad illud qð obꝛ 17
ꝙ ſi vnũ addat᷑ inequalibus adbuc erũt ineqlia ca-
dẽ incqualitate q̃ pꝛius.dm ꝙ illud hʒ veritatẽ qñ

illud additũ eqᷓlit᷑ reſpicit vtrunq; illoꝝ ineq̃liũ.ſic

aũt nõ eſt in ꝓpoſito. Hã charitas pᷣncipaliꝰreſpicit
illũ affectũ hois q eſt in deũ qᷓʒ illũ qͥ eſt in ſeipᷣm.vñ
in aduentu charitatis minuit᷑ amoꝛ ſui.⁊ intenditur
amoꝛ dei. ¶ Ad illud qð obẽ ꝙ affectio ſeq̃ cogniti SD
onc̃.dm ꝙ affectio dẽ ſequi cognitionẽ no ſolum a
partc charitatis in cognoſcendo.ſᷣ ctiam a parte bo
nitatis cõſiderate in ipſo cognito.Licʒ aũt clariꝰ co/
gnoſcat ſeipᷣm hõ q́ᷓ deũ.tñ nullus hñs charitatem
eſtimat ſe tam bonũ ⁊ tã amabilẽ quãtũ cſtimat de/
um.Et iõ dilectio ſequẽs cognitionẽ pᷣponit ipᷣm de

um nobis in diligẽdo magis q; ecõuerſo. ¶ Ad illð i9

qð obꝛ ꝙ quãtũ q̃s diligit deũ tãtũ deſiderat frui deo
Ddðm ꝙ duplici motu dilectõis ↄtingit deũ diligere.
vicʒ.affectu amicicie.⁊ affectu ↄcupie ſiue deſiderij.
Cũ g dicit᷑.quantũ qͥs diligit deũ.tãtũ teſiderat frui

deo. diligere põt dicere motũ amicicie vel motũ ↄcu

pie.Si motũ ↄcupic.abſq; dubio veritatẽ hʒ.ſᷣ h mo
tus nõ ponit in numeꝝ cũ dilectiõe nr̃i. ⁊ iõ nõ ſeq̃t
ex hoc ꝙ eq̃lit᷑ deñ ⁊ nos diligamꝰ. Diligẽ.n. nos ex
charitate nõ eſt aliud q; ſunmũ bonũ nobis optare
Si vo diligere deñ dicit motũ amicicie. tũc h̊ qd eſt
tantũ ⁊ quãtũ pñt impoꝛtare ꝓpoꝛcionalitateʒ.vt ſit
ſenſus.ſi multũ vis deo bonũ.multuʒ deſideras deo
frui. Uel põt impoꝛtare ꝓpoꝛtionis ↄmenſurationẽ
ſiue equalitatẽ. Pꝛimo mõ bʒ veritatẽ.ſcdo mõ nõ.
Der charitatẽ em̃ ſũmũ bonũ diligo.optoq; ſũmuʒ
lonũ mihi.ita ꝙ volo ꝙ deus ſũmũ bonũ babeat. et
ſit ſũmũ bonũ ꝑ eẽntiã.mihi vo ꝑ ꝑticipationẽ. Et
multo magis opto ſibi qᷓ; mihi.⁊ iõ non ſeqͥt᷑ ex h̊ ꝶ
amoꝛ dei poſſit equari amoꝛi noſtro ſalua charitate.
vel etiã amoꝛi alicuius creature.vtpote amoꝛi glłic.
et fruitionis dei.ſiue btitudinis create. Poſſʒ etiam
rñderi aliter ꝑ interemptionẽ ad ꝓpõnẽ illã.quantũ
deſideras frin deo.tãtũ dilig temetipᷣm.ſᷣm q; tãtũ ⁊
quãtũ dicũt ↄmẽſurationẽ.qꝛ põt qͥs deſiderare frui
deo ꝓpter ſe ⁊ ſuꝑ oia qᷓ;uis nullo mõ ↄcedendũ ſit q;

ex charitate diligat ſe ꝓpter ſe ⁊ ſuꝑ oia.ld ill q 20

obẽ ꝙ motus charitatis in duũ eſt finitꝰ ⁊ in noſipoſ
ſiliter. ⁊ ita ꝑ intenſionẽ ⁊ remiſſionẽ põt eq̃ri.doin
ꝙ licet vterq; ſit finitꝰ.qꝛ a virtute finita ꝓcedit.tñ
ratione ipſius obiecti vnũ excedit reliquũ in infini/
tũ. Hec eſt hoc incõueniẽs.qꝛ finitũ põt aliud finitũ

erxcedere in infinitũ. ſicut linea punctũ. 2 ſupficies li⸗

neam. Ande ſicut infinita puncta nõ põt linee equa
ri. ſic amoꝛ ipᷣaꝝ creaturaꝝ ᷣm leges charitatis non
poteſt equari amoꝛi creatoꝛis. Sicut enim ex pun⸗/

ctis nunqᷓ; poteſt conſtitui linea.ſic ex infinitis bois

creatis non poteſt conſtitui ſummũ bonum anime
rationalis.Amoꝛ enim dei ſalua charitate nunq;; ſo
teſt ſic remitti.quin deus diligatur vt finis et vt ſũ/
mum bonũ. Mec amoꝛ creature poteſt ita intẽdi qͥn
creatura diligat᷑ vt bonum ad ſummum bonum oꝛ⸗
dinatum.⁊ ideo non ſequitur ꝙ motus illi ad equa/

litatem venire poſſint. Ad illud quod obijcitur ꝙ 2 EH

nihil põt alij mag vniri q; ſibi. Reſpondcri põt du⸗
pliciter. Pꝛimũ ꝙ boc poteſt intelligi de vnione ctũ
ad naturalẽ ↄueniẽtiã.vel q;dtum ad amoꝛis inherẽ

tiã. Pꝛimo mõ verũ eſt. ſcdo mõ falſuʒ. qꝛ ̊ ſecũdo
mõ amoꝛ dicit virtus vnitiusa. Aliter poteſt dici ꝙ

veus magis eſt intimꝰ vnicuiq; rei qᷓ; ipſa ſibi.et płꝰ
xendet eſſe rei a deo ↄſeruantc q; ab ipſis pꝛincipijs
intrinſecis.⁊ complementũ beatitudis ſpũs rõnalis
habet a deo nõ a ſeipſo.⁊ ideo cuʒ dicit᷑.nibil poteſt
alteri magis vniri qᷓ; ſibipſi.ſi intelligat᷑ de ipᷣis cre/
aturis.veritatẽ habere põt.Si vo intelligat᷑ de ipſo
deo. veritatẽ nõ habet. Deus em̃ intime illabit᷑ ipſi
aie.⁊ ideo aia ex intimis medullis affectionis ha bet
deo adherere.⁊ cum habet charitatem. amplius ten/
dit in ipſum qᷓ; in ſe.⁊ in eo requieſcit amplius qᷓ; in
ſc.qꝛ melioꝛ eſt deus ei qᷓ; ĩa ſibi.
Queſtio.ſiiſj. cc
¶ De oꝛdine charitatis ꝑ cõpationẽ noſtri ad ꝓximũ.
Atrũ.ſ.pᷣm oꝛdinẽ charitatis pᷣponendũ ſit bonum
Aꝓriũ bono ipſius ꝓximi:E&t ꝙ ſic.vꝛ.pꝛimo ꝑ auto
ritatẽ aug.⁊ ambꝛo.in lr̃a.qͥ immediate poſt dilecti⸗/
onẽ dei. oꝛdinãt dilectionẽ ſui. ¶ Itẽ Ecci.xiiij.Qui
ſibi nequã eſt. cui alij bonus erit.p hoc vr ꝙ nõ põt

gliquis oꝛalnate diligere niſi pꝛius oꝛdinate di/

ligat ſe. ¶ Itẽ aug.in enche.tractans illud verbuʒ.
Date elemoſynam ⁊ omnia munda ſint obis.Qui
vult oꝛdinate elemoſynam dare a ſe dcbet incipere
⁊ eam ſibi pꝛimo dare. Eſt em̃ elemoſyna opus mi/
ſericoꝛdie.veriſſimeq; dictũ ẽ. Miſerere aie tue pla/
cens deo.ſi & pꝛius debʒ homo ſibi miſereri qᷓ; alij.vẽ
ſᷣm oꝛdinẽ charitatis amoꝛ ſui ſit amoꝛi ꝓximi pᷣ⸗
ponendus. ¶ Itẽ ſicut natura appetit ſuã ↄſeruati/
onem. ſic charitas ſuam ꝑfectionem.ſed natura ma
gis appetit cõſeruationẽ ſui in ſe qᷓ; in ſuo ſimili.g 2
charitas plus appetit ꝑfici in ſeip̃a ⁊ in aia in qua ẽ
qᷓ; charitatẽ aliã appetat ꝑfici in aia aliena.S ſ̃ᷣm re/
ctum oꝛdinem charitatis.amoꝛ ſui pᷣmitti dzʒ amoꝛi
ipſiꝰ ꝓximi.¶ Sed .j.Coꝝ.xiij. Charitas nõ que/
rit que ſua ſunt.Et iteꝝ alibi. Hullus qð ſuũ ẽ q̃rat
ſed qð alterius.g vr̃ ꝙ charitas ſᷣm ſuã ꝑfectionẽ in
clinet magis ad amandũ alterũ qᷓ; ad amandum ſe⸗/
ipᷣm. ¶ Itẽ Math. xxij. Diliges ꝓximũ tuũ ſicut te
ipᷣm.hoc quod eſt. ſicut.aut ẽ nota ſilitudinis.aut eqᷓ
litatis. Si ſiflitudinis tĩ.eadẽ rõne poſſet dicere di/⸗
liges ꝓximũ tuũ ſicut deũ.Si equalitatis.ergo non
vr ꝙ ſit oꝛdo dilectionig reſpectu noſtri ad dilectio/
nem reſpectu pximi. ¶ Item Grego.in quadã ome
lia. Memo ad ſeipᷣm habere charitatẽ dicit᷑. Ad hoc
em̃ ꝙ charitas ſit.neceſſe eſt vt dilectio in alteꝝ ten/
dat. charitas ꝑ pꝛius oꝛdinat hoiem ad alteruʒ q;
ad ſeipᷣm,& in oꝛdinatione charitatis vr ꝙ nobis pᷣ/
mitti debeat pximus. ¶ Itẽ charitas eſt amoꝛ libe/
ralis.ſᷣ liberalitas magis attendit᷑ reſpectu alteriꝰqᷓ;
xrcſpectu ſui.g& amoꝛ charitatis magis ↄſiſtit in amã
do altcrũ qᷓ; in amando ſeipᷣm. S amoꝛ charita
tis ſuꝑucniens tollit curuitatẽ ipſiꝰ nature.ſicut pʒ.
qꝛ cum homo plus diligat ſe q; deũ ante charitateʒ.
poſt aduentũ charitatis vertit᷑ oꝛdo vt plus diligat
deum qʒ ſeipᷣm.ſi &̊ mutat oꝛdinẽ qʒtũ ad dilectioeʒ
dei.pari ratione qᷓʒtum ad dilectionem ꝓximi.vide
tur & ꝙ dilectio ꝓximi pᷣmittenda ſit 'm oꝛdinẽ cha
ritatis dilectioni reſpectu noſtri. ¶ Item charitas
facit nos ↄfoꝛmare voluntatem noſtram voluntati
diuine.ſᷣ deus nõ magis diligit nos q;ᷓ ꝓximos no/
ſtros.imo magis diligit noſtros ꝓximos ſi ſint me/
lioꝛes nobis.ergo videt᷑ ꝙ ſᷣm oꝛdinẽ charitatis plꝰ
debeo diligere ꝓximũ qᷓ; meipſuʒ. Si tu dicas ꝙ de
us nõ vult ꝙ confoꝛmamus voluntatẽ noſtram ſi-/
bi in boc. Obijcit᷑ ↄtra boc.ꝙ deus vult ꝙ nos ma⸗

amoꝛ charitatis a ſei

pmo dʒ hõ ſuiipᷣius miſereri.

gis deſideremus honoꝛem ſuum qᷓ comodutn pꝛo
iſ nt etiam ꝙ; magis amemus ⁊ appᷣciemur il⸗
ud quod magis eſt amanduʒ ⁊ appᷣciandũ.ſᷣ ſalus
centum anim aꝝ magis facit ad honoꝛẽ dei ⁊ magis
appꝛeciata eſt q;ᷓ ſalus vniꝰanime.ſi g̊ nomine ꝓxi⸗
mi intelligit᷑ omnis homo.videt᷑ ꝙ amoꝛ ꝓximi pꝛe
ponendus ſit amoꝛi ſui.Et hoc ↄfirmat᷑ ꝑ illud qð
dicit aplus ad Ro.ix. Optabam egoipſe anatbema
eſſe a xpᷣo ꝓ fratribus meis.¶ Rꝰ.dm qꝙ ßm oꝛdi⸗
nem charitatis amoꝛ ſalutis pꝛopꝛie pᷣponẽdus eſt
amoꝛi ſalutis aliene ſᷣm ꝙ auctes ſanetoꝛuʒ innuũt
manifeſte.⁊ ᷣm etiam qꝙ conſonat et dictat iudiciuʒ
rationis recte ⁊ inſtinctus nature. Ratio aũt huius
eſt. quoniam vnumquodq;ʒ plus appetit ꝑfectiones
in ſeipſo qᷓ; in ſuo ſimili.et quodlibet pondus plus
trahit coꝛpus in quo eſt ad ſitum ſibi debituʒ q; tra
hat ad coꝛpus ſibi annexum.hinc eſt ꝙ charitas per

pꝛius deſiderat deum nobis vniri.⁊ in nobis babita

re.⁊ nos in ipſum deum tendere.⁊ in ipſo quieſcere.
ʒ appetat in aliquo alio qͥ nobiſcuʒ habeat aliquã
ſimilitudinem. Concedende ſunt igit᷑ rationes oſtẽ⸗
dentes ꝙ in oꝛdine charitatis prelerk dilcrao ſui di

lectioni ipſius pꝛoximi. Et huiꝰ ſiguuʒ eſt. qꝛ illi ſtul

ti repꝛebenduntur ⁊ ſtulti reputant᷑ qui ſalutem ꝓ/
pꝛiam negligunt vt ꝓcurent alienã. Huius etiam ſi
gnũ eſt.qꝛ ⁊ ſi hbomo cx charitate debeat diligere ꝓxi
mũ quantum ſeipᷣm.ita ꝙ eſſet ibi omnimoda equa
litas.iam duos ꝓximos deberet diligere dupliciter
q́ʒ ſeipᷣm.et tres in triplo.⁊ ſic vlterius aſcendendo.
quod in nullo habente charitatem repiri contingit

quantũcunq; ꝑfecto. ¶ Ad illud quod pꝛimo obij/ 22

citur ꝙ charitas nõ querit que ſua ſunt.dom ꝙ ſuũ
idem eſt quod ꝓpꝛium. Pꝛopꝛium autem quercre h̊ᷣ

eſt dupliciter. THno modo ꝓut ꝓpꝛiũ dicit᷑ cum pꝛe/

ciſione.⁊ ſic excludit bonũ cõmune.⁊ illo modo ſo/
nat in vicium.et ſᷣm iſtam acceptionem cõſueuit di⸗
ci ꝙ libido eſt amoꝛ boni ꝓpꝛij.et qᷓ;tuz ad hunc mo
dum dicit apls ꝙ charitas non querit que ſua ſunt.
Alio modo dicit᷑ bonũ ꝓpriũ bonũ quod ptinet ad
ſe.ita ꝙ; in appetitu illiꝰ boni volũtas nec repugnat
diuie volũtati.nec pᷣiudicat cõi vtilitati.ſicut eſt ap/
petitus ſalutis ꝓpꝛie.ct iſto mõ diligit qͥs ſe ex chari
tate.⁊ ſic accipiẽdo nõ negat apls qͥn homo ꝑ chari
tatem debeat quod ſuuʒ eſt querere.cũ ipᷣemet cuꝑe/

ret diſſolui ⁊ eẽ cũ xpᷣo.ſicut dꝛ phił᷑.j.¶¶ Ad illð qd ⁊

obẽ ꝙ ſᷣm diuinũ mãdatũ dʒ homo diligere pximũ
ſicut ſeipm.ddm q ſicut nõ eſt nota ꝑfecte equalita
tis ſiue comenſurationis.ᷣ expᷣſſe ſinitudinis.q̃ in ᷣ
attendit᷑ ꝙ homo debet diligere ꝓximũ ad illud bo
nũ ad qð diligit ſeipᷣm.⁊ pꝰſalutẽ ꝓpꝛiã nihil tãtũ dʒ
deſiderare ſicut ſalutẽ alienã.⁊ iõ nõ valet illud qdð
obꝛ ꝙ; ſiliter debet dici in mandato illo ꝙ diligat ꝓ⸗

charitas magis ꝓpꝛie oꝛdinat ad ꝓximum qᷓ ad ſe
ipᷣm.dᷣm ꝙ hboc nõ dicit᷑ ꝙ charitas ꝑ pꝛius reſpici
at oꝛdinẽ hois ad ꝓximũ qᷓ ad ſeipᷣm. qꝛ nõ ſufficit
ꝙ aliqͥs amoꝛ ſit charitas vt homo amet ſeipᷣni.lʒ.n.

po incipiat. dʒ tñ in alterũ ptẽ/

„
7

di. ¶ Ad illud qð obẽ ꝙ; charitas eſt amoꝛ liberalis. 2

dom ꝙ qʒuis liberalitas qᷓtũ ad ſuã cõpletionẽ re-⸗
ſpiciat altcꝝ.tñ qᷓztũ ad ſuũ initiũ pᷣꝰ reſpicit ipᷣm qͥ

liberalitatẽ impencdit.ſicut ⁊ miſcia de q dictũ ẽ ỹp 2 G

iſereri. (Ad illud qð obĩ ꝙ
amoꝛ charitatᷣ ſuꝑuenies tollit curuitatẽ nae.dom

.

1o
n
n
tin
Gtee
Me
7
ct
ſue
d
Aen
ge
Gri⸗
ſts
Ntcn
ſesp
iche
(n
gpy
Gen
tsn
ſeec
ſtin
che
Gpe
i
on
ſhla

D
netd
Nnuter
honor
(lſe⸗a
Ahen
d
d
fn
Pis
Enn
lis
ſnet
ktnai
tois
che/⸗
ncpi
ſodyo
nſ⸗
ſieſe

6wwin⸗
Mh
anäif
Nin
ſinonn

nigl⸗
Genen
Dngfth
iist
Sſcnnzine
Kadertni,
ſn
seffang
Aenuf
nibdeen
Nckhhtnar
ſſndtati
EKRNMI
ſczaͤgin
nt quiſun
mi haicnt
edtardigeg
hiomninchen
duigee i
tenus mod
ignodene
nſuntid
mautenan)
tüdfe
titfun
g in
NNi1NN
csanen
citnatf

. E

= ==
E
S=

Se

—
S=rà =

S==

27 binc ⁊ inde.¶ Ad illud qd obẽ ꝙ debemꝰ volũtateʒ
noſtram volũtati diuine cõſoꝛmare.ddm ꝙ deus cũ
dicit᷑ alterũ altero magis diligere.hoc nõ ẽ qꝛ inten-
ſius diligat vnũ qᷓ; reliquũ.cũ circa ipſiꝰ amoꝛeʒ nec

g quedanmm eſt cumitas nature que ſonat in viciutm·
⁊coꝛruptionẽ.quedam que reſpicit ipᷣius nature in-
trinſecam inclinationẽ. Pꝛima eſt qᷓ qͥs diligit ſe plꝰ

qᷓ deũ. Scða eſt q̃ qͥs diligit ſe plꝰq; ꝓximũ.Gratia
añt ſuꝑpueniẽs pimã coꝛrigit ⁊ tollit.ſcdᷣam vo diri/
git et cũ ea currit. ⁊ ſic rõ illa nõ valet.qm̃ nõ eſt ſile

cadat intenſio nec remiſſio.ſ̊ H̊ dr qꝛ vnũ oꝛdinatur

ad maius bonũ qᷓ; reliquũ.⁊ hᷣ bene põt cõcedi.ꝙ qᷣs
magis dʒ diligere ꝓximũ qᷓʒ ſe.cũ ꝓximus ipᷣm exce
dat in merito.ſed ex hoc nõ ſeqͥt᷑ ꝙ amoꝛ ꝓximi me
lioꝛis pᷣponderet amoꝛi ſui.Oꝛdo em̃ charitatis nõ
attendit᷑ penes magnitudinẽ boni optabilis.ſʒ pe-
nes pᷣponderationẽ affectionis diligẽtis.Et ſi tu ob

ijcias ꝙꝙ deus vult ꝙ magis amem? onoꝛẽ ſuum qᷓ;

cõmodũ noſtrũ.et magis appꝛeciemur qð mag eſt
appꝛeciandũ.ddðm ꝙ veꝝ eſt ꝙ dei honoꝛ plꝰ dz i coꝛ
de noſtro pᷣponderare q; noſtrũ cõmodũ.tñ chari/

tas nũqᷓ; ſepat bonoꝛeʒ dei a ↄmodo noſtro ſpũali.

nec eſt volũtatis diuine vt nos appetamꝰ aliqͥd q;ʒ

ſit in demeritũ ſalutis noſtre ꝓpter honoꝛẽ ſuũ. Siẽ

em̃ eſſentiale eſt nãe appetere eſſe.ſic eſſentialeẽ ge
appetere deo placere ⁊ deo adhererc.ideo deus nun
ʒ illud a nobis exigit vt magis ſalutẽ alienã qʒ ꝓ/

pꝛiã diligamꝰ. Et qð dicit aplus ꝙ optabat ansthe⸗

ma a xpo eſſe illud intelligit ad tps et ſub ↄditõne.

vicʒ ſi optabile eect.
¶ NQucſtio. iijj.

*

EGe oꝛdine charitatis ꝑ ↄpationẽ patris ad filiũ. Et
querit᷑. Atꝝ magis ſint diligendi pentes qᷓʒ filij. n
ecõuerſo: Et ꝙ pᷣmo ſint diligendi ꝑentcs.vr. pᷣmo

Ravgcgel dñi.pcipit em̃ honoꝛare ꝑentes Exoð.xx.
onoꝛa pꝛẽm tuũ ⁊c.ſi Sð mãdata dei tradita ſũt ſᷣʒ
oꝛdinẽ charitatis.vẽ ꝙ amoꝛ charitatis pᷣncipalius
ad ꝑentes qᷓʒ ad filios hʒ oꝛdinari. ¶ Itẽ aucte am

bꝛo.qᷓ h in ſr̃a.dicit em̃ ꝙ pmo diligendꝰ eſt deꝰ. ſe/
tẽ hocipᷣm vꝛ rõne.qſmñ

cũdo ꝑentes.tercio filij.
m legẽ charitatis grati debemꝰeẽ de beneficijs acce

ptis.ſʒ plura bñficia accepimus a pentibꝰꝙᷓ a filis.
magis debemus eis eẽ grati.ſed qͥ magis eſt gratꝰ

ſunt filijs pponendi. ¶ Itẽ pꝛincipiatũ plꝰpendet a

alijs magis ipᷣm e trn in oꝛdine charitad
pꝛincipio qᷓ;ᷓ ecõuerſo.ſʒ vbi eſt maioꝛ depẽdẽtia ibi

eſt maioꝛ inclinatio.⁊ vbi maioꝛ indinatio ibi maiõ
antoꝛis ↄuerſio.cũ g̊ habens patrẽ ⁊ ſiliũ ad patrez⸗
coõpat᷑ ſicut pᷣncipiatũ ad pꝛincipiũ.ad filiũ vo ſicut
paincipiũ ad pᷣncipiatũ.vr ꝙ ym regulã amoꝛis ma
Sed Z.ij. Coꝝn.

gis dʒ ↄuerti ad patrẽ q́; ad filiũ.
xij. Mõ debent filij theſauriʒare pentibꝰ ſed pentes
filijs.ſe nemo dʒ theſaurizare niſi ei quem diligere

debet. ſi magis debẽt theſaurizare ꝑentes filijs qᷓʒ

ecõuerſo.magis debẽt ſᷣm charitatis oꝛdinẽ pentes

filios diligere q́ʒ filij ꝑentes. ¶ Item m oꝛdinẽ na
ture bumoꝛ ꝓcedit a radicc ad ramos ⁊ nõ ecõuer/
ſo.ſi ergo ↄuerſio amoꝛis in rõnalibus ſimilis eſt de⸗
riuationi hũoꝛis in vegetabilibus.⁊ pater cõpatur
ad filios ſicut radix ad ramos.vãẽ ᷣm rectuʒ oꝛdi/

nẽ amplius ſint diligendi filij qʒ pentes. ¶ Itẽ cha
xitas reſpicit boni coicationẽ ſᷣm ↄuenientiam ⁊ cõ/

foꝛmitatẽ.ſᷣ plus boni cõicant parẽtes filijs qᷓʒ ecõ/
uerſo. ̊ vr ꝙ amoeꝛ charitatis 'm rectũ oꝛdinẽ pꝛiꝰ

π

pentes.
ꝙ naturaliter hoies plus diligũt filios q; ꝑentes.er/

ſo Tnene oꝛdo debeat eſſe in amoꝛe gratui
to.

. bnnzneius realat babilẽ ad diligẽdu fllios /
Item gratia eſt pfectio naturc.ſᷣ videmꝰ

R.ddm ꝙ ſicut dicit Ambꝛo.ſᷣm oꝛdinẽ cba⸗/

3

4

28

ritat ꝑentes pᷣponendi ſunt filijs. ⁊ hoc intelligdu,

eſt ceteris paribꝰ ſicut infra manifeſtabit᷑. Ratõ em̃

huius eſt.qꝛ amoꝛ gratuitꝰfacit memoꝛẽ cẽ ꝑceptoꝝꝛnR
beneficioꝝ.ꝓpter quod ⁊ ſacra ſcriptura pcipiendo
⁊ admonendo inducit nos ad pat᷑na beneficia rcco
lenda.et qꝛ plura beneficia recipimꝰa ꝑentibꝰq; a fi
lijs.iõ ſᷣm ius diuinũ plus eis tencmur.⁊ magis co/
rũ ſalutẽ diligere ⁊ ꝓcurare debemus.Et ↄcedende

ſunt rõnes boc oſtendunt. Ad ratõnes aũt quc in
oppoſitũ ac

ducunt᷑ rñdendũ eſt.ꝙ ille rõnes currt

d dil ectione naturali ᷣm quam magis inclinat᷑ af
fectus hois ad filios q́; ad patrem.Et rõ buiꝰeſt.qᷓa

natura appetit ↄſeruari in ſuo ſili.⁊ magis diligit il

ud in quo bʒ pꝛincipalius ſaluari.⁊ qm̃ pater habz
ſaluari in filio 'm oꝛdinẽ nature ⁊ nõ ecõouerſo.hin
eſt ꝙ ſᷣm nature oꝛdinẽ.maioꝛẽ bʒ ad fuiũ inclinati -
onẽ̃.qꝛ magis vult ipᷣm ꝙᷓ; patrẽ habere ſuꝑſtitẽ.Di⸗
lectio añt gratuita magis reſpicit beneficioꝝ collati
onem.⁊ ſuꝑnoꝝ ciuiũ completionẽ.ad quam indif/

ferenter ꝑentes ⁊ filij comꝑant᷑.et ꝑ boc pʒ rũſio ad

illa tria que pꝛimo obijciebãt᷑.¶ Ad illud vo qð vl
timo obꝛ q; ga dʒ eẽ ↄfoꝛmis nature.dom ꝙ natu/

ra in quibuſdam currit via conſona cũ gratia. in qͥ́

buſdam currit via oppoſita.in quibuſd via diſpa
ta. In hoc em̃ q; homo plus diligit ſe qᷓ ꝓximũ. na-
tura gratie ↄcoꝛdat ſicut ſupꝛa oſtenſum eſt. In hoc
diligit ſe plus qᷓ; deũ ipi gratie repugnat. In q̊B au
tem ꝙ diligit filium plus q; patrem.qꝛ intendit ſal-

uari in illo.ꝓcedit quaſi via diuerſa.Et iõ gratia ſu

pueniens oꝛdinẽ in pᷣmo affectu ſaluat ⁊ ꝑſicit. in ſe
cũdo ſimpliciter imutat.in tercio vo nouũ oꝛdinem
dat.ita tñ ꝙ affectũ illũ nõ extermiat. Uñ eſtimo q

homo habens charitatem.et babens parentes et fi-
lios.dũ mouet᷑ affcctu gratuite dilectiõis.magis de
ſidcrat pentũ ſalntẽ. Sũ mouct᷑ affectu nature. ma⸗
gis deſiderat filij ſanitatẽ. MNec eſt hic oppoſitio dile
ctionis naturalis ad gratuitam ꝓpter ↄſiderationẽ

diuerſam.

GMe oꝛdine charitatis ꝑ cõpationẽ tomeſtici ad e=᷑

neũ.Et q̃r. Atrũ domeſticus ſit eẽ᷑neo pᷣponẽdꝰ?: Et

ꝙ ſic. vr.p illud qð dẽ Gal.vlti.Oꝑcmur bonum ad

om̃s.et maxime ad domeſticos fidei.Et.j.TLhim.v.
Si quis ſuoꝝ ⁊ maxime domeſticoꝝ curã nõ habet.
fidẽ negauit.⁊ eſt infideli detioꝛPꝛeterea ex vtraq;

auctũ iſtarũ oſtendi põt ꝙ tomeſticus cxtraneo de/

bet pꝛeferꝛi.per vnam oſtedit᷑ poſitiue.pꝑ aliã deſtru
tẽ bocipᷣm oñdit᷑ auẽte Ambꝛo.q̃ ponit᷑ in

ctiue.

lr̃a.qui dicit dmeſticos collocãdos eẽ qͥnto loco in

oꝛdine charitatis.extrancos vo in ſexto.

Itẽ boc⸗

ipᷣm vr ꝑ ronẽ.diffuſio caleꝛis coꝛpalis pᷣus ẽ ad lo⸗
ca. ꝓpinqoꝛa qᷓ; ad remotioꝛa.& a ſili cõicatõ amoꝛias

ſpnalis pᷣus reſpicit nãlit᷑ qd eſt ꝓpinquũ qᷓ; qd eſt re
motũ.ſi g̊ domeſtici ſunt ꝓpindoꝛes nobᷣ qᷓ; exnei vel
inimici.videt᷑ ꝙ in oꝛdine charitatis pᷣmo ſint collo
candi. ¶ Itẽ ad illos pᷣus ⁊ pꝛincipaliꝰ charitas oꝛ/

dinat qͥbus magis aſtringimur ⁊ ligamur. oꝛdo em̃
charitatis ↄſonat legi iuſticie.ᷣ ſᷣm legẽ iuſticie ina⸗
gis obligamur domeſticis q;ᷓ extraneis. 5 domeſtici

dieferi debent eltraneis in oꝛdine cbaritatis. SS

6£ .

contra. Cobł.iij. Renouamini pᷣm nouũ hoiem.vbi ñ
ęeelſt maſculus neq; femina.gẽtilis ⁊ iudeus.ſᷣ̊ oĩa i oi
bus chꝛiſtus.g̊ ᷣm boc homini habenti charitatẽ ne
mo eſt extraneus.qᷓ ſᷣm legẽ charitatis nulla eſt di-
ſtinctio.nullus oꝛdo inter domeſticũ ⁊ extraneen.
7 Itẽ aug in li. de vera relig. Mõ ſic homo ab hoie
diligendus eſt vt diligunt᷑ carnales fratres. vel filij

vel cõiuges.vel cognati.vel affines.aut ciues. Naʒ
iſta dilectio eſt coꝛpalis. Mon em̃ tales neceſſitates

haberemus que naſcẽdo ⁊ moꝛiendo ↄtingũt.ſi no/

ſtra natura in pᷣceptis ⁊ imagine dei manens.in iſtã

—
+

31

coꝛruptionẽ nõ relegaret᷑.ã vr ꝙ oꝛdo charitatis pe

nes extraneum ⁊ domeſticũ ⁊ ꝓpinquũ nullatenꝰat/

tendat᷑. ¶ Item rõ diligendi pximũ ex charitate eſt
ißpa imago dei. ſi domeſticꝰ ⁊ extraneus equalit᷑ ſũt
dei imago.vr̃ ꝙ ex charitate equaliter ſunt diligendi
¶ Itẽ charitas diligit bonũ qꝛ bonũ.& ille qͥ eſt ma/
gis bonus magis eſt ex charitate diligendus ſiue ſit
Tomeſticus ſiue extraneus.& ꝓpinquitas ⁊ familiari
tas wi extraneitas nibil vident᷑ facere ad oꝛdinem
charitatis.¶ Reꝰ.ad pᷣdictoꝝ intelligentiã eſt notan
duz ꝙ pꝛedictus oꝛdo qͥ aſſignat᷑ ᷣm has dꝛñtias ᷓ

ſunt ꝓpinquũ ⁊ remotũ.domeſticũ ⁊ extraneum.a qͥ
buſda dẽ cẽ ipᷣius dilectionis naturalis.charitat᷑ aũt

nõ eſt niſi tolerantis. ſuſtinet em̃ charitas in via (cũ
ſit impfccta )impfectionẽ ipſius nature. Vñ hi volu

erũt dicere ꝙ oꝛdo charitatis qͥ cõpetit ei m ſc.attẽ
dit penes maius bonũ ⁊ minus bonũ.nõ aũt vᷣm ꝓ

pinquũ ⁊ remotũ.Sed hic modus dicẽdi nõ vr con

attẽdẽdũ ꝙ duplex oꝛdo attendit᷑ in charitate. Anꝰ

hoc nõ vult excludere diſtinctionẽ ⁊ gradũ ⁊ oꝛdinẽ

coꝛdarc verbis ambꝛo.nec etiã verbis mgri. Nã am
20. oꝛdinem hunc aſſignat in ipſa dilectione gratui

¶ Utrã oꝛdo charitatis attẽdat᷑ penes affectũ tm̃. an

ta qua dicit ſponſa in canticis. Introduxit me rexi
ccilã vinariã.oꝛdinauit in me charitatem. Et mgꝛ in
pꝛincipio diſt. dicit ꝙ; peccat qͥ pᷣpoſtere agit ⁊ hunc

oꝛdinẽ puertit.qð nõ eſſet ſi talis oꝛdo ſolũmodo eſ

ſet charitatis ſicut tolerantis.Et iõ ẽ alius modꝰ di /

cendi q; oꝛdo qͥ attẽdit᷑ penes dictas drñtias non
tm̃ eſt ipſius charitatis ſicut tolerantis.ſ̊ etiã ẽ ipſiꝰ

ſicut regulantis naturã ⁊ ei ↄſonantis. Oꝛ cm̃ pᷣmo
diligant᷑ ꝓpinqui q; extranei hoc nõ eſt nature inoꝛ/
dinate.ſed potius de oꝛdine nature.Sicut em̃ pꝛius

tactum eſt rectus oꝛdo diffuſionis eſt vt plꝰcõicet᷑ p

pinquioꝛi ⁊ deinde remotioꝛi.Om̃ g& charitas rectuʒ

oꝛcdinẽ a natura nõ aufert.hinc eſt ꝙ charitas ſupue

niens illũ oꝛdinẽ nature ꝑficit.⁊ pficiendo dicit᷑ eo-
dem oꝛdine oꝛdinari.nõ qꝛ oꝛdo ille cõpetat ſibi ſ̃ᷣm
ſe.ſᷣ̊ qꝛ cõpetit ei rõne nature in qua eſt. Pꝛopter qd

q̃ ei cõpetit ſᷣm ſeip̃am.⁊ iſte oꝛdo attẽdit᷑ penes bo/
nũ.⁊ magis bonũ.⁊ maxime bonuz. Vñ charitas de

ſe magis mouet ad amãdũ ſpm̃ qᷓ; coꝛpꝰ.⁊ deũ ſum/
mũ qᷓ; ſpm̃ creatũ.Aliꝰvo eſt oꝛtd qͥ ↄpetit ei rõe na/
ture ſubſtrate.⁊ hic attendit᷑ ſ̃m dꝛñtias has qᷓ̃ ſunt
Aꝓpꝛiũ ⁊ alienũ.ꝗpinquũ ⁊ extraneũ.Affect? em̃ chari

tatis ſubſternit ſibi affectũ nature.⁊ illum ꝑficit ⁊ re
git m illud qð bʒ in ſe rectitudinis. Concedendũ ẽ
ꝙ m oꝛdinẽ charitatis domeſtici pᷣponẽdi ſunt ex
traneis. Rões aũt que hoc oñdũt ↄcedẽde ſunt.
¶ Ad illud qð obẽ ꝙ in xpᷣo ihin nõ eſt diſtinctio ma
ſculi ⁊ femine.imo om̃s vnũ in xpᷣo.dom ꝙ aplos per

in mẽbꝛis chꝛiſti. H hoc vult oñvere ꝙ in oi ſexu ⁊ eta
te ⁊ ↄditiõe quiſq; põt ꝑ xpᷣm ꝑuenire ad ſalutẽ.ita

nullus excludendus eſt a fine.? ſptera ex hoc nõ
babet᷑ ꝙ charitas in diligẽdo mẽbꝛa xpᷣi nõ ſeruet oꝛ
dinẽ̃.. Ad illuo qdð obꝛ de aucte aug.de vera relig.
rñderi põt ꝙ illã auctẽ ipᷣe retractat in libꝛo retracta

tionũ. Aliter etiã põt dici ꝙ aug. nõ vult remouere

a charitate ↄſideratiões illax oditionuʒ ſimpliciter.
ſed hoc vult dicere ꝙ charitas illas ↄditõnes nõ cõ⸗

ſiderat pᷣmo ⁊ pᷣncipaliter ſm ꝙ amoꝛ natural ⁊ car
nalis.et hoc pʒ ꝑ illud qð ſubiungit.amare em̃ in ho

mine qð filius eſt. hoc nõ eſt in eo amare qð ad deñ
ꝑtinet.ſed qð ꝑtinet ad ſe.ↄſtat ꝙ de coitelligit qᷣ di⸗
ligit pꝛincipaliter filiũ qꝛ eſt ab eo genitus.nõ qꝛ eſt
ad dei imaginẽ factus.Et ꝓpterea ex auẽte illa nõ br
ꝙ penes illas ↄditiões nõ attendat᷑ oꝛoo charitatis
ꝙ nõ ſunt pꝛincipales rõnes diligendi ex charitate
Muis aũt nõ ſint pᷣncipales.pñt tñ eſſe annexe ⁊ cõ
comitantes.⁊ ex hoc ad charitatis oꝛdinẽ faciẽtes.
6 Ad illud qð obꝛ ꝙ rõ diligendi ꝓximũ eſt imago.
dom ꝙ iſta eſt rõ cõis ⁊ generalis.vᷣ pꝛeter banc pñt
eẽ alie ſpãles.Oꝛdo aũt ⁊ diſtinctio qᷓ;uis nõ atten/
dat᷑ penes generales.attẽdi tñ põt penes ſpãles.Et
ꝓpterea q́;uis domeſticus ⁊ extraneus ſint vnifoꝛmi
ter ad imaginẽ dei.nõ tñ ſequit᷑ ꝙ ſint vnifoꝛmit᷑ di/
ligẽdi.¶ Ad illud qð vltimo obꝛ ꝙ charitas diligit
bonũ qꝛ bonũ.ddm ꝙ verũ ẽ de ipᷣa charitate pᷣm ſe.
ſicut em̃ pꝛetactũ cſt oꝛdo ciꝰin ſe attendit᷑ penes bo

nitatẽ maioꝛẽ vel minoꝛẽ.ſᷣ in charitate nõ tm̃ attẽ/

dit oꝛdo ſ̃m ſe ſᷣ etiã rõne nature ſubſtrate.⁊ rõne il
lius aſſignat᷑ oꝛdo inter domeſticũ ⁊ cxtraneũ. et ſic
ptʒ qꝙ rõ illa nõ repugnat oꝛdini charitatis.
Queſtio. vſj.

ſit penes affectũ ⁊ effectuʒ:Et q penes vtrũq;.vr.j.
Joh.iij. Diligamus nõ verbo neq;ʒ lingua.ſ ope et
vcritate.non eſt ergo vera dilectio niſi ſit in coꝛde ⁊

ope.in affectu ⁊ effectu. pari rõne nõ eſt verus dile
ctõis oꝛdo niſi pencs illoꝝ vtrũq; attendatur. ¶Itẽ
Gꝛeg.in quadã omeł. Pꝛobatio dilectionis eſt exbi⸗
bitio oꝑis. vbi eſt maioꝛ opis exhibitio.ibi ꝓbatur
maioꝛ eẽ dilectio ⁊ econuerſo.ſi &̊ charitas oꝛdinata
eſt in diligend. vẽ ꝙ oꝛdinari debeat in coꝛde ⁊ in fa
cto.
tiõe in affectu.ſi g̊ charitas oꝛdinari dʒ in effectu.ne

ceſſe eſt ꝙ pꝛius oꝛdinet᷑ in affectu.ᷣ charitas oꝛdia-
ta eſt q;tũ ad effectũ ſicut pʒ ꝑ illud qð dicit aplus.

Opemur bonum ad omnes. maxime autem ad wo⸗
meſticos. neceſſe eſt charitatẽ oꝛdinatã eſſe q;tum

ad affectu. ¶ Itẽ magis penſat deus ex ẽto bõ facit

2

qᷓ; quantũ facit. & ſi oꝛio charitatis eſt deo acceptꝰ.
videtur ꝙ non ſolum cõſiſtat in opere exterioꝛi ſᷣ eti.
am in affectu interioꝛi.¶ Sed contra.ꝙ non conſi/

ſtat in affectu videt᷑ ꝑ illud quod dicit᷑ puer.xviij.
Vir amicabilis ad ſocietatem magis erit amicus q;

frater.ſed ↄſtat ꝙ illa amicicia de qua ſapiens loqui
tur nõ aduerſat᷑ ipi charitati.ĩmo potius eſt ei con/
ſona. ᷣm iſtaʒ dicit ꝙ magis diligit᷑ homo bone ſo
cietatis qᷓ; frater m carnem.videt᷑ ergo ꝙ fm pꝛeaſ
ſignatas dꝛñtias nõ attendatur oꝛdo dilectionis ꝙᷓ
tum ad affectum. ¶ Itẽ dilectio in familiaritate cõ
ſequit᷑ ad dilectionem et affectum diligendi. multi
ſunt qui plus delectantur loqui cum amico ſuo q; ꝑ
oꝛationem loqui deo.ergo videtur ꝙ nullus tał cha-
ritatẽ babeat oꝛdinatã. qdᷣ valde durũ vr dicẽ. ¶tẽ
, nõ attẽdat᷑ penes effectũ vr.qꝛ multi ſũt impoten

¶ Item oꝛdinatio in effectu oꝛtũ bʒ ab oꝛdina/

54

55

56

uchlod

ſ⸗
ealſe⸗
ſcoch
lech
oMli
cCeal
iiS
Goſdsin
ſcaccd
r
atmg
ntutiost
guanti⸗
ncioc

Hobati
oAug
geſen

Atocet
Ctboc
dicrabe
ninfni
diecpin
Ceila
ttͤt⸗
itire
ſoſclim
Mwaciit

Nſho
nd
napyl
Gfirſt
ſoneche
Puckäfbon
Panpcän
ſtsctiud

emmng
wapt

Rdn
Neia
ſo Nig
Cibol
Ginde
achs
Pohutit
ſarpene
chunta
bicli⸗
Pelieſre
Cermiänat
Pnaapi⸗

17

ſttoneen
icle
nnriage

liinch

.
7

lchten
tee

G . , J . . . V
t tes ad ipendẽda opꝑa dilectiõis. tales nõ pũt habe bonktgaie s oꝛdiatũ ad oſeruationẽ nature. Sie
Srnt re oꝛdinẽ charitatis. qd ſi boc ẽ falſũ.fſtat c. ¶ JYtẽ Etniplex ẽ affectus. vnus a charitate elicitus.quo qͥ⸗
irn ſi oꝛdo charitatis attẽdat᷑ penes afrectũ. rcte ⁊ hm (ẽ opto alicui bonũ ſũmũ.Aliꝰ impatus.quo opto
ri oꝛdinẽ charitatis agit qᷣ pᷣbendale bñſiciũ potiꝰ dat alicui terrenũ bonũ.Lercius vᷣo annexꝰ. qᷓ delectoꝛ
Nie ſuo cõſãguinco qᷓ; extraneo qð repᷣbẽdit. pha Aba in alterius bono.qui magis tenèt rõem paſſionis qᷓ
M cuc. Ae qui ediñcat ſyon in ſanguinibꝰ. Et Eʒechel. motus.Et cũ ſit triplex affectus.oꝛdo charitatis pᷣaſ
iV xliiij. Sufficiat vob domꝰ⸗ iſrael qᷣ introducitis incir ſignatus rſpicit affectũ a charitate clicitũ pᷣn cipalit᷑.
tnn cũciſos in ſanctuariũ dei.vbi rephendunt᷑ illi qͥ bene qꝛ magis mihi debeo optare beatã vitã qᷓ alij. et pꝰ
ficia eccleſiaſtica magis cõferũt domeſticis qᷓ alijs. me magis patri meo ch alij. et ſic vlterius peedẽdo.
uin 37 (Ee. ad pꝛedictoꝝ intelligetiã ẽ notqdũ ꝙ ſm ꝙ di. affectũ vo impatũ reſpicit minus pᷣncipalit᷑. Añ pꝛo
i 1 cit męr in lra. aliq̃ dicere voluerũt ꝙ bmoi oꝛdo cha diuerſis opoꝛtunitatibꝰ et cõditionibꝰ oꝛdo quãtuz
ne⸗ ritatis attendat᷑ ſolũ quãtũ ad effectũ exterioꝛc. non ad illũ affectũ põt variani et ppoſtcrari. Affectuʒ vᷣo
ulf quantũ ad affectũ interioꝛẽ.niſi ꝑ cõpationeʒ nr̃i ad ãnexũ qͥ eſt paſſio mulcebꝛis.miimc r̃ſpicit oꝛdo cha
Aan deũ.ꝑ cõꝑationẽ aũt ꝓximi ad ꝓximũ ſolũ ↄſiſtit oꝛ ritatis.qꝛ ille potius reſpicit ſenſibilẽ exꝑientiã qᷓ; ra

lntinn do quãtũ ad exterioꝛẽ effectũ.Et innitunt᷑ his auẽti tiõis eligẽtiã.ſicut ptʒ.qꝛ plus delectat᷑ aliqͥs et gau⸗

tüdm bus Augu. qᷓ in littera ponuntur in quibus videtur et in reſpiciẽdo ſociũ quẽ videt pñtem.qᷓᷓ in recolẽ/⸗
Entint expꝛeſſe ſentire ꝙ oꝛdo charitatis reſpectu pꝛoximi do patrẽ qui abſens ẽ.q;uis ipᷣm magis dũigat. cuiꝰ
igite attendatur ſolum in exterioꝛis operis expibitione. ſignũ eſt ꝙ ꝓ patre faceret multa maioꝛa. Similiter 4o
urnf Et hocipᷣm videtur dicere in li.de vera fligione.vbi ex ꝑte effectus diſtinguẽdũ ẽ. Nã quidã ẽ effectus ſi
nozuitn dicit ꝙ bec ẽ ꝑfecta iuſticia. vt plus potiora bona. et ue beneficium qui reſpicit ꝑſonã ſingularẽ.et ille du
voſet minus minoꝛa diligamꝰ. Ex quo vr poſſe elici ꝙ iſte plex ẽ. An) em ẽ qui reſpicit aic ſalutẽ. Ali) vo q re
nazftſin dꝛie ꝓpinquitatis nihil faciũt ad effectũ dilectionis. ſpicit ſuſtẽtationẽ vite pᷣſentis.Quidã ẽ effẽct? qui re
ürfini, Verũtñ ſicut dicit mgr̃ in lr̃a.et verba Amb.ſonãt. ſpicit ꝑſonã ſpũalẽ ↄmũcʒ.ſicut collatio bñficij eccle
gcren et rões pᷣmo inducte cõpꝛobãt. oꝛdo charitatis ꝑ cõ/ ſiaſtici.et ſic triplex ẽ effectus exterioꝛ. Anus q eſt ꝓ
hachnuit pationẽ noſtri ad ꝓximũ.et vnius ꝓximi ad alterũ. curatio eterne ſalutis.Alius qui eſt releuatio tꝑalis
emdien nõ ſolũ attendit᷑ ᷣm effectũ.verũ etiã vᷣm affectũ. Et neceſſitatis.TLercius vo qui ẽ cõmiſſio beneficij ec/
nimiit bocidẽ intelligendũ ẽ ceteris alijs paribꝰ. Si em̃ in cdeſiaſtici.qui ẽ quodãmõ ſpnalis. Pꝛimũ aũt iſtoꝝ
eſtbertrti duobus vilextis ẽ par dignitas et neceſſitas.quãtuʒ effectuũ reſpicit oꝛdo charitatis pᷣncipalit᷑.pᷣmo em̃
itamni E de ſe Punetatibue et cõditionibus equaliter ſůt debeo pꝛocurare ſalutem meam qᷓ; ſalutem ꝓximi.
* amãdi effectu et affectu. ſi in altero illoꝝ ſupaddit᷑ et pꝛimo ſalutem patris qᷓ; alicuius alterius. et ſic
ſanguis ppinquitas.facit ijßm magis amabiſẽ vtrro deinceps ꝓccdẽdo.Scdm vero effectũ r̃ſpicit minꝰ
–W ſignare reſpectu pximoꝝ. Qdð notat cuz dicit. ꝙ do / boõ magis et minꝰ eẽ bencficus in collatioc alicꝰ cõ/
naglnuiß 38 meſtici ſi boni ſint. malis filijs ſint pponẽdi (Et ſi uu modi tꝑalis. Cerciũ vero effectũ qͥ c collatio alicꝰ? be
ninüͤtin queras cũ ad oꝛdinẽcharitatis cõcurrãt meriti dig neficij ecdeſiaſtici mime reſpicit oꝛdo charitatis. in
R nitas et indigẽtie oportunitas.ſicut et ꝓpinquitas. collatiõe em̃ taliũ bñficioꝝ multũ attẽdẽda ẽ meriti
it 6 quare magis Amb.aſſignat oꝛdinẽ caritatis penes dignitas.et paꝝ aut nihil ſanguis ꝓximitas. AUcren
Gniueit ꝓpinquitatẽ q́; penes donitatẽ vel indigẽtie neceſſi dũ em̃ valde ẽ ne ſub pallio charitatis.affectꝰ lateat
ctuifn tatẽ. vm ꝙ oditio neceſſitatis necẽ nobis ita nota. carnalitatis. Er his patẽt oia que dicta ſut. Ad il. 41
itemei⸗ nec in ſe ita ſtabilis et firma ſicut ꝓpinqͥtatis cõdi lud em̃ qð pᷣmo obꝛ de affectu amicabili qͥ ẽ ad ſociũ
— tio. Aliquis cm̃ q̊ bodieẽ malus cias erit bonus. et imagis q; ad fratrẽ ia patz rmſio. qꝛ illud intclligi᷑ ve
ei ii qui hbodie ẽ minus bonus.cras foꝛtaſſis erit melioꝛ. affectu ꝗᷓ cuiuſdã mulcebꝛis cõplacẽtie.roe cuiꝰplꝰ
Similit᷑ ẽ de neceſſitate et opoꝛtunitate.et iõ penes Slectat᷑ bõ habitare cũ bono ſocio qᷓ; cũ fratre vl cuʒ
nne gradus neceſſitatis.bonitatis.et opoꝛtũitatis. non ↄſanguineo. ¶ Ad illð qð obẽ ͥ hoc ꝙ plꝰ delectat᷑ ꝗꝛ
mi , potuit ita certitudinaliter oꝛdo charitatis aſſignari. bhõ loqui cũ amico q; loqᷓ cũ dco.ſilr iã pʒ rñſio.qꝛ ta
hnſun ſicut penes cõditões pꝓpĩqͥtatis.Cõcedẽdũ ẽ & ꝙ oꝛ/ lis dlectatio ſeq̃t ſenſibilẽ expientiã.Et qꝛ ꝓximum
n ci do charitat ſᷣm dẽias pᷣaſignatas ñ ſolũ attẽdit᷑ qqn ſuũ videt.deũ at nõ videt.hinc ẽ ꝙ plꝰ dlectat᷑ aliqñ
en i tũ ad effectũ exterioꝛẽ. etia q;tũ ad affectũ iterioꝛẽ. alloqͥ ꝓximũ qᷓ; oꝛare deũ.licct multo plꝰ dũ diligat
u ⁊k itelligẽdũ ẽ alijs pibus. VUñ et rões q̃ h̊ oñdũt cõ qꝙᷓ; amicũ ſuũ.Licet aũt iſte affectꝰ in viris carnalibꝰ
n j cedẽde ſũtiłd cuidẽtiã aũt rationũ qᷓ adducũt᷑ in q huic mũdo dediti ſũt aliqͥ mõ ſit tolerabilis.in vi/
enn cõtrariũ notãdũ ẽ ꝙ multipliciter cõtingit affectum ris tñ ſpũalibꝰ quoꝝ ẽ experiri qᷓ; ſuauis et dulcis ẽ
um 4 np̃m accipi.⁊ effectũ młtiplicẽ repiri.ita ꝙ oꝛdo cha/ dñs valde ẽ repᷣhẽſibilis.⁊ cũ magna diligẽtia dʒ ex
nni ritatis nec oẽm affectũ reſpicit vnifoꝛmiter. nec oẽm tirpari. Ad illð qdð obꝛ ꝙ effectꝰnon ẽ in ptãte nr̃a.
itun, effectũ. Accipit᷑ em̃ aliqñ affectus p paſſiõe.aliqñ ꝓ dð.qꝙ; ⁊ ſi nõ ſit in ꝓtãte nr̃a effectũ exteriꝰ ipẽdere.ẽ
ramg motu.ita ꝙ affectꝰpaſſio dꝛ quedã mulcebꝛis cõpla/ tñ in ptãte nr̃a ipᷣm effectũ velle.et qñ volũtas pfec⸗
vntat, centia.Affectus vero motꝰ dꝛ quedã rõnalis diligẽ ta c.ꝓ facto reputat᷑ ct iõ defectus potẽtie in exoq̃n
igi tia. Affectus aũt motus duplicit᷑ adbuc accipit᷑. Hã do.nõ tollit oꝛdinẽ charitatis.e quatũ ad effectũ ex-
ngei quidã ẽ a charitate elicitus.quidã imꝑatus. Affectꝰ terioꝛẽ bʒ attẽdi.¶ Ad ill qʒ obꝛ ð bñficioſpᷣbẽdali
ehnon a charitate elicitus ẽ ilie quo quis optat alteri ſumũ iã ptz rñſio.qꝛ qntũ ad illũ affectũ minime (vt dictũ

bonũã.Affectus vᷣo impatꝰ quo quis optat alij aliqð

eſt) attendit᷑ oꝛdo charitatis.

gußß⸗ gat⸗ q audo, cn ut 1
Gnn, N¶ Miſtinctio. xxx. de charitate q;tũ ad meriti pfectiioeonee..
nni Ic ſolet queri quid potius ſit ⁊c. Supꝛa egit męr de charitate qntu ad eẽntiã et diffinitionẽ. et quãtuʒ
run ßi ad diligibili diſtinctionẽ et quantũ ad oꝛdinẽ. Hic ſequit᷑ quarta ps in qua agit de eadẽ qᷓntũ ad meri/
miims ti ꝑfectionẽ. Oiuiditur aũt pars iſta in duas ꝑtes. In quaꝝ pꝛima determiat de ꝑfectiõe charitatis nmer⸗

.

to quantũ ad eius motus comꝑatos adinuicẽ. x

tpote de dileetiöe amicoꝝ et inimicoꝝ. In ſecũda vero agit

de eadẽ in cõꝑatiõc ad diligẽtẽ.ibi. Illꝭ võ qð ſcquit mmagis nos mouet.⁊c̃. Pꝛima ꝑs diuidit᷑ in tres ptes.
a v

In pma mouet qõeʒ et determiat ſᷣm ſuã opioez. In ſc

ero itroducit autoꝛitatẽ Aug. q̃ ſue rñſiõi vĩ ob

uiarc.ibi. Aug.tñ ſentire vi. In tercia vᷣo pꝛedictã aucẽtem explanat.ibi. Ecce hic haberi vẽ qd ⁊ pᷣtaxauimꝰ.

Sili ſcda ꝑs tres hʒ ꝑtes. In quarũ pᷣma itroducit qõeʒ q̃ ex auẽtibus Aug.bʒ oꝛiginẽ.
inimicoꝝ in cõꝑatõe ad diligẽtẽ. In ſca vero ponit determiationẽ quoꝛũdã.ibi.

qᷓ querit᷑ de dilectiõe
Buid qð bic dẽ ſimplicit

tenerc volẽtes. In tercia ſubiungit determinationem ſuam.ibi. Sed melius eſt vt intelligatur ⁊c̃.

a Obſcura Erñſio ⁊c̃.
Hoc vꝛ eẽ ſimpliciter
falſus.qꝛ cũ actus di
uerſificent᷑ ꝑ obiecta.
amicꝰ ⁊ inimicꝰ ſint
diuerſa obiccta. diuer

ſa diligibilia. ipoſſibile

E ꝙ amicũ ct inimicuʒ
Is diligat vno motu.
Itẽ vtꝰ ſiplex ⁊ finita

ad qcũq; ſe ↄuertit.to

talit᷑ ſc ↄucrtit.ſ̊ hõ di

ligẽdo amicũ cõuertit
ſe ad ipᷣʒ.&̊ ñ vẽ ꝙ vno
et eodẽ motu ſumul ct
ſel poſſit diligere ini ⸗

micũ.R.ddʒ. ; q;3uis

illud qð dicit mgr hic

nõ ſit vſq;quaq; bene
intelligibile. poſſumꝰ
tñ vtrũq; exponerce et
iß̃m ſaluare duplicit.
pꝛimo ſic. cõuenit em̃
erga aliquẽ affici du/
pliciter. vel ꝓpꝛie ⁊ di
ſtincte et ſub ꝓpꝛia ra

tiõe.vł in quadã gene

ralitate cũ alijs.Sicut

verbi gra duplicit᷑ pot
qͥs affici in amãdo pe

trũ. Aut qꝛ ſpãliter af

ficit᷑ circa ipᷣm. aut ge

neraliter cogitat oẽm
hõieʒz eẽ diligendũ. et
generaliter circa oẽm
hoõiem afficitur ᷣm ꝙ
exigit oꝛdo charita/
tis. Si pꝛimo mõ acci

piat᷑ motus dil ectöis
in amicũ.ſic nõ pᷣt vnꝰ
et idẽ motꝰ q̃ͥ ẽ in ami

cũ eẽ in inimicũ. ſicut
rõcs inducte oñdunt.
Si do ſcdo mõ. ſic pᷣt

eẽ idem.et hoc mõ acci

¶Mouet qõem et determiat ᷣm ſuã opinioneʒ. Vtx
eliꝰ ſit diligere amicos q; inimicos vłlecõuerſo. a

ipli

an duoꝛ vnerga inimicũ qͥ dicit᷑ difficilioꝛ.alter erga
amicũ qͥ vr̃ feruẽtioꝛ. Nec incõgrue putat᷑ melioꝛ qui

tioꝛ nõ ĩpꝛobe extimat.
¶EIntroducit autoꝛitatẽ Aug.que ſue rñſiõi
vigetur obuiare. b DN

¶ Aug.tñ ſentire vr maiꝰ eẽ diligere inimicũ q; amicuʒ.
q ꝑpfectoꝝ eẽ dicit diligere inimicos et benefacere eis.

neq; hoca tãta mititudie ipleri quata exaudit᷑ ĩ oꝛõe
dñica cũ dr̃. Dimitte nobis debita nfa ſicut et ne nos

dimittimꝰðbitoꝛibꝰnfis.Illã em̃ ſpõſionẽ dicit a mul

tis ipleri qͥ nondũ diligũt inimicos.Ait em̃ ſic. Mag

iis ẽ vt tuũ inimicũ diligas.et ei qui tibi malũ vult.et
ſi põt facit.tu ſemꝑ bonũ velis.faciaſq; qð poſſis.au⸗
diẽs dicẽtẽ ieſuʒ.diligite inimicos vr̃os.et benefacite
his q odiunt vos. et oꝛate ꝓ ꝑſequẽtibus et calũni⸗
antibꝰ vos.Sʒ qm̃ ꝑfectoꝝ filioꝝ dei ẽ iſtud quo qͥdẽ
ſe dʒ oĩs fidelis extẽdere.et hũanũ animũ ad hũc effe

ctũ oꝛãdo ðũ.ſecũq; agẽdo luctãdoq; ꝑducere. La⸗

mẽ qꝛ q̊ tã magnũ bonũ tãte multitudis nõ ẽ q̃nta cre
dimꝰ exaudiri cũ dr̃ in oroe dimitte nobis debita nr̃a
ſicut et nos dimittimꝰ debitoꝛibꝰ nf̃is.pꝛoculdubio
ba ſpõſionis hꝰ ĩplent᷑.ſihõ qͥ nõdũ ita ꝓfecit vt eti

am diligat inimicũ.tñ qñ rogatur ab hõie qͥ peccauit

Ic ſolet queri qͥd potiꝰ ſit pluriſq; meriti.dilige
re amicos an diligere inimicos. Sʒ hec cõpatio
aẽ. Si em̃ ↄferat᷑ dilectio amicoꝝ tm̃ dilectio⸗
ni amicoꝝ et etiã inimicoꝝ.pꝑſpicua ẽ abſolutio.Sʒ ſi
in aliquo vno hõie qͥ diligit ſit amicũ ⁊ inimicũ qͥd ho
rũ potiꝰ ſit querat᷑. obſcura eſt rñſio.qꝛ de motu men
tis agit᷑ de quo nõ ẽ nobis facile iudiciũ.an vnꝰet idẽ
motꝰ ſit erga amicũ et inimicũ.ſʒ erga amicũ intẽſioꝛ.

ẽ feruẽtioꝛ. Vel ſi vnꝰ idẽq; ẽ.idẽ potioꝛ vbi ẽ arden⸗

Aug.i ench.

nuʒ ẽ erga eũ qᷣ tibi nihil mali fecerit eẽ beniuolũ et be
neficũ. Illud mito grãdiꝰ et magnificẽtiſſime bonita⸗

Luce. vſ.

pit mgr̃ cũ dicit ꝙ; põt eẽ vnꝰ reſpectu vtriuſq;. Alit᷑ aũt põt ſuſtineri vt diſtinguatn?

4. dupliciter cõtingit vim aliquã moueri in obiectũ.Aut motu ſimplici et abſoluto.aut motu collatiuo et q̃⸗
q̊ mõ cõpoſito.Si loquamur de motu ſimplici et abſoluto.ſic nõ põt vnꝰ et idẽ eẽ in amicũ et inimicũ.imo
intenſioꝛ et alter remiſſioꝛ.Si vᷣo de motu collatiuo quo qͥs afficit᷑ circa aliqua duo
vnũ alteri pᷣponẽdo.ſic põt eẽ motus vnus ᷣm q dicit mgr̃ ſᷣm aliqͥd ſui ĩtẽſioꝛ.vᷣm vo aliquid ꝛemiſſioꝛ.ᷣm
hoc patʒ rñſio ad ea q̃ obijciunt᷑.nã illa duo ꝓcedũt de actu ſimplici et abſoluto qͥ ẽ reſpectu vnius obiecti

diuerſi fũt. quoꝝ vnꝰ

tm̃.actus vero collatiuꝰ põt eẽ reſpectu duoꝝ ſub rõe vniꝰ(¶A

d ülud q obẽ ꝙ vᷣtꝰ affectiõis nõ põt ſil con/

nerti patz rñſio. Ex boc em̃ nõ cõcludit᷑ ꝙ nõ poſſit eẽ vnꝰ motꝰ collatiuꝰ.qꝛ in eo ẽ reꝑire pus et poſterius.
2 b ¶ Pꝛoculdubio verba ſpõſionis hꝰ implent᷑.⁊c.Contra.Si nõ dimittit anteqᷓ; roget᷑ſeruat irã ꝓximo.⁊⸗
ſi ſeruat irã.charitatẽ nõ hʒ.& in oꝛatiõe ſua nõ eſt dignꝰ exauditiõe.nec vꝛ ꝙ oꝛet recte. Item ſicut in pᷣcedẽ
tibꝰ ꝓbatũ ẽ oẽs tenent᷑ inimicos ſuos diligere etiã inimicicias exercẽtes. oẽs tenent᷑ cis etiam nõ rogati
offenſas dimittere.G.dð. ꝙ ẽ dimittere rancoꝛẽ et dimittere ſigna rancoꝛis.Qimittere rancoꝛẽ neceſſitatis

v

abep
Wai

läien .

ifei,
tin
ig⸗
heni

ſinl

in eũ vt ei dimittat. dimittit ex coꝛde.qͥ etis ſibi rogã⸗
ti vult dimitti. cũ oꝛat et dicit.Sicut ⁊ nos dimittinꝰ
debitoꝛibꝰ nr̃is. Quicũq; vᷣo rogat hõieʒ in quẽ pec⸗
cauit.ſi peccato ſuo mouet᷑ vt roget.nõ ẽ adhuc ðpu
tandꝰ inimicus vt eũ diligere ſit difficile.ſicut erat qñũ

● 1

— — . 5

—

inimicicias exercebat. Quiſquis vᷣo rogãti et penitẽ

ti nõ dimittit.ñ eſtimet a dño ſua peccata dimitti.qꝛ

mẽtiri veritas ñ pᷣt. Que cũ docuiſſet oꝛõʒ hãc.in ea

eſt. et ad boc oẽs obli

gant᷑.et ad boc tenet
hõ ſiue inimicꝰ repug

net ſiue veniã petat.
Dimittere añt ñ ſolux

rancoꝛẽ ſ et ſigna ran

coꝛis.hoc pfectõis ẽ.

nec ad h̊ tenet᷑ hõ niſi

poſitã ſentẽtiã ↄmẽdauit dicẽs.Si dimiſeritis hõibꝰ
peccata eoꝝ. dimittet ⁊ vobᷣ pr̃ vr. Si vo nõ dimiſeri

tis.nec pr̃ vr̃ dimittet vobis pctã veſrtra.
¶ Pꝛedictã Aug.autoꝛitatẽ explanat. c

ℳ

¶ Ecce hic haberi vr̃ qð ⁊ pᷣtaxauimꝰ.ſ.maioꝛis vᷣtutis

eẽ diligere inimicũ et benefacere ei.qᷓ;ᷓ illũ qͥ nipil ma/

li fecit nob vel amicũ.O ſi qͥs cõcedere ſimplicit no⸗

luerit. dicẽs intẽſiꝰdiligit᷑ amicꝰq; inimicꝰ.⁊ ideo illöõ
potiꝰ iſto.determiet iſta ſ̃m pᷣmiſſaʒ ĩtelligẽtiã dicẽs.

ibi cõpationẽ factã int dilectionẽ qua diligit᷑ tm̃ ami⸗

cus. et illã qua amicꝰet inimicus diligit.

gãʒti qͥ in ſe peccauit dimittit. Sʒ cũ pctã nõ dimittat᷑

Math. xxij.

mus.

¶ Introducit qõʒ q̃ ex autoꝛitate Aug.hʒ oꝛ
qua q̃rit᷑ de dilectõe inimicoꝝ qᷓ;tũ ad diligẽtẽ. d

tãte mititudis diligere inimicos.q̃nta exaudit᷑ cũ dr̃.

tate Aug. hʒ oꝛigiez.

in caſu vicʒ qñũ Zuote

⁊ hũiliter venia poſtu

lat᷑. Et de hac dimiſ⸗

ſiõe loquit Aug. Ob/

iectiões aũt currũt de

alia. et ꝑ hoc patẽt tã

era kobiect⸗ i

uiſquis vᷣo roganti
⁊ penitẽti nõ dimittit.
non eſtimet a dño ſua
pctã dimitti. Contra.
vr ſm hoc ꝙ ois qui
ſeruat rancoꝛem erga

pꝓrximũ ꝙ cõtra ſeißm

¶ Illo vo qð ſequit᷑ magis nos mouet ꝙ ſcʒ dicit nõ eẽ

Dimitte nob debita nr̃a ⁊c.vbi dat intelligi ꝙ alicui
a ðᷣo dimittũt᷑ pctã nõ diligẽti inimicũ. ſi tñ fratri ro/⸗

alicui adulto niſi charitatẽ hẽat.ſeqt vt charitateʒ ha
beat qͥ nõ diligit inimicuʒ.Quõ ̊ nõie ꝓximi oĩs hõ

itelligit᷑ ĩ ilo mãdato.diligas ꝓximũ tuũ ſicut teipʒ

ex coꝛ

oꝛet. qꝛ cum nolit alij

dimittere.iã petit ex ↄ

ſequẽti ꝙ nec deꝰ di

mittat ſibi. Et qͥ petit

ꝙ deꝰ? nõ dimittat pec

E in rãcoꝛe et dicit oꝛa
tionẽ dñicã vẽ moꝛta⸗
liter peccare. Re. dʒ.
ois aut oꝛõʒ dnñicaʒ
e dicit. itẽdit p

eã impetrare collatio⸗

Si em̃ oĩs hõ ꝓximꝰẽ.tũc ⁊ inunicꝰ.pᷣcipimur & et ini

micos diligere. Et qꝛ illud pᷣceptũ generale c. oibꝰ pci

pit᷑ oẽs hõles diligere etiã inimico.
¶ Ponit determinationẽ quoꝛundi. e
¶ Quidã qð hic dicit᷑ ſimpliciter tenere volẽtes illud pᷣ

ceptũ ðterminãt dicẽtes. illic ꝑfectis dari in pᷣceptum

diligere oẽʒ hõieʒ etiã inimicũ. minoꝛibꝰ vo in ↄſiliũ.

nẽ bonoꝝ et r̃miſſiõʒ
maloꝝ.ct qͥ hoc inten

it a dño exequi.con/

ſtans ẽ e aut penitet.

aut pꝓponit aliqñ pe/
nitere. licz aliqs odi

in pceptũ vo dilis Sed nmihil mali fecerũt eis et inimi⸗

cos ñ odire. ¶ Subiügit dermiatõz ſuXã. f
zʒ meliꝰ ẽ vt ĩtelligat᷑ oibꝰ illo madato pᷣcipi cũctos
diligere etiã inimicos.cui ſenſui atteſtãt᷑ ſupiꝰ poſite
autoꝛitates et alie mite. Illð ðo Aug.nouiſſime poſi

tũ. ð ꝑfecta charitate dictũ ĩtelligit᷑.q tãtũ ẽ ꝑfectoꝝ.

qͥ nõ ſolũ amicos.ſʒ etiã inimicos ꝑfecte diligũt eiſq;

oꝛõʒ vñicam nõ icur/
rit offenſaʒ moꝛtaleZ3.
qꝛ nõ intẽdit peterc

fiat ſibi m malaʒ vo/

lũtatẽ quã nũc hʒ.ſed

Im volũtatezʒ bonam.
quã et ſi tũc nõ habe/

bpenefaciũt. Que ꝑfectio dilectiõis nõ ẽ tãte młtitudi

uaret. Aliter tñ poſſet dici ꝙ iſtã oꝛationẽ qñ aliquis dicit nõ dicit in pſona ſua ſed i ie cui
vale utterchbon auagronm ad hoc non petit éSer⸗ ſeip̃m. nec intentione pᷣncipali nec ex Fſe rene
Dintelligentiam bui? ptis incidit hic queſtio boin anm lach; charitate cõſtitut) teneat moꝛtem
de charitate qᷓ̃tũ ad ꝑfectionẽ meriti. Et ciraa ꝓ xpᷣo ſubire.
boc ſex bꝛeuiter pñt queri. Dꝛimũ ẽ vtrũ quis ex
tulacñq; charitate poſſit quaãtecũqᷓ; tẽptatiõi reſiſte
re.an boc ſit ſolxꝰ charitatis ꝑfecte. Secunqũ ẽ vtrj ada

— „

dicit ipleri vᷣba illiꝰ ſpõſiõis ab hõie.qͥ non ita ꝓfecit

vt diligat inimicũ.de dilectiõe ꝑfecta accipiẽdũ eſt.

£△

nis quãta exaudit᷑ in oꝛõe dñica. ⁊ hoc reuera grãde
⁊ eximie bonitatis.ſ.pfecte diligere inimicũ. Ita ⁊ cũ

at. intẽdit tũ dei auxi⸗
lio aliqñ obtinere. Si
qs aũt illã oꝛationem
diceret nüq; ꝓponẽs

ab odio fratris recede

re.qᷓ;uis nõ intẽderet

irã petere.culpã tñ ſu
43 abſq; dubio aggra

ſona ſua ſed in perſona eccleſie cuius

crciũ ẽ vtꝝ bñs charitatẽ ꝑfectã te/
qn neat᷑ ea qᷓ ſunt ꝑfectiõis iplere. Quartũ ẽ. vtꝝ om̃s
de tã ꝑfecti qᷓ; imꝑfecti teneant᷑ inimicos diligere tu,ʒ
ffectu. Quintũ ẽ vtꝝ oẽs teneant᷑ inimicos dili/

l

7
„
.—

gere quãtũ ad effectũ. Sextũ ẽ qð ſit meli? et maio⸗
ris meriti.vtrũ diligere amicũ.an diligere inimicuʒ.

Queſtio pꝛima. a

¶ trum cũ qualicunq; charitate poſſit quis reſiſte/

poſſit bõ ſuꝑare oẽʒz tẽptationẽ. ⸗ te
charitas in bonũ ꝙᷓ culpa in malũ.ſᷣ peccatũ moꝛta/
le qᷓntũcunq; ꝑuũ fufficit ad expellendũ magnã gra-

re quantecũq; tẽptationi. Et ꝙ ſic vẽ. Supꝑ illð ps.
Bonũ mihi lex oꝛis tui ⁊c.Aug. Plus diligit chari/
tas deũ iᷓ; cupiditas milia auri et argenti.Hoc ẽ ve
rũ de qntulacunqʒ charitate.et ſi bec charitas ꝗntu
lacunq; excedit omnẽ cupiditatẽ ſua virtute.ſi ̊O ma
gnitudo tẽptatiõis attendit᷑ ᷣm magnitudinẽ cupi/
ditatis. vẽ ꝙ ꝑ qntulãcũqʒ charitate poſſumꝰ maxi/⸗
me tẽptatioi reſiſtere¶ Itẽ Gꝛeg. Debilis ẽ hoſtis qᷣ
nõ vincit niſi volentẽ.ᷣ qᷓntulãcunq; bʒ hõ charita/
tẽ.hʒ quo põt velle nõ vinci.& ſi nolle vinci reſiſtit oi
tẽptatiõi et tẽptatoꝛi.vxẽ ꝙ ꝑ qntulãcunq; charitateʒ
¶ Itez potẽtioꝛ eſt

tiã.g charitas qntũcũq; ꝑua ẽ.ſufficiẽs ẽ reſiſtere tẽ/
ptationi maxie.¶ Itẽ charitas qᷓntũcũq; ꝑua ſit. bo
minẽ facit diligere deũ ꝓpter ſe et ſuꝑ oia.⁊ facit ho

minẽ in deũ cõfidere plus qꝙᷓ in ſe.ſᷣ qͥ deũ ꝓpter ſe et

ſuꝑ oĩa amat et in deũ cõfidit hʒ deñ adiutoꝛc̃.⁊ qui
bʒ deũ adiutoꝛẽ oĩ tẽptatiõi põt reſiſtere. hõ in ꝗͥn/⸗
tulacunqʒ charitate ſuꝑpare põt oẽz tẽptationẽ¶ Itẽ

—, — —SEe⸗

gra quãtũcũq; ſit modica potẽtioꝛ ẽ et excellẽtioꝛ qᷓ;

natura. hõ in ſtatu inocẽtie in puris naturalibꝰ cõ
ſtitutꝰ potecrat qᷓntecũq; tẽptatiõi reſiſtere. exiſtẽs
in gratia põt qᷓntecunꝗʒ tẽptatiõi reſiſtere qᷓntulã/

cũqʒ hẽat charitatẽ. ¶ Itẽ eſto ꝙ aliqͥs hẽat modicã
charitatẽ et tẽptet᷑ magna tẽptatõe.aut põt illi reſi/

ſtere.aut nõ. Si põt.habeo ꝓpoſitũ.Si nõ pt. et nul

tẽptatiõi nõ peccat.ſᷣ hoc ẽ fa
ſequit᷑redit &̊ idem qð pꝛius.

Ius peccat in eo qð vitare no Hot. cõſentiendo tali
ſuz. ⁊ illud ex quo h
eqinir 3* Sz cõtra. j. Coꝝ. x.
Fidelis deus qͥ non ꝑmittit vos tẽptari ſupꝛa id qð

poteſtis.cõſtat ꝙ loquit᷑ habentibꝰ charitatẽ.g ſi de

ſupꝛa poſſe.g nõ vꝛ ꝙ cũ q̃ᷓntulacunqʒ charitate poſ

us pmitterz. dyaꝰ tẽptaret hõieʒ babẽtẽ charitatem

ſit bõ reſiſtere tẽptatõi maxime. ¶ Itẽ ſup illud põ.
Pꝛoba me dũᷣe et tẽpta me. dicit auctas. Pꝛius vi/
res nr̃ as inſpice.⁊ poſtea tẽptari ꝑmitte.ſᷣ hoc non
pfsteret niſi poſſy tẽptari ſuꝑ vires.̊ vẽ ꝙ aliqᷓ tẽpta

tio ſit cui nõ ſufficit reſiſtere virtꝰ charitatis modice
eęt impfecte.¶ Itẽ Amb.in quodã ſermõe de ↄfeſſo

ribꝰ.Oiuerſa ſũt genera inimicoꝝ.qͥ ſᷣm viriũ nr̃aꝝ

ſit ſupꝛa vires charitatis ipfecte. ¶ Itẽ virtus chan

Intitatẽ cõpenſato nobiſcũ agonc luctant᷑.ſᷣ̊ maio/

res vires hʒ charitas ꝑfecta q; imꝑſccta. ſi illa ha⸗
bet luctã ſuis viribꝰ ꝓpoꝛtionabilẽ.vẽ ꝙ aliqᷓ lucta

tatis maxime relucet in pugna et tẽptatõis victoꝛia.

Si ꝙ qntulacũqʒ charitas põt reſiſtere maxime tẽp/

tatioi.vẽ ꝙ modica charitas ſit maxime virtutis ⁊ p
fectiõis.Oò ſi ẽ manifeſte falſum.reſtat qdð et illò ex

quo ſequit᷑.¶ Itẽ magnitudo coꝛone attẽdit᷑ ᷑ᷣm ma

gnitudinem pugne. ergo ſi modica charitas reſiſte⸗
re poſſet tẽptationi maxime.vẽ ꝙ maxia coꝛona ðbe

gItur charitati minime.ſᷣ hoc ẽ falſuʒ manifeſte.g ⁊c.
¶ Vtẽ quedã ẽ pugna ex cuiꝰ victoꝛia purificat᷑ aia
Ab omnibꝰ venialibꝰet ſtatim euolat in celũ.ſicut eſt
qñ ꝓ iuſticia moꝛs homi intentat᷑. ſi modica chari
tas poſſet reſiſtere qᷓntecunqʒ tẽptatiõi.modica cha

ritas poſſʒ oĩa venialia delere ⁊ ſtatim in celũ facere
euolgre.qʒ ſi hoc abſurquʒ ẽ reſtat idẽ qð pꝛiꝰ.(¶ Re.

ad pdicton itelligẽtia notzd ep cñ qrit vtn Ijntula

cũqʒ charitas pᷣt reſiſtere qᷓntecũqʒ tẽptatõi.hoc du
pliciter põt intelligi.aut loquẽdo de ptãte charitatis

ꝑ cõꝑationẽ ad adiutoꝛiũ diuine pꝛudẽtie gubernan
tis.aut ꝑ comꝑationẽ ad vires li.ar.coopantis.pᷣm

vtrũq; iſtorum modoꝝ fuit bic duplex modꝰdicẽdi.

Si em̃ loquimur ꝑ cõpationẽ ad diſpoſitionẽ diui⸗
ni regimis.ſic dixerũt aliqui ꝙ ex qᷓntulacũqʒ chari
tate põt qͥs reſiſtere qᷓntecunq; tẽptatiõi. Alij vero
ꝙ nõ.Et vtriqʒ veꝝ dicere potuerũt.nec ſibi ↄtradi⸗
cũt ſi recte intelligaãt᷑. Si em̃ loquamur q;ntuʒ ad tẽ⸗
ptatõis exoꝛdiũ.qᷓntulacunqʒ; charitas põt reſiſtere
qntecunqʒ; tẽptatiõi.qꝛ deus hõieʒ habetẽ charitatẽ
nucf deſerit niſi ille volũtarie ab eo recedat.qͥn poti
us hm ꝙ auget᷑ tẽptatiõis bellũ.oꝑat᷑ deus charita/
tis augmẽtuʒ. AUñ q;tũcunqʒ ſit modica charitas in
hõie.nũqᷓ; põt inuitus ab aduerſario deijci.qꝛ vᷣm q;
creſcit bellũ.creſcit adiutoꝛiũ.ſi hõ faciat qdð in ſe eſt.
Si añt loquamur de tẽptatiõe qtum ad coſũationẽ
victoꝛie.ſic nõ põt eẽ ꝙ hõ ex modica charitate reſi⸗
ſtat tẽptationi maxie.qꝛ nõ patitur oꝛdo diuine iuſti
cie qn ex victoꝛia magni belli fiat ãplificatio meriti.
Vñ ſicut iſta duo nõ cõtradicũt ſ ſil natura ſũt.poſ
ſibile eſt ꝙ ex ꝑua chariiate in pᷣncipio tẽptationis ?
magna in fine reſiſtat᷑ magne tẽptationi.Et iteꝝ poſ
ſibile ẽ ꝙ ex pua charitate in pᷣncipio tẽptationis et
magna in fine.nõ reſiſtat᷑ magne tẽptationi.Sic nõ
obuiãt ſibi ille due opiniõẽs.Silr ſi loquamur ð po

tẽtia charitatis ꝑ compationẽ ad vires li.ar. coopan
tis duplex fuit opinio. Mã quidã dixerũt ꝙ ex qntu

lacũq; charitate põt quis reſiſtere qᷓntecunqʒ tepta
tioni.q̃dã ꝙ nõ.Et rõ huiꝰ ẽ qꝛ de viribus li.ar.⁊ ad
iuti gr̃a ẽ loqui duplr.vel qᷓntũ ad libertatẽ volũta/

tis.vel qtũ ad viciũ difficultatis ad bonũ ⁊ ꝓnita/

tis ad malũ.Si ꝙg loqᷓmur de gratia p cõpationẽ ad
libertatem volũtatis. ſic cũ ipa volũtas de ſe ſit li/
bera ad cõſentiendũ.⁊ ꝑ gratiã ſit liberata a ſeruitu⸗
te peccati vt cogi nõ poſſit.põt qᷓntecũq; tẽptatõi re
ſiſtere. Si aũt loquamur ꝑ comꝑationẽ ad viciũ dif

ficultatis et ꝓnitatis.ſic nõ pᷣt reſiſtere ipulſui tẽpta

tiõis foꝛtis.niſi charitas adeo foꝛtis ſit ꝙ ſuo vigoꝛc
cõtra ꝓnitatẽ refrenet a malo.cet cõtra difficultateʒ
accendat ad bonũ.Lib. em ar.ex vna ꝑte adiutũ ad/
iutoꝛio gratie.ex alia ꝑte coꝛuptuʒ vicio ↄcupie.qn
excitat᷑ in ipo ꝑ teptationẽ ipetꝰ cõcupie.ſm ꝙ ma⸗
gis ⁊ magis foꝛtit᷑ excitat᷑. ꝑ hoc indiget maioꝛi repᷣſ
ſiõe. Et ſic diuerſis cõſideratiõibꝰ cõcedi põt de cha
ritate ꝑ cõpationẽ ad li.ar.ꝙ qutulacunq; charitas
põt reſiſtere qᷓntecũqʒ tẽptatiõi.et qdð põt ſi compet᷑
ad dñiuʒ libertatis.nõ pᷣt ſi cõꝑet᷑ ad viciũ ꝓnitatis
et difficultatis.Et hoc meliꝰ ptz ſi quis ↄſideret ⁊ at
tẽdat ⁊ exꝑimẽto cognoſcat ſtatũ ct cõflictũ hõim tẽ

ptatoꝝ. Ex his ptz rñſio ad qões ꝓpoſitã. Patz etiã

nihilominꝰ rñſio ad obiecta. NHaʒ rõnes q̃ ꝓb antq;

Intulacunqʒ charitas põt reſiſtere qᷓntecunqʒ tẽp ta

tioni ꝓcedũt de ipᷣa charitate ꝑ comꝑationẽ ad deũ

ipam adiuuantẽ et ꝓmouentẽ.⁊ per comꝑationem

ad voluntatis libertatem ſicut intuenti apparet. Ue g
rũtñ illa ratio quã obijcit de peccato nõ valʒ. Quod
em̃ dicit᷑ ꝙ qᷓntũcunq; pcccatũ ꝑuũ ſufficit ad expel
lendam quãtãcunqʒ; gratiam.hoc nõ ẽ qꝛ peccatum
agat in ipᷣam gratià. qꝛ facit li.ar.deficcre a gre co/
plemẽto.Ex hoc aũt nõ põt inferri ꝙ ꝓpter boc qn/ q

tulacũqʒ gra ſufticiat ad vincendum omneʒ impul

Mienou

Crutn
eit

urnor
Cnbuent
ſachde
ſetchd
ſgtarit
quiing
bes ten
Ail
gias pt
poſut⸗
husdi
hois
nmneg
iy pho⸗
gropo
ſeneno
Nicſi
ten
nintat

otup

enturpe
ſelhaentn
honten
desd
N
Pamia
mnrine
Latont
A
nitute⸗
ſtige

Gelag eno

ſlee⸗
lbanntit
Klbie
odig

iez
Wſ
h

Mätgn
aahu
wamit
hſttin⸗
inhigen
i rn
wmngtli
drufin
ettn
1rdn
twänterrt
ſnnucn
Höforgt
Fanäits
Ndacrtu
mrorchduut
kilien
Sikamnäg
thrt
tonibin
potiheit
ttittoni
Füloonun
vinslar
jnnitai
kiſtrancz
Nrchlat
beete
liril
nttitiͤl
enimiin
dwönnfn
N
ninan
ernuin
ſͤtiſerd
laangot,
ldſhi
uini i

ſum tẽptationis.qꝛ facilius ẽ deficere q; benefacere.
JIuferri tñ põt quãtulacunqʒ gratia expellere põt
om̃e peccatũ.Ad rões vo q̃ ad oppoſitũ adducunt᷑
manifeſte ſunt ſiłr rñũſiones.ꝓcedũt em̃ de ipᷣa chari
tate ꝑ comꝑatiõez ad defectũ ꝓnitatis et difficulta/

tis. ſicut patet de pꝛimis tribꝰ rõibus.vel ꝑ cõpꝑatio/

nẽ ad terminũ et cõſůmationẽ victoꝛie.cui rñdet per

fectio meriti et magnitudo pᷣmij quatũ ad excellen/
tiã victoꝛie ⁊ coꝛonc.et hoc mõ ↄceſſum ẽ ꝙ non pᷣt
eẽ ꝙ modica charitas reſiſtat tẽptatõi magne.qꝛ nõ

patit᷑ hoc oꝛdo diuine iuſticie ſicut pᷣdictũ eſt. Et ſm

banc viã pcedũt tres rões vltime.nec oꝑtet ampliꝰ

bic moꝛari.qꝛ rationes ille ꝑ ſe ſatis manifeſte ſunt

¶ Queſtio. ij. b

pertractanti. Queſtio. ij.
(Ara homo in qntulacunqʒ charitate coſtitut?ꝰ tene

atur moꝛtẽ ꝓ xpᷣo ſubire.Et ꝙ ſic vẽ Lu.ix. Qui me

crubuerit et meos ſermones. bũc filius homis erube
ſcet cũ venerit in maieſtate ſua.ſᷣ xpᷣs neminẽ erube-/

ſcet cũ venerit in maieſtate niſi ꝓ moꝛtali peccato.ſi
igitur ſnia iſta generalis ẽ.vẽ ꝙ oẽs moꝛtalit᷑ hecke⸗
1

qui in ꝑiculo moꝛtis erubeſcũt ipᷣm dñm confiteri.SF
5 ¶ Item. j. Job. iij.
Om ille animã ſuã ꝓ nobis poſuit.⁊ nos debemus

oẽs tenent᷑ moꝛteʒ ꝓ xpᷣo ſubire.

aias ꝓ fratribus ponere.Si g xpᷣs ꝓ oibus animaʒ
poſuit.vẽ ꝙ oẽs tenent᷑ ⁊ debẽt moꝛtẽ ꝓ ipᷣo et mem
ꝛis eius ſubire cũ ſe obtulerit opoꝛtunitas loci ⁊ tẽ
poꝛis.¶ Itẽ quilibet tenetur plus diligere deum ꝗʒ

omne creatũ qntũcunqʒ ſit imꝑfectꝰ. quilibʒ tene-
tur ꝓ honoꝛe dei et gloꝛia puipendere ſe et ſua.Cuʒ

igitur opoꝛtunitas tẽpoꝛis ſe offert vꝛ ꝙ quilibz te⸗

neatur moꝛtẽ ꝓ xpᷣo ſubire¶ Itẽ incõparabiliter plꝰ

diligẽda ſũt bona eterna qᷓ; tẽpoꝛalia.ſicut incõgabi

liter ſunt melioꝛa.ſᷣ vnuſquiſqʒ libenter dat ill qdᷣ
min? diligit ꝓ eo qð mag viligit. ſi oẽs tenent᷑ ad
diligendũ plus vitã eternã qᷓʒ tẽpoꝛalẽ.vꝛ ꝙ; oẽs te⸗

neantur velle libenter moꝛti exponere pᷣſentẽ vitam

vt lucrentur eternaz. ᷣ qð hõ tenctur velle ꝓ loco et
tẽpoꝛe tenetur facere.g̊ opoꝛtunitate ſe offerente vẽ
q; oẽs tenẽtur moꝛtem ꝓ vpᷣo ſubire.¶ Gʒ cõrra Jo.
xv. Maioꝛẽ charitatẽ nemo hʒ vt aiaʒ ſuã põat qͥs
ꝓ amicis ſuis.&̊ moꝛtẽ ꝓ xpᷣo ſubire vĩ perfectionis
maxime.ſ̊ hõies imperfecti nõ tenentur ad opera ꝑ
fectionis.g̊ non oẽs tenentur moꝛtem ꝓ xpᷣo ſubire.
¶ Itẽ o. vj. ſupꝑ illud. humanuʒ dico ꝓpter infir.

2 „

mitatẽ carnis nr̃e.glo. Inueniũtur aliqui qͥ pᷣponũt

iuſticie dilectionẽ voluptatibus carnis.ꝓ iuſticia tñ
penas moꝛtemqʒ foꝛmidãt.ſᷣ cõſtat ꝙ ſᷣm autoꝛita/
tẽ apli vt dicit glo. tales ſunt ſerui iuſticie.ꝭ̊ cum ta/

les moꝛtẽ refugiãt.vr ꝙ nõ teneantur moꝛteʒ ꝓ xpᷣo
Itẽ Aug. dicit T habetur in fine pᷣce
dentis di. ꝑfecta charitas hec ẽ vt quis ꝑatus ſit pꝛo
fratribus moꝛi.et hoc apparet ꝑ hoc qꝙ pꝛelati tenen

velle ſubire.

tur ad maioꝛẽ pfectioneʒ q́; ſubditi.et ſſũma pꝑfectio
Piaro exigitur ẽ vt ponat aiaʒ ꝓ ſubditis vᷣm illð
0 *

x. Bonꝰ paſtoꝛ aiaʒ ſuã ponit ꝓ ouibus ſuis.

Si gᷓ unpfecti nõ tenẽtur ad oꝑa charitatis ꝑfecte.

vẽ ꝙ nõ oẽs teneant᷑ ꝓ xpᷣo et eius mẽbꝛis moꝛtem

ſubire. ¶ Itẽ maius moꝛtem ſubixre ꝓ xpᷣo q; om/
nibus tpalibus abrenũciare.ᷣ nõ oes tenentur tpa/
lia oia relinquere.̈ nõ oẽs tenentur moꝛtem ꝓ chꝛi

ſto ſubire. Oꝛ aũt maioꝛis pfectiõis ſit patet ꝑ illud
qð dicit Gꝛeg. Nõ magnũ ẽ abnegare qð habes.ſed
Valde magnũ eſt abnegare qd es. Et conſtans eſt ꝙ

„—.

in. articulo pꝛedicte neceſſitatis.

multo magis ẽ abnegare ſeipᷣm qʒ ſua. ⁊ dare coꝛpis

vitã qᷓᷓ terrenã ſubam.¶ R.ad pᷣdictoꝝ intelligen⸗7

tiã ẽ notãdum ꝙ ſubire moꝛtẽ intentõe placendi do

hoc põt eẽ tripliciter. Ano mõ qñ adeſt neceſſitas v-
deſerẽdi iuſticiã vel amittẽdi vitã. Alio mõ qñ ſe of.
fert opoꝛtunitas diuinã gloꝛiã manifeſtandi et edifi

candi eccleſiã. Lercio mo ſolum er hoc ꝙ vitã ſuam

bʒ exoſam. Pꝛimũ ẽ iuſticie et neceſſitatis. Scdm ẽ

ꝑfectionis et ſuꝑerogationis. Lerciuim eſt ſeuerita
tis et crudelitatis. Añ Augu.illos qͥ ſemetipᷣos pᷣfo

cant et pꝛecipitio collidũt ꝓpter vite pᷣſentis odium

xij. Qui odit aiaʒ ſuãꝗ in hoc mũdo.in vitã cternã cu
detur. vel ꝙ iuſticia deſeratur.vel ꝙ vita perdatur.

ſo viuere.Abi vero talis neceſſitas nõ imminet nec

Dicit eẽ ſceleratiſſimos homicidas. tractãs illʒ Jo.

ſto. eã. Eñ g queritur vtꝝ oẽs teneantur moꝛtẽ pꝛo
rpo ſubire.dm.qꝙ ꝓ loco et tẽpoꝛe vbi talis optio

ibi oẽs qᷓntumcũqʒ ſint impfecti tenent᷑ moꝛtẽ ſub/
ire.et pᷣeligere magis deo dilecto moꝛi q́ʒ ipo offen/

datur optio.tñ offert ſe opoꝛtunitas mauifeſtãdi di/

uinã gloꝛiã et edificandi eccleſiã.ſi bõ ſe moꝛti expo/
nat.moꝛtẽ ſubire ẽ pfectionis ct ſuperogationis.ad

quã non oẽs tenent᷑ ꝓ xpᷣo.et ſm iſtã viã ꝓcedunt
rões oñdentes ꝙ nõ oẽs tenent᷑ moꝛtem ꝓ xpᷣo ſub/

ire.et ideo ſunt cõcedẽde. ¶ Ad illud qð vltimo obꝛ SK
de abꝛenunciatiõc ſubſtãtie tpalis et ꝑpeſſione moꝛ
tis.rñderi põt qꝙ in caſu neceſſitatis pᷣceptum eſt om
nia tꝑalia deſerere cuilibet hõi ſicut et moꝛtẽ ſubire.

imo multo foꝛtius. Añ hoc datur itelligi ꝑ locũ a mi
noꝛi.et iõ ratio illa ſicut et alie nõ cogit niſi ꝓut ſim/

pliciter intelligit᷑.ita ꝙ hõ mera volũtate ꝓmptus
L ¶Ad üllud ve
ro qð pᷣmo obꝛ in cõtrariũ ꝙ obemꝰ in periculo moꝛ
tis nomẽ xpᷣi confiteri.ddᷣm. ꝙ verũ ẽ ſi ſumus in ea

eſt tpalia abnegare et moꝛtem ſubire.

neceſſitate poſiti ꝙ confiteri opoꝛteat vl negare. Sʒ
põt eẽ mediũ inter hoc. ? imꝑfectus põt ſubterfu/
gere et ſeipᷣm occultare.nec ex boc dꝛ nomen xpᷣi eru

beſcere.ß tũc erubeſcere dicit᷑ qñ tioꝛe moꝛtis negat
ipᷣm xpᷣm. Ideo q;uis oẽs teneant᷑ ad hoc ꝙ nullus

neget. non tñ ex hoc põt condludi ꝙ oẽs ſimplicit᷑ te
neant᷑ ad ꝑferendã moꝛtẽ niſi interuẽiẽte pᷣdicta ne/

ẽ debitũ neceſſitatis et ẽ debitũ ↄgruitatis.ſiue debi

tum ad qð obligamur et debitũ ad qð ãmonemur.
Btũs aũñt iohs nõ intelligit de debito pꝛimo mõ ſed

ð debito ſcdᷣo mõ.qdð magis ſpectat ad ſuꝑerogatõ/
nẽ.qꝙᷓ ad neceſſariã et generaleʒ ſuperobligationem
¶ Ad illud qð obẽ ꝙ quilibʒ teuct᷑ plus diligere de/

quit᷑ ꝙ bõ teneat᷑ ꝓ xpᷣo deſerere oẽ creatũ.qꝛ pᷣt ha

ceſſitate.¶ Ad illud qð obẽ ꝙ qꝛ poſuit animã ſuaʒ i

ꝓ nobis.nos debemꝰ aiaʒ ꝓ fratribꝰ ponere.dðʒ.

11
um qᷓᷓ oẽ creatũ.ddi ꝙ verũ cẽ.verũtñ ex hoc non fe

bere ſil xpᷣm et creaturã quã diligit. Põt em̃ bõ ſim

ſeruare coꝛpis vitã et dei amiciciã.qꝛ ñ optet nec exi/

git hoc lex charitatis ꝙ ꝓpter dilectionẽ dei ſuſtine⸗
at quis moꝛtem.niſi incidat in ſupꝛadictaʒ neceſſita

ſuſtinere. 4 vieimo qo
dat illud qdð minus ẽ ꝓ eo qð magis diligit. dom ꝙ
verũ ẽ ſi illud aliter adipiſci non poſſit.ct qm põt bõ
adipiſci vitã etiã pᷣter martyrij tolcrantiã.iõ nõ ſcq
tur ꝙ oẽs tencant᷑ velle ꝓ xpᷣo moꝛi ſimplr ſᷣ ſub cõ/
ditiõe. vicz. ſi alit ei placere ñ poſſit. et hoc ſolum eſt

té. qua c oꝛteat eum vel xpᷣm negare vel moꝛtem

+☚R

—M 2 .

2*

Li.

¶ Mtrum pfect charitatẽ babẽtes teneztur ea q̊ ſunt

perfectiois iplere. Et ꝙ ſic vꝛ Mat. v. Eſtote perfec·

ti ſicut et pr vꝛ celeſtis perfectꝰ ẽ.hoc dꝛ aplis et apo

ſtolicis viris.& vẽ ꝙ oes viri perfecti teneant᷑ ad ea
q̃ ſunt perfectiõis. Itẽ Gꝛecg.in quadã omelia.Cũ

—

augæẽtur dona.rõnes creſcunt donoꝝ. AUñ et auctas

diẽ ꝙ cui plꝰ ↄmittit᷑.plꝰ ab co exigit᷑.g̊ cui ↄmittit᷑

ꝑfecta charitas.cũ deꝰ exigat actũ ↄueniætẽ bitui.v?
wꝙ ille teneat᷑ ad opera perfectiõis.

¶ Itẽ ſicut ſe bʒ
charitas iperfecta ad oꝑa ſimplicis iuſticie.ſic ſe hʒ

charitas pfecta ad oꝑa iuſticie ↄſũmate.Sʒ habens

charitatẽ iꝑfectã tenet᷑ ad ca q̃ ſũt ſimplicis iuſticie.

F vr ꝙ habens charitatẽ pfectã obligetur ad oꝑa ꝑ/
kectiõis

tẽ charitas ꝓficit aut &ficit.vᷣ habẽs cha
ritatẽ tenet᷑ nõ deficere. tenet᷑ ꝓficere.cũ nõ ſit me
diũ inter bec.qui aũt bʒ ꝑfectã charitatẽ nõ pᷣt ꝓfice

re niſi in opibꝰ ꝑfectis.̊ vẽ ꝙ ois in quo ẽ ꝑfectõ ob

ligetur ad oꝑa pꝑfectionis.¶ Sʒ conera Mat. xix. Si

vis ad vitã ingredi ſerua mãdata. Igit᷑ ex ſola ob⸗
uũtia mãdatoꝝ vẽ ꝙ hõ poſſit ꝑuenire ad ſalutexs.g
nõ vꝛ ꝙ ad ea obligatur ꝗᷓ ſunt charitatis perfecte.

¶ Item Jaco.iij. Qui nõ offendit in verbo bic per/
fectus ẽ vir.S nullus tenet᷑ ad hoc ꝙ nõ offendat in

verbo qntũcunq; ſit perfectꝰ.S ꝓpt perfectionẽ cha
ritatis nõ obligatur qͥs ad ea que ſunt perfectionis.

¶¶ INtẽ quãto aliquis ẽ in maioꝛi charitate ↄſtitutꝰ.
tãto plus hʒ de libertate ſpũs.et quãto plus hʒ li⸗
bertate ſpũs.tãto paucioꝛibꝰvinculis obligatur.g ꝑp
fecti nõ tenent᷑ ad plura qᷓ; teneant᷑ iperfecti. quãtũ

eſt de pfectiõe charitatis.Si imꝑfecti nõ aſtringůj/
tur ad oꝑa perfectionis.vẽ a maioꝛi ꝙ nec illi ðbeãt
aſtringi ꝗ ſũt in charitate ꝑfeeta ↄſtituti.

tẽ ſta⸗/

tus charitatis pfecte nõ excedit charitatẽ iperfectaʒ

in infinitũ.cũ moꝛtale excedit veniale in infinituʒ.

qdðò ẽ veniale imꝑfecto.nõ ẽ moꝛtale ꝑfecto quatũ eſt
Deoe ipo genere ſtatꝰ.g nõ vẽ ꝙ pfeccio charitatis ob/
liget hominẽ ad oꝑa ꝑfectiõis.Si em̃ obligaret.iam

ad pᷣdictoꝝ intelligètiã ẽ notandũ q multiplex ẽ ge/

videretur ꝙ perfectꝰ vir eẽt peioꝛis cõditionis.N.

nus pfectiõis.et multiplex ẽ ratio obligãdi.Quinqʒ
eñm̃ pfectiõis genera ↄſueuerũt diſtingui. Pꝛimũ eſt

ꝑfcectio ſufficiẽtie que cõſiſtit in adimpletiõe manda

toꝝ.Et de hoc Mat.v. Eſtote ꝑfecri ſicut pat᷑ vẽ ce.

pfectus ẽ. Scdᷣa ẽ ꝑfectio religiois ꝗᷓ ↄſiſtit in obſer/
uantia oſilioꝛuʒ.Et de hoc dẽ Mat. xix. Si vis per⸗
fectus cc. vade ⁊ vende oia ꝗᷓ ha. ⁊c.Cercia ẽ ꝑfectio
Slationis ꝗᷓ cõſiſtit in regimie ſubditoꝝ. Et ð hac dẽ
Auce.vj.perfectus ois enit ſi ſit ſicut mgf̃ eiꝰ.Quar/
ta ẽ perfectio opatiõis q̃ ↄſiſtit in oſtẽſione exemplo
ruũ.Et de hac dꝛ Geñ.vj. Moe vir iuſtꝰ atq; perfectꝰ
in gencrationibꝰ ſuis. Quita ẽ ꝑfectio trãquilitatis
que ↄſiſtit in ↄſũatiõe difficilimoꝝ ⁊ optimoꝝ.pᷣma

AJaooh.iiij. Perfecta charitas foꝛas mittit timoꝛeð.Et
phus dicit ꝙ; perfecta virtꝰ optimoꝝ ẽ oꝑatiua. Si

miilit intelligendũ ẽ ꝙ quinq; modis obligat᷑ aliqͥs

2 ad aliud. Pꝛimũ genus obligatiõis ẽ ꝓpter mãda/

tñ diuinũ. Scm ẽ pꝛopt᷑ votũ emiſſum.Lerciũ eſt

pter officiũ ſuſceptũ. Quartũ ẽ ꝓpter vitãdũ ſcan
alũ.Quintũ ẽ ꝓpter cõſciẽtie iudiciũ.Cũ g querit

vtꝝ hõ in pfecta charitate exiſtens teneat᷑ ad opa p-/

fectiõis.ddm ꝙ ſi ꝑfectio accipiat᷑ pᷣmo mõ vicʒ pꝛo

pfcctiõe iuſticie que cõſiſtit in ipletiõe mãdatoꝝ.ſic

obligat᷑ ad illã ꝑfectionẽ ſicut et alij.ct eo magis de

—Vd80üww ò nf˖– —

—

bono ⁊ equo quo magis pcepit donus per q poſſᷣ

implere diuinũ mãdatũ.Si at loquamur ð alijs ge⸗
neribus perfectionis.ddm ꝙ nõ obligat᷑ bõ exiſtens
in perfecta charitate ad illa niſi quãtũ ex obligatiõe
diuini mãdati.nec alit᷑ obligat᷑ niſi interuẽiat aliq;
vinculũ ſequẽtiũ.vic. votũ.p qð obligat᷑ ad perfec-
tionẽ religiõis. Ael officiũ ſuſceptũ.per qdð obligat
ad ꝑfectionẽ pᷣlatiõis.Ael ſcandalũ. rõe cuiꝰ obliga
tur ad perfectionẽ oꝑatiõis. Ael ↄſcie dictamẽ.per
qð obligatur ad perfectionẽ trãquilitatis. His eniʒ
interueniẽtibꝰ ſuꝑinducit᷑ noua obligatio ad bmõi
genera pfectionũ pᷣdictaꝝ.Sʒ ſtatus charitatis q̃n/
tũ ẽ de ſe neceffariã obligationẽ nõ inducit.ſicut ra/
tiõcs qᷓ ad hãc partẽ ſunt inducte oſtendũt.Et iõ cõ

cedi pñt.(¶ Ad illud vᷣo qð obꝛ in cõtrariũ de auẽte ¶ 4

dñi in Mat.iam patet rmſio.qꝛ illud intelligit᷑ ð per
fectione iuſticie et ſufficiẽtie ad quã obligant᷑ oẽs tã
pfecti qᷓ; impfectiſſA
ſicut creſcũt dona ſic creſcunt rõnes donoꝝ.ddm.q&
hoc vcrũ ẽ quãtũ ad ca que ſũt neceſſitatis. Pꝛerea
dð dẽ ꝙ ratiões donoꝝ creſcũt hoc nõ dẽ ꝙ de? ſem⸗
per exigat neceſſario ab hõie totũ qð põt.ᷣ q; exigit
de bono et rgo it ꝙ illa exigẽtia nõ iducit tũc rõeʒ
neceſſitatis ſᷣ cõgruitatis.et eiꝰ obmiſſio nõ inducit
culpã moꝛtalẽ ſᷣ venialẽ.dñs aũt nõ ſolũ exigit ratio
nẽ de moꝛtalibꝰ ß etiã de venialibus pᷣm illud qð dẽ
Mat.xij.O hõies reddẽt rationẽ de oi vᷣbo ocioſo.

ill&ᷣ qd obꝛ ꝙ ſicut ſe hʒ charitas impfecta ad 16

opa ſimplicis iuſticie ⁊c̃.dð.qꝙ nõ eſt ſile.qꝛ charitas
impꝑpfecta oꝛdinat᷑ ad opa ſimplicis iuſticie nõ ꝓpt᷑
ip̃ᷣius charitatis ſtatũ ſ̊ ꝓpter diuinũ mãdatã.vᷣ nõ
ſic ẽ de opibus perfectiõis.qꝛ ñ cadũt ſic ſub pᷣcepto.

ß magis ſub ãmonitiõe ⁊ ↄſilio. ¶ Ad illð qð obꝛq 17

hñs charitatẽ ſemꝑ tenet᷑ ꝓficere.dð qꝙ charitas dẽ
dupliciter ꝓficere. Uno mõ ꝓpter multiplicationẽ
bonoꝝ opeꝝ. Alio mõ ꝓpter ipius charitatis aug⸗
mentũ et ꝓgreſſuʒ ad vltimũ ſtatũ.Cũ gᷓ dẽ ꝙ hõ te
net᷑ pficere in charitate.⁊ ꝙ charitas aut ꝓſicit aut
deficit. ſi intelligat᷑ de ꝓfectu qͥᷣ ↄſiſtit in ipᷣius chari
tatis augmẽto et inceremẽto ſic nõ hʒ vcritatẽ.qꝛ cha
ritas nõ auget᷑ in hõie cõtinue.Si vᷣo intelligat᷑ ð ꝓ
fectu qͥ ↄſiſtit in bonoꝝ opeꝝ multitudine.⁊ iuſticie
exercitatiõe.ſic veritatẽ hʒ.ſ̊ iſte ꝓfectus cha ritatis
nõ tm̃ attẽdit᷑ in ipletiõe ↄſilioꝝ et operũ ꝑfectoꝝ.ſᷣ
etiã in obſeruãtia mãdatoꝝ. Et iõ ex hoc nõ põt cõ/
cludi ꝙ hõ in ꝑfecta charitate ↄſiſtẽs ad oꝑa ꝑfectio

nis neceſſe habeat obligari.

¶ Dueſtio. iiij. d
¶ trũ oẽs teneant᷑ diligere inimicos qtũ ad effectũ.
Et c ſic vꝛ. Leuit.xix. Diliges amicũ tuuʒ ſicut teip/
ſum. Sup quo dicit Aug.ꝙ nõie ꝓximi et amici in
telligit᷑ ois hõ.ſᷣm etiã ꝙ ipᷣe dñs innuit.Luce.x.Er
go ſi illud pᷣceptũ datũ ẽ oĩbus.cũ oẽs teneant᷑ affec
eu diligere ſe. vꝛ ꝙ oẽs teneãt᷑ affectu diligere inimi/
cos. ¶ Itẽ Mat. v. Si diligitis eos qͥ vos diligunt
quã mercedẽ habebitis? glo.nullam in celo.qͥ tm̃
bʒ dilectionẽ reſpectu diligentiũ ſe nõ hʒ charitateʒ.
qꝛ cũ charitas nõ poſſit eẽ ſine mercede. igit᷑ ad hoc
ꝙ aliquis hẽat charitatẽ.neceſſe ẽ ꝙ ipᷣiꝰcharitas ad
cos qͥ ip̃ᷣm odiũt ſe extẽdat. ¶ Itẽ ſuꝑ illð Luce. vj.
Diligite inimicos vios.Glo.interli. Mon ſufficit nõ
odiſſe.ſᷣ oẽs tenent᷑ ad illð qð fufficit ad ſalutẽ.ego
oẽs tenent᷑ nõ ſolũ ad nõ odieqũ inimicos ctia ad

dillò qd obẽ de aucte Gꝛeg. ꝙ 5

M
it
it
fopot
ſ
ſpun
ſtich
ſel

e
dlo⸗
ou⸗
oe
n
bibsst
ierd
keſch⸗
ſon
Ma
ſo
yta
ſury/
lce⸗a
cg
ſrenn
il⸗
wui
nici
iuste
hoizt
ſace
Ge
Coßo⸗
Net
ide
föbön
ntrcd
Mid
g
gooe
tee
gli⸗
4deo
y
ſinia
dlhore
fonee
Mico
mnbe
ie
lei
flns
gte
irici
liic⸗
ditt
G
kue

4

—
=
—

ah amandus. Ites nulli de dimittit peccatũ niſi ipe do illius madati. Pꝛopterea ẽ alius mod⸗ dicẽdi 20
Gizie dimittat ꝓximo 'm qd dꝛ Mat. vj.et xviij. Sʒ nẽo diligere affectu ẽ duplex ßm ꝙ dupler affect? amo⸗
niat 8 dimittit pximo ex coꝛde niſi ipʒ diligat affectu. ͤrne/ ris. quidã a charitate elicitꝰ.quida a charitate impa
R mo põt apud peñ veniã mereri niſi offengetes ſe di / tus. Ille ẽ affectus amoꝛis a charitate elicitꝰ qͥ quis
it ligat ex coꝛdei Itẽ pl? diligendy c ꝓxim ꝙ coꝛpus optat alij ſũmũ bonũ ſiue beatitudinẽ eternaʒ. Ille
ü ꝓpꝛium. nec aliquid aduerſat᷑ magis et inimicat ſpi vero ẽ affect? imꝑatꝰ qᷓ quis optat alij bonũ tꝑale ⁊
tüie ritui qᷓᷓ ipa caro.cũ & quilibet teneat᷑ naturaʒ carnis ꝓſperitatẽ trãſitoꝛiã.Amoꝛ em̃ charitatis facit bõ
ri iſin ſue diligere. vꝛ ꝙ teneat᷑ inimicũ ſuum affectu dilige velit alij oẽ bonuʒ. nedũ ſũmũ bonũ.ſ ctiã tꝑale.ni/
en re¶ Itẽ ſicut culpa eſt deteſtabilis. ſicymago dei eſt ſi illud ſit impediẽs ad ſalutẽ.Si gͤ loquamur de af/
Nluher diligibilis. qntucũq; hõ diligat᷑ ſemꝑ tenet hõ de· fcctu pᷣmo a charitate eliciẽte dico ꝙ oẽs tenent᷑ ini⸗
kun teſtari eiꝰ culpã.ᷓ quãtũcunq; ꝑ culpa aduerſet᷑.ſẽn2micos etiã actu inimicãtes diligere.et eis vitã eter/
montß per tenet᷑ diligere ei? natura. Sed contra. Mat. v. nã optare. Si aũt loquamur de affectu impato quo
matin, Audiſtis qꝛ dictũ ẽ ãtiqs.diliges amicũ tuũ.et odio quis optat alij ꝓſperitatẽ tꝑalẽ.ſic nõ oẽs tenẽtur di
atuhii bẽbis inimicum tuuʒ. S ad nibil obligamur moꝛale ligere. ſufficit ñ odiſſe. Et bocẽ qð dicit Amb. Suf
nirinun nũc ad qdð nõ obligarent᷑ antiqui in lege. ſi tĩc non ficit ꝙ inimicos diligamꝰ et nõ odio bẽamꝰ.in qͥ in-
enctir tenebant᷑ ad diligẽdũ inimicũ ſᷣ potius ad odiẽdũ. nuit ꝙ cuʒ duplex ſit charitatis affectus. vno tene-
clfiſi vẽ ꝙ nõ oẽs tenent᷑ nũc inimicos diligere. Mioꝛ ꝓ/ maur diligere. altero vero ſufficit nõ odiſſe Eñ ad ñ
ndetndue bat᷑.qꝛ ſuꝑ illud Mat.xiiij.ð quiq; panibꝰ.⁊c. Olo. odiendũ inimicos.et nõ gaudẽdũ de malis eoꝝ oẽs
e nõ alia qᷓ; que ſcripta erãt ꝓpbetat.ſ legẽ et pybas tenẽtur. ſicut dr Pꝛouer.xxv.Cũ ceciderit inimicus
nacſtrsſn myſterijs grauida eẽ Zmõſtrat. Et iteꝝ.iij. Reg. vij. tuꝰ ne gaudeas.Et Ecci.ix. Moli de moꝛtuo inimi⸗
Grlönign frcit yrã mare fuſile. x. cubitoꝝ.ibi. glo. decẽ pᷣceptis co tuo gaudere. Diligere vo oino quãtũ ad affectũ
deghdien in lege oia qᷓ facere debemꝰ dns expᷣſſit. Si in nul· elicitũ et imꝑatũ optado ci bona eterna et tpalia.ðᷣ
loſhan lo pceptoꝝ cõtinet᷑ dilectio inimici. nec ad aliud ob/ pfectiõis ẽ et ſuperogatiõis. Diligere vero ad bona
niſonün ligant᷑ moderni ad qð nõ obligarent᷑ antiqui. v ⁊c. eterna hoc ncceſſitatis ẽ ⁊ pceptiois.et ad hoc omẽs
tröſgienan tẽ Luce. vj. diligite inimicos vios.ibi glo.hoc pꝑ/ gen eralit᷑ ſunt obligati tã pfecti ꝙᷓ impfecti ſicut ra-
ſnofnlllg fectoꝛũ ẽ. Et iterũ alia glo. ibi. Ecclia hoc vt lacte nu tiões que ad pꝛimà ꝑtem inducũtur oſtendũt.et ido
Nedediſhhtcn trit᷑ qð ẽ ſimpliciũ ⁊ imꝑfectoꝝ.ſ validioꝛi cibo cha cõcedede ſunt¶ Ad ilud qd obẽ pᷣmo in ↄtrariũ de 21
Crtwiſe ritatis roboꝛat᷑.S ad ea q̃ ꝑfectiõis ſut ñ oẽs tenẽt᷑. Mat. v. diliges amicũ tuũ.et odio hẽbis inimicum
nöͤckſtutn⸗ nõ oes tenent᷑ viligere inimicos. ¶ Itẽ ſup illud p. tuũ. Rñderi põt dupłr. Pꝛimo ꝑ hoc ꝙ lex nũqᷓ; pci
Niaztirit euela oculos meos et ↄſiderabo mirabilia ð lege. pit odio habere inimicũ. ipᷣi iudei boc arguebata
rNuirihiii Glo. Mihil mirabiliꝰ ẽ in mãdatis qᷓ diligere inimi contrario ſenſu.qꝛ tĩ pcipiebatur eis diligere ami⸗
jactſtifin cos. 5 nõ oẽs tenent᷑ ad faciendũ mirabilia.q; ſicut cos.arguebant ex boc ꝙ dbebãt odire inimicos. Ali
gei dicit Aug. virtutes et mirabilia facere nõ oibꝰ datũ ter põt rñderi ꝙ ẽ odiũ affectus et odiñ effectꝰ.Et ite
ienneben v.ꝗ. ⁊c. Bee; Ambꝛo. dicit et hꝛ in diſ. pcedẽti.vbi rum ẽ inimicus eccleſie ſiue fidei.⁊ inimi ꝑſonalis.
Uilan actũ ẽ de oꝛdine charitatis.ſufficit ꝙ inimicos odio cũ g lex innuebat inimicũ odio eẽ habẽdũ hoc intel/
ne Preg, nõ bẽmus. vẽ ꝙ nõ oẽs tenẽt᷑ diligere inimicos ex ligitur de odio effectꝰ et de inimico ecclie et cultꝰ di⸗
riſ 18 coꝛde (Be. ad pᷣdictoꝝ intelligẽtiã ẽ notãdũ ꝙ circa uini. Odio vero affectꝰ neminẽ pᷣcipiebat odire nec
ſi e poc ẽ duplex rũdẽdi modꝰ. Quidã eſ dicere volue nimicũ ꝑſonalẽ nec inimicũ eccleſie. Inimicũ aũt ꝑ/
aenee rũt ꝙ dupliciter ẽ loqui de inimicis.Aut m ſtatũ in ſonalẽ noõ pᷣcipiebat odiri nec odio affectꝰ nec odio
ſnlin 4 quo exercẽt inimicicias.Aut bm ſtatũ in q̊ penitẽt et effectus.imo potiꝰ obligabat ad illud ipʒʒ diligendũ.
üu petunt veniã. Si ᷣm ſtatũ ĩ quo veniã petũt ſic oẽs licet nõ ect ita tũc expꝛeſſum. Vñ et dñs explicuit in
Gn,, tenent᷑ ad diligendũ inimicos ꝓpter illã cõditionez Mat. v. Et ꝓpterea nõ põt ex hoc argui ꝙ ñ oẽs te
e quã dñs ponit in oꝛõe dñica. Dimitte nobis debita nentur diligere inimicos. ¶ Ad illud vero qdð obẽ ꝙ 22
nt nr̃a ſicut et nos. ⁊c᷑. Si eſn hõ hõi ſeruat iraʒ.fruſtra diligere inimicos ꝑfectoꝛum c. Rñdent aliqui ꝙ i/
Pani a deo querit medelã. m ꝙ dr Ecci.xxvij. Si aũt loqᷓ lud intelligitur de dilectiõe affectus et effect? nõ de
ignge mur de inimicis ꝓut ſũt in ſtatu et in actu ledendi ⁊ dilectiõe affectus tm̃.Sʒ vtrũ hoc ſit veꝝ in ſcquẽti
Snn ſinimicicias cxercendi. ſic dicere voluerunt ꝙ affectu ꝓbleumate declarabitur. Hũc aũt dicamus ꝙ ſi in
diligere inimicos nõ e ncceſſitatis ̊ magis perfectio telligatur de affectu elicito et impato perfectionis ẽ.
nis. nec dñs hoc pcipit ſ magis cõſulit.Et iſtã opini Si vero de affectu elicito.eſt tiñ generalis neccſſita-
ts onẽ quoꝛũdã mgf ponit in Ĩa.Sʒ ſi interius ↄſide/ tis.Glo.vero loquit᷑ ibi de dilectioe quãtũ ad vtrũ/
tefine retur bec poſitio min? ſuffcieter dicit.ꝓ eo ꝙ m ꝙ q; modum. ¶ Ad illud qd obꝛ ꝙ diligere inimicos ⁊ 3
ütngin⸗ auẽctates ſãctoꝝ ſonant expꝛeſſe. ⁊ ia rõ apꝑte ↄuin eſt mirabile. dm ꝙ mirabile dicitur illud qð eſt ſu/
ehnen 1 cit. nõ ẽ charitas vera niſi diligat oẽ diligibile.Dili/ pꝛa facultatẽ nature.hoc aũt põt eẽ duplicit ſm ꝙ ẽ
nnt gibile aũt a charitate oẽ illud qdð ẽ poſſibile ad bea opatio nature ſimplicit᷑.et nature rõnalis. Facere
dune, titudinẽ puenire. Ideo nõ bʒ aliqs charitatẽ niſi di auũt mirabilia ſupꝛa poſſe nature hoc ẽ ꝑ gratiã gra⸗
fune, ligat oẽs illos ꝗᷣ ſunt in ſtatu vie ſiue ſint amici ſiue tis datꝗ. quã vocat apls opationẽ virtutũ.et hec nõ
— inimici. Añ ĩ p. di. Latũ mãdatũ tuũ nimis.qꝛ mã omnibꝰ eſt data. Yacere vcro mirabilia ſupꝛa poſſe
Aniui darũ charitatis ad oẽs ſe extẽdit. Et ſicut longitudo nature rationalis hoc eſt per gratiam gratum faciẽ/
ititnn mãdati ſe extẽdit ad oẽz driam tpis.ſic latitudo ad tem. vtpote per fidem et charitatẽ. Per fidem enim
D oẽz pſonã hõis viatoꝛis. Añ ſicut aliquis nõ baber, credimus multa q non poſſemus credere ſine ea.et
kigiti⸗ cbaritatẽ ſi ꝓponeret etiã in vno ſolo die peccare et qᷓ videntur infidelibus nimis incredibilia. Et ꝑ cha
blen in alijs bene facere.qꝛ Zficit ſibi lõgitudo mãdati.ſic ritatem amamus ea que videntur charitatẽ nõ ba/
iuit eſ aliqs oẽs bõies diligat pter vnũ ſolũ quẽ a di bentibus odibilia. et bec mirabilia continent᷑ in lege
Mig lectioc exduditcharitatẽ nõ bʒ.qꝛ deficit ſibi latitu/ dluina.et datũ ẽ illa oibus facere qͥ volũt in ſe ſuſci⸗

pere gratiã gratũ faciẽtem. ⁊ ꝓ tãto nõ põt argui ꝓ dꝰ ddi. Quidã em̃ dicere voluert. ꝙ et ſi diligereint᷑.
nõ tenemun ad dilectionẽ inimici.hoc em̃ aled ge micos affectu ſit neceſſitatis.ita 484 leſteretnt l
24 nus mirabilis.q; illud de quo loquit Aug. ¶¶ Ad i/ tam pfecti q; impfecti.diligere tñ affectu ſimul et e· ſgoi
lud vero qð obꝛ de auẽte Ambꝛo.qꝙ ſufficit ſi odio ñ fectu ſuꝑerogatiõis ⁊ pfectiõis ẽ.nec ad illud obligã ne 1
babemus.dð.qꝙ auctas illa trucate inducit᷑.dicit em̃ tut ipfecti tm̃ perfecti. Sʒ ille modꝰ dicendi in fe⸗ ani
hec duo ſimul ſufficit ſi ſimpir diligimus et nõ odio ſpſo includit repugnãtiã. Dꝛimũ quidẽ qꝛ eodẽ mã⸗ n
babemus.qᷓ̃ duo valde rõnabiliter dicit.et duplicim dato pᷣcipimur diligere inimicos ⁊ eis bñfacere. Si 1
affectũ dilectiois innuit.et ad confirmationẽ facit mãdatũ illud generale ẽ. vẽ ꝙ genersliter oẽs obli n 4
habite mſiois.p qus auctas illa ſatis pᷣt intelligi.ꝛ?. gent᷑ ad vtrũq; Et iteꝝ ꝑfecti qᷓtũ ad obligationem Gd
¶ Atn oẽs tenea Queſtio v. e Aue eſt per mandatũ ad nibil obligantur ad q non n
Atu oẽs teneant᷑ diligere inimicos qᷓntũ ad effectũ. obligant᷑ imperfecti.qꝛ mandata dei omnibus gene m⸗
Et ꝙ ſic vꝛ pꝛio aucte ve.te.Exo.xxiij. Si videris aſi raliter ꝓponunt᷑.Si pꝑ illud mãdatum obli erun nint
nũ odiẽtis te iacere ſub onere.nõ ꝑtranſibis ſᷣ ſuble prerfecti ad diligendũ inimicũ tam affectu qᷓ; effectu. ſini
uabis cum eo. Et hocipᷣm dicit Pꝛouer xxv. Si eſu vz ſimilit de impfectis idẽ eẽ dicendũ. Et amplius. nen
rierit inimicꝰ tuus ciba illũ.ſi ſitierit potũ da illi. Si ſi dilectio verainõ tm̃ cõſiſtit in coꝛde.ſᷣ etiam mani⸗ nke
Smãdata iſta oibus ꝓponebant᷑ vẽ ꝙ oẽs teneant᷑ feſtatur in oꝑc.dicerc ꝙ ceteri tiñ obligant᷑ ad diligẽ nid
diligere inimicos qntũ ad effectum. ¶ Itẽ boc vꝛ ex dum coꝛde.nõ aũt ad diligendũ ope.cũ ſe offert tem Piel
aucte noui teſta. Mat.v.diligite inimicos vr̃os.be/ poꝛs et loci opoꝛtũitas.idẽ vr dicere ac ſi teneamur
nefacite his q oderunt vos.et oꝛate ꝓ ꝑſcquẽtibus inimicos diligere ficte. Pꝛopt᷑ boc dilectio inimico⸗ aſen
25 vos.⁊c. Ibi dicit q̃dã glo.Lribꝰ modis peccat᷑ con rum clauditur in mãdato de dilectiõe pximi. Et cõ⸗ nugs
tra eccleſiã.odio. verbis. cruciatu coꝛpis. Ecõtra ve ſtat ꝙ mãdatũ illud intelligit᷑ quãtũ ad affecti et ef⸗ Bie
ro eccleſia tria facit. diligit. benefaeit. et oꝛat.Sᷓ nõ eſt fectum et ad illud mandatũ oẽs obligantur. Et pꝛo n
membꝛũ cccleſie qͥ ñ viligit amicos er effectu. oε* ptcrea pdicta rñſio nõ põt babere locu. Et iõ eſt ali/27 ſan
tenent᷑ iſto mõ diligere.¶Itẽ hoc vẽ ꝑ rationẽ.qꝛ di us modus dicẽdi ꝙ diligere in effectu exterioꝛi hoc hgi
lectio affectus ſine dilectioe effectus non eſt dilectio põt eẽ duplicit᷑. aut qñ ſe offert tẽpoꝛis opoꝛtũitas. n
vera.ꝓbatio em̃ dilectiõis exhibitio ẽ operis.ſi gͤ ve aut qñ incũbit neceſſitas.Si loquamur de exhibitõ⸗ nen
ra dilectione oẽs tenent᷑ inimicos diligere.vr ꝙ oẽs ne opis exterioꝛis generaliter qn ſe offert tpis opoꝛ⸗ ek⸗
teneant nõ ſolũ affectu etiã effectu inimicos ama tunitas.ſic diligere inimicos effectu cumulus ẽper⸗ tan
re.¶ Itẽ pnicioſioꝛ inimicus ẽ caro nr̃a ꝙᷓ aliquis p/ fectionis.Si autem loquamur de exhibitiõe operis biar
ximꝰ nr.ſᷣ carnẽ noſtrã repugnãtẽ tenemur nutrire qñ incumbit neceſſitas.ſic diligere inimicos effectu iſſtan
et fouere quãtũ ad eiꝰ naturaʒ. ſi magis tenemur eſt generalis et neceffarie obligationis.qꝛ ſi quis vi⸗ uſ
ꝓrimos diligere. v multo foꝛtius ᷣ debeamꝰ eos ñ det ꝓximm ſuũ ſiue amicũ ſiue inimicũ neceſſitatem nos
ſolũ affectu amare b et effcctu eos nutrire et fouere. habere.et claudit viſcera ſua ab eo.ciuxta ſniam bti f
et bñficia eis cõicare. ¶ Itẽ nõ ſolũ ſumit bõ vindic ¶ Job. iam ampliꝰ nõ ẽ charitas dei in eo. Sic patz N
taʒ de alio infligẽdo malũ ſ̊ etiã ſubtrabẽdo bonũ. ſicut diligere affectu vno mõ neceſſitatis eſt. alio tſid
oẽs tenent᷑ no quercre vltionẽ ſm q; di Leuit᷑.xix. mõ perfectiois et ſuperogationis. ꝙ ſm hũc modũ ſini
Et ad Ro. xij. Mon vos vindicantes.ergo om̃s te pfßt ſolui diuerſe auẽtes ſanctoꝝ q ſbi vident᷑ obui ncd
nemur nõ ſubtrahere aliquod bonũ pꝓpter acceptaʒ are de dilectiõe inimicoꝝ. Erx bis ptʒ tñſio ad qõne, a
miuxriã. Si g oẽs tenent᷑ diligere eos qui nõ ſunt ini ꝓpoſitã. patet etiaʒ ꝓ magna pte rñſio ad obiecta. i
mici affectu piter et effectu. v ꝙ ſitr oẽs vtroq; mo⸗ Mam rõcs qᷓ oñdunt ꝙ oẽs teneãt᷑ inimicos dilige⸗ nr
do teneant᷑ inimicos diligere ¶ Sʒ contra. frequent re effectu. intelliguntur in caſu neceſſitatis. Auctes —
Hcipitur in lege ꝙ ipi interficiat inimicos ſuos ſicut vero q̃ in oppoſitum adducunt᷑ intelligunt᷑ de exbi⸗ C
Exo.xxiij. Mo feries cũ eo fedus ⁊c. v ꝙ in velę.ñ bitiõe openis magis generali.vics. cũ ſe offert opoꝛ⸗ Gin
tencbant᷑ inimicos diligere qtũ ag effectuũ. pari ra tũitas cõgruitatis. ¶ Ad ill vo q obẽ qn ſi benefa 28 gin
tiõe nec impfecti tenent᷑ ĩ noua. ¶ Itẽ ſuꝑ ills Mat. ciendũ ẽ amicis.malefaciendũ ẽ inimicis.odᷣm q; nõ nut
v. diligite inimicos vios.dicit quedq glo · Cumulus ſequit᷑ ppter boc ꝙ amicis nõ ſolũ benefacienduʒ ẽ 1ſe
Efcctiois ẽ diligere inimicos et oꝛare ꝓ ipis. Si gñ pꝓpter illud in quo repugnãt inimicis.verũetiã ꝓpt᷑ in
oẽs tenent᷑ ad cumulũ ꝑfectiõis.nõ oẽs tenent᷑ ini/ ſs in q̊ ↄueniũt.vicʒ.qꝛ ſũt ad ymaginẽ dei. VUñ ſi/ nn
micos diligere effectu. ¶ Itez Aug. dicit in ench. et cut illud argumẽtũ nõ valet.albuʒ e viſibile. nigy d
habet in lr̃a.ꝙ diligere inimicos et benefacere eis mñ̃ ẽ inuiſibile qꝛ albũ ẽ viſibile ꝑ ill in quo cõicat cuʒ ied
e tantoꝝ qnti exaudiunt᷑ in oꝛone dñica. ſi g in oꝛa/ nigro.ſic nec rõ pᷣmiſſa.( Ad illð qð obẽ ꝙ ſᷣm oꝛdi/⁊9 fri
tione dñica nõ exaudiunt᷑ niſi boni.vẽ ꝙ nõ oẽs boę⸗ nẽ nature inimicicia inducit pugnã.dð.ꝙ illud verũ nu
ni teneant inimicos diligere affectu piter et effeetu. Evbi inimicicia oꝛdinata ẽ m oꝛdines nature, ſiut nxd
Item hocipᷣm vꝛ per regulam phᷣi. Si oppoſitũ in calidũ inimicat᷑ frigido.et ſicco hũidũ.ſᷣ vbi ẽ inimi/ e⸗
oppoſitoer Ppoſitũ in ꝓpoſito.cũ g amicis ſit bene cicia pᷣter nature oꝛdinẽ ibi nõ ẽ pugna ſm naturã ſᷣ pui
Kaen gun ſe loquẽdo.vi ꝙ inimicis ſit malefaciẽ’. magis cotra naturã.talit᷑ aũt ẽ in hoibus.qꝛ cum hbõ na
dum. (Itẽ videmus in omni creatura tam aniata ſit aial mãſuetũ natura. ſm naturalẽ oꝛdinẽ cũ oib?ꝰ MWyi
ꝙ; inanimata ꝙ inimicicia ſit cauſa pugne ſicut ami dʒ hĩe pacẽ et cõcoꝛdiã. Añ in inimico ſuo nõ dʒ bõ An
ils cauſa coꝛale. ſ 5 nemo debet facere cöõtra odire naturã ſ̃ ſolũ culꝑã.qꝛ nõ ꝑſeqͥt᷑ iᷣm naturna
oꝛadinn m rectitudinẽ.vẽ q; magis ſit rectũ ᷣm röis quã fecit de. 5 malicia quã fecit bõ. vt dicit Augu.
να☛α lnicos Erhugnare q; eos adiuuare.̊nõ vꝶ Cetera aũt qᷓ opponunt᷑ ſatis manifeſtantur per ea
26 9, &teneant ipos effectu diligere. M. ad pꝛedi- gque dicta ſun. (Dö. vſ. f.— e
cox intelligentia notancjij q cirea hocẽ duplex mo ¶ Quid ſit maion pfectõis ⁊ meriti vte diligẽ amicũ. 8

geſar
ſenſen
Nul⸗
oc atr

—

S=ꝛ

Ee;
=
—

S

1

Se
—

Khni
Ammtgn
nnt
ltieſnit
äindii
Shigut
cfen dwnn
tihrshhrir
Canureci
ſeoſngsr

4

ſanaty,
dectbtu
e ninnin
inidi uin

Peb urtad

8 abo⸗
ibibi
züuht

eninſ

Difficultas.i

mot? iſte dilectõis ẽ melioꝛ illo

an di ligere inimicñi. Et e; diligẽ inimich. vi Math.
v. Si diligitis illos qͥ vos diligũt quã mercedẽ bẽbi

tis: Glo.ibi.nullã in celo. ↄſtat ꝙ ð dilectiõe inimi
coꝛũ maioꝛ merces hẽt᷑.g maion pfectõis ẽ et meriti
diligere inimicos q; amicos.Itẽ diligere inimicos
7 de ſupadditis a dño in euãgelio.ſᷣ dns nõ ſuꝑaddi
dit niſi ea qᷓ maioꝛis ꝑfectionis erãt.v? ꝙ maioꝛis
pfectiõis ſit diligere inimicos ꝙ amicos. ¶ Itẽ vbi
E maioꝛ pugna ibi eſt glioſioꝛ victoꝛia.et vbi ẽ maioꝛ
lbi eſt maioꝛ ratio virtutis ⁊ meriti. ꝓ eo
qꝛ ars ⁊ virtꝰ ẽ circa difficilia.ᷣ maioꝛ ẽ pugna ⁊ dif⸗/
ficultas in diligẽdo inimicos ꝙ; diligendo amicos.ꝗ
maioꝛ ꝑfectio reſidet ⁊ meritũ circa dilectionẽ inimi
conꝝ qᷓ; amicoꝝ:Itẽ quãto hõ magis ſupꝛa ſe eleua
tur in aliquo motu virtutis.tãto motꝰ?ꝰ ille ⁊ actio eſt
perfectioꝛ et excellẽtioꝛ. in dilectiõe inimicoꝝ plus
eleuat᷑ hõ ſupꝛa ſe et ſupꝛa ea q̃ ſũt nature ꝙᷓ in dile/
ctiõe amicoꝝ.̊ motus dilectionis circa inimicos eſt
magis meritoꝛius et ꝑfectꝰ? qᷓ; motus dilectiõis erga
amicos ¶ Itẽ quãto motꝰ dilectiõis ẽ ꝑfectioꝛ.tãto
liberalioꝛ et purioꝛ.amoꝛ em̃ ſpũalis purus eſt ⁊ li/
beralis.ſᷣ motꝰ dilectiõis erga inimicũ purioꝛ eſt ⁊ li
beralioꝛ q; erga amicũ. Purioꝛ quidẽ.qꝛ nibil hʒ ad/
mixtũ de charitate. Liberalioꝛ.qꝛ minꝰ hʒ de obliga
tiõis neceſſitate.̊ vẽ ꝙ multo ſit ꝑfectioꝛ.⁊ deo acce
ptioꝛ.⁊ ad merẽdũ efficacioꝛ lectõ in.
micoꝝ ponit᷑ ab Amb.in vltimo gradu.& dilectio il⸗

la maxime recedit a pᷣmo gradu dilectiõis.q̃ ẽ maxi

mꝰ et nobiliſſimꝰ.ſ qnto aliqͥd recedit a pᷣmo ⁊ ſum
mo in illo genere. tãto minꝰ hʒ de pfectiõe ⁊ comple

mento. Si ꝙ dilectio inimicoꝝ magis recedit.o vẽ ꝙ

multo pfectioꝛ et excellẽtioꝛ ſit motꝰ dilectiõis erga
amicũ qᷓ; inimicũ. Itẽ quãto dilectio ẽ excellentioꝛ.

tanto ? dilectiõi dei ſimilioꝛ.ᷣ deꝰ magis diligit dili
gẽtes ſe iuxta illud qð dẽ Pꝛouerb.viij. Ego diligen

tes me diligo. igit᷑ dilectio amicoꝛũ magis aſſimilat
dilectioni dei qᷓ; dilectõ inimicoꝝ.g ẽ multo ꝑfectioꝛ.

¶ Itẽ motus dilectiõis tãto melioꝛ ẽ et ꝑfectioꝛ qua⸗.
to feruẽtioꝛ et frequẽtioꝛ.Sᷣ motꝰ charitatis erga ami

cñ feruẽtioꝛ et frequentioꝛ ẽ q;ᷓ erga inimicum.̊ ⁊c·
¶ Itẽ quãto motꝰdilectiõis rectioꝛ ẽ et plus bʒ de re
ctitudie et equitate.tãto melioꝛ ⁊ excellẽtioꝛ eſt in ſe.
F magis iuſtũ et equũ ẽ diligere amicũ qᷓʒᷓ inimicũ.g

⁊ pꝑfectiꝰ ẽ.ma dʒ hõ ſe exercere.̊ ſi motꝰ dilectõis

erga inimicũ eẽt melioꝛ et ꝑfectioꝛ.frequẽtiꝰ deberet

homo circa ipᷣm affici et ꝓ ipᷣo oꝛare.ꝙ ſi hoc ẽ incõ

uẽiẽs dicere ꝙ magis debeat hõ oꝛare ꝓ inimicis q;
amicis.qꝛ hoc eẽt oꝛdinẽ charitatis ꝑuertere.g̊ re

ſtat ꝙ nõ ẽ maiꝰ bonũ inimicos qᷓ; amicos diligere.

30 e. ad pᷣdictoꝝ intelligẽtiã ẽ notandũ ꝙ cum queri

tur de coꝑatiõe iſtoꝝ duoꝝ motuũ dilectiõis quoꝛũ
vnus ẽ erga amicuʒ.alt᷑ erga inimicũ.dupir põt q̃ri.

aut ꝓut comꝑant᷑ ad viuerſos habitꝰ ⁊ radices.aut

ꝓut comꝑant᷑ ad eũdẽ. Si ꝓut ad diuerſas radices
⁊ habitus cõꝑant᷑.ita ꝙ vnus habitus habilitat tm̃

ad amicos.alter vᷣo ſe extendit vſqʒ ad inimicuʒ. ſic
abſqʒ dubio multo maiꝰ et excellẽtius ẽ diligere ini

micũ qᷓ amicũ.et multo pfectioꝛi habitu indigemus
ad boc ꝙ poſſimus exire in iſtũ actũ qᷓ; ad h vt exea/
mus in alten. Et hoc ẽ qd dicit Aug.in ench.⁊ habe

tur in lIra. Magnaẽ erga eñ qui tibi ni

33 contra. dilectõ ini

¶ Itẽ in eo q meliꝰ

hil mali fecit
eẽ beneficñ et beniuelu. Ylluc vero multo grai) et
magnificẽtiſſime bonitatis ẽ vt tuũ qʒ inimicũ dili⸗

gas. Si vero loquamur deiſtis actibus put ad ean

—
”

dem radicẽ comꝑant᷑ et ab eadẽ charitate pcedunt.

ſic quodammodo ſunt equales.et quodammodoſe

mutuo excedunt. Quantum eenim ad rationez me/
rendi reſpectu pᷣmij ſubalis eq̃litatem hũt.qꝛ quanti
tas illius pᷣmij rñdet quãtitati radicis.Quatũ vero

ad rationẽ merẽdi reſpectu pᷣm ij accidẽtalis.et quä⸗⸗

tum ad vigoꝛẽ ipᷣius actꝰ et motꝰ mutuo ſe excedũt.

Mã motus dilectiõis erga amicos excedit quatum

ad feruoꝛẽ et frequẽtationẽ. Motꝰ vo dilectiõis er/

ga inimicos ẽ purioꝛ et difficilioꝛ. et ita quodammoö
vnus iſtoꝝ motuũ ẽ alio melioꝛ et ecõouerſo ſm vari

um modũ accipiẽdi magnitudinc. Mã in dilectione
amicoꝝ virtus charitatis magis exercet᷑ intenſiue.ẽ
in dilectiõe inimicoꝝ magis exercet᷑ extenſiue. ſicut

virtus caloꝛis ignis amplius calefacit ꝓpinqͥᷣoꝛa qᷓ
remotioꝛa.et quodã mõ plus apparet efficacia illiꝰ
virtutis in his q̃ᷓ ſunt ꝓpiqua.quodã mõ in bis que

ſunt longinqua. Rõe intẽſiõis plus in calefactiõe ꝓ
pinquoꝝ.et rõe extẽſiõis plus in calcfactiõe longin/
quoꝝ.Sic et in ꝓpsſito intelligendum ẽ ꝙ; dilectio

amicoꝝ et dilectio inimicoꝝ ꝓut ab eadẽ radice pꝛo
cedũt ſᷣm diuerſas ↄditiones ⁊ reſpectꝰmutuo ſe ex

cedũt.et ſᷣm hoc diſſolui pñt rões qᷓ ad diuerſas par-

tes adducunt᷑.Diuerſis em̃ vijs ꝓcedunt m quas

vtreq; veruʒ ſine repugnãtia ↄcludere pũt.Sʒ ſi vl

terius querat᷑.Quis iſtoꝝ duoꝝ motuũ oibus pen/

ſatis excedat reliquũ.hic ſũt diuerſe opiniones. Hgxy·

quidã volũt dicere ꝙ motus ille qͥ eſt in amicũ meli
oꝛ eſt. qꝛ intẽſioꝛ eſt et plus hʒ de rõe boni.Et iſtum
modum dicẽdi vẽ mgr̃ appꝛobare in lra. Et ſi bunc

moduʒ qͥ ſatis vĩ pbabilis ſuſtinere velimꝰ reſpon
deri pot ad rões ꝗᷓ pꝛimo inducunt᷑ ꝙ ab inſufficiens

ti ꝓcedũt.Cũ em̃ dẽ ꝙ motꝰ qᷓnto dimficilioꝛ et puri/
oꝛ et magis ſupꝛa vires nature.tãto ẽ ꝑfectioꝛ et ex-

cellentioꝛ. Oð.q hoc verũ ẽ ceteris paribꝰ.Sʒ cũ ai

ſumit᷑ de motu dilectionis inimicoꝝ qui ẽ hmõi.re⸗
ſpõderi põt ꝙ nõ ſũt cetera paria.qꝛ multo maioꝛ et

feruentioꝛ ẽ motus dilectiõis erga amicos qʒ ſit ille.

Alius vero ẽ hic modꝰ dicendi qꝙ dilectio inimicoꝝ

excellẽtioꝛ ſimpłr loquendo:et magis in ea exerci-

tat᷑ ꝑfectio charitatis.Et ſi hũc modũ dicendi ſuſti/

nere velimus.qm vẽ auctas Aug.ipᷣm ſatis ꝓbabilẽ

facere. pᷣt rñũderi ad ea q̃ in contrariuʒ adducuntur.
pᷣmũ qð obꝛ de oꝛdine diligendoꝝ dici põt q;
Amb. in gradibus illis nõ intendit ponere vel aſſig⸗
nare gradum ꝑfectionis in dilectione.ſᷣ gradum ex/
bibitionis ᷣm maioꝛẽ et minoꝛẽ obligationes. ¶Eid

illud qð obẽ ꝙ dilectio amicoꝝ eſt dilectiõi dei ſimi/
lioꝛ. Rñderi põt ꝑ interemptionẽ.qꝙ ꝑfectio dilectio

nis diuie magis manifcſta eſt in boc qð dilexit nog
cum eẽmus inimici qᷓ; ſi eemꝰ amici. Juxta illud apli

Moma. v. Cõmendat aũt deus charitatem ſuam in

nobis.quia cum adbuc pcccatoꝛes eſſemus ſᷣm tem/
pus xpᷣus ꝓ nobis moꝛtuus eſt. VMñ et ſi in dilectiõe
amicoꝝ charitas dei oſtẽdatur eſſe magna. in dilec/
tione inimicoꝛum oſtenditur eſſe nimia. Juxta ill&
Eph̊.ij. Pꝛopter nimiam charitatem ſuam qua di/
lexit nos ⁊c. ¶ Ad illud quod obijcitur ꝙ tanto mo
tus dilectionis eſt melioꝛ quanto feruentioꝛ.ddm ꝙ
illud verũ eſt vbi ẽ par difficultas ⁊ reſiſtentia. Abi

dutem non eſt par difficultas ſicut in pꝛopoſito non
habet veritatem. ꝙ patet.quia modicus ignis citi -
us adurit fenum & magnus ignis adurat foꝛe li/

31

32

5

—

. „
34 guñ. (Ac illð að ob; ꝙ eỹ̈to mot? vilectidis ? reeti ci intentlõe põt bõ ſe exercere. aut ppter ꝓpfectũ alte .
oꝛ tãto ꝑfectioꝛ. d.ꝙ ẽ verũ. Sed cũ aſſumit. ꝙ mo⸗ rius. aut ꝓpter meritũ ſuũ.nec dʒ hõ in oꝑibus ſiis
tus dilectiõis erga amicũ magis ẽ equꝰ ⁊ rectus. ſte tm̃ meritu ſuñ ſtueri ß etiã ꝓfectũ pximi licz Si er⸗
ſpõdendũ ẽ ꝑ diſtinctionẽ.ꝙ maioꝛ equitas põt eſſe ercitatione circa dilectionẽ inimici maioꝛ ſit via pfi
duplr. Aut ꝓpter exigẽtiã meritoꝝ et dignitatis a ꝑ ciẽdi et lucrãdi et ad ꝑfectionẽ ꝑueniẽdi.qꝛtñ mag
te dilecti. ⁊ ſic magis ẽ equũ diligere amicũ qᷓ; inimi/ obligat᷑ hõ amico qᷓ; inimico.frequẽtius dʒ in amo⸗ ⸗
cũ. Aut ꝓpter abũdãtioꝛẽ rectitudinẽ a pte diligen re amici ſe exercere. Añ qð dicit ꝙ magis debemus
tis. et ſic nõ ẽ magis equũ diligere amicũ qᷓ; inimicũ. nos exercere in his que ſũt maioꝛis ꝑfectiõis.dʒ.q
imo magis ecõuerſo.qꝛ hoc ẽ maioꝛis ⁊ abũdãtioꝛis illud nõ ẽ vſq;quaq; venꝝ. imo magis debemꝰ? nos ex gn
35 iuſticie q; illud. Ad illud qð obẽ ꝙ magis dʒ bõ ſe ercere in his que ſũt maioꝛis obligatiõis.ct ſic patet 4 4
cxercere in eo qd ẽ maioꝛis pfecsis mcen pot ꝙꝙ in quõ põt ſatis rõnabilit᷑ vtralibʒ ꝑs ſuſtinerr. umie
exbibitiõe alicꝰ bñficij et executiõe alicꝰ actus.dupli “RM

—— ¶Diſtinctio.xxxj. de charitate quãtũ ad durationẽ.
Illud quoqʒ nõ ẽ pᷣtereunduʒ.⁊c. Supꝛa egit migf̃ de charitate q́;tũ ad diffinitionẽ.diligibilium diſtin/
ctionẽ. diligẽdi oꝛdinc.et meriti pfetone. Fn hac vo quita ꝑte agit ð charitatis duratõe.Et qm̃ ↄuẽit
tripliciter loqui de duratiõe charitatis.vicʒ.per comꝑationem ad peccatum ſibi oppoſitum.et ꝑ cõꝑationeʒ
ad habitus aliarum virtutum. et per comparationem ad ſtatum gloꝛie futurum in quo ſtatu habuit eam

chꝛiſtus. Ideo diuiditur pars iſta in tres partes. In quarum pꝛima inquirit magiſter vtruʒ charitas poſſit
per peccatum amitti. In ſcda determinat qualiter ſpes et fides et ſcia babeant euacuari.ibi. Aduertendum ehl

E etiã quõ fides et ſpes.⁊c̃. In tercia ꝑte inqrit vtrũ oꝛdo qᷓ ineſt charitati in via.in xpᷣo et in alijs btis hẽat lucd
inueniri.ibi. Mũc iã ſuꝑeſt inueſtigare.⁊c. Pꝛia ꝑs diuidit᷑ in tres ꝑtes. In quaꝝ pꝛima adducit auẽtes ad
oñdendũ ꝙ charitas no poſſit toll ꝑ peccatũ. In ſca vero inducit autes oppoſitũ.ibi. NHec innuere vi⸗
dent᷑ ꝙ charitas.⁊c̃. In tercia vᷣo ſubiũgit explanatões illaꝝ auẽctũ ex q̃bus cõcludebat᷑ falſuʒ ꝓpter inteile

ctũ ꝑuerſum.ibi.OQð vᷣo apls ait ⁊c᷑. Aliaꝝ vero ꝑtiũ ſubdiuiſio ſatis manifeſta eſt in littera.
(Charitas aue v⸗ (Inrit vtrũ charitas poſſit ꝑ peccatũ amitti. et
ſai voten nch 6 ad ucit autoꝛitates ad ꝓbadũ in ꝑtẽ negatiuũ. a
u An . Mud q no pꝛetereudu æ dd aſſerut charita XXXI
tas ſit de veritate cha A tẽ ſemel habità ab aliquo nõ poſſe excidere.nul⸗ XRXα D
ritatis. ſi bõ ĩ via ſẽ lũq; damnãdũ hãc aliqñ habere.qui hãc traditiöòem
er mutabilis ẽ a ma/ ſubditis muniũt teſtimonijs. Aplus ait.Charitas nũ j.Cox. xiij.
lo in bonñ videtur æꝙ qᷓ; excidit. Aug. etiã inqᷣt. Charitas que deſeri pöt. a Aug. iu/
Waraennon aſun nũq; vera fuit. Itẽ charitas ẽ fons ꝓpꝛius et ſingula liano comiti.
magiſter dicit inferntꝰ ris bonoꝝ. cui nõ cõicat alienꝰ. Alieni ſũt oẽs qͥ audi⸗·
ꝙ veritas illa nõ refer turi ſũt nõ noui vos. De hoc fonte ſcriptura dic. Fõs Math. xxv.
tur ad charitatis eẽn- adq viue ſit tibi ꝓpꝛiꝰ et no aliꝰ cõicet tibi Si ãt alie S
tia ſ ad eius cfficacij. ni ſũt qui audituri ſũt illã vocẽ.nõ & huic fonti cõicãt
hoc nõ ſoluit. Dꝛimũ. danandi. Itẽ Aug.ſuꝑ epłaʒ Johis. Radicata ẽ cha Aug.
Entei rae ritas. ſecurus eſto.nihil mali ꝓcedere põt.Itẽ Gꝛeg. Gꝛeg. ſuper
toga verag bing in moꝛalibꝰ. valida ẽ vt moꝛs dilectio. virtuti em mo: pſal.cij.
nẽ. et tñ ꝙqiu viato/ tis dilectio cõꝑat᷑.qꝛ nimiꝝ mẽtẽ quã ſemel cepit.a di Ad
res ſut pñt charitate— lectiõe mũdi funditꝰ occidit. Itẽ Aug.ſuꝑ eplłaʒ iobẽã Aug.
ſerere.&̊ᷓ iſta duo pnt nis. Vnctio iuiſibilis charitas ẽ.q̃ in quocũq; fuerit. —
ſimk ſtare ꝙ charitas radix illi erit qᷓ ardẽte ſole areſcere nõ põt.nutrit᷑ calo
poſſit ſrra dp fuent re ſolis nõ areſcit. Itẽ Beda ſuꝑ Jo. Querẽdũ ẽ qus Beda
Vra ene ur nine ſhalefil oei agnoſcedi ſignu fuenit g ſup eiͦ veſcede dl
rõis. & ſi ð vitate cha rit et mãſerit ſpũs.QAuid magni ẽ filio ði ꝙ in io ma
ritatis pꝛie ẽ vt ſit im nere ſpũs aſtruat᷑: Notandũq; qꝛ ſemꝑ in dño manſe
mutabil. xi ſitr ꝙ ſit ð rit ſpũs. in ſanctis vo q̃ʒdiu moꝛtale coꝛpus geſtaue

Eiete Seriegſes vic. xpint ꝑtim ſemper maneat. partim rediturus ſecedat.
Ee intendn ſeuel⸗ 2Manet aüũt apud eos vt bonis inſiſtant actibus. Re
ra nunq; amittat. SS cedit vero ad tpᷣs ne ſemꝑ infirmos curãdi. moꝛtuos
boc eſt ſimptr falſum. ſuſcitandi.demones eijciendi.vel etiam ꝓphetiʒzãdi
ſticut mamfeſte ſcatur habeant facultatem. Manet ergo ſemper vt poſſint ,
L erene ga⸗ hr̃e vᷣtutes.vt mirabilit ipi viuãt. Vẽit ad tᷣs.vt eti
Goͤſio do; e vodu am alijs ꝑ miraclox ſigna qles ſint intus effulgeent.

.

HMn
gind
Namigtecre
nit
üzte
tgnngte
cienz
uzint
8 Gee

S=
S

—
S
2

—

— =

ze
ſunghag
vofen ur
mzornup
nibi Amne
cin Aisdi
1dcheruil
di Heeimen

Gꝛeg ſuper 1
Eʒechielem.

Opinio quoꝛũñ ¶ Hec innuere vident᷑ ꝙ charitas ſeł habita nõ amitta⸗
tur. Joo qͥdã in pᷣtaxatã ꝓſilier̃t audaciã dicẽtes cha

dã q charitatẽ
damnãdi ñ ba
beant.
b

Amb. ſuper
Luce. x.

.
. 4
— 4
1
— —

Itẽ Gꝛeg. In ſanctoꝝ coꝛdibꝰ ſᷣm quaſdã vtutes ſeꝑ
manet ſpũs.ſᷣm quaſd receſſurꝰ venit et vẽturꝰ rece

dit. In his virtutibꝰ ſine qͥbꝰ ad vitã nõ ꝑuenit᷑ in ele
toꝝ ſuoꝝ coꝛdibus ꝑmãaet.in his vo ꝑ q̊s ſanctitatis
vtus oſtẽdit᷑.vt in exhibtiõe miraculoꝝ.aliqñũ adeſt.
aliqñ ſe ſubtrahit. Itẽ Amb̊. Ficta charitas ẽ que in

aduerſitate deſerit R
¶ Adduũt autoꝛitates que ſonãt in oppoſitũ. b

ritatẽ a danãdis nõ haberi.nec a quoq; habitaʒ poſſe
amitti.quos rõ vincit et autoꝛitas. Quidã em ad tẽ/
pꝰ ſũt boni.qͥ poſtea fiũt mali.et ecõuerſo. Vñꝰquo/

rũdã nõia xpᷣs dicit ſcripta ĩ libꝛo vite.qͥ tamẽ poſtea

abierũt retro.Sʒ ſcripta dicit nõ ſᷣm pᷣſciẽtiã.ſʒ ſᷣm pᷣ
ſentẽ iuſticiã cui deſeruiebãt.qꝛ digni erãt tüc illo bo⸗

no qð habituri ſũt pᷣſcripti ̃m pᷣſcientiam. Vñ Ambᷣ.

Quibuſdã gra data ẽ in vſuʒ vt Sauli et Jude.ei il⸗
lis diſcipulis qͥbꝰ dñs dixit.Ecce nõia vr̃a ſcripta ſũt

in celis.et poſtea abierũt retro.S 5hoc dixit ꝓpt iuſti
ciã cui deſeruiebãt.qꝛ boni erãt.Frequẽter em añ ſũt

mali q futuri ſũt boni.et aliqͥtiẽs pꝛiꝰ ſũt boni qͥ futu⸗

ri ſũt ⁊ ꝑmãſuri ſũt mali.ꝓpter qdð dicũt᷑ ſcribi in libꝛo

j· Coꝝ. xiij

bunt᷑ et ſciẽtia. Itẽ ꝙ dr charitas nũq; fuiſſe vera que

vite et deleri.

Subiũ
cludebat᷑ falſuʒ ꝓpt intellectũ ꝑuerſuʒ. c

Qõð vo apls ait. charitas nũqᷓ; excidit.nullatenꝰ ꝓ il

lis facit.dignitatẽ em̃ charitatis oñdẽs dicit es nõ ex⸗
cidere.qꝛ hic et in futuro erit.ſʒ fides et ſpes euacua⸗

vſeri põt. nõ ad eẽntiã charitatis refert᷑.ſʒ ad efficien

tiã.qꝛ ñ efficit charitas que ðſeri᷑ hõieʒ vere beatũ.ñ
ꝓducit ad verũ bonũ.Huic etiã fõti alieni.i.dãnandi

nõ cõicãt.ſ.in fine.qꝛ nõ ꝑſeuerãt. Põt tamen hoc et

cetera que de charitate dicta ſũt.ð ꝑfecta ĩtelligi.quã

Aarci.iiij.

*

Augu. ſuper
epi. Johan.

ſoli ꝑfecti hñt.que ſel habita ñ amittit᷑. Exoꝛdia vero
charitatis aliqñ creſcũt.aliqñ deficiũt. Sunt em̃ vir⸗

tutis exoꝛdia ⁊ ꝓfectꝰ ⁊ ꝑfectio.quos gradille diſcer

nit qͥ ꝑabolã illa ĩtelligit.Sic ẽ regnũ dei quẽadmo⸗

dũ ſi iactet hõ ſemẽ in terrã.et doꝛmiat.et exurgat ſe/
mẽ.et germinet.⁊ creſcat.⁊c̃.Si g ꝑfecta charitas ſic

radicata ẽ vt amitti neqat.ĩcipiẽs tñ et ꝓuecta amitti

põt et ſepe amittit᷑. Sʒ dũ habet᷑ ñ ſinit habẽtẽ crimi⸗
naliter peccare. Qð Aug.oñdit inqͥens.qꝛ radix oĩm

maloꝝ ẽ cupiditas.⁊ radix oim bonoꝝ ẽ charitas. ſi⸗

mul ãbe eẽ nõ pñt.niſi vna radicitꝰ euulſa fuerit. alia

plãtari nõ pᷣt. Sine cã conat᷑ aliqͥs ramos incidere.ſi
radicẽ nõ ↄtẽdit euellere. ŕZ
¶ Qualiter fides et ſpes et ſcia dicãt᷑ euacuari et
65 charitas cũ et ea ex ꝑte ſit. d
Aduertẽdũ etiã ẽ quõ fides.ſpes.et ſcia dicant᷑ eua⸗

cuari qꝛ ex ꝑte ſũt.et non charitas.cũ et ipᷣa ex ꝑte ſit.

Ex pꝑte id ẽ imꝑfecte diligimus ſicut ex parte ſcimus

git explanationẽ illaꝝ autoꝛitatũ ex qͥb⸗

illud ſane põt intelli-

gi vt fiat vis in dupli⸗
ci verbo. Pꝛimo vt fi

t vis in vbo ex parte

ſubiecti. in hoc qʒ diẽ
charitas qꝗᷓ deſeri poõt
Aliq̃ em̃ ꝓpꝛictas ſi/

uęe qualitas deſeritur

ꝓpter hoc ꝙ nõ pt re⸗
ſiſtere ipellẽti. Aliq ð/
ſerit᷑ cx mera volunta
te habẽtis. Cũ g dicit
Aug. ꝙ charitas non

vera q̃ pᷣt deſeri.hoc
intelligit Z illo amoꝛe
nõ hʒ efficaciã rſiſtẽ

i.talis em̃ amoꝛ qͥ pᷣt
a ſupueniẽte tẽptatõe
violẽtia q̃dã expelli.ũ
meret᷑ dici amoꝛ chari
tatis.cuius ẽ deũ cha/

riſſimũ habere. et ꝓpt
ſe ct ſuꝑ oia diligere.⁊

ꝓpter amatũ oia faci
liter tolerare. Alit᷑ põt
intelligi vt fiat vis in
boc qð dicit nunqᷓᷓ ve
ra fuit.ꝙ vᷣtꝰ va dicit᷑
duplr. Aut qꝛ bʒ opa/
tionẽ ſibi debitã. Aut
qꝛ ꝑducit ad finẽ ppt᷑
quaã c.et in ꝓpõito dx/
bo dẽ charitas nõ eſſe
vera q̃ deſeri põt.qꝛ ſi
deſerit᷑ . finis debitus
nõ acqᷣrit᷑.iõ potiꝰ va

na qᷓ;ᷓ vera ẽ rputãda.

nec loquit᷑ hic Aug.ðD

qluacũq; potẽtia delc⸗

rendi charitatem.vᷣ de
potẽtia que ẽ actui cõ
incta.¶ Ad illð qd obẽ
qꝙ immutabilitas ſit
de veritate charitatis
⁊c.d. ꝙ illud intelli/

git᷑ d eo qð ẽ imutabi

le ꝑ naturã.nõ de illo
qð ẽ imutabile p diui

ne largitatis bñficen/

tiã.et cõtinue honita/
tis influẽtiaʒ. ſicut eſt
charitas ꝑfecta in pa/
tria. bQNuoꝛudaʒ

noia xpus dicit ſcrip
ta in libꝛo vite qui tñ

oſtea abierũt retro.

Cõtra.qð ſcriptũ eſt
in libꝛo vite. cũ ille lib

ſit imutabilis.deleri ñ

pst. ergo non videtur
pſit poſſibile vt alii
qui ſcripti ſunt poſtaꝛn

adant retro et deleantur de illo libꝛo. Eſt ergo queſtio vtrum aliquis de illo libꝛo poſſit deleri. Oꝛ ſic. vide⸗/
ur per illud quod dicitur in p. Deleantur de libꝛo viueutium. ⁊c. Et cxodi.xxxij. Aut dimitte eis hauc

4

Sèð èò”M

☛

noxã. aut dele me de
libro vite. Sʒ in ↄtra⸗

riũ ẽ qð dẽ ſuper illud
Apocab.iij. Mõ dele/
bo ecũ. Glo. Liber vite
pᷣſcia dei in qua oia
ſunt ↄſtantia. Juxta
boc querit᷑ de libꝛo vi
te qͥd ſit ⁊ qͥs eiꝰvſus.
K. ad hoc bꝛeuiter
dom ẽ quãtuʒ ſpectat
ad ꝓpoſitũ. qꝛ qõ iſta
determinat in qrto li
bꝛo in tractatu de re/⸗
ſurrectiõc. ꝙ cuʒ liber
vite ſit diuina diſpoſi

tio ſ̃m quã aliqͥs oꝛdi

nat᷑ ad vitã.et reputa
tur eẽ dignus vita.ali
quis põt dici duplicit᷑
ſcribi in illo libꝛo. vel
EIm pñ̃tis iuſticie rpu/

tationẽ.vlł pᷣm finalis

gratie pᷣuiſionẽ. Et p/⸗

mo modo dẽ ſcribi in

libꝛo vite. qꝛ ſcribunt

eius merita. Scdo ãt

mõ nõ ſolũ qꝛ ſcribun

1– 1 . .

vt ait Eſiciꝰ ſuꝑ leuiticũ.Cũ q oẽ qð ex ꝑte ẽ euacue⸗
tur.cur charitas excipit᷑ que dr̃ nunq; excidere Cha
ritas qͥdẽ etiã ex ꝑteẽ. vt ſepe ſancti docent.qꝛ ex pte
diligimꝰ nũc.⁊ iõ ipᷣs euacuabit᷑ inquantũ ex pte ẽ.qꝛ
tollet᷑ ipfectio ⁊ addet᷑ ꝑfectõ. Remaãaebitq; ipᷣa aucta.
et actꝰ eiꝰ.et modꝰ diligẽdi.vt diligas deuz ꝓpterſe—
ex toto coꝛde.et ꝓximũ tuũ ſicut teipᷣm. Sʒ ipfectiogss
modꝰ eliminabit᷑. Fides vᷣo et ſi pes penitꝰ euacuabũ⸗
tur. Scia vᷣo ſᷣm actũ et modũ ſuũ qͥ nũc ẽ non ᷣm ſiuu·
eẽntiã tollet᷑. Jpᷣa em̃ virtꝰ ſcie remanebit.ſed slium
tenebit vſum et mokddÖvum.
¶ Vtu oꝛdo q ineſt charitati in via. in xpᷣo et
in alijs btis heat inueniri. e
¶Inũc iã ſupeſt inueſtigare. ſi xpᷣus ſᷣm ꝙ hõ oꝛdinẽ di⸗
ligedi pᷣſcriptũ ſuauerit?: Qõ ſi ẽ.omnẽ hominẽ ſicut
ſeipm dilexit. Oibus & vitã optauit. oẽſq; ſaluos fie⸗
ri voluit. Sʒ nõ oẽs ſalui ſũt.⁊ ita nõ ẽ factũ qdð opta
uit. Sʒ ñ ẽ ignoꝛãdũ ĩ eo fuiſſe charitatẽ iuxta modũ
prie ñn vie. eũq; oꝛdinẽ diligẽdi ipleſſe qͥ ßuat᷑ in pria
nõ in via.Qui em̃ in pfia ſũt.i.iã btificatiſ unt. adeo
iuſticie dei addicti ſũt vt nihil eis placeat niſi qð deo
placet.Ac ꝑ hoc illoꝝ tantũ ſalutẽ diligũt et volũt as
dey⸗ ſaluari vult. eoſq; ſolos ſicut ſe diligũt. Ita ⁊ chꝛi c
ſtꝰ electos tatũ ſicut ſe dilexit eoꝛũq; ſalutẽ optauit.

Eſicius ſuꝑ

tur eius merita. etiã qꝛ ipe oꝛdinat᷑ ad vitã ßm Sdentarione diuinã. Qui pᷣmo mõ ſcribit᷑ delet᷑ quãtũ ad p
ſentẽ iuſticiã.qꝛ iã nõ reputat᷑ dignus vita. Qui ſco mõ ſcribit᷑ nũqᷓ; dlet᷑. deletio aũt illa nõ dicit aliquã im

3 mutationẽ factã circa ipᷣm deum.j̊ ſolũ circa meritũ imutatũ.Et ſic ptʒ rñſio ad obiecta.

c ¶ Cbꝛiſtus ele⸗

ctos tm̃ ſicut ſe dilexit eoꝛũq;ʒ ſalutẽ optauit. Contra. latioꝛ fuit cparitas in xpo qᷓ in nobis nos nõ diligi⸗/
m ſolũmõ clectos verũ etia pſcitos. et xpᷣs.¶ Itẽ illos dilexit xpᷣs q̊s voluit ſaluos fieri.̊ p̃m ꝙ dẽ. j. Thi.
I. IJpᷣe vult oẽs hõics ſaluos fieri. vꝛ ꝙ ta electos ꝙᷓ repꝛobos dilexerit.¶ Itẽ ãgeli nõ tm̃ ſeruiũt electis im

mo etiã nialis.et eos q

ex charitate oẽs dilexerit.et ſi hoc veꝝ ẽ.tũc nõ ẽ verũ qð mgfr dicit. ¶R

uibꝰ ſeruiũt volũt pducere ad vit . g diligũt eos ex charitate.g̊ multo foꝛtiꝰ vi xpᷣs
dðʒ. ꝙ ſicut in pᷣmo li. dictũ fuit vo

luntas in deo diſtinguit᷑ m duplicẽ modũ. Eſt em̃ volũtas in deo añcedẽs.et volũtas cõſequẽs. Noluntas
añcedẽs ẽ ſolũmõ ex ipᷣo. AHolũtas vero cõſequẽs pendet ex cã nr̃a. Per hũc modũ duplex ẽ diſtiguẽda dile⸗
ctio in xpo.vicʒ dilectio q̃ ẽ ̃ᷣm voluntatẽ añcedentẽ.et bac quidẽ oẽs diligebat.qꝛ oẽs ad ſalutẽ puenire cu/
piebat quãtũ eſt ex ſe. Et dilectio ᷣm volũtatẽ cõſequẽtẽ.et hac qꝛ fſpicit merita finalia nõ oẽs diligebat. nec

oẽs ad ſalutẽ ꝑuẽire cupiebat.Et hac vltia iĩtelligit męr. Jpe at opponit ð pᷣma.⁊ ꝑ h pʒ rñſio ad obiecta.
. „ D intelligẽtiam buius ptis incidit bic qo circa

ſtrui ꝑ minus foꝛte ſ charitas nõ põt expelli . pec/

tria ſm tria qᷓ deiermiat magiſter. Pꝛimo eniʒ catũ.nec ꝑ aliud hʒ expelli. ſełhabita nõ põt amit/

queritur ð diuiſiõe charitatis ꝑ compationẽ ad pec ti. 03
catũ ſibi oppoſitũ. Scdo querit᷑ de eadẽ cõpatione te.
ad habitus aliaꝝ virtutũ. Lercio qucrit᷑ de ipᷣa per
compationẽ ad ſtatũ gloꝛie futurũ.Circa pᷣmũ que/
vunt᷑ tria. Pꝛimũ ẽ vtꝝ charitas ſemel habita poſſit

te oẽ peccatũ oꝛtũ hʒ ex timoꝛe male hũilian/
te. vel ex amoꝛe male incẽqẽte.ſ in eo in quo ẽ chari⸗
tas nõ ẽ timoꝛ male hũilians. nec amoꝛ male incen-
dens. Quia dicit Berñ. Nuqᷓ eſt charitas ſinc timo
re ſ̊ caſto.nũqᷓ; ſine cupiditate oꝛdiata. vẽ ꝙ in eo

amitti. Scðʒ vtꝝ amittẽs charitatẽ poſſit reſurgere in quo ẽ charitas.nulla poſſit eẽ culpa.vẽ g q chari/⸗

in charitate equali.Tercio querit᷑ veꝝ poſſit reſurge

re in minoꝛi:

Oueſti

N(Etrum chantas ſemel

tas exquo ſemel habet᷑ nũq; amittat᷑. ¶ Itẽ li. arbi.
in eligendo ſemp ſequit᷑ affectionẽ pᷣdominãteʒ. in
omni homie habẽte charitatẽ affectio charitatis pꝛe

7 . —

gomiat᷑.cñ faciat eũ diligere deũ ꝓpter ſe ⁊ ſuꝑ oia.

habita poſſit amitti. Et ꝙ nõ

adducit mgꝗf multas auẽtes in r̃a.Et bocipᷣm oñdi⸗ Sli. ar. exquo ſemel bʒ charitatem nunqʒ bʒ moueri

tur rõe. Hec em̃ ẽ ꝑ ſe va.amoꝛ vnit.g maioꝛ amoꝛ
magis vnit. H amoꝛ charitatis ẽ excelletioꝛ multũ q;
ſit amoꝛ naturał excellẽtius vnit. ſͥ naturał amoꝛ

vnit indiſmolubiliter. 2

ter amat.ꝙ multo foꝛtius amoꝛ charitatis indiſſolu
biliter vnit. ergo qui charitatem bʒ nõ põt vinculo
rirat Itezʒ foꝛtioꝛ ẽ charitas in bono
ſt aliqð pcccatũ in malo. magis foꝛtenõ pᷣt de⸗

charitatis pꝛiuari

contra charitatẽ.ſᷣ nunqᷓᷓ amittit charitatem niſi mo
ueatur contra ipaʒ. g exquo charitas ſemel nneſt bo
mini.v ꝙ nõ poſſit ab eo ꝑdi nec ſeꝑari.i Itẽ ois
qui habet charitatẽ babet xpᷣm ꝓ fundamẽto.et ſpi/
ritũſanctũ ꝓ adiutoꝛio.ſᷣ nihil põt firmitatẽ funda/
menti infringere. nec virtutem diuini adiutoꝛij ſu/
perare.ergo videt᷑ ꝙ nihil poſſit charitatẽ ab homie

expellere. Sed contra hoc oñdicur pᷣmo ꝑ exempla

nullꝰ vnqᷓ; odit qd naturali-

4

44
gleht
o
Catnen?
mr
iGnn
Han
ichn
lc
M
Urp
cbobi
Jenm
rne

ch

utd
(nine
rco
Nitgen
utii
ſleck
tige
tose⸗
line
AVxſuc
minan
on gn
ſclozbie
gli
gulyagi
ſonsg
allti
Nefnalt
Galbeeg
ſunoc
ſaeſen
Min
nerce
ͤre⸗
dicr
mnlii
ht⸗
bitel
gitu
Ki
ſalin
ickſa
inegnan

EP
.-

ed
la
ſ⸗
en
„
Ni
ſe⸗
d0
2
68
die
un.
tlaröu
n. (Er
Maicde

1 ,
9
Bsſilt

Prn
anmunin
4 e e
SNGMX.²

ei le⸗
Necemituch

vet teſta. Conſtat em̃ ꝙ ſaul charitatẽ babuit cuð de

eo ſcribat᷑ ꝙ nõ erat vir in iſrł melioꝛ eo. Silr et da

uid chaꝛitatẽ hũit. cũ & eo dicat vñs. Inueni viꝝ ſᷣm

coꝛ men.⁊ ↄſtans eſt ꝙ vterq; charitatem ꝑdi nic
vterq; moꝛtalłr peccauit. Saul in ꝑſequẽdo dauid
dauid in ↄmittendo adulterium ⁊ bomicidiũ.gᷣ ⁊c.
Item bocipᷣm oñdit᷑ ꝑ exẽpla no.teſta. qꝛ diſcipli
dii charitatẽ bũerũt tam apli qᷓ alij diſcipuli electi.

ι

ßiſ multi de diſcipulis abierũt retro 'm ꝙ dꝛ Job. vj.

Multi ctiã de aplis dubitauer̃t in fide ſm ꝙ babet᷑

Watb. vlti. ⁊ ſił vult mgr̃.⁊ ſiłr vult luc.o̊ charita /

tem babitã ꝑdider̃t. ̊ caritas ſemel habita pᷣt ꝑdi.
Item bocipᷣm oñdit᷑ ꝑ auctes.j.Coꝝ.x.Qui ſtat
videat ne cadat. Et apoc.ij. HMabeo aduerſũ te pau
ca ꝙ charitatẽ pꝛimã reliqͥſti.̊ charitas ſemel habi
ta pot ꝑdi ⁊ deleri. ¶ Item hocipᷣm ꝓbat᷑ manifeſto
exꝑimẽto.qꝛ ꝑuuli qͥ baptiʒant᷑ hñt graʒ.⁊ ita chari
tatẽ ⁊ ceteras vtutes. ⁊ tñ qñ veniũt ad adultã etatẽ
pꝓdũt peccãdo ſicut planum eſt. charitas poſtq hĩ
amittit᷑. ¶ Itẽ bocipᷣm oñdit᷑ ratõnali argumento.
faciliꝰeſt deficere qᷓ; pficẽ.⁊ cadere qᷓ ſi urgere. faciliꝰẽ
etiã ꝑdere charitatẽ qᷓ fidẽ.qꝛ ꝑdita fide ꝑdit᷑ chari/
tas ᷣ nõ ↄuertit᷑ ſᷣ poſſibile eſt hoĩem qͥ nõ bʒ chari-
tatẽ acqͥrcre.poſſibile eſt etij boĩem hñtem fidẽ a fi/
de recedẽ.ᷓ niłto foꝛtiꝰpoſſibile eſt hoĩeʒ bñteʒ chaꝛi
tatẽ a chaꝛitate cadere.¶ Reꝰ.dðᷣ ꝙ ſicut dicit maęr in
litera. quoꝛũdã opinio ⁊ ſentẽtia fuit ꝙ charitas ſe/
mel babita nunqᷓᷓ amittat᷑.⁊ hoc poſuerũt ꝓpter ꝑ/
fectõecʒ illius vinculi. ⁊ ardoꝛẽ ſiue feruoꝛẽ illiꝰamo/
ris. Crediderũt em̃ illud vinculũ eſſe tãte ꝑfectionis
ꝙ nullo agẽte poſſet diſſolui.⁊ illuʒ amoꝛẽ eſſe tanti
feruoꝛis ꝙ; nullo mõ poſſet extingui ꝓpter dignitatẽ
⁊ʒ excellẽtiã ipᷣius charitatis.et hoc affirmare niſi ſũt
aucte multiplici ſicut in io textu mꝗr ſatis aꝑte dic
Sed bec poſitio non eſt opinio nec rõnalis ſentẽtia.
immo erroꝛ ⁊ inſania potius eſt dicẽda.qꝛ repugnat
ſacre ſcripture.repugt exꝑimẽto nr̃e fidei.repugt ni/

bilominus rõni recte. Sacre ſcripture ⁊ etiã exꝑien/

6

tie repugnat ſicut in opponẽdo mõſtratũ eſt.A rõne
aũt recta diſſonat ſi quis attẽdat. ꝓ eo ꝙ recta ratio
dictat ꝙ charitas vie nõ tollit a li.ar.vertibilitatẽ ad

pellit aliã.ſed boc eſt quia cũ eſre cparitat depẽdeat
a duobus.videlicet a deo influẽte.⁊ a li.ar.ſuſcipien
te.cũ li.ar.ſe a deo auertit.charitas in ſemetipᷣa defi
cit. Et quia li. ar.non ſe auertit niſi peccãdo. hinc eſt
ꝙ charitas dicit᷑ ꝑ pctiñ expelli.nõ ꝓpter foꝛtitudinẽ
ip̃ius peccati agẽtis ſ̊ ꝓpter defectũ ipᷣius li.ar.ſuſci
piẽtis. ¶ Ad illud quod obijcitur ꝙ om̃e peccatum
eſt ex amore male inflamante.vel timoꝛe male bu-
miliante. dicendum ꝙ illud dupliciter poteſt intelli
gi. aut ꝙ ille due radices pᷣcedant om̃e pctm̃ ꝑpetra
tũ exterius tpe. Aut uiz eecut oꝛigine. Si pꝛece
dãt tꝑe.ſic non opoꝛtet eſſe generaliter veꝝ.quia an
te pꝛimuʒ pctm̃ nullũ iſtoꝝ fuit in pꝛimo hoie.Si qꝛ
p̃ᷣcedãt oꝛigine ipam ꝑpetratõem peccati.ſic habʒ xx
ritatez. quia nemo pctm̃ ꝑpetrat niſi affectu amoꝛis
vel malo affectu timoꝛis.uis aũt bmõi affectꝰ nõ
ſint in hoie habente charitatẽ in actu.poſſũt tamen
ineſſe.qꝛ li.ar.qð eſt rectũ ꝑ charitatẽ.incuruari pᷣt ꝓ
cupiditatẽ. illud qð obijcit᷑ ꝙ li.ar.in eligẽdo
ſequit᷑ affectöem pᷣdominãtem.ddm eſt affectõ pᷣ⸗
dominãs in habitu.⁊ eſt affectõ pᷣdominãs in actu.
Cũ g̊ dicit᷑ ꝙ li.ar.ſequit᷑ affectõem pᷣdominãtẽ.hoc
non intelligit᷑ de affectione pᷣdominãte in habitu.ſʒ
de pᷣdominãte in actu.Muis aũt in hoie habẽte cha
ritatẽ affectio cparitatis p̃dominet᷑ in babitu.cõtin
git tamẽ affectõem carnalez pᷣdominari actu.qꝛ fre/
quẽter hõ qui eſt in gr̃a. coꝝ que dei ſũt oblitꝰ.oino
cogitat que ſũt mũdi.⁊ ſic aſticit᷑ quaſi nõ eſſet ciuis
illius ſuꝑne irm.⁊ dũ iſtã affectõem ſequit᷑.cadit in
p̃cipitiũ.ꝑditq; gratie donũ ⁊ charitat habitũ.. Ad
illud qd vltimo obijcitur ꝙ habenti charitatem xps
eſt füdamẽtũ.⁊ ſpũſſãctus eſt in adiutoꝛiũ.dð ꝙ; v/⸗
r eſt.ſed ſic xpᷣs eſt fundamẽtum ꝙ non ſuſtẽtat ni/
ſi ſibi inniti volẽtem.⁊ ſpũſſãctus nõ gubernat in eẽ
gratuito niſi volẽtem ſibi coopari. Et iõ q;uis illud
fundamẽtũ ſit immobile.tamẽ quia li.ar.ex ſua defe
ctibilitate recuſat inniti iſti fundamẽto.⁊ coopari il-⸗
li adiutorio.peccãdo deficit in ſcipᷣo.ac ꝑ hoc pꝛiua
tur a charitatis dono. ꝓpter defectum a parte ſui.nõ
ꝓpter xfectum a parte fundamenti vel adiutoꝛij.
Queſtio.ij. bde

malũ.ſic nec cupiditas tollit habilitatẽ ad bonũ. ſił ¶ Atrũ a charitate cadens poſnit reſurgere in equali⸗

g ſtat vertibilitas ⁊ charitas.Sed vbi ẽ vertibilitas
ibi pᷣt eſſe culpa.⁊ vbi pᷣt eſſc culpa ibi tã charitas q̃ʒ
gratia pᷣt abeſſe. Reſtat igit᷑ ꝙ ſᷣm dictamẽ ronis re/
cte charitas ꝑdi põt in ſtatu vie. Añ ↄcedende ſt᷑ rõ⸗
nes ad hãc ꝑtez inducte. ¶ Ad illð g qð pᷣ obẽ ꝙ ex/⸗
cellẽtius vnit amoꝛ charitatis q; amoꝛ nalis.ddm
verũ eſt.ſed tamẽ ex hoc nõ ſequit᷑ ꝙ indiſſolubilius
vniat.qꝛ excellẽtia vnionis nõ tãtũ attẽdit᷑ ᷣm vnio/
nis inſcabilitatẽ.quãtũ attẽdit᷑ ſᷣm habitus vnita/
tem.ſiue obiecti ſiue termini dignitatẽ. Ande rõ iſta
non valet.Sed ſi tu queras vnde hoc eſt ꝙ amoꝛ nã
lis vnit inſeꝑabiliter.⁊ amoꝛ charitatis non.ddm ꝙ
boc eſt quia charitas eſt habitus regulatiuꝰ ⁊ dire/
ctiuus volũtatis deliberatiue ꝗᷓ eſt ad oppoſita ſᷣm
ſtatũ vie.Amoꝛ vero nalis reſpicit ip̃am inclinatõeʒ
nature q̃ eſt ad vnũ determiata. Ideo dilectũ ex chs
ritate pᷣt eſſe odioſũ ꝓpter volũtatis vertibilitatẽ.⸗
uis quod naliter diligit᷑ſemꝑ ſit amabile ꝓpter ipius
nãe determinatõem. Ande nõ eſt ſimile hinc ⁊ inde.
¶ Ad ülud qd obijcit᷑ ꝙ charitas eſt foꝛtioꝛ peccato
dðʒ e amiſſio charitatis nõ eſt ꝓpter hoc ꝙ peccatũ
agat in ipam eã expellẽdo.ſicut vna foꝛma nalis ex/

Et ꝙ ſic videt᷑ pꝛimo ꝑ ve.te.Mal.iij. Placebit deo
ſacrificiũ iuda et hieruſalem ſicut dies ſeculi et ſicut
anni antiqͥ. Glo.quõ in pꝛincipio placuerũt.ita poſt
peccatũ ꝑ penitentiã placere ceperũt. Et hocipſum
habet᷑ expꝛeſſe in glo.ſuꝑ illud Leui.vij.Hec eſt ho
ſtia pꝓ delicto. Glo. Eque placet deo virtus iuſtoꝛum
⁊ digna penitẽtia peccatoꝝ que reſtituit in gradum
pꝛiſtinum.g põt homo reſurgere in equali charitate
Item hocipᷣm ꝓbatur per no.teſta. Scribiẽ Ro.
v. Abi ſupabundauit delictum ſuꝑabundauit et gG
tia.Et Luce.xv.Cito ꝓferte ei ſtolam pꝛimã.ibi.glo.
Pꝛiſtine dignitati filiũ reſtituit. Sed nõ reſtituit᷑ in
pꝛiſtinam dignitatem niſi habeat equalem charita/
tem. g ⁊c. Seem hocipſum oſtendit᷑ ꝑ exemplum.
quia dauid poſt peccatũ homicidij reſurꝛexit deuoti
oꝛ. Et petrus poſt negatõnem reſurꝛexit foꝛtioꝛ.ſᷣm
ꝙ dicũt autoꝛitates ſanctoꝝ ⁊ ſcriptura innuit.vide
tur g ꝙ ſimiliter in alijs eſſe poſſit. ¶ Item hocipᷣm
oſtendit᷑ ratõne.qꝛ cum gra infundit᷑ homini peccs
toꝛi.pctm̃ delet᷑ ̃m veritatem ⁊ ᷣm dei reputatõneʒ.
Snullum pᷣſtat infuſioni ipſiꝰgratie impedimentuʒ.
nec eſt aliud qð impediat quare nõ poſſit V tan⸗
Lars o „

ta gra bomini quãta pꝛius.̊ videt᷑ ꝙ bomo poſtiti
equali charitate reſurgere. ¶ Sʒ contra. Amos.v.
Mon adijciat vt reſurgat virgo iſrł. Glo (Mõ negat
quin poſſit reſurgere.ᷣ ne poſſit reſurgere vᷣgo.qꝛ ſe
mel aberꝛans ⁊ ſi repoꝛtet᷑ humeris pij paſtoꝛis.nõ
tñ bʒ tantã gloꝛiã cum eo qͥ nunq; errauit. ¶ Item

pꝛoximabũt ad me vt ſacerdotio fungant᷑ mibi. Si
g deus pctõꝛes ⁊ penitẽtes nõ recipit ad dignitatem
lſacerdotalẽ. videt᷑ ꝙ reſurgẽtes nõ pñt hẽe charitatẽ
equalẽ. ¶ Item gra grat data nunqᷓ; tãtũ põt diſpo/
nere ad ſuſceptõeʒ diuine influentie.⁊ capacitatẽ di
uine bonitat.ſicut gra gratũ faciens.ſᷣ iuſtus anteqᷓ
xadat habʒ gram gratũ facientẽ.pctõꝛ anteq; reſur/
Gat nõ hʒ niſi gram grat᷑ datã.& ampliꝰ diſpoſitꝰeſt
bomo ad ſuſceptõceʒ diuie gre anteqᷓ; cadat qᷓ; poſtqᷓ;
ceccidit.Si g deus coicat homini gram ⁊ charitatem
Fßm ꝙ hõ eſt diſpoſitꝰ.videt᷑ ꝙ maioꝛẽ habeat homo
caritatẽ qñ ſtat qᷓ; qñ reſurgit.g videt᷑ ꝙ non poſſit
reſurgere in charitate equali.¶ Item cuʒz ſit triplex
ſtatus ↄtinentie.ſ.vᷣginalis.vidualis.⁊ ↄiugalis.ca⸗
dens a pᷣ ſtatu nunq; põt ad ipᷣm ſtatũ reſurgere.& ſi
innocẽtia baptiſmalis eſt ſicut ↄtinẽtia vᷣginalis.vr
ꝙ cadens ab illo ſtatu nunq; poterit in equali reſur
gere.g nõ põt homo reſurgere in equali charitate.
10 ¶ R. dm ꝙ poſñibile eſt hoiem in equali charita/
te reſurgere ſicut mõſtrari põt auẽtibus ⁊ exemplis
⁊rõnibus ↄgruis ſᷣm ꝙ in opponẽdo tactũ fuit.Cũ
em̃ dicamꝰquantitatẽ gr̃e menſurari pᷣm diuinã lar/
gitatem.ſiue ſᷣm ſuſcipient᷑ ydoneitatẽ.recte ↄucnit
intelligere ꝙ charitas in q̃ quis reſurgit.põt eſſe eqᷓ/
lis illi charitati a qua qͥs pꝛius cecidit. NHam ex par⸗
te diuine largitat planũ eſt. Ad eiꝰem̃ ↄmendatõem
ſpectat vt nõ minꝰlarga dona tribuat homini qᷓ; añ
tribuebat ſm ꝙ dicit Aug.niſi ineptitudo ſuſcipien
tis impediat. Ex ꝑte vo hominis ſe diſponẽtis ſatis
planũ eſt.poſſibile eſt em̃̃ vt homo poſt pctm̃ ampli
us deteſtet malũ ⁊ abhoꝛreat pctĩ qᷓ; pꝛiꝰ.ſicut mł/
ti coꝛrupti amplius deteſtant᷑ pctiñ carnis qᷓ; multi
qui nunq; fuerũt lapſi.⁊ ſic rõnabiliter poni poteſt
dz ꝙ ↄtingat hoiem reſurgere in equali charitate.et
11 Vones que hᷣ oſtendũt ſunt ↄcedende.(¶ Ad illð qð
pꝛimo obijcit᷑ ꝙ nunq;ᷓ reſurgit virgo. nec bʒ tantaʒ
gloꝛiã cum co qͥ nunq; peccauit.ddm qꝙ eſt glia que
dam accñtalis.⁊ gloꝛia pᷣmij ſubalis. Si loquamur
de gloꝛia accñtali ſic gloſa illa bʒ veritatẽ. Quedam
eim̃ glia eſt qua q̃ͥs gloꝛiat᷑ ſe nunqᷓ; peccaſſe.in q̃ nõ

poterit reſurgere qui aliqñ peccauit. Si loquamur

de gloꝛia pᷣmij ſubalis qᷓ ↄſiſtit in videndo ⁊ amãdo
Ceum nõ hʒ veritatẽ.⁊ penes hanc attendit᷑ quanti
Ias charitat nõ penes aliã.⁊ ideo rõ illa non cogit.
12 ¶ Ad illud ð obijcit᷑ ꝙ leuite recedentes a dño in/
cpti erant ad dignitatẽ ſacerdotalẽ.dm ꝙ ſacerdo⸗/
talis dignitas no tm̃ reſpicit rectitudinẽ voluntatis
S etia dignitatẽ exterioꝛis decoꝛis. ꝓpter quã ↄtingit
hoiem etiã nõ peccantẽ fieri irꝛegularẽ. charitas vo
xectitudinẽ voluntat reſpicit ꝓpꝛie ⁊ pᷣciſe.⁊ ꝓpterea

13 Fatio illa nõ valet. qꝛ nõ eſt ſimile hinc ⁊ inde. Ad

illud qd obꝛ ' nunq; diſponit᷑ hõ ꝑ gr̃am grai᷑ datã
ſicut ꝑ graʒ gratũ facientẽ. dᷣm qꝙ ad boc ꝙ quis ſe
diſponat duo ↄcurꝛũt.ſ.adiutoꝛiũ gr̃e. ⁊ coopatio li.
ar. Loquẽdo de diſpoſitone quantũ eſt er ꝑte ipſius
gre. magis eſt diſpoſitus ad ſuſceptõeʒ om̃is boniq
cin gra gratinn laciente. ani ilia caret. Seg io⸗

ESGGãʒech.xliiij. Leuite qͥ longe receſerunt a me nõ ap/

— .
4.. 5

auendo de cooꝑatõnc li.ar.nõ ſp habet veritatez. qꝛ
in cadentc a charitate liar. chanitati ⁊ gre nõ coopã
tur. imo potius aduerſat᷑.⁊ aduerſando poti diſpo
nit ad charitat defectõeʒ ꝙᷓ ad eius ſuſceptõeʒ.ſed in
reſurgente eſt ecõtrario ſicut patet. et ideo rõ illa nõ
valet.¶ Ad illud qð obijcit᷑ de ↄtinentia virginali.

vom ꝙ meritü illidptinentie reſpicit ᷣmiũ aceñtale *

p ſe.⁊ ſimul cum hoc reſpicit quandã diſpoſitione⸗
in carne.qᷓ cum amiſſa eſt nõ poteſt recupari. chari⸗
tas vᷣo pᷣmiũ ſubale reſpicit ⁊ rectitudineʒ volu ntat

cũ obliquata eſt. ita bene vt pꝛius cum adiutoꝛio

gre dei poteſt rectificari. Et ſic patet ꝙ non eſt ſimi⸗
le. ¶Ad illud qð obijcit᷑ vlterius ꝙ innocentia ba,
ptiſmalis ſimilis eſt ſtatui ↄtinentie virginalis. doʒ d
ꝙ q;tum ad quandã gloꝛiam accidentalem quodã⸗
modo ſimilis eſt. ⁊ de illa põt ↄcedi ꝙ homo in tan⸗
ta gloꝛia non reſurgit.ex boc tamen non opoꝛtet ꝙ;
chaꝛitas nõ ſit equalis. Oe hoc aũt habet᷑ libꝛo quar
to dil.xiiij.vbi querit᷑ vtrum ꝑfecta pnia in ſtatun
pꝛiſtinum hoiem reſtituuat.
¶ trum bomo poſſit reſurgere in charitate minoꝛi⸗
Et ꝙ ſic videt᷑.quia quantitas charitatis in ipſo ho⸗
mineattenditur ſm liberalitatem dei. ſed liberalitas
dei non eſt artata ipſi peccatoꝛi ad danduʒ donum.
nec plus nec minus.& ſicut poteſt reſurgere in mais
ri ita ⁊ i minoꝛi. ¶ Item deus vat hbomini gr̃am ßm
ꝙ ſe pꝛeꝑat ⁊ dionis ſed poſſibile eſt ꝙ pctõꝛ cum
reſurgit minus ſe pꝛepet ad gr̃am qᷓ; ante ſe pꝛepa/
uerat. g poſſibile eſt ꝙ in minoꝛi charitate ⁊ gra re⸗

ſurgat. ¶¶ Item culpa quantum ẽ de ſe expelli põt

quãtulãcunq;ʒ graʒ. Iterũ.gr̃a pᷣcedens nibil meret
reſpectu chaꝛitat ſbᷣſequẽtis. nec culpa ſubſeq̃ns
exigit qð hõ in eꝗli charitate vel gra reſurgat. poſ
ſibile ẽ ipſum reſurgere in minoꝛi. ¶ Item ſi bõ nõ
poſſet reſurgere in minoꝛi charitate.tũc cadẽs a cha
ritate ꝑfecta non poſſet reſurgere niſi in charitate p⸗
fecta.ſed charitas cum reſurgit eſt incipiens.ergo ſi
mul eſtincipiẽs ⁊ ꝑfccta.qð manifeſte falſum eſt.cũ
nemo repente fiat ſummꝰ.⁊ ante ſtatum ꝑfectõnis
neceſſaꝛio pᷣcurꝛat ſtatus pfectus ⁊ inceptõis.¶ Sʒ
ↄtra Eʒech.xviij. Si impius egerit penitentiaʒ.om⸗
nium iniquitatum eiꝰquas opatus eſt nõ recoꝛda/
boꝛ. Conſtat ꝙ non intelligit de obliuione q;tum ad
actum cogitandi ſᷣ q;tum ad actum puniendi. Sed
homo nõ punit᷑ ſolũ ꝑ inflictõez mali ſᷣ etiam ꝑ ſub⸗
tractõnem boni.Si g dqñs nõ recoꝛdat᷑ illoꝝ pecca/
toꝛum ad penã eternã. cum diminutio charitat᷑ faci
at ad diminutõeʒ pᷣmij ſubalis.⁊ ita ad damnũ eter
num.videt᷑ ꝙ neceffariũ ſit hominẽ in equali chaꝛi⸗
tate vel in maioꝛi reſurgere. ¶ Item Ro. viij. Sci ⸗/
mus qm̃ diligentibꝰdeuʒ om̃ia coopant᷑ in bonum⸗
BGlo.ipſe etiam caſus in moꝛtale.ſed caſus in moꝛta
le pctĩ nõ coopꝑaret᷑ in bonũ niſi bomo reſurgeret ĩ
eq̃li vel in maioꝛi charitate.videt᷑ g ꝙꝙ neceſſariũ ſit
hoieʒ in eq̃li charitate vel maioꝛi reſurgere. ¶ Itcz
ſuꝑ illud Geñ.j.actũ eſt vſpe ⁊ mane dies vnns.
Glo. Aeſptina lux eſt in qua quis cecidit.matutina
in qua reſurgit.Si g lux matutina ſemꝑ maioꝛ ẽ ve/
ſpertina. videt᷑ ꝙ maioꝛ ſit charitas in qua quis re⸗
ſurgit qᷓ; charitas a qua cecidit.¶ Item maion vir⸗

tutis eſt qdð pellit q; qd pellit᷑. Sed charitas in qᷓ qs
enee nele illud q expulit charnitatẽ a qua quis

ceciqit. neceſſe eſt charitatem ſubſequentẽ maloꝛ⸗

ſhin
Cnntre
illiun
Nog e⸗
ſichnt
ſtaned⸗
ſtihe
ferhtn
öoron
N
zunrh⸗
itelbi
Corrt
iptit
uncripl
ennſutnp
ctnia
ſlgtiut
rhrede
ſtns
tanricunt
gitpoſttu
ſhunfi⸗
nniſeg⸗
or
Gtiin
Ntttut⸗
to
ticant
ſglontne
Neeincc
inciae
Gattfutia
fuerütsin
liſftint
lckon
bhbatſth
Kgtfe⸗
Wäc
Wrte
Cagen
ſcci
inbono
onſt⸗
ſchart
lutaſet
pbian
tonepfen
alatin⸗
wotti
ſcäböſe
ſtegnas

nlgen,
nucrin
ammtiz

1an
Neftinnm
1tetiri
guchl
wentten
rckugneg
zmiititi
Grpmimiin
nucf un
ſMluimrgtin
mn nnl
lzenmlt
ilin acr
unchninft⸗
Gnn umcn
inatnidn⸗
mn ſori
Nhirhenk
laſenon

—

iie niei

uunſ,
i .
e

N/

16

et foꝛtioꝛẽ eſſe illo qd charitatẽ expulit. ⁊ b dñs ipſa

charitate a qua quis cecidit. ¶ R ad gredictoꝛũ in/

—

ioꝛi charitate.⁊ ad boc ponẽdũ moti ſũt.tum ex con
ſideratõe diuine diſpoſitõis ſiue pᷣdeſtinatiõis.tũ ex
ↄſideratõe diuine retributõis.tũ ex conſideratõe no
ſtre reꝑatõis. Ex conſideratõe nãq; diuine pᷣdeſtina
tõis moti ſunt.quia dixcrũt ꝙ diligẽtibus deñ omia
cooꝑant᷑ ĩ bonũ bijs qui ᷣm ꝓpo. vo. ſũt ſancti. Jðo
diuine pᷣdeſtinatõis imutabilitas nequaq; ſinerʒ ho
minẽ labi a charitate. niſi ex lapſu illo videret ſubſe-
quentẽ vtilitatẽ. Mec regimẽ diuine puidentie filiuz
regni ꝑmitteret cadere.niſi ex h ſil puideret maiꝰbo
num ex ipſo caſu elicere. Ex ꝑte vo retributonis rö⸗/

oem ſumpſerũt.qꝛ de oꝑa remuncrat bm quãtitatẽ
charitai ex qᷓ ſunt facta. Si & charitas in ꝗ quis re/

ſurgit viuificat oꝑa pꝛius moꝛtua.⁊ facit ea remune
ratone digna.cũ remuneratio adequet᷑ quãtitati ca

ittatis ex qͥ oꝑa facta ſunt.nec poſſit excedere quan/
titatẽ charitat in qua qͥs reſurgit. ratõcinant᷑ ex boc

ꝙ impoſſibile ſit minoꝛẽ charitatem eſſe in reſurgẽte

. 3
5

ꝙ; pꝛaus fuerit in cadẽte.Ex ꝑte nr̃e repatõnis ratõ/

nant᷑ ſic. qꝛ quãto bõ magis fit ineptus ad gratiã.

tanto maioꝛi indiget pᷣpatone ad boc vt ipam ſuſci/
piat.̊ quãto a maioꝛi gra cecidit.tanto maglpecca/
nit. ⁊ magis ad gram ineptus fuit. Reſtat
runt ꝙ quãtitas pᷣꝑpatõnis debeat ꝓpoꝛtõnari quãti⸗
tati charitaſj a qᷓ quis cecidit. Et quãtitas chaꝛitatis
ſequent᷑ menſurat᷑ ᷣm quantitatẽ pᷣꝑatõnis. ꝓpt᷑ qð
ↄſcqui videt᷑ cbaritas ſubſequẽs adequat᷑ pcedẽ/
ti. vel eã excedat. ⁊ B ↄfiꝛmant d illud Baruch. iiij.

Sicut fuit ſenſus vr vt erꝛareſ a dũo.decies tm̃ iterũ
reuertẽtes inuenietis eũ.Et Iſa.xxxj.Conucrtimini

filij iſr ſicut in pfundũ receſſiſtis. Sed h̊ modus di/

cendi eſt ↄtra ratõnem ⁊ ſenſ. ibile expimentum. nec
pabet ſtabile fundamentũ. Contra rõnem em̃ dicere

eſt ꝙ pfectus ſi cadat a charitate nõ poſſit reſurgere

niſi in ſtatu ⁊ cõplemento ꝑfectõnis ſue.⁊ de multis

apparet q; cadẽtes nõ reſurgũt ad illã ꝑfectõnes a qᷓ
ceciderũt. Stabile etiã fundamentũ nõ bʒ.qꝛ diuine

p̃deſtinatõis diſpoſitio nõ exigit ꝙ bõ ſemꝑ ꝓcedat

in bono.ſᷣ ꝙ ſit finaliter bonꝰ.Oei etiã retributio nõ
penſat qᷓtum ad meriti efficaciã charitatẽ inicialem
y charitatẽ finalem. Mra etiã pᷣparatio ad gratiam
põt eſſe maioꝛ in eo qui minꝰpeccauit.Et verba illa
ꝓph̃ica nõ intelligunt᷑ de quacũq; ppatõne.ſᷣ de pᷣpa

tione ꝑfecta ⁊ pnia ↄſummata qͥ reſtituit om̃ia abla

ta. ſicut in quarto li. explanat᷑ di.xiiij. Mon aũt habʒ

veritatẽ de quacũq; pnia ⁊ ↄuerſione ſine pᷣpatione.

vñ cũ hõ ſe ppare poſſit ad maioꝛes.⁊ ad minoꝛem.

⁊ad equalẽ charitatem.cõis tenet opinio.q bõ põt

zin maioꝛi ⁊ in minoꝛi ⁊ in equali charitate reſurge

re.Et ↄcedende ſunt rõnes q̃ ſunt ad iſtã partem.

17 ¶ Ad illud ; qd pꝛimo obꝛ in ↄtrariũ ꝙ dũs nõ re/

coꝛdat᷑ peccatoꝝ poſt pniam pctõꝛis.dem ꝙ hoc in⸗

telligit᷑ q;tum ad punitõnem eternã. Et ꝙ gr̃a mioꝛ
det᷑ bomini qᷓ; fuerat pᷣcedens.hoc nõ eſt ꝓpter ꝑecca
toꝛum pcedentiũ punitõeʒz. hoc eſt
18 GBigentẽ ⁊ tepidã pꝛeꝑatõnezʒ. ¶ Ad illud qð obijcit᷑

ꝙ diligentib? deñ om̃ia coopant᷑ in bonũ. dom ꝙ il⸗
lud nõ intelligit᷑ qꝛ ſ coopent᷑ in bonũ qᷓtuʒ ad au/

gmentũ pᷣmij ſubalis.ſᷣ hoc põt eſſe qᷓtum ad quan⸗/

„

dam humiliatõcʒ.⁊ diligentioꝛẽ boni ↄſeruatiõeʒ.et

telligẽtiam eſt notãdũ ꝙ aliquoꝝ aliquãdo fuit opi
nio ꝙ neceſſe erat hboiĩcm reſurgere in equali vel ma lcient
matutina qᷓ; veſptina. dᷣm ꝙ chari

vt affe⸗

ter ipſius ne/

XXXI

cautioꝛẽ mali vitatiõcʒ.qᷓ adiuuant boĩem ad boc
pſeueret vſq; ad finẽ. Et meliꝰeſt bomini bꝛie puam
charitatẽ vſq; i finẽ pſeuerãtẽ.qᷓ magnã ⁊ in media
via deficientẽ. ¶ Ad illud qd obijcit᷑ ꝙ maioꝛ eſt lux 19

tas reſurgẽs nõ
ↄꝑatur luci matutine ꝓpter magnitudinẽ ſᷣ ꝓpter no
uitatem ⁊ oꝛdinẽ ad ꝓficiendũ.⁊ ideo in ratione illa
peccat᷑ ̃m ↄſequens.qꝛ nõ eſt oino ſile binc ⁊ indc.

7

Ad illud qdð obijcit᷑ ꝙ foꝛtiꝰeſt qdð pellit q; qdð pel/20

—

lit᷑. vð q verũ eſt i bis q̃ pellunt᷑ ꝑ mutuã actoõneʒ ⁊
paſſionẽ.ſic aũt nõ eſt de pctõ ⁊ gra ſicut explanatuʒ
fuit ſupꝛa.⁊ ideo in nullo cogit ratio illa.

Onſequenter q̃rit᷑ de charitat᷑ duratione ꝑ

ↄparatõem ad babitus aliaꝝ virtutum que
euacuari dicunt᷑.Et circa hoc tria querũtur
ſm tripticem babitũ quã dicit magiſter euacuandũ.
Pꝛimo querit᷑ de euacuatõne fidei.Scdðo de euacu/
atione ipſius ſpci.Tercio de euacuatione ipſius ſci⸗
entie. .
Queſtio.j.

„„5„5„
¶ Atrum fides in gloꝛia euacuet᷑: Et ꝙ ſic videt᷑.quia

m ꝙ dicit apls. Fides eſt argumentũ rerum nõ ap

parentũ.ſuꝑ quo dicit Oꝛeg.ꝙ que apparẽt nõ fideʒ

babent vᷣ agnitõnem. ſi & in patria cetera q nuc cre-
dimus erũt manifeſta. videt᷑ ꝙfides ſimplłr erit eua

cuãda.¶ Iteʒz aug.xiiij.de trini. Mens qppe huma

na cum fidẽ ſuã videt qua credit ꝗð nõ videt. nõ ali
quid ſempiternũ videt.OQñ em̃ ad ſpem ꝑ fideʒ nos
pductos eſſe gaudebimꝰ.nõ iam fides erit qua cre-

unt᷑ que nõ vident᷑ſed ſpẽs qua vident᷑ qᷓ credebã
tur. c. ¶ Item ratio euacuatõnis quam aſſignat
apls eſt impfectõ. Ait em̃. Cum venerit qð ꝑfectum

2

eſt. euacuabit᷑ qd ex parte eſt. Sed cõſtans eſt ꝙ co⸗
gnitio fidei eſt ex parte cũ ſit ꝑ ſpeculũ ⁊ in enigma⸗

te. neceſſe eſt ipſam euacuari ſuꝑuenientc viſione

ſpeciei. ¶ Item credere manifeſtũ nõ ſpectat ad ba-
bitum alicuiꝰvirtutis cuʒ ſimpliciter ſit neceſſitat.
ſed in patria cetera que credimꝰ manifeſtabunt᷑. er/
go credere ibi nõ erit ab aliquo virtutis habitu. ſed

babitus ipſius fidei eſſentialiter loquẽdo virtus eſt.

ſi ibi auferet᷑ ratio virtutis.neceſſe eſt ipſum qtuʒ
ad eſſeatiam ſuã euacuari ⁊ tolli¶¶ Sʒ in ↄtrarium
arguit᷑ pꝛimo a parte ipſius fidei euacuande.deinde
a parte eius ꝑ qð fides habet euacuari. Ex parte ip̃i⸗
us fidei arguit᷑ pꝛimo ſic rõne ipſius generis. Gides
eſt in gencre virtutis ſimplicitcr. ⁊ q eſt amplius ẽ
in genere virturis theologice. ſed virtus eſt ꝑfectio
potẽtie. ⁊ tbeologica virtus eſt maioꝛ ꝑfectio ꝙ car-
dinalis.ſed pfectio gloꝛie non tollit ꝑfectõnem potẽ
tie nec euacuat eas qᷓ ſunt in genere virtutis cardia/
lis.quia virtutes ille ſicut dicit aug. manebũt in pa/
tria. ᷓ cum fides non ſolum ſit virtus ſev etiam vir⸗
tus theologica. videt᷑ ꝙ nullo modo ſit per gloꝛiam

cuacuanda. ¶ Item bocipᷣm oſtendit a parte diſfi⸗

nitõnis ⁊ effentie ipſius fidei.quia fides ᷣm apoſto

lum eſt fundamentũ rerum ſperandaꝝ. Scum aug.

eſt illuminatio mentis ad videndũ deum. Sed glo/

ria adueniente fundamentũ ſpiritualis edificij non
teſtruit᷑ ſed potius ſtabilit᷑.illuminatio nõ excludit᷑

ſed potius pficit᷑ ⁊ complet᷑. videt᷑ ꝙ habitus fidei

gloꝛiam non euacuet᷑. ¶ Item bocipſum oſtendi.
tur a parte actus pꝛincipalis. Actus em̃ ipſius fidei
pꝛincipalis eſt aſſentire pꝛime veritati ꝓpter ſe ⁊ ſup
omnia. 2 velle et credere nue ereqalihgaui ciulde

babitus eſt velle credere ⁊ velle credidiſſe. ſed in pa
tria aſfſentiemus pꝛime veritati ꝓpter ſe ⁊ ſuꝑ om̃ia.

vellemꝰetiã credidiſſe deo.habebimꝰg actũ fidei pn
cipalez. ̊ ⁊ ipſam fidem.¶ Iteʒ boc oñdit᷑ a ꝑte eiꝰ

qd dicit᷑ fides euacuari. Plus em̃ repugnat ipſe

abitus fidei defoꝛmitati pcti qᷓ; ꝑfectioni gloꝛie.ſed

babitus fidei nõ tollit᷑ nec euacuat᷑ ꝑ tenebꝛã pcti.S

nec ꝑ ↄpletõeʒ gloꝛie. ¶ Item cognitio matutina in

angelis nõ exdudit cognitõez veſptinam.ĩmo ſimul

cognoſcũt res in verbo ⁊ in ꝓpꝛio genere.& viſio dei ĩ

Aꝓpꝛia eſſentia ⁊ natura nõ excludit viſionẽ ipſius in

ſpeculo ⁊ in creatura.ſᷣ viſio fidei eſt viſio ſpeculan.

Oꝑ viſionẽ gloꝛie nõ habet euacuari. ¶ Item lumẽ

cum lumine nõ bʒ opponi nec in coꝛꝑalibus nec in

ſpnalibus.ſicut pʒ.qꝛ in eodem medio plura poſſũt
eſſe lumina imꝑmixta ſicut dicit Dyo.in li.de di.no.
Similiter ⁊ in ſpnalibus lumẽ cognitionis ꝑ cãʒ.nõ

excludit lumẽ cognitõnis ꝑ effectum.g non videt᷑ ꝙ

lumen fidei cuacuet᷑ ꝑ lumen gloꝛioſum.nec ꝑ aliud
habet euacuari.reſtat igit᷑ ꝙ habitus fidci nõ cuacu/

21 atur. ¶ R. ad pᷣdictoꝝ intelligentiã eſt notanduʒ q;

hic eſt duplex modꝰdicendi.Aliquibꝰeniʒ videt᷑ eſſc
dom ꝙ cum querit᷑ vtrum fides euacuet᷑ ꝙ non eſt
ſimpłr reſpondendũ affirmando vel negando. Oꝛ/

tum em̃ ad aliquid euacuat᷑.⁊ qᷓ;tum ad aliquid nõ.

In ipſa em̃ fide duo eſt reꝑire.vicʒ illuminatiõis ha
bilitatẽ. ⁊ enigmatis obſcuritatẽ. Mtum ad luminiſ
habitum fides nõ euacuat᷑.ſᷣ ꝑpficit᷑ ⁊ ꝛſummat᷑.O=-
tum vo ad cnigmatis obſcuritatem.cum ſit ex par/
te.ſimpliciter tollit᷑. Et iſte modus dicẽdi cõfirmari
poſſe videt᷑ ꝑ illud qdð dicit᷑ in glo.ſuꝑ illud.j. Coꝝ.
kiij. Cum venerit qð pfectum eſt.cuacuabit᷑ qd ex ꝑ/
te eſt ⁊c?. Glo.deſtruet᷑ imꝑfectio.nõ id qð verum eſt
euacuabit᷑.Deſitio impꝑfectõnis eſt qñ illud qð imꝑ
fectõnis eſt implet᷑.et ᷣm iſtum modũ Ticend facile
eſt declinare ratõnes ad vtranq; ꝑtem. Nam pꝛime
q̃ ꝓbant ꝙ habitus fidei euacuat᷑ ↄcludũt rõne eni/
gmatis ⁊ impfectõnis. Rõnes vᷣo ad oppoſitũ ↄclu
Aunt de ipſa fide q;'tum ad ꝑfectõnis habitꝰ⁊ cõple/
mentũ luminis.Licet aũt hic modus dicendi ſat vi/
deat᷑ ꝓbabilis.non tñ ↄſonat verbis Aug. Augꝰ.cm̃
dicit in.xiiij.de trini. Fides q̃ nũc in animo noſtro ẽ.
velut coꝛpus in loco dum tenet᷑ aſpicit᷑ amat᷑ quan⸗/
dam cfficit trinitatẽ. Sed ipſa nõ erit qñ fides bic in
animo nõ erit.que vᷣo tũc erit qũ iam recoꝛdabimur
in nobis fuiſſe ⁊ nõ eſſe:alia ꝑfectio erit. In quibus
verbis vult dicere ſicut ꝑ exemplũ qð pᷣmittit᷑ pau/
loante.qꝙ ſicut coꝛrũpit᷑ aliq; coꝛpus qð homo ſenſi⸗/

biliter intuet᷑.⁊ ipſo coꝛrupto memoꝛat᷑ ipſiꝰ coꝛpo/

ris.nõ ꝑ ipſius coꝛpis veritatem ſᷣ ꝑ ſimilitudinẽ in
anima remanentẽ.ſic ⁊ in ipſa fide. AUñ vult ꝙ habi9/
tum fidei noſtre quẽ interius intuemur inter tempo
ralia cõputemus.⁊ qꝛ aliqñ deficit.nõ põt q;tum ad
ipſius intuitũ ratio imaginis q̃ ꝑpetua eſt in anima
attendi.Conſtat aũt ꝙ de ipſo babitu fidei loquitur
ſm illud qd babʒ poſitõnis ⁊ ꝑfectõnis.qꝛ ᷣm illud

intra ſe ipſa aĩa illũ habitũ intuet᷑.aliter nõ valet to

ta ratõcinatio illa quã ibidem ſatis facit ꝓlixe.Mon
etiã videt᷑ ↄſonare verbis gloſe ⁊ apli.ſi fides euacu
aretur ſolũmõ m illð qð bʒ impꝑfectiõis.⁊ maneret
bm illud qð eſt in ea ↄplementi ⁊ rõnis. ſicut nõ de/
berẽt euacuari virtutes cardinales nec habitus cha

ritatis.ſic nec dicit᷑ euacuari hbabitus fidei quin po/

III

tius pfici ? 9pleri. Et pterea eſt alius modus dicen
di magis coĩs ⁊ vſitatus.ꝙ ſi loquamur de habitu fi

dei hm ꝙ fides eſt virtus ſpãlis.ſic ꝑ gloꝛiam bʒ ſim

pliciter euacuari. ꝓ eo ꝙ fides eſt babitꝰvirtutis in⸗
tum intellectus incdlinat᷑ ab affectu ſicut in pᷣcedẽ/

tibus oñſum fuit.hoc aũt nõ poſſit eſſe niſi diu in/

tellectus de ſe incertꝰeſt de bis qᷓ̃ credere debet. et qm̃

in patria illuminatio ⁊ claritas viſionis pᷣcedet mo/

tum affectõnis.nec ab ipſa inclinabit᷑ intellectus p

pter ipſius ſummi luminis claritatem.a qua inteile-
ctus nullo modo poterit diſſentire. binc eſt ꝙ babi-
tus fidei ſimpliciter per viſionem gloꝛie babet tolli.
hm ꝙ autoꝛitates ſanctoꝛum ⁊ glo.dicunt ſatis cxpᷣſ
ſe. Ande cõcedende ſunt ratõnes que ſunt ad iſtam

ꝑtem. ¶ Ad illud vo quod obijcit᷑ pᷣmo in contrari ?2

um ex parte geneñn.qꝛ eſt virtus theologica que perfi
cit potentiã anime ᷣm dignioꝛem eius paꝛtem. dᷣm
ꝙ fides eſt perfectio potentie.non qualiſcũq; ſed ſᷣm
ſtatum imperfectõnis cet vie.in quo intellectus poõt
aberꝛare a veritate ⁊ in via captiuari. AUñ non eua/
cuatur qꝛ perfectõ ſimpliciter. ſed qꝛ perfectõ ᷣm ta⸗

lem ſtatum. Mec eſt ſimile de virtutibus cardinali/

bus.qꝛ actus earum pꝛincipalioꝛes non ſolum perfi
ciunt ipſas potentias ſᷣm ſtatum vie.ſed etiã ſᷣm ſta

tum patrie. ¶ Av illud quod obijcit᷑ ex parte diffini ? 3

tõnis.ddm ꝙ fides non eſt ſubſtantia ſiuc fundamẽæ
tum ſimplr rerum ſperandarum.ſed ſolum ſᷣm illuʒ
ſtatum in quo eterna bona expectant᷑. Similit᷑ non
eſt illuminatio ad videndum deum ſimplr. ſed ad vi
dendum deum per ſpeculum.Et qm̃ buic ſtatui ſuc-
cedet alius ſtatus in quo erit ſtabilius fundamen/

tum ⁊ perfectioꝛ illuminatio.hinc eſt ꝙ fides euacu/

atur.non. ꝓpter fidei deſtructõnem.ſed ꝓpter ſtabili⸗
tatis ↄſtructõnem. Non ꝓpter luminis pꝛiuatõneʒ.
ſed ꝓpter luminis perfectonem. que excludit ſpecu/
larem ⁊ imꝑfectam cognitõnem.
obijcit᷑ de actu fidei qui eſt aſſentire pꝛime veritati ⁊

vclle credere ſiue credidiſſe. dᷣm ꝙ neutruʒ eſt actꝰ

fidei niſi inq;tum homo aſſentit veritati non viſe.in
quo quidem aſſenſu et credulitate intellectus indli-/
natur a voluntate.quod qꝛ non eſt in patria reperi-
re.non ſunt illi actus in patria ab habitu fidei ſeda
virtute excellentioꝛi.

pꝛemij.dem ꝙ de habitu fidi eſt duplicit᷑ loqui.Aut
quantũ eſt habitus ab alijs vᷣtutibus diſtinctus.aut
inqᷓ;tum eſt gratia infoꝛmatus. Si inqtuʒ eſt gratia
informatus.ſic veritatem babet verbum ꝓpoſitum.
gra em̃ ipſius habitus infoꝛmatiã tollitur ꝑ culpaʒ
non autem ꝑ gloꝛiam. Si autem loquamur de ipſa
fide ſ̃m ꝙ eſt babitus diſtinctus habilitans ad cre/
dendum non viſuð.ſic ꝓpter ſuam imꝑfectoncmima/
ioꝛem oppoſitõnem habet ad ſtatuʒ gloꝛie qᷓ; ad ſta-
tum peccati.et ideo per gloꝛiam habet euacuari qᷓ;ᷓ-

uis non habeat per peccatum tolli. ¶ Ad illud q826
obijcitur ꝙ cognitio matutina non excludit veſper ·

tinam. nec viſio in ſpecie exdudit viſionem in ſpecu
lo.dom ꝙ differt dicere.videre rem in ſpeculo et per

ſpeculum. Per ſpeculum em̃ dicitur videre deum
aſcendit a cognitõne creature ad cognitõnem crca⸗/

toꝛis. In ſpeculo autem videt qui deum in ipſa cceæs

tura clare intuetur. Pꝛima viſio non erit in gloꝛia.
qꝛ non erit ibi neceſſaria ſcala. Secunda vᷣo cit. qs

Ad illud quod 2 4

¶Av illud quod obijcit᷑ q ma 2 5
gis repugnat ipſi fidei tenebꝛa peccati q́;ᷓ excellentia

nufil
int
alun
ſoale
Ceben
nlenrf
gl⸗
ihume
ntonen
gural
is
tnſe
nt
tlann
ſnonme
iMon
Clumnte
gand
ginata
mawee
cumnae
Cice!
ſclesg
Vltn
Nuhet
r
nen
oci
ſeckinie
lboord
Gtonin
ſarllus⸗
eſtate⸗
enden
☛
Mandlin
enaone
Ncact
W
N

nudeif

1

4

a

Ns

Kiindn
uptft

N
au

N
N

.
ſe s⸗
*

* Te
8 N 14

NWNNR

gf
ſen

„.

N Gr
R

n

IE

dline

6 nus r
“
(

mpe

4,
eEAN
NG
ſun

12
RWNN

tuninn

c

te⸗

ginbe
Gnfinil

u

nnn⸗
ma
unn ve
liatonct
ſnmte

„ 1
8
4

t

27

Di.
deus videbit᷑ aperte in omnibus creaturis. vt dict

Aug.in li. vltimo de ciui.dei. Et illa viſio que eſt per
ſpeculum ſpectat ad ipſam fidem. Illa vo que eſt in

ſpeculo creature ſpectat ad cognitõnem veſpertinã
que bene poterit ſeruari in patria. ⁊ ideo non eſt ſi/
mile de fide ⁊ cognitõne illa.Et attẽdendum eſt hic

ꝙ plus differt viſio per ſpeciem a viſione ꝑ ſpeculuzʒ
qᷓ;tum ad cognitõnem ipſius fidei.qᷓ qᷓtum ad cog/
mitõnem alicuiꝰcreature ſenſibilis.Si em̃ aliqua cre
atura ſenſibilis videat᷑ in pꝛia natura.⁊ videat᷑ per
aliq ſpeculum in quo reſultat non eſt differentia in
ter viſionem iſtam ⁊ illaʒ.niſi i boc ꝙ vna eſt ꝑ ſpeci⸗
em ſᷣm directõnem ſimplicem.alia eſt per ſpeciẽ di/
rectiuam reflexam. ⁊ ideo ab vno et eodem oculo.et
bm omnẽ ſtatum.de eadem re viſa haberi põt viſio.
In viſione autẽ ipſius dei que eſt ꝑ ſpeciem ⁊ ꝑ ſpe⸗
culum maioꝛ eſt differentia. Lum a parte videntis.

quia in vna illarum eſt cognitiua potentia obumbꝛa

ta. in altera illuminata. Lum a parte medij.quia in

vna videt᷑ deus pꝑ ſui eſſentiam.in altera vo per effe⸗

ctum creatum. Et ideo vna iſtarũ cognitionum ẽ in
quiete ⁊ in ſtatu.altera vo in ꝓgreſſu ᷣm ꝙ dic apo/
ſtolus. ꝑ fidem ambulamus.⁊ ideo vna ꝑ alterã tol/
litur.¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ lumen lumini non re⸗/
pugnat.dem ꝙ verum eſt quantũ eſt de luminis na/
tura. Aerũtamen bene ↄtingit vnum lumen ꝑ alte/
rum euacuari ratione alicuiꝰ annexi inſeꝑabilis.vel

diſpoſitõnis pᷣcedentis.vel effectus cõſcquentis.Et

ſic eſt in lumine fidei qʒ babet enigma annexum. et
ex hoc oꝛitur ꝙ intellectus inclinat᷑ ab affectu. ⁊ diri

git hominẽ ad cognoſcendũ non viſum. Et qm̃ tol/

litur illius enigmatis interpoſitio.tollit᷑ etiam ⁊ illa
inclinatio.tollitur nibilominus habilitatio ad cog/
noſcendum non viſa.qm̃ impoſſibile erit ab illa ſuꝑ-
na luce abſentari. binc eſt ꝙ lumen fidei qð eſt pꝛo/-
pꝛium illius babitus.licet non ratõne ſui.ratõne ta/

men annexoꝝ.a ſuꝑueniente gratia habet euacuari.

boc autem dico de lumine qð eſt ꝓpꝛium fidei.nam
de lumine gratie gratum facientis tenendum eſt ꝙ
non habet gloꝛiam euacuari ſed potius ↄſummari.

Queſtio.ij. .- E

¶ Uitrum ſpes euacuetur per aduentum gloꝛie⸗ Et

ſic videtf᷑ Roma. viij. Spes que videt᷑ non eſt ſpes.

Glo. Res ſperata que videt᷑ non eſt ſpes.id eſt non

eſt ſubiecta ſpei virtuti que nõ eſt niſi de non appaꝛẽ

tibus.Si g̊ ꝑ aduentum gloꝛie qð erat latens effici-

tur patens.neceſſe eſt habitum ſpei euacuari ad pꝛe
ſentiam pᷣmij. ¶ Item ſpes eſt expectatio future be

atitudinis pᷣm ꝙ dicitur in goſa. Romanoꝝ v. Sed

quando de futuro fit pꝛeſens.futurum deſinit eẽ fu/
turum.cum ̊ in gloꝛia ſemꝑ habcatur beatitudo pᷣ/
ſens. videt᷑ ꝙ nullo modo ↄtingat ibi eſſe ſpem.
Item. j. Coꝛinth. xiij. Munc manent ſpes. fides.

charitas.tria bec ⁊c. Glo.charitas fide ⁊ ſpe diſcedẽ/

tibus pmanebit.cui fides ⁊ ſpes hic non poſſunt de/

eſſe. Si ergo deerũt ſibi in patria.videtur ꝙ euacuẽé⸗/

tur ꝑ gloꝛiam. ¶ Item ſicut ſe habet fides reſpectu
non vili. ſic ſe habet ſpes reſpectu non habiti. ſed fi⸗

des neceſſario euacuatur ſuperueniente clara viſio⸗

ne. ergo ⁊ ſpes ſupueniente compᷣbenſione ſiue cer/
tiſſima tentõe. Sai er Saikii Spes illoꝛuz
immoꝛtalitate plena eſt.glo.id eſt indefectiua.ergo

habitus ſpei cum ↄplemento pꝛemij.

ſi ſpes beatoꝛum non deficit. videt᷑ è ſpes non babe
at euacuari in beatis. Si tu dicas ꝙ ibi accipiatur
ſpes ꝓ ipſa re ſperata. Obijcit᷑ tunc de ipſo actu ſpe

randi qui fuit in chꝛiſto ᷣm ꝙ dicit glo. ſuꝑ illud p.

In te domine ſperaui. Si ergo xpᷣs ſimul fuit comp

henſoꝛ ⁊ viatoꝛ.videt᷑ ꝙ ſimul poſſint ſtare actus et

Item vbi /

cunq; poteſt eſſe deſiderium ibi poteſt eſſe ſpes.ſedi

eterna beatitudine eſt ſummum deſideriũ ſᷣm qꝙ ſeri

bitur.j. Petri.j.In quem deſiderant angeli pꝛoſpi /
cete.ergo videt᷑ ꝙ in ipſa ſuperna beatitudine con-/

tingat reperiri ſpem q;tum ad habitum et motum.

ergo ⁊c. ¶ Item anime beate in patria expectãt ip
ſam ſtlam ſecundã.⁊ ꝑ ↄſequens ſuam gloꝛiam au
gendam ⁊ pficiendam.ſed certa expectatio gloꝛie pp
cedens ab inſtinctu gratie eſt ipſius ſpei virtutis.er

go ſpes virtus eſt in animabus beatis. ¶ Itez ſicut
ſe habet deſperatio ad damnatos.ſic ſe habʒ ſpes ad

damnatoꝛum repugnat ſtatui beatoꝛum.ſic ſpes re-/

ſperatõnem in damnatis.ita neceſſe videt᷑ ꝙ ſit po/
nere ſpem in beatis.

beatos per ↄmutatam ꝓpoꝛtõnem. quia ſicut ſtatus
pugnat deſperatõni.ergo ſicut neceſſe eſt ponere de/

¶ Item actus ipſius ſpei ẽ con
ficdere in domino.ſed beati maxime habent iſtũ actẽ.
quia maxime ↄfidunt in domino ⁊ ei innituntur. er-
go videt᷑ ꝙ in eis potiſſime ſit reperiri ipſius ſpei ha

bitum ⁊ vſum. ¶ Item ad ſpem ptinet certitudo et

expectatio. Sed ↄſtat ꝙ certitudo in gloꝛia non tol/

tionem.quia ſicut vult Anſeł. Ponere eſt duratiõeʒ

let᷑ immo perficietur. ergo videt᷑ ꝙ habitus ſpęi hm
aliquid ſui habeat in gloꝛia ſaluari. videlicet tum
ad certitudinem.ſimiliter videt᷑ ꝙ q;tum ad expecta

in ꝑticipatõne beatitudinis.ergo qui modo partic-
pant beatitudinem in. a. nondum ꝑticipant eam in

b. ⁊ certitudinalliter eaʒ expectant. Si ergo ſpes ; ·

tum ad expectatõnem manet.⁊ q;tum ad certitudi

nem cõſummatur.videt᷑ ꝙ nullo modo in glia eua/
. ad pꝛedictoꝛum intelligentiam eſt no/
tandum ꝙ ſicut eſt duplex modus dicendi circa euas

cuetur.

28

cuatõnem fidei.ſimiliter ⁊ circa euacuationem ſpci.

pfectõnem em̃ ſpei ſpectat ill ꝙ eſt expectatio que/

dam ⁊ ꝓtenſio ad ca que realiter non habentur. Ad

Mam ⁊ in ipſo habitu ſpei eſt reperiri aliquid imꝑ/
fectõnis.⁊ aliquid ꝑfectõnis ⁊ complementi.Ad im

ↄplementum autem eius ſpectat confidentia ⁊ cer
titudo qua facit ↄfidere ⁊ inniti ipſi ſumme largita⸗
ti. Et qtum ad pꝛimum tollitur ipſa ſpes ⁊ euacua⸗/
tur. Otum vo ad ſecundũ ꝑficitur ⁊ ſaluatur. Sed

qm̃ ſicut in pꝛecedentibus dictum eſt.ſpes non dice-

retur euacuari.ſi ſolum qð eſt imꝑfectõnis tolleret
ab ipſa illo ſaiuo qʒð eſt in ea pfectõnis ⁊ complemẽ⸗

ti. ſicut patet. quia liberum arbitrium in patria non
dicit᷑ euacuari in gloꝛia.qᷓ;uis tollatur ſibi vertibili/

tas.⁊ hoc qꝛ vertibilitas potius ſpectat ad liberi ar/

ꝓpter aduentum gloꝛie.Et ꝗꝓpterea ↄmunis modus
dicendi eſt ⁊ hunc innuit ipſa gloſa.ꝙ babitus ipſi⸗
us ſpei ſimpłr euacuat᷑ in gloꝛia.⁊ ei ſuccedit habitꝰ
nouus.Et ratio huiuſ eſt.qꝛ habitꝰſpei habilitat ad
pfidendũ ⁊ innitendũ deo cum quadam ptenſione ⁊
erectione ⁊ expectatõne.Et qm̃ ſtatui gloꝛie repug/

d ii,jz

nat expectatio ſubalis pᷣmij. cum igit abene 7 pz0

bitrij defectum qᷓ; ad ↄplementuʒ. ſi ſic igit poſſibile
eſſet in ꝓpoſito reperiri.nunqᷓ deberet dici euacuari

—

tenſio ⁊ illa erectio et inhiatio cum ibi affectus oino
quictat᷑.hinc eſt ꝙ babitus ipſiꝰſpei ſimpliciter eua
cuari dicit᷑. õm ꝙ ſpes nominat habitũ virtut theo/
logice.qui habilitat ipſam animaʒ ad expectandum
ſubale pꝛemiũ.Et ↄcedende ſunt ratõnes qᷓ hoc oñ/
29 dunt. (a illud vᷣo qð pꝛimo obic in cotrarium
wꝙſpes beatoꝝ eſt immoꝛtalitate plena.dm qꝙ ſpes

ibi ſumit᷑ ꝓ re ſperata. Et ſi obijciat᷑ ꝙ chꝛiſtus actu

ſperauit ſᷣm illud p. In te domine ſperaui.dom ꝙ
iüllud intelligit᷑ de xpᷣo vel rõne membꝛoꝝ. vel exten/
ditur ibi nomẽ ſpei en
go neficij ſpũalis.( Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ vbi eſt ſpes
ibi eſt deſideriũ. dom ꝙ eſt deſideriũ acquirendo.
⁊ eſt deſiderium de continendo.Abi eſt deſideriuʒ de
acquirendo ibi bene põt eſſe ſpes. Sed vbi eſt deſide

rium de ↄtinendo bonũ iam habitũ ſpes nò eſt.quia

nõ eſt ibi cxpectatio nõ habiti. ⁊ ſic eſt in patria ꝓpo/
nere deſideriũ.nõ ꝑ aliquã anhelatõnem ad obtinẽ/
dum nõ habitũ.hᷣ ꝓpter infatigabilitateʒ ⁊ indeficiẽ/
tieam delectatõnis q nullo modo parit ibi faſtidiuzʒ.
3 1 ¶ Ad illud qðò obijcit᷑ q anime beate expectant ſto
lam ſcdam.ddm ꝙ in ratõne illa eſt duplex defectus
Pꝛimus defectus eſt qꝛ nõ quecunq; expectatio po⸗
nit virtutem ſpei.ſᷣ expectatio ſumme beatitudinis.
ſiue ſummi boni.⁊ ſummi ardui aſſequendi. Pꝛete/
rrea nõ expectant certitudinẽ ſpei.ſᷣ certitudinẽ com-
pꝛehenſionis.que nõ ponit ꝓtenſionem nec inhiati/
onem ad aſſequendũ illud qð expectat᷑.alioquiu ex
ſua dilatõne.affligeret expectantes.iuxta illud quod
dicit᷑ in Pꝛouer. Spes que differt᷑ affligit animam.
boc aũt nullo modo eſt ponerc circa beatam aiam.

32 (Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ ſicut ſe babet ſpes ad bea-

tos.ſic deſperatio ad damnatos.dm ꝙ non eſt ſimi

le.quia deſperatio facit ad cumuluzʒ mali.ſed ſpes de

ſua ratõne oppoſitõnem habet cum ſumma comple
tione boni.quia dicit abſentiam boni expectati. Et
icdieo nõ ſic ſe cõpatitur cũ ſumma beatitudine habi/
tus ſpei ſicut deſperatio cum extrema calamitate.

¶ Aad illud qd obijcit ꝙ, actus ſpei eſt ↄfidcre in to/

3 5 mino ⁊ eidem inniti.dom ꝙ nõ quecunq; confiden

tia eſt actus ſpei.ſed ea que eſt cum quadam pꝛoten
ſione ⁊ inbiatõne ⁊ erectõe.que om̃ia incõpoſſibilia
ſunt ſtatui gloꝛie.⁊ ideo qᷓ;uis in gloꝛia ſit quedã cõ/
fidentia. non tamen ſequit᷑ ꝙ ibi ſit virtus ſpei.quia
E alteriꝰ habitus ⁊ excellentioꝛis videlicet dotis ſuc-⸗
34 cedentis ipſi virtuti ſpei. ¶ Ad illud qd obijcitur ꝙ
ibi ſaluat᷑ expectatio ⁊ ↄſummat᷑ cettitudo.dam q;
non eſt ibi expectatio ꝓpꝛie.quia nihil nouũ augetur

beatis reſpectu cuius ſit apectaet⸗ in eis. Pꝛeterea

certitudo iſta non complet᷑.ſed ibi eſt aliud genꝰ cer/
titudinis. iſta em eſt ex ꝑmiſſione. illa vᷣo eſt ex rei ex
bibitõne ⁊ ꝑfectiſſima tentõne. Ideo nõ ſequitur ꝙ
habitus ſpei habeat ſaluari in gloꝛia.quin potius ip
ſa ſpes ex hoc magis oſtendit᷑ euacuanda.
¶ Dueſtio.iij. f
¶ Atrum habitus ſcientie cuacuet᷑ in patria: Et qꝙ ſic
videt᷑ ꝑ autoꝛitatem Apoſtoli.j. Coꝛinth.xiij. Siue
Aꝓpbetie euacuabunt᷑.ſiue lingue ceſſabunt.ſiue ſciẽ
tia deſtruet᷑. Sed qð deſtruit᷑ ſimpliciter euacuatur.
ergo ⁊c. ¶ Item bᷣm ꝙ vult magr LNugo de ſancto
Aic.in didaſcolł,ſcientie inuente ſunt ꝓpter indigen/
tias ⁊ neceſſitates ſupplendas ex paꝛte anime vel ex
Ptc coꝛꝑis.Si g in patria tolletur omnis indigentia.
videt᷑ ꝙᷓ euacuet᷑ omnis ſcientia.¶ Item anima be

e
Writatis ⁊ luminis qᷓ in habitu ſcientie acqͥſite. Jpᷣa
em fides innitit᷑ pꝛime veritati ꝓpter ſe. ⁊ in ipſa etiã

ad expectatõnem cuiuſcunq; be-

videtur ꝙ ſciẽtia non euacuct᷑.

214

Ata omia cognoſcit in verbo. t apte. cotinue i‚z ;
ab illo aſpectu non põt ſepari. ergo videt᷑ ꝙ nullus

alius habitus cognitõnis vel aſpectus beate anime

ↄueniat. videt᷑ g ꝙ babitus cognitõnis qui eſti via.

Item qð plus babet de lumine ⁊ veritate.minus

ſimpliciter tollat᷑ in patria.alioquin erit ibi fruſtra.
. euacuabile.ſed in habitu fidei plus eſt de ratione

eſt lumen gratie diuinitus ei date ⁊ infuſe. ergo mul
to minus eſt euacuabilis habitus fidei qᷓ; habitꝰ ſciẽ

tie. Si ergo habitus fidei euacuabit᷑ in ſtatu patrie.
vigdetuꝛ ſimiliter ꝙ; ⁊ habitꝰſcientie.

deti 4 ¶ Item habit?
ſcientie eſt ꝑ collatõnem cauſe ad effectum.⁊ ꝑ quõ/
dam ratõcinatõnem ⁊ diſcurſum.ſed impoſſibile eſt
in patria hmõi diſcurſuʒ reperire. neceſſe eſt habi⸗
tum ſcientic ſimpliciter tolli euacnartl Bec con

tra. Anſelł.in libꝛo de ſimilitudinibus. tũc iuſti cete/

ra ſcient que deus fecit ſcienda. ibi a ſingulis om̃es.
ibi ab om̃ibus ſinguli cognoſcent᷑.nec vnq; omnino

latebit qua patria.qua gente.qua ſtirpe quis editus

ſit. Si noticia talium manebit. multo foꝛtius ma/
nebit ſcientia que eſt habitus cognitiuus vniuerſa⸗

lium. ergo non videt᷑ ꝙ ſcientia phᷣica habeat euacu
ari in patria.

p tem dicit phᷣus. Scia non deſtrui⸗
tur niſi aut ꝓpter coꝛruptõneʒ a parte ſcibilis.aut ex

parte medij.aut ꝓpter obliuionem a parte ſcientis.ᷣ

nullum hoꝝ erit in patria. nullo modo videtur ꝙ
ibi deſtruat᷑ ⁊ euacuct᷑ ientia. 4can xpᷣs erat cõ
pꝛehenſoꝛ.⁊ tamen nihilominus habuit ſcientiã cõ/
petentem ſtatui vie. Angeli etiam ſunt compᷣbenſo/
res.⁊ tamen nihilominꝰhabeut habitum ſciẽtie quo
cognoſcunt res in ꝓpꝛio genere. gloꝛia ſecum com/

psgtitur ſcientiam.igit᷑ nec deſtruit nec euacuat ipᷣaʒ.

Item maioꝛis dignitatis eſt ſcire ſylogiſare et ali
quid demonſtrare qᷓ; poſſe localiter moneri atq; diſ-

curꝛere.ſed ab ipſis beatis nõ tollet᷑ agilitas ad mo⸗/

tum.igitur nec habitus diſponens ad ſylogiʒanduʒ

⁊ demonſtratiue aliquid cognoſcendum.j non vide

tur euacuandus. ¶ Item ſi ſcientia euacuaret᷑ ⁊ tol
leretur in tranſitu de hac vita.igitur eſſet ↄputanda
inter bona tranſitoꝛia. igit᷑ ſicut repꝛchẽſibiles ſunt
⁊ ſtulti qui laboꝛant eſſe diuites.ſic vident᷑ om̃s eſſe
ſtulti qui laboꝛant eſſe ſcientes.cum equalis conditi
onis ſit vetula ⁊ vnus ruſticellus.ſicut eſt vnus ma
gnus clericus.qꝙ ſi hoc minus cõuenienter dicitur.
.ad pᷣdictoꝛum
intelligentiã eſt notandum ꝙ hic eſt triplex modus
dicendi. Quibuſdam em̃ videt᷑ ꝙ habitus haꝝ ſcien
tiaꝝ acquiſitaꝝ liberaliũ ſiue aliarum oino euacuen
tur ⁊ ſimiliter deſtruant᷑. Hic em̃ habitus habet im/
pfectnem ſibi iunctam inſepabiliter.⁊ ideo ei alius
babitus longe ꝑfectioꝛ ſuccedet.non ſolum ille quo
quis cognoſcet om̃ia in verbo limpide ⁊ aperte.ſed

etiam babitus qui erit ꝑ ſpẽs ⁊ ſimilitudines vniuer
ſi oꝛdinis cauſaꝝ mũdi.qui datꝰfuit ipſis ſpiritibus

angelicis. ⁊ dabit᷑ om̃ibꝰgloꝛificatis.ꝑ quẽ cetera co-
gnoſcẽt. etiã eadem ipſa q̃ modo cognoſcunt multo

excellentiꝰatq; nobiliꝰcognoſcẽt.Alioquin ſi nõ da/

retur eis aliꝰpabitus nouꝰ ab iſto. nõ eſſet in beatis
rerum creataꝝ ſ̃m ꝓpꝛiũ genꝰ pfecta cognitio.quod
ↄtra veritatẽ eſt ⁊ ↄtra Anſeł.Et ſic ↄcedunt in pꝛia
tolli iſtum habitũ ſcientic ꝓpter nobilioꝛẽ babitũ ſu⸗
peruenienteʒ. Et licet hec ſcia deſtruat᷑ nõ tñ fruſtra

—

§

Pvt⸗

3 ctng

en
lmc
Gtener
hhe
auelcͤ
(ctdſch
ire
ich
toltti
itun

M

nunt
lout̃n
babe⸗

Sromutu

faſtol

Prqztun
ſtadna⸗
Gthorto
Ghrſtn
ioncs
Ce
are
ct
tnt
oin

ultſiu

in e⸗
Neonap
gnopgen
ſoug
lolin
atbsdi
utcttn
ſtomg
Uaböen⸗
NWe
ntz
„ mne
cne
Unn
(tyr
luch

(ur
genine
nſig
ſonoy
ſestfea
Mtß
htase
loſetfan
ni
narn
ogoben
leſkie
henr
whrun
nlle
Wee

P
ſ

lonoce⸗

Sbabutſen
m ſuntonte
babinnda

eeN
tlei N
Aeengeeth
s

nlle
Entäfen
ninrdu

itn

npirmi
enocundu
Pinsbipe
ccin
Cunke⸗

= *
—
=

=— =
S

—

—
=ẽ
☛
☛ =

37 cem aſpeetum.

nboꝛat qui eam acquirit. qm̃ p ipſam manuducitur

võ ad cognitõnem dei ⁊ pmotonem ficdei.⁊ ita ad au
gimentũ meriti.⁊ ꝑ ↄſequens ad ↄplementũ pꝛemij.

Et ꝓpterea ſicut nõ fruſtra credit aliquis licet fides

ruacuet᷑ in patria. ſic etiaʒ non fruſtra deficit licet ibi
¶ vt dicũt) ſimplr euacuet᷑ iſta ſcia.(¶ Alijs aut vide
tur alr dom eſſe. vicq ꝙ ſcientia nõ oino euacucetur.

Eſt em̃ ibi ↄſiderare babitũ ⁊ vſum. In patria autẽ
tollit᷑ q;tum ad vſum qui impꝑfectionis eſt. et manet
SFItum ad habitũ qui facit ad ipſius aime decoꝛem et

pulcritudinem. Si em̃ manebũt ibi cicatrices vulne

rum ⁊ note cogitationũ ad ↄmendatõeʒ meriti ⁊ de/

coꝛatõnem merentiũ.magis rõnale videt᷑ ꝙ manẽt
ibi habitus ſciaꝝ que ſaciũt ad ipſius aime decoꝛem
4 oꝛnatum. Zercijs aũt aliter videt᷑ eſſe dᷣm.ꝙ cuʒ

trria ſit ↄſiderare in ipſa ſcis. vicʒ habitum. ⁊ vſum. ⁊

modum. Scia q́;tum ad habitum manet ⁊ comple/
tur.q;tum vxᷣo aArſnn mutat᷑ ſed non tollit᷑. q;tum
aũt ad modũ ſimpliciter euacuat᷑ ⁊ deſtruit᷑ Habitꝰ
em̃ non tollit᷑.qꝛ ꝑfectõni nõ repugnat.nõ em̃ repu/
gnant iſta duo.deum videre.⁊ ſcire ꝓpoſitõnes ⁊ cõ/

cluſiones ⁊ pꝛincipia geometrie ⁊ alicuiꝰalterius ſci

entie. Aſus vo nõ tollitur oino.qꝛ ſi eẽt habitꝰ abſqʒ
vſu ⁊ actu.eſſet incõpletꝰſiue minꝰↄpletꝰ.qð neq̃qᷓ;
ↄpetit ſᷣm ſtatum illuʒ pfectiſſimũ ⁊ completiſſimũ.
mutat᷑ tamen ꝓpter annexam impfectõnem. Modꝰ
vo qui attendit᷑ in diſcurſu ⁊ inquiſitõne.⁊ quadam
ſucceſſiua ratõcinatõne ⁊ collatõe ſimpliciter deſtru
itur. ꝓ eo ꝙ in patria modus cognoſcendi erit ꝑ ſim
plicem aſpectum. cum ibi habeat᷑ deifoꝛmis intelle⸗
ctus ꝑ gloꝛie complementũ.⁊ ſic ᷣm iſtam opinionẽ

ſcicntia quodãmodo ſaluat᷑.⁊ quodãmodo mutat᷑.

2 quodãmodo deſtruit᷑ ⁊ euacuatur.Hic aũt terciuſ

mocdus dicendi magis ↄſonat ipſi gloſe.j.Coꝝ.xiij.
⁊T autoꝛitati mgr̃i. Magis etiaʒ ↄſonat recte ratoni.

lideo mag dʒ ⁊ põt ratõnabiliꝰ ſuſtineri. Igitur iux/

ta bũc modum cõccedi poſſunt ratõnes que oñdunt

ſcientia nõ oĩno euacuat᷑. Manet em̃ ſicut oſten/

AQAunt qtum ad habitum pm ſtatuʒ magis ꝑfectum.

manet etiam q;tum ad actum vicʒ q;tum ad ſimpli⸗

ↄtrarium de autoꝛitate apli iam patet rñſio.quia di⸗
citur ſcientia deſtrui non quia habitus deſtruatur et
euacuet᷑.ſed quia tollit᷑ ille ſciendi modus qui vt di/

38 ctum eſt habet fieri ꝑ diſcurſum. ¶ Ad illud qdð obij

citur de Huge.ꝙ ſcientie inuente ſunt ꝓpter indi/
gentiam. dom ꝙ Mugo nõ aſſignat totam cauſam.

ſed amignat cauſam que mouet homines m ſtatum

p̃ſentis vite ab inuentõnem ſcientie. Muis em̃ ho/
mines moti fuerunt ꝗꝓpter indigentias amouendas.
bmõi tam̃ habitus magis oꝛdinari habẽt ad intelli⸗
gentias noſtras ꝑpficiendas.qð quides non tim̃ com/

59 petit ſtatui vie ſed etiã patrie. ¶ Ad illud qð obijci/

tur ꝙ; anima omia cognoſcit in verbo actu ⁊c.ddm
ꝙ ſicut dictum fuit de xpᷣo ꝙ anima xpᷣi non ſolum/
modo habuit cognitõnem rerum in verbo.ſed etiaʒ
Fm ſe ꝑ babitum ſibi innatum.ita ⁊ angelis beat cõ
uenit idem ꝓpter ꝑfectõnem cognitonis. non ſolum
reſpectu diuerſitatis cognoſcibilium.ſed etiam qtũ
ad varium cognoſcendi modum. ita etiam in beat
intelligendũ eſt eſſe.qꝛ cognitio rerum in verbo ⁊ in
Apꝛio genere ſimul ſe cõpati pñt q;dtum ad habitum

40 ⁊ qtuʒ ad actũ.qꝛ vna ad alterã oꝛdinat᷑. ¶ Ad ills

ad obꝛ ꝗ fidcs plus bʒ de veritate et luic q; habitus

Ad illud vo qð pꝛimo obijcitur in

ſcie.vdᷣm ⁊ ſi illud poſſit ↄcedi.tñ ex h̊ nõ ſequit᷑ ʒ
hẽat euacuari.qꝛ lumẽ fidei initum hmõi eſt.habet
inſeꝑabiliter ſibi adiunctũ aliqͥd qd nõ eſt ↄpoſſibi/
le cũ ſtatu gloꝛie ſicut in pᷣcedentibꝰoñſum atr. o
ſic aũt eſt de habitu ſcie.q quantũ eſt de ſua rõne tan
to pfectioꝛ eſt quãto certioꝛ ⁊ clarioꝛ.iõ nõ ſic hʒ tol/
li qtum av habitũ.ſicut fides ad pñtiam glie. Ad
illud qð obꝛ ꝙ ſcia eſt ꝑ colkonem cauſe ad effectũ.⁊
p quẽdã diſcurſuʒ collatm̃.ddm ꝙ ipſe arguit de ſcia
q;tum ad modũ quẽ in pñti hʒ.de qͥ dictũ eſt.ratione
cuiꝰ ↄceſſum eſt ſciam euacuari.et rõne cuiꝰapls caʒ
in futuro aſſerit deſtruendam.
Onſequẽter querit᷑ de duratione charitatꝑ
oↄpatõcʒ ad ipᷣm pꝛemiũ.Et circa ̊ querunt
tria. Pꝛimũ eſt vtrũ ꝑ gloꝛiã ↄtingat chari/
tat habitũ euacuari.Scdm eſt vtrũ ↄtingat charita
tis habitũ in pꝛia dilataꝛi.Terciũ eſt vtrum ↄtingat
(Pargeaele oꝛdinem in pꝛia imutari. ¶ Dõ.]. g
trũ ↄtingat charitat habitum in patria euacuari:
Et ꝙ non videt᷑.j.Coꝝ.xiij.Charitas nunqᷓ; excidit
Glo.ibi.nec in hoc ſeculo nec in futuro.⁊ ſi oꝑa eius
ceſſent.¶ Item actus charitatis eſt diligere deũ ꝓ⸗
pter ſe ⁊ ſuꝑ oĩa.⁊ ex toto coꝛde.⁊ ex tota aia.⁊ ex to/
ta mẽte.ſᷣ iſte actꝰmaglↄopetit ſtatui glie qᷓ; vie.&̊ ba/
bitus charitatis maxime ↄpetit ſtatui głoſo.⁊ ſi hoc.
tũc nõ euacuatur in illo. ¶ Item ipſi? charitat ſiue

41

amoꝛis eſt vnirce iuxta ill qdð dicit beatꝰ Dyoniſiuſ.

Amoꝛẽ dicimꝰ vnitiuã vim. ſed magis vnimur ĩ pa/
tria qᷓ; in via.S ⁊c. ¶ Item amoꝛis eſt aſſiłare.iuxta
illud q dicit Hugo.de ſctõ Vict.ꝙ aia in eiꝰqð dili/
git imaginẽ tranſfoꝛmat᷑.ſᷣ mag erimꝰſiles in patria
qᷓ; nũc.pᷣm illud.j. Joh̊.iij.Cũ apparuerit. ſiles ei eri
mus. Si g̊O ſtatui gloꝛie maxime ↄpetit ꝑfectio aſſila/
tionis.vẽ ꝙ ⁊ maximc ↄpetat illi ſtatui hie habitum
charitaſ. ¶ Sʒ ↄtra.j.Coꝝ.xiij Cuʒ venerit qð ꝑfe/
ctum eſt. euacuabit᷑ qð ex pꝑte eſt. illud aũt eſt ex ꝑte
qð eſt imꝑfectum.ſᷣ charitas ẽ imꝑfecta.qꝛ ignis eſt
in ſyon.⁊ caminꝰin hierſm ſᷣm ꝙ dicit᷑ in Iſa.̊ vide
tur ꝙ babitꝰcharitatis euacuet᷑ in patria. ¶ Itẽ ceſ/
ſante cauſa ceſſat effectꝰ.gᷓ̊ euacuata cã euacuat᷑ effe
ctus.ſᷣ̊ fides generat ſpem.ſpes generat charitatem.
cum igit᷑ in patria euacuet᷑ habitꝰ fidei et ſpei vt ſu/
pꝛa oñſum fuit.vẽ ſiliter ꝙ euacuet᷑ habitꝰcharitatꝭ.
Item qð oꝛdinat ad aliquẽ finem et terminũ ceſ-
ſat cũ puentũ eſt ad illum. Sʒ charitas eſt pondꝰin/
clinans aiam ⁊ eleuãs eam vt tendat ſurſum.cuʒ er
go aia ſurſum ꝑ gloꝛiã fuerit collocata.vẽ ꝙ iã qpliꝰ
nõ hẽat chaꝛitat᷑ habitũ. ¶ Itez quãto maioꝛ ẽ vnio
aie ad deus. tanto aia ꝑfectius beatificat᷑. ſed magis
vnit᷑ qd vnit᷑ imediate qꝙᷓ qd vnit᷑ ꝑ mediũ.& ſi ani-
ma pfecte beatificat᷑ in gloꝛia.vẽ ꝙ inter aiam ⁊ deũ
nõ ſit ponere charitatem media.videt᷑ &̊ ꝙ ceſſet ha/
bitus tbaritat.ſuꝑueniente ↄplemẽto beatitudinis.
R. dᷣm ꝙ abſq; dubio charitas in patria nõ eua
cuat᷑ ſed ↄſummat᷑ ſᷣm ꝙ expᷣſſe dicit apłs.Ad cuiuſ
intelligentiã eſt notandũ ꝙ quedã eſt diſpoſitio que
reſpectu diſpoſiti bʒ oppoſitõem. Queda vo eſt que
ſimpliciter diſponit. Et pꝛima quidem ꝑ aduentum
eius ad quod diſponit euacuat᷑. Secunda vo pficit
2 ↄſummat᷑.⁊ bmõi eſt euidens exemplũ.Maʒ pᷣmo
modo diſponit medius coloꝛ ad extremos.⁊ tepidi⸗
tas ad frigiditatem.et ſuperueniente extremo. medi
us coloꝛ tollit᷑ ꝓpter h̊ qdð mediũ nõ tm̃ ad cxtremũ
diſponebat b ctiã repugbat. Scðo mõ ponit trãſ⸗
o üij

42

parentia ad lumen.nam ſuꝑueniente lumine.tranſ-

parentia ⁊ ꝑuietas non tollitur.ſed magis perficitur
et decoꝛat᷑. er hunc ctiam modum intelligendum
eſt in ipſarum vᷣtutum habitibus que diſponunt ad
gloꝛie ↄplementum. Nam quedam diſponunt ſic ꝙ;

babent aliquo modo oppoſitõneʒ.ſicut fides ⁊ ſpes
que dicũt ipſius crediti ⁊ ſperati abſentiam ⁊ caren/
tiam.quoꝝ oppoſita ſunt in gloꝛia.ſ.viſio aperta et
tentio firma.ideo neceſſe eſt bos habitus tolli ⁊ eua

cuari ꝑ aduentum gloꝛie.Et eſt alia diſpoſitõ q̃ non

habet ratõneʒ oppoſitõnis ſed tm̃ diſpoſitõnis.⁊ ta/

lis diſpoſitio eſt charitas que ad gloꝛiam diſponit.ſi
cut imꝑfectum ad ꝑfectum. non tamen babet repu/
gnãtiam ad ipᷣm.immo confoꝛmitatẽ expꝛeſſã.et iõ
Hʒtum ad babitũ non euacuatur.ſed dũ tollit᷑ imꝑ/
q3 fectio.ipᷣe habitus ꝑficitur ⁊ ↄſůmatur.Si aũt que/
ratur ratio huius quare charitas magis ↄſũmat᷑ cõ

plemiento gloꝛie q; alius babitus virtutis theologi-

ce.huius poteſt triplex ratõ aſſignari. Pꝛima atten/

ditur penes qualitatem ipᷣoꝛum habituũ.Altera ve
ro penes dignitatem potẽtiaruʒ. Zercia vro penes
largitatem diuinoꝛũ numerum.Otũ ad differẽtem
qlitatẽ habituũ.rõ ſumit᷑ talis.qꝛ dilectõ eſt rſpectu
abſentis ⁊ pᷣſentis.viſio vero ⁊ tentõ non eſt niſi re/
ſpectu habiti ⁊ pꝛeſẽtis.expectatõ vero ⁊ credulitas
eſt tm̃mõ reſpectu non habiti ⁊ abſentis.⁊ ideo tam
actus ꝙᷓ habitus ipᷣius charitatis ſtatui patrie ⁊ vie
eſt ↄomunis.⁊ ꝑ hoc magis ↄfoꝛmis eſt charitas vie
charitati patric.qᷓᷓ habitus credẽdi habitui vidẽdi.
vel q; expectatio tentõni. Penes dignitatẽ ipſarum
potentiaꝝ attendit᷑ ratio ſic.quia ſicut vult Berñ.S
amoꝛe dei. Abi deficit intellectus ibi ꝓficit affectus.
Et dyoni.de dini.no.ca.vij.de ſapientia dicit ꝙ inul⸗/
to altius aſcendit affectus noſter et vis affectiua qᷓ;
vis agnitiua.Ait em̃ ſic.Opoꝛtet cognoſcere intelle
ctum noſtrum quandã babere potentiam ad intelli
gendum ꝑ quam videt intelligibilia. vnitõnem vero
excedentem intellectus naturam per quã cõiungit

ad ea que ſuntvltra ſe.⁊ qm̃ altius eleuatuꝛ ipſa vis

vnitiua in bomine.idco habet quandaʒ precipuam
excellentiaʒ dignitatis.⁊ habitus ipſam pficiens eſt
alijs habitibus maioꝛ et excellentioꝛ. ac ꝑ hoc ſtatui

gloꝛie ↄfoꝛmioꝛ. Penes largitatem etiam diuinoꝛũ

munerum ratio ſumit᷑.quia viris ſanctis dminus
largitatem ſue benignitatis quodãmodo communi
cat.⁊ pᷣguſtare facit dulcedinem eterne refectionis.
vt in tr:bulatõnibus non ſuccumbant.⁊ in vaſtita/⸗
te heremi pᷣ ariditate ⁊ inopia refectõis nõ deficiant.
Cum ergo ſapere celeſtia non poſſit niſi guſtus diſ⸗
poſitus ſᷣm diſpoſitõnem illi ſtatui ↄuenientem.di/
uine largitatis munus hoc requiſiuit. vt guſtui no-
ſtro daret᷑ habitus ⁊ diſpoſitio ſᷣm quam ſtatui glo/
rie eſſet ↄfoꝛmis. Hec aut diſpoſitio eſt babitus cha
ritatis per quã diſpoſiti ſumus ad ſpiritualia degu/
ſtanda m ꝙ vult magiſter Hugo. Icdeo charitatis
babitus non euacuat᷑ ſed magis ↄſummatur in pa/
tria. Et ↄcedende ſunt ratõnes que ſunt ad partem
A iſtam. ¶ Ad illud vo qdð pꝛimo obijci᷑ in ↄtrarium
pfectum cuacuat illud qð eſt ex parte. Dm ꝙ; ex
parte dicit eſſe aliquid dupliciter ſm qꝙ duplicit᷑ di⸗
citur eſſe aliquid ſm quid. Uno modo dicit᷑ aliquid
ſn:i quid qdð im̃ deficit ab eo qd eſt ſimpliciter.ſicut

albus ᷣm pedem eſt albus m quiv. Alio modo di ⸗

⁊ aliquid dicit᷑ eſſe ex parte dupliciter. Ano mõ ᷣm

ꝙ ſonat in imperfectõneʒ. alio modo bm ꝙ ſonat in

imperfectõnem ⁊ oppoſitõnem. Et pꝛimo modo po
teſt dici chaꝛitas ex parte.⁊ qʒð ſic eſt ex parte nõ eua

quaſi totum ex partibus ↄficiatur. Scdo auteʒ mo/

cait᷑ aliquid jm quid qð non tm̃ deficit ſed etiam ro
pugnat.ſicut hmo moꝛtuus reſtectn hominis. SZic
i

cuatur ſed cõſummat᷑ 1 quodãmodo integratur.vt

habitus fidei ⁊ ſpei eſt ex parte.⁊ boc modo dicit

Apoſtolus id qʒð eſt ex parte foꝛe euacuandum cum
venerit id qd ꝑfectum eſt. ¶ A it
ceſſante cauſa ceſſat effectus.dm ꝙ fidcs ⁊ ſpes nõ

dicunt᷑ eſſe cauſa charitatis niſi quia diſponunt ad

Ad illud qð obijcit ꝙ ꝗ5

„

actum eius.⁊ hoc non ſimpliciter ſed ſᷣm ſtatuʒ vio.

Mam in ſtatu patrie ipſa viſio diſponit ad diligen-/
dum pfecte.⁊ ideo ratio illa non alet un nec pꝛo/
Ad ills q8 46

pꝛie eſt cauſa.nec 'm omnem ſtatum.
obijcit᷑ ꝙ oꝛdinans ad aliquid ceſſat obtento eo ad
qð diſponebat ⁊ inclinabat.ddm ꝙ illud eſt verum
de eo qðò ſolum habet rationem vie.charitas autem
non tm̃modo eſt diſpoſitio ad tendendum ⁊ eundũ
in celum. ſed etiam ad quieſcendum. Sicut enim la
pis eodem pondere quo mouetur ad terꝛam. quie/
ſcit ibi cum ad terꝛam ꝑuenerit.ſic ⁊ ſuo modo intel
ligendum eſt in pondere amoꝛis.ſiue in habitu cha/
ritatis.⁊ & eo qð iſto modo oꝛdinat ⁊ inclinat aliqͥd

in finem. nec opoꝛtet ipſum ceſſare in finis ⁊ termi /

ni aſſecutõne.¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ maioꝛ eſt be/47

atificatio vbi ꝑfectioꝛ eſt vnio.ddim qꝙ verum eſt. ſed
qd obijcit ꝙ ꝑfectius vniretur deus anime ſi vnire/
tur abſq; charitate.dð m ꝙ falſuʒ eſt. quia anima nõ
eſt diſpoſita adhoc ꝙ vniatur deo ꝑ gloꝛiam niſi in/
terueniat habitus quo ipſi ↄfoꝛmetur.⁊ quo eleue᷑
⁊ quodaãmodo foꝛtiter alligetur. Anio em̃ beatitu/

dinis eſt ꝑ cognitõnem et amoꝛem. vnde ſicut babi D

tus diligendi non facit ad dilectõnis diminutõnem

immo potius ad ꝑfectõnem.ſic etiam non facit ad il

lius vnionis imꝑfectõnem ſed potius ad ꝑfectiõem
⁊ ↄplementũ.vñ qdð dicit ꝙ mag vnit᷑ qd vnit᷑ ſine

medio qᷓ; cum medio. dm qꝙ illud babet veritatem

de medio quod facit diſtam.non aũt de medio qd fa-

cit appꝛoximare ⁊ ad vnionem mag reddit habileʒz.
cuiuſmodi eſt vinculum charitatis.

Queſtio .ij. b

¶ Etrum charitas babeat in patria dilatari: Et ꝙ ſic
videtur.qꝛ de ꝑfectione charitatis eſt latitudo. ſi er/
go charitas in patria efficitur perfectioꝛ. neceſſario
ſequitur ꝙ efficit᷑ latioꝛ. ¶ Item quanto deus mag

habitat in coꝛde.tanto magis coꝛ hominis dilatatur

ad bona.ſed excellentioꝛi modo habitabit deus i hbo ⸗

mine in ſtatu patric qᷓᷓ in ſtatu vie.̊ habitus chari /

tatis in patria plus habet de latitudine. ¶ Item q̃n

to virtus ⁊ bonitas eſt maioꝛ. tanto eius diffuſio eſf·

amplioꝛ ⁊ liberalioꝛ. Sed in patria creſcet charitas
ſm virtutem ⁊ bonitatem. ⁊ per cõſequens creſcet
bᷣm ↄmunicatõnis amplitudinẽ. Peen affectõ ſe⸗
quit᷑ cognitõnem. Sʒ in patria affectio dilatabit &
ampliabit᷑g neceſſe eſt cparitat affectõneʒ ſimiliter
dilatari.¶ Sed ↄtra.quanto virtus magis eſt vnita
tanto mageſt infinita.in patria virtus charitatis

erit potẽtimima. erit vnitiſſima. 5 qð maxie accedit.

.

Plttte
virpatt.
eturni.
pßſefni
pnsg/d
coli,
zte
nticie
nleme
ſcotiine
Hekmninc
oſenin
nicka n
iic
furuit
Gmni
(eſtcfen
dönglat
(aaiplbe
tuaineſ
luncacke
ecti
ſetcusbe
tiglauca⸗
chnirusin
lurtorai
bllipnua
ttedlen
ſylitnneg
orie G
ſlachnta
nogithe
ſchnie
ttſkage
ſtnudigk
Arövicſe
Mloinuſce
itdove
Reichen
K
WMpe
Ploter
Aßigt
dliger d
la.
1
iſar
ick
ſßcchin
ieenutn
tönumer.
WWN

qun
uaſet
ſii
migei
Nrſhen
Erno
euini⸗

—
=

——=
= vræ

=

–
=

=
=
SS
☛

48

ad vnitatem tmaxime recedit a latitudine.Si s cha⸗
ritas in patria bʒ magis vniri.videt᷑ ꝙ potiꝰibi ba/
beat artari qᷓ; dilatari. ¶ Item in via diligim? pꝛeſci
tos ⁊ pᷣdeſtinatos ex charitate.in patria vo tm̃ pᷣde/
ſtinatos.& ad plures ſe extendit dilectio vie q; dile/

ctio patrie. Sed dilectio qᷓ ad plures ſe extendit ẽlaa⸗, S ——ʒ ii
¶ UNtrum oꝛdo charitatis in patria habeat immutaꝛi?

tioꝛ.ᷓ cc. ¶ Item latitudo charitatis maxime attẽ/
Aditur in dilectõne inimicoꝝ.ſed in via nõ ſolũ diligi/
mus amicos ſed etiã inimicos.in gla autem non di⸗/
ligent᷑ inimici.̊ᷣ videt᷑ ꝙ charitas in patria potiꝰ ha
beat artari qᷓ; dilatari. ¶ Item charitas vie diligit
om̃e diligibile.⁊ q ſupꝛa eſt. ⁊ qd infra eſt.⁊ qd iux/
ta eſt.⁊ qdð intra eſt.ᷣm ꝙ dicit Aug.in li.de doc.xpᷣi.
ſ nõ pñ̃t eſſe plura diligibilia nec maglabinuiceʒ di/

ſtantia. Si latitudo charita᷑ᷣ attenditur penes dili

gendoꝝ multitudinẽ et diſtantiã.vi ꝙ charitas non
poſtit eſſe magl ampla in patria iᷓᷓ ſit in via. ¶ Ry“.
ddm ꝙ latitudo charitat dupłr habet attendi.vide.

licet in liberalitat magnitudine.⁊ diligendoꝝ multi

tudine. Pꝛima latitudo eſt charitati eſſentialis.ᷣ ſe
cunda eſt eidem accñtalis. Otum ad pꝛimã latitu/
dinẽ ↄcedendũ eſt charitatẽ in patria dilatari.qꝛ cre
ſcit cius bonitas.⁊ coicatõnis liberalitas.⁊ vᷣtuoſita
tis laudabilitas. O tum aũt ad ſcdam latitudinem
charitas in patria nõ dilatabit᷑.quin potiꝰreſtringe⸗
tur.nõ ratõne ipſiꝰcharitatᷣ pſᷣm ſe.ſed ex parte diligi/
biliũ.paucioꝛa em̃ erunt diligibilia.nũc aũt ex chari/
tate diligendi ſunt qͥ ſunt in ſtatu patrie. ſiue qͥ ſunt
in ſtatu vie qͥ oꝛdinati ſunt vt poſſint ad illũ ſtatum
puenire.Sʒ poſt ↄſummatiõeʒ numeri electoꝝ ſolũ
illi ex caritate diligendi erũt qͥ erũt in ſtatu pꝛie.qꝛ
alij nõ erũt potentes ꝑuenire ad illiꝰ ſummi boni ꝑ/
ticipatõcʒ.Concedendũ eſt g̊ ꝙ charitas in pꝛia dila
tabit᷑ qᷓtuʒ ad liberalitat magnitudinẽ. Amplioꝛi ei

affectu diliget᷑ de? in ſe ⁊ in creaturis ſuis.adeo vt il

le qͥ mõ vꝛ eſſe remotꝰ.in pꝛia ſit amantiſſimꝰ.⁊ am/

plius inuiſcerabit ſibi tũc charitas om̃s btõs.qᷓ; mõ

poſſit hõ vnũ amiciſſimũ ſibi affectuoſe diligẽ.Et qꝛ
hoc oñdunt rõnes ad pꝛimã ꝑtem.ideo ſunt ↄceden

49 de.Ad illò & qð pᷣ obꝛ in còtrariũ ꝙ virtus magis

50

vnita plus eſt iufinita.ddm ꝙ diligere multa eſt du⸗
pliciter. Aut multa vt multa. aut młta relata ad vnũ
OVm igit᷑ in pꝛia deus erit om̃ia in om̃ibꝰ.⁊ in oibus
diliget deus. bhinc eſt ꝙ charitas ex cõuerſione ſui ad
multa ⁊ dilatõne nõ diſpget᷑ ſᷣ potiꝰcolliget᷑. Añ tał
dilatio ⁊ virtut vnio nõ hñt repugntias.jmo potius
vna iſtaꝝ ↄditionũ ſequit᷑ reliquam. ¶ Ad illud qð
obijcit᷑ ꝙ nũc diligimꝰpᷣſcitos ⁊ pᷣdeſtinatos.in pꝛia
tm̃ pᷣdeſtinatos.iam pʒ rñſio.qꝛ loqͥtur de latitudie

ex ꝑte numeroſitat diligibiliũ. Pꝛeterea.cũ erit dple
tus numerꝰelectoꝝ ⁊ collectꝰin vnũ.ita ꝙ q̃libet eo/
rũ notꝰerit cuilibet.plures hẽbit tunc charitas erga

q̊s poſſit ⁊ babcat affici ſpaliter ⁊ diſtincte.qᷓ; habe/

at in ſtatu vie.¶ Ad illud quod obijcit᷑ de inuniclſi/

militer rñũdendum eſt. Hoc eniʒ accidit.qꝛ illi qͥ ſunt
in patria inimicos nõ hñt qui nõ ſunt btificabiles.vł
nõ habebũt poſt diẽ iudicij alios inimicos qᷓ; dãna/

tos.ſi tam̃ haberent.amplius eos diligerent ꝙᷓ facie
S2 bant cum eſſent in ſtatu vie.

cume d ilud qð vltimo
obijſcit᷑ de numero diligendoꝝ iam reſponſum ẽ.q̃a

non dicimus chaꝛitatem dilatari ꝓpter diligendoꝛuʒ

numeroſitatem.ſed ꝓpter maioꝛem affectus liberali
tatem. Pꝛeterea. ratio illa nõ cogit.qꝛ q;uis nõ ſint

Mura diligenda in generalitate ꝙ; quatuoꝛ. in ſpecia
i tamen in ꝑticulari nihil impedit diligendoꝛuʒ nu/

merum augmentari. ad qᷓ̃ omia cum charitas fami-
anee ⁊ intenſe ↄuertitur.non immerito dicitur di
latari.

Queſtio.iij. i

an is ſit oꝛdo patrie qui eſt oꝛdo vie.vt pꝛimo noſip.
ſos.⁊ deinde ꝓximos diligamus:Et ꝙ maneat vide
tur poſſe oſtendi ſic. Sicut gratia eſt ꝑfectio nature.
ſic ⁊ gloꝛia.g̊ ſicut oꝛdo ↄueniens ipſi nature inſtitu/
te ſaluat᷑ habitu gr̃e ſuꝑueniente.ſic videt᷑ ꝙ ſalue᷑
habitu gloꝛie ſnꝑueniente. Si g̊ bic eſt oꝛdo nature
ↄucniens vt magis nos q; ꝓximos diligamus.vide
tur ꝙ ſiẽ hic manet qᷓ;diu ſumus in gꝛatia.ſimilit᷑ ma

nebit in gloꝛia. ¶ Item ſicut ad virtutẽ fidei ſrctat
videre ꝑ ſpeculum ⁊ in enigmate.ſic etiam ad virtu·
tem charitat ſpectat diligere oꝛdinate. g ſicut ſubla-

to medio cognoſcendi ſiue videndi ab ipſa fide vir/
tus fidei euacuat᷑.ſic ſublato a charitate oꝛdine dili/
gendi neceſſario habet charitas euacuari.Si g cha/⸗

ritas non euacuat᷑ in patria. videt᷑ ꝙ non auferatuꝛ

ei oꝛdo diligendi quem habebat in via. ¶ Item ſi tã
tum diligit ſe qͥsin patria quantũ diligit ꝓximum ?—ꝓ
econuerſo.ita ꝙ non eſt ibi oꝛdo.g tantũ gaudet de
bono pꝓximi quantum de ſuo bono.j ille qui non eſt
martyr tantũ gaudet de gloꝛia martyꝛis quantum ſi

ipſemet baberet illam gloꝛiam. Si g nõ tantum gau

det nõ martyr quantũ martyr.fruſtra g̊ laboꝛat ho/

mo aggredi oꝑa ꝑfectõnis.cum tantum gaudeat il/

le qui non fecit quantũ ille qui fecit. ¶ Item ſi tan
tũdem diligit aliquis alium quantuʒ ſemetipſum in
gloꝛia. tantũdem diligit ſibi ꝓpinquos quantuʒ re/
motos. tantũdem etiam diligit illos quos cõuertit

ad fidem quantũ illos quos non cõuertit. Sed de il

lis quos ↄuertit habet quis gaudiuʒ accidentale qq
eſt aureola.& ſimiliter de his quos non cõ gertit.q; ſi
hoc eſt incõueniens dicere.inconueniens eſt ponere
oꝛdinem charitatis in gloꝛia ↄmutari. ¶ Sed otra.
Auguſti. de vera religio. Perfecta iuſticia hec eſt vt
plus potioꝛa.⁊ minus minoꝛa diligamus. Si ergo i
patria voluntas noſtra ad ꝑfectam iuſticiam erit de
ducta.videt᷑ ꝙ ibi magis diliget maius bonum. ſi er
go ꝓximus noſter in patria melioꝛ eſt nobis.videt᷑
ꝙ magis diligemus pꝛoximos noſtros q; noſmetip/
ſos. ¶ Item voluntas noſtra ꝑ omnia erit in patria
foꝛmis voluntati diuine.ſed magꝗ diligit deus me-
ioꝛem. ergo videtur ꝙ chaꝛitas in beatis magis eos
faciat diligi qui ſunt magis boni.ergo in patria non
attenditur oꝛdo ſᷣm ratõnem ꝓprij ⁊ alieni. ꝓpinqui
⁊ remoti. ¶ Item in patria deus erit omnia in omi/
bus. ⁊ affectus beatoꝝ ſic erit dilectiõe inebꝛiatꝰ ſᷣm
ꝙ dicit Berñ. in li.de diligendo deo.vt ſui obliuiſca /

tur. Si beati in patria in diligendo non attendꝛt

qdð ſuũ eſt.ſed qð dei eſt.videt᷑ ꝙ oꝛdo charitat ñ ma⸗/
neat in patria ſᷣm ratõnem ꝓpꝛij ⁊ alieni.nec dilectio

ſui p̃ponderabit dilectõni ꝓximi. ¶ Item ſi bomo

amaret ſe plus qᷓ; pximũ.g magis ſibi optaret bonũ
qᷓ; ꝓximo.⁊ magis delectaretur in bono ꝓpꝛio qᷓ; ali/
no.ſed vbi hoc eſt aliquo modo manet ꝓpꝛietas.nec
omnino eſt perfecta gaudij communitas. ſi ergo in
gloꝛia erit ꝑfecta communicatio gauvioꝛũ. videt᷑ q;

nõ maneat ibi oꝛdo q noõẽ reſpectu diligẽcop⸗ Be. 53

= —æᷓ—

ad pdictoꝝ intelligentiaʒ eſt notaudũ q; circa banc

queſtionẽ eſt duplex modꝰdicẽdi. Anꝰ eſt ꝙ; in pr̃ia
ſaluat᷑ oꝛdo charitat qui ẽ in via nõ tiñ ꝑ ↄꝑatõnem
nr̃i ad deũ. etiã ꝑ ↄꝑatõeʒ nr̃i ad ꝓximũ. Vñ ĩ om̃i
ſtatu ſiue glie ſiue vie plus hõ diligit ſeipʒ q; ꝓximũ
ſuuz.⁊ plus circa ſcipᷣm afficit᷑.deinde plꝰ circa illos
q ei ↄincti ſunt q; circa eos qͥ ſunt minꝰↄiuncti.Rõ
aũt q̃ mouet h̊ ponere eſt.qꝛ bmõi oꝛdo cõſonare vr
victamini nãe.pfectõni glic.retitudini diuie iuſticie.
Mã cm̃ dictat ꝙ bõ plus ſe qᷓ;ᷓ alterũ diligat.Gla eti/

am eẽntialis magr̃ſpicit illũ in qͥ eſt q; aliũ ei ↄſiſe,ʒ

⁊2 ꝓpinquũ. iuina etiã iuſticia oꝛdinat ꝙ plꝰ de ſuis

merit gaudeat hõ qᷓ fecit q; de alienis. Et ſic ꝑ om̃eʒ

modũ vẽ ↄueniẽs vt oꝛdo charita qͥ eſt in via ſalue-
8 tur in patria. Aliꝰ aũt modꝰeſt h̊ dicẽdi ꝙ cũ duplex

ſit oꝛdo charitat᷑. Anꝰqᷓ reſpicit charitatẽ ſᷣm ſe.que

quidẽ attendit᷑ m gradũ et dr̃ias boni. Alter qͥ at/
tendit᷑ rone nature ſubſtrate.vtpote ille qͥ ẽ ᷣm diffe
rentias ꝓpꝛij ⁊ alieni.ꝓpinqͥ ⁊ remoti. AUnꝰiſtoꝝ mo
doꝝ oꝛdinũ.ſ.ille qͥ eſt charitat᷑ ᷣm ſe manet in pꝛia.
ille em̃ eſt charitati eẽntialis. Añ mag diligit hõ in

pꝛia deũ q; ſpm̃ creatũ.⁊ ſpm̃ magis q; coꝛpꝰ. Alius

vᷣo oꝛdo q attendit᷑ rone nãe ſubſtrate nõ manebit.
ꝓ eo ꝙ nõ cõpetit illi ſtatui. In ſtatu nãqʒ btitudi/
nis ꝑfecta erit obia nature reſpectu glie.pfecta ofoꝛ/
mitas volũtatis nr̃e reſpectu diuie.pfecta etiã redũ/
dantia leticie cõis.Quia ꝑfecta erit obia nature re/
ſpectu ge cbioꝛmav. tũc oino nã gloꝛie.vt ſic̃ coꝛ/
pus efficiet᷑ ſpũale ⁊ ꝑ om̃ia ſpũi obtꝑabit.q;uis ſpᷣm
ſtatum vie oꝑteat ſpm̃ coꝛꝑi cõdeſcendẽ.ſic nã ꝑ oia
cõfoꝛmabit᷑ oꝛdini gloꝛie ⁊ gre q̃ attendit᷑ ſᷣm dr̃ias
boni.qᷓ;uis nũc gr̃a ↄdeſcẽdat ipſi affectui naturali.
NRurſus.qꝛ pfecta erit ↄfoꝛmitas voluntatis nr̃e re/
ſpectu diuine.nõ mag diligemꝰ illud qd magis erit
nobis ꝓpinquũ.ſᷣ illuq qd ꝓlꝰerit deo placitũ ⁊ acec/
ptũ. Pꝛeterea.qꝛ erit ibi ꝑfecta affluẽtia cõis leticie.
multiplicabit᷑ gaudiũ hois multiplicatiõe ꝑfecta.vt
tãtũ gaudeat de bono vniuſcuiuſq; ꝓximi quãtũ de
ſuo.qdð nõ poſſet eẽ niſi diligeret pximum quãtũ ſe/

metipm. Et H̊ eſt qð dicit Anſcł.in pſoł.cap̃ᷣ.vlti. In

illa ꝑfecta charitate innumerabiliũ angeloꝝ ⁊ hoim
beatoꝝ.vbi nullꝰ minꝰaliũ qᷓ; ſeipᷣm diligit.nõ aliter
gaudebit quilſ 2 ſinglis alijs qᷓ;/ ꝓ ſeipo.Quis autẽ
iſtoꝝ duoꝝ modoꝝ ſit rõnabilioꝛ difficile ẽ diffinire
qdiu ſumꝰin ſtatu pũtis miſerie. Si em̃ velimꝰiudi/
care ᷣm ea q̃ in nobis ſentimꝰ.vix videbit᷑ alicui cre
dibile nec rõnale ꝙ aliqͥs oino diligat alteruʒ q;tum
ſeipᷣm.vñ iudicabit pꝛimũ modũ dicendi eẽ mag ve
rum.Si qͥs vᷣo velit mentẽ ſuã altiꝰeleuare ad illud
bonũ incõpꝛehẽſibile qð nec oculꝰ vidit.nec aun au/
diuit.nec in coꝛ hoĩs aſcẽdit.⁊ ad illã maximã ciuiũ
vnionẽ.magl rõnalem indicabit ſequentẽ modũ di/
cendi ſᷣm ꝙ manifeſte dicit auẽtas Anſeł.et Aug.in

— — .0

NRemiſſis

9

eres ptes. In quaꝝ pꝛi

cte leti

—„ —

li.de vera relig. ct Oyo.in li. de diui.no. Uñ ſi velimꝰ
loqui vt plures ſuſtinebimꝰpꝛimũ modũ.Si vo ve/

limꝰloq ⁊ ſentire vt ſapiẽtioꝛes.ſuſtinebimꝰ ſequẽtẽ
Suſtinẽtes g hũc ſcdᷣm modũ dicẽdi poſſumꝰad ob

iecta ꝑ oꝛdinẽ rñdere. ¶ Ad illud qdð pᷣ obijci᷑ ꝙ glo 55

ria ſaluat oꝛdinẽ nature inſtitute.ddm ꝙ verũ eſt ꝙ

naãm ſaluat. ſm ꝙ impꝑfectõeʒ tollit ⁊ eliminat.oꝛdo

aũt qui attendit᷑ reſpectu ſui ⁊ pximi deficit a ꝑfecta

cõicatõne ⁊ vnitate ⁊ ↄcoꝛdia affectõnis.Et ideo in

ablatõe talis oꝛdis nullũ fit nãe pꝛeiudiciũ.ſᷣ potiꝰ

impfectõne ducit᷑ ad ↄplementũ.¶ Ad illud qð ob 50

ijcit᷑ ꝙ oꝛdo ille ita cõpetit charitati ſicut enigma fi/
dei.dm q falſum eſt.Enigma em̃ competit ipᷣi ba
bitui fidei ᷣm ſe inqᷓ;tuʒ eſt habitus virtutis dirigẽs
ad voluntarie credendum ea que non vident᷑.ſ oꝛ/
do ille qui eſt reſpectu pximi attribuit᷑ ipſi charitati

ratõne nature ſubſtrate. Ad ülud quod obijcitur 57

ꝙ tunc tantũ gaudet homo de alio quantũ de ſeipſo.
dm ꝙ illud eſt verũ ceteris paribus.Sed ad quan
titatem gaudij attendendũ eſt ꝙ duo ↄcurꝛũt.vide/
licet virtus dilectõis que facit gaudere.⁊ materia de

qua gaudet. Quantũ eſt ex parte materie equaliter

gaudebit quis in patria de bono pꝛoximi ⁊ de bono
ſuo ſi eſt equale.⁊ magis ſi eſt maiꝰ.ſᷣ quantuʒ eſt ex
parte virtutis ꝑ quã gaudet.magis gaudebit q̃ ma/
ioꝛem charitatẽ habebit. VUñ magis gaudebit petrꝰ

de bono lini qᷓ; linus de bono ꝓpꝛio. vñ non ſequit᷑ ꝙ

nõ martyr tãtũ gaudeat de bono martyꝛis quantuʒ
ipſe martyr.quia merito martyꝛij aucta eſt ei virtus
gaudendi.⁊ ſic patz q licet ex hoc ponat᷑ coitas gau
dij. nõ eñ tollit᷑ ꝙ vnꝰ plus gaudeat de alio qᷓ alter.
Et ꝑ h̊ pʒ vltimũ qð obijcit de pᷣmio aureole.⁊ ꝙ ali
quis habeat gaudiũ ſpeciale de alio hoc nõ erit rone
oꝛdinis in diligendo ꝙ mag/diligat illũ qᷓ; alterũ.ſed
boc erit rõne cuiuſdam decoꝛis ⁊ gloꝛie quam ade

ptus eſt merito oꝑis excellentis. Si aũt aliã poſitõ/

nem ſuſtinere velimꝰ?. ad om̃ia obiecta rñderi poteſt
bꝛeuiter q om̃ia intelligant᷑ ceteris paribus.Añ qð
dicit᷑ magis debem?diligere maioꝛa bona. boc ve⸗
rum eſt quantũ eſt de rõne boni.ſ̊ magis ꝓpinquita/
tis aliud exigit. Similiter qd dicit ꝙ ꝑfecte ↄfoꝛmã/
da eſt voluntas nr̃a voluntati diuine.dm ꝙ veruʒ

eſt. ᷣ deus non diligit maioꝛi affectu. diligit ad ma/

ius. VUñ ex boc nõ ſequit᷑ ꝙ debeamꝰmagis diligere
ꝓximos nr̃os melioꝛes nobis qᷓ; noſipſos.ſᷣ ꝙ debe⸗
mus eos ad maiꝰdiligere. Siliter að dicit ꝗ affect?
beatoꝝ erit inebꝛiatꝰ.boc nõ eſt qꝛ nõ diligũt ſemet⸗

ipſos.ſed qꝛ affectus eoꝝ nõ erit retardatus in dile/
ctõne dei. Poſtremo qð dicit᷑ de ↄmunicatõne pfe⸗

9

die nõ cogit. qꝛ ꝑfecta leticia nõ excludit quin
bomo pꝛincipaſiter bonum ſuum diligat.ſed boc fa⸗
eit qd diligendo bonum ꝓpꝛiuʒ ſic circa ſe afficiatur.

vt circa alios non toꝛpeſcat. .

¶Diſtinctio. xxxij.de charitate quantum ad diuinam dilectönen.

——

P ijciendũ eſt de dilectõne dei ⁊c. Supꝛa cgit mggr de charitate qtum ad diffinitõneʒ. ⁊ c⸗
tũ ao diligibilium diſtinctõeʒ.⁊ qᷓ;ẽtũ ad diligendi oꝛdinẽ.⁊ qᷓtum ad meriti ꝑfectiõem.⁊ ctia⸗ qᷓtum
ad vuratõnem. In bac pte agit de eandem ꝑ comꝑatõeʒ ad diuinã dilectõnex. Oiuidit᷑ aũt iſta ꝑs in
ma determinat de ipſa dilectõne dei. quid ſit ipſa dei dilectio. In ſcdᷣa vo determinat

qs diligit. ibi. Cũ aũt dilectð dei ſit imutabilis ⁊ etna. In tercia vo determiat q́s nõ dil igit ibi de repꝛobis a
pᷣꝑati nõ ſũt ad vitã eternã. Pꝛima ⁊ vltima ꝑte remanentibꝰindiuiſis.media ꝑs diuidit᷑ in tres ꝑtes. Jn

quaꝝ pꝛima ꝓonit mgr̃ ꝙ deꝰnõ omia eq̃liter diligit. In ſcdᷣa vᷣo oñdit pꝓ quãto dicat᷑ vnũ diligẽ magq al/
terũ. ibi. Cũ aũt dilectio dei imutabilis ſit ⁊c. In tercia vxo determinat qre vnũ ⁊ eũdẽ boieʒ ſᷣm viuerſa tẽpa
dẽ dilgere plꝰ ⁊ minusibi. Si vᷣo querat᷑ de aliq̊ vno ⁊c. Subdiuiſiones ãt ꝑtiũ ſatis manifeſte ſunt in lra.

58

ot

= .

ant⸗
Efrs
td.
crid
woi
Crmut
emumig
Nwpnitnin
Kfunutt
sgglaceſe⸗
ö ittf
üronteni
nmng
Uczete
ei leßß
nunici
fonneden
londtch

— =
2

—,+

8
NX

B= E

=

ę— 3
-
— ☛-

— * ——
⸗=
=

—, 4

—
— — —,
=– =
= —— EE=

—

Aug.de trini.

l
1

Auguſti. ſup

—E “
. . „55
R A. &* .
* . 2, — — eti — .

Dubitstur bic de ſiru
bui ptis. Cũ cin agẽ
tde dilectõe dei ſpeetet

2

¶ HBeterminat quid ſit ipſa dei dilectio.? g deus non
seeligeer wH
Remiſſis adijciendu eſt de dilectõne dei q̃ ißſe dectoc en heerct
NIPPDilectio aũt dei diula yvſia eſt. eadẽq; dilecti
Dne pater ⁊ filiꝰ? ſpũſſanctꝰſe diligunt ⁊ nos vt ſupꝛa

diſſeruimꝰ. Cũq; eiꝰdilectio ſit ĩimutabilis ⁊ eterna.ali
um tñ magis.aliũ minꝰdiligit. Uñ aug.incõpᷣhẽſibi
eſt dilectio dei atq; imutabilis.q̃ deus in vnoq; nrjm

amat qð fecit.ſicut ⁊ odit qð fecimꝰ. Miro & ⁊ diuino

intelligi põt. Quis g digne põt eloqui quantũ diligat

Sap̃.xj.

mõ etiam qñ odit diligit nos.Et hoc quideʒ in om̃ibꝰ

membꝛa vnigeniti ſui.⁊ q;to ampliꝰvnigenitũ ipſum.
De ipᷣo em̃ dictũ eſt.Nihil odiſti eoꝝ q̃ feciſti. Ex hijs

pꝓcipit᷑ ꝙ deꝰom̃s creaturas ſuas diligit.qꝛ ſcriptũ eſt.

Geñ.j.

X

nihil odiſti eoꝝ q̃ feciſti. Et item. Vidit deꝰ cũcta que

fecerat et erat valde bona.Si om̃ia q̃ fecit bona ſunt.
⁊ om̃e bonũ diligit.omia g̊ diligit q̃ fecit.⁊ inter ea ma
gis diligit rõnales creaturas.⁊ de illis eas ampliꝰque
ſunt membꝛa vnigeniti ſui.⁊ multo magis ipſum vni⸗

4

Diñdit ꝓ quãto dicat᷑ vnũ mag diligẽ q; alten. b.

¶Cum aũt dilectio dei imutabilis ſit. ⁊ ideo nõ intendi⸗

Ex q̊ ſenſu oĩa.
q̃ fecit deus di⸗
ligere dicat.
Quõ alios ma
gis alios minꝰ
diligere dicit.

* 1

K. v.. —— *. . . *
— ——* . * .

tabilitatèẽ charitatis eiꝰſignificat.ſed ꝙ alios ad maio
ra bona.alios ad minoꝛa dilexit. Alios ad melioꝛes
vſus.alios ad minus bonos. Omia eniʒ bona nr̃a ex

tur vel remittit᷑.ſi querit᷑ q̃ ſit ratio dicti cũ dicit᷑mag

vel minꝰ diligere hoc q; illud.et cũ dicit᷑ deꝰom̃ia dili⸗
gere. dicimꝰdilectõeʒ dei ſicut pacẽ exuꝑare oẽm ſen/⸗
ſum humanũ.vt ad tante altitudinis intelligentiãõ vix

glauaten aſonettuman ſenlus. Hat tñ ſane intel⸗
ligi ea rõne dici om̃ia diligi a deo q̃ fecit.qꝛ omia pla⸗
cent ei. omnia aprobat inq;tum oꝑa eiꝰſunt.nec tũcvł
pꝛius vel ampliꝰplacuerũt ei cũ facta ſunt.ſ.anteqᷓ; fie
rent.ĩmo ab eterno om̃ia placuerũt ei nõ minꝰqᷓ; poſt⸗
q; eſſe ceperũt. vo ronales creaturas.i.hoĩes vel
angelos.alios magis.alios minꝰdiligere dicit᷑.ñ mu/⸗

eiꝰdilectõne nob ꝓueniũt.Electoꝝ g alios magis.ali⸗

oros minꝰdilexit ab eterno.⁊ diligit etiã nũc.qꝛ alijs ma⸗

Duobꝰ? modis

inſpicienda eſf!

39 2„ “„ .
vilectio dei.

ibꝛa· alijſq; minoꝛa ex dilectõne ſua ppauit bona. alijf
qꝙᷓ; maioꝛa ⁊ alijs minoꝛa bona afert in tꝑe. VFñ mag⸗
vel minꝰdicit᷑ hos vel alios diligere. Conſiderat᷑ em

duobꝰmodis dilectio dei.ſᷣm eſſentiã.⁊ ſᷣm efficientiã.

Mõ recipit magis vł minꝰpm eſſentiã ſ tm ſm efficiẽ⸗
tiã.vt magis dilecti dicant᷑ quibꝰex dilectõne ab eter⸗
no maius bonũ pᷣpauit ⁊ in tpe tribuit.⁊ minꝰdilecti ꝗq
bus nõ tantũ.Inde etiã eſt ꝙ aliqͥ qñ ↄuertunt᷑ ⁊ iuſti
Rffileant᷑ dicunt tunc inciꝑe diligi a deo. non ꝙ denoua
DDiilectõne quẽq; poſſit dilige.imo ſempiterna dilectõe
Epbᷣ. ilexit ante mundi conſtirutonem quoſcunq; dilexit.
8 71 tüc olcunt incipe diligi ab eo. cu eterne dei dilecti⸗
onis ſoꝛtiunt᷑ effectũ.ſ.gram vel gliam. Uñ Auguſti.

tractatꝰ iſte male ił

tercio ſituet᷑. Oꝛ ſi tu
dicas ꝙ hoc mag⸗ fa-⸗
cit qꝛ eadem eſt dile/
ctio qᷓ nos diligimus
deũ ⁊ qua diligit nog.
tũc obꝛ ꝙ tota iſta ꝑs
3 ẽ de chaꝛitate male
h ſituet᷑. Si em̃ chari

ſe:

tas nõ eſt habitꝰ vir

tutis ſᷣ potius donuʒ
creatũ qdð eſt ſpũſſan
ctus.videt᷑ ꝙ ve ipſa
nõ dz determinari inj⸗
ter alias vᷣtutes. Reꝰ.
ddm ꝙ oꝛdo ſituatõ⸗

nis iſtius capituli at/
tendit᷑ m opinione,
mqgri.qᷓ poſuit ſicut in

lia tãgit ꝙ eadẽ eſt di
lectio qua deꝰ diligit

nos ⁊ qua uos diligi⸗
mus deũ. Et ſi tu obij

cias q tũc nõ deteꝛmi
nare debuit de chari⸗

tate inter alias virti

tes. F ꝓ ipſo. ꝙ hot
non fecit qꝛ charitag
ſit ſpecies virtut᷑. ſed

quia charitas eſt ra

ix omniũ virtutum.
In dono em̃ amoꝛis
qð eſt ſpũffanctꝰcete
ri virtutũ habitus do
nant᷑. Põt ⁊ aliter di
ci ꝙ bic ꝑ accidens in

troducit᷑ illud capitu
luʒ. Quia em̃ dilectio
tei eſt exemplar no/
ſtre dilectõis.ideo ad
maioꝛem euidentiam
introducit᷑ hic tracta

tus de ipſa. vel certe

vt aſſignet᷑ hic diffe
rentia dilectionis di/
uine ad dilectõeʒ no-
ſtram ſiue pᷣcellentia.
qꝝ cuʒ dilectio nr̃a ſit
affectio oꝛdinata. di/
lectio di nõ eſt niſi di/
uina ſuba vel vſia.

a Dilecri autẽ dei
diuia vſia eſt. Cõtra.
Si dilectio dei ẽ diui
na ſuba vl eſſentia.g:
vꝛ ꝙ deũ diligereẽ de

um eſſe. cum deus nõ ſit aliud a ſe.videt᷑ ꝙ nec aliud a ſe diligat. Itein deꝰincipit aliquem diligere. ſi dile

ctio eiꝰẽ eiꝰeẽntia.vẽ ꝙ deꝰincipiat eẽ.

Itẽ nullũ eternũ ẽ tpale.⁊ nullũ tꝑale ẽ eternũ.ſᷣ dilectõ dei q̃ diligit vi

ros iuſtos eſt tꝑalis.dei dilectio eſt eterna. dei dilectõ nõ ẽ diuia ſbᷣa.R.ad B̊ ⁊ ↄſilia bꝛeuit᷑ ẽ dʒ.ꝙ duplrxẽ

loqui de dilectoe dei qut a ꝑte pᷣncipalis ſigficati qut a ꝑte ↄnotati. Si loquamur de ipſa Ftuʒ ad pꝛincipale

uit ⁊ dare di

ſignificatũ ſic eſt dei cſrentia. ⁊ eſt quid eternũ. nẽe eſt aliud q;ᷓ deus. Si vo lo

quamur q;tum ad ᷣnotatuʒs.ſic

ↄnotat quid temꝑale.⁊ bʒ reſpectũ ad extrinſecus qð eſt a deo diuerſuʒ.⁊ qdð nõ eſt dei ſuba.ſᷣ cuiꝰdei ſuba ẽ

cã. 2 qtum ad boc curꝛũt illa tria obiecta. ⁊ ſic pʒ rñſio ad om̃ia. b. ¶ Abſit vt de tpaliter
ſum.Aliquis em̃ qui mõ eſt malꝰincipit eſſe bonꝰ.ſᷣ deus malos odit ⁊ bonos diligit.Scũ i

lus in tpe.⁊ incipiat eſſe bonꝰ.videt᷑ ꝙ deusſiſtum tꝑaliter deſinat odire ⁊ incipiar ipᷣm diligerc. Item in deo

idem eſt velle q face
re.ſicut dicit Augꝰ.⁊
in li. j. habitũ fuit. er⸗
go idem eſt velle ali/
cui bonum ⁊ faceꝛe ei

bonũ. p deus tꝑaliter

alicui bonuʒ facit.er/
go videt᷑ ꝙ tẽpaliter

ei bonuz velit. tem⸗

poꝛaliter diligit. Re“.
dom qꝙ eſt vilectõ ele
ctõnis.et dilectio ap/

pꝛobatiõis. Pꝛima ẽ

terna ſicut ⁊ volun/
tas dei. Scda vᷣo rati
one ↄnotati põt eẽ ex
epe.Et de pꝛima itelli
git Augꝰ.ipſe aũt op⸗

ponit de ſcda. Ael ali/

ter. hoc qð eſt tẽꝑalit᷑
põt referꝛi ad verbuzʒ

diligẽdi rõne actꝰ pᷣn⸗

cipalis.vel rõne ↄno⸗
tati.Si rõne actꝰ pᷣn⸗

cipalis ſic eſt falſum.

Hoc em̃ eſt act? viui⸗
ne volũtatis q̊ͥ ẽ eter/

nus. Et H mõ intelli⸗
git Aug. ſicut pʒ ꝑ li/

terã ſequentẽ. Ait em̃
ſic. vt deus tpalit᷑ ali⸗
queʒ diligat qſi noua
dilectõne q̃ in ipᷣo añ
nõ erat. Si aũt intelli
gat᷑ ꝙᷓ̃tum ad ↄnota/

tum. ſic ↄcedi põt ꝙ deus tempaliter aliquẽ diligit. ⁊ in boc ſenſu opponit. c De nõ electis vo eſt ſimpli⸗
oẽm homiem quẽ deus dilexit in temꝑe. ab eterno dilexit.
cã om̃ nt qui hñt pñtem iuſticiã ⁊ gẽam quã eis de ab eterno pᷣꝑs-
dare diſpoſuit. videt᷑ ꝙ ab eterno eos dilexerit. Juxta boc querit᷑ vtru deus magis diligat pctõꝛeʒ p⸗
geſtinatũ ꝙ;ᷓ iuſtũ pᷣſcitum. Et ꝙ magis pctõꝛeʒ p̃d
tum rei ꝙᷓ initiũ vel ꝓgreſſum.

citer ↄcedendũ ꝙ eos odio habuit ⁊c̃.Contra. qꝛ
cum dilectio dei ſit cã om̃is boni.ſᷣ multi pᷣſciti ſu

„

¶ De repꝛobis ðo qui pꝛeꝑati nõ ſunt ad vi

¶ Abſit vt deus thaliter aliquẽ diligat q̃ſi noua dile /
ctione q̃ in ipſo añ nõ erat.apud quẽ nec pᷣterita trãſi⸗
erunt.⁊ futura iam facta ſunt. Itaq; om̃s ſctõs ſuos
añ mũdi ↄſtitutõeʒ dilexit ſicut pᷣdeſtinauit. Sʒ cum
ↄuertunt᷑ ⁊ inueniũt illũ.tũc inciꝑe ab eo diligi dicũ⸗

tur.vt eo modo dicat᷑ qͥ põt humano affectu capi qð

dicit. Sic etiã cum iratus malis dicit᷑.⁊ placidus bo
nis.illi mutant᷑ ⁊ nõ ipſe.vt lux infirmis oculis aſpe⸗
ra.firinis lenis eſt.ipſoꝝ ſcʒ mutatõne nõ ſua. Ita cũ
aliquis ꝑ iuſtificatõeʒ incipit eſſe amicus dei.ipe mu⸗

tatur non deus.
¶ Determinat quare vnũ ⁊ eundẽ hoĩem dicit᷑ deus

magis vel minꝰdiligere vnotemꝑe q́; alʒio. c
¶ Si vo querit᷑ de aliquo vtruʒ magis diligatur a deo
vno temꝑe q; alio.diſtinguenda eſt dilectõnis intelli
gentia. Si em̃ referat᷑ ad dilectõnis effectũ.ↄceſſibile

eſt. Si vo ad dilectõnis eſſentiã.inficiabileeſt.
BDeterminat qͥs nõ diligit deus.

„

moꝛtẽ.ſi querit᷑ vtrũ debeat ↄcedi deus ab eterno di⸗

lexit eos.Dicimꝰde electis ſolis ſimpłr hoc eſſe cõce/
dendũ.ꝙ deus ab eterno eos dilexit.qͥ̊s ad iuſticiã ⁊
coꝛonã pꝛeꝑauit. De nõ electis vᷣo ſimplir eſt ↄceden
dum ꝙ eos odio habuit.i.repꝛobauit. Sicut legitur
Jacob dilexi. Eſau odio habui.Sʒ nõ eſt ſimpir di⸗
cendũ ꝙ dilexit ne pᷣdeſtinati intelligant᷑.ſᷣ cum adie⸗

02

ctõne dilexit eos inq;tum opus eius futuri erant.id ẽ

quos ⁊ quales facturus eos erat.

5

29 —
tam ſed ad

⁊c̃.videt᷑ hoc fal⸗
ſte deſinat eſſe ma

b

c

AMalach. j.

„»„
„

5 ideſtinatũ videt᷑. qm ſapiẽtis eſt magis ↄſiderare fineʒ ⁊ exi/
deꝰiſtũ peccatoꝛẽ qͥ tñ ẽ pᷣdeſtinatꝰ ſcit ivpſum futurũ amicũ ſuũ finaliter. ali⸗

unm vᷣo minime. magis diligit eum. Dꝛeterea iſti vult dare eternam beatitudinẽ ⁊ ꝓponit qð eſt ſummũ bo
num. alij vᷣo nõ. magis diligit peccatoꝛẽ pᷣdeſtinatũ qᷓ iuſtum pᷣſcitum. Sed ↄtra hoc eſt.qꝛ iſte peccatoꝛ eſt

magis deo diſſimilis q; iuſtus. minꝰeſt amabilis. Item iſte magis diligit deum. ̈ magis a deo diligitur. cuz
dens magis diligat diligentes ſe. Reꝰ.dᷣm ꝙ ſicut tactum eſt pꝛius ·eſt dch
cctõnis. Dilectio appꝛobatõnis cum
eterna reſpicit illum ſtatum in quo
liter dicunt᷑ ꝑmanere in bono.ideo
tione Apꝛia diſtrabat᷑. Añ magiſter

ectio appꝛobatõis.⁊ eſt dilectio ele/
ſit temꝑalis reſpicit ſtatum pᷣſentem. Dilectio auteʒ pᷣelectõnis cum ſit
homo debet eternaliter ꝑmanere.⁊ qm repꝛobi et ſi boni ſint nõ tñ fina-/
nõ vult magiſter ꝙ a deo eternaliter diligant᷑.niſi verbum diligendi a ra⸗
bene ↄcedit cum determinatõne.ſine vᷣo determinatõne dicit eam nõ eſſe

ↄcedendam.quia eius intdllectus falſitati appꝛopinquat.Et oc patet reſponſio ad illud qð quercbat᷑ cõ

ſequenter.quia qᷓ;tum ad dilectönem tempalem que reſpicit

tum pᷣſentis iuſticie magis diligit deus iuſtũ

ſᷣſcitum.qᷓ;tum vᷣo ad alium modum diligendi magis diligit peccatoꝛem pᷣdeſtinatuʒ.ſi tamen eſt dicerę ibi

magis. O ſi queras ſimpliciter loquendo quem magis diſigt. Rñdendum * ſimplr magis dlis eu
enen n quem repꝛobat.quia nõ eſt queſtio de homine qtum ad qua
a4 inem nature reſpectu gratie er gloꝛii. ””

itatem ulpe.

„

Etum

4

erdatul
Gictn
Natodi
Grict
Atſae⸗
Natto
tm
porchs
eolpe
Mhuecf
huetion
Efonramn
Uteato
ſeefdie
ſdlat⸗e
ghöͤcke
nnetͤfuen
Niget
zicpda
gWce
Ancch
Acrcit
Nackal
gteſe
Fdsn
ſtio die
centißy
tſiſfoien
enpe⸗
enf
s ge
Ufnencin
Cftſurn
Rperte
mune
(Npdin
unont
nnt
ſbinſte
gri
Ge⸗
nlt
andi⸗
ndke⸗
ſi
Mni

— —

Di. XXXII
ldege — ———1 „D cee e 2 2 S3 56. * y. „„ . S — —
fani Dintelligentiã bui? partis poſſunt bic que/⸗ ducit q̃ſi ꝑ ſile de potẽtia ⁊ ſapia nõ valet. qſ nõ eſt
iichs ri ſex dubitabilia de dilectione diuina. Pri dſile. Poſſe em̃ ⁊ ſcire q;tuʒ ẽ de vi vocabuli ñ ita con
kert mum eſt vtrũ de? vilexerit creaturas eterna notat effectũ in actu ym dilig⸗ M verbũ diligen
nn . liter. Scom eſt vtrũ diligat om̃es creaturas vniuer di impoſitũ ẽ ab ipa libtate affectonis ſeipam alteri
ſaliter. Lerciũ vtrum om̃s diligat equaliter. Quar / coicant.( Ad illð vo qð obir pᷣ in ↄtrariũ ꝙ bonuʒ ẽ

7

tum eſt vtrũ magis vilererit genus humanũ qᷓ; cbꝛi/ te in actu. Sʒ cũ dẽ ꝙ dilectio ſolũmõ ẽ boni.dð ꝙ ñ

P tum eſt vtrũ magis diligat boiem qꝙᷓ angelũ. Quin/ 2 ens ↄuertunt᷑.dð ꝙ verũ eſt de bono in actu ⁊ en/
QAum. Sextum ⁊ vltimũ vtrum magis Jobanneʒ qᷓ; eſt verũ ſolũmõ de bono qð eſt in actu ſ etiã de bono

Petrum. qð eſt in cã. Sicut em̃ ad cogtiõeʒ ſufficit veritas rei
i. neſtioeeſſ. aa in ſua cã.ſic ad diligenduʒ ſufficit bonitas ſᷣm ꝙ res
. ¶ Atruz deus dilexerit creaturas eternaliter: Et ꝙ ſic bz eſſe in ſuo pꝛinP ꝓducẽte.etiã anteq; exteriꝰ ꝓdu/

videt᷑ Ephᷣ.j.Elegit nos ante mũdi ↄſtitutõez vt eſ⸗ cat᷑. AUñ artifex nõ ſolũmõ diligit bonũ qð fecit. eti
Enus ſancti 1 immaculati in ipſo. nemo eligit ni am bonuz qð pponit ⁊ diſponit facẽ. ¶ Ad illud qð 7
ſi q diligit. ſi ᷓ ab cterno ante mũdi ↄſtitutiõe; nos obr qꝙ; amoꝛ e copula amant ⁊ amati.ddm ꝙ illð ẽ
degit. videt᷑ em ab cterno nos dilexit. ¶ Item Aug. verũ ßm ꝙ amoꝛ eſt queda affectio ⁊ vinclm amici⸗
vj. de trini. Abſit vt deus aliquid tꝑaliter diligat Si cie qᷣ aliqui adinuicẽ colligant᷑.bᷣ h̊ mõ nõ accipit᷑ in
Fqð diligit. diligit aut tpaliter aut eternaliter. et nõ Apoſito. cum dẽ ꝙ; de diligit creaturã. dilectio ei dei

tempaliter oſtat. qdð diligit. diligit eternalr. ¶ Itẽ eſt eiꝰ vſia.nõ affectio aliq vx itiua. ſicut dicit mgrf in
igt dicit in litera ꝙ dilectio eſt vſia ſiue ſubſtantia. lra. ⁊ ideo nõ cogit illa ne. Ad illð qd obr ꝙ deus S
Si ẽ ſubſtantia dei nõ põt nõ eſſe eterna.videtur ꝙ nõ dẽ diligẽ affectu ſᷣ effectu.dᷣm ꝙ diligẽ effectu pt

dilectio dei ſiliter eterna ſit. S quicqͥd diligit. eternali eſſe duplr.pᷣm ꝙ effectꝰ põt duplr cõnotari.actu vel
ter diligit. ¶ Item aut dilectio dei p̃cedit ipſas res. babitu. ⁊ qꝛ res eſt babitu ⁊ in potentia anteq ſit in
b aut ſequit᷑. Si pᷣcedit.& ante fuit qᷓ res eſſent.g̊ deus actu. binc eſt ꝙ dilectio dei qᷓ̃ ↄnotat effectuz in hitu
dilexit res ante eaꝝ ꝓductõnem. non ex tꝑc ſed ab põt eſſe añ ꝓductõcʒ ipᷣaꝝ rerũ.⁊ ꝓpterea ex h̊ nõ bꝛ.
cterno. Si ſequit᷑. videt᷑ ꝙ dilectio dei cauſetur ab ſi deus dẽ diligẽ effectu. ꝙ tũc ſolũ incipiat diligẽ qñ .
ipſis rebus. G. ſi boc eſt incoueniens. reſtat ꝙ deꝰ ea effectꝰ i eſſe ꝓducit᷑. ¶ Ad illð qð obr ꝙ dilectio dei 9
ili

que diligit. diligit eternaliter. ¶ Item ſi deus de nõ eſt cã ſufficiens ꝓxima ⁊ imediata boni creati. dᷣm
potente efficeret᷑ potens.⁊ de nõ ſapiente ſapiẽs.in · ꝙ verũ eſt.̊ queadmodũ diuina volũtas dẽ cã ime/
mutatus eſſet ⁊ impfectꝰ.g pari ratõne ſi de nõ amã diata qꝛ nõ interuenit alia cã.nõ tñ ꝙ ſp ponat effe/
6 te fieret amans. cuʒ amoꝛ reſpiciat qð intra eſt. eẽt i ctũ.̊ ſolũ ꝓ tꝑe ꝓ qͥ vult ſicut ab cterno voluit.ᷣ ſta
4 eo mutatio et imꝑfectio.ꝙ ſi boc eſt impoſſibile.netim fecit cũ venit tpᷣs ꝓ q̊ voluit.ſic etiã in ipſa dile/
4 ceſſe eſt deũ ea qᷓ diligit.eternalr diligere. ¶ Sʒ con/ ctõne dei intelligi oꝑtet.¶Ad illud qð obr ꝙ ſi dili 10
tra. Dilectio eſt amoꝛ boni.ſᷣ bonũ ⁊ ens ↄuertunt᷑. git.aut vt fruẽs.aut vt vtens.dm ꝙ dilectõ di vna
4 Fqd nõ eſt ens nõ eſt amabile.& ſi res anteq; ꝓduce eſt qᷓ diligit ſe.⁊ q̃ diligit creaturã.⁊ hec quidẽ relata
“ fent᷑ nõ fuerijt. videt᷑ q; anteqᷓ pducerent᷑.a deo non ad ipᷣm dũ eſt fruitio. ↄpata vo ad ipſam creaturaʒ
diligerent. Item amoꝛẽ copula amãtis ⁊ amati. eſt vſus.cũ &̊ dicit ꝙ nõ ↄuenit vti niſi eo qð ẽ. dðᷣm
M ſi copula eſt. neceſſe eſt eẽ extrema. impoſſibile ? ꝙ ſi vſus accipiat᷑ ꝓ exterioꝛi actõne verũ eſt. ſi ac/
ꝙ deus creaturã diligat quouſq; creatura hẽat actu· apiar interioꝛi ⁊ babituali oꝛdinatõne in finẽ ali⸗
alem exñtiam. boc eſt ſolũ ex tꝑe. videt᷑ ꝙ deꝰ nj cuiꝰeffectꝰ ꝓducendi ſic nõ bzʒ veritateʒ.qꝛ efficiens
dilererit creaturã aliquã eternaliter. ¶ Item deꝰnõ longe añ refert ad finẽ illud qð intendit facere ꝙᷓ eti
4 dicit᷑ aliquẽ digere affectu. 5 ſi diligit hoc eſt qꝛ dii am ꝓducat in re.
trif git effectu. ſʒ effectꝰ diuine bonitatis eſt ſolũ ex tpe. Queſtio. ij. b
tuamui & deus neminẽ diligit niſi temꝑaliter. ¶ Item dile ⸗/ ¶ Atrum deus oes diligat generaliter: Et ꝙ ſic videt
oN ctio dei eſt cã ſufficiens ⁊ ꝓxima et immediata boni Sap.xj. diligis oĩa dñe.⁊ nihil odiſti eoꝝ que feciſti. .
ige encß, creati. poſita cauſa efficiente pxima et immediata Mibil boc expꝛeſſius dici p̃t. ¶ Itẽ geñ. j. Nidit deus
Gureſnlt⸗ ⁊ fufficiente ponit᷑ effectus.& ſi res create ſoluʒ ſunt cũcta q̃ fccerat ⁊ erãt vaice bona. vᷣ ſũmũ bonũ ñ pᷣt
liftni ex tempe.videt᷑ ꝙ deꝰſolũmõ diligat eas tempalif. ñ diligẽ boa. ðs diligit oẽʒ crraterg reos w⸗
dckſni, ¶ Item ſi ded diligit creaturas.aut diligit fruẽs aut ¶ccũ eſt a deo factũ e. de?aũt nihil facit niſi volẽs.ſed
ſe ernt vtens. Sʒ ↄſtat ꝙ nõ viligit frus. qm nõ eſt creatu· velle bonũ h̊ eſt amare. nihil ꝓcedit a deo qd non
olgn⸗ ra fruendũ ſic in pᷣ li.oñſum fuit.cũ illud qͥ fruendu, amet᷑ ab ipᷣo.ſi gᷓ oĩa a deo exeũt.vr ꝙ oia a deo dili/
rchlcdt eſt ſit ſummũ bonũ. Reſtat ꝙ ſi creaturã diligat. c gant᷑. Itẽ amoꝛẽ donũ in quo oia alia donant᷑.ſʒ
duiut diligat vt vtens. 5 aſtat ꝙ nõ ↄuenit vti niſi eo ad ẽ nullũ creatũ eſt qð nõ ſuſcipiat influẽtig viuine libc⸗
giſriit actu. nunq ded diligit creaturã niſi actu entẽ. nõ gᷓralitatis.Si gͤ bmõi in fluẽtie cõicatio nõ eſt niſi me/
ndirt/ 4A diligit aliquã creatura eter nalr. R dð.q quedã diäte dilectõe.vr ꝙ dilectio dei ſit reſpectu ois crea/
idnie vba dicunt᷑ de deo reſpectu creature qᷓ ↄnotant effe- ture. ¶ Itẽ oia exoptãt ſũmũ bonũ hm ꝙ dicit boe/
466, ctũ in actu ſiẽ verbũ creãdi.Qucdã q̃ ↄnotãt effcti tius ⁊ dioniſiꝰ. ſed tũc dicit deddiligere creaturã ali-
“ in bitu ſic vocabulũ pᷣdeſtinãdi. Quedã qᷓ indr̃ter quã quãdo ad ſe ↄuertit illã ꝑ dilectõem. magis em̃
t vtroq; mõ.ſicut vocabulũ diligẽdi. Dicit᷑ em̃ deꝰali dicit᷑ diligere effcctu ꝙᷓ affectu. videt᷑ ꝙ dilectio dei
m MMV quẽ diligẽ.vel qꝛ actu coicat ei bonum.vcl qꝛ ꝓponit ſe extẽdat acd oẽ creatũ. ¶ Seg .cũ deus ſit ſum ma
ni coicare.Et qm̃ coicatio ẽ effectꝰin temꝑe.poſitũ vo charitas.oẽ qð diigeerebaniczte diligit. ſed ex cha⸗/
NN, coicandi ẽ ab eterno. hinc ẽ ꝙ diligẽ de deo aliqñ dr ritate nõ ſũt diligẽda niſi tria diligibiliũ genera. vicʒ

cternalr.aliqũ dꝛ tpalit. Añ bñ ↄcedi põt ꝙ creatune deus. ſi pũs rõnalis. ⁊ coꝛpꝰhũanũ.ſm ꝙ dicit Augu.
nð ſolũ tꝑaliter ſ etiã eternalr a do diligant᷑.ſic res &non videt᷑ ꝙ deus diligat oẽm creaturaʒ. ¶ Jtem
ad pꝛima ptẽ inducte oñdũt. Aerũtñ illa rõ quã ad amoꝛ ſicut dicit bug. de ſãcto vict. trãſfoꝛmat amã⸗
MMUWw Ee

TLi

tem in amatũ. ⁊ quãto pfectioꝛ eſt atnoꝛ. tãto mmagis
confoꝛmat vnũ alteri.cũ g amoꝛ dei ſit ꝑfectiſſimꝰ.
nibil diligit niſi qð eſt ei confoꝛmabile ꝑ ſe.hoc autẽ

——

non eſt niſi creatura rõnalis.que facta eſt ad imagi-

nem ſuã.g videt᷑ ꝙ deus non diligat oẽm creaturazʒ
ſed ſolũ ronalem. e videt᷑ ꝙ non oẽm rõnalem

diligat. quia quidã ſunt repꝛobi ⁊ quidã electi.qͥdas

boni ⁊ quidam mali.ſed impios ⁊ repꝛobos non di⸗
ligit ſᷣm ꝙ ſcribi᷑ Mal.j. Jacob dilexi. eſau at odio
habui.Et ſapᷣ.xiij. Similitñ abhominabilis eſt do im
pius ⁊ impictas eius.ſi ̊ deus non diligit impieta/
tem. videt᷑ ꝙ non diligat impios.non & diligit oẽs ⁊
ſingulos. G .F illos
ſolu diligit deus quos ab eterno elegit. ſed nõ elegit
oẽs indifferẽter.& non dilexit oẽs gencraliter¶ Itẽ
diligẽ ẽ velle bonũ.& illos tĩ diligit quibus vult bo
num. ſed cuicunq; vult bonũ facit bonũ. & illos tĩ
diligit deus quibus bona facit.ſed dãnatis facit mił-
ta mala. videt᷑ ꝙ potius eos odiat ꝙᷓ diligat.non g
11 diligit generaliter oẽm creaturã. ¶ RE ad huius in-
telligẽtiã qõis eſt notãdũ ꝙ deus non dicit̃creaturã
diligere rõne affectõis ſed rõne cõicatõis alicuiꝰbo/
ni.ita ꝙ dilectio dei potius dicit᷑ eſſe dilectio effectꝰ
qꝙ̃ affectus.Cõmunicatio aũt diuine bonitatis attẽ/
dit᷑ in duplici genere effectus.videlicet in effectibus
nãe.⁊ effectibus gratie.Effectus nãe oibus eſt cõis.

effectus vero gratie non.hinc eſt ꝙ dilectio dei q;tũ

ad effectũ nãe ẽ oibꝰ cõisg ⁊ general.⁊ ſm hãc dicit᷑ di
ligere oẽm creaturã ¶ M: tum ad effectũ gratie ẽ ſpã/

lis.⁊ q;tũ ad iſtũ quoſdã diligit.quoſdã odit.quia qᷓ

dam habẽt in ſe affectũ gr̃c.quida defectũ culpe ⁊ ꝑe
ne. Rones g oẽs que inducunt᷑ ad pᷣmaʒ ptem ⁊ p/
bant deũ oẽm creaturã diligere.quia ꝓbant de dile/

ctione cõi que attẽditur q́;dtum ad cõieatões boni ge

neralis. vtpote nalis bonitatis.verũ concludũt.⁊ iõ
12 concedẽce ſunt. ¶ Ad illud quod pꝛimo obijcit᷑ in
riuz ꝙ deus oia que diligit. ex charitate diligit. dom
wꝙhoc dupliciter pᷣt intelligi. Aut ita ꝙ hec pᷣpoſitio
ex dicit habitudinẽ pꝛincipij motiui ⁊ pductiui reſpe
ctu effectꝰcreati.⁊ ſic oĩa que diligit.ex charitate dili
Sit.charitas em̃ dei pᷣucipiũ eſt oim cſſectuũ quos p
ducit. Aut ita ꝙ non ſolũ dicat habitudinẽ pꝛincipij
ꝓducentis.verũetiã exemplaris repꝛeſẽtantis.⁊ ſic
ſolũ illos ex charitate diligit quibus cõlcat charita/
teʒ creatã.cuius illa ſupꝛema charitas eſt exemplar.
Mam charitas increata eſt exemplar charitat? crea/
te ſᷣ rõne charitatis.alioꝝ vero non eſt exemplar ſbᷣ
hbac rõne.Cũ g dicit᷑ ꝙ ſolũ tria ſunt diligẽda ex cha
ritate. hoc non dicit᷑ m ꝙ; ex ſolũ vicit habitudineʒ
pᷣncipij mouẽtis ⁊ imꝑantis.ſed/ ꝓut dicit habitudi/
nem foꝛmalis ⁊ eliciẽtis.⁊ ſic nõ poteſt ↄcludi ꝙ deꝰ
non diligat oẽm creaturã ſeipᷣo qui eſt charitas ſum
13 ma ex q̃ oia bona creata pcedũt ¶id illoqd obꝛ ꝙ
amoꝛ trãſfoꝛmat amãtem inamatũ.dom q illud ve
rum eſt de amoꝛe affectõis qui facit in alterũ tẽdere.
ſed amoꝛ diuinus nõ eſt amoꝛ affectõis inclinãs ad
alteꝝ. ſed potiꝰ alia inclinãs ⁊ trabẽs ad ſcipᷣm.ñ
amoꝛ diuinus potius trãſfoꝛmat ⁊ confoꝛmat ama
ta ipᷣi amanti q; ecouerſo. Scᷣm ãt ꝙ duplerx eſt cõ/
foꝛmatio iparũ rerum ad deũ.videlicet ſᷣm ſimilitu
dinem veſtigij. ⁊ ᷣm ſimilitudint᷑ expᷣſam q̃ eſt ratõ
imaginis. ſic dilectio dei pᷣt dupliciter accipi vt pꝛe/

dictum fuit. videlicet generaliter. 2 ſic nõ ↄnotat ibi

tem dilectio eſt ratio clectiõis.& illos

——.—

niſi quãdam generalem aſſimilatöem. Et ſpãliter. ⁊
ſic cõnotat quãdam expꝛeſſã vnitionẽ. Et ideo pma
dilectio eſt reſpectu ois creature. Scda vcro non eſt
niſi eius creature cui deus cõicat charitateʒ. ita ꝙꝑg
charitatem illã adberet deo vnionc ꝑmaxima. vt ſic
pcharitatem in deo maneat ⁊ deus in eo Ad tria 1
vero ſequentia qᷓ opponũtur quibus oſtẽdit ꝙ deus 5
nõ diligit malos. vnica ẽ rũſio.q; pcedũt de dilectõe
ſpãli nõ ð gñali.Et qtũ ad illã dilectõeʒ ſpãleʒ verũ
eſt ꝙ deus non diligit malos ⁊ repꝛobos.immo poti
us odit. quia non habẽt in ſe gram ſed culpã q;tum
vero ad naturam non odit ſed diligit. quia ſolem ſu
um ſuper bonos ⁊ malos oꝛiri facit, 7 ꝑ boc pat, ad
tria vltima reſpa o⸗ “
QAueſtio. iiſ. e⸗
¶ Atru deus diligat oẽs eqliter: Et q ſi videt Saß.
vj. Puſillũ ⁊ magnũ ipᷣe fecit. et equaliter eſt et cura
de oibus,ſed eo mõ diligit quo mõ eſt ei cura. vide
tur ꝙ oẽs equaliter diligat. ¶ Iteʒz m e dicit ps.
pꝛimũ vno mõ ſe habet ad oia. ſed deũ diligere qca
turam hoc eſt deũ aliquo mõ ad creaturã ſe babere.
S ſi vnifoꝛmiter ſe habet ad oĩa. vnifoꝛmiter 2 equa
liter ſe habet ad cã.non ęg viligit vnã magis q; aliaã3.
Item eadẽ dilectõe qua patcer diligit filiuz. diligit
creaturã.ſed dilectõ qua pater diligit filiũ eſi dilectõ
pmaxima. g oẽm creaturã diligit dilectõe ſũma. Si
& in ſummo nõ eſt ponere magis ⁊ minus ſed ſo uz
equale.videt᷑ oẽm creaturã diligat equalit.i Itẽ
ſicut deus cognoſcit creaturas ita diligit. ſʒ oẽs crea
turas cognoſcit equaliter non magis vnã ꝙᷓ alterã,
oẽs diligit cequaliter. ten ſicut limpiditas co/
gnitõis facit ad eius nobilitatẽ. ſic magnitudo dile-
ctionis facit ad eius ↄomendatõem.ſed quia cognitõ
dei eſt nobiliſſima.oẽm creaturã limpidiſſime cos⸗/
ſcit. S ſimplicitcr cũ dilectio dei ſit excellẽtiſſima.oẽʒ
creaturã maximc diligit. ſi in maximo non eſt po⸗/
nere magis ⁊ minus.videtur ꝙ equaliter amet cun-
cta que diligit. ¶ Sed õ̊. Aug.dicit ⁊ babet᷑ in litera
QAuis digne erpᷣmat quãtum deus diligat membꝛa
vnigeniti filij ſui. ⁊ quãto amplius ipᷣm vnigenituz.
ſi g&amplius diligit vnigenituʒ q; iſius mẽbꝛa. vide
tur ꝙ non oia equaliter diligat. ¶ Itez deus Lilige
bonum quia bonũ.ꝗ magis bonũ magis diligit. ſeg
non oia ſunt equaliter bona.g non oia ſunt a deo eꝗᷓ
liter dilecta. ¶ Item charitas noſtra eſt oꝛdinata. ſi
Goꝛdo eſt de eius complemẽto.videtmulto foꝛtiꝰq;
charitatis ſũme ⁊ increate ſit res diligẽ oꝛdinate.cuz
illa ſit exemplan charitatis create. ſi & deꝰ diligit res
oꝛdinate.videt᷑ ꝙ non equaliter. ¶ Item m ꝙ de⸗
diligit ſm hoc dona ſua diſtribuit.ſed non oibus eqᷓ
liter dona ſua diſtribuit. non oẽs equaliter diligit.
Item ſi equaliter oẽs diligeret.equaliter oibus p
picius eſſet.ſed non equaliter oibus ꝓpiciat. immo
cui vult miſeret᷑.⁊ quẽ vult indurat. non equaliter
diligit oẽs creaturas.¶¶ Rꝰ dum qꝙ de dilectione dei 1
eſt loqui dupliciter. videlicet 'm eſfẽtiam ⁊ m effi⸗
catiam. ſiue m actum eſſẽtialem ⁊ ſᷣm effectum cõ/
ſequẽtem.Si loquamur ð dilectõe quãtum ad eſſẽ
tiam ſiue qᷓ;tũ ad actum eſſẽtialem.ſic non tm̃ equa/
li dilectione diligit oia. immo ti vno ⁊ eodem actu
ſimplici ⁊ indiuiſibili.nullo variato.nullo multipli/
Cato. que quidem eſt. diuina viſia. diligit ſe ⁊ oiĩa alia
Si vero loquamur de dilectõe qᷓtum ad efficaciam

man
ten
irA⸗
ſice
uͤt
gautg
Gdlc
defiti
utton
ſtanm
(ain
ſynin
nx
Citton
lalter
oite
Nſevon
nn
ert
iif
n
oͤ
ctire
ture
haſen
itß
PNugn
nmnor
pruli
tgee⸗
ſelist
Aurgend
Cetnhn.
fhipnogp
Coldon
madſ
wo
gin
ſit⸗
deo
cſen
titaſte
us zo;

loe,

edle
cthre
ſgin;
dng
Cuten
m
Poect
ſluna
fatd

*
nndic
Hone Eeide⸗
»MWſcng
Ninc N
Ng
4 .Wn
lugefiäic
deeſ z ,¹
Ni
NW

we
Rienzs
. PAöltche

Permeee
NSade
6 u
N eesle,
R e
ain vs

1 „ „
Deſie ege
A W

4 *
Lees 4
a
E
IANE
1
. 1
malg/
Dn M,
„ 1
16 “
. . 1
4 (42n
„ 1
aN eA
eet
0 dONH
4
7 E
„
rSeEeN
eN 1
1 1
Nc Merce
/ ne
1 . 4
4 Ne
“
a
S
, 4
sonotk
i 4Ae
ithe
tusokad,
dtN
innn
7 Nicd H
eAe,/,
„ “
4 % INWY.
ALNN,7
. * 17
, eee
G ENM
D AAANN
robleſſn
eeree
Ncr, 4
. ſeWATY
“ Y/
90N,
WIN4, G
GNN,
AMeN. /
SC, 0
ſaen
NCR
CNN/, 4

—
=,

ſtue qᷓtum ad effectũ aſequẽtem.ſic cum èffectus ab
ipa dilectione dei pcedentes ſint oꝛdinati ⁊ ſeſe exce
dentes. dð eſt ꝙ deus non oẽs creaturas diligat eqᷓ
liter. Aliter poteſt dici ⁊ quaſi in idem redit.ꝙ cum
diligere idem ſit quod velle bonũ.equalitas dilectõ/
nis poteſt attẽdi dupliciter. Aut ex ꝑte actus volen/
di. aut ex ꝑte voliti boni.Si ex ꝑte actus volendi.ſic
oĩa diligit equaliter. quia non magis intẽſe vult deꝰ
donũ alicui rei vel alteri.immo ipᷣo ſũmo amoꝛe ſuo
vult bonum cuicũq; vult. Si aũt ex ꝑte boni voliti.
ſic cũ magis bonum velit vni ꝙᷓ alteri.non eſt diceꝛe
qꝙ; om̃ia diligat equaliter.ſed quedã maxime.quedã
vero minime.ſᷣm ꝙ vult ↄmunicare alicui ꝑuuʒ bo/
num.vel magnũ.vel maximũ.Et qm̃ ᷣm iſtã viã ꝓ/
cedũt rõnes oſtẽdentes ꝙ deus non diligat omnia
equaliter ſicut aſpicienti ekicen ſunt concedẽde.
Verũtamen illa ratio q̃ ſũpta eſt ex oꝛdine charitat
nãe non vʒ.quia dilectio noſtra diuerſis motibꝰmo
uetur circa diuerſa diligibilia qui poſſunt eſſe intẽſi

6 remiſſi.non ſic aũt eſt ex ꝑte dei.¶ Ad illud vᷣo qð
obijſcit᷑ de Sap. vſ. Oꝛ equaliter eſt ei cura de oibꝰ.

17

18

vm q equalitas illa non excludit oꝛdinatam boni
cõicatõem.ſed excludit ꝑſonaꝝ acceptõem.que q̃ͥdẽ
eſt inequalitas non ſolũ deficiens ab vnitate equali
tatis.verum etiã a pulchꝛitudine oꝛdinis.⁊ ideo repᷣ
benſibilis eſt.nec habet in deo reꝑiri. ¶ Ad illð qð
obijcit᷑ ꝙ pᷣma cauſa vno mõ ſe habet ad omnia.d
qꝙ illud verũ eſt ꝙtum ad id quod eſt ex ꝑte dei. ſed
tamen creature ſicut ipᷣe dicit non vnifoꝛmiter ſe ha
bent ad ipᷣm.⁊ qm diligere dei non tm̃ dicit quod eſt
ex ꝑte ipᷣius.ſed etiaʒ effectũ creatum. hinc eſt ꝙ rõ/
ne illius pᷣt attendi inequalitas.¶ Ad illud qð obij
citur ꝙ eadem dilectione diligit deus filium ſuuʒ et

creaturam. dom ꝙꝙ q;uis dilectio ſit eadem q́;tuʒ ad

rõnẽ pᷣncipalis ſignificati.tamen ↄnotatuʒ eſt aliud
⁊ alið. MNa cũ dicit ꝙ diligit filiũ.non ↄnotat᷑ ibi ali/
quod bonum geati inmo gnoter Gicatio boni ſũ
mi ⁊ infiniti.Qum vero dicit᷑ ꝙ diligit creaturã.ↄno
tatur cõicatio boni creati ⁊ finiti.⁊ ex bac ꝑte dictuʒ
eſt ꝙ inequalitas pᷣt attendi.¶ Ad ilud quod obij/

19 citur ꝙ ſicut cognoſcit ſic diligt. d ꝙ ſi diligere ac⸗

cpiat t ipo actu diligendi ſic hʒ veritatẽ.quia idem
e

deo diligere ⁊ cognoſcere. Si vero ꝓ ↄnotato effe
ctu.ſic non habet veritates.quia cognoſcere nõ ↄno
tat effectum ſicut diligere.⁊ ideo non pᷣt attendi gra
dus ⁊ oꝛdo in cognitoe dei rõne ↄnotati pᷣm ꝙ in di⸗

20 lectõe. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ; de ꝑfectõe ⁊ nobili/

tate dilectõis eſt magnitudo ſiue immẽſitas.ſicut de
pfectione cognitõis eſt ip̃a limpiditas.dm ꝙ verũ
eſt quãtuʒ eſt ex ꝑte ipius actus diligendi. Añ vnũ/
quẽq; diligit deꝰ dilectõe ꝑmaxima.nec magis dele/
ctatur deus in dilectione vnius qᷓ; in dilectõc alteriꝰ
Deꝰem̃ in diligendo ſeipᷣm ⁊ ſeipo fruẽdo diligit ce/
tera.ita q omia diligendo ſeipᷣo fruit᷑ ⁊ ſumme in ſe
ipᷣo delectat᷑ hac tamen dilectõe maxima ⁊ ſũma qͥ/
buſdam cõicat magis bona.quibuſdã minoꝛa. VUn/
de ſicut dilectio dei in ſe eſt fruitio.ipᷣa tamen relata
ad creaturam pᷣt dici vſus rõne ↄnotati. ſic quis in
ſe ſit ſumma.rone tamẽ effectus ↄnotati ↄuenit dici
aliquid plus aliqͥd minꝰab eo diligi.
Queſtio.iiij. d

. ¶Atrum deus magis diligat hoſem ẽ angelũ. an ecõ

uerſo: Et ꝙ magis angelũ viget᷑. quia tãto aliquis ẽ
deo amabililioꝛ quãto eſt ipi ſimilioꝛ.Si & na ange/

xXXI

lica eſt deo ſimilioꝛqᷓ; humana.vr ꝙ ab eo ſit magis
dilecta.¶ Item maioꝛ dilectio ⁊ minoꝛ attẽditur vᷣm
maioꝛem ⁊ minoꝛẽ cõicatõem diuine liberalitat.ſʒ
deus ꝓ vno ſolo motu angelũ gldꝛificauit quod nõ
facit hoibus.g extitit eis liberalioꝛ qᷓ; nobis. 5ö mag⸗
diligit genus angelicum qᷓ; humann. ¶ Item angeli
magis diligunt deñ qᷓ; nos ꝓ eo ꝙ nullam habẽt re/
tardatõem qua pꝛepediãtur ne totaliter poſſint ten⸗
dere in deum.g ſi deus magis diligit ſe diligentes.vi
detur ꝙ magis diligat angelos q; hoies. Item an⸗·
geli ſũt mediatoꝛes inter nos ⁊ deũ.ſᷣm qꝙ vult Ag
viij.de ci.dei.ſed mediũ magis vnit᷑ extremo.⁊ ei ei
familiarius q́; vnum extremum reſpectu altetius.g

videt᷑ ꝙ deus magis diligat angelos qᷓ; hoies.¶ Sʒ

contra. hebꝛe.j. NMuſq; angelos appꝛehendit ſemen
abꝛae.ſed illud fuit potiſimum ſignũ dilectõis ⁊ fa-
miliaritatis diuine ꝙ aſſumeret naturaʒ creatam in
vnitatem pꝑſone ſue.g videt᷑ ꝙ magis dilexerit nãm
hũanam qᷓ; angelicam. ¶ Item Joh. xv. Maioꝛem

charitatem nemo habet ⁊c.ſed deus poſuit animam

ſuã ꝓ bominibus.non poſuit eam ꝓ angelis.g ma⸗
gis homines ꝙᷓ; angclos dilexit.¶ Item illã naturã

magis deus diligit quã in altioꝛi gradu honoꝛis cõ

ſtituit.ſed deus humanã naturam in vtroq; ſexu an

gelicis ſpiritibus ſupꝛapoſuit. videlicet xpᷣm et eius
nobiliſſimam matrem. videtur ꝙq humanam nãm

mag diligat ⁊ mag dilexit. ¶ Itez magis diligit qs

aliquem cũ diligit eum in ſtatu amicicie ⁊ inimicicie

qᷓᷓ ſolum cñ diligit in ſtatu amicicie.ſed deus huma/
num genus diligit in ſtatu inimicicie. quia cum eſſe/
mus peccatoꝛes ⁊ inimici dei dilexit nos.Anglos x

ro malos nec dilexit nec diligit.ᷣ videtur ꝙ pᷣ ange/
*pðʒ ꝙ cum deus 21

lis genus hñanum dilexerit. 7
dicatur diligere creaturas effectu. ſᷣm ꝙ duplex éef⸗

fectꝰ pᷣncipalis dei reſpectu creature rõalis.ſᷣm h̊ pᷣt
dilectio dei maioꝛ ⁊ minoꝛ dupliciter ↄſiderari. Eſt
em̃ effectus ↄditõis.⁊ effectus repatõis.Et in effctũ
oↄditõis pᷣcipue manifeſtatur dei potentia.ſed in effe
ctu reꝑatõis pᷣcipue manifceſtat᷑ dei miſericoꝛdia.ſed
in vtroq; manifeſtatur dei ſapientia. Si loqmuꝛ
ilectõe dei q;tum ad effectum ↄditõis.ſic mag di/
lexit ãgelos.quia melioꝛa ↄtulit eis naturalia. ⁊ ma

gis potentes eos fecit.⁊ in eis magis manifeſtat᷑ di-
uina potentia.Si aũt loquamur qtũ ad effectum re
ꝑatõis.ſic magis diligit homines q; angelos.qm̃ an
gelos deſeruit.homines aũt releuauit.⁊ ſic patet ꝙ
ym diuerſos effectus bomo ⁊ angelus in dilectione

dei ſe mutuo excedunt. Si aũt queras que iſtarũ di/
lectöõnum magis excedat reliquã.Tunc reſponden⸗/

dum eſt ꝙꝙ eſt loqui de dilectiois exceſſu vt nunc vel
ſimpliciter ſiue 'm ſtatum pᷣſentem. vel ſm ſtatuʒ fi
nalem. Si loquamur de exceſſu dilectõis ſᷣm ſtatum
pᷣſentem.ſic ↄcedẽdum eſt ꝙ magis diligat angelos

q̃ᷓ bomines.Si vero loquamur ſᷣm ſtatũ final gra⸗
tie in quo repatio erit conſũmata.ſic videtur ſat rõ/⸗

nabiliter poſe dici ꝙ magis diligat homies. De plu
ribus enim habebat homo in paradiſo vnde gratus

2 deuotus exiſtat deo qᷓ angelicus oꝛdo.tum ꝓpt᷑ be

neficium incarnatõis. tum ꝓpter beneficium redem

ptionis. tum ꝗpter beneficin eminẽtis gloꝛificatiõs.
que non iſ̃ mmanifeſtant erga nos diuine chanitatis
magnitudinem. ſed etiã cius nimietatem. ſᷣm illud
quod dicitur Ephe.ij. Deus qui viues eſt in miſeri/
coꝛdia ꝗpter nimiã charitatem qua dilcxit H
en

—

—
————

eſſemus moꝛtui peccato. cõuiuificauit nos xpᷣo.Et gis dilexerit xpᷣm q; totum genus bũanuʒ. ¶ Item ſae
ſic pacet reſponſio ad qõnem ꝓpoſitã. Patet etiim aut deus appꝛeciabat᷑ illum boiem tãtũ quãtum ge uie
reſponſio ad obiecta.quia vtreq; rõnes verum con / nus hũanum totum. aut nõ. Si ſic. babeo ppoſituʒ. cſer
cludunt ſᷣm diuerſas vias. Ille em̃ rõnes que ꝓbat Si non.ꝭ non reputauit ſufficiẽs pꝛemiũ. p moꝛtẽ iſan
magis diligat genus bůanum ꝓcedunt m effe xpi non fuit ei ſatiſfactum.ꝙ ſi hoc eſt manifeſte fal⸗ en
ctum repatõnis habito reſpectu ad finalem ſtatu,. ſum.quia abundaãtiſſime ſatiſfactum fnit deo ꝑ moꝛ u
⁊ iqeo verum ↄdudũt.⁊ ↄcedende ſunt.hõnes ve tem filij ſui vr q maioꝛis pcij fuit xps qᷓ totũ genus ti
ro que in oppoſitũ adducũtur alia via ꝓcedũt ſieut bũanum. ¶ Itẽ in infinitũ maius eſt eſſe deñ qᷓ ba⸗ ngſot
22 patet aſpicienti. Nam quod pꝛimo obiſcitur ꝙ an / bere deum. ſed deus ſic dilexit xpᷣm ꝙ fecit ipm eſſe
gelus eſt deo ſimilioꝛ.hoc veruʒ eſt qtum ad ea que deum.alios vero diligit ꝙ facit eos ſuũ habitaculũ. uſie
ſunt nature.ſed non opoꝛtet q́;tum ad vona gratie. Fin infinituʒz plus dilexit xpʒʒ q; totũ genus hũanũ. fuud
Dilectio aũt dei magis penſat dona nature ſuꝑad/ Hedò ꝙ xps nominat pſona in duabus naturis. 26 oe
dita. ꝙ ea ꝗᷓ fũt naliter inſita. Et ſi tu obijcias ꝙ; gra / quarũ vna eit nobilitatis ⁊ dignitatis ĩfinite. Et ipᷣa min
tia coꝛreſpondʒ nãe.ad hoc ſatis in ſecundo libꝛo re pꝓſona in ſe.⁊ nꝗ vnita rõne ꝑſone babet quãdaʒ no
a; ſponſum eſt. ¶ Ad aliud quod obijcitur ꝙ deus li / bilitatem 2 dignitatẽ ſingularem ⁊ ineſtimabilem. S ſnnn
beralioꝛ eſt in angelos.qꝛ vno motu btificauit. dðm abſq; om̃i calunia pᷣt ↄcedi ⁊ dici ꝙ deus magis dile rß
ꝙ illud non ↄcludit de dilectõe ſimpliciter.ſed de di xerit ⁊ diligat xpᷣm q; totũ genus hũanũ.⁊ boc ſatis ui
lectõne vt nunc que ſtatuʒ pᷣſetem reſpicit. Pꝛeterea expᷣſſe colligit᷑ ex verbis Anſel.vbi oſtẽdit ꝙ vita illi igimn
magis fuit vnigenitum ſuuʒ impijs dare.qᷓ; angelis us bois pᷣponderabat toti mundo. immo etiã nulle Ag
merẽtibus eternã mercedem retribuerc.hoc em̃ fuit mũdis.ꝓptęrea rõnes que ad hãc ꝑtẽ inducunt᷑oce ſſengn
luſticie.illud vero mie ⁊ pietatt abundãtiſſime.¶ Ad dende ſut ¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ carius hẽtur ill 17 Nanue
q illud quod obijci᷑ ꝙ angeli magis diligũt quia nul · gqs emit᷑ ꝙ; pciũ quo emit᷑ dd q ills eſt ven qñ pciñ rerh
lum habẽt retardatiuũ.ddm ꝙ illa rõ cocludit ſolu, ab emẽte oio alienat᷑ ⁊ trãſfert᷑ in dominiũ alienũ.ſic jnein
m ſtatum pᷣſetem in quo coꝛpus cũ coꝛrumpit᷑ ag / ant non eſt in ꝓpoſito.qꝛ pater non tradebat xpᷣm ſi ln
Faugt ſpm̃.ſm ſtatum vero futurũ cuʒ coꝛpus erit ne ſpe rehabẽdi ipᷣm. immo ſic tradidit eñ ad moꝛtẽ u
ſpnale effectũ.bõ non habebit aliq impedimẽtum. tempoꝛalẽ vt ſine moꝛe diſpendio ſuſcitaret eũñ ad vi imß
2 55ſed babebit pᷣcipuũ gratie adiutoꝛium. ¶ Ad illð xpo tam immoꝛtalẽ. AUnde qᷓ;uis xpᷣs vitam ſuã p nobis Mila
quod obijcit᷑ ꝙ ſunt mediatoꝛes. ſimiliter p rñſio. poſuerit.non tamẽ illam amiſit. quia eadem virtute zn g
HMoeciatoꝛes em̃ noſtri ſũt ſm ſtatũ pᷣſẽtem miſerie. qua aiam poſuit volendo pati.ipᷣam reſũpſit volen/ ſſh
. in quo ꝗꝓpter multiplicẽ defectũ nccriũ eſt nob multi do reſurgere. ¶ Ad illud quod obijcit̃ q genus bũa 2g non
plex adiutoꝛiũ.⁊ ꝓpt᷑ magnã elõgatõeʒ nf̃i a do indi num eſt bonitatis infinite cũ ſit in infinitum multi⸗/ ſenee
gem mediatoꝝ auxilio. plicabile. reſpondendũ eſt ꝑ interẽptiõem vt:iuſqʒ. S
.V (A(Mueſtiox. Muis em̃ genus bnanũ ſit in infinitũ multiplicabi. Fu
Etn deus magis dilexit genus hũanum q; xp̃ᷣm? Et le quãtum eſt de ſe ꝑ generatõis ſucceſſiõem.ſi tps ⁊ gtcs
ſic vfñ Job. iij. Sic deus dilexit mom vt fi. ſuñ vni motus in infinitum duraret. tamen qtücunch mul⸗ ere
ge. daret. Sed qui dat aliquid ꝓ aliquo magis dili/ tiplicetur ſemper eſt actu finitum ⁊ bonitatis finite. galel
Eit illud ꝓ quo dat qᷓ ill qð ↄmutat.ſi g̊ͤ deus filiu, Hũana vero nã in xpᷣo rõne gratie vnionis ꝑ quam ſfoene
ſuum dedit ꝓ ſalute generis bũani.vẽ ꝙmagis genꝰ datur ſpũs non ad mẽſurã quodãmõ babet immẽſi Wrpe
bñanũ q; xpᷣm dilexerit. Item xpᷣs bomo eſt boni tatis dignitatem. ob qua totum genus hũanuʒ exce ſhit
tatis finite. genus hũanũ cũ ſit multiplicabile de fe dit quaſi ipꝛopoꝛtõnabiliter. Et ideo ad illam ruem 4
in pſonas innumerabiles habʒ quodammõ bonita- reſpodendum eſt ꝑ interemptiõem. ¶ Ad ill quod 29 nſtr
tem infinitam.ſed quod plus hʒ de rone boni plꝰpʒ obijcitur. Pꝛopter vnũquodq; ⁊ illud magis. Solo iuft
a deo diligi. videt᷑ ꝙ veus magis diligat tot hua cillud verum eſt m ꝙ ppter dicit habitudinẽ cje l
num genus qᷓ illum boiem ſolũ. ¶ Itez ꝓpter quod finalis pᷣncipalis.nõ ꝓut dicit habitudinem rõis in ugi
vnũquodqq; ⁊ illud magis. ſed filius dei incarnatus ducentis.huanum vero genus reſpectu incarnatõis Prlinee
fuit ꝓpter genus hũanum ſaluãdum.⁊ hũana illa na ⁊ natiuitatis xpᷣi non fuit ratio finaliter mouens.ſj ſuſccef
fuit aſſũpta ꝓ redimenda tota hana na. ͤ magis di quodãmodo inducens.non em̃ xps finaliter ad nos Phlgki
ligebat deus ipam huanam nam ꝓpter quã carne,z oꝛadinat᷑.ſed nos finaliter oꝛdinamur ad ipᷣm. qꝛ nõ nigedr
aſſũpſit.qᷓ; illa quam aſſũpſit.g ide auod bus. te caput ꝓpter mebꝛa. ſed mebꝛa ꝓpter caput. Rõ tñ lgiici
Rulteus el gui ginnrat nein maioꝛis valoꝛis ꝓ re mi inducens ad tãtũ bonum fuit noſtre repatòis reme ſinuſce⸗
noꝛis valoꝛis. Si deus in redimedo genus hũůanũ dium. ſicut in pᷣncipio huius tercij libꝛi fuit oſtẽſuz. huae
non vſus eſt ſtulticia.immo potius ſapientia. non ꝓ Sed ex hoc non ſequit᷑ ꝙ genus bũanuʒ ſit melius. Nle,
digit ſed lucratus eſt.ꝙ maius bonũ fuit illud quoed gquia minus bonum pᷣt inducere ad faciẽdum maiꝰ tuan
redemit ꝙ illud ꝑ qd redemit. ⁊ qd magis eſtbonu, bonum. ¶ Ad illud quod obijcit᷑ vltimo ꝙ ſtultus ʒo
magis diligit. Si deus hũanuʒ genus ꝑ xpᷣm rede eſt mercatoꝛ qui emit rem charius qᷓ valeat.dom ꝙ d
mit. vr ꝙ; mag ipᷣm genus totũ ꝙᷓ; xpʒʒ dilexerit. Sʒ illud uon habet veritatem niſi in eo mercatoꝛe qͥ ba
3. phil.ij. dedit illi nomẽ quod eſt ſuꝑ oẽ nomen. ſed bet indigẽtiam pꝛecij.⁊ potius intendit in mercan/ i
hm dignitatem cõicati nominis atteditur pᷣrogatia do ſeipᷣm ditare qᷓ; alienam inopiam releuare. nõ ſic “ *
amoꝛis. ſi xpᷣs etiã ſᷣm huanã nꝗm nomen ſuꝑ om auũt eſt in deo qui eſt diues in miſericoꝛdia.⁊ bonoꝝ ad
ne nomẽ cõicauit.vẽ ꝙ ipᷣm ſuꝑ oia dilexerit.¶ Yte,z noſtroꝛũ nõ indiget.qui nõ mercat᷑ ppter ſuam vti- e
Joß.iij. datus eſt ei ſpũs non ad mẽſurã.·ſi g aljs oi litatem augẽdam ſed ꝓpter noſtrã inopiam releuã un

bus dat᷑ ſpũs ad menſuram. ⁊ m q deus excellentni dã. qui etiò non mercat᷑ ad ſue vtilitatis pmotõnẽ. ſten
ns ſpm tnibuit.ſm boc eminẽtius diligit.vr ̊ q ma ſed potius ad liberalitatis oñſionẽ.Et pᷣterea maio⸗

Wlg

clne
mnige
im
ufünhn
ipsgtit

eſeee
ne u⸗

emdhln
doſtiit
jsinii⸗
tenigie⸗
iffintinn
unde.
n sfint
chulnd
n MN
unhed
Uithtudn
biucenn⸗
Hoguine
lter te⸗
iin⸗
mnur Me.
phta
ſälkin
bing

7
„7
0

4

17
5.
4
4
»

=

=☛a

S

=

S

8
1

4

=
=
☛

—

.

4

=

—

.
4

=☛ ☛nW.-

—
=

—

—

=SS

☛G

.
=

ſe

S=

☛

S

1

1

SS
=

.

S=
=

—
—☛

—
SS
=ò

☛

iſhnſen.

(Mtrum magis dilexerit Jobanẽ q; pctruʒ:Et ꝙ ſic

31

.

Di.

ri pꝛecio voluit nos redimere ꝙᷓ nos valeremus.vt᷑
eius liberalitatẽ circa nos cognoſcentes.ex totis pᷣ⸗/
coꝛdijs eidem adheremus.vt eñ diligeremus.⁊ eti
pcioſitatem noſtrã ex tanti pᷣcij immẽſitate meliꝰco/
gnoſceremus. Pꝛeterea deus nõ redimebat ab alio
led a ſeipᷣo. Manus em̃ mie redimebat a manu iu⸗/
ſticie. in qua redẽptõe non tm̃ conſiderabatur pᷣcioſi
eas rei empte. ſed etiam dignitas ipᷣius iuſticie cui il
latum fuerat dãnuʒ ⁊ offenſa. Et quia offenſio diuie
iuſticie immenſe quãdam babebat immẽſitatem. iõ
ᷓuis bomo redẽptus non eſſet valoꝛis infiniti.ncc-
rium tamen fuit ipᷣm redimi pᷣcio multo maioꝛis et
immẽſioꝛis valoꝛis qꝙᷓ ſit valoꝛ generis hũani.
Queſtio.vj. f

videtur pᷣmo per textũ euangelij Job.ᷣ xix. Mic ẽ di⸗
ſcipulus ille quem diligebat ihs.ſed boc non dicit ꝑ
diſcretõem ꝙ alios non diligeret ihs. dicitur ꝑ ex/
cellẽtiam.quia ipᷣm pᷣ ceteris diligebat.¶ It
videtur ꝑ illud verbũ ecclie qd trabit᷑ de vbis Be/
de.cantat eccleſia.bic eſt iobanes qui pᷣuilegio amo/
ris ceteris altius a dño meruit bonoꝛari.¶ Itẽ boc
ipᷣm vr ꝑ teſtimoniũ gloſe ſuꝑ Zo;. vbi dic glo.
Aug.ꝙ petrus magis amabat. Johes magis ama/
bat᷑.¶ Itẽ boc videt᷑ ꝑ ſignũ familiaritatis diuine.
ſi em̃ xp̃s iohi ſe familiarioꝛẽ expibuerat.⁊ maioꝛa ſi
gna dilectõis oſtẽdebat.cũ nibil ꝑ fictiõeʒ facẽt.vꝛ q;
ipᷣm Joheʒz non ſolũ magis qᷓ; petrũ. ſed etiã pᷣ cete
ris diligebat. ¶ Sed ↄ. Jobᷣ.vltimo dixit dñs petro
Symon iobhãnis diligis me plus his.ſed ↄſtat ꝙ nõ

ſic quereret dñs niſiſeitct eñ perus pius amaret.

Ande ⁊ glo.dicit.ꝙ caute hoc innuit ihᷣs dũ interro

,

18
keit eos qui magis ſe diligũt.g̊ ⁊c. ¶ Itẽ deus dicit
diligere qtum ad effectũ.⁊ magis diligere qtum ad

excellẽtioꝛem effectũ.Si j charitas eſt excellẽtiſſimꝰ
effectus diuine bonitatis.ſi &maioꝛem charitatẽ de

derat petro.quia petrus magis ipᷣm amabat ſic aꝑte
innuit glo.g videt᷑ ꝙ magis dilexerit petrũ qᷓ; iobã/

nem. ¶ Itẽ xpᷣs ſpaliſſime dilexit eccliam.⁊ eam cõ/
miſit petro gubernãdam. g vr̃ ꝙ non ſolũ qtũ ad ef

fectũ ſʒ etiã qtũ ad ſiguũ magis dilexerit petꝛ¶NNu/
xta hoc queritquis erat melioꝛ.vtrũ petrus an iobã
nes. Si em̃ petrus magis diligebat.⁊ qui magis dili
git melioꝛ eſt.&̊ melioꝛ erat petrus qꝙᷓ; iobãnes. Rur/
lus ſi xpᷣs magis diligebat iobãnem ꝙᷓ petrũ.⁊ qͥ ma
gis diligit᷑ ille eſt melioꝛ.gꝗ̊ melioꝛ eſt iobãnes qᷓ; pe/
trus.que duo ſimul ſtare non pñt. N ad huiꝰ in⸗/
telligetiã qõis ẽ notãdũ ꝙ hic ẽ triplex moqꝰ ddi.q̃‚6

rũ vnus facit ad explicatõem alterius. Pꝛimus eſt

ſm Aug.alter ſm Berñ. ⁊ tercius ſʒ ↄmunẽ modũ
ddi. Aug em̃ ad iſtaʒ qõnẽ ſuꝑ Joh.dicit.rñdens ꝙ
eſt dilectio in ſigno exterioꝛi.⁊ dilectõ in affectu inte

7772 .

Item hoc

de amoꝛe dicit bic non alibi.ſeq peus magis di

XXXIII

rioꝛi. Si loquatur de dilectione in ſigno exterioꝛi.

magis viligebat xps Johem q; petrũ.quia maioꝛeʒ
familiaritatẽ ei exbibebat.ſicut pʒ.quia ſuꝑ pectꝰeiꝰ
in cena recubuit. Si vero loquamur de dilectõe qõtũ

ad affectũ interioꝛẽ q eſt affectus gre. ſic magis dili⸗
gebat petrũ.quia maius munꝰgr̃e ſibi dederat.Et ſi

tu obijcias ꝙ deus illi debebat maioꝛa ſigna dilectõ
nis oñdere.quẽ magis diligebat ſᷣm veritatẽ. Rñdʒ
Augꝙ ꝑ Johem ⁊ petrũ ſignificat᷑duplex vita.peꝛ
petrũ actiua q̃ trãſit.p Johanẽ ↄtemplatiua q̃ ma⸗
net. Vñ petro dictũ eſt. Sequere me. De Jobanne
vᷣo. Sic eñ volo manere. Et qm̃ actiua liberalioꝛ eſt
⁊ fructuoſioꝛ.otemplatia vo purioꝛ ⁊ iocũdioꝛ.⁊ ad
ſignificãdã driam huiꝰ duplicis vite familiariꝰexhi⸗

bebat ſe dñs Johãni qᷓ; petro. In cuius rei ſignũ cõ

miſit dñs mr̃em Jobani cuſtodiẽdã.petro vo curã

paſtoꝛalẽ. Et er hoc dicit Aug.ꝙ petrus erat melioꝛ.

ſed Johãnes felicioꝛ. Et ſᷣm iſtũ modũ ddi ſatis pʒ
rñſio ad obiecta.qꝛ ꝓcedũt ſᷣm diuerſas vias.Alius

modłꝰreſpõdẽdi ſᷣm Berñ.eſt ꝙ petrus dilexit feruz

tius ⁊ diligebat᷑ foꝛtius. Jo.vo dilexit dulcius ⁊ dili

gebat᷑ familiarius.⁊ ſic m diuerſas vias de vtroqʒ

pᷣt ↄcedi ꝙ magis diligebat.⁊ etiã ꝙ magis diligeba

tur.ſᷣm ꝙ rõnes ad vtrãq; ꝑtẽ inducte ondũt.Ter/

cius eſt modus dði ꝙ petrẽmagis dilexerit deũ in ꝓ
xio. Jo.magis dilexerit deũ in ſe.vñ petrꝰ accepit cu
rã regiminis.ſed iohes gr̃am ↄtẽplatiõis.Vñ petrꝰ
efficacioꝛẽ babuit gram ad laboꝛẽ actõis. Johes ve
ro efficacõꝛẽ ad qͥetẽ ↄtẽplatõis. Oẽs ãt hij modi di
cẽdi ſũt ſatis ↄgrui.⁊ vnus magis explicat alterum.
Igeo eĩ Johes dilexit dulciꝰ. ⁊ petrꝰ feruentiꝰ.qꝛ
Johes accepit ſpãliter gram ad amãdũ deuʒ in ſe ꝑ
ↄtẽplatõis ſopoꝛẽ.petrꝰvo pᷣcipue ad diligẽdũ deuʒ

in ꝓximo ꝑ actõis laboꝛẽ.Et hinc eſt ꝙ petrꝰ dilige⸗
bat᷑a xpᷣo foꝛtiꝰq;tũ ad effectũ gr̃e interioꝛis. Yohes

vo familiariꝰqᷓ;tũ ad ſigua exterioꝛis cõuerſationis.
Nec aũt ſigna familiaritatis dñs exbibebat Jehi ñ
ſolũ ꝓpt᷑ ſignificatõcmi ſ̃ etiã ꝓpt᷑ qualitatẽ ꝑſoe.Dili
gebat enim dñs Johem ſicut dic Criſo.magis fami

liarit᷑ ꝓpt᷑ ingenitã mãſuetudinẽ ⁊ ꝓpt᷑ vᷣginalẽ puri⸗

tatẽ.⁊ etiã ꝓpt᷑ iuuẽtutẽ q̃ etiã ccteris paribꝰ fac bo/
minẽ diligi magis tenẽ. Hijs viſis pʒ rñſio ad qõnẽ
⁊ ad obiecta.qm̃ iſti duo in dilectõe dei ᷣm diuerſas
ſideratões ſe mutuo excedebãt.hinc eſt ꝙ Fʒ eꝙ ali⸗
q diuerſimode afficiũt᷑ pᷣponũt ioheʒ petro.q̃daʒ vᷣo
ſẽtiũt ecõuerſo.Sʒ q̃ͥs eoꝝ apð deũ finalit᷑ fuerit ca-
rioꝛ.hoc meliꝰ ſciemꝰ in glia.⁊ meliꝰ eſt expectare qᷓ;
h temẽ diffiniꝛe. Hoc tm̃ dixiſſe ſufficiat.qꝛ ille altioꝛ
eſt in celis.qͥ finalit᷑ maioꝛẽ charitatẽ babuit in terr⸗
Et hoc dico q;ẽtũ ad magnitudinẽ pᷣmij ſbalis. NMaʒ

q̃tũ ad decoꝛẽ aureole q̃ rñdet ↄtinẽtie vᷣginali non

eſt incõueniẽs Jobem petro pᷣponi.

Di. xxxiij.de virtutibus cardinalibus.

Oſt pᷣdicta ᷣ qᷓtuoꝛ vᷣtutibꝰ ⁊c. Pars iſta in q̃ mgr̃ determiat ð habitibꝰ gratuitis ꝓut abiuicẽ diſtin
guũt᷑ diuiſa fuit in tres ꝑtes. In qrũ pᷣma determiat ð habitibꝰ vᷣtutũ theologicaꝝ. In ſca ð hitibꝰ
vᷣtutũ cardialiũ. In tercia bitibꝰ donoꝝ. Pꝛia ꝑte determiata.h̊ incipit ſcda ꝑs qᷓ ↄtinet diſtictõeʒ

pñteʒ. Diuidit᷑ ãt iſta ꝑs in ꝑtes qtuoꝛ ſᷣm quatuoꝛ q̃ determiat de ip̃is vᷣtutibꝰcardialibꝰ. In pᷣma determi
nat de ipᷣis qtũ ad numeꝝ ⁊ diſtinctõem JIu ſcs vo qtũ ad nois rõem.ibi.Nee vᷣtutes cardiales dicũt᷑.⁊c̃.

In tercia vo mouet qõnẽ de ipᷣaꝝ vᷣtutũ euacuatõe.ibi. Nerũtñ an hee vᷣtutes ⁊c. In quarta vᷣo ſbiungit qð

nis determinatõem. ibi. Quibuſcdã viſũ ẽ eas eſſe deſituras ⁊c.Et illa vltima ꝑs ſᷣdiuidi pᷣt in quatuoꝛ In q̃
rũ pᷣma rñdet ad qõnẽ ꝓpoſitã qʒtũ ad iuſticie hahitũ. In ſcdᷣa vᷣo qʒtũ ad habitꝰvtutũ aliaꝝ oñdẽs ſʒ quos

actus in patꝛia remanebũt.ibi. oꝛtaſſe ⁊ alie tres vᷣtutes. In tercia vᷣo
Aug. In quarta vo autoꝛitate ↄfirmat, ibi. Bega ↄſẽtit ſuꝑ Exoðd.ac.

pᷣdetermiata cpilogat.ibi.Ecce aꝑte

Ee iij

5*
—

12 (Juſticia eſt in ſ/ ¶ De qjtuoꝛ vtutibecardialibaqtũ ad nũeꝝ ⁊ diſtictõz. a di. xxxiij.
ueniẽdo miſeris. Cö⸗ Mſt pdicta de quatuoꝛ virtutibus que pꝛinci

itin Rannt p pales vel cardinales vocãtur diſſerẽduʒ eſt. Aug in li. xviij.
iuſticia diſtinguit co que ſũt iuſticia. foꝛtitudo.pꝛudẽtia. temperã⸗ deti.
tra miam. aut mia eſt tia.De quibus Aug. ait. Juſticia eſt in ſubueniẽido a

ts iuſticievirtutis. ec miſer.? Pꝛudentia in pꝛecauẽdis inſidijs. Foꝛtitu⸗ b c
Zipius mie ſit ſoueni do in pferendis moleſtijs. Temperatia in coe:cẽdis dð S
re miſeris. vrf male hH delectatõibus pꝛauis. De hijs dicit᷑ in libꝛo ſapientie Saßp.viij.
Reaieintbein. Aln BSobꝛietatem ⁊ pꝛudẽtiam docet. iuſticiã ⁊ virtutez.
iuſticie eſt reddẽ vni · Sobꝛietatẽ vocat tpaãtiã. ⁊ virtutẽ vocat foꝛtitudinẽ
cuiq; qð ſuũ eſt. b ali,/ ¶ De q̃tuoꝛ vtutibꝰcardialibꝰ q;tũ ad nois rõem. b
quWuibo debem?onoꝛé. E. ſhee virtutes cardinales dicuntur vt ait hierony / e .
aliqbus ſbuẽtiõem.& pᷣdicta notificatio nõ ↄuenit vliter iuſticie. Obediẽtia em̃ eſt ꝑs iuſticie.⁊ tũ obedien/
tia non eſt ꝑs in ſueniẽdo miſeris ſᷣ i obediẽdo mãdatis¶ Reꝰ dð q; mgr̃ ſiue Aug.cuius hec xerba ſunt non
intẽdit diſfinire ipᷣam virtutẽ generalit᷑.ſed ſᷣm ſuũ potiſſimũ ſtatũ.in quo ⁊ ᷣm queʒ cõfoꝛmamur ad xpᷣm.
Et qm̃ iſto ſtatu iuſticie (⁊ ſi multi ſint) maxime ↄfoꝛmamur xpo.ſ.in ſvᷣueniendo miſeris.ido iuſticia per
actum iſtuʒ notificat᷑.ñ quia gñaliter oĩ iuſticie ↄueniat.ſed qꝛ cõuenit iuſticic ĩ ſuo potiſſimo ſtatu. ex hᷣ tñ pᷣt
colligi eius generalis notificatio. qꝛ ſicut miſeris debemus ſpᷣuentõem. ita alijs generibꝰ hominũ alia et alia
debemꝰ. Vñ gnalis notificatõ ipᷣius iuſticie ex hoc poteſt elici ꝙ iuſticia ẽ virtus reddẽs vnicuiq; quod ſuuʒ
2 eſt. Et ſic patʒ Rꝑ ad illa duo obiecta. Notãdũ tamẽ eſt ꝙ ſbᷣuenire miſer pᷣt aliqᷣs dupliciter. aut ꝓut mo/
uet ſbᷣ rõe debiti. aut ꝓut ſimpłr ↄſiderat nccitateʒ ꝓximi cui ↄpatiẽdũ ẽ.Et pᷣmũ ẽ iuſticie.ſcdᷣʒ mie.Aerũta/
ʒ men ſiẽ dictuʒ eſt mia ↄtinet᷑ ſpᷣ iuſticia cardiali.licʒ aliquo mo iuſticia diſtiguat᷑ õ miam. Pꝛopt quod nota
. ꝙiuſticia dicit᷑ multis modis. Ano mõ large ꝓut dicit generaliter rectitudinẽ ai.ſiue in declinãdo a malo.
ſiue in faciendo bonũ.Et boc mõ iuſticia eſt virtus generalis ſᷣm quã quilibet hõ ſãctus dicit᷑ eſſe iuſtꝰ. Alio
mõ dicit᷑ ꝓpꝛie iuſticia rectitudo oꝛdinãs ad alterũ in reddẽdo ei qdð ſuũ eſt. Et ſic eſt virtꝰcardinalis.Tercõ
mõ dicit᷑ iuſticia magis ꝓpꝛie ſᷣm ꝙ dicit rectitudiem in reddẽdo id qð eſt pene.⁊ accipit᷑ ibi iuſtici a p ſeueri⸗
tate. ⁊ ſic iuſticia diſtiguit ̊ miam.⁊ eſt ꝑs iuſticie cardialis.Si aũt qras qre iuſticia mag accipiat᷑ gnalit qᷓ;
alia virtus.hoc eſt qꝛ nomẽ iponit᷑ ab oꝛdie rectitudis.qͥ generaliter ↄnenire pᷣt om̃i virtuti. b ¶ Pꝛudẽtia
in pᷣcauẽdis inſidijs.Cõtra.qꝛ cũ inſidie ſint de oontigẽtibus futuris et occultis.⁊ iſta nõ cognoſcant᷑ ꝑ vᷣtutẽ
aliquã ſᷣ potiꝰꝑ donũ ꝓphetie.nõ vr̃ ꝙ notificatõ illa ↄueniat pꝛudẽtie. Itẽ tres ſũt ptes pꝛudeẽtie ſic dic tul/
lius.vicʒ.memoꝛia. itelligẽtia.⁊ ꝓuidẽtia.⁊ ſola ꝓuidẽtia eſt reſpectu futuri. ipᷣa ſola eſt in pᷣcauẽdis iſidijs.
Sõ vfr ꝙ iſta notificatõ ipiꝰpꝛudẽtie ſit ↄnis ⁊ generał.Rꝰ dð ꝙ ſicut pᷣdictũ eſt de iuſticia.ita itelligẽduʒ eſt
de pꝛudẽtia.ꝙ qꝛ ſũmus actꝰpꝛudẽtie ↄſiſtit i pcauẽdo iſidias.iõ mgr ꝑ actũ illũ diffinit pꝛudẽtiã. Vñ ven ẽ
notificatõ illa accipiẽdo pᷣciſe ↄuenit vni ſoli pꝛudẽtie ꝑti q̃ eſt puidẽtia.tñ large accipiẽdo oẽs ꝑtes ꝓui/
vetie oꝛdinũt᷑ ad iſtã.qꝛ memoꝛia pᷣteritoꝝ oꝛdiat ad cautelã futuroꝝ.parũ em̃ valet eẽ circũſpectũ in hijs qᷓ
facta ſũt.niſi ꝑ h̊ fiat bomo circũſpectioꝛi hijs qᷓ ſũt faciẽda.Ad illð ẽ̊ qd obẽ ꝙ; nemo pt pᷣſcire futuras iſidi⸗/
as niſi ꝗꝓpha.dð qꝙ quis nõ poſſit pᷣſcire cognitõe certitudis.pᷣt tñ pᷣſcire cognitõe ↄiecture.ſicut i ſignis pñti/
F bꝰ notificat hõ futuꝝ euentũ. oꝛtitudo in ꝑferẽdis moleſtijs. Cõtra. diffinitõ iſta vr male aſſignata. qꝛ
SFßm ꝙ diẽ phs i hoc diſtiguit᷑ patięg a foꝛti.; patiẽs patit᷑ ⁊ deducit᷑foꝛtis nec patit᷑ nec deducit᷑.ᷣ nõ vr ꝙ
foꝛtitudo ſit i ꝑpferẽdis moleſtijs. ¶ Itẽ ois vᷣtus eſt circa delectatões ⁊ triſticias. foꝛtitudo nõ tm̃ circa ea
q̃ moleſtãt ſᷣ etiã circa ea q̃ delcctãt.Et rurſꝰcũ oĩs virtꝰſit circa delectatões ⁊ triſticias.v‚ ꝙ pᷣdicta notifica
tõ oĩ vtuti ↄucniat.ſ.ddð ꝙ ferre moleſtias ⁊ ſi babeat iũctũ ſibi pati.tñ plꝰdic actõem qᷓ paſſiõcm. Ille em̃
dĩ moleſtias ꝑferre q ꝑfecte eas fert. hoc cſt qͥ in eis nõ ſuccũbit ſᷣ qͥ eis ſupeffert᷑.⁊ tal vere dr foꝛt.qꝛ nõ ſolũ
nõ deducit᷑.verũ etiã niag agit qᷓ; agat᷑.⁊ eſt ppũ ipᷣius foꝛtitudis.Licet etiã ois vᷣtus circa delectatiões et
triſticias oſiſtat ꝑ modũ electõis ⁊ fuge.ſola tñ vtus foꝛtitudis ↄſiſtit ꝑ modũ ſuppoꝛtatõis ⁊ tolerãtie. ⁊ ſic
Gg mManifeſta ſũt illa duo qᷓ opponit. ð ¶ ꝑantia i coercdis delectatõi pꝛauis. Cõtra.xpᷣs potiſſime habuit
tpꝑãtiã.⁊ adã i ſtatu pᷣmo.tñ nec iſte nec ille p tꝑe illo delectatões pꝛauas arcebat. nõ vi q pᷣdicta notificatõ
ſit recte aſſignata. Itẽ ꝑfecte coercẽ delectatões pꝛauas h̊ ẽ ipᷣas nõ ſetire.ſ ̊ ẽ puatõ nõ poſitõ. ᷣ cñ qlibʒ v
tus heat actũ poſitiuũ ꝑ quẽ notificat᷑.vr ꝙ tꝑãtia male diffiniat᷑.Rꝰ.dð q; h diffinit tpãtia vm ſtatũ nãe la/
pſe.i qᷓ delectatões pꝛaue oꝛiunt᷑.⁊ ꝑ vᷣtutẽ tpantie refrenant᷑.⁊ circa H ↄſiſtit maxia difficultas tꝑantie i vis
toꝛibꝰ.⁊ in q̊ ↄyfoꝛmamur xpᷣo lʒ nõ oino.q;ꝛ xpᷣjs bhmõi delectatões nec ſẽſit nec eis ↄſ Eſit. nos ut ⁊ ſi nõ oſeẽti⸗
mus.eas tñ ſentimꝰ.æ ſic aliqͥ mõ eidẽ cõfoꝛmamur. ⁊ tũc delectatões hmõi coercemus.Añ coercẽ pᷣt dicere
quãcda reſiſtẽtiã reſpctũ hmõi delectatõnũ qꝗᷓ̃ ẽ ĩ eaꝝ repᷣſſõe. Ael pᷣt dicẽ ois ioꝛdiate delectatõis abſẽtiã ⁊ p/

uatoem.Et pmũ eſt hois ĩ ſtatu nae lapſe.ſcᷣm vero pᷣt eẽ xpi ⁊ bois iſtituti.Ad illud ̊ qð obꝛ ꝙ ois act? v⸗
tutis ẽ poſitiuus. d ꝙ ẽ loqͥ actu iterioꝛi ⁊ de actu exterioꝛi. Cũ g r ꝙ ois actꝰ virtutis ẽ poſitiuꝰ.dð ꝙ x
ru ẽ de actu meritoꝛi.ᷣ de actu exterioꝛi nõ ẽ gñalit᷑ veꝝ. Aelle em̃ carere aliq̊ qd nõ decet virtutis eſt.⁊ velle
abſtinẽ ab aliqͥ qd; nõ lz. ⁊ ſic ad virtutẽ ſpectat ſiſetiũ ⁊ ieiuniũ.qᷓ;uis em̃ nõ loqͥ ⁊ nõ mãducare ſint puatõis.
tñ velle nõ loqͥ ⁊ nõ mãducare ſũt poſitois ⁊ actꝰvirtutis. e¶ NMee vᷣtutes cardiales dicunt (vt ait bieroni
7 · mus) qbus in hac moꝛtalitate bñ viuit᷑. ⁊ poſt ad eternã vitã puenit᷑.Cõtra.nõ vr recta rõ nomis aſſignari.

—

er hãc em rõem vr̃ oĩs virt? cardialł eſſe. qꝛ oĩ virtute recte viuit᷑. Et oĩs virtꝰeſt via pueniẽdi in regnu. Itẽ

ch camdiales dicant᷑ q; ſuut pᷣncipales ⁊ pncipiñ mouẽdi. cñ charicas ſit magis pᷣncipalis ⁊ pᷣncipiñ mouẽdi.
V& chantas ſit virt cardialis. Itẽ cũ ipſa ſit non tm virtus etiã auriga virtuti.⁊ aliax directia. vi ĩa

nodicis

mus quibus in hac moꝛtalitate bene viuitur.et poſt
ad eternam vitam ꝑuenitur. Que in xpᷣo pleniſſime
fuerũt ⁊ ſũt.ð cuiꝰplenitudie nos accepimꝰ.In qͥ ha⸗
buerũt vſus eoſdeʒ quos in patria habẽt ⁊ quoſdam
etia vie. M H
õ de euacuatõe vir.car.ĩ futura vita Cc
Werũtñ an hee vᷣtutes cũ ⁊ ipᷣe in aĩio eẽ incipiãt.qͥ cũ
ſine ill pus eẽt tũ animꝰerat.deſinãt eẽ cũ ad eterna ꝑ
duxerint non nulla qõ eſt.
¶ Q;KRꝝönis determinatõ qᷓntũ ad iuſticie habitũ. d
¶ Quibuſdã viſuʒ ẽ eas eẽ deſituras. Et ð tribꝰ qͥdem
pꝛudẽtia.ſ.foꝛtitudie ⁊ tꝑãtia.cũ h̊ d̃ nõ nihil dici vi
det᷑. Juſticia eĩi imoꝛtalis ẽ ⁊ magis tũc pficiet᷑ in nobſᷣ
ʒ33 eẽ ceſſabit.cuʒ beate viuemꝰↄtẽplatõe nãe diuie
creauit oẽs ceteraſq; iſtituit nãs.qᷓ nihil amabilius ⁊
f meliꝰ eſt. Cur regẽti ſditũ eſſe iuſticie eſt. Et iõĩ im⸗
moꝛtał eſt oĩno iuſticia.nec ĩ illa btitudie eſſe deſinʒ.
ſed talis ac tãta erit vt ꝑfectioꝛ ⁊ maioꝛ eẽ nõ poſſit.
6õis determĩatõ qᷓ;tũ ad hitꝰaliaꝝ vtutũ.oñdẽs
ſm qͥs actꝰin patria remanebũt. e
(Cor ans ⁊ alie tres vᷣtutes.pꝛudẽtia ſinevllo iã ꝑicu
o erroꝛis.foꝛtitudo ſine moleſtia tolerãdoꝝ maloꝛũ.
tꝑãtia ſine repugnatiõe libidinũ eft ĩ illa felicitate. vxt
pꝛudẽtie ibi ſit nullũ bonũ deo pᷣponẽ vel equare.foꝛ⸗
titudis ei firmiſſime coherẽ.tꝑãtie nilo defectu noxio
delectari. Quod vero nũc agit iuſticia ĩ ſubueniẽdo
miſeris.qͥd pꝛudẽtia in pcauẽdis inſidijs.qͥd foꝛtitu⸗
do in pferẽdis moleſtijs.qͥd tꝑantia in coercẽdis de⸗
lectatioibus pꝛauis.ñ erit ibi oĩno vbi nihil mali erit.
Iſta vᷣtutũ oꝑa huic vite motli ncẽria.ſic fides ad
quã referẽda ſũt in pᷣteritis habebütnrr·
Pꝛedeterminata epilogat. f
Ecce aperte hic dicit Aug. ꝙ pᷣdicte virtutes in futu-
ro erunt.ſed alios vſus tune habebunt qᷓ; mõ.
¶ Autoꝛitatẽ Aug.ↄfirmat. G˙g˙se& H
Cui beda aſſentit ſuꝑ Exodũ ita dicens. Colũne an⸗
te quas expãſum eſt veluʒ.poteſtates celi ſunt q̃tuoꝛ
eximijs vᷣtutibus pclare.id eſt foꝛtitudine.pꝛudẽtia.
tꝑancia. iuſticia. que aliter in celis ſeruãtur ab ange⸗
lis ⁊ animabus ſãctis qʒ hic a fidelibus.Et conſequẽ
ter aſſignat Beda vſus illarũ virtutum ſᷣm pꝛeſẽtem
ſtatum ⁊ futurũ imitans Augu. in pꝛemiſſis aſſigna/⸗
ltatẽ ßʒ quã gcte ae gor tud 1 eqtatẽ bʒ quã aitkglkiuſticia rl
litatẽ ʒ quã attẽdit᷑ pꝛudẽtia. Et qꝛ iſte qᷓtuoꝛ wärtes S hanenae ſe ⸗
gẽdũ vł pac. edũ.iõ iſte q̃tuoꝛ vᷣtutes dicũt᷑ cardiales ⁊

bee vᷣtutes
in xpᷣo fuerũt.

Beda.

poſſit dici cardinalioꝛ
alijs. Juxta hoc que-
rit᷑ re hmõi virtutes

cardinales dicũtur po
litice magis ꝙ theo/
logice.Re.dð ꝙ hmõi
virtutes dicunt᷑ ↄſue⸗

tudinales.politice.et
cardiales. Cöſuectudi
nales dicunt᷑ rõne ſui
pᷣncipij origialis ſʒ q;

acqͥrunt᷑ ex frequenti

bñ agẽ. Politice wro
dicunt᷑ rõe opatõis et
exercitij ſibi debiti.qꝛ
ſicut theologice dicũt
qꝛ oꝛdinant boiez ad
diuia.⁊ qſi faciũt ho/

„ 2 7

minẽ diuinũ. ſic iſte vᷣ

tutes dicunt᷑ politice.

reddũt hoiem bene
oꝛdiatũ ad viuẽdũ in
ter hoĩes.vñ poli tica
virtꝰ d a polis qð eſt
pluralitas.ardiales
vo dicunt᷑ röne finis
Vltimi.qꝛ p iſtas ẽ in⸗
greſſus ad celeſtia re
gna. Duplex eſt enim

poꝛta ingrediẽdi in ce

lũ.vicʒ.p obſetuãtiaʒ
mandatoꝛũ ſ̃m illud

Math. xix. Sivis ad
vitã ingredi ſerua mãa

data. Et p tolerãtiam
tribulatõnũñ. m illud
Actũ.xiiij. Peꝛ mſtas
tribulatõncs opoꝛtet

nos &. Ad iſta vuo.

pᷣncipalit᷑ oꝛdinãt iſte
qᷓtuoꝛ virtutes. ⁊ iðo
dicũt᷑ pᷣncipales ⁊ car

iales. Jo aũt iſte v

tutes pᷣncipaliter oꝛ/
dinant. qꝛ ſumunt᷑ a
noibus pꝛecipuis hm

q̃s hõ dʒ verſari ĩ agg
dis ⁊ patiẽdis. In oi/

bꝰ em agẽdis vł patiẽ
dis dʒ hõ attẽdẽ ardu

rncig ſtatẽ z quã attẽdit᷑ tpãtia.⁊ vti ·
ardiales ad qᷓs reducũt᷑ oẽs vᷣtutes iducũt ad recte a⸗
pᷣncipales. Et ſic pʒ q̃re iſtevirtutes ſic nominẽt᷑ Et ꝙ;

rõ biero.q̃ ponit᷑ i ſia ẽ valde bõa. MNec valzʒ illð qdð obꝛ ð vtuti m iß ogi
B gq pomtilt boa. Mec tibꝰtheologic ⁊ ð charitate.qm̃ ipᷣe theologic
vᷣtutes tãq; excellẽtioꝛes ſoꝛtiũt᷑ nobiliꝰnomẽ. Pꝛeterea ñ ſumũt᷑ ſʒ ſlas Kro⸗ ↄditões ne Pale 4 ecnt

ad virtutẽ. roe qrũ iſte vocãt᷑ cardiales. Et p G̊ pʒ illð qð obijciebat᷑ pᷣmo ⁊ ſcdo.Ad ill vero qdð obijciebae

tercõ ſilr pʒ rſio.qꝛ oẽs virtutes iſte eqlit dicunt᷑ cardiales p eo q iſte oẽs rões penes qᷓs accipiũt᷑ eqit᷑ ſüüt

nccrie ad virtutẽ.viczʒ. rõ ardui ⁊ boneſti.⁊ debiti ſiue pulchꝛi ⁊ eligibil. f

mmoꝛtałẽ oino iuſticia ⁊c. In a

nuit h̊ mgr̃ ꝙ iuſticia ĩ futura btitudie ñ deſinet.nec ali dẽti 1tpãti 5
H ulticia! nec alie tres vᷣtutes.vicz.pꝛudẽtia.foꝛtitudo.⁊t
rõ huiꝰ irtutũ ñ ae eE vre en Gert tpatia. Et qr
Võ buiꝰ d oꝛdie iſlaꝝ q̃tuoꝛ virtutũ.qꝛ mgr ſꝑ h̊ pᷣmittit iuſticiã.⁊ ſcdo ſbᷣiũgit pꝛudẽtiã.⁊ tercõ rrltnchine .

qrto tpãtiã. Dʒ i ↄriũ bꝰẽ ꝙ; phᷣs

ꝓſecutõe harũ virtutũ pᷣmo oꝛdiat foꝛtitudinc.⁊ ſcdo tꝑãtiã. Itẽ vr ꝙ pꝛu

dẽtia debẽt oibꝰalijs pᷣmitti.qꝛ oñdit viã alijs. ſicut ebẽt p̃cedẽ ESti F
da 5 S pnut. a onaer. ð ſicut palpcbꝛe debẽt pᷣcedẽ greſſus.ſic vr̃ ꝙ pꝛudẽetia oꝛdinã
ante alias. Itẽ Sap.viij.pꝛemittitur continẽtia.⁊ une pꝛudẽtia.⁊ tercõ iuſticia.⁊ quarto foꝛtitudo
½ .

it em̃ ſic. Sobꝛietatẽ docet.⁊ ſapiam.⁊ iuſticiã.⁊ virtuteʒ.

ddm ꝙ iſte virtutes poſſũt q̃drupłr conſide

ran ſᷣm ꝙ qtuoꝛ ſut.⁊ ſm q̃qꝛuplicẽ cõſideratõem quclibʒ pᷣmo loco pᷣt oꝛdiari. Nʒ em̃ virtꝰ comꝑari ad ſb/⸗

Ee iiij

Li. IiIII

lectũ ⁊ babet ↄpari ad obiectũ.Ad ſbiectũ añt ↄpat᷑ dupłraut ſᷣm oꝛdinẽ in acqͥrẽdo. ? ſic opoꝛtz incipe a At
tinẽtia.qꝛ ſicut mediꝰcoloꝛ alijs coloꝛibꝰſbᷣſternit᷑.ſic mũdicia carnis pᷣmitti dʒ alijs virtutibꝰ.Et iſte oꝛdo cõ rti
ſiderat᷑ in libꝛo ſapie.vbi pᷣmittit᷑alijs. Alio mõ ↄpant᷑ virtutes ad ſbiectũ ſᷣm oꝛdinẽ in pficiẽdo.⁊ qꝛ in pfe⸗ ſnn
cto exercitõ virtutũ cognitõ pᷣcedit.ſic pꝛudẽtia oibus alijs hʒ ppomi. Et ſic pmittit eã Berñ. ad eugeniũ. di⸗ Ppoteti
cens ꝙ nõ tm̃ eſt virtus.verũ etiã auriga virtutũ. Si aũt ↄſiderentur per ↄpatiõem ad obiectum boc t eſſe Cenei
duplr.qꝛ obiectũ virtutis eſt bonũ ⁊ difficile ᷣm dicit pps. Si ↄpant᷑ ad obiectũ ſbᷣ rone difficultatis. ſic pt ſſt
eſſe foꝛtitugo. q magis ↄſiderat difficile. ⁊ hoc mõ oꝛdiat ph̊s in ethicis pᷣmittẽs foꝛtitudinẽ alijs. 2 deinde F⸗ ſtate
datim veſcẽdẽs ſᷣm ꝙ magis ⁊ minꝰ hñt rõnẽ difficilis.Si aũt ↄpant᷑ ſbᷣ rõne boni. ſic Bn oim virtutũ ẽ ip⸗ ſtadi
ſa iuſticia. cuiꝰmaxime eſt ordinẽ ↄſiderare.⁊ alijs bonũ ſuũ cõicare.⁊ hoc mõ oꝛdiat Aug.⁊ mgf in lr̃a.Et . ne⸗
hoc pʒ rñſio ad obiecta.patẽt etiã ea q̃ dicunt᷑ in a. Et ex bijs q̃ qᷓ̃ſita ſũt poſſũt foꝛmari ſex ꝓblemata pter cſatn
illa que q̃ſita ſũt.quatuoꝛ videlicet de diffinitõib? haꝝ qᷓtuoꝛ virtutũ.⁊ duo ſequẽtia de eaꝝ virtutũ nomie et cgd
oꝛdqine.⁊ iſta ſufficiãt de virtutibꝰ cardinalibꝰin ſua generalitate. . mule⸗
O intelligẽtiã huius ꝑtis totalis ⁊ diſtinctõ rectificãtibus ꝓut directe tẽdit iĩ deuz. cuiuſmoi ſt nodlie
Viies bꝛeuis incidit bic qõ de virtutibꝰcardia habitus virtutũ theologicaꝝ. ſed etiã indiget hitibꝰ cſonil
libus in gñali. ⁊ circa hoc bꝛeuiter pñt ſex q/ipᷣm regulãtibꝰ⁊ rectificãtibꝰ put oꝛdiat᷑ ad ſeiṽm 2 (ilt
ri. Pꝛimo abeni deiptn virtutibꝰ cardinalibꝰ q;3dtũ ad ꝓximũ.⁊ tales ſũt habitꝰ virtutũ cardialiũ. Añ ſi le
ad earũ nccitatẽ ſiue vtilitatẽ. Sco qᷓstũ ad diuerſi cut pᷣter pᷣcepta pᷣme tabule ꝗᷓ directe oꝛdinãt ĩ deũ. ſſone
tatẽ. Tercio qᷓstũ ad ſiectum. Quarto qᷓ;tum ad opoꝛtunũ fuit ponere pᷣcepta ſcde table que oꝛdiant Phe
numenꝝ. Quinto querit᷑ de ip̃is qᷓtũ ad oꝛiginẽ. Se ad ꝓximũ.ſic etiã in hbabitibꝰeſt intelligẽdũ. pte⸗ oſie
xto ⁊ vltio qᷓ;tũ ad diſtictõem finale. rea pᷣter habitũ virtutũ theologicaꝝ nccriũ eſt ad ſa Pohbtn
Queſtio.j. lutem ponere habitus virtnch arclinaliun ſicut rõ futn⸗
¶ Atrũ opoꝛtunũ ſit pᷣter virtutes theologicas cardia nes ad pᷣmã ꝑtem inducte oſtẽdunt.⁊ ↄcedende ſũt. 11 babit
les ponere. Et ꝙ ſic vr Sap̃.viij. Dicit᷑in umẽdatöᷣe qm̃ veꝝ concludunt. ¶ Ad illud vero quod pᷣmo ob linzto
ſapie ꝙ ſobꝛietatẽ ⁊ pꝛudẽtiã ⁊ iuſticiã ⁊ virtutẽ do⸗ ijcit᷑ in contrariũ ꝙ ille qui diligit pxrimũ legem im⸗ hoaßt
cet.q̃bus vtiliꝰ in vita nihil eſt hoibus. ſed ꝑ illa jtu ple. R. ꝙ boc non dicit᷑ ꝓpter hoc ꝙ implere legem teb at
oꝛ intelligunt᷑ virtutes cardiales.ᷓ ſũt nob maxime ſit ipᷣius dilectiõis tm̃ rõc ſui.ſed hoc ẽ ꝙ babʒ alios malet
vtiles opoꝛtune. ¶ Itẽ pᷣuatões baꝝ virtutũ ſiue babitus aunexos. qui ad ipᷣius dilectiõis ⁊ charita⸗ ſpicin
vicia eis oppoſita daacunt ad moꝛtẽ. ſicut gula.lu/ tis imperiũ quodãmodo moti dirigũt ⁊ habilitãt ad nccniin
xuria. auaricia ⁊c.ſed ſicut pᷣuatiões ſũt ꝑnicioſe.ſic obſeruanda opera mãdatoꝝ. ſicut mãdatum denõ naltea
poſitoes ſüt vtiles ⁊ opoꝛtune. vr ꝙ ſit magna ne/ foꝛnicando obſeruat qͥs ꝑ caſtitatẽ elicitiue. ſed per e. N
ceſſitas habedi virtutes cardiales, ¶ Itẽ nullus pᷣt charitatem imꝑatiuc. hoc aũt attribuit apls dilectõ oisr.
Ptingere ad regnũ celoꝝ nini impletiõezʒ mãdatoꝝ ni ⁊ charitati.qi ipᷣa ẽ mater foꝛma ⁊ finis oiĩm vir⸗ Ni ſdb
dei. ſed queqã ſũt mãdata ad quoꝝ impletõem vtu/ tutum ſicut ſuꝑius tactum fuit.⁊ in ſequẽtibus ſuo ffmrcet
tes cardiales habilitat. vtpote ſũt mãdata ſcde tabu loco melius explanabit᷑.¶ Ad illð quod obijcitur ꝙ; 12 fnann
le. vr ꝙ aq obtinẽda ſalutẽ valde ſint nobis ncẽrie oiis affectõ oꝛtum habet ab amoꝛe.Re.ꝙ ⁊ ſi omßfis Mllni
Itẽ ſicut qͥs ꝑdit vitã ꝑ pctm̃ in deũ.ita etiã p̃ᷣt ꝑ- affectio oꝛtum habeat ab amoꝛe tanqʒ ex affectione bitns
dẽ ꝑ pctm̃ in ꝓximũ.& ſicut nccriũ ẽ hbe virtutes oꝛ⸗ pᷣncipali ipᷣius aie. amoꝛ tamẽ non eſt tota cã aliarũ eddie
dinãtes ad deũ.ita ncẽriũ eſt hr̃e virtutes oꝛdinãtes affectõnũ.ideo nec regula ipius amoꝛis in ſe ſufficit N
ad ꝓximũ ⁊ ad ſeipʒʒ. Sʒ virtutes oꝛdinãtes ad den ad rectificatõeʒ aie niſi ſint virtutes in ea alios affe-⸗ fe
ſũt theologice. oꝛdinãtes ad ſe ⁊ ad ꝓpximũ ſũt cardi⸗/ ctus regulãtes ⁊ dirigẽtes. Et ꝓpterea illa ratio po/ M
nales. virtutes cardiales ſũt ncere Sed 3. Ro. teſt diffolui ꝙ pcedit ab inſuficiẽti. ¶ Ald illud qð 13 rſd
xiij. Qui diligit ꝓximũ legẽ impleuit.ſed a legẽ ilet obijcit ꝙ virtutes ſũt ad refoꝛmãdũ potẽtias. dom ths
bʒ oẽ illò qð ſibi nccriũ eſt ad ſalutẽ. qͥ bʒ charita⸗ ꝙ verũ eſt. ᷣ facies potẽtiaꝝ aie duplex eſt ſm dupli i
tẽ nõ indiget alia virtute ad ꝓximũ oꝛdinate.babit? cẽ ꝓppoꝛtõem ⁊ duplicẽ eiꝰ uerſionẽ᷑.videlicʒ.ad infe dſpat
virtutibꝰ theologicꝭ vr̃ ꝙ ſuꝑfluãt cardiales. Itẽ rniꝰ⁊ ſuꝑius.ad bonũ creatũ ⁊ ad bonũ icreatũ. et ad Nt
virtutes ſũt nccrie pᷣncipalr ad oꝛdinãdũ aie affectõ finẽ ⁊ ad illꝭ qð eſt ad finẽ. iõ cũ dicit ꝙ aia ſufficiẽt ſagſte
nes ᷣm ꝙ dic̃ Aug.in li.de ſpũ ⁊ aia.̊ oĩm affectõnũ foꝛmat᷑ eounat virtutes theologicas.dð ꝙ ven Agſa
vncipiũ eſt amoꝛ ᷣm ꝙ dr in. xiiij. de ci.dei. Cũ gͤcha eſt ꝑ ↄꝑatõem ad ſuꝑius.ſ ex hoc nõ ſequit᷑ ꝙ car Rafon
ritas ſufficicut᷑ oꝛdiat amoꝛc. vr̃ ꝙ qͥ b rectitudine,z nales virtutes ſuꝑfluãt.qꝛ ipam aiam infoꝛmant et lſtnf
charitatis nõ indigʒ rectitudie alteriꝰ vtutis. ¶ Itẽ refoꝛmãt ꝑ ↄpatoem ad creatũ qð eſt ad finẽ oꝛdia/ goudi
virtutes ſũt ad refoꝛmaqũ potentias aie.ſed potẽtie tũ. Et ſi tu obijcias ꝙ virtutes theologice ñ tm̃ in ſi⸗ dintsy
aie refoꝛmãt᷑ ꝑ gram ⁊ tres virtutes theologicas in nẽ ſed etiã in bijs zea ad finẽ oꝛdinãt ſicut ꝑʒ in ſegt⸗
qbus attẽdit᷑imago refoꝛmatõis ꝑ gram. & vr ꝙ il charitate. d ꝙ illd nõ eſt pncipalit᷑ ſed ex ↄũti. Ad 14 ſſenini
habitis nulla ſit nccitas vel vtilitas cardialis vᷣtut. · ill qð obr ꝙ virtutes ſũt ad dirigẽdũ actus potẽtia aie
Itẽ virtutes ſũt ad dirigẽdũ in actõibus ⁊ paſſio rũ.dð ꝙ vires aie quoſdã actus habent oꝛdiatos ad neie
nibus. ſed p fidẽ ſufficiẽter dirigit᷑ intellectꝰ. ⁊ p cba vitã otemplatiuã.quoſdã ad vitã actiuã.vtroſq; ac⸗ D
ritatẽ dirigit᷑ affectus.ᷓ virtutib? tbeologicis habit ꝭ tus ncæcriũ eſt oꝛdinare. quia vterq; modus viuendi Mnat
10 vr ꝙ cardiales ſuꝑfluaãt.¶ Rꝰ q; general nccitas v⸗ eſt nccrius ad hoc ꝙ poſſit qͥs btitudinem ꝓmereri. funs⸗
tutis eſt ad rectificãdũ potẽtias aie obliqͥtatem/et Cũ g dicit ꝙ fides ſpes charitas dirigunt actus po⸗ *“M
ad vigoꝛãdũ difficultatẽ. ANirtꝰ em̃ fac potetiaz re⸗ tentiaꝝ aie. dð ꝙ ⁊ ſi hoc poſſit ↄcedi in actibus qui de⸗
cta ⁊ vigoꝛoſã.⁊ qm̃ ↄuenit hoĩem oꝛdiari ad deum. ſpectãt ad vitã ↄtemplatiuã.non tñ ven eſt in agen⸗
ↄuenit nihilominꝰ hoiem oꝛdiari ad ꝓximũ ⁊ ſeipʒ. dis ſiue in actihus qͥ ſpectant ad vitã actiuã.⁊ iõ nõ
in hijs eiſdeʒ pᷣt obliquari ⁊ ipediri ſiue retardani. ſequit᷑ ꝙ virtutes cardiaies ſuꝑfluat. die

hinc ẽ ꝙ nõ ſolu ingiget habitibus ibᷣm vigoꝛãtib? Queſtio.iij. b

hne
iggte
Cnatan
Meanm
ggani

n e
ma “

„labe
dwent

itaticiann

. 3

ingaffn
Gelg
Sriinien
uhuuſf
icand
inufrnant
uftint⸗
goceiihin
hnirſatt⸗

co oſtẽdit᷑ ꝑ vicia circa q̃

64
HH

Di.

De virtutibus cardinalibus q;tũ ad iparum diuerſi
tatẽ.⁊ querit᷑ vtrũ oẽs virtutes cardinales ſint vna
virtus an diuerſe:Et ꝙ ſint diuerſe oſtẽditur pꝛimo
pꝓ potẽtias quas dirigũt.qꝛ pꝛudẽtia dirigit rõnaleʒ.
tpancialocupiſcibilẽ.foꝛtitudo iraſcibilẽ.cũ g̊ poten

tie ſint ꝓpꝛia ſpᷣiecta babituũ.⁊ ꝓpꝛijs ſbiectis diuer

ſificatis foꝛmaliter.neceſſe eſt ipoꝛũ habitus foꝛma⸗
liter diuerſificari.⁊ pᷣdicte potẽtie aie ſint diuerſe.vꝛ
ꝙ neceſſariũ ſit cardinales vtutes eſſe diſtinctas et
cſſẽtialiter diuerſas. ¶ Item hocipᷣm videt᷑ ꝑ actus
quos eliciunt.qm̃ alius eſt actus ipᷣius pꝛudetie foꝛ/
maliter loquẽdo.alius tꝑantie.ſicut patet.cũ g̊ habi

tus diuerſificẽtur ꝑ actus diuerſificatõne foꝛmali et
eſſentiali.vr ꝙ nccriũ ſit habitus cardinaliũ virtutũ

eſſẽtialiter diſtingui. Itẽ hocipᷣm oſtẽdit᷑ ꝑ obiecta.

quia tpantia eſt circa delectatõnes.⁊ foꝛtitudo circa
paſſiones.cũ g

£

ma diſtinctio babituũ oꝛtũ haheat
ab obiectis.vꝛ ̊ idem qð aus ne Bipᷣm quarto lo
ſüt. Si em̃ vicia quibus op
ponũtur hmõi.vtutes ſimpliciter ſũt diuerſoꝛũ gene
rum.⁊ pᷣuatões diſtinguũtur ⁊ diuerſificãtur ꝑ ipᷣos
habitus.vr ꝙ nccriũ ſit habitus virtutũ cardina/
liuʒ foꝛmaliter ⁊ eſſẽtialiter abinuicẽ diſtigui.¶ Itẽ
bocipᷣm oſtẽditur ꝑ medietates ᷣm quas bmõi vtu
tes attendũtur. ſi em̃ hmõi virtutes cardinales bñt

medictates foꝛmaliter differẽtes. cũ medietates re-

ſpiciant virtutes ſᷣm ipᷣarũ rõem foꝛmalẽ.vr̃ ergo ꝙ

ncẽriũ ſit ip̃as virtutes cardinales eſſẽtialiter ⁊ foꝛ/

maliter eſſe differétes.(¶ Sed S.Aug.de moꝛibꝰ ec

cleſie. Illud quod quadriꝑtita dicit᷑ virtꝰ.ex ipſius
amoꝛis vario quodãmodo affectu quãtuʒ intelligo
dicit᷑. ſed hoc non dicit diuerſitatẽ m eſentiã.ſed ſo

lũ ſᷣm relatõem.S vr ꝙ virtutes cardinales ſolũmo.

do m comꝑatõem babcãt diſtingui non m ſbam
abſolutã. ¶ Itẽ Aug.in li. de quãtitate aic. Uirt?ꝰ eſt

qualitas vite rõni vndiq; ↄſentiẽs.ſed equalitas vi
te vndiq;ʒ non pᷣt eſſe ſm vnã comꝑatões.ſed ſᷣm cõ
ꝑatõem ad oẽz actũ ⁊ ad ome obicctũ. ſi bec ẽ dif/
finitio virtutis recte aſſignata.vr ꝙ quelibet virtus
ad oẽm actum ⁊ ad om̃e obiectũ habeat aiam oꝛdia
re.ſed hoc non eſſet ſi vtutes diſtiguerẽtur penes ac
tus ⁊ obiecta.gᷓ vr ꝙ vᷣtutes cardinales non babent
aliquã effẽtialẽ driam. ¶ Itẽ nulle foꝛme adinuicẽ
diſpate ⁊ diuerſe ſeip̃as denominãt. q;uis em̃ ve di/
cat᷑ qd muſicũ ſit albũ.tamẽ nullo mõ pcedit᷑ ꝙ mn
ſica ſit alba.ſᷣ vᷣtutes cardiales ſ'm ꝙ vult Berñ. et
Aug.ſeipᷣas denominãt.qꝛ foꝛtitudo ẽ pꝛudẽs.a pꝛu
dẽtia foꝛtis.̊ vr ꝙ non habeãt eſſẽtialẽ driaʒ.¶ Itẽ
iuſticia m e dicit Anſel. eſt rectitudo volũtatis. ſed

ois cardinalis virtꝰ eſt rectitudo volũtat.c ois car

dinalis virtus eſt iuſticia.ſi g iuſticia nomiat vnam

ſpeciez vᷣtutis. videt᷑ ꝙ cardiales virtutes nõ bẽant

eſſentialẽ driam ſiue foꝛmalẽ. ¶ Itẽ cuilibet virtuti

cẽntiale eſt inſpicere mediũ. cuilibet/ etiã eſſẽtiale eſt

mediũ ſeruare.cuiuſlibʒ etiã eſt aggredi difficile.c?li

bet etia eſt oꝛviare. Si ̊ mevium inſpicere eſt ĩius
pꝛudentie. medviũ ſeruare tpãtie. aggredi difficile foꝛ

titudis.oꝛdiare ipᷣiꝰiuſticie.v ey qlihet iſtaꝝ virtutũ
intret eſſẽtiam alteriꝰ. Mõ g foꝛmalit᷑ diſtinguũtur.

15¶Re dò ꝙ eſt loqui de virtutib? cardialibꝰ ꝙtů ad
foꝛmã ꝑ quã ſũt gꝛatuite.⁊ qtũ aꝰ foꝛmã ꝑ quaʒ ſũt
meritoꝛie.⁊ q;tũ ad foꝛmã ꝑ quã ſũt ad ſpales actuũ

drias oꝛdiate. Si loqmur de foꝛma ꝑ quq ſũt gratui

A

XXXIII

te. ſic in üla poti? vniuntqᷓ diſtiguũtur. qꝛ illa fonna
eſt gra gratu faciẽs.que lʒ ſit vna.tñ gꝛatã reddit do

aiam cũ vniuerſis potẽtijs eiꝰ ⁊ habitꝰ virtuoſis ſic

in ſcdo li.oñſũ fuit.di.xxvij. Silr ſi loqmur de ipis vᷣ
tutibꝰ q;tũ ad foꝛmã ꝑ quã ſũt meritoꝛie ⁊ hñt rõcʒ
merẽdi ꝑfecte.ſic magis ↄnectunt᷑ ⁊ vniũt᷑ qᷓ; diſtin

guãtur.qꝛ illa foꝛma eſt charitas ꝑ quã virtutes ce/
tere tãqᷓ pondẽ vnico ad vnũ fine vltimũ inclinant
q̃ſi ad locũ ppꝛiũ.⁊ hoc infra meliꝰoñdet᷑ in tracta⸗

tu de ↄnexione virtutũ. Si vero loq̃mur de ip̃ᷣis vir
tutibꝰ ſᷣm foꝛmã ꝑ quã ſũt ad ſpãles actuũ drias oꝛ⸗

dinate.ſic dico ꝙ virtutes cardiales eẽntialiter ⁊ foꝛ

maliter diſtiguũt᷑. ⁊ eaꝝ diuerſitas colligi᷑ ex quiq;
compꝑatõibꝰ ſicut in obijciẽdo oñſũ fuit.videlicet ex

diuerſitate potẽtiarũ qͥs infoꝛmant ⁊ pficiunt. et ex
diuerſitate actuũ qͥs eliciũt.⁊ ex diuerſitate obiccto/

rũ as que oꝛdinant᷑.⁊ ex diuerſitate medioꝝ circa q̃ᷓ

ꝓſiſtũt.⁊ ex diuerſitate vicioꝝ oppoſitoꝝ qꝗᷓ excludũt.

2⁊ deo rõnes qᷓ ad bac ꝑtem inducunt᷑ ↄcedẽde ſuut
qʒ; verũ ↄcludunt.¶ Av illð vero qd pᷣmo obꝛ in /ac

riũ ꝙ virtus nõ eſt alind qᷓʒᷓ variatio affectꝰamoꝛis.
dð ꝙ; Aug.loquit᷑ ibi de virtutibꝰcardinalibꝰ m ꝙ
reduci hñt ad vnã radicẽ charitatis.ꝑ quã bñt pfe/
cta oꝛdinatõe ad ipᷣm deũ oꝛdiare.⁊ ex hoc ſoꝛtintur
quãdã ↄnexionẽ ad vnitatẽ.⁊ boc pʒ ꝑ lr̃am ſequẽ/
tẽ qua diſfiniẽs tpantiã dicẽ tpantia dicamꝰeſſe amo
T1c deo ſeſe integrũ incoꝛruptũq; ſeruãtem. foꝛtitudi

nem amoꝛc oia ppter deũ facile ꝑferẽtẽ.⁊ ſic ð alijs

Talis aũt relatõ tꝑãtie ⁊ foꝛtitudis in deũ ꝑ amoꝛẽ

nõ ẽ virtutũ cardinaliũ niſi inqʒtũ a charitate regũt
⁊ infoꝛmant᷑ ⁊ tꝑant᷑.⁊ boc mõ veꝝ eſt ꝙ hñt quan/
dã onitatẽ rõne vniꝰmotoꝛis.ſᷣ ꝓpter hoc nõ ſequit᷑
ꝙ; nõ diuerſificent᷑ ꝓpꝛijs foꝛmis. ¶ As ill qd obr 1 7

/ viꝛtus eſtleqlitas vite vndiq; rõni ↄſentiẽs.dð ꝙq;
loc ꝙ eſt vndiq; pᷣt duplir intelligi ꝙ fiat diſtributõ.

Aut ita ꝙ boc ꝙ eſt vndiq; diſtribuat ꝓ duabꝰextre

mitatibꝰↄſiſtẽtibꝰcirca medietatẽ.⁊ ſic ↄuẽit cuilibʒ
virtuti cardiali ꝑ ſe.q;ꝛ nec dcliat ad ſuꝑfluũ nec ad
diminutũ. Alio mõ hoc eſt vndiq; pᷣt diſtribuẽ ꝓ

oibꝰ? ptibꝰ rõnabilib? aie.⁊ tũc nõ ↄpetit alicui virtu⸗
ti cardiali abſolute ſ̊ inqntũ bʒ ↄnexionẽ cñ alia.Et
ex pᷣ̊ ñ p̃t ↄcludi ꝙ oẽs virtutes ſint vna eẽntialit᷑.F

ꝙ pnñ̃t dici vna ꝑ q̃̊n dã ↄnexionẽ ⁊ aggregatiõeʒ. ſic

oẽs potẽtie aie qꝙᷓuis ſint diuerſe.dãt ipi aie poſſe.ita
vna ſine altera nõ poſſʒ aiaʒ facẽ potẽtẽ.ſic intelli
gẽdũ eſt de eq̃litate vite qᷓ ↄſiſtit penes vnã vᷣtutẽ ꝑ/⸗
ticularit᷑. penes ãt oẽs ↄſiſtit integre ⁊ pfecte. ¶ Ad 18
ill qd obẽ ꝙ vna virtꝰdenoiat aliã.dð ꝙ ẽ pᷣdieatio

mitiplex.vicz. ꝑ cãm.⁊ ꝑ eẽntiã.⁊ p ↄcomitãtiã.Et

cñ r ꝙ vna virtꝰdenoiĩat alterã.̊ nõ ẽ ꝓpt eſſẽtialẽ
2uenietiã.ſ hͥ ẽ ꝓpt᷑ ̊ ꝙ ↄcomitãt᷑ ſe circa vnuʒz aic
iectũ.⁊ eirca potẽtias ꝗᷓ ſe mutuo circũincedũt.Et
ſi tu obijcias ꝙ ↄcomitatia ñ ſufficit.qꝛ ñ ↄcedit᷑ ꝙ
muſica ẽ alba.vd ꝙ ↄcomitãtia ñ ſufficit ſimptr. ſed
ↄcomitãtia cũ ſimplicitate ſpiectuꝑ quꝗ ſbiectuzʒ pᷣt
reflectẽ ſe ſi un ſe ⁊ ſuꝑ oẽ illð qð ẽ in ſe.ſic pʒ.qꝛ aia i⸗
tellectia ſimplr pᷣt ſe zuertẽ ſuꝑ ſe ꝑ actũ intelligẽdi
T ſur pꝑ actũ diligẽdi.Et hinc ẽ ꝙ virtutes in talibus
potẽtijs exñtes pñt ſe mutuo denoiare. ⁊ iõ nõ ẽ ſile

rpᷣt ſe ↄuertẽ ſuꝑ ſe ꝑ actũ intelligẽdi.

d oib? actibꝰ.etiã ſi circa idẽ ſbᷣiectũ habeãt cõſiſtẽ.

rectitudo. ita ꝙ ois virt? cardialis eſt iuſticia.ddʒ q;
iuſticia duplicit accipit᷑.quia eſt iuſticia generalis.

—

Ad alið qð obẽ ꝙ ois cardial virt?ꝰẽ qᷓdã volũtatis 9

„. 4 1. ðäͤ

et eſt iuſticia ſpecialis.Et iuſticia generalis comple⸗/
ctitur oẽs virtutes non ſolum cardinales ſed etiam
theologicas. Juſticia vero ſpalis non eſt ſimpliciter
rectitudo volũtatis ſed rectitudo volũtat oꝛdinãs
ad alteꝝ.⁊ bec non ↄpetit cuilibet virtuti cardinali.
⁊ ꝗꝓpterea non ſequit᷑ ꝙ cardiales virtutes nõ hẽant
20 abinuicem diſtingui. ¶¶ Ad illud qð obijcit᷑ de illis
quatuoꝛ ↄditõibus què ſũt in qualibet virtute.rñde
ri pᷣt ꝙ verũ eſt.ſed tamen ex hoc non ſequit᷑ꝙ virtu
tes non ſint diſtincte.quia ꝙ quclibʒ harũ cõditõnũ
attribuat᷑ alicui virtuti ſpãli hoc non eſt pꝗpꝛietatẽ.
ſed magis ꝑ appꝛopꝛiatoem. cuiuſlibet em̃ virtut! ẽ
mediũ tenere.ſed ꝓpter boc appꝛopꝛiat᷑ tpãtie.quia
maxime oportunũ eſt circa delectatõnes mediũ cu
ſtodire.ſic ⁊ de alijs ↄditõibus intelligẽdum eſt. Si
tamen obiciat᷑ ꝙ inſpicere mediũ hoc eſt ꝓpꝛiũ ipᷣiꝰ
pꝛudẽtie.⁊ ita videt᷑ ꝙ pꝛudẽtia ſit de eſſentia aliaꝝ
21 virtutũ cardinaliũ.dð q inſpectõ medij ẽ duobꝰmo
dis.vel ꝑ modũ ↄſideratõis directe.vel ꝑ moduʒ in/
clinatõis determinate. Pꝛimo mõ inſpicere mediũ
eſt ꝓpꝛiũ ipius pꝛudentie q̃ ꝑficit potẽtiam rõnalem
cuĩus eſt ↄſiderare ⁊ diſcernere.⁊ hoc mõ inſpicẽ me
dium nõ ↄuenit virtuti cardinali ꝑ ſui eſſẽtiaʒ ſed ꝑ
ↄcomitãtiam directiuã. Ande ſicut oculus videt ſi-
bi ⁊ alijs mẽbꝛis.ſic pꝛudentia inſpicit ſibi ⁊ virtuti/
bus ceteris.Alio mõ inſpicere mediũ eſt ꝑx modũ in/
clinatõis determiate.⁊ ſic non tm̃ eſt pꝛudẽtie ſ̃ etiã
cuiuſtiber virtutis:quia quelibet virtus eſt quoddã
põqus recte inclinãs.⁊ mouẽs ad mediũ circa qdð bʒ
ꝓſiſtere. AUnde ſicut grauitas lapidis recte dicit᷑ in/
ſpicere locũ deoꝛſũ ſiue mediũ mũgi. ſic quelibet vir
tus pᷣt ronabiliter dici inſpicere mediũ recte viuẽdi.
⁊ ex hoc nõ pᷣt ↄcludi ꝙ pꝛudentia ab alijs virtutibꝰ
Non babeat viuerſificari. ¶ Queſtio. ij.
De virtutibus cardinalibꝰqᷓ;tũ ad ſbᷣiectũ. Et queri
tur vtrũ ſint in ꝑte aie rõnali.an in ea ꝑte que ſolum
obtꝑat rõi. Et ꝙ ſint i ꝑte aie rõali videt᷑ pᷣmo ꝑ au/
toꝛitateʒ Aug.in ſolil. Virtus eſt ratõ recta ꝑducẽs
in fineʒ. ſed ↄſtat ꝙ hbec eſt pᷣdicatõ cauſalis ſiue ma
terialis.g videtur ꝙ ſbiectũ virtutis ſit ipᷣa ratõ ſiue
potentia roõnalis. ¶ Item virtus eſt pꝛincipiũ meꝛẽ
di ⁊ opis meritoꝛij ⁊ laudabilis. circa illã potẽtiaʒ

habet eſſe circa cuius actũ ↄſiſtit laus ⁊ meritũ.ſ̊ ta

lig eſt potentia rõnalis.ſ.li.ar. videt᷑ ideʒ qdð pꝛius
¶ Item in eo ſbiecto eſt virtus in quo anima babʒ
imaginem dei.cuʒ virtutes cetere babeãt oꝛtũ a gra/
tia cuius anima eſt capax ꝑ hoc ꝙ eſt imago. ſed nõ
eſt imago niſi ꝑ potẽtiam rõnalem.g ac. ¶ Itez ois
Vir tus conſiſtit circa clectönem boni ⁊ fugam mali.
ſed habitus electiuus eſt ſolius potentie ronalis ꝓp-
pꝛie dicte. g videtur ꝙ ois virtus ꝓpꝛie ſit in rõnali
parte ipius anime. ¶ Item virtus eſt in genere ho⸗
neſti vm ꝙ vult tullius. Sed bonuz qð eſt boneſtuz
⁊ eius oppoſitũ eſt obiectũ ſolius rõnalis virtut:.qꝛ
potentie ſenſitiue ſolũmõ ferũtur ad ea bona q̃ ſunt
de genere commodi. videt᷑ e virtus ſit ſolũ in ꝑte
anime rõnali.¶ Sed ↄ. foꝛtitudo eſt in iraſcibili. et
tpantia in ↄcupiſcibili.ſed iſte non ſũt roales niſi qꝛ
obtpantes rõni pm ꝙ dicit phs in fine noue ethice.
FS videt᷑ ꝙ cardiales virtutes non habeãt eſſe in pte
ronali ſed potius in ꝑte ſenſibili.(¶ Itẽ in ea pte eſt
habitus virtutis expediens ⁊ rectificãs circa quam
babet eſſe ꝓnitas ⁊ obliquitas.ſʒ hec puo ſunt ma⸗
xime circa motiuã ſenſibilẽ.que quidem ſũt iraſcibi/

lis ⁊ Zcupiſcibilis.g videt᷑ ꝙ in ſllis babeat locart⸗
tus cardinalis.¶ Ite in ea pte ẽ habitꝰ virtutis tã⸗
ꝙᷓ in ſbiecto ꝓpꝛio qᷓ immediatius ⁊ primiꝰclicit ac⸗
tum ipᷣius virtutis.ſed tpantie ⁊ foꝛtitudis act?elici
unt᷑ immediate a ↄcupiicibili ⁊ iraſcibili·q ſunt obe
diẽtes rõni. ᷓ videt᷑ ꝙ in eis virtutes cardinales ha⸗
beant poni.¶ Itẽ virtutes cardinales diſtinguunk
a theologic ſicut ↄſuetudinales ab intellectualibꝰ.
ſed intellectuales vt ſapiẽtia ⁊ intelligẽtia freneſis
ponunt in rõnali ꝑte ppꝛie dicta. ↄſuetudinales vo
in ea pꝑte que obtꝑant roni.S videt᷑ ſimiliter ꝙ; tbeo⸗
logice debent reponi in ꝑte rõnali.⁊ cardinales in 4
te ſenſibili m ꝙ roni obedit. ¶ Ite in ea pte maxie
habet reponi habitꝰ virtutis que magis indiget re/
ctificari.ſed ꝑs qᷓ magis indiget rectificari eſt ps ſen
ſitiua.qm̃ vᷣm ꝙ dicit phᷣs intellectus ſp eſt rectꝰ. fa⸗
taſia recta ⁊ non recta. cũ ꝙᷓ fantaſia nominet poten
tiã ſenſitiug. vr̃ ꝙ circa ipᷣam eſſe babeãt vᷣtutes car-
dinales. ¶¶ Pꝰ ad pᷣdictoꝝ intelligẽtiã eſt notdũ ꝓ22
cñ roale dicat᷑duplłr ſm q; vult pꝛiſcianus.videlicʒ.
qd rõeʒ pticipat. ⁊ q rõni obedit. Si large accipiat

ps rõal ſic ñ ẽ dubin qͥn oẽs vᷣtutes gte rdali int. ſi

ue theologice. ſiue cardiales.ſiue intellectuales.ſiue
ↄſuetudiales. Si vero rõale dicat̃ ꝓpꝛie ſm qꝙ pti⸗
cipat rõnẽ. ſit voluerunt aliqui dicere ꝙ queda vir-
tutes cardiales ſũt in ꝑte rõnali. vtpote in pꝛudẽtia
1⁊ iuſticia. quedã wro nõ ſed in otẽtia inferioꝛiqᷓ eſt
rõnalis largo mõ dicta. qꝛ obtpat rõni. vt foꝛtitudo
⁊ tꝑantia q fũt in iraſcibili ⁊ ↄcupiſcibili.Vicet autẽ
bic modꝰddi aliqͥ mõ ꝓbabilis videat᷑ ſm moꝛales
phos.tamẽ ſm theologũ non vr rõnabiliter dici qſ.
dam vᷣtutes cardiales poni in ꝑte ſuꝑioꝛi 2 quaſdã

in inferioꝛi.cũ oẽs vᷣtutes cardiales equales ſint F.
Re

*

tũ ad meriti dignitatẽ.oẽs etiã ſint pᷣncipiũ merẽ

Et ꝗꝓpterea cũ meritũ cõſiſtat radicaliter circa li.ar.

in ſolis illis potẽtijs habẽt eẽ vᷣtutes ſiue cardiales

ſiue theologice in qbus repit᷑ libertas arbitrij. ppt

qð cũ libertas ar. nõ ſit niſi in ꝑte gie rõali.pᷣm ꝙ ro⸗

nale dicit qð ꝑticipat rõem. neceſſe eſt ceteras vtu/
tes cardiales in ꝑte illa reponi. ⁊ neceſſario exigit
eaꝝ dignitas. cũ ip̃e hẽant oꝛtũ a gra. ⁊ pfectões aie
mullto ſint nobilioꝛes qᷓᷓ ipa ſcia ꝗᷓ ponit tãcqᷓin ſbie
cto in ꝑte aie roali ⁊ intellectia. Et ꝓpterea ↄcedẽde 5

ſũtrões ꝗᷓ ſũt ad ptẽ iſtã. Ad euidetiã vᷣo obiectoꝛũ

q̃ in Sriũ opponũt᷑ notãdꝰeſt aliꝰmod⸗ diſtinguẽdi

rõale ᷣm theologũ. Vno em̃ mõ diſtiguit rõale ð ꝑ⸗
tẽ ſeſitiuã. Alio mo diſtiguitõ potẽti⸗ affecrius Ge
chdũ ꝙ diſtiguit potẽtiã ſenſitiuã.ſic ſũt in ptero⸗
nali oes vᷣtutes. Scom v ꝙ diſtiguit cirea potẽtiã

affectiuã ſic nõ ſũt in ea oẽs vtutes.ſᷣ ille ſolu qᷓ diri·

gũt in diſcernẽdo ſic fides ⁊ pꝛudẽtia. Alie vo repo⸗

nunt in potẽtia affectia ꝗᷓ qͥdẽ ꝑs eſt liar. dẽ volñ
tas ſʒ q ↄiũcta eſt rõni. Oicit etiã ↄcupiſcibil ⁊ ira

ſcibil m ꝙ diucrſimode bʒ affici ⁊ moueri. MHihil ei

alið eſt volũtas q; affectꝰſiue appetitꝰ rõcinatꝰ.ois

aũt affect? ſiue appetit? eſt vis iraſcibil ſiue ↄcupiſci

bilis. qᷓ due vires ᷣm ꝙ ſũt li. ar. ptes rõnales ſũt.et

in ipis pñt eẽ vtutes theologice ⁊ cardiales.Theo⸗

2

logice iquãtũ imediate eleuat᷑ in deñ ipᷣm diligendo

et ipi inberendo. cardinales vero inquõtũ verſãtur
circa bonuʒ eeren Ee boc ꝓ magna pte patet re/
ſponſio ad obiecta.

trarium.qꝙ ſ.ſoꝛtitudo ⁊ tpantia ſũt in iraſcibili ⁊ cõ

billud qð pꝛimo obĩ in cõ/24
cupiſcibili. ⁊ iſte ſol ſũt roalcs quia obtẽpant rõni⸗

ſrohbſ
ng
e⸗
ent
pduot
otand
lioſit,
iiirin
(Whon
toen
Mitn
ſatn
Duitis
glan
Grael
Norarn
Neelot
toſt
Mn⸗
ctal
Slat io⸗
igcpot
ſeinnene
Plutſen
linnſtt
Attann
uacus
Pancif
htondir
ſorina
W
nen
„Hre
17iti
tyrine
bahitve
cſeinin
datn oli
lcgibea
ſchonen

cectine
nelkitti,
uigriit
dai gin
unmngee

Aitean

Gutſinißer
ahichile
6Ndaifti
gpiſönsbirr
diſttiii
itun ai
benn
iünt
uttemn
Nidhuinees

miztfint
uſiißn
ubru
itniwt
Iocditi;

Nttitftt
niſeſt

28 lipſidente.

dom ep abſq; dubio iſte due virtutes cardinalcs q;
tum ad habitus ſpᷣſtratos in illis duabus viribus re
ponũtur. licet qtum ad rõem pꝛimariã merẽdi ⁊ oꝛ
dinandi ois virtus in li.ar.ponẽda ſit.⁊ iſta duo ſũt
incõpoſſibilia. ꝓeo ꝙ li.ar. non eſt potẽtia diſtincta

a rõnali ⁊ ↄcupiſcibili ⁊ iraſcibili ſᷣm re.Et ꝓpterea

illa aſſũptio eſt falſa q; ↄcupiſcibilis ⁊ iraſcibilis ſo/
lũmodo ſũt rõnalis quia obtꝑant rõni. In nobᷣ em̃
eſt duplex iraſcibilis ⁊ ↄcupiſcibilis.videlicet rõnał
⁊ ſẽſibilis. Rõnalis ᷣm quã immecdiate nati ſumus
in deuʒz ferri.⁊ in qua cõicamus cũ angelis.⁊ in qua
ſm diuerſas ↄpatões habet reponi theologica vir/
tus ⁊ cardinalis.Alia vero eſt iraſcibilis ⁊ ↄcupiſci/
bilis ſẽſibilis que ſolũmõ dicit᷑ rènalis quia obtꝑat
rõni.Et in hijs non oↄſiſtit li.ar.nec in bijs ſicut in ſbſᷣ
iecto ponit᷑ virtus cardinalis.licet ꝑ frequẽteʒ aſſue
factõem aliquo mõ ille ꝓotẽtie non incõgrue dicant
habilitari.illa tamẽ habilitas nõ eſt de virtutis eſſẽ/

25 tia ſed potius ſibi annexa. ¶ Ad illud qdð obijcit᷑ ꝙ

ꝓnitas ⁊ obliquitas habẽt eſſe circa ꝑtem ſenſibileʒ
quia nata eſt ſbiacere.ddᷣm ꝙ obliquitas babet eſſe
circa aliquã notẽtiaʒ dupliciter.aut quia in ealincho

atur.aut quia ↄſũmat᷑. Pꝛimo mõ ceſt obliquitas in
pte ſenſibili.ſ.q;tũ ad inchoatõem.⁊ hoc ꝓpter fomi
tis inclinatõem.Scdo vero mõ eſt in ꝑte rõnali ꝓpt᷑
ↄſẽſum ⁊ deliberatã electõem.⁊ in hac ꝑte pᷣncipalit
reſidet obliquitas vicij.⁊ ꝑ oppoſitũ rectitudo vᷣtu/
26 tis. ideo no in ꝑte ſenſibili ſed magis i rõnali.(Ad

illud qd obijcit᷑ ꝙ actus virtutis foꝛtitudinis ⁊ tꝑã
tie immecdiate eliciũtur a ↄcupiſcibili ⁊ iraſcibili.dð

ꝓꝙ illud vcrũ eſt loquendo de ↄcupiſcibili ⁊ iraſcibili

bũuana.ſed ſi loqᷓmur de ↄcupiſcibili ⁊ iraſcibili bꝛu/
tali ⁊ ſenſuali.ſic ꝑ alias potẽtias nõ immediate eli⸗

citur actus iſtarũ virtutum. immo quaſi ↄſequẽter.

quia rectificata ↄcupiſcibili ⁊ iraſcibili rõnali ꝑ ba/

bitum virtutis.ꝑ ↄſequens rectificat᷑ ip̃a ↄcupiſcibi

lis ⁊ iraſcibilis bꝛutalis que illis habet ſbijci ⁊ famu

lari. AUnde ſicut rectificata wlũtate in diſpenſãdo.p

ↄſequẽs rectificat᷑ manus ad tribuẽdum beneficin.
tamen largitas non eſt in manu ſicut in ſhiecto ſ̃ in
ſipa volnutate.ſic intelligẽdum eſt in ꝓpoſito. ¶ Ad

7 illud qð obijcit᷑ ꝙ ↄſuetudinales virtutes reponun
tur in ea ꝑte que obtꝑat rõni.dm qꝙ hoc non eſt

babitus ↄſuctudinalis virtutꝭ ſᷣm ꝙ virtus babeat

eſſe in illa ꝑte ſenſibili que rõali obtꝑat.ſʒ quia ex qᷓ
dam ↄſuetudine benefaciendi in illa ꝑte relinquituꝛ

quedã habilitas.Et ideo pᷣt dupliciter ad rõem illã
reſ⸗ onden air ñ quidẽ quia non eſt ſimile de vir
tute cardinali ⁊ ↄſuetudinali ʒ ꝙ ↄſuetudinalis ẽ.

quia cardinalis virtus nominat habitũ dirigẽteʒ in

opibus electiue.ↄſuetudinalis vero pᷣter hoc nomi/

nat habitũ acquiſitũ ex frequẽti bene agẽ. Alit᷑ ctiaz
reſponderi pᷣt ꝑ interemptõeʒ minoꝛis.quia ↄſuetu-.
dinalis virtus ⁊ ſi aliquo mõ ſit in ꝑte ſenſuali qua/
ſi in exequẽte ⁊ ſbiacente.in rõnali tamèẽ eſt pᷣncipa/
liter tanqᷓ; in impante actũ virtutis ⁊ potẽtic ſenſus
23 illud qdð obijcit᷑ qꝙ potẽtia ſenſna
magis indiget rectificari qᷓ; intellectualis.dð ꝙ fln
eſt. quia rectitudo obliquatio que bomini imputa
tur hec eſt que habet oꝛtum a ꝑte rõnis.Et ꝙ obijcit

wintellectus ſemp eſt rectus.ddᷣm ꝙ illud intclligit

Z intcllectu ſᷣm ꝙ reſpicit leges eternas ⁊ ab ipis re
Opit ⁊ in eis ſpeculat. non ant qualitercunq; ex ſe

De virtutibus cardinalibus qtũ ad nume

XXXIII

monet᷑.immo frequẽt᷑ eſt obliquus ⁊ erroneus.c
pᷣt dici ꝙ hoc intelligit᷑ de intellcctu ſ̃m ꝙ ẽ acceptõ
pᷣncipioꝛũ notiſſimoꝝ in qualibet ſciẽtia.vtpote di /
gnitatu circa que non ↄtingit crrare.non aũt ꝓut ap
plicari habet ad oꝑa ſpãlia.⁊ ido ad ipᷣaꝝ directonẽ
virtutes ſũt ſibi nccrie.Et ꝓpter h̊ rõ illa nõ ↄcludit.
qꝛ ꝓcedit ex falſa aſſũptionc. S
Queſtio. iiij. „d
1.Et que

rit᷑ vtrũ tm̃ debeãt eſſe quatuoꝛ an plurcs.Et q; tm̃

ſint quatuoꝛ videt᷑ per illud quod dicit᷑ Sap.viij.q

ſapientia docet ſobꝛietates.pꝛudentiã.iuſticiã.⁊ foꝛ
titudinem.ſi g&̊ nominat virtutes cardinales ſufficiẽ

ter.videtur ꝙ ſũt quatuoꝛ ⁊ non plures nec paucio.

res. ¶ Item hocipᷣm ꝓbatur ꝑ glo. Geñ.ij.vbi dicit
q; fluuius qui egredicbat᷑ de ꝑadiſo diuidebat᷑ in qᷓ⸗
tuoꝛ capita.ibi dicẽ glo.ꝙ ꝑ iſta quatuoꝛ capita intel/
ligitur quatuoꝛ virtutes cardinales.¶ Item Bipᷣm

oſtẽditur ꝑ Aug.qui in libꝛo de moꝛibus ecclcſie dié

affectum virtutis eſſe quadriꝑtitũ.ſed ↄſtiat ꝙ boc
non pßt intelligi niſi de cardinalibus. ⁊c¶ Itẽ boc⸗

ipᷣm oſtẽditur ꝑ phᷣm ⁊ alios tractatoꝛes qui de bac

materia loquũtur. Silr oẽs virtutes ↄſuctudiales
⁊ pollitice reducuntur ad quaternarin.¶ Sed õ. v⸗
tutes theologice ſũt tres ꝓpter trinitatẽ obiectoruʒ

⁊ potẽtiaruʒ.ſed in eiſdem potẽtijs ſũt virtutes car·

dinales ⁊ tbeologice.lłʒ ſm aliã ⁊ aliã comꝑatiõcʒ.g
videt᷑ ꝙ ſint tm̃ tres.(¶ Itẽ virtꝰque oꝛdinat ad alte
nũ eſt tiñ vna.videlicet.iuſticia ad ꝓximũ.̊ vidct᷑ ;

vna ſit tm̃ virtus ꝑ quã homo oꝛdinetur ad ſeip̃m.

Aut ſi tres ſunt virtutes ꝑ quas oꝛdinat᷑ in ſe.videt
ꝙ tres ſint ꝑ quas oꝛdinet᷑ homo ad ꝓximum.ita d
non tm̃ ſint quatuoꝛ.ſed etiam ſe extẽdãt ad nume/
rum ſenariũ. ¶ Item ſuꝑ illud Math.xv. Erãt qui

qui manducauerãt quaſi quatuoꝛ milia hoim. Glo.

Per quatermnariñ.quatuoꝛ virtutes cardiales intel/
ligutur. Pꝛima cſt pꝛudentia cognitio reꝝ appeten
tẽdaꝝ ⁊ vitãdarũ. Sca eſt refrenatio cupiditat ab

hijs ꝗᷓ tꝑaliter delectãt.Tercia eſt firmitas mole/

ſnas ſeculi.Quarta vo ꝗᷓ p oẽs diffũdit᷑ ẽ dilectõ dei
⁊ꝓximi.Si ꝗ̊ dilectõ dei ⁊ ꝓximi ponit᷑ vna int᷑ car·
diales vtutes.vr̃ ꝙ ſint plures qᷓ; qtuoꝛ. ¶ Itẽ bui ·
litas patiẽtia ⁊ obediẽtia ſũt magne vᷣtutes. nec ta⸗

ne ſeeli dierax vt videtur.g vr̃ ꝙ cardinał vir⸗

tus nõ ſu

p̃ᷣdictarũ vᷣtutũ cardinalin numero ⁊ ſufficiẽtiai R20

ciẽter diuidat᷑ ꝑ q̃tuoꝛ mẽbꝛa.Eſt g E

dð ꝙ abſq; dubio numerꝰ⁊ ſufficiẽtia vᷣtutũ cardi

liñ ↄſiſtit in qternario. Huiꝰaũt numeri rõ ⁊ ſufficis

tia aſſignat᷑mult modis.qͥ ⁊ ſi ꝑ oia nõ ſint rõnales.
tñ ↄficiũt vnũ modũ ddi rõnalẽ ⁊ ſufficiẽtẽ. Poſſũt
aũt hij modi ddi ad qᷓtuoꝛ reduci ſʒ qdrupꝑlicẽ rõeʒ
ipᷣius cardialis vtutis.vicð ad ꝓpꝛiũ ſbiectũ.ad actũ
itriſecũ.ad ſuũ oppõitũ.⁊ ad ꝓpũñ obiectũ. Pꝛimꝰg
modꝰ ſumẽdi ẽ penes diuerſitatẽ ſviectoꝝ.Sbiecta
em̃ ꝓxima ⁊ imediata ipᷣarũ vᷣtutũ ſũt potẽtie aie ſi/
ue vires qꝗᷓ ſũt tres.vicʒ.rõalis.ↄcupiſcibil.iraſcibil.
ita ꝙ foꝛtitudo ẽ in iraſcibili.tẽpãtia ẽ i ↄcupiſcibłi.

S iuſticia ⁊ pꝛudẽtia ſũt in rõnali ſm ꝙ dupir bʒ ad
alias vires ↄpari.vł in rõe oſiliãt ⁊ ſic ẽ pꝛudẽtia.vł

in rõe ſñiant⁊ ſic ẽ iuſticia. Siue ſᷣm q bʒ ↄſiderari

in ſe. ⁊ ſic ꝑficitñ habitu pꝛudẽtie. Vel ſm ' bʒ alias
regẽ ⁊ oꝛdinare.⁊ ſic ꝑficithabitu iuſticie Scdðs anſt
modꝰ?ſumẽdi ſufficiẽtiã vᷣtutũ attẽclit vᷣm diuerſita⸗

Ti. —

tem actuũ intrin ſecorũ.Tres em̃ ſunt actus qui ne/
ceſſario ↄcurrũt ad virtutẽ.ſ.velle.ſcire. ⁊ impmuta
biliter opari.Scire aũt quid ſit agẽdum eſt ipiꝰpꝛu/

xxẽtie. Aelle vo bonũ ẽ ipiꝰiuſticie. Ymꝑmutabiliter

oꝑani ẽ tẽpantic ⁊ foꝛtitudis.tẽpãtie i pſperꝭ.foꝛtitu
qdis ĩ aduerſis. Lerciꝰ vo modꝰ ſumẽdi attẽditur pe
nes comꝑatõem ad oppoſita q̃ ſunt quatuoꝛ nobis

30 pter pctm̃ inflicta. Aidelicet.ignoꝛãtia. ↄcupia.ifir

mitas.⁊ malicia.Et cõtra ignoꝛãtiã eſt virtus pꝛu⸗/

dentic.ↄtra pↄcupiaʒ eſt virtus tꝑantie.ↄtra infirmi
tatẽ eſt virtus foꝛtitudinis.⁊ ptra maliciã eſt virtus
iuſticie. Et hic modus dicendi videt᷑ ſatis rõnabilis
ANerũtamẽ a poſterioꝛi ſũptꝰ eſt. quia non virtutes
vicia ſed vicia ꝑ virtutũ merita diſtinguũt᷑. Quar
tus aũt modus ſumẽdi eſt ex ꝑte ip̃oꝛum obiectoꝝ.
⁊ iſte modꝰſumẽdi videt᷑ eſſe rõabilioꝛ.qꝛ habitꝰper
actus.⁊ actus per obiecta diuerſificari habent.Et h

modus dicendi habet quadruplificari. Uno mõ ſic.

Maʒ virtutes aut ſüt circa paſſiones. aut circa actõ
nes. Si circa paſſiones.aut illatas ⁊ ſic ẽ foꝛtitudo.
aut innatas ⁊ ſic eſt tpantia.Si circa actões. aut cir

ca actiones intrinſecas q̃ quidẽ conſiſtũt in eligẽdo

⁊ ſic eſt pꝛudentia.aut extrinſecas que quidẽ conſi/
ſtunt in exequendo ⁊ ſic eſt iuſticia.ad quaʒ ſpectat
vnicuiq; tribuere iura ſua. Alio mõ poteſt ſumi ſic
A pte obiecti.quia virtus aut negociat᷑ circa maluʒ.

aut circa bonũ.Si circa malũ.aut eſt innatũ ⁊ ſic eſt

tpantia.aut illatũ ⁊ ſic ẽ foꝛtitudo.Si circa bonum.

Aut in rõne vtilis ⁊ expediẽtis ⁊ ſic eſt pꝛudẽtia. aut

rõne honeſti ⁊ laudabilis ⁊ ſic eſt iuſticia. Alio vero
mõ ſumit᷑ ſic.quia vi.eus cardinalis.aut oꝛdinat ad
ꝓximũ.aut oꝛdinat ad ſeipᷣam. Si ad ſeipᷣam.aut in
eligendis ⁊ ſic eſt pꝛudentia. aut in reſpuẽdis ⁊ ſic ẽ
tꝑantia.Si vero oꝛdinat ad ꝓximuʒ. aut hoc eſt in
reddendis ⁊ ſic eſt iuſtieia.aut i ſuſtinẽdis ⁊ ſic ẽ foꝛ
titudo. Oẽs tñ hij modi ddi aliquã vidẽtur habere

calũniam.nec vſq;quaq;ʒ attingere ad rõnem ꝓpꝛiã.

Et ideo adbuc reſtat alius modus dicendi qui reſpe
ctu pꝛedictoꝛũ ẽ ſeptimus.⁊ oĩbus pᷣdictis videt᷑ eẽ

magis ydoneus.Cum em̃ virtus cardinalis dicatur

52

illud quod obijcitur ꝙ iuſticia que oꝛdinat ad alteꝝ

quia oꝛdinat hoĩem circa ea que ſunt ad finem. ſiue
circa quid creatũ.cum homo habeat compꝑari ad ſe/
ipᷣm ſiue ad alterum.virtus cardinalis aut eſt regu/
latiua actuũ hominis reſpectu ſui.aut reſpectu ꝓxi/
mi. Si reſpectu ſui.hoc poteſt eſſe tripliciter ſᷣm ac-
tum pꝛincipalem triplicis virtutis.videlicet.rõalis
circa quã eſt pꝛudẽtia.ↄcupiſcibilis circa quã ẽ tem/
perantia.⁊ iraſcibilis circa quã cõſiſtit foꝛtitudo.Si
vero oꝛdinet ad alterũ.ſic eſt vna virtus que quidcʒ
dicitur iuſticia. quia vna eſt ratio ᷑m quam ad alte/
rum oꝛdinat videlicet ratio debiti.Et quia hec ratõ
poteſt attendi ſᷣm actũ cuiuſlibet potentie.hinc ẽ q;
iuſticia caꝛdinalis circuire dicitoẽs vires.⁊ tũ vna ẽ
Apter vnã rõnem oꝛdinandi ad alterum. Et ſic patzʒ
numerus et ſufficientia pᷣdictaꝝ quatuoꝛ virtutum.

3 I ¶ Ad illud vero quod obijcit᷑ in contrariũ ꝙ virtu

tes theologice ſunt tres ſm trinitatem potẽtiarum
⁊c̃.dum ꝙ non eſt ſimile.quia virtutũ theologicarũ
eſt oꝛdinare boiem ad deum qui ſolus eſt finis oim
bonoꝛum. cardinaliũ vero eſt boiem oꝛdinare ad ſe
⁊ ad ꝓximũ.⁊ ideo neceſſe eſt plures virtutes reꝑiꝛi
ex pte iſta ꝙᷓ ex illa ꝗꝓpter vnam compatõis differen
tiam ſuperadditã.rõe cuius attẽditur iuſticia.Ad

III

eſt tm̃ vna.& ſimiliter alie virtutes cardinales q̊ oꝛ/
dinãt hoĩem ad ſeipᷣm.dᷣm ꝙ non eſt ſimile.Et ra⸗
tio huius eſt.quia virtutes que reſpiciunt boiĩem in
ſe attẽduntur penes actꝰ viriũ pᷣncipales.qͥ qm̃ di/
uerſi ſunt. neceſſe eſt illas eſſe diuerſas.ſed virtus q̃
oꝛdinat ad alterũ non ſumit rõnem diſtinctõnis ab
actibus pꝛincipalibus ipᷣarũ virium.ꝓ eo ꝙ ꝑ eoſdẽ
actꝰ? ſ̃m quos oꝛdinatur hõ in ſe. oꝛdinatur etiaʒ in
ꝓximum. ⁊ ideo diſtinctõem ſumit ex rõne comꝑan
di ad alteruʒ. ⁊ quia ratio illa vt dictum eſt vnica ẽ.
iõ virtus iuſticie que eſt ad alterũ oꝛdinatiua bʒ vni
tatem.nec ex hoc opoꝛtet in alijs ſimiliter conclude
re.quia non eſt ſimile hinc ⁊ inde. ¶ Ad illud quod
obijcit ꝙ pꝛeter has virtutes cardinales gloſa po⸗/
nit dilectõem dei et ꝓximi. dðm q ipᷣa dilectio pxi⸗
mi non ponit᷑ ibi quia ſit virtus cardinalis.ſ qꝛ ipᷣa
eſt q̃ᷓ maxime adiuuat iuſticiam virtutẽ vt affectum
noſtrũ poſſit reſpectu pximi recte regulare. Miſi em̃
quis ꝓximum ſuũ diligat.non eſt facile vt ius debi/
tum ſibi reddat.¶ Ad illud quod obijcit᷑ de alijs v.
tutibus vtpote de humilitate patientia ⁊ obedietia.
ddm ꝙ oõẽs ille virtutes ꝓ magna pte reduci babẽt
ad iſtas ſicut ad radicalia pᷣncipia.in quibus reſidẽs
eſt rat mouendi ⁊ dirigẽdi pᷣmaria. Pꝛopter quod
etiam cardinales a cardine nuncupãtur. Ande pa/
tientia ad foꝛtitudinem reducit᷑ ⁊ alie plures q̃ ſunt
ipᷣius ſpẽs nales ſᷣm ꝙ innuũt tractatoꝛes moꝛsles

Humilitas vcro ⁊ obedientia reduci habẽt ad ipa,ʒ

iuſticiam. Et ſi tu obijcias ꝙ; humilitas non ſemper
oꝛdinat ad alterum ⁊ ſimiliter patientia. Reſponde
ni poteſt ꝙ idẽ homo ſoꝛtitur rõnem duplicis pſone
ſicut patet.Homo cũ accuſat ſeipᷣm.idem eſt accuſa
toꝛ ⁊ reus.Et cũ iudicat ſeipᷣm.idem eſt iudex et cõ/
demnatus. Sic intelligẽdum eſt de humilitate ⁊ pa
tientia et alijs etiam ſpẽalibus virtutibus que redu
ci habent ad ipᷣam iuſticiã ſᷣm q; eſt virtus cardina/
lis ⁊ ſpãlis. Dicit᷑ tamen oẽs vires circuire.quia ali
qui habitus qui ad ipᷣam reducũtur ſpectant ad po/
tẽtiam rõnalem ſicut veritas.Aliqui ad concupiſci⸗/
bilem ſicut largitas.Aliqui ad iraſcibilẽ ſicut ira pe

33

34

ʒelum ⁊ penitẽtiam.ſᷣm ꝙ in q̃rto li. dr di. xiiij.⁊ ꝑ H 4

patet Re ad obiecta.

Queſtio.v. e

Ge virtutibus cardinalibus q;tum ad oꝛiginẽ.vtrũ

ſcʒ hmõi virtutes ſint a dei dono vel ab affuctudine
Et ꝙ ſint ab afſuetudine videtur. Eadem eſt virtus
cardinalis ⁊ cõſuctudinalis ſᷣm rem ⁊ eſſẽtiaʒ. Sed
virtutes ↄſuetudinales completuʒz eſſe habẽt ab aſ/
ſuefactiõe ſᷣm ꝙ de bis dicit phs ĩ pᷣnciꝰ veteris ethi⸗
ce. Innatis nobis a natura. pfectis vero ab aſſucfa-
ctione.g. ⁊c. ¶ Item vᷣm eꝙ vult phs ⁊ oſtẽdit ex eiſ⸗
dem ipᷣis vnaqueq; res generatur ꝑ que in eſſe ſal⸗
uat᷑ ꝓmouet᷑.ſᷣ ꝑ bonoꝝ oꝑʒ mſtiplicatõnẽ cardia
ri. ꝑ bõa oꝑa habent in nobis generari.¶ Itẽ boc
ipᷣm videmus expimento.videmus em̃ ꝙ malus bõ

les vᷣtutes habẽt in nob ↄſeruari ⁊ ad meliꝰ pmoue

in bono exercetur ⁊ aſſueſcit ſemꝑ plus.⁊ plus aðd bo

num habet diſponi ⁊ habilitari ⁊ facilioꝛ reddi.ſʒ h
nõ eſſʒ niſi ꝑx aſuefactõem iĩ bono acquireret᷑ babitꝰ
qui ad bonuʒz habilitaret.cuʒ & tales ſint vᷣtutes car
dinales et cõſuctudiales.videt᷑ ꝙ; oꝛigineʒ trahãt ex
frequenti bene agere.¶ Item multi habent et babu
ecrunt hmõi virtutes cardinalcs ⁊ conſuetudinales
qui nunꝙ; crediderũt in xpᷣm nec ſũt mẽbꝛa cius.ſi

ot
Krann
ri.4
ſatobe
ztoltc
gtine⸗
Pitone,

goſtbie

hoſthit
ſtrüte
Gide
blorck
leguo
la

eusdſ
ftinlte
Vhmiſie
oſtreſe
flbef

antiuil
aaseti
(n
Diſei
efnoin
ſſceue
Nor
tistii
Nllitinun
icos
ſtpetene.
hliret
ſepoec⸗
niſde
cprtoe⸗
UsS
Nudnt
doeſncnee
NeGt
Wise
ols
odewi
Moſunt
tols
lo g
finina
lnn,
Pyltuta
hbiltita
ligbob
lte
ira
hedebe

Gchuie,
tcftieb⸗
ſchantge,
ichigen
eigſin
etckat,
iſuh
Phiregge
Nofae,
mane

coschint

menn r
wahind
ntrer
bumiteue
1Miunft
6 6 .
S

4 R,aee

Nmimiif
5uwd
brc s
micti⸗
aſtntte
gncee
Pfcetii
borin

4

Br
—
==
—
☛ = =– '=
= =—
ꝝ =2

S=
-
— —

=S

S —
=

=
=e
—

—
— —
= = –
= = = E
= —
=

=2

Di.

vera gratia ꝑ łpm babet deriuari in eius mẽbra. vi/
det᷑ cardinales virtutes acqͥri poſſint ꝑ hnanãa in/
duſtriã. ¶ Itẽ ſicut intellectꝰ ꝑficit᷑ ⁊ dirigit᷑ ⁊ re
ficat᷑ ꝑ habitũ ſcie.ſic ⁊ affectꝰ ꝑ babitũ virtutis.ſed
qᷓ;uis intellectꝰ nr̃ ꝓpꝛia vᷣtute nõ poſſit venire ad co
gnitionẽ eternoꝝ.tñ ꝑ ea q̃ nalit᷑ bʒ põt venire ad co.
gnitionẽ iſtoꝝ inferioꝝ. pari rõne qᷓuis affectus nõ
poſſit bꝛe vᷣtutes q̃ eleuent ipᷣm ad ſuꝑna.videt᷑ tñ ꝙ
poſſit bꝛe virtutes dirigentes ipᷣm ⁊ rectificãtes circa
iſta inferioꝛa. ̊ cardinales virtutes ſunt hmõi.ᷓ ⁊c.
Si tu dicas ꝙ nõ eſt ſile.qꝛ ꝑfectio affecꝰ multo no/
bilioꝛ eſt qᷓ; pfectio intellectꝰ.Obijcit᷑ cõtra hboc ꝙ ta⸗
lis ꝑfectio nõ videt᷑ eſſe excellẽtioꝛ q; ꝑfectio cogniti.
onis. AUidemꝰ em̃ quaſdã crcaturas irrõnales hmõi
vtutes q̃ſi nãliter poſſidere. Quoddã em̃ aial eſt qð

viget in liberalitate.qddã qð in pꝛudẽtia viget.qddã

. ₰ —

ð in mãſuetudine.qddã in vtutis ſtrẽnuitate.qddã

55

i caſtitate.ſicut ꝑ exempla patʒ. ſi n bomis dignioꝛ
eſt qᷓ; nã beſtiaꝝ.multo foꝛtiꝰ videt᷑ ꝙ hõ iſtas virtu/
tes cardinales aut habeat ſimplicit ſibi inatas.aut ꝑ
illud qð eſt innatũ cũ rõnis induſtria poſſit acqrere.
¶ Sed cõtra. Jacobi. j. Om̃e datũ optimũ ? omne
donũ pfectũ de ſur.eſt.ſᷣ dona virtutũ ſunt dona opti/
ma vᷣm ꝙ innuit ipᷣa glo.ergo nõ videt᷑ ꝙ bmõi vᷣtu/
tes ſint a nr̃a aſſuefactiõe ſᷣ potiꝰ ex diuino munere.
Itẽ Sapiẽtie.viij. Scio ꝙ alit᷑ nõ poſſum eſſe cõ/
tinẽs niſi deꝰ det. ſi cõtinẽtia non põt obtineri niſi
diuinũ munꝰ. pari rõne nec alia cardinalis virtꝰ.
idẽ qð pᷣus. ¶ Itẽ hocipᷣm videt᷑ rõne.Agẽs nobili⸗
eſt patiente.et pᷣncipiũ effectu.ſᷣ virtꝰ interioꝛ animi
nobilioꝛ eſt q; opatio exterioꝛ.g ex frequẽti hona oꝑa⸗
tione nõ videt᷑ ꝙ cõtingat acqͥrere aliquã virtutẽ car
dinalẽ.¶ Itẽ ſi virtꝰ acqͥrit᷑ ꝑ oꝑationes. aut ꝑ vni/
cã oꝑationẽ.aut ꝑ plures.cõſtat ꝙ ꝑ vnicã nõ.ergo ꝑ
plures. ¶ Sʒ cõtra.qñ vnaꝝ illa oꝑationũ incipit ee
alia deſinit. nunqᷓ; oꝑatiões ille ſunt ſil.ſed vna nõ
põt facere.ergo nec plures.cũ nouis oꝑatiõibus ſuꝑ
ueniẽtibꝰalie tranſeãt in pᷣteritũ. ¶ Itẽ ſi virtꝰ cardi
nalis generari babet ex opibus.Aut g̊ ex oꝑibus vir/
tuoſis.aut nõ virtuoſis.Ex oꝑibus virtuoſis non.qꝛ

opꝑa virtuoſa ſiue ſtudioſa a virtute hñt oꝛiginẽ.ergo

nõ ſunt virtut pᷣncipiũ. Nidct᷑ &̊ ꝙ ex oꝑibꝰ nõ vir/

tuoſis.Sed ↄtra.quales ſunt actus tales ſunt habi/

tus. ſi oꝑa illa nõ ſunt virtuoſa.nõ generabũt habi
tñ virtuoſuʒ.ergo videt᷑ ꝙ nulla virtꝰpoſſit ex oꝑibꝰ
generari. ¶Rad pᷣdictoꝝ intelligentiã eſt notandũ
ꝙ virtutẽs cardinales vno mõ dicunt᷑ virtutes quia

phabilitãt ad opa moꝛalia. Alio mõ dicũt᷑ vᷣtutes nõ

ſolũ qꝛ babilitaãt ad hmõi opera.ſed etiã qꝛ eleuãt ad
opa meritoꝛia.Scm aũt ꝙ vᷣtutes cardinales dicũ/
tur virtutes qꝛ potentiã eleuãt.ſic nõ habẽt oꝛtũ ab
aſſuefactiõe ſed a diuino munere.nõ a natura ſed a

gratia. Quia em̃ elcuãt potentiã ſupꝛa ſe ſunt ſupꝛa

356

naturã ⁊ actũ ipᷣius potẽtie qui ineſt ei ꝑ ſe. ⁊ ivo ne/
ceſſe eſt ꝙ ab aliquo ſuꝑioꝛi ⁊ potẽtia ⁊ actu.ipᷣiꝰ po-/
tentie trabãt oꝛiginẽ. Et boc mõ cardinales virtutes
ſunt vᷣtutes gratuite. Alio mõ eſt loqui de cardinali/
bovtutib?ᷣm ꝙ babilitãt ad oꝑa moꝛalia. ⁊ ſichmõi
virtutes cardinales ſunt vᷣtutes politice. ⁊ radicali/

teer ſunt a natura.ſed cõpletiue ſunt vel ab operũ fre⸗/
quẽtia ⁊ pſeuerãtia.vel a gre influẽtia ⁊ pᷣſid

—

pſidẽtia. vel
ex vtraq; cauſa. A natura inquã ſunt radicaliter. qꝛ

piantata babemꝰ in nr̃a vita rectitudinẽ ꝑ quã apti

ſumꝰ lic imꝑfccte ad opera vtutis ⁊ honeſtatis.ſed

dũ aſſueſcimus paulatim efficit᷑ nobis facile qð pᷣus

erat difficile m ꝙ dicit Berñ. ad Eugeniũ. ꝙ nibil ẽ
ado difficile qd ↄſuetudo nõ reddat facile. Hec ſolũ

ex aſſuefactiõe ducit᷑ illa habilitas ſemiplena ad cõ/
plemẽtũ.ſ etiã ꝑ gr̃e adiutoꝛiũ. Mã cũ ipᷣa gra ſit aie
rectificatiua.rectitudo ſuꝑueniẽs ibi rectitudinẽ q̃lẽ
cũq; pᷣus exiſtentẽ amplifieat. ⁊ ampliificãdo confir/
mat. Ex vtraq; etiaʒ cauſa vᷣtus politica põt ſuſciꝑe

cõplementũ.videlicʒ qñ cõcurrit diuine gr̃e adiuto/
riun.⁊ bone ↄſuetudinis exercitiũ.ꝑ que duo virtꝰ car
dinalis radicata in natura ducit᷑ ad cõplementũ ꝑfe
ctũ.Et ſic virtus cardinalis inqᷓtũ eſt politica oꝛtum
habẽs a nã ducit ad quoddã cõplementũ ex aſffuefa-
ctione ſubſequẽte. ad maius cõplemẽtũ ducit᷑ ex gr̃a

ſuꝑueniẽte.ſed ad ꝑfectũ cõplementũ ducit᷑ ex vtra/

q; cauſa cõcurrẽte.videlicʒ gra ⁊ aſſuefactiõe.Et põt

hmði exemplũ inueniri ſatis manifeſtũ. Aidemꝰ em̃
ꝙ aliqͥs equus ex ſua naturali cõpoſitione aptitudi/

nem habet ad bene poꝛtandũ ⁊ ambulandũ. ſed illa

aptitudo ad complementũ poteſt reduci ꝑ ipᷣiꝰ equi

aſſucfactionẽ.vel per ipᷣius ſeſſoꝛis induſtriã qui ſcit

freno equũ ſuũ ducere.vel ꝑ vtraq;.Sic ⁊ in ꝓpoſito

intelligendũ eſt. hſm Aug.lib. arbi.aſſimilat᷑ equo.

⁊ gratia aſſimilat᷑ ſeſſoꝛi.⁊ bona oꝑatio recte ambu/⸗

lationi. Sic ergo patet . auéd⸗ de virtute cardi/

nali m ꝙ eſt politica. ⁊ im ꝙ eſt intentiõis phice de⸗
terminate de ipᷣa cõcedi poteſt ꝙ a natura ⁊ aſſuefa/

ctione trahit oꝛiginem ſᷣm ꝙ ipᷣe philoſophus dicit ⁊

ratiões oſtendũt ad pꝛimã partẽ inducte.Si aũt lo/
quamur de virtutibꝰ cardinalibꝰ pᷣm ꝙ ſunt gratui/
te.⁊ pᷣm qꝙ de eis intendit theologus. ſſic ſunt a diui/
no munere. Sed contra hoc nõ ſunt ratiões que ad

pꝛimã partẽ inducunt᷑.quia ſolũ ꝓcedunt de virtu/
te vᷣm ꝙ dicit quẽdam habitũ habilitantẽ potentiam
anime. Et ideo rationes ille ſunt concedende.
illud vo quod obijcit᷑ in contrariũ. ꝙ omne datũ op-/
timũ.⁊ omne donũ ꝑfectum ⁊c.⁊ virtutes ſunt dona

Ad

optima. Rñderi pot duplicit᷑. Pꝛio qꝛ glo.intelligit
de virtutibꝰ non quibuſcũq; ⁊ ꝑx omnẽ modũ.ſed in/
qᷓtũ ſunt gratuite ⁊ meritoꝛie.per quẽ modũ dictum
eſt cardinales virtutes eſie a ſolo munere gre.Aliter
etiã poteſt dici ꝙ per illã autoꝛitatẽ nõ ꝓbat᷑ ꝙ tales

virtutes ſint a nobis.qꝛ taʒ naturalia qᷓ;ᷓ gratuita di/

cunt᷑ eſſe a deo ſicut gloſa exponit ibi. Et ꝓpterea ex

hoc haberi nõ poteſt ꝙ nõ ſint ab opatiõe nr̃a.Opus
eñ̃ noſtrũ nõ excludit opus ⁊ munꝰ diuinũ.imo pꝛe/

ſupponit ⁊ neceſſario exigit.m ꝙ in.ij.li.oſtẽſum eſt
vbi queſituʒ fuit.vtrũ oĩs actio ſit a deo. ¶ Ad illud

dʒð obijcit᷑ de auẽte Sapᷣ.iaʒ patet rñſio.qꝛ intelligit

de cõtinentia m ꝙ eſt deo accepta ⁊ meritoꝛia.vel

intelligit᷑ de actione dei. qua deus dicit᷑ dare aliquid
coopando ⁊ adiuuando.nõ de illa ſpeciali qua dicit

dare illũ habitũ infundendo.phᷣi em̃ cõtinentes fue/

nHt ⁊ hoc deo dante.nõ ꝑ ipᷣius cõtinentie infuſionẽ.
ſed ꝑ liberalẽ ⁊ beniuola coopationẽ. ¶ Ad illud qð

obijcit᷑ ꝙ agens nobiliꝰ ẽ patiente.⁊ pᷣncipiũ cffectu.

dicendũ ꝙ illud habet veritatẽ qñ agens ⁊ mouens

ſubſtantialiter differt a patiente.ſed quãdo ſic eſt q;
idem mouet ſeipᷣm nõ opoꝛtet ꝙ veritatẽ habeat niſi

Sm quid. vt idem ipᷣm ſit magis nobile ⁊ minꝰ ſᷣm di
uerſas cõꝑationes AUnde li. ar.ſeipᷣm aſſuefaciens ad
bonum ꝑ actũ ſuũ magis nobile eſt inqtuʒ ſe mouet

⁊ aſſucfacit.minus nobile inq;ẽtũ minus aſſueſcit.Et

hoc mõ reſpondendũ eſt in omnibꝰacquiſitis in⸗

57

38

40

—

bus. Et ſi vlterius inſiſtat᷑.ꝙ actus exterioꝛ nõ eſt no
bilioꝛ habitu interiꝰ generato. Dicendũ ꝙ virtꝰ poli⸗

tica nõ ꝑducit᷑ ad cõplementũ ꝑ actũ exterioꝛẽ ſed ꝑ

actũ volũtatꝭ interioꝛc.ſicut pʒ cũ aliqͥs largit᷑ elemo
ſynam. eſt ibi oꝑatio manꝰ exterius exequẽtis.⁊ iſta

nõ eſt pꝛincipiũ virtutis ſed ſiguum. Et eſt operatio

voluntatis interioꝛis mouẽtis ⁊ dirigentis qua vult

largiri alij.⁊ ex illa opatiõe frequẽtata cũ pſeuerãtia
ad cõplemęntũ habet dici virtꝰ conſuetudinalis ſiue
politica. ¶ Ad illud qð querit᷑ vtruʒ vna oꝑatio an
plures ꝑducant ad oꝑationis ꝑfectioneʒ. dicendũ qꝙ;
plures. qꝛ nõ ex vna oꝑatiõe generat᷑ habitus ſed ex

multis. Et ſi obijciat᷑ ꝙ vna ſuꝑueniẽte reliqua trãſit
⁊ nunq; erũt ſimul plures. icendũ ꝙ ⁊ ſi pᷣma oꝑa⸗
tio tranſeat q;tum ad actũ.manet tñ qᷓ;tuʒ ad effectũ.

q quidẽ effectus ꝑ ſeipᷣm non eſt tantꝰ vt mereat᷑ dici
diſpoſitio vel habitꝰ.ſed ꝓut ab actibus ſequẽtibus
adiuuat᷑ ⁊ ꝓmouet᷑ creſcit i diſpoſitionẽ.⁊ de diſpoſi

tione creſcit in habitũ. ſicut videmꝰ ꝙ vna gutta nõ
ſufficit ad cauandũ.frequẽs tñ ſtillatio gutte facit fo-

41
illud qð obijcit᷑ ꝙ virtus cardinalis nõ põt generari
ex operibꝰ nõ virtuoſis. dicendũ ꝙ generari habet ex
operibꝰ virtuoſis.ſed opus virtuoſum ſiue ſtudioſũ
vt ꝗpꝛius loquamur quoddam eſt virtuoſum plene
quoddã ſemiplene. Illud eſt virtuoſum plene quod
pꝛocedit ab habitu virtutis iam completo. Illud eſt

ueã ſᷣm illud poeticũ. Gutta cauat lapidẽ non vi ſed
ſepe cadendo.Et ſic intelligendũ eſt ĩ ꝓpoſito.¶ Ad

virtuoſum ſemiplene qdð diſponit ad habitũ virtut.

Et hoc quidẽ opus nõ neceſſe eſt eſſe a virtute.ſᷣ põt

eſſe ab aliquo qð eſt virtuti cõſonũ.vtpote a volũta/

te deliberatiua cõſonãte naturali rectitudini videlicʒ
indicio cõſciẽtie ⁊ inelinationi ſinderiſis.quibꝰ virtꝰ
cõfoꝛmat᷑.ſicut patet. Diffinit᷑ em̃ virtus ꝙ eſt babi/
tus mẽtis in modũ nature rationi cõſentiens.Et ſic

patet ꝙꝙ ratio illa non cogit qꝛ ꝓcedit ex ſuppoſitõne

falſi.

Ge virtutibus ſ,gtnsd durationẽ. Et
qquerit᷑.vtrum in patria maneãt an euacuent᷑: Et q

maneãt videt᷑. Sapᷣ.ſ. Juſticia eſt ꝑpetua ⁊ imoꝛta/

lis.Si g iuſticia manet que oꝛdinat ad alterũ.multo

ic manẽt vᷣtutes cardinales q̃ oꝛdinãt ad ſeipᷣm.

tez hee virtutes cardinales pleniſſime fuerũt in

xpᷣo.ſi ergo xpᷣs habuit charitatẽ cõpꝛebẽſoꝛis.videt᷑
hmõi vᷣtutes in ſtatu gloꝛie habeãt ſaluari.
hocipᷣm videt᷑ autoꝛitate Bede.quã magiſter addu/

Itẽ

cit in lr̃a que dicit ꝙ poteſtates celi quatuoꝛ eximijs

virtutibꝰ ſunt p̃clare.foꝛtitudine.pꝛudentia.temꝑan

tia.iuſticia. ¶Itẽ ᷣm Macrobiũ.iſte virtutes cardi

nales reſpiciũt quadrifariã diſtinctionẽ.quia quedã

ſunt exemplares. quedã politice.quedã purgatoꝛie.
quedã animi iam purgati. Si g̊ virtutes exemplares

ſunt ĩ deo. ⁊ mens ad pfectionẽ purgatiõis nõ habet
pduci in ſtatu miſerie pñtis.videt᷑ ꝙ iſte virtutes car

inales potiſſime i beatis habeãt repiri.cũ ⁊ ipᷣi bea/
ti ꝑ gloꝛiꝗ fuerũt deifoꝛmes effecti.

¶ Sed j. Aug. di

cit ⁊ habet᷑ in lr̃a.qꝙ pꝛudẽtia eſt i pcauendis inſidijs.
iuſticia in ſubueniẽdo miſeris.foꝛtitudo in ꝑferẽdis
moleſtijs. ⁊ tẽperãtia in cohibẽdis delectatiòibꝰ pꝛa/
uis.ſed nullũ iſtoꝝ in patria inuenit᷑.ergo habitꝰ vir⸗

tutũ cardinaliũ in patria nõ manebũt. ¶ Itẽ virtu⸗/

tes cardinales minus nobiles ſunt q;ᷓ tologice. Si
go vᷣutes eheologice euaeuot᷑ vtpote fides ⁊ ſpes.

videt᷑ qꝙ ⁊ vᷣtutes cardinales ſimilit᷑.

. ure . .(Itẽ virtutes
cardinales babẽt ꝓ obiecto ea qᷓ oꝛdinãt ſe ad finem
⁊ per que ꝑuenit᷑ ad finẽ.ſed cũ ꝑuentũ eſt ad finè iãẽ
nõ opoꝛtet verſari in his que ad finẽ perduũct. ergo
videt᷑ ꝙ iam amplius nõ maneant virtutes cardina
les in actibus ſuis.ſed habitꝰ ſine actu eſt incopletꝰ.
in patria aũt nihil eſt incõpletum. ergo neceſſe eſt ibi
euacuari habitꝰ virtutũ cardinaliũ. ¶ Itẽ bm ꝙ di⸗
cit aplus.ſciẽtia deſtruet᷑. Si ergo maioꝛis pfectiõis
eſt ſciẽtia q; pꝛudẽtia. ergo in patria nõ ſtabit pꝛudẽ/
tia. ſed pꝛudentia eſt pᷣma inter om̃es virtutes cardi
nales. ſi & ipᷣa nõ remanebit. nec alie. ¶ R. dicendũ 42
ꝙ in patria aliqua virtus dicit᷑ manere multiplicif.
Quedã nãq; virtus manet in patria q;tuʒ ad pᷣmiũ.
ita ꝙ ipa ſibijpſi eſt pᷣmiũ ſᷣm ꝑfectionis ſiatuʒ. ſicut
charitas qᷓ ꝓut erat imꝑfecta in via. meriti erat pᷣnci
piũñ.ſed ꝓut ipᷣa eadẽ eſt cõſummata in patria.eſt p/
mij cõplementũ.Quedã aũt virtꝰ manet qᷓtũ ad pꝛe
miũ.verũtamẽ nec ipᷣa ſibijpſi eſt pᷣmiũ.nec cũ pᷣmio

ſuo ſcipᷣain cõpatitur.ſicut fides ⁊ ſpes que in patria
pᷣmiant᷑.⁊ idco nõ pereũt.non tamẽ ſunt pᷣmiñ ꝓpter

ſuam impfectionẽ.nec ſecũ pᷣmiũ compatiunt᷑ ꝓpter
quãdam oppoſitionẽ.nã pꝛemiũ ipᷣm eſt tenere ⁊ vi/
dere deũ.⁊ pꝛimũ repugnat fidei que eſt de non viſo.

ſecundũ repugnat ſpei que eſt de futuro ⁊ non babi/

to. Quedã vᷣo virtus manct medio modo.qꝛ manet

q;tum ad pᷣmiũ ⁊ cũ pᷣmio.ipᷣa tamẽ nõ eſt ſibi pᷣmiũ
ſed diſpoſitio ad pmiũ. Et ſic manet virtus cardina⸗

lis/ Mã pꝛemiũ eſſentiale ipᷣaꝝ virtutũ eſt iᷣm bonũ
ſummũ qð deus eſt. ᷣm q videt᷑. diligit᷑.⁊ tenet.ita

ꝙ penes iſtos tres actus tres dotes anime accipiant

NMullus autẽ iſtoꝝ actuũ eſt actus virtutũ cardina⸗
liũ.qꝛ cardinales vᷣtutes nunqᷓ tantũ eleuant᷑ ꝙ deũ
habeant ꝓ obiecto. alioqͥn tranſirent in tbeologicas
vᷣtutes.⁊ deſinerẽt eſſe cardinales. Reſpectu tñ hoꝛũ

actuũ gloꝛioſoꝛũ virtutes cardinales erũt ſicut diſpo⸗

ſitiões ⁊ ſicut via.licʒ per virtutes cardinales nõ fru
amur.tamẽ ꝑ eas diſponimur vt fruamur.ſic ⁊ i pa/
tria. Ande omnes actus noſtri gloꝛioſi erũt foꝛtes et
iuſti. pꝛudentes ⁊ caſti. ita ꝙ iuſticia excludit omnẽ
obliquitatẽ.pꝛudentia excludit omnẽ erroꝛem. foꝛti/
tudo omnẽ moleſtiã.temperatia omnẽ libidinum re/
ugnantiã.ſᷣm ꝙ dicit Auguſtinꝰ ⁊ magiſter tangit ĩ
itera. Et ſic patet ꝙ virtutes cardinales excellẽtioꝛi

modeo manebũt in patria qᷓ; ſunt in via. e⸗
4

tiones cõcedende ſunt que ſunt ad partẽ iſtã.
illud ergo qdð pꝛimo obijcit᷑ in contrariũ de actibus
iſtaꝝ quatuoꝛ virtutũ.dicendũ ꝙ illi actus non ſunt
actus eaꝝ generales ſed ſolum ſᷣm ſtatuʒ vie.Alios
vo actus habebunc in patria multo excellẽtioꝛes.qs
etiã in via aliquo modo habent licz ſeniplene.⁊ ido
virtutes iſte non tollent᷑ ſed ꝑficient᷑. Ad illud qð ꝗ4
obijcitur ꝙ virtutes theologice ꝑfectioꝛes ſunt cardi
nalibus.dicendũ ꝙ eſt verũ q;tum eſt ex parte obie⸗
cti. verũtainẽ qtũ ad modũ mouendi ⁊ babilitandi
nõ babet veritatez generaliter. qꝛ fides ⁊ ſpes de ſua
pmaria ratiõe impoꝛtant imꝑfectionẽ que repyuguat

ſtatui gloꝛie. ꝓ eo ꝙ habilitant reſpectu abſentis et

nõ reſpectu pᷣſentis. Et binc eſt ꝙ magis euacuant

theologice qᷓ d ſicut fatis apparet ex bis qᷓ

dicta ſunt. xxxj.diſt. ¶ Ad illud quoꝗ obijcit᷑ q vir/ 45
tutes cardinales oꝛdinãt ad ea quetendunt in finez.
dicendũ ꝙ verum eſt.quia oꝛdinãt ad ſe ⁊ ꝓximum.

ſed iſta aq que oꝛqinat virtus cardinalis non cceffa⸗

.

tnzpe
1Aboe
ſtheinz
npatt
bedh
ictgt

.

7
Ak⸗
hotinor
ntünert
conerdi
Nanmnor
uucr
n
orodr⸗
b uch
zmopye

N

—

—

ſbcti⸗
ninnt
hined

—2 =

lley.

lat.

4

„R 1 1
PeAE*
n 1

e ihll
urſsuit
ma—L
Atnsin
ömit
urtfum
tra
usalin⸗
4

e
irn⸗

tr
liatpn,

fil

4As bit habitꝰ iſtaꝝ virtutũ nõ remancre.

bunt in patria.imo manebunt multo melius oꝛdina
ta.Ad boc em̃ ꝙ homo recte oꝛdinet᷑ in deum.neceſſe
eſt ꝙ etiaʒ ad ſeipſum ⁊ ad pꝛoximũ oꝛdinet᷑.et ideo
licʒ in patria pueniat᷑ vſq; in finem.nõ n opone,
Sa ud q

obijcit᷑ ꝙ ſciẽtia ceſſabit in patria.dicendũ ſicut ĩ pᷣce/

E Diſtinctio. xxxiiij de ſeptẽ donis ſpũſſancti generaliter.

tione ſui nomis in via imponit᷑.⁊ i
deſtrui in patria vᷣm ꝙ ſcietia.

XXXIIII.

dẽtibus dictũ fuit ꝙ nõ ceſſabit qᷓ;ẽtũ ad habitũ ſ qtũ
ad modũ q attendit᷑ ꝑ collatõʒ ⁊ diſcurſum. Pꝛet᷑ea
ſcie tia illa de qua loquit᷑ aplus nõ eſt nobilioꝛ q;ᷓ ſit
habitꝰ virtutũ cardinaliũ.Et iterũ ſcia quãtũ ẽ de ra⸗

deo non ſic debet

AVnc de ſeptẽ donis ſpũſſancti agendũ ẽ. In pᷣcedẽti diſ.egit magiſter de babitibꝰ virtutũ theologicaꝝ
⁊ etiã de habitibꝰ virtutũ cardinaliũ.in hac ꝑte intendit deterniare de habitibꝰ donoꝝ. Oiuidit᷑ autẽ

C) iſta ꝑs in tres ꝑtes. In quaꝝ pᷣma determiat de donis in ſua generalitate. In ſecũda vo determiat de

dono timoꝛis ſpecialit᷑.ibi.Et qꝛ de timoꝛe tractãdi nobis occurrit locus. In tercia vo bꝛcuiter aſſignat diffe/
reutiã int᷑ reliqua dicta.ibi. Poſt pᷣmiſſa diligẽter cõſiderandũ eſt ⁊c̃.diſt.xxxv. Pꝛima ꝑs ſpectat ad pᷣſentem
lectionẽ ⁊ diuidit᷑ in duas ꝑtes. In quaꝝ pᷣma męr quaſi ponit ꝓbemiũ ad iſta partẽ oſtẽdens q̃ ⁊ quot velit
determinare. In ſecũda vo exequit᷑.ibi.Hec dona virtutes eſſe ⁊c.Et illa ſecũda ꝑs diuidit᷑ in duas ꝑtes. In
quaꝝ pma determiat veritatẽ. In ſecũda mouet dubitationẽ.ibi.His aũt videt᷑ obuiare qd Beda de timoꝛe
⁊c. Pꝛima ꝑs diuidit᷑ in duas ꝑtes. Jn quaꝝ pᷣma determiat de donis in compatiõe ad habitũ vtutis oſten/
dens dona eſſe virtutes.ibi.Hec dona vᷣtutes eſſe ⁊c. In ſecũda determiat de eiſdẽ in comꝑatiõe ad chꝛiſtum.
ibi. In chꝛiſto aũt hec eadẽ fuiſſe ⁊c.Similit᷑ ſecũda ꝑs in qua mouet dubitationẽ diuidit᷑ in duas. In quaꝝ

pᷣma opponit. In ſecũda determiat.ibi.Ad qdð dicimꝰ autoꝛitatẽ pᷣmiſſaꝝ ꝛc.

KXIII . Pontt phemu oñdes ꝗ quot velit detmiare. a

pᷣus cõſiderandũ eſt.an hec dona vᷣtutes ſint.
BSecũdo an in futuro deſitura ſint. vel oĩa.vel
hoꝝ aliqua.deinde an in xpᷣo fuerint cũcta hec dona.
¶ Determiĩat de donis in comꝑatioe ad habitũ virtu
is oſtẽdens eſſe virtutee h——
Hhec dona virtutes eſſe.nec ĩ futuro deſitura Ambꝛo.
oñdit.⁊ ſeptẽ foꝛe vᷣtutes dicẽs ⁊ in angelis abũdan/⸗
tiſſime eẽ ſic. Ciuitas dei illa hierii celeſtis nõ meatu
alicuiꝰ fluuij terreſtris abluit᷑.bᷣ ex vite fonte ꝓcedens
ſpũſſancti cuiꝰ nos bꝛeui ſatiamur hauſtu ĩ illis celeſti
bus ſpiritibꝰ redũdantiꝰ videt᷑ effluere pleno ſeptem
vtutũ ſpũaliũ feruẽs meatu.Si em̃ fluuiꝰ ripaꝝ crepi

Amb. p. vij. do
na ſi unt vᷣtutes
⁊ ſunt i angelis

dinibꝰ editis ſuꝑfuſus exundat.quãto magis ſpiritũ

omnẽ ſuꝑuenies creaturã cũ nr̃e mẽtis archana tanqᷓ;
inferioꝛa pſtrin gat.celeſtẽ illã angeloꝝ naturã effuſio⸗
ne quadã ſanctificationũ vbertate letiſicat.DHeinde ſã

ctificationẽ exponẽs ſubdit.his aũt ſanctificationibꝰ

ſignificat᷑ plenitudo ſeptẽ ſpũaliũ virtutũ q̃s enume/
rat Eſaias dicẽs.Spũs ſapie ⁊ intellectꝰ.ſpũs cõſilij
⁊ foꝛtitudinis.ſpũs ſcie ⁊ pietatis.⁊ ſpũs timoꝛis dñi.
Vnũ eſt g̊ flumẽ ſpũſſancti.ſed multi ſpũaliũ donoꝛũ

E ſa. xj.

meatꝰ. Muis g̊ multi dicant᷑ ſpũs. vt ſpũs ſapiẽtie et

intellectꝰ ⁊c.vnꝰ tñ eſt dei ſpũs.ſue libertatis arbiter.
oĩa ꝓ auẽte volũtatis diuidens ſingulis.hic expꝛeſſe
traduũ eſt ſeptẽ dona ⁊ vtutes eſſe ſauctificatiõeſq; fi
deliũ mentiũ.⁊ ĩ futuro nõ deſitura.cũ ſini⁊ ĩ angelis.
Eſa.xj.
diet᷑ vᷣga de radice yeſſe.⁊ flos de radice eiꝰ aſcendet.
reqeſcet ſuꝑ eũ ſpũs dñi.ſpũs ſapie ⁊ intellectꝰ.ſpũs
QA Ailij ⁊ foꝛtitudinis.ſpũs ſcie ⁊ pietatis.⁊ replebit euʒ
ſpiritus timoꝛis domini. M
¶ Aouet dubitationẽ ⁊ oppouit. d

Obiectio. ¶ His aũt videt᷑ obuiare qð beda ð timoꝛe dñi dicit ſup

Beda. ꝑabolas.ſ.ꝙ omiĩs timoꝛ in futuro ceſſabit. Ait em̃ ſic

AVinc de ſeptẽ donis ſpũſſancti agendũ eſt. vbi

¶ Determiat de donis in cõpatiõe ad xyom. c
In xpo etiã hec eadẽ fuiſſe Eſaias oñdii dicẽs.Egre⸗

a Meplebit eũ ſpũs

timoꝛis dñi.Querit᷑.
Cũ ita bñ fuerit ple/
nus alijs donis ſicut
dono timoꝛis. quare
magis illo dono dicit
fuiſſe resletũ. Itẽ cũ
ſpũs dñi reqͥ eſcat in

hũili ſicut idẽ alibi di

cit.lxvj.videt᷑ ꝙ po/
tiꝰ debuiſſet attribue
re dono timoꝛis ver/
bũ reqͥeſcẽdi. facit ãt
⸗Raien
. dicendũ qꝛ
donũ timoꝛis videt
eſſe cuiuſdã impfecti
onis.ne aliqͥs crede/
ret i io donũ illð nõ
fuiſſe ꝑfecte.iõ ad ex-
cludendũ erroꝛẽ ma/
gis poſuit ibi verbũ
replẽdi qᷓ;ᷓ circa aliud
donũ. Alia eſt etiã rõ
qꝛ dona dabant᷑ xpᷣᷣ
vt pfecte diſponeret

ad patiẽdũ ⁊ ſuſtinẽ/⸗

dũ hũilitatẽ paſſiõis.
quaʒ ipᷣe pᷣncipꝑaliter

venit in H̊ mũdo oſtẽ
gere et docere. At g
manifeſtaret᷑ ritas

dicit euʒ ſpũ timoꝛis
repletum fuiſſe.qꝛ ti /

moꝛ inter omia dona

maxie expedit ad bu-

militatez. Duplici g

ex cauſa verbũ illud

dono timoꝛis appꝛo⸗
pꝛiat.quis oibꝰ ↄue/

niat. videlicʒ ꝓpt᷑ er,

rroꝛis exduſiont.⁊ p-

pter veritatis mani/
feſtationẽ.q̃ ſunt due
Ff ij

feeruilis ſit pᷣncipiũ ſa

Ai. II

cauſe facicndi appꝛo ſupꝛa illũ locũ. Limoꝛ dſi öncipiů ſapiẽtie. DHuo ſunt b Pꝛou ix.
. pꝛiarione ad timoꝛes dñi. ſeruilis qᷓ pᷣncipiũ ſapie eſt.?⁊ amicabilis q
d Progar Ner pfectionẽ ſapie comitat᷑. Seruilis pᷣncipiũ ſapie eſt.qꝛ
bũ quieſcẽdi.dicẽdũ ꝗ poſt errata ſaꝑe incipit.pᷣmo timoꝛe coꝛripit᷑ diuino ”
ꝓꝙ donũ timẽdi ppa- ne puniat᷑.Sʒ hũc ꝑfecta charitas foꝛas mittit. Suc/⸗ j. Joh. iiij.
rat locũ alijs.⁊ qꝛ lo cedit huic timoꝛ dñi ſanctꝰ ꝑmanes ĩ ſeculũ ſeculi.qu? Plal. xviij.
cus nõ dꝛ ꝗpꝛie qeſce non excludit charitas ſ̊ auget.quo timet filiꝰ ne vel in

re enag ſocen llo⸗ modico oculos amãtiſſimi patris offendat. Vterq; in
efred mackattruf futuro ceſſabit.charitas vo nunq; excidet. Augꝰ. o Aug⸗.

ſpũi ⁊ iĩ alis donis ᷓſuꝑ illũ locũ pſalmi. Adoꝛabo ad templũ ſanctũ in ti / Plal. v.
in dono timoꝛis. moꝛe tuo.timoꝛẽ dei deſiturũ dicit ſic. Cimoꝛ dñi ẽ ma
hb ¶ Timoꝛ domĩ ⁊ꝛc. gnũ pᷣſidiũ ꝓficiẽtibꝰ ad ſalutẽ. ꝑueniẽtibꝰ foꝛas mit
Innuit ꝙ ſeruilis ti tit᷑. Nõ & timẽt iã amicũ.cũ ſcʒ ad illud qð repꝛomiſſũ
. Z Hõ eſt ꝑducti fuerint. Ex his autoꝛitatibꝰ ſignificat᷑ ti/
ſum. qꝛ⸗ ſapia nõ eſti mMoꝛ nõ erit ĩ futuro. Si aüt timoꝛ nõ fuerit ĩ futuro. S
peccatoꝛe. uilis ãt ti · nec ſeptẽ dona erũt.necmõ ſunt ĩ angelis ſiue ĩ aĩiabꝰ
moꝛ i pctõꝛibꝰ repi᷑. ſanctis. Determiat motã dubitationẽᷓ. e
g male dicit᷑ ꝙ timoꝛ ¶ Ad qð dicim? autoꝛitatũ pᷣmiſſaꝝ q̃ videt᷑ repugnãtiã
nobili?ꝰ dirimẽtes ꝙ ſeptem illa dona ⁊ ĩ angelis mõ ſunt.⁊ in
. e⸗ iü Nonneinn⸗ aĩabꝰ ſanctis feliciter viuẽtibꝰ ⁊ ĩ nobis erũt ĩ futuro.
el ve ſale aue no⸗ F nõ habebũt oĩa hos vſus ſiue hec officia q̃ nũc hñt.
bilc. Sed timoꝛ ſeru vt verbi gra. Limoꝛ filialis mõ timere ne offendamꝰ*28
lis nõ eſt mag nobi/ quẽ diligimꝰ⁊ ne ſuꝑemur ab eo.facit etiã nos reuere⸗
lis nec tantũ quãtux, neũdem. In futuro vo faciet nos reuereri qñ nõ time
Spen uͤmate 8. ſit pim⸗ ſepari vel offendere. Hõ g metus ſepatõnis vel
ndh thnoꝛ dictk offenſiols nuceſt i angelis veli aiab ſanctis.necino
eſſe pᷣncipiũ ſapie. ꝓ bis erit ĩ futuro.5 reuerẽtis q̃ eſt mixta cũ ſubiectiõe di
co ꝙ diſponit ad ſuſci lectiõis que etiaʒ in xpᷣo fuit.ſicut aplus dicit i epla ad hhebꝛe. v.
piendũ ſapiẽtiã ⁊ re. hebꝛeos loquẽs de xpᷣo.Qui exauditꝰ eſt ꝓ ſua reue⸗
a a nbden rentia. Quidã tamẽ m effectuʒ timoꝛẽ in chꝛiſto ⁊ in c
eund Snchi angelis tm̃ eſſe contendũt.
eſpectu ei⸗ꝰ uod 12 „ „ „ „ſ — „
din Pome. ſc H dẽ ſapie eſſe pᷣncipiũ.Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ pᷣncipiũ ⁊ pᷣncipiatũ poſſunt ſe cõpati in
eodẽ. dicendũ ꝙ eſt pᷣncipiũ intra ⁊ pᷣneipiñ extra. De pᷣncipio intra bʒ veritate. De eo aũt qð eſt pᷣncipiũ ex/
tra ſolũmõ locũ pᷣparans veritatẽ nõ bʒ.Et boc mõ nõ pᷣmo dẽ timoꝛ pᷣncipiũ ſapie. Ad illud qð obijcit vßn
cipiũ eſt mag nobile vel eque q; pᷣncipiatũ.dicendũ eſt ꝙ ẽ pᷣncipiũ diſponẽs.⁊ pᷣncipiũ efficiẽs ⁊ ꝑfieies.ills
aũt verũ eſt de pᷣncipio ꝑficiente.nõ aũt verũ eſt de pᷣncipio diſponẽte. c¶¶ Quida tamẽ ſm effectũ timoꝛẽ i
xpᷣo ⁊ i angelis tm̃ eſſe cotendũt. Aidet᷑ ꝙ ibi dicãt veritatẽ.qꝛ ſᷣm ꝙ dicit᷑.j Job.iiij. Al ecens lunorie ſben:
babet. in xpᷣo iã gloꝛificato ⁊ i angelis beatis nulla ẽ affectio penaꝝ.& nõ ẽ timoꝛ q;tũ ad affectũ.ſ olu ch;
ad cffectũ. vt dicũt. Sed in cõtrarin huiꝰ arguit᷑ ꝙ vnũqðqʒ donũ nobiliꝰ eſt tũ ad ſui eſſentiã qᷓ qtum ad
effectũ. Si & donũ timoꝛis ẽ in xpᷣo ⁊ i angeũs qtũ ad effectũ.multo foꝛtiꝰ eſt i illis ᷓtũ ad affecti. dice⸗
dũ ꝙ in timoꝛe duplex ẽ affectꝰ ⁊ duplex effectus. Anꝰ qͥ attendit᷑ in quadã reſilitiõe mẽtis a nnala Al *
tendit᷑ in quadã reſilitiõe a ſũmo arduo. Pꝛimi timoꝛis effectꝰ ẽ malũ reſpuere.Secũdi timoꝛis effectꝰ ẽ
re deo ſubiacere ⁊ eidẽ ohegire Qung. añt Gene iſtoꝝ effectuũ cõuenit patrie.lic vterq; affectus cõueniat i
i. 2 ſic rõ vtrãq; partẽ poſſunt diſſolui. ” R—.⸗. .ẽ
de tonis in generali. ⁊ circa hec duo pᷣncipa ¶ Itez bocipᷣm oñdit᷑ roõne ſic. Quecñq; bñt 4 nec
liter poſſunt qi. Dꝛimũ eſt ve copatione do alias differctias diuidẽtes. neceſſe eſt ias abinuic
noꝛũ ad vtutes. Secũdũ eſt de ipis donis in ſe. Circa differre.ſ diuiſio virtutũ alia eſt qᷓ diuiſio donan 1
ꝛimũ querũtur tria. Pꝛimo em qᷓrit᷑ e cõpatiõe do ¶ alias differẽtias. Nirtutes em diuidũt p theo 5
noꝛũ ad vcutes ꝙ̃tũ ad vifferẽtiã. Secũdo aucrii de cas 2 candinals. q nequac cſt circa vona renii
eiſge rũ ad oꝛdinẽ. Lercio queri᷑ de ciſdem tum neceſſe habit donoꝛũ ab babitibꝰ virtutu viſtene.
ad pcellentiã. ¶ Itẽ ſicut ſe bʒ intellectꝰ ad fiqẽ.ſic ſe habẽt alia do
Queſtio.j. a na ad alias vtutes.ſᷣ donũ intellect? differt a virtute
¶ Atrũ dona ⁊ virtutes abinuicẽ differant: Et ꝙ ſic fidei.qꝛ credere ẽ aſſentire ſine rõne.intdligere vo
videtur pᷣmo aucte Gꝛeg. in moꝛalł.ſuꝑ illud Job.j. rõne.Cõſtat aũt ꝙ aliꝰ habitꝰ ẽ qᷓ eſt ſine rone⁊ ier
aci ſunt ei ſeptẽ filij v tres fllie dieit e'p fllios inttl gronem. Si g intellectꝰ viuidit a vtute fidei. v
ligunt᷑ dona. ꝑ filias intelligunt᷑ vᷣtutes vᷣtutes w. alij vonoꝝ babit!/ differat ab ipis vtutib? ee;

gdnas
ſckaon
nsr
Uinti.
Duſ
Goen
ſci⸗
deen
fu.
ayi
Uidib⸗
faltii:
nbiſf
dſfiaeri
ſſonn⸗
yoſt,
ttchn
ſeeie
gu
ſo
eh
teo
ſnis
ſenf
li
di

Annge
iufi i

„

Anii
fii

habit? timoꝛis hHullo mõ põt eſſe in genere virtutis.
Timoꝛ em̃ dñi nõ põt eſſe virtus cardinalis nec theo
logica.cũ ille ſint tm̃ tres ſᷣm apli ſentẽtiã.⁊ cũ timoꝛ
ſit donũ.ꝗ̊ᷓ aliq donũ nõ eſt virtus.ſᷣ qua rõne pᷣmũ
donũ diſtinguit᷑ a virtute.eadẽ rõne ⁊ dona ſequẽtia.
ergo videt᷑ ꝙ int᷑ dona ⁊ vtutes ſit eẽntialis differẽ/
tia.¶ Cõtra hoc arguit᷑ pᷣmo aucte Job.j. MNati ſunt
ei filij ſeptẽ.ſuꝑ q̊ Gꝛeg.Cũ ſpũſſanctꝰ mentẽ fecun/
dat.naſcunt᷑ in ea ſeptẽ vᷣtutes.ſ.ſapiẽtia ⁊ intellectꝰ.

cõſiliũ.foꝛtitudo ⁊c.̊ ſᷣm Gꝛeg.dona ſunt virtutes.

Rurſus ſupꝑ illud Jacobi.ſ.Omnc datum optimũ ⁊
om̃e donũ ꝑfectũ ⁊c. Gloſa dicit.Datũ optimũ q;tuõ
ad nãlia.donũ ꝑfectũ qͥ ad gratuita.ſed virtutes ſunt
gratuite.ᷓ vᷣtutes ſunt dona.Ex pᷣma g aucte babet
q dona ſunt vᷣtutes.ex ſequẽti ꝙ virtutes ſint oona.
cũ g illa q̃ ð ſe mutuo pᷣdicant᷑ ſunt eadẽ nõ diuerſa.
videt ꝙ virtutes ⁊ dona nõ babeãt differẽtiã. ¶ Itẽ
E videt᷑ ꝑ diffinitionẽ doni ⁊ virtutis.q;ꝛ donũ ſᷣm ꝙ
vult phᷣus eſt datio irredibilis. Airtꝰ aũt m ꝙ dicit
Augꝰ.eſt bona qualitas mẽtis q̃ recte viuit᷑.q̃ nemo
male vtit᷑.quã deꝰ in nobis ſine nobis oꝑat᷑.ſj vtraq;
iſtaꝝ diffinitionũ ↄuenit cuilibet dono.⁊ cuilibet vir/

tuti.quoꝝ aũt diffinitiões ſunt eedẽ.⁊ ipᷣa ſunt eadẽ.

& videt᷑ ꝙ vᷣtutes ⁊ dona habeãt idẽtitatẽ omimodã.
Iteʒ codẽ vicio male opamur ⁊ ſumꝰ expediti ad
male oꝑanqũ. cñ ꝙ virtꝰ ſit potẽtioꝛ vicio.idẽ eſt ba/
bitus ⁊ eadẽ ẽ virtꝰ ꝑ quã in oꝑatiõibꝰ rectificamur

⁊ expedimur.Cũ igit᷑ virtutes ſint ad rectificandũ.⁊

dona ad cxpedieẽdu.videt᷑ ꝙ nõ ſit aliq̃ diuerſitas do
noꝝ ⁊ virtutũ.¶ Itẽ ab eadẽ virtute ꝑ eſſentiã ẽ cur
rere ⁊ expedite currere.cũ g virtꝰ gratuita ſit poten/
tioꝛ qᷓ; virtꝰ nalis.videt᷑ multo foꝛtiꝰ ꝙ eodeʒ habitu

aia rectificet᷑ ⁊ expediat᷑.ſᷣ pᷣmũ eſt ꝑ vᷣtutes.ſecũdu,
ꝑ dona. ac. ¶ Itẽ ꝑ babitꝰ virtutũ ſufficiẽter aia ꝑp

ficit᷑ ⁊ oꝛdinat᷑ ad om̃e bonũ.Oꝛdinat᷑ em̃ ho ꝑ virtu
tes ad deum ⁊ ad ꝓximũ ⁊ ad ſeipᷣm.⁊ hoc ᷣm omnẽ
vim aic.ſicut in pᷣcedentibꝰ oñſuʒ fuit.videt᷑ &̊ ꝙ aut
dona ſint virtutes.aut habitis virtutibꝰ dona ſuꝑflu
nnt.ꝙ ſi nõ ſuꝑfluũt.g abinuicẽ nõ differũt. Juxta h̊
querit᷑ de differẽtia virtutũ donoꝝ ⁊ fructuũ quõ dif/

4 ferãt a ſeinuicẽ pᷣm rem. ⁊ q̃re etiã ſic nomient᷑.¶ Eꝰ

dicendũ ꝙ int᷑ virtutes ⁊ dona aſſignat᷑ cõiter diffe⸗
rẽtia.Oẽs em̃ cõiter dicũt ꝙ aliquo mõ differat dona
a virtutibꝰ. ⁊ hoc indicãt differẽtie in quas habẽt di/

uidi habitꝰ vᷣtutis ⁊ doni. In mõ aũt aſſignãdi diffe/

rentiã diuerſificati ſunt doctoꝛes.Cũ em̃ hmõi habi/

tus q̃druplicẽ habeãt cõpationẽ.inueniunt᷑ aſſignari

differẽtie donoꝝ ⁊ virtutũ ſᷣm viã q̃drimẽbꝛẽ. Habẽt

em̃ comꝑari hmõi habitꝰ ad ꝓpꝛia ſubiecta. ⁊ ad ſua
oppoſita.⁊ ad fines ꝓximos.⁊ ad actꝰ ꝓpꝛios.Scom

pᷣmã cõꝑationẽ tẽptauerũt aliqͥ aſſignare differentiã
ſic. dicẽtes ꝙ cũ li. ar. ſit pᷣncipiũ meriti.oĩs habitꝰ ᷣm
uos meremur ſunt in li.ar.collocãdi.ſed cũ li.ar.ſit
facultas rõnis ⁊ volũtatis.hʒ pfici habitibꝰ duplicis
genen.Habitibꝰ inquã virtutũ ꝑficit᷑ inqtũ eſt facul
tas volũtatis.habitibꝰ vo donoꝝ inqtũ eſt facultas
rõnis.Et ꝙ illud ſit verũ nitunt᷑ ꝑſuadere ꝑ ipam do
noꝝ differẽtiã. qᷓ ꝓ magna ꝑte reſpiciũt actũ cogno/
ſcendi.ſpẽs vᷣo virtutũ ecõtrario magis ad effectũ ha
bent referri. Secũdꝰ aute modꝰ aſſignãdi diffcrẽtiã
attendit᷑ ꝑ cõꝑationẽ iſtoꝝ babituũ ad ſua oppoſita.
Habitus em̃ virtutis ⁊ doni opponunt᷑ ipᷣis vicijs ⁊
effectibꝰ ꝑ pctm̃ introductis. Peccatũ autẽ duo ma/

la facit. pmũ eſt e tollit rectitudinẽ iuſticie. Sccũdũ

XXXIIII.

eſt ꝙ debilitat vigoꝛ nature ⁊ eam dicit᷑ vulnerare.
Vñ ſicut in moꝛbo duo ſunt.videlicʒ ipᷣa bñanaꝝ in-
cqᷓlitas.⁊ ſinthomata quedã ſiue ſequele ipᷣiꝰ moꝛbi.
Sic intelligendñ eſt in moꝛbo ſpũali.cũ g duo ſint in
ipᷣo moꝛio ſpũali.videlicʒ ipᷣe moꝛbꝰ deoꝛdinãs.⁊ ſin
thoma cõcomitãs.ipᷣa culpa eius ⁊ ſequela.ipᷣm telũ
⁊ vulnus ex telo derelictũ.habitus virtutũ ſunt cõtr⸗
ipos moꝛbos pctõꝝ.ſᷣ dona ſunt ↄtra ſequelas ipᷣoꝝ.
ita ꝙ ꝑ virtutes expellunt᷑ tela.⁊ per dona expellunt
vulnera ſiue ſinthomata derelicta. Et h modꝰ dicẽdi
cõfirmat᷑ ꝑ Gꝛeg.in moꝛalł.vbi aſſignat oppoſita do⸗
noꝝ dicẽs ꝙ õ triſticiã eſt ſapia.ↄtra ebetudinẽ iutel
lectus.ↄtra pᷣcipitationẽ ↄſiliũ.ↄtra puſillanimitatẽ
foꝛtitudo.⁊ ſic de alijs ↄſequẽtibꝰ. Hec autẽ nõ ſunt

peccata ̊ mag ſintbomata quedã ex peccatis dereli⸗

cta. Et qm̃ ſicut dicit Augꝰ.aliud eſt extrabere telũ.
aliud ſanare vulnus. hinc eſt ꝙ habitꝰ virtutũ ⁊ do/
noꝝ abinuicẽ differũt rõne coꝝ ↄtra qᷓ ſunt.Tercius
autẽ modꝰ aſſignãdi differẽtiã attendit᷑ ꝑ cõꝑationẽ
ad fines ꝓximos.Habitꝰ em̃ gratuiti nobis dant᷑ vt
ↄfoꝛmemur xpᷣo.Cbꝛiſtꝰ aũt omimodã pfectionẽ ha

buit ⁊ in agendo ⁊ in patiẽdo.⁊ ideo funt aliqͥ habitꝰ

nobis dati qͥbus ↄfoꝛmamur xpᷣo in agẽdo.⁊ hi ſunt
habitꝰ virtutũ qͥ ſunt ad recte opanduũ.⁊ ad boc fina⸗

liter oꝛdinant᷑ vt ꝑ illos habitꝰſic oꝛdinãtes ad rectã

oꝑationẽ in agẽdis cõfoꝛmemur xpᷣo. Sũt etiã ⁊ alij
habitꝰ dati nobis vt ↄfoꝛmemur ei ĩ patiẽdo.⁊ hmõi

habit? ſunt dona ꝑ q̃ xpᷣs erat diſpoſitꝰ ad ſuſtinẽdã
rectiſſime paſſtonẽ ad gloꝛiã dei ⁊ noſtrã vtilitatẽ.et

ꝑ babitꝰ hmõi donoꝝ debemꝰ ſibi cõfoꝛmari in pati⸗/

endo. Quartꝰ ant modꝰ aſſignãdi diſferẽtiã attẽdit᷑

penes cõpationẽ ad actꝰ ꝓpꝛios. Sũt em̃ quidã actꝰ
pᷣmi.⁊ quidã medij.⁊ quidã vltimi ſiuc ꝑfecti. Sicut
verbi gra poſſumꝰ videre in actu cognoſcẽdi.ꝙ pᷣus

cſt credere. ſecũdo intelligere. tercio voſmũdo coꝛde

videre.⁊ m illã trinã diſferentiã actus.ſunt in nob
tres differẽtie habituũ gratuitoꝝ.videlicʒ vᷣtutũ.do⸗
noꝝ.⁊ beatitudinũ.ita ꝙ virtutes ſũt ad actus pᷣmos
vt patet.qꝛ fides ẽ ad credendũ. Dona ad actus me/
dios.qꝛ vᷣm ꝙ patet donũ intellectꝰeſt ad intelligẽdũ.

HBeatitudines vo ad actus vltimos. vt pʒ.qꝛ mãdli/

cia coꝛdis eſt ad deũ videndũ.Et qm̃ in pᷣmis actibꝰ
potẽtie rectificant᷑.in ſecũdis expediunt᷑.⁊ in tercijs

⁊ vltimis ꝑficiunt᷑.hinc eſt ꝙ babitꝰ virtutũ ſunt ad
ggendũ recte. habitꝰ donoꝝ ad agendũ expedite.ha⸗

bitus beatitudinũ ad agendũ ſiue patiendum pꝑfecte.
Poſtqꝙᷓ autẽ illi babitꝰ ſunt in aia.eſt oñter in ea ſta/
tus quidã quietatiõis ⁊ delectatiõis. In hac aũt dele
ctatiõe duo ↄcurrũt.videlicʒ quedã ſpũalis refectio.
⁊ ipᷣiꝰ refectiõis ſpnalis ꝑceꝑtio. Ideo ad iſts tria ge⸗
nera babituũ addunt᷑ fructꝰ ⁊ ſpuales ſenſus.qͥ non

vicũt hic nouos babitꝰ.ſᷣ habituñ p̃ᷣcedentiũ expᷣmũt

ꝑfectũ ſtatũ ⁊ vſum. Rurſus qm̃ ad bec oĩa habenda
ꝑ nos nõ ſufficimꝰ. nobis data ſũt adminicula ſacra-
mẽtoꝝ in quibꝰᷣm diuerſitatẽ ſuoꝝ effectuũ gr̃a dat᷑
ad inchoationẽ ꝑfectã ⁊ ↄſummationẽ oim habituũ
p̃dictoꝝ. licz illa genera pᷣncipaliter babeãt reſpectũ

ad moꝛbũ curandũ. Sic pʒ ꝙ qdruplex eſt modus

afngnãdi differẽtiã int᷑ vᷣtutes ⁊ dona.verũtamẽ pꝛi⸗
mꝰ modus nõ eſt ꝑ ꝓpꝛia imo magis ꝑ appꝛopꝛiata.
Per ꝓpꝛia inquã nõ eſt.qꝛ ſiqͥs velit dicere ꝙ oĩa do⸗
na ſint in rõne.⁊ oẽs vᷣtutes ĩ volũtate.manifeſtã bʒ

inſtantiã in donis q;tũ ad timoꝛẽ.foꝛtitudinẽ.⁊ picta

tẽ.qᷓ ſunt a ꝑte affectꝰ in virtutibꝰ.cptũ ad abi⸗
nent e Ke oncrih

„.
. —————

dentiã que ſunt er ꝑte intellectus. Ideo illa differen⸗
tia aut falſa eſt aut nulla. Aut eſt per appꝛopꝛiationẽ
quãdam. in hoc videlicʒ ꝙ plura dona ſunt ex parte

rõnis qᷓ; volũtatis.ecõuerſo vᷣo eſt in virtutibus.Se⸗
cũdus vo modꝰ aſſignãdi differentiã ꝑ comꝑpationẽ

ad oppoſita abundat a pᷣmo.qꝛ reuera eſt ꝑ ꝓpꝛia.in
boc tainẽ deficit qꝛ nõ eſt per pᷣoꝛa ſed magis ꝑ poſte⸗
rioꝛa. Cũ em̃ habitus donoꝝ virtutũ opponant᷑ vi
cijs.ſicut habitus ad puatiões.⁊ habitus naturaliter
pus ſit qᷓ; pᷣuatio.nõ diſtinguũtur habitus ſᷣm pᷣuati⸗
ones ſed magis econuerſo ſᷣm rem ⁊ naturã.poſſunt
tamẽ diſtigui ᷣm cognitionẽ noſtrã impfectã que vt

frequẽter eſt ꝑ poſterioꝛa.Lercius autẽ modus aſſi -/

gnandi differenti abundat a pᷣmo ⁊ ſccũdo.qꝛ eſt ꝑ
Apꝛia ⁊ per poꝛa.in hoc tamẽ deficit ꝙ nõ eſt illa diffe
rentia ᷣm omnẽ ſtatũ.qꝛ nec ᷣm ſtatũ nature inſtitu/
te.nec ſᷣm ſtatũ gloꝛie.in quibꝰ fuerũt ⁊ erunt dona ⁊
virtutes. ⁊ tamẽ nec oꝛdinabant᷑ nec oꝛdinabunt᷑ ad
patiendũ. Mihilominꝰ tamẽ illa differẽtia recte aſſi-

gnat᷑ ſᷣm ſtatũ in quo nũc ſumꝰ. Quartꝰ aũt modus

aſſignandi differentiã ꝑ comꝑationẽ ad actus eſt ve
rus ⁊ ꝓpꝛius ⁊ abundat ab omnibꝰ pdictis.qꝛ eſt per
Apꝛia.⁊ per pᷣoꝛa ſᷣm rõnem cognoſcẽdi.⁊ ꝑ ea q̃ om̃i
atui ſunt comunia. In omni em̃ ſtatu competit bo⸗
mini vt opet᷑ recte.expedite.⁊ ꝑfecte.Et q iſte modꝰ
aſſignandi differentia recte ſit ſumptus ſatis manife
ſtat᷑.qꝛ ᷣm ꝙ; pᷣtactũ eſt nõ ſolũmõ vᷣm rectã viã aſſi/

gnat᷑ vifferentia donoꝝ ad virtutes.ſed etiã apparet
differẽtia omniũ coꝛũ que computant᷑ inter munera
gratie.videlicʒ virtutũꝛ donoꝝ.habitudinũ.fructuũ.

ſenſuũ ſpñaliũ.⁊ ſacramẽtoꝝ. Mam pᷣme tres differẽ
tie nominãt habitns.alie vᷣo ſequentes nominãt ſta/
tus ⁊ vſus.ſexta vo differẽtia nomiat pᷣdictoꝝ admi.
nicula ⁊ adiuuamẽta. Ex his patet nõ ſolũmò differẽ
tia pᷣdictoꝝ ſᷣm rem ſed etiã ſm nominadi rationem.

Mam habitus rectificãtes recte dicunt᷑ virtutes pꝛo
eo ꝙ virtus de rõne ſui nomis dicit qð ad agendũ cri

git ⁊ vigoꝛat. Mabitꝰ vᷣo expediẽtes recte dicunt᷑ do/
na. ꝓ eo ꝙ dicunt quãdam vlterioꝛẽ abundantiã bo/

nitatis ad agendũ.ac ꝑ hoc mag atteſtant᷑ diuine li/

beralitati. ⁊ ꝓpter hoc recte cenſent᷑ nomie doni.Ha/
bitus vo pficiẽtes recte dicunt᷑ leatitudines ꝓ eo ꝙ
tales habitꝰ faciũt hominẽ ꝓximũ deo.⁊ cõfoꝛmẽ ipᷣi
gloꝛie ſumme ⁊ beatitudini.in qua eſt reꝑire ſummaʒ
pfectionem. Status autẽ in quo refectio recte dicit
fructus.fructꝰem̃ a frui dictum eſt. Aſus vᷣo ſᷣm quẽ

illa pceptio ſuſcipit᷑ recte dicit᷑ ſenſus ſpũalis.qĩ ſen
ſus eſt cognoſcere rem vt pᷣſentem. Poſtremo admi/
nicula omniũ illoꝝ in quibꝰ datur gratia animã ſan/

ctificans.⁊ a peccatis curans.⁊ ad omnẽ ſanctitatis
pfrectionem adiuuans rectiſſime dicunt᷑ ſacramẽta.
DPatet gᷣ ex pᷣdictis ꝙ inter virtutes ⁊ dona eſt diffe/
rentia. Unde ratiões oſtendẽtes hec cõcedende ſunt.
¶ Adillud vo qdð pᷣmo obijcit᷑ in contrariũ ꝑ autoꝛi
tates ſanctoꝝ q; dona ſunt virtutes.⁊ virtutes ſunt
dona.dicendũ q; cõtingit nomia extendi.⁊ ꝓpꝛie acci
pi. ⁊ nos loquimur hic de virtutibꝰ pᷣm q; ꝓpꝛie acci/
iuntur.⁊ diuidunt᷑ pꝑer tres tbeologicas.⁊ cardina/

les quatuoꝛ. ⁊ de vonis pᷣm ꝙ diuidunt᷑ ꝑ ſeptẽ diſfe/

rentias quas aſſignat Eſaias. Autoꝛitates vo gloſa/⸗
rũ ⁊ ſanctoꝝ loquũtur de dono pᷣm ꝙ; nomẽ doni am
pliat᷑ ⁊ large accipit᷑.⁊ ſimiliter de virtutibꝰ vt virtꝰ

dilcat᷑ omnis habit? qui expedit ad bonũ.donum vo

tes. quia etſi virtutes expediant ad actus ꝓpꝛios.ad

dona ſunt pꝛioꝛa virtutibꝰ. ¶ R]—
rũs ĩ generatũ. ſed per ſcientiã generat ſides m æ

— —*

—
——

omne qð diuinitus gratis dat᷑. Et ſic concedi poteſt

ꝙ idem eſt donũ ⁊ virtus.hoc autẽ modo nõ queri /

mus de differentia donoꝛũ ⁊ virtutũ.quia de re que/

rimus nõ de nomie.¶ Ad illud quod obijcit᷑ de con⸗/7
uenientia diffinitionũ doni ⁊ virtutis.dicendũ ꝙ ille
notificatiões large date ſunt ſᷣm generalẽ rationem
illoꝝ nominũ.Attamẽ in diffinitiõe virtutis põt fie-
ri vis in hoc ꝙ dicit᷑ qua recte viuit᷑. Nam ſicut pᷣus
tactũ eſt in hoc differt a donis.qꝛ habitus illi ſunt ad
ancht. habitus vᷣo donoꝛũ ad expediendum.
Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ ꝑ idem peccatũ obliqua⸗/S
mur ⁊ ſumus ꝓni ad peccatũ.dicendũ q; nõ eſt ſimi⸗
le.qꝛ facilius eſt male facere ⁊ declinare a bono q; bñ
facere ⁊ in bono expediri. Sicut facilius eſt aliquem
vulnerare q; vulneratũ ſanare.⁊ ideo plures habitꝰ
ſunt neceſſarij ad ꝑfecte ſanandũ ⁊ repandũ qᷓ; ad de⸗
oꝛdinandũ.(¶¶ Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ eiuſdem vir⸗ 9
tutis naturalis eſt currere. dicendũ ꝙ verũ eſt loquẽ
do de potentia pꝛima.verũtamẽ facilitas ſuꝑaddita
potentic pᷣme non eſt eadem eum ipᷣa. ſicut patet de
naturali potentia ⁊ impotentia que dicunt᷑ diſpoſi⸗
tiones ⁊ qualitates ſupaddite ſupꝛa radicem poten⸗
tie naturalis. Pꝛeterea nõ eſt ſimile.qꝛ multo diffici/

lius eſt rectificari ⁊ expediri ⁊ habilitari in bis operi ·
bus que ſunt ſupꝛa naturatm q;ᷓ in bis que ſubiacent

—

potentie naturali.¶ Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ babi⸗

tus virtutũ ſufficiẽter oꝛdinãt aiaʒ ad deũ pᷣm omnẽ
eiꝰ cõpationẽ.dicendũ q licʒ ſufficiẽter oꝛdinent qtũ
dad ea que ſunt rectitudinis ⁊ neceſſitat.vtpote qtũ
dQqↄd illos actus pꝛimos in quibus pꝛimaria rectitudo
cõſiſtit. tamẽ vltra boc liberalitas benignitatis diui-
ne ꝓuidit homini ⁊ contulit babitus ꝑ quos expedi

ret᷑.non ſolũ ad oꝑa neceſſaria rectitudinis.ſed etia⸗ʒ
perfectiõis ⁊ ſuperogationis. Ande ſi obijciat᷑ ꝙ idẽ
eſt habilitare ptentiã ⁊ eam expedire.⁊ ita ꝙ eadem
ſit virtus que facit rectũ ⁊ expeditũ. Dicendũ ꝙ illõ

eſt veruʒ reſpectu oꝑis eiuſdem generis.ſed reſpectu

operis alterius ⁊ alteriꝰ gradus ⁊ ratiõis non babet

„

huc tamẽ remanẽt ſinthomata ꝑ que bomo impedit᷑
in bene agendo.⁊ ratiõe quoꝝ adbuc ineptus eſt ad

opera maioꝛis excellentie niſi ad bec iuuaret᷑ per ba/
bitus donoꝛn.

d illud vo qð vltimo qucrebat᷑ iã
patet rñſio per ea que dicta ſunt. „

ueſtio ij. b

¶ BDe compatione donoꝛũ ad virtutes qtum ad oꝛ

dinem.Et querit᷑ vtrum dona ſint pꝛioꝛa virtutibus

an econuerſo. Et ꝙ dona pᷣcedant videt᷑ Math. vij.

vbi ſuꝑ oꝛationẽ dñicã dicit᷑ in gloſa. In pᷣcibus eſt
vt impetrent᷑ dona in donũ.vt opemur mãdata. De
opatione beatitudinis ſequit᷑ ergo videtur ꝙ pfectio
bomis incipiat a donis.ſed illi habitus gratuiti ſunt

poꝛes in quibus inchoat ain n bene agendi. ergo

dona ſunt pᷣoꝛa virtutibus. ¶ Item pꝛius eſt ſanani

qᷓ; bene opari.ſed per dona ſanant᷑ potentie.⁊ virtu/
tes babilitant᷑ ad bene opandũ.ergo dona poꝛa ſunt
virtutibus.
cere bonũ.ſed per pꝛimũ inter dona declinamꝰ a ma-

¶ Item pꝛius eſt declinare a malo qᷓ; fa-

lo. per virtutes oꝛdinamur ad bene faciendum. erso
IYtem pꝛius eſt gene/

0

s autẽ dicunt᷑ dona expedire ꝙᷓ virtu/l I

ierue
nctho
Gs
Gunn
konds
Gnn
ſacge
tp
ul
ia
lami
doni/
mhachu
folt
rtti

ign
hhifti
unhnß,
grig

llegemnd
Aianinben
biogpeſir
obectt

zAldafitt

iigonn
grinmtufn
itnsg e
Cntutil
ndeſoiit
Neiittnſe
i;
Ginine

ucn

SX
—
=

=

12

dicit Augꝰ. xiiij. de ciuitate dei. ꝙ ſcientia eſt debis

quibus fides ſaluberrima gignitur.nutrit᷑.⁊ roboꝛa-
tur. ergo donũ ſcientie pꝛius eſt q; fides.ſed fides eſt
pꝛima virtutum. ergo dona ſunt pꝛioꝛa virtutibus.
tem intellectus eſt pᷣoꝛ qꝙᷓ affectus. ergo babitus
intellectiui pꝛioꝛes ſunt qꝙᷓ babitus affectiui.ſed do/⸗
na ex maioꝛi ſui ꝑte ſũt in rõnali.virtutes ex maioꝛi
parte ſunt in affectiua. ergo pꝛioꝛa ſunt dona qᷓ ſint

virtutes. ¶ Sed conera. ſuper illud Job. j. Nentus
vꝛens ⁊c.ibi dicit Gꝛeg. Spiritus ante omnia mente
oꝛnat ſeptem virtutibus.ergo naturaliter habit vir-
tutum pᷣmo ſunt a gratia ꝙᷓ; babitus donoꝛuũ.Iteʒ

9

Treñ.ij. Pꝛecipi

rectus oꝛdo ſeruat᷑.quia cum peccatrix anima relin/
quit᷑ pᷣus ab ea dona virtutũ que data ſunt ad mani
feſtationẽ ſpiritus auferunt᷑.deinde fundamẽta fidei

ſpei ⁊ charitatis euertunt᷑. Si ergo is eſt oꝛdo in de/

ruẽdo vt pᷣus deſtruat᷑ illud quod vltimo fuit in cõ
ponendo. vt pꝛius auferant᷑ dona q́; fundamẽta vir-
tutum.videt᷑ qꝙ pꝛius ſint virtutes qꝙ; habitus dono/
tem pꝛius eſt recte agens q; expediens in
eodem genere. Si ergo babitus virtutũ ſunt ad re-

ctificandũ.⁊ habitus donoꝛum ad expediendũ. ergo
dona ſunt poꝛa virtutibus. ¶ Item timoꝛ eſt pᷣmũ

donoꝛum ſicut fides eſt pꝛima virtutũ.ſed fides pᷣoꝛ
eſt qᷓ ſit timoꝛ.quia timoꝛ oꝛtũ habet a fide.ergo ſim/
pliciter videt᷑ ꝙ virtutes ſint pꝛioꝛes donis.quia ſi
pꝛimũ in vno genere eſt pᷣus pꝛimo in altero genere.
hoc ſimplicitęr eſt illo pꝛius ſcᷣm conſiderationem

philoſophi. ¶ Item is eſt oꝛdo habituũ qui eſt oꝛdo
actuum. Ideo em̃ fides dicit᷑ pꝛioꝛ eſſe ſpe.quia cre/
dere pꝛius eſt q; ſperare. Cum ergo virtutes ſint ad

actꝰ pᷣmos.dona ad actus medios.ſequit᷑ neceſſario

ꝙ virtutes ſint ante dona. ¶ BR dicendũ ꝙ duplici⸗/

ter eſt loqui de habitibus virtutũ ⁊ donoꝛũ.Aut ctũ

ad ipſoꝛũ habituũ oꝛiginem. aut q;dtum ad vſum. Si
q;tum ad oꝛiginem.cum omnes habitus gratuiti oꝛ/
tum habeãt a gratia.ſic omnes ſimul ſunt oꝛigine.qꝛ
omnes habitus gratuiti ſimul infundunt᷑ infuſa gra
tia que eſt ipſoꝝ pꝛincipiũ. Si vᷣo loquamur de ipſis
habitibus donoꝛũ ⁊ virtutũ in comꝑatione ad ſequẽ
tes vſus.ſic concedendũ eſt ꝙ virtutes pᷣcedunt do⸗/

na2. Licʒ em̃ actus alicuiꝰ doni ſpecialis pcedat actuʒ

alicuius virtutis.ſicut actus timoꝛis actuʒ ſpei.quia

tamẽ actus pᷣme virtutis videlicʒ fidei pᷣcedit actum

doni ſibi coꝛreſpondẽtis. ſicut actus pꝛimus pᷣcedit

medium.hinc eſt ꝙ generaliter cõcedi poteſt ꝙ habi⸗

tus virtutũ ꝑ comꝑationes ad actus ⁊ vſus.pꝛioꝛes
ſunt reſpectu donoꝛuʒ. ⁊ hoc dico reſpectu eiuſdem.
Ande cõccdende ſunt rationes ⁊ autoꝛitates que ad

13 ducebant᷑ ad partẽ iſtam. ¶ Ad illud ergo qd pꝛimo

14

obijcitur in contrariũ ꝙ in donis eſt inchoatio bene
agendi.dici poteſt ꝙ dona ibi accipiũtur ꝓ virtutibꝰ.

aut ſi accipitur ꝓ donis pꝛopꝛie dictis ᷣm ꝙ videt
litera pᷣcedens dicere.tunc oꝑatio mandatoꝝ ibi ſtat
nõ pꝛo qualibet ſed pꝛo oꝑatione expedita in qua cõ

ſiſtit noſter ꝓfectus ꝑ cuius ꝓgreſſum beatitudines

ſubſequẽtur. AUnde pꝛeces ille impetrantes in virtu
tibus radicant᷑.alioquin nõ impetrarẽt nec efficaci/
ter mererẽtur. ¶ Ad illud quod obijcitur ꝙ pᷣus eſt

ſanari ꝙᷓ; bene opari.dicendum ꝙ illud eſt verum de
quadã ſanitate.⁊ de quadaʒ alia ſanitate falſum eſt.
Eſt enim ſanaria moꝛbo. ⁊ eſt ſanaria ſequela mox

tauit oia menia eius.ibi glo. In his

virtutibus pfectioꝛa.

tis. (

bi. Cuʒ ergo vicitur ; pꝛius eſt ſanari qᷓ; bene opari.

7
— „

X

.

dicenduʒ ꝙ boc eſt verum de ſanatione que conſiſtit

in amotione moꝛbi ⁊ culpe.non autẽ de ea que con/
ſiſtit in amotione ſintbomatis ⁊ ſequele.¶um autez
dicitur ꝙ dona ſunt ad ſanandum. hoc nõ intelliꝗ4
tur oe ſanationc pᷣmo modo ſed ſecũdo modo.Et ſic
patet ꝙ illa ratio non cõciudit.¶ Ad illud qð obijci/

tur ꝙ pꝛius eſt declinare a malo qs facere bonum. vi
cendũ ꝙ hoc eſt vcerum.ſi declinare a malo non ſoliũü

modo eſt donoꝛũ ſed etiam virtutum. ſicut patet de

penitentia ⁊ iuſticia. Oꝛ autẽ declinatio a malo attri

buatur timoꝛi boc eſt pꝛopter expeditionẽ.quia do/
num timoꝛis facit a malo faciliter declinare. ¶ Ad

illud quod obijcitur ꝙ generans eſt pꝛius generato.
dicenduʒ ꝙ eſt verum de eo quod eſt generaliter pn-

in audiente. ¶ Ad illud quod vltimo obijcitur ꝙ in

cipium generandi reliquũ.ſed ſcientia nõ eſt ſic pꝛinꝝ
cipium fidei.nam in eodem pꝛius eſt fides q́s ſit ſci⸗
tia que eſt fidei generatiua. Unde verbũ Auguſting
intelligit᷑ ſolum ꝑticulariter ⁊ reſpectu diuerſozum.
quia ſcientia e dl eſt ad generandũ fidem

tellectus pᷣcedit affectum. dicẽdum ꝙ verũ eſt q;dtum

ad actus ⁊ habitus qui ſunt eiuſdem cooꝛdinatiõis.
Ande cognitio dirigens ad affectionem eſt illi pam /

bula.pꝛopter quod pꝛius ẽ credere q́ᷓ amare.ſed de

habitibus ⁊ actibus qui nõ ſunt eiuſdem oꝛdinatio
nis nõ habet veritatem.quia nõ eſt pꝛius videre dein

q́ᷓ; amare deum.imo ecõtrario.⁊ quoniã habitus doↄo

noꝛum ⁊ actus nõ ſunt eiuſdem cooꝛdinatõnis cum

habitibus ⁊ actibus virtutum.quia actus virtutum

ſunt in pꝛimo gradu.actus vᷣo donoꝛum in medio.

—

qᷓʒuis habitꝰ illi magis reſpiciãt intellectũ.⁊ illi ma.

gis reſpiciãt affectum.

R—R⸗ —
—
8

p̃cellentiam.⁊ eſt queſtio. Atrum virtutes ſint excel⸗
lentioꝛes donis an econuerſo:Et ꝙ babitus virtutũ

ſint excellentioꝛes videtur pꝛimo ꝑ apoſtolũ.j.Coꝝ.

binc eſt ꝙ nõ eſt neceſſe dona eſſe pꝛioꝛa virtutibus.

CHe compatione donoꝛum ad virtutes tum ad

xij. Adbuc excellentioꝛem viam vobis demonſtro.

ibi glo. demonſtro vobis viam eundi ad deum.id eſt

cbaritatem.quia maius omnibꝰ donum eſt. Si erg

virtus vileue virtutes ſint excellẽtioꝛes qᷓ; do
ſophus diffiniens virtutem dicit
virtus eſt diſpoſitio ꝑfecti ad optimũ. Et alibi di /ö

na. ¶ Item philo

cit ꝙ ꝑfectum eſt cui nõ poteſt fieri additio.ſed ſi ali/

qui habitus eſſent pfectioꝛes vltra habitus virtutu,z
efſet additio ad ꝑfectum, reſtat ergo ꝙ dona nõ ſun
tem alibi philoſophbus di /

cit ꝙ virtus eſt vltimũ de potentia.ſed eo ꝙ; eſt vlti /

mũ de potẽtia nihil eſt maius neq; excellentius.ergo
non videtur ꝙ vltra habitus virtutũ poſſint eſſe ali/

qui habitus in anima maioꝛis pfectionis ⁊ dignita⸗
tem tanto habitus excellentioꝛ eſt ⁊ ꝑfectioꝛ
quãto actus eius magis appꝛopinquat ad mediuʒ.

ſed babitꝰ virtutũ maxime ⁊ imediate ↄſiſtunt q;tuʒ

tem no⸗
bilitas habituũ attendit᷑ qtũ ad rationem gratuiti ?

meritoꝛij.̊ habitꝰvirtutũ maxime appꝛopinquãt ad

gratiã.qꝛ imediate fluũt ab ea.⁊ circa actus virtutũ

Ff iiij

*

ag ſuos actus. ergo nõ videtur ꝙ vltra habitus vir
tutum ſint aliqui habitus excellẽtioꝛes.

maxime attendit᷑ nerituʒ. vnde ⁊ charitas dicit᷑ eſſe

bet imago creationis ad eſſe nature ipiꝰ aie.ſic ſeba/

donü ſapiẽtie eſt exceilẽtiꝰ charitate.ergo ſimpliciter
dona ſunt excellẽtioꝛa virtutibꝰ ꝑ cõſiderationẽ phᷣi.
ſi optimũ in vno genere optimũ eſt optimo i alio ge/

actus medios.gc. ¶ J
ad alterũ in genere boni excellẽtiꝰ eſt illo.ſicut bñ vi /
uere melius eſt qᷓ; viuere.Cũ ergo dona ſe habeãt per
additionẽ ad virtuteʒ.⁊ virtutibus ſint poſterioꝛa.?
ſint ad agendũ expedita.ergo dona ſunt pfectioꝛa et
excellentioꝛa q; virtutes. ¶ Itẽ illi habitꝰ ſunt excel
lẽtioꝛes qͥ faciut hboĩiem magis ſimilẽ ſtatui gloꝛie ⁊ ꝑ⸗
fectioni que fuit in xpo.ſed dona ſunt hmõi.qꝛ oia fu
erũt in chꝛiſto.⁊ ſunt in ſtatu gloꝛie.qdð nõ põt dici de
virtutibꝰ. ergo videt᷑ ꝙ dona ſint excellẽtioꝛa virtu
vicendũ ꝙ de habitibꝰ virtutũ ⁊ donoꝛũ

18

19

merendi pᷣncipiũ. ergo videt᷑ ꝙ; babitus virtutũ ered
lartiorerne Rcet des alios habitꝰ. ¶ Itẽ ſicut ſe ha

bet imago recreatiõis ad eſſe gratie.ſed imago crea⸗
tionis attendit᷑ ꝙᷓtũ ad id qd eſt excellẽtiſſmũ in aĩa

in eſſe nature.ergo imago recreationis attendit᷑ q;tũ

ad illud qdð eſt excellẽtiſſimũ in aia in eſſe gre.imago
autẽ recreatiõis attendit᷑ q;tũ ad habitꝰ virtutũ theo
logicaꝝ.videt᷑ ꝙ nulli babitꝰ ſint excellẽtioꝛes illis
babitibꝰ. ¶ Sed cõtra. Berã..in li.de amoꝛe dei capᷣ.
ꝑxv.Amoꝛ ꝓficit in charitatẽ.charitas in ſapientiã.ſᷣ
nõ eſt ꝓfectus niſi ꝑ ꝓgreſſum ad aliqͥd excellens.&

nere.⁊ ſimpliciter hoc illo meliꝰ.¶ Item nobilitas ⁊

vignitas habituũ dinoſcit᷑ ꝑ actus.ſed actus donoꝛũn
ſunt excellẽtioꝛes qᷓ; actus virtutũ.ſicut ex pᷣcedẽtibꝰ

patet. ꝙ virtutes ſunt gd actus pꝛimos. dona vᷣo ad
tem qð

tibus.
ſub rõne dignitatis eſt loqui triplicit᷑ ſᷣm triplicẽ iſto⸗

rũ babituũ compationẽ.aut in cõꝑatiõe ipoꝝ ad gra
tiã ipos habitꝰ infoꝛmantẽ ⁊ gratuitos facientẽ.aut
in comꝑatiõe ad actus egrediẽtes.aut i cõpatõne ad

ſtatus ↄñtes. Si in cõpatiõe ad gratiã ipᷣos habitus
infoꝛmantõ.cum ipᷣa ſit vna reddẽs cqualiter animã
acceptã deo.⁊ ipᷣius potentiã ⁊ habitꝰ ⁊ oꝑa.ſic equa

lis vignitatis ⁊ meriti ſunt cuncti habitꝰ exiſtẽtes in

eadem. Si aũt loquamur de ipᷣis in cõpatiõe ad actꝰ
egrediẽtes.ſic vnꝰ habitꝰ eſt nobilioꝛ altero.ſicut vir-⸗
tutes theologice ſunt excellentioꝛes cardinalibꝰ.cuʒ
actus earũ imediate tendãt in deũ.⁊ int᷑ theologicas
charitas eſt excellẽtiſſima. Si aũt loqᷓmur qᷓ;dtum ad
ſtatus ↄñtes.cũ vſus virtutũ habeat᷑ in ſtatu ꝑfecti/

onis.vſus vo donoꝝ ꝓmouent hoĩiem ad ſtatũ ꝑfe⸗

ctionis.ſic dona ſunt excellẽtioꝛa virtutibꝰ.ſicut ſta⸗
tus ꝓficientiũ ꝑfectioꝛ eſt ſtatu incipientiũ.⁊ hoc eſt
ꝛ ſtatus ille ſecũdus pᷣſupponit ſtatũ pᷣcedentẽ. Vñ
ſicut bene eſte meliꝰ eſt qᷓ; eſſe.qꝛ bñ eſſe dicit eſſe ad/

hbuc ampliꝰ.ſic habitus reddẽtes potẽtias expeditas
ad actꝰ medios.excellẽtioꝛes ſunt babitibꝰreddẽtibꝰ

eas expeditas pᷣmo ad actus pᷣmos.nõ rõne eius qʒ

eſt addere ſolũ ſed rõne eius ꝙ addũt ⁊ pᷣſupponũt.
Vnge cõcedendũ eſt 9 boc mõ dona ſunt excellẽtio⸗
cõcedende ſunt q̃ boc oſtẽdunt.

ra virtutibꝰ. ⁊ rõnes cocede oc oſtẽdunt
Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ charitas excellẽtioꝛ ẽ omni⸗

bus donis. dicendũ ꝙ aplus cõpat charitatez ad illa

ꝗ nõ ppñt ſine charitate haberi.ſed qꝛ tona ſpũſſancti

charitatẽ pᷣſupponũt.⁊ vltra habitũ charitatis aliq̃d
addũt. ſicut habitꝰ ſapie addit aptitudinẽ ⁊ ꝓmpti/

tudinẽ ad faciliter deguſtandũ qᷓ; ſuauis ſit dñs.binc

20

eſt ꝙ cõpatio illa non babet hic locũ p eo ꝙ alterũ in
altero claudit ¶ Aid ilud q obicit q, virt? ẽ viſo
ſitio ꝑfeci ad optunij. dicendũ eſt ꝑfectio ſufficick⸗

ſe habet ex additiõöe

—

tie. ? perfeetio cellètie. pfoctio ſupabunaͤtie. pꝛe⸗

terea eſt pfectio in genere ⁊ m qͥd.vitima vo eſt pr·

fcctio ſimpliciter. Huic aũt ꝑfectioni.ſ. en aqnic⸗

põt addi.qꝛ vltra ſufficientia neceſſitatis eſt exc

tia ſuperogationis ꝗᷓ illi põt ſupaddi. Cũ ergo dicit᷑

perfcto nõ poteſt fieri additio.boc nõ intelligit᷑ de

ꝑfecto pᷣmo mõ dicto ſed vltimo. Cũ vo dicit᷑ ꝙ virtꝰ

eſt diſpoſitio perfecti ad optimũ. hoc intelligit᷑ pᷣmo

mõ ſed nõ vltimo.qꝛ ſic perficit qui ad optimũ diſpo

nit. Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ virtus eſt vltimũ po/

21

tentie. dicendum ꝙ illa diffinitio data eſt de virtute
naturali.⁊ ideo nõ babet hic locũ. Aliter etiã poteſt
dici ꝙ ſicut habitꝰ virtutũ dicunt᷑ imediate cõſiſtere.
nõ qꝛ ſicut mediũ punctale.ſed qꝛ ad mediũ pũctale
appꝛopinquãt.ſic ctiã virtus dicit᷑ vltimũ de potẽtia.
nõ qꝛ ponat ipᷣam potentiã in ſummo. ſſed quia facit

ipſam appꝛopinquare ad ſummũ.Et ꝗpterea ex hoc
haberi nõ poteſt ꝙ vltra habitũ virtutis nõ ſit pone⸗
re illũ babitũ excellentioꝛẽ. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ

actus virtutis maxime cõſiſtit in medio.dicenduʒ /
illud eſt verũ in eis habitibꝰ in quoꝝ actibus poteſt
eſſe exceſſus.hoc aũt nõ eſt verũ in omnibꝰ actibus.
nec in omnibꝰ virtutibꝰ. ſicut patet in vᷣtutibꝰ theo⸗
logicis.⁊ ꝓpterea ratio illa nõ cogit.ſicut patet.quia
melius eſt ſeruare ↄtinentiã virginalẽ que oĩno vide
tur ad extremũ declinare.qᷓ; otinentiã coiugalẽ.Me.
lius eſt etiã oĩa ꝓ deo relinquere.qᷓ; quedã dare que/
dam retinere.Aliter põt dici ꝙ eſt mediũ ſufficientie

⁊ mediũ excellentie. Mediũ ſufficiẽtie eſt mediũ int

ſuꝑftuũ ⁊ diminutũ. Mediũ vo excellẽtie ẽ illud qdð

maxime recedit ab omi inequalitate ⁊ ab omi imꝑfe

cctione. ⁊ hoc mediũ magis attendit᷑ qᷓtum ad actus

donoꝛũ ⁊ habituũ qᷓ; ꝙᷓtum ad actus virtutũ. Ad

illud qð obijcit᷑ ꝙ ille babitus dignioꝛ ẽ qui plus ha⸗/

bet gratuiti q; meritoꝛij. Reſpõdendũ ẽ ꝑ interempti

onem minoꝛis.qꝛ charitas que eſt in anima reſpectu
habituũ exiſtentiũ in eadem equaliter influit.⁊ equa
liter reddit eos gratos.⁊ in actibus ſuis meriteꝛios.
Et ſi obijciat᷑ ꝙ meritũ pᷣmo attribuit᷑ charitati.dicẽ
dum ꝙ hoc nõ obſtat. qꝛ ſicut dictũ eſt.dona in acti/

„

bus ſuis pᷣſupponũt gee erius actũ. ac per hoc

⁊ meriti complementũ.¶¶ Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ

imago recreationis que eſt nobiliſſima in eſſe gratie

attendit᷑ in virtutibꝰ.dicendũ ꝙ illud eſt verũ qtum
ad pꝛimũ eſſe gratie.verũtamẽ qᷓ;tum ad maioꝛẽ ꝓfe

ctum in bono nõ tm̃ conſiſtit imago recreationis in
anima in habitibus virtutũ. ſed etiã qᷓtum ad babi/
tus donoꝛũ beatitudinũ.qd patet.quia cognitiua pꝛi

mo reꝑat᷑ per habitũ fidei.⁊ deinde amplius reꝑat᷑ ꝑ

25

24

donũ intellectus.⁊ poſt ꝑ mũdiciã coꝛdis que diſpo⸗

nit ad deũ cõtemplandũ.

nſequẽter querit de vonis ßm compatio⸗
nem quã habent ad ſeinuicem. Et circa boc
querunt᷑ tria. Pꝛimo querit᷑ de donoꝛum

nuſmero ⁊ diſtinctione. Secũdo queritur de oꝛdine ⁊

combinatiõe.Tercio querit᷑ de ipſoꝛuʒ euacuatione

ſiue duratione.

Queſtio.j.

—2 C
¶ UAtrum ſint pꝛeciſe tĩ ſeptẽ dona ſpũſſancti: Et
ꝛimo auto⸗

oſtendit᷑ ꝙ ſunt pꝛeciſe ⁊ tm̃modo.vij. Pꝛimo auto
ritate Eſa. xj. Reqeſcet ſuꝑ eũ ſpiritꝰ vñi. ſpũs ſapie
⁊ intlectꝰ ⁊c vbi ſeptẽ dona enumert᷑ ⁊ lõ plura.

nait
Auint
itug
Crf
Pn
cnmmir
iargg
icpecien
lidng
dutcuin
ttiink
—RKðõZ
gäi
kinanin
s ſuistes⸗

Di

Si ergo oia dona fuerũt pfecte in xpo. ergo videt᷑ ꝙ;
numerꝰ donoꝝ cõpletus ſit in ſepytenario. Itẽ ſupꝑ

illud Job.j. Mati ſunt ei ſeptẽ filij. Oꝛeg.ibi.ſepte fi/

lios Job ſpũalit᷑ intelligẽdo ſunt ſeptẽ dona ſpũſſan
cti. ¶ Itẽ ſuꝑ illud Eſa.iiij. Appᷣbendẽt ſeptẽ mulie/

res virũ vnũ.dicit Glo.ꝙ ꝑ ſeptẽ mulieres intelligũt᷑

ſeptẽ dona ſpũſſancti.¶ Itẽ ꝑ rõnẽ virtutũ.qꝛ dona

ſunt ad expeditionẽ virtutũ. cuʒ vᷣtutes ſint tm̃mõ
ſeptẽ.videt᷑ ꝙ dona ſeptenariũ numerũ nõ excedãt.
Sed õ.videt᷑ ꝙ tm̃ debẽt eſſe qͥnqʒ.qꝛ dona coꝛre/
ſpõdent vᷣtutibꝰ.g cũ due ſint tmmõ virtutes ex ꝑte

cognitiue.videlicʒ fides ⁊ pꝛudẽtia.g tm̃ duo deberẽt

eſte dona ex ꝑte intellectiue eis coꝛreſpõdẽtia.videlʒ
ſcia ⁊ intellectꝰ.ſupfluũt ꝗ̊ duo dona alia.videlicʒ cõ
ſiliũ ⁊ ſapiẽtia.ᷓ videt᷑ ꝙ tĩ ſint.v.¶ Item videt᷑ ꝙ
deberẽt eſſe tm̃ qtuoꝛ.qꝛ dona ſunt ↄ ſequelas vel ſin
thomata q̃ ex ꝑeccato reliquũt᷑. iſta ſunt qtuoꝛ tm̃.
videlicʒ ignoꝛatia infirmitas.malicia ⁊ ↄcupꝑia. ſiẽ
dicit Beda. ⁊c. ¶ Itẽ videt᷑ ꝙ deberẽt eſſe tiñ duo.
qꝛ quot modis ẽ repire bonũ tot modis ẽ reꝑire ma/

Iũ.ſ̊ tm̃ vnũ eſt donũ qdð expedit ↄ malũ.videlicʒ do

nũ timoꝛis. videt᷑ ꝙ vnũ ſolũ deberet eſſe qð habili
taret ad bonũ.Et ſic tm̃ duo.⁊ ſic videt᷑ ꝙ nõ ſint ſep/

tẽ imo multo paucioꝛa. ¶ Itẽ videt᷑ ꝙ in duplo plu⸗

ra debeãt eſſe. Si em̃ dona ſunt ad expeditionẽ virtn
tũ.⁊ fides b duo dona ipᷣaʒ expediẽtia.videlicʒ intel
lectũ ⁊ ſciaʒ.videt᷑ ꝙ q̃libet virtꝰ deberet hꝛe duo do⸗/
na. cñ g vᷣtutes nt ſeptẽ.dona deberẽt eẽ.xiiij. ¶ Itẽ
videt᷑ ꝙ deterẽt eẽ.xij.qꝛ qᷓtusꝛ dona ſũt circa expedi
tionẽ ronalis.ſcz ſcia ⁊ ↄſiliũ.intellectꝰ ⁊ ſapia.Cũ g

qlibet aliaꝝ duaꝝ virin indiget expediri ⁊ ſanari ſiẽ

rõnalis.cũ q̃libet ſit tantũ vel magis infirma. que/

libet eaꝝ dʒ he quatuoꝛ dona.Et ſi qᷓlibet eaꝝ habet
quatuoꝛ. cũ ipᷣe ſint tres.S dona crũt duodeci. ¶ Itẽ

videt᷑ ꝙ ſaltẽ debẽt eſſe. x.qꝛ ſicut ad ꝑfectionẽ penitẽ

tie neceſſariꝰ ẽ timoꝛ.ſicut etiã neceſſaria ſunt pudoꝛ

2 doloꝛ ⁊ gaudiũ ad hoc ꝙ homo penitere valeat ꝑfe/
cte ⁊ expedite.ergo ſuꝑ hec dona videt᷑ ꝙ debeãt eſſe
alia tria. Cũ ergo pᷣdicta dona ſint ſeptẽ alijs tribus
ſuꝑadditis.videt᷑ ꝙ deberent eſſe.x. Querit᷑ ̊ quare

25 tot ſunt. nec plura nec pauclon. A. ad pꝛedictoꝛũ

9

intelligentiã ẽ notandũ ꝙ numerꝰ.⁊ diſtinctio.⁊ ſuffi
cientia donoꝝ qᷓdrupliciter accipit᷑ ᷣm ipoꝝ donoꝝ
compationẽ quadruplicẽ. Habẽt em̃ dona pᷣmo cõ/
pari vel ↄſidcrari reſpectu habituũ annexoꝝ. Scdo
reſpectu ſuoꝝ oppoſitoꝝ.Tercio reſpectu finiũ ꝓxi/
moꝝ.Quarto reſpectu actuũ ⁊ obiectoꝝ./Per com/
ationẽ g̊ ad habitꝰannexos ſufficiẽtia donoꝝ dupli

citer accipit᷑. Ano mõ vt vnũqdq; donũ alicui virtu

ti reſpõdest.vt incipiamꝰ a ſuꝑioꝛi.Sapia reſpondet
charitati.intellectꝰ fidei.cõſiliũ vᷣo ꝓpter h̊ ꝙ oꝛdinat
ad ea qᷓ ſuꝑerogatiõis ſunt in quibꝰ ſpes eternoꝝ cõ
cipit᷑.rñdet ipᷣi ſpei.foꝛtitudo foꝛtitudini.ſciẽtia pꝛu⸗
etie.pietas iuſticie. timoꝛ modeſtie ſiue tempantie.
Aliter poſſunt ſumi õm ꝙ oꝛdinant᷑ ad expeditionẽ
virtutũ theologicarũ.qꝛ em̃ fides credit tpalia ⁊ eter
na qtũ ad articulos diuinitatis ⁊ hũanitatis.duo hʒ
expediẽtia.intellectũ.ſ.circa etena.⁊ ſciam circa tpa/
lia.Sic charitas cixca duo bʒ affici.videlicʒ cirea deũ
⁊ circa ꝓximũ.⁊ ſᷣm hoc habet duo expediẽtia.vide/
licʒ ſapientiã reſpectu dei.⁊ pietatẽ reſpectu ꝓximi.
Spes etiã põt duplicit᷑ a ſtatu ſuo euerti.vel ꝑ excel/
Lentiã in ꝓſperis.vel ꝑ depᷣſſionẽ in aduerſis.⁊ ideo

bahet duo dona expediẽtia. vnũ ↄtra ꝓſpcra.ſ.donũ

NXXIIII.

timoꝛis. alterũ otra aduerſa. ſ conũ foꝛtitudinis.? v

expedite oĩa ⁊ ſine erroꝛe currãt.donũ conſilij his ſex

donis ſuꝑaddit᷑.vt ſimul ſit in omnibꝰ pᷣdictis expe/
dite cũ maturitate. Et hec eſt pma via accipiendi do⸗-
noꝝ ſufficientiã. Huic tñ vie ſatis põt inferri calũůnia
qꝛ ſolũmõ videt᷑ ibi eſſe quedã adaptatiõis cõgruen-
tia. Secũda autẽ vis accipiẽdi ſufficientiã donoꝝ eſt
reſpectu ſuoꝝ oppoſitoꝝ.⁊ hoc põt ſimilit᷑ dupliciter
fieri.videlicʒ reſpectu pctõꝝ capitalium.vel reſpectu
ſinthomatũ ↄſequẽtiũ. Reſpectu pctõꝝ ſic. vt timoꝛ
ſit ↄð ſuꝑbiã.pietas ↄtra inuidiã.ſcientia ↄtra irã que
mentẽ ꝑturbat.foꝛtitudo õ accidiã que mentẽ deijcit.
cõſiliũ ↄtra auariciã q̃ ↄtra diuinũ ↄſiliũ vult oia rc⸗
tinere.intellectꝰ ↄtra gulã ⁊ ebꝛietatẽ q̃ rõnem ſuffo/
cat.ſed ſapia j luxuria q̃ nõ ſapit niſi carnalia.Alius
modus ſumẽdi eſt ſinthomata quẽ aſſignat Gꝛeg.
in moꝛal.ſuꝑ illud ventꝰ vchemẽs ⁊c̃. Spũs qͥ ante

oĩa mentẽ virtutibꝰ oꝛnat. candẽ ↄtra ſingula tẽpta/

mẽta ſeptẽ virtutibꝰ roboꝛat.Et poſt ſubdit.Contra
ſtulticiã ſapiẽtia.cõtra ebetudinẽ intellectꝰ.ↄtra pᷣci-
pitationẽ ↄſiliũ.cõtra puſillanimitatẽ foꝛtitudo.con⸗
tra ignoꝛantiã ſciẽtia.cõtra duriciã pietas.ↄtra ſuꝑ/
biã timoꝛ.Et nota ꝙ ſuꝑbia accipit᷑ ibi nõ ꝓ vicio ca
pitali ſed ꝓ pꝛonitate. Hic aũt modus ſumẽdi ⁊ ſi ſa
tis idoneus ſit.tñ calũniabilis eſt vterq;. Pꝛimꝰ calũ
niabilis eſt quia dona nõ ſunt directe cõtra peccata.
AVterq; etiã eſt calũniabilis.qꝛ quaſi a poſterioꝛi ſu/
mit᷑.Et eſt ibi quedã circũlocutio.qꝛ ita bñ ſumitur
ſufficientia numerus peccatoꝝ ⁊ illarum penalita/
tum ꝑ comꝑationẽ ad dona ſicut econtrario.Zercia
via ſumendi ſufficientiã donoꝛũ eſt ꝑ comꝑationem

ad fines ꝓximos. ⁊ hic poteſt eſſe dupliciter. Dona
em̃ ſicut dictũ eſt ſunt vno modo oꝛdinata ad com/

patiendũ cõfoꝛmiter chꝛiſto. Chꝛiſtus autẽ habuit H
ſeptem dona ſm que erat diſpoſitus ꝑfecte ad pati/
endum. Quod em̃ pᷣmo mouit chꝛiſtũ ad patienduʒ
fuit omnimoda obedientia ⁊ ſubiectio reſpectu pa/
tris.⁊ q;tum ad hoc fuit donuʒz timoꝛis. Secũdũ vᷣo
qd mouebat erat cõpaſſio humani generis.⁊ q;tum
ad bhoc erat donũ pietatis.his autẽ duobus pᷣſuppo/
ſitis nõ reſtabat niſi aggreſſio paſſionis.⁊ q;tum ad
hanc artẽ dat᷑ donũ foꝛtitudinis. Poſt hoc autẽ erat
delectatio in impletiõe volũtatis paterne ⁊ noſtra li/
beratione.⁊ q;tum ad hanc eſt donũ ſapiẽtie. Ad hec
aũt dirigenda neceſſaria erant alia dona tanq; dire/
ctiua.videlicʒ ſcientia que eſt directiua pietatis.⁊ cõ/
ſiliũ quod eſt directiuũ foꝛtitudinis.ct intellectus qͥ
eſt pambulum reſpectu ſapiẽtie. Alius modus ſumẽ
di iuxta hanc viã eſt.qꝛ dona ſunt ad expediendũ.et
cxpedite pueniendũ in vltimũ finem.⁊ ᷣm hoc diſtin
guñtur.qꝛ aut expediũt contra malũ.aut ad bonum.
Si contra malũ ſic eſt timoꝛ. Si ad bonũ.aut ad bo/
num qð eſt finis.aut ad bonũ qð eſt ad finem. Si ad
bonũ quod eſt finis.aue px modũ videntis.aut ꝑ mo⸗/
dum guſtãtis. Pꝛimo mõ eſt intellectus.ſecũdo mõ
eſt ſapientia. Si ad bonũ eſt ad finem. hoc poteſt
eſſe dupliciter. aut qꝛ illud honũ eſt ſuperogationis.
aut neceſſitaſ.Si ſuꝑerogatiõis hoc ẽ duplicit᷑.qꝛ do
nũ ad illud bonum. aut ſe habet ꝑ modũ dirigentis.
⁊ ſic eſt cõſilium.aut ꝑ modũ exequẽtis ſiue aggredi.
entis ⁊ ſic eſt foꝛtitudo. Si vo ſit bonuʒz neceſſitatis

ſilr eſt ↄupliciter.qꝛ aut donũ ſe habet reſpectu illius

boni ꝑ modũ regulantis ⁊ ſic ẽ ſcia.aut ꝑ modũ exe/
quẽt ⁊ ſic ẽ pictas.cuiꝰ ẽ exhibere oꝑa miſcdie.ſicit

dicit Gꝛeg.in moꝛal.Quarta via ſumẽdi ſufficientiã

donoꝝ eſt ꝑ comꝑationẽ ad actus ꝓpꝛios. Actus aũt

circa quos cũſiſtunt ipᷣa dona dupliciter poſſunt di/

ſtingui. aut m diſtinctionem virium anime. aut õm.
diſtinctionẽ duplicis vite.actiue videlicʒ ⁊ cõotempla

tiue. Scom diſtinctionẽ virium anime.ſic cum ſit in
nobis triplex vis.videlicz.iraſcibilis.⁊ concupiſcibi/
lis.⁊ ratõnalis.dupliciter impedit᷑ in oꝑe ſuo.aut qꝛ

nõ cõpatit᷑ malo.aut qꝛ non guſtat bonũ.⁊ ſic duplex

eſt donũ oꝛdinatũ ad expediendũ eius actũ.vuũ per
q expedit᷑ ad compatienduz malo. ⁊ hoc eſt pietas.

Similiter iraſcibilis dupliciter impedit᷑ in actu ſuo
recto.aut qꝛ euaneſcit in ꝓſperitate ⁊ afficit᷑ in aliiũ.

7

aut qꝛ in aduerſitate deficit ⁊ deijcit᷑ i imũ.timoꝛ igit

datur ei vt expedite currat in ꝓſperis.foꝛtitudo vt ex
pedite currat in aduerſis. Ronalis autem tripliciter

babet impediri. aut ꝓpter ignoꝛantiã in cognoſcẽdis.

aut ꝓpter ꝑticipationẽ in deliberãdis.aut ꝓpter ebe/
tudinẽ in inueſtigãdis.⁊ ideo dat᷑ ei triplex donũ.vi/
delicʒ donũ ſciẽtie vt expediat᷑ in cognoſcẽdo.donuʒ
cõſilij vt expediat᷑ in deliberando.⁊ donũ intellectus

vt expediat᷑ in ſublimia ꝑſcrutãdo. Aliter ſumit᷑ di/

ſtinctio donoꝝ ᷣm diſtinctionẽ duplicis vite.videlicʒ

actiue ⁊ cõtemplatiue.Si q;tum ad vitã cõtemplati

uã.ſic eſt triplex actus coꝛreſpõdens actui hierarchi-

co.videlicʒ illumiare.purgare.⁊ ꝑficere.⁊ ſᷣm hoc tri/

plex donũ. Anũ qd diſponit ad purgationẽ ⁊ hoc eſt
timoꝛ.Aliud qð attendit᷑ ᷣm actũ illuminãdi.⁊ hoc

eſt intellectꝰ. Lerciũ qð attendit᷑ ſᷣm actus ꝑficiẽdi.
⁊ hoc eſt ſapiẽtia. Segin aũt vitã actiuã diſtinguũt᷑
actus.qꝛ quidã ſunt neceſſitatis.⁊ quidã ſuꝑerogati/
onis.⁊ reſpectu vtroꝛũq; eſt donũ exequẽs ⁊ dirigẽs.

⁊ ſic ſunt quatuoꝛ dona q̃ cũ alijs tribus faciũt ſeptẽ
Vel aliter. In vita actiua opoꝛtet alij cõmunicare bo

na ⁊ ſuſtinere mala.⁊ ſᷣm hoc ſunt duo dona. pietas

ad bona cõicanda.⁊ foꝛtitudo ad mala toleranda.et

hec duo habẽt duo directiua.vt ſic quatuoꝛ ſint do/
na expediẽtia ad actus vite actiue.⁊ tria ad actꝰ vite
cõtemplatiue ꝑ quãdã coꝛreſpõdẽtiã ad ipᷣm eſſe na⸗

ture.vt ſicut ex ꝑte coꝛpis repitur in nobis qᷓternitas

pᷣncipioꝝ.⁊ ex ꝑte aie trinitas potentiaꝝ.ſic in ſepte/
nario intelligunt᷑ omnia que cõſtituũt hoiem in vita

nature.Sic etiã i ſeptenario numero ſunt dona ſan/

cti ſpiritꝰ que expediunt hoiem qᷓ;tum ad vitã gratie.
ita ꝙ tria ſunt ex pte ſpũalis vite ⁊ interioꝛis ſiue cõ/
templatiue coꝛreſpõdentia ad tres potẽtias anime.
quatuoꝛ vo reſpectu vite actiue coꝛreſpõdentia qua/
druplici pᷣncipio cõſtitutiuo coꝛpis.⁊ in hoc eodẽ nu
mero ꝓpter ꝑfectam integritatẽ eſt numerꝰ virtutũ.
⁊ numerꝰ beatitudinũ.⁊ numerꝰ petitionũ in oꝛone
dñica.⁊ numerus ſacramẽtoꝝ.Et cõtra hoc ẽ nume/
rus peccatoꝝ capitaliũ.⁊ numerꝰ ſeptem ſinthoma/
tũ ſiue ſequelarũ que ponit Gꝛeg.i moꝛal.Et ad hec
omnia pᷣfiguranda pccſſit in ᷣmoꝛdio cõditionis to/

tius eſſe numerus ſeptẽ dierũ. ꝓpter ſeptifoꝛmẽ illu

minationẽ gratie que eſt in nobis erx illius lucis ſuꝑ/
ne irradiatione. Sic igit᷑ patet ꝙ quadruplex eſt via
ſumendi donoꝛũ ſufficientiã.⁊ octo modi. int᷑ quos
neſcio ſi aliquis eſt qui ſatiſfacit curioſo ꝑſcrutatoꝛi.

hoc tamen conſtat m ꝙ autoꝛitates dicunt ꝙ dona

ſpũſſancci ſunt tĩ ſeptem. nec plura.nec paucioꝛa.
26 (Agd ulud ergo quod obijcitur pᷣmo in contrariũ q;

deberent eſſe tm̃ quinq;. quia duo ſolũ deberent re/
ſpicere cognitionẽ. dicengũ ꝙ ſicut iam patet ꝙ aliꝰ

ꝛ⁊ alius ⁊ aliꝰ eſt modus ſumẽdi ſufficientiã virtuti

⁊ ſufficientiã donoꝛũ.Quia em̃ dona ad expediendũ
ſunt.⁊ expeditio maxime fit per ea que dirigũt ⁊ viãõ
oſtendunt.ideo plura dona reſpiciunt cognitionẽ q
affectionẽ. ſed ccõtra eſt de virtutibus. quia ſunt ad
rectificandũ.⁊ rectitudo maxime cõſiſtit circa volun
tatem ⁊ affectionem. ⁊ ideo nõ eſt ſimile binc ⁊ inde.

Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ deberent eſſe quatuoꝛ cõ ?7

tra quatuoꝛ que ſunt nobis inflicta ꝓ peccato.dicen⸗
dum ꝙ et ſi ſint tm̃ quatuoꝛ pᷣncipalia.multa tũ ſunt
ſinthomata ⁊ ſequele ex peccatis derelicta in potẽtijs
anime ad illa quatuoꝛ coſequẽtia.qꝛ ratio non ſoluʒ
infirmat᷑ ꝑ ignoꝛantiã ſed etiã ꝑ ebetationẽ ⁊ pᷣcipi/

tationẽ.¶¶ Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ tm̃ deberent eſſe 28

duo.qꝛ vnum eſt ſolũ qð reuocat a malo.dicendũ ꝙ
non eſt ſimile.qꝛ vnus eſt modus fugiendi malũ.ſed

tamẽ multi ſunt modi ꝓſequẽdi bonum. Ad illud ⁊ 9

quod obijcit᷑ ꝙ deberent eſſe quatuoꝛdecim. cuʒ duo
ſint expeditiua fidei. dicendũ q; ꝓpꝛia ratio ſumendi
ſufficientiã donoꝝ nõ eſt penes expeditionẽ ipᷣaꝝ po
tentiaꝝ in ſuis actibus.Aerũtamẽ ſi volumꝰ ſuſtine
re ꝙ dona diſtinguant᷑ penes expeditionẽ virtutum.
tũc reſpõdendũ eſt ꝑ interemptionẽ.qꝛ non ſunt duo
expediẽtia fidem ſed tm̃ vnũ.vt vnicuiq; virtuti re/
ſoondeat ſuum donũ ſᷣm modũ in pᷣcedentibus aſſi/

gnatũ. ¶ Ad illud quod obijcitur ꝙ deberẽt eſſe. xij. 3

qꝛ quelibet vis anime deberet habere quatuoꝛ. Re/
Poudenca eſt ꝙ; nõ eſt ſimile.qꝛ cuʒ rationalis regat
e ⁊ alias.plura ſibi occurrunt impedimenta. ⁊ ideo
videtur ꝙ plura habeat dona expediẽtiaAcd illud
qd obijcitur ꝙ deberent eſſe.x.pᷣter tres alias affecti/
ones.videlicʒ gaudiũ doloꝛem ⁊ pudoꝛem.dicenduʒ
ꝙ nõ eſt ſimile de iſtis affectibus ⁊ timore. Mam due
illarũ.videlicʒ pudoꝛ ⁊ doloꝛ ꝓpter ſuaʒ impfectionẽ
nõ poſſunt rationẽ doni habere.ſed magis reſpiciũt
ſacramentũ penitẽtie.gaudiũ vo quia dicit ſtatum ⁊
quietem.magis debet inter fructus ꝙᷓ inter dona ſpi
ritus computair.q
Queſtio.ij. e
¶He donoꝛũ oꝛdine ⁊ combinatione que duo val⸗
de ſignanter innuit Eſa. in pꝛedictoꝛũ donoꝛũ enu/
meratione.xj.ca.vbi ſic ait de chꝛiſto. Requieſcet ſuꝑ
eum ſpiritꝰ domini.ſpiritus ſapientie ⁊ intellectus.
ſpũs conſilij ⁊ foꝛtitudinis.ſpũs ſcientie ⁊ pietatis.⁊
replebit eum ſpiritus timoꝛis domini. Pamo obijci
tur contra oꝛdinem.qꝛ cum ꝓgreſſus oꝛdinatus de/
beat eſſe ab inferioꝛi ad ſupius.⁊ donum ſapiẽtie ſit
maximũ.donum vᷣo timoꝛis minimũ.ergo cum do/
num ſapientie ponat pᷣmo loco. donum vᷣo timoꝛis
poſtremo.non videtur dona oꝛdinare oꝛdine recto.
Item babitus ſpectans ad cognitionem pᷣcedit
babitum qui ſpectat ad affectionem.cum ergo ſapi⸗/
entia a ſapere dicta ſpectet ad potentiã affectiuam.
intellectus vo ſpectet ad potentiã cognitiuam.vide⸗
tur ꝙ donum intellectus eſt dono ſapientie pᷣponen/
dum. ¶ Item aut dona oꝛdinãtur ᷣm oꝛdinem di/
gnitatis maioꝛis ⁊ minoꝛis.aut ſᷣm oꝛdinem pᷣoꝛita/
tis ⁊ poſterioꝛitatis.Sipᷣmo modo.ergo cum maio/
ris pſectionis ſit foꝛtitudo qᷓ; conſiliũ.⁊ pietas ꝙᷓ ſc/
entia. deberent ei pponi ⁊ nõ poſtponi. Si m oꝛdi⸗
nem pᷣoꝛitatis ⁊ poſterioꝛitatis.ſic cuzʒ illud quod eſt
ex parte cognitiue pꝛecedat quod eſt ex partc affecti/
ue. videtur ꝙ intellectꝰ pᷣponi debeat ſapientie. Oꝛ ſi
tu dicas qꝙ intellcct? pponit᷑ ſapie i aſcẽdẽdo. tũc ſlt·

g
ſpiu
e⸗
the
ghop
con
ne
N
hbeat
hüti
blnnf
hata
nr
unt
liuig
eng
do
(ost
Ni
n
Pteni
Gkin
noan
Gubi
nitu.
tſan
ſmn
Nupr
Me
lknci
gußt
ſociine
nnc
ebins.
ung
we
I⸗
pu
68
he
lr
hobe
Cunt
aa⸗
ctaiu

.

rnii

Magnutiz
sinr
hictana
nuhrit
lnni
Mann
Nlni
Dtnigi,
eni,
güdend 8
nui⸗

WN

Purnoſe
elincnißt
ſiwolondſtn
Ctonepinr

on nn

nanigvinu

öatorbus⸗

CNhei

atgunt
azmnub
mmn 14
ibmnn
gtüntlun
rit
wian

gnant᷑ in babitibꝰ donoꝝ q; in differẽtijs alioꝛũ ha/

zI1

„

foꝛtitudini in aſcendendo ſed magis econtrario.

¶ Item obijcit᷑ cõtra combinationẽ.qꝛ habitus vir/

₰ — — ₰ .

tutũ adinuicẽ nõ cõbinant᷑ imo ſigillatiʒ diſtinguũt᷑.
ergo pari ratide nec habitus donoꝛũ. ¶ Item ſi do/
na combinant᷑ adinuicẽ.cũ combinatio nõ ſit niſi in
numero pari.ergo videt᷑ ꝙ deberẽt eẽ plura qᷓ ſcptẽ.
¶ Itẽ cũ quodlibet donũ ſpectans ad affectionẽ ba/
beat ſuum directiuũ cũ quo combinet᷑.videt᷑ ꝙ ⁊ de
nũ timoꝛis deberet ſuũ directiuũ habere cũ quo com/
binaret᷑.qdð ſi nõ habet.videt᷑ ꝙ nec alia deberẽt ha/⸗

bere. querit᷑ ergo que ſit ratio cõbinandi ⁊ oꝛdinãdi

dona.⁊ quare magis bꝰmõi combinatio ⁊ oꝛdo aſſi⸗/

bituũ gratuitoꝛũ. ad pᷣdictoꝛũ intelligentiã eſt

notandũ ꝙ in vonis eſt oꝛdo ᷣm gradum excellentie
⁊ dignitatis.⁊ hoc qᷓ;tum ad ipſoꝛũ donoꝛũ vſus ᷑ᷣm

quos anima babet collocari i ſtatu pfectioꝛi ⁊ digni/
oꝛi.vtpote ſᷣm vſum doni ſapicẽtie altius eleuatur q;
vm vſũ doni timoꝛis.Ad vſum em̃ illiꝰdoni a nemie
puenitw᷑ niſi pᷣus in vſu timoꝛis exercitiũ pᷣmittat᷑.Cũ

igit᷑ in eis ſit oꝛdo ᷣm gradus excellentie ⁊ vignitach.

nõ caſu ⁊ foꝛtuna.ſed valde rõnabiliter quedã dona
quibuſdã alijs pᷣmittunt᷑.⁊ mõ ſic mõ cõtrarie oꝛdi/
nãtur.non ꝓpter pᷣpoſterationẽ oꝛdinis ſed ꝓpter di⸗
ſierſam rationem oꝛdinãdi. Sicut em̃ dicit Augꝰ.de
ſermone dñi in mõte.Aliqũ enumeratio donoꝝ inci-
pit a pꝛimo vtpote a timoꝛe.ſicut dominus innuit in

Matheo.Aliqũ a ſummo vtpote a ſapiẽtia ſicut ſeri

bit᷑ in Eſaia.vterq; tũ modus oꝛdinãdi rectus ⁊ con
gruus eſt.et hoc triplici ratione.tum ꝓpter diuerſum

modũ accipiendi pᷣus ⁊ poſterius.tũ ꝓpter diuerſita

tem modi aſcendẽdi ⁊ deſcendendi a ſupioꝛi ad infe/
rius.tũ ꝓpter diuerſitatẽ pꝛincipioꝝ reſpectu ipſius
habitus. en⸗ pter diuerſum moduʒ accipiendi
pᷣus ⁊ poſterius.qm̃ ſicut vult phᷣus aliquid eſt pus
generatiõe ⁊ tempoꝛe.aliquid eſt pᷣus cõplemento et

diffinitiõe ſiue dignitate. Pꝛimo mõ donũ timoꝛis ẽ
pꝛimũ q;'tum ad vſum.ſecũdo vo mõ donũ ſapiẽtie.

Et m bãc duplicẽ acceptionẽ eius qð eſt pᷣus.oꝛdo
donoꝝ dupliciter ⁊ vtroq; mõ rõnabiliter inchoat᷑.

Pꝛopter diuerſum modũ aſcendẽdi ⁊ deſcendendi
habent diuerſimode oꝛdinari.qꝛ em̃ in donis atten
dunt᷑ gradus excellentie ⁊ dignitatis.⁊ oꝛdo in aſcẽ

dendo eſt ab inferioꝛi ad ſupꝑius.in deſcendendo vo
eſt a ſupioꝛi ad inferius.hinc eſt ꝙ aliqñ pᷣmittit᷑ do/
nũ ſupꝛemũ.aliqñ infimũ.vtrũq; tamẽ fit ᷣm oꝛdinẽ

rectũ ⁊ congruũ. Pꝛopter diuerſitatẽ autẽ pꝛincipij

cfficiẽtis ⁊ ſubiecti ſuſcipiẽtis ſimiliter habẽt diuer⸗
ſimode oꝛdinari.qꝛ pᷣncipiũ ꝓducens eſt ipᷣe ſpũfſan
ctus in quo eſt ſumma pfectio.ſubiectũ ſuſcipiẽs eſt

ipſum liverũ arbitriũ in quo eſt impfectio. Põt ergo

in oꝛdine pᷣponi donũ qð magis appꝛoximat pfectio.

ni ſpũᷣfſancti. ⁊ ſic pᷣmittitur donũ ſapiẽtie qdð eſt pfe/

ſunt ad exp fuit dieti
vult expedite ꝓcedere. neceſſe eſt vt pᷣeognoſcat ⁊

ctilſimũ. Põt etia nihilominꝰ pᷣmitti donũ qdð mag
appꝛoximat impfectiõi li.ar. ⁊ oc quidẽ eſt donũ ti⸗
moꝛis.Et ſic pʒ ꝙ oꝛdo eſt in donis.⁊ qꝙ etiã oꝛdo in
enumeraãdo ſeruat᷑ ſiue qͥs incipiat a dono timoꝛis.
ſiue qͥs incipiat a vono ſapiẽtie. Hec tim̃ ẽ i eis oꝛdo.
verũetiã cũ oꝛdine ẽ in eis cõbinatio.Quia em̃ dona
ediendũ ſicut i pᷣcedentibꝰ fuit dietũ.⁊qͥ

uideat viã.hinc eſt ꝙ dona hñt ſua directiua ſibi ap/

pꝛopꝛiqta ⁊ deputata.⁊ ꝙ queqq in vonis ſunt regẽ

tia. In cuius rei ſignũ ꝓpheta dona enumeranit cux
quadã cõbinatiõe ⁊ diſtinctiõe ſanctoſpũ inſtigante.
Concedendũ eſt igit᷑ ꝙ dona recte oꝛdi
binant᷑ ̃m afſignationẽ ꝓpheticam. Et ꝑ bec ꝗᷓ dicta
ſunt pð ꝓimaioꝛi ꝑte rñſio ad obiecta.¶ Ad ilis em̃

qð pᷣmo obijcit᷑ ꝙ ꝓgreſſus oꝛdinatus debet eſſe ab

inferioꝛi ad ſupius.dicendũ ꝙ illud eſt verũ in aſcen
dendo.⁊ qñ aliqua oꝛdinant᷑ ̃m dignitatis oꝛdineʒ.

7

querit᷑ quare non pᷣponit᷑ ſciẽtia pictati.⁊ coliſiliumm ti a queda recta. fue qued regulãtia quedã exequẽg

inant᷑ ⁊ com ⸗

ſ hic ſecũdo mõò eſt oꝛdo in donis ſicut iam tactum

eſt in pᷣdictis.¶¶ Ad illud ergo qð obijcit᷑ ꝙ habitus
ſpectans ad cognitionẽ pᷣcedit habitũ qui ſpectat ad

affectionẽ.dicendũ ꝙ illud eſt verũ de habitibꝰ pure

affectiuis. qui indigẽt alio regulante.ſicut patet ĩ pie
tate ⁊ foꝛtitudine.hoc aũt nõ habet locũ in habitu ſa

35

pientie.qm̃ ipᷣa habet intra ſe cognitionẽ exꝑientie ᷓ
adeo dirigit ⁊ allicit ꝙ circa vſum illius doni vix aut

nunqᷓ habet erroꝛ accedere.Et ꝓpter hoc dicit quedã
glo.ꝙ donũ ſapiẽtie donũ intellectꝰ habet dirigere.
qð ideo dictũ eſt.qꝛ cognitio exꝑimentalis de diuina
ſuauitate amplificat cognitionẽ ſpeculatiuã de diui⸗

na veritate.ſecreta em̃ dci amicis ⁊ familiaribꝰ con/

ſueuerũt reuelari. ¶ Ad illud qð vlterius querit᷑ ꝙ

aut oꝛdinant᷑ ᷣm oꝛdineʒ dignitatis ⁊c. Dicendũ q; ʒ q

Eſa.oꝛdinat ea ſᷣm oꝛdinẽ dignitatis ſicut tactuʒ eſt
ſupꝛa.nec valet illa inſtantia quꝗ adducit de pietate
reſpectu ſciẽtie.⁊ foꝛtitudinis reſpectu cõſilij. Mam
illa duo merito pᷣponunt᷑ alijs duobus oꝛdine digni

.

tatis ſicut regens pᷣponit᷑ exequenti. ¶ Ad illud qd ʒ §

obijcit᷑ de combinatöne ꝙ virtutes nõ combinant᷑.

ergo nec dona. dicdndũ ꝙ nõ eſt ſimile.qꝛ maioꝛ cxi

gitur cõcurſus habituũ ad oꝑationis rectificationeʒ
⁊ expeditionẽ ꝙᷓᷓ ad rectificationẽ ſolum. Rectitudo
em̃ cõſiſtit in oꝛdine potentie ad obiectũ.ſed expedi/

tio nõ tm̃ in hoc cõſiſtit.ſed etiã in hoc ⁊ in adiutoꝛio

babitus annexi. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ tunc debe⸗
rent eſſe octo.dicendũ q illud eſt verum ſi quodlibet
donũ haberet cui combinaret᷑. Sed donum timoꝛis

356

alij non combinat᷑.quia nõ habet donum directiuũ

ſibi appꝛopꝛiatũ. Sed tunc reſtat queſtio.vnde bᷣ ſit
ſicut vltimo querebat᷑.Ad hoc autẽ dicendum ꝙ nõ

eſt ſimile de dono timoꝛis ⁊ de alijs.qꝛ cum ſit infi/
mũ inter dona.ſatis habet dirigi per habitũ fidei.nõ
ſic autẽ eſt de donis excellentioꝛibus. Pꝛeterea licet

reſpectu oppoſitoꝝ ſit alia ⁊ alia affectio.vna tamen

poteſt eſſe oppoſitoꝛũ cognitio.ideo per habitus co/
gnitiuos per quos dirigunt᷑ ⁊ regulant᷑ alij habitus

affectiui expedientes ad bonũ.dirigi ⁊ regulari habet

donum timoꝛis.quod expedit ad fugiendũ malum.
⁊ hac de cauſa non habet donũ directiuũ diſtinctuns
q directiuis alioꝝ donoꝝ.

¶ Queſtio. iij. f

¶ De donoꝛũ euacuatione. Et eſt queſtio. Atrum
dona maneant in beatis. Et ꝙ ſic videt᷑ autoꝛitate

Ambꝛo.quã magiſter ponit in litera.ibi.Ciuitas dei

ilia bieruſalẽ celeſtis nõ meatu alicuius fluuij terre

ſtris abluitur.ſed ex fonte vite ꝓcedens ſpũſſanctus

in illis celeſtibus ſpiritibus redũdantius videturin.

fluere plene ſeptem virtutũ ſpiritualiũ feruens mea⸗/
tu. ⁊ poſt exponit ꝙ intelligit de donis ſpirituſſan⸗
cti. Stem chꝛiſtus fuit ꝑfectiffimus comphenſoꝛ:
et tamen in ipſo fuerunt omnia ſeptem dona ſᷣm ꝙ;

ſeribitur Eſaic.xj.ergo videt᷑ ꝙ multo foꝛtius ſtara

57 at ibi timoꝛis euacuatio.

38

ſibilitatẽ nulla poterit

poſnint in quolibet alio leato. ¶ Itẽ pfectioꝛes ſunt
habitus donoꝝ qᷓ;ᷓ habitꝰ virtutũ cardinaliũ.ſ habi/
tus cardinaliũ manebũt in patria.ſcut oſtenſum fuit

ſupꝛa. ergo ⁊ dona. ¶ Itẽ timoꝛ eſt donũ infimũñ inter

bia.ſᷣ̊ ̊ donũ ĩ patria manebit pᷣm ꝙ dicit᷑ in pð.Li/

moꝛ dñi ſanctus ꝑmanẽs in ſeculũ ſeculi ⁊c.g videt
ꝙ oia alia dona maneãt.ꝑ locũ a minoꝛi.¶ Sed cõ/
tra.habitꝰ donoꝝ oꝛdinant᷑ ad ſanandũ ſinthomata
gm ꝙ dictũ eſt ſupꝛa.ſed in patria nulla erit infirmi/

tas. nulla erit donoꝝ neceſſitas nec vtilitas. ſi igit

ibi manerẽt.videt᷑ ꝙ eſſent fruſtra. ¶ Itẽ dona vt di
ctũ eſt pꝛius ſunt ad actus medios. ſed in ꝑatria oẽs
actus nr̃i erũt ꝑfecti ⁊ vltimati.nõ erũt igit᷑ in patria
habitꝰ donoꝝ ſ᷑̊ potius tranſibũt in habitꝰ beatitudi⸗
nu. ¶ Itez ſpecialit᷑ oñdit᷑ e dono intellectꝰ. ſi em̃ ꝑ
donũ intellectꝰ cognoſcit᷑ deus in creaturis ⁊ ꝑ crea/
turas.cũ in patria cognoſcat᷑ deꝰ i ſua eſſentia.videt᷑
ꝙ vonũ intellectꝰ nõ maneat i illa beatitudine ſũma.
tẽ obijcit᷑ de dono ↄſilij.qꝛ donũ ↄoſilij ẽ dubitan/

tis ⁊ cõferẽtis.ſi & in patria nõ erit defectus dubita/

tiõis nec diſcurſus collatiõis.ergo videt᷑ e donũ cõſi
lij ibi nõ habeat repiri. Itẽ donũ foꝛtitudinis exꝑe
dit nos ad ꝑicula ſuſtinẽda.ſed in illa hatitudine nõ
erũt ꝑicula.g ⁊c.¶ Itẽ obijcit᷑ de dono ſcle.qꝛ ſcia do

cet couerſari in medio nationis pꝛaue ⁊ ꝑuerſe ſᷣm ꝙ;

habet᷑ in diſ.ſequẽti.ſed in patria nõ erit natio pꝛaua
⁊ꝑuerſa cũ qua ſit ↄuerſandũ.g non videt᷑ ꝙ ibi ma
nere debeat ſciẽtie donũ.¶ Itẽ donũ pietatis eſt ad
cõpatiendũ ꝓximo.ſᷣ in pacfi⸗ ꝓpter ſummã impaſ/
e cõpaſſio.aut g non erit ibi
pietas. aut nulla erit illiꝰ doni vtilitas. ¶Ytez donũ
timoꝛis eſt ad retrabendũ a malo.in patria aũt nul/
la poterit eſſe ad malũ obliquatio.gꝗ videt᷑ ꝙ oino fi/
PBe dicendũ ꝙ abſq; du⸗/
bio ſicut dicit Amb.⁊ magiſter dona manebũt in pa/
tria. Aerũtamẽ ᷣm nobilioꝛes ⁊ excellẽtioꝛes vſus ⁊
actus qꝙᷓᷓ ſint in via ſicut pᷣus dictũ fuit de cardinali/

bus virtutibꝰ. Et ſi tu dicas que ſit hoꝝ habituũ ne/

ceſſitas.cũ ad ꝑfectã beatitudinõ ſufficiat deñ videre

2z amare ⁊ tenere ꝑfecte.Attendendũ ẽ ad hoc ꝙ mul

to maioꝛis abundãtie ẽ ꝑfectio gloꝛie qᷓ pfectio gfe.
erfectio autẽ gre rõne ſue dignitatis ⁊ eminẽtie tri/
batr homi oẽs habitꝰ faciẽtes ad integr:tatẽ iuſticie
ſm cõpationẽ variã ad actus ⁊ obiecta.⁊ ſᷣm ſtatus
opoꝛtunitates q̃ reꝑiunt᷑ in ſtatu vie.multo igitur
foꝛtiꝰ gloꝛia qᷓ reddit animũ ꝑ oia deifoꝛmẽ.⁊ bonis
omibꝰ abundantẽ.⁊ in nullo deficientẽ.habitus ꝑfe/

ctos in aia exigit reꝑiri ᷣm omnẽ ipᷣius comꝑationẽ.

⁊ ꝓpterea vᷣtutes ⁊ dona ⁊ beatitudines ꝙ tũ ad oẽs
babitus qui ſunt in ſtatu vie.⁊ nõ habẽt qͥd eſſentia/
le repugnãs ꝑfectioni gloꝛie.in ipᷣa goꝛia pficiunt᷑ ⁊
cõſummant᷑.⁊ qꝛ oia dona ſunt hmõi.ſicut patet.qꝛ
oĩa fuerũt in xpo in quo fuit ꝑfecte beatitudinis ple/
nitudo.hinc eſt ꝙ ronabiliter dici᷑ ⁊ cõiter tenet᷑ ꝙ
dona iĩ patria nõ euacuabunt᷑ ſ̊ pfectiꝰ remanebunt.
Ande rõnes que hoc oſtendũt cocedende ſunt.(Ad
ilud qd obijcit᷑ pᷣmo in cõtrarium ꝙ dona ſunt ad
ſanandũ. dieendũ ꝙ pfecte medicine vſus eſt nõ tm̃

in reſtituẽdo ſanitatẽ ſed etiã in pᷣſeruãdo ⁊ cõtinua⸗

do. Unde dona in ſtatu innocẽtie fuiſſent ad ſanita/

tem pᷣſeruandã. In ſtatu vo nature lapſe ſunt ad ſa/
nitatẽ repandã. In ſtatu vo gloꝛie erũt ad ſanitatem

Eõtinuandã ꝑpetue.Licʒ em̃ i illo ſtatu nõ ſit egritu/
dinis curatio. eſt tñ in illo ſempiterne ſalutis conti⸗

☛☚.

*E

nuatio.¶ Ad illud q obijcit᷑ ꝙ; dona ſunt ad actus 39
medios. ⁊ omnes actus gloꝛie erũt ꝑfecti.dicendu G
ſicut in ſtatu vie quodda genꝰ oꝑis dignitate ⁊ actu

alterũ antecellit.ſic erit ⁊ i ſtatu glie. Sicut etiã poſ-
ſumꝰ videre in mẽbꝛis eiuſdẽ coꝛꝑis oĩa ꝑfecta erũt
⁊ tñ vnũ mẽbꝛũ quodãmõ excellẽtius altero iudica

bit᷑.ſicut oculꝰ excellẽtioꝛ pede.ſic etiã intelligendũ ẽ
in patria ꝙ actus virtutũ donoꝝ ⁊ beatitudinũ ibidẽ

omnes ꝑficiant᷑.⁊ tamen nihil ꝓhibebit ꝙ qtum ad

genus opis quidã actus pᷣoꝛes.⁊ quidã medij.⁊ qui⸗

dam vltimi dicant᷑. Si em̃ ad oẽs bonas oꝑationes
⁊ laudabiles aie illi ſtatui ↄueniẽtes erimꝰ expediti.
quid mirũ ſi in tanta varietate actuũ ⁊ operũ q;tum
ad genus opis põt vnꝰ actus alteri anteponi.¶ Ad 40
illud qð obijcit᷑ de dono intellectꝰ.dicendũ ꝙ q;uis
in ſtatu vie donũ intellectꝰ fiat ꝑ decurſum ⁊ quãdã
inquiſitionẽ.in patria tñ erit ꝑ ſimplicẽ aſpcctuʒ vbi
deus in omnibꝰ creaturis videbit᷑ manifeſte. Ande
ſicut dicit phᷣus.Si eſſemꝰſupꝛa lunã.nõ quereremꝰ
ꝓpter quid eciipſaret᷑.qꝛ videremus ſimplici aſpectu
interpoſitionẽ terre.ſic imo multo excellẽtius in ꝓpo
ſito intelligendũ eſt.¶¶ Ad illud qð obijci᷑ de dono 41
ↄſilij.dicendũ q i dono cõſilij duo ſunt.Quedã par.
tiũ põderata diſcuſſio.⁊ excellens ⁊ ſtabilis melioꝛis
dignioꝛis partis electio.⁊ pꝛimũ eſt imꝑfectõnis ⁊
tollet᷑.ſcᷣm vᷣo ꝑfectionis ⁊ manebit. Pꝛimũ em̃ nõ
eſt de eſſentia conſilij doni ſed ſecũdũ.¶ ¶ Ad illud qð A2
obijcit᷑ de dono foꝛtitudinis ꝙ in patria nõ manebit.
qꝛ nulla ſunt ibi pericula ſuſtinẽda.dicenduʒ ꝙ ſicut
dictũ eſt de virtute foꝛtitudinis.ita de dono foꝛtitu⸗
dinis intelligendũ eſt.qꝛ excellentioꝛ eius vſus erit iĩ
patria. Donũ em̃ foꝛtitudinis diſponet ad boc ꝙ hõ
foꝛtiter deo adhereat ⁊ inſeꝑabiliter.⁊ hoc nõ tin ßm
ſufficientiã ſ̊ etiam vᷣm excellentiã.⁊ ideo nõ ſuꝑfluit
in patria. ¶ Ad illud quod obijcit᷑ de dono ſcientie. 45
dicendũ ꝙ cõuerſari in medio nationis pꝛaue ⁊ per/
uerſe hoc eſt cius ꝓut eſt in ſtatu vic. In patria vo
eius vſus erit ad ſciendũ ⁊ diſcernendũ quõ ⁊ quali⸗
ter vnuſquiſqʒ; debeat ad alterũ ſe babere.nõ ad ma
los qui erũt extra illã ſuꝑnã ciuitatẽ.ſed ad bonos
in illa ciuitate ſuperna ꝑ omnia cõcoꝛdabunt᷑.¶d 44
illud quod obijcit᷑ de dono pietatis.dicendum ꝙ ad
donũ pietatis nõ ſolũmõ ſpectat cõpati patienti.ſed
etiã affectum quẽdam benignitatis ⁊ dulcedinis ha⸗/
bere ad omnẽ bominẽ in quo conſpicit imaginẽ dei.
hoc autẽ non tm̃ ſpectat ad ſtatũ vie.verũetiã ad ſta

tum patrie. ⁊ ſᷣm illum actum manebit nõ qtum ad

alterũ.¶ Ad illud quod obijcit᷑ de timoꝛe ꝙ nõ retra 45
het ibi a malo.dicendũ ꝙ vſus timoꝛis nõ erit ibi q/
tum ad mali cautelã.ſed potius q;tum ad ſummi ar/
dui reuerentiã. ita ꝙ ab illa ſumma maicſtate faciat
reſilire in ꝓpꝛiã paruitatẽ.Hoc aũt melius manifeſta

bit᷑ quãdo infra queret᷑ de dono timoꝛis ſpecialiter.

nunc autẽ tantũ ſufficiat dixiſſe de euacuatione do/
noꝛũ in generali. Poſſent autẽ de his ſex ꝓblenma/
ta foꝛmari. vt pꝛimo quereret᷑ de euacuatione doni
intellectus. deinde de euacuatione doni conſilij. Et
ſic de ſingulis donis. Melius eſt tamen de bis ſimul
querere ꝓpter boc ꝙ vnam generalẽ babent ſolutio/
nem. ⁊ in diſtinctione ꝓbleumatũ magis eſt atten/
denda ſolutionis vtilitas.qᷓ ratiocinationũ verboſi/
tas augmẽtanda.

Gra⸗
enci
ſt n
uas.
ſibt
pius
leri
ſatin
Ton
ud
iyin
ſaiti

a
M

Z

asll

n giß

ndeſ
iiN
nnsſfmnite
jccbeam
i
ini is

Pumitönan

dcnan⸗
tdedono
trtins i
rtate

cientn

Minsn,
„ 1
S=

¶ Et quia de timoꝛe occurrit nobi

—

¶ De dono timoꝛis ſpecialiter.

. S 7 ke

XXXIIII

s tractandi locus ⁊c. Supꝛa egit mgr̃ de donis in generali.in bac vero parte

agit de dono timoꝛis in ſpãli. Diuidit᷑ aũt iſta ps in tres ꝑtes. In quaꝝ pꝛima aſſignat diuerſos modos ti-

mendi. In ſcdᷣa vo inquirit diuerſitatẽ illo
rit ᷣm quã iſtaꝝ differentiaꝝ timoꝛ in xpᷣo
duas. In quaꝝ pꝛima ponit di
ibi. Et attende ꝙ hic qᷓtuoꝛ diſtinguun

pꝛius aſſignata diuidit᷑ in ꝑtes qᷓ̃tuoꝛ. In uat pꝛima aſſignat dꝛiam int᷑ timoꝛẽ ſeruilẽ ⁊ caſtũ tangens in/

terdũ de iniciali. In ſcdᷣa vo inducit quan

modoꝝ.ibi.De his eiſdẽ timoꝛibꝰlacius ⁊c. In fcia vero que
erit.ibi. Illud q̃̊ʒ diligent᷑ eſt notandũ ⁊c. Pꝛima ꝑs diuidit᷑ in
iſtinctionẽ timoꝛis 'm qᷓtuoꝛ dẽias. In ſcda vro reducit illas qᷓtuoꝛ ad duaſ
t᷑ timoꝛes ⁊c. Scda vero ꝑs pꝛincipalis in q̃ inqͥrit dꝛiam int᷑ mẽbꝛa

auctem q̃ videt᷑ pᷣcedentibꝰeſſe cõtraria.et intellectũ eiꝰ dermi

nat. ibi. Eſt aũt et alia ſnia q̃ videt᷑ huic ↄꝛia. In tercia vero ad maioꝛẽ iſtoꝝ euidentiã ſubiũgit exemplũ.ibi
Mon potes meliꝰexplanare ⁊c. In qrta vero et vltima ſubiũgit cuiuſdã alteriꝰauẽtis expoſitionẽ ad haben

dum de pᷣdictis

euidentiã plenariã.ibi.Sciendũ tñ eſt q; vterq; timoꝛ ⁊c. Tercia vero ꝑs pꝛincipalis diui/

di hʒ in ꝑtes duas. In quarũ pꝛima oñdit ꝙ in xpᷣo fuit timoꝛ reueretie. In ſcda vero inquirit qliter iu xpᷣo

fuerit timoꝛ pene.ibi. Cum autẽ in xpᷣo fuerit timoꝛ pene.

4

iudid ⁊ penas meruit.⁊ timoꝛe facit qͥcqd boni facit.

nõ timoꝛe amittendi eternũ bonũ qð nõ amat.ſᷣ timo

re patiendi malũ qð foꝛmidat. HNõ timet ne ꝑdat am
plexꝰ pulcerrimi ſponſi.ſᷣ timet ne mittat᷑ in gehẽnã.
Bonus ẽ iſte timoꝛ ⁊ vtilis licet inſuficiens.ꝑ quẽ fit
paulatim ↄſuetudo iuſticie.⁊ ſuccedit initialis timoꝛ.
qñ incipit qð durũ erat amari.⁊ ſic incipit excludi ſer
uilis timoꝛ a charitate.⁊ ſuccedit deinde timoꝛ caſtus
ſiue amicalis.q̊ timemꝰne ſpõſus tardet.ne diſcedat.
ne offendamus.ne eo careamꝰ. Limoꝛ iſte de amoꝛe

venit. Ille qͥdẽ ſeruił eſt vtił.ſᷣ nõ ꝑmanens in eternũ

vt iſte. Limoꝛ diuinꝰcomes ẽ ꝑ oẽs graqdus.

Ponit diſtinctionẽ timoꝛis ſᷣm q̃tuoꝛ drfias. f
EEt qꝛ de timoꝛe occurrit nobis tractãdi locus.ſcien⸗/
dum eſt q̃tuoꝛ eſſe timoꝛes ſcʒ mundanũ ſiue huma⸗
nũ.ſᷣuilẽ.inicialẽ.caſtũ vel filialẽ ſiue amicabilẽ.hu⸗

d (Et qꝛ de timoꝛe
occurrrit nobis tra-
ctandi locꝰ.ſciendũ ẽ
quatuoꝛ eẽ timoꝛes.
Obijcit᷑ hic pꝛimo

Si tu dicas ꝙ nõ eſt

vnã cõem diffinitõez

ipſi? timoꝛis aſſigna/
re. In Zꝛiũ huiꝰ?oppo
nit᷑.qꝛ cũ timoꝛ hẽat

oꝛtũ ex amoꝛe.⁊ vnꝗ

ſit diffinitõnẽ aſſigre

ſicut dyoniſiꝰ diffinit

amoꝛeʒz ꝑ vim vniti/
uã. videt᷑ ꝙ ſilr ſit ex
pte timoꝛis. Sed in

ↄZꝛiũ huiꝰ opponit᷑.qꝛ

qñ aliqͥd ĩ vna ſui ac
ceptõe ẽ paſſio.i alte-

ra vero ẽ hitus.eqͥuo

gloꝛioſo.alioq̃n nec timoꝛ nalis ꝑficeret᷑ a gratuito.nec gratuitꝰ a glioſo.hoc aũt eſſe nõ poſſet niſi hꝛent vnũ
obiectũ cõe.ꝗ̊ ⁊c. Itẽ tante gñalitatis ẽ amoꝛ quãte ẽ timoꝛ.ſᷣ ois amoꝛ ẽ reſpectu obiecti ſub vna rõe vicʒ ſbᷣ
rõe boni.̊ videt᷑ ſir de timoꝛe. ¶ Sʒ õ ẽ ꝙ timoꝛ vie ẽ reſpectu mali.timoꝛ aũt patrie nõ ẽ reſpectu mali.cũ

ibi nullũ ſit malũ.g nõ videt᷑ ꝙ timoꝛis vie ⁊ timoꝛis patrie poſſit eẽ vnũ obiectũ cẽe.ac ꝑ G̊ vna cõis rõ aſſi

46

Caſſiodð. manus timoꝛ eſtvt ait Caſſiodoꝛus qũ timemus pati oꝛdinẽ a mgfſo obſer⸗
iilcula carnis vel ꝑdere bona mũdi. ꝓpt᷑ qð delinqui uatũñ. Aidet᷑ em̃ ꝙ in-
mus.h̊ timoꝛ malꝰ ẽ qͥ in ᷣmo gradu cũ mũdo deſeri: oꝛdinate pꝛocedat in
Math. x. tur.quẽ dñs ꝓhibet in euãgelio dicẽs.Nolite timere õ
eeęæeoos q occidunt coꝛpus ⁊c̃. Cimoꝛ aũt ſeruil eſt vt ait an g Pus tundee
Aug. Aug.cñ ꝑ timoꝛẽ gehenne ↄtinet ſe hõ a pctõ qͥ pñtiã diffinire qᷓ; diuidere.

ce di. ſed timoꝛ qͥ ẽ dnũ eſt hitus.timoꝛ vero nalis ẽ paſſio.g de timoꝛe non põt aſſignari vna cõis rõ. Item 47
Aug.⁊ Dañm.timoꝛẽ diffiniũt.Aug.ſuꝑ Johᷣ.ſic.Limoꝛ ẽ fuga ne amittat qð hʒ.Dañm̃.ſic.Limoꝛ ẽ expecta
tiio futuri mali. Sʒ neutrũ cõuenit timoꝛi i ſtatu patrie.ſicut pʒ. nõ videt᷑ ꝙ ſit generalẽ rõnẽ ipſiꝰ timoꝛis
inuenire. Inxta h̊ q̃rit᷑ de iſtis duabꝰdiffinitionibꝰpꝛetactis.qm̃ vident᷑ ſibi Zꝛiari. Si em̃ fuga ⁊ expectatio
orLpponunt᷑. et timoꝛ ẽ fuga m Aug.nõ g ẽ expectatio vt dicit Oam̃. Alteriꝰquerit᷑ iuxta hoc vtrũ timoꝛ ſᷣm
genẽéralẽ ſui acceptionẽ habeat vnũ obiectũ cõe.Oꝛ ſic videt᷑.qꝛ nãlis timoꝛ cõfoꝛmis ẽ gratuito.⁊ gratuitꝰ

gnari. Itẽ timoꝛ vie ẽ reſpᷣectu futuri.timoꝛ aũt patrie reſpectu futuri nõ põt eẽ.̊ nõ pñt cõicare in rõe vniꝰ

obiecti.ſRꝰ.dðm ꝙ timoꝛ cũ multas habeat dꝛias.de illis nec dꝛ oino vniuoce nec equoce.ſʒ ᷣm q̃ndã analo
giam. Abi aũt ẽ analogia ibi eſt ↄpatio ad aliqͥd vnũ ᷣm pᷣus ⁊ poſteriꝰ.maxime vbi ẽ dicẽ ꝓpꝛie analogia.⁊
1õ timoꝛ ̃m oẽs ſuas dꝛias hʒ aliqð obiectũ ſiue vnã rõeʒ circa qdð ↄſiſtit eius actꝰᷣm pᷣus ⁊ poſterius.Ob/

iectũ aũt timon ſub rõe ſua gnali ẽ arduũ.Actꝰvo cõis ẽ reſilitio ab illo arduo.⁊ G eſt ĩ oi timoꝛe repiri. ñ

vna cõis rõ põt de oĩ timoꝛe aſſignari.vt dicat᷑ ꝙ timoꝛ ẽ reſilitio ab aliq̃ arduo ſiue excellẽti.ſiue illð arduũ
ſit in genẽ boni ſiue ſit in genẽ mali.Sʒ cũ ẽ in genẽ boni ẽ reſilitio cũ reuerẽtia.cũ vᷣo ẽ in genẽ mali ẽ reſili/
tio cũ fuga. Sʒ qꝛ iuxta analogiã frequẽter latet eqͥuocatio qᷓdã ſᷣm ph̊ᷣm.ꝓpter tollendã ambiguitatẽ mgr
pᷣmo maluit diuidẽ qᷓ; diffinire.qꝛ in multiplicibꝰpꝛimo ẽ diuidẽdũ ⁊ poſtea diffiniẽdũ. ⁊ hinc ẽ qd dic aug.

Daſñm̃.Erroꝛẽ em̃ diffiniunt nõ qͥdẽ i ſua gñalitate ſʒ reſpectu mali.Et qꝛ timoꝛ reſpectu mali duplicẽ actũ

bʒ.vnũ antecedentẽ qͥ ẽ eſtimatio ſiue ſuſpitio q̃ qͥs credit malũ ſibi ſuꝑuenturũ.oↄñr ẽ fuga illiꝰmali eſtima

ti.hincẽ ꝙ vnꝰ illoꝝ diffinit ꝑ expectationẽ.alt᷑ vero ꝑ fugãꝗ,ita ꝙ nulla ẽ ibi ↄtrouerſia.Accipit᷑ em̃ ibi expe

Gg

ctatio large ꝓ q̃cunq; eſtimatione ſiue credulitate de aduẽtu mali. Et ꝑ B̊ pʒ rñſio ad pmũ qð qrebat deti⸗

moꝛis notificatione. Ad illud vo qð qᷓrebat᷑ vlterius de timoꝛis obiecto. dom ꝙ obiectũ eiꝰẽ arduũ ſub rõe
ardui et excellẽtis.⁊ q̃dãmõ ſuꝑexcelletis. Añ qð obẽ de malo ⁊ de futuro nõ valet.qꝛ illatio nõ reſpicit timo

rem niſi qᷓtũ ad ſtatũ vie.nec ad h̊ gñalit᷑.in ſtatu em̃ vie ẽ timoꝛ reuerẽtie ſicut ex pᷣcedẽtibꝰhabitũ ẽ ⁊c. Obẽ

ſcdo ↄ numeꝝ ⁊ diuiſionẽ quã de timoꝛe ponit męgr̃.Et obꝛ boc pᷣmo.ꝙ vr̃ mgj eſſe inſufficiẽs.omittit emã̃

timoꝛẽ nãlẽ. Itẽ obꝛ qꝛ videt᷑ ſibi ↄdicere.pꝛio em̃ dicit q̃tuoꝛ eẽ timoꝛes.⁊ poſtmodũ ſubiũgit qͥnq;. Et ſi tu
dicas ꝙ ipſe enumerat ꝓ vno mũdanũ ⁊ humanũ.Contra.timoꝛ mũdanus ſurgit ex ↄcupia oculoꝝ.timoꝛ
bumanꝰex ↄcupia carnis.Sʒ iſte ↄcupie ſunt diuerſe. et illi timoꝛes. Juxta boc q̃rit cũ ſex dꝛie aſenens.
48 vicʒ. nãlis.mũdanꝰ.humanꝰ.ſernil.inicialis ⁊ filialis.penes qͥd ſu mant᷑ ⁊ quõ diſtinguant᷑.Reꝰ.dom ꝙ ſex
dr̃ie timoꝛis hñt diſtingui ᷣm dr̃iaꝝ ſuaꝝ oꝛiginẽ. Limoꝛ em̃ aut eſt ex nã.aut ex libidine ſiue ↄcupia.aut ex
grã.Si eſt ex nã.tũc ẽ timoꝛ nalis.Si ẽ ex ↄcupia.h̊ᷣ eſt duplr.aut ẽ ex nimio amoꝛe ſui ſic eſt humanꝰ. aut ex
nimio amoꝛe ſuoꝝ ſic ẽ mũdanꝰ.Si vo ex gra gratis data ſic ẽ ſeruil.aut ex grã gratũ faciẽte inchoata ⁊ ſicẽ
inicialis. Aut eſt ex grã ꝑfecta ⁊ ſicẽ filialis.Et ſic pʒ ꝙ ſex ſunt drie timoꝛis ᷣm ſuã generalẽ diuiſionẽ ex p/
te ſue oꝛiginis.Ad illud qð obr̃ ꝙ męfr ẽ inſufficiens.qꝛ nõ ponit niſi qtuoꝛ.ddᷣm ꝙ mgr cũ intendit Hᷣ agẽ
49 de timoꝛe dono.nõ diuidit timoꝛẽ niſi eatenꝰ ꝙᷓ ad ꝓpoſitũ ſuũ ſpectat.Limoꝛ aũt donũ qᷓdrupir bʒ ↄſiderari
aut ꝑ cõparationẽ ad ſuũ oppoſitũ qdð expellit.⁊ bic ẽ timoꝛ malus qͥ opponit᷑ dono ſpũſi cti. vt mudanꝰ ⁊ bu
manꝰ.q̊s mgr̃ nõ diuidit licet ſint timoꝛes diuerſi.qꝛ ſub vna rõe ↄſiderat vicʒ inqtũ oppoſitõʒ hñt ad donũ
timoꝛis. Aut ꝑ cõpationẽ ad obiectũ minꝰpᷣncipale.Et hoc qͥdẽ ẽ malũ pene.et ſic ẽ timoꝛ ſeruil. Aut ꝑ com

parationẽ ad obicctũ magis pᷣncipale qð qͥdẽ eſt malũ culpe ſiue offenſce.⁊ ſic ẽ timoꝛ iniciał. Aut ꝑ ↄpatõec-z

ad obiectũ maxie pᷣncipale.qð qͥdẽ eſt cxcellẽtie maieſtatis diuine.⁊ qᷓtũ ad h̊ eſt timoꝛ filial. Et ſic pʒ ꝙ ſᷣm
q̃druplicẽ ↄꝑationẽ ipſiꝰtimoꝛis doni.aſſignant᷑ q̃tuoꝛ timoꝛis dr̃ie.Et mgr̃ ſufficient᷑ diuidit timoꝛẽ qntux

ſpectat ad ꝓpoſitũ.Alit᷑ põt dici ꝙ timoꝛ ſub rõne doni põt ſᷣm aliam cõſiderationẽ qᷓdrupir diuidi.qꝛ timoꝛ

aut ẽ oppoſitũ ſimpłr dono.⁊ ſic ẽ vna dria vicʒ mũdanꝰ⁊ humanꝰ.aut ẽ donũ tñ cũ oppoſito doni ⁊ ſic eſt ti
moꝛ ſeruil.aut ẽ donũ cũ oppoſito tñ cũ dapPeorinacsc ad oppoſitũ et ſic eſt timoꝛ inicialis.aut eſt ꝑfe⸗
ctum donũ et ſic eſt timoꝛ filialis. et ſic patet ſufficientia boꝝ membꝛoꝝ ⁊ ſolutio obiectoꝝ.

50 e(Et attende ꝙ bic ¶ Reducit illas q̃tuoꝛ diifferẽtias ad duas.
qtuoꝛ viſtinguñt ti. Et attende ꝙ hic q̃tuoꝛ diſtinguunt᷑ timoꝛes.cũ ſu e
moꝛes zcaCocra⸗. S“ WBeda duos dixerit eẽ. Sʒ beda humanũ timoꝛẽ pꝛe⸗
mupfluus vel bega vi Lermiſit. ?7 noie ſeruilis duos qs hic diſtinximus com
minutꝰ. Itez iuxta ?H plexus fuit ſcʒ ſeruilẽ ⁊ inicialẽ. Amicabilẽ vo caſtũ f
q̃rit᷑ de diuiſione quj dixit.Auguſtinꝰq; ſeruilẽ ⁊ caſtũ timoꝛẽ aꝑte diſcer⸗
ponit dam̃.vbi diut6·· “ “ Dlicce
dit timoꝛẽ in ſex dr̃ias q̃rũ nullã ponit nec mgr̃ nec beda. Dicit em̃ ꝙ ſex ſunt genera timoꝛis.vicʒ. ſegnicies.
erubeſcẽtia.verecũdia.admiratio.ſtupoꝛ ⁊ agonia.videt᷑ em̃ ſᷣm boc ꝙ aut ipᷣe dam̃. aut magiſter in diuidẽ/
do nõ recte ꝓcedit. Juxta hoc etiã q̃rit᷑ de ſufficiẽtia mẽbꝛoꝝ q̃ ponit dam̃.N.ddm qꝙ ẽ loqui q̃druplr de ti⸗
moꝛe. Aut ſᷣm ꝙ ẽ onũ pᷣciſe.Aut ſᷣm ꝙ ẽ donũ ⁊ oppoſitũ dono.Aut ſᷣm ꝙ ↄphendit donũ ⁊ oppoſitũ dono
⁊ paſſionẽ naturc.Aut ſpalit᷑ de io ſᷣm ꝙ timoꝛẽ paſſio nature.Si ſᷣm ꝙ ẽ donũ ſic diuidit᷑ in duo mẽbꝛa.et
ſic accipit beda diuidẽs timoꝛẽ in ſeruilẽ ⁊ caſtũ.qꝛ põt eſſe donũ gratuitũ.aut gratis datũ. Si ſᷣm ꝙ copᷣben
dit donũ et oppoſitũ dono.ſic eſt diuiſio mgri in q̃tuoꝛ mẽbꝛa pᷣm ꝙ dictũ fuit ſupꝛa.Et qꝛ mgf̃ largius acci/
pit iõ plura mẽbꝛa ponit. Si aũt accipit᷑ put cõphendit conũ et oppoſitũ tono ⁊ etiã paſſioni nature ſic diui
ditur in ſex mẽbꝛa poſita pᷣus.Si vo ꝓut accipit᷑ ſpãlit᷑ ꝓ paſſione nature ſic ẽ diuiſio dam̃.qᷓ eſt q̃ſi ſubdiui
ſio reſpectu pᷣcedẽtis. Sufficientia aũt et numerꝰ hoꝝ mebꝛoꝝ ſic pʒ.qꝛ timoꝛ paſſio aut ẽ reſpectu mali aut
reſpectu ardui. Si reſpectn mali. aut reſpectu mali in ſe. aut reſpectu mali in oꝛdine ad culpaʒ. Si reſpectu
51 mali in ſe hoc eſt dupſr. aut ꝓut timet᷑ difficultas in ope ſupexcedẽs vires nr̃as ⁊ ſicẽ ſegnicies. De qua di⸗/
cit ipſe dam̃.ꝙ ſegnicies ẽ timoꝛ future oꝑatõis.Aut ꝓut timet᷑ malũ pene.nec tñ eſt a nobis ſʒ potiꝰ a foꝛtu
S2⁊ na et ꝑ accidens.et ſic eſt ipſa agonia.de qꝗ dicit ipſe dam̃.q agonia timoꝛ eſt ꝑ caſum ſiue infoꝛtuniũ.Si aũt

eſt timoꝛ mali reſpectu pene in ↄpatione ad culpã.hoc põt eẽ duplir aut reſpectu culpe q̃ iã eſt ⁊ ſicẽ verecũò/

53 dia.de qua dicit dam̃.ꝙ verecundia ẽ timoꝛ actu. Aut reſpectu culpe ꝗᷓ i nõ eſt ſed põt eſſe.⁊ ſic eſt erubeſcẽ
54 tia. De qua dicit Dam̃.qꝙ erubeſcentia c̃ timoꝛ in ſpectatione cogniti. Si aũt eſt reſpectu ardui ſiue magni
aut eſt magnũ in qð nõ poſſumꝰcognoſcẽdo ⁊ oꝑando ꝓpter defectũ cognitionis tunc ẽ ãmiratio.de qua di
5 cit dam̃.ꝙ ãmiratio ẽ timoꝛ i magna imaginatõe finita. Aut ẽ arduũ ad qdð inaſſueti ſumꝰ.et ſic ẽ ſtupoꝛ de q
dicit ꝙ ſtupoꝛ ẽ timoꝛ ex inaſſueta imaginatõe.Ael alit᷑. timoꝛe paſſione.aut timet᷑ quod eſt de ſe timẽduz.
56 aut timet᷑ qd de ſe timẽdũ nõ ẽ.ſi timet᷑ qð ẽ timẽdũ de ſe hoc pᷣt eẽ tripłr.qm aut ẽ pñs ⁊ ſicẽ verecũdia.aut
futurũ certũ ⁊ ſicẽ erubeſcẽtia. aut futurũ dubiũ ⁊ ſic ẽ agonia. Si aũt timet᷑ aliqͥd qð de ſe timẽdũ nõ ẽ boc
pᷣt eẽ triplr.aut ꝗꝓpt᷑ defectũ vᷣtutis ⁊ ſic ẽ ſegnicies.aut pt᷑ defectũ cognitõis et ſic miratio.aut ꝓpt᷑ defectũ
52 ſuetudis ⁊ ſic npoꝛ et ſicß pᷣdictoꝝ numerꝰ⁊ ſufficiẽtia.⁊ ꝑ B̊ etiã pʒ rñſio ad obiecta. f ¶ Amicabilẽ
vᷣo ⁊c.ꝗ.vf ꝙ aliꝰſit timoꝛ caſtꝰ.⁊ aliꝰtimoꝛ amicabil.et aliꝰtimoꝛ filiał. Aliud em̃ timet ſpõſa.⁊ aliud amic⸗
⁊ aliud filiꝰ.Filiꝰem̃ timet pꝛis idignationẽ.amicꝰ wlũtatis diſſenſionẽ.ſpõſa ↄplexuũ ſepationẽ. vi q illi
ſt diuerſi timoꝛes. Jux h̊ q̃rit᷑ ꝓpt᷑ qd timoꝛ ꝑfectꝰſoꝛtit᷑ illa vocabula.⁊ q̃re magvocat᷑ amicabilq; ſocialis
Hꝰ.dð. ꝙ lic; iſti timoꝛes ĩ bis ſenſibꝰhẽant driaʒ.tñ reſpectu dei vnꝰ⁊ idẽ timoꝛ cenſet᷑ ̊ tplici noie. Sic eĩ
vna ẽ gr q fac eẽ filiũ dei ꝑ adoptõeʒ.facit etiã aicũ.⁊ deſpõſat aĩazʒ i ↄiugiũ.ſic etiã ĩ ꝓpoſito ẽ itelligẽdũ.qm̃
vnꝰ ⁊ idẽ timoꝛ ẽ q̊ quis timet amittẽ deũ ſiue ſeꝑari a deo ſᷣ hac tplici roõe.Et ex hᷣ pʒ q̃re iſte timoꝛ hᷣ tplici.
nomine nominet᷑.patet cetiã rñſio ad obiecta.

atin
Coaiut

XI
XX

tutis
s ſpĩ 0 enin
iſtis du 16 tn
⸗ðG e fiat . h
en dece unan⸗ 1 . ali. iu⸗
t. xd ac n de inict in⸗
nit. lio m e. it. ſi de Ed ie i
erbeo fi zSti e it. üd rdi⸗ t.
peyl ſcht nd fac ed nelat re
u e to te 61 3 / in 8 cia lmerer.
1os aludk kuc⸗
an iſti⸗ renͤbo⸗ icẽs t. no ch nnlt irch em̃
m ep Ree te llẽ dice e ſet e no⸗ t kl
aaͤro 5 cheſfacl ſer H e Bnmor ta Ainor⸗
du eple ꝛe. n⸗ qu ae⸗ at dh daupe in fect⸗ T ꝛn oꝛ
it dũ re Bfectuen
Viij. antuei ffer ibꝰ it 2t Ari tã i en 149 ſe itar illa 10 du Smo F.
e. ſhe Sn mo aarh fec Ve I lcniiap an nhorß tatẽ.
ma. cha ſdeim cepi 31 p 97 ta. in nate 8. intre 0 rit
Ro Zainan⸗ de. fecr cet ärge q: arite dnnen nint uod t. i
Ran it in i ru ttin eri crei oꝛ * ü.s du etin mit c3
eti⸗ Pate, nchar tr Fec Nlch Derin zn⸗
“ ola gie, nas aer rta⸗ h anasi 95 dietſi
finiͤtf epiſt icij. c ra har dah rel 2 eEUN au ſte toꝛ. 0 Rädi
Mii o Bob., P de 11 1 tit an 2 1 ⸗m Ar 83 Sngr⸗ H te imoꝛ iſta 00 14 V lin
ia In. Are 53 it ch — gicen ꝛi 3 intel lli . em̃ lij
fiun de3 Ar S m at ãtũü ri et iſt 2.. us 5 i da t i E. i ua ue
ig te. ꝛas ar ua ha intr Em 0 Etibu 33 bi n iciti 02:c. E dus 3
anen DWZ 1a o:9 pe aioꝛ ch i t. im et h ue d im m. re eling e
k it de Eong Eee lnuar begdi mngd vtr irritt eẽ ane uaronſe
fanet de qſi rat ꝛas. oꝛ2. Pg innt iger⸗ trrAe⸗ mäe . arz⸗
ri an xic t⸗ ntagte ppa k fo umnoꝛ. izan⸗ ic e ſch. E n foꝛa duocore imx . au et e
nne Hisae beit ll⸗e ik. kauat hu inſ aitag betene Weoaſe ,nane,
tiw inic J närnn d ſu nõ autt? in ſe ſ tim ari lite re d oſor 6Nn aiop .nõ noꝛ
g glt liqꝗᷣ Etẽ. dä⸗ vI et i⸗ tnü ch no ler ie Ga us ctü anan
nl ſal 1et qne az n betn ta 3 imp ib q 6 duſ lo li ibiaꝝ
ur n atm cit ia na 0 fecu⸗ S 8 i et ſt a dñ e ſali ũ
inin uic ſn pn nebßp id. u du ia.el gu . dem natiat de
li do ſerui cu 1d lia ſto; ille te aui ſp te. ãti lin imo Ede us. ari Et 4
le do in/ Tenai ca dit tate dal 2 len n sh .ti nt aſt ſon tim 024
Ziliru 5 ſt ſi⸗ ſi uneneu 9ſo ua ia. .i c 2, a ti⸗ imo ũ
— H ¶ Eſt d Gaf gwin .nõ h Ada uir Zexal lasdore reren insan
nei ne eir H n⸗ ii ünin ute
n au o ez · ill zenon Ec ud Exc aei ie eri ime⸗ . enit in e
nan l ; Time Be⸗ dua eparel ſü. te. al n. Etim es. ho ncctn 0q eri imere
bi . viij. n on⸗ n,no⸗ ciol . aerguc qꝛ ẽ 02 oĩii ena⸗ ex e⸗ ris. ti cte⸗
— Ps. x . lgi⸗ Difona no chaniar idit. geſna an pt p S3 chche⸗ mp
Mui P† iiij. fla e iſi⸗ 3 E in monar⸗ dus veinr dy m̃ p – 59
e inſ di inntei ve eſiea er im deicts es iũ. 6 ſt
ſcn ach⸗ ſe⸗ im in⸗ ſic adeſta „T te de ü. oꝛe⸗ eri ta ſrd
A65 erig 68.1 is R imes git 23 toe 5 veniak. n
ſi a ue Ker ui xũ ntia ſu tin den tij viri. S nia t. tim 7
. nt s qu 18 RD C dentis tſi⸗ 92 9 Art ſto rri.2 E aruee, 2
i 4 ꝛrig at ate. ider ent in tu janar caſ ünen di rit it⸗
m en ta eſi nid qd i⸗ ſti uc et n lla ha mnrr
ee ume ne ip Baleta ritü. eqᷣ irũ. pt raned 93 rita iuſt 2. b io.
gürne deü m oꝛ li⸗ tas art itn⸗ vi a0 t. T ũ foꝛ ha ſt i 91. gio⸗
- de c nai me ita etm viu are ice vir uẽ ta c ta eſt uaein 2
Bimt aäma mar im te a am n eo ꝛẽ q fecte fac tille itat 5
Tii 0 ito. ſifo era eve t. tim⸗ 10 Ro ſeri.
in M =
S dam nian gic , kare gl wen mutat a ſ
in daãn en ndie nt at. I02 chi. ſeia et caſtuj D
a⸗ 5 ſam iẽ errarnei alen kol ſtin 0ꝛ c⸗
igue 170 Et Zina intr edi msin oarns time
uden anate a8i ün manet toꝛ ngat. :.
uiner di henat un
asi un Fn Fia e⸗g H
: 4 rer eiana
nle trar c .
,
“
ſi
it

Audiuimꝰduas tibias ſcʒ Johem ⁊ dauid ↄſonãtes.illa de timoꝛe dei dicit
q̊ timet aĩa ne dãnet᷑.illa de timoꝛe qͥ timet aĩa ne deſerat᷑.Ille ẽ timoꝛ queʒ
charitas excludit.ille ẽ timoꝛ qͥ ꝑmanet in ſclin ſcli. Ecce in his vᷣbis pᷣdictis
aꝑte oñdit Aug.qᷣs ſit timoꝛ caſtus ⁊ qͥs ſeruil.⁊ q̃liter differãt. In qͥbꝰ etiã

inicialẽ timoꝛẽ ſignifieauit.qͥ nec ex toto ẽ ſeruilis.nec ex toto caſtus.ſᷣ tanqᷓ;
medius aliqd de ſeruili.⁊ aliqd de caſto timoꝛe hʒ. Facit em̃ ſeruire ꝑtim ti⸗
moꝛe pene.ꝑtim amoꝛe iuſticie.ꝑ quẽ timemꝰpuniri ⁊ timemꝰoffendẽ. Iſte
timoꝛ ẽ i inchoata charitate nõ ĩ ꝑfecta.⁊ q̃ntũ creſcit charitas.tantũ decre⸗ „ . 4
ſcit iſte timoꝛ q;tũ ad metũ pene.i.qntũ ad id qð facit timere penã.⁊ qᷓ;dtum in
ad toꝛmẽtũ ↄſcie.NHã qnto magis diligimꝰ.tanto minꝰ timemꝰ.Iſte timoꝛ
notat᷑ in illis vbis Aug.vbinõ negat timoꝛẽ eẽ in charitate inchoata bᷣ per⸗
fecta.qð nõ poſſet dici de ſeruili.qꝛ vt ipſe ſupᷣ dixit ſeruilis timoꝛ ñ remanet
veniẽte charitate.nec intrat charitas niſi pᷣus ille timoꝛ exeat. nec in illo ti⸗ 7
moꝛe aliqͥs credit in deũ.⁊ ſi credat deo.nec bene facit etiã ſi bonũ eſt qð fa⸗ uli
cit. Non & timoꝛ ille in charitate etiã inchoata.qꝛ oĩs qui charitatẽ hʒ licet
nõ ꝑfectã.⁊ in deũ credit.⁊ bona oꝑa facit.q̃re ſeruilis nõ eſt timoꝛ ille queʒ D
in charitate inchoata foꝛe cõceſſit.⁊ quẽ creſcente charitate decreſcere dixit. . Loui
Sʒ ille ẽ timoꝛ inicialis quẽ nõ negat eẽ in charitate niſi ꝑfecta ſit. uVpen
. ¶ Subiügit alteriꝰauẽtis expoſitionẽ.q̃ timoꝛ ſeruil S.
inicialis dicit iniciũ ſapie ß differenn. I . ie
58 4Eerg timoꝛ ⁊c. ¶ Sciendũ tñ eſt ꝙ vvterq; timoꝛ ſcʒ ſeruilis ⁊ inicialis g Enig
Contra. Si timoꝛ ini in ſcripture diuerſis locis dr̃ inicium ſapie.Et ita foꝛe an
ſliade : r. (operies ſi diligenter annotaueris loca ſcripture in q⸗ gmnrh
tr eimor ſullis eſi bus de timoꝛe dñi fit mẽtio. Ex alia tñ ratõne ⁊ cauſa fünn
bmõi.videtur ꝙ ti· diuerſa dr ſeruilis timoꝛ iniciũ ſapie.⁊ ex alia inicialł. nhitn
moꝛ ſeruilis ſit iniccis Seruilis em̃ iõ dr̃ iniciũ ſapie quia pᷣparat locũ ſapie nunhĩ
lis qdð falſum ẽ. Ju᷑ ¶⁊ ducit ad ſapiam.ſᷣ tñ nõ remanet cñ ea.immo foꝛas nullig
boc querit᷑ ꝓpter qd exit. Inicialis vo dicit᷑ iniciũ ſapie.quia eſt inchoata l
timoꝛ in ſaca ſcriptu ſapĩa.quã cũ quis habè incipit.ſapiam ⁊ charitatem id
ra potius dꝛ inicium ere incipit. Inde etiã eſt en e er mmcmn
ſapie qᷓ aliud donu. habere incipit. Inde etia eſt ꝙ vterq; timoꝛ dr inicia⸗ nſni,
z quare magis dici᷑ lis.qð inuenire poter ꝑ diuerſa ſcpᷣture loca. Vterq; Kobat
iniciũ ſapie q;ᷓ alicuiꝰ etiã timoꝛ interdũ dr ſeruilis.quia ⁊ ipſe inicialis qui fncſis
alterius doni aut vir/eſt in charitate inchoata aliqᷣd hʒ de ſeruili ſcʒ ango⸗ ml
cutis aut gratic. Re. rem pene.ſicut ⁊ aliqd hʒ de caſto.ſcʒ ꝙ timet offende Pon
vom ꝙ cñ vuplex ſ re ac ſeperari. H .W .
crtra. mlciglis deno⸗ Mſtendit ꝙ in xpo fuerit timoꝛ reuerentie,. m iß
minatur a pꝛincipio GI ud quoq; diligenter eſt notanduʒ ꝙ in ſuꝑioꝛibus gyonn
intra quod eſt nature Auguſtinꝰ dicit caſtũ timoꝛẽ eſſe eternũ.pꝑ qð cõfirma had
pꝛincipiũ intrinſecũ. tur pᷣmiſſa ſnia ſcʒ ꝙ ſpũs timoꝛis erit in futuro ſicut ſeſal
Seruilis autẽ babet ⁊ alia dona ſpũſſancti.ſed nõ habebit omnẽ illũ vſuʒ d
2 prerca nec erit nece quẽ modo habet. Faciet em tunc nos reuereri deũ nõ Mn
debet dici inicialis. timere.ſeꝑari vł carere. Fuit ergo ⁊ in xpᷣo timoꝛ ille. WM
Ad illud qd queritur ̊ iuxta vſum illum quẽ habebit in futuro in ſanctis. nine
quare magis dẽ pꝛin MNon enim timuit xpᷣs ſeperari vel offendere deũ ſed ommo
im ſabie 5 alte⸗ cũ pꝛe omnibus reueritus eſt. gu
Pficiendo in bonum ¶ Znquirit qualiter in xpᷣo fuerit timoꝛ pene. n rin
donũ timoꝛis eſt pꝛi⸗ um aute fuerit in xpᷣo timoꝛ pene. queritur an iſte ti Wuſͤ
mum inter oia dna. moꝛ fuerit mũdanus vel ſeruilis vel inicialis: Ad qð re
⁊ donũ ſapie eſt ſupꝛe dicimus nulluʒ eoꝝ fuiſſe in xpᷣo.quia timoꝛ munda/ odir
er veneb ebene Nus malus eſt vt ſupꝛa dictu e.⁊ in paimo gradu cum lai
attribui ᷣmo. binc ẽ Mundo deſeritur. Seruilis vero vel inicialis in perfe i
rõ inicij dz attribui cta charitate non eſt. Nullus ergo timoxꝝ iſtoꝝ fuit in Citn
timoꝛi. quia nõ in ſiõ/ xpo.quis ergo fuit timoꝛ iſte quo penã timuit:? Poteſt in
mo ſtatꝰ eſt. Ninc elͤt timoꝛille dici naturalis vel humanus qui omnibꝰho⸗

minibus ineſt quo hoꝛret᷑ moꝛs ac foꝛmidat᷑ pena.Et
dicit᷑ timoꝛ iſte nãlis.nõ quia acceſſerit hoĩ ex natura
ſm ꝙ pus fuit inſtituta.quia nõ fuit iſte timoꝛ concre⸗
atus homini.nec de bonis nãlibꝰ.ſ̊ quia ex coꝛrupta

ꝙ timoꝛ magis vict
pꝛincipiũ ſapie q; ali-
cuiꝰalteriꝰ doni.Alia
vero q̃ dicunt᷑ in lr̃a

natura ꝑ peccatũ omnibꝰaduenit.cui coꝛreptio inole ſune ſarii leng. Er
uit tanq; eſſet naturalis. ? eſt iſte timoꝛ effectus pecea &s ſunt goſſtnt ioe⸗
ti vt pꝛedictum eſt. ß mari ſex ꝓbleumata
timoꝛe.vt pꝛimum

ſit de timoꝛis diffinitione. Scum de obiecto. Terciñ de diuiſione magiſtri. Quartũ de diuiſione toni. Quin⸗
tum de toni gratuiti nominatione.Sextũ et vltimũ de eius cõparatione ad donũ ſapientie ⁊c̃.

NQiintelligentiã huiꝰptis in qua quidẽ agit
de dono timoꝛ incidit hic queſtio circa duo.
Hꝛimo em̃ querit᷑ de timoꝛe infoꝛmi ſiue ſer

N uili q̃ eſt cũ peccato. Scdo q̃rit᷑ de timoꝛe gratuito.

qui datur cũ ſpirituſancto. Circa pᷣmũ querũt᷑ tria.

Pꝛimũ eſt de timoꝛe ſeruili ꝑ cõoparatõnẽ ad ſuum
pucipiũ.Scdᷣm eſt de timoꝛe ſeruili q;tũ ad ſuũ vſũ.

Terciñ eſt de eodẽ timoꝛe ꝑ cõparationẽ ad gratie
rxomplementum. S

Ee timoꝛe ſeruili ꝑ comparationẽ ad eius pᷣncipiũ.
Atrũ videlicet timoꝛ ſeruilis ſit dnũ ſpũfſancti di -/

uinitus datũ.Et ꝙ ſic videt᷑ pꝛimo per glo.ſuꝑ illud
Roma.viij. Mon accepiſtis ſpm̃ ſeruitutis iterũ in
timoꝛe.ibi glo.Caue ne ex eo ꝙ ait ſpm̃ ſeruitutis et

ſpm̃ adoptionis diuiſum intelligas ſpm̃.cũ ſit vnus

atq; idem ſpiritus. Si ergo ſpiritus adoptionis eſt
donum ſpũſſancti.ex hac glo.videt᷑ neceſſario poſſe
concludi ꝙ ab eodẽ ſit timoꝛ ſeruilis. ¶ Itẽ aug.di
cit ¶ habet᷑ in Ira. Bonus eſt timoꝛ ſeruilis et vtilis
ꝑ quẽ fit paulatim ↄſuetudo iuſticie. Sed omne da
tum optimuũ ⁊ omne donũ ꝑfectũ deſurſum eſt.ergo

timoꝛ ſeruilis deſurſum deſcendit.¶ Itẽ hocipſum

videt᷑ ꝓbari auẽte ve.te.qꝛ ſicut dr. ſRadix ſapie eſt
timoꝛ dñi.Et ꝓuerb.xv. In timoꝛe dñi declinat oĩs
q malo.Et eſaie.xxvj.A timoꝛe tuo dũe cõcepimus
⁊ pturiuimꝰſpm̃ ſalutis.Si timoꝛ ſeruilis ẽ iniciũ
ſapie.et facit declinare a maio.⁊ bonũ ↄciꝑe.⁊ boc
totũ nõ ẽ niſi a done dei.videt᷑ ̊ ꝙ timoꝛ ſeruilis ſit
Vnũ ſpũſſancti. ¶ Itẽ nõ ſolum a deo eſt gratia co/
operans etiã grã voluntatẽ pparans. non ſolũ/
mo a deo erat timoꝛ ille qͥ regit mminẽ in ſtatu iuſti
cie. ſed etiã qui pparat ad illu ſtatũ. Cũ ergo timoꝛ
ſeruilis ſit hmõi. videt᷑ ꝙ timoꝛ ſeruilis ſit donũ ſpi/
rituſſancti. ¶ Item plus eſt timere deũ qᷓᷓ credere.
Multi em̃ credunt qͥ nõ timent.ſ fides qua qͥs cre/
dit etiã iu ſtatu pcti datur hoini deſurſum.ᷓ ⁊ donũ
qð timet.ſed timoꝛ ſeruilis eſt hmõi. ⁊c.¶ Sed

contra.omne donũ ſpũſſancti põt ſtare cum ſpũſan

cto.quia ſpũſſanctus nõ repugnat ſuis donis.ſᷣ qñ
ſpũſſanctus infundit᷑ tũc timoꝛ ſeruilis expellitur ſi
cut dicit Aug. ⁊ habetw᷑ in ra.ᷣ timoꝛ ſeruilis nõ eſt
donñ ſpũſſancti. ¶ Itẽ omne ſpũſſancti tonũ habʒ

exemplar coꝛreſpondẽs in deo.ſed timoꝛ ſeruilis nõ

bʒ exẽplar coꝛreſpõdẽs in deo.nec inqtũ timoꝛ. nec
inqtũ ſeruilis. In deo em nullus eſt pauoꝛ.nulla eſt
ſeruitus.ergo ⁊c.¶ J
ad babilitandũ animã ad aliqͥd arduũ et excellens.
ſed timoꝛ potius conſiſtit in depꝛeſſione qᷓ in aliqua
erectione.et potius eſt ex virutis indigẽtia qᷓ; ex ſuf⸗
ficiẽtia. videt᷑ ꝙ timoꝛ ullie nõ ſit donũ ſpũſſcti.
¶ Itẽ ſicut contingit deñ timere ꝓpter penas quas

Itẽ omne donũ ſpũſſancti dat᷑

infligit. ſic etiã ↄtingit amare ꝓpter beneficia qᷓ nob

tribuit etiã in ſtatu patrie.ſed amoꝛ ille qui eſt ꝓpter
tꝑalia hic nõ ponit᷑ inter ſpũſſãacti dona.g̊ nec timoꝛ
ſeruilis qui pᷣneipaliter bʒ oculũ ad penã. ¶ Item
ſicut aliquis dimittit tranſgredi mandata dei ꝓpter
timoꝛẽ penaꝝ eternaꝝ.ſic latro dimittit tranſgredi
edictũ reg ꝓpt᷑ timoꝛẽ furcaꝝ.ſᷣ timoꝛ q̃ latro timet
furari ne ſuſpendat᷑ nõ pouit᷑ eſſe donũ ſpũſſancti.
ergo ſiir videt᷑ de illo timoꝛe quo quis timet pecca-
re ne eternaliter puniat᷑.im o videt᷑ multo foꝛtioꝛi
rõne.quia ſi malũ faciliter timet᷑maius malũ mul/
to facilius timet᷑.cũ ergo maius malũ ſint pene cter
ne qᷓ; tꝑales.ſi nõ egemus dono ad timendũ penas
tꝑales.multo magis videtur ꝙ nec ad timendũ p⸗-
nas eternas. ¶ G. dm ꝙ abſq; dubio timoꝛ ſerui/S9
lis eſt dnũ ſpũſſancti.Et rõ huius eſt.qm̃ ſicut do
num dei eſt noſſe ſiue credere penas futuras pꝛo eo
q ibi eſt quedã coꝛdis illuminatio ⁊ directio.ſic do⸗/
num dei eſt illas ꝑenas eternas refugere ⁊ timere.p
eo ex tali tono eſt quedã emollitio.⁊ fluxus cõcu
piſcentialis reſtrictio.et in hoc quedaʒ rectificatio.

Oꝛ em̃ ibi ſit emollitio ſatis innuit Hiere.ꝓpbeta.

cũ dicit. YInduraſti coꝛ noſtrũ vt nõ timeremus te.
O ibi ſit fluxus concupiſcentialis reſtrictio innuit
ꝓpbeta in v.cum dicit. Confige timoꝛi tuo carnes
meas.qð quidẽ non ſolũ fit timoꝛe caſto ſed etiam
ſeruili.quo timent᷑ eterna ſupplicia.⁊ timet᷑ diuina
iuſticia.Et ꝓpter illoꝝ timoꝛẽ ceſſat hõ a peccatoꝛũ
ppetratione.licet nõ omnino ceſſet a volũtate.ſicut
dicit glo.qd totũ eſt ex diuino munere. Ideo conce/

dende ſunt rõnes ad banc partẽ inducte. ¶ Ad ill
ergo qð pꝛimo obijcit᷑ in cõtrariũ ꝙ timoꝛ ſeruił nõ

manet cũ ſpũſancto.dm ꝙ dona ſpũſſancti ſunt in
multiplici differentia.Quoddã nãq;ʒ donũ eſt a ſpũ
ſancto ſed nõ cũ ſpũſancto.quia pᷣparat ad ſpm̃ſan-
ctum.⁊ tale tonũ eſt timoꝛ ſeruilis m ꝙ buiuſmo/
di. Quoddã autẽ eſt vnũ a ſpũſancto ⁊ ſemꝑ cum
ſpũſancto.quia ꝑ ipſum cõſecrat᷑ habitaculũ ſpũi/
ſancto.ſicut eſt vnuz charitatis. Qnoddã vero eſt
donũ qð eſt donũ a ſpũſancto.⁊ aliqñ cũ ſpũſancto.

aliqñ ſine ſpũſancto.ſicut conũ qð eſt ad ſpũſfſancti

manifeſt ationẽ. ⁊ eſt oꝛdinatũ non ſoluʒ ad ꝓpꝛiam
vtilitatẽ ſed ctiã ad alienã.ſicut donũ ꝓphetie et do⸗
num ſcie.que aliqñ in malis.aliqñ in bonis reperiri
babent. Cũ ergo dẽ ꝙ donũ ſpũſſancti compatit᷑ ſe
cũ ſpũſancto.ddm qꝙ illud babet inſtantiã in eo do-
no q oꝛdinat᷑ ad habitationẽ ſpũſſancti pꝛeparan
dam. Poſſſet etiã aliter dici ꝙ timoꝛ ſeruilis et ſi in-
quantum ſeruilis eſt nõ poſſit ſtare cum ſpũſancto
Apter annexã imꝑfectionẽ que dicit repugnantiam

ad ſtatũ gratie.tñ q;tum ad aliqͥd ſui nihil pꝛobibet

ipſum cũ ſpũſancto ſtare.ſicut infra mnclius manife
g 3

61 ſtabitur. 2 q;tum ad boc eſt donũ eius. ¶ Ad illud
qd obijcit᷑ ꝙ omne donũ ſpũᷣfſancti babet exemplar
oꝛreſpondens in deo. dm ꝙ ſi illud ſpaliter intel-/
ligatur q;ẽtũ ad omnẽ eius ꝓpꝛietatẽ ſic nõ eſt verũ.
ſed ſi generaliter intelligatur vtpote ꝙ dicat᷑ illud
habere exemplar in deo qð habet aliquid coꝛreſpoꝝn
dens ſibi vel pᷣm ſe vel ᷣm ſuũ genus ſic veritatẽ ha
bere poteſt. Et hoc mõ timoꝛ poteſt habẽ exemplar
in deo.quia qͥ timet elongatur a malo ⁊ ſtat intra fi⸗/
nes ꝓpꝛios.ita ꝙ ſupꝛa ſe non erigitur. Atrũq; autẽ
iſtoꝝ contingit reꝑiri in deo.quia deus a malo maxi
me elongatur. et nullo mõ ſupꝛa ſeipᷣm erigitur.iso
dũ per timoꝛẽ deo ſubijcimur.eidẽ aſſimilamur.⁊ ta
lis aſſimilatio ſufficit ad boc ꝙ timoꝛ habeat ſuffici

62 entẽ rõnem toni. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ omne do

num ſpũᷣſſancti datur ad habilitandũ animã ad ar/
duum et excellens. dm ꝙ ſicut inoꝛdinate amare
eſt magne virtutis ⁊ excellentie.ſic inoꝛdinate timẽ
eſt ſegniciei et ignauie.oꝛdinate vero timere magne
eſt excellentie. Qui em̃ deũ veraciter timet.nihil ter
renum et caducũ timet.imo ex ipſo timoꝛe dei ipſis
timoꝛibus ſuꝑeffertur. Ideo licct actus timoꝛis vi/
deatur ptinere ad quandãa defectibilitatẽ. pᷣm verita
tem tamẽ ꝑtinet ad excellentiã et nobilitatẽ.⁊ quia
in timoꝛe ſeruili incipit hõ deum ipſum timere.hinc
cʒ eſt ꝙ donũ ſpũſſancti eſt hic imperfectũ.¶ Ad illud
gʒ obijcit᷑ ꝙ ſicut contingit den timere ꝓpter penas.
ita et amare ꝓpter beneficia. dᷣm ꝙ ſicut beneficia
quedã ſunt pᷣſentia.quedã futura.quedã que viden
tur.quedã que expectant᷑.ſic etiam et pene.Et ſi qͥs
timeat deũ ſolũmodo ꝓpter penas pᷣſentes quas iã
exꝑtus eſt.hoc nõ habet neceſſario ex tono.ſed cũ ti
met ꝓpter ſuꝑplicia futura que credit infligenda eẽ
omnibus qui contẽnunt diuinã iuſticiã.ſic⁊ in amo
re iutelligendũ eſt ꝙ amoꝛ eternoꝝ bonoꝝ eſt donũ

dei. Amoꝛ vero pꝛeſentiũ poteſt eſſe ex ipſo naturali

affectu. et ideo ex hoc nõ poteſt cõcludi ꝙ timoꝛ ſer/
uilis nõ ſit dnũ.quia timoꝛe ſeruili non timent᷑ tm̃
tpalia ſupplicia ſed etiã eterna ſicut tactũ eſt ſupꝛa.
64 a illud qð obijcitur de latrone qui timet furari
pter ſuſpendiũ.ddm ꝙ nõ eſt ſimile ſicut iã tactuʒ
eſt. quia naturali cognitione ⁊ eſtimatione latro co/
gnoſcit illud ſuppliciũ et illud refoꝛmidat.nõ auteʒ
ſic ẽ de ſupplicio infernali.ĩmo opoꝛtet ꝙ timeat per
fidem.et amplius ꝙ coꝛ quodãmodo mollificet᷑ vt
exhoꝛreat illa ſupplicia ad fidei inſtinctũ. Pꝛoptea
ratio illa nõ valet.quia nõ eſt ſimile binc ⁊ inde.

— Dueſtie⸗jM.. b
(He timoꝛe ſeruili in cõparatione q;tũ ad eius vſum
AVtrũ ſcʒ vſus timoꝛis ſeruilis ſit bonus an malus.
Et ꝙ bonus ſit videt᷑.quia quales ſunt habitus ta/
les ſunt actus.ſed timoꝛ ſeruilis cũ ſit dnũ ſpũſſan
cti eſt bonus.ergo ꝑ documentũ moꝛalis ph̊i actus
eius eſt bonus. byte maxima eſt phᷣi ꝙ cuiꝰvſus
bonus.ipᷣm quoq; bonũ eſt.⁊ cuiꝰ vſus malus ipᷣm
eſt malũ.& ſi vſus timoꝛis ſeruilis eſt malus.ipſe ti/
moꝛ ſeruilis eſſet malus.ſed nõ eſt malus cuʒ detur
diuinitus.g actus eius eſt bonus. ¶ Itẽ omnis ha
bitus cuius vſus pᷣparat homineʒz ad ſuſceptionem
gratie eſt bonus q;tũ ad vſum.ſed timoꝛ ſeruilis eſt
hbmõi.quia per vſum eius introducit᷑ charitas ſicut
dicit Aug.et habet᷑ in lra.ergo⁊c. ¶ Itẽ nullꝰactus
quo quis vitat pctm̃ eſt pctm̃.ſed actu timoꝛis ſerui

—

lis recedit hõ a pctõ. actus timoꝛis ſeruilis nõ eſt
petm̃.nõ eſt ergo malus.et eſt malus vel bonꝰ.ergo
bonus. ¶ Sed p.ſuper illud pe. Confige timoꝛi tuo
carnes meas. Glo. Aug. Limoꝛ ſeruił carnẽ nõ cru
cifigit.quia viuit in eo peccandi voluntas.⁊ ſeque⸗
retur opus ſi ſperaret᷑ impunitas.mallet em̃ liccre.

et dolet nõ licere qð lex vetat.ſ̊ ois talis motus ẽ di

recte õ iuſticiã.quia vellet iuſticiã non eſſe.oĩs vero
motus iuſticia eſt malus.g actus et vſus timoꝛis
ſeruilis ẽ malus. ¶ J

ex amoꝛe.ſᷣ ois actus qui ꝓcedit ex radice timoꝛis ⁊
ſnꝑbie eſt actus malus et dãnabilis.̊̊ vſus timoꝛis
ſeruilis nõ eſt bonus ſed binabiiad Ren nullus
actus incõpoſſibilis charitati ẽ bonus.ſᷣ timere ſer⸗

uiliter ẽ actus incõpoſſibilis charitati.gẽ̊ timere ſer/
uiliter nõ eſt bonũ. Maioꝛ manifeſta ẽ.quia chari/
tas bono nõ repugnat ſ̊ malo. Minoꝛ aũt etiã ma⸗/
nifeſta eſt ᷑m verba Aug.et apli.quia ſpũs ſeruitu/
tis nõ ſtat cũ ſpũ adoptionis. ¶ Itẽ ois timoꝛ oꝛtũ
hʒ cx amoꝛe. timoꝛ ſeruilis ex amoꝛe bʒ oꝛtũ.ſ̊ ois

amoꝛ aut eſt nalis.aut libidinoſus.aut gratuitꝰ.cũᷣ

ergo timoꝛ ſeruilis nõ poſſit habẽ oꝛtũ ex amoꝛe gra

tuito.quia eſt in peccatoꝛe.nec ex amoꝛe nali cõſtat.
quia ia eſſet timoꝛ nalis.reſtat g ꝙ ex amoꝛe libidi/

noſo.ſed ois actus qͥ exit ex amoꝛe libidinoſo ẽ ma/

lus et culpabilis.g actus timoꝛis ſeruilis ẽ malus.
tẽ amare deũ ꝓpter tꝑalia pᷣncipaliter eſt pctin
⁊ malũ.ſilr timere deũ ꝓpter penas pᷣncipaliter eſt
malũ.ſᷣ hoc eſt timere ſeruilit᷑.videt᷑ &̊ ꝙ actus timo
ris ſeruilis ſemꝑ ſit culpabił. ¶ Itẽ timoꝛ ſeruil nõ
dꝛ ſeruilis niſi a ſeruitute pcti.o pari rõne nullus dẽ
timere ſeruilit᷑ niſi ad illũ actũ ſit annexa circũſtan/
tia pcti.ſed circũſtantia pcti annexa actui facit totũ
actũ defoꝛmẽ. videt᷑ ꝙ actus et vſus timoꝛis ſerui
lis ſit ſemꝑ culpabilis et defoꝛmis.

uilem duo dico. videlicet ipᷣm habitũ quo anima di
ſponit᷑ ad timendũ deũ vt punientẽ eos qui pꝛeuari
cantur. ⁊ vlterius nomine ſeruitutis impoꝛtat᷑ de/
foꝛmitas pcti que annexa ẽ illi habitui in eodẽ boie
rõne cuiꝰille hõ dicit᷑ eſſe ſeruus pcti.et timoꝛ in eo
exiſtens dẽ eſſe timoꝛ ſeruil.ꝑ bunc etiã modũ cũ di
co aliquẽ timẽ ſeruilit᷑ duo dico.videlicet.actum ab

illo habitu egredientẽ.⁊ voluntatis ſeruilitateʒ ſiue
defoꝛmitatẽ cõcomitantẽ. Sed attendenduʒ qꝙ boc

põt efſe duplr. aut ita ꝙꝙ defoꝛmitas illa voluntatis

cõcomitet᷑ qtũ ad habitũ.aut q;'tũ ad actũ.Si cõco

mitat᷑ ſolũ q;tũ ad habitũ.ſic põt eſſe ꝙ aliquis ſer/
uiliter timeat.et tñ motu illo nõ peccabit.qꝛ ſi ex re
cogitatione penaꝝ aliqs abheꝛret offendere deü. P
põt eſſe pᷣter omne pctm̃. Si aũt cõcomitat᷑ in actu
qᷓ;uis ipᷣim timẽ de ſe nõ ſit malũ.tñ rõne defoꝛmitat
actualr annexe depꝛauat᷑.ſic̃ aliqͥs qͥ timet penas.⁊
timẽdo dolet ꝙ tales pene infligunt᷑ ꝓ culpa.⁊ acti
etiã cõcupiſcit peccare ſi nõ eſſet illa pena.et h mõ
timere ſeruilr eſt pctm̃ et malũ.hoc aũt nõ eſt ſemꝑ
cum qͥs mouet᷑ timoꝛe ſeruili. alioqͥn ꝑ vſum illius
doni magis ſe hõ a grã elongaret ꝙ; ppararet. quod
plane falſum ẽ. Et iõ cõcedendũ eſt ꝙ vſus timoꝛis
ſeruil põt eſſe bonꝰ.licet nõ ſit bonꝰbonitate meriti
ß magis bonitate pᷣparante vel oꝛdinãte ad meritũ

q̃ ſimul ſtat cũ pctõ. Vñ et rõnes q̃ boc oñdunt con

cedende ſunt. tcet rõ vltima ſit ſophiſtica. qꝛ ccd

alus. ¶ Itẽ Gꝛego. in moꝛal. cũ pena ti
metur.⁊ dei facies nõ amat᷑.timoꝛ ex timoꝛe eſt non

Re'. ad p̃ᷣdicto
rum intelligentiã eſt notandũ ꝙ cũ dico timoꝛẽ ſer/

Gen
tn
ſebi
.
Mr.
utn
oguin
At
66 1ſep
ul
e
to
vſen
en
ècne.
ie
i
o
Ms
hock
nntep
le
tiot
ae
6cdh
ghigt
ſule⸗
tzer
wöͤuie
tnülin
gid
Mͤnne
tatal
l
naten
loihe
M
e
bu
he
Ket
ſehe

e⸗
ele
Nann
Mte
untg i
Silgci,
Petlsnne
umrci
Cutſitire
lie
mamage
unim
lpt⸗

*

4
V
”

amrrhtiſ
wisnt!
ritnuti

aß
KEG

NdiN
ngindi
=
Amtoli⸗
1s lurclun
dni,

71

in, 4
ec
ANe

65

.
1 .

66

67

68

te ſuptdſitione falſa. ¶ Ad illud vero qð pᷣmo obij
citur in cõtrariũ ꝙ in timoꝛe ſeruili viuit voluntas
peccandi.⁊ ꝙ tolet de eo qð lex vetat.dom ꝙ illud

verbũ Augꝰ.nõ intelligitur ꝙ ſemꝑ qñ timet doleat

actu. ⁊ ſimiliter ꝙ voluntas peccandi ſemper ſit in
actu. ſed hoc dicit qꝛ manet in babitu ⁊ radice.Licõ

autẽ voluntas ſit ꝑ potentiã deſoꝛmata ⁊ regnet in

eęa malꝰ amoꝛ. põt tñ aliqñ moueri ad aliqua bona

opa in genẽ.vel ex circũſtantia ꝑ aliquã gram gra t!
datã nõ cõmittendo culpã ſicut pʒ p multa exẽpla.
⁊ ſic põt eſſe in ꝑte iſta. ¶ Ad illud qð obẽ ꝙ timẽ
ſeruiliter eſt ex timoꝛe ſicut dicit Gꝛego.nõ ex amo/
re.ddm ꝙ ex nõ dicit ibi cãm ſed cõcomitantia.⁊ cu

dicit cõcomitantiã in actu.tũc defoꝛmat actũ timo/

ris ſeruilit᷑. cũ dicit cõcomitantiã in habitu nõ opoꝛ
tet ꝙ defoꝛmet. ſed tñ facit ipᷣm deficere a meriti Pfe
ctione. ¶ Ad illud qd obꝛ ꝙ actus incõpoſſibil cha
ritati eſt malus.ddm ꝙ aliqs actus põt eſſe incom/

pſſibilis alicui rõne circũſtantie ꝓpꝛie quã babet ex

Apꝛio habitu.vel rõne alicuiꝰ annexi.Cũ ergo dẽ
actus timoꝛis ſeruilis ẽ incõpoſſſibilis charitati.boc
nõ eſt rõne ipſius actus ꝑ ſe ⁊ m ſe.quia bñs chari
tatẽ põt beue timẽ deũ rone pene.ᷣ hoc intelligitur
rõne annexi qð facit ipᷣm deficere a merito charita/
tis. ⁊ iõ ex hoc nõ ſequit᷑ ꝙ actus timoꝛis ſecruilis ſit
malus.ſed vel ẽ malus.vleſt in hoie ſᷣm ſtatũ malũ.
et cõcluſio ẽ vera rõne alterius ꝑtis.

obꝛi qꝙ timoꝛ ſcruilis bʒ oꝛtũ ex amoꝛe.dᷣm ꝙ timoꝛ

ſeruilis nõ bʒ oꝛtũ ex amoꝛe libidinoſo.ſed põt hꝛe
oꝛtuʒ ex amoꝛe nali. Amoꝛ em̃ nalis duplłr dꝛ. AUno
mõ qui eſt cũ ipſa nã plantatus.Alio mõ ille qui eſt
ex nali affectu et voluntario exercitio acq̃ſitus ſine
grẽ dono.⁊ ex tali amoꝛe põt hõ pctõꝛ ſeipᷣm ſine ipð
pctõ amare.⁊ mala ſua fugẽ ſiue pñtia ſiue futura.
et ex tali amoꝛe timoꝛ ſeruilis hʒ ꝓcedere.Si enim
hõ ſeipᷣm amat ad boc vt acquirat ſalutẽ.⁊ ex hoc ti/
meat eterna toꝛmenta incurrere.talis affectio amo
ris q;uis nõ ſit ex charitate.põt tñ eſſe abſq; libidine

Aliter põt dici q; ſicut timoꝛ mũdanus quo quis ti/

met amittere mũdana eſt ex amoꝛe mundi.et timoꝛ
humanus ex amoꝛe tpalis ſalutis.ſic timoꝛ ſeruilis
cũ aliquis timet incurrere e᷑na toꝛmẽta eſt ex amo/
re eterne ſalutis et beatitudis.⁊ iſte amoꝛ q;tũ eſt de

ſe non eſt culpabilis. ſed eſt vel nalis. vel gratuitus

a grã gratis data.vl gratuitus a grã gratũ faciente.

timoꝛ ſeruil bene põt eſſe ex amoꝛe ſalutis pꝛimo

69

vel medio mõ dicto.⁊ iõ falſum ſupponit cũ dicit q;

eſt ex amoꝛe libidinoſo. d illud qd obẽ ꝙ amoꝛ

pñi ꝓpter tꝑalia pᷣncipalr eſt pctm̃.dm ꝙ nõ eſt ſi/

70

timẽtis.Et ſi ponat᷑ ratione ipſius actus.tunc vtiq;

mile de amoꝛe æ timof.qꝛ amoꝛ eſt ille qui facit frui.

⁊ eius eſt quietare vel ad aliud inclinare.et iõ pec/
cat qͥ diligit deñ ꝓpter tpalia pᷣncipalr.quia facit de
via finẽ.et de fine viã.nõ ſic aũt eſt ex parte timoꝛis.
Alia eſt rõ quia cũ quis amat deũ ꝓpter tꝑalia duo
ſunt ibi amata.ſed cũ quis timet deum ꝓpter penas
quas infligit vnus ſolus ẽ quẽ timet. Qui em̃ timet
habentẽ cultellũ.vno ⁊ eodẽ timoꝛe timet cultellum
ſiue plagã cultelli et actionẽ percutientis.⁊ iõ nõ eſt
ſimile hinc et inde. ¶ Ad illud qð vltimo obijcitur
ꝙ timẽ ſeruiliter eſt timẽ cũ circũſtantia peccati.di/
cendũ ꝙ illa circũſtantia ſiue defoꝛmitas peccati po
teſt poni circa actũ timendi rõne ipſiꝰactus vel rõne

Actus defoꝛmatur et efficit᷑ malus rõne annexi ſicut

¶Ad illud qd Si g timoꝛ ſeruilis
manere nõ poſſit cũ charitas ſuꝑuenerit.¶
ſicut ſe hʒ fides infoꝛmis ad fidẽ foꝛmatã.ſic ſe hʒ ti

pꝛius fuit expoſitũ. Sed ſi ita ſit ꝙ; ponat᷑ roe ipſius
timentis.ſic poteſt eſſe ꝙ actus non ſit defoꝛmatus.

ſed quia defoꝛmitas eſt circa timentẽ.licet ᷣm illam

defoꝛmitatẽ nõ actualiter moueat᷑.⁊ ꝓpterea nõ eſt
opoꝛtunũ ꝙ timere ſeruiliter ſemꝑ ſit pctm̃.imo hoc
poteſt eſſe vtile ⁊ pᷣparatoꝛiũ reſpectu gratie.

¶ Queſtio. iij. i

De timoꝛe ſeruili in coparatione ad grẽ cõplemẽtũ.

Et q̃rit᷑ vtrũ timoꝛ ſeruilis expellat᷑ grã adueniente
Et ꝙ ſic videt᷑ pᷣmo auẽte Aug.quã męr̃ adducit in
lra.Limoꝛ locũ pᷣparat charitati.cũ autẽ venit cha
ritas pellit᷑ timoꝛ qui ei pᷣparauit locũ.ſed cõſtat ꝙ;
boc intelligit᷑ de timoꝛe ſeruili.g̊ timoꝛ ſeruilis pelli

tur ſuꝑueniente gra. ¶ Item ſpũs libertatis repu/

nat ſpiritui ſeruitutis.ſed ſpũs grẽ et charitatis efſt

pũs libertatis.ſpũs vero timoꝛis ſeruilis eſt ſpiritꝰ
ſeruitutis.̊ ſuꝑueniente grã pellitur timoꝛ ſeruilis
¶ Itẽ nullus hbñs gratiã et charitatẽ pꝛincipalłr in/

tuctur penã. quia pncipalius intuetur diuinã com⸗

placentiam.ſed timoꝛ ſeruilis pᷣncipalr facit intueri
penã.S timoꝛ ſeruilis nõ põt ſtare cũ gratia. ¶ Itẽ
ſicut ſe hʒ amoꝛ qui eſt ante gratiã ad amoꝛẽ qui eſt
ex grã.ſic ſe bʒ timoꝛ ſeruilis ad timoꝛẽ gratuitũ.ſed
amoꝛ gratuitꝰ alius eſt ab amoꝛe acquiſito vel gra/
tis dato. timoꝛ inicialis alius eſt a timoꝛe ſeruili.
Si g timoꝛ ſeruilis nõ põt fieri nialie en
edo.

moꝛ ſeruilis ad timoꝛẽ gratuitũ.ſed fides infoꝛmis
foꝛmat᷑ ſᷣm ꝙ habitũ eſt in pꝛecedentibꝰ.ergo videt
ꝙ timoꝛ ſeruil gratificet᷑ cũ gratia infundit᷑. ¶ Itẽ
plus diſtat grã gratũ faciens a natura ꝙᷓ diſtet a do
no grẽ gratis date.ſed grã ſuꝑueniens nam noſtrã
nõ excludit ſed potius pꝑficit. cuʒ timoꝛ ſeruilis ſit
donũ grẽ gratis date.videt᷑ ꝙ nõ expellat᷑ ſed potiꝰ
ꝑficiat᷑ adueniente grã charitate. ¶ Itẽ timoꝛe ſer⸗

uili timet᷑ pena.timoꝛe iniciali timet᷑ pena ⁊ dei of/

fenſa.g timoꝛ inicialis ſe bʒ ex quadã additione ad

timoꝛẽ ſeruilẽ. ſed qð ſe babet ex additione ad alte-

rum continet illud ⁊ adhuc amplius.ergo in timo⸗/

re iniciali continet᷑ timoꝛ ſeruilis. ⁊ ſimiliter timoꝛ

ſeruilis nõ expellitur pꝑ aduentũ charitatis. ¶ Itez
gratia quantum eſt de ſe non repugnat niſi ccato.
nõ ei qd ex pctõ trahit oꝛiginẽ ſicut eſt inicium ⁊ ſe/

quela.ſed timoꝛ ſeruilis non eſt peccatũ.ſed ex pctõ

trahit᷑.ergo ei grã nõ repugnat.Et ſi hoc.tunc non

videt᷑ expelli pergrãm. ¶ Rx. ad pꝛedictoꝝ intelli/ 71

gentiam eſt notandũ.ꝙ circa hoc eſt duplex modus
dicendi. Anus nãq; modus dicendi

nexum.nõ ratione ipſius doni.ſed rõne eius in quo
eſt. Cum ergo gratia ſuperuenit expellit ipſum q;'tũ

ad defectum defoꝛmitatis annexũ.non autẽ inq;tuʒ
eſt donum diuinitus gratis datuʒ ſicus in pꝛeceden
¶ Alius autẽ di⸗/
cendi modus eſt ꝙ timoꝛ ſeruilis omnino expelli/
tur adueniente gratia.non ſolum q;tuz ad id quod
habet ſeruitutis.ſed etiam q;tum ad hoc qð babet
humilitatis. Et ratio huius eſt.quia huic timoꝛi
ſeruitus quodam modo eſt annexa eſſentialiter.

tibus tactum eſt de fide infoꝛmi.

Habet enim oꝛtum magis ex amoꝛe ſui qᷓ; ex a-

moꝛe dei. AUnde et timoꝛ iſte ſeruilis facit penam

BSg 4

dus dicendi eſt. Cum dico
timoꝛẽ ſeruilẽ duo dico ſicut tactũ eſt pꝛius.videli/
cet ipᷣm donũ.⁊ defectum defoꝛmtatis eidẽ dono an⸗

.

76 hoc non ſequit᷑ ꝙ expellat᷑ generalr.

— — 2

pꝛincipalr intueri. Jõ ſicut fides pter repugnantiã

enigmatis ſibi annexi ad gloꝛiã euacuat᷑ ipſa ſupue

niente.ſic habitus timoꝛis ſeruilis expellitur ſupue
niente charitate.Et huic mõ dicendi videt᷑ cõſona/
re verbum Aug.quo dicit ꝙ timoꝛ ſeruilis reſpectu
charitatis introducende ſe habet ſicut ſeta reſpectu
fili. Ex his autẽ duobꝰ modis dicendi poteſt elici ter
cius modus quaſi cõmixtus ex vtroq;.⁊ tenẽs me-/

dium inter vtrũq;. Aalde em̃ difficile videt᷑ dicere

ꝙ ille babitus quo quis habilis erat ad ceſſandum
A culpa.ſi npueniente gratia ſtatim recedat.cum con
trariũ huiꝰdictet ipſa exꝑientia. Difficile etiã vide/
tur dicere ⁊ ſuſtinere ꝙ timoꝛ ſeruilis ſimiliter ma/
neat adueniente gratia.cũ ſit alia differentia timo/
ris q́ᷓᷓ timoꝛ inicialis.nec videt᷑ ab eodẽ trahere oꝛi
72 ginem. ⁊ verba Aug.ſatis vident᷑ contradicereEt
Apterea poſſumus dicere ꝙ timoꝛ ſeruilig tres ha/

bet cõditiones. Anã ſicuti materialẽ ⁊ ſubſtratã.et
hec eſt timere penã eternã. Alteram ſicut foꝛmalem

⁊ completiuã.⁊ hec eſt pꝛincipaliter intueri illã pe/
nam.Terciã ſicut annexã.⁊ bec eſt habẽ voluntatẽ
defoꝛmẽ cõiunctã.Cum igit᷑ gratie donũ ſuꝑinduci

tur.timeꝛ ſeruilis qꝙᷓtũ ad hoc qð materiale erat in

ipſo.hoc eſt inqᷓtũ habilitabat ad timendũ penam
manet cũ gratia.quia gratie nõ repugnat. tũ vᷣo

ad alias duas cõditiones videlicet q;tũ ad comple.

tiuam et qtuʒ ad annexã pellitur p ipſam Salistge
cum gratia ſuꝑuenit.nec pꝛincipalr intuet᷑ penam.

nec habet annexã voluntatẽ malã.⁊ ſic haberi põt

ꝙ donũ timoꝛis ſeruilis qᷓ;tũ ad aliquid ſui adueni/

ente gratia pellitur.⁊ qᷓ;tũ ad aliquid manet.et boc

viſo patet rñſio ad queſtionẽ.patet etiam ꝓ mnagna
pte reſponſio ad obiectiones ad vtrãq; partẽ.quia
peutre ſimpł:r concludunt veritatẽ.ideo opoꝛtet re/
73 ſpondere binc ⁊ inde. ¶ Ad illud qð pꝛimo obijcit
de aucte auguſtini qua dicit ꝙ timoꝛ ſeruilis expelli
tur adueniente charitate.dicendum ꝙ hoc non di⸗
cit ꝙ totaliter pellatur.ſed ꝙ dominiuʒ ſeruitutis q̃

vncipaliter penã intuet᷑ ab ipſo timoꝛe adueniente
74 charitate auferatur.

¶ Ad illud qð obijci᷑ ꝙ ſpũs
ſeruitutis repugnat ſpũi libertatis.dom ꝙ verũ eſt
qᷓtũ ad illud qdð eſt in eo ſeruitutis.ſed timoꝛ ſerui/
lis aliquid habet in quo cõmunicat cũ timoꝛe inicia
75 li. ⁊ rõne illius nõ opoꝛtet ipᷣm expelli. ¶ Ad illud
dð tercio obẽ ꝙ timoꝛis ſeruilis pᷣncipaliter ẽ intue/

ri penã.iam patet rñſio.quia qᷓ;tũ ad illã conditionẽ

d illud qð
obijcitur ꝙ ſicut ſe babet amoꝛ peccatoꝛis reſpectu
amoꝛis gratuiti.ſic timoꝛ ſeruilis reſpectu timoꝛis
caſti. dom q; nõ eſt ſimile.qm̃ ſicut in pᷣcedentibus
habitũ fuit charitas nõ poteſt fieri infoꝛmis.vt pa/
tet.q aliquis cadit a charitate.⁊ tñ poſt lapſum re
manet ibi timoꝛ eternoꝝ ſupplicioꝝ/ Et ſi obijcias
ꝙ amoꝛ eſt radix timoꝛis.&̊ debʒ currere pari paſſu.
dum ꝙ nõ valet.quia ſilr eſt radix ſpei.⁊ tñ ſpes pᷣt
eſſe infoꝛmis ⁊ foꝛmata.Et rõ huiꝰ aſſignata fuit ſu
pꝛa.Et ſic patet ꝙ rõnes ille nõ cõcludunt ꝙ timoꝛ

habet expelli qua vicz penã intuet ife⸗ Fr. 7 ꝓpter

77 totaliter expellat. ¶ Ad illud vo qð o bꝛ ꝙ ſimpłr

manet ꝑ ſimile ⁊ in fide infoꝛmi ⁊ foꝛmata.ð dᷣm q;
non eſt ſimile ex pte iſta ⁊ ex illa.qm̃ fides infoꝛmis
aſſentit ꝓpter ſe ⁊ ſup oia ⁊ in omnibꝰ cui conſentit
fides foꝛmata.nõ ſie aũt eſt de timoꝛe ſeruili ⁊ inicia
li.quia timoꝛ ſeruilis pᷣncipaliter intuet᷑ penã.timoꝛ

aũñt iniciał nõ pꝛincipalit᷑ intuet᷑.ſed pꝛincipalit᷑ in/

—

ra non pellitur a grã.dm ꝙ nõ eſt ſie imile. quia na/
turalia inſepabilia ſunt.qͥa dantur ad ſemꝑ. ⁊ ideo
nõ auferunt᷑ ſupueniente grã.quedã antẽ ſunt gra⸗
tis ſuꝑaddita que dant᷑ ſolũmodo ad tp̃ᷣs pꝛo ſtatu
determinato.⁊ ideo pellunt᷑ ⁊ ceſſant recedente ſta/

tu illo. ⁊ ſic eſt repire in ꝓpoſito. ¶ Ad illud qd obij⸗/79

citur ꝙ timoꝛ inicialis addit ſuper ſeruilem. dᷣm p
quedãꝗ eſt additio ſimplr complcns.quedã eſt addi
tio diſtrabens. Limoꝛ inicialis addit ſupꝛa ſeruilẽ.
⁊ hoc quidẽ non ſolũ complendo.verũ etiaz diſtra⸗
hendo.quia ſicut dictũ eſt aufert ei defectũ cõcomi⸗
tantẽ qͥ quidẽ eſt voluntas defoꝛmis.⁊ conditioneʒ
etiã complentẽ que quidẽ erat ſᷣm ſtatũ illuʒ pꝛinci⸗
paliter intueri penã ſicut tactuz eſt ſupꝛa. ⁊ ideo ſic
5 n 4 ſum addit ꝙ aliquid de ipſo diminuit et ex-
ellit.
niſi peccato non ei qd babet oꝛiginẽ a pctõ.dm q
nõ ſolũ huic repugnat.ſcd etiã ei qd habet annexũ.
⁊ ꝓpter hoc ⁊ qtum ad hoc ꝙ penã habet.⁊ foꝛmi⸗
dat penã futurã. introductũ eſt ex culpa.⁊ ideo non
eſt mirũ ſi aliquo mõ pellitur adueniente gratia. qꝛ
nõ tĩ habet totaliter ex culpa introduci. verũ etiã
ex dono dei ſm ꝙ aliqͥd ſui.hinc eſt ꝙ ſic pellitur q;
nõ totaliter deſtruitur. Et ᷣm hoc ſatis de plano re/
ſponderi poteſt autoꝛitatibus ⁊ rõnibus que binc⁊
inde introducunrt.
Onſequẽter querit᷑ de timoꝛe gratuito.Et cir/
boc querunt᷑ tria. Pꝛimo q̃rit᷑ de ipſo timo
re qtũ ad eius diuiſionẽ.Scdo querit᷑ de eodẽ qᷓtũ
ad eius diminutionẽ. Tercio ⁊ vltimo querit᷑ q̃tuʒ
dd eius euacuation7.
NDueſtio.ſ. K
Ce timoꝛe gratuito q;tũ ad diuiſionẽ eius qua diui
ditur in inicialem ⁊ filialẽ. Atrũ iſte ſint diuerſe ti/
moꝛis ſpẽs.Et ꝙ ſic videt᷑ pꝛimo ꝑ diuiſionẽ magi/
ſtri qua diuidit timoꝛem in quatuoꝛ differentias. et
omnes alie differentie ſunt foꝛmalit᷑ differentes.vi⸗
detur ergo ꝙ ſimilr ſic repire circa timoꝛẽ inicialem
⁊ filialem. Pere hocipſum videt᷑ rõne.quia timoꝛ
inicialis ⁊ filialis aut diſtinguit᷑ qᷓtum ad eſſentialẽ
differentiã. aut ſolũ q;tum ad ſtatũ. Si pᷣmo modo
tunc habeo ꝓpoſitũ. Si ſecundo mõ.contra.quia ti⸗
moꝛ habet eſſe in triplici ſtatu ᷣm ꝙ triplex eſt ſtatꝰ
hominis iuſti.videlicet in ſtatu incipientis.ꝓficien/
tis.et pfecti. Cum ego mgf illã differentiã nõ appo/
nit.videt᷑ ꝙ aut eſt inſufficiens.aut iſtas differẽtias
timoꝛis nõ aſſignet ſolũmodo quo ad ſtatũ.nec t̃
diuiſio magiſtri videt᷑ eſſe inſufficiens.immo et di/
uiſio Aug.⁊ alioꝝ qui de hac materia loquunt᷑ qui
ſolũmodo in has ſpẽs diuidunt timoꝛẽ gratuitum.
¶ Ite diuerſitas habituũ venit ex diuerſitate obie/
ctoꝛum.ſed ſicut magiſter innuit.cõmuniter etiam
tenetur.ꝙ timoꝛ inicialis habet oculum ad penam.
timoꝛ vero filialis habet oculum ad offenſam.ergo
V Geur ꝙ hic timoꝛ ⁊ ille ſint diuerſe ſpẽs timoꝛis.
Itẽ timoꝛ inicialis mediũ tenet inter ſeruilem et
filialem. ⁊ q;tum ad rõnem deueniendi.quia ꝑ ſerui
lem deuenit᷑ ad filialẽ mediante iniciali.⁊ etiã qtuʒ
ad mediũ timendi.Cum ergo timoꝛ inicialis ſit di/
uerſa ſpecies a timoꝛe ſeruili.videtur etiam ꝙ ſit di
uerſa a filiali. ¶ Sed contra.Si vnum oppoſito/
rum dicitur multipliciter ⁊ reliquum.⁊ ſi non.non.

tuetur diuinã offenſam. ¶ Ad illud qdð obẽ ꝙ natu⸗ 78

dillud qð obijcit᷑ ꝙ gratia nõ repugnat 80
. Poolo

he
uch
lan
fnnou
Ctnen
Dii
ncke

ntſl

zodff
dcr
fnhin
tfuaus
Hmnitth

gene
Ceit

hencie

wnhf

icels

gtu⸗
tinetd
diert
turſt
Ofenſe
AAr,
Stpot⸗
ſwol
Oſftnit
ſohioo
cpinse⸗
latbia
ſilee
hin
nngae
gonlſn
fost
Auste⸗
ſfend
Wens
dotin
Atern
hocſ.
viget
hoisin
ſoununt
Nunen
nli
ſoageo⸗
bcin
nun
kpenn
alnn
ind
dſfert
og
tſnin
mn
gſn
mnd
dwn
ſine

fn

„ d81t
s nõ hʒ diuidi. 5 ne diniſione
hzn Zein c ſeon d relligtd. no ex intelle
qð obẽ in 3 let. qꝛ illud in licis. ſicut pʒ ex ꝗ̃ras
et diſteren q illa nõ valet. ultiplicis. ſic Si aũt qᷣ
bar neletnlicnite ſteri pem. ſech ru licſicerarion inct chſ ———
hhabe tẽ magis ad ſp . ctu illi , oꝛ bz diuic lũ ⁊ ſummũ enã.
etg,⸗ non I3 lis differu = iſting 1„ lé pe erſos 5 ð pᷣncip lia. .
WS perfectũ non et filiali n ſpẽm nõ diſt le 2 filiale ut ym diuerſe offenſa. m iſta pte ⁊ alia. i⸗
in P nicialis u. 5 m vemn in inicialẽ Einicia aut inci alr dei o mile exi 3 fectũ nõ d
nen, timoꝛ inia 8 ꝑfectũ. timoꝛẽ inici oꝛẽ inic 6 pꝛincip 5 nõ eſt ſimile inus pfectũ nẽ if⸗
Van Kit minus . it ponere ti ere tim eA o pe tia. et iõ nõe fectũ et min ð eſt ibi dif⸗
liniin Tr A t cõtingit pon ingit pone go amoꝛ pe reuerentia. et nagis gfectũ loquẽdo nõ eſt ſlla nõ
uteet ig icut cotin ig cot u. cũ erg cari. vi / 1 ð obꝛẽ ꝙ;' m Ae log utñ rõ i
buißene Itẽ fectioꝛ. ſic etia cõt fectũ. cũ e riſicari. illud ꝗqð dom ꝙ ꝓpꝛie eſt. NHerũti tum
H anſ eſt atũ et p ês diuer dez E nt rem. ictu e — impfec nl
ſnmlns ui eſt pf lẽ cõſumma t m ſpẽs tũ ab eo uer ſificant r⸗ Em bm ꝙ d fectũ ⁊ imꝑ u. licet
leim ⁊ filia tias nõ babea que bñt oꝛt iuoca. 7 tia ßm ſpẽm! uͦt penes ꝑfe ale motiuũ.
(uu i lem 2 rentias nõ tẽ qu eſt vniu feren nõ ſolũ differuͦt ꝛincipale me foꝛmale
as differen moꝛ. ¶ J ſi cauſa ꝛtum t. qꝛ nõ ſolũ d aliud pꝛinc 8 crat foꝛma 8 5.
lalnge ba ſilr ꝙ nec ti pei.qꝛ ſi ca ⁊ caſtus o ſt vale enes aliud ⁊ t alterũ. ⁊ q ¶ Ad illud 2
ugtic geturſ ſunt eiuſdem oꝛ inicialis .2?iſte e ßſßetiam penes ſupponat⸗ alterius. Em ſunt
inge hm ſpẽm ſun 8. ß tim vult Aug).⸗ timo⸗ ñ quodãmõ pᷣ reſpectu bm ſpem ſunt
ii HSm vniuocu ito ßm ꝙ vi ilr ſit ⁊ in vnũ ꝗ iꝰfit male ab eodẽ vᷣm q̃ generã
witzen pabẽt ab amoꝛe Em. vi ratuiti diuer relſpeci llla qᷓ babe veritate in his amoꝛe
Rigi abẽt a m̃ ſᷣm ſpẽm. es gratu idet ꝙ obꝛ ꝙ illa P illug hz veri ut timoꝛ ex an 10
Niniihin, b us amoꝛ tim̃ nt timoꝛ uſcti. tunc vide 2 qadob. Ei. dom ꝙ illuc ca. cu aut tine ea cxvn
Weg nug amo⸗ lures ſunt ñ ſpuſcti.t ſi timoꝛ eiuſgẽ ſpẽi. dom ẽvniuocã a. et ꝓpterea
igting * Itẽ ſi plu ſit don tem. ¶ Itẽ ſü iſte ei eratione vn õõ ſi timoꝛe
zniit,e,, Le. OSen Ht t eoꝝ ̈ ſeptem.“ ſi qꝛ i r bᷣm en eratio vn Ari diuer
tülne, re⸗ cũ quilibet. lura qᷓ 6 eſt niſi ꝗ 1turf eſt generatio enerari di u ſm Aug.
E pem. cue ſint pli t. hoc nõ⸗ r tan nerat᷑ no eſt 6 tm̃ pñt g ffectionũ 1 tůc 84
haite ſp ſpũſſancti ſtus differunt. ſicut mgr is ge hym ſpẽm nõ nera afre ð obꝛ qꝙ; tuc
ari dona ſpi atuitus diffe ffenſam. ſicu eſt qᷓ qu moꝛe ſᷣm ari qᷓtuoꝛ gene illud q obẽe tuz
S inicialis ⁊ gratuitu lle ad offent imoꝛis eſt ſint amoꝛe! enerari qᷓ Add illud qt oꝝ qtuz
Pnknllc inicia d penã.i dẽ ſpẽs time o iſta ſu imo pñt g iſtinguunk. iſtoꝝ timoꝛ in
Eomdnn bʒ oculos ad pe vng 7 eage ri. cũ erg vide i malr diſtingt ꝙ vnus iſt. is claudit᷑ ⸗
e git in lFa. Sed 5. deo ſepa u boꝝ. qbue foꝛn ona. oom q; vm letionis cl⸗ icz ſbh⸗
iee git in ũ offendere et rſifica ectu pene erunt d nobilitatis et nt cõphench ſi rõe 85
gibuc diuerſa. ⁊ tñ tima ficari habeat r inicialis hẽat ad illue ſub vng dono ð vltimo inicialis
Ncnitnutn viuerſa.⁊ iu erſific timoꝛ in ligentiã io. 7 ideo u9) qillud q ic timoꝛ inicial
ev rt ur ſily e nec di⸗ ũ vigeamꝰ ꝙ tit intelligen alio. ⁊ ideo zi. Ac ficant. tůc timo ſimile.
calgthn tur ſilr p ie cũ vide H dictoꝝ . uidã — oꝛis d5 luerſifican anõ eſt .
ſe axie .ad pᷣdictoꝛ ndi. Quidã ſpũ tim uoꝝ diuerſific⸗ m q os. ad
enemgn; offenſe. M icere. ¶Re dus dice lialis non ſp ſoꝝ motiuoꝝ di in duos. d los ſuos.
e Oodnehe. aſpicere. lex modus ð ⁊ filialis diluerſo⸗ diſtinguerẽt i duo habz ocu il timoꝛ
trocai wi⸗ ad vtruch 2* hic ẽ duple nicialis timoꝛ lialiæ diſting lalis ad duo ñti. Sil . .
nle 90 duůͦ ꝙ hi timoꝛi ex quo time et fili ,n icialis erũ ex ↄñti. S lr intue
ckoſe eſt notand icere ꝙ tim amoꝛ e ozin etift timoꝛ iniciali⸗ d alterũ ex: cipalr intue
eſts dhun em̃ volueru tũ ad ſtatũ.ſicu inẽ. AUñ s ſit di ꝗ u tñ bʒ pꝛincip⸗ 1motiui a got tẽ. ſic aũt nõ eſt
ſonchusqre differ ut ifferentijs tral lalit᷑ eſt idẽ li ze in timoꝛe lialis. et iõ rõ hʒ ſimp ipalr aſpicit .
. diftere ſſentialit eſt ſe hꝛe in ti filialis. uiſq; illoꝝ hʒ ſin pᷣncipalra ipalr aſpi⸗
. ſub his ficiens e nt dicere ſeh rep eo ꝙꝓ vnuſquiſq; ille lis timoꝛ p⸗ ut pꝛincipal ſike
orgnuht cipiens ⁊ pficiene oluerunt di et ſufncerep. ‚tur vnul nals t lialis aũt pꝛ. iõ nõ eſt
en nenusbierbiſten EED duo wieg⸗
oe HN Intciali & fi . aſſigna alẽ moduũ is. cu vicz; iud. vicz ad p⸗ M r
girhliß iciali et ea Mr alẽ modũ: ait ad aliud. vicz . Tet
deidtn H enngHonſet tuno aſnc- videm zus gatuitis. cu eit ad aliu. e ůla. lo.ſiſ,. H utionem.
Nmeniz ee⸗ kckeno E. Edi eſſe in alijs wur e.Et preren ex bac part 1 ece ntoreſen.
i ſiue diu os ſtatus inue lalis 1 timoꝛ fil älä atuito tu ritate tim .in pꝛima
guendi ſit iſtos du „ a oꝛ inicialt vtrobiq; c timoꝛe gra eſcente cha ati Joh. t timo⸗
ñ in eis icendi ꝙ timoꝛ in erſus eſt vt u„ E it. Atrũ er⸗ x auẽte be itcit eund⸗
iſone tni dus dicer imoꝛis. ⁊ diu 95 6m illos d uerit. E imo ex au itas foꝛas m reſcit.
gſgi alius moe ſpẽs timoꝛ intuet᷑ hõ ſm il ret etq c videt᷑ pꝛ charitas ritas cr
iteſinn ali t diuerſe P diuerſa intu euacuatur = Et ꝙ ſic liij. Perfecta tum cha ars, 1oz. tan
diiſeiti lis ſunt di edi. ⁊ ad diuerſ ſt. qꝛ vnus ei fa. q qͥdẽ ica.iiij. P Quantut fit interio⸗
odultie modus timèdi. di ſi n eit. a vnus la. q8 qj⸗ CLanon cit Aug.O tũ illa fit inte timoꝛ.
moi nignu e icit magr in ſtud .ſup quo di it. 7 quanti itas. minoꝛ e O⸗
Noordfine in imoꝛes. Et h ia m ꝙꝙ dier D ñ adbuc iſtt . rem. ſupe creſcit. ccharitas. ſeruili. qꝛ
int os tit in patria ia. Nerutñ ac pꝓfectũ antu timoꝛ de et hic ch⸗ 5 oꝛe ſerui E.
malinim alter manet in idẽ in eſſentia. Ae . qĩ vᷣm ꝓfe ñis tantu 7 it foꝛas.maioꝛ h ligi de timoꝛ s8 creſcit.
immiun alter man eſſent idẽ in . telligere. qñ timoꝛis t llle pellit fo 5 poteſt inte 191 charita is
iammtin 6 eſſet ſi eſſen cile bene intelli. erſi hitus timo ek toi at ꝙ nõ pot o q;tum ch⸗ uanto qui
ilt irgun ne lde difficile ſſe in eo viuerſi doꝝvidet d conſtat ꝙ nõ tate ergo t Itẽ quant agis
ice g det᷑ va t eſte in e oꝝ mogdoꝛ ſed co ichari eſcit. to magi⸗
zzen videt tu grẽ hñ iõ neuter iſtoꝛ igit᷑ viam ille nõ ſtat cũ c it? decreſc t. quanto! eſcit
iſmnin hois in ſtatu gre Et iõ ne doſſum? igit iglis ille nõ ſtat 2 gratui is ſperat. plus creſcit
gigiet alr diffcretes. atiſfacere. Poſſur ⁊ inicialis ntu timoꝛ gra o magis uanto plur ¶ Htẽ
ſrigſwch foꝛmałr intellectui ſati filialis 1 1 ta t tanto me⸗ et. ergo qu⸗ imoꝛe.
nticnranns lane ipſi intel ectu 9 ꝙ timoꝛ lx differe nagis amat tan gtimet. ſcit in timoꝛe. foꝛ/
ninge blane ipſi icam tt vẽs foꝛma Dien . magt miuu is decreſc ctius 7
inothwtt lar⸗ ligere. vt d ſterut ſoẽs lterius.⁊ perat tanto magis decret nto ſtrict ſen/
ſett, meoen clise it ſicut difterũt ſ⸗ ſpectu alteriu ti ·ſperatt te. tantot itas. tante rictius ſe ſen
n 6ͤ adeo differãt ſicut t malis reſpecti nicialis in charitate. reſcit chari anto ſtrictius o ti⸗/
SSS nõ adeo di qdammõ ſi imoꝛ em̃ i ſam inch agis creſcite o.et qua ri. Si erge
mõ claud timoꝛ verof uerentia. tius homo ommus it s timet ſeper 02 ma/
unfunin, quodãmõ ffenſam. patris reuere ideo tius he atũ. tanto min uo quis tim nlo eimo⸗ ma⸗
ISutieN nam ⁊0 t ſummi p ad alterũ. 7 aeO tit alligal itus eſt ille q intendit᷑.tant creſeit gu/
lti . met pen ittendit itione ad alterũ. tes tit allie tuitus is intendit. oꝛe cr 0
ae itinoe idẽ timet. 1 at ex additio u gen?diuidẽ moꝛ gratuitu s mag eſcente amoꝛe lectatio
nb inn quige timet. õ ſe hʒ ex a⸗ ſe vnũ gen? diuid⸗ oꝛ tũ charita em creſc eſcit delect. E
4 ocuuntn 4 8 qdãm Es diuerſe vnũ eo ꝙ time luantu ch⸗ Ite plus crel vicle
mn lanun ſic vnus qᷣ t due ſpẽs ad ſtatũ. qꝛ eo filialis qi ittitur. ed quanto ã habet. vi⸗
nascrtu 15 differt ſicut zia ſolũ q;tuʒ ad ſt imoꝛ vo fi . gis remi atio. ſec 8 timoꝛ pen ſit timoꝛez
nmegemn nõ diffe ibi dꝛia ſolũ qt nſam. timoꝛ ad dei et delectati ſi ergo timoꝛ eceſſe ſi *
R Mec tñ eſt ibi aſpicit offenſam. alẽ tñ hʒ ad d ſtus et de it᷑ pena. t. tantũ n itat eff.
tdihaft Mec 3 E tipalr aſp iſa. pꝛincipal⸗ tiua. hinc to minuit pe s8 creſcit. a cã augmen u. ergo
zmguirtn inicialis pᷣncip d offenſã. pꝛin alia motiu i tan tũ charita mentata ca ai tuitů. ergo
önhui cialis culũ hʒ a ſt pncipa nꝰ claudi uantũ dõo. aug t timoꝛẽ gratuit ꝛem
ℳ et ſi vnũ oci iuerſa hñt . Quia vο v ije loqn/ ρq 6. ¶ Sed o noꝛ tenent timoꝛẽ r timo
ellut 9 t li vnmn Et qꝛ diuerſ⸗ imẽdi. Di 1. ꝛie loqn/ creſcẽ. . ⁊ amoꝛ tene eſſe ẽ piter ⁊ t. tanto⸗
iun, cueretia. Ete mogi timẽd nce Apꝛic!0 tů dedelee e en ſcente neceſſe ẽ pi alicdte
Na in altero Z al enus ſpei. P νt mã Ecrs ASE ð
, ibſn rinenaug ed er hoca lguu crelcere. Jtẽ qn
nn /ef, ſitimoꝛes tu ron n morito ſcvt⸗ ad glugs ara
gionten, timo incipalii Or cedi pñt.
= ctis roͤne pᷣ onqunt. ⁊ iõ Sncet pnit.
4 8.
„
N

Li.

magis tdlet ſi illud amiſerit. ſicut doloꝛ eſt de bono
amiſſo.ſic timoꝛ ẽ de futuro ne amittat᷑. q̃nto ali/
quis magis a mat aliqͥd.tãto magis timet ne amit/

tat illud.ergo creſcente charitate neceſſe eſt timoꝛẽ

creſcere. ¶ Item quãto qͥs maioꝛẽ charitatẽ babet
tanto humilioꝛ eſt.quia quãto ſumus a tumoꝛe ſu/
perbie ſanioꝛes.tanto ſumus dilectione plenioꝛes.

ſicut dicit Aug.ſed creſcẽte bumilitate creſcit timoꝛ
dei. Sᷓa pꝛimo.creſcente charitate neceſſe eſt timoꝛe,ʒ

dei creſcere. Itẽ quanto aliqᷣd maioꝛis charitatis ẽ.
tanto ſollicitioꝛ eſt vt ſeruiat deo.⁊ ne faciat aliquid
qd deũ offendat. Jux illðʒ Michee.vj. Indicabo ti⸗/
bi hõ qͥd deꝰ reqͥrat a te.Et poſt.Et ſollicitũ ãbulare
cũ dño deo tuo.ſed quãto maioꝛ eſt ſollicitudo vi/

tandi culpã. tanto maioꝛ eſt timoꝛis habundantia.

96 ergo ⁊c. ¶ R.ad p̃dictoꝝ intelligentiã eſt notãdũ.

ꝙ bic ſicut in pᷣcedentibus diuerſi diuerſa ſentiunt.
Quidã em̃ volunt dicẽ ꝙ eſt loqui de timoꝛe q;tum
ad habitũ.et q;tũ ad vſum.Si loq̃mur de ipſo qᷓ;tuʒ
ad habitũ.verũ eſt ꝙ creſcente charitate creſcit.ꝓpt
hoc ꝙ habitus gratuiti ſunt equales. Si vo loqua/
mur qᷓtũ ad vſum.ſic dixerũt ꝙ creſcente charitate

cxecreſcit timoꝛ.quia quanto magis viget in nobis

vſus charitatis.tanto minus viget vſus timoꝛis.et
illud ꝑ exꝑientiã eſt manifeſtũ. Nam hõ in pᷣncipio
cõuerſionis multa ex timoꝛe facit.ſed cum guſtauit

ſpm̃ deuotionis et dulcedis q̃ eſt in amoꝛe.appꝛoxi/

tur penes magnitudinẽ actus et vſus.decreſcẽte do⸗

mans ad ſtatũ ꝑfectionis iam ad bene opandũ ma/

gis trabit᷑ liberalitate amoꝛis q;ᷓ ſtimulet᷑ penalita/

te timoꝛis.Sed in hoc mõ vident᷑ duo oppoſita im
plicari.Si em̃ magnitudo hitus attendit᷑ et dinoſci

no cqtũ ad habitũ.neceſſe eſt ipᷣm decreſcere qtũ ad

vſum et actũ. Pꝛopterea ẽ alius modus dicendi.qꝙ;
ſicut pꝛius dictũ eſt timoꝛ gratuitus diuidi habet in
inicialem et filialẽ.Et cũ querit᷑ vtrũ creſcente chari
tate decreſcat timoꝛ. rñderi põt ꝙ verũ eſt de quo/

dam timoꝛe.⁊ falſum de alio timoꝛc.e timoꝛe inꝗẽ

iniciali verũ eſt.qꝛ quodãmõ cõicat cũ ſeruili in hoc
ꝙ foꝛmidat pena. Oc filiali vero nõ eſt verũ.qꝛ qᷓn/
to quis maioꝛis charitatis ẽ᷑.tanto magis refugit di
uinam oſſenſam.et cũ deo ſollicitiꝰ ambulat. Juxta
illapli. Qui ſe exiſtimat ſtare videat ne cadat. Sʒ

adhuc illud nõ videt᷑ oino ſatiſfacere.qm̃ timoꝛ filia

lis quo q̃s timet deñ offendere penã babʒ.et multũ
affligeret᷑ aia in illa foꝛmidine. Btũs aũt Johes di

cit.ꝙ ꝑfecta charitas foꝛas mittit timoꝛẽ ꝓpter an/

87

nexam penalitatẽ. Et ꝓpterea põt adhuc aliter dici
q duplex ẽ vſus ipſius timoꝛis gratuiti. AUnus inqꝙᷓ;

quo coꝛ hois ſollicitat᷑ ex cõſideratione ſue fragilita
tis. Alius vero quo bumiliat᷑ ex ↄſideratione ſuelꝑ/

uitatis et diuine magnitudis.Et pmꝰ vſus minui

cuũ charitas pficit᷑.quia cõfidentia cõſurgit ex perfe

ctione charitatis. vt iam hõ dicat illud aplłi. Roma.

viij. Quis nos ſeꝑabit a charitate xpᷣi ⁊c. Alius vᷣo

vſus creſcit charitate creſcente ſicut timoꝛis habitꝰ.

Vñ qnto aliqͥs plus bʒ de ſpũ amoꝛis.tãto plus hʒ

d ſpu timoꝛis.qꝛ tanto magis elongat᷑ a ſpu ſuꝑbie
ſiue timoꝛis ſᷣm ꝙ dicit Aug.et ꝑ H̊ pʒ rñſio ad qõeʒ
ꝓpoſitã.pʒ etiã rnſio ad obiecta. Roes etiã ad vtra-

qʒ ꝑtẽ inducte vrũ cõcludunt.quia qᷓ;ẽtũ ad diuerſas
vigs ꝓcedunt.ſicut pʒ de rõnibus q̃ ad pꝛimã partẽ

iuducunt᷑ q̃ oſtendunt timoꝛẽ minui creſcente chari

tate.ꝓcequut em̃ de timoꝛe tũ ad vſum qui habet

III

pehã.hoc eſt qtũ ad illũ vſum quo quis ſollicitatur
ne ꝓ ſua fragilitate cadat in culpam.et ꝓ ſua culpa
dijciatur in penã.ſicut patet in diſcurrendo per ſin
gulas. Roõnes autẽ que ad oppoſitũ adducunt᷑ pce
dunt de timoꝛe ſᷣm illũ vſum ſᷣm quẽ eſt charitati p⸗
fecte cõſonus.et verũ eſt ꝙ creſcit qtum ad illum ſi⸗
cut patet in pꝛimis tribus rõnibus.
qð vltimo obijcit᷑ ꝙ creſcente charitate creſcit ſolli⸗
citudo.dðm ꝙ non omnis ſollicitudo eſt ex timoꝛe.
Sollicitudo em̃ qua quis ſuſpendit᷑ animo vt ſem/
per placeat deo et faciat que ſunt deo accepta.mag?
ꝓcedit ex amoꝛe q; ex timoꝛe. Sed ſi vlterius obij
ciat᷑.quia nõ ſolum talis eſt ſollicitus vt placeat ſed
etiã eſt ſollicitus ne offendat.dðm illa ſollicitudo
eſt ꝓuidentie et diligentic.que et ſi babeat affectum
timoꝛis annexũ.in viris tamẽ perfectis ꝓpter ſecuri
tatem quã ex perfectione amoꝛis concipiunt nõ ita
viget ſicut in imꝑpfectis loquendo ſimplr. niſi foꝛte
diſpenſatiue ⁊ ad tẽpus.Aliqñ em̃ viri perfectiſſimi
ex cõſideratione diuinoꝝ iudicioꝝ ex intimis viſce⸗
ribus concutiunt᷑.Et ex hoc poſſet elici pᷣter pꝛedi⸗
ctos modos alius modus dicendi ꝙ vſus alicuius
habitus põt creſcere vel decreſcere.vel motus inten
ſione.vel actuũ numeroſitate.Et cum dẽꝛ ꝙ creſcẽte
charitate timoꝛ decreſcit q;tuʒ ad vſum ſollicitndis
& caſu.hoc nõ intelligitur de intenſione ſed magis
motuũ numeroſitate.quia nõ adeo indiget vir per/
fectus ſollicitari m ꝙ imꝑfectus.quia habet vnde
magis timet.tum rõne culpe pᷣterite ne foꝛte nõ ſit
indulgentia ei data.tũ ratione future ne ex fragili⸗
tate et defectu amoꝛis cadat. In hoc ergo ſtat ſum/
ma totius rñſionis qualitercũq; variet᷑ modus di/
cendi.ꝙ timoꝛ gratuitus creſcẽte charitate vno mõ
creſcit.alio mõ decreſcit etiã qᷓtũ ad vſum.
QAueſtio. iij. m
e timoꝛe gratuito q́;tũ ad euacuationẽ.et querit
vtrũ in patria maneat an euacuet᷑.Et ꝙ maneat vi⸗
detur per illud põ.timoꝛ dñi ſanctus ꝑmanet in ſecu
lum ſeculi.ſi ergo in ſeculum ſeculi pꝑmanet.nõ ergo
cuacuat᷑ adueniẽte beatitudine. ¶ Itẽ Eſa. xj. dicit
de xp̃o.Requieſcet ſuper cũ ſpũs timoꝛis dñi.Si er
go xpᷣs fuit ꝑfectiſſimus compᷣhenſoꝛ.et in eo fuit ti
moꝛ.videt᷑ ꝙꝙ donũ timoꝛis nõ cuacuetur. ¶ Item
Ecci.ſ. Mihil melius qᷓ; timere deũ.Et poſt eiuſdẽ.
lenitudo ſapic timoꝛ dñi. Si ergo omne totũ per
ectum ⁊ maxime plenitudo erit in ſumma beatitu⸗
dine.videtur ꝙ tonũ timoꝛis nullo mõ habeat eua-
cuari. ¶ Item ſicut ſumme bonitati debet᷑ ſummꝰ
amoꝛ.ſic ſũme maieſtati debet᷑ ſũmꝰtimoꝛ ſᷣm illud
Malach.j.Si ergo ego dñs vbi eſt timoꝛ meus. ſʒ
in patria cxoluemus oia deo que debemus. ſi ergo
ibi erit amoꝛ ſumme bonitatis.videt᷑ etiã ꝙ ibi ſit ti
moꝛ ſumme maieſtatis. ¶ Sed cõtra.tanta vcl ma⸗
ioꝛ eſt perfectio in ſpe quanta eſt in timoꝛe.ſed ſpes
euacuabitur in patria ſicut dictũ eſt ſupꝛa.ergo ⁊ ti
moꝛ. ¶ Item ſicut ſpes eſt reſpectu futuri honi. ſic
titoꝛ eſt reſpectu futuri mali.ſed in patria nec erit
aliquod malũ futurũ.nec poterit eſſe. ergo ibi nullꝰ
erit timer. Iee ſicut dicit Augꝰ. ſit u illud Joh. x.
Mercennarius fugit ⁊c. Timoꝛ eſt fuga animi ne
amittat qd amat. ſed in patria nullo mõ erit hmõi
fuga.nec poſſibilitas ad amiſfſionẽ boni. nullꝰ erit
ibi timoꝛ. ¶ Itẽ ſicut paci opponit᷑ inqᷣetu do. ſic
ſecuritati opponit᷑ timoꝛ g ſic ſuma ẽ pax vbi nul/

Ad illud tñ 8

ci
ſpnn
ſi
nic
⸗
ſigt

17

ht

fan
tinot
ſtl⸗
fon
Noplatn
aun
nin

un
Hehr
Plite
nio
oſfau
ür
hetn
vst
lento
ſtuti
s
eune
nhalsi
Gle
bten
Uar
hepon
icki
fad
na

„
En
ltſa
Olk
ſu
y⸗
N
ln
ſo
in⸗

gune
uaſi
ingge
änan,

gicr
onutci
nni
Kittu⸗
ia
ukakin
inti
c
cletiſ
eCarnie
A inr
intcnioneiis
s. auhtr
zeanereſn
enrenet⸗
Nyboccgot
echatmn
denari

lus timoꝛ.ſed hoc erit in patria. ⁊c.

Hᷓ excedat ꝑfectio charitatis ipᷣm timoꝛẽ initialẽ.ſed

89

la eſt inquietudo.ſic vbi erit ſũma ſecuritas ibi nul⸗
¶ Itẽ cuz tri⸗
plex ſit differentia timoꝛis doni.vicʒ.ſeruilis.filialis

⁊ inicialis.Seruilis non manet quia expellit᷑ a grãa.

Inicialis nõ.qꝛ eellit a charitate ꝑfecta. Yilialis
nõ.qꝛ timet ne oculos patris offendat. nõ videtur

tẽ plus excedit ꝑfectio gloꝛie ipᷣm timoꝛẽ filialẽ

timoꝛ initialis nõ ſtat cũ charitate ꝑfecta.vt oñſum

eſt ſupꝛa. ̊ nec timoꝛ filialis cũ gloꝛia. necẽ alia diſſe
rentia timoꝛis q̃ ibi remaneat. n timoꝛis ſim/

pliciter euacuabit᷑ in patria.¶ R.ddm ꝙ ſicut ta/
ctum fuit in pᷣcedentibꝰ.timoꝛis eſt intueri tria.vicʒ
penã vt fugiat.offenſionẽ vt illã caueat.maieſtatem

ſummã vt illi ſubiaceat exhibendo reuerentiã.⁊ ᷣm
Soc triplex ẽ doni timoꝛis differẽtia. Anus q pꝛinci

paliter aſpicit penã.et iſte ẽ ſeruilis. Alius vero qui

vnũ oculũ bʒ ad penã.ſed tñ pꝛincipalioꝛẽ babet ad
offeuſam vitandã.et hic ẽ initialis. Lereius aũt qui
vnũ eculũ hʒ reſpectu offenſe vitande.aliũ vero re/
ſpectu reuerẽtie exhibende.⁊ ſic ẽ filialis.Et ſi vnus
vſus ſit in refugiendo ne ſepetur a deo. alt᷑ tũ excel/

lentioꝛ ⁊ magis pᷣcipuus eſt reuerẽdo ſummã maie/

ſtatẽ dñi reſiliendo in ꝓpꝛiã ꝑuitatẽ. Et hic quidem

vᷣſus fuit in xpᷣo.et eſt in ſctis angelis.et erit in oibꝰ
beatis.et qᷓ;tũ ad iſtũ oculũ et vſum manet donũ ti/
moꝛis iu patria.Quantum vero ad alios inferioꝛes
tollit᷑qꝛ iſti cõpetunt ci ᷣm ſtatũ imꝑfectõnis.quia

vero remanet ei vſus pᷣncipalis.hinc eſt ꝙ nõ dicit
euacuari.ſed magis ꝑfici et ſaluari. Ande ⁊ rõnes qᷓ

0 boc ꝓhant cõcedi poſſunt.¶ Ad illud g qð pꝛimo

tri. diffinitio ſa/

obijcit in contrarii ꝙ eque nobilis eſt ſpes ſicut ti /

moꝛ.dm ꝙ verũ eſt de timoꝛe quantũ ad aliquẽ eiꝰ

vſum.qui quidẽ cõſiſtit in fuga finali.m quẽ modũ

Thrn ſm aliquã ſui differentiã maneat in patria

curitas nullatenus opponunt᷑.
citur e nulla differentia timoꝛis manebit in patria.

— .

timos et ſpes habent abinuicẽ diuidi.et qᷓtũ ad bůc
vſum verũ eſt ꝙ in patria nõ mancebit ſicut nec ſres

Eſt et alius eius vſus q eſt reuereri ſummã maieſta
tem reſiliendo in ꝓpꝛiã ꝑuitatẽ.et qᷓ;tũ ad boc timoꝛ

nõ ita opponit᷑ ſtatui gloꝛie ſicut ſpes. Et ideo non
opoꝛtet ꝙ euacuet᷑ in patria. Oꝛtũ em̃ ad bunc vſuʒ

magis reperit᷑ excellentia in timoꝛe qᷓ; iu ſpe.qꝛ mi/
nus diſtſonat ſtatui gloꝛie. dillud qð obijcit᷑ ꝙ oI

ſicut ſpes eſt eſpectu futuri boni.ſic timoꝛ reſpectu

futuni mali. iã patet rñſio.quia rõ iſta nõ pcedit de
timoꝛe generalit᷑ qui eſt reſpectu ſummi boni ardui
ſeq q; tũ ad illũ vſum quẽ bʒ in pᷣfenti reſpectu mali.
d illud qd obr d auẽte aug.dᷣm ꝙ ſiłr illa nõ 2

eſt generalis diffinitio.ſed ſolũ datur de tim oꝛe ßm
vſum et ſtatũ vie.et nõ ſᷣm oẽm ſtatũ ſicut pᷣtactũ ẽ.

d illud qd obijcit᷑ ꝙ ſicut paci opponit᷑ iquietu ↄ ʒ

V ſic ſecuritati timoꝛ.dᷣm ꝙ ſi ̊ intelligat᷑ de timo

re ſepationis veritatẽ bʒ.ſed ſi intelligat᷑ de timoꝛe
reuerentie nõ habet veritatẽ.quia reuerentia et ſe/
¶ Ad illud qð obij/

bꝛeuit᷑ rñdeo ꝙ imo timoꝛ filialis remanebit.nec va

let qð obijcit᷑ ꝙ ibi nõ erit timoꝛ ſepationis vel of⸗
fenſe. Maʒ etſi filialis timoꝛ hoc intueat᷑ aliquo mõ.

aliud tñ intuet᷑ magis pꝛincipalr.¶ Ad illud quod ↄ5

obijcit ꝙ ꝑfectio gloꝛie plus excedit timoꝛẽ filialem

ꝙ charitas pfecta inicialem. dᷣm ꝙ maioꝛ exceſſus
et minoꝛ nõ facit habitũ euacuari.ſed potiꝰ ꝑfici et
cõſummari.ſed oppoſitio aliqua qᷓ eſt reperta inter
illud qd euacuat ⁊ expellit.⁊ illud qdð cuacuat᷑ ⁊ cx-

pellitur.iõ rõ nõ valet.qm̃ et ſi ꝑfectio gloꝛie plus ex

cedit timoꝛẽ filialẽ qᷓ charitas vie inicialẽ. tñ timoꝛ
inicialis rõne eius qð habet oculũ ad penã plus op

poonitur perfec:ioni charitatis.q; timoꝛ reuerentie

opponatur perfectioni beatitudinis.
diſt. xxxv. De dono ſapientie. intellectus.et ſcienrie.

Dſt pmiſſa diligenter cõſiderandũ eſt ⁊c. Supꝛa egit mgr de donis generalr.et de timoꝛe ſpãlitercn2

Prac vero partc de alijs donis determinat ſatis bꝛeuit᷑maxime de donis q̃ ſunt ex ꝑte cognitiue.ſcʒ de

ſapia. intellectu. et ſcia eñdẽs differentiã int ſe et ad alia. Et iõ ꝑs iſta diuidit᷑ in duas. In qᷓrũ pᷣma
ſignat differentiã int᷑ dona tria p̃dicta. In ſcda vero aſſignat differentiã ipſoꝝ ad alia q̃ nõ ſunt tona.ibi.

Et notanqũ ꝙ intellectꝰet ſcia ⁊c. Pꝛima ps diuidit᷑ in duas. In quarũ pᷣma aſſignat differentiã int᷑ ſapiaʒ
ct ſciam. In ſcda vero aſſignat dẽiam intellectꝰ ad duo pᷣdieta.ibi.O ſtenſa dꝛia inter ſapiam et ſcientiam.
Silr ſcda ꝑs pᷣncipal diuidit᷑ i duas. In quarũ pᷣma aſſignat differentiã ipſiꝰintellectꝰ⁊ ſcie ꝓut ſunt acqui

EZ

ſita. In ſcdavero aſſignat differentiã i

nter ſapiam donũ.⁊ ſapiaʒ inereata.ibi. Illud etiã ſciendũ eſt ꝙ ſapia

de qua diſſeruimꝰ⁊c. Oiuiſiones vero partiũ ſatis manifeſte ſunt in litera. DZ

dfiam inter ſa

pie ᷣm phos.

theologos.

iam zſcam.
ODſt pᷣmilſſa dil ↄſiderãdũ eſt.in quo dif
e ferat ſapia a ſcia: Aug.ita ait. Phi diſputan
tes ð ſapia diffinierůt eã dicẽtes. Sapiẽtia

pᷣmiſſa diligẽter

Eeſt rerũ hũanaꝝ diuinarũq; ſcia.Ego quoq; vtrarũ⸗
Gqᷓ̃ rerũ cognitõem. id ẽ diuinaꝝ ⁊ hũanaꝝ ⁊ ſapiẽtiã
ʒeeßrkrerert ſciam dici poſſe non nego. Verũ iuxta diſtinctiõez
j. Coꝝ.xij. aopli qua dixit. Alij dat̃ ſermo ſ⸗ apie. alij ſermo ſcie. il⸗
Diſtinctio ſa la diffinitio diuidẽda eſt. vt rerũ diuinarũ cognitõ ſa
piẽtie ⁊ ſcie om piẽtia ꝓpꝛie nuncupet᷑.humanarũ vero rerum cogni
tio pꝛopꝛie ſcientie nomen obtineat. Neq; vero quic⸗
qꝓuid ſciri ab homine poteſt in rebus hũanis( vbi plſlu

a (Sapia rerũ bu⸗
manarum ac. Cõtra.
qm̃ ſicut dicit phᷣus
ſcie ſecant᷑ vt res.ho
eyſt diuidũt᷑ ſᷣm diuer
ſitatẽ ſubiectoꝝ. reſ
diuine ⁊ bũane.crea⸗
te et increate ſũma di
uerſitate differunt. S
nulla ſcia. nulla ſapia
ſimul pᷣt eẽ de vtriſch
Itẽ res hũane in cõ/
paratõe reꝝ diuinaꝝ
ſi nihil ſũt. ſicut nec

9

rimuz ſuperuacue vanitatis ⁊ noxie curioſitatis eſt) finitũ ẽ aliq̃ mõ ↄꝑa/
bile infinito. S ſicut punctus nihil adijcit ſupꝛa liueã.ſic cognitio rerũ bumanarũ nihil adijcit ſupꝛa cogni
tionem rerum viuinarũ.ergo videt᷑ ꝙ cognitio humanarũ rerum non ſit de integritate ipſius ſapientie.nõ
ergo debet poni in eius diffinitione.R.dicendũ ꝙ ſapientie nomen ᷣm ꝙ accipitur ꝓ cognitõne dupliciter

1 cõſueuit accipi a phis.ᷣ ſicut et nomẽ iuſticie dupfr accipit Eſt em iuſticia ſpalis. ⁊ iuſticia generalis. Juſti
2 cia ſpãlis ẽ virtus cardinalis diſtincta ab alijs. Juſticia vᷣo general cõplectit᷑ gũalit᷑ oẽs vᷣtutes.Sic ⁊ ſapia
ꝓpꝛie dicta dẽ cognitio cauſaꝝ altiſſimaꝝ.Sapia vo cõiter dicta cõpᷣhendit et includit cognitioneʒ oim.Et

boc mõ dicit ph̊s ꝙ ſapiẽs de q̃libet re ſicut ẽ inqͥrit cognoſcẽ rõnẽ.et hoc mõ ſapia includit in ſe duas ſcias.
et nõ ſolũ illas q̃ ſunt de creaturis.verũ etiã illas q̃ ſunt de crcatoꝛe ⁊ creaturis.Et qm̃ noie hois pßſt intelligi
oĩs creneura. ouz iyſe ðUWU
HH Phuic ſcie tribuo.ſ illud tm̃ tribuo qͥ fides ſaluberri / b
diffiniens ſapiam di · ma qᷓ ad verã btitudinẽ ducit.gignit᷑.nutrit᷑.defendrdi
cit ipſaʒ ſciam eẽ rey tur.roboꝛatur.q̃ ſcia nõ pollent fideles plurimi q;uis
diuinaꝝ ⁊ bumanaꝝ polleãt ipſa fide plurimũ.Aliud eſt em̃ ſcire tmmmodo
ri. ceteran rey crcne qͥd hõ credere debeat ꝓpter adipiſcendã vitã beatã.
Ratnnſchma ſanfad aliud eſt ſcire quõ hocipᷣm vel pijs opitulet᷑.vel cõtra
Et ꝑ boc pʒ explica impios defendat᷑.q ꝓpꝛio vocabulo appellat᷑ ſciẽti.
tio notificationis et ¶De his q; duabꝰ vᷣtutibꝰ idẽ Aug.differentiã int eas Aug.in. xij. lib.
diſſolutio pᷣme obie aſſignãs ſuꝑ ps.ait.diſtat ſapia a ſcia teſtante ſancto de ttiin.
ctionis. Ad illud vo Job. q quodãmõ ſingula diffiniens ait. Sapientiaẽ⸗
a5 ob ſcia rerũ bu · pietas. Icia vo abſtinere a malis. Pietatẽ vo hoc lo⸗ c
imupꝛa cognitionẽ ex (o poſuit dei cultü qᷓ grece dr theoſebia. eſt in cogni
diuinaꝝ. dom ꝙ licee tione ⁊ dilectione eius qð ſemꝑ ẽ ⁊ incõmutabilr ma/
rel diuine excedãt bu net qð deus ẽ.Abſtinere vᷣo a malis eſt in medio pꝛa
man as in infinitum. ue nationis pꝛudenter cõuerſari. Idẽ q; int hec duo
grille ſunt infinite et ¶apte diſtin guens ait. diſtat ab eternoꝝ ↄtemplatione
i ſit Homtio⸗ Actio q bene vtimur tpalibus rebus. xilla ſapie hec
ns in infinic eo ſcie deputat᷑. q;uis ⁊ illa ꝗ ſapia eſt poſſit nuncuparir HM
vtraq; cognitio eſt f· ſcientia.vt apoſtolꝰ aſſerit vbi dicit. Nunc ſcio ex ꝑp⸗ j. Cox. xiij. unic
mnita.ſiue qᷓ cognoſci te.quã ſcientiã ꝓfecto contẽplationis dei vult intelli⸗ 7 Mr,
mu — H gi. In hoc ergo differentia eſt. quia ad contemplattio
gnmpgoſcimus bumana. nem ſapientia. ad actionen sntig priner &
s em cognoſcimuf nem ſapientia. ad actionem vero ſe cientia ꝑtinet. Ecce
diluina ᷣm ſuã imen·⸗

ſiitatẽ.nec qdiu ſumꝰin via attingimus ad cõſpiciendã ipſam veritatẽ in ſe.⁊ iõ neceſſe eſt eã in ſuis effecti
bvrus cognoſcere.et ꝓpterea cognitio Aunanan magna ꝑs eſt nf̃e noticic qdiu ſumus in ſtatu vie.⁊ pꝛo
ʒ tanto ponit᷑ in diffinitione ſapie. b ¶ Huic ſcie tribuo ⁊c. Aidet᷑ falſum dicere.quia cũ dicit fidẽ generari
ecer ſcia. aut intelligit qtũ ad habitũ.aut qtũ ad actũ. Mtũ ad habitũ nõ hʒ veritatẽ.quia habitus fidei non
generat᷑ ex habitu ſcie. Otũ ad actũ non.quia actus fidei pᷣcedit actũ ſcie.g̊ nullo mõ babet veritatẽ. Item
ſfſccia verſatur circa tꝑalia. fides aũt eſt de eternis.ergo videt᷑ e donũ ſcie nibil faciat ad ipſam fidem. Juxta
boeoc etiã querit᷑ de diuerſitate illoꝝ quatuoꝛ actuũ quos enumerat.R.ddm ꝙ licet fides habeat ipſam ſum
manm veritatẽ ꝓ pꝛincipali obiecto cui credit et aſſentit.illud tñ qdð credit videt ꝑ ſpeculum creature. ꝓpte/
rrea ⁊ ſi ſpeculũ creature nõ ſit eius pꝛincipale obiectũ.cognitio tñ eternoꝝ in ſubiecta creatura.⁊ mundane
creature.⁊ intelligentia ſcripture plurimũ confert ad ipſius fidei ꝓmotionẽ ſiue in alio ſiue in ſe. In ſe qui/
gaem q;tũ ad ꝓfectũ. In alijs aũt nõ ſolũ qᷓtũ ad ꝓfectũ ſed etiã q;tũ ad inchoationẽ.hõ em̃ magne ſcie ⁊ li-
terature facilius ꝑſuadet ⁊ melius inſtruit venientes ad fidẽ q; ignoꝛãs.ſicut de beato paulo manifeſtũ eſt.
Ande quia ſcia iſta valet ad fidei introductionẽ.et introducte ꝓuectionẽ.et ꝓuecte defenſionẽ.⁊ defenſe cõ
firmationẽ. hinc ẽ ꝙ qᷓtuoꝛ actus aſſignat ei Aug.reſpectu ipᷣius fidei dicens q; ꝑ donũ ſcie fides ſaluberrima
guignit᷑.nutrit᷑.defendit᷑.roboꝛat᷑.ita ꝙ pᷣmus actus reſpicit incipieẽtes.duo intmedij pficiẽtes ſᷣm ꝓgreſſum
iu bono.⁊ pugnã ↄ malũ.q̃rtus et vltimꝰiã ꝑfectos.Ad illud g qð obꝛ in ↄtrariũ ꝙ ſcia nõ generat ſidẽ nec
q;tũ ad habitũ nec qᷓtũ ad actũ.ddᷣm ꝙ imo.ſed generari aliquẽ habitum ab alio põt intelligi duplr. Ael re
ſpectu eiuſdẽ ſbᷣiecti.vel reſpectu alteriꝰ.Et reſpectu alteriꝰ duꝑtr.vel effectiue vel diſpoſitiue.Cũ g dẽ ꝙ ſcia
gfat fidẽ nõ intelligit᷑ reſpectu eiuſdẽ ſubiecti ſed reſpectu alterius.nec intelligit᷑ effectiue ſed diſpoſitiue
Ad illud qð obꝛ ꝙ fides eſt de eternis.ſcia de tpalibus.ddm ꝙ illud nõ cogit.qꝛ tꝑalia bene manuducunt ad
4 eterna q;diu ſumus in via. c cia vero abſtinere a malis. Aidet᷑ falſum diccre.qꝛ diuerſoꝝ donoꝝ di/
erſi ſunt actus.cũ & boc ſit doni timoꝛis.nõ videt᷑ ꝙ ſit ipſius ſcie. Itẽ abſtinẽ a malis reſpicit affectuʒ.ſed
fſcia reſpicit intellectu. abſtinẽ a malis nõ ẽ actus ipſiꝰ. Juxta boc qꝗrit᷑ cũ ſcia non ſolũ ſit ad declinandũ a
malo ſed etiã ad faciendũ bonũ.ꝓpter qͥd magis deſcribit᷑ ꝑ actũ declinandi a malis qᷓ; ꝑ actũ exercẽdi in bo
nies. Re'. dom q; m ꝙ mgr exponit in lr̃a.abſtinẽ a malis nõ ſolũ intelligit᷑ pꝛiuatiue non facẽ malũ.ſjg mał
abſtinẽ hoc ẽ pꝛudẽter ↄuerſari in medio nationis pꝛaue ⁊ ꝑuerſe. Vñ alit᷑ et alit᷑ abſtinẽ a malis ẽ ipſius ti
moꝛis et ipſiꝰſcie. Limoꝛ em̃ repꝛimit interioꝛa incentiua.ſcia vᷣo docet pᷣcauẽ exterioꝛa picula ⁊ occaſiones
⁊ ea q̃ ſunt ad malũ inclinatia.in qͥbus magna ẽ difficultas.Et ꝑ hoc pʒ rñſio ad obiecta.qm abſtinere a ma
lis alit᷑ eſt timoꝛis. Pꝛeterea nõ eſt ſcie vt exequẽtis ſed tm̃ vt dirigentis. Poſtremo nõ eſt ipſius ſcie pua⸗
tiue tm̃ ſed etiã poſitiue ſicut ſupꝛa fuit tactũ.ideo patent illa tri a obiecta que ꝓcedunt ſᷣm bo.

*

i⸗ „ (Aperte wemoſtrs 7
atü eſt in quo differant ſas ſanle rſni⸗ te tge D
petg nununtus ſcie. ſcz v

„„

6virt? ſcʒ
eo ꝙ eadẽ virt er⸗
. mꝰ ſci ritas ſil bʒ cõuer⸗
5 nã.et ideo de ipſo Raben ſei rlene idẽ ⁊ ꝓxim.
ogine oz e ĩam. Cü em̃ legit. Ve rne agnoſcit᷑ ve nulla videt᷑ ꝑ bocai
lrting „ entiam ⁊ ſapiam eifilius. in carne a⸗ ſer ve aiet ovrñtia
ob.ſ. abo ellol verus Br iinstiend gnuerr Bnltetame⸗
H rus hois tiã ref⸗ amꝰ ad ſcian ia fuit plenarie. ⁊ nos donu vnũ !
tatis. grati referam ad ſcientia fuit plen infra.ſimul eſt de eter
1 ritans. grati⸗ ſapientia ⁊ ſciei homo. nia cbain 1
ia in chꝛiſto ſ dabemq eſt deus ⁊ homo je nis 2 tpalib. 6 vr
Aun ſpientipccohabem deſtt donuz ſaplentie me tbuigi⸗ Sench⸗
4 2n⸗ ſiti doni intellectus b ¶ct. Reꝛdum ꝙ nego⸗
Aſſignat dꝛñtia sl ciari circa tpalia ⁊ et.
Etſcienne. inter ſciam ? lapian la duo. qꝛ na põ .
¶ Oſtenſa victen i videam⸗ In h differüt il teplace lan ros eaſge. r⸗
ſapiam ⁊ intellectũ vid veritati eteme cõtẽplãde rões aliaſ ⁊ als. Qñ ẽ
ſapiam le eſt de ceteris que v eternis eſt ̊ etiã im rões eaſdẽ tũc nö
apia ꝓpꝛie eſt dee ia ο nõ modo dee 6 eã Em roes es⸗ iuerſitaf
i bug ſap dit. Intelligẽtia vo nõ mod iter exoꝛtis. Per eã eſt ſolũmõ diu
W it. In H/ libꝰtpaliter TD TP 11e tiã eſt di⸗
mtenchit. uiſibilibꝰ ⁊ ſpũalibꝰtp⸗ naturas(id ẽ diui mãlis imo etiã el e
de rebus inuil na que fecit omnes r „ biles na ſitas foꝛmalis. .
ui veic ſumma que ſales ⁊? inuiſibiles na eliae foan, repi⸗
T natura lumma q ſunt ſpũales ⁊ inuiſibil h ſic eſt in poſitor
en Saane ⁊q poſt ipaʒ 6es aſpiciũt. In h ſice lligi pöt ex
ture vt angeli ? oẽs aj 2 tm̃ ↄſpicit᷑. intellectu his q dicta ſunt in ⸗
ure vt an ſapĩa creatoꝛ tm̃ ↄſ ectu intelligi⸗ itan qönũu deter⸗
fferẽtia eſt. qꝛ ſapia cr Item intellectu intelli babitap qonũ a
bilia capimus tm̃. amur. (Sic ergo diſtingui a⸗ Samonge. H
, S unt etis in han intellectn re õ ce iſibiliũ
Auraunt iner⸗ illa tpani rectã adm ininrationk: creatoꝛis et can ravinul on f.
n iſn ſami let ad rerũ tꝑ ſonz ntelligentia v —0 Eplatiõez ⁊ dele „
ntia ? ſapis,. let ad r erſationẽ. Intelligen btitudis ↄteplati c
s Cntios ſop, Pala conuetſatonk Arallientta⸗ zut ſunt acquiſi ian
l⸗ ſpeculationẽ. Sapia ellectus ⁊ ſcie Put nt dona ſ, ſſſancti alia ſunt
AIſſ jnam intellectus el e dicunt᷑ dona ſpũſſancti alia ſunt
o ¶ Alſſignat dꝛñtiam in 8⁊ ſcientia que dicunt᷑ dor Hhec em̃ virtutes ſun
. andũ ꝙ intellectu t1 . r t in anima hois. lj c a vero na
Et notandũ ꝙ intel e naturalit ſunt in anima! cte viuant. Illa vere
e. ſcientia qu aſmig deliũ. vt ꝑ eas recte auũt virtutes
intellectu ⁊ ſcientis dunt᷑ animis fie 6is. a deo mñ. Per has auũt e
ς½% que p gratiã infundunt an ficio creatiõis.a deo iñ. diuuant᷑. Vt ver/
eciit guepg habet homo ex bene , lia refoꝛmant᷑ atq; a muan dã ⁊ grati⸗
mnptinniſp turaliter a ſpüuſſancti illa naturalia refoꝛn 8 virtutẽ quandã ⁊ grs
que dicũt᷑ dona ſpuũſſancti ills t0 obtenebꝛatus ꝑ virtt. édũ. Ita 2 ꝑ
S aue dicüt d lectus naturalis pctõ k atq; adiuuat᷑ ad intelligedũ. eE
ae⸗ bigcaria ijtciſe- telligentie refoꝛmat atq; ad t mentis rõ ad contemplati
ebettore ð in q dicit ſpũs in 2 = ſ. je iuuat᷑ atq; erigi 1 3 .
aning Dð illa virtutẽ que dicit pus retatns⸗ 3 d
kant Dlrem . Rtoratantferiuphgi donũ ⁊ ſ. iamincreatam. illa ſapia dei. vt
umngun ¶ Alſignat drñ une b de qua nüc di erimus no el ebm deuz eſt. ac
nmn d etiã ſciendũ eſt ꝙ ſapia d nolapiencig. Verũtamẽ que im de b eo ca⸗
iuit g ¶ Ilud e ed s eſt. ſed hominis lapie colat nens hoĩs deũ cui zbeo ca⸗
ͤngſi⸗ an ausque de cultus eius eſt. Si g col⸗ ſit.⁊ nõ ſua luce.ſed ſumme
ſic verus et pꝛecipuu . t. ſe ies ipſa fit. lentia etiam
nii⸗ verus et vſ eẽ particeps põt. ſapiẽ minis ſapientia etia
— facta eſt. ⁊ cuiꝰeẽ particeps Iſta ergo ho icipa⸗
DL pax facta eſt. ? cuieẽ ione ſapiens fit. Iſta er non enim participa⸗
n iſtius Slerancg dei eſt. vt ea Bniette ti dene dei. Sic etiam bonmg
nanſt Deieſt. El diens ſt deus. ſicut mens partt. t. ſed etiam illa quam dat hon 2
cnontfi ſapiens e eſt. ſed etiam ill
i Aamm uſtiicatimpium. Aummtopligtelaeen ð
Gun — Rn ius partis incidit qõ Aen i intcheeiu uinto quis ſit ac biectu dy
Sintellig iam ults arti noe s donsrnndcis Bert duis ſtactus robiecra w⸗
ſhrin — ren ſer m ler Atee Ronragaeret, pietatis, oii
in, m e Accr macinerin üc ⁊ obiectum pꝛo⸗ moi Queſtio. j. ni ſapientie Atrũ actus
ic ſitria. Pꝛimo quenit auns ndo quis ſit actus ⁊ ob⸗ ¶ Heactu z obiecto ipſius doni ſa lLb
Keeangatn Beck

ſiq ſcimus in chꝛiſto.
vtruq; agnoſe
t docet aug.
rebus. Et v

ꝙ iſta nulla ſit dꝛñtia

„“

ipfius doni fapicntie attendat᷑ penes cognitionẽ ve

ri an penes affectionem boni:.Et ꝙ actus eius attẽ
dat᷑ in cognoſcendo videt᷑ pꝛime ꝑ verbum ſapien/
tis Pꝛouer.j.Audiens ſapiens ſapientioꝛ erit.ſᷣ au
ditus in nobis eſt via ad acquirendum habitum co

rnitiõis. Si ergo ꝑ auditum creſcit in nobis ſapien/
tia ſᷣm ꝙ dicit᷑ in litera in verbo ꝓpoſito ⁊ i alijs plu

ribus eiuſdem libꝛi autoꝛitatibus. videt᷑ actus do

ni ſapientie ſit cognitiuus. ¶ Item bocipᷣm oſtẽdit

ꝓꝑ Aug.in.xiiij.li.de trini.vbi diſfiniens ſapiam dicit
ꝓꝙ ſapientia eſt rerum diuinarum bumanarumq; co
grnitio. appꝛobans notificationem phoꝝ in parte il/
la de ipſa ſapientia. ſi ergo diffinit ſapiam recte per
uvctum ꝓprium.videt᷑ ꝙ actus ipſins doni ſapientie
ſit diuina ⁊ humana cognoſcere. ¶ Item Gꝛego. in
moꝛalibus tractans illud Job.j. Uentus vehemẽs
Tc.dicit donũ ſapientie datum eſt in remediũ con
tra ſtulticiam.ergo defectus ſtulticie ⁊ donum ſapie
directe opponũtur. oppoſita autem nata ſunt fieri

iuxta idem ſᷣm qꝙ vult ph̊s.Cũ g ſtulticia dicat defe-
ctum in actu cognoſcendi. videtur ꝙ actus ſapien-

tie doni ſit potentie cognitiue. ¶ Itẽ boc videt᷑ rati
one.quoniam ſapientia appꝛopꝛiat᷑ filio.ſed cum in

imagine creata ſit aliqua reperire ex parte intellectꝰ

aliqua ex parte affectus.que ſunt affectiõis appꝛo

pꝛiant᷑ ſpnñiſateto qui eſt amoꝛ. que vᷣo cognitionis
aoppꝛopꝛiant᷑ filio.cuʒ ergo ſapientia ei approher⸗ “

7„

vigetur ⁊c. ¶ Item nullus amans aliquid quantũ/

cunq; circa illud afficiat᷑ ſapiens dicit᷑ ex hoc niſi il/
lud cognoſcat.ergo actus doni ſapientie maxime at/

tendit᷑ in faciendo cognoſcere.¶ Sed ↄtra hoc obꝛ
pꝛimo auẽte ſapientis Ecci.vj. Sapia doctrine vᷣm
nomen ſuũ eſt.⁊ non multis eſt manifeſta. ſi g& ſapi/

entia a ſapoꝛe dẽ.⁊ ſapoꝛ reſpicit affectõnẽ interioꝛẽ.

vr ꝙ ꝑ pꝛius actus doni ſapie ſit affectiuus. tez

Brego.in moꝛal.ſuꝑ pꝛimũ iob dicit ꝙ ſapientia eſt

donũ ſpe ⁊ certitudine eternoꝝ mẽtẽ reficiens.ſ refe
ctio ſpectat ad guſtũ ⁊ affectũ.g et pꝛecipuus actus
ſns woni ſapientie eſt affectiuus.
1

ſtultam ⁊ amẽtẽ ſapiam laudamꝰ⁊c.⁊ alia lr̃a.banc

igit᷑ irꝛrönalẽ ⁊ demẽtẽ ⁊ ſtultã ſapiazʒ excellẽt᷑ ituẽtes

pvicunt ⁊c.ſi &̊ loquit᷑ ibi de ſapia q̃ eſt donũ ſicut pʒ.

⁊ banc dicit ſtultã ⁊ amẽtẽ.vẽ ꝙ actus iſtiꝰdoni ex ꝑ⸗/
te aſſcctionis ſe teneat ⁊ nullatenꝰ ex ꝑte rõis¶ Itẽ
Berñ.in li.de amoꝛe ca.vj.dicit ꝙ amoꝛ creſcit i cx

ritatẽ.chaꝛitas in ſapiaʒ. cũ charitas ⁊ amoꝛ.⁊ ipᷣiꝰ

charitaſ actꝰ ſint ꝑtes affectiue.vẽ ꝙ ⁊ ſapie actꝰ ſit

Affectiuꝰ. cñ pꝛincipalis actus nõ variet᷑ ratione pꝛo
fectus. ¶ Item nec in tono ſapientie nec in eiꝰactu

rſt repire exceſſum. Memo em̃ nimis eſt ſappiens.õ
in actu cognitionis circa diuina contingit valde de/
ere.vr ergo ꝙ actus doni ſapientie omni

facili ex .
no ſe teneat ex parte affectionis ⁊ nullatenꝰ ex par/

te cognitiõis. Si foꝛte dicas ꝙ actus eius ſimul ẽ ex
parte cognitionis ⁊ affectõnis. Contra hoc eſt.quia

maioꝛ eſt diuerſitas in habitibus qᷓ; ſit in potẽtijs.ſᷣ
rõne illoꝝ actuũ qui ſunt cognoſcere ⁊ affici diuerſi/
ſicant᷑ potentie anime.ita ꝙ nũqᷓ; ſunt actus eiuldẽ
potẽtie. pari ratione videt᷑ ꝙ nunqᷓ; ſunt actꝰ eiuſ
dem habitus. Si tu dicas ꝙ non poſſunt eſſe actus
eiuſdem habitus pꝛincipales.tũc querit᷑ quis ſit eiꝰ
actus pꝛincipalis ⁊ pꝛecipnus.vtrũ cognitiuus vel
Affectiuus. Et bprimaora

4

ſancti.cuiꝰ actus ↄſiſtit in deguſtando diuinã ſuaui/

quo dicit ꝙ delectatio eſt ↄiunctio cõuenientis cum

Item dyoni. cuiꝰdicit Ecci.ꝙ ſapientia pᷣm ſuũ nomen eſt.Et gꝛe

ius dicit in li.de diui.no.ca.de ſapientia. Hanc igit᷑

cimur circa æũ pꝛeuia cognitione que eſt ꝑ ablatio/

tur in extaſim. mõ ſubleuant᷑ vſq; ad raptũ.licet hve

ni ſapientie pꝛecipuus ẽ cx ꝑte affectiõis. Cõcedẽde
ſunt etiã rõnes hoc oñdẽtes.

tiones yf cognitiuꝰ. 9

ecundas ꝙ affectiuus. zita redit eadem queſtio qᷓ
pꝛius. ¶ Redm ꝙ ſapia quadrupliciter ↄſueuit ac&
cipi tam a phᷣis qᷓ; a ſanctis.vicʒ. cõmuniter. ⁊ minꝰ
cõmuniter.⁊ ꝓpꝛie.⁊ magis ꝓprie.Communiter acci
piendo ſapiam.ſic ſapia dicit cognitionẽ reꝝ genera
lem ſᷣm ꝙ diffinit eam aug.⁊ phs.qꝙ ſapia eſt cogni⸗
tio reꝝ diuinaꝝ et bumanarum.Et phᷣs in pᷣma phi
loſophia dicit ꝙ ſapiens eſt qui oia nouit pᷣm ꝙ ↄue
nit.Alio modo dicitur ſapientia minus cõmuniter.
et ſic ſapientia dicit cognitionem nõ quãcũq; ſed co
gnitionem ſublimem.vicʒ cognitionem reꝝ eterna/

rum. et ſic accipit eaʒ apls. ſ. Coꝝ. xij. Alij dat ꝑ ſpi

ritum ſermo ſapientie.alij ſermo ſcientie.bᷣm ꝙ exxo
nit Aug.dicens.qꝙ ſapientia eſt cognitio eternoꝛuʒ.
ſcientia vᷣo eſt cognitio crcatoꝝ.Et ſic etiã dicit phᷣs
ꝙ ſapia eſt cognitio cauſaꝝ altiſſimaꝝ.Tercio mo/

do accipit᷑ ſapientia ꝓpꝛie.et ſic nominat cognitõeʒz.
dei ᷣm pietatem.⁊ hec quidem cognitio eſt que attẽ/

ditur in cultu latrie quem exbibemꝰdeo ꝑ fidẽ.ſpem
⁊ charitatem.ſᷣm quẽ modũ accipit aug.xiiij.de ciui

tate dei. exponens illud Job. Ecce pietas ipſa eſt ſa

piẽtia.dicens ibidem ꝙ pietas ⁊ ſapia idem eſt qð
theoſebia.et theoſebia idem eſt qdð cultꝰ diuinus. q̃
conſiſtit in tribus virtutibus.ſᷣm qꝙ ipe dicit in pꝛin/
cipio encher 8.ad laurentiũ. Quarto mõ dicit᷑ ſapi/
entia magis ꝓpꝛie.et ſic nolat cognitionem dei expi/
mentalem.et hoc modo eſt vnũ de ſeptẽ donis ſpũs

tatem. Et qm̃ ad guſtuz interioꝛẽ in quo eſt delecta⸗
tio neceſſario reqͥrit᷑ actꝰ affectionis ad ↄiungendũ.
2 actus cognitionis ad appꝛehendendũ pᷣm illð phi

cõuenienti cum ſenſu eiuſdem.hinc eſt ꝙ actus do/
ni ſapiẽtie partim eſt cognitiuꝰ.⁊ partim eſt affecti⸗
uus.ita ꝙ in cognitione inchoat᷑.⁊ in affectiõe cõſũ⸗
mat᷑.ſm ꝙ ipᷣe guſtus.vel ſapoꝛatio.vel exꝑimenta⸗
lis boni ⁊ dulcis cognitio.et ideo actus pꝛecipuꝰ?o⸗/
ni ſapientie ꝓpꝛijſſime dicte eſt ex ꝑte affectiõis.rõe

go. dicit ꝙ actus eiꝰ eſt reficere. Et Pyoniſiꝰ vicit ;
iſtius ſapie eſt amentem eſſe.ꝓpter boc ꝙ meliꝰ affl⸗

nem ⁊ negationem.qꝙᷓ ꝑ affirmationem.ſicut docet iĩ
libꝛo de myſtica theologia. Ratiõe etiã iſtius eiuſdẽ
cauſe dicit Berñ.charitatẽ ſapiaʒ ꝓficere.⁊ ex h ea
dem cauſa ↄtingit ꝙ ſapia non poteſt eſſe in via.q̃a
exceſſus in expimento diuine dulcedinis potius eſt
laudabilis q; vituꝑabilis.ſm q; patet in viris ſancq
et cõtemplatiuis.qᷓ pꝛe nimia dulcedine mõ eleuan/

eucniat pauciſſimis.Concedendũ eſt igit᷑ ꝙ actꝰ do
Ad illud vᷣo qdð ob

in Zriũ qꝙ ſapia creſcit ꝑ auditũ. dm ꝙ ſapia ſumi
ibi cõiter ꝓ cognitiõe generali q̃ qdẽ eſt reꝝ diuiaꝝ
⁊ bñanaꝝ.q̃ ꝑ ſtudiũ ⁊ auditñ ſuſcipit incrementuʒ.
⁊ iõ nõ hʒᷣ hic locũ.(¶ Ad illud ſiliter qdð obꝛ de aucte gx
Aug.pʒ rñſio.qꝛ illo mõ eã accipit aug.¶ Ad illud
xo qð obẽ de aucte gꝛeg.ꝙ ſapia ẽ õ ſtulticig. dici poõt
ꝙ hoc dicit nõ qtũ ad vſtimũ actũ ſapie q attẽdit i

affectiõe. qtũ ad pᷣmũ actũ ſiue pᷣuin qᷓ ↄoliſtit in o

gnitione. donũ em ſapie in ſe cõplectit᷑ vtrũq;. ¶ Ad 10

inq; tũ vicit ſapo aftcctiõis. Ei em vtthq; t le clau

illud qd obẽ ꝙ ſapia appꝛopꝛiat filio. dom ꝙ boc eſt

1n ſet

füin
ſo⸗
Punet
ctre.
hii⸗
ſnenr
ſen
e
ep
Cntt
Cſan
e
litus
loesi
Eont
gltp⸗
wue
hmu
hlum
(Suna⸗
ſonrcge
lat
Nlst

e.
4n
ni
ca iu
Cnnen
. N
4 et
Caſoltſi⸗
SSrnn ,
Jc p
Slten
nlaigi⸗
„*
ſen “H 84
. e .
14 1
wune
—
giitst
nchirt
Y/ 1
4 7 5
binmdt’
ntcdN.
Sr
mumena
S ℳ 61
4 8
uaif
piont
Gttc
ſehshtkt
prse
stadc
ſeintüter
4
, ,
6604

e/, W
lii, .

.
c

Di.

gat.poteſt vtreq; ꝑſone appꝛopꝛiari.vicʒ filio ⁊ ſpũi

ſancto.et qm̃ nõ appꝛopꝛiat᷑ filio ſoli.ĩmo etiã pſone
11 ſpũſſancti.binc eſt ꝙ ratio illa nõ cogit.(¶ Ad illud
quod vlterius obꝛ ꝙ nemo eſt ſapiens ex hocſ olum
q amat niſi etiam vlterius cognoſcat.dom ꝙ illud

eſt ven. attñ in amoꝛe dei ipſi guſtui ↄiuncta eſt co/
gnitio. Optimus em̃ modus cognoſcendi deũ ẽ exꝑ
rimẽtu dulccdinis.multo etiam excellentioꝛ ⁊ nobi/
lioꝛ ⁊ delectabilioꝛ eſt qᷓ; ꝑ argumentum inquiſitõis.

Ande ex boc non ſeqͥt ⁊ habet᷑ ꝙ cognoſcere ſit ac

tus ipſius doni ſapientie pᷣcipuus.ſed quodãmõ cõ/
currit ad eius actum pꝛecipuũ.⁊ hoc quidẽ eſt verũ.
qꝛ ſicut tactum eſt ſapia in ſe claudit vtrũq; actum.
vnde quodammodo reſpicit intellectũ.quodammõ

12 reſpicit affecti. ¶ Ad illud vo qð vltimo obẽ ꝙ vnꝰ

habitus nõ põt eſſe reſpectu iſtoꝝ duoꝝ actuũ.cum
penes illos diuerſificent᷑ potentie. dðᷣm ꝙ veruz eſt
ꝙ non ppñ̃t iſti actus eiuſdem habitus eſſe ita ꝙ vter
qʒ ſit pꝛincipalis.nibil tamen impedit duos eſſe.ita
ꝙ vnus ſit pꝛimus.alter vᷣo pꝛecipuus. Anus ſicut
diſponens. alter vo complens.ſicut in pꝛecedentibꝰ
habitum fuit de fide.LXñ ciſdẽ rõnibus ⁊ rũſionibuſ
(q;tum ad hoc)poteſt quis negociari circa onuʒ ſa
pientic que ſupꝛa explanate fuerũt circa virtutem fi
dei.Et ideo hec ad pñs ſufficiant.quia non opoꝛtet
bic illas iterum replicari.
— Queſtio.ij. b
¶ De actu ⁊ obiecto doni ſcie. Atrum actus pꝛecipuꝰ
doni ſcie oſiſtat in actione vel in cõſideratõne:Et q;
conſiſtat in actione pᷣmo vr̃ auẽte aug.xiiij.de trinit᷑.

que br in lr̃a.diſtinguens em̃ inter ſapiaʒ ⁊ ſcientiaʒ

dicit ꝙ ſapientia ſpectat ad contemplationem.⁊ ſci⸗
entia ad actionẽ. ¶ Item bᷣm ph̊m ſcire qð nõ ẽ con
iunctum opationi parũ aut nihil pꝛodeſt ad virtu/
tes.ſi ergo ſcia que eſt ſpũſſancti donũ multũ ꝓdeſt
ad merituʒ.vr ꝙ actus eius circa agenda pᷣcipue ſit
cõſtitutus. ¶ Itẽ fides ſine oꝑibus moꝛtua eſt.ergo
pari rõne ⁊ ſcia.ſed ipſa ſcia que eſt dnum ſpũſſan/
cti non eſt moꝛtua ſed gratuita. ergo videt᷑ ꝙ actus

cius pꝛecipuus ↄſiſtat circa agenda.¶ Itẽ donũ ſci

entie comꝑat᷑ ad pietateʒ.ſicut dirigens ad exeq̃nſ.
ſed pietas ſᷣm ꝙ dicit Gregor̃. in moꝛalł.eſt oꝑa mi⸗/
ſericoꝛdie exhibere.ergo actus ſcientie eſt circa talia
opꝑa dirigere. actus eius cõſiſtit in agendis. ¶ Itẽ
actus doni ſcie ſᷣm ꝙ dicit magiſter in lr̃a eſt conuer/
ſari in medio nationis pꝛaue ⁊ ꝑuerſe.ſed bona con
uerſatio reſpicit actiones exterioꝛes.&g actus doni ſci
entie circa agenda verſat᷑ pꝛecipue. ¶ Sed õ. Aug.

xiiij.de trini.Huic ſcientie tribuo non quicquid bůa

ne curioſitatis et vanitatis eſt.ſed quo fides ſaluber
rima gignit᷑.nutrit᷑.⁊ roboꝛat᷑.ſi ergo actus doni ſcie
eſt ad generanqũ fidem.vẽ ꝙ magis ſit circa fideʒ qᷓ
circa moꝛes.¶ Itẽ in eodẽ li.dicit᷑ ⁊ mgr̃ in lr̃a dicit
ꝙ cognitio diuinitatis in xpᷣo ſpectat ad ſapiam. co/⸗
gnitio vo bumanitatis in eodẽ ſpectat ad ſciam. ſed
cognitio humanitatis xpᷣi nõ eſt cognitio oꝑatiua ſᷣ
potius cõtẽplatiua.ſi ergo hec eſt woni ſcientie.vẽ ⁊c
Item in agendis ſufficienter dirigimur ꝑ virtutẽ
pꝛudẽtie.aut g̊ donũ ſcie ſuꝑfluit.aut eiꝰ actꝰ pᷣcipuꝰ
nõ ad boc ſᷣ ad aliud oꝛdinat᷑.¶¶ Itẽ intelligẽtia ſcri
pture ſpectat ad donũ ſcie ſᷣm ꝙ aug.innuit in lib.de
doctrina xpᷣiana.vbi oſtendit ꝙ ꝑ pietatẽ ⁊ mititatẽ
Ruenit

cipia ipſius fidei. ¶ Ad illu

nit ad intelligentiazs ſacre ſcripture.ſi bmõi in
telligentig non conſiſtit in actione ſed in ſpcculatio/

he. videt᷑ ꝙ actus eius magis cõſiſtat in cõtetnplati .

one q; in actione.¶ Itez iuxta boc querit᷑ cũ vnius.
habitus vnus ſit actus.quõ toni ſcie babẽt tã diuer

ſi actus aſſignari. Innuit em̃ mgj̃ in lr̃a ꝙ actus do

ni ſcie eſt fidem nutrire ⁊ defendere.⁊ vlteriꝰ ꝙ eiuſ/

dẽ actus eſt ↄuerſari in medio nationis pꝛaue ⁊ pr

uerſe. ⁊ poſtremo qꝙ; actus eius eſt xpᷣm cognoſcere.
¶ N·. ad pꝛedictoꝝ intelligentiam eſt notanduzʒ ꝙ
ſcic quadruplex eſt differentia. Quedam eſt que con

ſiſtit in intellectu pure ſpeculatiuo.et hec eſt funda

ta ſupꝛa pꝛincipia rõnis.et h eſt ſcientia acquiſita de
quacũqʒ creatura.ſicut ſcia humane phᷣie. Quedam

añt eſt que cõſiſtit in intellectu inclinato ab affectu.
⁊ hec eſt fundata ſupꝛa pꝛincipia fidei.que quidẽ ſũt
articuli.et nibilominus acquiſita.et hec eſt ſciẽtia ſa

cre ſcripture quã nullus habere poteſt niſi ſalteʒ ha⸗/

beat fidem infoꝛmem.Qucdam antem eſt que con/
ſiſtit in intellectu ſiue rõne inqntum inclinat affectũ
ad oꝑationem.et hec fundata eſt ſupꝛa pꝛincipia iu
ris naturalis.que oꝛdinat᷑ ad rectitudinem ⁊ hone/

aũt ſcia eſt que conſiſtit in intellectu ſᷣm ꝙ eſt inclia
tus ⁊ inclinans.inclinatus inq; a fide.⁊ inclinãs ad
bonam opꝑationẽ.⁊ hec fundat᷑ ſuꝑ pꝛincipia fidei.⁊
habet oꝛtũ a dono gratie.⁊ talis eſt ſcia que eſt donũ
ſpũſſancti.Et ex hoc patet quis ſit actus ꝓpꝛius hu⸗

ſtatem vite.⁊ bmõi eſt ſcia virtutis pꝛudẽtie.Quedã

ius doni.Eſt em̃ actus eius dirigere ad ageda ᷣm p⸗

exigentiã regule ipſius fidei.cuiꝰ eſt dirigere ad ope-
ra miſericordie vt nõ tm̃ bona ꝓ bonis reddat ᷣm
ꝙ dictat lex nature.ſᷣ etiam bona ꝓ malis ſᷣm ꝙ di/
ctat lex gratie.ad exemplar ipſius ꝗeſu xpᷣi in quo fu

it gratie abundantia.ct ideo ad ipſam ſcientiam nõ

ſolummodo pꝑtinet dirigere in agendis.vᷣ etiaʒ ex cõ
ſequenti ꝑtinet noſſe ea q̃ ſunt fidei tanq; fundamẽ
tum ſue directionis.et vlteriꝰ noſſe humanitatẽ xpᷣi
tanqᷓ; eremplar ſui regiminis.ita ꝙ hic triplex actuſ
cõueniat ei ᷣm triplicem reſpectum.vnus vicʒ reſpe
ctu obiecti motiui. alter vo reſpectu ſui fundamẽti.
⁊ tercius eſt excmplaris excitatiui.Et qꝛ pꝛincipalis

actus accipit᷑ ex ꝑte obiccti.binc eſt ꝙ pꝛecipuꝰ actꝰ

doni ſcie eſt dirigere cirea actionẽ ſᷣm ꝙ dicit aug.et
oſtendunt rationes ad hoc inducte.⁊ iõ ſunt cõcedẽ

ſcientie eſt dirigere circa actionẽ ſᷣm ꝙ dicit fideʒ gi⸗
gnere ⁊ roboꝛare.ddm ꝙ iſte nõ eſt actus eius pꝛin/

cipalis ſed ad pꝛincipalem oꝛdinatus.ea rõne qᷓ di/

rectio doni ſcie in agendis ſegr ⁊ fundat᷑ ſuꝑ pꝛin

de. ¶ Ad illud g&, quod pꝛimo obẽ in ↄtrariũ ꝙ ipſiꝰ i 4

qð obꝛ q ipſius doni 1 5

ſcientie eſt humanitatem ⁊ gratiã chꝛiſti noſſe. iam

patet reſponſio.qꝛ nec hic eſt actus ipſius ſcie pꝛin/

cipalis.ſᷣ qui ad pꝛincipaleʒ hʒ oꝛdinari.ſicut cogni

tio exempli vtilis eſt ad euidentioꝛem cognitionem
rei que ſᷣm exemplar illud detet fieri.¶Ad illud qð

obꝛ ꝙ ꝑ pꝛudẽtia ſufficienter dirigit᷑ bõ in agẽdis.iã
patet rñſio.qꝛ pꝛudentia dirigit ̃m pꝛincipia iun na

turalis ad ea qᷓ honeſta ſunt.ſed ſcie donũ dirigit per

pꝛincipia fidei ⁊ iuris diuini ad ea que ſunt ſancta.

vnde quodãmodo aliter eſt actus ipſius doni ſcie S

virtutis pꝛudentie.et ſupꝛa pꝛincipia magis eleua/
ta fundari habet. et

tie.nõ ſuꝑfluit donũ ſcie. Ad illud qð obꝛ ꝙ intel/ 17

ter hoc habita virtute pꝛudẽ/

ligentia ſcripturaꝝ ſpectat ad donũ ſcie.dð.ꝙ ſicut

prius tactum fuit de cognitione eoꝛum que ſunt fi/

dei ꝙ non pꝛincipaliter ſpectant ad donuʒ iggns ſci⸗
. .g

18

—

entie ſed quodatnmodo antecedenter ? quaſi pſup/

poſitiue.ſic etiam intelligendum eſt de intelligentia
ſcripture. ¶ Ad illud qð vltimo querit᷑ de diuerſita.
te actuum iam patz rũſio ꝑ ea q̃ dicta ſunt.qm̃ vnꝰ
eſt eiꝰactus principalis.duo vo annexi.et ſimul cuʒ
boc patet qͥd ſit obiectum ipſius doni ſcientic.⁊ quõ
etiam differat a virtute pꝛudentie ⁊ ab babitu cuiuſ

libet ſcienltie.
— (MQueſtlo iii.
¶ Be actu ⁊ obiecto ipᷣius voni intellectus. Atrum do

cõditiõcs creaturaꝝ que ſũt ei ſimiles.& videt᷑ ꝙ do

turã.vr & ꝙ act?
contemplanda.

cipuus nõ cõſiſtit. ¶

num intellectus ſimul cõſiſtat in cõtẽplatione crea/
toꝛis ⁊ creature:Et ꝙ ſic.videt᷑ pꝛimo aucte magi/

ſtri in lr̃a.intelligentia nõ mõ de ete L
rebus inuiſibilibꝰ ⁊ ſpũalibꝰ tꝑaliter exoꝛtis

rnis eſt. ſ̊ etia de

(Jtẽ

hocipᷣm vꝛ per Oyooniſium qui dicit q impoſſibile
eſt q;diu in via ſumus relucere nobis diuinũ radiũ

niſi circũuelatũ.ſi ergo illud eſt velamen creature.vi

æ intellectus nõ poſſit deũ niſi in crcatura cognoſce
toꝛis.neceſſe eſt ꝙ ſit ſi⸗
mmnul ad cognitionẽ creature. ¶ Iẽ nõ eſt pfectꝰ ha/
bitus amoꝛis niſi amet᷑ deꝰ ⁊ in ſe ⁊ in ſua imagine.
D ſimiliter nõ erit ꝑfectuʒ donũ intellectus niſi deꝰ ꝑ
illud cognoſcat᷑ ⁊ qᷓtum ad ↄditiões ſuas.⁊ qtũ ad

re. ſi eſt ad cognitionẽ crea

nũ intellectus ſit ad cõtẽplanda tꝑalia ⁊ cterna.
¶ Itẽ de eiſdẽ hʒ eẽ intellectus de quibus bʒ eſſe fi/
des ᷣm ꝙ dicit Oꝛeg. Oꝛ deus intellectũ dat.dum de
aucditis mentẽ illuſtrat.ſ̊ fides nõ tinmodo reſpicit
diuinam cẽntiam in ſe.verũ etiã in copatiõe ad crea

ig clleck oꝛdinet᷑ ad illa duo
Fed contra. Dono ſapie cogno/

ſcunt᷑ cterna.dono ſcie cognoſcũt᷑ tẽꝑalia. ſicut dicit
aug. ⁊ hĩ in l̃a.g aut donũ intellectus ſuꝑfluit duo/
bus donis habitis. aut circa illa duo actus eius pꝛe/

tẽ ſapia ⁊ ſcia differunt ⁊ ſũt

dviuerſa dona ꝑ hoc ꝙ vnũ coꝝ eſt circa tpalia.aliud
vo circa eterna.g ſi donũ intellectꝰeſt vnũ.vr ꝙ; non
tẽ aut donũ intellectꝰ cõ/
ſiſtit in cognoſcendo tm̃.aut in cognoſcẽdo ⁊ afficiẽ
gdo.Si cõſiſtit in cognoſcẽdo tm̃.g nõ videt᷑ ꝙ ſit do/
num gratuitum. cum actus pure cognitiuus non ſit
meritoꝛiꝰ. Si in cognoſcẽdo ⁊ afficiedo.& doni intel/
lcctus eſt cterna cognoſcere ⁊ circa illa affici.ſed iſte
eſt actus doni ſapic.g aut donũ intellectus nõ eſt cir

poſſit eẽ circa illa duo.

ca eterna.aut ſi eſt nõ differt ab ipa ſapia.

¶ Item ſi

cut æiugit deñ cognoſci ⁊ ↄtemplari in imagine.ita
ↄtingit deum cognoſcere et contemplari in cius ve/
ſtigio. ſicut dvonũ intellectus eſt oꝛdinatũ ad cogni
tionẽ ipſius creature ſpũalis.ita ctiam ad cognitio/
nem creature coꝛpalis.̊ nõ dirigit ad cognitionem

13
. Item ſi ſimul eſt circa creatoꝛẽ ⁊ creaturã.g vide

coꝛpalis creature.& pari rõne nõ vr̃ donij intellectus
oꝛdiari ad cognitõnẽ alicuiꝰ crenture. dona
ſibiinuicem coꝛrñdent ⁊ ad ſe cõbinant᷑ ⁊ ad idẽ cir/

tẽ dona ꝗᷓ

ca idem verſantur.ſed donum intellectus ⁊ ſapiẽtie

combinant᷑ adinuicẽ.g̊ cum donũ ſapie ſit circa eter

⁊ non circa creaturas.vr ꝙ ⁊ donũ intellectus.

tur ꝙ donũ intellectus intelligat ⁊ cognoſcat deuʒz g
ſpeculum.ᷓ nõ videt᷑ differꝛe a cognitiõe fidei.¶ Rꝰ

dom ꝙ cognitio de deo ſub roõne veri põt haberi hm
triplicem modum. Ano modo habet᷑ cognitõ de 0%

p ſimpliem aſſenſum. Alio modo ꝑ rõis adminiculũ

Tercio modo ꝑ ſimplicẽ cõtuitũ. Pꝛimũ eſt virtun
fidei cuideſt aſſ entire. Scom eſt doni intellect? ceui?

—

—

eſt cdita tonẽ intdlligere Terciutn eſtbetituci⸗

nis mundicie coꝛpoꝛis cuius eſt deũ videre. Qm̃ er-
go rationes ᷣm quas iuuamur ad credita intelli

genda accipiunt᷑ nõ ſolũ a ↄditionibꝰ creatoꝛis ſᷣ eti
am a conditionibꝰ creature ſpũalis qᷓ̃ inter creaturaſ
ꝓximioꝛem hʒ aſſimilationeʒ ad creatoꝛem.hinc eſt
ꝙ donũ intellectꝰ cuiꝰactus eſt in ↄtemplationẽ ſum
mi veri eleuari ꝑ lumen quod nõ ſolũ facit aſſentire
ſed etiã ꝑ ↄgruas rationes credita intclligere.nõ ſo/
lum attendit᷑ in ↄtẽplatione creatricis eentie. ctiã
ſpũalis creature.Et ex hoc patet quis ſit actus ⁊ ob
iectũ ꝓpꝛiũ ipᷣius doni intellectus.qm̃ obiectũ eiꝰ eſt
ipᷣm verũ eternũ inq;tũ intelligibile.nõ ſolũ ſᷣm ꝓpꝛi
as cõditiões.ᷣ etiã ſᷣm ꝗpꝛietates creaturaꝝ ſibi ſili
um. ſᷣm ꝙ dicit mgf̃ in lra.Actus vo eius eſt ↄtẽpla/
ri ipſum verũ creditum.vt deuotiꝰcredat᷑ ⁊ ardentiꝰ
diligat᷑. ⁊ ita dvnũ intellectus conſiſtit in ↄtẽplatiõc
rationali creaton ⁊ ſpũalis creature. ſicut oſtendũt
rõnes que ad iſtam pteʒ ſunt inducte.
qð pꝛimo obꝛ in ↄtrariũ qꝙ donũ ſapie oꝛdinat᷑ ad co
gnitionẽ creatoꝛis.⁊ donũ ſcie ad cognitionẽ creatu
re.ddm ꝙ aliter ⁊ aliter ſunt illa duo dona ad cogni

¶ Ad uülud 20

tionem illoꝝ qᷓ; donũ intellectꝰ.qꝛ donũ ſapie eſt ad

cognitionẽ eternoꝝ.ſʒʒ eternas rões.vᷣm tñ ꝙ ille ec

ne rõnes ſunt via ad guſtũ ⁊ exꝑimentalẽ cognitõnẽ

diuine ſuauitatis.ita ꝙ cognitio illa guſtui eſt anne⸗
xa. Donuz vᷣo intellectus negociat᷑ circa eterna ᷣm
rõnes eternas q̃ ſunt via ad cognitioneʒ veritat.Et

aſſentit ſumme veritati ꝓpter ſe.donuʒ vᷣo ſapic ap/
pꝛopꝛiat charitati cuius eſt diſponere ad guſtãdũ de
um. Per hunc etiã modũ eſt dꝛñtias inuenire inter
itellectũ ⁊ ſciaʒ.qꝛ ſcia negociat᷑ circa creaturas ſᷣm
rõnes creatas.vnde negociari bʒ ñ ſolũ circa creatu/
ras ſpũalecs que habẽt rõnẽ imaginis.ſed ctiã circa
ſenſibiles ⁊ coꝛpales que habẽt rõonẽ veſtigij. Donũ
vo intellectus ⁊ ſi negocict᷑ circa creaturas. h tñ eſt
m rõnes cternas.⁊ iõ ſolũ eſt circa creaturas ſpũa/
les.in quibꝰrõnes cterne relucẽt magis expꝛeſſe.Et
ſic pʒ ꝙ; qꝛ alio ⁊ alio modo eſt intellectꝰ circa crea/
toꝛẽ ⁊ creaturã ꝙᷓ; ſapia ⁊ ſcia.hinc eſt ꝙ illis habitis
non ſupfiutt 1 Bd lluc qð obꝛ ꝙ donü ſcientie ⁊ ſa
pientie diſtinguunt᷑.qꝛ h̊ eſt circa tpalia.⁊ illud cir/
ca eterna ⁊cc.iã ptʒ rñ.qꝛ nõ eſt ſile. Sapia cm̃ nego

hinc eſt ꝙ berñ.appꝛopꝛiat tonũ intellectus fidci qᷓ

21

ciat᷑ circa eterna ſᷣm rõnes eternas.ſcia vo circa cre

ata ᷣm rõnes creatas.⁊ qꝛ bñt diuerſa obiecta ſᷣm
rationẽ mouendi ⁊ dirigẽdi.binc eſt ꝙ ſunt dona di⸗
uerſa. Intellectꝰ vo ſiue circa creaturã ſiue circa cre
atoꝛc negociet᷑ ſp refert ad rõnes eternas.ad q̃s per
creaturas etiã eleuat ↄtemplandas.⁊iõ vnũ ſolum
wonũ eſt q;uis illa ſint plura.⁊ ex hoc colligi põt q do
nũ intellectus eſt infra ſapiam ⁊ ſupꝛa ſciam. 1
illud qꝗ obẽ ꝙꝙ donũ intellectus. aut eſt in ſimplicit
ſpeculando.aut in ſpeculãdo ⁊ afficiendo.ddm ꝙ ẽ
cognitio expientie qᷓ attendit᷑ ̃m guſtũ.⁊ iſta eſt do/

ni ſapientie acquiſite. ⁊ eſt cognitio ſpeculationis ex
tenſe qᷓ dãmodo via eſt ad guſtũ.ſicut cognitio fidei
ad delectationẽ charitatis.⁊ G̊ eſt doni intellectus.qꝗᷓ
quidẽ viam pꝛebet ad vſũ doni ſapiẽtie.q̃ adeo gra/

dz2

tuita eſt.qm̃ ſuꝑ aſſenſuʒ fidei fundat᷑.⁊ vlteriꝰ oꝛci

nat ad ſapie guſtũ.nihilominꝰ tñ in actu intellect? ẽ
quedam delectatio ſᷣ longe inferioꝛ qᷓ; in dono ſapie/

tie. Delectat᷑ em̃ quis in cognitione veritatis.ſed noõ

ſicut in guſtu ſumme ſuauitatis. ¶ Ad ilud q obi 5

inau

ſet
1
ic

Gnti
tt
ſcab
Win
M
ig
Icd
Wa
cnn
ſal
ſpiein
Hointe
taC
Nort
ſtonui

alans
eghee
nene
Efnd⸗
ſe
ces
lan
ſagye
r
ee
nnacea
ht
ong
oͤct
uf
umod
ohe
len
ree

Eer
pus
Cpint
cmnol⸗
nlo
locniſ
Lllijoe

Crhnei
nnam

bgcttſe

limi⸗
Glticts
iüftgi
tonen
onlzfote
geadgt⸗
sinvor⸗
ſone

24

25

P ſicut ptingit deñ cognoſcere in imagine.ſic etiam

2

in veſtigio. DOm ꝙ nõ eſt oimoda ſilitudo. In ima-

ginc em̃ qꝛ magis appꝛopinquat magis clare bʒ co/
noſci. In veſtigio vo qꝛ multũ diſtat. ſb maioꝛi ob/
curitate 1 enigmate.Et qꝛ ad donũ intellectus ſpe/
ctat ↄtemplatio clarioꝛ ⁊ excellentioꝛ ꝙᷓ ſit cognitio
fidei.binc eſt ꝙ ad donũ illud nõ ſpectat cognoſcere
deũ in quacunq; creatura. in ea que eſt eius imago
⁊ ſilitudo expᷣſſa.ſicut dictũ eſt ſupꝛa¶¶ Ad illud qð
obẽ q donũ intellectus combinat᷑ dono ſapiẽtie.dð.
qꝛ donũ ſapie conſiſtit in guſtu.donum vᷣo intelle/
ctus cõſiſtit in lumine rationis.⁊ amplius aſcẽdit af
fectio qᷓ; rj.⁊ vnio qᷓ; cognitio.ſᷣm ꝙ vult dyo.binc ẽ
; tonum ſapientie in actu ſuo nõ ſic indiget admi-
niculo creature ſᷣm ꝙ tonuʒ intellectus.Et iõ donũ
ſapie in actu ſuo verſat᷑ ſolum circa eterna. donum
vo intellectus non ſolũ circa eterna ſᷣ etiã circa crea
ta. Cum ergo dicit ꝙ tona que adinuicez combinãt᷑
debent habere idem obiectum.boc verũ eſt de obie/
cto pꝛincipali.nõ aũt de eo quod habet rationem ad
miniculantis. ¶ d illud quod vltimo obijcit᷑ ꝙ in
tellectus videt ꝑ ſpeculũ ſicut ⁊ fides.ddim ꝙ in viſi

one ꝑ ſpeculum ſunt multi gradus pᷣm maioꝛem et

minoꝛeem depurationem et obſcuritatẽ enigmatis.
ct ſᷣm boc alio ⁊ alio modo hʒ illuminari ⁊ habilita/
ri. Anele fides habilitat ad aſſentiendũ deo in articu
lis.quos et ſi nõ videat in ſe tñ videt in creatura co/
gnoſcendo quid eſt quod per nomen dicit᷑¶ Munqᷓ;
em̃ cognoſcit aliquis credens quid ſit trinitas:niſi
qꝛ videt quid ſit ternarius in creatura.ſᷣ vlteriꝰ do/
num intellectus illuminat ad intelligendum non ſo
lum quid eſt quod pꝑ nomen dicit᷑.ſ̊ ctiã ad vidẽdaʒ
rõneʒ ꝙ triuitas debcat in deo eſſe.ꝑ hoc ꝙ videt in

ipſa imagine egreſſum verbi a mente ꝑ viaʒ genera/

tionis.et amoꝛis ab vtroq; ꝑ viam ↄnexiõis.Ex hiſ
pʒ ꝙ et ſi fides ⁊ intellectus ſint ꝑ ſpeculum.tamen
in modo ſpeculandi differunt.⁊ iõ ſunt diuerſi habi
tus.patet etiã ſimiliter cum hoc quis ſit actus doni
intellectus.et quid obiectum.et que differentia ipſi⸗
us reſpectu alioꝝ habituum.
Qucſtio.iiij.

„
(He actu ꝓprio ⁊ obiecto ipſius doni ↄſilij. Atꝝ actꝰ

26

ipſius doni cõſilij ſit ↄſiliaꝛi:Et ꝙ ſic videt᷑.pᷣmo per
ſapientis exhoꝛtationem qua hoꝛtat᷑ nos oia facere
cum ↄſilio.hic aũt fit ſimilitudo de his que facimus.
cum igit᷑ hoꝛtat᷑ ad actum doni ↄſilij.vẽ ꝙ actus illi⸗
us doni ſit conſiliari. ¶ Item bocipᷣm oſtendit᷑ per
Tullij diffinitionem in.j.rhetoꝛice dicentis. Conſili
um eſt aliquid faciendi vel non faciendi vere excogi
tata ratio.̊ iſta excogitatio de faciendo vel non faci
endo eſt ipſa cõſiliatio.ergo ꝑ pꝛius actus doni con/
ſilij eſt conſiliari. ¶ Item hocipᷣm vẽ ꝑ Gꝛego. aſſig⸗
tionẽ. Dicit em̃ greg.ſuꝑ.j.ca. Job. vbi aſſignat do⸗
noꝝ differentiam. ꝙ ↄſiliuʒ eſt contra pᷣcipitationẽ.
H actus qui directe opponit᷑ pꝛecipitationi eſt conſi⸗
liari.iõ em̃ cõſiliamur ne pᷣcipitanter aliquid facia⸗
mus.ergo⁊c̃.¶ Item hocipᷣm v ꝑ nois rationẽ.q̊/
niam ſicut ſe habet timere ad timoꝛem.ſic ſe bʒ con/
ſiliari ad conſilium.ſᷣ actus ꝓpꝛius ⁊ pꝛincipalis ipᷣi
us doni timoꝛis eſt timere. actus ꝓpꝛius ipius do/
ni conſilij eſt conſiliari.Si dicas ꝙ non dicit᷑ conſili
um a conſiliando ſᷣ magis a ↄſulendo. et actus ipᷣi/
us oſilij magis eſt conſulere qᷓ; ↄſiliari.Obijcit᷑ ðↄ B.
qꝛ ↄſulere dupliciter dicit᷑. Ano modo cõſiliũ ab ali

quo querere.Alio modo conſilum dare.Sed actus

XXNXNV

doni cõſilij nõ eſt ↄſilium querere.q̃ enim cõſilum qᷓ

rit eget conſilio.⁊ q̃ eget cõſilio iam non babet donũ
Pſilij.igit᷑ actꝰiſtiꝰdoni nõ eſt ↄſulere ſᷣm ꝙ ↄſulere ẽ

idem quod cõſilium querere. Rurſus ↄſilium dare
nõ eſt magne vtilitatis nec etia magne virtutis.cuʒ
multi ſciant alijs cõſulere qui ſeipᷣos regũt valde mi
ſerabiliter.ſi & donũ cõſilij eſt oꝛdinatum ad ꝓpꝛiam

vtilitatẽ.vr̃ ꝙ actus eius non ſit ↄſilium alteri dare.

nec ↄſilium ab eo acciꝑe vt pꝛius oſtenſum eſt. vi/
det᷑ ꝙ actus iſtius doni directe ſit ipᷣm ↄſiliuʒ. Sʒ
ↄtra.ſuꝑ illud . Conſilium meum iuſtificationes
tue.ibi glo.Conſilium eſt ſeruare iuſtificationes.ſed
de eo quod ſeruamus nõ oſiliamur. ſi actus ipᷣiꝰdo
ni ↄſilij eſt iuſtificationes obſeruare.nõ vẽ ꝙ actꝰciꝰ
ſit ↄſilian. ¶ Item ſicut dicit Dam̃. Conſilium eſt
ignoꝛantis ⁊ dubitantis.vnde ⁊ chꝛiſto nõ conuenit
cõſiliari.ſi ergo donum ↄſilij fuit in chꝛiſto ⁊ in quo/
libet alio ſapiente et ſciente dono perfecto. videtur
ꝙ actus ipſius doni nõ ſit cõſiliari. ¶ Item hocipᷣm
videt᷑ ratione.ſicut ſe habet addiſcere ad ſcire. ſic ſe

babet conſiliari ad eligere.qꝛ vtrunq; eſt via ad alte

rum.addiſcere ad ſcire.conſiliari ad eligere.ſed ſicut
per addiſcere habilitamur ad ſciendum. ita per con
ſiliari habilitamur ad eligendum. Cum ergo actus
ipſius ſcientie nõ ſit addiſcere ſed magis ſcire.videt᷑

ꝓ actug ipſius doni non ſit conſiliari ſed magis eli/

gere. ¶ Item ↄſilium oꝛdinat et dirigit ad ea q̃ ſunt
ſuꝑerogatiõis.ᷣ de iſtis nemo dubitat quin ſint ma/
nifeſte bona.de his autem de qͥbus nulla eſt dubita/

tio nulla neceſſaria eſt conſiliatio. cum ergo donum

conſilij dirigat ad hoc.videt᷑ ꝙ actus eius nõ ſit cõ/
ſiliari. ¶ Item ↄſiliari eſt iius pꝛouidẽtie.g aut do

num conſilij non eſt nobis opoꝛtunũ.aut eſt ad aliũ

actum.ſed conſtat ꝙ nobis eſt opoꝛtunũ.videt᷑ ̊ ꝙ

conſiliari non ſit eius actus purus. ¶ E dᷣm ꝙ ſi?/ 27

cut intellectus aliquando accipit᷑ ꝓ actu intelligen/
di.aliquando ꝓ ipſo intellectu ſiue intelligibili.ali/

quando pꝛo ipſo babitu intelligendi qui dirigit ip̃m
intellectum in iudicio de veris ⁊ falſis. Sic ⁊ conſili

um tripliciter accipi conſueuit.Aliquãdo ꝓ actu oſi

liandi. Aliquãdo pꝛo eo ad quod terminat᷑ ille actꝰ

ſicut quando dicit᷑.hoc eſt cõſilium meum. Aliquan

do vo ꝓ eo habitu qͥ expedit ⁊ dirigit aiam ad eligẽ/
dum ꝓſequenda ⁊ ad fugiendum vitanda. Hic aut
bahitus dirigens ad hmoi electõnem duplex eſt m
diuerſitatem cligibilium. ⁊ m diuerſitatem modo/
rum ſiue rationum eligendiMam eligibilia que/

dam ſunt neceſſitatis.quedam vᷣo arduitatis. In pᷣ⸗
mis dirigit pꝛudentia. in ſecundis vᷣo dirigit wnum
conſilij ꝓpter excellentioꝛem ⁊ maioꝛẽ difficultatẽ q̃
in eis que arduitatis ſunt habet reꝑiri. Rurſus diri/

gi in electionem põt aliquis vel m regulam iun na-

turalis.vel ᷣm regulam inris diuini. Et pꝛimum qͥ/
dem eſt virtutis politice.ſcdᷣm vᷣo ſpectat ad donuʒ
conſilij. Ex his poteſt elici per quanadm circumlo/
cutionem quis ſit actus ꝓpꝛius doni ↄſilij.qm̃ actuſ
eius eſt dirigere in electione agendoꝝ.ꝓſequendoꝝ
vel fugiendoꝝ.que ſunt ſpecialis arduitatis.et hoc
m regulã iuris diuini.⁊ in hoc diſtinguit᷑ actus eiꝰ
ab actu pꝛudentie virtutis.et ſcie doni.Si igi᷑ que-
ras vtrum actus doni conſilij ſit conſiliari. Bomn ch

ſi p verbum ↄſiliandi intelligat᷑ directio m regulã

⁊ lumen conſilij.ſic bene poteſt ↄcedii actus eiꝰ ſit

conſiliari. Sed attẽdẽdũ eſt ꝙ ſᷣm ꝙ vult DOam̃.cõ⸗

ſilium reſpicit aliquem actum pᷣcedenteʒ.⁊ aliquen:

28 Ad illud vo q vltimo obẽ de actu ↄſulendi qu?

29

530

actutu ſequẽntẽ.dicit em̃ ꝙ pꝛimo hõ inquirit ⁊ cõſi

liat᷑. deinde diſponit ⁊ oꝛdinat.poſtmodũ eligit ⁊ cõ

ſentit. Et ſm boc intelligendũ eſt ꝙ dirigi ᷣm regulã
ↄſilij hoc põt eſſe dupliciter. Aut ↄſiliũ inqͥrẽdo.aut
vm ↄſiliũ diſponẽdo ⁊ eliciẽdo. Pꝛimo quidẽ modo

nõ eſt actꝰipſiꝰoſilij pᷣncipalis et vniuerſalis.ſᷣ qua/⸗

ſi actꝰ ciꝰinicialis.⁊ in eo in q̊ eſt ᷣm ſtatũ imꝑfecti
onis.Scdo vo mõ actꝰeiꝰvlis eſt ⁊ pꝛincipalis.vnd
ſiue ꝑ vᷣbũ cõſiliandi ſiue ꝑ qdᷣcũq; aliud verbuʒ illð
ſignificet᷑ qd eſt dirigi in electiõe hoꝝ q̃ ſũt arduita

ſm ↄſilij donũ.qd regit ſᷣm dictamẽ iuris diuini.dðʒ

ꝙ bic eſt actus pꝛincipalis ⁊ ꝓpꝛiꝰ voni ↄſilij. AUnde

cõcedi poteſt ꝙ cõſiliari ᷣm iſtã acceptionẽ eſt actuſ

eiꝰ ꝓpꝛius.ſicut rõnes ad pꝛimã ꝑtẽ inducte oñdunt

ſpectet ad donũ cõſilij. Ddm ꝙ ↄſulere ꝓut reſpicit
alterũ accidit dono cõſilij.donũ em̃ cõſilij ꝓpꝛie reſpi

cit directionẽ actus ꝓpꝛij.vñ licet actꝰdoni ↄſilij attẽ

dat᷑ in diſpõne ⁊ oꝛdinatiõe arduoꝝ ꝓſequẽdoꝝ. qꝛ

tñ donũ illud aliqñ eſt in abundãtia.aliqũ i defectu.

et eum eſt in abundantia hʒ iuuare alios.cũ vo ẽ in
defectu hʒ iuuari ab alijs.hinc eſt ꝙ actus ↄſulendi
aliũ vel ↄſulendi alij.dono ↄſilij pnt attribui.neuter
tamen eſt actus eius pꝛincipalis. Ande int᷑ iſtos du
os medius cadit actus cõſiliandi.rõne cuiꝰ⁊ alij ha/
bent eſſe doni ↄſilij. Pꝛopt᷑ qdð nõ abſurde pt dici ꝙq;
actus doni cõſilij eſt ſeipᷣm regere.⁊ vlteriꝰcũ abun/
dat ſcire in ↄſimili alterũ adiuuare ⁊ dirigere. ¶Ad
illud qð pᷣmo obꝛ in ꝛiũ ꝙ cõſiliũ eſt iuſtificatòncs
obſeruare.ddm ꝙ ibi nõ tangit᷑ actꝰ oſilij pꝛincipał
ſed cõſequens. Ma doni ↄſilij eſt dirigere.ſed alteriꝰ

doni eſt exequi ⁊ facere.⁊ iuſtificationũ obſeruatio
nõ attribuit᷑ ipi cõſilio ꝑ ſe⁊ pᷣmo.ſ ad iuſtificatiões
obſeruandas directõ i actu attribuẽda ẽ ↄſilij dno.

Verũtñ ꝙ dicit nemineʒ cõſiliari de eo q obſeruat.
nõ hʒ veritatẽ.qꝛ nemo recte obſeruat niſi ſuã obſ/

uationem rectitudo in cõſiliando pᷣcedat.vel q́;dtum

ad conſilij inquiſitionẽ.vel ſalteʒ q;tũ ad ↄſilij diſxð
ſitionẽ.¶ Ad illud qð obẽ ꝙ ↄſiliari eſt ignoꝛant᷑ ſi-
cut dicit Oam̃.dm ꝙ illud eſt verũ ꝓut ↄſiliari idẽ
eſt qð ↄſiliũ inquirere.nõ aũt ꝓut ↄſiliari idẽ eſt qð
in arduis eligendis dirigere.Et hoc mõ cõſiliari eſt

actus ipſiꝰcõſilij.⁊ fuit in xpᷣo.⁊ ſᷣm iſtũ modũ diuia

Atnine in his que ſecreta ſunt ↄſliũ appellat᷑.

52

53 regulã fidei.

d illud qð obꝛ ꝙ ſicut addiſcere ſe bʒ ad ſcire.ita

cõſiliari ad eligere.ddm ꝙ verũ eſt ſᷣm ꝙ conſiliatio

idẽ eſt qd ↄſilij inquiſitio. Scom aũt ꝙ ↄſiliatio idẽ
eſt qd diſeta ⁊ recta vdiſpoſitio ⁊ oꝛdinatio.ſic non

ſe habet illo mõ.qꝛ talis diſpoſitio regula eſt ⁊ pꝛin/

cipiũ recte eligendi.⁊ iveo actus eſt doni pfecti.⁊ hoc
mõ accipiendo nõ eſt ſile inter oſiliari ⁊ addiſcere.
Ad illud qð obꝛ ꝙ ↄſiliũ oꝛdinat ad ea que ſũt ſu
perogationis. dam ꝙ licet iſta que ſt ſoncrogatwis
in ſe ſint bona ⁊ magis bona. in eis tñ faciliꝰ deficit
infirmitas nr̃a niſi iuuet᷑ ꝑ diuinã grãm tam in ex/
pediendo qᷓ; in eligendo.qᷓ; etiã in exequendo.vnde
multi refugiũt ⁊ abhoꝛtẽt ipᷣa ↄſilia ieſu xpᷣi.q tñ eẽ
pñ̃t in ſtatu iuſticie.⁊ ꝓpterea reſpectu taliũ optimũ
eſt donũ cõſilij vltra donũ ſcie.⁊ virtutẽ pꝛudẽtie.et
d illud vo qd vltimo obꝛ qꝙ; conſili
ari eſt actus ipſius pꝛudentie iã pʒ ſolutio. Aliter ei
eſt ipius pꝛudentic.tũ rõne obiecti.tũ etiã rõe modi.
ỹ ſit ißiꝰ vni ↄſilij. Eſt em̃ multo excellẽtioꝛi modo.
tum qꝛ ea circa qᷓ verſat᷑ ſunt magis ardua ⁊ excellẽ

„„

et quare etiam ſic nominhe.
2. „ „ (Queſtio. v. e.
¶ Ouis ſit act?ꝰ ꝓpꝛius doni foꝛtitudinis ⁊ q̃d eiꝰ obm.

⁊ eſt qõ.Atrũ actus doni foꝛtitudinis pꝛincipalit᷑ cõ
ſiſtat circa paſſiones tolerandas. an circa cupidita⸗
tes repꝛimendas:Et ꝙ pꝛincipaliter ſit circa paſſio

nes tolerandas.vr̃ pᷣmo ꝑ gꝛego.qͥ dicit ſuꝑ pꝛinci⸗/
piñ Job.ꝙ foꝛtitudinis doni eſt dare trepidati cõfi⸗
dentiã.ſed trepidatio maxime eſt qũ imminet ꝑicim
paſſionis.ꝗ̊ vr ꝙ circa hmõi maxime cõſiſtat actꝰfoꝛ
titudinis doni. ¶ Itẽ foꝛtitudo ſiue dicat᷑ dnum ſi
ue virtus reſpicit potentiã ira ſeibiles tanq; ꝓprium

ſhiectum. ſed potentia iraſcibilis magis pꝛopꝛie re

ſpicit paſſionũ ſuſtinẽtiã qᷓ cupiditatũ repꝛeſſioneʒ
⁊ abſtinẽtiã.vr̃ ẽ̊ ꝙ actus pꝛincipalis doni foꝛtitudi
nis cõſiſtat circa paſſionũ tolerantis ⸗ bocipᷣm

oñdit᷑ ꝑ cõꝑationẽ ad ciꝰ oppoſitũ.qꝛ ſicut largitas

opponit᷑ auaricie ⁊ cupiditati.ſic foꝛtitudo opponit
puſillanimitati.ᷣ puſillanimitas attẽdit᷑ circa fugã
paſſionũ.& vr ecõtra ꝙ foꝛtitudo tonũ ↄſiſtat circa
paſſionũ tolerãtiã.¶ Itẽ bocipᷣm oñdit᷑ ꝑ cõpatid/
nẽ ad habitũ foꝛtitudinis virtutis.qꝛ foꝛtitudo do/

nũ actũ ⁊ obiectũ debet haberi in maioꝛi vel ſaltem

in tãta excellentia ⁊ arduitate quantã eſt repire cir/
ca foꝛtitudinẽ virtutẽ.ſ maxime arduitas ↄſiſtit cir⸗
ca paſſiones.g cum circa illas cõſiſtat foꝛtitudo vir/
tus.vr̃ multo foꝛtius ꝙ actꝰdoni foꝛtitudinis atten/
dat᷑ vel cõſiſtat in aggrefſione ⁊ tolerãtia paſſionuʒ
tẽ inter om̃s actus interioꝛes maxia eſt difficul
tas circa paſſiões ſuſtinẽdas.⁊ magis ad bᷣ inepti et
infirmi ſumus.ſi g&̊ vna data ſũt nobᷣ ad expediẽdũ.
⁊25 infirmitates recardãtes nos ad bonũ.vr ꝙ aliqð
donũ debeat nobis dari ad paſſionũ ſuſtinõti.ſᷣ nõ ẽ
aliud aſſignarc q; donũ foꝛtitudinis. ⁊c.¶ Sed õ.

Anugꝰ.in li.de ſpuũ ⁊ aia.Yoꝛtitudinis eſt nõ tm̃ terꝛe

nas cupiditates repꝛimere.ſᷣ penitꝰ obliuiſci.b h̊ nõ

eſt foꝛtitudinis virtutis.̊ ẽ foꝛtitudinis vni.xẽ qꝙ&

actus doni ↄſiſtat in repᷣſione cupiditatũ. ¶ Item
aug. in li.de doc. xpᷣia.vbi loqͥt᷑ de donis dicit ꝙ foꝛti⸗
tudis eſt ab oĩ traſeũtiũ moꝛtifera iocunditat ſeipᷣm
ſeq̃ſtrare. vr ꝙ actꝰvoni foꝛtitudinis pᷣncipalit᷑ cõ/

ſiſtat in delectationũ repſſiõe. ¶ Itẽ aug. adaptat ſe
ptẽ dona.vij.btitudinibꝰ.ita ꝙ foꝛtitudo ⁊ eſuries ⁊

ſitis iuſticie ſibi coꝛrñdẽt.ſᷣ eſuries ⁊ deſideriuʒ iuſti/
cie nõ oꝛit᷑ in nobis niſi ꝑ moꝛtificationẽ deſiderioꝝ
⁊ voluptatũ. vĩ ꝙ circa bmõi pᷣncipalitoſiſtat actꝰ
foꝛtitudis.¶ Itẽ foꝛtitudo donũ rñdet dono ↄſilij ſi
cut exeqns regulãti.ſᷣ donũ oſilij maxime dirigit ad
diuinoꝝ ↄſilioꝝ impletionẽ. diuia aũt ↄſilia pᷣcipue
ↄſiſtũt circa repᷣſſionẽ deſiderioꝝ ⁊ occaſionũ eis ad
beretiũ. ſicut pʒ in caſtitate.obia.⁊ pauꝑtate.g v ꝙ
circa taliũ deſiderioꝝ repᷣſſionẽ actꝰ foꝛtitudis doni
pᷣncipalr ↄſiſtat.¶ Itẽ foꝛtitudo donũ aut bʒ actuʒ
alteriꝰgenen qᷓ; foꝛtitudo virtꝰ.aut ſi in eodẽ genere
bʒ.nece ẽ ꝙ heat excellẽtioꝛẽ.vᷣ in eodẽ genere nõ pᷣt
bꝛe excellẽtioꝛẽc.cũ foꝛtitudo virtꝰoſiſtat circa terꝛibi
lia qᷓ inducũt moꝛtẽ.ſicut dicit phs. nece ẽ ꝙ heat
actũ alteriꝰgeneris.cũ actꝰfoꝛtitudis vᷣtut cõſiſtat
circa paſſiones tolerãdas.vẽ q actꝰ foꝛtitudis doni
nõ circa paſſiones circa delectatões reſcindendas

*

tia. tũ etiã qꝛ regere hʒ pᷣm pꝛincipia altioꝛa. et iõ dʒ
nũ illud noie cõſilij valde pꝛie cenſet᷑. Ex bis ̊ ma
nifeſtum eſt quis ſit huius doni actus⁊ quid obßm.
et que differẽtia ipſius reſpectu alioꝛum habituum.

ſſut
nit
ghere
cnug
oio
allate⸗
ſatüh
ſalre
lepei
goſot
An
ſcni
ſope
lait
celeg
dicte
Mete
Nchts

Mtm
tuſtige
Mon
fninien
ſnosge
Fiit
enenan
ͤne
ſochis
goa
3 annſ
e
Gto
me⸗
Kie
luna
ctnt
ſon⸗
C
poteſte
noforti
ſocoſie
fiafn
ſchen
ſcufn
Uſge
ſgite

bele⸗
Wbben

.

3
1 s

ſormaumt

Wri
mnoitit
riucine
Smmingin
rükili
Aittin

8

E

maͤn li⸗
Msd
nicle,
Gufian
rſeuziſi
midiu
lihiſ,
*“K

S —
=-

==

=

N.
1

= ☛ ☛☚n

EE

1

grimedie
ſütollu⸗

4
9

mguin,

4

=—
=

1

=

— ☛

4 .

54

35

36

37

38

Di

conſiſtat. Eſt igit að qs ſit actus et quid obiectũ do/
ni fortitudis.⁊ quare codẽ noie cũ habitu vᷣtut no/

minat᷑.qð q̃dẽ i nullo alioꝝ donoꝝ repit᷑.¶ R vð.
ꝙ foꝛtitudo quantũ ẽ de ſua pᷣma rõne attẽdit᷑ reſxe

cta ardui. Arduuʒz aũt dr aliq̃d dupłr. Aut qꝛ aliqͥd

laboꝛioſum ⁊ difficile.q̃dãmõ excellẽs ⁊ agãuans fa

cultatẽ ipᷣiꝰpotẽtie.Aut qꝛ ẽ vltra necitatẽ.⁊ excedit

ſtatũ cõem.⁊ foꝛtitudo hʒ attẽdi cheren vtriuſq;.
ſed reſpectu pᷣmi attẽdit᷑ ⁊ oꝛdinat᷑ ſ t
cepti.reſpectu ſcdi ſᷣm libertatẽ cõſilij.⁊ pᷣmũ ſpectat
ad foꝛtitudinẽ virtutẽ.ſcdᷣm vᷣo ad foꝛtitudinẽ donũ
Om̃ aũt arduitas maxime attẽdit᷑ circa excellẽtiam

paſſionũ.hinc eſt ꝙ tã foꝛtitudinis doni qᷓ; foꝛtitudi
nis virtut eſt habilitare ſᷣm pꝛincipalẽ ſui oꝛdinatõ/
nẽ ad ſuffertiã paſſionũ.ſᷣ aliter ⁊ alit᷑. Quia ſuſti/
nere ⁊ aggredi paſſiões põt aliqͥs aut ꝓpter iuſticie ?ꝰ
honeſtatis ↄſeruationẽ.aut ꝓpter ꝑfcctã xpᷣi imitati/
onẽ.ita ꝙ pᷣmũ ſpectat ad dictamẽe iuris nalis ⁊ bo/

neſtatis moꝛalis.ſcᷣm vo ſpectat ad cõſilij dnũ.Et

qm̃ imitatio xpᷣi attẽdit᷑ ĩ crucifixiõe ſui ſᷣm ꝙ ipᷣe di
cit Luce.ix.Qui vult venire pꝰme.abne.ſemetiðᷣm.
⁊c.hinc eſt ꝙ actꝰ foꝛtitudis doni attẽdit᷑ circa ꝓm/
ptã ⁊ expeditã paſſionũ tolerantiã.ꝑ h̊ ꝙ qͥdãmodo
nos mũdo ⁊ mũdꝰ nobis crucifixꝰc. Juxta illud qd

dicit aphus Gal.vj.Mihi mũdꝰcrucifixus eſt.⁊ ego

mũdo.Et h̊ eſt qð dicit aug.in li.de doc.xpᷣia. Aſſur/

gat deinceps ad foꝛtitudinem vt mũdus eis crucifi/
gat᷑ ⁊ ii mũdo.⁊ vt in buiꝰvite ꝑuerſitate ⁊ abũdã/
tia iniqtat᷑ nõ refrigeſcat charitas.⁊ ſic patʒ q foꝛti/
tudis doni actus cõſiſtit circa paſſionũ tolerantiam

ſm imitationẽ xpᷣi.⁊ hic eſt eiꝰactus pꝛncipalis ſicut

rõnes ad pᷣmã ꝑtẽ inducte oñdũt.qꝛ verũ ↄcludũt.⁊
iõ ↄcedẽde ſunt.¶ Ad illud vo qð obꝛ ꝙ ẽ circa dele

ctationũ repᷣſſionẽ ꝑ auctes aug.dð ꝙ aug.i ilł auẽti

bꝰ nõ aſſignat ꝓpꝛiũ ⁊ pꝛincipalẽ actũ ipiꝰfoꝛtitudi/
nis doni ßp qſi pambulũ. Nemo cſñ̃ ꝓmptꝰeſt ⁊ exꝑ
ditꝰ ad paſſionũ tolerãtiã ſᷣm imitationeʒ xpᷣi.niſiq̃
carnẽ ſuã cũ vicijs ⁊ ↄcupiſcẽtijs crucifixit.¶¶ Ad il/

lud qd obꝛ ꝙ foꝛtitudo exequit᷑ ea ad qᷓ cõſiliũ diri-/
git.dm q et ſi donũ cõſilij dirigat ad diuina cõſilia

implenda.in qͥbꝰcõſiſtit ꝑfectio religiõis.pᷣncipalioꝛ
tñ intentio dirigit ad ea in quibꝰplꝰeſt de rone ardui
tatis.maioꝛis aũt arduitatis eſt xpᷣm imitari tam in
actionibus q; in paſſionibus.⁊ iõ circa hmõi ta con
q́; dnũñ foꝛtitudinis pꝛincipaliter bʒ cõſiſtere
¶ Ad illud qð vlteriꝰ obẽ ꝙ donũ foꝛtitudinis non

poteſt eſſe excellentioꝛi modo circa paſſioncs qᷓ vir

tus foꝛtitudinis.dm ꝙ falſum eſt.qꝛ excellentioꝛi
Podon, anhanioncs ⁊ excellentioꝛi habitu qͥ ſu/
ſtinet m chꝛiſti imitationẽ qᷓ; qͥ ꝓpter iuſticie ↄpua/
tionem. et qui ſuſtinet ſm conſilij ſuperogationem
qᷓ qui ̃m pꝛecepti obligationem. In vno em̃ iſtoꝝ
rectificat᷑.i.in actu virtutis foꝛtitudinis. In alio aũt
nõ ſolũ rectificat᷑ ſᷣ etiam altius eleuat᷑ ⁊ expeditur.
ſcʒ in actu foꝛtitudinis doni.Et ꝑ hoc ptʒ illud quod
vltimo qᷓrebat᷑ vicʒ de dꝛñtia reali foꝛtitudinis doni
et foꝛtitudinis virtutis.⁊ de conueuientia in nomie.

Re em̃ differũt ꝓpter diuerſitatem mocloꝛum babi

litandi a oꝛdinandi ad tole antiã paſſionum. NHoie
vᷣo ↄueniũt ꝓ eo ꝙ ad eadem paſſionum genera oꝛ/

dinant᷑ oꝛtitudo em virtus oꝛdinat ad ſuſtinenda

qualiacũq; ⁊ quantacũq; toꝛmẽta anteqᷓ; bonũ vir-/

tutis ⁊ Pneſtatẽ derelinquat.nõ tñ ita excellenter et
vmple ſicut moꝛtitudo wonũ. AUnde inter omnes vir

m necitatẽ pꝛe/

tutes ꝓpter excellentiam ⁊ arduitatem ex parte ob⸗
iecti virtus foꝛtitudinis appꝛopinquat donis.et pꝛso
pterea habitꝰ virtutis ⁊ doni magis q; alia dona eo-
dem nomine habent cenſeri.licet differant differen /
tia reali.quia minoꝛ eſt inter illos habitus differen/
tia.Ex his patet quis ſit actus foꝛtitudinis doni. et
quid obiectum.et que ſit differentia eius reſpectu a/
lioꝛum habituu.
NAQueſtio. vj. 2 vltimg. f
¶ De obiecto ⁊ actu ipᷣius doni pietatis.⁊ eſt queſtio.
Atrum actus pꝛincipalis pietatis conſiſtat in religi
one reſpectu dei.vel in compaſſiõe reſpectu pꝛoximi
Et ꝙ pꝛecipue conſiſtat in religione reſpectu dei.oñ
ditur pꝛimo per autoꝛitatem apli ad Lytuʒz. ij. Ab⸗
negantes impietatem.id eſt fugientes impietatem.
ſobꝛie et pie et iuſte viuamꝰ ⁊c.ibi glo. Abnegantes.
id eſt fugientes impietatẽ vane culture.ſobrie in no
bis.⁊ iuſte ad pꝛoximum.⁊ pie ad deum viuamus.
Opietas pꝛopꝛie eſt oꝛdinata reſpectu dei. Item
Auguſ. ſuper Job.xxviij.dicit. Pietas ipſa eſt ſapi /
entia.abſtinere vᷣo a malis intelligentia.pietatẽ hoc
loco poſuit dei cultum que grece theoſebia dicit᷑.er⸗
go 2c. ¶(¶ Item aug. in libꝛo de doctrina chꝛiſtiana.
Pietat eſt honoꝛare ſancta.⁊ non cõtradicere ſacre
ſcripture.ſi ergo vtrunq; hoꝝ cõſiſtit in cultu dei.vi⸗
det᷑ ⁊c. ¶ Item diſtinguit᷑ pctiñ iniquitatis ⁊ impic
tatis.quia iniquitas eſt in pꝛoximũ.impietas eſt in
deum. ſi ergo reſpectu illiꝰ ẽ pietas reſpectu cuius ẽ
impietas.videtur ꝙ actus pietatis doni pꝛecipue at
tendatur in cultu dei. ( Sed contra.j. Lbimot᷑.iiij.
Pictas ad omnia vtilis eſt.ibi dicit gloſa. Pietas q̃ᷓ
operatur bona fratribus valet ad pꝛomerendum de
um.Omnis enim ſumma diſcipline xpᷣiane in miſe
ricoꝛdia ⁊ pietate eſt.ergo ſᷣm banc gloſaʒ pietas oꝛ
dinat reſpectu pꝛoximi. Item aug. in libꝛo de do⸗
ctrina xpᷣiana dicit ꝙ; donum picetatis coꝛreſpondet

9

WE

beatitudini mititatis.opꝰ enim eſt pietatis miteſcẽ.

ſ mititas ſiue manſuetudo attẽdit᷑ reſpectu ꝓximi.
Sdonũ pietat ad ꝓximũ oꝛdinat. ¶ Itẽ Bipᷣm vꝛ p
Bꝛeg. ſuꝑ Job in aſſignatione donoꝝ.vbi dicit ꝙ pi
etatis eſt opera miſericoꝛdie cxhibere.ſi ergo boc at⸗/
tendit᷑ reſpectu pꝛoximi.videtur ⁊cc. ¶ Item Tulli 4
us in pꝛimo rhetoꝛice dicit ꝙ pietas eſt beninuolen/
tia in parentes.aut hoc intelligitur de pietate dono.
aut de pietate virtute.ſed de quocunq; boꝛum intel/
ligatur.cum in obiectis conſonnentur.videtur ꝙ a⸗
ctus doni pietatis attendatur in comparatione ad
ꝛoximum. tem donum pietatis exequitur ca
ad que donum ſcientie oꝛdinat.ſed donum ſcientie
oꝛdinat ad bene conuerſandum reſpectu ꝓximi.er/
go videtur ꝙ reſpectu illius attendat᷑ actus pietat
doni. Juxta hoc queritur quomodo diſtinguat᷑ pie
tas a manſuetudine ⁊ miſericoꝛdia in aetu ſuo ⁊ ob
iecto. ¶ R dicendum ꝙ vocabulum pietatis multi
plicier habet accipi ᷣm ꝙ innuit auguſtinꝰ in pꝛinci
pio. x.de ciuitate dei.ait em̃ ſic. Pietas ꝓpꝛie dei cul/
tus intelligi ſolet quam greci theoſebiam vocant.
hec tamen etiã erga parentes officioſe haberi dicit⸗
MNMWaoꝛe aũt vulgi hoc nomen ⁊ in operibus miſericoꝛ
die nũc frequentat᷑. Cum igit᷑ pietas ſic dicat᷑ mul/
tipliciter. valet erga deuʒ.⁊ erga parẽtes.⁊ erga quz
cunq; hominem. Scoᷣm ꝙ oꝛdinat erga deum. nõ
nomen doni ſed potius eſt idem quod latria ⁊ thbe)
ſebia ſiue euſebia. De qua dicit aug. ꝙ 5 apia vera

42

Scum aũt ꝙ oꝛdinat ad ꝑentes.adhucetiam nõ te/⸗

uet rationẽ doni.ſᷣ potius eſt ſpecies iuſticie virtut.

eo ꝙ ad hoc oꝛdinat᷑ ſm regulã naturalis iuris ⁊
m obligationem neceſſitatis. Scom aũt ꝙ attendi

tur reſpectu cuiuſcũq; ꝓximi.ſic pietas eſt nomẽ do

ni.Aliter tñ attendit᷑ erga ꝓximũ pietas donũ ⁊ mi
ſericoꝛdia virtus. Miſericoꝛdia em̃ reſpicit cõfoꝛmi
tatem in natura.⁊ neceſſitatem in indigentia ſiue in
miſeria.pietas vᷣo attendit in ꝓximo imaginẽ diui/
nam. Uñ dono pietatis ẽ homo beniuolus cuicunq;
bomini.qͥ habet in ſe imaginem dei.ita ꝙ beniuolen
tia illa ꝓ loco ⁊ temꝑe aliquando ꝓgredit᷑ in cõpaſ
ſionis affectũ.aliqñ in oꝑis beneficiũ.Et ſic patʒ qͥs

ſit actus ⁊ obiectum pietatis toni.qꝛ ipſius eſt face/

re hominem beniuolũ reſpectu cuiuſlibet ꝓximi in/
tum gerit imaginem dei.⁊ qm ad hoc habet dirigi
ꝑ donum ſcie quod quidẽ fundat᷑ ſuꝑ pꝛincipia fidei.
⁊ dirigit in ↄuerſatione ſᷣm exemplar xpᷣi.hinc eſt ꝙ
actus pietatis ⁊ ſi pꝛincipaliter còſiſtat erga pximũ.
nihilominꝰ cõſiſtit reſpectu ſacre ſcripture vt eaʒ cũ
beniuolentia ad memoꝛiã reducat. vnde vſus doni
pietatis attendit᷑ in bis tribus in exequendo. ſᷣm ꝙ;
et vſus doni ſcie qued eſt eius directiuũ in cognoſcẽ
do.pꝛincipaliter tñ ſjm ꝙ donũ eſt attendit᷑ in abun
dantia reſpectu ꝓximi.ſicut rõnes oſtendũt que ad
hanc partem inducunt᷑.¶ Ad illud vᷣo qd pᷣmo obẽ

in contrariũ de glo.ꝙ pietas oꝛdinat ad deuz.⁊ ꝙ pi

bꝛeuiter vm ꝙ omnes ille auẽtes curꝛũt de pictate
fm aliũ accipiẽdi modũ.qͥ ̃m aug.pᷣncipalloꝛ ⁊ ma/
gis ꝓpꝛius eſt modus accipiendi pietatem.ſicut ipᷣe
hõ beniuolus eſſe ad deũ offcrẽdo ei cultũ z obſeqͥũ
pᷣncipale et pꝛecipuũ tanqᷓ; ei ad cuiꝰſilitudinẽ factꝰ
eſt.⁊ ꝙ ſue creationis ⁊ ↄditiõis pꝛimũ ẽ ⁊ pꝛincipa
le pꝛincipiũ. Deinde vᷣo qꝛ pat᷑ terꝛeſtris q̃dãmodo

ſmaginẽ gerit patris celeſtis.⁊ filius gerit imaginex

pfr̃is ⁊ ab eo ſumit oꝛiginẽ.hinc eſt ꝙ eſt alius modꝰ

accipiendi pietatẽ ab illo deſcendens.q q̃dẽ eſt beni
uolentia in parẽtes. Poſtremo qꝛ ois hõ gerit ima⸗
ginẽ dei. binc eſt ꝙ ẽ terciꝰ⁊ vltimꝰ modꝰ accipiendi
pietatẽ m ꝙ beniuolũ ⁊ beneficuʒ reddit erga oẽm
hoiem inſignitũ diui a imagie. Licet aũt iſte ſit vlti⸗/
mus ⁊ poſtremꝰmodus accipiendi pietateʒ.tñ ſicut
explanatũ eſt qtũ ad hũc modũ pietas donũ accipit᷑
ꝓpꝛie.vñ in oibus illis auẽtibus ⁊ rõnibus pctm̃ eſt
q;tum ad ꝓceſſum arguẽdi ex illius nois multiplici
tate.que ⁊ ſi nõ ſit multiplicitas eqͥuocatõis ꝓpꝛie di
cte.eſt tamen multiplicitas cuiuſdazʒ analogie.(d
illud quod vltimo querebat᷑ de dꝛñtia ipſius pietat
doni ad miſericoꝛdiam et manſuetudinem. Ddm q
et ſi ↄ ueniat cñ vtroq;.qꝛ cũ mãſuetudine ↄuenit in
affectu. cñ miſcdia ↄuenit in effectu. differt tamẽ ab

vtroq;.A mititate em̃ ⁊ a mãſuetudine viffert.quia

manſuetudo eſt õ irritationẽ ⁊ ex illatiõe alicuiꝰ in/
ſiurie.ᷣ pietas eſt induratõnẽ qua qͥs nõ hʒ affecti⸗
onẽ nec beniuolẽtiã qᷓ gerũt diuie imaginis inſigne.
Silr a miſcdia differt.qꝛ miſcdia in ꝓximo oↄſiderat
ↄfoꝛmitatẽ in nã ⁊ ſilitudinẽ ſpẽi.pietas vᷣo attendit
in hoie imaginẽ dei. Ande aliqͥ dixerũt ꝙ miſcdia cõ
ſiderat miſeriã in imagine.pietas vᷣo ↄſiderat imagi
nẽ in miſero.Differ̃t etiã.qꝛ miſcdᷣia ↄfoꝛmat᷑ dicta⸗
mini iuris naturalis ⁊ ᷣm regulã ꝓuidentie.pietas
vo cõfoꝛmat᷑ ſuaſioni iuris diuini ⁊ hoc ſᷣm regulaʒ
doni ſcie. Ex his pʒ qͥs ſit actꝰdoni pietatis.qð etiaʒ
eius obiectũ.qualit᷑ differat ab his habitibꝰ. Et ſᷣm
hec tria poſſent tria ꝓblemata foꝛmari circa donuʒ
pietatis.⁊ circa qdᷣlibʒ alioꝝ donoꝝ pᷣdictoꝝ. ſu etiã
cũ hoc poſſet de q̃libet qᷓri quẽ actũ hʒ in patria.ſed
hoc ſupꝛa determinatũ fuit generaliter.alia vᷣo tan/
gunt᷑ implicite cã ꝓlixitatis vitande.tñ ex his q̃ bꝛe
uiter tacta ſunt q̃litcũq; bꝛi põt veritas pᷣdictoꝝ.

(¶ NLiſt. xxxvi. de ↄnexic nehabituum gratuitoꝛ.
Alet etia queri vtrũ virtutes ⁊cc. Dars iſta in q̃ mgf̃ agit de hbitibꝰ gratuitis ſᷣm q̊s bẽmue ↄfoꝛmari

onẽ. Pꝛima pte determiata incipit ſeda. Intedit igit᷑ mgr̃ pᷣncipalit᷑ in hac ꝑticula agere ð hituũ gra
ↄnexione.⁊ qm ad ↄnexionẽ ſeqͥt᷑ eq̃litas in merito.⁊ qm̃ eqlitas cũ ↄnexiõe oꝛtũ hʒ ex vno pꝛincipio
ex hoc vicʒ ꝙ vᷣtutes om̃s ligant᷑ ⁊ infoꝛmãt᷑ a charitate.⁊ ad ipᷣam reducũt᷑ ſicut ad radicẽ.iõ ꝑs iſia hʒ tres
tes. In q́ꝝ pᷣma determiat męr̃ de vtutũ ↄnexiõc.in ſcda vo de eq̃litate.ibi. Atꝝ vo pit qͥs oẽs poſſideat ⁊c

ℳ xpᷣo diuiſa fuit in partes duas. In qꝝ pᷣma cgit de bis q;tũ ad diſtinctõnẽ. In ſcda vo qᷓtũ ad ↄnexi
tuitoꝝ

In tercia vo oia oꝑa pᷣceptoꝝ ⁊ vᷣtutũ docet reducere ad charitatẽ.ibi.Cũ duo ſint pᷣcep:a charitat ⁊c. Pꝛia

„ 7 11 —

ꝓs diuidit᷑ in duas ꝑtes. In q pᷣma mouet qonẽ ⁊ detmiat veritatẽ. In ſcda vᷣo veritatſ determinate reddit
Cam ⁊ rõnẽ. ibi. Odð q̃dẽ ꝓbabile ẽ ⁊c. Sili ſcda ꝑs in qᷓ detmiat de virtutũ eqlitate duas hʒ.In qꝝ pꝛia det/
eiat iſtã qõnẽ ſᷣm opinionẽ alienã. In ſcda ſᷣm opionẽ ꝓpꝛiã ⁊ mag verã.ibi.Alij vo veriꝰ⁊c. Silr tcia ꝑs du
as bʒ. In q̃ꝝ pꝛima mouet qõnẽ ⁊ determiat qualiter oia pcepta reducant᷑ ad duo pᷣcepta charitat. In ſcda

vo ↄcludit ꝙ ipᷣa charitas eſt ſũma plenitudo totius legis.ibi.Oim igit᷑ hec ſumma eſt ⁊c. Ex quo haberi 50

teſt ꝙ charitas oim virtutũ eſt finis ⁊ foꝛma.⁊ ex hac cã ↄnexio eſt int᷑ ceteras virtutes gratuitas.

a ¶ Abi charitas eſt.qͥd ẽ d ¶ Mouet queſtionẽ de virtutũ 2nexione ⁊ determi/⸗

poſſit deeſſe ⁊c.Coñ.Si h̊ ve
rũ ẽ.g qͥcunq; bʒ charitatem
hʒ om̃e qð ſufficit ad ſaluteʒ.
G vꝛ ꝙ ſupfluãt cetere virtu/
tes. Si dicas ꝙ; h̊ dꝛ qꝛ chari⸗

—

.

tũc ſiliter pᷣt h̊ vici q̃libʒ ali
aꝝ vᷣtutũ.oẽs ei ↄnectũt᷑ cui/
libʒ vᷣtuti. ſic ⁊ charitati. Itẽ
ge gt date ñ nccrio ↄnexe ſt
ipᷣi charitati.⁊ tñ ipᷣe ſt᷑ valde
vtiles ⁊ opoꝛtũe ipi eccie.vẽ ẽ

—

bus careat. Qui ergo vnam habet om̃es habet.
Determinate veritatis reddit cãm ? roéönẽᷓ̊6. b
Auod quidem pꝛobabile eſt. Cũ em̃ charitas mat ſit
omniũ virtutũ.in quocũq; mater ipᷣa eſt.ſ.charitas.et
cuncti filij eiꝰ.i.virtutes recte foꝛe credũt᷑. Unde aug.

& ybi charitas repit᷑ mita Abi charitas eſt. quid eſt qð poſſit deeſſe: vbi aũtnõ ſuꝑ io.
Veſſe pñt.N.dðᷣ.ꝙ cũ dicit eſt:quid eſt quod poſſit pꝛodeſſe: Cur g̊ nõ dicimus.q

4

9 .. 2
let etiãẽ queri vtrum virtutes ita ſint ſibi cõ⸗ xxxvj.
iuncte vt ſeꝑatim nõ poſſint poſſideri ab alii,d.
b ꝙ qͥ vnã habet omnes habeat: De h̊ hiero. Hiero.

A

dehun,

ieäck

ltn
tüͤti
ediirc
ddes

R
atu

S= =

=

4
4

E

e 5
izale 4
1

E

S=
S==

nn
ngnnſ
incriu
ſraitgn
isbabt!

mtiing
erneen
Eövittin
tigſitrt
rurti h
mmiutni
Piege
Singedn
itt in
cobteic
.
i
ii.
1 ..

n
S=
—

„
N

W
4
1,

—

gis eſt virtute preditus. Quanto vᷣo minus.tanto mi

nus ineſt virtus.⁊ quãto minus ineſt virtus.tãto ma

gis ineſt vicium.

eterminat m opinionẽ alienã queſtionem de eq̃⸗
litate virtutum. vtrum ſcʒ om̃es virtutes equales ſint
E quocũq; ſint.

*

Vtrũ ↄo pariter qͥs omnes poſſideat virtutes.an alie

magis. alie minus in aliquo ferueãt queſtio eſt. Qui/
buſqdam em̃ videt᷑ ꝙ alie magis alie minus habeantuꝛ
ab aliqͥ.ſicut in Yob patientia emicuit.in dauid humi⸗
litas.in moyſe manſuetudo.qͥ etiã cõcedũt magis ali

quẽ mereri ꝑ aliquam vnaã virtutẽ qᷓ; ꝑ aliam. ſicut eã

¶ Determinat ſm opinionẽ ꝓpꝛiã ⁊ magis verã que⸗

plenius habet qᷓ; aliam. Mõ tñ magis ꝑ aliquã mereri

dicunt q; ꝑ charitatem. nec aliquam plenius a quoq;
haberi q; charitatem. Alias ergo magis ⁊ alias minꝰ
in aliquo eſſe dicunt.ſed nullaʒ plenius charitate.que

ceteras gignit.haſq; dicunt eſſe multas facies q̃ᷓs me⸗

moꝛat apls dicẽs.Ex ꝑſonis multaꝝ facierũ ⁊c.

ſtionem pꝛopoſitam.

de trini.

4

₰

llij verius dicunt om̃s virtutes ei ſiles ⁊ pares eẽ in
quocũq; ſunt.vt qͥ in vna alteri par extiterit.in oibus

eidem equalis ſit. Unde aug. Virtutes que ſunt ĩ aio
humano.qᷓ;uis alio ⁊ alio mõ ſingule intelligant᷑.nul⸗

lo mõ tñ ſepant᷑ abinuicem. vt qͥcunq; fuerit equales.

Verbi gra.in foꝛtitudine equales ſint et pꝛudẽtia ⁊ iu

ſticia ⁊ temꝑantia.Si em̃ dixeris equales cẽ iſtos ĩ foꝛꝰ

titudine.ſed illũ pꝛeſtare pꝛudẽtia.ſeqᷣtur vt huiꝰ foꝛti

tudo minus pꝛudens ſit. Ac ꝑ hoc nec foꝛtitudine eq̃⸗

les ſunt.qꝛ eſt illius foꝛtitudo prudentioꝛ. Atq; ita de

Aug. in epla
ad Hiero. b

7
„„ „ *
☛☚
. .
. . .

ceteris virtutibꝰinuenies.ſi oẽs eadẽ cõſideratiõe per

curras.Ex his clareſcit omnes virtutes nõ mõ eẽ con

nexas.ſed etiã pares in aio hoĩs. Cum ergo dieit᷑ ali⸗

quis aliqua pᷣeminere virtute.vt abꝛaam fide. Job pa

tientia.ſᷣm vſus exterioꝛes accipiendũ eſt.vel in cõꝑa

tione alioꝝ hoim.qꝛ vel hũilitatis habitũ maxime pꝛe

fert.vel opus fidei vel alicuiꝰceteraꝝ virtutuʒ pᷣcipue

exequit᷑.vnde ⁊ ea pᷣ alijs pollere vel inter alios hoĩeſ

ſingulariter excellere dici᷑. Scom hũc modũ.ſ.ſᷣm rõ

nẽ actuũ exterioꝝ vt alibi aug.dicit.in aliquo aliã ma
gis elſe virtutẽ.aliã minus.⁊ vnã eẽ nõ alterã.Ait em
ſic. Clariſſima diſputatiõe tua ſatis apparuit nõ pla

cuiſſe auẽtibus noſtris ĩmo veritati ipſi oia paria eſſe

pctã.etiã ſi hoc de virtutibꝰverũ ſit.qꝛ et ſi verum eſt

eũ qͥ habet vnã om̃s virtutes habere.⁊ eũ qͥ vnã non

habet nullã habere.nec ſi pctã ſunt paria.qꝛ vbi virtꝰ
nulla eſt nihil rectum eſt. nee tñ ideo non eſt pꝛauo pꝛa
uius.diſtoꝛtoq; diſtoꝛtius. Si aũt quod puto eſſe ve//

rius ſacriſq; lr̃is ↄgruẽtiꝰ.ita ſt᷑ aie intẽtões vt coꝛꝑis

mẽbꝛa.nõ ꝙ videant᷑ locis.ſᷣ ꝙ ſentiant᷑ affectibꝰ.⁊ ali
us illuminat᷑ amplius.alius minus.aliꝰ oĩno caret lu⸗
mine. orofecto vt quiſq; illuſtratiõe pie charitatis affe
ctus ẽ.in alio actu magis:in alio minꝰ.in aliqͥ nihil.ſic

hanc virtutẽ habet omnes habet. cum plenitudo legiſ/
ſit charitas.que quanto magis eſt in homĩe.tanto ma

a vbi eſt charitas ni/

bil decſt. oc intcllihit

de his q̃ ſunt nec̃aria
ad ſalutem. nã iſte de

fectus ꝓpꝛie defectus

eſt. alioꝝ vᷣo defectus

pꝓ modico eſt haben/

dus.hoc autem tribu

it ipᷣi charitati rõe cõ

nexionis aliaꝝ virtu-

tum.qui enim hʒ cha
ritatem hʒ vnde poſ/
ſit legem implere. hʒ

p ↄſequens ceteras
virtutes que habili/

tant ad legis impleti

oneʒ. Ad uũlud vo qð

obijcit᷑ ꝙ ſimiliter poſ
ſet dici 8 qualibʒ alia
virtute.ddm ꝙ non ẽ
ſimile.qꝛ charitas nõ

tm̃ alijs ↄncctit᷑.ſᷣ eti

am eſt pꝛincipium co
nexionis. cum ſit vin
culum pfectionis. et

quodammodo mat᷑

omnis boni ſicut ipſe

magiſter dicit.

Clariſſima diſpu 2ꝛ
tatione tua ſatis ap/

paꝛuit ñ placuiſſe au

toꝛitatibus ⁊c. Con⸗

tra. Uidet᷑ hoc debere

placere ipſi veritati.
quia m q; dicit An/
ſcl. peccatum nihil ẽ.
in his autẽ qᷓ nihil ſut

vnũ nõ eſt maiꝰ alte/
ro. vr q pctm̃ vnuʒ
non poſſit alterũ ex/

cellere. igit babẽt pa⸗

ritatem. Itẽ qdlibet
pctĩ moꝛtale totali⸗

ter pꝛiuat hoiem gꝛa⸗

tia ⁊ inducit moꝛteʒ.
ſed in pꝛiuatiõe om̃i/

moda nõ eſt ponere

maius ⁊ minus.qꝛ in
bis que moꝛtua ſunt
non eſt dicere magis
moꝛtuũ vnum qᷓ; reli
quũ.& in genere pec/

catoꝝ moꝛtaliũ vnuʒ

peccatũ nõ excedit al
terum. R. dm ꝙ qꝛ
peccatuʒ eſt pꝛiuatio
oꝛdinis ⁊ diminutio
habilitatis.p vnũ ge/
nus pcti aia magꝗ de/
ordinat᷑ ⁊ inbabilioꝛ
efficit᷑ qᷓ; ꝑ aliud ſicut

manifeſte appet. in/

dubitat᷑ ẽ verũ ꝙ pᷣdi
cta cq̃lia ñ ſt. ↄcupia

cmñ plus inclinat ad
vnũ appetibile qᷓ; ad

reliquũ.⁊ iõ mag fa
cit deũ ↄtẽnere et ab

ipᷣo elõgari ⁊ recede/

re iu vno genere pec
cati qᷓ; in alio. Ad il /

lud qð obꝛ ꝙ pctm̃
nihil eſt. dom et ſi

nibil ſit eẽntialit᷑ lo⸗
quendo.alicuiꝰtñ eſt

ſicut ſubi. ⁊ alicuiꝰſi
cut oppoſiti. vñ rõne

boni maioꝛis vel mi

noꝛis qð pꝛiuat᷑ i di/

uerſis pctis peccatũ
vnũ hʒ excedere alte
rñ.Ad ill qd obẽ ꝙG
totaliter pꝛiuat grä,,

et inducit moꝛtẽ.dð.

ꝙ licʒ oẽ pctiñ̃ totali
ter tollat habilitate,z
ad gꝛãʒ.nõ tñ totali
ter tollit habilitate,Z3

ad vita m.⁊ iõ licʒ ali

qͥd fit magis ?⁊ minꝰ

moꝛtuuz. ⁊ magis et

minus gratia pꝛiua

tũ ꝑ diuerſa pctã q́;
tum ad ipᷣam gratiã
et vitã gratic in ſe. ẽ
tñ magis et minꝰ qᷓ;
tum ad habilitatem

nature reſpectu gr̃e.

ct rõne illius diuerſa

pctã habent ſeſe inui
cez excedere. Tñ nõ

eſt ſimile de coꝛpoꝛa⸗
li moꝛte in qua fuit
totaliter pꝛiuatio ⁊ i

poſſcbilitas redeũdi

ad vitam.

c ¶ Omia ad duo

mandata ac. Vf hic
duo oppoſita in ſe i/

plicare. Si em̃ ꝑ cha

ritatẽ implent᷑.potiꝰ
debẽt referri ad cha-

ritatẽ ſicut ad pꝛinci

piñ qᷓ; ſicut ad finem

Pey. ddmm eꝙ ſicut fuit
tactũ g di.xxv.Cha⸗
ritas ſil ponit᷑ ip̃arũ

virtutũ qtũ ad opa
meritoꝛia pᷣncipiũ ſi

ue caput.⁊ foꝛma ſi/

ue viculũ.⁊ finis ad

quẽ oꝛdinat᷑. et G̊ eſt

qꝛ ipᷣa charitas dum
imediate ↄiũgit ipſi

—⏑

ſummo bono qdamõ et ceten. cete
us qꝛ mouẽdo fac opa eoꝝ meritoꝛia iõ dẽ eẽ foꝛma. Poſtremo

—

quãtũ ꝑtinet ad charitatẽ que pietas eſt.⁊ in vno hoĩe

quidẽ ꝙ maioꝛẽ habeat pudiciciã q; panẽtiã.⁊ maioꝛẽ
hodie q; heri ſi ꝓficit.⁊ adhuc non habeat ↄtinentiã.et
habeat nõ paruã miſericoꝛdiã.Et vt generaliter bꝛeui⸗

terq; cõplectar.quã de virtute habeo notionẽ.virtꝰeſt

charitas qua id qð diligendũ eſt diligit᷑. hec et in alus
maioꝛ.et in alijs minoꝛ.⁊ in alijs nulla eſt. Pleniſſima

vo que iam nõ poſſit augeri q;diu hic homo viuit in ne
mine eſt.hic inſinuari videt᷑ ꝙ aliqs ea rõne poſſit dici

habere vnã virtutẽ magis qᷓ; aliã.qꝛ ꝑ charitatẽ magi/
afficit᷑ in actu vnius virtutis q; alterius.⁊ ꝓpter diffe-/

rentiã actuũ ipᷣas virtutes magis vel minus habere di

cit᷑. Poteſt et aliquã nõ habere cũ tñ ſil omnes ⁊ parit᷑
habeat q;dtum ad mentis habitũ vel eẽntiã cuiuſq;. In
actu vo aliã magis aliã minꝰhʒ.aliã etiã ñ hʒ.vt vir iu

ſtus vtens ↄiugio nõ hʒ ↄtinentiã in actu quã tñ habet

in habitu.Cur g& nõ dicant᷑ paria pctã? foꝛte.qꝛ magis

facit ↄtra charitatẽ qui grauiꝰpeccat.ininus.qͥ leuius.

NMNemo em̃ peccat niſi aduerſus illã faciẽdo que eſt ple⸗/
nitudo legis. Ideo recte dicit᷑. Qui offenderit in vno
factus eſt oim reus.id eſt ↄtra charitatẽ facit in qua bz

dent omnia.
¶ Mouet queſtioneʒ ⁊ determinat qualiter oĩa pꝛece⸗
ta reducant᷑ ad duo pꝛecepta charitatis. e
Cum duo ſint pꝛecepta charitatis in quibus vt pᷣtaxa/
tũ eſt tota lex pendet ⁊ ꝓphe. Aduertendũ eſt quõ hoc
ſit cũ i iege ⁊ ꝓph̊is multa fuerint cerimonialia manda
ta.q ſi ad charitatis ſanctificationẽ ꝑtinuiſſent.viderẽ⸗
tur ñ debere ceſſare.Quia xo nõ iuſtificatiõis gra quã

facit charitas inſtituta ſunt. in figura futuri ⁊ in onus
poſita.ideo clareſcẽte veritae ceſſauerũt velut vmbꝛa.

Verũtñ ⁊ ipa cerimonialia ᷣm ſpũalẽ intellectũ quẽ cõ
tinent ⁊ oĩa moꝛalia ad charitatẽ referunt᷑. Pertinẽt eĩ
oĩa ad decẽ mãdata in tabulis ſcripta.vbi oim ſumma

ꝑſtringit᷑ ex qbꝰ cetera emanant. ſicut in ſermone dñi
octo virtutes pᷣmittũt᷑ ad quas cetera referunt᷑. Et ſiẽ

ad decẽ mãdata decalogi cetera referũt᷑.ita ⁊ ipa deceʒ
ad duo mãdata charitatiſ. Oia ̊ ad duo mãdata cha
ritatis ꝑtinẽt.qꝛ ꝑ charitatẽ implent᷑.⁊ ad charitatẽ tã

q; ad finẽ referri debent. Vñn aug. Totã magnitudinẽ

7 amplitudinẽ diuioꝝ eloqoꝝ poſſidet charitas.q̃ deũ
ꝓximũq; diligimus.q̃ radix eſt oim bonoꝝ. Vñ veri⸗
tas ait. In his duobꝰmãdatis vniuerſa lex pendet ⁊ ꝓ

phete. Si g nõ vocat oẽs paginas ſctãs ꝑſcrutari.oia
inuolucra ſermonũ inuolué.tenc charitatẽ vbi pendẽt

oĩa.qꝛ pfectio eſt ⁊ finis oim. Tũc em̃ et pᷣcepta ⁊ ↄſilia

recte fiũt cũ referüt᷑ ad diligẽdũ deũ.⁊ ꝓximũ ꝓpi deũ.

TTI
—

dici põt habere alis. ? aliã nõ habere.et aliam magis
aliã minus. Hã ⁊ maioꝛ eſt in iſto charitas qᷓ; ĩ illo. Et
ideo recte poſſumus dicere ⁊ aliqua in iſto.nulla in illo

Math. v. .

Cc

Aath. xxij.

Aug. i ench.

ſuꝑeminet ceten. ⁊ ceteras virtutes mouet ⁊ impꝑat.et iõ caput ⁊ pᷣncipiũ ẽ eaꝝx. Alteri
qꝛ iõ facimꝰoꝑa meritoꝛia vt do fruamur⁊ ꝑ

chanitatẽ in deo quieſcamꝰ.hinc eſt ꝙ charitas ceteraꝝ vᷣtutũ ⁊ pceptoꝝ ẽ finis.⁊ ſic tres cãe incidũt in vnũ ⁊
idẽ. Mec mirũ.cũ charitas faciat deo ↄfoꝛmẽ.qui babet in ſe reſpectu crcature intentionẽ triplicis cauſe. vn⸗

5.

denulla eſt contrarictas cum eo quod magiſter dicit in literas.

——.2—

*

s ¶ Inimmieus enim iuſticie eſt. qui pene timoꝛ? non peccat. Contra. Mulli pene iuſticie effectus inimicat᷑.
pens eſt iuſticie eſtectus. eum ergo pena faciat ſe timeri. videt᷑ ꝙ nõ faciat diuine iuſticie inimicari. Itẽ nihil
quod facit declinari a malo facit inimicari iuſticie. ſed timoꝛ pene quo quis ceſſat a peccato fac t clinare æ
malo. talis non cſt inimica iuſticie.R.dm ꝙ verbum illud intelligit᷑ pꝛeciſe.⁊ ꝑ concomitantiã. Pꝛeciſe.
vt dicat᷑ inimicus iuſticie qͥ timoꝛe pene nõ peccat.bc eſt qͥ a pctõ recedit ſolo timoꝛe pene nõ amoꝛe iuſticie.
calis inq; qͥ ex ſolo timoꝛe moucet᷑ dicit᷑ iuſticie inimicus.nõ ꝑ cauſam ſ ꝑ ↄcomitantiam. Licet em̃ timoꝛ ille
Mẽ IJUͥ nöõö cauſet inimiciciã.

(Mπ£ Sſe, e alfante inr Srſ ali fir cõcomitat᷑ tñ ipᷣaʒ cõö
N¶Quog vo timoꝛe pene vel aliqua intẽtione carnali fit cocomitat tñ ipad cx
vyrt nõ referat᷑ ad charitatẽ. nõdũ fit ſicut fieri opoꝛtet ;cubiam malaz qus
RNR uis fieri videat᷑. Inimic⸗ em iuſticie eſt qͥ pene iumoꝛe q jamicus eſt buiꝰmũ
„ n6 peccat.Amicꝰ vero iuſticie q eiꝰamoꝛe nõ peccat. di.inimicus dei cõſti/⸗
. ¶ Concludit ꝙ ipᷣa charitas eſt ſumma ⁊ plenitudo to tuit᷑. Et ꝑ boc patz re
Auslegs. f onſio nd lia dno
H C nunt ergo hec ſumma eſt vt intelligat᷑ legis et om obiſcit am inſe oppo
e diuiaꝝ ſcpturaꝝ plenitudo eẽ dilectõ dei ? ꝓximi. intellige ek dictũ eſſe
e (2 mnium diuinaꝝ ſcripturarum plenitudo eſſe vilectio dei et pꝛoximi. Contra. Si natura oꝑat᷑q;to e S
P lociꝰ poteſt. et non facit per plura quod poteſt facere ꝑ paucioꝛa. videtur ſimiliter ꝙ hoc mõ operari debeat
diuina ſapientia. Si ergo in tota ſcriptura nihil plus ↄtinetur qᷓ; verbum de mandato charitatis.videt᷑ tunc
circa boc ſolum ſacra ſcriptura debeat verſari.⁊ de nullo alio ibi tractari.Rꝰ.dicendum ꝙ; plenitudineʒ ali
cuius contineri in aliquo eſt dupliciter.vel integraliter. vel cauſaliter. Plenitudo aũt diuinoꝛuʒ eloquioꝝ in
charitate nõ continetur integraliter. quia multe alie virtutes ibi docent᷑ ⁊ pꝛecipiunt᷑ que ſunt diuerſe et di·
fſtincte a charitate ᷣm ꝙ dicitur contineri. hoc eſt canſaliter. quia tota ſacra ſcriptura finaliter oꝛdinatur ad

ii⸗ boc vt diligamus deum et pꝛoximum. Et ſi tu obijcias.ꝙ qui diligit ꝓximum legem impleuit.ergo illud ſo/
lum mandatum debẽt in lege contineri.ddðᷣm ꝙ mandata ⁊ documenta in ſacra ſcriptura multiplicant᷑ pꝛo-
pter duo.vidclicet. ꝓpter remouendam cecitatem ex parte intcllectus.ct ꝓpter excludendũ faſtidium ex par/
te ipſius affectus. Heceſſe eſt enim ꝙ ſciamus modos ſᷣm quos debemus oꝛdinari ad ꝓximũ et ad deum.et
quia illi varij ſunt.⁊ nos uonntes umus.nec poſſumus ſimul illa capere.ideo opoꝛtuit diuiſim ꝑ diuerſa

ocusenta diſtinguere. Rurſus qꝛ affectus noſter faſtidit vnuʒ ⁊ delectat᷑ in varietate.ideo diuerſis modis
Qcko⸗ ſcriptura docet et inſinuat vnum et idem. vt affectus noſter dum in diuerſis et varijs idez inuenit. ꝓficiat in
vnitate. ⁊ delectet᷑ in varietate.vt tanto pꝛofectus ſit maioꝛ qto delectabilioꝛ.et pꝛopterea modo in ipſa ſa⸗/
cra ſcriptura reꝑpiunt᷑ mandata obligatoꝛia.modo attractiua.modo monita ſalutaria.modo documenta p/
pbecari. nodo euangeliſtarum.vt ex omnibus bhis excludat᷑ faſtidium. ⁊ hmo ꝑfectius dirigat᷑ ad bonuzʒz.
et ex boe conuinci poteſt ꝙ ſacra ſcriptura et ſi magna ſit.tamen optime tradita eſt et nibil continet ſuperſiu
uum. nihil etiam diminutum. MUM MM rJ
D intelligeẽtiam buius ptis iuxta ea que ma tias. vfr̃ eẽ neẽriũ ꝙ ſi h vnã vtutẽ gtuitã.necriuʒ ẽ
giſter determinat poſſunt ſex bꝛeuiter queri ipᷣaʒ hr̃e charitatẽ.nulla em̃ vtus gratuita remanet
1 rimo de connexione virtutum gratuitaꝝ. charitate excluſa. qͥ h charitatẽ bʒ vinculũ ꝑfecti/
Secundo de connexione donoꝝ. Tercio de conne onis ⁊ plenitudinẽ leg.⁊ ꝑ qð pᷣt ꝑuenire ad ſalutẽ.
i xione virtutum politicarum. Quarto de connexio/- ſi g nemo bʒ ꝑfectõeʒ in genere moꝝ nec potẽs ẽ ad
1 ne vicioꝝ. Quinto de equalitate babituum gratui⸗ implẽdũ oia mãdata leg niſi habeat vniuerſitatẽ v⸗
. toꝛum. Sexto ⁊ vltimo queritur vtrum charitas ſit tutũ.necrio vr̃ ſeqͥ vt qͥ vnã vᷣtutẽ gratuitã hʒ ꝙ; nul
Nu foꝛma virtutum. aa ſibi deſit. ¶S3 3 hoc pᷣmo fert᷑ inſtantia in xpᷣo ⁊
ſi lAAQueſtio.j. àa beaß. xps em̃ et bti charitatẽ habẽt. ⁊ tñ in eis nec eſt
¶ Ztrum ſit ponere concxionẽ in virtutibꝰ gratuitis fides nec ſpes ſicut ex pcedẽtibꝰ apꝑet. nõ eſt nece
: Et q ſic. v pꝛimo p illud qð dicit Hieroñ.ſuꝑ illud vt qͥ bʒ vnã vᷣtutẽ gratuitã bẽat oẽs. ¶ Itẽ fert ſcðo
4 N Vſa. xvj. Nenter meus ad moab ⁊c.ibi glo.ſicut c Einſtatia in innocẽtibꝰ ⁊ ↄiugat. Innocentes eĩ nõ
1 — thara ſonũ cõpoſitũ nõ emittit ſi vna coꝛda rupta fu hyt vᷣtutẽ pnie.ↄiugati nõ hñt vᷣginitatẽ.et tñ he ſut
4H erit. ſic ſpuũs vel venter ꝓpbᷣe ſi vna virtꝰdefuerit dul virtutes gratuite. nõ eſt nece ꝙ q̃ͥ bʒ vnã virtuteʒ
N ce melos nõ reſonabit.vᷣ qñ gra eſt in aia.⁊ ſpũſſcũs gratuitã bẽat omnes. ¶ Itẽ tercio fert inſtantia in
in coꝛde hois. eſt in ea dulcę melos ſpnale.̊ᷓ neceẽ pꝛeſcitis ⁊ repꝛobis.qͥ cũ ſunt in gra habẽt aliq̃s vir
ℳ ibi ſit omnes virtutes eſſe. ¶ Itẽ Augꝰ. dicit ⁊ hw in tutes.et tũ nunꝙ; habent pſeuerantiã.qm ſi illaʒ ba
iiij. di. xiiij. ꝙ impiũñ ẽ a deo dimidiã veniã ſpare. pi berent ſaluarent᷑.ſicut dicit Dyo.Qui pſeuerãt vſ/
. roõne impiũ eſt ſpare dimidiã grãm. ſieut impoſſi q; in finem ⁊c. Si g perſeuerantia virtus eſt m q
4 bile eſt vnũ moꝛtale pctm̃ ſine alio dimitti.ſic vrf ꝙ vult Fuller niae ꝙ nõ ſit ↄnexio virtutuʒ
4 eet eſt ꝙ vna virtus ſine alia nobis donet᷑. gratuitaꝝ.¶ Itẽ bocipᷣm ondit᷑ rõne.babitꝰ vtutũ
¶ Itẽ Bhipᷣm vr̃ rõne.nullꝰpõt hĩe virtutẽ gratuita, gratuitaꝝ ſunt diuerſi foꝛmaliter ſicut diuerſe ſpeci
—“ niſi habeat grãm. ⁊ nullꝰ hʒ grãm qͥ nõ ſit tẽplũ dei. es eiuſdẽ generis.ita ꝙ ex oppſito diuidũt᷑.nec vnu
,/70 null? añt põt eẽ tẽplũ dei niſi ſit tẽplũ eiꝰm totũ.qa eſt pꝛincipiũ alteriꝰ.ᷣ qñ alique pꝛiectates diſtinguũ
ii nulla ẽ ibi onexio xpᷣi ad belial.neq;ʒ tẽplo dei cũ ydo tur ita ꝙ vna ab altera diuidit᷑.poſſibile eſt baberi
nfi ⸗ lis ſi g ad h̊ ꝙ aia ↄſecret᷑ in templũ dei nece ẽ ivpſas vnam ſine reliqua.Si ergo virtutes gratuite ſũt hu

Al.
Item babitus virtutũ ꝑ actus ſuos habent noti
ficari ⁊ diſtingui.igit᷑ que eſt cõꝑatio actꝰ ad actuʒ.
eadẽ eſt compꝑatio habitus ad babitũ.ᷣ nõ eſt neceiſ
ſe actus virtutum eſſe cõnexos.immo vnus põt ex/
erceri ſine altero.̊ ⁊c. ¶ Item ſi habitus virtutum
ſunt connexi.aut hoc eſt rone pꝛincipij. aut rõne ſub⸗

ſecti. aut rõne obiecti. Si rõne pꝛincipij.qꝛ ſunt a So

tunæe cũ ois ꝓpꝛietas a deo ſit.ↄnexio eẽt in oibꝰ ꝓpꝛi
etatibus.Si ratione ſubiecti.qꝛ ſunt in eodẽ. cum
ofm̃s ſcientie ſint in eadem anima.qui haberet vnaz
ſciam haberet ceteras.qð manifeſte falſuʒ eſt. Si ra
tione obiecti. Contra.penes obiecta diſtinguũt᷑.er/
go penes illa nõ ↄnectunt᷑.cũ idem non ſit pꝛincipi/
um diſtinctionis ⁊ cõnexionis/ ¶ Reꝰ. ad pᷣdictoꝛuʒ
intelligentiam eſt notandum ꝙ de virtutibꝰ gratuii
cõuenit loqui tripliciter. vicʒ qtum ad habitum ſb/
ſtratũ.⁊ qtum ad ſtatũ ſupadditũ.⁊ qᷓ;ẽtũ ad defectũ
imꝑfectiõis annexum. Si loquamur de virtutibus
ſub rõne imꝑfectiõis annexe.nõ eſt neceſſe eſſe con/
nexionẽ ſimpliciter. ꝓ eo ꝙ nõ eſt neceſſe hoiem ba⸗
bentẽ grãm babere impfectionem adiunctam.Sili/
ter ſi loquamur de virtutibus qtũ ad ſtatũ ſuꝑpaddi
tũ qͥ nõ eſt de neceſſitate virtut.ſicut eſt repire in cõ
tinentia virginali ⁊ viduali.ſic adhuc non neceſſe ẽ
virtutes eſſe ↄnexas.Si vᷣo loquamur de virtutibꝰ

qᷓ;tum ad habitus ſubſtratos.tunc diſtinguendum

eſt. Aut illi habitus habent neceſſario annexam im⸗
ꝑfectionẽ.aut nõ.Si habent neceſſario annexaʒ im
pPfectionẽ.ſicut habet habitus fidei et ſpei.ſic nõ ſũt
neceſſario cõnexi alijs virtutibꝰniſi ꝓ eo temꝑe quo
quis eſt in ſtatu vie.q ſi non habent neceffſario an/
nexam imꝑfectionem.tunc ↄnexionẽ babent ſimpli
citer.ſiue in ſtatu vie ſiue in ſtatu patrie. Vñ ſᷣm om
nẽ ſtatũ verum eſt ꝙ neceſſe eſt habentẽ gratiã habe
re om̃cs virtutes q̃ ſunt ꝑfecte.vel aliqd eis coꝛre-
ſpondens.ſicut loco fidei in patria habebimꝰ viſio/
nem.⁊ loco ſpei habebimꝰpfectã tentionẽ. Ratõ au
tem huius connexionis ſumi poteſt quadrupliciter
ſim quadruplex genus cauſe. Pꝛimo quidem ex ꝑte
cauſe matcrialis.que.ſ.eſt noſtra neceſſitas. Scd o
ex parte cãe efficientis.que eſt dei largitas. Tercio
ex parte cãe foꝛmalis.que eſt virtutum cõfoꝛmitas.
Quarto ex ꝑte cãe finalis.q̃ eſt pꝛemij dignitas.Cã
em̃ materialis virtutũ afſignari põt nõ ex qua ſedin
qua.et hec quidem eſt rationalis anima ſᷣm ſuas po

tẽtias ſᷣm quas ipᷣa aia põt obliquari ⁊ dirigi. ⁊ qmm

ille potentie aie non pñt ꝑ vnũ habitum virtutis re
ctificari ſ̊ ꝑ diuerſos.nece ẽ ad G̊ ꝙ aia pficiat᷑ in eẽ
gratuito.et fiat deo placita ⁊ iuſta.ꝙ ipſa ſᷣm diucr/
ſos virtutis habitus rectificet᷑ in ſe ⁊ in qualibet eiꝰ
potentia. Ideo ꝓpter neceſſitatem ex parte ſuſcepti/
bilis nece eſt virtutes gratuitas eſſe cõnexas.Cauſa
vᷣo virtutum cfficiens eſt diuina liberalitas.cuiꝰ eſt
nullo modo deficere i necrijs. ſ̊ oia adminiſtrare af-/
fluenter et abunde. Ande ſicut diuina liberalitas ꝑ/
ſiciẽs rẽ in eſſe pᷣmo dat ei totũ ꝑ qdð poſſit in eſſe cõ/
ſeruari.ita ꝑficiẽs cãm in eſſe ſcdᷣo dat illi integram
pꝓfectionẽ ꝑ quã ⁊ in illo eẽ maxime poſſit.et ſinguliſ
vicijs obuiare.iõ cõueniens eſt diuine largitati cum
gratificat hoiem diuerſitatẽ virtutũ in quibꝰ cõſiſtit
rectitudo vite eidẽ tribuere. Cauſa aũt foꝛmalis ipᷣa
rum virtutũ gratuitarũ eſt ipa dei gra q̃ virtutes ce-/

teras q́;dtum ad habitus ſibi ſubſtratos ꝑficit ⁊ infoꝛ

mat.⁊ hoc ꝑ ſuᷓ pꝛeſidentiã ⁊ inſluentia.ꝑ quã aiaʒ

(De cõnerione donoꝝ. Atrũ dona ſpũſfſancti ſint cõ

facit gratam ⁊ ꝙtũ ad ſe ⁊ qti ad eius potẽtias.vñ
qꝛ illa gratia ↄfoꝛmiter ſe hʒ ad om̃s virtutes ex q̃ ⁊
ip̃a habet᷑.aut quelibet virtus habet᷑.aut nulla.⁊ iõ

neceſſe eſt virtutes eſſe cõnexas. Cã aũt finalis vᷣtu

tum eſt ipᷣa gloꝛia.qᷓ veniẽs in afjam. vndiq; ⁊ plene

pficit eã. Et iõ neceſſe ẽ ꝙ ꝑ grãm vndiq; diſponat

Miſ. em̃ pᷣcedat ſufficiẽs diſpoſitio.non inducit᷑ ꝑfe

ctio.neceſſe eſt ergo nccitate finis omnes potentias

aĩe pfici ꝑ virtutes gratuitas.vt ydonee ſint ⁊ diſpo
ſite ad ſuſceptionẽ gloꝛie. Et ſic ptz ꝙ rõ cõnexiõis

virtutũ gratuitaꝝ ſumit᷑ ex quadruplici genere cãe.
vnde ⁊ rõnes hoc ꝓbantes ſunt ↄcedende.Ad il

lud vo quod objr in oriũ de xpᷣo ⁊ btis in quibꝰ nõ ẽ
reꝑire virtutẽ ſpei nec fidci.iã patet rũſio ex bis q̃ di
cta ſunt.qm̃ he virtutes ꝓpter imꝑfectionẽ ſibi anne
xam ſe nõ cõpatiunt᷑ cũ ſtatu gloꝛie. Aerũtũñ ex hᷣ nõ

infringit nerio vnruen n eo ꝙ ipſe alijs virtutibꝰ

ↄnectun

in ſtatu vie.in ſtatu vᷣo patrie loco iparuʒ

dotes eis rñũdentes cũ alijs virtutibus q̃ ibi ꝑmanet

ↄnexionẽ habent. ¶ Ad illud qð obꝛ de innocẽtibꝰ
⁊ ↄiugatis iã pʒ rñſio.qm̃ pnia ⁊ virginitas non tĩ
habitus virtutũ noiant.ſᷣ etiã ſtatus rõne quoꝝ vt
pꝛedictũ eſt nõ neceſſaria eſt ↄnexio virtutũ gratui⸗
taꝝ.ꝓ eo ꝙ in diuerſis ſtatibus ſaluari põt eentia g̊⸗
tie et virtutũ..¶ Ad illud qð obr̃ de ꝑſeuerãtia q̃ nõ

eſt in pꝛeſcitis.dð. ꝙ ꝑſeuerãtia dicit᷑ triplicit᷑. Uno

modo dicit᷑ ꝑſeuerantia volũtas ꝑfe endi paſſiões
ſine defectione.⁊ ſic eſt ſpẽs foꝛtitudinis.Alio modo
dẽ ꝑſeuerãtia ꝓpoſitũ ꝑſeuerandi in bono vſq; in fi-
nem. et ſic eſt ↄditio annexa cuilibet virtuti. Lercig
mõ dr̃ ꝑſeuerantia cõtinuatio boni vſq; in finẽ.⁊ H
mõ nõ eſt nomen virtutis.ſᷣ potius ſtatus ↄñtis ad
om̃s virtutes.Et pꝛimis qͥdẽ duobꝰmodis bʒ cõne
cti alijs virtutibus ⁊ repit᷑ in iuſtis pᷣſcitis.hoc autẽ

tercio mõ in pꝛeſcitis nõ repit᷑.nec necrio alijs necti

tur.qꝛ virtus nõ noiat habitũ ſ̊ magis ↄſequentem
ſtach Ad illud qð obẽ ꝙ hitus virtutũ gratuitaꝝ
ſunt diuerſi foꝛmaliter. ddin ꝙ qᷓ;uis foꝛmalit᷑ diui/
dant᷑ qtũ ad habitꝰ ſubſtratos.tñ inqtũ gratuiti ſt
cõicãt in ipᷣa gra q̃ eſt oim vᷣtutũ gtuitaꝝ ꝑfectiua ĩ
eſſe gratuito.et iõ rõ illa nõ cogit.qm̃ ⁊ ſi in foꝛmali
bꝰ ꝓpꝛijs diſtinguãt᷑.tũ in foꝛmali cõi rõe cuiꝰpñt eẽ
gratuiti vniũt᷑.(¶ Ad illud qð obꝛ de ↄpatiõc habi/
tuñ ⁊ actuũ.ddm ꝙ nõ ẽ ſile ꝓ eo ꝙ egreſſus actuũ
eſt volũtarius ⁊ ab arbitrij libertate.introductõ vᷣo
habituũ in ip̃am aiam eſt a diuia largitate.volũtas
aũt ſpãlit᷑ applicat᷑ ad vnũ.diuia vᷣo largitas cõplet
totũ.⁊ iõ nõ ſeqͥt᷑ ꝙ qᷓ́;uis actꝰvniꝰ virtutis gratuite
ab altero ſeꝑet᷑.ꝙ ꝗpter boc ſimplr babitꝰ ab hitu.
¶ Ad illud qð vltio obẽ vñ veniat ↄnexio bituũ.iã
pʒ rñſio.venit em̃ ex q̃druplici genere cãe ſicẽ pᷣdictũ
eſt. nec eſt ſile de illis de qͥbꝰinſtat.ſic apꝑet de ſe.
nexa:Et ꝙ ſic vr̃ pꝛimo.qꝛ ſicut habitus vᷣtutũ ſunt
gratuiti ⁊ ꝓcedũt ex muuere diuie largitat.ſic ⁊ ba
bitus tonoꝝ.cũ g̊ ꝓpter mutabilitatẽ gre infoꝛmãt.
⁊ munificẽtiaʒ largitatis diſpẽſantis ponat᷑ ↄnexio
in virtutibꝰgratuitis.eadẽ rõne vi ꝙ ponẽda eſt in
donis. ¶ Itẽ ſicut vna virtus alteri admiculat᷑ ⁊ eã
adiuuat in actu ſuo.ſic vnũ donũ ſe bʒ reſpectu alte
rius.g qua rõne vna virtus indiget altera ⁊ nõ põt
ab ea ſepari.eadẽ rõe videt᷑ neceſſariũ eẽ vnũ donu⸗
ↄnecti alteri.¶ Itẽ quicũqʒ hʒ charitatẽ babet vnde

10

11

—

4

Voint.
woie

ug
lince⸗
höͤtepol
leſt he
regue
Necan

utsfic
ſüehon
wode
dundi
fobobt⸗
bödtei
biltßie
atel
cſuknd
oituei
hde
Chwd
eſia
ſtſ
angpon
rinpan
Gcacg
ſerd
t
bine
No⸗
ſucti
lus do
o
gnoͤtßt ⸗
lhoopre
Chnüin
ſnbebt
Pfooſea
oͤici
femsi
ſtbonii
Mking⸗
guenp
ftoci
gſi

Netzten
mnufn

iri

nttns

t ink
noſmnigs

Tlannii
gfrodſs
inbonnte
niiate
sſtmi
obenecn
tsgs
ceneint
Gmnn
jinn ſe
din

Hüͤia in

r t
ſe
etin
uftiſ
fimesg
rheenn,

nphn

ridi
edt
iſmnt,
,

7

poſſit delectari et guſtare qm̃ ſuauis ẽ dñs. Sʒ do/

nũ ſapiẽtie ↄſiſtit in guſtu illius ſũme dulcedinis.igi
tur qͥcunq; bʒ charitatẽ hʒ donũ ſapic.ſᷣ donũ ſapie

7 ſupꝛemũ inter oia dona.et pᷣſupponit oia dona in/
ferioꝛa.gᷓ quicunq; hbʒ charitatẽ hʒ oia ſpũſſancti do

na. 5 vr ꝙ dona ſint ↄnexa. ¶ Itẽ aliquis hõ exiſtẽs
in gratia. ex ipo pꝛimo munere ſiue alterius doni ap
poſitiõe pᷣt ꝑuenire ad ſalutẽ.g vẽ ꝙ poſſit in vſu do

noꝝ et gratie ſemetipᷣm exercere.ſᷣ hoc nõ eẽt niſi vo

na eẽnt cõnexa.g ⁊c. ¶ Sʒ ↄtra.j.Coꝝ.xij.diẽ apls.
diſtribuit ?m diuerſitatẽ per
ſonaꝝ.ꝙ nõ vꝛ ꝙ neceſſe oꝑteat oia dõa in vna ⁊ ea/
dẽ aia cẽ cõnexai¶ Itẽ Aug. in libꝛo ð ſᷣmone dñi in
mõte.ponit gradꝰ inter dona.ita ꝙ ab vno paulati/
ue fit pceſſus ad alteꝝ.ſᷣ hoc nõ eẽt ſi oia infunderẽ
tur equaliter et ſił.g nõ vẽ ꝙ; dona ſpũſſancti inuicẽ
ↄnectant᷑¶ Itẽ Gꝛeg. in moꝛalibꝰ dicit ꝙ minoꝛ eſt
ſapia ſi intelſectu caret. donũ ſapie põt haberi ſine
dono intellectꝰ ¶ Itẽ ſupꝛa habitũ fuit di. ꝓxima. et
eſt verbũ Aug.de trini.xiiij. Oꝛ dono ſcie nõ pollẽt
plures fideles qᷓ;uis polleãt ipa fide. vẽ ꝙ donum

Alij dat᷑ ꝑ ſpũm ſermo ſapicalt dat᷑ ſermo ſcientie.
vbi diuerſitatẽ donoꝝ di

ſciẽtie nõ neceſſario cõcomitet᷑ infuſionẽ gre. teʒ

habitꝰ donoꝝ ᷣm ſuã generalitatẽ dant᷑ ad expediẽ
dum. ſi dona eẽnt neceſſario ↄnexa.vẽ ꝙ vno do⸗/
no habito ſanarent᷑ oĩa ſinthomata.et expeditꝰ eſſet
hõ ad oia oꝑa meritoꝛia.qð mãifeſte eẽ falſuʒ depꝛe
hẽdit ipᷣa exꝑientia.¶ Itẽ dona vt plurimũ oꝛdinãt
ad ea que ſũt ſuꝑerogatiõis.ſicut ptzʒ in dono cõſilij
et foꝛtitudinis.Ea aũt que ſuperogatiõis ſũt nõ cõ⸗/
comitant᷑ inſeꝑabilit᷑ ea que ſunt neceſſitatis.ꝗ̊ vꝛ ꝙ
inter ip̃a dona gratuita non ſit connexio neceſſaria.

15(K.. dom. ꝙ de bitibꝰ donoꝝ gratuitoꝝ ẽ loqui du/

plicit᷑ vicʒ quãtũ ad ipoꝝ oꝛiginẽ.et qᷓẽtũ ad vſuʒ cõ/
ſequẽtẽ.Si loquamur de ipᷣis qᷓtũ ad ipᷣoꝝ oꝛiginẽ.
cũ oꝛigo oĩm habituũ gratuitoꝝ ↄſiſtat q̃ſi materiali
ter in natura.et completiue et foꝛmaliter in gratia.
quãdo ſpiritus ſancti gratia infunditur. ita ſuffici/
enter datur ꝙ omnes habitus gratuiti ex ipſa pñt

ouri.ſi nos velimus ſuſcepte gre cooꝑari.non ſoluʒ

bitus virtutũ.ſᷣ etiã habitꝰ donoꝝ ẽt beatitudinuʒ.
Ideo qntũ ad oꝛiginẽ indubitant᷑ verũ ẽ dona ſpũſ/
fancti babere ↄnexionẽ.Aliter ẽ loqui de ipᷣis habiti
bus donoꝝ qᷓntũ ad vſum. ſᷣm quẽ modũ iſti habi/

tus reddũt potẽtiã facilẽ ⁊ expeditã ad ꝓpꝛios actꝰ.

q nõ tm̃ ſũt neceſſitatis et ſufficiẽtie.ſᷣ etiã cuiuſdaʒ
ſuꝑerogationis et excellẽtie et quãtũ ad boc nõ ẽ ne
ceffariũ in his eẽ cõnexionẽ.imo vix aut nunqᷓ; vſus

iſtoꝝ babituũ repitur ꝑfectꝰ in aliq̊.ſicut inuit Hꝛe
go. ſupꝑ illud Job. xxxviij.ca. Mũquid cõiungere po/

teris micãtes ſtellas pliades. dicẽs ꝙꝙ vſus ſpũs ſep
tifoꝛmis in ſolo xpᷣo fuit ꝑfecte. Aſus em̃ donoꝝ po

nit hominẽ in ſtatu pfectiõis.̊ oꝛigo non neceſſario
ponit in ſtatu ꝑfectiõis.ſᷣ in ſtatu inchoationis.AUñ

ſicut puer puulus ſicut dicit Aug. bz in rõne quicqͥd
õäü in mole. licet magnitudinẽ mo
is nõdũ hẽat in actu.ſic cõcedi põt ꝙ habitꝰ donoꝝ

nõ neceſſario cõnectunt᷑ q;tũ ad vſuʒ et ipᷣoꝝ eẽ cõ/

pletũ.ſᷣm ꝙ potẽtias facilitãt et ad actꝰexcellẽtes ex

pediũt. cũ in infuſione gratie habeant᷑ radicaliter et
virtualiter et implicite ſicut oñdũt rões ad pꝛimam

ꝑtẽ inducte.Attamẽ illud qdð obijcit de ſimilitudine

virtutũ et donoꝝ nõ valet. habitꝰ em̃ virtutũ ꝓ eo

& neceſſitatis ſũt ⁊ quãtũ ad ſuos vſus in bis quili.
ar.iã vtunt᷑.ſimplicit᷑ hñt adinuicẽ ↄnecti.nõ ſoluãʒ
rõe ſue oꝛiginis ᷣD etiã rõne vſus ↄſequentis. Nemo
em̃ põt eẽ in gratia niſi credat.ſperet.et amet.et ſic ð
alijs virtutibꝰ. Mõ ſic aũt ẽ de vſibus donoꝝ et bea
titudinũ ſine quibus plures ſaluant᷑. Multi em̃ ſũt
qui fideliter credunt.⁊ tñ illud qd credũt nunqᷓ; in-
tellectu cõpꝛehendũt.Similiter ẽ de vſu ipaꝝ beati
tudinum. Et ideo aliquo modo eſt ↄnerxio in habi/
tibus virtutuʒ. ſicut ille rationes oſtendunt.(¶¶ Ad 16
illa vero ꝗᷓ obijciunt᷑ in cõtrariũ ſatis facilis ẽ rñſio
p ea qᷓ dicta ſũt. Nam qð pᷣmo obꝛ de aucte apłi.Oꝛ
alij dat ꝑ ſpũʒ ſᷣmo ſapie ⁊c. ꝓcedit ð donis gr̃e gra
tis date.nõ aũt de donis gr̃e gratũ facicntis.vłcerte
ſi intelligit de ipis donis.boc dicit quãtũ ad vſuʒ.nõ
quãtũ ad ipoꝝ habituũ radicẽ ſiue pᷣncipiũ.(Ad il 17
lud qð obẽ de auẽte Aug.ſilr patʒ rñſio.Aug.em̃ aſ/⸗
ſignat gradus inter dona qtũ ad eoꝝ vſus.qꝛ nõ pᷣt
quis aſſuefieri in vſu doni ſuꝑioꝛis niſi pᷣmo aſſuefi⸗
at in vſu doni inferioꝛis qͥ non ẽ tante ſublimitatis.
¶ Ad illud qð obꝛ auẽte Gꝛeg.ꝙ minoꝛ eſt ſapia ſi S
intellectu careat.Similiter rñdendũ ẽ hoc Gꝛeg.in⸗/
tellexiſſe de vſu doni intellectꝰ.quo neglecto.ſi qͥs ſe
ꝓtendat ad vſum doni ſapiẽtie.non ita ꝓficit ſicut
ꝓficeret ſi oꝛdinato gradu ꝓcederet. ¶ Ad illud q8 19
obꝛ de auẽte Aug.habita in diſ.pᷣmiſſa.dd.q; Augu.
intelligit de vſu doni ſapie.et hoc manifeſtũ eſt ex ip
ſa auẽcte.Dicit em̃ ꝙ multi pollẽt fide qᷓ nõ pollẽt ſci
entia. Nemo em̃ pollet in aliquo habitu niſi babeat
ipᷣm in ſua cõpletiõe.p quã facile ſit ißm habitũ ma
nifeſtari in oꝑe. Ad illud qð obꝛ ꝙ dona expediũt. 20
et ꝙ ſimiliter oꝛdinãt ad ea q̃ ſunt ſuperogationis ⁊
excellẽtic¶ R.ſicut pꝛius tactũ ẽ ꝙ boc intelligit᷑ de
donis qñ babent᷑ in vſu nõ ſolũ in munere. ſiue qũ
habentur quãtũ ad cauſalitatẽ in ſua oꝛigine. Ano
em̃ mõ habent᷑ in ipᷣius gre infuſione.Alio mõ habẽ
tur ꝑ bonoꝝ operũ et oꝛationũ ſiue pꝛecuʒ multipli
catione.ſᷣm illud qð dẽ in glo. Mat.vj.qꝛ ꝑ hec do/
na nos ab imis ad ſũma ↄſurgimꝰ.vñ beatitudines
q̃ ꝑ eadem dona qᷓrunt᷑ de imis gradatim ad ſũma
pueniunt. In pꝛecibus ergo ẽ vt impetremꝰ dona.
in donis vt opemur mãdata.vt de oꝑatiõe beatitu/

dines cõſequamur. hec aũt intellecta ſũt quãtuʒ ad

vſum ſicut pꝛius fuit explanatiũ. V
Auecſtio .iij. c

Atun ſit ↄnerio in virtutibꝰ politicis.ita ꝙ; vna habi
ta neceſſe ſit habere oẽs.Et ꝙ ſic vꝛ pᷣmo auẽcte phi
ca. Dicit em̃ Seneca. Omne qð bene fit. fit iuſte.foꝛ
titer. et temꝑate.ſ̊ opus cuiuſlibet virtutis bene fit.
neceſſe ẽ ꝙ fiat iuſte et foꝛtiter ⁊ tpate.igit᷑ ad qd/
libet opus virtutis cõcurrũt qtuoꝛ virtutes.ſᷣ hoc ñ
põt eẽ niſi eẽnt connexe.g ⁊c.Itẽ Jero. ad pama/
chium. Quatuoꝛ vtutes deſcribũt ſtovci ita eſſe ſibi
cõnexas et mutuo coherẽtes.vt qui vnã nõ habue/
rit oibus careat.et qui vnã babuerit oẽs habeat. Ai
detur ergo virtutes politicas eſſe ↄnexas Al Item
hocipᷣm videtur aucte Aug.in li.de quantitate anie.
diffiniens em̃ virtutẽ dicit ꝙ virtus eſt equalitas vi
te vndiq; rationi conſentiẽs.ſᷣ vita non cõſonat vn/
diq; rationi niſi per virtutũ vniuerſitatẽ. g ad hboc ꝙ;
habet glegne vnã virtutẽ verã.neceſſe eſt ꝙ habeat

ceteras. ¶ Itez Berñ. in pᷣncipio ad euge. Aduerte/
re etiam eſt ſuauiſſimũ quendã cõceptũ cõplexumq;

virtutis. atq; alterã pẽdere ex altera.ſicut vides foꝛ
titudinis matrẽ eẽ pꝛudẽtiã.et nõ foꝛtitudinem ſ te
meritatẽ eẽ quẽlibet auſum quẽ nõ ꝑturiuit pꝛuden
tia.Et paulo poſt. Juſticia qᷓrit.pꝛudẽtia inuẽit.ven

icat foꝛtitudo.temꝑãtia poſſidet.& ſi hec requirũt

um. vicia nõ expellunt᷑ niſi ꝑ virtutes ſibi oppoſi-

ad actum cuiuſlibʒ virtutis.vẽ ꝙ oẽs virtutes neceſ
ſario cõcurrant ad vnum actum.¶ IYtem hocipᷣm vꝛ
rõne.qꝛ ſicut ſe bʒ caſtitas ad eẽ caſtũ.ſic ſe bʒ virtꝰ
ad eẽ virtuoſum.ſᷣ quicũq; hʒ caſtitatẽ eſt caſtus.g
quicunqʒ; hʒ virtutẽ ẽ virtuoſus.ᷣ nullus ẽ virtuo⸗
ſus qui hʒ vicin. aliquis hñs virtutẽ nulluʒ hʒ vici

tas. qͥ b vnã virtutẽ.bʒ et ceteras. ¶ Item cuiuſ/
libet virtutis ẽ diſcernere quid eligendum.et tenere

medium.et recte tendere in finem.et negociari circa

arduum et difficile.S̊ pꝛimũ ẽ pꝛudentie.ſcöᷣm temꝑ

antie. terciũ iuſticie.qrtũ foꝛtitudis.g vẽ ꝙ ad quẽ/

libʒ actũ vᷣtuoſũ ↄcurrãt neceſſario iſte tres vᷣtutes.
hoc aũt non cẽt niſi baberẽt connexionẽ adinuicẽ.S
vꝛ ꝙ virtutes politice ſint cõnexe. Sʒ coͤtra hoc eſt
auẽtas Aug.ad bicro.dicit em̃ ꝙ nõ ẽ diuina ſenten
tia qua dicit᷑ ꝙ qui bʒ vnã hʒ oẽs.ſᷣ hõibus hoc viſũ

ẽ ſtudioſis ⁊ ingenioſis.ſᷣ ſi hoc eẽt veꝝ eẽt diuia ſen

tẽtia.qꝛ oẽ veꝝ a pᷣma veritate ꝓcedit.& cũ hᷣ itelli/
gatur de virtutibus politicis.virtutes politice non
füt ↄnexe.¶Itẽ ᷣm ph̊m habitꝰ vtutũ politicaꝝ et
cõſimiliũ ſunt ex actibus.ſᷣ actus nõ ſũt cõnexi.ↄtin
git em̃ hõieʒ exercitari in actu vniꝰ virtutis ita ꝙ nõ
exerceat᷑ in actu alteriꝰ.v g ꝙ nõ oẽs virtutes neceſ
ſario connectant᷑. ¶ Iẽ ſicut ſcie habent᷑ ꝑ acquiſi/

tionẽ.ita virtutes politice.et ſicut vna virtus alteri

adminiculatur.ſic eſt in habitu vnius ſcientie reſpe
ctu alterius.ſed ſcientie que ſunt per acquiſitionem

nonbbabentur ſimul.̊ vna pꝛius ⁊ altera poſterius.

21

22

et vna poteſt haberi ſine altera. vna virtus politi
ca nõ vꝛ cẽ neceſſario alteri ãqnexa. ¶ Itẽ bocipᷣm vꝛ

p experimentũ ſenſibile.qꝛ multi pollẽt in vtute pu

dentie q̃ tñ nõ hñt largitatẽ aut virtutẽ pacie. Mul
ti ctiã iuſticiã ad ꝓximũ ſeruãt qui tñ in ſeipis non
bñt continẽtiã.et tñ illa faciũt ꝑ virtutes politicas.
v && ꝙ inter hmõi virtutes nõ ſit cõnexio neceſfaria.
ddm ꝙ in iſta qõne cõtrouerſia fuit inter ipos
phos ſᷣm ꝙ innuit Aug.et Hiero.Hã quidã phoꝝ
qui ſtoici dicebant᷑ dixerũt virtutes neceffario eẽ cõ
nexas.vt qui vna caruerit ceteris careat. De quoꝛũ
poſitione vẽ fuiſſe Seneca.ait em̃ ſic. Si vnã de tur
mis tuis dimiſeris.poteris dicere ſupellectilẽ tuã ti/
bi ſaluã.Si aũt vnã de virtutibꝰ dimiſeris.nullã te
habiturã neceſſe ẽ vt cõfitearis. ¶ Alioꝝ poſitio fu/
it ꝙ vna põt haberi ſine altera.ſicut aliquis põt hꝛe
caſtitatẽ ita ꝙ nõ hẽat iuſticiã. Rõ aũt huiꝰ diuerſi⸗
tatis ex hoc fuit.qꝛ ſtoyci ponebãt ꝙ virtus nõ eſſet
in aliquo niſi in ſapiẽte.ꝓ eo ꝙ regimẽ totiꝰ vite ho

minis ſᷣm regulã moꝛis.pendet a rectitudine rõnis.

Sapientẽ ãt dixerũt ſᷣm ꝙꝙ dieit Aug.de ciui. dei.in
quẽ nulla cadit ꝑturbatio. Ille em̃ ſᷣm eos ſaꝑiẽs di
cebat᷑ qui oibus paſſionibꝰ aie dominabae(Vꝛcter
hec etiã ponebãt ꝙ cñ virtꝰ ſit circa mediũ.et mediuũ
ſit vno mõ et indiuiſibili.nemo bʒ virtutem niſi ha/
beat eã in ſũmo ⁊ pfecte. Perfecta ãt virtꝰnõ hẽ vbi
regnat aliqð viciũ.et vbi alie virtutes deſũt.Et ꝓpt᷑
iſtas rõnes vixerũt ſtoyci virtutes politicas eẽ con/
nexas. vicʒ.qꝛ nõ poſſiderent᷑ niſi a ſapiẽte cui nõ do
minat᷑ viciũ/ct ſũt circa meqiũ indiuiſibile.s quo ꝑ

qðlibet viciũ fit receſſus.i In buiꝰ⸗ aſñt poſitõis ſus
fundamẽto mimis exceſſerũt qᷓntũ ad vtrũq; pdicto
rũ.ex hoc ꝙ nõ ponebãt ſapiam in ꝓficientibꝰß ſolũ
in pfectis.tũ etiã qꝛ dixerũt nõ referre qᷓtũ ad amiſ⸗
ſionẽ virtutis parũ vel multũ a medio pũctali rece/
dere.et iõ repᷣhendit eos Aug.ad biero.dicens. Sie
mihi vident᷑ ſtoyci eẽ falſi.qͥ ꝓficientẽ hominẽ in ſa/
pientia nolũt habere ß ſolũ cum ẽ pfectꝰ. Dicũt em̃
ſicut nihil intereſt ad pᷣfocandũ hõieʒ. vtrũ aquã
ſtadijs multis habeat ſupꝛa ſe vel vns palmo.ſic eſt
de illis qͥ ſunt in gurgite erroꝛis ad ſapiam. Et ſatis
rõnabiliter repᷣhendit eos Aug. ppt᷑ boc ꝙ viã ſalu
tis in bono valde artãt.dũ dicũt in ſolis pfectis eſſe
virtutẽ et ſapiam.et in malicia valdẽ dilatãt dum di

cũt ꝙ nõ refert vtꝝ quis magis vel minus a medio

virtutis recedat.Et ꝓpterea alioꝝ phoꝝ poſitio ma
gis fuit rationabilis.qͥ poſuerũt ſapiam nõ ſolũ eſſe
in pfectis vᷣ etiã in illis qui pꝛoficiũt. Poſuerũt etiaʒ
medium virtutis latitudinẽ habere ᷣm ꝙ latitudo
bʒ mediũ ſũmitatis.qm̃ ẽ ſm politicã veritateʒ vir⸗
tutes paulatim acquirunt᷑ in his qui ꝓficiunt ad ſa
piẽtiaʒ. ideo poſuerũt ꝙ vna virtus põt haberi in .
fectione maioꝛi et minoꝛi ſᷣm diuerſa tꝑa. Ana etiã
põt ſeparari ab altera.Et iſtoꝝ ſnia ſᷣm dictũ Aug.
magis eſt appꝛobanda.Reſpondendum ẽ igitur ad
queſtionẽ ꝓpoſitã ꝙ ſimplr loquẽdo vicʒ quãtũ ad
omne tempus et quatum ad ipos habitus virtutũ.
non eſt cõncxio inter virtutes politicas.licet aliqua
inter eas poſſet cõnexio reperiri ratione ſtatus alic⸗

determinati et quarundã cõditionuʒ cõium. Pꝛopt᷑ 2 5

qd notandum eſt ꝙ conuenit loqui de bmõi virtuti
bus politicis quãtum ad ꝓpꝛia et quãtũ ad appꝛo/
pata.Si q̃ntũ ad appꝛopᷣata ſic eſt in eis conexio.qꝛ
ille quatuoꝛ cõditiones pꝛius habite que ſunt diſcer
nere et medium tenere et hmõi ſigillatim bis quatu
oꝛ virtutibus appꝛopꝛiant᷑ et tamen ſimul ad quã/
libet virtutẽ requiruntur. Si vero loquamur quan/
tum ad pꝛopꝛia hoc põt eſſe dupliciter.aut ſimplici/
ter. aut ᷣm ſtatum perfectionis. Si ſᷣm ſtatum per
fectionis.ſic eſt adhuc neceſſaria in eis connexio.qꝛ
vna virtus nunqᷓ; ꝑfecte habetun niſi cetere babean
tur. Et quantum ad bhoc bene dicebãt ſtoyci. licet nõ
vſqʒquaq; ſuꝑ veruʒ fundati eẽnt.ſed ſimpliciter ſi
ue bᷣm omnem ſtatuz ſic nõ eſt neceſſarium cõnexio/
nem eſſe in huiuſmodi virtutibus.cum ſint ab acqͥ/
ſitione.ſicut oñdunt rationes ad hanc partem indu
cte.⁊ ideo ſunt concedende.¶ Ad illud ergo qð obẽ 24
in contrarium de aucte ſenece ꝙ om̃e qð bene fit.⁊c
Dðʒ.ꝙ illud intelligitur de ipᷣis virtutibus quantũ
ad appꝛopꝛiata non ſolum quãtum ad ꝓpꝛia. Naʒ
ſi quantum ad ꝓpꝛia velimus loqui.actus illaꝝ vir
tutum diuerſi ſunt.nec negociantur circa idẽ ſed cir
ca diuerſa.¶ Ad ill qð obẽ de auẽte ſtoycoꝛum quã 2
introducit hiero.iam patet rñſio.qꝛ ſtoycis non ẽ in
parte iſta vſq;quaqʒ credendum Pꝛeterea ſtoyci ſi
cut pꝛius tactum eſt ſemper loquebantur de virtuti
bus ᷣm culmen perfectionis.et quãtum ad illuʒ ſta
tum verum dicebant.qꝛ connexio eſt de virtutibus
non ꝓpter ipſius virtutis eſſentiam.ſed ꝓpter per/
fectionem ſuperadditam. quaʒ vna virtus non tri/
buit niſi ſit alijs affociata. Ad illud qð obẽ de au/ 20

toꝛitate Aug.qꝙ virtus eſt equalitas vite ⁊c.dð.ꝙ ꝑ

illud verbum Aug.vndiqʒ.non fit diſtributio ꝓ om

nibus que ſpectqt ad rectitudinẽ acus ipius virtu

Enn

geut
aßbe
fu
ran
pae
ſatron
Metoon
nufun
ohver
inro
ſconid
fitrpne
Cntchis
no
ko
ſot
macur
godef
totumn
ſmmlio
ltyyiue

fſechrmnan

fitagin
lgtolg
ſuamp
Uzcone
iag
tbluo
Uſtnii
ng
ſen
inan⸗
Muer
lakhin
lane
fftck.
the
Koa

tis poſſibile em̃ rectificari aliquẽ in actu vnius vir
gfcan tutis m ꝙ exigit virtus ciuilis.ita tũ ꝙ nõ babet re
W ctificationem in actu alterius virtutis.ſicut põt ma

fin 2 nifeſte per exempla videri¶ Ad illud qð obꝛ de au/
ran toꝛitate Berñ· iam patet rñſio. qꝛ Berñ loquit ip
RKZ ſis virtutibus quantum ad appꝛopata non qntum
niſſ ad ꝓpꝛia. Et pterea loquit᷑ de virtutibus card nali/
ög bus nõ quãtuʒ ſunt politice ſ inquãtuʒ ſunt gratui
lnne te. et ꝑ infuſionẽ magis ꝙ; ꝑ acquiſitionẽ.Et ſic cõce
lte di põt ꝙ ſunt connerxe. hoc non facit ad queſtionẽ
4. 1t 28 ꝓppoſitam A Ac illud qð obꝛ ꝙ caſtitas denominat
ieil aliquẽ caſtum. S ſimiliter virtus virtuoſum.ddm ꝙ
ſibd nõ e ſimile. qꝛ noia deſinẽtia in oſum ſignificãt pleni
r tudinẽ. Añ plus dico cum dico iſtũ eẽ virtuoſum qᷓ

En, cum dico ipᷣm babere virtutem. Añ ⁊ phs dicit ꝙ a

unfrfun virtute non denominat᷑ aliquis virtuoſus ſᷣ magis
MWec ſtudioſus.caſtus ãt nõ plus ipoꝛtat qᷓ; habens caſti/
e 209 taté. et ideo non eſt ſimile bincet inde d illud qᷣ
ddanfgn obẽ de illis quatuoꝛ cõditionibꝰ ᷣm q̃s virtutes di/
1ae ſtinguntur eꝙ in ſingulis reperiunt᷑ iam pats rñſio.
nbetifinl Illud em̃ intelligẽdum eſt ꝓpter appꝛopꝛiationem
i non ꝑ ꝓpꝛietatem ſcr Rarcicru; eſt. DZ
ndugühklr Queſtio.üij.t 9
N Geſmät ¶ AUtrum ſit cõnexio in vicijs et peccatis. Et ꝙ ſic vi/
nntrie detur Ecẽs. ix. Qui in vno peccauerit młta ꝑdet bo
oglitfini na. 5 hoc nõ eẽt niſi plura mala concomitarent᷑ vnũ
iöesbint malum perpetratũ.ergo videtur ꝙ neceſſariũ ſit po
Soltarut nere connexioneʒ vicioꝛum.¶ Item Jaco.ij. Qui in
mimat! vno peccauerit factꝰ eſt omniũ reus. Sed nemo iu-
itolnirit dicatur omniũ mandatoꝛum diuinoꝛũ reus niſi qui

tloqichie peccat contra omnia mandata.ergo qui peccat con
Nucgüig tra vnum. peccat contra cetera. videt᷑ ergo ; vicia
Aſeckttin ſint connexa. ¶ Item ſicut vicium non expellitur ni
ſi per introductionem virtutis ſibi oppoſite. ſic nec

Rted virtus niſi px introductionem vicij.ſed cum quis cõ/

Gelev .
mittit vnum peccatum cetere virtutes amittunt᷑.S
nnk cum quis vnum peccatum committit cetera pecca⸗
d ra introducuntur.ergo ſicut eſt cõnexio ex paꝛte vir
sgſetnt tutum. ita videt᷑ eſſe connexio ex parte vicioꝝ¶Itẽ
nn ſicut per infuſionem gratie vnius tota imago refoꝛ/
nniget matur. ſic ꝑ perpetrationeʒ vnius peccati tota ima
tmi go defoꝛmatur.ſed ad refoꝛmationem imaginis ̃m
Mnnilin totum neceſſario requiritur vniuerſitas virtutum.g
S ſimiliter ad deſoꝛmationem totius imaginis concur
4unmniin⸗ rit vniuerſitas vicioꝛum. ergo ſicut gratiã imagineʒ
Ganhin refoꝛmantẽ conſequũtur omnes virtutes. ſic culpaʒ
nd qᷓ imagineʒ defoꝛmat cõſequũtur omnia vicia ¶ Itẽ
S ſicut oꝛiginaliter omnes virtutes inſeruntur a gra⸗
geüighbin tia. et imperant᷑ a charitate. ſic omnia vicia naſcun
finttw tur a concupiſcẽtia. et impantur a ſuperbia.que eſt
nitg, omnium vicioꝛũ regina.S ſicut ponit᷑ ↄnexio in vir
iansſſe tutibus ppter vnitatem oꝛiginis et radicis. ſic vide
rataitie tur ſimiliter ꝙ poni debeat ex parte vicioꝛũ.qi vbi
eſchem cunq; reperitur talis cauſa. ibi debet reperiri talis ef
arkoisn, fectus. ¶ Item virtus ⁊ vicium ſunt oppoſita ime/
ant 6 diate circa ſuuz; ſuſceptibile.non eſt em̃ dare mediũ.
gtune quia aut bomo ẽ dei amicus aut dei inimicus. cu,ʒ
gimi/ abeſt virtus. neceſſe eſt ineſſe vicium ſibi oppoſituʒ.
R ſed eum virtus abeſt. vniuerſaliter abeſt. cum vici
nier um ineſt. vniuer ſaliter ineſt. et vicia connexionem
uenn, babent ſicut et virtutes gratuite. ¶ Sʒ cõtra. bin di
Pe ſen uerſitatẽ vicioꝛum eſt diuerſitas penarum. § ſi eſſet
lig connexio in vicijs. vt qui haberet ynum vicium ba⸗
E

us derelictis.
cati niſi volens.ſed multi ſunt qui committunt ali/
quod vicium et tñ omnino deteſtãtur aliq; peccati
genus.ſicut multi peccatis ſpiritualibus iplicati om

NXVI

beret omnia.tunc qui haberet vnum peccatum ſu/
ſtineret omnem penam.qð manifeſte eſt contra diui
nam iuſticiam. ¶ Item vicia et peccata ſunt ab ope
re noſtro.ſed nõ eſt cõnexio in operibus vicioꝛum
exterius ppetratis.̊ nec connexio eſt in vicijs interi
tem nullꝰ peccat aliquo genere pec

nino deteſtantur carnalia. g vicia nõ ſunt connexa.

tem vicia adinuicem opponuntur. ſicut auaricias

ꝓdigalitati.et audacia puſillanimitati. ſed duo op/
poſita nõ pñt ſił eẽ in eodẽ.⁊c.SO impoſſibile eſt vicia
et peccata habere connexionem .
peccatum duo concurrant.vicʒ auerſio ⁊ conuerſio.

dupliciter conuenit comꝑare vicia et peccata adin/

uicem. vel inquãtuns auertunt ab vno bono incom/
mutabili.vel inquantũ conuertũt ad bona cõmuta/

bilia. Si ergo loquamur de vicijs ᷣm qꝙ auertunt ab

vno bono incõmutabili.ſic pꝛiuãt homineʒ gratia et
ceteris virtutibus gratuitis.et faciunt hominem di
guum pꝛiuari gloꝛia et pꝛemio coꝛreſpondente om/
nibus bonis meritis.et hoc quidem ita fit per vnuʒ
vicium ſicut per cetera.et quantum ad hoc vicia et
peccata habent connexionẽ quãdaʒ.ꝓ eo ꝙ ab vno
auertunt.et omnibus vicijs vnus et idem deus offᷣ
ditur. Si vero loquamur de vicijs quantum ad con
uerſionem.ſic per conuerſiones ad diuerſa bona cõ/
mutabilia diuerſe oꝛiunt᷑ i nobis ꝓnitates in vicia.
per que obliquamur ad diuerſa penarum ſupplicia.
et hoc modo in vicijs non eſt connexio.quia ꝓ quo⸗/
libet puniet᷑ homo ſpeciali pena ſibi bita. Mec eti⸗
am poſſunt eſſe connexa ꝓpter repugnantiam ꝓni⸗
tatum.nec habent cauſam ꝓpter quam ↄnectantur.
quia ex diuerſis operibus oꝛiuntur et ad diuerſos fi
nes tendunt. Oſ ergo vicia ex parte conuerſionis
ſumunt oꝛiginem et diſtinctionem.ex hac parte con⸗

nexionem non babent. licet aliquo mõ in auerſione
cõueniant. ſimpliciter & ↄcedendũ eſt ꝙ vicia ⁊ pec

cata non ſunt cõnexa ſicut oſtendũt ratiões ad ꝑteʒ

iſtam ¶ Ad illud qdð pꝛimo obẽ de aucte Ecci.et au 3 1
toꝛitate Jaco.ꝙ qui peccat in vno perdit multa bo⸗/

na. et etiam ſit reus quãtum ad omnia.dm.qꝙ non
dẽ ꝙ ꝓpter vnum vicium incurrat aliquis alioꝝ vi/
cioꝝ ꝓnitates et defectibilitates neceſſario et imme
diate.ſed hoc dicit᷑ qꝛ qui peccat in vno peccato ca
ritatem perdit.in qua eſt plenitudo meritoꝝ et iple⸗
tio mandatoꝛum xpᷣi. Aut certe dicitur q; ꝑdit mul⸗

ta bona et fit reus quantuʒ ad omnia ꝓ eo ꝙ pꝛiua

tur omnibus virtutibus gratuitis. Al tercio modo
quia perdit omnia merita q̃ pꝛius habebat. Efficiũ⸗
tur em̃ ex vno peccato moꝛtali omia inutilia ad glo/
riã aſſequendam. Ael quarto modo dicitur multa
bona perdere et omniũ reus eſſe.quia merito vnius
peccati perdit eterna pꝛemia.qᷓ omnibus virtutibꝰ⁊
meritis erant reddenda. boc autem non ẽ ꝓpter ip-
ſoꝛum vicioꝛum connexionem.ſᷣ magis ꝓpter con/
nexionem virtutum et dotum ſiue pᷣmioꝛum eis coꝛ
reſpondentium.ob quã cõnexionẽ ſi quis vno ipoꝝ
bonoꝝ pꝛiuat᷑ neceſſe eſt ꝙ pꝛiuet᷑ et ceteris. Hoc

autem non ſufficit ad faciendam connexionez in vi /

cijs. quia ſicut dictum eſt vicia non tm̃ conſiſtunt in
guerſione a deo ſ̃ etiam in conuerſione da boni cõ⸗

J. dom. ꝙ cũ ad z30

52 mutabile. Ad illud qð obẽ q; virtus nõ expellit ni ratio bonitatis. vicz gratla gratũ faciẽs et iba chari⸗
ſi ꝑ introductionẽ vicij ſibi oppoſiti.ſic nec viciũ niſi tas. videtur ꝙ ſimplicit ſit in eis bonitatis equali/

p introductionẽ virtutis.dᷣm ꝙ nõ ẽ ſiłe. qꝛ plura tas.¶ Itẽ aut virtutes in eodẽ ſũt equales aut nõ. e

exigũt ad ↄſtruẽdũ qᷓ eſtruẽdũ et pla ſi ut neceſſaria Si ſic habco pꝓpoſitũ. Si non.g melioꝛi virtuti de/ nuer
ad hoc ꝙ bõ placeat deo q; ad hoc ꝙ diſpliceat. Et betur maius pmiũ.ct minoꝛi minus S motui virtu⸗ n
Ppter boc ꝙ plura ſunt neceſſaria ad rectificanduʒ tis debetur pᷣmiũ ſubſtãtiale.illud aũtẽ vnuz. vni ti
ꝙ ad obliquadũ.iõ quãuis obliquatio vicij nõ hẽat et eodẽ homi in eodẽ ſtatu gratie debet maiꝰ ⁊ minꝰ on
excludi niſi ꝑ habitũ directe ſibi oppoſitũ.tñ rectitu pᷣmiũ.qð ẽ incõueniẽs. Itẽ vna virtus denõiat al tühn
do virtutis põt auferri nõ ſolũ per viciũ ſibi oppoſi terã ſᷣm ꝙ vult Aug.et Berñ. Eſt em̃ pꝛudentia foꝛ H
tum. etiã ꝑ vicium oppoſitũ alij virtuti. Añ infide tis.et foꝛtitudo pꝛudens.aut ̊ pꝛudẽtia ⁊ foꝛtitudo alin
litas que opponit᷑ fidei excludit charitatem.et iõ nõ ſunt equalcs.aut non.Si nõ. eſto g ꝙ pꝛudentia ſit ſeeß
eſt ſite hinc et inde. Pꝛeterea qꝛ virtutes cõnexe ſũt. maioꝛ q; foꝛtitudo. tunc arguitur ſic ꝛudentia eſt dlnn
iõ vicium qð tollit vnã.p conſequẽs tollit reliquaZʒ. maioꝛ ꝙᷓ; foꝛtitudo g foꝛtitudo ẽ magis pꝛudens ᷓ fun
Vicia vero qꝛ cõnexa nõ ſunt.iõ auferri nõ poſſunt ſit foꝛtis in eodem.qꝛ ſᷣm quãtitatẽ pꝛudetie in eodẽ Mits
. niſi vnumqðqʒ expellat᷑ ꝑ virtutẽ directe ſibi oppo eſt foꝛtitudo pꝛudens.ſed quãto virtus foꝛtitudinis nnen
z5 ſitã. ¶ Ad ülud qð obꝛ ꝙ peccatũ dᷣfoꝛmat tot ima eſt pꝛudentioꝛ.tanto no bilioꝛ eſt et excellentioꝛ. ſi S set
ginẽ ſicut gratia refoꝛmat.din ꝙ imago dupliciter magis eſt pꝛudens q;ᷓ foꝛtis.& eſt nobilioꝛ 2t excellen het
bʒ defoꝛmari.aut ꝓpter abſentiã lumis gratie.aut tioꝛ ſeipſq.ſed hoc eſt im ofſibile. 2c. Sʒ contra. . Ncitd
ꝓpter deoꝛdinationẽ in actibus illoꝝ vicioꝝ in qui Coꝝ.xiij. Nunc manẽt fides ſpes ⁊ charitas tria H. (atti
bus imago attendit᷑. Dumo quidẽ mõ foꝛman bʒ maioꝛ aũt hoꝝ eſt charitas. Et in pꝛecedenti ca. Ad (le
tota imago ꝑ vnũ petm̃ et viciũ. Scdᷣo mõ ñ.qꝛ qd/ buc exccllẽtioꝛẽ viã vobis demõſtro. ſi igit charitas un.
libet viciñ nõ reſpicit ſingulaꝝ potẽtiaꝝ actus.gra/ eſt maioꝛ et excellentioꝛ alijs. non eſt equalitas in nöͤſit
tia vero qñ refoꝛmat aiam vtroqʒ mõ refoꝛmat.⁊ ve habitibus gratuitis. ¶ Ite de quolibet cõfeſſoꝛe cã⸗ En
nuſtãcio faciẽ ipᷣius aie.et rectificãdo qualibet potẽ nratur. Mon eſt inuentus ſimilis illi qui conſeruaret
tiam reſpectu operationis ſue.et ideo quãuis in ge legeʒ excelſi.ſed ſi omnia dona gratuita eſſent equa/ Parr
nere concurrant cetere virtutes. nõ tñ ſic in defoꝛ/ lia. tunc qui excederet in vno excederet in omnibus. tun.
34 matione vnius peccati ſingula vicia comitãt᷑.Ad ſi verbuz illud alicui poſſet vere attribui. nunq; cõ ypane
illud qð obẽ ꝙ oia vicia naſcunt concupia.⁊ inpe ueniret alteri.qꝛ quod per ſuperabundautiã dicitur öbck
rãtur a ſuperbia.ſicut virtutes a charitate ⁊ gratia. vni ſoli conuenit. ¶ Item maioꝛi bono maius ma⸗ nnn
dum ꝙ nõ ð ſimile.tũ qꝛ cõcupiſcẽtia nõ ẽ canſa ſufſi lum opponitur et econuerſo.quia pꝛiuationes cog/ num
ciens reſpectu vicioꝝ.ᷣ ſolũ diſponẽs.tũ etiã qꝛ cuʒ noſcuntur per habitus. cũ vicia oppoſita virtuti/ lule⸗
cõcupia ramificetur rſpectu diuerſoꝝ cõcupiſcibili / bus non babeant equalitatem. quia vnũ vicium eſt mms,
um. ad diuerſos fines inſpicit vel inducit.et frequẽ; 2magis altero.pari ratione videt᷑ ꝙ nec virtutes gra nepni
ter ad cõtraria tendit vñ eſt ibi diſperſio potiꝰ q; cõ/ tuite. ¶ Item habitus creſcũt et augmentant᷑ in no Minen
nexio. Gia aũt ẽ ſufficiẽs oꝛigo virtutũ. et charitas bis ſᷣm ꝙ plus et plus diſponimꝰnos ꝑ bonos actꝰ. Mponc
mouet et inclinat oẽs ad finẽ vnũ.et ꝓpterea nõ ſic ſed nos videmus ꝙ aliquis plꝰſe exercet in actu vni ſnte
cõnectũtur vicia vt vᷣtutes gratuite. tů ex gfectu pᷣn us virtutis qᷓ in actu alterius. videt᷑ ; magis cre/ ſade
3 5 cipij.tũ etiã ex defectu vinculi vnitiui.¶ Ad illð q ſcat virtus illa qᷓ; alie. eꝛgo neceſſe eſt aliquando vir unt
obꝛ ꝙ virtus et vicium ſunt oppoſita imediate.dðʒ. tutem illam efſe inequalẽ alijs. ¶ Item charitas eſt Wen
de virtute et vicio cõuenit loqui dupliciter. vel in vinculum perſonaꝝ.et eſt vinculum virtutum. plu⸗ he
generali.vel in ſpeciali. Si loquamur in generali.ſic res em̃ perſone ligantur ꝑ vinculũ gratie in vna vir i
imediate opponunt᷑.ꝓ eo ꝙ nõ ẽ neceffariũ aliquẽ tutc.et plures virtutes in vno hõie.ſiẽ & ſe b vna vᷣ⸗ tatst
habere cõtinẽtiã gratuitã.aut eẽ luxurioſum.ſic?⁊ ꝭ tus reſpectu diuerſaꝝ perſonarum.ſic vnus homo Gloe
alijs vicijs et virtutibꝰ ẽ intelligendũ.Et iõ quãuis xeſ pectu virtutum plurium. ſed vna virtus a diuer/ Mitut
abſente virtute neceſfario inſit viciũ.nõ tñ ſequitur ſis ꝑſonis p̃ᷣt ꝑticipari incq̃lit᷑.g et plures vᷣtutes ab Guri
ꝙ abſente omni virtute gratuita ꝓpꝑter hoc inſint eodem bomine.( Itez habitus virtutis eſt habilita bice
omnia vicia. Et ſi tu obijcias ꝙ ſicut ſe hʒ viciũ rſpe re ad actum ſuum ꝑ ſe loquendo.a maioꝛis virtutis mnnen
ctu virtutis.ita ſe hʒ ſpẽs hmõi vicij reſpectu virtu/ eſt magis habilitare.et equalis equaliter habilitare. ſher
tis ſibi oppoſite.ddm ꝙ nõ ẽ ſimile.q;ꝛ oẽs virtutes ſi ergo omnes virtutes in eodem bomine ſunt cqua lnin

gratuite coueniẽtiã habẽt in vno foꝛmali.rõne cuiꝰ les.neceſfario ideʒ bomo equaliter erit babilis et fa

n 4 . Alun
oĩa vicia ſibi opponunt᷑ ⁊ cũ nullo ſtare poſſunt.ſed cilis ad actus omniũ virtutũ.qdð ꝑ experientiaʒ de/

ucke

cum diſtinguũtur in ſpẽs.boc ẽ rõc habituũ ſpaliuꝛ. pꝛebenditur eſſe falſum. Multi em habiles ſũt ad mni
rõe quoꝝ nõ quelibet virtus opponit᷑ cuilibet vicio- actum abſtinẽtie.qui tũ cum difficultate habent vſũ tes.
5 ſibi oppoſito.Et iõ alius modus ẽ comꝑandi vici patientie et obedientie. R. dom ꝙ de ipſis gratu / ſri
um ad virtutem gratuitã in generali.et alius in ſpe tis habitibus contingit loqui dupliciter. aut quan/36 D
ciali.et ꝓpterea ratio non cogit. tum ad ipſum habitum.aut quantum ad exerciciuzʒ. tn
T Aueno Lv. „2“ Si loquamur de ipſis quãtum ad habitum.hoc po inen
¶Atrñ ſit ponere equalitaté in habitibꝰ gratuitis. Et teſt eſſe dupliciter. aut reſpectu gratie infoꝛmantis htn
ꝙ ſic videt᷑ pꝛimo ꝑ illð qd dꝛ Apoc.xxj. Ciuitas in quodam mõ cauſantis. aut reſpectu li.ar. ſuſtinẽtis ſi
Idro poſita eſt.glo.ibi.vtutes gratuite ſũt equales. et cooperantis.Si rſpectu gratie infoꝛmãtis.ſic om
Ad hocipᷣm hẽ auẽtas in l̃a.⁊ ſupius habita fuit di / nes habent equalitatem.pꝛo eo ꝙ gratia gratum fa⸗
xv.a uctas valde expꝛaſſa. ¶ It hocipz videt᷑ rye. ciens m quantitatem ſuam et excellentiam reddit id
vbicunq; ẽ vna ratio bonitatis neceſe ẽ ꝙ ſit bonita gratam deo animam. et eius potentias et habitus.⁊

iiis equalitas · in omibus habitib? gratuitis vna eſt operationes meritoꝛias. Si vero lo auamur de iis

4
.
BMntes⸗,

lsr
sn
ege: W
atütifr,
Ahän
mumti
c⸗ 3

1

1
° ,
Weoear
.
iſtia
Oege⸗ 4
. ... 2,
Rceriet

4
0

iisligiahn
Vaerds

itcn
nmigntnn
mnn eN
hmuninu
ſczmoe
7mrſ
Stunbe
ünrbii
wnuelore
rorbebls
thrien
äbtis
jattebton
gſiin
“
Nuneil
ubang 4

=
=

.

S

—,

=

SS
—

= = —

=
=—

4
„ 8

—
—

☛S
=

fpectu li. ar. coſetiẽtis ⁊ ſuſtinẽtis.ſic qꝛ liar.ĩ actu

vniꝰ vtutis maioꝛẽ iuenit cõplacẽtiã qꝙᷓᷓ in alio. etiã
maioꝛem inuenit repugnantiam in vno qᷓ in altero.
ſm diuerſas ſui inclinationes ⁊ diſpoſitiones.ſic nõ
equaliter eſt oimodã reperire cequalitatem in habiti-

bus virtutum.pꝛo eo ꝙ li.ar.magis feruet quantum

ad vnam virtutem q́ ad aliam. magis adheret etiã
vni virtuti qᷓ;ᷓ alij. Si vero loquamur de virtutibus
quãtum ad exercitium. ſic vix vel nunqʒ equantur.
nec in ſe.nec in comparatiõe ad liberi arbi.coopera/
tionem. In ſe nõ.quia exercitium vnius virtutis eſt
fructuoſius qᷓ;ᷓ cxercitium alterius.ſicut exercitium
pietatis qᷓ;ᷓ abſtinentie. Exercitium vero vnius vir/
tutis in eadem eſt ſecurius.ſicut exercitium bumili/
tatis et timoꝛis q;ᷓ alterius virtutis. Similiter non
habent equalitatem in comꝑatione ad liberi ar. coo
perationem.quia nemo eſt qui equaliter ſc exerceat
in actu omnium virtutum.Aliqui em magis vacat
circa actiuam.aliqui vero magis circa contemplati⸗
uam. Et ſic cõcedi põt ꝙ habitus gratuiti quodam/
mõ ſũt equales.et quodãmõ inequales.Equales q/
dem ſunt quantum ad gratiã infoꝛmãatẽ.ſicut oñdũt
rationes ad pꝛimam partem. Inequales vero in cõ
paratione ad liberi ar. conſenſum ct exterius cxerci/
tium. et ſᷣm hoc diſſolui poſſunt rões q̃ ad vtranq;

3 partem inducuntur. Aliter poteſt dici ꝙ de virtuti/

bus eſt loqui quadrupliciter. Aut quãtuzʒ ad digni/
tatem reſpectu obiecti. et ſic vna eſt excellentioꝛ alte
ra etiam in eodem.ſicut virtutes theologice q; car⸗
dinales. Aut quãtuz ad fcruoꝛem et facilitate reſpe
ctu actus ppꝛij.et ſic adhuc non eſt ncceſſe ꝙ habi/
tus gratuiti in eodem adequent᷑. Aut quãtuʒ ad ra/
dicationem et ſtabilitatẽ reſpectu ſubiecti. et ſic ad/
huc non eſt neceſſe equalitatẽ eſſe.quia talis radica
tio venit ex frequentia et aſſuefactione circa actus
alicuiꝰ virtutis. Aut quantuʒ ad oꝛdinem et effica/
ciam reſpectu pꝛemij.et quantũ ad boc habẽt equa/
litatem in eodem.ꝓpter hoc ꝙ quantitas meriti cu
iuſlibet virtutis menſuratur pᷣm quantitateʒ gratie
q̃ facit opus deo placitum.et ſᷣm quantitateʒ chari/
tatis qᷓ dat operi cuiuſlibet virtutis valoꝛem et pon
dus.Et quia vna eſt gratia gratum faciens.ceteras
virtutes infoꝛmans in vno homine.vna eſt ctiam
charitas per modum ponderis ad finem inclinans.
binc eſt q quantum ad oꝛdinem in finem et efficaci
am merendi neceſſe eſt omnes virtutes in eodeʒ eqᷓ/
ri. Rurſus quia bonitas pꝛincipalis ⁊ eſſentialis vir
tutum in hoc attenditur.quia oꝛdinant et diſponũt
ad ſummũ pꝛemium.⁊ in hoc virtutes habent eqri.
binc eſt ꝙ magiſter ſimpliciter concludit et ſancti di
cunt in vno et eodeʒ equales eſſe omnes habitꝰ gra
tuitos.Et ideo ſimpliciter concedi poſſunt rationes
q̃ boc oſtendunt.Ad obiecta in contrariũ ſatis defa

38 cili ptʒ rñſio ꝑ ea qᷓ dicta ſũt¶ Ad illð g̊ qð pꝛio obꝛ

de charitate ꝙ ẽ alijs eminẽtioꝛ.dð.ꝙ h̊ ĩtelligit᷑ ra-/
tione exercitij in actu ſuo.in quo plus haurit᷑ de gra
tia.et minoꝛ eſt occaſio piclitandi.Affectus em̃ amo
ris diuini dum abſtrabit a terrenis.facit recedere ab
occaſione peccati. Duz vero vnitur celeſtibus. facit
inde haurire bumoꝛẽ gratic ſpirituſſancti. et ideo ex
hoc non concluditur inequalitas virtutum quantũ

feſſoꝛbus. Mon eſt inuentus ſimilis illi.ddm ꝙ illð

dillud quod obẽ ꝙ cantatur de cõ

intelligitur non ratione babitus ſed ratione alicuiꝰ
exterioꝛis vſus.et boc innuit ipſuʒ vocabulum cum
dicitur. qui conſeruaret legem excelſi.ex quo innu/
it excellentiam illam intelligendãa foꝛe in opercAd ꝗo
illud quod obꝛ ꝙ maioꝛi bono opponitur maiꝰ ma-
malum.dᷣm ꝙ illud non eſt regulariter verum. im/
mo aliquando contingit minoꝛi bono opponi maiꝰ
malum.ſicut ðᷣſperatio q̃ opponitur ſa ei.peioꝛ eſt q;
odiũ quod opponitur charitati Pꝛeterea aliuncle
habent virtutes equalitatem.aliunde bhabent oppo
ſitoꝝ diuerſitatem. Equalitatem em̃ habent ex par/
te gre.rõe cuiꝰ qd oppõit᷑ vni vᷣtuti oppõit᷑ oĩibꝰ.op
poſitoꝛum autem diuerſitatez habent ratione ſpãli/
um actuum et obiectoꝛum.et ex illa parte non eſt ne
ceſſe habitus virtutum habere omnimodam equa/
litatem ſicut pꝛius tactum eſt.¶ Ad illud quod obẽ ꝗt
qꝙ habitus creſcunt et augmentant᷑ in nobis pᷣm q;
plus diſponimus nos ꝑ actus.dom.qꝙ crementum
habitus quantum ad bonitatem eſſentialem in ge/
nere gratuiti attenditur ex augmento ipſius gratie.
q̃ augmentata creſcunt et cctere virtutes.Cuzʒ ergo
dicitur ꝙ magis nos exercemꝰ in actu vnius virtu/
tis qᷓᷓ in actu alterius.g magis in illa creſcimus.di/
cendum ꝙ non ſequitur.pꝛo eo ꝙ debitus vſus ⁊ ex
ercitatio in actu vnius virtutis diſponit ad incremẽ
tum omnium.Ande ſicut in cõitate fraternitatis li/
cet vnus magis negocietur in acquirendo q́; alter.
tñ bona acquiſita omnibus diſtribuũtur equaliter.
ſic et ſuo modo in pꝛopoſito intelligendum eſt. Ad ꝗꝛ
illud quod obꝛ ꝙ vna virtus a diuerſis perſonis po
teſt diuerſimode ꝑticipari.g et diuerſe vtutes ab eo/⸗
dem.ddm qꝙ non eſt ſimile.pꝛo eo ꝙ vnius virtutis
in diuerſis diuerſe ſunt radices.diuerſaꝝ vero vir/
tutum in eodem non ſunt diuerſe radices.ſed vna
gratia per quaʒ eſt acceptio.et vna charitas per quã
eſt meriti perfectioi Ad illud quod obꝛ ꝙ babitꝰvir ꝗ3
tutis eſt reddere potentiami facilem. dom ꝙ facilitio
potentie ad aliquem actum maioꝛ et minoꝛ non tm̃
venit ex parte perfectionis et bonitatis ipſius habi/
tus.verum etiã ex parte diſpoſitionis ſubiecti. AUn/
de pᷣm ꝙ ad actus diuerſarum virtutũ li.ar. ſᷣm plꝰ
et minus cooperat᷑.ſm hoc plus ⁊ minꝰ facilitatur.
licẽt etiam habitus virtutum quãtum eſt de ſe ade/
quentur. Unde nec iſta ratio nec alie pꝛobant ineqᷓ/
litatem in habitibus gratuitis quãtum ad bonitatẽ
eſſentialem et completiuam.ſed ſolum quantum ad
aliquid accidẽtale et annexum.ſicut ex bis que pꝛe/
dicta ſunt ſatis eſt manifeſtum.
¶ Atrum charitas ſit foꝛma virtutum. Et ꝙ ſic videt
pꝛimo per illud quod dicit KRoma.j. Juſticia fuela
tur ex fide in fidem. Ibi em̃ dicit glo.fides eſt demo
num et nominetenus chꝛiſtianoꝛum.⁊ hec eſt infoꝛ/
mis qualitas mentis.qꝗᷓ ideo dicitur infoꝛmis qꝛ ſoci
am non habet charitatem que eſt foꝛma omniũ vir/
tutum.¶ Item boc oſtenditur per illð quod dicitur
in glo. Gal. v. Fꝛuctus auteʒ ſpiritus charitatis ⁊c̃.
ibi glo. Attende ꝙ in enũeratiõe fruetuũ. caput vir/
tutuzʒ pꝛemiſit.i. charitatem. Quc em̃ inter alia int
fructus ſpiritus debuit tenere pꝛimatum niſi chari/
tas:ſine qua virtutes cetere nõ reputantur eſſe vir-
tutes.ſi ergo virtutes alie ſine charitatę nõ reputan
tur eẽ virtutes.ergo ꝙ ſiut vere virtutes hoc habẽt

Zi ij

a charitate.igitur ab ipſa charitate habẽt complemẽ
tum et infoꝛmationẽ. ¶ Itez bocipᷣm videt᷑ rõne.
Affectus em̃ imponit nomẽ operi.g̊ nulluʒ opus pᷣt
cſſe rectum niſi affectug pᷣmo rectificetur. Affectꝰ at
nõ põt eẽ rectus niſi diligat deũ ꝓpter ſe et ſuꝑ oia.
et hoc ẽ ꝑ charitatẽ.igit᷑ omnc opus cuiuſcũq; virtu
tis ſit.ſi rectũ eſt et bonũ.hoc habet a charitate.Cuʒ
Sactus charitatis infoꝛmet oia oꝑa recta. vꝛ ꝙ et ip
ſa charitas in ſe tencat omẽs alias virtutes.qꝛ ſicut
ſe habet actus ad actum.ita habitꝰ ad habitũ.¶ Itẽ
in moꝛalibꝰ cõplemẽtũ et ſpẽs attendit᷑ in oꝛdine ad
finem.ſed amoꝛ ſummi boni eſt illud qð cetera facit
in finem debitum tendere.igit᷑ amoꝛ ſũmi boni dat
omnibꝰ habitibus gratuitis ⁊ eoꝛũ operibus foꝛmã
ct cõplemẽtũ.Cum igit᷑ ille amoꝛ ſit charitas.chari/
tas eſt foꝛma virtutũ.Sʒ con.
iij. Charitas ẽ vinculũ ꝑfectionis.ibi.glo.Cetera do

na pfectum faciunt.chaꝛitas omnia ligat ne abeant.

ſi alie virtutes a charitate reddũt habentem perfe
ctum.vẽ ꝙ perfecte ſint in ſe.&̊ non indigent perfici
nec foꝛman a charitate. S
diuerſe ſunt ꝑfectiones ᷣm ſpẽm. ſed habitus virtu
tum vᷣm ſpcciem diuerſificant᷑ ᷣm ꝙ in pꝛecedentibꝰ
eſt oſtenſum et cõiter tenetur.Cuʒ g charitas ſit vir
tꝰ vna.videt᷑ ꝙ alie ab ea foꝛmari nõ poſſint.¶ Iteʒ

quãdo aliqua duo in diuerſis ſubiectis ſunt.impoſ/

ſibile eſt vnum eſſe foꝛmam alterius.ſed charitas cũ

glijs virtutibus omnibus non reperit᷑ in vna poten

tia. quia diuerſe virtutes diuerſas potentias reſpici
unt. & inpoſſibie ẽ q, virtutes alie a charitate infoꝛ.-
mentur. ¶ Item quãdocũq; aliqua ſic ſe habent ꝙ

ſũt ſpecies imediate vnũ genꝰ diuidentes.⁊ imedia

te fluentes ab vno pᷣncipio.vnũ illoꝛum non põt eẽ
foꝛma alterius.quia oppoſitum non põt eſſe foꝛma
oppoſiti.nec diſpatum diſpati.ſed charitas diuidit᷑
ex oppoſito cum alijs virtutibus.et iteꝝ.omnes vir
tuitcs immediate fluunt a gratia que eſt omniuʒ oꝛi/

go ct foꝛma. vna virtus non põt infoꝛmarc alterã.

et per boc concluditur qꝙ alie virtutes non foꝛmant᷑
a charitate ſibi coniuncta.

vltimum reperire.quia iam ceſſet abire in infiunitum.
ſed quelibet virtus foꝛma eſt.quelibet etiam ꝑfectio
potentie eſt.quelibet nihilominꝰ eſt vltimũ potẽtic.
Zenarren ꝙ vᷣna virtug aliam foꝛmã a ſcipſa nõ poſ
ſit habere.videt᷑ ergo falſuʒ et nõ intelligibile ꝙ alie
virtutes foꝛmentur a charitate. ¶ Item ſi alie vir
tutes a chaꝛitate foꝛmantur et babent eſſe virtutis.
igitur eſſe virtutem ſoli charitati ↄuenit ꝑer ſe.alijs
vero ꝑ accidens.ꝙ ſi hoc eſt falſum.immo alie virtu
tes per ſe loquendo virtutes ſunt.cũ ſint ſpecies vir
tutis.g videtur ꝙ hoc ſit falſum ꝙ charitas ſit foꝛ/
44 e vaatum ad pꝛedictoꝛum intelligentiam
eſt notandũ ꝙ babitus cuiuſiibet virtutis tripliciter
habet conſiderari ᷣm triplicem comꝑationem. vicʒ
ad obiectũ.ad ſubiectũ.et ad finẽ vltimũ. Poſſumꝰ
igit᷑ loqͥ de vᷣtutibꝰ ſᷣm iſtũ triplicem reſpectum. Et
ſi loquamur de eis in ↄparatione ad obiectũ.ſic ſũt
loꝛme tm̃ a ſeipſis diſtincte.et eaꝝ diſtinctio innote
ſcit ꝑ actum et obiectum.et ſic non ſunt foꝛmabiles
nec perfectibiles ab aliquo vno.cũ ipe ſint foꝛme cet
perfectiones diſtincte. Si auteʒ loquamur de virtu
tibus in comꝑatione ad ſubicctum.ſic foꝛme ſunt.⁊
tmñ nihilominus foꝛmahiles. Joꝛme quideʒ ſunt in/-

¶ Sʒ contra. ſuper illud Col.

tem diuerloꝝ vᷣm ſpẽm

n⸗ tem foꝛme non eſt
foꝛma.nec perfectiõis perfectio.nec vltimi aliquod

III

foꝛm antes ſubiectũ quãtũ ab bonitatem tmoꝛalẽ. S
ſcipſas tñ non ſufficiunt quãtum ad bonitatẽ gratui
tam.per quꝗ anima efficitur deo placida accepta.
et idco perfici poſſunt et foꝛmari per gratiam que ſi
mul gratificat animã ⁊ habitus exiſtẽtes in illa. Po
ſtremo ſi loquamur de ipſis habitibus virtutũ in cõ
paratione ad finem vltimuʒ.ſic foꝛme ſunt et foꝛma
biles etiã. Foꝛme quidem ſunt.qꝛ diſpoſitiones ipiꝰ
anime oꝛdinantes ad ꝑueniendum in finẽ. Foꝛma⸗
biles tñ ſunt. quia et ſi oẽs diſponant ad tendẽdum
in finem vltimũ. perfectio tñ tendentie venit ex ipſa
charitate. Sicut em̃ coꝛpoꝛa grauia inclinantur ad
centrum per pondus molis.ſic ſpiritus tẽdit ad ſũ/
mũ bonum per pondus dilectionis. Et huiuſmodi
ſignum eſt ꝙ charitas habet idẽ et ſub eadem ratõe
pꝛo obiecto et fine.qdð non eſt repire in alia virtute.
Finis em̃ eſt bonũ ſub ratõe boni ⁊ bonuʒ ſummũ.
et hoc ſiquidẽ bonum ſub ratione boni eſt charita⸗
tis obiectum. Et ꝓpterea cetere virtutes quqtuʒ ad
rationeʒ tendentie in fimem vltimũ ab ipſa charita
te ſuſcipiunt complementũ.et ideo non imerito radi
ci charitatis attribuit᷑ perfectio meriti.et ᷣm boc cõ
cedi põt ccteras virtutes a chanitate foꝛmari. ſicut
auctes dicunt.et rationes ad hoc inducte conceden
de ſunt.qm verum concdludunt.¶ Ad illud vero qð
pꝛimo obꝛ in contrarium ꝙ virtutes alie faciunt per
fectũ.ddm ꝙ eſt perfectio ſimpliciter. ⁊ ẽ ꝑfectio ßᷣin
quid.Quelibʒ aũt virtꝰ ꝑfectũ facit.ᷣm quid tamẽ.
qꝛ rſpcctu ſpẽalis actꝰ et obiecti. Perfectionẽ ãt ſim
pliciter nõ habet aia niſi in vniuerſitate vᷣtutũ.inq̃n
tum aliqua gr̃a infſoꝛmant᷑.et ab vna charitate imꝑ/
ant᷑ imediate.cuius admiculo ꝑducunt ad finem vl
timũ. Añ licet alie vᷣtutes dicãt᷑ ꝑficere.ex hoc tñ nõ
põt concludi qͥn ipᷣe gficianẽ a charitate.perfectioni
em̃ m qu ſupaddi põt perfectio ſimpliater. ¶ Ad 46&&
illud qd obẽ ꝙ diuerſoꝝ pᷣm ſpeciẽ diuerſe ſũt perfe/
ctiões 'm ſpẽm.dð.ꝙ ẽ ꝑfectio in eẽ pꝛimo.et ꝑfec⸗
tio in eſſe ſecundo. Nerbũ aũt ꝓpoſitũ veritatẽ ba/
bet de ꝑfectõe quãtũ ad eẽ pᷣmũ.nõ ãt de perfectiõe
quãtũ ad bene cẽ᷑.Cũ aũt dicimꝰ ipam charitatẽ eſſe

foꝛmam pfectiuã virtutũ.hoc non ẽ quâtũ ad ipᷣarũ

ꝛimũ ec.̊ quatũ ad bene eẽ.vic; quatũ ad ꝑfectio/
nẽ et cõplemẽtũ meriti.LNñ ſicut cetere virtutes licʒ
foꝛmaliter diſtinguãtur in genere virtutis.tñ a gra/
tia foꝛmãt᷑ ᷣm ꝙ gtuite. Sic etiã cetere vᷣtutes q;uiſ

ſint diſticte a charitate.foꝛmari tñ pñt ſᷣm ꝙ merito/

rie.ꝑfectionẽ em̃ meriti bũñt ex vnica rõe vicz ex ꝑfec
ta tẽdentia in ſummũ fincẽ. Ad illud qð obꝛ ꝙ que

ſũt in diuerſis ſubiectis.vnũ nõ põt eẽ alteriꝰ foꝛma 47

t ꝑfectio.dð.qꝙ aliquid infoꝛmari ab aliq̊ͥ eſt dupxrr.

Del ſicut a pᷣncipio ↄſtitutiuo.vel ſicut a pᷣncipio re
gitiuo et directiuo.Ael ꝑ alia verba.ẽ forma que cõ
plet in eẽndo.et ẽ foꝛma ꝗᷓ coplet in mouẽdo.Cuz
dicimꝰ ceteras virtutes foꝛmari a charitate hoc nõ

E qꝛ charitas ſit foꝛma cöſtitutiua ipᷣaꝝ virtutũ.dãs

eis cõplemẽtũ in eẽndo.ſᷣ qꝛ ẽ foꝛma directiua dans
eis cõplemẽtũ in regẽdo et oꝛdiuãdo. Sicut em̃ gui
tas lapidẽ cũ oibus q̃ in eo ſunt trahit deoꝛſuʒ et di/
rigit ad centrũ.ſic charitas aiazʒ eleuat ſurſuð. et cete
ras virtutes mouct et dirigit ad finẽ ſuũ.Qð ãt ipe
obijcit ꝙ foꝛma et foꝛmatũ nõ pũt eẽ in diuerſis ſub
iectis.hocẽ verũ de foꝛma cõſtitutiua que cõplet in
eẽndo.de alia aũt nõ hʒ veritatẽ. Sicut em̃ vna po/
centia põt ab alia regi et moueruſic habit? vvius po

48

Epe⸗

—
—

oammitats et alius ipfections Etq
ss er agiaus Pfeerton ⁊ ipfe
„ io potentiaꝑ eaeifei
12. AUñ ſieut diſtinetio foꝛmatio SS nec ſũt oino illiꝰ po , grazs ⁊ charitatẽ. tio
ng veer e woeon⸗ nercn te Addls as gaddmais opbiometn eareee Kan veee
We tollit oꝛdinẽ in monẽdo. Eattendit céper e a ſi it tactũ Hus. Eha cõpoſitionẽ. ß 4
i nõ tollit oꝛdi es illũ oꝛdinẽ⸗ k. dð. ꝙ hoc terea ſicut tac ↄſtitutionẽ vl cõpoſit fectiones.et
O penesiline diuidunt. dð. ꝙ ſic vna terea ſ rtutũ p oſtiturion. io mõ fut pfectio ã ſut
lal 49 nẽ virtutũ qᷓ pe oppolto dinuc ſtinguut. r ſic vna aliaꝝ virtutũ p ñ vᷣtutes alio ioes inquã ſut
en 2ꝙ& virtutes ex 9 cta m qᷓ di 44. o ad ipazʒ ere; Ein finẽ. Nñ re F. Perfectiõe ctũ debi
rgz 5d E ad ſua obiech⸗ n cõpatioc ver finẽ oꝛ⸗ oꝛdinẽi charitate pficiunt᷑. ilitaãdo ad actũ de
iürit vinus n 7foꝛma alteri⸗ ene arn fin r⸗ oncgcheritnee eit hablli imꝑant: ap eius
– virtus nõ a voligant ot vrieur e canezioné acr ub ſulbieren dan ſin psritaten tA illude
eN aeiãa in an itoz imo po 0 ꝙ ime/ tñ.pfi. iunt᷑ ãt inq. cri9 finẽ oꝛdin 3J; lijs
neſmn gratig ſcd bñt o Nnarere de imedia- tñ.p caunk at lu ꝑfectiꝰ in btutũ tũc accidit alij
hriie, dinãt 1 virt pot alt g.1, t oẽs vtutes t än in . utas e pfee „ alie totã ꝑ
* pte vna vir nẽ. Vñ licet oẽs vᷣt edit qᷣn qð obẽ ꝙ ſicha ẽ ſi vᷣtutes alie irtutes
mmtſtif pocnt Edit in ipᷣm finẽ. AUñ lic r. B tñ nõ ip doſ qð ob: boc veꝝ ẽ ſi vtut E falſuz. Airtut.
. iati? tẽdit in iß foꝛmãtur. Btt foꝛmet᷑. Poſ vtutes. d. q; charitate. hoc at ẽ falſit infuſa. et
Wupi E t ad gram a q̃ foꝛ dab alia in lati? oꝛdi es vtute erẽt a charitate. qᷓdã gr̃a ſupin
RKS Ogent 39 g ain. na virt dab alia i ecliatiꝰ oꝛci tutis traherẽt a ch ent er ſe ex qdã gf ẽtactum S.
rrt tea ationẽ ad finẽ v tatis nõ ſol imec Et hu⸗ Dtutis tral fectionẽ hñt ex ſe ex ta m ꝙ ẽtactum 3
ritatis am. Ethu⸗ ñ qnda pfeccionẽl ſugadiñcta ßmn cet irtutib
uu pcopa dici q; vt ch 3 diatiꝰ ſe hʒ ad gr vtutes. ei S e ex charitate 8² accidit alijs v cz ñ ba
lii ſet etiã du⸗ ctiã ime is ſicut cetere vᷣtut Indz etiã ex ch⸗ õt cõcludi ꝙ accid ſunt. licz ñ
“ Send NarvksFws iabgt eeramnen⸗
ktachn 5e maioꝛi im alias ptuces infoꝛ trtois gre beſſtitae, crie cxſe in anta bureẽ
Nee 59 obẽ ꝙ foꝛn Sdũ ẽ p ſe ö. ̊ bᷣm ꝙg I tia ne ien eS Ato rE qᷓ viuim? .
wehetn etio. dd. cy i iec pficit᷑ m ꝙ logi diſtic gfe quã ſuſcepim? ꝑ xpᷣ oſiſtit ſpualis vite cõ =
te ctio. d foꝛma.nec pficit toꝝ decalog gre qusò ſuſcepim n qbꝰ oſi nata. hic incipit
Nefmäz f. A fer i. xxx vij. de pcep in qᷓ mgr agit de vita gre qu⸗ gratuitis in ctermiata.hic inci Z
* oꝛmat xvij. iſta in qᷓ mggr agi habitibꝰ? gratuit ia ꝑte deter cripturã ta
Aeiritie Dl.xxxVh. ars iſta in qᷓ iat mgr de habitibꝰ ercitiũ. Pꝛia ꝑte tõe ad ſcripturã t
„Rr Ed iã diſtributio. c. P n vᷣma dermiat t ſpualis vite exercit. toꝝ in copatoe ad io et ꝑiurio
nn Ed iã diſtribu 8. In q pᷣma bo oſiſtit ſpualis vi⸗ ſctie hceptor in menaco ee n 8
AHaNA uiſa fuit in ptes duas. logi in qͥbꝰ ↄſiſtit at de diſtictiõe ß bi agit de me ad euãgel
onatet iuiſa fuit in ꝑ 8 pᷣceptis deca ꝛia det miat d poitaꝝ. vbi agit ando legẽ ad eu ia
D 0 pcept In quaꝝ pꝛ iqtatũ eiſdem op iſdẽ pᷣceptis cõpande In qꝝ pꝛi
R n. In ſcda vero oß tes tres. In ctu obliqtatũe it de eiſgẽ pceptis teodnag. Jn ge tis
mentu. In it ãt ꝑs iſta in ꝑ cadẽ reſpe 1 rcig vo agit de eiſge diuidit᷑ in ꝑ ero de pcepti⸗
Wict ſcga. Diuidi ero deter miat dec ij tria eẽ ⁊c. In ter⸗ ðſente diſtinctöz ule. In ſcda ve ãdata pꝛie
(Auen rbulan. In ſcda v di. xxxix. Sciendũ tñ ps que cõtinet pᷣſentẽ ptis pᷣme tab tria ſũt mãdat We
“ ., . u c. Pꝛima ꝑps qu xeqt de p̃ce artes. m eꝙ ti cio. ibi. Me
utcsnietan infra di. xxxviij. et t pᷣceptũ Pr ectu tabulaꝝ. „ 2 Pꝛia ps hʒ tres p 21 . In tercia 8 ter . ui⸗
. x ſticr 5 . 5 c. ta de qui⸗
a iſe⸗ Bünnbtnnat iſſet e ve kéaatmicatze⸗ ibi. Scoʒ pᷣceptũ ẽ ⁊c uinq; ſunt maͤdata dee .
ſafrgiit miſſo nůero p̈cepton eno talng ſente ce mach vo niq; htes m ꝙ quin; ſunt
nii pm bi. In ſchay 8 pᷣmo. J iuidit᷑ in q ſunt in littera.
hetinanti Ze tabule. ibi. J⸗ ma agit ð pn o pars diuidit ifeſte ſu
den ſcde tabul⸗ exeqt᷑. In pᷣma Scda vero p m ſatis manitfeſte .—
ümmmin tabule 8 qᷣb⸗ Roger ſanctifices ⁊c. autem illaꝝ ptiu et diſtinguit ea ſit ad ni⸗
nuchnturt mẽto vt diẽ ſabb Subgiuiſiones pꝛeceptoꝝ vdolum ſit qd ,
bo exequit᷑ bꝛeuiter. Subd it numeꝝ 2 sda à CVdo e ſui ꝛc. VHi-
hamuft⸗ bů exequit᷑ bꝛeuiten Pon lamm. qHͤ. duob? macha hil hz ſile ſui 2 e
WDjRlR ſpectu tabularum. logi que in d Ep̃ hitl ceẽ falſum. qᷓa
icgenii XVII reſpectu tab rio decal⸗ ñ öcalo⸗ decẽ et᷑ hoc eẽ fal tuz ab
mung XXX Ed ia Ner rgde ..lʒ e dil Gaributn vcolũẽ Kee enon
i 8. 0. k. co ür Gcatordn pſalreriũ. aue ſic an n eche tt nnt , ſimli
üniſe ug. 5. x,coꝛ ̊ ſüt cacoꝛdũ: la ꝑtineãt ad der in ſecũda fabꝛicat bz in aĩa.
täitft Aus Ateptact ſũt in pꝛima tabula Septẽ q̃ ſũt in ſecũda tudinẽ qua Gtelleceui
gifkt Ais. vt tria ꝗ en ectionẽ trinitatis. . b ſß nihil eſt on fneſi in
üänt nitionẽ et dilectionẽ ximi. mü pꝛio. b gs on fue ſen⸗
etei tabula ortne Primi. Et m 5 lienos. non ſnla nhu ini re
ntigiiiil H“ ¶ De pꝛia tabula ẽ. Hõ hẽbi lez. c. Hec oꝛige ertna. Svt ygolmg
Gi ꝛzimũ in pꝛis le, ne oẽʒ lilitudiez. c em̃ ipʒ ꝙ; H extta. ſit qd nõ babe
nirfeul o. xx. ies tibi ſculptile.n Aug. vnüͦ. Hoc at cũ ꝓp⸗ ansſe nne in re⸗
iß⸗ Eo maeltit eẽ duo madatd enos pfectiꝰ explical QAue bae teriond,a ts
sll 94 alienos. c“ rei. Que bus erterioꝛ F5
zcnmuc nes hẽbis deos ali ſilitudieʒ alicꝰ rei. Ihyz bu lſum dicere in b
iifnn ibʒ coli figmẽta. l. . iſtare. vt ydolũ erbi gra qð ſubit. ꝓdolũ nit
ieeck col ngme. t diſtare. v icorei. vt verbi g 98 ſubg ſite. qm ſi
ArdsR S em a „E t ſpẽm e. qꝛ n ifex facit ali/
ugſit 92 duo onge do vero qð hʒ ſp n alia re faciat ſpenm gliqs artifex facit
“ lſilc ſul. in auro vlin ligno tſtatuat ad a zanñ qa nouũ cin dinẽ ex
ialen, tia. Si qᷣs is. vel alic rei. et facit ſpẽm quã n Herreſuniltmucin er
rucn ſerpẽtis. vel au dinẽ fecit. Qui vo hüanis mẽbꝛis Non e alug ante oG5
inun, noõ ydolũ ſʒ ſilitudinẽ finxit. vt ſi qs hũa bois dn⸗ nomt ſhi e 14
nmnh vicgit oculꝰ ſʒ aĩm⸗ ſt et. vyl in vno hi oönñhabz artificia r arjd
vigdit oculꝰ ſ rietis foꝛmet. vl in facit qð ñ h⸗ 1 eſt artificia⸗
ncntm, vic nis vł arietis ydolũ facit qꝛ m nihil ydolum liquid.
d caput canis vl dinẽ ſʒ ydo us.qꝛ vdolum o eſt aliqui
NE les. ſ ſilituc icit Aplus. qꝛ y- ibe alſu tum ergo en ydo
s facies. . Ydeo dicit Ap ſtantib“ affu dicitur ꝙ ydo
⸗ . ebus eenndg in lu nibil e. (Stf
rtini I· Cox. viij. in mũdo. Hon en ocioſa ⁊ curioſa re celo vel in Mͤ
n ca P OX. J. eſt in müe ð mẽs ocioſa ſunt in celo vel in — JZ
ſanigtt Qusẽ aolu ni mit᷑ ſpẽs. na ex his aae ita exponit illud. Ji üij
fi bl reinim. litudo vero ẽ cũ ſoꝛmat᷑. Aug. vo ita e
üitt terta vel in aquis fo⸗
eH

—

ydola et ſculptilia boc ydoluʒ nihil eſt in mundo.i.inter creaturas mũdi naa·r4⸗
ei⸗ . ke 3 I5 ſoꝛma ydoli.Materiã em̃ foꝛmauit deus.ſʒ ſtulticia
ſe extendat niſi ad ar- hominũ foꝛmã dedit.Quecũq; facta ſunt. naturalit᷑
1tifices. ¶ Re. dð. ꝙ do facta ſunt ꝑ verbũ.ſed foꝛma homis in ydolo nõ ẽ fa
minus in mandato pᷣ cca ꝑ verbũ.ſicut peccatũ non eſt factũ ꝑ veꝛbũ.ſed
mo ſcipit ſe adoꝛari. nihil.et nihil fiunt hõies cuʒ peccãt.Sed querit᷑ qus Oõ quõ oia.
et ſe ſolum adoꝛari.iõ hic dicat᷑ foꝛina ydoli nõ eẽ ꝑ verbũ.cũ alibi legatur. vbuʒz facta ſũt.
Kabis aenia e hobi Omis foꝛma. ois compago. ois cõcoꝛdis ꝑtiũ facta
ydolatria duplicit do⸗ ẽꝑ verbuʒ.hoc aũt a diuerſis varie ſoluit᷑. Quidaʒ
ſueuit apud antiquos em̃ dicunt oẽm foꝛmã ⁊ quicqᷣd ẽ.a deo eſſe inqueanu· .
oↄmitti. vł in hoc ꝙ fin eſt.et foꝛmam ydoli inquantũ eſt vel inquãtuʒ foꝛma
gebant nou ſculptu/ eſt a deo eſſe.ſed nõ inquãatũ ydoli ẽ.i.poſita ad ado
ram cuius en re randũ.In hoc em̃ nõ eſt creatura ſed ꝑuerſio creatu /
ha vt ontenderctur x e.· Sicut illud qð peccatũ eſt. inquãtũ peccatũ ẽ nibil
ſpecialis et ſingularis eſt. et hõies cũ peccãt nihil fiunt.qꝛ ab illo qui vere eſt
cultus eſſet ei expibẽ ſeparantur. Vñ Hiero. Quod ex deo non eſt qui ſo/ Hiero. ſuper
dus.vel quãdo fiebat lus vere eſt.nõ eẽ dicit᷑. Ideoq; pctm̃ qð nos a vero Eʒechielem.
aliqua imago que cẽt ęẽ abducit.nihil eẽ vł ñ eẽ dr.Alij vo dicũt omnẽ foꝛ

pacetaelo alicute lei ma que. ſ. naturaliter ẽ. et oẽ q naturaliter eſt eſſe a 8
retin illa imagineeffe deo.ſed foꝛma rdoli non eſt naturaliter.qꝛ nature iu⸗ M a
venerãdã. idco vt hec ſticie nõ ſeruit. Id em̃ naturalit eſſe dicitur quod ſim “
duo pꝛobibeat. tangit plici nature iuſticie que deus eſt militat non reſultat. i
illa duo in pbibitise et naturam creatam non viciat. u
ydolatrie m ꝙ diectt ¶ De pꝛime tabule ſecundo pꝛecepto. the
nagiſter in al1 (cνIbocd e. Haſſumes nomẽ oi tui iuanũ.Au☚ꝰ ddl ie
bil eſt in ala qd pꝛius ẽ dicè ſᷣm lr̃aʒ ñ iurab ꝓ nihilo ꝑ nomẽ dði. Allegoꝛice “ ſern
non fuerit ſuſceptum a ſenſu. dom e illud verbum intelligẽdũ ẽ q anima nõ babet aliquã ſimilitudinẽ quã ſcit
nõ ſuſcepit ab extra vel ſᷣm totũ vcl ſᷣm partẽ.Cum dicit᷑ ꝙ foꝛma ydoli nõ habʒ ſimilitudinem extra.boc nise
intelligit᷑ pm totum.hʒ tñ ᷣm partẽ.ſicut patet de chimera.et hircoceruo.et monte aureo. Aia em̃ facit no/ nen
z uas res. ⁊ m ꝙ fingit interius ſic etiã depingit et ſculpit exterius¶ Ad illud qð obꝛ ꝙ ydolũ non dʒ dici ni⸗ fiics
hil imo aliquid cum ſit artificiatũ. dᷣm ꝙ dupliciter eſt loqui ydolo.aut quantũ ad materiã et foꝛmã quã ercen
ſibi artifex impꝛimit. aut quãtum ad diuinitatis excellẽtiã quãm ipo ydolo ydolatra credẽdo attribuit. Pꝛi ſben
mo mõ dicit᷑ nihil eſſe in mundo ab oꝛigine.non qꝛ nihil oino ſit in ſeipſo.ſed quia nihil habet ſibi ſimile coꝛ⸗ ſron
reſpondens in vniuerſo. Quantũ aũt ad excellentiaz diuinitatis quã ei ydolatra aſſignat oino nibil eſt nii i
in ſola fictione et A eſtimatione ydolatrantis.ꝗᷓ oino ſuper vanũ et nihil fundata eſt.qꝛ ydoluz nihil oino ſhh
habct diuinitatisi Ad illud qd obꝛ ꝙ illud pᷣceptũ videt᷑ ſolũ pertinere ad artifices.ddᷣm ꝙ in verbo illo nõ gbi
ſolum dñs intendit ꝓhibere ydoli fabꝛicationem. ſᷣ omnẽ ydoli venerationẽ. Et in hoc ctia indudit᷑ vult fe
ommẽ latrie cultũ ſibi ſoli deferre. Et pꝛemittit᷑.deus tuꝰ deus vnus ẽ.vnꝰ em̃ ſolus deꝰ et verus eſt adoꝛan Gumn
dus. Ande pꝛeceptũ illud plus hʒ affirmatiõis qᷓ; negatiõis. Hec implet illud mãdatũ quis ſi ſolũmõ deſi/ len
ſtat ab ydolatria.qꝛ ibi pcipit᷑ adoꝛatio que ſoli do ẽ expibẽda.Quid ſit ãt illa adoꝛatio ⁊ qualiter ⁊ cui ſit ex ra
bibẽda hoc baberi pᷣt ex his q̃ ſupꝛa determinata ſũt di.x.vbi queſitũ ẽ de latria.Et ex his qᷓ bic tagut ⁊ ibi ulo
dicta ſunt aliq̃liter põt haberi pᷣmi mãdati recta intelligẽtia. b¶ Mon aſſumes nomẽ di tui inuanũ ⁊c. Cö leupn
tra huiꝰ ſecũdi mãdati pꝛime tabule expoſitionẽ quã hijs verbis facit mgr̃.nõ iurabis ꝓ nihilo ꝑ nomẽ dei. tint⸗
obijcit᷑.qꝛ illud vi ꝑtinere ad quitũ mãdatũ ſcde tabule.vbi ꝓhibet᷑ ꝑinriũ. vẽ ꝙ vel illud mãdatũ Vl illud D
ſit ſupfluũ.¶ Itẽ vanũ ẽ vt dicit ph̊s qð nõ includit finẽ ad quẽ ẽ talis aũt ẽ ſermo ocioſus ex quo nullꝰ ſeqͥ/ Trii.
tur fructꝰ. vẽ ꝙ quieũq; nõiat dñʒ in verbis ocioſis .cũ aſſumat nomẽ dei inuanũ.faciat ↄtra illð mãdatũ. Wõ
peccat moꝛtaliter.Si tu dicas ꝙ nõ intelligit᷑ de q̃cũq; aſſumptiõe ſed de aſſumptiõe in iuramẽto. Obijci⸗ “D
tur cõtra boc. qꝛ ſi qs iurat in cõi mõe vbi nõ ẽ neceſſitas vel vtilitas.facit cõtra illud mãdatum. peccabit ſle
moꝛtaliter ſciẽter iurãdo.qð vẽ valde abſurdũ.¶ Itẽ obzꝛ cõtra ſcᷣam expoſitionẽ quã ponit męr̃ cñ ſubdit. ũ
Allegoꝛice pᷣcipit᷑ vt nõ putes eẽ crcaturã dei filin.qꝛ cũ multiplicit᷑ cõtingat errare circa filiũ.nõ ſolũ ſiẽ erra ſia
uit Arriꝰ.ſᷣ etiã ſicut errauit ſabelliꝰ.vẽ ꝙ nõ ſolũ illa hereſis ſᷣ etiã alie deberẽt phiberi. ¶ Itẽ fides trinita/ ſnrze
tis nõ erat tꝑe legis oibꝰ explicitꝗ.ſi &̊ oẽs tenebant᷑ ad oia mãdata decalogi.vẽ ꝙ nihil pᷣcipiebat᷑ qð ſpecta ni
ret ad aliquã pſonã derermare e Nde⸗ ſicut ꝑ pᷣmũ mãdatũ oꝛdinat᷑ bõ reſpectu ſũme maieſtatis que ap ſrt
pꝛopiat᷑ patri.ſic etiã ꝑ ſcᷣm oꝛdinat᷑ hõ reſpectu ſũme veritatis que appꝛopꝛiat᷑ filio.Oꝛdiatio ãt iſta atten ſi
dit in ipiꝰ veritatis ↄfeſſiõe ſine alicꝰ falſitatis admixtiõe.ita ꝙ nec ð ipᷣa falſũ credat᷑.nec ipᷣa ad oↄfirmãdũ W
falſum aſſumatur.vnde pꝛohibetur in mandato illo om lr̃alem ſenſum falſitas iuratõnis ꝑ nomen dei bᷣm N
ſpũalẽ vero ꝓbibetux falſitas erroꝛis circa fidẽ veritatis.Et his duobꝰmodis męfr in lr̃a exponit hm litterã
et m allegoꝛiam. a illud qd obẽ ꝙ periuriuzʒ eſt cõtra mandatum quintuz ſccunde tabule.ddim ꝙ duo D
eſt conſiderare in falſo teſtimonio ( Anum vicz ꝙ fit iniuria ſumme veritati q̃ in falſum teſtimonium

aduocatur ¶ Aliud ꝙ fit iniuria pꝛoximo qui ex falſo teſtimonio damnificat. Et ratiõe pꝛimi ꝓbibet᷑ ꝑiu/

s

vero pcipit᷑ vt nõ putes ereaturã eſſe xpᷣm dei filium. riũ in ſecũdo mãdato

Ro. viij. (qꝛ omnis creatura vanitati ſubiecia ẽ) ſʒ eq̃lẽ patri. pꝛime tabule. ratione
¶ Be pꝛime tabule tercio pꝛecepto. ſcdi in quinto manda
rciũ vero ẽ. AMemẽto vt dieʒ ſabbati ſanctifices. to ſcde. A illud qs

(Te

vbi ſm litterã pᷣcipit᷑ ſabbati obſeruantia. Allegoꝛice cbg vanu eillud dᷣ

4 531 *es fruſtra fit.ddin ꝙ ali⸗/
De4 W vero vt requiẽ et hica vicijs.et in futuro in dei cõtem quãdo eſt quid TPans
hr platiõe expectes ex ſpirituſancto.i.ex charitate et do/ quantum eſt de ſe ⁊ Z

no dei.nõ ꝙ ſpũ;ſſanctꝰſine pfe et filio hoc oꝑet᷑. Rcce pꝛopꝛia intetione. ali⸗
pit vtiq; eccleſia hoc donũ vt in ſpũſancto fiat remiſ// auãdo eſt alianic wa⸗
ſio peccatoꝝ. qu remiſſionẽ cũ trinitas faciat. ꝓpꝛie ααα4t Aue
Ro. viij. tamẽ ad ſpm̃ſanctũ dicit᷑ ꝑtinere.qꝛ ipe ẽ ſpũs adop/ mitur in vanũ qñ aſfir
tionis filioꝝ. Ipe ẽ patris et filij amoꝛ et connexio vel mitur ad confirmatio
UMUã commũitas.ideoq; iuſtiſicatio nr̃a et requies ei attri nẽ alicuius ſermonis

buit᷑ ſepiꝰ. hHec ſũt tria mãdata pꝛime tabule ad deuʒ fſalſi.et qui hboc mõ aſ-
ꝑtinentia.Et pꝛimũ quidẽ qð ẽ de vno deo colẽdo ꝑ⸗ ſ gec⸗ re
tinet ad patrẽ.in quo ẽ vnitas vł autoꝛitas. Scᷣʒ ad ud mancati. Qn ve⸗
hei cI 2 0 Hõ 1r BurOAs zo aſſumit᷑ ad confir⸗
Hre filiũ in quo eſt equalitas.Tercium ad ſpũmſanctũ in mationẽ alicuiꝰ veri.
dSdh quo eſt vtriuſq; cõitas. qᷓuis mo ille ſit ocio

ſus. tñ aſſumptio illa non ẽ vſq;quaq; in vanũ.qꝛ oꝛdinatur ad hoc vt quis adbibeat fidem verbo loquẽtis.
quã et ſi quis nõ aſſequat᷑ in altero.nõ tñ oino opat᷑ fruſtra. ſicut nec oꝛatoꝛ ſi g. compoſitos ⁊ oꝛdinatos ſer
mones nõ ſemꝑ ꝑſuadeat vcrũ.tñ frequẽs iuratio nõis dei vbi nulla eſt neceſſitas vel vtilitas expꝛeſſa.non
oino caret culpa. imo valde eſt repꝛebenſibilis. maxime in viris perfectis.ſicut melius patebit infra cum age
tur de iuramẽto et piurio vbi dariꝰ manifeſtat᷑ intelligẽtia huius ſecũdi mãdati Ad illud qd obẽ contra ſe
cundãa erpoſitionem. dom.ꝙ ſᷣm ꝙ ipᷣe męr̃ dicit expoñtio illa data ẽ ꝑ allegoꝛiã et cxpoſitionẽ quandã. Añ
et in excluſione illius erroꝛis ꝑ cõſequẽs intelligunt᷑ alij excludi.nec reſpicit omnẽ ſtatũ.ſ ſtatũ fidei manifeꝝ
ſtate et ꝓpalate. c ¶ Wemento vt diem ſabbati ſanctifices. vbi m l̃am pcipit᷑ ſabbati obſeꝛuãtia ⁊c. Cõ⸗ 6

tra hoc ſic obꝛ. Quia ſabbati obſeruãtia ẽ cerimonialis ſm ꝙ dẽ in Oſee.Dedi eis ſabbata mea vt ſint ſignũ
inter me et eos. vẽ ꝙ inter moꝛalia non debeat pᷣcipi ſabbati obſeruantia. ¶ Itẽ moꝛalia pᷣcepta ſemꝑ ma⸗-
ſaieluvii nẽt. H ſabbati obſeruatia eſt euãgelica. g̊ vẽ ſabbati obſeruãtia nõ debuit pᷣcipi inter mãdata moꝛalia. Si
en we dicis ꝙ obſeruãtia ſabbati cõmutata fuit in diem dñieum.Querit᷑ quare in alium diẽ mutata nõ fuit. Itẽ
ann ſi mutata eſt ſabbati obſeruatia in dñicꝗ.cũ iudei tenerẽt in ſabbato nõ ambulare.vx ꝙ peccãt qͥ in diebꝰ do
en minicis ambulãt. Juxta boc etia querit᷑ a quibus ceſſandũ ſit in diebus dñicis et ſolennibꝰ. Qucrit᷑ etiã p-/
i pter quid in illo madato mutat᷑ modꝰ loquẽdi et dicit᷑ memẽto magis qᷓ; in alio mandato cũ alia mandata
nn 4 ia bene debeant haberi in memoꝛia ſicut illud. ¶ Re. dm.q; in mãdato ſabbati erãt duo conſidetare. vł cek
ſationem ab opere ſeruili. vt homo deo libere vacarct et intederet. Aliud erat ibi conſiderare vicz ſignifica⸗
in i tionem diei et determinationẽ opeꝝ exterioꝝ a quibus erat ceſſandum. Quantum ad pꝛimũ mandatuz de
ſgent 6 ſabbato erat moꝛale.hoc em̃ omni temꝑe dñs requiſiuit vt homo ſibi habitaculũ coꝛdis pᷣparet.et eidem ali
e, quãdo vacarct. vt per dilectionẽ eidem adbereret. ct quatum ad boc non tm̃ erat moꝛale ſed etiã quodãmõ
SZ faciebat ad alioꝝ moꝛaliũ integrq impletionẽ. quia dum homo vacat ſibi et deo. melius cognoſcit quid agen
citidd dum et quid ẽ facdũ.et ꝓpterea iſti mandato ſpecialiter pᷣmittit᷑ memento. quia in eius memoꝛatione ce⸗
Vrmett tera memoꝛant᷑.Aliud vero ẽ ibi diei ſignificatio. et determinatio operis.et quãtũ ad hoc cerimoniale ẽ ⁊ fi
iſlin, gurale.ſignãs a quo ceſſandũ c.qm̃ ab oꝑe peccati.et quid credendu ⁊ expectãdũ vicʒ qͥes paſſionis xpᷣi in ſe
1auil pulcro.Et quãtũ ad hoc reponi habet inter cerimonialia.et hoc ẽ ratio qᷓre mandatũ illud frequeneius in le
deND ge expꝛimitur ꝙᷓ aliq alioꝝ.q ſᷣm diuerſas ſui cõditiões ſpectat ad diuerſa genera mãdatoꝝ. Umñ aliqñ no
S minat᷑ inter cerimonialia.⁊ aliqñ inter moꝛalia.et inquatum moꝛale ẽ manet in lege noua.inqᷓ;tum cerimo/
nplpun niale euacuata ẽ veritate adueniẽte. Añ obſeruãtia ſabbati euacuata eſt in lege noua.obſeruautia vero diei
nünni 4 dominice et aliaꝝ ſolennitatũ alia cauſa ẽ introducta. vicʒ in memoꝛiã beneficij redẽptionis.et in pᷣfiguratio
gcer ll, nẽ future reſurrectiõis.⁊ in amotionẽ erroꝛis.qꝛ ſm gentiles dies doninicꝰ pꝛimus ẽ.cũ pᷣncipio illiꝰdiei in/
. loric cipiat dñari pꝛincipalis planeta vt dicũt.ſ.ſol ꝓpter qð vocabãt eũñ diẽ ſolis.et expibebãt ei venerationeʒ.vt
gnrmin igit ille erroꝛ excluderet᷑.et reuerẽtia cultus ſoli deo exhiberet᷑.pfixa fuit dies domica in qua populꝰ xpianꝰ
untn⸗ vacaret cultui di. ⁊ pꝛeterinitteret negocia terrena q animã diſtrahũt ne deo intendat. Eñ illa oꝑa pꝛecipue 7
Min; 5 inbibent᷑ ab ipa eccleſia. et talia dicunt᷑ opera ſe cruilia. illa maxime in quibꝰ homo inhiat terrenis lucris. ⁊ q
S ſunt pᷣter neceſſitatẽ.p que anima maxie detinet᷑ circa hec inferioꝛa. ne ſe nec deũ ſuũ recolat. NHec tin huiuſ⸗
giigtn mõi opa ſeruilia ꝓhibent᷑ imo magis et diligentiꝰ opera carnalia. ſicut ebꝛietates. lites. et iurgia. qᷓ maxime
giie libertati ſpiritus repuguant.Et hoc eſt qdð dicit Aug.in li.ð decẽ coꝛdis. Sicit᷑ tibi vt ſpiritualiter obſerues
“ ſabbatum.non quomodo iudei obſeruant camali ocio.obſeruare em̃ volunt ad nugas atq; luxurias ſi uas.
nn NMeliꝰ em̃ faceret iudeꝰ in agro ſuo aliqd vtile.qᷓ ꝙ in theatris ſe eclitoboinſiſteret. t melige mine con in
a cel dic ſabbati lanã facerẽt.qᷓ tota die in neomenijs ſuis impudicc ſaltent. Hoc autem dicit non quia nõ ſit ceſ⸗
rf ſandum in diebus ſolennibꝰ a negocijs actuum exterioꝛum.ſed quia ipᷣiſ acerdotes et pꝛelati eccleſie. quoꝛi
egoln eſt buiuſmodi feſta indicere et veterminare quõ et qualiter ſit ceſſandũ ab extcriori oꝑe.magis debẽt reuq⸗
Sl YUYMUD
p

care ab bis ꝗᷓ maioꝛz We peeceptis ſecunde tabule.quoꝛum
peccandi pᷣbent occa⸗ quinq; bꝛeuiter exequi᷑. e “
ſionẽ. iñ ꝓpter vitã. ¶ In ſecũda vero tabula ſeptẽ erãt mãdata ad dilectios
qu de lepti ſala nẽ ꝓximi ꝑtinentia. Quoꝛũ pꝛimũ ad patrẽ carnalez Pꝛimũ pcep
e in ke vebet in referk. ſicut pꝛimũ pꝛime tabule ad patrẽ celeſtẽ. Qd tu ſcde table.
operibꝰ pietatis et mi eſt. honoꝛa patrẽ tuũ ⁊ matrẽ tuã vt ſis lõgeuus ſu⸗ d Exo xx.
ſericoꝛdie.qᷓ; negociſs per terrã.ſ.viuentiũ. Parẽtes vero ſic ſũt honoꝛãdi Q
inoꝛdinatis ⁊ laſciuis vt eis debita reuerẽtia exhibeatur.et neceſſaria mini⸗
intẽdere. ꝓpter qd in ſtrent᷑. Secũdũ eſt. Mõ occides.vbi ſᷣm lrf̃am actus e Scõom.
diebus illis vebent ee. homicidij ꝓhibet᷑. Scoõm ſpũm ⁊o etiã volũtas occi

eſias eeeare wvi dendi. Einde huic mandaro m litteram fit ſuperad⸗
recolere. verba pᷣdica/ ditio in euãgelio.qꝛ lra euãgelij expꝛimit᷑ qð legis lr̃a
tionis audire.et ſpna/ non expꝛimebatur. Euangelij littera expꝛimit intel⸗ 1

libus documẽtis ſeipos imbuere.et hocẽ deo ſubiacere.per hec patet reſponſio ad obiecta.et põt aliqlis in/
telligentia haberi de pꝛedicto mãdato. De ceſſatione vᷣo ſabbati et alioꝛũ cerimonialiũ aliquid babet᷑ in q̃r- A
8 to li. diſ.iij. ð ¶ Honoꝛa patrẽ tuam et matrẽ tuã. Hoc pᷣmũ pᷣceptũ ſecũde tabule ſic exponit mgr.patrem N
tuã ⁊ ma.tu.vt ſis longeuus ſuꝑ terrã.ſ.viuentiũ.et ſubiũgit modũ. Parẽtes ſic ſunt honoꝛãdi.vt eis debita S
reuerẽtia exbibeat᷑.et neceſſaria miniſtrent᷑¶ Cõtra hoc obẽ pꝛimo.qꝛ magis debent ſollicitari parentes circa
filiss qᷓ; ecõuerſo.g magis deberet patribꝰ imponi ꝙ filijs miniſtrarẽt qᷓ; ꝙ filij miniſtrẽt pentibus. Itẽ cũ
nõ tĩ obligemur ad miniſtrãdũ et benefaciẽdũ ꝑentibus ſᷣ etiã alijs hoibus.vẽ pᷣdictũ mãdatũ inſufficient

eſſe datum.cũ mentionẽ facit de ſolis parentibus. ¶ Itẽ cũ ꝑentibꝰ debeamꝰ honoꝛẽ et beneficia. ꝓpter qͥd 7
magis pᷣcipit᷑ eos honoꝛari qᷓ; beucfacere¶ Itẽ cum oibus mãdatis rñdeat beatitudo eterna.qrit᷑ quare bu .
ie mãdato ꝓmittit᷑ longeuitas vite.⁊ magis illi mãdato ꝙᷓᷓ alij. R.ddᷣm ꝙ in hboc mãdato pᷣcipit᷑ oꝛdinatio
hõis ad ꝓximũ ſuũ ſᷣm bñficẽtiã.Et qm̃ exbibitio bñficẽtie attẽdit᷑ ᷣm oꝛdinẽ charitatis.⁊ i oꝛdine charitai
poꝛes ſũt ꝑentes.bic ẽ ꝙ dñs ſimul volens inſinuare obligationẽ et charitatis oꝛdinem.potius expꝛeſſit de 3
parẽtibꝰ q; de alijs ꝓximis.nõie parẽtũ etiã alios ꝓximos volens intelligere.Alia ẽ ratio.qꝛ cum alijs per/ n

ſonis debeamus beneficẽtiã.pentibus nr̃is nõ tm̃ debemꝰ beneficẽtiã ſᷣ etiã hbonoꝛis reuerentiã. Ideo vt ſi
mul vtraq; in vnũ clauderet.maluit legiſlatoꝛ ꝑentes qᷓ; alios bõies expᷣmere.Tercia etiã rõ eſt aꝛ parentes
poſt generationẽ filioꝝ frequẽter ꝑueniũt ad ſeniũ et ad etatẽ decrepita. et maxime ꝓ illo tꝑe indigent foue/

ri et ſuſtẽtari. cũ alijs ſint graues et oneroſi.ideo ꝓpter ſeruandum charitatis oꝛdinẽ.et inſinuandã iuris ob 1
ligationẽ.et ꝓpteꝛ neceſſitatis indigẽtie releuationẽ.maluit ꝑentes expᷣmere qᷓ alios bõies.Et ꝑ hoc ptʒ re/
ſpõſio ad illud qdð obꝛ de filijs. Illð em̃ ñ opoꝛtuit expꝛeſſe explicari.qꝛ hõies ad h̊ ꝑ naturã ſũt ſatis pꝛoni. N

Et ſimiliter ptʒ rñſio ad illud de alijs ꝓximis.Ad illud ſiir qd obꝛ de verbo honoꝛãdi.Ad illud qð querit᷑ qᷓ
re huic mãdato ſpẽaliter ꝓmittit᷑ longeuitas vite.dð.q; in iſto mãdato pᷣcipit᷑ opꝰ pietatis.de ꝗ diẽ apls.j.
Thi.iiij. O ꝓmiſſionẽ eſt habẽs vite que nũc eſt ⁊ future. Añ poplo carnali ꝓmittebat᷑ vita pnᷣs.ſpiritua/
li non tm̃ pñs ſ̃ etiã futura.Et ſi queras q̃re magis pictati ꝓmittit᷑ qᷓ; alij.dðm ꝙ boc ẽ ꝓpt᷑ ↄmẽdationẽ ip/
ſius mie.in cuiꝰ actu maxime meret᷑ hõ dei miaʒ et gratiã.Et magis ꝓmittit᷑ vita qᷓ; aliud donũ. ꝓpter boc
ꝙ illa eſt que maxime amat᷑.et vt bomo cxpectãs longeuitatem vite nõ abhoꝛreat longã vitã parentũ. Alia
etiaʒ rõ pot reddi de iſta ꝓmiſſiõe.qꝛ iudei maxime ꝓni erãt ad ydolatriã ⁊ auariciã ꝗᷓ eſt quedã ydolatria.
ideo illi pᷣcepto qð ẽ de ydolatria ſubiũgit᷑ cõmiatio.et illi pᷣcepto qdð ẽ de beneficẽtia q eſt cõtra auariciã ſb/
iungitur ꝓmiſſio.vt ꝑ cõminationẽ retraherent᷑ a malo.et ꝑ ꝓmiſſionẽ attraberent᷑ ad bonũ. Poſſet etiam
dici ꝙ cõminatio poſita circa pᷣmũ pꝛeceptum pꝛime tabule refertur ad alia.ſimiliter et ꝓmiſſio circa pꝛimũ
10 pꝛeceptum ſecunde.⁊ ideo non opoꝛtuit iterare e ¶ Mon occides. In erxpᷣſſione buiꝰ ſecundi mãdati ſe/
cũde tabule ꝓhibet᷑ ̃m lr̃aʒ actꝰ homicidij.ſm ſpm̃ volũtas occidẽdi.⁊c. Obꝛ cõtra hoc.qꝛ peioꝛ eſt volũ/
tas occidẽdi qᷓ; volũtas mechdi.ᷣ volũtas mechãdi nõ ſolũmõ ꝓhibetur ſᷣm ſpũm imo etiã ßm lrazʒ. ergo
pari rõe et volũtas occidẽdi.l Itẽ Exo.xxij. Maleficos nõ patiaris viuere. In quo mãdato pᷣqpitur inter
fectio. vẽ ꝙ, repugnãtia ſit int᷑ mãdatũ moꝛale et iudiciale.¶ Itẽ cũ ꝓbibet᷑ occiſio.aut intelligit᷑ generalit᷑
de quolibʒz viuo.aut intelligit᷑ ſpãlit᷑ de ꝓximo.Si generalit᷑ de quolibʒ viuo. peccat qͥ occidit muſcã et pe
diculũ.qdð abſurdũ eſt et erroneũ.Si ſpaliter de ꝓximo. nõ vr peccare qͥ occidit ſeipᷣm.vel qͥ occidit boues

alienũ. Eſt igit᷑ qõ qͥd in boc mãdato pꝓhibeat᷑. Et quid etiã buic mãdato in euãgelio ſupaddat᷑(¶ N.ddðm ꝙ M
dupliciter ẽ loqui de intelligẽtia huiꝰ mãdati.vicʒ ſᷣm intellectũ legiſlatoꝛis.vlł ſm intellectũ carnalis popli. dſ
Si ſm intellectũ legiſiato:is.ſic vtiq; ꝓhibet᷑ homicidiũ exteriꝰ.et volũtas deliberatiua oꝛdinata ad ledẽdũ tpe
ꝓximũ ex iracundia. Añ ꝓbibet᷑ ira cũ cõſenſu deliberatiuo in aio.et cũ expꝛeſſiõe exteriꝰ in vᷣbo et ſigno. et nuen
cũ ppetratiõe in facto. Si vo intelligatur ᷣm intellectũ carnalis popli qͥ ſolũ reputabat illud pbiberi ꝓ quo nge⸗
inferebat᷑ pena ab ipᷣa lege.ſic intelligebat᷑ pbiberi ꝓgreſſus ad opus homicidij.Et hũc intellectũ dicit mgr ſin⸗
lr̃alem.nõ qꝛ intellectꝰ aliꝰ nõ eẽt pncipali rõe fertis legẽ.ſᷣ qꝛ claudebat᷑ ibi implicite.Et qm illiꝰ explica/ mi
tio facta eſt in lege euãgelij.ideo dicit mgr ſuꝑadditionẽ illi mãdato eſſe factã.non qꝛ nouũ aliquid pcipiat᷑. wal
ſed quia intellectus pꝛedicti mandati explicatur.dum non tm̃ datur intelligi in pꝛedicto mandato phiberi un
perpetrationem homicidij in opere.ſed etiam offenſam in coꝛde.oſtenſionem in ſigno.et expꝛeſſioneʒ in ver ttu
bo.pꝛopter qð tria dicit.Qui iraſcitur fratri ſuo reus erit iudicio. Qui autem dixerit racha reus erit con/ n
cilio. Qui autem dixerit fatue. ibi eſt expꝛeſſio verbi. reus erit gehenne ignis. Abi dat intelligere tri⸗ l

plicem gradũ peccati iracundie. pꝛecedentis bomicidij conſũmationẽ. Et ꝑ hoc patʒ rũſio ad pᷣmũ obiecti..

lsi
atni nagt:
maqt n
o ahſt e
8Keuen
ngonnsei
cüitgnd

ügune

“SI
uuſe

riginen
i

= —
= =
—

ligentiã ſpũalem. id ẽ quã ſpũales habeẽt. et jm quaʒ
ſpũaliter viuit᷑.litera legis ſenſũ carnalẽ.i.quẽ carna

Terciũü. f additio.Terciũ ẽfnõ mechaberis.i.ne cuilibet miſcea
ris.excepto federe matrimonij.a ꝑte em̃ totũ intelligi
tur. Nõie g̊ mechie oĩs concubitꝰ illicitꝰ.illoꝝ quoq;
Quartum. mẽbꝛoxꝝ nõ legittimꝰvſus ꝓhibitꝰ dʒ intelligi.uar

g tũ eſt. Non furtũ facies.vbi ſacrilegiũ et rapina oĩs
ꝓhibet᷑. Mõ em̃ rapinã ꝑmiſit qui furtũ ꝓhibuit ſed
furti nõie bene intelligi voluit oẽm illicitã vſurpatio/

Sacrilegiũ tri· nẽ rei aliene. Sacrilegiũ tribꝰ modis cõmittit᷑.qñ.ſ.
bꝰ modis com vel ſacꝝ de ſacro.vel nõ ſacrum de ſacro.vel ſacrũ de
mictitu. nõ ſacro aufert᷑. Sacrũ vero dicit᷑ qͥcquid mancipatũ
ecent lo. eccdeſia vlres ee Mie vſu⸗/
Joere raæa ꝓpibet᷑ que ſub rapina cõtiet᷑. Vñ hiero. Vſuras
Jero lepa. aͤrete vel fraudare aut rapere nihil intereſt. Comoda
ꝗ”Mä fratri tuo et accipe qð dediſti.⁊ nihil ſuꝑfluũ queras.
qꝛ ſupabundãtia in vſura cõputat᷑. Eſt em vſura vt
ait Aug.cũ quis plus exigit in iniuria vel qlibet re qᷓ
Jero. ſuper acceperit. ꝓtẽ hiero. DPutãt aliq vſurꝗ tm̃ eẽ in pecu/⸗
Zzechielẽ. nia. ſed iĩtelligãt vſurã vocari ſuꝑabũdãtiã.ſ.qcquid
eſt. ſi ab eo qð dederit plꝰ eſt.vt ſi in hieme decẽ modi
Aſraelite an os debemꝰ.⁊ in meſſe.xv.rf̃cipiamꝰ. Si vxo querit᷑ de
furtũ fecerunt. filijs iſrael qͥ dño iubẽte ab egyptijs mutuauerũt va/
ſa aurea et argentea ⁊ veſtes pᷣcioſas et aſpoꝛtaueft.
vtrũ furtũ cõmiſerint.dicimꝰ eos qui vt parerẽt deo
iubẽte illud fecerũt nõ feciſſe furtũ.nec oino peccaſſe.
Augu.ſuper Vñ Aug. Iſraelite nõ furtũ fecerũt.ſed ðᷣo iubẽte mi
plal. niſteriũ pbuerũt.hoc em̃ de iuſſit qͥ legeʒ dedit.ſicut

miniſter iuſticie ſine peccato occidit quẽ lex pᷣcipit oc/⸗
cicdi. Sʒ ſi id ſpõte faciat.homicida c.etiam ſi eũ occi/
dat quẽ ſcit a iudice occidendũ. Infirmi auũt qͥ ex cu/
piditate egyptios deceperũt magis ꝑꝓmiſſi ſũt hoc fa⸗
cere illis qͥ iure talia paſſi ſunt q; iuſſ. Hic opponit᷑
ꝙ etiã boni in iſto opere peccauerũt.qꝛ naturalẽ legẽ
cui concoꝛdat euangelium et lex moꝛalis pceptionis

. 7

tranſgreſſi ſunt. QAue eſt. Quod tibi non vis.alij ne

feceris. Quam veritas ſcripſit in coꝛde hominis. et

quia non legebat in coꝛde.iterauit in tabulis. vt vo/
ce foꝛinſecus admota rediret ad coꝛ.et ibi inueniret
quod extra legeret. Hanc ergo illi pꝛeuaricari viden
tur in illo facto alijs facientes quod nolebãt ſibi fieri

Mat. x. Qui viderit mulierem ad cõcupiſcendã eã dicit glo. ibi omis libido carna
veo intelligitur ꝓhiberi. Cum igit᷑ boc fiat per omne pecatum. videt᷑ ꝙ

ergo ꝙ iſto mandato babito cetera ſupfluant¶ R

les habẽt.⁊ ſᷣm quẽ carnaliter viuit᷑.cui facta ẽ ſuper⸗

XXVII.

(Ad illud vo qð obẽ

q ꝑ iudiciale pᷣcipit in
terficere maleficos.di
cẽdũ ꝙ nulla ẽ ibi con
tꝛadictio.qꝛ in vno ꝓ
hibet᷑ b omicidiũ ino
centis et iuſti.in alio
pᷣcipit᷑ occiſio malefi/
ci. In vno etiã ꝓphibe
tur homicidiũ ex pꝛo⸗

pꝛia auẽte.i alio iniũ/

gitur ex aucte legis.et
iſta duo nõ habẽt op/
poſitionẽ nec rĩpugnã
tiã.¶ Ad illud qdð qͥri
tur cuius occiſio ꝓbi
bet. ibi/ Odm ꝙ ꝓbi
bet᷑ ibi occiſio viuen/
tis in rõnali.ſiue ſui ſi

ue alteriꝰ. Uñ qui ſe⸗
ipᷣm interficit facit cõ

tra mãdatũ pᷣdictum.
vñ nimis extendũt he
retici pᷣdictũ mãdatũ

ad vitã cuiuflibet aiał

bꝛuti. Illa em̃ licet oc
cidere eo ꝙ data ſüt
WH i aſe⸗ vt ſub
ſidiũ tꝑale ᷣm ꝙ dici/
tur. ix. Gen. FMõ
mechaberis.i.nõ cuili

bet miſcearis excepto

federe matrimoij. VUr

c non ſit recta expoſi

tio magiſtri de tercio

mãdato.ſi em̃ ex ꝓhi/

bitione grauioꝛis nõ

intelligit᷑ ꝓhibitio mi

11

nus grauis.cũ adulte

riũ ſiue mechia graui
us peccatũ ſit q; ſit foꝛ
nicatio.vẽ ꝙ in boc ñ
itelligat᷑ ꝓhibitio foꝛ⸗
nicatiõis¶ Itẽ cũ gra
uioꝛa ſint peccata con
tra naturã ꝙᷓ; peccatũ
adulterij.vẽ ꝙ potius

deberet illa ꝓhibere

inter pꝛecepta decalo
gi q; peccatũ adulte/
rij. ¶ Ytem ſuper iilud

lis qᷓ foꝛnicat᷑ anima 4
q; omne peccatũ ibi ꝓbibeatur.videt

H ſupflus ddm ꝙ in mandatis decalogi ꝓhbibẽtur peccata. maxime
in mandatis ſecunde tabule ᷣm ꝙ ſunt ad nocendum pꝓximo oꝛdinata. Et qm̃ quantum ad peccatũ carnis

magis offenditur ꝓximus p adulterium.hinc eſt ꝙ illuq pᷣcipue ꝓbi

. bet᷑. In illo eñ intelligi᷑ ꝓhiberi ois il
lieitus coytus.et mẽbꝛoꝝ illoꝝ abuſus.ſᷣm ꝙ dicit mgr. ſi 3 ellgit 12

1 bꝛox ill . iue ꝑ peccatũ foꝛnicatiõis.ſiue ꝑ peccatũ cõtra na⸗
turã. Et ꝑ h̊ patet rñſio ad duo pꝛima bierta⸗ d illz ver 2.
moꝛalit᷑ de foꝛnicatiõe ſpirituali.ſᷣ pm lr̃alem intellectũ in
talium extra legẽ matrimonij. Omnis autem ſemis effuſio

et intelligitur bic pꝛohibita per adulterium. quod directe matrimonio r
ſimplex ſit peccatum moꝛtale.et ex qua cauſa.inuenitur queſitum in tra
his qᷓ hic dicũt᷑ pᷣt aliq̃tenꝰ haberi itellectꝰ huiꝰ mãdati. g QMõ furti

o qð obꝛ de illa glo.dm ꝙ glo.illa intelligitur
mãdato illo ꝓhibet alicerna yahm membꝛo 5

geni

deliberatiua pꝛeter legem matrimonij eſt illicita.
epugnat. Atrum vero foꝛnicatio
ctatu de matrimonio.ex quo cum
facies. Hoc qᷓrtũ mãdatũ exponẽs 12

mgf dict ꝙ ꝑ illð ꝓhibet᷑ ſacrilegiũ.rapia.et vſuro. Querit᷑ que ſit dꝛia int illa tria. Et vĩ ꝙ ſacrilegin non

ſit ſpecialis dꝛia furti · Sed ibi ſubintelligendũ ẽ iniuſte vt nõ alij.ſ.iniuſte
qm ſacrilegiũ di eẽ em facias qð tibi nõ vis fieri.Alioqͥn huius pᷣuaricatoꝛ ẽ Gir
us aukert n Sarrs iudex dũ punit reſũ nolẽs alidd tale ſibi fieri. Ita etiã mm
ireuſtatia loci fit acci Et illud dñi verbũ.Oia quecuuq; vultis vt faciãst vo Aat. vij. MW
deus ꝙ faciat ſm bis hoies. æc. ð bonis accipiẽduʒ eſt que nobis inui/ uit
peccati dlrertaz, zee cẽ exhibere debemꝰ. Quitũ pceptũ ẽ.ꝰ MNõ loq̃ris cõ b Aug ſuper un
obr de vſura.q;ꝛ furrũ tra ꝓximũ tuũ falſuʒ teſtimoniũ. Vbi crimẽ mẽdacij Ero.ſi oẽ men⸗ g
contrectatio rei alie et piurij ꝓphibet᷑. Solʒ aũt qri vtrũ phibitũ ſit oẽ mẽ daciũ ibi pbi⸗ n
enun⸗ dno vſur⸗ daciũ: Quidã dicũt illud tm ꝓhiberi qꝗð obeſt ?⁊ non betur. etn
vorcrc. Sno vrgp vn⸗ ꝓdeſt ei cui dici᷑. Tale em̃ nõ ẽ aduerſus pꝛoximuʒ. nlpn
ra otineat᷑ ſub furto. Yt ideo videat᷑ hoc addidiſſe ſcriptura. Sʒ de men⸗ S= ſene
Itẽ qui adiuuat fu· dacio magna qõ ẽ.que nec cito explicari poteſt. huiu
rem furando currit Jd .
cum fure et peccat moꝛtaliter.qð qͥdẽ vẽ valde incõueniẽs Itẽ ſi quis daret alicui alij pecuniã ,-
datione domꝰ vel etiã ſine aliquo obſequio ſibi facto.ille Crean ñ ↄmitteret üß nec a cceg. mnd
g multofoꝛtiꝰ vẽ ꝙ qui accomodat alicui pecuniã de qua lucrat᷑ et facit ei ſeruitiuz.ꝙ ſi recõpẽſationeʒ reci⸗ nnd
pit nõ ↄmittat aliqð peccatũ. Pꝛopt᷑ hoc ẽ qð quare magis ↄmittitur vſura in aceomodatione denarioꝝ qᷓ nd
in locatiõe domoꝝ et aliaꝝ re K. dd. g in ᷣcepto illo intelligit᷑ ꝓhiberi ois illicita rei vſurpatio aliene.et inhrl
illa põt fieri vłꝑ violẽtiã vł ꝑ fraudulẽtia. Et ̊ vel ſimplr. vel vbi adiacet cõſecratio aliqua. AUñ ꝓhibet᷑ bic nd
furtũ ſimplex.et ſacrilegiũ qð ẽ furtũ ꝑpetratũ circa rem ſacrã.vel locũ ſacrũ.et rapina que fit per violentiã. hundt
et etiꝗ vſura ꝓ eo ꝙ in vſnra ẽ queda violètia ⁊ q̃dã fraudulẽtia. Oraudulẽtia in boc ꝙ vendit hõi rẽ ſuã.te nn
net᷑ em̃ vnuſquiſq; ſubuenire ꝓximo in mutuo ex diuio mãdato. Dũ vẽdit ei illud qd tenet ei facere.ipᷣm dgdi
fraudat et decipit. Rurſus dũ ex pactiõe alidd ab eo exigit. quodamõ ad id ad ad nõ dʒ ipᷣm cõpellit. An oi e
13 tꝑe vſura fuit ꝓhibita ſicut et furtũ ſᷣm ꝙ innuit mgf in fa illud vo qð pᷣmo obr de ſacrilegio. dom. inlae
circũſtãtia loci et ꝑſone bñ pñt traſferre ad aliud genus peccati.ſicut coꝛruptio ſanctimonial rõe ↄſecratiõis ntil
trãſfert in nouũ genꝰ peccati.Silr et in oſito intelligendũ ẽ. QOð em̃ eſt accidẽs actiõi ĩ genere nature.pᷣt ha
14 eẽ cõplemẽtũ in genere moꝛis.(¶ Ad illð vero qð obẽ ꝙ vſurariꝰ nõ ↄtrectat rẽ alienã inuito dño.dom ꝙ ẽ gihe
voluũtas abſoluta et ↄditionalis. Et cũ dẽ ꝙ vſurariꝰ cõtrectat res quas recipit vltra ſoꝛtẽ volẽte dño.ddʒ.ꝙ nnf
hoc ẽ verũ de volũtate ↄditionali ſ̃ tñ inuito q;ntũ ad volũtatẽ abſolutã. Magis em̃ vult pecunia caxere.qᷓ; ſulitl
15 beneficiũ mutui ꝑdere.licet volũtate abſoluta vellet ꝙ impẽderet᷑ ſibi mutui gratia ſine mercimõia.¶Adil/ nſtn
lud qð obẽ ꝙ tũc vſurariꝰ cõcurrit cũ fure ſi vſura cõtinct᷑ ſub furto.dʒ. ꝙ ſi quis dat vſuras pᷣter neceſſita an
tẽ nõ ẽ imunis a culpa.cuʒ vo ex neceſſitate vſuras dat ñ peccat.qꝛ licitũ ẽ vnicuiq; redimere iuris ſui vera/ igui
tionẽ. AUñ ſicut ille qui dat veſtes ſuas latroni añꝙᷓ; mittat ſe interfici.nõ dẽ currere cũ latrone.Sic qui ſoluit iſtf
yſurã in neceſſitate nõ dẽ currere cũ fure.Quãta aũt neceſſitatẽ qͥs debeat expectare bocẽ rõnis recte deter/ uckni
16 minare. ꝓ eo ꝙ; ᷣm diuerſas ↄditiões ꝑſonaꝝ diuerſimode neceſſitates debeat pẽſari. Ad illð vo qdð obẽ hfnsch
licet dare pecuniã ꝓ accomodatiõe domꝰ et etiã gratis.dð.qꝙ nõ ẽ ſimile. Pꝛimo. qꝛ vbi pecunia dat li/ hu
ber alit extra oẽm pactionẽ ẽ ibi liberalis donatio.et iõ nõ ẽ ibi illicita cõtrectatio.Mõ ſic aũt ẽ vbi interuenit Wec⸗
illicita pactio. Silr nõ ẽ ſimile de alijs poſſeſſionibꝰ et de pecũia.Et hoc ex triplici cã. Pꝛima rõ ẽ.qꝛ in mu⸗ N.
tuatiõe pecũie tranſfertur pecunia in dñinʒ alienuʒ. Et buiꝰ ſignũ ẽ.qꝛ nõ tenet᷑ illã eãdẽ numero reddereſ igc
illi ↄſimilẽ in acoomodatiõe domꝰ vel equi dñium nõ tranſfert᷑ Alia vero ratio ẽ.qꝛ pecũia dum in vſuʒ ver nͤ
tit᷑ nõ ↄſumit᷑ nec detcrioꝛat᷑.non ſic aũt ẽ de alijs rebꝰ.que ſᷣm ꝙ magis et diutiꝰ eis vtimur.magis tendũt nene
ad defectũ.Lercia vero rõ eſt.qꝛ pecunia quãtũ eſt de ſe ꝑ ſeipſam nõ fructificat.ſᷣ fructꝰvenit aliunde. Nõ fni
ſic aũt ẽ circa res qꝗᷓ de ſeip̃is afferũt fructũ et vtilitatẽ.et io nõ ẽ ſile. Poſſent aũt bic plura q̃ri de vſura ⁊ fur⸗ 4 geee
2to et rapina et ſacrilegio.ſᷣ cã bꝛeuitatis iſta ſufficiãät. b Mon loquaris cõtra ꝓximũ tuũ falſum teſtimo/ trd
niũ ⁊c. Contra hoc obẽ ꝙ nõ ſolũ peccat qui falſuʒ teſtimoniũ fert cõtra ꝓximũ.ſ etiã cõtra ſeipᷣm.&ᷣ nõ ſo⸗/ ſtdar
lũ illud deberet phibeni ß etiã illud. Cyte ſi quis falſum teſtimoniũ fert ad vtilitatẽ ꝓximi.cõſtat ꝙ ſine du/ ſtnen
bio peccat. et nõ peccat cõtra ꝓximũ.imo ↄtra deũ. vẽ ꝙ ꝓbibitio falſi teſtimonij nõ ſpectet ad ſcdaʒ ta/ nudi
bula imo ad pꝛimã.(¶ Itẽ q̃rit᷑ cum ꝑiuriũ fit in iniuriã dei ⁊ in iniuriã ꝓximi.ꝓpter qͥd magiſter dicit ꝑiuri ful
um magis ꝓbiberi in iſto madato q; in ſco mãdato.Et quare magis agit de ꝑiurio in expoſitiõe iſtiꝰ man tuft
dati qꝙᷓ in expoſitiõe ſecũdi.E.dd. ꝙ in boc pᷣcepto ꝓhibet᷑ falſitas oꝛis pcipue put oꝛdinat᷑ ad nocumẽtuzʒ Süne
pꝓfßrimi.ꝑ ↄſequẽs nihilominꝰ inquãtũ oꝛdinat᷑ ad nocumẽtũ ſui.verbũ em̃ ad alterũ ẽ.et q falſuʒ alteri loq- Ihbc
tur. quodmò et ſi nõ noceat aliqͥd auferẽdo. fallit tñ decipiẽdo. Et ꝑ ̊ pᷣt rñderi ad illud qdð pᷣmo obẽAd Cip⸗
illud vero qd obꝛ q; quis mẽtit᷑ cõtra deũ.ddm ꝙ mendaciũ qdð ẽ in doctrina fidei et religiois.et ẽ cõtra veri ſnnp⸗
tatẽ diuinꝗ.et oꝛdinat᷑ ad nocumẽtũ ꝓximi.ex diuerſis cauſis põt ꝓhiberi.et in mandatis pᷣme tabule.et in ſiee⸗
mãdatis ſecũde.ſicut dictũ ẽ de ꝑiurio.Et qꝛ cognitio ꝑiurij pendet ex cognitiõe mẽdacij.ꝑiuriũ em̃ includit mne⸗
mengdaciuzʒ. binc eſt ꝙ quãuis ꝓhibeat᷑ et in ſecũdo mãdato pᷣme tabule et quito ſecunde.ideo magiſter re/ fin
ſeruat determinare de periurio in explicatione quinti mãdati.Et ꝑ boc põt ad obiecta rñderi.⁊c. tn
12 intelligentiã huiꝰ ꝑtis incidit hic qõ de mãa pmũ querunt᷑ tria. Pꝛio q̃rit᷑ vtꝝ vᷣba decalogi ve⸗ ſtie
gatis decalogi in generali. Circa hec ãt duo ge buerũt eẽ obligatoꝛia.Scdo vtuꝝ obligẽt ad oꝑa bo e
N neraliter pnt queri. Pꝛmũ ẽ de ioꝝ mandatoꝝ ob na ĩ genere gfe an etiã ad oꝑa foꝛmata.Tercio vtꝝ E
ligatiõe. Scom vero ẽ de diſtinctiõe et oꝛdie. Circa obligatio illoꝝ mãdatoꝝ ꝓcedat ſᷣm legẽ nature.an u
,
—

XXXVII

m legetn ſeripture. qꝛ gloꝛioſi?eſt boĩ obtinere btitudines pᷣ merita q;ᷓ ſi-
(Dueſtiolll. 9 ne merit.Et qm̃ cũ aliqͥd reddit᷑ ex merii.quodãmõ
¶ ANtrũ deus debuerit bomini imponere mãdata obli hõ qui meret᷑ obligat ſibi retributões.⁊ mag decʒ bo
9 g; gatoꝛia: Et ꝙ nõ vẽ pꝛimo pꝑ illud qð dꝛ Roma.vij. minẽ obligari deo ꝙᷓ deũ homi.hinc eſt e ad opa ꝑ qᷓ
S Spctĩ occaſione accepta ꝑ mandatũ opatum eſt in otingebat mereri. debuit hõ ꝑ pᷣcepta obligari.vt dũ
6 . me om̃em ↄcupiam. deus nihil debet imponere as obligat?obediret. in merito ꝓficeret. ad maioꝛẽ cu⸗
1 A faciat ad augmentũ ↄcupie.ꝙ nõ debuit hominez ꝑ mulũ gloꝛie pueniret. Alia rõ eſt ꝓpter pacẽ ↄſeruan
3 ter mandata obligare. ¶ Item ſuꝑ illud.j. Coꝛint.xv. dam.qᷓ tantũ bonũ eſt(ſicut dicit aug.)vt cetera pa/
i Wüt,, Virtus pcti lex. Glo.lex ꝓhibendo auget pcti cupi. ceʒ appetãt. Pax aũt ſeruari nõ põt vbi hõ vſurpat
ditatem. Si deus nibil debet nobis imponere qʒ ſibi qð eſt alienũ.ideo vt pax ſeruaret᷑ inter bomies

faciat ad cupiditatis augmentũ.ſed potius ad dimi debuit dermandata bomi tradere in quib? obligaret᷑
nurionez iger q; ꝑ mandata nullo mõ debuit nos ne qʒ eſt alienũ vſurparet.ſᷣ redderet deo ⁊ ꝓxio qd

obligare. ¶ Item Aug. dicit ſup Geñ. ad l̃aʒ. Me/ eis deberet. ne aliter iniuriã faciẽdo pacẽ frangeret.?
lioꝛes iudicauit boĩes qui ei liberaliter deſeruirent.õ frangendo pacẽ ipſe in ſe pacẽ amitteret. ſic & decuit
debitũ obligatõnis repugnat libertati obſequij. SEba decalogi tradi ꝑ mocũ obligatõnis et pᷣcepti. tũ
i wiſen deus a pꝛincipio reliquit hoĩem in manu ↄſilij ſu. qʒ decs erat ex pte dei. tum qꝛ expediẽs erat ex paꝛte
nirori dando ei libertatez arbitrij. videt᷑ ꝙ nullo mõ debu. nri. Et rõnes qꝗᷓ boc oñdunt pñt pcedi.¶ Ad illud ̊ 19
gitiinnt erit addere obligatõnem pᷣcepti. Item liberalius qð obijcit᷑ in ↄtrariũ ex auẽte apli q mandatũ inten
RZRM dat aliqd donum qui dat ſine onere q; qui cuʒ onen dit ↄcupiam. doõm ꝙ illud veritatẽ bʒ. valde ꝑ acci
i uimpoſitöne. Si obligato pceptoꝝ magnũ onus ẽ. dens aoccaſionalr. Ex boc em̃ ꝙ p legẽ erat peri co⸗
inad deus eſt liberalifſim?. videt gratiã ⁊ gloꝛiam de· gnitio. cñ p ipam nõ erat grc collatio. vcupia inten.
HRK mandatum. ¶ Sev contra. Decet ditoꝛem cũctis occaſionalr fiebat a ipſi ocupie intenſio. 2 peti ag
muic, opibus ſuis legẽ certam ⁊ limitẽ pᷣfigere vltra quam uatio. ̊ hᷣ nõ erat de pꝛincipali intentõne ferẽtis mã
incͤ nõ debeãt pgredi.ſicut pʒ.qꝛ om̃es creature regutur data. nec de ipſoꝝ mandatoꝝ obligatione. Maz oña
ſmgt m leges ſibi a creatoꝛe impoſitas.ſi ᷓ boc eſt digni/ ic tribuit madata obligatoꝛia.q ſemp fuit n htten
Ac tatis in creatura. videt᷑ decens ⁊ coueniens fuerit tribuere gratiam adiutricez ad illa implenda. Añ ꝙ
— bomini legẽ imponi. extra quã nõ liceret bomini ꝓ mãdatoꝝ obligatõeʒ nugeret ↄcupia.B nõ erat ex
tſnn gredi. hoc aũt fit ꝑx mandata obligatoꝛia. talia mꝗ ipſis mãdat.ſᷣ potiꝰex negligetia ⁊. culpa hois. deus
bulnin data fuerũt homini danda. ¶ Item decet rectoꝛẽ in aũt ꝓpter negligẽtiã hoĩs.nõ debuit dimittere qͥn di/
eſln ſubditis ſeruare debitũ oꝛdinẽ. Si ẽ bomo p liberta ligentiã circa ſalutẽ hoĩs exerceret. ¶ Ad ill q ob/ 20
lltgen tem ſue voluntatis poterat inoꝛdinari.opoꝛtunum ijcit᷑ ꝙ lex ꝓhibẽdo auget pcti cupiditatẽ. dð ꝙ glo.
nnemeng ⁊ ↄuenientiſſimũ fuit ipſum ad rectũ oꝛdineʒs aſtrin nõ dicit illud ſimpłr.ſᷣ addit hãc ↄditõeʒ. niſi diffun
uun gi. hoc aũt fit ꝑ obligatůnem mandatoꝝ dec logi.de dat ſpũs charitatẽ.vñ q;uis ꝑ ſe lex nõ eẽt vtilis niſi
cinani cens igit᷑ fuit talia mandata bomini dari. ¶ Itẽ de· ad cognitõez. tñ cũ gra ipſa madatoꝝ obligatõ mul
ilmniin cens eſt dñm a ſeruo ſuo obſequiũ exigere.ſed tũc to tum mferehat ad ſalutẽ. ¶ Ad illò ad obꝛ ꝙ obliga- 21
R minus obſequiũ exigit qũ leges et pcepta eidem tri / tio repugt ibertati.põt rñderi ꝙ obligatio ad bonũ
niAn buit. Si ð decens fuit ꝙ deus ab bomine tane a ſer⸗ nõ repugt libertati ſimpłr.ſ̊ repuãt libertati peccãa/
R uo exigeretitalia obſequia. decens fuit vt ei impone di. Poſſe añt peccare nõ ẽ libertas nec ps libertatiſ.
Pbinnd ret mandata obligatoꝛia. ¶ Item decens eſt iuſtuum 2ꝛideo dũ obligatio mãdati repugbat libertati male
in iudicẽ ſᷣm merita retribucre.ſᷣ merituʒ ⁊ demeritum faciẽdi.libtatẽ ñ minuebat ſᷣ potiꝰaugebat.Alit᷑ etiã 22
timnI nõ babet locũ vbi nulla cadit obligatio legis.ſi g̊ co poõt rũderi ꝙ ẽ obligatio qᷓ aufert ptãtez. ⁊ eſt oblig
—— ueniens fuit deo hoiem cui cõtulerat liberũ arbitriũ tio qᷓ aufert lmnpunttaté. Dria obligatio ptates E
Smnzt, ßm iuſticiã iudicare.decens etiã fuit vt regulã iuſti, fert minuit libtatẽ. Scoa vo q̃ nõ aufert ptãteʒ ſe-
det cie eidẽ pfigeret. s boc fit om mandatoꝝ impoſitõe;. tollit impunitatẽ. libtate⸗ arbitrij ſaluat.⁊ ſupaddit
inin 18 z&. IH dom ꝙ abſq; dubio verba decalogi debu iuſticie eqᷣtatẽ. Hoc aũt ſco mõ mãdata dei ſũt ob⸗
iitine, erũt dari ꝑ modũ pᷣcepti.ita ꝙ in eis non ſolũ homo ligatoꝛia. ⁊ ꝓpterea in nullo berat t d Ba ic, .
in “ inſtrueret. verũ etiam obligaret. Et ratio huiꝰeſt. tũ bant. qͥn potiꝰ diuinã iuſticiã ↄmẽdabãt. ¶/ d ill 25
udit, quia deũ decebat. tum qꝛ nobis expediebat. Deũ vti qð ob ꝙ maioꝛllibtat dare aliqͥd ſine merito q; en/
ſuntan q; decebat. qꝛ in his verbis decalogi oſiſtit regula iu⸗ merit. dð ꝙ 2 ſi maioꝛ libertaſ ſit ex ꝑte datis. no tn
nugtytin ſticie 'm ꝙ dictat lumen ronis recte. Et qm̃ de tan / eſt tãte gle ⁊ excellẽtie ex ꝑte ſuſcipietis. Et qiñ dñs
teii q; iuſtus debet eſſe emulatoꝛ rectitudinis et iuſtieie. in oferẽdo pᷣmiũ nõ tm̃ attendit ſue libalitat mani /
nithron ⁊ in ſubditis ⁊ i ſeipſo.binc eſt ꝙ homini leges iuſti Feſtatõeʒ.imo etiã gle nfe pmotoes. binc ẽ ꝙ maluit
ſazum cie impoſuit.ad qͥs ipᷣm obligauit. vt nullo mõ licẽct nob dare eternã beitudine p impletões mãdatoꝝ et
cörote, iom impune p̃tergedi. Aerba igit᷑ decalogi p modu meritũ obie.q; nullo merito pcedete. Dacterea me⸗
Uisciin⸗ obligatõnis debuert dari.qꝛ ſic decebat diuinã eqᷣta- rita ur̃a in nullo derogat diuie liberalitati. ĩmo potiꝰ
“ tem. nec tm̃ decebat eq̃tatẽ.ĩmo etiã maieſtateð. Siẽc es manifeſtat. tñ qꝛ ipe bonoꝝ nf̃oꝝ nõ eget. tum qꝛ
iz eñ decet ſummã maieſtatẽ a creatura rõnali omi re oia merita ni a peedunt ex munẽ gre ſue. Et ꝓpterea
n 4 uerẽtia coli.ſic etiã decet ꝙ rõnalis creatura ad mai dicit apls ſRo. vj. Gra dei vita eterna. ðJð
eu feſtatõeʒ illiꝰ ſunme maieſtat ꝑ obiam famulet᷑. Ect ¶ Oueſtioo. —
ſna gn ꝓpterea decuit ipᷣm imponere oi leges ⁊ madata ob ¶ Ntru pᷣcepta decalogi obligẽt ad opa foꝛmata. Et ;
gin u ſigatoꝛia. Mõ ſolũ aũt deũ decebat. etiᷓ nob expedi ſic vi Seut᷑ xvſ. Juſte q inſtuʒz ẽ cxeqris. Ex vᷣo
i t cbat. tũ pter gloꝛiã nr̃am augmẽtandã. tũ ꝓpter pa colligit ꝙ legiſiatoꝛ ñ ſolũ pᷣcipiebat iuſtici i facto.
omn cem oſeruancã. Dꝛopter gloꝛiã vtiq; augmẽtandã. E etia iuſticia in mõ. Op? t qadẽ adi c 2wo6

Ti.

opus foꝛmatñ. p mãdata leglobligat᷑ bõ ad oper⸗
foꝛmata. ¶ Itẽ math. xix. Si vis ad vitã ingredi ſer
ua mãdata.Obbuatio igi᷑ mãdatoꝝ decalogi intro
ducit ad vitã.̊ nemo introducit᷑ ad vitã ꝑ aliq̃ opa
niſi fiãt ex charitate.⁊ talia ſunt oꝑa foꝛmata.Cuʒ g
p legez obligemur ad pᷣcepta decalogi obſeruãda.vꝛ
ꝑ eandẽ obligemur ad oꝑa foꝛmata.¶ Itez aug.
dicit ⁊ hẽ in fine di.pᷣcedent ꝙ omia pᷣcepta decalogi
redueunt᷑ ad duo pᷣcepta.̊ illa pcepta nemo implet
niſi ex charitate. ſicut pʒ de pᷣcepto q̊ pcipit᷑. Diliges
dñm deũ tuũ ex to.coꝛ.tuo ⁊c. AVr᷑ ẽ̊ om̃ia mãdata
decalogi teneamur implere ex charitate.̊ ꝑ legẽ ob/
ligamur ad oꝑa foꝛmata. ¶ Iteʒz ad oꝑpa mãdatoꝛũ
obligamur ſᷣm intentõneʒ pᷣcipieni᷑. Sʒ intentio pᷣci
pient fuit dare illa mãdata vt ꝑ illa ei ſeruiamꝰ.⁊ b/
uiendo placeamꝰ.̊̊ aũt nõ fit niſi ꝑ oꝑpa chaꝛitatis ⁊
gra infoꝛmata.S ⁊c.¶ Itẽ infoꝛmatio ⁊ defoꝛmatio
ſunt oppoſita.pceptio ⁊ ꝓhibitio ſunt oppoſita.et ſi
oppoſitũ de oppoſito.⁊ ꝓpoſitũ de ꝓpoſito.Cuʒ de⸗

foꝛmatio oꝑm ſit in ꝓhibitõne eoꝛũdem.infoꝛmatio

erit in p̃ᷣcepto.¶¶Sʒ ↄtra.dicit Hiero. ꝙ anathema
ſit q dicit deũ pᷣcepiſſe impoſſibile. Cuʒ & pᷣcepta illa
obligẽt tam iuſtos qᷓ; pctòꝛes.Et in ptãte pctõꝛis nõ
ſit infoꝛmare oꝑa ſua.cũ illud hẽat fieri ꝑ charitateʒ
⁊Z gram.vẽ ꝙ ad h̊ nemo obliget᷑ ꝑ diuina mandata.
¶ Item aug. dicit ⁊ hẽ in glo.ſuꝑ illud xõ.Declina a
malo ⁊ fac bonũ.declinare a malo ſꝑ vitat penaʒ.qᷓ;/
uis nõ ſꝑ ꝓmereat᷑ palmã.ſi & qͥtienſcũq; declinat bᷣ
a malo ex charitate ñ ꝓmeret᷑ palmã.& ñ ſp tenet᷑ hᷣ
ex charitate a malo declinare.ſ declinado a malo ob
ſtruant᷑ pᷣcepta negatiua.g nõ vr ꝙ obligent᷑ ad oꝑa
foꝛmata. ¶ Iteʒ aliqͥs filiꝰpñs pentes.⁊ exñs ĩ pctõ
moꝛtali.honoꝛat eos ex nali pietate cũ ſe offert locuſ
tpᷣs ⁊ opoꝛtunitas.ↄſtat ꝙ iſte nõ ꝑeccat pentes ho
noꝛãdlo.nec ↄmittẽdo.nec obmittẽdo.s mandatum

iſtud qͥ dñs pᷣcepit.honoꝛa pꝛem tuũ ⁊ mur̃em tuam.

nõ obligat ad h̊ ꝙ opꝰ iſtud ex charitate impendat᷑.
pari rõne nec alia madata. ¶ Itẽ opa foꝛmata non
ſũt niſi ꝑ grazʒ.ſ̊ nemo ſcit vtrũ gr̃aʒ ſpũſſancti hẽat.
Snemo ſcit vtrũ oꝑa ciꝰſint foꝛmata vdl infoꝛmata.
H nemo obligat᷑ ad illud qð nõ põt ſcire.igit᷑ manda
ta decalogi ad oꝑa foꝛmata nõ obligãt.¶ Itẽ qͥcun/
q; obligat᷑ ad aliqͥd obligat᷑ ꝑ ↄñs ad id qðs eſt illi i
ſepabiliter annexũ. oꝑa nõ pñt foꝛmari ab aliqͥ niſi
bẽat᷑ gra.ꝗ̊ quicũq; obligat᷑ ad oꝑa foꝛmata.obliga/
tur ad bñdam gram. Cũ g hr̃e gram inſpiciat oẽ tpᷣs
indifferẽter tam tpᷣs doꝛmitõnis qᷓ; tpᷣus vigilie.vꝛ ꝗꝙ;
bõ omittat in qͥlibet inſtanti ⁊ in qͥlibet tꝑe.ac ꝑ h̊ in
vno die peccabit infinitieſ.qꝙ ſi hͥ eſt manifeſte falſũ.
reſtat ꝙ mãdata decalogi ad oꝑa foꝛmata nõ babent

24 obligare. ¶ R. ad pᷣdictoꝝ intelligentiã eſt notãdũ.

ꝙ h eſt triplex modꝰdicendi.Quibuſdã em̃ viſuʒ eſt
ꝙ; mãdata decalogi obligẽt ad oꝑa foꝛmata.obliga⸗
tione tñ pᷣcepti affirmatiui nõ pᷣcepti negatiui.Obli⸗
gatio em̃ precepti negatiui eſt ſp ⁊ ad ſp. Obligatio
vo pᷣcepti affirmatiui q;uis ſit ſꝑ.nõ tñ ad ſp.ᷣ ꝓ lo/
co ⁊ tꝑe. Pꝛopter qd dixerũt ꝙ mãdata decalogi ob
ligant hoſiem ad oꝑa foꝛmata ꝓ eo tꝑe q̊ͥ bʒ charita⸗
tem ⁊ gram.tũc cm̃ ptãteʒ hʒ exeundi in oꝑa merito
ria.⁊ tenet᷑ bñ vti gra accepta. Alius aũt modꝰdi/
cendi eſt ꝙ mãdata decalogi nõ obligãt niſi ad oꝑa
bona in genere. oꝑa em̃ foꝛmata ſunt ſupꝛa naturãꝗ.
ptatem. ⁊ ſupꝛa cognitõnis certitudinẽ.⁊ ꝓpterea ad
talia oꝑa nõ debomꝰobligari ꝑx mãdata decalogiſex

ſolum ad bona opa in genere. Cui? ſignũ eſt.qꝛ ſi ali⸗
quis exñs in charitate honoꝛat ꝑentes ex nali pieta⸗
te. hmõi oꝑe abſoluit᷑ a mãdati obligatõne. Sʒ qm̃
pꝛimꝰ modus dicendi vr excedere in h̊ vicʒ q ponit
boiem obligari ad id de qͥ nõ põt bꝛe certitudinẽ. Se
cundꝰðo modus dicendi videt᷑ minꝰ parũ dicere in
hoc vicʒ ꝙ ponit boiem ꝑ mãdata decalogi ſolũmo⸗
do obligari ad ea que põt quis implere exñs in ſtatu
peccati.cũ obſeruatio mãdatoꝝ dei ſit via deuenien⸗
di ad ſtatũ gre.gloꝛie.⁊ iuſticie. Ideo eſt terciꝰ dicen
di modus qꝗ q̃ſi mediũ tenet inter vtrũq;. Et ad qõʒ
ꝓPoſitã rñdet ꝑ diſtinctõeʒ hoc mõ. Cũ querit᷑ vtrũ
mãdata decalogi obligent ad opa foꝛmata. Rñden/
dum eſt ꝙ opꝑa foꝛmata pñt dici dupłr. Ano mõ
excluſionẽ defoꝛmitatis pcti. Alio mõ ꝑ poſitõeʒ di/⸗
gnitatis meriti. Si pᷣ mò accipiant᷑ oꝑa foꝛmata. ſic
vtiqʒ ad oꝑa foꝛmata obligãt.obligant em̃ ad vitan⸗/
dum omia pctã moꝛtalia. Si aũt dicant᷑ alio mõ oxe
ra foꝛmata.ſic accipiunt᷑ ꝓpꝛie.⁊ tũc diſtinguendum

eſt in ipſa obligatõne. Eſt eniʒ obligatio abſoluta. et 26

obligatio ↄditõnalis.Obligatõ abſoluta eſt qua qͥs
ſimpliciter ad aliquid facieudum obligat᷑ita ꝙ ſi i/
lud nõ facit incurꝛat obmiſſionis reatum.Obligatõ
vo ↄditõnalis eſt qua quis obligat᷑ ad aliqͥd facien/
dum ſi vult ꝑuenire ad pᷣmiũ.⁊ bec obligatio in eo qᷓ
omittit nõ inducit omiſſionis pctm̃.ſᷣ ponit implici⸗
te ↄditõnis defectum.Si igit᷑ loquamur de obligatõ
ne ↄditõnali.mandata decalogi obligãt ad oꝑa foꝛ⸗
mata.Si qus em̃ vult ad vitaʒ ingredi.neceſſe eſt ex
charitate ſeruare mãdata.q̃ quidẽ charitas eſt meri⸗
ti pꝛincipiũ.Si aũt loqᷓmur de obligatõne abſoluta.
tũc diſtinguendũ eſt in ipſis mandatis ꝙ duplr con⸗
uenit de cis loqui. Aut de eis in vnũ collectis pꝛout
hñt reduci ad mãdata duo charitat᷑. aut de qlibet ꝑ
ſe ſigillatim. Si de eis collectis in vnũ.cum igit᷑ cõti⸗
nuetur regula iuſticie pᷣm oꝛdinẽ ad deum ⁊ ad pꝛoxi
mũ.ꝑ quã excludit᷑ omne pctĩ.ſic ↄcedi põt q obli/
gant ad aliqd opꝰ foꝛmatum. vel in ſe ſi babet vnde
poſſit in ill exire.vel in diſpoſitõe ſi nõ bʒ vñ poſſit
in illud exire.vel in diſpoſitõne ſiue ꝑ pᷣꝑatõeʒ ad il/
lud.tenet᷑ em̃ hõ ſic mãdata decalogi implere.vt per
ipſoꝝ impletõeʒ pᷣparet locũ ipſi gre.q̃ obtẽta.excat
cũ locus ⁊ tpᷣus eſt in opera meritoꝛia.adimplendo
duo charitat pᷣcepta.Si aũt loqᷓmur de qͥlibet ſigilla
tim ⁊ ꝑ ſe.ſic accipiendo ꝓpꝛie opꝰfoꝛmatũ.hoc ẽ opꝰ
meritoꝛiũ.⁊ loquẽdo de obligatõne abſoluta.mãda/
ta decalogi nõ obligant ad opa foꝛmata. ſicut rõnes
oñduntq̃ᷓ ad ſcdam ꝑtem inducunt᷑.Et ꝓpterea ↄce/

dende ſunt. ¶ Av illud qð obijcit᷑ in ↄtrariũ ꝙ legiſ 27

latoꝛ pᷣcipit nõ ſolũmodo facere opꝰiuſtũ ſᷣ etiam iu
ſte. doᷣm qꝙ; modus iuſticie quidaʒ eſt qͥ facit opꝰdeo
placitũ ⁊ meritoꝛiũ.⁊ hic ꝓpꝛie reddit opus foꝛmatũ
Alius aũt eſt modus iuſticie qui excludit cirea actũ
viri iuſti deoꝛdinatõeʒ intentõnis.q̃ facit animũ iu/
ſtum ⁊ pparatõnem opꝑis.⁊ bic modus eſt in pᷣcepto
non pꝛimus.Ab hoc aũt modo non dicit᷑ opus foꝛ/
matum niſi accipiendo large.ſicut pꝛius tactum eſt
in reſpondendo.
te domini in Math. Si vis ad vitam ingredic.pa
tet rñſio ꝑ iam dicta.quia ex verbo illo nõ põt colli.
gi ꝙ homo obliget᷑ ad opera meritoꝛia facienda niſi
obligatöõnẽe ↄditõnali.vicʒ ſi vult ingredi ad vitam.

Si aũt de obligatõne ↄditõnali ad abſolutã velit p/

cegere.nõ valet ratio.imo eſt ibi ſopbiſina hm qud

ber 25

d illud qd obijcit de autoꝛita/28

lſn
ohlgn

.
Nurn
ſicl
tnrh
Gun
ctur
uin
Mti
N
noͤſ
fin⸗
Hln
hhi
lene
tfͤſi
ſoͤhbe
nn
ſrhep
ſſeſe⸗
toh
ſteten
ſde
E
ai⸗
ne
e
log⸗
geme
ſunte
ſirge
ola
Ppbe
fne⸗
henen
lin⸗
ſoen
n
Ghn
ſn⸗
f

Wln
wmigi
E. n 1
Angiizz⸗
nsfamndri
giginſt
unichaent

igne
fntluif
tlund

29

Di.
zſimply. ¶ A illud qd obijcit᷑ om̃ia maͤdata re
ducunt᷑ ad duo pᷣcepta charitat ſiliter pʒ rñſio.quis

pcepta duo charitat nõ implent᷑ in quocũq; manda

to ſigillatim accepto. ſed ex quodã plenario intelle-
ctu ⁊ pfectõne ↄſurgentc ex oim mandatoꝝ aggre-
gatõne ⁊ integra obſi eruatõne. Et boc mo verum eſt
ꝙ mãdata obligãt ad opus foꝛmatũ in ſe vel in ſua
diſpoſitione. Sed ex boc nõ ſequit᷑ ꝙ ad hoc obliget

qðlibet mãdatũ ꝑ ſe. Sicut em̃ nõ ſequit᷑ decẽ boies
trabunt nauem. g quilibet ꝑ ſe trahit.qꝛ plus pñt de

50

51

cem ꝙᷓ; vnus. ſic ⁊ in ꝓpoſito ſuo mõ eſt intelligendũ.
Ad ulud qð obijcit᷑ q; tenemur obſeruare manda
ta ſᷣm intentõeʒ pcipientis. doᷣm ꝙ hoc eſt veruz de
obligatöne pditonali ſi volumus ad vitam ingredi.
Den et tam̃ ⁊ aliter dici ꝙ intentio legiſlatoꝛis non
blũmodo fuit ad boc vt bomo pueniret ad gloꝛiaʒ.
ſed etiam vt vitaret penã. Mãdata aũt ſi obſeruen/
tur q̃tum ad oꝑa extra gram facta. ſufficiũt að vitã/
dum penaʒ. et pterea no ſequit᷑ , mandata obli⸗
getur quis abſolute ad oꝑa meritoꝛia. Ad illð qðᷣ
yltimo obijcit qy defoꝛmatio eſt in phibitõe. S infoꝛ/
matio in pᷣcepto. dom bᷣm ꝙ infoꝛmatio ꝓpꝛie acci
pit᷑ ratio nõ valet.p eo ꝙ infoꝛmatio et defoꝛmatio
nõ ſunt oppoſita immediate. imo inter opus merito
rium ⁊ opus pcti cadit mediũ.bonuʒ in genere. bo
nuin ex ercũſtantia. Cum aũt dicit᷑ ꝙ ſi aliquid ẽ in
phibitõne. eius oppoſitum eſt in pᷣcepto.boc intelli
git᷑ de oppoſitis imediatis.ſicut furari eſt ꝓhbibituʒ.
⁊ nõ furari eſt in pcepto.⁊ ꝓpterea conſequentia illa
nõ habet locũ in poſito.
Aneſtio.iij. c

Utrum obligatio mandatoꝝ decalogi attendat m

legem nature. aut ᷣm legem ſ. cripture. Et ꝙ ᷣm legẽ
nature videt᷑. Illud em̃ eſt nale qð eſt ↄmune apud
om̃s.ſed ad mãdata decalogi obligant᷑ om̃s. F obli⸗/
gatio illa eſt vm legem nature. ¶ Item obligatio q̃
ſe extendit ad om̃e opus attendit᷑ m illam legeʒ cu/⸗
ius dictamen curit in ofm̃i temꝑe.ſed obligatio ma-
datorũ decalogi manet in ſtatu legis nature. et legis
ſcripture.⁊ legis gre. S obligatio illoꝝ. mandatoꝛum
attendit᷑ õm legem nature. ¶Item mandata q ob/
ligant boiem circũſcripta natura ⁊ gra babent obli/

gare m legem nature. ſed talia ſunt mandata deca/

logi.ſunt em̃ de dictamine legis recte circũſcripta le/
ge moyſij ⁊ lege euangelij. ergo ⁊c. Item quedam
ſunt phibita qꝛ mala.quedã mala qꝛ. phibita. Simi⸗
liter quedã ſunt bona qꝛ ſunt in pᷣcepto.quedam vo
ideo ſunt in pᷣcepto qꝛ bona ſunt.ea aũt qͥ in decalo⸗/
go ꝓphibent᷑ vel pᷣcipiuntur de ſe ſunt mala vel bona
bm ꝙ dictat ratio. ſicut deũ eſſe colendum. ⁊ pentes
bonoꝛandos. boc vtiq; bonũ eſt de ſe.falſuʒ teſtimo⸗
nium ⁊ bomicidium hoc vtiq; de ſe malũ eſt. ſed tlia
ſpectant ad legem inditã. igit᷑ obligatio mandatorũ
decalogi attendit᷑ ᷣm vinculũ legis naturalis. ¶ Sʒ
ↄtra.Exo.xx.legit᷑ ꝙ pꝛimo mandata iſta fuerunt de
celo audita. ⁊ poſtea ſubiungit᷑ quõ fuerũt in tabuliſ
ſcripta. Si ̊ ibi tradebat᷑ lex ſcripta. videt᷑ ꝙ obliga

tio mandatoꝝ decalogi ᷣm legem ſcriptã pꝛincipali-

ter habeat attendi.i⸗ Item Roma. vij. Concu iam
ueſciebam niſi lex diceret. nõ ↄcupiſccs. Glo. Cõcu⸗
piſcentiã neſcicbam eſſe pctm.ſed mandatũ qð obli

at bm legem nature manifeſtũ eſt bomini etiaʒ ſine
egeſcripta. Sð mandatũ illius non ↄcupiſces ⁊c. non

ſpecat ad legem nature.ſed potius ad legem ſcrip/

NXXXVII

tam. ¶ Item qð eſt de dictamine legis nature ſpe/

ctat ad ſtatum innocentie.ſed diſtinctio mandatoꝝ

decalogi ad ſtatum innocentie nõ ſpectat.qꝛ in ſtatu
illo locum nõ babebat bomicidiũ.nec furtuũ.nec ad/

ulteriũ.gᷓ videt᷑ ꝙ obligatio mandatorũ decalogi nõ

ſequat᷑ inſtinctũ legis naturalis. ¶ Itez que ſüt ᷣm
dictamen legis nature nõ ſolũmodo ſe extendũt ad
ſtatum vie.verũ etiam ad ſtatum patrie.ſed obliga/
tio iſta mãdatoꝝ decalogi ad ſtatum patrie nõ ſe ex
tendit.qꝛ ibi nec furtum põt eſſe vbi nihil eſt ꝓpꝛiuʒ.

nec ↄtupia vbi nullũ põt eſſe vicium.S videt᷑ ꝙ ob/

ligatio hmõi mandatoꝝ leg naturalis nõ ſ equat᷑ in⸗
ſtinctũ. Juxta hoc querit᷑ ſi obligatio mandatoꝝ de
calogi ſequat᷑ legẽ nature. vñ boc eſt ꝙ mag fuerũt
mandata illa ſcripta in tabulis lapideis q; alia man
data led. ¶ Item querit᷑ ꝓpter quid dñs immediate

ipſi ppło decẽ verba legis ꝓpoſuit. ſicut legit᷑ Exo.xx.

xiiij.m gc⸗ alia mandata iudicialia ⁊ ceremonialis
ue mediante moyſe ꝑpuenerũt ad ppli noticiam.

Pe. ao pᷣdictoꝝ intelligentiã eſt notandũ ꝙ eſt lo⸗/ 52.

qui ð mandatoꝝ decalogi obligatone tripliciter. hbm
q; ⁊ de ipſa ſufficiẽtia fidei.ſᷣm ꝙ articłos fidei ↄtin/
git credere tripliciter. vic implicite.explicite. quoſ-
dam implicite ⁊ quoſdã explicite.ſic ⁊ de pᷣceptis de/
calogi intelligendũ eſt.Et ſᷣm iſtũ triplicẽ modũ ob/
ligatio mandatoꝝ decalogi reſpicit triplices ſtatum.
vicz ſtatum nature inſtitute.ſtatũ nature lapſe.⁊ ſta
tum leg ſcripte.ita ꝙ ſtatum leg ſcripte reſpicit ſim/
pliciter explicite. vel lucide ⁊ diſtincte ᷣm ꝙ illa de
cem mãdata a deo fuerũt ꝓnũciata ⁊ ſcpta. Statum

vo nature lapſe reſpicit obligatio mandatoꝝ decalo

gi implicite. vᷣm duo pᷣ

cepta iuris nalis qᷓ nã ſ dicta
bat. vicz ꝙ faceret alij ꝗ

vellet ſibi fieri.⁊ nõ

ciebat qdãmõ iplicite.q̃dãmõ explicite.Quedaʒ em̃
ſt pᷣcepta oꝛdinãtia ad deũ.q̃dã vᷣo oꝛdinãtia ad ꝓxi
mũ.Ad pᷣcepta nanq; illa qᷓ oꝛdinãt ad deñ explicite
obligabat᷑ hõ in ſtatu nãe inſtitute.vbi ydoneꝰ erat
⁊ diſpoſitꝰ ad colendũ deũ integre ⁊ ꝑfecte.Ad man/
data vo q̃ oꝛdinãt ad ꝓximũ obligabat᷑ implicite.ꝓ
eo ꝙ neceſſitas explicãdi mandata illa oꝛtuʒ habuit
ex multiplici deoꝛdinatõne qᷓ ſubſecuta eſt ex pꝛima

tranſgreſſione. Et illud colligi põt ex eo qð di Ecci.xx
vij. Loquẽs de hoĩs ↄditõnc.ſenſu impleuit coꝛ illo/
rum. ⁊ mala ⁊ bona oñdit illis.poſuit oculos ipſoꝛũ
ſup coꝛda ipſoꝝ ⁊c.vſq; ibi. Attendite ab om̃i iniqͥ.⁊
mãdauit illis vnicuiq; de ꝓximo ſuo.vbi colligit᷑ ex

alij qd ſibi nollʒ fieri. Statũ aũt nãe inſtitute reſpi⸗

plicita obligatio hoĩs reſpectu cult? diuini. ⁊ implici

ta reſpectu vitãde leſionis ipſi i9 pximi. Scdm b igi ⸗

tur pʒ ꝙ obligatio mãdatoꝝ decalogi radicalr ſeq

legẽ nature. q;tum ad explicatõeʒ ſe equit᷑ legẽ ſcrip
ture. Explicatio em̃ maãdatoꝝ plenaria decalogi oꝑ/
tuna fuit om ſtatũ pcti.ꝗp

ter obſcuratõez lumis ra/

—

tionis.⁊ ꝓpter obliquatõeʒ volũtat᷑.qꝛ em̃ voluntas

coꝛrupta pmpta erat ad multiplicẽ deoꝛdinationeʒ.

optebat eam religari ꝑ multiplicia mandata. Rur/
ſus qm ſeptura coꝛdis ĩterioꝛ ꝗpter pctĩ cerat obnu/
bilata. 1 bõ qui fuerat ſpũali mente pᷣditus.effectus
erat ſenſibilis ⁊ camalis.opꝑtunũ erat vt exterius le⸗

geret ⁊ audiret ꝑ ſenſus coꝛpis ea ꝑ que poſſet in re-

ctitudinẽ iuſticie regulari. Et ideo explicatio ⁊ diſtin

ctio mãdatoꝝ deca logi ſpectabat ad legẽ ſcriptã.q/
uis obligatio ſpectaret ad legẽ inditaʒ.ſicut ratõnes

ad pꝛimã ꝑtem inducte oñdunt.ꝗᷓ ↄcedi pñt.qm v⸗
kn

33 rum ↄcludunt. Ad iüũllud qð p obijcit᷑ in Ztrariũ
ꝙ verba decalogi audita fuerũt in datõne legis iam
pʒ rñſio.qꝛ boc nõ erat ꝓpter inducendã nouaʒ obli⸗
gatõez. ̊ potiꝰ ꝓpter ipſiꝰobligatõis explicatõeʒ q̃ q̃
ʒꝗ dem necia erat ꝓpter pcti obnubilatõeʒ.¶ Ad illus
vᷣo qð obijcit᷑ de aucte apli.ꝙ ↄcupiaʒ neſciebat eſſe
pctm̃.põt dici ꝙ loquit᷑ in pſona bois carnalis. aut
certe h̊ dicit.qꝛ ⁊ ſi aliqͥ mõ noſſet ꝑ legẽ nãe in gene⸗-

rali.nõ tñ in ſpali cognoſcebat niſi ꝑ legẽ ſcriptâ. vñ

ipſemet idẽ dicit ꝙ per legẽ eſt cognitio pcti. ꝓpterea
ex vᷣbo illo nõ hẽ ꝙ obligatio hmoi mandatoꝝ oꝛtuʒ
hẽat a lege ſa pta . ſolu ꝙ ipſiꝰobligatõnis explica
35Rtio in lege illa ſit facta.¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ ea qᷓ
ſunt de dictamie leg nãe cõueniũt ſtatui innocentie.
dom ꝙ verũ eſt de bis q̃ ſunt de dictamie leg nae in
ſpãli.q aũt ſunt de dictamie leg nae in generali ⁊ im
plicite. illi ſtatui ñ hũt ↄuenire.⁊ H̊ mõ ad illũ ſpecta
36 bant mandata ſce tabule.¶ Ad illud qð obijcik ꝙ
ea q̃ ſunt de dictamie leg nature manẽt in ſtatu gre.
rñderi põt dupłr. Pꝛimũ quidẽ qꝛ ſicut dr de virtuti
bus ꝙ maneãt in patria ſᷣm excelletioꝛes ⁊ nobilio/
res vſus ⁊ actꝰ.ſic ↄcedi põt ꝙ adimpletio manda/
toꝝ decalogi ſalua erit in pꝛia. Multo tñ nobilioꝛi ⁊

excellentioꝛi mõ ꝙᷓ ſit in via.ſᷣm ꝙ ibi excellẽtioꝛi mõ

oꝛdinabit᷑ ⁊ ad deũ ⁊ adꝓximũ.⁊ ſᷣin ꝙ voluntas ex
cellẽtioꝝ mõ erit ad bonuʒ oꝛdinata ⁊ a malo remo/
37 ta. Aliter etiã poſſet dici ſicut tactũ eſt pꝛiꝰvt fiat viſ
in his q nã dictat generaly ⁊ his qᷓ dictat ſpaliter. ſi

ue implicite ⁊ explicite.Et rurſus in his qᷓ nã dictat

explicite.vł dictat pᷣm omneʒ ſtatum nature.vel ſᷣm
ſtatum nature lapſe.et quod eſt de dictamine legis
nature ſimpliciter ⁊ explicite illud manebit in ſtatu
gloꝛie. Explicatio autem et diſtinctio mandatorum

decalogi reſpicit ſtatum nature lapſe.⁊ inſtitutioneʒ

38 legis ſcripte. ¶ Ad illud vᷣo quod querit᷑ q̃re magis
iſta decẽ verba ſcripta fuerunt in tabulis lapideis q
alia.cũ minꝰſpectent ad legẽ ſcriptã.dᷣm ꝙ boc fuit

qꝛ in ipſis maxime ↄſiſtebat regula iuſticie. ⁊ alia ba
bebãt reduci ad h.⁊ ipſa quidẽ ſtabilia erãt. nec eua/
cuari bẽbant ꝑ legẽ ſupuenientẽ.ideo in tabulis lapi

—

deis ſcripta fueruũt. vt oñderet᷑ eoꝝ pᷣꝛogatiua qᷓ;tũ

39 ad dignitatẽ ⁊ q;tum ad ſtabilitatẽ. ¶ Ad illð qð q
ritur qᷓre mag data ſunt ipſi pplo a deo ĩimediate mã

data decalogi qᷓ; iudicialia ⁊ ceremonialia. dom ꝙ B
fuit.qꝛ cũ madata decalogi eſſent de dictamine legis
nature.modica indigebat expoſitione. vñ ſimplices
ſtatim poterãt illa cape. Ceremonialia vo ⁊ iudicia-
lia indigebat maioꝛi inſtructõne.vnð illoꝝ cognitio
pꝛincipalius ſpectabat ad iudices ⁊ ſacerdotes.idᷣo

nõ ſic fuerũt data populo immediate ſed mediante

legiſlatoꝛe.
Onſequẽter querit᷑ de mãdatis decalogi q́;tuʒ
d oꝛdinẽ ⁊ diſtinctõeʒ. Et circa h̊ tria pñt q̃ri.
Pꝛimo querit᷑ de ipoꝝ mãdatoꝝ nũero ⁊ ſufficiẽtia
vtrũ ſint decẽ. Scdo vᷣo querit᷑ de oꝛdine ipſoꝝ adin

niccẽ.Tercio querit᷑ de nuero ⁊ oꝛdine in comꝑatõne

me diſtinctõez. Queſtio.j. ð

trũ mãdata decalogi debeãt eſſe decẽ.an plura. an
Paucioꝛa: Et ꝙ debeant eſe paucioꝛa vi.qꝛ Ro.xiij.
dẽ. Qni diligit ꝓximũ legẽ impleuit. g in mãdato de
dilectõne ꝓximi.tota lex põt inclndi.videt᷑ ẽ̊ q man

data nõ debeãt nũ ero denario multiplicari. cũ i pau/
cioꝛibꝰ ſatis ↄtineant᷑.¶ Iteʒz ſuꝑ illud Ro. vij. Cöõ/

cupiam neſcicbã. Glo. bona ẽ lex. qᷓ di ↄcupioʒ pbi⸗

ſa

nalis oꝛdinat᷑ ꝑ illud.m die iſan
ctifices. Ita ꝗꝙ ꝑ illa tri bomo ſumcienter oꝛdinat᷑

III

bet. oia mala phibet. Si in pbibitön gcpie ee⸗

tera mala ꝓbibent᷑.videt᷑ ꝙ alia mdata ſupꝑfluant.
Itecʒ quicũq; peccat moꝛtalr ſeipᷣm occidit.ᷓ cum
in occiſione ꝓbibeat᷑ nõ tm̃ homicidiũ coꝛpale ſ eti/
am ſpũñale.nõ tm̃ oꝑis ſ̃ etiã volũtatis.vẽ ꝙ in illa p
iio⸗ ohibeant᷑ oĩa pctã. ᷓ ſuꝑfluñt oia alia man
data. ¶ Itez dria leg ⁊ euãgelij eſt ꝙ lex Fbiber ma
nũ nõ aim.euangeliuʒ aũt nõ ſolũ manũ ᷣ etiaʒ aim
ꝓhibet. vr ꝙ ſolũmõ deberet ꝓbiberi actꝰexterioꝛ.
⁊ ñ qð ſpectaret ad actũ interioꝛẽ.g̊ ſuꝑfluit mãdatũ
de nõ dcupiſcẽdo.Si tu dicas ꝙ ꝓhibet᷑ ocupia q̃ p
gredit᷑ in opus.ↄtra dᷣ eſt.qꝛ illa nõ diſtinguit᷑ a pec
cato opog pᷣceptũ de ꝓhibitõne illiꝰ vcupie nõ debʒ
ↄnũerari pᷣcepto de ꝓhibitõne opis cxterioꝛis. Sʒ
ↄtra.qꝙ. debeãt eſſe plura qᷓ; deccẽ ꝓbat᷑. Mag ſumus
debitoꝛes deo qᷓ; ꝓximo.& plura debẽt eẽ mãdata oꝛ/
dinãtia ad deũ q; oꝛdinãtia ad ꝓximũ.ᷓ cũ mãdata
oꝛdinãtia ad ꝓximũ ſint ſeptẽ.vẽ ꝙ mãdata oꝛdinã/
tia ad deñ ſint pla vel ſaltẽ totidẽ.¶ Itẽ tantũ obli⸗
gamur ad bñfaciendũ ꝓximo q̃ntũ obligamuꝛ vt nõ
malefaciaꝰei.Cũ g ſex ſint mãdata ſᷣm qͥ pbibemur
ne offendamꝰ ꝓximũ. vẽ ꝙ ſaltẽ ſex debeat eſſe vm qᷓ
obligamur ⁊ oꝛdinamur ad bñfacienduʒ. ⁊ ſic H̊ oia
mandata ecnt.xv. ¶ Item. vij. ſunt capitalia pecca
ta ita mag quãtũ eſt de nã ſua pctm̃ auaricie ⁊ luxu
rie. ſicut ſpãle mandatũ eſt in q̊ phibet᷑ auaricis et

in quo ꝓhibet᷑ luxuria.ita ſpãle mandatũ deberet eẽ

ad alia vicia pꝛobibenda.ita ꝙ aliqð eſſet pᷣceptum
in qᷓ ſpaliter ꝓhiberet᷑ ſuꝑbia. aliqð in quo inuidia.
⁊⁊ ſic de alijs. Si tu dicas ꝙ implicite pbibent᷑ in cõ⸗

cupiſcẽtie ꝓhibitõne.Obijcit᷑ ↄtra h̊ ꝙ tres ſunt ra⸗

dices pctõꝝ bᷣm ꝙ dꝛ. j. Joh.iij.Concupia oculoꝛuʒ.

ↄcupia carnis.⁊ ſuꝑbia vite. Si gᷓ cõcupia carnis et

oculoꝝ ꝓbibet᷑ explicite.vẽ ꝙ ⁊ ſugerbia vite debeat

hre ſpalem ꝓhibitõez. ¶ Item ſicut ↄtingit cõcupi ⸗

ſcere vxoꝛẽ alienã ⁊ ↄcupĩaʒ ↄſummari in oꝑc.ſic eti
am eſt reꝑire circa homicidiu.⁊ falſum teſtimoniuʒ.
⁊ circa alia mãdata.jᷓ ſicut duo diuerſa ſunt pᷣcepta
de ↄcupia vxoꝛis aliene ⁊ rei aliene in oꝑe ⁊ voluta/
te. ſic deberẽt alis pᷣcepta duplicari.ꝙ ſi verũ eẽt tũc
eſſent plura q; decẽ. Eſt & qõ vtrũ decè ſint ⁊ nõ plu/

ra nec paucioꝛa.¶ R'. ad pᷣdictoꝝ intelligentiaʒ eſt 40

notandũ ꝙ ſufficientia et numerꝰ mandatoꝝ ſumit

Fßm rõnem oꝛdinis ipſius iuſticie generalis.cuiꝰ ẽ bo

minem ad deum ⁊ ad ꝓximũᷣ oꝛdinare.vnde quedazʒ
ſunt mandata oꝛdinantia bominẽ ad deum. queda
vo oꝛdinantia ad ꝓximũ. Illa em̃ que oꝛdinãt ad de
um homineʒ dicunt᷑ eſſe pᷣcepta pꝛime tabule.et iſta
ſunt tria.⁊ nõ plura nec paucioꝛa.quoꝝ numerus ⁊

ſufficientia ſumi põt tripliciter. vicz ex parte obiecti.

⁊ ex parte ſubiecti.⁊ ex ꝑte actus medij.Ex ꝑte obie/
cti ſic. nam cum in deo ſint tres ꝑſone.⁊ tria appꝛo/
pꝛiata.⁊ triplex genus cauſe.ſᷣm ꝙ comꝑatur ad cre/
aturam triplex eſt pᷣceptum. ᷣm qd creatura rations
lis oꝛdinari babet ad deum. Maʒ ſᷣm rõnem maieſta
tis que appꝛopꝛiat᷑ patri.⁊ ↄuenit deo ᷣm ꝙ eſt cau⸗
AKciens creature.oꝛdnat᷑ ꝑ illud pᷣceptum. nõ ba
beas deos alienos. Scom ratõnem virtutis que ap
pꝛopꝛiat᷑ filio ⁊ ↄuenit deo 'ᷣm ꝙ eſt cauſa foꝛmalis
⁊ exemplaris creature.oꝛdinat᷑ ꝑ illud.non aſſumes
nomẽ dei tui in vanũ. Scdᷣm rõnem bonitatis ꝗq ap/

pꝛopꝛiat᷑ ſpiſancto ⁊ ↄuenit deo ſᷣm ꝙ eſt cauſa fi⸗

llud. memento vt diem ſabbati ſan

ſchls⸗

ſrtt
ulen
teſcbi

ſin

mon

Mn
mane
tumt
bllon
prc
Hucn
Hubct
dope

ln
ain
iten
Eſe
N
Of
noch
ſubie
obiea
mͤc
itud
ſed
Gd

c

gon

sajr

mort
letint
chen⸗
Petol

on

oiod

CN
Penic⸗
wn⸗
ptun
pben
luna⸗
ſnn
hon
chpia
godic
Uterſi
ſhien
ſaneſ
Mot
nht
ſne

e,
nig,
neaihin
üagt
afigti
irttiin
egt

wictn

ihittich
emi
inin
pen
Win
wiſärn
ticherets
Wmitigiet
ſawacfr
unthie
zothim
nmntidnt
lipcren
nherwern
nhan
icn
nſnn
Guumi
mntänmt.
irſ
ughrien

wnen:i
nan

jriitiß⸗

EE—e-e- Y

ad deuz. vt ſubiaceat ſumme maieſtati. credat fũme

veritati.⁊ adhbereat ſumme bonitati.Et hec ſufficiẽ

tia ſumpta eſt ex ꝑte obiecti.Scoo mõ ſumit᷑ ex par
te ſubiccti oꝛdinabilis.quod quidem eſt aia rationa/
lis in qua eſt triplex vis motiua ſᷣm quã babet in de
um oꝛdinari. vicʒ rõnalis.ↄcupiſcibilis.⁊ iraſcibilis.
MWandatũ de adoꝛatõne reſpicit ip̃am iraſcibilem.
mandatũ vo ſcᷣm reſpicit iam ronalem.ᷣͥ manda⸗
tum terciũ de ſanctificatõne reſpicit ipam cõcuꝑiſci/
bilem. ſicut intuenti ſat apparet. ⁊ ſufficiẽtia ſum/
pta eſt ex ꝑte ſubiecti.ercio vo mõ ſumit᷑ ſufficien
tia ex ꝑte actus medij.Triplex em̃ eſt actꝰᷣm quem
habet hõ in deũ oꝛdinari.vicʒ actus oꝑis.oris.⁊ coꝛ/
dis. Penes actũ oꝑis attendit᷑ mandatũ adoꝛatõis.
enes actũ oꝛis attendit᷑ ſcm mandatũ qͥ phibet
alſa inuocatio nois diuini. Scom actũ coꝛdis attẽ/
dit᷑ terciuʒ mandatũ in q̃ͥ pcipit᷑ ſanctificatio mẽtis.
Et ſic pʒ ſufficientia mandatoꝝ oꝛdinantiũ hominẽ
ad deũ.qm ſunt tria tm̃ ⁊ nõ plura nec paucioꝛa.

¶ Sufficientia aũt mandatoꝝ ſcde tabule iuxta hunc

moduʒz tripliciter põt aſſignari.viczʒ ex ꝑte obiecti.et
ſubiecti.⁊ actus medij.Ex ꝑte nanqʒ cõditionũ ipſiꝰ
obiecti ſic põt ſumi. In ꝓximo em̃ ad quẽ oꝛdinant
mãdata ſcde tabule relucet ꝓpꝛictas pr̃is ⁊ filij ⁊ ſpi
rituſſancti. Scm qꝙ in ꝓximo relucet ꝓprietas pr̃is
ſic debem?ei honoꝛc ⁊ reuerentiã.⁊ penes hoc atten
dit᷑ illud mandãtũ.honoꝛa pꝛem ⁊c̃.in quibꝰ relucet
Apꝛietas ſummi pr̃is in hoc ꝙ hñt rõnem pꝛincipij.
Scvm aũt ꝙ in ꝓximo reiucct ꝓpꝛietas filij.ſic debe/
mus ei veꝛitatẽ.Et ſic eſt ilud mandatũ.nõ loquariſ
otra ꝓximũ tuũ falſum teſtimoniũ. Scom aũt ꝙ re/
ucet in ꝓximo ꝓpꝛietas ſpũſſancti.ſic debemꝰci dil/
ctõnem ⁊ innocẽtie puritatẽ. Et qm̃ poſſumꝰnocere
pꝓrimo ſiue damnificare eũ multiplłr.in pſona ꝓpꝛia.
⁊ pſona cõiũcta.⁊ in rebꝰſuis.⁊ hoc duplr.vel i actu
interioꝛi vel exterioꝛi.ideo ſunt vlteriꝰqnq;ʒ manda-/
ta.Contra nocumentũ em̃ qð babet fieri in pſona ꝓ
ximi eſt illud pᷣceptum. Mõ occides.Cõtra nocumẽ
tum vᷣo qð habet fieri in Sſon ↄiuncta ẽ illud pꝛece
ptum. Hõ mechaberis.ſᷣm ꝙ exercet᷑ in ope.Cõtra
nocumentũ qð fit in rebus eſt illud. Mon furtũ faci
es.Et qꝛ nocumentũ illud fit duplr᷑.vicʒ in ꝑſona cõ
iuncta.⁊ in rebus.frequentiꝰfit in volũtate ꝑ ↄcupi
ſcentiã q;ᷓ fit in ope. Ideo ſunt alia duo mandata.in
quoꝝ vno ꝓbibet᷑ ↄcupia vxoꝛis in ̊ qd dr. Mõ cõ/
cupiſces vxoꝛc̃. In alio ꝓhibet᷑ ↄcupia rerum in hoc
qð dicit᷑. Mon ↄcupiſces rem ꝓximi tuac. Sic igit

patet ſufficiẽtia ex ꝑte ↄoditionum obiecti.Ex ꝑte vo

ſubiecti m triplicẽ potentiã aie ↄtingit etiã ſufficiẽ/
tiam aſſigre h modo. Triplex em̃ eſt potẽtia aie ᷣm
quã ↄtingit ad ꝓximũ oꝛdinari.vicʒ rönalis.ↄcupi/⸗
ſcibilis.⁊ iraſcibilis. Otum aũt ad potentiã iraſcibi
lem bʒ hõ ↄueniẽter oꝛdinari ad ſuperioꝛẽ ꝑ reuerẽ/
tiam ⁊ honoꝛc.⁊ ſic eſt illud.honoꝛa pꝛem tuum ⁊c̃.

Ad ꝓximũ vᷣo ꝑ pacẽ ⁊ odij declinatõneʒ.⁊ ſic illud.

Mon occides. Scm aũt rõnalem virtuteʒ oꝛdina/
mur ad ꝓximũ ꝑ veritatis loquclã ⁊ teſtificatõneʒ.⁊
ſic eſt illud mandatũ. Mon loquan ↄtra ꝓximũ tuuʒ
falſum teſtimoniũ. Scom vo potentiã ↄcupiſcibilẽ
bʒ bõ oꝛdinari ad ꝓximũ ꝑ ipſiꝰrefrenatõeʒ.⁊ qm̃ il/
la eſt multipir coꝛruptapꝑ cupiditatẽ ⁊ ↄcupiaʒ.ido
Phibet᷑ cupiditas ⁊ ↄcupia in actu exterioꝛi per duo
mancata. ꝑ ̊ vicz. MHõ mechaber.⁊ ꝑ h nõ furtũ fa/
cies. Pꝛobibet etiã in actu interioꝛi ꝑ alia duo. vicʒ

XXXVI

P h.ũ gcupiſces vxoꝛẽ. Et ꝑ B.nõ ↄᷣcupiſces rẽ pximi
tui.Et ſic ꝑoteſt ſumi ſufficiẽtia ex pte virium anime

—

in mandatis ſcde tabule. Ex ꝑte aut actus põt ſumi
ſic.Oꝛdinari em̃ habemꝰad ꝓximũ ſᷣm innocentiã ⁊

ßm beneficentiã. Si ᷣm beneficentiã.ſic eſt illð mã/

datum.honoꝛa pꝛem tuũ ⁊ matrẽ tuã. Si ᷣm inno⸗

centiam. B eſt tripłr. aut m actum coꝛdis. aut oris.
aut opis.Si ſᷣm actum opꝑis.aut h̊ eſt in ꝓbibenda

deoꝛdinatõne q̃ eſt ↄtra ipſiꝰeſſe indiuidui.⁊ ſic ẽ il/

luo. Mon occides. Aut ↄtra debitam cõſeruatõnem
ſpẽi.⁊ ſic eſt illud.Hõ mechaberis.Aut ↄtra poſſeſ/
ſionem tꝑalis ſubſidij.et ſic eſt illud. Mõ furtuʒ fati⸗
es.Si aũt oꝛdinemur ad ꝓximuʒ ſᷣm actum oꝛis.ſic

eſt illud mandatũ.Mõ falſum teſtimoniũ dices. Si
vo m actũ coꝛdis qͥ quidẽ oſiſtit in affectu.h cõtin-

git dupłr.aut liberaliter ↄtra cupiditatem.aut hone
ſte ↄtra voluptatẽ.⁊ ᷣm h̊ ſunt duo mãdata. Unuʒ
ↄtra voluptat᷑ ↄcupiam ⁊ ſic eſt ilud.Mõ ↄcupiſceſ
vxoꝛem.Aliud vᷣo ↄtra cupiditatẽ ⁊ auariciã. et ſic ẽ
illud. Mõ cõcupiſces rem.Et ſic ꝑ omnẽ modũ patzʒ
numerꝰ⁊ ſufficiẽtia mãdatoꝝ decalogi.qm̃ tria ſunt

q̃ oꝛdinãt hoiem reſpectu ſumme trinitat᷑.et ſeptem
ſunt q̃ᷓ oꝛdinat hoiem reſpectu totiꝰinferioꝛi vniuer

ſitatis. vt ſic nõ tm̃ ſit congruẽtia numeri ex ꝑte rei.ſ

etiã cx ꝑte ipſiꝰnũeralis ꝓpoꝛtõnis quã rectiſſime cõ

tingit in denario inueniri. ſᷣm ꝙ docet Aug. in libro
muſice.vbi oñdit in denario quandã excellenteʒ eſſe

pfectõez. ob quã ſtatus eſt in nuero illo.⁊ vltra i nu/
merando nõ ꝓcedimꝰnoua numeratõe.ſ̊ rcdimꝰ ad
caput.⁊ ideo in nũero illo decebat terminari ⁊ cõpꝛe
hendi diuina pᷣcepta.que ſunt via deueniendi ad ꝑfe
ctionẽ ſummam.Concedendũ eſt igi᷑ ꝙ decem ſunt

mandata decalogi ſᷣm ꝙ lex dicit.nec plura nec pau/

cioꝛa. ¶ Ad illud vo qð pꝛimo obijcit᷑ in contrariuʒ
ꝙ qui diligit primum legem impleuit.ddm ꝙ q;uis
in dilectõne pꝛoximi claudant᷑ mandata oꝛdinantia

41

ad ꝓximum in quadã generalitate. nibilominus pp
pter obnubilatõnem peccati opoꝛtunũ erat ⁊ cõögru

um mandata illa ꝑ que euitant᷑ ſpeciales deoꝛdina/
tiones explicari in ſpali. AUñ ſicut vnitas generis nõ
excludit multitudinẽ ſpecierũ.nec vnitas finis exclu
dit multitudinẽ eoꝛum que ſunt ad finem. ſic ex vni
tate mandati dilectõnis in ꝓximum nõ poteſt con/
cludi ꝙ non ſit pluralitas mandatoꝝ ad ꝓximũ oꝛ/
dinantium. e Ad illud qð obijcit ꝙ lex ꝓbibendo
coõcupiſcentiã ꝓhibet omnia mala. dom ꝙ concupi⸗/
ſcentia ſumit᷑ generaliter ⁊ ſpecialitcr. Generaliter.

coucupiſcentia dicit᷑ quilibet appetitus libidinoſus

2⁊ immoderatus. Spaliter vo dicit᷑ eſſe appetitus de
lectabilis ᷣm guſtum ⁊ tactum.Et pꝛimo quidẽ mo
do in ꝓhibitõne concupiſcentie dicunt᷑ omnia mala
ꝓbiberi. Scdo aũt modo tenet ratõnem ſpecial mã
dati. ⁊ numerat᷑ inter mandata decalogi. ¶ Ad illud
qðò obijcit᷑ ꝙ qui peccat moꝛtaliter ſeipſum occidit.
dom ꝙ in ꝓhibitõne homicidij nõ ꝓbibetur deoꝛdi⸗
natio cuiuſcũq; vis.ſced deoꝛdinatio potẽtie iraſcibi
lis qꝗᷓ eſt in actu exterioꝛi.vel ad actũ exterioꝛem aliqͥ
mõ habet oꝛdinari. Añ q;uis ꝓhibeat᷑ ibi bomicidi/
um oꝑis ⁊ voluntat᷑.nõ tñ ꝓbibet᷑ om̃e pctm̃. Et p/
pterea ex hoc nõ põt cõcludi ſuꝑfluitas alioꝝ mãda
toꝝ decalogi. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ lex pbibʒ ma
mum nõ animu.dm qꝙ hoc nõ dicit᷑ ꝙ lex nõ phibe
at pct m̃ coꝛdis.ſᷣ hoc dicit᷑ qꝛ pctm̃ coꝛdis nõ punit
pena moꝛtis ſᷣm ꝙ pctm̃ oꝑis.qð põt rcrius pꝛo/

4 5

44

, „»

pari. vnde p pbibitõnem intelligere poſſumus pene
inflictõcz. Et ex hoc nõ põt haberi ꝙ pctm̃ coꝛdis nõ

SRdebeat ꝓhiberi in mandatis decalogi.Ad illð qð

obijcit᷑ ꝙ deberent eſſe plura.qꝛ plura debemꝰdeo qᷓ
homini.dm ꝙ om̃ia que damꝰhomini quodã mo/
do debem? ſoluimus deo. ideo plura ſunt que debẽ⸗
tur ⁊ reddunt᷑ deo q; pximo.qꝛ ad deuʒ oꝛdimamur
m vitam ↄtemplatiuã.ad ꝓximuʒ ſm vitã actiuꝗ.
⁊in vita cõtemplatiua querit᷑ quare vnitas. in acti
na vo verſatur multipir reruʒ varietas. Hinc eſt ꝙ
plura ſunt mandata qꝗᷓ directe obligant ad ꝓximum
q; que directe obligant ad deũ. Hinc eſt etiam ꝙ plu
ra ſunt pctã quibus directe peccat᷑ in ꝓximũ q; qui/
46 bus directe peccat᷑ in deuz. ¶ Ad illud qdð obijcitur.
wꝓꝙ tot mogis ↄtingit alicui bene facere quot etiã mo
dis ↄtingit male.dm ꝙ qꝛ coꝛruptio ↄcupiſcẽtic in
nobis quantũ eſt de ſe ad malũ indlinat.ideo ſumus
difficiles ad bonũ faciendum.⁊ pꝛoni ſumꝰad malũ

ppetrandum. Minc eſt ꝙ plura ſunt pᷣcepta negati/

ua oꝛdinantia ad pximũ qᷓ; affirmatiua. Plura ſunt
in quibus phibetur ne fiat malum.qᷓ; in quibus pᷣci/

42 pitur vt fiat bonũ.¶ Ad illud qdð obijcit᷑ ꝙ ita debʒ

ꝓhiberi ſuperbia ⁊ inuidia ſicut auaricia et luxuria.

dum qꝙ illa duo magis habẽt ꝓhiberi explicite.qꝛ p/

pter impꝛobitatem libidinis.citius pꝓgrediuntur in

4A8 actum exterioꝛis operis. Nihilominꝰtñ ⁊ alia pecca

ta capitalia in mãdatis decalogi habent pꝛobiberi.
Mam ſuperbia ꝓbibet᷑ in adoꝛatõnc dei.⁊ in honoꝛi
ficatõne ꝓximi. Inuidia vo ⁊ ira in fuga homicidij.

Accidia in ſanctificatõne ſabbati.Auaricia vᷣo in pp-
bibitõne furti.Luxuria ⁊ gula ſibi ↄiuncta in ꝓbibi

tione mechie vel etiam adulterij.vbi pꝛohibet᷑ om/
nis illicitus coytus ⁊ immodcrata delectatio carna/
lis.Et ſi obijciat᷑ ꝙ ita debet phiberi in ſpãli ſupbia
vite ſicut ↄcupia carnis ⁊ oculoꝝ.ddm qꝙ non eſt ſi/
mile.qm̃ ſicut iam patet.nõ ita radix illa eſt ꝓgreſſi/

ꝗ9 ua in actum exterioꝛeʒ ᷣm qꝙ alie. ¶ Ad illud quod

obijcit᷑ ꝙ ita ↄtingit homicidiũ ꝑpetrare coꝛde ⁊ opꝑe
re ſicut adulterium ⁊ furtũ.ddm ꝙ nõ eſt ſimile du⸗
plici ex cauſa.tum qꝛ iraſcibilis nõ eſt adeo coꝛrupta
m qꝙ ↄcupiſcibił. que ꝓpter ſuã immoderatã coꝛru/
ptõnem dicit᷑ coꝛrupta ⁊ infecta ⁊ magis ad malum
pꝛona.tum ctiã qꝛ ira oꝛtum habet ex ↄcupia.vᷣm q;
dicit Dam̃.ꝙ ira eſt vindex leſe ↄcupie.Et ideo dum
ꝓbibetur ↄcupia in ſua oꝛigine.quodãmodo ꝓhibe⸗
tur ⁊ ira.et ideo ſic nõ opoꝛtuit geminari mandatuʒ
qð reſpicit actum iraſcibilis ſiue ipſami iram.ſic mã/

datum qð reſpicit actum ↄcupie ſiue ipſaʒ ↄcupiaʒ.

⁊ ex hoc eodem poteſt haberi quare nõ opoꝛtuit du/
plicari alia mandaas.
Dueſtio. ij.

De oꝛdine mandatoꝝ decalogi. Et videt᷑ ꝙ manda-

ta decalogi male oꝛdinent᷑.qꝛ pꝛius eſt illud quod eſt
via ad alteram qᷓ; illud ad qð ducit.ſᷣ mandata oꝛdi
nantia ad ꝓximũ ſunt via reſpcctu mandatoꝝ oꝛdi/
nantiũ ad deum. pꝛioꝛi loco deberent oꝛdinari.
¶Item quanto aliquid vniuerſaliꝰtanto pꝛius.ſed
pᷣcepta negatiua ſunt vniuerſalioꝛis obligationis q;
affirmatiua. ꝙ negatiua deberent pꝛeponi affirmati/
uis.cuiꝰ ↄtrarium fit in ſcda nabula .qꝛ pꝛeceptum de
bonoꝛando ꝓximum qð eſt affirmatiuũ pꝛemittitur

;—

—

deoꝛdinatio circa actum operis. cuiꝰ trariuin repe

ritur in oꝛdine mandatoꝝ.quia illa mandata in qui⸗
bus ꝓhibetur ↄcupiſcentia coꝛdis vltimo loco noĩ/
nant᷑. ¶ Item pꝛioꝛ eſt actus potentie rationalis qᷓ
ↄcupiſcibilis ⁊ qᷓ; iraſcibilis.gõ mandatum illud in qͥ
ꝓhibet᷑ deoꝛdinatio ratõnalis debet pᷣcedere illud in
quo /phibet᷑ deoꝛdinatio iraſcibilis et cõcupiſcibilis.
cuius contrarium inuenit᷑ in oꝛdine mandatoꝛum.
quia pꝛius eſt mandatũ de non cõmittendo homici/
diũ qᷓ; ð non dicendo falſum teſtimoniũ.¶ Itcz vi⸗
detur ꝙ ſit ibi oꝛdinis repugnãtia inter mandata oꝛ
dinantia ad deum ⁊ mandata oꝛdinãtia ad ꝓximuʒ.
quia inter mandata oꝛdinãtia ad deum negatiua pᷣ/
mittunt᷑ ⁊ affirmatiuũ ſubiungit᷑.illud vicʒ. memen
to vt diem ſabbati ſanctifices.Econtra vo eſt i man⸗
datis oꝛdinantibus ad pꝛoximũ.quia affirmatiuũ pᷣ
mittit᷑.⁊ negatiua ſubiungunt᷑. ¶ Item boc videtuꝛ

glia ratõnc.quia in mandatis pꝛime tabule nobiliſſi

mum ponit᷑ vltimo loco.in mandatis vo ſcde poni/
tur pꝛimũ.Si dicas ꝙ boc non eſt inconueniens.qꝛ
aliter habet homo oꝛdinari ad deum.aliter ad pꝛoxi
mũ.Contra hoc eſt.quia imago debet coꝛreſponde/

re ci cuiꝰeſt imago.⁊ cxemplũ exemplari. idem oꝛ⸗

do qui ſaluat᷑ in mandatis oꝛdinãtibus ad deum.de

bet obſcruari in mandatis oꝛdinantibꝰad ꝓximum.

Item in mandatis ſcde tabule pᷣcepta reſpiciẽtia
actum coꝛdis ponunt᷑ vitimo. In mãdatis vo pᷣme
tabule eſt econtrario.&̊ videt᷑ ꝙ ſit ibi oꝛdinis repu/
gnantia.Et ratio huiꝰſumit᷑ ex hoc ꝙ dilectio pꝛoxi/

mi ↄfoꝛmari debet dilectõni dei. g& eodeʒ oꝛdine quo

oꝛdinant᷑ mandata pꝛime tabule.debẽt oꝛdinari mã
ata ſe We. UItem videt᷑ ꝙ nullus ſit ibi oꝛdo obſer

uandus.qꝛ a quolibet ipſoꝝ mandatoꝝ põt quis in⸗

cipere benefacere.et a quolibet põt incipere peccati
tranſgreſſionem.&̊ qua rarõne vnũ debet pꝛeponi.ea
dem ratõne ⁊ qdᷣſibet. non videt᷑ aliqua vis facien
da eẽ in oꝛdine.¶ Reꝰ.dum ꝙ ſicut in mãdatis deca/
logi ↄſiderat᷑ numerus ſufficiens.ita etiã reperit᷑ oꝛ
oueniens. m quem oꝛdinem ipſe legiſlatoꝛ oꝛdi-
nat ea ↄuenientiſſime· Illiꝰaũt oꝛdinis ↄuenientiaʒ

dupliciter poſſumus aduertere.vicʒ ſᷣm regulam fi/

dei dirigentis. ⁊ m regulã iuſticie exequentis. fides

autem dictat nos pꝛimo oꝛdinari ad deuz. deinde ad

ꝓximũ ſᷣm ↄfoꝛmitatem ad deum. In oꝛdine auteʒ
ad deũ pꝛimo dictat fides nos oꝛdinari ad patrẽ ex-
hibẽdo ſibi debitã rcuerentiã.qᷓ; ad filiũ refugiẽto eꝰ
iniuriã.vt non credamꝰeum eſſe creaturam.Tercio
ad ſpm̃ſctm̃ pꝛepando ſibi babitatõneʒ ſanctã.Et B
eſt rectus oꝛdo.quia pater a nullo.filius a patre ſo/

lo.ſpũs vo ſanctus ꝓcedit ſimul a patre ⁊ filio. Jux/
ta hũc oꝛdinem docet oꝛdinan ad ꝓximum initum
bhabet ↄfoꝛmitatem ad deũ. Ande ᷣm ꝙ ↄfoꝛmatur
patri pꝛimo docet exhiberi ſibi reuerentia).ſm ꝙ cõ.

foꝛmat᷑ filio tocet vitare eius iniuriã. qð poteſt fieri
quadrupliciter.p bomicidiũ.ꝑ adulteriuʒ.ꝑ furtuin.

1 falſum teſtimoniũ. Poſtremo ſᷣm ꝙ homo babz

ↄfoꝛmari ſpũiſancto dictat fugiendum eſſe concupi

ſcentiam ꝑ quõ inquinat᷑ coꝛdis babitaculum.⁊ boc

quidem fit ꝑ duo mandata poſtrema.⁊ ſic patet or/

ipſoꝝ mandatoꝝ decalogi. m regulã dictaminis
4 ipſius fidei.Alio etiã modo ↄſiderare poſi. um?con/
alijs. ¶ Item pꝛioꝛ eſt actus coꝛdis qᷓ; oꝛis ⁊ opeꝛis.
g& mandatũ illud in quo phibetur deoꝛdinatio circa
actum coꝛdis. debet pꝛecedere illud in quo pbibetur

gruentiã oꝛdinis mandatoꝝ decalogi. vicz m exigẽ-
tiam obligatõnis iuſticie. Et qm̃ iuſticia mag dictat
nos obligari deo ꝙᷓ pꝛoximo.ideo pᷣmittunt᷑ mauda⸗

b
Nn⸗
n
Nne
ſcheen
dn
cond
atob
ptum
mage
1 tiid
nl
otin
ſcntu
tenon
Hince
n
datnd
erli
Pürck
unt
pleo
etfint
lunnug
atuin
ernin
üfn.
Cn
kon
Nfue
Ceve⸗
El
Nke
oen
me
Go

.

W
ta
n
n
nen
hon
n
fs
biaa
ine
ſhtt
lune
nun⸗
Pien

Gng
F
ob
4
6

famigz
mefm

Echapiis
A
mi
Utte
ungmn

Minniß
Pangtn
etien

Warihe
antf
cöchutin

eg e⸗
d⸗
Aeften
arerfie
öriup
nüre
nrmid
Euuitni
ötin
kamm
veymI
Fortt

nuen
intint
ucib
s nt
inunm,
4

SE
=

7
1

——

=
=

—
= Sa
= =

=
—

S= &E —
S=.
=

ra ⁊ magis obligantia

—

ka ad deum oꝛclinantia tanqᷓᷓ dignioꝛa ⁊ excellentio⸗
KRurſus qꝛ plus eſt obligari
ad actũ operis ꝙ ad actum oꝛis.⁊ ad actũ oꝛis qᷓ; ad
actum coꝛdis binc eſt ꝙ pᷣceptũ adoꝛatõnis in ope/
reſpectu patris eſt pꝛimũ. pꝛeceptũ vᷣo ↄfcſſionis in
oꝛe reſpectu filij eſt ſcʒʒ.pᷣceptum vo ſanctificatiõis
in coꝛde reſpectu ſpũſſancti eſt tercin.Siliter qꝛ pluſ
eſt obligari ad beneficentiã q; ad innocentiã. pꝛece-
ptum illud ad qð obligamur ad benefaciendũ alij.pᷣ
cedit illa ꝑ qᷓ obligamur ad nõ nocendũ.Et iterũ.qꝛ
magis obligamur vitare maius nocumcntũ ꝓximi.
2 maiꝰnocumentũ eſt in homicidio ꝙᷓ; in adulterio.⁊
in adulterio qᷓ; in furto.⁊ in furto qᷓ in falſo teſtimo/
nio.⁊ in bis om̃ibus qᷓ; in ↄcupia carnis ⁊ in ↄcupi/
ſcentia coꝛdis.magi
tempꝑalis in hoc oꝛdine oꝛdinant᷑ mandata decalogi
Hinc eſt q ↄuenientẽ habent oꝛdinẽ ſᷣm regulã obli

gatõnis ipſius iuſticie. Concedendũ eſt igit᷑ ꝙq man⸗

data decalogi recto oꝛdine oꝛdinant᷑ ſiue ↄſideremꝰ
regulã fidei dictantis.ſiue regulã iuſticie exequent.

Ad illud vo qð pꝛimo obijcit᷑ in cõtrarinm ꝙ via

pꝛioꝛ eſt qᷓ illud ad qd ducit.dom ꝙ qᷓ;uis impletio

mandatoꝝ ſcde tabule p̃cedat in executõne ꝑfecteazx äl
¶ Be numero ⁊ oꝛdine mandatoꝝ ꝑ comꝑationcʒ ad

impletõnem mandatoꝝ pꝛime tabule in ↄſideratio-/

ne. tñ in intentõne eſt ecõtrario. Oꝛdo aũt mandato

rum magis attendit᷑ penes oꝛdinẽ dignitatis qᷓ; nr̃e

51 crecutonles. ſ d illud qð obijcit᷑ ꝙ quanto aliqua
ſunt vniuerſa
verũ ᷣm aliqd genꝰ pꝛioꝛitatis.nibil tũ pꝛobibet alio
genere pꝛioꝛitat᷑ eſſe ecõtrario.vtpote qtum ad pꝛio

ioꝛa tanto pꝛioꝛa.dm ꝙ et ſi illud ſit

ritatem electõnis ⁊ dignitatis. Muis em̃ flos ſit pꝛi
oꝛ fructu temꝑe ⁊ oꝛigine.fructus tamẽ eſt pꝛioꝛ ele/
ctione 2 dignitate.⁊ ſic in poſito eſt intelligendum.

52 ¶ Ad illud qð obijcit̃᷑ ꝙ pꝛioꝛ eſt actꝰ coꝛdis q; oꝛis.

ddm ſimiliter ꝙ; q;uis ſit pꝛioꝛ oꝛigine actus coꝛdis
qᷓ; operis.nihil tñ ꝓhibet hoiem magobligari ad vi
tandũ actum opis qᷓ; coꝛdis. Oꝛdo aũt pᷣceptoꝝ ma
gis reſpicit maioꝛitatem q; pꝛioꝛitatem oꝛiginis.
¶Ad iülud qð obijcit᷑ ꝙ pꝛioꝛ eſt actus ratõnalis qᷓ
iraſcibilis vel ↄcupiſcibilis.dici põt ſᷣm pᷣhabitaʒ vi/
am qꝙ boc eſt verum de pꝛioꝛitate oꝛiginis. Aliter eti
am põt dici ꝙ nibil phibet ſᷣm aliquã appꝛopꝛiatio⸗
nem actum iraſcibilis pᷣcedere ſᷣm qꝙ ille actus coꝛre

ſpondet ꝑſone patris qᷓ eſt pꝛima ꝑſona in trinitate.

⁊ ſm illam coꝛrñdentiam aſſignat᷑ oꝛdo in manda/
tis que ſpectant ad ſcdam tabulam. ¶ Ad illud qð

4 obijcit᷑ ꝙ eſt ibi oꝛdinis repugnantia inter mandata

pꝛime tabule ⁊ ſcde.qꝛ inter mandata pꝛime tabule

negatiua pᷣponunt᷑ affirmatiuis.dm q; hoc eſt fal-

ſum.qꝛ q;uis pꝛimuz mandatum videat᷑ eſſe negati⸗
uum qtum ad modum. affirmatiuũ tamen eſt q;tũ
ad rem. Pꝛohibent᷑ cniz adoꝛari ſculptilia. ⁊ in hoc
claudit᷑ ꝙ vnus ſolus deus debeat adoꝛari et coli.

55 Ad illud qd obijcit᷑ ꝙ in mandatis pꝛime tabule

nobiliſſimũ ponitur vltimo loco.rñderi poteſt ꝑ in/
teremptõnem.quia non eſt magis ſabbatum ſancti/
ficare qᷓ; deum adoꝛare.Aliter etiam reſponderi po/
teſt.qꝛ eſto ꝙ nobiliſſimum ponẽtur tercio loco.ad/
buc non eſt deoꝛdinatio.quia illud reſpondet boni/

tati que appꝛopꝛiat᷑ ſpiſancto.cuiꝰ perſonam ipſa

fides in trinitate oꝛdinat tercio loco.non ſic autẽ eſt

reperiri circa mandata ſcde tabule. Poſſet etiã dici
ꝙ maioꝛis difficultatis eſt vltimum de mandatis ſe

8,O reſpectu vxoꝛis ꝙᷓ reſpectu rei

cunde tabule q; pꝛimũ.quia maioꝛis ꝑfectiõis eſt r?
alienam non ↄcupiſcere qᷓ; patri bene facere.Et ſi tu
obijcias tũc ꝙ deberet pꝛimo oꝛdinari.non valet. tũ
quia mandatum illud non reſpondet patri ſed ſpiri
tuiſancto.tum quia non eſt in eo tanta obligatio.

Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ in mandatis pꝛime tabu g6

le pᷣceptum coꝛdis ponitur pꝛimo.⁊ pᷣceptum oper·

vltimo.reſpondendũ eſt ꝑ interemptõeʒ.qm̃ ⁊ ſi mãꝗ
datum de ſanctificatõne ſabbati reſpiciat opatõnem

cxteriorez. vtpote opus ſeruile.nõ tñ reſpicit poſitie

ſed potius negatiue. actum vᷣo coꝛdis interioꝛes qui
attenditur in vacando deo poſitiue reſpicit.in man/

dato vo pꝛimo non tm̃ pᷣcipitur cultus coꝛdis interi
oꝛ verum etiã adoꝛatio exterioꝛ. ¶ Av illud qꝗð obij ?7

citur ꝙ nullus eſt ibi oꝛdo.quia a quolibet põt fieri

inchoatio. dm ſicut ſupꝛa dictum eſt ꝙ oꝛdo nõ at ·
tenditur in mandatis decalogi 'm executonem no/
ſtre impletõnis.vel obmiſſionem noſtre pꝛiuatõnis

ſed vm dictamen ipſius fidei.⁊ obligatõnem iuſticie
ſicut pᷣtactum eſt.⁊ ideo ratio illa non valet.

tabularum diſtinctönem. ⁊ cuʒ diuerſimode a diuer

ſis dicant᷑ fuiſſe ſcripta mandata. querit᷑ quis veri?ꝰ

7 7

dixerit. Ham Joſephus dicit ꝙ quinq; fuerunt ſcri

pta in vna.⁊ quinq; in altera. Oꝛiganes ꝙ quatuor

in vna. ſex in altera. Auguſti. vo ꝙ tria in vna ⁊ ſe.·
ptem in alteꝛa. Et ꝙ verius dixerit Joſephus videt᷑

pꝛimo.quia ille tabule equales ſunt qtum ad mag /
nitudinem m ꝙ ſatis pꝛobabile eſt. cum non legit
ↄtrarium.ergo wiet he debuerit vna tabula con

tinere quot ⁊ altera. ¶ Item bocipſum videt᷑ auto/
ritate apoſtoli Romano.xiij. vbi dicit lege impleri⸗
in dilectõne pximi. ⁊ hboc pꝛobat inducendo ſolum/
modo in quinq; mandatis.ergo videtur ꝙ ſi apoſto
lus ſufficientem facit inductõnem.qꝙ in quinq; man

datis ſufficienter expꝛimat cõtinentiam ſaltem vni /

us tabule. ¶ Item ſicut denarius numerus cõuenit

—— 2

perfectõni.ſicquinarius numerus ↄuenit ſtatui car
nali. quoniã ſtatus ille per qninq; babet deſignari.

Apter quinarium ſenſun pᷣm q; expoſitoꝛes dicũt.er/
go ſicut decebat totam legem contineri intra decalo
gum. ſic decebat ſcribi in tabulis per quinariũ ⁊ qui-
narium. ergo videtur ꝙ dictuz Joſephi ſit verum et
congruum. ꝙ ſi ita eſt. tunc alij dixerunt falſuʒ. Sed
Oꝛigenis dictum ſit magis verum oſtendit pꝛi/
mo per ipſum textum. quia mandatum pꝛimum qg
ſpectat ad dei veneratõnem diſtinguit in affirmati/
uum 2 negatiuum cum dicit. Eso ſum dominus de/
us tuus. Et poſtea ſubiungit. Mõ facies tibi ſculpti⸗-

——

le. mandatum vo de cõcupiſcestia coniungit.vnde

„

interponit concupiſcentiam vxoꝛis ⁊ rerum Exodi.

xx.ergo videtur ꝙ pꝛecepta oꝛdinantia ad ꝓximum

ſint tm̃ ſex. pꝛecepta oꝛdinantia ad deum ſint qus

tuoꝛ. Si ergo illa que oꝛdinant ad deum debuerunt
ſcribi ſimul. videtur ꝙ Oꝛigen sO melius diſtinxerit
per quaternariũ ⁊ ſenarium. ¶ Item bocipſum oñ

ditur autoꝛitate Hicro.qui confirmat verbum ipſiꝰ

DOꝛigenis. Ait em̃ Hicronimus ſuꝑ Oſee. Pꝛopter
duas iniquitates ⁊c. Hee due iniqͥtates ſunt ↄ duo

decalogi pꝛecepta quibꝰvi. Ego ſum s eue tuns,

fij

pꝛima tabula.̊ vꝛ ꝙ dictũ Oꝛig. fuit mag verũ. Sʒ ſunt ſeptẽ. ita ꝙ illud qð eſt de

Sßñm mãʒ. ſᷣ mãdatũ de nõ ↄcupiſcẽdo vxoꝛẽ ⁊ de non

uerſificant᷑ niſi ᷑ᷣm mãz. Cũ g aug.Bᷣ mõ diſtinguat. foꝛmaliter nõ repugna.Et

tas.qm̃ ſi ꝑx mãdata decalogi ꝓhibet᷑ om̃e pctm̃.⁊ cõ cteralem ſenſum. ideo diſtinguunt ꝑ

tingit. debeat multiplicari nũerꝰ tabulaꝝ. lex debu bula.vñ quodãmõ eſt ibi ſimilitudi

bulis duplr hʒ diſtingui. vicʒ ᷣm ſenſum lr̃alẽ.et ym bat mãdata ſ̃m opionio

-— TY
„ Li. ööö — ——ʒ— — A

⁊ nð erũt tibi alij dij pᷣter me. videt᷑ ꝙ qᷓtuoꝛ mãda cdludunt᷑ hũc modũ diſtinguẽdi aſnignadi ſeruge
ta ſint qᷓ ad deũ ſpectãt. qtuoꝛ ſunt in pꝛia tabuig. Oꝛig. Si vo ↄſideret᷑ diſtinctio mãcdatoꝝ pm röneʒ

¶ Item bocipᷣm oũdit᷑ ꝑ illud qð dẽ in li. de qoõnibꝰ foꝛmalẽ. ſic mandata oꝛdinantia ad deũ nõ ſunt niſi
no.⁊ ve.teſt.qͥ dr eſſe aug.vbi poenumeratõcʒ qᷓtuoꝛ tria.trib appꝛopꝛiatis triũ ꝑſonaꝝ coꝛrũdentia. m
mandatoꝝ dẽ. Quatuoꝛ vᷣba ꝓpꝛie ad deũ ꝑimẽt.⁊ in ꝙ tactũ eſt ſupꝛa. Mãdata aũt oꝛdinãtia ad pximi

ꝙ aug.veriꝰ dixerit oibꝰalijs vꝛ p.qꝛ ſcriptura tabu diſtinguit ab illo qd eſt de ↄcupia rerũ. m eꝙ alis et
laꝝ exterioꝛ dʒ rũdere ſcripture interioꝛi.ſ̊ in tablis alia eſt ↄcupia pᷣm foꝛmam ⁊ ſpẽm. Et h̊

H5 n nre in ray Dia Pin ſoꝛ mõ ↄſidera
coꝛdis interiꝰmãdata oꝛdinatia ad ſummã trinita uil aug. Ait em̃ ſic ſup Exo. Couenientiꝰeñ̃ mibi vi⸗
tem ſcribunt᷑ in pꝛioꝛi ꝑte rõnis.hec aũt nõ ſunt niſi det accipi illa tria ⁊ iſta ſeptẽ. qꝛ ⁊ trinitatẽ vigent᷑ il
tria m ꝙ tria ſunt appꝛopꝛiata. Reliq vo ꝗᷓ oꝛdinã la q ad deñ ptinẽt inſinuare. Et ꝙ dictũ eſi nõ erunt
tur ad ꝓximũ ſcribunt᷑ in inferioꝛi ꝑte qᷓ tenet quaſi tibi dij alieni pter me. bocipᷣm pfectiꝰ explicat cũ p/
rõnẽ alteriꝰtabule.Cũ g tabule exterioꝛes rũdent in hibent᷑ coli figmenta. Sic igit reſpiciẽdo ad ſenſum

terioꝛibꝰ.vr ſilr ꝙ ita in tabulis exterioꝛibꝰ debeat eẽ lr̃alem bñ diſtinxit Joſephus. Reſpiciẽdo
tria ſcribant᷑ in vna ⁊ ſeptẽ in altera. ¶ Item me tellectũ ſpuũalem ⁊ diſtincto
lius diſtinguit mãdata qui diſtinguit ea ᷣm ſpẽm qᷓ; oꝛigenes. Reſpiciendo aũt ad ſenſum ſi puũalem ⁊ di⸗

ↄcupiſcẽdo res foꝛmalr diſtinguunt᷑.qꝛ illa ẽ cupia tius qᷓ; Oꝛig. Mec eſt ibi aliq ↄtradictio.qꝛ diuerſus
carnis. iſta ẽ cupia oculoꝝ. Mandatũ vo de no co⸗ modus diſtinguendi ſpñaliter ⁊ Ialiter no repugt.
lendo deos alicnos. ⁊ de nõ faciẽdo ſculptilia nõ di · Siliter diuerſus modus diſtinguẽdi materialiter et
vr ꝙ aſſigtio ciꝰſit mag vdonea. Item cũ oia mã bantes vnũqðq; bene diſti
data oꝛdinent᷑ ad vniꝰdei cultuzʒ. vr̃ ꝙ quantũ eſt de ſatis pñt ocedi.Alerũtam
ſe debucrũt ſil in vnũ colligi ⁊ oꝛdinari. Si fuerũt beant ſcribi in tabulis exterioꝛibꝰ.ſicut ſcribunt᷑ ĩ ta
p tabulas diuiſa.̊ nõ fuit niſi ad cõmendandũ duo bulis interioꝛibꝰ.dom ⁊ ſi debeat eẽ ſimilitudo ip
charitat pᷣcepta.q̃̊ꝝ vnũ oꝛdinat ad deũ. alterũ oꝛdi⸗ ſius figure ad veritatẽ.⁊ ſigni viſibilis ad intellectũ
nat ad ꝓximũ.Cũ & tria ſint oꝛdinãtia ad deu. ⁊ ſepg inuiſibilẽ. nõ tamẽ dz eſſ. .
tem oꝛdinãtia ad ꝓximũ.ſicut pʒ ex ſufficictia man/ ſic eſt ſimilitudo in vno ꝙ ſit diſſimilitudo in altero.
datoꝝ ſuperiꝰaſſignata. vẽ ꝙ aſſignatio aug.ſit mag vt p boc appareat ꝙ id eſt vmbꝛa. ⁊ illud eſt veritas
recta.yt tria ſint ſcripta in pꝛima tabula.⁊ ſeptem in Iqdeo nõ opoꝛtuit ꝙ om̃s ſcriberent᷑ exterius ᷣm ⸗
ſcdᷣa. ¶ Item obꝛ oↄtra om̃s aſſignatõnes pꝛiꝰ habi / ſeribunt᷑ interiꝰ. Et qꝛ pplo carnali tradebant᷑ m li

tingit hoiĩem peccare in den. ⁊ in. pximũ. ⁊ in ſeipſ. uz. nariũ. Quia vᷣo ſm ſpũalem intellectũ duo pꝛecepta
vr ꝙ ſᷣm multiplicatõeʒ ꝑſonaꝝ otra q̃s beccare cõ/ charitatis inſinuabãat.ideo ſcribeba

nis cõuenientia.

it ſcribi in tabulis tribꝰnõ in duabꝰ Alioquin vrf quodammõ diſcrepantia. Ad illud vo qd obijcit ad
mãdata decalogi aut ſint inſufficiẽter tradita.aut i opfirmatõeʒ dicti Oꝛig. de ã
8 coueniẽter ꝑ tabulas diſtincta.¶¶ Reꝰ. ad pdictoꝝ in teſta. rñderi põt ꝙ Augꝰ. aliqũ loquit᷑ m opinionẽ
inionem alienã. ⁊ ibi diſtingue⸗-

aucte queſtionũ vet᷑.⁊ no.
telligentiã eſt notandũ.qꝙ ſcriptura mãdatoꝝ in ta- pꝛiam. aliqñ bm opinio
Vicz e/ nẽ alienã nõ ſᷣm ſuazʒ. Aliq
myſticũ. Si fiat diſtinctio illiꝰſcripture pᷣm ſ enſuz li / bus aũt videt᷑ ꝙ ille liber nõ ſit Augꝰ.ꝓ co ꝙ plura
teralẽ. ſic qnq; ſunt in vna tabula. ⁊ qnq; in alia. ⁊ Hibi dicunt que verbis bti Aug.repugnaꝛe videntur.
mõ diſtinguit Joſephꝰq fuit hyſtoꝛioãphus. q as qð melius patet diligenter ſpeculanti librũ illum.
ſenſum l̃alem pꝛincipalr reſpiciebat. Si aut fiat di⸗ 7
ſtinctio ſᷣm ſpũalem ſiue myſticũ ſenſum.ſic diſtinxe bulis. dom ꝙ ſicut in mandato de dilectõne dei 2 pe

rũt doctoꝛes ſacre ſcripture.dicentes mandata oꝛdi ximi clauditur mandatum de dilectõne ſui. ſic in pe

nũtia ad deũ ꝑtinere ad pꝛimã tabulq.mãdata vo oꝛ ceptis per que intelligitur bomo oꝛdinari ad deum

dinãtia ad ꝓximũ ꝑtinere ad ſcdam. Illa em̃ diſtin / 2ꝛ ad pꝛoximum clauditur oꝛdinatio ſui ad ſeipſum.
ctio tabulaꝝ fiebat ad geminã charitatẽ ↄmẽdandq ⁊ ideo non opoꝛtuit tabulas triplicari. ſicut etiã nõ

⁊ inſinuandã.Et qm̃ mãdata oꝛdinã tia ad deũ et ad opoꝛtuit tniplicari mandata charitatis. Alia etiã eſt
ꝓximũ dupir pñt diſtingui diuerſificari. vic diuer ratio.quia mandata diſtinguunt᷑ ſᷣm regulam iuſti⸗/
ſrate ſormal. ⁊ mali.hinc eſt ꝙ ad h̊ wctoꝛes noſtri cie.iuſticia autem ad alterum oꝛdinat.⁊ ideo nõ op⸗
uerũt di
lem Ain oꝛ ſunt mandata ꝗᷓ oꝛdint hominẽ ad de’. tur oꝛdinatio hominis ad ꝓpꝛiam ꝑſonam.
Mãaliter em̃ loquẽdo in h̊ ꝙ dicit᷑ nõ adoꝛabis de · . .
os alienos.⁊ nõ facies tibi ſculptile.duo mãdata in Y
Diſtinctio.xxxviij.de diſtinctõne pᷣceptoꝛum reſpectu obliquitatum eiſdem oppoſitaruʒ.
git pꝛimo de mendacio. ”s 1
CLiendu camen tnia eſſe genera ꝛc. Supꝛa egit magiſter de expoſitõne mandatoꝛum.in hac vᷣo pa:
tc intendit agere de obliquitatibus que illis mancatis opponunt᷑ ⁊ per illa phibentur. Diuiditur
gutem pars iſta in duas partes.in qu pꝛima determinat de mendacio. In ſcda de ꝑeriurio. ibi. vi⸗

geam nũc de giurio. Dꝛia aut ps in qua agit de mẽqacio diuidit in ꝑtes tres. In aꝝ pma determist de ſpe⸗

cupia vxoꝛis aliene.

ſtinctõez foꝛmalem bene diſtinguit Aug. T excellen⸗

ſm ᷣ rones ⁊ auctes pio
inguere m ſuã ratõnem.
en ad illud qð obijcit᷑ ꝙ de

e oimoda ſimilitudo.immo

quinariũ ⁊ qui /

nt᷑ in duplici ta⸗

Ad illð qdð vltio obijcit᷑ ꝙ deberẽt ſcribi iĩ tribꝰta/ 59

uerſificati. Cõſiderãdo em diſtinctõeʒ mã- tuit terciam tabulaz interuenire. m quã inſinuare⸗

(t

1
Hivui
Uinn

A

it

Dep⸗
coct

Ns i
lludche
atent
tachat⸗
quinni
cüdnr
Miircn
insinn
öfrigd
Gurſi
Nurnin
hiur.
hirbttg
titr
tlenge
n W
ſintir⸗
Wroin
ci
glnd
1icennit
ginſen,

ſan⸗

Di. XxXXVII

cicbus ⁊ differentijs mendacij. In ſcdᷣa terminat quid ſit mendacium. ⁊ quid mentiri.ibi. Mentiri vᷣo eſt.
In tercia vo determinat de his ꝗᷓ ad mendaciũ ↄſequunt᷑.ibi. Illud etiã ſcienduʒ eſt ꝙ in quibuſdã rebꝰ⁊c.
Pꝛima ps diuidit᷑ in duas ntes.In quaꝝ pꝛima ponit trimẽbꝛẽ diuiſioneʒ mendacij. In ſcda vo ſubiungit
aliã diuiſionẽ octo mẽbꝛoꝝ.ibi.Sciendũ eſt etiã octo eſſe genera mẽdacij. Silr ſcdᷣa ps pꝛincipalis dinichtt
in duas. In quaꝝ pꝛima determiat mgr̃ quid ſit mendaciũ ⁊ q;d mentiri m rẽ. In ſca vo determiat qd ſit

. „ e „ hm vicij defoꝛmitatẽ.
Di.xxxvij. ¶Ponit trimembꝛẽ diuiſionẽ mendacj,. an de emen
— Ciendũ tñ tria eſſe genera mendacioꝝ.ſũt em̃ muirer kercia ps du⸗

mendacia q̃dam ꝓ ſalute vel ↄmodo alicuius as viuidit᷑
N no malicia H benignitate dicta. lliterobſtetri, neima ondſt 96 0
Aug. ſuꝑ Job. ces mentite ſunt ⁊ raab.Eſt ⁊ aliud mendacij genꝰqð deceptio eſt eqlis pec
¶ſit ioco.qð nõ fallit. Scit em̃ cui dicit᷑ cà ioci dici.et hH cati. In ſcdᷣa vo in/
ouo genera mendacioꝝ nõ ſunt ſine culpa.ſᷣ nõ cũ ma tit vtrũ iacob menti⸗
gna. Perfectis vo nõ ↄuenit mentiri.nec eti p tẽpali cci⸗ eititi. Sec
vita alicuiꝰ.ne ꝓ coꝛꝑe alteriꝰaĩam ſuã oceidaãt. CLicet · a an acod c.
dit eis verũ tacere.ſᷣ nõ falſum dicere.vt ſi ꝗͥs nõ vult a ¶ De mẽdacio aũſt
hoĩem ad moꝛtẽ ꝓdere.verũ taceat.ſᷣ nõ falſuʒ dicat. obſtetricũ ⁊ Raab
Tercium vo geria mendacij eſt qð ex malignitate ? fuerit veniale ⁊c. Cõ⸗
duplicitate pdit cunctis valde cauendũ. his videtur trab obijat g illud
innui mendacia illa qͥ fiſt ioco vel ꝓ ſalute alicui.ima qd dieß or unge.
pfectis eſſe venialia pctã.ꝑfeetis vo illud qð/ ꝓ cõmo/⸗ ian⸗ marres i
AAQAHo alteri dicit᷑ eſſe danabile.ꝗð etiã de mẽdacio ioco⸗ eteꝛna vita remũeꝛaꝛi
De mẽda is ſo putari põt pᷣcipue ſi itereł. De mendacio aũt obſte potłat. culpa mẽda⸗

H nicũ ⁊ raab ꝙ fuerit veniale Aug.tradit dicens. Foꝛ⸗ icrenz necvneſeti⸗ H
raab ſitan ſicut obſtetrices nõ remũerate fſunt qꝛ mentite ſt. ba zmucat mer tegez

F qꝛ infantes liberauerũt.⁊ ꝓpter hanc miſcðiaʒ veni ccenã i i
ale fuit pctm̃.nõ tñ nullũ.ſic raab liberata eſt ꝓpter li⸗ nann enri
beratõnem exploꝛatoꝝ ꝓ qua fuit veniale pctm̃. Sed moꝛtaly peccauerũt.
nec putet quiſq; in ceteris pctis ſi ꝓpter liberatõz ho / Item vĩ . dtradi/
minũ fiãt ita poſſe ↄcedi veniaʒ. Miulta em̃ mala de / Ccat hiero. Greg. Hie/
ſtanda talẽ ſequunt᷑ erroꝛẽ. Poſſumꝰem̃ ⁊ furãdo ali onim el dir⸗ d⸗
cui ꝓdeſſe ſi pauꝑ cui dat ſentit modum. ? diues cui ſpnales no vĩ q re.
tollit᷑ nõ ſentit incõmodũ.Ita ⁊ adulterãdo poſſumꝰ*2 tribuerit eis in půti.
ꝓgeſſe ſi aliq̃ (niſi ad hoc ei ↄſentiat᷑)apareat aman-⸗ Sy. dᷣm ꝙ ciroa boc
do moꝛitura.⁊ ſi vixerit penitendo purgãda.nec ideo eſt duplex mod dicc
pctm̃ graue negabit᷑ tale adulterium. Ai. Quidã volüt dicẽ
HW,B Ponit aliã mendacij diuiſionẽ octo mẽbꝛoꝝn. b mendacin obſtetn
Auguf x octe ¶ Sclendũ eſt etiã octo eſſe genera mendacioꝝ vt aug. reſpecti viez ab vita
generibꝰ men/ qinli.de mendacio tradit. que diligenter notãda ſunt. pueron. ? ad vitẽ ꝓ⸗
gacioꝛum vt appareat qð mendaciũ ſit veniale ⁊ d damnabile. pꝛiam.mentiebat em̃
DSrimũ capitale eſt mendaciũ longeq; fugienduʒ qd vtraq; ſeruada. Ece
fit in doctrina religionis. Ad qð nila cauſa quiſqᷓ; de- vm babuit reſtecte5
bet adduci. Secundum qð tale eſt vt nulli pꝛoſit. ſed ſie crac er pietate vm
obſit alicui.Lerciũ qð ita ꝓdeſt alteri vt obſit alteri. autẽg babuit reſße⸗
W ctum ad ſeruandam
vitã ꝓpꝛiam quã magis dilexerũt qᷓ; veritatẽ ſic erat ex libidine.Et ꝛimo mõ erat petm̃ veniale.qꝛ erat men·
daciũ officioſum. Scoo mõ erat pctm̃ moꝛtale.qꝛ ꝓcedebat ex mala radice.vi ex libidinoſo amoꝛe vite p
pꝛie. ⁊ eo tpe qᷓ veritas ↄfitenda eſſet. ⁊ ideo hec culpa abſtulit eis mercedẽ quã meruerãt ex pietate.quã pꝛi
us habuerãt ſeruando ꝑpuulos ex timoꝛe dei.⁊ ᷣm hoc dicunt currere ſanctoꝝ auẽtes diuerſas. Sed iſte mo⸗

dus ſatis calũniabilis eſt.qꝛ durũ vr̃ dicere ꝙ aliqͥs ꝓ ſeruanda ꝓpꝛij coꝛꝑis ſalute moꝛtalr peccet dicẽdo ali ⸗ 8

quod mendacium leue.Alius modus dicendi eſt ꝙ in ipfis obſtetricibus duo eſt ↄſiderare. pietad bñficiuʒ

bpcedens. ⁊ mendaciũ ſubſequẽs. Et pᷣmũ fuit ex quadã nali pietate.nec erat menitoꝛiũ ſ̊ diſponebat ad me
ritã. Mendaciũ vo ſubſequẽs diſponebat ad ↄtrariuz. ⁊ ideo pietas pᷣcedens fuit tꝑaliter remũerata pter

mendaciũ.nõ qꝛ mendaciũ illud anfert vitã gre pꝛius habite.ſᷣ qꝛ ad gr̃am hñdam viã pᷣcluderet.qd quide,z

bpñ̃ põt facẽ pctm̃ veniale.Et B eſt qd vult Greg.dicẽ cũ dicit. benignitaiᷣ eaꝝ merces q̃ in eterna vita remue

rari poterat.poterat inqᷓ nõ potẽtia diſpoſita ⁊ ꝓppinq potẽtia remota. Et ex h̊ pʒ ꝙ nulla ſit ↄtrouerſia in·
ter Greg. ⁊ Aug.⁊ Miero.quia nõ vult dicere Hiero.qꝙ obſtetrices babuerſjt dmog⸗ ſpüuales ꝑ aſſecutõncʒ
gratie. ſed quodamodo ad gr̃am pᷣparate fuerũt ꝑ timoꝛem 2 pietatennnm.

2

. III

b ¶ Quartũ ſola mentiendi fallendiq; ⁊cẽ. Contra boc obijcit᷑ videt᷑ em̃ q nullũ tale ſit mẽdaciũ.qꝛ ᷣm di
cit Syo.nullꝰopꝑat᷑ ad malũ aſpiciẽs.Si g mentiri de ſe maluʒ eſt.vꝛ ꝙ; nullꝰvnq; inentiat᷑ ſolũmõ aſpiciens
ad ipᷣm mendaciũ. Item libido eſt radix oim maloꝝ. nõ ſolũ ↄueuit quarto generi mẽdacij.ſᷣ etiã omi mẽ/
dacio qdð fit ex libidine.̈ penes ̊ nõ dʒ aſſignari aliq genus mendacij. Item mendaciũ qdð fit ſola libidine

mentiẽdi nullũ habet excuſatoꝛiũ.et pctm̃ quanto minꝰ habet excuſatõnis tanto eſt Suius.̊ vẽ ꝙ illud men/

daciũ ſit pꝛimũ et ca/

—

pitale iut oia menda (Quartũ ſola mentiendi fallendiq; libidine qd miruy b
niaer no ſir ium ge mendaciũ eſt. Quintũ qð ſit placẽdi cupiditate de ſu⸗
ꝙœ mẽdaciũ illud dr fi aui eloquio.His omnibeuitatis ſequit᷑ ſextũ genꝰqð
eri ex libidine ͥ qdeʒ nulli obeſt ⁊ ꝓdeſt alicui.vt ſi qs pecuniã alicuiꝰ iniu⸗
bo mentit᷑ ſolũ vt pla ſte eſſe tollendã ſciens vbi ſit neſcire ſe mentiat᷑. Sep/
ceat. Pꝛopt᷑ q nõns timũ qð ⁊ nulli obeſt ⁊ ꝓdeſt alicui.vt ſi qͥs nolẽs ho⸗
eſt ibido vupliviminẽ ad moꝛtẽ queſitũ ꝓdere mentiat᷑. Octauũ quod
ci᷑.· Ano mõ dicit li · nulli obeſt ⁊ ad hoc ꝓdeſt vt ab immũdicia coꝛꝑali ali
bido improba volun tueat᷑. In his aut tanto minapeccat quiſq; cũ men
tas. ⁊ ſicẽ radir mo⸗ qd tueat᷑. In his aũt tanto minꝰ peccat quiſq; ci
taliũ pctõꝝ. Alio mõ tit᷑ quãto magis a pꝛimo recedit.Quiſqͥs vo aliqð ge
dr libito quecũq; mo nus eſſe mendacij qð pctm̃ nõ ſit putauerit.decipiet ſe
derata delectatõ.⁊ ſie ipſum turpiter.cũ honeſtũ eſſe deceptoꝛem alioꝝ arbi
libido dr a libendo.⁊ tretur. Om̃e ́ genus mendacij ſummopꝑe fuge.qꝛ oẽ
Hp mõ nõ ſol ẽ radix mendaciũ non eſt a deo .
moꝛtaliũ ſ̃ etiã venia d ſi . daci id mentiri ßt
liũ. Hoc ãt dupłr t ¶ Determinat quid ſit mendaciuʒ ⁊ quid mentiri ſᷣm
accipi. Aut coiter p ſfefff. — ( “
ut querit finẽ in actu ¶ Hic videndũ eſt quid ſit mendaciũ ⁊ quid ſit mentiri.
pꝛopꝛio aut ↄñti.asut deinde vtrum om̃e mendaciũ ſit pctm̃ ⁊ quare: M c
Palice air. Dꝛimo daciũ eſt vt ait Aug.falſa ſignificatio vocis cũ inten/ —
uidd mo coie omt tione fallendi. vt mendaciũ ſit. neceſſe eſt vt fallſum menacih.
petõ. Scho vo mõ pe ꝓferat᷑ ⁊ cũ intentõne fallendi.hoc em̃ malũ eſt ꝓpꝛi⸗

nes ipam accipit᷑ dif⸗
ferentia mendacij qð
fit ex libidine.qð inqᷓ;

nõ dr̃ fieri qꝛ ꝓcedit ex mala volũtate

um mentient.aliud hfr̃e clauſum in coꝛde.aliud ꝓm⸗
ptum in lingua. =

5 qꝛ bõ in mentiẽdo nõ q̃rit aliud qᷓ; ſeiᷣm oblectare in ipo mendacio.

⁊ hmõi minꝰmalũ eſt q; illud q̃ intẽdit alij ꝓdeſſe.⁊ ideo mediũ locuʒ tenet int mendacioꝝ genera.Ad illud
qdð pᷣ obijcit᷑ ꝙ nullꝰoꝑat᷑ ad malũ aſpiciens.dð ꝙ in mẽdacio duo ſunt.vicʒ veritat᷑ abſentia.et quedaʒ ars
⁊ aſtutia.Et licet nõ delectet᷑ qs in abſentia veritat᷑.ↄtingit tñ aliquẽ delectari in quadã arte ⁊ aſtutia mẽti/

₰△

endi.⁊ h alio mõ babet ſpẽm boni.Et rõne illiꝰdicit aug ꝙ ſola mentiẽdi libidine ↄtingit aliquẽ mẽtiri. Ad
illud qd opijcit᷑ ꝙ libido eſt radix oim maloꝝ. dm ꝙ libido ibi ſumit᷑ large.ᷣ bic appꝛopꝛiat᷑ ad delectatões
q̃ hr̃ in ipſo actu menticndi.q̃ quis finẽ in ſe q̃rit ⁊ nõ in altero.q̃ ideo ↄſiituit ſpẽm mẽdacij.qm in alijs ſpe
ciebus mendacij hõ nõ tm̃ in ſe ſed etiã in alijs finẽ querit.Ad illud qdð obijcit᷑ ꝙ illud mẽdaciũ dʒ eſſe maxi⸗

mũ.dm ꝙ G̊ nõ eſt verũ.qꝛ magnitudo mẽdacij attendit᷑ õm maioꝛẽ obliquatõez intentõnis.magis autem

e⸗ in mendacio intẽdit aliũ offendere q; ſemetipſum delec tie
c¶ Mendaciũ eſt vt ait Aug.falſa ſignificatio vocis cũ intentõne fallendi.Obijcit᷑ ↄtra

tare. ⁊ ideo ratio illa non vallet.
H ꝙ abſtracti ⁊ cõ⸗

creti eadẽ eſt dimnitio. Sʒ mẽtiri põt qͥs ſine falſa vocis ſignificatõne bᷣm ꝙ pꝰ dicit mgf.vicʒ cũ qͥs intẽdẽs
dicere falſum dicit verũ.& iſta nõ eſt recta diffinitio. Item ſicut mẽdaciũ ↄtingit eſſe in vbis.ita etiã ⁊ in fa-

ctis. nõ tĩ dʒ dici falſa vocis ſignificatio.ſed etiã falſa opis ſignificatio. Item
ↄueniat om̃i mẽdacio.qꝛ qͥ mẽtit᷑ mẽdacio officioſo nõ intẽdit fallere ſ p . dacio io
are. nõ vr iſta diffinitio om̃i mẽdacio ↄuenire.R.dm qꝛ ſicut tactũ eſt in pᷣce-/
dentibꝰ.ad ↄpletũ eſſe mẽdacij duo ↄcurꝛũt.vicʒ falſa vocis ſignificatio ſicut m
foꝛmale.⁊ iõ recte eſt aſſignata pᷣdicta notificatio mẽdacij.Ad illud vᷣo qð obijci

coſo nõ intẽdit niſi ſe delect

vr ꝙ pᷣdicta notificatio non
e. 1 q̃ etiã mentit᷑ mẽdacio ioſo-

ale. ⁊ fallendi intentio ſicut
= ꝙ abſtracti ⁊ ↄcreti eadeʒ

eſt diffinitio.ddᷣm ꝙ mẽdaciũ ſicut pꝛiꝰtactũ eſt nõ tĩ dicit patõeʒ ad mentientẽ. ſed etiã ad ipᷣam reʒ de q

fit ſermo. Mẽtiri vᷣo

ꝓpꝛie dicit ↄpꝑatõeʒ ad ipᷣm mẽtientẽ.⁊ iõ plus claudit in ſe mẽdaciũ ꝙᷓ mẽtiri.nec Eidẽ

oino mẽtiri ⁊ mẽdaciũ dicẽ ſicut mgr̃ in lr̃a dicit apte. Nec ſeqͥt ꝙ ſi aliqͥs mẽtit᷑ ꝙ dicit mẽdaciũ ſi pꝛie ac-

cipiat mẽdaciũ.niſi foꝛte large accipiat᷑ mẽdaciũ ad mẽda

—

ciũ nõ ſolũmõ eſt in vᷣbis ſed etiã in fact.dðᷣm ꝙ ⁊ ſi aliq̃ m
ßm e dicit Aug. Aerba em̃ ſunt ꝓpꝛie ſigna dicẽtia ment
mant᷑.Et qm mendaciũ r
bus. ⁊ ꝑ falſam vocis ſign
obijcit᷑ ꝙ iſta notificatio nõ ↄuenit mẽdacio iocoſo ⁊ officioſo.dm ꝙ notificatio iſta ꝑ pꝛiꝰ ↄueit m

—

pnicioſo. Jocoſo aũt ⁊ officioſo ↄuenit quo dãmõ q̃ſi ꝑ poſteriꝰ. Añ vocabulũ fallẽqi in notificatõne men/

ciũ ſᷣm qͥd vel ſimptr. Ad illð qð obijcit᷑ ꝙ mẽeda⸗
õ eſt in fact ßm ꝙ innuit Amb.
ↄceptũ.ꝓ eo ꝙ ab interioꝛi ꝓcedũt.⁊ volũtarie foꝛ⸗
ſhecri dicit ad illud qð eſt in mẽte interiꝰ.hinc eſt ꝙ ꝓpꝛie eſt in ſermonib? voci⸗
ficatõeʒ difminit. licet ⁊ in alijs aliqͥ mõ analogice 2 poſteriꝰrepiat᷑. Av illuo qð

.ppꝛie tñ in vᷣ̈bis ẽ

ẽdacio

dacij nõ tm̃ impoꝛtat decipe.ſed etiã falſum dicere. ⁊ ̊ eſt om̃i mẽdacio cõe ⁊ generale. Falſum em̃ dicẽ ex⸗/

teriquodm fallẽ eſt. d bo id dicit ad põt boicz ad falſitate deducẽ. ⁊ dequcẽto ad

falſitatẽ fallẽ decige.

G
dactp

Ooc̃
Cumt

4
kunhl

onendee
nen l⸗
cclnn
anſtin
in

OO om̃e mẽda

Wentiri quid
ſit.

Aug in ench.

Oõ de iudeo q̃
dicit xpᷣm eẽ de
um.

cium ſit pctm̃

Quare oẽ men

daciũ ſit pctm̃.

Augẽ. in ench.
no iõ mẽda⸗
ciũ nõ eſt pctm̃
qꝛ nõ ꝓdeſt.
Saßp.j.

—

Abi cũ pericu⸗

lo enat vl nõ.

geñ xxxj.

d

AQAuid ſit mendaciũ ſm vicij defoꝛmitatem. 2

nõ nullis errare ꝓfuit aliqñ.ſed in via pedũ nõ in via moꝝ.

Inquirit vtrum Jacob mentitus ſit. f.

ritum nouerat myſteriuʒ. Et ideo ꝓpter familiare co/

culatur Jacob.

Mentiri vo eſt loqui ↄtra h̊ qð aĩo ſentit qͥs.ſiue illud veruz ſit ſiue nõ. Ois
qui loquit᷑ mendaciũ mentit᷑.quia loquit᷑ ↄtra hoc qð animo ſentit.i.volũ

tate fallendi.̊ nõ om̃is qͥ mentit᷑ mendacium dicit.qꝛ qð verũ eſt loquit᷑ ali/⸗
qñ mẽtiendo.ſic̃ ecõuerſo falſum dicẽdo aliqñ verax ẽ. Vñ ait Aug. Nemo

ſane mẽtiens iudicãdus eſt qͥ dicit falſum qð putat verũ.qꝛ quantũ in ipo eſt
nõ fallit ipſe ſᷣ fallit᷑. Hõ g mendacij arguend eſt qᷣ falſa incautiꝰ credit ac ꝓ
veris hʒ. Potiuſq; ecõtrario ille mentit᷑ qͥ dicit verũ qð putat falſum. Quã⸗
tum em̃ ad aĩm eiꝰ attinet nõ verũ dicit.qꝛ nõ qð ſentit dicit.qᷓ;uis verũ inue
niat᷑ eſſe qð dicit. Hec ille liber eſt a mẽdacio qͥ oꝛe neſciẽs loquit᷑ verũ.ſciẽs
aũt volũtate mentit᷑.hic queri ſolet ſi iudeꝰdicat xpᷣm eſſe deũ.cũ nõ ita ſen⸗
tiat aĩo.vtrũ loq̃tur mẽdaciũ:Non eſt mẽdacium qð dicit.qꝛ licet ali teneat
aĩo.verũ tñ eſt qð dicit.⁊ ideo non ẽ mẽdaciũ.aNentit᷑ tñ illud qð verum eſt

5„

vo om̃e mendaciũ ſit pctm̃ Aug.inſinuat.Mihi inquit videt᷑ om̃e men⸗
daciũ eſſe pctm̃.ſed multũ intereſt quo aĩo ⁊ de qᷣbus rebꝰquiſq; mentiatur.
Non em̃ ſic peccat qͥ ↄſulendi ⁊ qui nocendi volũtate mentit᷑. Nec tm̃ nocet
qui viatoꝛem mentiendo in diuerſo itinere mittit.quantũ qui viam vite mẽ/
tiendo depᷣuat. Poꝛro ome mendaciũ ideo dom eſt eſſe pctm̃.qꝛ h̊ dʒ loq hõ
quod aio gerit.ſiue illð verũ ſit.ſiue putet᷑ ⁊ nõ ſit. Verba em̃ iõ ſunt inſtitu
ta nõ vt ꝑ ea hoiĩes inuicẽ fallant.ſᷣ ꝑ ea in alterius noticiã ſuas cogitatõnes
ferãt. Verbis vti ad fallaciã.nõ ad qð ſunt inſtituta.pctm̃ eſt. MNec iõ etiaʒ
vllũ mendaciũ putandũ eſt nõ eſſe pctm̃.qꝛ poſſumꝰalicui aliqũ ꝓdeſſe men⸗

tiendo. Poſſumꝰem̃ vt pᷣdictũ eſt ⁊ amãdo ⁊ furando ⁊ adulterado ꝓdeſſe.

AMendaciũ q; nõ tũc tm̃ eſſe poſſumꝰdicere qñ aliqᷣs ledit᷑. Cũ em̃ a ſciẽte di
cit᷑ falſum.mẽdaciũ eſt.ſiue quis ſiue nemo ledat᷑.Ecce ex his ↄſtat om̃e mẽ
daciũ eſſe pctm̃. Nõ tñ de om̃i mẽdacio accipiendũ ẽ illud pð. Perdes om̃s
qui loquunt᷑ mendaciũ. Nec illud.Os qð mentit᷑ cccidit aiam.Nec oẽ men
daciũ iſto pᷣcepto ꝓhiberi vfr.nec pᷣmiſſa deſcriptõne mẽdaciũ ioci includi.
Oſtendit ꝙ nõ om̃is deceptio eſt equalis pcii.

lud etiã ſciendum eſt ꝙ in quibuſdam rebus magno malo. in quibuſdam
paruo.in quibuſdam nullo fallimur. In quibus rebus nihil intereſt ad ca⸗

pelfſcendum dei regnũ vtrum credant᷑ an non. vel vtrum vera putent᷑ an fal⸗

ſa.ſiue ſint ſiue non.in his errare.i.aliud ꝓ alio putare.non arbitrandum eſt
eſſe peccatũ.vel ſi eſt.ẽ nimium atq; leuiſſimum.Et ſunt vera quedam q;uis
non videant᷑.que niſi credant᷑.ad vitam eternam nõ põt pueniri.Et licet er⸗
roꝛ maxima cura cauendns ſit. non modo in maioribus ſed etiam in mino⸗

ribus rebus.nec niſi rerum ignoꝛantia poſſit erraꝛi.non eſt tamen cõſequens

vt ↄtinuo erret quiſquis aliquid neſcit. Sed quiſqs ſe exiſtimat ſcire qð ne/
ſcit.pro vero em̃ appꝛobat falſum.qð eſt erꝛoꝛis ꝓpꝛium. Verũtamẽ in qua
iſq; erret intereſt plurimũ. Sunt eniʒ que neſcire ſit meliꝰ qᷓ; ſcire. Item

acod ASmaere 6
jR ni ſe dirir oſſe & ſan ali fecit autoꝛe vt fallerz
olet etiam queri de Jacob qui ſe dixit eſſe Eſau ali⸗ patrem rc. videk boc

ter animo ſentiens vtrum mentitus ſit: De hoc Aug. nõ babere veritatem.
ait. Jacob qð matre fecit autoꝛe vt falleret patrem.ſi qꝛ: Jacob dixit falſuʒ
Diligenter arrendatun videt᷑ non eſſe mendacium ſed cñ meentone Suencht
ium. omß AR Ii 4 zem. intẽ⸗ em̃ ſi
myſterium. Intendebat em̃ matri obedire que per ſpi niſt are Tipſe eſer

eſau. g vẽ ꝙg ſimplr fu
it mendacium.& vẽ ꝙ
ſimplicit᷑ fuerit menti

ſiliũ ſpirituſſancti qð mater acceperat.a mendacio ex⸗
S H ty. Item mendacium

i. III

eſt ita malũ q; nullo modo põt fieri bonutm.ntcc ꝑ ſe nec pᷣ diſpenſatõeʒ aliquã.videt᷑ ẽ̊ ꝙ nullo ſpnſfancti cð
ſilio nec mentis imꝑio potuit ipſe iacob a mendacio excuſari.Rꝰ.ddðm ꝙ ſᷣm btm̃ Ambꝛo.⁊ etiã aug. Jacob
vir ſimplex a mẽdacio excuſat᷑ ⁊ ꝙtum ad id qð dixit vᷣbo.⁊ qẽtum ad id qdð fecit in facto. Aerbo em̃ dixit.et
facto ſimulauit ſe eẽ eſau. Oꝛ?tum ad id qð dixit vᷣbo excuſat᷑.qꝛ nõ intẽdebat pꝛem fallere ſᷣ dirigere. HNõ in⸗
tendebat etiã dicere ſe eſſe eſau qtum ad ꝑſonã ſᷣ q;tum ad dignitatẽ pꝛimogeniture ⁊ bũdictionis quã ſibi
a deo vendicauerat.Et hoc inqᷓᷓ nõ ꝓpꝛia aucte.ẽᷣ mris imꝑio ⁊ ſpũſſancti ↄſilio dicebat. Qui quidẽ ſpũſſan/

ctus in vno ⁊ eodẽ vocabulo multiplicẽ bʒ intelligentiã. Mtum etiam ad id qð fecit facto ſimulando ſe eſſe

Eſau nõ peccauit.qꝛ ᷣm Ambꝛo.factũ illud figurã pᷣferebat futuroꝝ.Añ ꝓpter pᷣfiguratõeʒ ⁊ rectã intentio⸗
nem que dirigebat᷑ m ſpũfſancti inſpiratõnem dicit Aug. Jacob nõ ↄmiſiſſe mendaciũ.ſed impleſſe mini/
ſterium iuxta ſcripture teſtimoniũ.qd dicit eumvirũ ſi implicẽ nõ doloſum. Ald illud qð pꝛimo obijcit᷑ ꝙ Ja/
cob pꝛem ſuũ intendebat deciꝑe rñdendum eſt ꝑ interemptõeʒ ꝙ falſum eſt ſicut pꝛiꝰtactum eſt. qꝛ nõ inten

— — 9 . „

xbat dicere ſe eſſe eſau qᷓtum ad.ꝓpꝛietatẽ pſone.ᷣ qᷓtum ad ꝓpꝛietatẽ bñdictõnis ⁊ pꝛimogeniture.Ad ills
qð obꝛ ꝙ ſpufſanctus nõ põt diſpenſare de mẽdacio ꝙ nõ ſit pctm̃ in ſpm̃ſctm̃.dðm ꝙ illud veritatem bʒ qm
mendaciũ vere ⁊ ꝓpꝛie mendaciũ eſt.̊ h mõ iacob mẽdax nõ fuit.qꝛ q;uis vnũ pᷣtendẽt.alið tñ pᷣfigurabat.et

ſpũſſanctus illud qd pᷣfigurabat᷑ pꝛincipalr intendebat.⁊ rebeccappᷣcipiẽs.⁊ iacob obediens.cuiꝰſignuʒ eſt ꝙ

ipſe yſaac poſt bñdictõnem datam ꝑ ſpm̃ſanctũ in extaſi eleuatus.⁊ intelli

gens futuroꝝ pᷣfiguratonez. poſt/

ꝙᷓ etiam depᷣhendit ipſum fuiſſe iacob. ↄfirmauit pꝛius datam benedictõnem.

D intelligentiã bni? pꝑtis pñt ſex bꝛeuiter q̃
ri. Pꝛimo queritur vtrum eſſentiale ſit men

dacio eẽ falſum. Scdᷣo querit᷑ vtrũ eẽntiale

ſit mẽdacio eẽ pctm̃. Tercio q̃rit᷑ vtrũ mendaciũ ſit

pctm̃ moꝛtale rõne ſui gener.Quarto vtrũ oẽ men⸗
daciũ ſit pctm̃ moꝛtale viris pfect.Quinto querit᷑ ðẽ
nñero mendacioꝝ.Sexto ⁊ vltimo querit᷑ de gradi/

us eoꝛundem. Queſtio.. a

Atrũ eſſentiale ſit mendacio eſſe falſum:&t ꝙ ſicxẽ?
pᷣ ꝑ diffinitõeʒ mendacij.quã ponit aug.in li.de men
dacio. Mendaciũ inqͥt eſt falſa voc ſignificatio cu,ʒ
intentõne fallẽdi.Si g diffinitio ⁊ ꝑtes diffinitionis
ſunt eentiales diffinito. eẽntiale eſt mẽdacio eẽ fal/
ſum. Itẽ bocipᷣm vẽ ꝑ illud qd dicit aug ↄtra mẽ=
daciũ.Sicut lux opponit᷑ tenebꝛis.ita veritas oppo
nit᷑ mẽdacio.ſᷣ tenebꝛa eẽntialr loquẽdo ẽ pᷣuatõ lu⸗/
cis.g mẽdaciũ ẽ pꝛiuatõ veritat.ſᷣ veritatſᷣÿ pᷣuatio eſt

falſitas. a pᷣ. eẽ eẽntiale ẽ ipſi mẽdacio ẽ falſũ.¶ Itẽ

ſicut ſe hñt eſſe veracẽ ⁊ mendaceʒ circa hoĩem.ſic ſe
hñt circa oꝛoneʒ.ſᷣ iſta duo ſunt incõpoſſibilia circa
eundẽ hoieʒ ſil ⁊ ſemel.vicʒ ipᷣm eẽ veracẽ ⁊ menda/
cem.g ſilr erũt incõpoſſibilia circa ſermonẽ.g impoſ

ſibile ẽ ꝙ idem vmo ſit ſil verꝰ⁊ mendax.Si g̊ meda
ciũ nõ põt ſe ↄpati cũ veritate.vẽ ꝙ inſeꝑabiliter ha
beat ſibi annexã falſitateʒ. ¶ Item om̃e verũ ſᷣm eꝙ;

bmõi eſt a veritate pᷣma.ſᷣ nuliũ mendaciũ eſt a veri
tate pꝛima.g nullũ mendaciũ eſt verũ.⁊ eſt verũ vel

falſuʒ. eẽntiale ẽ ipſi mẽdacio eẽ falſum. ¶ Sed ð.
Aug.in li.de mẽdacio dicit ꝙ ille mẽtit᷑ qͥ dicit veruʒ

qð putat eẽ falſuʒ.ſᷣ qͥ mentit᷑ mẽdaciũ dicit.S alijs
dicẽdo verũ facit mendaciũ.nõ om̃e mendaciũ ne⸗
ceſſario ẽ falſum. ¶ Itẽ ſicut vᷣbũ diſcoꝛdat ab int⸗

tione cñ qͥs negat illud qð nouit.ſic etiam diſcoꝛdat

qn affirmat illud qð igrat ⁊ de qͥ dubitat.ſᷣ poſſibile

eſt aliquẽ affirmare aliqð veruʒ de q̊ͥ dubitat. ponat
Scñ ſit poſſibile.ſᷣ in tali afirmatõne diſcoꝛdat ſᷣmo
ab intentõe loquent. eſt ibi viciũ ⁊ pctm̃.ſᷣ nõ ẽ ni/
ſi pctm̃ mẽdacij.g vꝛ ꝙ aliqͥd ſil poſſit eſſe verũ ⁊ tñ
nihilomin?ẽ mẽdaciũ.¶ Itẽ ſi intentio ẽ recta totũ
eſt rectu. ſi intẽtio ẽ mẽdax totũ ẽ mendax. aliq̃s
ot dicere dictũ verũ intentõne mẽtiendi. poſſibi/

eeſt ꝙ aliqs dicẽdo veruz ſit mẽdax.ſ nõ eſt mẽdar

niſi in illo dicto. g poſſibile e dictũ verũ eẽ mẽdaciũ.

Item ſicut ſe bʒ pctm̃ ad bonitatẽ ita ſe by mẽda
cin ad veritatẽ.ſ qͥ facit aliq bonũ opus mala intẽ

tione omittit pctm̃. ſimiliter qui dicit verũ fallen/
qi intentoõne incur:it mendaciũ. idem qð pꝛius.

Situ dicas ꝙ mgr vr diccre in lr̃a ꝙ poſſibile eſt ali

quẽ dicere veruʒ ⁊ mẽtiri.ſᷣ nõ eſt poſſibile aliqð di⸗/
ctum eẽ verũ ⁊ mendaciũ.ſiliter vꝛ eſſe oppõ in adie
cto.qꝛ ſicut ſe hʒ peccãs ad petm̃.ſic ſe bʒ mẽtiẽs ad
mẽdaciũ.ſᷣ om̃is peccãs pctm̃ ↄmittit.g om̃is men/
tiens mẽdacium dicit. ſi veritas dicti nõ repugnat
actui mentiẽdi.nõ repugnat ratõni ipſiꝰmendacij.⸗
Re. ad pᷣdictoꝝ intelligentiã eſt notandũ ꝙ dictũ ð
exteriꝰ ꝓlatum ↄparat᷑ ad intentõeʒ dicent ⁊ ad ip/
ſam rem ſignificatã.⁊ ſᷣm bhoc ſoꝛtit᷑ dictũ illud rõeʒ
duplic falſitat vel veritat. Nam ꝑ ↄpatiõeʒ ad rem
dicit᷑ verꝰ?ſermo.ꝑiopꝑatõneʒ aũt ad intentões dicen

tis dẽ verax. Sic etiã falſitas duplex ẽ circa ßmon.
Mam ꝑ ↄpatõnem ad rem vicʒ cũ nõ eſt adequatio 9

rei ⁊ ſermonis dẽ ſermo falſus.pꝑ ↄꝑatõncʒ vᷣo ad in
tentõnem dicent cum nõ eſt adequatio ſermonis et
intentõnis dicit᷑ ſermo fallax ſiue mendax.Om̃ igi᷑ ſ0o
mendaciũ noiat ipᷣm dictũ ꝑ ↄꝑatõnem ad reʒ.⁊ d
ipᷣm dicentẽ.hinc eſt ꝙ ad ↄpletam mẽdacij rõnẽ du

plex falſitas ↄcurꝛit. Ana ꝑ ↄpatõnem ad rem.⁊ al-

tera ꝑ ↄpatõeʒ ad intentõʒ loquẽtis.Et bãc duplicẽ
falſitatẽ tangit Aug.in diffinitõne mẽdacij cũ dicit.
Mendaciũ eſt falſa ſignificatio vocis cũ intentione

fallendi. Pꝛima aũt falſitas tenet in ipſo mendacio
rõneʒ malis. Scda vo rõneʒ foꝛmalis.⁊ ab illa ſcda

denoiĩat᷑ qͥs mẽdax. ꝓpter hãc duplicẽ ↄꝑatõeʒ gquã
impoꝛtat ipᷣm mẽdaciũ de rõne ſui nois.neceſſe ẽ ad

eiꝰ opletã rõnem ↄcurꝛere pᷣdictã duplicẽ dꝛiaʒ falſi
tatis. Mentiri ant dicit actũ ꝑ ↄpatoneʒ ad ipᷣm lo/

1

—

quentẽ. Vñ ad hoc ꝙ aliqͥs dicat᷑ mentiri ſufficit fal

ſitas qᷓ ↄcurrit ex diſcoꝛdia vocis ⁊ intentõnis.Et h

pʒ ex ipſa diffinitõne vocabuli.qꝛ mẽtiri eſt ð mentẽ

ire. Contra aũt mentẽ vadit nõ ſolũ ille qui vicit fal/
ſum ſcienter. ſed etiam qui dicit verum qdð putat eſ-
ſe falſum. Vñ minus impoꝛtat᷑ cum dicimus aliquẽꝭ

mentiri qᷓ; quãdo dicimus aliquem dicere mendac᷑
um. Muis em intentio fallendi ſufficiat ad h̊ vt ali⸗
quis dicat᷑ mentiri.non tamen ſufficit ad plenaʒ ra/
tionem mendacij ſᷣm qꝙ dicit magiſter in litera.⁊ ma

nifeſte apparet ex ipſa notificatòne Aug. ? rationi-
bus ad pꝛimaʒ partem adductis. ¶ Ad illud quod 12.
obijcit᷑ in ↄtrarium ꝙ ille mentit᷑ qui dicit veruõ qð
putat eſſe falſum. iam ptzʒ reſponſio.quia plura re/

quirunt᷑ ad perfectam rationem mendacij qᷓ; ꝙ ali⸗

quis dicat᷑ mentiri. ¶ Ad illð qð obꝛ ꝙ ſicut vᷣbum 13

– —

diſcoꝛdat ab intentõne in eo q̃ afferit falſuʒ. ita ctiã

—

in eo qͥ aſſcrit dubiũ ⁊ incertũ.ddm ꝙ ⁊ ſi ſit ibi ſimi⸗

—

XXXVIII

ð in⸗ 3
d Zriũ huriur per
i abutit re ac Seg ebenn
i abut om̃is q ed cõ ãa cuz
t. 2 öis qu butit ⁊ eccat. Sebe euer
N llitudo neuta e qui dici enla dixit . dixit ek erem,
is diemmiln qꝛ . gi ꝛund ienmol⸗ Rrtee⸗
rrentsi dif⸗ arſer⸗ endererp Aacen pa ſicut i⸗ ſi⸗
.H ꝛdiam in ſerm iſcoꝛd and dſuos. de Jol facta a ſed ſ liqs
iſcoꝛdi ꝛdiam De ageon . m ad ſu Et de Si denda ſſit a multe
Etuz ad diſ. d diſco timm e. ium. ſuru nñ. xxv/ xliiij. S ꝛebẽ entiri poſſ r m DWZ
Stus 4 m ad? non atar Edaci d ſſet Ge n. xlij. 7 cut rep mentir onutu cut Pp5 HS
. itudo uãtu ſciẽter. ſcordat ne. idꝗ/Ad e BGeñ. on ſicut vr ꝙ is ꝓp nt. ſic imn
ü nen tanseum m di niti bʒ qu * otu lum . ura. n⸗ fuerũt. pturi lalſe ſu ad ra
N etia ſi cog . iſi ʒ liqᷓ t P ſa ipt entiti ſcript e ra na eſſe
ide tam aſſerit tõe. ſed ꝛe falſi ti nj ob ficet. rat ſcripe en iſc litter tling unt c
8 on incerti nit wol ipim Item tõeʒ erun eſciu erit
ä mo abinten aſſertio eri in⸗ ctificat tũ fa uz da. 7 to. intentöe qi ulta qu 6 fu
d a ſiin aſ rtõe ve tũ re ñ dic eſpectu ecea ymi ch. ix. mult⸗e peto tem
neeßi⸗ m if ꝙ ſi in aſſer tã to⸗ iqᷓ toti ßm r fficit ne pece⸗ uext uici unt liquo erita
ri ptbocenn ktio rctã bli ſeq ſufficit tões qꝗ cit J mabn ali⸗ d verit⸗ liq̃ᷓ
tatsge, ſea fhoc intẽtio Etio o um. s non uod locu od di ates pᷣpo a abſq; atio ad ek alie
iciſ, 130 qð obiq; ſi int ſpect pectu illud qu it eo qu iſput eriptura: iſputatie vid ſt eſſe⸗
kſit 4 eo 8 ꝙ Em re llle reſp Adil nmitt dee ⁊c. ⁊ D cra ſer ta. 1 d ritoꝛia neſt 6
teste . * . . — . . non Am
hnlugte ficat. d. tᷣm o em. ⁊i eſt. tõe com n eſt num m ſa inſpirata 7 mer lpa.S icit An
si falſifi lſifica icẽten ctuz en tentõe tũ non 2 lſa. cu ipta 2 bilis lla cul⸗ dicii ibus
teatn 2 fa et ad d cut ta la in 5 facti 8 da falt ſcrip t lauda ſch v tẽ me in oꝑil
is no tñ betad ſic a nemtee ũ qui ſt ta 2ſ ſit lau t ab 5 iam in⸗ abſq
phin, nem habe roõem num inte cut cũ ꝗ on e data? dam! ſſin m. Q ſed et lata 5
n uem dacij t bonu ꝛala iat. ſic D inquirẽd⸗ ci poſt ſſe pet bis ſimulata ſe fu⸗/
dchk fnene ui faci⸗ bonũ n i facit. oſyn in ꝓ⸗/ inq ia dici pe eſſep vrbi⸗ a ſin lauit it ſe
cpi 15 obieit q Im qꝙ; m illi q⸗ are e it. ſic ve⸗ mẽe ibi men daciũ liqu qᷓ ſimul ulauit
kan ve F , ctm̃ ia. d cfac bet ꝙ e m le ipi men pt ale oſue ui ſim it ſe cu
unnl 5 m. 5 1c. d ſed p loꝛ de ho n ba lr ſiu tiale lũ eſt facere fecit J icqᷣ lauit ſe cu
4 cti ctm̃. ſe ana gl entõe cnon ſimp ia n ſolũ ſed fa icut fecit daut ſimulau s com
gunhe 1 lrp ex v⸗ la int bo iuʒ ſ ile. quia non tis. ſec Dic ai. 2 qui potius da
irte elemoſin llli qui m⸗ ter⸗ men eſt ſu icit oꝛ ſimu pecc. itatoꝛes Et i nt. fieri m m
ctm̃. ſe illi di. 2 ð eſtt on et nii iante liquo ehabita chis. ueru ſſit fiert alu
nt el ſed ced 0q dici ꝙ non 8 au dian glic te CA ecca po 8 m L
ctin 5t con me dic nitas mediar „ re ante erege⸗ on pee one ꝙ maiu rtum
Negt . ſito pᷣ l ſtet cu oſſet tis. bo teſſe cũ ſim e. Janten iſti n ari rõ Item ſed fur eẽ
Z bo ſimu aien banet habet ſbᷣlata. id eſſe ultu Baal. 7 idetur p to. J cium. . ſemper es
ii ntns⸗ Aliter töem quidez entõeſ aliquid. ui⸗ toꝛem. r. 6 vid epecca⸗ ſit mẽda nccriũ Ete legis.
nnii alicui. icit pua em. que ecta int dicabit tis qᷓ s iatun is shede . nec eſt nt reuct fili iſrt.
ſtuie, petm̃ di in fine t ideo r⸗ iplr iu verita rmoni mel in vert m 7 St fieri. occidu ſicut filij ffit
ui inatõem in 1 atöem ve ſer tet ium icidium epthe ui oc to ſi on
ſe gͤtt dinatõ tõe. E tio. ſim uatoe ipius Ccpate mieid m bene hijs ꝗ 585 pcep liquo Item
ſei ecta intent inat icit pu⸗ ne boc q; eſt homie ium t de hije el ex pᷣ gliq Iter
eiznti, a int oꝛdin⸗ t dicit aton .Et p nicunh bomicidiu atet? 6. vel ium ſ̃. ãda
iijn recta peat oꝛ ant di mꝑ ter e aui ittit omicid tp tatis. dac tin. C ada
liciter ꝑ. u an n com rem Antmie 2 b ſicu eſit mede ſſe pe 6 geſe
ntesöet pliciter endaci ſiſtit in ipam nter q mmitt peccatũ. e nec ius Ken ei eſſet o eſt dici
iing pctm̃.mendę ldeiamn a ſeque ſilr com eſt. Lfürature foꝛt ileere xim le vt die
hainimne pctm̃. tm̃ c tiam ac onſeq tur iſum 1 rãt ultofe ſſen tur/ p tabu n ipo
Gigute dem non! ſed e jcit co enti iam vil men 2 fu. tur mult eſt e mentitu ſce tal 62in
Nu dem n dem nod obij ui m ſicut iam iſte ur videtur non i8 men tis fiant. tum.
c itentõe uod ol S qu lle ſic f. retur Syn eri. 8n o quis ada ne figt ecca ſti
Grmäi be nittit. ſimi deret. que icit ne fieri. qu inm t be i eſſe p r ca
dicn 16 Be' a n Whon einnoco n tam id 2 ſimp um menda tabule. iſpen tiale tiat ꝓp harita
lon 3 = De 88 ſſen 6 en git exc ito⸗/
dicülen 1 hecce ium. E conc iũ.no i quie d dict ſcðᷣ ſt dñ eſſen is men it ex ito
n nendaciu iſta nqac ſt ibi nilluc Stõem tum ſe ote le eckap alan edilig n ercha
Nuiefn men menꝙ et mene moe ſolum inteto 2 1 eepe gönon eſt ꝙ? am quẽ d tnern orcha
RKrr ſto tam itteret ſe. im deſ em 7 in qu Boß por bile el adam te fit bei etin ex 17
dunh —E cõm iũ in ſt. Und ag ren ero eſt end oſſi ſeru ritate eſt m ſñ (NR
inim iendo daci m eſt. 5em Slud v ionem. el mel tem pot s conſe cha ſſibile ctin. deo
W tie et men lanatu Patoe S intentio in q̊ᷓ eſt J lteriu d fit ex ſi po on eſſe p mj. 27
ſäcrn qp eſſe 8 expla gitaconnglerel inte auũt ciñ nn tatem a ne quo ctm̃. iugmoneſ pctm̃ pacto.
igiti ſicut pᷣu falſita r ⁊ co tõem 4 llud daciũ iſſe ſi Som n eſt pe endac daciu t nullo ina.
ſeen in quo eſt iũ ſimpl enSaan⸗ ene pmiſſe te. ſi . le no ile eſt m — mend⸗ em̃. vt ec diu 64
moe. in qu daciũ Pco coplel menctie 7 7 rie. ⁊ ta ibile lo om̃e ſſe pct ſanan itik mag
nmnche, ſt mend lum inus rem. Es roönes uid rie. 71 oſſit ubio lalee cbũan nitik n 6.
Ge eſt men s ſolun mi ſñ ad eoẽ bᷣm q itate. p z du ntia õe. nec hũ e. 2 oꝛes
nd t falſitas licui kem tin de fer ccant ittat abſch d eſſen nſatõe. it expſn agacaf.
nenng⸗ eſt ꝛcaciũ al tatõ te. An ſuo pecca dom ꝙ endacõ diſpen dicit e oꝛdan hoc p ſt
GG menda com öple oceſſu b ide ipi m ulla B Aug. coco. Et ad pote
een ee d amees in ꝓc ſic vie eſt . fine. ni e. Et — uniter nare. ö reddi baciir
nnmg, ſ id 2 min ſimiles S ſn⸗ Et q; ſe ge nullo ieri ben oc cõm le aſſign⸗ ratõ i
er uic on .— o.ij. ctin: hbi ome n ſſit fier in h iffici nach! . D) furtuʒ
K⸗ gq am c ueſtio. eſſe pet F mi .de me po re. ſt di Ana ciuz. 7 furte
uan 5 plicit it mẽdatio ſic. v m n. uz eſt ſter.p huiu imo⸗ ſt men ium ven er eaten⸗
he iale ſit mẽh icit Aug. i dẽd oꝛzu one hi iuerſi⸗ 0 eſt cidiu ſuã ve iumna
csaänann ſim „ iale ſit ui O tem t crec 7 uoꝛu ſed r 8 niti di . a qu homi tra ſ tra di EiS
. 2 . .
Ptctt eſſẽt Aug. qu J is. au tiri. q -⸗ mus contra tem. ſt con econ alij
Gt 1 trum uẽte ctm̃. boni men nũc mẽ ſu eius 1 verita us aũt ig iuſte turam licʒ
eni N mo a jj eſſe p dẽdum uãd 8vt ni u mẽ⸗ ex pte ontra v Deu liquis t crea⸗ Ideo licʒ
ne tur pᷣ dacij credec aliq eſtat 6 inctun ec exp ſt co uram. . pt ali⸗ ãlibet cr gre. n tn
ref tu men n eſt ere m. reſta eſt inq Epẽ em eſt reaturar nec it quã ꝛdin to. no ia
en nus ut non ne ene gelt t. ncce ndacõ e en?2⸗ ntra c facere. poſſi ere 702 2 furt re. qui
nn dacio. credim ſcom beſt imen iquod gen? co oteſt cuis iſpone icidio ſufficer crea⸗
in eis quos icioſũ. ſct 8 m ipime liqu rpit᷑ non po ire. m diſt homicid et᷑ in crea⸗
eni eis ꝗ ſtꝑm i a entia ui as etipmti 1 Vf verita 7 re. nſare io nõ Eerita ta. ita e
uſ mü el i. Si eſſent ez. QAu ſem cißm vi ſbijce iſpen enena d increata. tem.
e,eet pm boni. m. 6 ibid erit. ho önem voto . ſit d ed hec cont 7incr nita ſas
in tiatur emalu Aug. putau ae Baeiſe ſcu ſſibile ſit Senh eſt eata ca bon diſpẽ
600 1 * zus. (J epᷣ vbicu⸗ po dacio.s cium eſt ar a creatã tÿt d t.
min⸗ . titur eſſ. htem n eſſe us. 5 eſſer l vbici in mendaci Eda tas a c ſicu ta tñ
,A leiz petiñ no uod pᷣ ndacẽ tois. S ncc in m ne medan eſt ſup em. F! tum.i lli⸗
ii catum. Q petin em q ipi me iten lpa. 5 ᷓ n omt em̃ eus e eritat ũ crea ſimili
iann nendacij t id ſt ipi ectu ſt culp⸗ iniq́ non icut em ut d ve nũ det ſi e
ℳN mendac redi lale e . 2 reſp crio el dis ini⸗ tura. S Et ſic eata d bo l. ita vi q men
nltt ipit. 5 ſfentia ei. ibi neẽ tem teʒ eſt tuy⸗ itas. Et ſi ꝛa cr. aliquo itati. ita ndi e m
c docip uia e eetu d itas ibi m̃. nqʒ aui (o⸗, veritas. ſt ſup erat a bonit dicen
unngll roͤne. qu ⁊ reſp bliquit ſſe pet vbicu zno in coz⸗ ita etiam uis de ieiñ ſue mod
. Atis. dis o laciũ eſſe tm̃. vb it bom iniq ita⸗ t aliqui iud Ealius
*R eſt inten n me do eſt aliu tas eſt. ciũ n lar ullum te. Jd
a ae enal. H reſ⸗ Mianom bo acide, ter de
Nen, aace⸗ n impoſſie inſtitnen ge⸗ en al qu
ng, a pᷣmo Rran ver dqð ttarſz
GGe o expꝛim ſtur y
4 bon q; men
ſin⸗

11

Ai.

dacium nullo modo poteſt bene fieri. nec aliquo fi/

ne.nec aliquo pᷣcepto diſpenſatiuo.qꝛ ſemꝑ maneti

eo deoꝛdinatio.que quidem eſt ex diſcoꝛdia vocis et
intellectus.non ſic aũt eſt reꝑire in alijs. Mã diuinũ
mandatũ ſuꝑueniens tollit deoꝛdinatõem illaʒ que
eſt in homicidio ⁊ in furto.ideo magis adheret mali
cia ipᷣi mendacio qᷓ; furto vl bomicidio.Sed nec ad/
buc videt᷑ h̊ ſufficere. qm̃ ſi deus pᷣt facẽ duos hoies
diſcoꝛdare abinuicem ſinc peccato.ſicut dicimus de
paulo ⁊ Barnaba. videt᷑ ꝙ ſimiliter manẽte intelle⸗
ctus ⁊ ſermonis diſcoꝛdia poſſit ex diſpẽſatõe diuia
anmoueri ois culpa. ⁊ ideo non videt᷑ ratio ſufficiẽs
18 ſumi ex ꝑte viſcoꝛdie intentõis ⁊ ſermõis.Et ido ad
puc cſt tercius modus ddi ꝙ dupliciter dicit᷑ eſſe ali
quid malum. aut ex genere actus.vtpote cũ actꝰtrãſ
it ſuꝑ mam indebitam. Aut ex malicia intentiõnis.
Cum aũt tranſit actus ſuꝑ mãam indehitam.hoc po
teſt eſſe dupliciter.vel reſpectu dei.vel reſpectu ꝓxi/
mi. Si reſpectu dei.ſic ẽ maluʒ in ſe ⁊ m ſe.nec vllo
mõ poteſt hene fieri. ſicut eſt odire ſummũ bonuʒ ⁊
blaſphemare deum.Si reſpectu ꝓximi.ſic eſt nocu/
mmentũ inferre ꝓpximo in ꝑſona vel in rebus. ſic ẽ ma
luʒz in ſe.⁊ pᷣt aliquo fine bene fieri.qꝛ pᷣt recta inten/
tio ſupuenire ex diſpẽſatõe.Cũ aũt aliquid eſt malũ
ex malicia intentõis.tunc ſiue ſit reſpectu dei.ſiue re
ſpectu pximi.ſimplr malũ eſt ⁊ nullo fine pᷣt bene fie
ri.quia dicit pꝛiuatiõem debiti finis. Ande facẽ hoc
malũ eſſe bonum.nihil aliud eſt facere qᷓ; aliquid ſił

eſſe bonum ⁊ malũ.Tale aũt eſt mendacium. Mam

mẽdacium non ſolummõ dicit maluz ex hoc ꝙ actꝰ
tranſit ſupꝑ mãm indebitam.ſed etiam ex intentõe in

directa. Om̃ ad eſſe mẽdaciũ iſta duo concurrũt. vi

delicet. dicere falſũ.⁊ intentio fallendi.Et pꝛimuʒ eſt
malum in ſe ⁊ pᷣt bene fieri ab co qui iguoꝛãter dicit
falſum. Rõne vero ſcdi eſt malum ſm ſe.⁊ nillło fine
fe bene fieri.nec circa ipᷣm pᷣt diſpenſari. Sicut nul/
lo moto p̃t bene fieri ꝙ aliquis cognoſcat alienã in/
tentõe adulterandi ſine impꝛobitate volũtatꝭ.Con⸗/

cedende ſũt igit᷑ rõnes hoc oſtẽdentes ꝙ eſſentiale ẽ
¶ Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ eſt contra madatum ſe/26

V Pirmnendaria eſſe pctm̃.⁊ ꝙ ipᷣm mendaciũ eſt malũ
EFm ſe ſicut dicit Aug.qm̃ de rõne ſui nominis inclu
dit inoꝛdinatã intentõem ſicut oſtẽſum eſt. ¶ ſd il⸗
19 lud quod obijcit᷑ in contrariũ ꝑ exempla ve. teſt. de
mendacõ abꝛabe.yſaac.⁊ Joſeph. dom ꝙ nullꝰ eoꝛũ
mnentitus eſt. Mam ⁊ ſi abꝛabã vellet filium ſuũ im/

molare. credebat tamen ex magnitudie fidei ſue (ſic

dicit apl's) ꝙ dñs eum ſuſcitaret.ſciebat em̃ ꝙ firma

erat ꝓmiſſio qua ei dictuz fuerat.in yſaac vocabitur
⁊o tibi ſemen. Similiter nec yſaac mẽtitus fuerat.quia

rrebecca ſoroꝛ erat ⁊ vxoꝛ.⁊ dicendo ipᷣam eſſe ſuam
ſoꝛoꝛẽ veritatẽ vtiq; ñ tacuit.ſed tamẽ falſitateʒ nõ

R& 1 dixit. Similiter etiam nec ioſeph mẽtitus fuit. quia

verba illa non dicebat affirmado ſed potius tẽptan
do. cum dicebat eos exploꝛatoꝛes efſe. Ende potius
intelligenda ſũt interrogatiue q; affirmatiue. Quan

do aũt dixit ſe ꝑitum in augurãdi ſcientia. large acci
pitur verbũ augurandi ꝓ futuroꝛum ꝓuiſiõe. Pꝛe/

terea bocipᷣm etiam interrogatiue dixit.potius expᷣ⸗
mens famã ppli quam de boc habebat ꝙᷓ ſibi attri/
duere volẽs famam illã.ſic etiam ⁊ de cõſimilibꝰ vi/
22 dẽdum eſt. ¶ Ad illud quod obijcit᷑ de locutõibꝰ xx
ſitis in ſcriptura. dʒ ꝙ ea que tꝛanſſũptiue dicũtur
referunt᷑ ad ↄñtem intellectum.⁊ p iilo intelligũtur.
SEZgjm̃ ꝓ illo habent veritateʒ. nullu eſt ibi mendaciũ.

—

Et hoe eſt qð dicit Aug.in li.ve mendacio.quicq̃d fi
guratiue fit aut dicit᷑ non eſt mẽdacium.ois em̃ enũ
ciatio ad id quod enũciat referẽda eſt. Omue auteʒ
figuratiue factum aut dictum enunciat ⁊ ſiguificat
eis quibus intelligẽdum ꝓlatum eſt. ⁊ ſic nulluʒ eſt
ibi mẽdacium.quia non enunciãtur ꝓ intellectu pᷣ/
mo ſed ꝓ ſcðo qui verꝰ eſt. Sic nec in diſputatõe eſt 2 5
mendaciũ cum ꝗꝓponũtur aliqua falſa ad hoc ꝙ ꝑ il-
la deducat homo ad maius falſum.⁊ deducendo ad
maius falſum reducat ad veruʒ. In diſputatiõibus
em̃ ꝓpoſitões magis ſunt dubie qᷓ; veritatis aſſertio/
nes.niſi foꝛte in doctrinalibus diſputatõibus in qui
bus opoꝛtet diſcẽtem credere.vbi ſola vera pponũ/
tur. ꝓbant᷑.⁊ ſupponũtur.¶ Ad illud quod obijci᷑ 24
de ſimulatõe in facto.dm ꝙ eſt ſimulatio cautele. ·
ſtructõnis.⁊ duplicitatis. Simulatio cautele fuit in
iehu cuʒ finxit ſe cultoꝛem baal.⁊ dauid qui finxit ſe
ſtultum. Simulatõ vero doctrine fuit in xpᷣo cũ fin/
xit ſe longius ire.ſicut dicit᷑ luce vlt.in quo erudiuit

diſcipulos in officio boſpitalitatis quo coegerũt illũ
apud ſe manere.ꝑ quod meruerũt illum cognoſcere

Simulatio vero duplicitat eſt in hypocritis.qui in
ſigno exterioꝛi oſtẽdunt ſe eſſe bonos.⁊ interiꝰ replẽ
tur malicia. aime due ſimulatões non tenẽt roöem

mendacij. ſed tercia rõnẽ mendacij tenet.⁊ illa nõ eſt

ſine peccato¶ Pꝛeterea non eſt ſimile de verbo ⁊ fa/⸗
St:qui factum nõ eſt pᷣncipaliter inſtitutũ ad ſigni
ficãdum mentis conceptũ. Sermo aũt ad boc inſti/
tus eſt vt ſit nuncius ⁊ interpꝛes ipᷣius mentis.⁊ vt
bomo ſignificet alteri quod eſt apud ſe.⁊ vt aſtruat
veritas apud audiẽtem que eſt apud loquẽtem.⁊ iõ
qᷓ ad aliud vtitur ipᷣo ſermone.abutit᷑.⁊ incurrit pec
catũ mendacij.non ſic aũt eſt ſemꝑ ex ꝑte ſacri 25
illud quod obijcit᷑ ꝙ maius pctm̃ eſt furtum ⁊ bomi
cidium q; mendaciũ.ddm q qᷓ;uis grauius petĩ ſit
vtrũq;ʒ eoꝛũ quãdo fit mala intentõe ⁊ malo fine.qꝛ
tamen contingit illa a malo fine ſeꝑari.ideo poſſunt
bene fieri. non ſic aũt eſt in mendacio repire.quia de
ipᷣiꝰ nominis rõne nominat intẽtionis obliquatoeʒ.

cunde tabule.ddm q in mãdatis ſcde tabule qtum
ad actum contingit bene deum diſpẽſare.ſed q;tum
ad deoꝛdinatõem intentõis nunq. vt aliquis excuſe
tur a peccato ꝓpter dinũ pᷣceptum manẽte intentioõe
deoꝛdinata.¶ Ad illð quod obijcit᷑ de eo qui ex cha 27
ritate intuetur ad mentiẽdum.dm ꝙ charitas pꝛe-
ſupponit veritatem. vnde ad nibil mouct quod ve/
ritati repugnat.veritati dico ex ꝑte anime.Ande dic
Berñ.ꝙ ad hoc q opꝰ ſit laudabile neceſſe eſt ſit
charitas in intentõe.⁊ veritas in electõe.Et quia ve
ritas non ſeruat᷑ in platõe mendacij.hinc eſt ꝙ men
dacium er charitate non pᷣt dici. Sicut em̃ ex chari/
tate non pᷣt ſciẽter cõmitti malum. quod quidẽ ma/
neat malum vt inde eueniat bonum.ſic etiam nõ pᷣt
ex charitate dici falſũ vt inde ſeq̃t verũ aut bonum.
Et ẽ ſile.qm̃ ſic vis int᷑pꝛetatia deſeruit intellectie.ſic
vis electia affectie. ⁊ ſicut finis affectiue eſt bonum.
ita finis intellectiue eſt verum. Sicut nulluz ohug
0

pt ex charitate fieri niſi quis intẽdat bonum. ⁊ i.

opus ſit oꝛdinabile ad bonum. ſic etiam nullus ſer/

mo ßpt ex charitate pferri. niſi in illius ſermonis ꝓla

tione pᷣmo intẽdatur veruzʒ. Et quia mẽdaciuʒ oꝛdi⸗
natum eſt ad contraꝛiñ veri.videlicet ad indicadum
falſum ex ipᷣa intentõe ꝓferentisideo non poteſt fie

KNVN

ſotf
ain
nicte
fiie
Aien
ſti
D
E
W—

li

ſoeeef
Mepot

1

öge

ledeſent

48

S1
.* enet .
DWNNNWe

Pſei

Di.

ri er charitate nec meritoꝛie.ſed ſempᷣ male.⁊ bec rõ
cacta fuit in ipᷣa reſpõſione facta ad qõem.
Queſtio. iiij.

¶ ANtrum mendacium ſit pctĩ moꝛtale rõne ſui gene

ris.Et ꝙ ſic videtur pᷣmo per illud quod dicit᷑ in ẽᷣ.
Perdes oẽs qͥ loquut᷑mẽdaciũ.Glo.plꝰẽ ꝑdẽ qᷓ; odi
re.ſᷣ Ss neminẽ odit niſi ꝓpt᷑ pctm̃ moꝛtle. oẽ mẽds
ciũ ẽ pctm̃ moꝛtale: Itẽ Sapie pᷣmo.Os qð mẽtit
occidit aiam. quod verbũ tractãs Augu.dicit in lib.
de conflictu vicioꝛum ⁊ virtutum.nec officioſo men
dacio. nec ſimplici verbo opoꝛtet quemꝙᷓ decipẽ. q;
quõlibet mẽtiatur quis occidit aiam. ſed nõ occidit᷑
aliquis niſi ꝑ moꝛtale pctĩ. quõcunqʒ mẽtiat᷑ ali/
quis peccat moꝛtaliter. ¶ Itez ſuper illud. Perdes
omnes qui loquũtur mẽdacium. Glo. Si quis non
vult bominẽ ad moꝛtem ꝑdere.verum taceat.ſed nõ
falſũ dicat.ne ꝓ coꝛpe alteriꝰ aiaʒ ſuã occidat.ᷣ nllũ
mẽdaciũ ẽ leuiꝰpctĩ qᷓ; mẽdaciũ officioſũ. ſi illð oc
cidit aiam. omne aliud. Cum igit᷑ anima nõ occi
datur niſi per moꝛtale pctm̃.videtur ⁊c. ¶ Item B/
ipᷣm oſtẽditur rõne.Quod eſt contrariũ veritati ⁊ ei

us ꝑemptõ. eſt pctiñ moꝛtale.ſed omne mẽdaciũ re/

pugnat veritati.ſicut foꝛnicatio caſtitati.g ſicut foꝛ/
nicatõ eſt pctm̃ moꝛtale de rõne ſui generis.ita ⁊ mẽ
dacium. S⸗ om̃is qui facit contra cõſciẽtiam edi
ficat ad gebenam Sed ois mẽtiens contra conſciẽ/
tiam loquitur. quia dicit falſuʒ cũ intentõe fallendi.
S ꝓferens mẽdacium edificat ad gehẽnam. ſed non

dicit᷑ homo ecdificare ad gehẽnaʒ niſi ꝑ pctm̃ moꝛta

le. c.

Item omne petm̃ in quo eſt plenus conſẽ

ſus ⁊ fit ex certa ſcientia ẽ pctm̃ moꝛtale.quia in pec/

cato in quo eſt plenus conſẽſus ſupioꝛ poꝛtio rõnis
mãducat. pctim̃ aũt qdð eſt ex certa ſciẽtia eſt pctm̃ in
ſpm̃ſãctum quod eſt grauiſſimuʒ. Cum g omne mẽ
dacium de rone ſui generis ſit peccatuzʒ ex certa ſciẽ
tia ⁊ in quo eſt plenꝰ conſẽſus.videtur ꝙ omne mẽ/
daciuʒ ſit pctm̃ moꝛtale.¶ Sed contra.glo.ſuper.j.
Exoð. Infirmis mentiri concedit᷑.ſed nullũ moꝛta/
le alicui cõcedit᷑.Sõ mendacium non eſt motale pec/
catum. ¶ Item Grego. loquens de mendacio obſte
tricũ dicit.hoc peccati genus facili credimus relaxa⸗
ri.ſed peccatũ quod facile relaxatur eſt in genere ve/
nialis.̈c. ¶ Item nihil eſt peccatum moꝛtale niſi
vbi libido interuenit vel contẽptus.ſed mendaciuʒ
officioſum de ſui rõne non dicit libidinem nec contẽ
ptum.S non videtur ꝙ ſit moꝛtale peccatũ.¶ Iteʒ

oum quis loquitur cum ꝓximo ſuo dicẽdo ei fabulã
non facit contra aliquazʒ ꝓbibitiõcm.g non videtur

28

ꝙ; peccet moꝛtaliter. ſed mẽtitur mendacio iocoſo.g

non omne mendaciũ eſt peccatũ moxale. ¶ R dðʒ
x Abicß dubio non omne mendacium eſt peccatum
mortale. immo inqᷓ̃tum eſt de rõne ſui generis indif

ferens eſt peccatũ ⁊ ad moꝛtale ⁊ ad veniale.Et ra/

tio huius eſt. quia lingua poſita eſt in lubꝛico.⁊ facili

us eſtſoqui qᷓ facere.ideo nõ ſemꝑ ponderatur act?
lingue nec ponderari poteſt faciliter. ꝓpter quod dr

Jac.iij.Qui non offendit in verbo hic ꝑfectus ẽ viꝛ.
ꝓpter quod etiam peccatũ mendacij non eſt genera

29 liter moꝛtale. Sed moꝛtale fit rõne mãe circa quaʒ.

⁊ rõe ↄtẽptus.⁊ rõne nocumẽti.⁊ etiã rõne libidinis

mentiendi.que faciunt mẽdacium eſſe ꝑnicioſum et

moꝛtale peccatũ.⁊ quia H̊ non ſemꝑ ↄcurrunt ad eẽ
mendacij. ideo poteſt eſſe aliquãdo veniale.aliquan
vo moꝛtale. ſicut oſtẽdunt rõnes ad boc ꝑtem indu⸗

XXVIII

cte. ¶ Ad ſllud quod obijcitur de auẽte o q; omnes 30
ꝑdunt᷑ qui loquutur mendacium.ddm ꝙ ſicut glo.

exponit non intelligitur hoc dictum de mẽdacio ge-

ner aliter.ſed m dniaʒ mendacij ꝑnicioſi. Ande di-
ſtributio illa non feꝛtur ad im mendacium ſed ad
ꝑſonas mentiẽtes illo genere mendacij. Ideo et in

ꝓceſſu illo eſt fallacia figure dictionis.ꝓpter cõmu⸗/

tatõem ſuppoſitõnis eius quod dico mendaciuʒ. a
fit ꝓceſſus a determinata ad confuſã. ¶ Ad illð qdð ?
obijcitur ò aucte Sapie dici poteſt ꝙ ſimilit᷑ auctas
illa non intelligitur de quolibet mendacio ſed ð mẽ
dacio ꝑnicioſo.Et ſi obijciat᷑ ꝙ Aug.exponit ey qui
cunq; mentitur occidit aiam. dom ꝙ nec ibi intẽdit

Aug.diſtribuere ꝓ omnibus differẽtijs mendacij.ſj

intelligens de mendacio ꝑnicioſo quod eſt in doctꝛi
na religionis dicit ꝙ nullo pacto.nilo fine poteſt qͥs
mentiri qͥn occidat aiam. ⁊ illud melius poteſt colli

gi ex litera ſequenti.¶ Ad illud quod obijcitur ꝙ ho 32

mo non debet mentiri ꝓ ſalute alterius ne aiam ſuã
occidat.poteſt dici ꝙ verbũ illud ſolũmodo ad ꝑfe/
ctos ſe extendit. De quibus loquitur Aug.in oꝛigi.
vnge glo. illa ſũpta eſt. Poſſet etiã dici ꝙ verbuz hᷣ
dictum eſt conſultoꝛie.quia homo non tenetur men

tiri ꝓ aliquo.nec tenetur aiam ſuam ledere ꝓ ſalute

alterius coꝛpoꝛali. Quoniã ꝗ qdᷣlibet mendaciuʒ et
ſi nõ inducat moꝛtẽ.quia tamẽ peccatũ eſt.ad moꝛ/
tẽ diſponit ideo conſulit vt non mentiatur ꝓ ſalute
alterius coꝛpoꝛis ſeꝛuandi. ⁊ ſic ex boc non habetur
ꝙ om̃e mendacium ſit moꝛtale peccatum. ſed ꝙ eſt
moꝛtale peccatũ vel ad illud pꝛeparat. ¶ Ad 1i q 33

obijcitur ꝙ omne mendaciũ eſt ꝑemptoꝛium virtu/

tuſ veritatis.dð ꝙ virtus veritatis potius eſt volũ/
tas dicendi verum cũ opoꝛtet et expedit. ꝙᷓ ſit conti
nua enũciatio veri.Quãuis aũt ꝓlatio ipius mẽda/
cij repugnet actui ddᷣi verum. tamen non repugnat
ipi veritati qua quis refugit mendaciũ pꝑnicioſum.
Mec eſt ſile de foꝛnicatione reſpectu caſtitatis.qĩ
actus ille vniuerſaliter eſt ꝓhibitus.non ſic aũt om/
nis differentia mẽdacij.⁊ hoc eſt ꝓpter lubꝛicuz ißi/
us lingue. Ande quedã ſunt mẽdacia exterioꝛa que
non opponũtur ipᷣi veritati virtuti.ſicut peccata ve
nialia. ⁊ ſicut pꝛimi mot caſtitati.Quedã vero op/
ponũt᷑ ſicut peccata moꝛtalia ⁊ iſta ꝓbibẽt᷑ in qͥnto

mãdato.in qͥ dic mgr̃ mẽdaciũ ⁊ ꝑpiuriũ ꝓbiberi Ad 34

illud quod obijcitur ꝙ qui facit cõtra ↄſciẽtiazʒ edifi/
ficat ad gebennaz.dd.ꝙ cõſcientia aliquid dictat re/
fugiendũ ſicut contrariũ iuſticie.aliquid ſicut quoꝰ
facit aliq̊ modo a iuſticia declinare.Qui pꝛimo mo/
do facit contra dictamen conſciẽtie peccat moꝛtalit᷑
ꝓpter contẽptũ interuenientẽ. ⁊ ille edificat ad gebẽ

nã Qui vo ſcdo mõ.nõ edificat ad gehẽnã.nec ꝓpꝛie

dicit᷑ facere ð ↄſciẽtiã ſᷣ pᷣter ↄſciẽtia.Et pꝛimo mo/

po ſunt contra conſcienciã mendacia pnicioſa.ſecũ/

do modo alia. Conſciẽtia eni non dictat oia menda
dacia equaliter eſſe vitanda ſed quedã.ſicut moꝛta/

lia.quedã non ſicut venialia. Et ſi tu obijcias ꝙ ois

mentiens quocunq; genere menvacij mentiat᷑.ſp di
cit directe contrariũ ei quod conſciẽtia dictat.dð. ꝙ
conſcientia dictat de aliquo quod ſit verũ.⁊ de aliqͥ

non ſit dð.vel eius contrariũ.Et cũ quis ꝓfert fal

ſũ ſcienter.⁊ ſi directe faciat contra conſcientiã que
dictat aliquid eſſe verũ.non tamen facit contra con
ſcienciã illõ que dictat aliquid non eſſe dicendũ. Et
q;tum ad ſcoᷣm dictamen conſciẽtie quod dirigit in

Ai.
agendo penſatur quãtitas peceati. nõqtuz ad iudi⸗/
35 ciũ conſcientie quod regit in cognoſcendis. Ad il

ludiquod obijcit᷑ ꝙ in om̃i mendacio ſuꝑior pars rõ5

nis comedit ⁊ certa ſcientia concurrit.dom ꝙ ſicut
ij. li. fuit veterminatũ manducatio ſuꝑioꝛis poꝛtõis
facit pctm̃ moꝛtale ſolũ in hijs quoꝛũ actus ſũt ſim/
pliciter et vliter ꝓhibiti.ſicut in peccato carnis.hoc
aũt locum non habet in peccato mendacij. Similit᷑
non om̃e pctm̃ quod fit ex certa ſciẽtia fit in ſpmſan/
ctum.ſed illud in quo cum certa ſciẽtia concurrit ip/
56 c malicia. Et ſi tu obijcias ꝙ omne mendaciũ impu
gnat veritatem agnitã q̃ eſt vna ſpẽs peccati in ſpm̃
ſactũ.dð ꝙ ñ qliſcũq; veritatis ipugnatõ.nec qliſcũ
ipugnatõ ẽ pctm̃ i ſpm̃ſactũ.ſed ipugnatõveritat⸗
m pietatem.⁊ vlterius impugnatio que eſt cũ qua/

dam ꝓteruitate ⁊ mentis obfirmatõe.quam non eſt
in quolibet mendacio reꝑire.Et ideo ex hoc non po

teſt cõcludiꝙ om̃e mendacium ſit pctim̃ iĩ ſpm̃ſãctũ.
nec etiã ꝙ vliter ſieperm moꝛtale.
Aueſtio. iiij. dñ
¶ Atrum om̃e mendaciũ ſit moꝛtale viris pfectis:Et
wꝙſic videt᷑ pꝛimo ſuꝑ illud g. Perdes oẽs ⁊c.Glo.
Perfectis oino mentiri non conuenit Sed hoc non
dicit niſi quia alcerius generis petm̃ eſt ꝑfectis ⁊ im
8rceis guod em̃ oino non licʒ iudicat᷑ eſſe moꝛtale.
7c.
ꝓximũ tanꝙ; ſeipᷣm.cui vt pꝛeſtet tpalem vitam per/
dit eternatn. loquitur de pfectis. videt᷑ ꝙ ꝓ mẽda
cio officioſo ꝑdit perfectus eternam vitam.& peccat
moꝛtaliter. ¶ Item Aug.tractans illud ꝓuer.xxix.
m tranſ.lxx. Nerbum ſuſcipiens filius a ꝑditõe lon
ge aberit. ⁊ nihil falſi ex oꝛe eiꝰ ꝓcedit.hoc exponẽs
Aug. dicit ſit. Yilius ſuſcipiens ꝑ gram verbũ eter⸗
num.tam clauſum ſibi deputat ad ſböᷣueniẽdum bo/
mini per mendacium.qᷓ; ſi ꝑ ſtrupꝛum tranſire coga
tur. Si per ſtuprum tranſire eſt moꝛtale pctm̃.vi/
detur ꝙ filijs ſupꝑne irlin mentiri ꝓpter ſaluteʒ alicu
ius ſit moꝛtale pctm̃.
viris ꝑfectis non credit᷑.ſed ſi viri ꝑfecti mentirẽtur
eis non eſſet credẽdum. Si aũt nulli credit᷑ perit fi/

des in terra.gꝙ me ndacium ꝑfectoꝝ fidẽ tollit ⁊ eua

cuat per quã regũtur hoies ⁊ regnat. Si igit᷑ talis fi
des auferri nõ pᷣt ſine moꝛtali culpa.videt᷑ ꝙ viri ꝑ⸗
fecti in qualibet ſpẽ mendacij incurrãt reatũ moꝛtał

„*

peccati. ¶ Sed ↄ.circũſtãcia non aggrauat pctm̃ i

infinitum.ſi g ſtatus ꝑfectõis eſt circumſtãtia ex ꝑte
gõe.ñ aggrauabit pctm̃ ĩ infinitũ.ſʒ moꝛtale excedit
Vniale i infinitũ.g qð erit veniale in impꝑfecto.ñ erit
moꝛtale i ꝑfecto. ¶ Itẽ ñ mẽtiꝛi om̃i genere mẽdacij
aut eſt conſilium.aut eſt pᷣceptum.Si pᷣceptuzʒ.ergo
cum ad pᷣceptum oẽs obligẽtur.oẽs qui mentiũtur
peccant moꝛtaliter quod ſupꝛa impꝛobatũ eſt. Si cõ
ſilium.ſed ad conſilia nemo tenet᷑ niſi ex voto. cuʒ
viri ꝑfecti illud non vouerũt.videt᷑ ꝙ nec moꝛtalit
peccent in quolibet genere mendacij. ¶ Item ſi mẽ
dacium generaliter repugnat charitati pfecte.aut er
go inqntum eſt charitas.aut inq;tum eſt ꝑfecta. Si
inq;tum ẽ charitas.g cuilibʒ charitati. quilibʒ pec
caret moꝛtaliter. Si inq;tum ꝑfecta.g videt᷑ ꝙ ꝑ mẽ
daciu m non cadat vir ꝑfectus a charitate ſed ſolũ a
Pfectione.igit᷑ nõ eccat moꝛtaliter ꝑ quodcũq; mẽ/
daciũ. Itẽ vir ꝑfectus in verbo ocioſo.in motu ire.
⁊ in motibus carnis.⁊ in alijs que ſũt venialia ð rõe
ſui generis non dicit᷑ peccare moꝛtaliter. pari roõne

Item Aug. de mendacio.qũo inquit diligit

Item nulli credẽdum eſt ſi

nec in mmendacio ocioſo ⁊ offcioſo. cñ oẽ vond ſui ge

neris ſint venialia.¶ Re.ad pᷣdictoꝛum intelligẽtiã 3

eſt notãdum ꝙ; circa boc eſt triplex modus dicendi.
Quidã nãq; dicere wluerũt ꝙ mendacia illa q̃ ſunt
venialia imꝑfectis.ſunt etiaʒ venialia pfectis viris.
ſed tamen quia ꝑfecti minoꝛẽ babẽt pnitatẽ ad mé
dacium ꝙᷓ impfecti.hinc eſt ꝙ grauius peccant. Añ̃
Aug.non vult oſtendere vt dicũt ꝙ omne mẽdaciũ
ſit moꝛtale pctm̃ ꝑfectis.ſed ꝙ cũ nullũ mendacium
poſſit bene fieri.magis tñ indecẽs eſt ⁊ incõueniens
circa ꝑfectos qᷓ; circa imꝑfectos.non quia ipe ꝑfectꝰ
Apter quodcũqʒ pctm̃ aiaʒ ſuã occidat ⁊ mereat᷑ ire
in ꝑditõem/ſed quia ex hocipo dũ minus adhberet x·
ritati.appꝑꝛoximat iniquitati.⁊ diſponit ſe ad lapſu,
⁊ cipiciũ.Sed qm̃ verba Aug.expᷣſſe vidẽtur pᷣten
dere ꝙ ꝑiculoſum ſit viꝛis ꝑfectis mentiri.Dicit᷑eni
in glo. ſuꝑ illud ꝑdes oẽs qui loquũtur mẽdaciuʒ.
pfectis non ↄuenit mẽtiri. nec etiã ꝓ tpali vita alicc-
ius ſeruanda.Et poſt ſbᷣdit.ꝙ ꝑfectus flim nõ dicat.
ne ꝓ vita altenius aiam ſuã occidat.Et ſic videt᷑ ex/
p̃ſſe dicere ꝙ mendaciũ officioſũ ſit viris ꝑfec moꝛ/
tale. ¶ Ideo videtur aliter eſſe dom. ꝙ eſt pfectö w 38
ti ſiue religionis. ⁊ pfectio veritatis per quaʒ pfecte
adheret homo ſũme veritati ⁊ bonitati ꝑ intellectuxʒ
⁊ affectum ꝓut poſſibile eſt in via.⁊ iſta dicit᷑ pfectõ
tranquillitatis. Oe pᷣmis ꝑfectis nõ intelligit Aug.
ſed de ſcdis. Illi etiam ꝑfecti eo ꝙ maxime adbe/

rẽt ſũme writati nõ babẽt ꝓnitatẽ ad mentiẽdũ.⁊ iõ

cũ mentiũtur non excuſtur.ſed interuenit eritatis
conteptus.⁊ eſt eis qualecũq; mẽdaciũ deliberatie

dicth moꝛtale pctm̃. Et ponit exemplũ de hoie pᷣmo 59

qui in ſtatu innocẽtie ꝓpter trãquillitatẽ quã babe/
bat nõ poterat peccare venialiter. quia nulla erat in
ipſo ꝓnitas infirmitatis ipᷣm excuſãs vt in peccato
ſuo diceret᷑ eſſe dignus venia vlł tꝑali pena. Sed ills
adhuc calũniable eſt.qꝛ pauciſſimos aut nullos ẽ re
pire in iſta charitatis ꝑfectione. Pꝛeterea q;tũcũq;

ſiit aliquis ꝑfectus ꝑfectõe trãquillitatis. ſi dicat ali/

ꝗð verbũ ocioſũ non peccat moꝛtaliter. Et iteruʒ qꝛ

Into hõ eſt maioꝛis pfectöis in vita pᷣſenti.tãto ma

ioꝛis eſt pietat. ⁊ qᷓnto maioꝛis pietatis.tãto ꝓnioꝛ
ẽ ad ſbᷣueniẽdũ aliene ſaluti coꝛpali vel ſpũali ꝑ falſi
tatẽ verbi ſui.videt᷑ ꝙ hoc mẽdatiũ debeat incliare
ex ipᷣa pietate ⁊ dulcedine.ſicut videmꝰ ꝙ magis pp
nus ẽ pater ad mẽtiẽdũ ꝓ ſalute filij q; ꝓ ſalute vni/
us extranei.Eſto etiã ꝙ nulla ſit ꝓnitas.cũ menda/⸗
ciũ iocoſũ ⁊ officioſũ non ſit ꝓbibitũ.ſi aliqs ad h ſe
nõ aſtrinxerit ꝑ votũ.qᷓ;ẽtũcunq; ſit ꝑfectus nõ videt

ꝙ icurrat moꝛtale pctm̃.Et ꝓpterea ẽ terciꝰmodꝰddi ꝗo

ꝙ ad aliqͥd obligat᷑ hõ ſpalit pt alios.vel rõe voti e/
miſſi.vł rõe officij cõmiſſi.vł rõe ſcãdali alios iuitãtꝭ⸗
vłrõe ↄſciẽtie dictãtis.Si g̊ dicamus viros pfectos

obligari ad non mentiẽdum aliquo genere peccati.

cũ hoc nõ ſit ex pᷣcepto.nec ex officio cõmiſſo.nec ex
voto. erit ꝓpter ſcãdalũ ⁊ sſciẽtie vinculũ. Pꝛoꝑter ꝗ
quod nota ꝙ quidã ſũt ꝑfecti publici.qͥdã ſũt ꝑfecti
occulti. Niris publice ꝑfectis adhibet᷑ fides taq;ᷓ cõ

ſeruatoribus veritatis. ⁊ qm̃ mendaciũ dephẽſũ fac

vt hõ alteri nõ credat.ſi viri ꝑfecti mẽtirent᷑.iaʒ nec
ipᷣis crederet᷑ nec aliquibꝰ.⁊ magnũ ipᷣi veritati fie/
ret pᷣiudiciũ.et daret᷑ alijs occaſio ſcãdali.⁊ iõ tales
viri ꝑfecti debẽt habere ↄſciẽtiã ꝙ ꝓ nulla re dicant
fim ſciẽter.quãdo gᷓ dicũt peccãt moꝛtaliter.tũ quia

faciũt otra ↄſcie dictamẽ.tũ etiaʒ qꝛ alios ſcãdaliſãt

gfet
ſebig⸗

gübrin
pen

ter

bore,

fmmus⸗
pedn
iogo
gustie
ſcande

ſauren
Ku,
Kelnt
ann
iſfec.
gn
as
s
tn
cr
non
hee⸗
ſopo
nene⸗
Ntora
Here
ſtd
cn
ſoſe
Neſ
tein⸗
ſcns
wite
ud
ſo
di⸗
fo
ne

rußtit
mnmit

mnda
ii
rge
tn en
ninii
rinis
iürien
luinihe
Nugluet
FtiA
ll
nit nulopt⸗
d Adk
. Etn
mr n
Nfnte,
,aen
ueh
NN.
,nfent
Asiin
nehi

ꝗʒ in bijs ꝗᷓ dictat rõnabiliteꝛ.

45 charitatem.

actiut. Mon ſic gut hoĩes ſcandalizãtur de bijs qᷣ ſüt
impfecti. vel etiã de ꝑfectis occultis. ideo tales non
ſicobligãtur ad om̃e mendaciũ vitãdum.Et eſt exc-
plũ buius.quia ſi quis impugnaret fideʒ. licitũ eſſet
impfectis fugere ⁊ latere.ſed viri ꝑfecti tenẽtur ſtare

libere ↄfiteri.ne ꝑ ipoꝝ fugã ⁊ latitatõem ppls in/
firmus cadat a fide. vnde conſcientia debet eis boc
rõnabiliter dictare. Poteſt igit᷑ ↄcedi pm Aug. ꝙ vi
ris ꝑfectis quorum ꝑfectio publica eſt. mendacium
quatũcunq; ꝑuũ imputat᷑ in moꝛtale pctm̃.qm ꝓpt

ſcandalũ vitãdum dictare debet eis ↄſciẽtia nullate
nus eſſe mẽtiẽdum.ne faciãt veritatem venire in co
tẽptum. Et hoc videt᷑ ſenſiſſe Aug.qui fuit pᷣcipuus
veritatis amatoꝛ. ⁊ ois vir qui veritatem amat vebe
mẽter odit mendaciũ. Ande dicit᷑ Ecchi. Potioꝛ eſt
fur qᷓ; aſſiduitas viri mendacis. Ande ⁊ auctes ⁊ ro

4A2 nes ad bãc ꝑtem inducte concedẽde ſũt.¶ Ad illud

vero quod pᷣmo obijcit᷑ in contrariũ.ꝙ circumſtatia
nõ aggrauat pctm̃ in infinitũ.dom ꝙ illud eſt veruʒ
quãtum eſt de ſe.ſed vbi aliqua circũſtãtia introdu⸗
cit ſcandalũ alienum ⁊ conſcientie vinculum ꝑ cõſe-
quens mutat peccati genus. et facit eſſe moꝛtale qð
alias eſſet veniale. Vinculũ em̃ ↄſciẽtie etiã in indif-
ferẽtibus facit alios peccare moꝛtaliter.qᷓnto magis
¶ Ad illud quod obijcit
ꝙ non mentiri om̃i genere mendacij aut eſt conſiliũ

gut eſt pᷣceptum.⁊c.ddᷣm ꝙ qᷓntum ad quedaʒ gene/

ra menacij ꝓhibitum eſt. ꝙtum ad aliqua non eſt p/
pꝛie ꝓbibitum ſed cohibitum. Aenialia em̃ non di/
cunt᷑ phibita ſed cobibita.ſcilicz qᷓ ex diuino pᷣcepto
non ft oino ꝓbibita (quia pᷣceptum reſpicit oẽs)ex
oↄſcientie vinculo et ſcandalo quod reſpicit ſpãles ꝑ.
ſonas efficiſũtur ꝓhbibita. Et ſic intelligẽduʒ eſt ſe ha⸗

44 bere in ꝑte iſta. Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ menda/

cium aut repugnat charitati ſimpliciter aut charita⸗
ti ꝑfecte. dᷣm ꝙ mendaciũ repugnat vtriq;. Repu/
gnat em̃ charitati rõne ꝑfectõnis ſuꝑaddite.qm ipᷣa
pfectio viri iuſti alijs manifeſta. introducit occaſio/
naliter ſcandalũ ⁊ conſcientie vinculum.⁊ ꝑ ↄñs pec
catum.quod N tm̃ tollit ꝑfectiõem ſed etiã ipſam

non peccat in verbo ocioſo.nec in ᷣmis motibꝰ. ſic
nec alius impfectus.dm ꝙ non eſt ſimile.qꝛ ex ali/
is venialibus peccatis non ita oꝛi᷑ ſcandalũ.nec ita
veritas venit in contẽptum ſicut de mẽdacio ſi reꝑi
atur circa virũ ꝑfectũ.ſᷣm ꝙ ſuꝑius eſt explanatum.
Hec aũt ſunt dicta de mendacio ſʒ ꝙ vrba bti aug.
p̃ᷣtendunt.qui ꝓpter magnũ veritat ↄᷣelũ maxime de
teſtatus eſt mendaciũ ab oibus excludere.ſaltẽ a vi/
ris ꝑfectis.⁊ cũ non poſſʒ mendaciũlab oĩbus exclu
dere. ſaltem a viris ꝑfectis voluit elongare vt veri/
tas in aliquibus inueniret ſolidã ſedem. Et ꝓpterea
ſi quis vellet intelligere ꝙ mendaciũ quod eſt alijs
veniale non ſit viris ꝑfectis moꝛtale.poterit ad vir/
ba Aug. reſpondere intelligẽdo ꝑ ea mendaciũ ſem/

per eſſe indecens ⁊ malũ viris ꝑfectis.qm̃ mentien/

do diſponũt ſe et alios ad maluũ. non aũt ſemp ſit
eis moꝛtale pctm̃.⁊ ꝑ hoc declinari poſſunt oẽs rões
adducte ad oppoſituzʒ. Quicquid aũt hoꝛũ verũ ſit.

viro tamen qui ꝑfectoem ꝓfitet᷑ ſũmoꝑe cauẽdũ eſt

omne mendacium.
(Aueſtiosspxv. 2
(e ipius mendacij diuiſione.diuidit em̃ Aug. ⁊ ma
giſter mendaciũ ꝑ tres diffcrẽtias pᷣmas.videlicʒ.in

dillud quod obijcit᷑ ꝙ vir ꝑfectus

XXXVIII

officioſum.iocoſũ.⁊ ꝑnicioſum. Sed contra iſtã di /
uiſionem obijcit᷑ pᷣmo rõe pᷣmi mẽbꝛi. Officioſũ em̃
mendaciũ dicit᷑ quod alicui ꝓdeſt.ſed ꝙ mendaciũ
ꝓſit hoc eſtvalde ꝑ accidẽs.cum ſit malũ.̊ penes ᷣ
quod eſt ꝓdeſſe non eſt aliquã ſpẽm ipᷣius mendacij

aſſignare. ¶ Item idem mendaciũ ?m ſpẽm poteſt

ꝓdeſſe ⁊ pᷣt obeſſe. penes iſtã non ↄtingit aſſigna/
re ipius mendacij ſpẽs dinerſas. Irez contra ſecũ/
dam differetiam obiſcit᷑.que quidem eſt mendaciuʒ
iocoſum.qm̃ ſicut cõtingit peccatũ mendacij ioco ꝑ/
petrari.ita etiam ⁊ als peccatoꝝ differẽtias.& ſi alia
peccata non habent diuidi ꝑ iocoſum ⁊ non iocoſũ.

videt᷑ ꝙ nec im mendacium. ¶ Item. cũ quis fſin

dicit intẽdens iocari.nõ intendit fallere. Sed men/
dacium vt dicit Aug.eſt falſavocis ſignificatio cũ in
tentõe fallendi.ᷣ vbi iocus interuenit ibi non eſt mẽ
dacium.videt᷑ &̊ q mendaciũ iocoſum nõ ſit ſpecies
endacij immo potius defectus ⁊ diminutio ipiusg
tem obijcit᷑ contra terciam differentiam que eſt
mendacium ꝑnicioſũ.Si eni ꝑnicioſum dicitur me⸗/
dacium quod inducit moꝛtẽ.·⁊ oẽ peccatuõ moꝛtale
inducit morem ene rice eſt generale omni pec/
cato moꝛtali. non eſt differẽtia mendacij. ¶ Item
mendacium ꝑnicioſum ſi diſtinguit᷑ ab alijs.aut hoc
eſt rõne mae.aut ròne volũtatis. Rõne mãe non vt
videt᷑.quia in qualibet mã pᷣt homo mẽtiri grauit᷑ ⁊
pernicioſe ſi mentiatur ex malignitate. Mec rõe vo/
luntatis.quoniã in quolibet genere mendacij pᷣt vo
luntas inoꝛdiuate moueri ⁊ inducere moꝛtem ſiue ꝑ
niciez in meutiẽte.g non videt᷑ ꝙ ſit differẽtia ſpãlis
mendacij.¶ Itez obijcit᷑ contra diffcrẽtias pᷣdictas
Om Aug. diuidit mendaciũ i octo differẽtias. Aut
diuiſio illa eſt ſuꝑflua.aut iſta eſt diminuta.aut ne
ceſſe eſt vnam reduci ad aliam. Si g reducit᷑.queri
5 per quã viam.querit᷑ etiã quis ſit ſp?᷑rum medacij

numerus ⁊ que ſufficiẽtia.i¶ Eꝰ*.dm ad pᷣdictoꝛuʒ 46

intelligẽtiam eſt notãduʒ.ꝙ cũ mendaciũ habeat ꝓ

foꝛma ⁊ ↄplemẽto intentõem fallẽdi.pᷣm intentõem

ipᷣius mentiẽtis habet in ſpẽs diuerſiticari. Mẽtiẽs
aũt aut intendit ꝓdeſſe.aut delectare.aut ledẽ. Se⸗
cũdum ꝙ intendit ꝓdeſſe eſt mendaciũ officioſum.
m qꝙ intendit delectare eſt mendaciũ iocoſum. vᷣm
ꝙ intendit ledere eſt mendaciũ ꝑnicioſum. Ledẽ ãt
pᷣt aliquis duplr. vel damno tꝑali.vl damno ſpũali.
Et ſi ledit damno tꝑali.hoc pᷣt eſſe dupłr.aut ſimpłr
ledit. aut ita ledit vnũ ꝙ alteri ꝓdeſt.⁊ ſʒ ᷣ ſũt tres
differẽtie mendacij ꝑnicioſi.qᷓrũ vna ↄſiſtit in eo ge⸗
nere mendacij quo quis mentit᷑ in doctrina religio/
nis. ⁊ hoc quideʒz facit ad nocumẽtum boni ſpũalis.
ſ. fidei.Alia differẽtia conſiſtit in hoc vt mendacium

ſimplr obſit. Lercia vo differentia in hoc ꝙ menda⸗

dacium nõ ſimplir obeſt. ſed alicui ꝓdeſt alicui obeſt
Si vcro quis mentit᷑ vt delectet.ſic eſt mendacium
iocoſũ.Et b̊ pᷣt eſſe dupłr. Aut vt delectet alteruʒ.et
ſic ẽ mẽdaciũ ſimpłr.autvt delectʒ ſemetipᷣm i mẽtiẽ
do ⁊ ſic eſt mendaciũ libidinoſũ. Si vᷣo quis mentit
vt ꝓſit alteri.aut mentit᷑ vt ꝓſit in rebus.⁊ ſic ẽ vna
diſerentia mendacij officioſi. Aut vt ꝓſit in ſalute ⁊
vita coꝛpꝑis.⁊ ſic eſt alia.Aut vt ꝓſit in ſactitate ⁊ ca/
ſtitate mentis ⁊ ſic eſt tercia.⁊ ſic patet ꝙ tria ſũt ge⸗
nera mendacioꝛum.que ſubdiuiduntur in.viij.mem
bꝛa.ita vtraq; diuiſio ſũpta eſt ̃m variatõcʒ inten
tõis mentiẽtis. ⁊ ita vna illaꝝ in altera habet inclu⸗
di. ⁊ hoc ſatis rõnabiliter ſicut tactũ eſt. Et ꝑ boc pʒ

Llüij

47 GRe' ad illò ꝗ vltimo querebat᷑. ¶ Ad üls vo quod (Zrẽ poſſibile eſt aliquẽ mẽtiri pᷣmo genere mẽda⸗/ a
pmo obijcit᷑ in ↄtra riũ ꝙ accidit mẽdacõ ꝙ ꝓſit. důᷣ cij ex infirmitate. ſcdo vero genere medacij ex certa i
veꝝ eſt c;tũ eſt de rõne ſui generis.qꝛ tñ in moꝛi / // malicia.ſi S petm̃ ex certa malicia eſt pctĩ in ſpm̃ſã⸗ ld
dus intẽtio imponit nomẽ oꝑi.ex ipᷣa intẽtõe pᷣt alia ctũ q eſt graui alijs.vr ꝙ; ſedin gen? poſſit eſſe gra Gihe
ↄditio adeo fieri mendacio eſſẽtialis vt pᷣm ipam ac uius qᷓ pmü. Ite pᷣmũ genus mẽdacij eſt 3 fidey. en
AS cipiãtur diuerie ſpẽs ipius mẽdacij¶ Ad ill qd ob ſcom eſt Z charitatẽ generaliter loquẽdo.ſed maius Glen
ijcit᷑ ꝙ igẽ mẽdaciũ ᷣm ſpẽm pᷣt obeſſe ⁊ pdeſfe.dʒ bonũ eſt chanitas qᷓ fides.ſi S.ᷣuatoes ꝑ habitus di üiſe
wwilld eſt ven loquẽdo ꝙ mẽdacio qᷓ‚tũ ad ᷣmonem noſcũtur.grauiꝰ pctm̃ eſt ſcᷣm genꝰmẽdacij loquen t
exterioꝛc.ſᷣ nõ eſt verũ de ipo qᷓtũ ad interioꝛẽ inten·/ do generaliter q; pᷣmũ.Eſt igit qõ qre pmũ genꝰ mẽ onn
tõem. mẽdacium aũt nõ ſoꝛtit᷑ ſpẽm a falſa locutõne dacij Aug. dicit eſſe grauiſſimũ. ¶ gtẽ obꝛ Z vltimũ
9 ſed potius ab ipᷣa intentõe ſicut tactum eſt. ¶ Ad il- gradũ.Dic em̃ mẽdaciũ qð fit p caſtitate alteriꝰ coꝛ⸗ bnt⸗
lud qð obijcit᷑ ꝙ alia peccata habẽt fieri ioco ſicut ? poꝛis ſeruãda eſt leuifimũ oĩm.⸗ leui eo qdð fit p be⸗
mendaciũ. dð ꝙ denominatões nõ fiũt ab hijs q̃ ra ſeruãda vita.Sed d. Illud mendaciũ graui?eſt in “ ſs
ro accidũt ſ̃ ab hijs qᷓ frequet.lz ̊ cõtigat alia pꝑctäã magis ſaluat᷑ rõ mentiẽdi ſed mendaciũ qʒ fit ſerio fe
p iocũ ꝑpetrari.qꝛ tñ nõ ita freq̃nter alia comittutur plus bʒ de rõne mentiẽdi q; menda ciuʒ qð fit ioco. ſ⸗
ioco ſicut ipᷣm mẽdaciũ.hinc eſt ꝙ eſſe iocoſuʒ nõ efſft Si quodlibet mendaciũ officioſũ fit ſerio. qulibet Holt
differẽtia alteriꝰ peccati ſicut mẽdacij. Pꝛeterea et ſi mẽdaciũ officioſũ eſt grauiꝰqᷓ iocoſũ.¶ Itẽ caſtita⸗ ißft
oia opa ſoꝛtiãtur denominatõem ab ipa intentůne. ctẽ non poteſt qͥs amittere inuitꝰ.vitam coꝛpoꝛis po (t
maxime ſermo ab intentõe denominat᷑.⁊ qꝛ mẽda⸗/ teſt quis amittere inuitus.̊ magis indiget adiuto/ ſont
ciñ eſt in ſermone. inde eſt ꝙ magis denominat᷑ioco nio ⁊ ſuccurſu p ſeruãda vita q; pſeruãda ↄtinentia .
obijcit ꝙ vbi interuenit ioc? ibi n eſt intentõ fallen leue pctm̃ ſit mẽtiri ꝓ ſeruãda vita coꝛpis qᷓ; ꝓ ſer⸗ Eß
di. d ꝙ ſicut in litera explanat᷑.cũ dicit᷑. mendaciu, nãda ↄtinẽtia carnis. ¶ Itẽ qͥ ꝑdit vitã ꝑdit ſpaciũ uußi
eſt falſa vocis ſignificatio cũ intentiõe fallẽdi. pm ꝙ merẽdi penitẽdi.nõ ſic aũt qͥ ꝑdit carnis ↄtinẽtiã. ntt
generaliter accipit᷑.nõ idem eſt fallere qdð decipe.ſe & piculoſius ⁊ dãnoſius eſt alicui interfici qᷓ carna/ Ki
ideʒ eſt fallere qð falſũ dicere. Eñ ſẽſus eſt. cũ inten· liter violari. magis piñ eſt in tali caſu mẽtiri. Ju/
tõe fallendi.hoc eſt falſũ dicẽdi.⁊ hoc vtiq; cõuenit xta boc queꝛit ſi qͥs eſt in ꝑiculo ↄſtitutꝰ de caſtitate i
51 mendacio iocoſo.lʒ minus ↄplete qᷓ; ꝑnicioſo.¶ Ad anmittẽda ſua vel aliena. qð ſit ſibi magis eligẽdum. c
illud qð obijcit᷑ eſſe ꝑnicioſũ ↄuenit omni generi Atp metiri. vel ſuſtinere ſe vel aliũ camaliter viola/ u
peccati mortalis.dð ꝙ ꝑnicioſũ deſignat᷑ eſſe diſfe · ri. Et querit᷑ vtꝝ melius faciat ille qͥ mẽtit᷑ vt alium e
rtia ipᷣius peccati.non qꝛ ſit ꝗpꝛiũ eius ſimpłr.ſed crabat de ſtatu piculoſo vt intret religionẽ.d qͥ vebe
eſt rõne mendacij officioſi ↄtra qd diſtinguit ꝑnicio mẽter p̃ᷣſumit vt poſſit im ꝑ mẽdaciũ attrabere.an W
ſu. aꝛ illud pdeſt ⁊ iſtud obeſt. ⁊ om alia genera pct ille qͥ ſunpir negligit. i nõ vult mẽtiri p alicuisſa⸗ Pe
rũ nõ ita diſtinguũtuꝛ ꝑ officioſũ ſicut mẽdaciũ.binc lute.Et vr ꝙ pᷣmus meliꝰfaciat.qꝛ nõ magnũ eſt fa⸗
52 eſt ꝙ nec ita diſtinguũtur p pꝑnicioſũ.¶ Ad illud qd cẽ vnũ pctiñ veniale vt aliꝰ etern ↄſeqt alutẽ. Ox N
obijcit᷑ vtꝝ diſtinguat᷑rõne mae vel volũtatis.ddm ãt ſcdᷣs meliꝰfaciat vr.qꝛ maioꝛis pfectois ẽ in nullo eft
AY rõnc volũtatis pᷣncipalitcr. Iʒ etiã poſſet dici ꝙ rõ cãu mẽtiri aliqᷓ de cã m ꝙ multipir oñdit b. Augu. (A
ne mãe eytũ ad illa diffeꝛetiã mendacij pnicioſi.qᷓ qͥ ZBe'. d ꝙ m ꝙ btũs Aug. dic Grad? mẽdacioꝝ ſe⸗ 5z5 i
doz oſiſtit in doctrina religionis. Et ſi tu obijcias c gquũt᷑ oꝛdinẽ.ita ꝙ pᷣmu ẽ magnũ. ⁊ vltimũ mimmũ. i
iſta pꝛaua volũtas pᷣt eſſe in om̃i genẽ mendacij iaz Et rõ bʒẽ iſta. qm ſᷣm ꝙ vult pᷣs. Si maximũ i vno v
pʒ rñſio.qꝛ hoc eſt falſũ ſjm ꝙ erpſanatũ eſt. quiaſõm genẽ excedit maximũ in alio genẽ. ſimply pᷣ gen? exce
wꝓvw ver ba deſeruiunt intentoi fit diuerſificatio ſpecie- dit ills. Añ ad ̊ q aliq gen? excedat alterũ nõ ẽ ne
Vum mẽdacij. ¶ Qucſtio. vNv. f ceſſe ꝙ ſingla illiꝰgener excedãt ſingla alteriꝰgene?᷑
Ee gradibus ſpẽrũ mendacij. Ricit em̃ Aus ꝙ pꝛ Eq ſümũ in alio genẽ ſit maiꝰoibꝰceten/ alten gene
miü genus mẽdacij eſt grauiſſimũ. ⁊ vltimũ eſt leui rj. Om̃ ẽᷓ int mẽdacia oia ill ẽ maximũ in quo intẽ
ſimũ. Et ꝙto inter genera mẽdacij ali mẽdacium dit vnꝰ alteri nocẽ ĩ via veritat? ⁊ ſalutis. qꝛ infert ei
Vccedit ad pꝛimũ ⁊ tato eſt grauiꝰ.q̃nto magis eion, nocuimtũ ſpũale irrecõpẽſable.⁊ qtũ ad maxia bõa. le
gat᷑ ⁊ accedit ad vltimũ tãto eſt leuius Dꝛimũ aũt hinc eſt ꝙ mẽdacium quod ẽ in doctrina religionis ni
mẽgacij genus vt dicit eſt in doctrina religionis.vl-⸗ cũ ſit ad h̊ oꝛdinatũ.ẽ int cetera mẽdacia maximũ et
timũ aũt eſt vt dicit ꝓ ↄſeruatõne aliene caſtitatis. ſũmum.Alteriꝰ.qꝛ nõ pᷣt aliqs moueri maioꝛi cã ad nie
Cõtra hoc ꝙ dic ꝙ pᷣmũ eſt grauiſſimũ obẽ ſic. Eſto mẽtiẽdũ qᷓ p ſeruãdo bono ſpuali vł'annexo ſpũali. e
cy aliqs dicat xpᷣm nõ aſcẽdiſe ſuꝑ aſſellũ ex dã vr hincẽ iſts medaciũ ẽ leuiſſimũ qd fit p uãda ca mn
banitate. ⁊ aliꝰ imponat flm crimẽ pximo exquo ꝓxi ſtitate coꝛpis vel ꝓ aliqͥ ſimili.⁊ ſic gradatim veſcen⸗ )
mus moꝛte damnat᷑.ↄſtãs eſt ꝙ grauiꝰ peccat ſc8s dẽdo ⁊ aſcẽdẽdo opoꝛtz vidẽ i ceteris alijs. Vñ val.
q̃ᷓ pᷣmus.ſed pᷣmus peccat pᷣmo genere mẽdacij. ſe- de rõnabilit᷑ btũs ug. ſpẽs mendacioꝝ diſtinxit. et n
cũd peccat ſcdo genere mẽdacij. ſcᷣm genꝰmẽda gradꝰ oꝛdinauit. ¶ Acd llls qs pᷣmo obi in Zriũ de 64
eij eſt grauius q; pmũ. ¶ Itẽ aliqͥs dicit aliq mẽda dlo qͥ mẽtit᷑ dicẽdo xpᷣm nõ aſceẽdiſſe ſuꝑ aſſetlũ. vel e
ciũ in doctrina religionis qð coꝛrũpit fidẽ ĩ vno ſin galid ↄſimile.qͥ nõ ita mẽtit᷑ ſic ille qͥ ſuo mẽdacõ ꝓxi 8
plici. Alius vero vicit mẽdaciñ ꝑ qð ſcindit᷑ vnitas mũ iterficit.dᷣ ꝙ veꝝ ẽ.5 tñ ex h̊ ñ ſequit᷑ ꝙ gradꝰil
ecchaſtice pacis. Cõſtat ꝙ grauius peccat ſcs ; p- le nõ excedat iſtu. p eo ꝙ illd ẽ minimũ medaciũ.
mis · qꝛ ſeininat inter fres diſcoꝛdias qð maxime to qñ qͥs ex certa ſcia vel malicia impugnat veritatem 4
minus deteſtat. ⁊ tñ ennspecne pᷣmo genere pec · ſiue pietatẽ. vt fidẽ xpᷣianã ⁊ bonos moꝛes ſbuertat. H
eEgti mendacij.ſcs vero ſ. .·S redit idẽ quod pꝛiꝰ H inꝙᷓ mõ mẽtiẽdi nõ ↄtingit repiri grauiꝰ mẽdaci H

magefſ
Nrrtiee
incfuin
Auinini)
ius ct
lümriin
Linüifin
tgaided
üameenn
ninnozant
ögiict,
glitiäui)
tcdsii
Nrcicther
chnütukſ
Nirinei
iirprögen
unm tninn
aniunbt
Arsauhint
admnniln
gin kign
Udumnunt
Cintinil
Kmrene
8ſtof

.
1.

56

quẽtes.vic de mẽdaeio qð inducit ſciſma.⁊ ð mẽcda
cio qð eſt ex certa malicia. Qm̃ mẽdaciũ in doctrina

7 lud qð obijcit᷑ ꝙ maius petm̃ eſt mẽtiri p ſerhãda vi

Di. XXXIX
um in ſcdo genere.⁊ ꝑ hoc pʒ ſe ad duas rõnes ſe/ taʒ nature.tamen pictas gratuita que mouetur ſᷣn
regulam fidei magis mouct ad conſeruãdam vitam
gratie ⁊ virtutis.
qui aufert vitam aufert ſpaciũ penitendi ⁊ merendi.
dem ꝙ ⁊ ſimul cũ hoc aufert ſpacium peccandi.⁊ ne
ſcitur vtrum homo abſũptus a moꝛte vitam futurã
expendit in boꝝis vel in malis.ideo nõ eſt ſimile hic

religionis nõ tm̃ inducit infidelitatẽ.ĩmo ⁊ ſciſma et
cetera mala. nec tm̃ eſt ex ifirmitate im ex certa ma
licia. ¶Ad illð að obr̃ ꝙ pᷣmũ mẽdacij genꝰ oppo/
nit᷑ fidei.ſcᷣm vero opponit᷑ charitati.ddʒ q rõ illa
duplx veficit. Pꝛimũ quidẽ.qꝛ nõ ſequit᷑ ſi aliq duo
bona ſic ſe hñt ꝙ vnũ excedat reliquũ. ꝙ ſiłr ſit ⁊ in
eoꝝ pᷣuatõibꝰ reꝑire.qm̃ ſicut negatões ecõtrario ſe
bñt affirmatõibꝰ.ſic etiã eſſe pᷣt in puatõibꝰ ⁊ habiti
bus. AUñ nibil impedit.ꝙ charitas ſit maius bonũ qᷓ
fides.⁊ tñ maiꝰmalũ eſt infidelitas qᷓ; odiũ.Et rõ bꝰ
eſt. qꝛ plus puat infidelitas q; iᷣm odiũ.Aliꝰctiã de
fectꝰ eſt ibi.qꝛ mẽdaciũ qdð eñ in doctrina feligionis
non tm̃ repugnat fidei ſᷣ etiaʒ moꝛibꝰbonis.veritas
em̃ ſᷣm pietatẽ q̃ eſt in doctrina religionis nõ tm̃ cõ/
ſiſtit in credẽdis.verũ etiã in agẽdis.VAñ ſi q̃s dicerz
foꝛnicatõem nõ cſſe vitandã.⁊ pentes nõ eſſe bono
rãdos.mẽtiret᷑ pꝛimo genere mẽedacij.Et qꝛ in toctꝛi
na religionis non tm̃ docet᷑ qͥd credẽdum. ſ etiã qͥd
eſt ſjm ſingulas virtutes opandũ.hinc eſt ꝙ ill mẽ/
daciũ pᷣt opponi cuilibet virtuti ⁊ bono ſpnali.licʒ pᷣ
mo ⁊ pncipaliter ronak ipi fidei.¶ Ad illʒ quod
obi vlterius ꝙ mẽdaciũ iocoſũ eſt magis leue qᷓ; offi
cioſũ.dðᷣ ꝙ falſũ eſt.qꝛ in neutro illoꝛn mendacioꝛuz
intẽdit quis decipere aliũ.intẽdit tamẽ dicere falſũ.
in vno vt delectet.in altero vt pſit. Minꝰ aũt inon
dinata eſt intẽtio quãdo intẽdit pdeſſe qᷓ; qᷓdo intt
dit delectari. Cñ g̊ dicit ꝙ mẽdaciũ iocoſũ non fit ſe/
rio.ðð ꝙ falſũ eſt.qꝛ ſcrio mentit᷑ quis illo mendacõ
non tamẽ ad ſeducẽdũ ſed ad delectãdum. Ad il.

eſt in periculo cõſtitutus amittẽda integritate car
nis. Dm ꝙ aut eſt perfectus a matoꝛ cõtinẽtie aut
imperfectus. Si perfectus eſt vt poſſit de continen/
tia mentis confidere.non debet pꝛopter hoc menda
cium dicere pꝛo vitanda coꝛruptione carnis.qm̃ ſi /
cut dixit Lucia. Si me inuitam violaueris. caſtitas
mihi duplicabitur ad coꝛonam. in tali periculo ſu/
ſtinere pollutiõem illã poteſt eſſe ſine culpa.ſed mẽ/
tiri non poteſt eſſe ſine culpa. Si aũt eſt imꝑfectus.
rõnabiliter debet timere ne ſuccũbat ſi ad illum ſta/
tum veuerit.⁊ ideo tali ꝓpter infirmitatem ſuam cõ/
ceditur redimere periculum maioꝛis peccati per mi
nus peccatũ. VUnde ſi pꝛobabiliter videt ꝙ ꝑ menda
ciu m poſſet declinare coꝛruptiõeʒ.ſanius conſilium
eſtiſti aliquod falſũ dicere q; coꝛruptiõem illam ſu/
ſtinere.Et hoc eſt quod dicit btũs Rugn. in li.de mẽ
dacio. Illa peccata que ita cõmittũtur in bomine vt
eum faciãt iminũdum.etiã peccatis noſtris euitare
debemus.ac per hoc nec pcccata dicenda ſũt.⁊ ideo
fiunt vt illa immũdicia euitetur.quod intelligẽdum
eſt non ꝙ non ſint ſimpliciter peccata.ſed quia non
ſunt grauia.Et ſicut dicimus de viro impfecto reſpe
ctu ſui.ſic etiam intelligẽdum eſt de viro impfecto re
ſpectu alterius viri impfecti. Et ita debʒ homo caue
re periculũ alienum ſicut ⁊ mium illð quod
vltimo queritur vtrũ ſanius ſit conſiliuʒ mentiri vt õꝰ
alius requcat᷑ ad viam veritatis.dm ꝙ nec pfecto
nec impfecto conuenit mẽtiri ꝓpter hoc vt alterũ ad
viam veritatis pꝛouocet.quia non indiget deus no-
ſtro mendacio.nec debet aliquis credẽ ꝙ aliquis eõ
uertatur a malo per falſi ſuggeſtionẽ ſed potius per
ſpũſſancti inſpiratõem ᷣm ꝙ dicit Grego. JInuanũ
laboꝛat ſermo pᷣdicatoꝛis.niſi intus operetur gratia
ſaluatoꝛis.

ta q; ꝓſeruãda ↄtinẽtia.ↄd ꝙ falſum eſt. licet em̃ nõ
poſſit aliquis alicui inuito auferre virtutem ↄtinẽ/
tie qꝙᷓtum ad id quod mẽtis eſt.quia tñ poteſt aufer
re illud quod eſt ei annexũ videlicet continentiã cax
nis. in cuius ablatione maximũ eſt ꝑiculũ ꝓpter car
nis lubꝛicum.ex hoc eſt ꝙ magis accedit ad pietateʒ
mentiri ꝓ illa continẽtia ſeruanda qᷓ; ꝓ vita. ſᷣm q;
vita ſpũalis pᷣfert᷑ vite carnali.Ande ⁊ ſi pietas na/
turalis aliquo modo plus moneat ad ſeruãdam vi/

ʒ (HNMUiſtinctio. xxxix. de piurio. .½
() Anc ð ꝑiurio vidcamus ⁊c. Supꝛa egit magiſter de mendacio quod opponit᷑ quinto pᷣccpto ſecũde
n

tabule.in hac vero ꝑte intendit agere de piurio.bec añt pars continct pꝛeſẽtem diſtinctõem. ⁊ diui /
ditur in ꝑtes tres. In quarũ pᷣma inquirit magiſter. Quid ſit periuriũ. In ſcdᷣa vero determinat qua
liter ſit iurãdum.ibi.Queritur etiã vtrum liceat iurare per creaturã. In tercia vero quod iuramẽtuʒ eſt ad
implẽdum cc.ibi. Munc ſuꝑeſt inueſtigare vtrum of̃e iuramẽtuʒ ſit adimplẽdum. Pꝛima pars diuiditur
in ꝑtes duas. In quarũ pꝛima determinat de piurio per comꝑatõem ad mẽeẽdacium. In ſcdᷣa vero per com
ꝑatõem ad iuratõem vel iuramẽtum ibi.Si aũt querit᷑ vtrũ iurare ſit malũ.Hac ſecũda ꝑte indiuiſa rema⸗
nente.pꝛima pars viuidit᷑ in partes tres. In quarum pᷣma inquirit vtrum eſſẽtiale ſit ꝑiurio eſſe mendaciũ
et determinat ᷣm opinionem alienã. In ſcda vero determinat ſm opinion em ꝓpꝛiã.ibi. Sed melius credit᷑
⁊r. In tercia vero remouet dubitatõem annexã.ibi Cum vero quis iurat quod verũ eſt ⁊c. Similiter ſertun
da pars in qua determinat quõ ſit iurãdũ diuidit᷑ in ptes duas. In quarũ pꝛima determinat de foꝛma iura
menti licita. In ſcda de foꝛma iuramẽti illicita. ibi. Doſt hec qucrit᷑ vtrũ fide eius vtẽdũ ſit ⁊c. Et hac ptere
manente indiuiſa. pꝛima diuidit᷑ in tres. In quaruʒ pᷣma querit que ſit ſoꝛma iuramẽto ↄgrua. In ſecunda
que foꝛma ſit magis obligatoꝛia. ibi. Si ant querit᷑ quis magis tenet᷑ ⁊c. In tercia vero determinat q̃ ſit foꝛ
me iurãdi intelligẽtia.ibi.hic querit᷑ quid ſit per deũ iuro. Per hũc etiã modũ tercia pars pᷣncipalis diuidit
in ꝑtes duas. In quaꝝ pᷣma determinat de iuramẽti obligatione. In ſcda vᷣo de honcſtate.ibi.Decꝛeuit ⁊c̃.
Et illa pte remanẽte indiuiſa. pᷣma diuidit᷑ in ꝑtes tres. In qᷓrũ pᷣma determinat vtꝝ iuramẽtũ illicitũ ſit ob
ligatoꝛi. In ſcda vtꝝ iuramẽtũ doloſũ.ibi.ᷣ etiã ſciẽdũ eſt qcunq; arte vᷣboꝝ ⁊c. In tercia vo inqͥrit vtx
ꝛurammẽtũ coactu ſit obligstoꝛiibi. Quenit᷑ ctiã ſi peccat qͥ hoiem iurare cogit. Subdiuuiſio partiũ ſatis ma
vifeſta eſt in literr.

N

¶ Ad illud vero quod obijcitur ꝙ F8

⁊ inde. ¶ Ad illud vero quod querit᷑ de aliquo qui 59

Ii.

¶ Indqrit quid ſit piuriũ.æ determinat ſm opinioneʒ
aliens. vtruũ eſſetiale ſit ꝑiurio eſſe mẽdaciũ. a
Vnc de ꝑiurio videamꝰ. Periuriũ eſt mẽda⸗

12 Apuertevũ eſt æ
iuſiurãdũ tres bzʒ co⸗

ibi ſit ſuꝑfluitas.Qui
cunq; eni iurat cũ iu/

ditio diſcretõis. xere ?

iuſte iurat.g exqͥ poni
tur ibi iudiciũ.ſuꝑflu⸗
it veritas ⁊ iuſticia.
Itẽ cũ oia oꝑa noſtra
debeãt fieri cu diſcreti

once ⁊ rectitudie et ve/

ritate.q̃rit᷑qᷓre potius
iuramẽetũ dʒ hfe tres
comites ꝙᷓ alið ↄbũ ⁊
factũ. Juxta h̊ qritur
penes q̃d accipit᷑ nu⸗
meꝛꝰiſtoꝝtriũ comitũ
R'.dum qꝙ iuramẽtũ
ↄꝑat᷑ ad tria. vicʒ.ad

iurantẽ a q̃ ꝓcedit.ad

rẽ de ꝗᷓ fit.⁊ ad cauſaʒ
ꝓ qᷓ.Scom ↄpꝑatõneʒ
ad cũa qͥ egredit᷑ de⸗
bet᷑ ſibi iudiciñũ. vᷣm cõ
patõem ad rẽ de q̃ fit
debet᷑ ſibi veritas. vt
ſit adeq̃tio rei ⁊ ßmo/
nis. vm vᷣo cõpatõem
a cãm de qᷓ ſic debet
ſibi iuſticia yt ꝓ iuſta
cã fiat.Et qm̃ oẽ iura/

mẽtũ hʒ iſtas tres cõ/
pPatoes. io oẽ rectũ iu-

ram eutũ hʒ iſtes tres
comites. Et ꝑ h̊ pʒ rñ

ſio ad ill qð vltio qᷓ

rit᷑. Ad illudvᷣo qd ob

ijcit᷑ ꝙ vbi ẽ vnũ. vic,

iudicin.ibi ſũt reliqᷣ.
glia ſũt ſuꝑflua.dom
willa rõ nõ valet. De

ficit eni talis mopꝰlo⸗
quẽdi in hijs q̃̊ ſe hnt

ↄnexionẽ.qꝛ eni vᷣtu

tes ↄnexe ſt᷑.ſi vna bz

hñt᷑ ⁊ oẽs. ⁊ tñ nõ ſeqͥ
tur ꝙ ſi vna h ꝙ cetẽ
ſuꝑfluãt. Alibi etiã de
fic. vicʒy. cũ aliqᷓ ſe bñt
aoditõez. Poſito ei
poſterioꝛi ponit᷑ pᷣus.
ſic poſita rõnali in ho/
mine. ponit᷑ ſẽſibilis ⁊
vegetabil. ⁊ tñ exq̊ rõ
nal habet᷑. nõ ꝓpterea

alie ſupfluũt. ſic eſt in

¶Cü xo qs iurat qd ven ẽ timẽs eẽ ftm. qrñ qd ſit ibi ꝑg
iuriũ:ipa em̃ ſigniſicatio vocis veꝛa eſt.quia vex ne⸗
ſciẽter loquit᷑. Mon & ipᷣa ſignificatõ vel fin vel men /

oſito intelligẽduz.
vã ei iuramẽtũ fit
iuſte qd tñ nõ fit vᷣe.⁊

gliqð fit verc ⁊ iuſte

.. .* 2 . 4

ciu iuramẽto fimatu. Hic quent vtu ſit viu⸗
riũ vbi nõ eſt mẽdaciũ:Qð quibuſdaʒ videt

ex autoꝛitate hieronimi dicẽtis. Aduertẽdum eſt *½

iuſiurãdũ tres habet comites.veritatẽ.iudiciũ.⁊ iuſti

ciã. Si iſta defuerint ñ erit iuramẽtũ ſed ꝑiuriũ. Vbi

Hieꝛo. ſuꝑ bie⸗
3 remiã.

aũt fim iurat᷑ veritas deeſt. Si g flin iuret᷑.⁊ ſi non ſit
ibi intẽtio fallendi.videt᷑ eſſe ꝑiuriũ qꝛ deeſt veritas.

Quibuſdaã placet nõ eſſe piuriũ.vbi nõ eſt mẽdaciũ.

⁊ ſicut dicitur aliquãdo fłm ſine mẽdacio.ita iuratur

flm ſine ꝑiurio. Falſũ foꝛte dixit apls cũ ſe vẽturũ ad

coꝛinthios ꝓmiſit. Nec tamẽ ſicut ei imponebat᷑ cul⸗

pã mẽdacij ↄtraxit.qꝛ ſic animo ſẽtiebat.etiã ſi iuram̃

to illð firmaſſet.nõ ꝑiuriũ incurriſſʒ.qꝛ qntũ in ipo fu⸗
it veꝝ dixit.Et ſi iuratõem addidiſſet.quatũ in ſe fo⸗
ret veꝝ iuraſſet.⁊ ſi aliter euenerit qᷓ; dixit. Ideo ſicut

quis nõ eſt mẽdax niſi aliter ſẽtiat animo q; dixit.ſiue

ita ſit ſiue nõ.ita videt᷑ qbuſdã neminẽ ꝑiurũ cõſtitui

niſi aliter ſẽtiat aĩo qᷓ; loquat᷑.ſiue ita ſit ſiue nõ.

¶ Determinat ᷣm oplnione ppꝛid diſing uẽs tripli⸗

em modũ ꝑpiurij.
ed meliꝰcredit᷑ ⁊ ille peierare qͥ fn volũtate fallen
di iurat.⁊ qui fim putẽs qͥd verum eſt iurat.⁊ qui ve⸗
rum putans quod falſum eſt iurar. Unde Aug.ho⸗
mines fiim iurãt vel cũ fallũt.vel cũ fallũt᷑. Aut putat

hõ verũ eſſe qͥd flin eſt ⁊ temè iurat. aut ſcit vel putat

fim eẽ.⁊ tñ/p vo iurat.⁊ nihilominꝰcũ ſcelè iurat. Di⸗
ſtãt qt illa duo ꝑiuria q̃ ↄmemoꝛaui. Fac illũ iurare qꝗᷣ

2 de obis a⸗
pli vmoõe. xxviij

veꝝ eẽ putat.pꝛo qͥ iurat veꝝ eẽ putat.⁊ tñ flm eſt.v.n⸗95

ex aio iſte peierat łᷣ fallit᷑. Hoc ꝓ vo hʒ qͥd flm ẽ.nõ ꝓ

falſa re ſciẽs iuratõeʒ interponit.DHa aliũ qᷣ ſcit fim eẽ.

⁊ iurat tãqᷓ; veꝝ ſit qͥd ſcit fin eẽ. Videt qᷓ iſta dete/

ſtada ſit belua. Yac aliũ q putat flin eẽ ⁊ iurat tãq; ve

rũ ſit.⁊ ſoꝛte veꝝ ẽ᷑. Verbi gr̃a vt intelligat. Pluit in

illo loco. Interrogas hoĩem ⁊ diẽ pluiſſe.⁊ tunc pluit

ibi.ſed ſi putat nõ pluiſſe.pꝑiurꝰ ẽ. Intereſt quadmo

dum verbum pꝛocedat ex animo. Ream linguã nõ fa
cit niſi rea mens ſit.hijs euidẽt᷑ tradit᷑ꝙ triplicit᷑ peie

rat hõ vt ſup̃ diximꝰ.dũ vl ſciès flin iurat. vel putãs
flʒ qͥd veꝝ ẽ iurat.vłeſtimãs veꝝ qð fłʒ ẽ iurat. Sʒ HB
extremũ ñ vr̃ eẽ pꝑiuriũ.etiã ſi ꝑiuriũ noĩet᷑.eo ꝙ flʒ iu

rat᷑ ñ vr̃ reꝰeẽ ꝑiurij ꝗ ſic iurat.qꝛñ ẽ mẽs eiꝰ rea.et iõ
nec ligua.imo mẽs eiꝰrea ẽ.dũ iurare pᷣſumit.q̊d ꝑſpi

cue veꝝ ñ de phẽdit.Mõ &̊ oẽ ꝑiuriũ mẽdaciũ eſt.nec

ois qᷣ peierat mẽtit᷑.ſᷣ oĩs mẽtiẽdo iurãſ peierat.⁊ oĩſ

qᷣ flin iurat.ſiue mentiẽs ſiue non.peierat.
¶ Remouet dubitatõem annexã.

daciũ eſt qꝛ vera eſt.⁊ qͥd verũ eſt.piuriũ nõ videtur

eſſe. Ad hoc dicimꝰ loqᷣ ſic.ſ. ↄtra mẽtẽ ſb atteſtatõne

iuramẽti eẽ ꝑiuriũ.mẽtiri ꝗ̊ adhibita iuratõe ꝑiuriuʒ

QAusſtio.

Solutio.

luip

un

nd
Minm

Afn

Aze
N

z

henin
nchei

14

S-————

–

..òẽ

4
N

ℳ

Oppoſicio.

Determinstõ.

Aug. ð mone

dñi in möte.

△

Aug. ſup eplaz

dñi. Mat. v. . , O H . „—
vobis non iurare oĩo.ita intelligit᷑ pᷣcepiſſe.ne qᷣſq; ſic

veꝝ cũ intẽtõe fallẽdi.Hic opponit᷑. Si oĩs qͥ flin iu⸗
rat peierat.tũc qͥ alicui ꝓmittit dare ſub certo termio
aliqd qͥd tñ nõ faciet.exquo iurauit peierauit.qꝛ flin
iurauit. Nõ em̃ ita futuꝝ erat vt iurauit.Ad hoc dici
pt.qꝛ nõ oĩs qͥ iurat qͥd fim eſt.exquo iurat piurꝰ eſt.

ſicut iſte de qͥ agimꝰ.ſᷣ exquo ꝓpoſitũ mutat vel ter⸗

minũ trãſgredit᷑.iuratio talł fit ꝑiuriũ reatu.
¶ An iuratio ſit malul.

d
Si aũt querit᷑ vtrũ iurare ſit malũ. hieimꝰ aliqũ ma

lũ eſſe.aliqñ nõ. Spõte em̃ ⁊ ſine nccitate iurare. vel
flm iurare.petm̃ grande eſt.Ex nccitate aũt iurare.ſ.

vel ad aſſerẽdũ innocẽtiã.vel ad federa pacis confir-

mãda.vl ad ꝑſuadẽdũ auditoꝛibꝰqͥd ẽ eiſ vtile.malũ
nõ eſt.qꝛ ncẽriũ eis eſt. Añ Aug. Juramẽtũ faciẽdũ

eſt in neceſſarijs cũ pigri ſũt hoĩes credẽè qͥd eis ẽ vti⸗
le.Juratio nõ eſt bona.nõ tñ mala cũ ẽ ncẽria.i.nõ eſt ¶ S
appetẽda ſicut bona.nõ tñ fugiẽda tãq; mala.cuʒ eſt
ncẽria. Mõ eſt em̃ ↄtra pᷣceptũ dei iuratio.ſed ita in⸗/

telligit᷑ dñs ꝓhibuiſſe a iuramẽto vt q̃ntũ ĩ ipo eſt qͥſ
q; nõ iuret.Qð multi faciũt in oꝛe habẽtes iuratiõeʒ
tãqᷓ; magnũ atq; ſuaue aliqͥd. Aplłs em̃ nouit pᷣceptũ
dñi ⁊ tñ iurauit. Pꝛohibemur eiĩ iurare cupiditate vel
delectatõe iurãdi. g xpᷣs ait in euãgelio.Ego dico

bonũ appetat iuramẽtũ.⁊ aſſiduitate iurãdi l abat᷑ in
ꝑiuriũ. Qð vo addidit.Sit ſermo veſter eſt eſt.non
nõ.bonũ eſt appetẽdũ.Qð aũt ampliꝰeſt a malo eſt.
Id eſt ſi iurare cogaris.ſcias de nccitate venire infir⸗
mitat eoꝝ quibꝰaliqͥd ſuades.q̃ infirmitas vtiq; ma⸗

lũ eſt. vñ nos quotidie liberari pᷣcamur dicẽtes. Li⸗/

bera nos a malo.Ideoq; nõ dixit qͥd ampliꝰeſt malũ
eſt.Tu em nõ facis malũ qͥ bñ vteris iuratõe.ſᷣ̊ a ma⸗

lo eſt illiꝰqͥ aliter nõ credit.i.ab infirmitate q̃ aliqũ pe

na eſt. aliqñ pena ⁊ culpa.bi g̊ dũs ꝓhibuit malum.
ſuaſit bonũ. indulſit neceſſarüur.

(NMDeterminat de foꝛma iuramẽti licita. Et q̃rit q̃ ſit

Math. v.

Hieronim? ſuꝑ
matheñ.

Seß xlj.

b Si

foꝛma iuramẽto cõgruas. e
uerit᷑ etiã vtꝝ liceat iurare ꝑ creaturã.Oꝛ nõ vf.cũ
ĩ lege ſcriptũ ſit.Reddes ãt dño iuramẽta tua.Et cxi⸗
ſtoin euãgelio pᷣcipit ñ iurare oino nec ꝑ celũ.nec ꝑ ter

rã.nec ꝑ hieroſolymã.nec caput tuſ. Judeis q̃ſi ꝑ/
uulẽ ↄceſſũ iurare ꝑ creatoꝛẽ ⁊ pᷣceptũ.vt ſi iurare ↄti

get.ñ niſi ꝑ creatoꝛẽ iurarẽt.ñ ꝑ creaturã.qꝛ iurãtesix

anglos ⁊ elemẽta.creaturas venerabãt᷑honoꝛe.⁊ me
liꝰerat h̊ͥ exhibè deo qᷓ; creaturis. Infirmis &̊ illõ ꝓhi
buit.ſctis vo qͥ in creaturis creatoꝛẽ venerabãt᷑ tm.ſi
pPhaibuit. VUñ ioſeph ꝑ ſalutẽ pharoanis iurauit. di iu
dDiciũ i eo veneratꝰqͥ poſitꝰerat i iſimis. Ep̃s vᷣe ita ꝑ
creaturas iurare ꝓhibuit.ne vł aliqͥd diuinũ ĩ eis cre⸗
deret᷑. ꝓ qͥ reuerẽtia eis debeat᷑.vłne ꝑ ea iurãtes fal⸗

ſũ.hoĩes ſe iuramẽto teneri nõ putarent.
uerit q̃ foꝛma iuramẽti ſit mag obligatoꝛia. f
auũt queritur quis magis teneatur. an qui ꝑ deũ

(Hy. dð. ꝙ Re

?. Periuriu q̊ ẽ vel iurãdo loqᷣ flin cũ intetõe falledi.
vei iurãdo loqᷣ flin ſine intẽtõe fallẽdi.vel iurãdo loq

nõ tñ diſcrete. qꝛ ſine
pᷣmeditatõe. ⁊ iõ rõ il
la nõ valet¶ Ad illud
qð querit᷑ quare ma/
gis iuramẽtũ hʒ iſtos
comites iᷓ; aliꝰactus.
mẽtũ eſt in aſſertione
nr̃i ſermõis.ſermo ät
nr̃ dubietatẽ habʒ Hʒ

dicit Saß. ix. Cogi⸗

tatões moꝛtaliũ timi/
de. ⁊ incerte ꝓuidẽtie
Ideo ad boc ꝙ ſᷣmo
nr ꝑ diuinã volũtatẽ
ofirmet᷑ directe ⁊ cõò⸗/
ueniẽter. indigz comi
tibꝰ ipᷣm regẽtibus.ne
inucniat᷑ viſſimilis x
ritati inuocate bvb

¶ Si aũt querit᷑ ⁊c. In

nuit magiſter ꝙ mag/

tenet᷑ qͥ iurat p deum

qᷓ; qui iurat ꝑ crcatu/
ras vel euãgeliuz. Ek
rõem buius aſſignat
quia tãto minus ẽ iu/
ramentũ ⁊c. Sed con
tra.iurans ꝑ creatuꝛꝗ⸗
non iurat niſi ꝑx deuz.
quia non intẽdit iuo ⸗-.
care creatura teſtẽ ſʒ
creatoꝛem. ſi g& idẽ eſ

vtrobiq; ꝑ qd iurat. Sẽ
eacdem eſt obligatõ et

vnifoꝛmis.g vnuʒ nõ
eſt maius altero.⁊ qu
to ſolennius eſt iuna
mentũ.tãto traſgredi

ens eſt infamio:.⁊ tã⸗

to ohligatio maioꝛ.ſpʒ

cum maioꝛi ſolennita
te conſueuit fieri iuna

mentum quod fit per
euãgeliuʒz qᷓ; quod fit
tẽ ma
gis eſt ↄvtemnere pluę
ra bona q; vnum.ſed
qui iurat ꝑ creatur.
ſi peierat.ↄtemnit cre
atoꝛem ⁊ creaturazʒ.qͥ
vero iurat ꝑ deum et
peierat contemnit al.
terum tm̃. & iuramen

tũ q ð fit ꝑ creaturam

ẽmagl obligatoꝛiũ qʒ
iuramẽtũ qð fit ꝑ deũ
mgri et

ↄfirmato Criſo. reglła

rit᷑ vᷣa ẽ.qꝛ qnto ſactiꝰ

pꝑ qð iurat᷑.tato iuaas
mtũ ẽ mag obligato⸗
riũ.h̊̊ dico cetenꝭ pibꝰ

vbi ſolenitas obyuat

AVñ ſicut dicit Criſo.

magis obligatoꝛiũ eſt

iuramẽtũ qð fit ꝑ deũ

qᷓᷓ qð fit ꝑ crcaturam.
1d ill voο qð obẽ ꝙ

iuraãdo ꝑ creaturã iu⸗

rat hõ ꝑ deũ.dicẽdũ ꝙ;
cũ qͥs iurat ꝑ creatu/

rã. intẽtõ fert᷑ ad deũ.

—*

ſ hoc tm̃ habitudialit᷑

Cũ vo qͥs iurat ꝑ deũ.

nõ tm̃ fert᷑ habitudia
lit᷑ ̊ etias actualit᷑. Et
qm̃ amplioꝛ ẽ ↄuerſio
actual qᷓ; habitudiał.

binc eſt ꝙ ʒ ipᷣ̃aʒ ma/

ioꝛ attẽdit᷑ obligatio.
⁊ maioꝛis culpe ẽ ipᷣa

tranſgreſſio.Ad illud e0 harnan vele. * an t
Kon eſt.qꝛ nõ lapidẽ qui nõ audit.ſᷣ eius creatoꝛẽ adhibet

qd obꝛ de iuramento

facto ꝑ euãgeliũ qð ẽ

ſolennius. rñderi pᷣt
duplr. pᷣmo qꝛ nõ tm̃

fit iuramẽtũ ꝑ euãge-/

lia ſed ꝑ euãgelia dei.
ita ꝙ no tm̃̃mõ fit ad
ipᷣm cõuerſio habitu/
inał rõe ſui effectꝰ.ſᷣ

etiã actuał in ſe.⁊ ad

aſſũptã hũanitateʒ.et

ad ꝓpalatã veritatez.

⁊ iõ tale iuramentum
rõnabiliter dʒ fieri cũ

maioꝛi ſolennitate et
amplioꝛẽ inducit obli

gationẽ. Alio mõ dici

Hpt ꝙ hoc acnais Perr
ſolẽnitatẽ ſuꝑpadditaʒ
quã oẽs in foꝛma illa

obßuãt. ¶ Ad illᷣ qð

obꝛẽ ꝙ plꝰeſt contẽne⸗
re duo qᷓ; vnũ. doʒ. q;
creatura ↄpatione cre
atoꝛis nihil ẽ.vnde qᷓ/
ſi nihil addit ſupꝛa di⸗
uinã excellentia. 2 6 65
P

nec ↄtẽptus eius

ↄtẽptũ dei. Pꝛeterea

nõ adeo ↄtemnit᷑ de?
in creatura ſicut cõtẽ⸗

nit᷑ in ſeibo. c ¶ Ju/
rare ſcʒ deũ teſtẽ adhi
b ere. Cõtra. Si B veꝝ
eſt. tũcvꝛ ꝙ foꝛma iſta
iurãdi.deus mibi teſt⸗

ẽ.⁊ iuro ꝑ deũ.nõ ſint d
poſitõeʒ in.ſcᷣm ꝙ dicit a plłs

—

Cũ ĩ veteri teſtameto iuraret

II

—

an qui per euãgeliũ vel creaturas iurat: Dicimꝰqui ꝑ

deũ.qꝛ ꝑ eũ hec facta ſũt. Vñ Criſo.Si qua cauſa fu
erit.modicũ videt᷑ facere q iurat ꝑ deuʒ. Qui vero ꝑ
euãgeliũ.magis aliqͥd feciſſe vr. Quibꝰdð eſt.Stul/

ti.ſcripture ſacte ꝓpter deũ facte ſũt non deus ꝓpter

ſcripturas.ita ⁊ creature facie ſũt ꝓpter deũ.

Determiat q̃ ſit foꝛme iurãdi intelligẽétin. g

Mic querit᷑.qͥd ſit dicere ꝑ deũ iuro:hoc eſt teſtẽ adhi

bere deũ: Jurauit em̃ apls dicẽs.Teſtis eſt mihi ðs.
ac ſi dixiſſet.ꝑ deũ ita eſt. Unde Augu. Ridiculũ eſt

putare hoc ſi dicas ꝑ deũ iuras.Quid eſt em̃ ꝑ deuʒ.

niſi teſtis eſt deus: Aut quid eſt teſtis eſt deus niſi ꝑ
deuz? Quid ẽ aũt iurare.niſi ius deo reddere quãdo
ꝑ deũ iuras. Jus.ſ.veritatis ⁊ non falſitatis. Itẽ.ec/
ce dico charitati veſtre.⁊ qui ꝑ lapidẽ iurat flin ꝑiurꝰ

teſtẽ. Hoc eſt & iurare ꝑ qualibet creaturã.ſ.creatoꝛẽ
eius teſtẽ adhibe re.Eſt etiãẽ quoddã genus iuramen
ti grauiſſimũ qð fit ꝑ execratõem. Vt cuʒ homo dicit
Si illud feci illud patiar.vel illud cõtingat filijs me⸗
is Scõm quem modum accipitur etiam interdũ cuʒ
aliquis iurando dicit.per ſalutem meam vel per fili⸗
os meos et huiuſmodi.Obligat em̃ hoc deo. Vnde
Augu.Cum quis ait per ſalutem meã.ſalutem ſuam
ðo obligat.Cũ dicit per filios meos.oppignoꝛat eos
deo vt hoc veniat in caput eoꝛum quod exit de oꝛe ip
ſius.ſi verum verum.ſi falſum falſum.Et ſicut per h̊
iurans aliquãdo hoc deo obligat. ita per deuʒ iurãs
ipᷣm adhibet teſtem. In om̃i ergo iuratõe aut deus te
ſtis adhibet᷑.aut creatura deo obligatur ? oppigno⸗
ratur. Vt hoc ſit iurare.ſ.deum teſteʒ adhibere.vel
deo aliquid oppignorare.hoc eſt ergo iurare ꝑ quãali

bet creaturã.ſ.creatoꝛẽ eius teſtẽ adhiberr.

¶ Determiat de foꝛma iuramẽti illiceta. bhb

Poſt hec queritur vtꝛum fide eius vrendũ ſit qui per

demonia vl ydola iurauerit: De hoc Auguſtinꝰ ſcri⸗
bẽs ad publicolaʒ ait.Te pꝛius cõſiderare volo vtrũ
ſi quiſpiam ꝑ deos falſos iurauerit ⁊ fidẽ nõ ſeruaue⸗
rit.non tibi videt᷑ bis peccaſſe:Bis vtiq; peccauit.qꝛ
iurauit ꝑ quos nõ debuit.⁊ ↄtra pollicitã fecẽ̃ fideʒ qð

non debuit.Ideoq; qui vtit᷑ fide illiꝰquem cõſtat iu⸗
raſſe ꝑ deos falſos.⁊. vti᷑non ad malũ ſed ad bonuʒ.
nõ peccato illiꝰ ſe ſociat qͥ ꝑ demonia iurauit.ſᷣ bono

Qbꝛiſoſ.

Quid eſt dicẽ g

deũ. Ro. j.
In bmone ðꝑ⸗
iurio qͥ ſic inci/
pit. Quiiqs eſt
pꝛaui ⁊ peꝛueꝛſi
coꝛdis.

Augu. ſuꝑ mõ.
v.

In ſermone de

ꝑiurio.

ü

Augu.

ſuerſe foꝛme iurãdi. Juxta boc qr. cũ aliqñ iuremꝰ ꝑ bãc p̃peſitõem p.aliqñ ꝑ bãc p
HRoma.ix. Aeritatẽ dico in xpᷣo ihu ⁊ nõ mẽtioꝛ.q ſit inter bas dria. Neqnt
boc mõ.viuit dñs.⁊ H̊ mihi faciat.⁊ H̊ addat.in pᷣmitia vᷣo ecclia ̊ m.teſtis ẽ

mibi Zs.⁊ in tpe moderno iuret᷑ ꝑ deuz. vñ veniat iſta foꝛmaꝝ dria ſʒ diuerſa tꝑa.R.dð ꝙ in foꝛma iura/

mẽti introducit᷑ ipᷣa vitas in teſtimoniũ.Et h
ita ꝙ ꝑ ipoꝛtat habitudi
teſt ẽ mihi Zs.ſiue ſit s.

in teſtimoniũ. Et h pᷣt eẽ młtipłr. Aut inqᷓutũ tenet rõeʒ pcipiẽt.⁊ ſic iurat᷑ ꝑ den.
mrehe ayt indes ipoꝛtat habitudinẽ pᷣcipiẽtis ⁊ cognoſcẽtis.⁊ ſicẽ iſta ſoꝛma

eſt é mihi 88. Zs.q id c. Aut ĩqᷓntũ ĩpoꝛtat hiĩtudinẽ retribuẽt reſpetũ bonoꝝ.⁊ ſic iurat᷑.viuit ðs qͥ
vita alijs tribuit. Aut iqnt ĩpoꝛtat hitudinẽ retribuent reſpctũ maloꝝ.et ſic iurat᷑ hac foꝛma. b faciat mibi
Ss. 1 B addat. Et qm ipa vitzs nic manifeſte adducit ad ofirmatocz tuch oſs vitat; pncipiũ ? exeplar. binc

te

Ps

l

Plli

Nhe

ſi⸗

mne

No⸗

ſſütn

— ——

—
—

— —
=.

.

=

õ
2-

—2*

— ————— — — — — —
—

222

R

— —

—
—
=
= = –
S ☛ =

—
=
=

In li. ſniarum.

In fmõe qdã.

XXXIX

pacto eius quo fidẽ ſeruauit.⁊ ? ſine dubitatiõe min⸗

malũ eſt ꝑ deos falſos iurare veraciter.qᷓ; ꝑ deũ verũ

fallaciter. Quãto em ꝑ qð iurat᷑ magis ſãctũ ẽ.tanto

In li. Z officijs.

magis eſt penale piuriũ.

Determĩat vtꝝ iuramẽtũ illicitũ ſit oblige i
Müc ſupeſt vidè vtꝝ oẽ iuramẽtũ im plẽdũ ſit: Si eĩ

qᷣs aliqd iurauerit ↄtra fidẽ ⁊ charitatẽ.qð obſᷣuatuzʒ
peioꝛẽ vergat in exitũ.potiꝰẽ mutãdũ qᷓ; adimplẽdũ

Vñ Amb.eſt ↄtra officiũ dei nõnũq; ꝓmiſſũ ſoluè ſa

cramẽtũ. vt herodes fec. Itẽ Iſidorꝰ.In mal ꝓmil⸗

ſis reſcinde fidẽ.ĩ turpi voto muta decretũ.Qð icau⸗

Beda omelia.

Iſidoꝛus in li.
ij ſẽtentiarXꝗũ.

te vouiſti nõ facias. ĩpia ẽ ꝓmiſſio qͥ ſcelẽ adimplet᷑ .
Idẽ. Mõ eſt obuãdũ ſacr̃m q̊ malũ incaute ꝓmitti᷑.
vt ſi qͥs adultè ꝑpetuã fidẽ cũ ea ꝑmanẽdi polliceaX7.
Tolerabilibꝰ em̃ eſt nõ implè ſacrm q; ꝑmanè in ſtu- diſtinctio ⁊ ſufficiã. cet
vſus earũ ſm viuerſa

pꝛo. Itẽ Beda. Si qͥd nos ĩcautiꝰ iurare ↄtigerit.qð
obſᷣuatũ peioꝛẽ vᷣgat in exitũ.libẽ illð ſalubꝛioꝛi cõſi⸗

lio mutãdũ nouerimꝰ.ac mag inſtãte neceſſitate peie

rãdũ eẽ nobᷣ.qᷓ; ꝓ vitãdo ꝑiurio in alið crimẽ grauiꝰ

eẽ diuertẽdũ.Deniq; iurauit dauid ꝑ deũ occide Na
bal. occidẽ viꝝ ſtultũ.ſᷣ ad pᷣmã interceſſiõem abyga⸗
yl femine pꝛudẽt remiſit minas.reuocauit enſẽ in va⸗

ginam.nec aliqͥd culpe ſe tali ꝑiurio ↄtraxiſſe doluit.

Itẽ Aug. & dauid iuramtũ ꝑ ſãguis effuſiõeʒ ñ im⸗
pleuit. maioꝛ pietas fuit. Jurauit dauid temẽ.ſᷣ ñ im/
pleuit iuratõeʒ maioꝛi pietate.Ex hijs alijſq; pluribꝰ
oñdit᷑ q̃dã iuramẽta ñ eẽ obſuãda.⁊ qͥ ſic iurat.vehe
mBment peccat. Qui at mutat bñ fac̃. Qui ãt ñ mutat.
d

plr peccat. ? qꝛ iniuſte iurauit.? qꝛ fac qð nõ dʒ.
ltuꝝ ſit ꝑiurꝰqͥ ñ fac qð incaute iurauiut. k

ſup tle iuramẽtũ vocauit ꝑiuriũ. JYobes etiã apocriſa
riꝰ oꝛiẽtaliũ ſediũ dixit. Sermo pfis nr̃i ſophronij ſi⸗
gnificat ꝙ meliꝰẽ iuratẽ peierare. qᷓ; ̃uare ſacr̃m ĩ fra
ctõe ſãctaꝝ imaginũ.Sʒ ꝑiuriũ ðr tale iuramẽtuʒ nõ
obſᷣuatũ.⁊ peierare dr qͥ ñ implet qꝛ flin iurat.ñ qꝛ in⸗
de re ſit ꝙ nõ obſuat.vᷣ qꝛ iurauit iniuſtũ ex qͥ reꝰeſt.

ſicut ille qui peieert.
Vtꝝ iuramẽtũ doloſũ ſit obligatoꝛiũꝗ. l

¶ Hoc etiã ſciẽdũ ẽ.ꝙ q̃cũq; arte vboꝝ qͥs iurʒ.ðs tñ qͥ

ↄſciĩe teſti ẽ ita h̊ accipit.ſic ille cui iurat᷑ intelligit.Du
plr ãt refit.
dolo capit.

Aug. ait.Qui exigit iuratõeʒ.multũ intereſt.ſi neſcit

illũ iuratuꝝ flin an ſcit. Si eĩ neſcit.⁊ iõ dic.iura mihi
vt fides ei ſit.ñ ẽ pctm̃.tñ hũana tẽtatio c. Si vo ſcit
eũ feciſſe ⁊ cogit eũ iurare.homicida ẽ᷑. IJdẽ Qui p⸗
rßMV ðJMUẽf (uocat

re v ꝑ falſosvos ꝙᷓ fh p veꝝ deũ. ⁊ ʒ iſtã viã pcedit. e¶ Qui puocat

tü illicitũ ſit obligatoꝛiũ. i

Aui v mutat. vtꝝ ꝑiurdebeat dici. ſolʒ q̃ri: Beda

q? nomẽ dei inuanũ aſſumit.⁊ ꝓximũ in
pit. 6 Vtꝝ iuram̃tũ coactũ ſit obligatoꝛiũ.m
AQuerit᷑ etiam ſi peccat qͥ hoĩeʒ iurare cogit: DHe hoc

eſt ꝙ in noua lege du.
plłr iurat᷑.Et qꝛ tꝑe p
mitie ecclłie veritas n.
dũ crat man feſta. ſecld
indigebat maioꝛi cui/

dẽtia. hinc ẽ ꝙ teneba

tuꝛ tũc iſta foꝛma teſt.
ẽ mihi ðs.Oꝛ vo i ve.
teſt. ↄſiderabat᷑ diuia

veritas vt vindicãs ⁊

vlciſcẽs.qꝛ ſibᷣ rõe ſeue

ritatis ⁊ eqͥtatis. hinc

ẽꝙ duplicẽ foꝛmã i x
teri teſtamẽto buabãt
ſ. viuit deꝰ.et h faciat

mihi 8iſ.⁊ addat.Ex

B pʒ pᷣdictaꝝ driaruʒ

tꝑa/ Ad illò að qritqᷓ

dria ipoꝛtatꝑ bac pꝛe
poſitoem. ꝑ.⁊ ꝑ hac pᷣ

poſitiõez. in. dð ey per
magis diẽ ip̃am vcri/

tatẽ ſbᷣ rõe teſtiſicãtis
⁊oncipiãtis. h at pbo
ſitõ in ipoꝛtat hitũ di/
vie veritat is ib rõe te

9 — „

ſtificãtis ⁊ exẽplãtis.

7 — „

Vñ ᷣm rẽ idẽ ẽ iuraꝛe

in do 1 deũ. ⁊ diceꝛe
teſtis ẽ mihi ds. lʒ ſit
dria ex ꝑte modi pdi.
d ¶ Sinc dubitatõne &
minꝰ malũ eſt ꝑ doeos

falſos iurare vcracit᷑

ᷓ ꝑ deũ veꝝ fallacit.
otra. maiꝰ pctiñ eſt

ydolatria q; piuriũ ſi/
ue veꝝ ſiue fim. ⁊ yto/

olatra in iurãdo com/

mittit ydolatriq.qꝛ y⸗
dolũ venerat᷑ ꝑ ipᷣʒ iu/

rãdo. g ſi iurat veꝝ ꝑ
falſos deos. mag pec

cat ille qͥ iurat fiʒ p
ven deũ. R . dom ; t

iuramẽto illo q̊ qͥs iu/

rat ꝑ falſos deos duo

tur. ⁊ illð ꝑ qdð aff erit᷑
B echicia illz qð aſ-

ſerit᷑.ſic ẽ minꝰ maluʒ

Et ſic loqͥt᷑ Aug.qꝛ ex

illa ꝑte aſferit wu ex
alia ꝑte flm. Reſpiciẽ
do vo ad illð ꝑ ꝗð iu/
rat᷑.maiꝰmalũ ẽ iura⸗

hoicʒz ad iuratiões ⁊ ſcit eũ ffʒ iurare

vicit bomicidã. Cõtra h ẽ ꝙ iudex ſciẽs aliquẽ iurare flʒ tenet᷑ tñ nibilominꝰ ex officõ ab eo exigẽ iuramẽtũ.
g vr̃ꝙ faciẽdo illð ad qð tenet᷑ peccet moꝛtalit᷑ occidẽdo ꝓximuzʒ.R.ddm ꝙ exigẽs iuramẽtũ aut eſt ꝑſona
publica.aut pꝛiuata.Si publica.ſic tenetur exigere ſᷣm iuris oꝛdinem ſiue ſciat ſiue neſciat ipᷣm falſũ iurare.

quia non imputatur ſibi. Aerbũ aũt Augu.intclligitur de ꝑſona pᷣuata q non cõpellitur ex iuris oꝛdine iura

mẽtum exigere. ſed ex ꝓpꝛis volũtate.

poſitõ ipꝛobat᷑ ꝑ Aug. aj. dic ꝙg cũ ho iurst qð puta

poſſit exterius aſſerere in ſermone. ⁊ hoc eſt quando

. s X
8 f ¶Sacta ſynodꝰ de / hoiĩem ad iuratõem ⁊ ſcit eũ falſũ iurare vincit homi⸗ ſern
creuit ⁊c. Cõtra h̊ ob. cidã.qꝛ homicida coꝛpus occiſurus eſt. ille aiam. ĩimo in
heit.· aꝛ iuramẽtũ nõ duas aias.⁊ eius quẽ iurare ꝓuocauit ⁊ ſuã. in
eſt opus puilegiatuʒ. . 6. ſaneſi ðð cif
immo ptinet tãa ad im SDejx concilio aurelianẽ 1. n — eliit
pfectos q; ad ꝑfectos. Sscta ſynodꝰdecreuit.niſi ꝓ pace faciẽda.vt oñ es f le
non vĩ ꝙ circa ißm fideles ieiuni ad ſacramẽta accedant. ſtnst
ſit hmõi ſolẽnitas ie/ ”YłUMB Aigee
iunij obſeruãda. Gꝰ. dm boc nõ eſt ꝓpter pᷣuilegiũ ſed magis ꝓpter ꝑiculũ.quia poſt cibũ ⁊ potũ bõ pii ſtdi
oꝛ eſt ad multiloquiũ.⁊ ideo facilius caderet bõ in ꝑiuriũ. Pꝛeterea ideo inſtitutũ eſt vt ieiuno ſtomabo fi⸗ ur
at iurameétum. quatinus ꝑ hoc inſinuet᷑ ꝙ cũ magna reuerẽtia nomẽ diuinũ eſt in teſtimoniũ inuocãdum 2 deceo⸗
non paſſim ꝓ quacũq; cauſa.Excipit᷑ añt bonum pacis ꝓpter hoc H& ipᷣm eſt maxime appetẽdum.⁊ eius op⸗/ Mſi
poſitum maxime fugiẽduʒ. Ande quia in refoꝛmãdo pacem moꝛa trabit piculum ad ſe. ꝓpteꝛ hoc in caũ iſto ,B
non ſta ſeruat᷑ ieiunium. — 2 lei
D intelligẽtiam huius pꝑtis pm ea que magi eẽ veꝝ. tñ ẽ flm.temẽ iurat.Et ex h̊ br̃ ꝙ iuramẽtũ pſith
ſ ſter determinat incidit hic qõ circa tria. Pꝛi ill eſt temerariũ ⁊ inoꝛdinatũ.⁊ ita ꝑiuriũ.⁊ tñ ñ ẽ ſuncs.
mo querit᷑ de culpa piurij. Scdo querit᷑ de ibi mẽdaciũ. Ido dixerũt alij ꝙ nõ oẽ pꝑiuriñ ẽ men⸗ llus
oꝛma iurandi. Tercio querit᷑ de obligatõe iuramẽ/ daciũ. ꝓ eo ꝙ nõ ſolũmõ ↄtingit incurrẽ crimẽ piu⸗/ lupiin
ti. Circa pꝛimũ querunt᷑ tria. Pꝛimo vtrũ om̃e pꝑiu- rij pter veritatis defectũ.veruʒ etiã ppter defectũ neteb
rium ſic mendacium. Scdo querit᷑ vtrũ om̃e ꝑpiurin iu icie ⁊ iudicij. Sʒ inſtãtia iſta que fert᷑ videt᷑ ma/ ſriüſi
ſit pcm̃.Tercio vtrũ omne periuriũ ſit moꝛtale pecgis habere locũ in iuramẽto obligatoꝛio in iuram̃ zuni
catunm. èäl to aſſertoꝛio. In illo em̃ ꝓpꝛie repꝑit᷑ iudiciũ ⁊ iuſti deſpe⸗
—è Queſtio . 3 cia.⁊ ideo aduc remancet qo.vtꝝ oẽ ꝑiuriũ qdð oppo⸗ ſenan
¶ ty oĩ ꝑiurio ↄueniat adeſſe mẽdaciũ:Et ꝙ ſic vĩ. nit iuramẽto aſſertoꝛio ſit mẽdaciũ.cũ ſit veritatip/ Myenn
quia piuriũ ꝓhibet᷑ ꝑ qͥntũ mãdatũ ſcde tabule.nõ uatiuũ. Pꝛopterea tercõ pᷣt adpuc rñũderi ꝙ ſic patu ſſcnit
loquaris pximũ tun.fal.teſt. ſᷣ ibi phibet᷑ falſitas i it ex pᷣcedẽti diſtinctõe.aliqd eſt mendaciũ ſimplr et ſat pen
verbo qꝗᷓ non pᷣt eſſe ſine mendacio. videtur ꝙ cum fm rõeʒ completam. aliud eſt mẽdaciũ ſ̃ᷣm qͥd.vicʒ. etoß⸗
ibidẽ ꝓhibeat᷑ ꝑiuriũ.ꝙ oẽ ꝑiuriũ includat in ſe men qᷓ;tũ ad ipᷣius mẽdacij foꝛmã. Mendaciũ ſimplr eſt tiflſan
daciu ( Zte⸗ aſſumit ſũmãa veritatẽ in teſtimoniũn qð bʒ falſitatẽ in voce.ſʒ nõ in intẽtõe. Mẽdaciũ ßʒ Narcpy⸗
vcritatis. recte eã aſſumit.⁊ qui recte affumit nõ pec qͥq ⁊ Fm foꝛmã eſt qʒ bʒ falſitatẽ in intẽtõe.ſed non cen
cat.ꝗ qñ ſũma veritas adducit᷑ ad ↄfirmatõem veri in voce. Cũ Squerit᷑ vtrũ ꝑiuriũ oppoſitũ iuramẽto ſtie⸗
tatis nullũ eſt ꝑiuriũ.Ad boc ; ꝙ ſit ꝑiuriuʒ neceſſe aſſertoꝛio vliter claudat in ſe mendaciũ.Si large ac ſtus
eſt ißam veritatẽ adduci ad Rrmnacn mendaciũ.re cipiatur mendaciũ extẽſo nomine ad mendaciũ ſim ſuſat
dit & ideʒ qð pꝛius. ¶ Itẽ qͥ afferit qd animo ſentit plr ⁊ m quid.ſic om̃e ꝑiuriũ in ſe includit mẽdaciũ. ſütac
nõ peccat. qꝛ vtit᷑ ſermone ad id ad qð inſtitutꝰ eſt. Et boc eſt qd mgf dicit iĩ litera.q; piuriũ eſt vel in iu⸗ ſlaii:
Si g ꝑiurãs in aſſertõe ſua peccat.ali gerit ĩ a”. rando loqui fiin ſine mentõe fallendi.vel iurãdo lo⸗ fge
aliud aſſerit in oꝛe.ſed ois talis eſt mẽdax.& mẽdaci qui verum cũ intentõe fallendi. Si aũt ppꝛie acci⸗ lnce
um eſt de eſſe ꝑiurij. ¶ Itẽ ꝑiuriũ eſt pctm̃ lingue.ß piatur mendaciũ.ſic non eſt eſſẽtiale om̃i ꝑiurio.nec en
linguã non facit reaʒ niſi mẽs rea ⁊ male ſibi coſcia. piurio ꝓut opponitur iuramẽto obligatoꝛio. nec ꝑ/ N
ad hoc ꝙ ↄmittat᷑ ꝑiurij culpa neceſſe eſt ꝙ fa llen iurio quod opponit᷑ iuramẽto aſſertoꝛio. ſicut dicit ſote
di intẽtõ pᷣcedat. illa facit hoieʒ mẽtiri. ⁊c. ¶ Sz magf in lite:a. rationes pꝛobant adducte ad ꝑtem 1cvi
ʒ.hiero. ſupꝑ bieremiã dicit ꝙ iuramẽtum bʒ tres co iſtam. ¶ Ad illuq vero quod pᷣmo obijcit᷑ in cõtrari I0 onni
mites.ſ.iudiciũ.iuſticiã.⁊ veritatẽ.Et ſicut ex deftcan um piurium ꝓhibet᷑ in quinto mãdato.ddʒ ꝙ; nõ ſuim
yeritatis ↄuenit fieri iuramẽtũ inoꝛdinatũ.ita exę de ſolum ibi ꝓhibetur.immo etiam ꝓhibet᷑ in ſedo pꝛi dulie
fectu iudicij ⁊ iuſticie. Si g̊ ꝑiuriũ gñalit᷑ ↄplectitur me tabule.inquãtum ꝑ ipᷣm ꝑiuriũ facit quis contu⸗ R
iuramẽtũ inoꝛdinatũ.vr̃ ꝙ nõ oẽ piuriũ ſit mẽdaciũn maciam ſũme veritati aſſumendo eã inuanũ.dum Krni
¶ Itẽ aliqͥs intẽdes facere adulteriũ ⁊ bomicidiu, aſſumit eam ad confirmatõem falſi ſciti. vel falſi o/ fun
bec iuramẽto ↄfirmat. eſto ita. Lalis autẽ aut recte pinati.vel ctiã dubij. Poſſʒ tñ dici ꝙ in qͥnto mãda⸗/ ingen
ſurat. aut piurat. conſtat ꝙ; nõ recte. ꝑiurat. ⁊ t ñ to ꝓhibet᷑ falſũ teſtimoniũ.ñ ſolũ q;tũ ad falſitatẽ in ſion
msẽtit᷑. nõ eſt eſſẽtiale oĩ ꝑiurio adeſſe mẽdacium. cẽtõis ſ ⁊ rei ⁊ bmõis. Coniũctim ⁊ diuiſim. ⁊ ꝓut woi
¶ Itẽ qͥ iurat adducit den in teſtimoniũ veritatis. diuiſim ꝓbibẽtur nõ dicũt mendaciũ ſᷣm plenã roeʒ lagn
eſto iurʒ flin qð credit eſſe veꝝ.talis cũ adducae ſed ᷣm ſemiplenã tm̃.ſicut pʒ ex pcedẽtibus.(¶¶ Ad Ne
venitatẽ in teſtimoniũ falſitatis piurꝰ eſt. ſ qꝛ credit illud quod obijcit᷑ ꝙ qui adoucit diuinam veritates nace⸗
2⁊ intẽdit veꝝ dicẽ nõ eſt mẽdax.i nõ ois piurꝰmẽti/ in teſtimoniũ veritatis recte iurat.ddm ꝙ illud non ſleg
tur.nec oẽ ꝑiurni eſt mẽdaciũ.¶ Itez ad cẽ mẽdacij ſemp eſt verũ.quia p̃ᷣt eam adducere in teſtimoniuʒ titt
nõ tm̃mõ reqͥrit᷑intẽtõ fallẽdi ſᷣ etiã falſitas ſmõis. veritatis.intẽdens eam adducere in teſtimoniũ fal/
ↄtingit aliquẽ incurrẽ ꝑiurij crimẽ ſi veꝝ iuret ⁊i/ ſitatis.⁊ illa intentio ꝑuerſa reatũ ꝑiurij introduct. Pii
tẽdat fim iurare.⁊ 2 inrametũ illꝭ ꝓximũ ledẽ. g vv q;uis non habeat completã rõem menvacij Pꝛete⸗/ ee
daud eief ctã rõ piurij. vbi ñ repit᷑ plena r? rea alius defectus eſt in rõne illa. quia non omce fal/
medacij. ⁊c. ¶ R'. ad p̃dictoꝝ intelligetiã eſt notõ ſum eſt mendaciũ.⁊ ꝓppterea non ſequit᷑ ꝙ ſi ꝑiuriuʒ di
dñ ꝙ Bẽ tripſex modꝰ dʒi. Quidã nãq; dixert pꝑiu incdudit ſſin. ꝙ ꝓpter hoc ineludat menacin.(Ac 2
riũ ſſternit ſibi meédaciũ.Et iſti dixert ꝙ ſi aliqs iu, illudq quod obijcit᷑ ꝙ qui aſſerit quod in animo ſẽtit ſii
rat flin qð credit eẽ veꝝ.nõ piurat. qꝛ ñ mẽtit᷑. Sʒ łᷣ non peccat.dm qꝙ; veruʒ eſt ſi ita nouit in animo ꝙ; W

nihiiſi
grnigdt⸗

ciiciſten
Wotizr

trinneictde

1

Sue

ſmuhn
wohokiin
itn
gh ie
iungunn
Näntmi W

13

Di.

keſt certus.ſed qũ falſa credulitate decipit᷑.ſi exterius
valeat affirmare ꝑ iuramentũ nõ excuſatur.qꝛ ſᷣm ꝙ
cõſciẽtia erronea in moꝛibꝰ nõ excuſat factũ iniuſtũ.
ſic eſtimatio falſa in his que credunt᷑ nõ excuſat iura
mentũ falſum. ¶ Ad illud qd obijcit᷑ ꝙ lingua nõ eſt
rea niſi mens pꝛius ſit rea. rñderi põ dupliciter.quia
illud verũ eſt in ſermonibꝰ indifferẽtibꝰ.ſed in ſermo
nibus malis ⁊ inoꝛdinatis ⁊ a deo phibitis exceſſus

14 lingue introducit reatũ mẽtis ⁊ cõſciẽtie.Aliter etiaʒ

foꝛtius.

põt dici ꝙ mens ⁊ intentio rea dicit᷑.nõ ſolũmõ qꝛ in
iurando intendit fallere.ſcd etiã ſi intendat iurare id
de quo nõ habet certitudinẽ.ꝓ eo ꝙ ipᷣi ſumme veri/
tati ſubtrabit debitũ honoꝛẽ.
Queſtio.ij. b äl
¶ Ntrũ omne piuriũ ſit peccatũ. Et obijcit᷑ ꝙ aliqᷣs
poſſit piurare ſine peccato. Eſto em̃ ꝙ aliqͥs iuret fal-
ſum qð putat eẽ verũ ꝓpter vtilitatẽ ꝓximi.iuramẽ/
tũ illud nec eſt in diuine veritatis ↄtemptũ.nec etiaz
in ꝓximi nocumentũ.ergo nõ repugnat mãdato pꝛi
me tabule nec ſccũde. Igit᷑ nõ eſt peccatũ.⁊ tñ eſt ꝑ/
iuriũ ſicut in pᷣcedentibꝰ fuit oſtẽſum.ergo nõ omne
ꝓiuriũ eſt peccatũ Itẽ nullus venerãdo ⁊ amãdo
deñ peccat. Sed Augꝰ. dicit ꝙ illud ꝑ qð quis iurat
venerat᷑ ⁊ amat.cũ ergo aliqͥs iurat falſum per deũ.
venerat᷑ ⁊ amat ipᷣm deũ.ergo nõ cõmittit peccatũ.et
tñ cõmittit ꝑiuriũ.ergo ꝑiuriũ nõ eſt peccatũ.¶ Iteʒ
ſicut peccatũ opponit᷑ bonitati.ſic ꝑiuriũ veritati.b5
veritas ſpectat ad intellectũ.bonitas ad affectum. ſic
etiã falſum ⁊ malũ differũt.Cũ ergo viciũ ⁊ peccatũ
dicat oppoſitũ veritati ⁊ bonitati que ſe tenent ex ꝑte
intellectꝰ.nõ videt᷑ ꝙ aliqð ꝑiuriũ ſit peccatũ.(¶ Itẽ
poſſibile eſt aliquez cogi ad hoc ꝙ iuret falſum.ᷣ ne/
ceſſitas nõ babet legẽ.imo que als ſunt illicita.neceſ-
ſitas facit licita. ſicut patet de eo qͥ furat᷑ ⁊c eſt i cxtre-/
ma neceſſitate.ergo videt᷑ ꝙ ſalteʒ in tali caſu ꝑiuriũ
ſit licitũ. ⁊ ſic nõ eſt eſſentiale ei eſſe peccatũ.¶ Sed
cõtra.grauius viciũ ⁊ magis defoꝛme eſt ꝑiurium qᷓ;
ſimplex mendaciũ.ſed neceſſe eſt omne mendaciũ eẽ
peccatũ ſᷣm ꝙ Augꝰ.dicit ⁊ habitũ eſt in pᷣcedentibꝰ.
videt᷑ ergo ꝙ ſimilit᷑ ſit circa ipᷣm ꝑiuriũ.imo multo
Item quicũq; periurat iurat inoꝛdinate.
⁊ qui iurat inoꝛdinate iurat iniuſte vel temerarie.et
omnis talis peccat.ergo ⁊c. ¶ Itez omnis qͥ ꝑiurat
aſſumit nomẽ dei inuanũ. ⁊ oĩs talis facit cõtumeliã
diuine veritati.hoc autẽ eſt pct̃ ⁊ malũ ſᷣm ſe.ergo
neceſſe eſt omne piuriũ malũ eſſe. ¶ Itẽ omne illud
eſt malũ cui debet᷑ pena.ſed omni ꝑiurio dehet᷑ pena.

ISm ꝙ dicit᷑ Pꝛouerb.xix.Teſtis falſus nõ erit impu

15

nitus.ergo ſi ꝑiuriñ eſt falſa teſtificatio.videt᷑ neceſſa
rio ꝙ omne pꝑiuriũ ſit peccatũ.¶ Reꝰ dicendũ ꝙ abſqʒ
dubio piuriũ eſt malũ.nõ ſolũmõ in ſe.ſed etia ſᷣm ſe.
ita ꝙ nullo mõ põt bene fieri. Ratio aũt huiꝰ eſt du/
plex. Ana ꝓpter boc ꝙ ꝑiurium plerũq; claudit in ſe

mendaciũ.qð eſt ᷣm ſe malũ. Alia vo ratio eſt gene/

ralis.qꝛ omnis piurans cõtumeliã facit ſumme veri/
tati.dũ eam adducit ad eius cõfirmationẽ ad qð nõ
deberet aſſumi.⁊ ideo qꝛ non tm̃ deoꝛdinat hoiem ad
ꝓximũ.ſᷣ ctiã deoꝛdinat hominẽ ad deum. inde eſt ꝙ;
ſemp eſt malũ. Ande cõcedende ſunt rõnes que boc
oſtẽdunt.¶¶ Ad illud qð pᷣmo obijcit᷑ in contrariũ de
eo qui iurat falſum qð putat eſſe verũ ꝓpter vtilitatẽ
ꝓximi.dicendũ ꝙ talis peccat ꝓpter veritatis ↄtem/
ptũ.quis em̃ nõ cõtemnat ipᷣaʒ veritatẽ ex certa ſciẽ.

tis adducendo eã in teſtimoniũ falſitatis.ↄtemnit tñ

XXXINy.

ex ip̃a temeritate. Adeo em̃ eſt nomẽ dãi terribile et
venerabile q; nullus debet ipᷣm in teſtimoniũ aſſuni?

niſi nouerit qͥd loquat᷑. Vnde ignoꝛãtia non excuſat

in tali iuramẽto.oc em̃ debet vnuſquiſq; ſcire ꝙ nõ

bet iuramẽto aliquid firmare niſi de illo ſit certus.

Ande ſi talis ignoꝛet rem de qua iuret.bhocipᷣo ſcit ſe
male iurare ſi eã iuramẽto affirmat. et ideo nõ excu/
ſat᷑ a culpa. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ illud ꝑ qdð quis
iurat venerat᷑ ⁊ amat.dicendũ ꝙ illud eſt verũ qñ re⸗
cte ⁊ oꝛdinate ꝑ illud iurat.ſ qñ falſe ⁊ inoꝛdinate ꝑ

ißpm iurat. ⁊ ſi videat᷑ venerari ꝑ credulitatẽ.potius

ↄtẽnit ⁊ cõtumeliã ſibi facit ꝑ inoꝛdinatã locutionẽ.
Ad illud qd obucit᷑ ꝙ ꝑiuriũ opponit᷑ ritati que
eſt in intellectu.dicẽduʒ q; ſᷣm ꝙ duplex eſt cognitio.
ſpeculatiua ⁊ pꝛactica.ſic duplicit᷑ contingit loqui de
ipa veritate.Aut ꝓut eſt regula mere ſpeculationis.
aut ꝓut eſt regula ipᷣiꝰ locutiõis ⁊ opationis. Veri/
tas cm̃ fidei ⁊ pꝛudẽtie dictat qualiter loquẽdũ ⁊ qͥd
agendũ.Cũ ergo dicit᷑ ꝙ mendaciũ ⁊ ꝑiuriũ opponi⸗„
tur writati. hoc nõ intelligit᷑ de veritate pᷣmo modo.

ſed de veritate ſecũdo mo.Et iſta veritas ſecũdo mõ

dicta iũcta eſt bonitati.⁊ tenet rõnem virtutis.⁊ actꝰ
eiꝰ ẽ in pᷣecpto ſᷣm ꝙ dicit᷑ Ephe.iiij. Loquimi verita
tẽ vnuſquiſq; cũ ꝓximo ſuo. Ipᷣe aũt obijcit de veri⸗
tate ꝓut cõſiſtit in vera ſpcculatiõe.ideo ratio illa nõ
valet. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ de illo qui peierat neceſ-
ſitate cõpulſus q; non peccat.dicenduʒ q falſum eſt.
Eſt em̃ neceſſitas nature ⁊ neceſſitas coactiõis. Ne/
ceſſitas inquã nature legem nõ habet. ⁊ poteſt a toto
excuſare. Meceſſitas vo coactionis nõ excuſat a toto
in his que ᷣm ſe mala ſunt.ſed excuſat ſoluʒ a tanto.
qꝛ volũtas ſufficienter cogi nõ poteſt.⁊ ꝓpterca qꝛ ꝑ/
iuriũ ſᷣm ſe malũ eſt.quãtũcũq; quis compellit᷑ ad il⸗
lud.nõ oino a peccato Keulat iino ſibi a canone pe/
na imponit᷑. Dicit em̃ canon ꝙ ſiquis ꝑiurat ꝓ vita
coꝛpoꝛis ſeruãda.qꝛ magis dilexit coꝛpus qᷓ; animã.
ieiunet tres quadrageſimas. Mec eſt ſimile de furto.
qꝛ furtũ nõ eſt ita malũ niſi ꝓpter rerum appꝛopꝛia⸗
tionẽ. Extrema aũt neceſſitas omnia facit comunia.
nulla auteʒ neceſſitas tollit ꝑiurij defoꝛmitatẽ. eo q;
nulla neceſſitate licitũ ſit nomẽ dei inuanũ inuocare.
⁊ita non eſt ſiłe binc ⁊ inde. De obligatõne aũt iura⸗
mẽti coacti infra determiabit᷑ ſatis plane.
— ¶ ueſtio. iii.
¶ Atrum omne ꝑiuriũ ſit moꝛtale peccatũ: Et ſie
videt᷑. Aug.in quodam ſermone de iuramẽto.Falſa
iuratio eſt ꝑnicioſa. vera ꝑiculoſa.nulla ſecura.ſᷣ q
eſt ꝑnicioſum eſt moꝛtale peccatuʒ. Cum ergo omne
ꝑiuriũ ſit falſa iuratio.ergo ꝑiuriũ eſt moꝛtale pecca/
tum. ¶ Itẽ qdð directe eſt contra mandatũ ⁊ ꝓhibi⸗
tionẽ eſt peccatũ moꝛtale.ſed ꝑiuriũ directe eſt cõtra
ꝓbibitionem ſecũde tabule ⁊ pꝛime.ergo videtur q;

17

18

19

20

ſempꝑ ſit moꝛtale peccatũ. in vtraq; em̃ ꝓbibet᷑ ꝑRiu-/

rium.
tum.ſed omnis ꝑiurans cõtemnit ipſam ſummã ve/
ritatem dum ipᷣam adducit in teſtimoniũñ falſi.ergo
om̃e ꝑiuriũ eſt peccatũ moꝛtale. ¶ Item mendaciũ

de ſe quãdo ſerioſum eſt peccatũ graue eſt.cũ iura⸗

mentũ ſuꝑadditum trahat ipſum mendaciũ iĩ aliud

genus. videt᷑ ꝙ qualecũq; mendaciũ per iuramentũ

ſupadditũ fiat moꝛtale peccatũ.¶ Sed cõtra. Sicut
cotingit aliquẽ iocoſe mentiri.ſic etiã cõtingit aliquẽ
iurare falſum. ſed qdð ioco fit non fit ↄtemptu.ſi ergo
aliquod ꝑiurium poteſt eſſe iocoſum.non videtur ꝙ;

Mm

Item cõtemptus iutroducit moꝛtale pecca.

ulmhe piuriũ ſit moꝛtale peccatũ. ¶ Itez ſieut eſt ali⸗/
quod mendaciũ qdð nulli obeſt ⁊ alicui ꝓdeſt. ita põt
eſſe aliqd ꝑiuriũ.ſed tale pꝑiuriũ magis pcedit ex pie/
tate qᷓᷓ ex libidine.cũ ergo libido ſit radix omnis pec/

cati moꝛtalis. videt᷑ ꝙ nõ omne ꝑiuriũ neceſſario ſit

moꝛtale peccatũ. ¶ Itẽ ſicut cõtingit aliquẽ imme⸗/
itate loqui falſum. ita cõtingit aliquẽ impᷣmeditate

iurare falſum. ſed peccatũ non eſt moꝛtale niſi fiat ex

deliberatiõe ⁊ cõſenſu. ergo nõ omne ꝑiuriũ eſt moꝛ/
tale peccatũ. ¶ Itẽ ſicut aſſumere nomẽ dei ſuꝑflue
repugnat mãdato decalogi.ita etiã aſſumere inuanũ.

ſcd nõ ſemꝑ cũ quis aſſumit nomẽ dei inuanũ peccat

moꝛtaliter.vt patet de his qui iurãt pᷣter neceſſitatẽ.g

vigcet᷑ ſimilit᷑ ꝙ non ſemꝑ moꝛtaliter peccet qui aſſu/
mit nomẽ

„5„

ſupꝑflue.ergo nõ omne ꝑiuriũ eſt moꝛta
le peccatũ. ¶ R ad pᷣdictoꝝ intelligentiã eſt notan/
dum.q ꝑiuriũ duo dicit.videlicʒ iurationẽ ⁊ inoꝛdi⸗

nationẽ. Eſt igit᷑ piuriũ iuramentũ indebitũ ⁊ inoꝛdi

natũ. Juratio aũt triplex eſt.Quedã eſt deliberata et

ſolẽnixata. ſ.qñ teſtes iurãt ſupꝛa ſancta dei euãgelia
in iudicis pñtia. Quedã eſt deliberata ſed nõ ſolẽni/

ʒata.qñ quis in occulto iurat aliquid ex deliberatiõe.
intendẽs illud ꝑ diuine ritatis teſtimoniũ ↄfirma⸗/
re.Quedã aũt cſt nec deliberata nec ſolẽniʒata. ſicut
qñ quis iurat in cõi ſermone nõ attendẽs quẽ inuo/
cat ⁊ ad quid ſed ex quadã conſuetudine.Et ſᷣm hoc
piuriũ põt cõmitti triplicitẽr. Mam ſi cõmittat᷑ circa
iurationẽ deliberatã ⁊ ſolẽniʒatã. ſic eſt graue pecca/

tũ ⁊ enoꝛmc.ita ꝙ reddit hoĩem infamẽ.Si vᷣo cõmit

22

23 catü cſt. ud ad obijcit ꝙ omne giu
cte repugnat diuine ꝓhibitioni.dicendũ ꝙ illud non

tat᷑ circa iurationẽ nõ ſolẽniʒatam nec deliberatã. ſic
nõ eſt pcccatũ moꝛtale ſᷣ veniale. ꝓpter hoc ꝙ lingua
in lubꝛico poſita eſt. Si vᷣo cõmittat᷑ circa iurationeʒ
deliberatã.lic nõ ſolẽnizatã.tũc diſtinguẽdũ ẽ.qꝛ aut
deliberat de dicto ⁊ de iuramẽto.vtrũ videlicʒ dictuʒ
ſit verũ.⁊ vtrũ ſit iuramẽto cõfirmandũ.⁊ tũc ſi ꝑiu
rat moꝛtaliter peccat.Aut deliberat de dicto tm̃.vtrũ
ſit verũ.nõ tamẽ de iuramẽto ſupaddito.⁊ tũc poteſt
eſſe veniale peccatũ. Aalde tñ eſt cauendũ.qꝛ venia/
le illud piculoſum eſt.⁊ multũ appꝛopinquat ad moꝛ
tale pctĩ.Concedendũ eſt igit᷑ ꝙ nõ omne ꝑiuriũ eſt
moꝛtale peccatũ.ſicut illud qd nõ eſt deliberatũ.Con
cedende ſunt ⁊ rõnes que hoc oſtẽdunt.licʒ alique ex
eis nõ neceſſario cogãt. ¶ Ad illud vᷣo qð obijcit᷑ in
contrariũ ꝙ falſa iuratio ẽ ꝑnicioſa.dicendũ ꝙ; Aug.
intelligit nõ generaliter de omni.ſ.iuratiõe.ſed de illa
que fit cũ liberatiõe.⁊ de illa verũ eſt ꝙ moꝛtale pec
d illud qð obijcit᷑ ꝙ omne piuriũ dire/

eſt verũ de quolibet. ſed de illo ſolũ qð fit cum plena
deliberatiõe ⁊ cõſenſu.Sed ſi tu obijcias ꝙ ois actus
foꝛnicationis ⁊ adulterij repugnat illi pꝛecepto.non
mechaberis. ⁊ ideo eſt pctm̃ moꝛtale. Dicendũ ꝙ nõ

eſt ſimile de verbo qð facile euolat.⁊ de ꝑpetratione
peccati carnalis. qm̃ actus ille ſemꝑ debet ſubiacere
impio rõnis. Unde nunq; conſummat᷑ opus carnis.

qn homo reputet᷑ ↄſenſiſſe pleno cõſenſu. JBo maꝗ

24 generalit᷑ repugt ꝓbibitiõi q́; actꝰ ꝑiurij. ¶ Ad illud

temnit. qꝛ potiꝰ eſt ibi debita bonoꝛis iſk qe
ctis negligẽtia q; illatio cötumelie. Sed ſi ex

qð obijcit ꝙ in omni ꝑiurio ẽ cõtemptus ſumme ve⸗
ritatis.dicendũ ꝙ qñ aliquis iurat ex quadã cõſuetu
dine vel ioco.nõ deliberàs de excellentia veritatis in
teſtimoniũ inuocate.⁊ ſi aliquo mõ poſſit dici cõtem-
nere.qꝛ nõ adeo venerat᷑ ſicut debet camẽ pꝛie nõ cõ

ibers

tione hoe faecret. abſq; dubio tunc grauiter peccaret:

illud qð obijcit᷑ ꝙ iuramentũ trahit mẽdaciũ

ad aliud genus. dicendũ ꝙ illud eſt verũ qñ iuramẽ⸗

tũ addit᷑ cũ deliberatiõe ipi mendacio.tunc em̃ habet

plenã rõnem iuramẽti.⁊ trabit in aliud gen? peccati.
Oñ vo pᷣter deliberationẽ addit᷑ tunc quedã ẽ circiõj.
ſtantia aggrauãs. nõ neceſſario trabens in gen? moꝛ
talis peccati. ꝓ eo ꝙ iuramentũ illud ſupadditũ non

introducit plenũ veritatis cõtemptũ. nec eſt ipiꝰ ve⸗
ritatis deſtructiuũ. lic aliquo mõ diſponat ad veri⸗
tatis contrariũ.qꝛ cõſuetudo frequẽter parit libidinẽ
⁊ cõtemptũ.ideo valde cauendũ eſt piurium.⁊⸗ pter
incertitudinẽ ſermonis frequẽter ꝑiuriũ iuramento

cõiungit᷑.hinc eſt ꝙ ipᷣm iuramentũ in xpᷣianis viris

T— ämaxime ꝑfectis debet eſſe valde rarũ.pᷣm conſilium
Eccli.xxiij.qui dicit. Jurationi nõ aſſueſcat os tuuʒ.
ſunt em̃ multi caſus in illa.

Onſequẽter querit᷑ de foꝛma iurandi.Et cir⸗

ca boc querunt᷑ tria. Pꝛimo querit᷑ vtrũ li/
ceat iurare ꝑ deũ. Secũdo vtrum ꝑ aliquod
creatum.Tercio vtrũ liceat reciꝑe iuramentũ ab ido
latris factũ.
( Queſtio.ſ.
¶Atrã licitũ ſit ſit iurare ꝑ den: Et ꝙ ſit ſimpliciter
illicitũ videt. Omne illud qð eſt ꝓhibitũ eſt malũ et
illicitũ. ſed iurare ꝑ deũ eſt ꝓhi bitũ.qꝛ dicit᷑ Matb.

v. Molite iurare oino. Similiter Jacobi.v. Ante oia

fratres mei nolite iurare.ergo iurare ꝑ deũ eſt maluʒ
⁊illicitũ.(¶ Itẽ omnis actꝰ qͥ eſt ꝑnicioſus vel picu⸗
loſus eſt de ſe malus ⁊ illicitus.ſ̃ iuratio ꝑ deũ facta
bm ꝙ dicit Aug.in quodã ſermone. aut eſt ꝑnicioſa.
aut ꝑiculoſa.⁊ nulla ſecura.ergo ⁊c. ¶ Itẽ om̃e illud
q ſibi relictũ eſt malũ ſimpliciter loquẽdo.iudican/
dum eſt malũ ⁊ illicitũ.ſed iurare ꝑ deũ ſine cauſa eſt
malũ ⁊ illicitũ.ergo ſimplicit᷑ loquẽdo illicitũ ẽ ⁊ ma/
lum iurare ꝑ deũ. ¶ Itẽ ois actus cuiscõſuetudo eſt
mala.eſt de ſe malus ⁊ illicitꝰ.ſed cõſuetudo iurandi
per deũ eſt mala ⁊ repꝛobanda. ergo iurare per deuʒ
eſt malũ ⁊ illicitũ. Be ↄtra.Augꝰ.in ſermone de
verbis apli/Si ꝑccatũ eſſet iuratio.nõ diceret᷑ i lege.
Redde dño iuramẽta tua.ſed dño reddimꝰ iuramẽ/
ta qñ iuramꝰ ꝑ dñm.Cum hoc ſit in lege cõceſſum.
videt᷑ ꝙ iurare ꝑ deũ nõ ſit illicitũ.¶ Itẽ nullꝰ actus
qui habet exemplar in deo eſt malꝰ ⁊ illicitꝰ.ſed iura
tio ꝑ deũ habet exemplar in ipᷣo deo.qm̃ ipᷣe deus iu/
rat ꝑ ſemetipᷣm ſᷣm ꝙ dicit aplus Hebꝛe.vj.Et in pẽ
Jurauit dñs ⁊c̃.Et Geñ.xxij. Der memetipᷣm iura/
ui ⁊c.ergo iurare ꝑ deũ nõ eſt illicitũ. ¶ Iteʒz nullus
actus in quo exbibet᷑ honoꝛ ⁊ reuerentia ipſi deo eſt
illicitus.ſed cũ iuramꝰ per deũ expibemꝰ hbonoꝛem ⁊
reuerentiã ipſi deoæergo ⁊c. Minoꝛ pꝛobat᷑ per glo.
Math.v.Hoc ꝑ qð iurat qlibet h̊ vnerat᷑.boc amat.
hoc timet.ideo ꝓbibet᷑ ꝙ nõ iuret᷑ niſi ꝑ deũ. ee
omnis actus tranſiens ſuꝑ materiã debitam eſt bo⸗
nus ⁊ licitus.ſed iurare per deum eſt actus tranſiens
ſuper materiã debitam.quia hoc eſt inuocare diuinã
veritatẽ in teſtimoniũ. ergo iurare per deum eſt bo/
num ⁊ licitũ.¶ Item omnc illud quod facit ad cõfir
mationẽ veritatis.⁊ ad confutationẽ falſitatis ⁊ do/
loſitatis eſt bonum ⁊ licitum. ſed iuratio per deũ eſt
huiuſmodi.quia per teſtes ⁊ iurationẽ boni expiant᷑
etiã mali cõöuincunt᷑ ⁊ puniunt᷑.ergo iuratio ꝑ deum

eſt bona ⁊ licita. Juxta hoc querit᷑vtrum iuramen/

tum bouß ⁊ licitum ſit appetengũ. Et ſic vlgetur.

t. 2*

cſt
ſc⸗
ter
i

.
ee eS= S

5

11

*“ e

6
ernre
Dr,A
»„ 1
E,
„
ſe⸗ 1 4 3
1
e
6* ie
4N
ari
„ 1
,AN
„,
1
1iſee
Sõ
Ae
,ſed
“
7,
*
184 GE
„ G
4 7
.

qꝛ toͤteſt eſte meritoꝛiũ. Et ſi ſic. quent quare iuramẽ

26 tum fuit a dño ꝓhibitũ magis qᷓ; aliud bonuʒ.¶ Reꝰ

ad pꝛedictoꝛũ intelligentiaʒ eſt notandum ꝙ aliqui
dicere wluerũt.qꝙ omne iuramẽtũ eſt illicitũ.nõ ſolũ
ꝑ creaturã.ſed etiã ꝑ ipᷣm deũ.⁊ hoc fuit ⁊ eſt poſitio
bereticoꝝ manicheoꝝ.qui ſui erroꝛis occaſionẽ ſum/

pſerunt ex xrbo dñi Math.v.⁊ ex eo qd dẽ Jaco.v.

Oð quidẽ verbũ male intellexerũt duplicit᷑. Pꝛimo
e crediderũt ꝙ dñs ipᷣm iuramentũ ꝓhibẽt tanqᷓ; de
emalũ. Secũdo qꝛ intellexerũt ꝑ hoc qð dicit᷑. non
iurabis oino.qꝙ; dñs omne iuramẽtũ phiberet.Et in
pᷣmo errauerunt.quoniã ſi lex euãgelica non ꝓbibet
niſi qd malũ eſt de ſe iurare autẽ ꝑ deum ⁊ adducere
ipᷣam veritatẽ in teſtimoniũ.nec eſt cõtra rationẽ re/
ctam.nec cõtra cõſuetudinẽ bonam.nec cõtra legem
dei. inaxime cũ lex diuina dicat. Redde dño iuramẽ/
ta tua.quaʒ legem ipᷣi impij manichei dicunt a malo

deo eſſe latã.in eo ꝙ nõ intclligebãt dñõm mendaciu,ʒ

ꝓhibere. Per ſe errabãt.quia credebãt pᷣcepta euan/
gelij repugnare pᷣceptis legis veteris.repugnare etiã
rõni recte ⁊ moꝛibus bonis. VUndc ⁊ ipſoꝛũ erroꝛem
elidens Augꝰ.dicit ꝙ iuramentũ non fuit ꝓhibitum
ꝓpter ſe ſed pꝛopter vitandũ ꝑiurium. Ait em̃ ſic ad
publicolã.Dictũ eſt in nouo teſtamẽto ne oino iure/
mus.qð mihi ꝓpterea dictũ videt᷑.nõ ꝙ iurare ſit pꝑec
catũ.ſed qꝛ piurare eſt imane peccatũ.a quo nos lon
ge eſſe voluit.qͥ ne oino iuraremꝰ cõmonuit. In alio
etiã errabant.qꝛ credebant iurationẽ vniuerſalit᷑ eſſe
ꝓhibitaʒ.⁊ iſte erroꝛ venit ex manifeſta ignoꝛãtia.qꝛ
neſcierũt intelligerc ꝙ aliũ ſenſum facit negatio pᷣpo⸗
ſita ſigno vniuerſali.aliũ ſenſũ facit poſtpoſita. Pꝛe/
poſita em̃ facit equipollere pticulari negatiue. poſt/
poſita ſuo ↄtrario. Ande differt dicere.nõ ois homo
currit.⁊ ois homo nõ currit. Dominus aũt nõ dixit.
Oino nõ iurabis.ſed nõ iurabis oino. AUnde nõ pꝛo⸗
bibuit omnẽ iurationẽ.ſed ꝓhibuit q nõ eſſet oĩ mo/
do ⁊ ſine omni cauſa iurãdũ. Et ideo iſto erroꝛe abie
cto tanqꝗᷓᷓ irrõnali ⁊ ꝑnicioſo.concedendũ eſt ꝙ licitũ
eſt iurare ꝑ deũ.⁊ hoc cõiter tenet vniuerſitas fideliũ
Quia tñ non ſic eſt licitũ qͥn aliquo modo poſſit eſſe

27 illicitũ. dubiũ eſt inter doctoꝛes.vtruzʒ iurare ꝑ deum

dicat actũ bonũ in genere.aut actum indifferentẽ.Et
aliquibꝰ viſum fuit ꝙ iurare ꝑ deñ eſt actus bonꝰ in
genere.rõne tamẽ ꝓnitatis ipᷣius iurantis malus eſt
occaſionẽ. dicũt em̃ illũ actũ eſſe bonũ in genere.p
co ꝙ actus tranſit ſuꝑ materiã debitã.qꝛ inuocare in
teſtimoniũ recte tranſit ſuꝑ ipᷣ̃am veritatẽ. Alijs aũt
videt᷑ ꝙ iurare ꝑ deũ de ſe ſit indifferẽs.qꝛ diuina ve⸗
ritas põt inuocari pꝑ iuramentũ in teſtimoniũ verita
tis ⁊ in teſtimoniũ falſitatis.⁊ vnũ eſt honũ ⁊ alterũ
malũ.qꝛ in vno fit reuerentia.in altero iniuria. AUnd
nota q quidã ſunt actus qui ꝑtinent ad diuinũ cul/
tum.vt laudare deũ.⁊ iſti ſunt honi ꝑ ſe ⁊ ?m ſe.Qui/
dam vo ſunt actus qͥ ſunt ad oppoſitũ.⁊ iſti ſunt per
ſe mali.vt blaſphemare deũ. Quidã aũt ſunt medio
mõ.ſicut actus iurãdi.qui ſi fiat reuerẽter eſt ad cul/
tum dei.ſi fiat irreuerenter eſt ad oppoſitũ. Ideo di/
cunt ꝙ iurare ꝑ deũ licitũ eſt ſicut indifferẽs qð põt
fieri bene ⁊ male.Et qꝛ indifferens diuerſis ex cauſis
poteſt eſſe occaſio cadendi in malũ ⁊ vitandi maluʒz.
binc eſt ꝙ dñs aliqñ mouet ⁊ inducit homies ad iu/

randũ ꝑ deũ.aliquãdo retrahit. In veteri lege indu/

cebat ad iurandũ ꝑ deuʒ. vt ꝑ boc reuocarent᷑ a iura
mento igoloꝛũ cum dicebat. Reqde dño iuramenta

S

t na. In noua lege retrabit vt oſtendat piuriũ eſſefu-

giendũ.⁊ ꝓ tanto iuxta bunc modũ dicendi ſatis ra-
tionabiliter videt᷑ ꝙ iurare ꝑ deum ſit licitum tanq;
indifferens. Siue aũt ſit indifferẽs.ſiue bonũ in gene

re.qꝛ vtrũq; põt dici ſatis ꝓbabiliter. boc ꝓ certo te/
nendũ eſt. ꝙ licitũ eſt per deũ iurare. ⁊ cõcedende ſũt

ratiões hoc oſtẽdentes.¶ Ad illud vo qð obijcit᷑ in
contrariũ ꝙ actus iſte eſt phibitus.dicenduʒ ꝙ non
ꝓbibet᷑ actus iſte qꝛ malꝰ eſt. ſed qꝛ occaſio eſt mali.
nec etiã ꝓhibet᷑ vniucrſaliter.ſed ꝓhibet᷑ vt qͥs non
iuret irreuerẽter. Et hoc impoꝛtat ipᷣius verbi ſenten
tia m q explanatũ eſt ſupꝛa. 723 illud qd obijcit᷑
q; iurare ꝑ deum vel eſt ꝑnicioſum vel piculoſum.di
cendũ ꝙ ꝑiculoſum dicit᷑ aliquid dupliciter. Aut qꝛ
ꝑiculi cauſa.aut qꝛ ꝑiculi occaſio. Jurare autẽ ꝑ deũ
dicit᷑ ꝑiculoſum eſſe.nõ qꝛ cauſa ꝑiculi.poteſt em̃ eſſe
meritoꝛiũ ⁊ bonũ.ſed qꝛ occaſio ꝑiculi in eo qui non
diligẽter obſeruat qualiter iurat. ¶ Ad illud quod
obijcit᷑ ꝙ omne illud qð ſibi relictũ eſt malũ de ſe.iu/
dicandũ eſt malũ ⁊ illicitum.dicendũ q; duplicit᷑ con
tingit intelligere actũ iurãdi ꝑ deũ ſibi relinqui. Aut
cõſiderando iuramentũ in ſe.⁊ ſic nõ eſt malũ.ſed vł
eſt indifferẽs vel bonũ in genere. Aut ſᷣm ꝙ fit i ope
pᷣter cauſam ⁊ neceſſitatẽ.⁊ ſic malũ eſt.ꝓ eo ꝙ eſt ibi
pᷣuatio finis debiti ⁊ pᷣuatio reuerentie.ex hoc q ali/
quis pᷣter cauſam ⁊ neceſſitatẽ diuinã veritatẽ aſſu/
mit in teſtem. Herũtamẽ ex hoc nõ poteſt cõcludi q;
iurare ꝑ deum ſimpliciter ſit malũ.Sicut em̃ non ſe/
quit᷑ loqui ſine cauſa ⁊ vtilitate eſt malũ. ergo loqui
eſt malũ.ſic etiã nõ tenet illatio pꝛedicta.¶ Ad illud
quod obijcit᷑ ꝙ oninis actus cuiꝰ cõſuetudo eſt ma/
la de ſe eſt malus.dicendũ ꝙ boc eſt falſum.qꝛ multa

ſunt que bona ſunt ꝓ loco ⁊ tempoꝛc.⁊ ſi frequẽtent᷑

generant vicioſitatẽ.ſicut bonũ eſt aliqũ ridere ⁊ leta
ri.ſed nõ eſt bonũ hoc frequẽtare.qꝛ ꝑducit in diſſo/
lutionẽ.Sic etiã ⁊ de iuramẽto intelligendũ eſt.quia
aſſiduitas iurandi minuit reuerentiã veritat.⁊ quo/
dãmodo diſponit ad aſſertionẽ falſitatis. Ad illud
quod querit᷑ vtrũ iuramentũ ꝑ deum licite factuʒ ſit
appetendũ.dicendũ ꝙ nõ.⁊ hoc eſt ꝓpter occaſioneʒ
mali adiunctã.Et eſt ſimile.ſicut affluentia diuitiaꝝ
qꝛ diſtrahit hominẽ ne cultui dei intendat.nõ debet
eſſe in appetitu.licʒ poſſit licite ⁊ meritoꝛie poſſideri.
ſie etiã intelligendũ eſt circa ipᷣm iuramentũ.Et pꝛo/
pterea beatus Jacobꝰ dicit. Molite iurarc.nõ ſolum
oſtẽdens vitqꝗndũ eſſe actũ iurationis ſine cauſa.ſed
etiã affectum. AUnde etiã mouemur circa actum iu/
rationis ꝓpter piculum ꝑiurij vitare conſuetudineʒ.
vitare etia actum pᷣter neceſſitatẽ.⁊ vitare affectum.

⁊ ad iuramentũ nõ debet quis ire vltroncus ſed co⸗

actus.Et huiꝰ ſimile poteſt reddi ĩ pᷣſidentia pᷣlatio/
nis.qᷓ;uis enim bonũ ſit ⁊ licitum alijs pᷣeſſe.non ta/
mẽ eſt appetendũ ſed potius fugiendum. ⁊ ad illud
debet bomo trabi quaſi inuitus.quia cum amat᷑ pꝛe⸗
latio.frequẽter adeſt ratio ſupbiedi.⁊ quodãmõ apo
ſtatandi ⁊ recedendi a deo. Similiter intelligendum
eſt in ꝓpoſito. Ande qᷓ;uis iuramentũ licitũ ſit ⁊ me/
ritoꝛium. non tamẽ eſt appetendũ.⁊ hoc vult innue⸗
re textꝰ euãgelij.⁊ ãmonitio ipᷣiꝰ heati Jacobi.

(Dueſtio⸗i, G⸗..—
¶ Utrum liceat iurare ꝑ aliquod creatum:Et ꝙ; nõ
videt᷑ ꝑꝛio ꝑ ipᷣm textũ Math.v. Molite iurare neqʒ
per celũ quia thꝛonus dei eſt.neq; ꝑ tenaf. ibi glo.
m i

28

29

50

51

32

Oð pfeetionis eſt tocuit cum dixit non iurare oino.
qð ſuꝑſticioſum eſt reſecauit cum ſubiũxit neqʒ ꝑ co

lum ⁊c. ergo iurare per creaturam eſt ſuꝑſticioſum. ⁊
nihil tale eſt licitũ.ergo c. ¶ Itein

deſiaſtico oꝛdine ẽ deponat᷑.ſi laicus anathematiʒet᷑.
Si ergo illicituʒ eſt iurare ꝑ menbꝛa chꝛiſti cum ipſa

ſint ſanctioꝛa omnibꝰ alijs creaturis.videt᷑ ꝙ ꝑ nul-
lam aliã liceat iurare. ¶ Item iurare ꝑ deum eſt in

uocare deũ teſtem.ergo iurare ꝑ creaturã eſt inuoca/

re creaturas in teſtimoniũ.ſed irrationalis creatura

nõ poteſt aliquo modo veritati teſtimoniũ ꝑhibere.
ergo ſtultũ ⁊ vanũ ⁊ incõueniens eſt ꝑ ipam iurare.
Itẽ qui iurat per idolum cõmittit idolatriã.⁊ hboc
nõ eſt ob aliud niſi qꝛ in iurando exbibet idolo quod
debet deo exhibere. ergo iuratio ſpectat ad cultũ la/⸗
trie qui debet᷑ ſoli maieſtati diuine. Sed cõſtat ꝙ nõ
eſt licitum creaturã aliquã venerari cultu latrie.ergo
nullo mõ eſt licitum ꝑ creaturã iurare. Sea Ptra.
Geñ.xlij. Joſeph iurauit ꝑ ſalutẽ pharaonis.ſi g ipᷣe

tanq; ſanctus homo licitum iuramentũ fecit.⁊ ſalus
ppharaonis erat quid creatũ.videt᷑ ꝙ ꝑ creaturã iura

re ſit licitum ⁊ cõceſſum. ¶ Item Paulus.j. Coꝝ.ij.
Quotidie moꝛioꝛ ꝓpter veſtrã gloꝛiã.fratres.vbi pᷣm
wdicit Augꝰ.iurauit aplus.ſed gloꝛia eoꝛuʒ erat qͥd
cxreatum.ergo ⁊c̃.¶ Item foꝛma iuramenti quo ma⸗
xime vtit᷑ vniuerſitas fidelium eſt iurare ꝑ ſancta dei
cuãgelia.ſed euangeliũ eſt quid creatũ. ergo licitum
eſt iurare ꝑ creaturã. ¶ Item quotidie fideles iurãt
p ſanctos.vt poteꝑ beatã virginẽ.⁊ ꝑ beatũ Petrũ.
nec illud iuramentũ arguit᷑.ergo videt᷑ ꝙ foꝛma in/
ramẽti licita non ſolũ habeat fieri ꝑ creatoꝛẽ ſed etiã
per creaturã. Juxta hoc querit᷑ quare magis iurat᷑ ꝑ
cuanglia ꝙᷓ ꝑ creaturas alias. Qucrit᷑ ergo vtrũ qui
iurat falſum ꝑ lapidem ſit ꝑiurus. Et ꝙ nõ videt᷑qꝛ
lapidi nulla eſt reuerẽtia expibenda.Contrariũ autẽ
buiꝰ dicit Augꝰ. ſuꝑ illud Roma.j.Zeſtis eſt mibi

deus ⁊ haletur in litera. Querit᷑ ergo quõ ⁊ qualiter

liceat iurare ꝑ creaturã. ¶ Rꝰ dicendũ ꝙ iuramentũ
aſſertoꝛiũ dupliciter habet fieri. Quoddã ꝑ interpᷣta
tionem.quoddã ꝑ ipᷣius veritatis teſtimonij intenti/
onem. Per interpᷣtationẽ autẽ iurat᷑ cum dicit᷑ vt iu/
rat filius meus vel pater. hoc eſt dicere. Miſi ego im⸗
plcucro qð ꝓmitto vel niſi impleuero qd iuro.non
viuat filiꝰ vel pater meus.⁊ i hbac foꝛma iurandi crea-
tura ad teſtificandũ nõ inuocat᷑.ſed potius ipᷣi crea⸗
toꝛi oppignoꝛat᷑ ſᷣm ꝙ dicit Augꝰ. Et hoc quideʒ eſt
licitum.qꝛ q́;uis omnis creatura ſit ipᷣius creatoꝛis.
tamẽ bonũ vel ſolaciũ qð ex creatura ꝑcipimus.⁊ a
ceo nobis cõceſtum eſt. deo tanqᷓ; urjm oppignoꝛare
poſſi unug r dcolich eſt bec foꝛma.licʒ hoc iuramẽ
ti genus ᷣm ꝙ dicit Augꝰ. in litera ſit grauiſſimum.
Jilud vo iuramentũ fit ꝑ ipᷣius veritatis teſtimonij
inuocationẽ.quãdo aliquis iurat ꝑ aliquẽ ad inuocã

dum illũ in teſtem. Poteſt auteʒ creatura dupliciter

aduocari in teſtimoniũ. Aut ſm ſe. aut inqtũ eſt ve/
ſtigiñ veritatis diuine. Si m ſe. hoc modo nõ licet.
quia ſic crederet᷑ ꝙ aliquid diuinũ eſſet in ea.ratione
cuiꝰ veritas dicti poſſit p huiuſmodi teſtimoniũ con
firmari. Secũdo vo mõ inqᷓtũ in ea relucet veſtigiũ

Diline veritatis licitũ eſt iurare per crcaturã.hoe em̃

nihil aliud eſt ꝙᷓ iurare p eum qui in creatura relucet
c⁊tũc non vcnerat᷑ quis creaturã ſed creatoꝛc. Unde
ſicut honoꝛ qui

Pius papa.xxij.
q.j. Si quis ꝑ capillũ dei vel caput iuraucrit.ſi in e

eæbibet inagini refar adl ptbotypũ

i eſt ad exemplar pꝛimũ.ſicut dicit Oam̃.ita lvc mõ
iuratio facta per crcaturã refert᷑ ad ipam creaturarũ

actoꝛẽ. Et boc eſt quod dicit᷑ xxijq.j. Sciendũ ꝙ ſan

cti non tam ꝑ creaturas q́; ꝑ creaturarũ actoꝛè iura/

bant.ſicut Joſeph qui ꝑ pbaraonẽ iurando.bocĩ eo

vencrabat᷑ ꝙ dei iudicio pꝛepoſitus erat inifimis.Et

qm̃ in omni creatura iſto modo relucet deus.ꝑ crea

turam omnẽ licite poteſt fieri boc modo iuramentũ.

Quia vo pᷣncipaliter relucet in ſanctis.⁊ maxime in
vVerbis euãgelice legis.per que diuina nobis veritas
illuxit. binc eſt ꝙ p ſanctos ⁊ maxime ꝑ euãgelia con
ſueuit frequẽtari foꝛma iurationis.qua quidẽ iurat
creaturam. Concedendũ eſt igit᷑ ꝙ ꝑ creaturam li/

citũ eſt iurare.ſiue impᷣcando. ſiue creatoꝛem eius in
teſtimoniũ inuocqdo.Et ſic ꝓcedunt ratiões ad bãc
partẽ inducte.¶¶ Ad illud quod pᷣmo obijcit᷑ in con/
trarium ꝙ dominus ꝓhibet iuramentũ ꝑ creaturas.
et glo. dicit illud iuramentũ eſſe ſuꝑſticioſum. Dicen
dum ꝙ hoc intelligit᷑ ſm ꝙ ipe creature ſᷣm ſe conſi⸗
derate in veritatis teſtimoniũ inuocant᷑.⁊ hoc modo
eſt ibi ſuꝑſtitio.quia eis reuerẽtia vltra debitum exbi
hetur. Et qtum ad hoc intelligi habet gloſa ⁊ textus.
¶Ad illud quod obijcit᷑ de autoꝛitate Pij pape. di⸗
cendũ ꝙ canon loquit᷑ cõtra illos qui credebant deũ
Fm diuinitatẽ habere caput ⁊ capillos.⁊ tales erant
blaſphemi. Aut certe contra illos qui irreuerẽter no⸗
minãt membꝛa chꝛiſti. ⁊ quodã exquiſito modo iu/
randi diuidũt ipſum quaſi mẽbꝛatim.qui valde rati⸗
onabiliter ſunt arguendi..¶ Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ
q̃ iurat ꝑ aliqͥd inuocat ipᷣm in teſtimoniũ veritatis.
dicendlũ q illud nõ ſꝑ eſt verũ.imo aliq inuocat᷑ in
teſtimoniũ.aliqñ vo ipᷣm inuocat.S ꝓpter illud ad qð
ipᷣm refert᷑.vel etiã obligat ⁊ deo oppignoꝛat.Et bis
modis nõ pᷣmiſſſs licitũ eſt ⁊ cõceſſum iurare ꝑ irra/
tionalem creaturam..¶ Ad illud quod obijcitur ꝙ
q̃ iurat per idolum venerat᷑ ipſum.dicendũ ꝙ boc eſt

quia ille qui iurat ꝑ idolum inuocat illud in teſtimo/
niũ tanq; deum.⁊ ꝓpterea eſt ibi idolatrie peccatum.

Mon ſic aũt eſt quado iurat ꝑ alias creaturas.quia

iuramentũ illud refert᷑ totum ad veritatem cternaʒ.

Ad illud quad querit᷑ vlteri

53

55

536

us quare magis iura/ 57

tur ꝑ euãgelia qᷓ; per alias creaturas iam patet rũſio

ꝑ ea que dicta ſunt. Sicut em̃ crucem chaſti mag w⸗

neramur. ꝓpter hoc ꝙ magis refert᷑ ad ipſum crua-
fixum. ⁊ ſanctos quia quadaʒ maioꝛi ꝓpinquitate ſe

habent ad deum.ſic etiã intelligendũ eſt in ipis euan
gelijs que directe ⁊ imediate ducunt in ipſam eternã
veritatem. Et ſi tu obijcias ꝙ licʒ creatura ducat in
creatoꝛem. tamẽ ꝓpter boc quelibet creatura non eſt
oꝛanda. ſed illa ſola que eſt ad boc inſtituta. videlic⸗
imago crucifixi. Dicendum ꝙ nõ eſt ſimile.quia exhi

bitio honoꝛis cultus latrie reſpicit illud qð honoꝛifi
cat᷑ ſm illud qʒ eſt in eo digniſſimũ.⁊ boc eſt ꝓpꝛium
⁊ ſingulare.ſed inuocatio in aſſertione reſpicit ipius
veritatis infallibilitatem ⁊ luminoſitatẽ. ⁊ bec in ſin-
gulis creaturis relucet.ſed ſᷣm plus ⁊ minus.ideo nõ

eſt ſimile binc ⁊ inde. ¶ Ad illud quod quet᷑.vtrum

ille qui iurat falſum ꝑ lapidem ſit ꝑiurus.dicendum
ſic ᷣm ꝙ dicit Aug.quoniã iurans ꝑ lapidem aut
intendit ipi lapidi reuerentiã exbibere.aut actoꝛi la-

pidis. Et ſi ipi lapidi intendat reuerentiam exhibere
dupliciter peccat. Si vo actoꝛi lapidis.tũc abſq; du/

bio peierat. quia ipᷣi creatoꝛi lapidis cõtumeliã facit

dum nomẽ eius g effeco cgathre intcllcci aNumit

38

nte
us⸗
i

r

n

mi

ne
et
ſ
ſe
in
u

foß

Ntu
st
er
⸗
tute
tla⸗
t
G

nocnſn
Augaden G,
Nnthu
tnnn
Mkpee
mnehaigen
glin
Kehevunnh
R
siing
tnoäae
kitrinda
grureſdten
daiiNn
ebagtann
nunenn
qnicttri
plos. 1tler
6guitracin⸗
ngiin u
uin glir
Gündeteuf,
ichrrinns
RKRKZZ
R
iünumnn
“
Ntilerhi⸗
argan
Axchunp
Apung
snug
ate
nnttin
ninin

Se

dus ⁊ amiciciã cum romani

imnuanũ.Si quis tamẽ nõ ſerio iuraret. ſed quodãmõ
ludere intenderet.ſicut mos eſt aliquibus per bottas
ſuas iurare.non eſt dicendũ ꝑiurium.quia iurare nõ
intẽdit ſed potius ludere. eſt tamen talis modus lo/

ctis. . 1. .

ctũ: Et ꝙ ſic videt᷑ pᷣmo exemplo Jacob. Geñ.xxxj.
ERecepit enim iuramentũ a laban. ⁊ conſtat ꝙ laban
idolatra erat ſicut patet.qꝛ Rachel furata fuit idola
ſua. ergo ſi Jacob recte fecit.nec eum ſcriptura repꝛe
hendit. videt ꝙ liceat ipᷣm ꝙ;tũ ad boc imitari. ¶Jeẽ
hocipᷣm oſtendit᷑ exemplo Jude machali in li. Ma

7

chabeoꝛũ vbi Judas recepit iuramentũ qñ inijt fe/

8.⁊ cõſtat ꝙ iurauerunt
ꝑ idola que colebant. Cum ergo Judas machabcus

Ree zareac publtel illius amicicie. videt᷑ ⁊c.

Item Augꝰ. ad publicolã. quis dictum ſit ne iure
mus.nunqᷓ; tamẽ in ſcripturis ſanctis me legiſſe me/
mini ne ab alijs iuramentũ recipiamꝰ.ergo cum iura
mentũ recipere in ſcriptura ſancta nõ phibetur. vi/
detur ꝙ nullũ ſit peccatũ a quocũq; recipiat᷑. tez
licitum eſt cum infidelibus mercari ⁊ treugas inire.
ſed fides mercationis ⁊ federis cõfirmari habet per
mutuũ iuramentũ. ſi ergo licet chꝛiſtiano iuramen/
tũ fidci expibere infideli ⁊ idolatre.videt᷑ ꝙ ſi imiliter
liceat ab ipo recipe. ¶ Item ita mihi licet recipe ele/

moſynã que datur mihi cũ murmure.ſicut illam que

datur mibi cuz bona volũtate. Et hoc eſt. quia quod
glius mala volũtate impendit.alius poteſt bona vo/
luntate recipe. ergo licz idolatra pcccet iurando per
idola. videt᷑ ꝙ nõ peccet chꝛiſtian? in ſuſcipiendo ei⸗
iuramentü.1“] Se contra. Roma. ſ. Mõ ſolum qui
talia agunt digni ſunt moꝛte ſed etiaʒ qui cõſentiunt
aciẽtibus.Ex quo verbo colligit᷑ ꝙ qui cõſentit pec/
canti moꝛtaliter. peccat moꝛtaliter. Cum ergo recipi/
ens iuramentũ ab idolatra cõſentiat in illo iuramen⸗
to in quo idolatra peccat moꝛtaliter. videt᷑ ꝙ ipe pec
cet moꝛtaliter. ¶ Item Aug. dicit ꝙ qui petit ab alio
iuramentũ quem ſcit iuraturũ falſum. animã illius
occidit.bᷣm ꝙ babet᷑ in fine iſtius diſtinctionis. Cum
ergo ſciat idolatram male ⁊ damnabiliter iurare.qui
ab eo iuramentũ petit. eadezʒ ratiõe animã ipius oc/
cidit. ſed nõ licct animã ip̃ius occidere. ergo nõ licet
idolatre iuramentũ recipe. ¶ Item magis debet qs
diligere animã ꝓximi qᷓ aliquã vtilitatem tempoꝛa/
lem. qꝛ ᷣm Aug. Mihil poſt dcum ⁊ ipſum animũ eſt
adeo diligendũ ſicut ꝓximi ſalus.cum ergo idolatra
iurat cõtra ſalutẽ anime ſue. videt᷑ ꝙ oꝛdinẽ charita⸗/
tis puertit qui iuramentũ recipit ꝓ aliquo cõmodo

tempoꝛali. ſed nõ licct oꝛdinem charitatis guertere.

ergo nõ licet ab igolatris iurãtibus ꝑ idola iuramẽ⸗
tum reeipere⸗ Itez idolum nibil eſt in mũco. ergo
fides ab idolo nulla eſt. ſed qð nibil babet fidei non

peoteſt pbere confirmationẽ ſermoni. cum ergo iura/

maentũ per idoluz faciat potius ad fidei euerſionem.
q ad couerſionẽ.videt᷑ ꝙ nullo modo ſit recipiendũ.
Item videt᷑ ꝙ nõ ſolum ab idolatris ſed etiam a

nullis liceat recipere iuramentũ.quia ſupillud Ma

thei. v. Od amplius eſt a malo eſt. dicit glo. Mõ tuo
ſed illius a quo cogeris iurare. ergo m alũ eſt alicuius
iuramentũ recipere⁊ exigere. ¶ R dicen idũ ꝙꝙ cõtin⸗
git idolatram iurarein fonma coceſta/d in fosms pꝛo⸗

quẽdi ſatis repbenſibilis.⁊ caueri debet a viris perfe⸗

Atrum liceat recipere iuramentũ ab idolatris fa-

XXXN.

hibita. Si iurat in foꝛma cõceſſa. nõ iurat ſimn ꝙ ido/
latra. ⁊ boc modo in quodã caſu licet ab eo iuramẽ/

tum recipere. in quodã vo minime. Quia ille qni exi
git. aut eſt pſona publica. aut pꝛiuata. Si publica aſt.
qutũ eſt ex oꝛdine iuris poteſt ⁊ debet exigere ßm &
iuder. Si o puata eſt. hoc triplicter poteſt erigere.
aut em̃ exigit ad veritatis cõſeruationẽ.aut in verita

tis ſubuerſionẽ.aut ad ſue dubitationis remotionẽ.

Pꝛimo modo poteſt exigi iuramentũ ſine aliquo ꝑec
cato. videlic cum ad boc exigit᷑ ſolũ vt firmioꝛ ⁊ ſa⸗
bilioꝛ ſit ip̃a ꝓmiſſio ⁊ veritatis aſſertio. Cum autẽ
exigit in veritatis ſubuerſionẽ. boc nõ poteſt eſſe ſine
moꝛtali peccato. illud eſt quãdo compellit aliquem
iurare quẽ nouit iurare fallum. Cum vo exigit ꝓpter

dubitatiõis ſue remotionẽ.qꝛ ſuſpicat᷑ ne homo ſine
iuramẽto dicat ſibi falſitatez. tunc ſi ſuſpitio illa ſtat
in generali.ſic talis exactio tenet potius rationẽ ꝑene

ꝙᷓ culpe. Si vo deſcendat ad ſpecialc.ſic eſt peccꝗtuʒ

veniale. dum de ꝓximo ſuo malã habet ſuſpicatõez⸗
Et ꝓpterea dicit glo.qdð amplius eſt a malo eſt.ſ.non

credẽtis.non inqᷓ ſempꝑ a malo culpe.ſed etiã a malo

one. ſed queſtio pᷣncipalis eſt de iuramẽto quo quis

idolatra iurat ꝑ idolum ⁊ in foꝛma nõ conceſſa xtrũ
illud ſit recipiendũ. Et ad huius intelligentiã eſt no/

tandum ꝙꝙ in iuramẽto facto per idolũ eſt duo con/
ſiderare. videlicz ipius idoli venerationẽ.⁊ exterioꝛis

verbi cõfirmationem. Habendo reſpectũ ad pꝛimũ.

2

nulli licet iuramentũ ab idolatra reciꝑc.nec exigere.

nec facere.qꝛ idoli veneratio eſt oino deteſtanda,. Si
ðo habeat᷑ reſpectus ad ſecũdũ. ſic licitum eſt ab eis
recipere iuramentũ. maxime pꝛo vtilitate cõmuni.ct

ſic recepit Jacob ꝓ pace ſue poſteritatis.? Judas

„

pace gentis ſue. ⁊ ſic chꝛiſtiani a ſaracenis recipiũt
pace ⁊ vtilitate cõmunitatis. AUnde q;uis illicituʒ ſit

iurare per idolũ.quia foꝛma illa eſt phibita. tamẽ vbi

— „

neceſſitas vel cõmunis vtilitas boc requirit. licitum
eſt recipere iuramentũ tale. Ande ⁊ ratiões concedi
poſſunt que boc oſtendũt. Illa tamẽ autoꝛitas Au/
guſtini qua dicit᷑. nõ eſt ꝓhibitum in ſanctis ſcriptu/
ris recipere iuramentũ.non cogit. qꝛ hoc intelligit de
foꝛma cõceſſa ab eccdleſia. ¶ Ad illud vo quod pᷣmo
obijcitur in contrariũ ꝙ qui recipit iuramentũ ꝑ ido
lum factũ illi cõſentit. R. ꝙ cum duo ibi ſint ſieut eſt
tactum pᷣus. non cõſentit idoli venerationi ſed veri/
tatis cõſirmationi. vt firmũ ſit verbũ. ſolidum ma⸗
neat pactum. ⁊ ꝙᷓtum ad bocnoõ eſt ibi peccatũ.quia
recipit quod ſuum eſt. qd vo ibi mal eſt deteſtak. li⸗
cut pauper indigens elemoſyna recipit elemoſynazʒ
cum murmure ſibi datam. ⁊ non peccat. qꝛ ſic placet
ſibi elemoſyne datio. ita e diſplicet ſibi annexa mur⸗
muratio. ¶Ad illud q citur de autoꝛ
Auguſtini. ꝙ; qui exigit iuramentũ ab eo quẽ ſcit pe⸗
ierave anima eius occidit. vicendũ q; nõ eſt ſimile. qꝛ
illud eſt in veritatis ſubuerſionẽ. nec poteſt fieri bo⸗

na intentione. ſed iuramentũ ab idolatra factum per

idolum. facit ad veritatis cõfirmationẽ.quia frequẽ⸗
ter idolatre ⁊ infideles ita bene reputãt ſe obligatos

iuramenta illicita ſicut chꝛiſtiani pꝑ licita ⁊ cõceſſa.

„ *

pene. ? ſic in foꝛma extenſa licet iuramentü reciperce
ab idolatris ⁊ infidelibus.ſic etiã a chꝛiſtianis ⁊ fide
libus. ⁊ hoc nõ querit᷑ pᷣncipaliter in ꝓpoſita queſti/

39

40⁰

d quod obijcitur de autoꝛitate 41

Ad illud quod obijcitur ꝙ magis debemus ama⸗ 42

re animã ꝓrimni ꝙ vtilitatem tempoꝛalẽ. dicencũ q
E. Win ſi

43

44

. —

wrum eſt de vtilitate pꝛiuata.ſed nõ opoꝛtuit intelli/
gi de vtilitate cõmuni. Alia etiã eſt ratio.qꝛ ſine iura
menti illius expᷣſſione nibilominꝰ idolatra idolũ ve/
neratur in coꝛde. Ande poſitio vel pᷣuatio iuratiõis
cxterioꝛis nõ ponit per ſe ſalutis defectum vel detri⸗
mentũ.ideo charitas de boc non dicit eſſe multũ cu/
randũ.ſed ſi ille vellet ab erroꝛe reſipiſcere ⁊ ad verã
fidem cõuerti.tũc nullatenꝰ tale iuramentũ debet ab
eo exigi. ¶ Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ idolum nihi eſt.
⁊ fides i idolo nulla eſt. dicendũ ꝙ qᷓuis nihil ſit bm
Writatem. tamẽ idolatra eſtimat eſſe aliquid. ⁊ ex ipᷣa
ſua eſtimatione ⁊ erroꝛe foꝛtiꝰ adheret idolatra ipſi
vanitati.q;ᷓ multi chꝛiſtiani ex fide adhereãt ipſi veri/
tati.ſicut etiã videmus in hereticis.⁊ ex illa foꝛti ad/
hberentia ⁊ erronea cõſcientia.cum p idola iurãt.ver-
ba ſua cõfirmant. ¶ Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ nulluʒ
iuramentũ licet recipere.qꝛ qd amplius ẽ a malo eſt.
iam patct rñſio.qꝛ recipere iuramentũ aliquãdo eſt
culpe moꝛtalis.aliquãdo venialis.aliquãdo cõtracte
penalitatis.⁊ m hoc malũ in textu ⁊ gloſa habet ditf⸗
ferenter accipi.vel ꝓ culpa moꝛtali.vel veniali.vel ꝓ
ꝓ ipᷣo malo ꝑenali. Hiſi em̃ interueniſſet incertitudo

de veritate cõſcientie aliene. ⁊ pꝛonitas ad decipien-

dum.⁊ male ſuſpicandũ.nõ eſſet neceſſariũ iuramen

—

tuũ.Et ideo ex boc nõ poteſt generaliter cõcludi ꝙ iu⸗

ramentũ recipere ſit illiciti

Onſequẽter querit᷑ de obligatione iuramẽ/
ti. Et circa boc querunt᷑ tria. Pꝛimo querit
vtrum obligatio cõtrabat᷑ ꝑ iuramentũ do-

loſuz. Secũdo vtrũ contrabat᷑ ꝑ iuramentũ coactũ.

Tercio querit᷑ vtrum contrabat᷑ ꝑ iuramentũ incau

tum ſiue indiſcretũ.

(Queſtio.ſ. g .
Utrum obligatio contrabat᷑ ꝑ iuramentũ dolo/
ſum:Et ꝙ ſic videt᷑ ꝑ antoꝛitatẽ Yſido.quã magiſter
adducit in litera. Ait em̃ ſic. Quacũq; arte verboꝛuʒ

quis iuret. deus ſic accipit. ſicut ille cui iurat᷑ intelli⸗

git. Sed ille cui iurat᷑ intelligit ſinpliciter. ⁊ credit q;
alius ſe velit ꝑ verbñ obligare.ergo videt᷑ ꝙ deus re
putat ipᷣm obligatũ.igit᷑ ̃ᷣm veritatem obligat᷑ quis
p iuramentũ wloſum. ¶ Item fraus ⁊ dolus nemi/
ni debet patrocinari. Sed ſi ille qui doloſe iurat ab

obligatione eſſet abſolutus.patrocinaret᷑ ci fraus et

dolus ꝓpꝛius. Si igit᷑ hoc eſt incõueniens dicere.vi⸗

detur ꝙ iuramentũ doloſum obligationem introdu

cat. ¶ Item verba ſunt in quibus cõſiſtit cõtractus.
ergo ſi foꝛma verboꝝ eſt obligatoꝛia.neceſſe eſt inter-

uenire contractũ obligatoꝛiũ.ergo ſiue intendat ſiue
nõ intendat. dum tamẽ verba iuramenti obligatio/
nẽ pᷣtendant.iurans obligat᷑.ergo ita obligat᷑ bomo
per iuramentũ doloſum ſicut per iuramentũ ſimplex

⁊ verum. ¶ Item ſi ſolümodo verba fidelia ⁊ pura

obligarent in iuramento.cum nemini cõſtet de fide⸗

litate aliena. nemini conſtaret vtrũ aliquis eſſet ob⸗

ligatus per verba ſua.ſed homo redditur certus de

obligatione per iuramentũ exhibitum. videt᷑ ergo q;

fiat. iurans equaliter obliget᷑.

ſiue ꝑ verba fidelia ſiue per fraudulenta iuramentuũ
ed contra. Gꝛeg.
verba deſeruiit intentiõi.⁊ deus talia verba iudicãt
ualia ex intimis ꝓferunt᷑.ergo ſi bomo ſe nõ inten/

„

Ait obligare.quãtucũq; exterius loquit᷑.videt᷑ ꝙ deꝰ

non reputet eum obligatuz. ¶ J

ion ye tem ſm illud quod
dicit.j. Reg.xvj. MNomo iudicat ea que patent. deus
guteʒ intuet coꝛ. Unge quatucũqʒ ſint oꝑʒ exterius

laudabilia.nõ ſunt tñ deo placita niſi pcedãt ex me⸗
ra intentione ⁊ pura.ergo deus obligationẽ iuramæ⸗
ti penſat ſᷣm intentionẽ coꝛdis.ergo ſi bomo non in /
tendat ſeipᷣm obligare.quicqͥd exteriꝰ loquat᷑. apud
deum nõ erit obligatus.ergo iuramentũ doloſuz ßm
veritatem nõ eſt obligatoꝛiũ.¶ Item obligatio iura
menti nõ eſt a lege naturali tm. ſed ctiã a lege natu⸗
rali ⁊ actu ꝓpꝛio.ſed nullus obligatur actu ꝓpꝛio niſi
velit ⁊ intendat ſeipᷣm obligare.ſi ergo iurans iura⸗/
mento doloſo nõ intendit ſeipſum obligare ſed aliũ
deludere.non videt᷑ obligari ᷣm veritatem. ¶ Item
iuramentũ nõ eſt obligatoꝛiũ niſi quãdo habet ſuos
comites.videlicʒ.iudiciũ.iuſticiam.⁊ veritatẽ ſed do⸗
loſum iuramentũ caret veritate. ergo nõ videt᷑ in⸗
troducat obligationẽ. Juxta hoc querit᷑ quãdo ver⸗
ba iuramenti ſunt duplicia. ⁊ iurans intendit in vno
ſenſu. ⁊ recipiens in alio.cuius intẽtioni ſit ſtanduʒ.
Et ꝙ magis ſtandũ ſit intentioni recipientis videtur
ꝑ autoꝛitatẽ yſidoꝛi pᷣus habitã. Oꝛ vo magis inten⸗

tioni iurantis videt᷑ ꝑ autoꝛitatẽ Hꝛeg. pus habitaʒ
qua dicit ꝙ verba illi intentioni deſeruiunt ⁊c. ¶ Rꝰ 4

ad pᷣdictoꝛũ intelligentiã eſt notandũ ꝙ bic ẽ duplex
modus dicendi. Quidã nãq; dicere voluerũt ꝙ iura
mentũ doloſum ſimpliciter obligat.quoniã etſi dolo⸗
ſus intendat aliũ decipere. intendit tamẽ dicere ver/
ba obligatoꝛia. ⁊ dum illa volũtarie exterius ꝓpfert.
ſeipᷣm ſimpliciter obligat.nec aliquo modo excuſat᷑
coꝛdis fraudulentiã. quia nõ ſolũmodo recipiens
ſed etiaʒ ipᷣa veritas acpit verba m ſenſum quem
faciunt. ⁊ ita nõ ſolũmodo in oſpectu bominũ etiã
hm veritatẽ dicunt ꝙ iuramentũ doloſum eſt obliga
toꝛiũ. Sed quoniã obligatio iurameti eſt obligatoꝛis
ſicut obligatio voti ⁊ matrimonij.ideo videtur alijs
dicendũ ꝙ ſicut matrimoniũ nõ eſt verũ niſi interſit
interioꝛ conſenſus.nec eſt votum obligatoꝛiũ niſi ſit
intentio obligandi.ſic etiã nec ipſum iuramentũ do
loſum dicendu eſt eſſe ſunbliclc⸗ obligatoꝛiũ.in quo
quis ſic iurat.vt tamẽ ꝑ illa verba ſeipſum obligare
nõ intẽdat. Et ꝗꝓpterea ſm iſtos diſtiguit᷑ duplex fo/
rum.videlicʒ foꝛum eccleſie ⁊ foꝛũ cõſcientie. Scom
foꝛum eccdleſie iuramentũ tale eſt obligatoꝛiũ. Eccle/

ſia em̃ iudicat de his que cxterius obligare poſſunt.

Ange cum verba illa obligationẽ expꝛimãt. iudicat
ſic iurantẽ ad id quod inſinuant verba obligatoꝛia.
Zn foꝛo autẽ dei qui iudicat ſᷣm ſecreta cõſcientie et

Fm veritatem. iſte quidẽ non obligat᷑.quia non vo/

luit obligare ſeipſum.qꝛ tamẽ doloſe iurauit.⁊ nomẽ

dei inuanũ aſſumpſit. ſtatim in actu ipᷣo cõmiſit cri/

men piurij. Mec repoꝛtat cõmodum de malicia.quia

apud deum ex illo iuramento indicat᷑ diguus penz
eterna. ⁊ iſte quidem modus dicendi ſatis ꝓbabilis
eſſe videt᷑.Et ᷣm ipſum patet rñſio ad queſtionẽ pꝛo

poſitam.etiã ꝓ magna parte patet rñſio ad obiecta.

Mam ratiões que pꝓbant illud iuramentũ non eſſe
obligatoꝛiũ.oſtenqut hoc non ſimpliciter ſed in foꝛo

dei qui iudicat pᷣm intentionẽ ᷣm quam doloſe iurãs

nõ intendebat ſeipſum obligare. Rationes autẽ que

ad oppoſitum inducunt̃ ꝓcedunt ᷣm foꝛum eccle/

ſiaſticũ.aliter non cõcludunt. Ande ad autoꝛitatem 42

Fſidoꝛi qua dicit ꝙ deus accipit verba ſᷣm intentio/

nem recipientis. Dicendum ꝙ boc dicit nõ quia ipe
deus ad boc reputet bominẽ obligatum.ſed quia ex

hoc ꝙ ille nõ intendit iurare ſicut ille intendebat re/

cpere. deus qui boc requirebat ex veritate ⁊ iuſticia

cc

ulta
ſuse
n
on
dbiß
Pon
lign
den
con
lun
49 kr/
o
i
ane
nm
bad
ſtn
s
t
Vni
ſun
I
1.
ð
M
nun

ln
i
n
pe
W
9

Erhin,,
„ 4

roſiegie
dnie
olig
run
nngtwit
rſpuin
Minak
ili
iini
Unmmenti
“
hiunoht
icidhe⸗

48

492

40

viroꝛũ.qui penſatis cõiecturis ⁊ rõnibus.cõdeſcẽde/

reputat ipſum obligatũ ad peham. Ael poteſt ille ſer
mo cauſalit᷑ intelligi.vt dicat᷑ ꝙ deus ſic accipit.⁊ ſic
vult accipi ab ipᷣa ecclia.⁊ ſic vult etiã iudicari.. Ad
illud quod obijcit᷑ ꝙ fraus ⁊ dolus non debent alicui
atrorniar patet rãſio ꝑ iam dicta.quia fraus ⁊ do/
us nõ patrocinat᷑ iſti in foꝛo eccleſie. imo compellit
ab ipᷣa eccleſia iuramentũ tenere ac ſi iuraſſet fidelit.
Mon patrocinat᷑ etiã in foꝛo dei.quia ex hocipᷣo ob⸗
ligat᷑ ⁊ reus efficitur magna pena. Ande ſi veniat ad
penitentiã eſt ei grauis penitẽtia imponẽda.⁊ ſanuʒ
conſiliũ eſt ⁊ decens.vt merito culpe ſibi imponat᷑ vt
iuramentũ compleat in quo ꝓximũ decipe intende/
bat. licʒ nõ poſſit ſibi ꝓbari i facie ipᷣiꝰ eccleſie. E A
duo ſequẽtia ſimiliter patet rñſio.quia verboꝝ obli⸗
atio ⁊ certificatio ꝑ iuramentũ ſupadditũ reſpiciũt
foꝛũ eccleſiaſticũ. ⁊ ideo obligationẽ cõcludunt non
ſimpliciter ſed qtum ad illud foꝛu.Et boc quidẽ eſt
cõcedendũ.i¶ Ad illud do qð querit᷑ quado ſunt xer
ba duplicia ita ꝙ dolus nõ interuenit.cuiꝰ intentõni
ſtandũ ſit. dicendũ ꝙ verba illa multiplicia.aut ma⸗/
gis pᷣtendunt vnum illoꝛũ ſenſuũ ſᷣm vſum cõmunẽ
aut equaliter p̃tendunt vtrũq;. Si magis pᷣtendunt
vnũ ſenſum.illi intẽtioni ſtandum eſt que illum ſen/
ſum intellexit. Si vo indifferẽter ſe habent ad vtrũq;
cum neutrũ ꝓbari poſſit.ſtandum eſt iudicio bonoꝝ

re debent ſanioꝛi ⁊ purioꝛi intentioni. Illa aũt auto/
ritas vYſidoꝛi nõ facit ad ꝓpoſitũ.quia vYſidoꝛus wcat
illum arte iurare.cuiꝰ iuratio eſt doloſa.non opoꝛtet
aũt dolũ vel artẽ interuenire ſemꝑ quãdo verba ſunt
multiplicdddll.
— Queſtio. ij. b
¶ He iuramẽto coacto. Atruz omne iuramentũ co⸗
actũ ſit obligatoꝛiũ:Et ꝙ ſic videt᷑.Omne iuramen/
tum qð habet iudiciũ ⁊ iuſticiã ⁊ veritatem eſt obli/
gatoꝛiũ.ſed iuramentũ coactũ poteſt bec tria babere.
ergo videt᷑ ꝙ ſit obligatoꝛiũ.¶ Item coacta wlũtas
vt vult Augꝰ.vere volũtas eſt.ſed iuramentũ dicit
coactũ qꝛ fit a volũtate coacta.ergo iuramẽtũ coactũ
a vera voluntate eſt.ſed cum aliquis ex volũtate ali/
qd iurat (niſi ſit malũ) ſeipᷣm obligat.ergo ⁊c. ¶ Itẽ
peccatũ ex coactione poetratum inducit obligatio/
nem ad penã eternã.ſi ergo iuramentũ de ſui natura
obligat od veritatem ſeruandã.ſicut peccatũ obligat
ad penam pferendã.videt᷑ ꝑ ſimile ꝙ iuramentũ co/
actũ ſit obligatoꝛiũ. ¶ Item hocipᷣm videt᷑ autoꝛita
te Aug.quidã coactus iurauit cuidam concubine vt
eã duceret in vxoꝛem ⁊ vlterius nõ aduerteret parẽ/
tes ſuos Rñdet beatus Auguſtinꝰ ex conſilio beati
Ambꝛo. ꝙ mr̃imoniũ teneret ⁊ peniteret de reſiduo.
ergo videt᷑ om ſententiã beati Auguſtini.ꝙ iuramẽ/
tum coaetũ ſit obligatoꝛin. ¶ Sed contra. AUota co/
acta non obligant.qꝛ votũ eſt coactio ſpontanea.ſed
iuramẽti obligatio ſimiliter a volũtate noſten pꝛoce⸗
dit. ergo nõ videt᷑ ꝙ iuramenta coacta ſint obligato⸗
ria. ¶ Item pᷣtoꝛ dicit.⁊ etiã Tullius in rethoꝛicis.
qð vi vel metn factũ eſt.ratũ non habeo. Si ergo lex
babet ratã omnẽ obligatõeʒ iuſtã.videt᷑ ꝙ iuramẽta
coacta nõ ſint obligatoꝛia. ee cauſa netꝰ moꝛtis
cadit in virum conſtantẽ. ſed metus qui cadit in vi-
rum conſtantẽ excuſat a toto ᷣm ꝙ iuriſpiti dicunt.
ergo videt᷑ ꝙ iuramentũ qð fit ex tali metu nõ ſit ob

ligatoꝛiũ. ¶ Item coactio excludit contractũ matri- x ratione ſigni Tinnutohie vics
trabat᷑ ex mera ⁊ libera voluntate.ſigt em̃ oiuctiõcʒ

monialẽ. ſeq tanti roboꝛis ⁊ obligationis eſt ipſum

XXXIXX.

matrimoniñ quati 2 iuramentũ. ſi ergo matrimoiiũ

ex coactione contractũ nõ eſt obligatoꝛiũ.eadem ra/
tione videt᷑ ꝙ nec iuramentũ. ¶ Reꝰ ad pᷣdictoꝛũ in/

telligentiã eſt notandũ ꝙ hic eſt duplex modus dicẽ/
di. Quidã enim dicunt ꝙ cum duplex ſit iuramentũ.

videlicj ꝓmiſſoꝛiũ ⁊ aſſertoꝛiũ.Reſpectu iuramenti
aſſertoꝛij coactio nõ excuſat a toto ſed a tanto.Si qͥs

em̃ coactus iurat ⁊ aſſerit falſum eſſe veruʒ.incurrit

crimen ꝑiurij. In iuramẽto vᷣo obligatoꝛio ſiue pꝛo/

miſſoꝛio. coactio que ſurgit ex metu que poteſt cadẽ
in conſtantẽ virũ a toto excuſat.TLale em̃ iuramentũ

licitum eſt ⁊ nõ eſt contra deũ quo quis ꝓmittit ali/

quid alicui ſe daturũ vel facturuũ. Et ideo reſpectu ta
lis iuramẽtiti poteſt interuenire coactio ſufficiẽs ad
inclinandũ ctiã conſtantẽ virũ.Et quia coactio ſuffi⸗
ciens interuenit.volũtas illa nõ eſt iudicanda volun
tas.ac per hoc nec iuramientũ illud eſt vere obligato/
riũ vt dicunt.Sed qm̃ verba Aug.⁊ conſiliũ etiã eiꝰ

videt᷑ eſſe in contrariũ. Aidet᷑ em̃ beatus Augꝰ.iudi.

care tale iuramentũ obligatoꝛiũ. Ideo eſt alius mo/
dus dicendi vt diſtinguat᷑ duplex foꝛũ.videlicʒ eccle
ſiaſticũ ⁊ diuinũ.ita ꝙ obligatio iuramẽti coacti ecõ/
trario ſe habet obligationi iuramẽti doloſi reſpectu
huiꝰ duplicis foꝛi. HNam i foꝛo eccleſie iuramentũ co
actũ non eſt obligatoꝛiũ.tum qꝛ eccleſia pᷣſumit.quia

iſte qui coacto iurauit nõ iurauit voluntate implẽdi

iuramentũ ſed potius euadendi ꝑiculum. tum quia
etiã ille qui iurare compulit.cũ malicioſe ⁊ doloſe ꝓ
ceſſerit.nullũ ius acquiſiuit.nec de malicia cõmoduʒ
repoꝛtare debuit. vnde nullum babet ius repetendi.

In foꝛo autẽ dei iuramentũ coactum obligatoꝛiũ ẽ.

quia cũ deus aſpiciat volũtatem interioꝛc.⁊ volũtas
non poſſit cogi coactione ſufficicnti ſed inducente.et
ita voluntas coacta.volũtas fit.iudicat deus talem
hominẽ obligari.⁊ ideo in foꝛo cõſcientie ᷣm theolo⸗
gos conſulendũ eſt ei qui ſic iurauit (niſi relaxationẽ
inueniat iuramentũ implere.⁊ hoc dico ſi iuramen⸗
tum illud fuit reſpectu rei licite. vnde rationes con/
cedi poſſunt que ſunt ad partẽ iſtam. ¶ Ad illud vᷣo
quod obijcitur in contrariũ de obligatione voti. di⸗
cendũ ꝙ non eſt ſimile.quia votum reſpicit obligati/
onẽ ad deum qui vult ſacrificia nõ coacta ſed volun
taria.ſi quis tamẽ coactione inducente cogat᷑ vt vo/
tum emittat. videlicet vt in piculo moꝛtis cxiſtens a
omino liberet᷑. non videt᷑ abſurdum dicere euz eſſe
obligatum.¶ Ad illud quod obijcitur de p̃toꝛe ⁊ le
ge ꝙ nõ reputat ratum iuramentũ factum ꝑ metuʒ.
dicendũ ꝙ lex loquit᷑ in foꝛo iudiciali.quia nõ intro/
mittit ſe de foꝛo cõſcientie. Ande ſm illud foꝛum ve
rum eſt ꝙ iuramentũ coactum nõ obligat.Ex hoc tñ

non poteſt concludi ꝙ non obliget q;tum ad deum.

Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ metus qui poteſt cadere
in conſtantẽ virum excuſat a toto.dicendũ eꝙ licʒ re⸗
ſpectu actuũ humanoꝛũ poſſit cadere metus ſuffici/

ens in virum conſtantẽ.tamẽ qtum ad ea que iuſti/
cie ſunt non poteſt cadere metus ſufficiens in virum

conſtantẽ. O?tum em̃ ad illa dicit. Molite eos time⸗

re qui coꝛpus occidunt. Ideo apud deũ talis metus

non reputat᷑ cauſa ſufficiens ad excuſandum homi/
nem a reatu peccati. vel ab obligatione iuramenti.
Ad illud quod obijcitur de obligatione matrimo⸗

nij. dicendum ꝙ nõ eſt ſimile. quia matrimoniũ hoc

habet ex ratione ſignificatiõis ⁊ inſtitutionis vt con⸗

Mim iiij

51

52

53.

SA

I. —

cbꝛiſti et eccleſie. dei T anime. in qua nulla intruènit
coactio.ſed mera benignitatis dilectio. non auteʒ eſt
ſic ex ꝑte iuramẽti.Et ſi tu queras de illo qͥ coacte in/
rauit cõtrahere matrimoniũ vtrum teneat᷑. Dicen/
dum ꝙ tenet᷑ niſi ex cauſa ſuꝑueniẽte abſoluatur. Si
tamẽ contrabat cum alijs.in cõtrabendo peccat moꝛ
taliter. nec amplius obligat᷑.ſed pꝛo culpa ꝑiurij eſt
ci penitentia imponenda.⁊ de boc amplius habet᷑ in

quarto tractatu de matrimonio.

— „ —

rum iuramentũ incautũ ſit obligatoꝛiũ: Jura/
mentũ autem incautũ dicit᷑ qd vergit in exitum ma/
lum. vel in exitum minus bonum.Et ꝙ iuramentuʒ
incautũ quod vergit in exitum malũ ſit obligatoꝛiũ.
pꝛobat᷑ pꝛimo ꝑ exemplũ Joſue.de quo dicit Amb.
in libꝛo de officijs. Joſue pacem quã dederat reuocã/
Aam nõ cenſuit.quia firmata erat ſacramẽti religio/
ne.ne dum alienam ꝑfidiam redargueret.ſuam fideʒ
ſolueret. tenebat᷑ ergo Joſue iuramentũ quod fece/
rat obſcruare.ſed illud iuramentũ fuit incautũ ⁊ ver
Gebat in exitum malũ.quia contra dei pᷣceptum quo
pceperat vominꝰ ne cum gentibus illis fedus iniret.

(Vaun iudl aſto i

ergo videt᷑ ꝙ iuramentũ tale ſit obligatoꝛiũ. ¶ Itezʒ

Augꝰ. dicit ꝙ meretrix iurans ſe ſeruaturã fideʒ ſuo
leccatoꝛi.peioꝛ eſt ſi nõ ſeruat fidem iᷓᷓ ſi obſeruaret.
ſed iuramentũ illud habet malũ exitum. ⁊ tamẽ obli⸗
gat.alioquin non eſſet pcioꝛ in nõ obſeruando.ergo
uramentũ quod ſimpliciter vergit in exitum maluʒz
eſt oligatoꝛiuʒ. ¶ Item bocipᷣm videt᷑ de iuramento
quod vergit tn exitum minus bonũ.vtpote qui iurat
lſe non intraturũ religioneʒ.qꝛ aliquis ꝑ matrimonij
vinculũ poteſt obligare ſe vt non intret religionẽ ita
matrimoniũ illud vere eſt obligatoꝛium.ergo pari
ratiõe videt᷑ ꝙ ⁊ ipſum iuramentũ. ¶ Item licitum
eſt alicui nolle intrare religionem.⁊ quod licitum eſt
nolle. licitum eſt cõfirmarc.⁊ quod licitũ eſt cõfirma/
re. licitum eſt iurare. ſed iuramentũ licitum eſt iura/
myentũ obligatoꝛiũ.ergo videt᷑ ꝙ cum aliquis iuret ſe
nõ intraturũ religionẽ.ꝙ ꝑ illud iuramentũ obliget᷑.
ſed tale eſt iuramentũ incautũ qð vergit in exitũ mi/
nus bonum.ergo videt᷑ ꝙ iuramentũ illud ſit obliga
toꝛiũ. ¶ Sed contra. Beda dicit ⁊ magiſter adducit
in litera. Si quid nos incautiꝰ iurare cotigerit.quod

eobſeruatũ peioꝛẽ vergit in exitum.libere ulud ſalubꝛi⸗
oꝛi cõſilio mutandũ nouerimꝰ.ergo pᷣm hoc iuramẽ/

nõ eſt obligatoꝛiũ.¶ Item Vſido.nõ eſt obſeruandũ
iuramentũ quo maln incaute pmittit᷑. Si tu dicas
autoꝛitas iſta intelligit᷑ ſolũ qñ quis iurat quod ẽ
malũ ⁊ minus bonũ.ſed non quãdo quis iurat ſe nõ
facturũ bonũ pfectum ad quod nõ tenet᷑.Obijcit᷑ cõ
tra hoc.qꝛ nullũ iuramentũ eſt iuſtum qð impugnat
uſticie ꝑfectionẽ.ſed iuramentũ quo quis iurat ſe nõ
intratarũ religionẽ.nec aggreſſurũ pfectionẽ.eſt ꝑfe/
cte iuſticie impuguaciuũ.ergo ⁊ iuramentũ iniquũ.ſᷣ
nullũ tale eſt obligatoꝛiũ.ergo videt᷑ ꝙ nullꝰ obliget
iuramentũ incautum quod vergit in exituʒ minus
bonum. ¶ Item nullũ iuramentũ eſt diſcretũ quod

tũ incautũ quod in exitũ malũ vel minꝰ bonũ

ecſt contra ſpuſſancti conſiliũ.ſed cuzʒ quis iurat ſe nõ

intraturũ religionẽ.iuramentũ illud eſt contra ſpiri/

tuſſancti conſiliũ.ſed nullũ tale iuramẽtum babet in

comitatu iudiciũ.⁊ nullum tale eſt obligatoꝛiũ.ergo
idem qð pᷣus.¶ Juxts boc querit Si quis iurat ſe

recenunc; pturk plationem. vtruſn tale iuratneſt⸗
tũ obliget. Et ꝙ ſic videt᷑.quia licitum eſt Bratneneg

fugere.ergo licitum eſt ꝙ quis iuret eam nõ recipere.
In contrariũ eſt. q; maioꝛis pfectionis eſt vt comu⸗
niter dicit᷑ ſtatus pᷣlationis q; religionis.⁊ lono pua⸗
to p̃ferenda eſt vtilitas cõmunis.¶ Sꝰ ad p̃dictoꝛũ 5
inteiligentig eſt notangũ ꝙ multipliciter cõtingit iu⸗
ramentũ eſſe iuramentũ incautuʒ. Pꝛimo modo qñ
iurat᷑ aliquid qð ſimpliciter vergit in ſalutis detrimẽ
tum.ſicut cum aliquis iurat ſe facturũ aliquid qd nõ
poteſt ſine peccato moꝛtali cõoſummari. Secũdo mõ
dicit iuramentũ eſſe incautũ cum quis iurat aliquid
quod vergit in ſalutis ſue diſpendium ⁊ perfectionis
impedimentũ.vtputa cum iurat quis ſe nunqᷓ intra.
turũ religionem. Lercio modo dicit᷑ iuramentũ in⸗
cautũ cum quis iurat aliquid in omnẽ euentũ.quod
vno caſu cõtingente vergit in ſalutis diſpẽdium.alio
caſu cõtingente vergit in ſalutis pfectum.ſicut cum
iurat aliquis ſe nunqᷓ; recepturũ pᷣlationem.qð qui⸗
dem eſt in ſalutis diſpendium ſi vtilis ſit ⁊ canonice
eligat᷑ ⁊ a maioꝛe ſibi iniũgat᷑.tunc autẽ vergit in ſa⸗
lutis ꝓfectũ ſi ſit ꝑſona inutilis ſibi ⁊ alijs ad ſtatum
illũ ꝓmoueri.Si ergo loquamur de iuramẽto incau⸗
to pᷣmo modo.ſic abſq; dubio nõ eſt licitum nec obli⸗
gatoꝛiũ.ĩmo qui ipſuʒ obſeruat cõmittit peccatũ.Si
vo loquamur de iuramẽto incauto ſecũdo modo. ſic
nec eſt licitũ nec obligatoꝛiũ.licʒ iſᷣm obſeruare non
ſit peccatũ.qꝛ nõ eſt peccatũ non intrare religionem.
graue tamẽ peccatũ eſt iurare ſe nunqᷓᷓ aſcenſurũ ad
gradum pfectionis.quia in hoc quodamõ impugnat
ipᷣius iuſticie ꝑfectionẽ ⁊ ſpũſſancti inſpirationẽ. Si
vo loquamur de iuramẽto tercio modo. ſic vno caſu
cõtingente eſt obſeruandũ.videlicʒ cum vergit in ſa⸗
lutis detrimentũ. Et ꝑ hoc patet rñſio ad queſtionex
ꝓPoſitam. Concedendũ eſt igit᷑ ꝙ iuramentũ incau⸗/
tum quod vergit in ſalutis detrimentũ.vel quod di/

recte vergit in ꝑfectionis impedimentũ.non eſt obli/
gatoꝛiũ.ſicut ratiões ad hanc partẽ inducte oſtẽdũt.
¶ Ad illud vo quod obijcitur pꝛimo in contrariũ de 76
Joſue. dicendũ ꝙ iuramentũ illud nõ obſeruatũ nõ

vergebat in malũ exitum. imo in bonuz. Triplex em̃
ratio fuit quare gabaonite fuerũt reſeruati ⁊ non in/
terfecti. Ana literalis.qꝛ meliꝰ erat vt damnarent᷑ ꝑ⸗
petua pᷣuitute q; punirent̃᷑ moꝛte.maxime cũ ꝓmpti
eſſent ſeruire q́; moꝛtẽ ſuſtinere.ſicut ex ipᷣo textu ap/

paret. Alia vo ratio eſt moꝛalis.quia iĩ hoc ſignificat᷑

ꝙ quãtũcunq; deus minet᷑ alicui ⁊ indignet᷑ in pᷣſen/

ti vita. ſi tamẽ ad ipſum reuertat᷑ toto coꝛde.nõ clau⸗
it miſericoꝛdie viſcera. Cercia vo ratio eſt genera/
lis.qꝛ in hoc ſignificat᷑ ꝙ ſemꝑ in nobis duo ſunt po⸗

puli.ſᷣni ꝙ; duo fuerũt in terra ꝓmiſſionis.ſcʒ amoꝛ/

reoꝛũ ⁊ filioꝝ iſrael.hoc ẽ motuũ rationabiliũ ⁊ bꝛu/
talium.ſm ꝙ dicit Berñ. quãtũcũq; laboꝛes. neceſſe
eſt vt intra fines tuos habitet Jebuſeus. AUnde mul

tiplici ratiõe obſeruatio iuramẽti illius nõ vergebat

in exitum malũ ſed potius bonũ.Et quod obijcit᷑ de

mandato domini qð tominꝰ pᷣceperat ꝙ cum cis fe⸗

uus non iniret. Dicendũ ꝙᷓ hoc ea tu eſt qtũ
ad eos qui erant incoꝛrigibiles.

citur de meretrice que iurat leccatoꝛi ſuo fideliter ad-

berere. dicendũ ꝙ in iuramẽto illo eſt duo ↄſiderare.
Anum ꝙ meretrix iurat ſe cõſenſuram in nęphariũ

actũ cũ ſuo leccatoꝛe.Aliud ꝙ iurat ſe fidẽ alteri non

daturam. Et pꝛimũ quidem eſt illicitũ.2 ad hoc non

Ad illud qð obij-/57

——

— = — = = —

—V— —

As obligak. Secundũ quidẽ licitum.⁊ ꝙᷓtñ ad boc obli/ Aſt & ſe feddit ſe in ſempiternũ inabilem ¶ Ad ülud ?9
tui gatur. Et ideo dicit Augꝰ.q; peioꝛ eſt nõ ſeruando ꝙᷓ quod obijcit᷑ ꝙ licitum eſt nolle intrare religionem
Z ſi iuramentũ ſeruaret. Per bũc etiã modu intelligẽ ergo ⁊ iurameto firmare.dicendũ ꝙ; nõ ſequit᷑.quia
NS dum eſt ſi aliquis latro iuraret alij ſc ꝑꝛedã cum illo nolle intrare religionẽ eſt impfectionis.ſed boc iura-
snn F8diuiſurum ⁊ poſtea retineret totu.¶ Ad illud quod mento firmare eſt cuiuſdam obſtinationis ⁊ impu.
ſr⸗ obijcitur de eo qui iurat ſe nunqᷓ; religionẽ intratuꝝ.· gnationis gratie ſpũſſancti.que de tepidis ⁊ negligẽ
Matnit q ſicut licite poteſt intrare ſic licite poteſt cõtrabere tibus facit feruidos ⁊ pfectos. Et ideo q;uis illud ſit
ürn matrimoniũ.dicendũ ꝙ nõ eſt ſimile bins ⁊ inde du/ licitum.illud tamẽ eſt illicitũ.¶ Ad illud quod que/6o
Pnlllsd plici ex cauſa. Pꝛima eſt.qꝛ matrimoniũ non tm̃jmo ritur vlterius de eo qui iurat ſe non recepturum pla-/
miglg dicit pꝛiuationẽ boni.quonia potius dicit boni poſi/- tionem iam patet rnſio ꝑ illud qð iam dictum eſt.qꝛ
nti tionẽ. ſed iuramentũ quo quis iurat ſe nunq; religio- iuramentũ illud in caſu obligat. videlicʒ cum vergit
namin nem intraturum. de ſua pᷣncipali intentione eſt boni in damnũ ꝗꝓpꝛium ⁊ alienum. in caſu vo nõ videlicʒ
Mr niun pfecti pꝛiuatoꝛiũ impeditiuũ.ideo non eſt iudican / cum nõ tm̃ eſt pſona ſibi vtilis verũetiã alijs. Atta/
tpircgin dum obligatoꝛiũ ſed potius illicitum ⁊ iniquũ. Alia mẽ ſi iuramentũ pceſſerit.non debet quis ſe autoꝛita
Nimgi⸗ etiã ratio eſt.qꝛ qui matrimoniũ cõtrabhit.ſiue ex on te ꝓpꝛia a vinculo eius abſoluere.ſed ſuꝑio:is volũ/
miniet ſenſu mulieris ſiue ex moꝛte poteſt aliquãdo agsre⸗ tatem. mandati ⁊ autoꝛitatẽ ſuꝑ hoc requirere.cuiꝰ
insdan di ꝑfectionẽ.qui autẽ iurat ſe nunqꝙ intraturũ.q;tum volutati magis ꝙᷓ ꝓpꝛie dʒ in hoc caſu obedire .
rnnte ¶ Diſtinctio. xl. de diſtinctiõe duoꝝ pᷣceptoꝝ.in quibꝰ ꝓhibet᷑ duplex concupiſcẽtia ein co⸗
istinn paratione ad legis 7 euògeli differeniiiiiiugs.
rin . Extũ pᷣceptũ eſt. Supꝛa determiauit magiſter de diſtinctiõe mandatoꝝ decalogi q;tum ad pᷣcepta pꝛi
hitietin mc tabule. ⁊ qtum ad pᷣcepta ſecũde que attendunt᷑ circa oꝑa exterioꝛa.⁊ de obliquitatibus que ha/
rimmen bernt cum eis oppoſitiouẽ ⁊ repugnantiã. In hac vo tercia parte determiat de diſtinctiõe duoꝝ pꝛe/
clannrt ceptoꝛũ in quibꝰ ꝓhibet dominꝰ duplicẽ concupiſcentiã in compatiõe ad legis ⁊ euãgelij differẽtiã. Diuidit᷑
nintpai autẽ iſta ꝑs in tres ꝑtes. In pꝛima ponit pᷣdictoꝝ mandatoꝝ diſtinctionẽ. In ſecũda vo qꝛ in pdictis man⸗
lücona datis lex vetus videt᷑ cõuenire cum noua.inquirit legis ⁊ euãgelij differentia.ibi.Sed cuʒ hic phibeat᷑ cõcu⸗
ſnn-⸗ piſcẽtia aliene vxoꝛis ⁊c. In tercia vo bꝛeuiter decem mandata epilogat.ibi. Audiſtis decem coꝛdas. Dartiũ.
mmmten. autẽ ſubdiuiſio ſatis manifeſta eſt in litera. ðèð

tuniin IL . Ponit pᷣdictoꝝ mãdato cupiſcentia diſtin 2 Serxtu pceptu ẽ. 1
ai Dl. X . didhe nöcſaderabisgro,
— 9 E xtũ p cep tü eſt. Mõ deſiderabis vxoꝛẽ pri⸗ tta. ein bus con
ens, 6 mi tui. Septimũ eſt. Nõ cõcupiſces domum cupiſcere q; mecbari.
R—KM . ꝓximi tui.nõ ſeruũ.nõ ancillã ⁊c. Sed videt videt᷑ e illud mãda⸗
tummit SFSFPceptü de nõ ↄcupiſcẽdis rebus ꝓximi vnũ eſſe cũ eo tũ non deberet ſes
mutai oo dicit. nõ furaberis. Et pᷣceptum de nõ ↄcupiſcẽda loco mner 5rebraſe,
niniſ, l vxoꝛe vnũ eſſe cuʒ eo quo dicit᷑.nõ mechaberis. Po/ ude tabnle. tem
miinii kteerat em̃ pceptũ nõ furadi in illo generaliter intelligi. nihil debet pcipi niſi
r vyvyvybi de non concupiſeẽda re ꝓximi pᷣcipitur. Et in oo qð eſt in nr̃a poteſta⸗
iet „„ „ go dictum eſt. non mechaberis. poterat illud intel- te. natura qdiu coꝛ
uml Aug . ſuper ligi. non concupiſces vxoꝛem ꝓximi tui. Sed in illis rupta Ebaberhranl⸗
ummmni, Exoð. duob' ſceptis nõ mechadi ⁊ nõ furadi ipᷣa opa nota / vide? gerocupiſcetia
inrägmhi MMc ta ſũt ⁊ ꝓhibita.In his vo extremis ipᷣa ↄcupia.aul S cientin decalogo
cißntan, PPhlbert. A Becz ſicue
iboeſgi rõtingit ↄcupiſcere roi rere etiã ↄtingit ↄcupiſcẽ filiã ⁊ ↄcubinã. nõ videt᷑ ꝙ i mãdato illo ſufficiẽter
get⸗ ꝓhibeat᷑ canuis ↄcupiaſ ꝰ dicẽdũ ꝙ mechia ſe bʒ ex additiõe ad ↄcupiaʒ.qꝛ mechari ẽ in coꝛde ⁊ oꝑe cõcu
60otens piſcere ẽ in coꝛde.⁊ qꝛ ꝓbibitio diẽ negatiõʒ vtriuſq;.qꝛ negatiões ſe hñt ecõtrario affirmatiõibꝰ.iõ pꝓhibitio
RR ↄcupie addit ſupꝛa phibitiõz mechie. ⁊ gñalit ꝓbibitio pcti coꝛdis addit ſupꝛa ꝓhibitõeʒx pcti oꝑis. Plꝰ em̃
bisdnte eſt pꝓhibere petm̃ coꝛdis ꝙ; pctm̃ oꝑis.qꝛ pctim̃ oꝑis pᷣſupponit petm̃ coꝛdis.Et iõ iſta duo mãdata ĩ quibꝰ ꝓ J
ſonu⸗ hilet᷑ ↄcupia.ᷣ vltio loco ſũt oꝛdinata. Et p hoe pʒ rũſio ad illud qd pᷣmo obꝛ. Ad illud qð obẽ ꝙ nihil dʒ pcipi 2
rled qð nõ eſt i nr̃a ptãte.dicẽdũ ꝙ ẽ ↄcupia qᷓ ↄſiſtit i ſenſualitate.⁊ ẽ ↄcupia q̃ ẽ ĩ ↄſenſu ronis ꝓgreſſiuo ad opꝰ
ſten Pꝛima ẽ petm̃ niale.nec. phibet ſᷣ cohibet᷑.Secũda vᷣo ẽ pctm̃ moꝛtale.⁊ ꝓbibet᷑ inqtũ ẽ ꝓgreſſiua ad opꝰ.
tl Añ iſti?ꝰ mãdati explicatio ⁊ intellectꝰ inſinuat᷑ Eccli.xiij.vbi dẽ. Fili poſt ↄcupiag tuas nõ eas.vbi ſimplicit
lict⸗ nõ ꝓhibet᷑ ↄcupiſcere. poſt ↄcupias ambulare ↄſentiẽdo ⁊ i actã ꝓgrediẽdo.¶ Ad illud qð obꝛ de ↄcupia ʒ
Cien filie ⁊ cõcubine.dicendũ ꝙ ſilia ⁊ cõcubina duplicit᷑ põt ↄcupiſci.aut ĩ poſſeſſõʒ vt redigat᷑ i puitutẽ ⁊ fimu⸗
4*½ atũ.aut ad oꝑis carnalis ↄſũmationẽ.Et pᷣmu phibet᷑ ꝑ ſeptimũ pᷣceptũ.Mõ ↄcupiices rẽ. Secũdũ vo ꝓhi
l i⸗ bet᷑ ꝑ mãdatũ illud. qꝛ ꝓhibet᷑ ↄcupia carnis ↄ legitimũ thoꝝ. Añ deſiderare filiã alicuiꝰ ĩ vxoꝛẽ nõ ẽ ꝓbibi⸗
4 S tũ.ſed deſiderare eam in foꝛnicationẽ ⁊ meretricẽ. ⁊ hoc daudit᷑ in ſexta ꝓbibitione. l
37 Gr b¶ Septimũ eſt. Mon cõcupiſces dᷣmũ ꝓximi tui ⁊c. Contra.Quia qð licitũ eſt acqͥrere pcio.eſt licitũ deſi/
pce gerare. 5 domũ ꝓximi licitum eſt pᷣcio emere.& licitũ eſt eã deſiderare ⁊ ↄcupꝑiſcere. Si tu dicas ꝙ ibi accipit᷑
tnn Cccupiſcẽtia ꝓ inoꝛdiuato deſiderio. ſic ſiłr nõ licet cõcupiſcere rem ꝓpꝛiã. Itẽ ſicut ↄtingit inoꝛdinate deſi⸗
wint derare domũ ꝓximi. ita ↄtingit inoꝛdinate deſiderare dignitatẽ ꝓximi.g ſicut ill ꝓbibet᷑ita ⁊ illð dz Phihe⸗
WSitu dicas ꝙ illd claudit᷑ ibac ꝓhibitiõc. Cõtra bᷣ eſt ꝙ ↄcupia dignitat ſpectat ad ſuꝑbiã ⁊ e gloꝛiã.
. m v

ecõcupiſcẽtia dᷣm? ad

ochauchnt. (Auia in Pdictis madatis lex vetus videt couenite
R' dicendũ ꝙ in iſto Gesehmie pinr legis ⁊ euãgel ij differentiã. b
verbo ꝓhibet cõcu⸗ ¶ Sed cũ hic ꝓhibeat᷑ ↄcupiſcẽtia aliene vxoꝛis. ⁊ alie⸗ Quareler comn
piſcẽtiz rei aliene jm ne rei.q̃re dicit᷑ lex cõpꝛimere manũ ⁊ nõ animũ.euã⸗ pꝛimere dr ma
ꝓ aliqs ↄcupiſcit ali· geliũ vᷣo manũ ⁊ animũ. Illud de lege dr̃ pᷣm cerimo⸗ nũ nõ animũ.
q in woſſeſſone que· nialia nõ m moꝛalia. Ylel qꝛ in lege nõ ẽ generalis ,.
rens in illo ſufficen · hibitio ois moꝛtifere ↄcupiſcetie vt ĩ euãgelio.vel ſm
bet᷑ ↄcupia bonoꝝ tẽ⸗ Ecoæ& carnalem intelligennin. “
poꝛaliũ v't domus et ¶ Quid ſit litera occidens. c — e.ẽ
pecudũ. etiã cuiuſ ¶ Si vo querit᷑ quã dicat aplus literam occidentẽ?: Ea ij. Cox.iij.
cũq; alteriꝰ rei quum certe eſt decalogꝰ.qͥ nõ dicit᷑ lr̃a occidẽs eo ꝙ mala ſit
quis vellet alij mibe lex. ß qꝛ ꝓhibẽs pctm̃ auget ↄcupiſcẽtiã ⁊ addit pquun2⸗
t⸗ rwie ricationẽ. niſi liberet gra. Que gra nõ ſic abundat in
nõ ↄcupiſcat alienu, lege vt ĩ euãgelio. Lex & bona eſt. ⁊ tamẽ occidit ſie
manẽs alienum. Acl gratia. cuz ſit virtꝰ peccati q̃ iubet qð ſine gr̃a impleir
etia intelligt contra no pot. Ofa aũt deerat. ? ideo lr̃a occidẽs erat. Diſtat Deleg æ euan-
iuris oꝛdinẽ. hocẽ qñ̃ aũt euãgelij la a legis lr̃a.qꝛ diuerſa ſunt ꝓmiſſa.ibi gelij diſtantia.
s vellet pximũ da terrena. hic celeſtia ꝓmittunt᷑. Diuerſa ctiã ſacrf̃a. .

tũ g differůt illa ab iſtis. Unð illi pᷣcepto nò mechandi

auanci. ergo cũ iſta fit ſupadditio in euãgelio.vbi oĩs cõcupiſcẽtia mecho
ſint diuerſoꝝ geneyx.· di ꝓphibet.

nificari in re ꝓpt ſuã
vtilitatẽ.tũc em̃ nõ di

ligit ꝓpximuz ſicut ſe⸗

illa tm̃ ſignificabãt.hec cõferũt gratiã. Pꝛecepta etiaz

diuerſa q;tũ ad cerimonialia. Nã q;tũ ad moꝛalia ſut

Ande i verbo i eadẽ in euãgelio cõtinent᷑.
Ande ĩ rbo iſto p eadẽ. ſed pleniꝰ in cuãgelio cõ
. Rber Mapgnae PBꝛeuiter decẽ mãdata epilogat. d .”D
cupiditas.Ad üls ( Rucdiſtis decẽ coꝛdas pſalterij vtriq; ſexui impoſitas.
ergo qð pꝛio obijcif᷑. q charitate tangẽde ſunt vt vicioꝝ feces occidant᷑.

.

6

qð licet pᷣcio acqͥrere

licet rußiſc ne dicenqum qꝙ; cõcupiſcere dicit ibi appetitũ ĩmoderatũ babendi cum damno ptimi. ⁊ in boc

ipᷣo etiã c

noꝛ appetat᷑ in ratiõe
ratione excellentie. ſic
dici ꝙ vtroq; modo c

0 etia claudit᷑ appetitus imoderatus. pꝛo
piditatis ⁊ auaricie.l
ſufficientie ſic ſpectat
poteſt dici ꝙ

laudit᷑ in

nandi reſpectu pximi

di vtrobiq; cõcupiſcentia. mag

hibitio etiaʒ reſpectu rei ꝓpꝛie penes quam conſiſtit peccatũ cu/
Ad illud quod obijcit᷑ de ambitione dignitatis ⁊ honoꝛis.dicendũ ꝙ ſi dignitas ⁊ ho⸗
ad crimẽ auaricie.⁊ in iſto mandato phiberi habet. Si autem in
phibet᷑ per pꝛimũ mandatũ in quo pꝛecipit᷑ reuerentia dei. Poſſet tamẽ
ꝓhibitione ſeptimi.quia vtrobiq; eſt amoꝛ boni ꝓpꝛij.⁊ vna eſt ratio deoꝛdi/
licʒ multiplex ſit ratio deoꝛdinãdi reſpectu ſui. IJdeo ſub vna ꝓhibitione habet clau⸗
B co⸗ is pꝛohibet᷑ cõcupiſcentia domus qᷓ; còcupiſcentia dignitatis.qꝛ manifeſtioꝛ
erat ⁊ ſenſibilioꝛ. ⁊ etiã iudei magis pꝛoni erant ad auariciam.

¶ Diuer ſa eti ſacramẽta ⁊c. Contra hoc obijcit ꝙ, nullus ſaluari poteſt ſine gratia.ĩ ergo ſi ſacramenta ve⸗

teris legis gratiã non cõferebant
ꝙq in ſacramẽtis illis dabat᷑ grat
datur gratia virtute ipſoꝝ.
quia gratia eſt ꝑ creatione
bat᷑. videt᷑ ꝙ inter bec ſacr
ſtionẽ iſtã opinio celebꝛis
ſllis dabat᷑ rõne fidei ⁊ de
cus ẽ. qꝛ ↄſtat ex xbo ⁊ el
do ad gfe ſi. uſceptionẽ. vel impꝛim

emẽto.ſ̊ cũ

videt᷑ ꝙ nullus in lege illa ſaluatus fuit.quod eſt impin dicere. Si tu dicas
ia ſed tamẽ nõ virtute ſacramẽtoꝛũ illoꝛum. In ſacramẽtis autẽ noue legis
quia ſunt ex ſanctificatiõe ſanctificantia ſicut dicit NHugo. Obijcitur contra hoc.
m. ergo ſolus deus habet virtutem cõferendi gratiã. ergo ſi in iſtis ⁊ illis confere/⸗
amẽta ⁊ ula nulla ſit differentia.Re.intelligendũ eſt ad boc ꝙ duplex eſt circa que
⁊ famoſa. Quidã nãq; voluerũt dicere ꝙ in vtriſq; ſacfis da gra. differlter. aꝛ in
uotiõis ipiꝰ ſuſcipiẽt.ita ꝙ nulloꝰ rõne ſacri ſiue oꝑis oꝑati. In ſacris aũt no.le.ſe/
dñs inſtituit vbũ dedit illi vᷣtutẽ ꝑ quã influit ⁊ agit in aiaʒ. vel diſponẽ/
ẽdo caracteris ſignificationẽ.vel admiculãdo ipᷣi gre ad aie curationẽ ⁊ fo/

mitis debilitationẽ. Et ̊ videt᷑ dicere Aug. Que ẽ virtꝰaque vt coꝛpꝰ tãgat ⁊ coꝛ abluat: niſi faciẽdo verbo.

Et laugo de ſcõ Uictoꝛe videt᷑ id
ficat. vt ſic ſint ex ſanctificatõe ſai
gaet mibi intelligere vᷣtutẽ illã ſil

idẽ dicẽ.qͥ dicit ꝙ ſacr̃a no.le.pᷣus ſanctificant᷑ ꝑ verbũ.⁊ poſtmodũ ſancti/
ictificãtia.Et hũc moqũ dicẽdi ſuſtinẽt viri ꝑiti ⁊ fide digni.Sʒ difficile vi⸗

,.— —

eſſe verdo ⁊ elemẽto collatã qtũ ad eẽntiã ⁊ naturã.q;tũ ad eiꝰ exiſtẽtiã.qtũ

d duratõis meſur. ⁊ eti qtũ ad opatiõis efficaciã. q oia neceſſe ẽ ponere ⁊ explicare circa vtutẽ illa. Siqs
dicat ë aliqua qllitas der̃ vbo ⁊ elemeto ꝑ quam agat ⁊ influat ĩ ipazʒ aiax. Diffcile eſt intelligere iiꝰ xtutis
eſſentiã. Eu cm̃ nõ ſit ſubſtãtia ſ̊ accidens quoddã ⁊ in genere vni. dubiñ eſt vtrũ debeat reponi inter bona

maxima. vel media. vel
ſubiecto. nõ hʒ virtutẽ

u no hʒ virtutẽ agẽdi in aliud. Si vᷣo gra nõ eſt nec virtꝰ.
ſacramentũ.⁊ eñ qͥ ſuſcipit ſacramentũ. In quo etiã

minima. Et ſi inter bona maxima reponat᷑iam gratia erit. gratia aũt exiſtens in vno
quõ ergo dicit᷑ ſm veritatẽ ſanctificare ipᷣm
genere ſit. ⁊ cuiꝰ ſpẽi ſit.vtrũ videlicʒ i diuerſis ſacramẽ

tis diuerſificet foꝛmalit illa virtꝰ.qd homi parũ intelligẽti difficile eſt capere. Et ſi inter bona media vel mi⸗

tdiffie

tima reponit᷑ quõ talis virt⸗ facit re:titudinẽ ⁊ ſanationẽ ipius aie ꝗᷓ inter bona maxia cõputant᷑. Mõ ſoluʒ
ade dimfclle eñ inteilioͦere bui virtutio eſeuciß ſei etis ſob iſte io⸗ Aut eſß gocſcles ſuvſtatikieak in iubiet⸗

eo:poꝛali.vel cũ nature oꝛdinẽ quẽ deus nõ puertit ꝑ miraculũ.ſubſtqtia fit nobilioꝛ ſus ꝓpꝛietate.Aut ſi p.
nit᷑ illa virtꝰ ſpẽalis vt in ſubiecto in vᷣbo ⁊ elemẽto.quare nõ ſimilit᷑ ia gra q̃ debet infundi aie: qdð neſcio ſi
aliqs recte intelligẽs dicit. Aut ſi eſt in ſubiecto coꝛꝑali.quõ vna virtus ⁊ qualitas abſoluta ſimul poterit eſſe
in duobꝰ ſubiectis.vᷣbo videlicz ⁊ elemẽto.ex quibꝰ⁊ ſi fiat vnũ ſacrm.nõ tñ fit vnũ ꝑ naturã ⁊ eẽntiã.vnitas
aũt vᷣtutis pᷣm ꝙ dicit ⁊ vult Dam̃.coꝛrñdet vnitati ſube ⁊ nature.Aut g in vno ſacro nõ eſt vna virtꝰ ſᷣ plu/
lne res. Aut illa virtꝰ cõpoſita eſt. Aut vnũ accidẽs ſimplex.⁊ ſpnale.⁊ impartibile.ſimul erit i diuerſis ſubiectis.

mi

qdð totũ valde difficile eſt intelligere de illa virtute. Mec ſolũ iſta duo difficile eſt intelligere de illa vtute.ſᷣ etiã
duratiõis mẽſurã. Dubiũ em̃ eſt vtrũ deus dedit virtutẽ illã qñ pᷣmo inſtituit.aut de nouo det.Sed quõ a pn
cipio dedit bis qᷓ nõdũ erãt.ſicut vᷣbis qͥ quotidie ð nouo foꝛmantur.Si de nouo dat.tunc quotidie in ſaccis
nõ ſolũ gratiã ſᷣ etiã alia accidẽtia creat.⁊ tñ conſueuit dici ꝙ creatiõis opus non currat niſi circa exitũ aie in

eſſe.⁊ circa infuſionẽ gre.⁊ ſi deſinat eſſe ſtatim ꝓlato vᷣbo.quõ creauit deꝰ tã nobilẽ virtutẽ vt ita cito defice
ret:Et rurſus ſi dat᷑ vbo.cũ nõ det᷑ vertoi ſcripto.nec in mẽte.dat᷑ in ꝓnũciatiõe.⁊ tũc difficile erit explicare
vtrũ det᷑ in pᷣncipio.vel in medio.vel in fine.qꝛ nec in pᷣncipio vᷣbi nec i medio eſt actio illiꝰ virtutis.Si vᷣo in
1ilei fine.tũc cũ verbũ deſinat eſſe.⁊ deficiẽte verbo deſinat virtꝰ verbi.ſimul incipiet virtus ⁊ deſinet.Aut ſi ante
finem dat᷑.quãtum det᷑ difficile eſt inſinuare. Nec tm̃ illud.ſed etiã multo difficilius eſt explicare opationis
illiꝰ virtutis efficaciã.vtrũ ſcʒ agat gencratiõe equiuoca vel vniuoca generãdo ſibi ſimile vel diſſimile.Diffi⸗
. cile etiã eſt vtrũ influat oino aliejd ab extrinſeco.aut edueat aliqͥd de potẽtia in actũ. Pꝛimũ eſt ſoli deo poſſi
bile.ſecũdũ autẽ difficile eſt explicare.Difficile eſt etiã intelligere quõ caracteris impᷣſſio poſſit eſſe ab illa vir
tute.cñ caracter videat᷑ eſſe in ſuꝑioꝛi ꝑte.in quã ſolꝰ deꝰpõt influere.Añ ſuba intelligibilis beata.quãtũcũq;
magne ſit excellẽtie(ſᷣm ꝙ dicit Aug.)nõ põt facere ad noſtrã iuſtificationẽ vel illumiatõeʒ aliqͥd intcriꝰ foꝛ
mãdo.ſ̊ ſolũ exteriꝰ exercitãdo.quõ g hoc poterit virtꝰ data elemẽto vel vb.cũ nõ videat᷑ eſſe capax tãte vir⸗
tutis: Poſtremo.in ſacro altan in q̊ fit ſubito trãſſubſtãtiatio panis ſm ſe totũ in coꝛpꝰ xpᷣi.qd quidẽ nõ põt
G eſſe niſi ab infinita vtute.quõ vbũ ꝓlatũ ab homie (cũ ſit finite vtut )poterit ad iſta trãſſubſtãtiationè aliq̃d
opꝑari.Et certe ſi illud vᷣbũ vᷣtutẽ nõ hʒ agentẽ.multo minꝰvba alioꝝ ſacr̃oꝝ.Hec oia ⁊ mita alia circa h̊ val.
de difficile ẽ intelligẽ ⁊ explicare.q̃ nõ idcirco narro qꝛ credo eẽ inſolubilia.vel vt ipᷣe iſtã impꝛobẽ poſitiõeʒ.ſFᷣ.
vt oñdã me ipaʒ nõ plene intelligẽ.⁊ iõ nec affirmare nec negare vlle.qꝛ ⁊ ſi ipᷣaʒ clare ñ intelligã. tñ ſcio et.
V intelligo.ꝙ plura põt deꝰ facere.⁊ etiã in ipᷣis ſacris facit.qᷓ; nos poſſumꝰ intelligere. Vñ ↄfugiẽdo ad mirabi
lẽ dei potẽtiã oia iſta poſſumꝰ facile dxeclinare.⁊ ſᷣm vnũ modũ dicẽdi ſatis plana eẽt rñſio ad q̃ſtionẽ ppoſitã
ſi iiꝰ modi plana eẽt intelligẽtia.⁊ ͥ poſitio i qᷓrto libꝛo diffuſiꝰ ẽ explicata.vbi rñdet᷑ ad pᷣmiſa.Aliꝰ eſt hic
modꝰ dicẽdi.ſuppoſito ꝙ i ſacꝛis no.le.diuina virtꝰ ſecrctiꝰ oꝑet᷑.qꝛ hoc ẽ ipᷣiꝰ fidei ⁊ ſnie cõis.dixerũt aliqui
ſacr̃a noue legis habere r̃ſpectu iuſtificatiõis vᷣtutẽ influentẽ.vᷣtutẽ ꝓmerentẽ.vᷣtutẽ diſponẽtẽ.⁊ vᷣtutẽ cffira
citer oꝛdinãtẽ. Airtutẽ influentẽ rõne ſpũfſancti aſſiſtẽtis.vᷣtutẽ ꝓmerẽtẽ rõne meriti paſſiõis ad ſaccrm ↄcur
rẽtis.virtutẽ diſponentẽ rõne deuotiõis ipᷣiꝰ fidelis ſacfm ſuſcipiẽtis.virtutẽ deniq; efficacit᷑ oꝛdinantẽ rõne
tiiif viuie pactiõis iuſtituẽt.Sic em̃ inſtituit dñs vt ad talis vᷣbi ꝓlatiõʒ ⁊ ſacfi ſuſceptiõʒ.mirabilis ĩ ſuſcipiẽti/

irri⸗ bꝰ fieret oꝑatio.⁊ ſuſcipiẽtiũ ſanatio ⁊ iuſtificatio.⁊ ꝓ tãto dicũt ſacra no.le.hĩe vᷣtutẽ.⁊ differũt i q̊ a ſaccis

iſinudh leg veten..pᷣcipue qᷓtũ ad ipᷣaʒ efficacẽ oꝛdinatiõʒ.qꝛ nõ infueniebat ibi pactio ĩ illis ſacr̃is ꝑ quã efficax ⁊ in⸗
weum fallibił fieret oꝛdinatio ad graʒ. ᷣm i ſacr̃is no.le.vt pʒ i inſtitutiõe baptiſmi vbi dixit.Qui crediderit ⁊ ba/
n Mn ptiʒatꝰ fuerit ſaluꝰ erit. In alijs etiã tribꝰ modis babẽdi vᷣtutẽ differẽtia ẽ penes magis cõpletũ ⁊ minꝰcõple
mucninn tũ.qꝛ in ſacris no.le.ſpũſſanctꝰ influẽs iuſticiã pleniꝰ aſſiſtit.2 paſio xpᷣi meritoꝛia efficaciꝰ cõcurrit. In cuiꝰ
ntehthtn ſignũ de latere xpᷣi ꝓfluxerũt ſanguis ⁊ ꝑ ↄñs ſacr̃a de qͥbꝰfundat᷑ ecclia. Abũdãtioꝛ etiã ẽ deuotio ſuſci/
zutsgnii piẽtis.tũ ꝓpter incremẽtũ fidei ꝓpꝛie.qð factũ ẽ in no.le.tũ etiã ꝓpt᷑ ſubſidiũ fidei totiꝰ ecclie.qꝛ i fide eceleſie
ſuſcipiũt eccłiaſtica ſacfa. Et pter iſtũ q̃druplicẽ modũ babẽdi vᷣtutẽ.dicunt᷑ ſacra leg no.iuſtificare ⁊ eſſc ca
irnmt gre. NHec volũt qͥ bãc poſitionẽ ſuſtinẽt in ſacrf̃is no.le.ampliꝰponere.tũ qꝛ iſta ſatis vident᷑ ſufficere ad nr̃aʒ
n ſanationẽ ⁊ iuſtificationẽ. tũ qꝛ etiã ex iſto qdruplici mõ habẽdi vᷣtutẽ ſatis manifeſtat᷑ nobilitas ſacri no.le.
isuintls in ſeipis.tũ etiã qꝛ nec expᷣſſa auctas.nec rõ videt᷑ cogere ampliꝰ illis dare.⁊ bñilitas fidei nõ tm̃ debet refusg
imoren diminutionẽ ſ etiã ſuꝑfluitatẽ.⁊ laudabiliꝰ quodãmõ videt᷑ diminute diccre qᷓ; ampliare.ũc modũ dicẽdi
dal, ⁊ buiꝰ q̃ſtiis determiatõeʒ ples ſuſtinẽt bñ intelligẽtes.⁊ dñs Guil.giſiẽſis eᷣus in determinãdo ĩ ſcolis fra
tingl trũ minoꝝ appꝛobauit iſtũ modũ dicẽdi coꝛã fratre Alexãdro bone memoꝛie.Et iſtũ modũ dicẽdi dupliciter
fmen pot qs ſuſtinere ⁊ intelligere.Ael ita ꝙᷓ oino affirmet nullo alio mõ eſſe vᷣtutẽ in ſacris no.le.qᷓ; modis pᷣdicdꝗ
giͤnke el ꝙ h̊ mõ affirmet virtutẽ i eis eſſe.ð ita tñ q; nõ neget alis modũ pᷣter hos exiſtẽdi virtutẽ i ſacfis eẽ poſſi
iet bileʒ Et pᷣmꝰ quidem repugnat pᷣoꝛi mõ dicẽdi.ſecũdꝰ aũt modꝰ dicẽdi pᷣoꝛi opinioni nõ repugt.qꝛ nibil di
umidetn cit q illa nõ dicat.imo etiã nibil dicit qʒ cõis opinio nõ teneat. Mullꝰ em recte ſentiẽs negat qͥn oibꝰ dictis
ſtints⸗ modis ſacra no.le.virtutẽ habeãt.Sʒ ſiqͥs plus dicit. buic poſitiõi nõ cõtradicit ̊ addit. Sʒ foꝛte videbit᷑ ali
s cui caliniabile ꝙ dictũ eſt virtutẽ ſpũſſancti ſacro aſſiſtere.qͥn potiꝰ i noĩe ſacr̃i claudi deberet intelligi taq; de
nach eiꝰ integritate. ꝓpter Bᷣ qð dꝛ. Joh. v. Tres ſunt qͥ teſtimoniũñ dãt ĩ fra.ſpũs.aqua.⁊ ſanguis.⁊ hij tres vnũ
. ii⸗ ſunt. Et in li. de vnitate ⁊ vno dẽ ꝙ ſunt vnũ ſacr̃o.⁊ iõ nõ debet dici ꝙ ſpnſſanct? aſſiſtat ſacr̃o tanqᷓ; cũ eo cõ
l , numeret᷑. Pee ipaʒ vnitatẽ qᷓ pdicta eſt.quã efficit ſpũſſanctꝰ i ſacro.ipᷣi ſacr̃o dʒ attribui. Sʒ certe ⁊ ſi bie
inge modꝰ dicendi videat᷑ differre a pdicto.tñ ſᷣm rẽ idẽ eſt li; vocabula ſint diuerſa.M em̃ dicunt᷑ iſta tria vnũ
ie ſacr̃o.hc nõ eſt ꝙ ex ipᷣis fiat vnũ ꝑ eſſentiã.ᷣ ꝙ fiãt vnũ ꝑ oꝛdinẽ.qꝛ ſcʒ oꝛdinant᷑ ad vnũ effectũ.⁊ hoc nihil
Ho 64 eſt dicere ꝙᷓ; vnũ alteri aſſiſtere. Itẽ omne qð eſt de integritate ſacri. aut eſt res tm̃.aut ſignificatio tm̃.aut res
in , ⁊ ſignũ.Si & ſpũs iufluens iuſticiã ponit᷑ de vnitate ſacramẽti.cũ nõ ſit ſignũ.nec res.⁊ ſignũ erit tm̃mõ ſicut
, res.⁊ ita nõ habebit rõnem cauſantis.ſᷣ potiꝰ nomẽ vel rõneʒ effectꝰ.⁊ ita ſpũs nõ ſtaret ꝓ ipᷣa virtute infla/
pien 6 enrte.ſ potiꝰ ꝓ ipa gra ſpũſſancti infuſa ipᷣi aie in ſacramẽti ſuſceptõe. Itẽ nõ eſt q̃ſtio vtrũ ſpũſſanctꝰ i ſacco
6 infungat gr̃a. ſ de h̊ eſt qſtio vtri ſaccm ᷣm ꝙ dẽ iuiſibilis gre viſibilis fonua. ita q ſimilitudinẽ eius gerag

⁊ eauſa exiſtat.virtutẽ habeat aliquã ꝑ quꝗ influat in animã.Mõ videt᷑ ergo boc facere ad ꝓpoſitũ. Poſtre⸗
mo.ſpũſſanctus ſanctificãs.⁊ meritũ paſſiõis.⁊ elementũ exteriꝰ.nõ ſolũmõ reꝑiunt᷑ in ſacramẽtis legis no.
ſed etiã in ſacramẽtis vteris leg.hoc nõ ſufficit ad aſſignandũ differentiã iſtoꝝ ſacr̃oꝝ ⁊ illoꝝ.aut ergo iſte
modus dicendi nibhil aliud dicit. aut ſi vicit.parũ dicit.⁊ modicũ ad ꝓpoſitũ facit.Et ideo ſuſtineat᷑ quicunq;
pdictoꝝ modoꝝ.magis placet.qꝛ pᷣmus ſatis pius eſt.ſecũdus vᷣo ſatis ſobꝛius eſt.ſi ſuſtineat᷑ illo mõ quo di

*

ctum eſt.⁊ hoc mõ in quarto libꝛo ſuſtinet᷑ ſicut patet cõſiderati.idcirco hic repetij.nõ

ꝓpter hoc vt noua ſuꝑ

adderent᷑.ſᷣ vt oñderet᷑ ꝙ a cõi poſitiõe nõ diſſonat.cui ꝓ viribꝰ meis in omnibꝰ pᷣcedętibꝰ libꝛis adheſi tqq;
vie ſecurioꝛi.⁊ ſicut ſcio ⁊ poſſum mihi ⁊ alijs cõſimilibꝰ parũ intelligẽtibꝰ ꝑſuadeo adherendũ.Et qm̃ ꝑ totũ
libꝛũ hoc diligẽtius obſeruaui(ſicut aduertẽti dariꝰ apꝑarebit) vt in his qſtionibꝰ dubijs ⁊ difficilibꝰ in qui.
bůus nõ potui depᷣbendere que eſſet via cõmunis (qꝛ ſapiẽtes opinant᷑ ↄtrarie ſapiẽtibus)ſic vnã partẽ tanqᷓ

magis ꝓbabilẽ ſuſtinerẽ.vt tñ aliã minime impꝛobarẽ.
cteri ducebant ſpiritu amodꝛis. Si vo compemꝰbas

NDO intelligentiã buius partis incidit bic que/
fſſtio de diſfferẽtia noue legis ⁊ veten circa quꝗ

wtria querunt᷑. Pꝛimo querit᷑ de diſferentia ꝗᷓ
affignat᷑ penes radicem. Secũdo de differentia que
aſſignat᷑ penes effectum. Lercio vo d differẽtia que

aſſignat᷑ penes exercitiũ ſiue onus annexũ.
Queſtio.j. a

¶ Be differẽtia que aſſignat᷑ penes radicẽ.Aſſigna/ aũt buiꝰ difſt
duplicẽ legẽ.qꝛ lex ætus data fuit cũ clamoꝛe magno
⁊ timoꝛe ſᷣm ꝙ dicitur Exodi.xix.ita e populus non

tur autẽ bec differentia penes radicẽ ᷣm Aug. ꝙ lex

vetus radicabat᷑ in timoꝛe.⁊ lex noua in amoꝛe. Añ

Augꝰ. dicit ꝙ bꝛeuis eſt differẽtia legis ⁊ euãgelij.ti/
mo?: ⁊ amoꝛ. ⁊ cuᷣ ex multis locis ſcripture poſſit iſta

differẽtia trahi.maxime accipit᷑ ex Roma.viij.vbi di

cit apłus. Mõ accepiſtis ſpiritũ ſeruitutis iterum in
timoꝛe ſed ſpiritũ adoptiõis. Sed cõtra boc obij/
citur multipliciter. Pꝛimo contra diſtinctionẽ ſpaꝝ
radicum. Omnis em̃ timoꝛ ſicut dicit Aug.ex amoꝛe

ꝓcedit. ergo ſi amoꝛ eſt radix timoꝛis.vnũ ad alterũ

ſee reduci. ergo non babent abinuicem diſtingui.

Item cũ ſint alie affectiones anime.videliq;.gau⸗/⸗

din. loꝛ. ⁊ ſpes. videt᷑ ꝙ ſi penes bas affectiões du/
plex lex diſtinguit᷑.q; pari rone penes alias diſtingui
deberet. videt᷑ ꝙ ſi penes alias non diſtinguit᷑.nec
penes iſtas. ¶ Item ſi iſte due leges diſtinguũt pe/
nes iſtas duas radices.cũ lex nature ſit ab iſtis dua/

bus diſtincta. videt᷑ ꝙ neceſſaria eſſet tercia radix p/

ter iſtas duas. Aut ſi lex nature nõ habet diuerſam
radicem obſeruãtie a lege moyſi. videt ꝙ nec penes
boc differat lex moyſi a lege euãgelij. ¶ Item Deut.

vj. dicit. Diliges dũm deũ tuũ ex toto coꝛde tuo.⁊ ex
tota mẽte tua ⁊c̃. Et Phil.ij.dicit᷑ in lege noua.Cum ne
imetu trermore ſain rem ⁊ deſiderium alliceret eos ad facienduz bonum.
Et ꝓpterea lex vetus dicit᷑ lex timoꝛis. lex euangelij

metu ⁊ tremoꝛe ſalutẽ veſtrã oꝑamini.Si g amoꝛ pᷣ

cipitur i veteri.⁊ timoꝛ in lege noua.videt᷑ ꝙ pᷣm boc
Item in vtra apoſto i An⸗
guſtini. ¶ Ad illud vo quod obijcitur in contrarium
ꝙ timoꝛ radicatur in amoꝛe. dicendum ꝙ duplex eſt

nõ attendat᷑ iſtarũ legũ differẽtia. n in vtre
lege fiunt pmiſſiones ⁊ cõminatiões.ſed ꝓmiſſiões
attrabũt ad amoꝛẽ. cõminatiões vᷣo inducũt timoꝛt.
igit᷑ timoꝛ ⁊ amoꝛ cõueniũt vtriq;.ergo penes hoe nõ
diſtingunt᷑ abinuicẽ. ¶ Itez grauioꝛes cõminatiocs
fiunt in lege noua ꝙᷓ in lege vcteri.qꝛ ibi punicbat᷑ h

„ ₰ — „

pena tempoꝛali.hic aũt cominat᷑ deus penã eternaj.

Zi ergo maioꝛ cõminatio ẽ inductiua maioꝛis timo.
ris. videt᷑ q timoꝛ magis deberet legi noue ꝙ; veteni

appꝛopꝛiari. videt᷑ igit᷑ ꝙ penes has duas radices no
tecte affignet᷑ differẽtia legis ve. ⁊ no.

lic penes hec ouo no eſt diſffertia. nam multi in lee
cusgelica ducunt᷑ ſpiritu z moꝛis.muñi etiatmn in le

Be“ ad pꝛedi-
ctoꝛi intelligentia eſt notandũ ey cum compam? bag
leges adinuicẽ. hoc poteſt eſe dupliciter. vel jm ia
ium comunẽ. vcl babito reſpectu ad ſtatum ſpecia lis
Elone. Si habito reſpectu ad ſiatum ſpecialis pſone.

leges adinuicẽ habito reſpectu ad ſtatuʒ coõmunẽ. ſic

qꝛ lex moyſaica⸗ ecicleha ſtais impꝑfectiõis.qꝛ nemi
nem ad ꝑfectũ ad

4 dduxit lex ſᷣm ꝙ dicit apłus ad He⸗/
bꝛe. vij. cuangeliũ vo reſpicit ſtatũ pfectiõis pᷣm ꝙ dẽ
Math.v.eſtote ꝑfecti ſicut pater veſter celeſtis ꝑfe/

ctus eſt. ⁊ imꝑfectoꝝ eſt duci ſpũ timoꝛis.pfectoꝛum
ſpiritu amoꝛis.hinc eſt ꝙ ſᷣm ſtatũ cõmunẽ penes hec

duo habet harũ duaꝝ legũ differẽtia aſſignari. Siguũ 9
aut huiꝰ differẽtie appᷣbendit᷑ in modo ferendi hanc

audebat appꝛopinquare.lex autẽ euãgelij data eſt cũ

magna benignitate ⁊ dulcedine.quoniã ipᷣe rex regũ
in medio diſcipuloꝝ ſedens docebat eos dicẽs. Bea⸗
ti pauꝑes ſpiritu ⁊c. ᷣm ꝙ ſcribitur Math.v. Et bic
diuerſus modus ferendi legem. inſinuat nobis diuer
ſitatem huiꝰ duplicis radicis in obſeruando.que his
duabus legibus cõpetebat ꝓpter diuerſam qualitatẽ
pſonarũ ⁊ ſtatus earum.ob quã opoꝛtebat diuerſi/
mode manuduci. AUnde ſicut videmus in diſciplina-
libus qꝙ ad homies pꝑſuadibiles vtendum eſt ſilogiſ/
mo oſtenſiuo qui ducit directe ad verũ. Ad bomines

vo cõtentioſos vtendum eſt ſilogiſmo ꝑ impoſſibile
qui ducit ad manifeſte falſum. vt ꝑ illud reducat ad

verum. Sic quia in tempoꝛe legis veteris erant ho/

mines dure ceruicis ⁊ ad malũ pꝛoni.dominus ꝓpo/

ſuit cõminatiões.⁊ taxauit etiã graues penas.vt per
hoc incuteret cis timoꝛem per quem a malo reuoca/

rent᷑ ⁊ ad bonum ſtimularent᷑.ſed poſtmodũ appa/
rente benignitate bumanitate ſaluatoꝛis noſtri dei.
ceperunt bomies eſſe ꝑſuadibiles.⁊ ideo ꝓpoſuit eis
dominꝰ magnas ⁊ multas ꝓmiſſiones.ꝑ quaꝝ amo

dicit᷑ lex amoꝛis ſᷣm teſtimoniũ apoſtoli ⁊ beati Au/

—

amoꝛ.ſcʒ quo amat᷑ deus initum bonus.⁊ quo ama/

tur iniꝙtum beneficus.Ex pꝛimo amoꝛe exit timoꝛ fi-

lialis qui timet patrẽ offendere ꝓpter hoc ꝙ eum vi⸗

ligit. Ex ſecũdo oꝛitur timoꝛ pene.quo quis timet be/

neficia ꝑdere. ⁊ mala pene incurrere. Pꝛimꝰ amoꝛ et

timoꝛ cõuenit legi euãgelice. Secũdus vᷣo amoꝛ ⁊ ti-

moꝛ cõuenit legi moyſaice.Et quoniã pꝛimus amoꝛ

7

cõuenit ſtatui impfectõnis in quo regnat timoꝛ. hbinc

eſt ꝙ lic vtrobiq; fit timoꝛ ⁊ amoꝛ. lex tñ euagelij vr
magis obſeruari ex amoꝛe qᷓ; timoꝛe.lex vo moyſi ecõ

—w

trario. ¶ Ad illud quod obijcitur ꝙ alie ſunt anime

affectiões. dicẽdũ ꝙ et ſi alie ſint.tñ iſte due ſufficiũt
ge p es q omes alie ad iſtas duas poſſunt reduci.Ois
ge Gim gffectio aut eſt reſpectu wvni aut reſpectu mali.

0

1

re

Uſt⸗
ne
tice
ades
ſö
te⸗

est
Ijtin⸗
ha
a
nte
gate
gher/

cot⸗

—

Emnis
le un
WM
NS
Cdn

—

4

=
eiadee⸗
Mgit

idimmipe
S
Nonähett⸗
nſrure
beubatt⸗
itſi
—KrZZ

Et ſi reſpectu toni reducit᷑ ad amoꝛ? ſi reſpectu mali

reducit᷑ ad timoꝛẽ. Ande iſte due affectiones dicun/

tur habere pᷣncipatũ inter alias.qꝛ maxime habẽt ra-
ca eſt lex occidens.ergo penes hoc nõ debet aſſignsari

tionẽ motiui.vna indlinãdo ad bonum. ſaltera retra-
beẽdo a malo. ⁊ ꝓpterca magis competit eis ratio ra
12 dicis qᷓ; affectionibus alijs. Et ſi tu obijcias ꝙ tunc
nõ deberet eſſe niſi vna radix.quia timoꝛ reducit᷑ ad
amoꝛem. Dicendũ ꝙ due dicunt᷑ ᷣm imediatã com/
ꝑationẽ ad ſuuʒ mmotiuũ ⁊ ad actus imeditos qui ab
eis habent oꝛtũ. Ande vbi eſt radix timoꝛis. verũ eſt
Wweſt radix amoꝛis.ſed alicuiꝰ eſt radix imediata ipᷣe
13 timoꝛ. cuiꝰ non eſt amoꝛ ita imediate. ¶ Ad illud qð

obijcit᷑ de lege nature qꝙ deberet babere terciaʒ radi -

cem. dicendũ ꝙ lex nature ꝑtim cõueniebat cum lege
gratie. ꝓtim cum lege ſcripta. Conuenicbat cum lege
gratie q;tum ad libertatẽ.cum lege ſcripta conuenie/
bat qᷓ;tum ad impfectionẽ ⁊ obſcuritatem.⁊ ideo m
diuerſas cõditiones reduci babet ad iſta duo moti/

14 ua.nec opoꝛtuit ꝙ; babeat radiceʒ terciã. ¶ Ad illud

quod obijcitur ꝙ in vtraq; lege pcipit᷑ timoꝛ ⁊ amoꝛ.
vicendũ ꝙ verũ eſt. ſed cum lex etus pᷣncipaliter ba⸗
beat oculũ ad timoꝛẽ.lex vᷣo noua pᷣncipalit᷑ ad amo/
rem.illud aũt tenet in lege rõnem radicis.qð pᷣncipa
15liter mouet in mãdatis eius obſeruãdis.( Ad illud
quod obijcit᷑ ꝙ vtrobiq; fiebant cõminatiões ⁊ pꝛo/
miſſiones. dicendũ ꝙ i lege vteri fiebant ꝓmiſſiões
tẽpoꝛales ſᷣm ꝙ dicit᷑ Eſa.j. Si volueritis ⁊ audieri/
tis me bona terre comedetis. In lege aũt noua pꝛo/
miſſiones eterne.in qua dominꝰ ꝓmittit ſemetipᷣm
nobis in pᷣmiũ. Similiter ⁊ de cõminatiõibus intelli
gendũ eſt. Et quoniã ille cõminatiões ⁊ ꝓmiſſiones
pᷣme cõpetebant ſtatui impfectionis.ideo abundan/
tius generabãt affectum timoꝛis qᷓ; amoꝛis.ſed econ
tra eſt de pmiſſionibꝰ ⁊ cominatõnibus legis noue.
16 ideo ratio illa non valet. ¶ Ad illud quod obijcit᷑ q;
maioꝛes cõminationes fiũt in lege noua. rñderi põt
vupliciter. Pꝛimo qꝛ homo carnalis ⁊ ſenſibilis ma/
gis exterretur cum cõminat᷑ ſibi pena in pᷣſenti q; in
futuro.ſicut multi latrones magis timent furari p/
pter patibulũ ⁊ ſuſpendiũ ꝙᷓ;ᷓ ꝓpter infernale ſuppli/
ciñ. Unð ⁊ ſi maioꝛ ſit cõminatio.nõ tñ ita mouet.qꝛ
nð eſt adeo nota.Alio modo poteſt dici ꝙ in lege no/
ua non tm̃ eſt cõminatio pene magne.ſed abundans
collatio gratie.que quidẽ parit amoꝛẽ ⁊ confidentiã.
In lege vo veteri cõminatio pene erat. nec erat tan/
ta collatio gratie. ideo magis eos ſpiritꝰ timoꝛis agi⸗
tabat.nõ ꝓpter cõminationẽ maioꝛis ſupplicij ſoluʒ.
ſͤ ꝓpter còminationẽ ſupplicij ⁊ defectũ adiutoꝛij.qð
ꝓſiſtit in veſiderio boni ⁊ gra ſpũfſancti. M
Queſtio. ij. b JM
¶ Re differentia que aſſignat᷑ penes effectũ. videlicʒ
lex vetus erat lex occidens.lex vᷣo noua eſt lex viui

ficans.quã magiſter ponit in litera.⁊ hec accipitur ex

ij. Coꝝ.iij.vbi dicit apłus. Litera occidit.ſpiritꝰ autẽ
viuificat. Et ex eo qdð dicit᷑ Roma.vij.et Gal. v. et. ſ.

Coxꝛ.xv. Uirtus peccati lex. Et ex pluribus alijs loc
ſuumi poteſt ex verbis apoſtoli.¶ Sed ↄtra banc diſ.
ferentiã obijcit᷑ pꝛimo ratiõe pᷣme partis.quia dicit᷑
Momo. vij. Lex quidẽ ſancta.⁊ mandatũ iuſtũ ⁊ ſan
ctum. Glo. Juſtũ iuſtificans.ſed nibil ſanctũ ⁊ iuſtuʒ
tẽ cũ dicit lex occidens.
aut intelligit᷑ de lege ſeruata. aut de lege nõ ſuata. Si
t lege ſeruata. ↄſtat P eſt falſum. Si de lege no ſer⸗

uata. ſimilit᷑ euangeliſ nõ obſeruatũ occidit.qꝛ pec
cat qui nõ obſeruat legem euangelicã ſicut peccabat
qui nõ obſeruabat legem ſcriptam. ergo lex cuãgeli -

differentia. ¶ Iteʒ ſi eſt lex occidens.aut ergo ꝑ cau
ſam.aut ꝑ occaſionẽ.aut per oſtenſionẽ. Si per cau-
ſam. ⁊ quod eſt cauſa ſpnalis occiſionis eſt ſunplici /
ter malũ.ergo lex mala eſt.verũ ergo dixit manicheꝰn
lex vetus fuit a malo deo. Si per occaſionẽ. cum
equẽter homo ſumit occaſionẽ peccandi de virtuti-
bus ⁊ bonis oꝑibus de quibus ſuꝑbit.tunc crgo vir-
tus ⁊ bona oꝑatio debent dici occidere.qd oino ab-
ſurdum eſt. Si per oſtenſionẽ. quia oſtendit peccati
moꝛbũ.ergo cum cuangeliũ ſimiliter oſtendat pecca⸗
ti moꝛbũ.tunc euangeliũ debet dici lex occidens.ergo
penes hec nulla eſt differentia. ¶ Atem obijcit᷑ ↄtra
ſecũdam partẽ differentie qua dicit᷑ ꝙ euãgelium eſt
lex iuſtificans.lex em̃ conſiſtit in doctrina. ſed iuſtifi/
catio cõſiſtit in gratia. ergo videt᷑ ꝙ iuſtificatio nibil
ꝑtineat ad legẽ euangelicã. ¶ Itez ſi euangeliũ dicit
iuſtificare.aut ſua inſtructiõe.aut ſua obſᷣuatiõe.aut
alio mõ.Sua inſtructiõe nõ.multi em̃ euangeliũ au/
diũt ⁊ nõ iuſtificant᷑.nõ cm̃ auditoꝛes leg ſᷣ factoꝛes
iuſti ſũt apud deũ.ſieut dici᷑ Roma.ij. Si ſua obſer/

uatione.ſic ſimiliter lex vetus iuſtificabat ᷣm ꝙ dici ·–K
Matõ.xix. Si vis ingredi ad vitam ſerua mandata.

Et Beca dicit ꝙ iuſticia legis ſuo tempoꝛe obſerua/
ta.nõ ſolũ tempoꝛalia ſed etiã eterna bona cõferebat.
¶ Item lex euangelij conſiſtit in pᷣceptis ⁊ conſilijs.
ſed pᷣcepta ⁊ conſilia cõſiſtunt in oꝑibus bonis.iuſti/
cia autẽ nõ cauſat᷑ in nobis ex oꝑibus bonis.imo ma
gis econuerſo.non videt᷑ ergo ꝙ effectus legis cuan/

gelice aliquo modo ſit iuſtificatio. ¶ Rꝰ ad pᷣdictoꝛũ 1

intelligentiã eſt notandũ.qꝙ multipliciter dicit᷑ aliqdcd
iuſtiſficare ſiue iuſtificans. VUno modo effectiue.⁊ ſic
ſolus deus vicit᷑ iuſtificare. Alio modo foꝛmaliter.et
ſic gratia dicit᷑ iuſtificare que iunfoꝛmat ip̃am animã
expellendo iniquitatẽ culpe.⁊ dando rectitudinem
iuſticic. Tercio modo dicit᷑ aliquid iuſtificans nõ ſo⸗/
lum in habitu verũetiã in effectu.⁊ ſic charitas iuſti/
ficat ſiue fides que ꝑ charitatẽ opatur. Quarto mõ
dicit᷑ aliquid iuſtificans in ipᷣius iuſticic exercitatiõe
⁊ vſu.⁊ hoc modo mãdata dei in quibus iuſticia exer
cetur iuſtificare dicunt᷑.qñ modo debito obſeruant᷑.

NHis pᷣſuppoſitis intelligendũ eſt ꝙ in lege eteri tria ¶ S

ſunt cõſideranda.ſimiliter ⁊ ilege noua.videlicʒ mo

uentia ⁊ iſta erant ꝓmiſſa. dirigentia ⁊ iſta erant pꝛe

cepta. adiuuãtia ⁊ iſta erant ſacramẽta. Quia ßᷣmn ꝙ
dicit Hugo. Sacramẽta ſunt adiutoꝛia.vt ꝑ pᷣcepta
veniat᷑ ad ꝓmiſſa. Similit᷑ hec tria ſunt in lege euã/
gelica. ſed differenter.qꝛ in lege noua ᷣm pꝛimã faciẽ
iſta omnia ſunt ſpiritualia, quia ꝓmiſſa ſunt eterna.
p̃cepta ſunt ſpiritualia ⁊ ſacramẽta ſanctificãtia.Et
ita ꝓmiſſa excitant bomineʒ ad amoꝛem eternoꝛum
qui eſt amoꝛ charitatis.pᷣcepta dirigunt ſufficienter
in via moꝛũ dicendo vitare omne peccatũ.ſacramen

ta ſanant animã a vulneribus peccatoꝛuʒ. Et ſic legi 10

euãgelice competit iuſtificare ᷣm triplicem modũ.vi

clicʒ. foꝛmaliter ratiõe gratie ſacramẽtalis.⁊ in effe:

ctu ratõnę amoꝛis ſpiritualis.⁊ exercitio ratiõe mul⸗
tiplicis boni oꝑis.ad quod dirigit᷑ homo ꝑ cõſilia c

p̃cepta. In lege aũt veteri erat alit᷑ hec tria ↄſiderare æ

ODñ̃ lex vctus dupliciter poteſt obſeruari intclligi.
videlicʒ in intqleccũ ſpũalẽ. ⁊ ſic quodãmõ coꝛda⸗

—

.*
HãH

21

72

25

24

25

76 rum.

—

cñ lege euãgelica.⁊ qui ſpnaliter legem obſeruabant.
viri euãgelici erant.quia lex pꝛegnꝗs erat euangelio.

Alio mõ poteſt obſeruari ᷣm intllectũ literalẽ. ⁊ ſic

ab euãgelio diſtinguit᷑ m tria pᷣdicta.qꝛ in lege erãt
ꝓmiſſa tpalia. ⁊ pᷣcepta exterius regulantia.⁊ ſacra/-
mẽta figuralia.⁊ ſic ratõne pᷣmiſſoꝝ nõ excitabat᷑ bõ

ad amoꝛẽ ſpũalem.ratiõe pᷣceptoꝝ non dirigebat᷑ ad

iuſticiã interioꝛẽ. ratiõe ſacramẽtoꝝ non adiuuabat᷑
vt poſſet faciliter legem ipam implere.⁊ idco deerat
ſibi iuſtificatio.Et qꝛ erat ibi oñſio culpe.⁊ nõ aderat
adiutoꝛiũ gratie.dabat᷑ ꝑ ↄſequẽs occaſio ipᷣi concu/
iſcẽtie vt traberet ad moꝛtẽ.⁊ ideo lex moyſaica vᷣm
iteralẽ ſeſum dicit᷑ lex occidens.ꝑ occaſionẽ nõ ꝑ cau
ſam. Et hocipᷣm dicit textus Roma.vij. Peccatuzʒ ꝑ
mandatũ occaſione accepta ſeduxit me.⁊ ꝑ illud oc-
cidit. IJbi glo.Ex ꝓbibitione nãq; vbi charitas defi⸗
cit.deſideriũ mali creſcit.quo aucto. dulcius fit quod
ꝓhibet᷑.⁊ ideo peccatũ fallit dulcedine falſa.⁊ ita per
maundatũ occidit.qꝛ reatꝰ pᷣuaricatiõis acceſſit.Gla/
dio ergo quẽ poꝛtabas inimicꝰ te occidit.armis tuis
te interemit. Ande ſicut cũ quis armatus poꝛtat cul⸗
tellũ vt ſe defendat ꝑ quẽ ab inimico occidit᷑.illa cul/
telli poꝛtatiõe dicit᷑ occidi.nõ ꝑ cauſam ſed ꝑ occaſi/
onẽ. ſic intelligendũ eſt in lege.⁊ ſic patet intellectus
pdicte differẽtie.¶Ad illud voqð obijcit᷑ ꝙ lex ſan/
cta ⁊ mandatũ iuſtũ ⁊ ſanctũ.i.iuſtificans.dicenduʒ

ꝙ boc verũ eſt qꝛ lex iũcta eſt gratie adiutrici. verum

eſt etiã quãtũ eſt de ſe.⁊ de pᷣncipali intẽtione legiila/

toꝛis.nihil tamẽ ꝓhibet ex accidẽti ⁊ ꝑ occaſionẽ in/

ducere oppoſitũ.ſicut cultellus ſᷣm pᷣncipalem inten
tionẽ ferentis eſt armatura defenſionis.⁊ tamẽ occa/
ſionaliter cõtingit qꝙ ſit inſtrumentũ oceiſiõis ipſius

poꝛtãtis.¶ Ad illud qð obijcit᷑. vtrũ lex occidat ob/

ſeruata vel non obſeruata. dicendũ ꝙ nõ obſeruata.

Et ſi obijciat᷑ ꝙ ſimilit᷑ euangeliũ nõ obſeruatũ occi/
dat.Dicendũ ꝙ nõ eſt ſimile hinc ⁊ inde.qꝛ lex ſecu⸗
Eörs onus ⁊ nõ habet annexũ adiutoꝛiũ ſed ſuum
literalẽ ſenſum. Euãgeliũ vᷣo de ſe adiutoꝛiũ hʒ ipᷣius
gratie.⁊ ideo nõ pᷣbet moꝛtis occaſionẽ.qꝛ gratia mi/
nuit cõcupiſcẽtiã.que ſuo vigoꝛe in ſeruitutẽ peccati
captiuabat.ſᷣm ꝙ dicit apklus Roma.vij. Aideo aliã
legẽ in mẽbꝛis meis repugnantẽ legi mẽtis mee.⁊ ca/
ptiuantẽ me in ſeruitutẽ peccati.Et poſt clamat. In⸗
felix ego homo.quis me liberabit de coꝛpoꝛe moꝛtis
huiꝰ.gratia dei ꝑ ieſum chꝛiſtũ dñm noſtrũ.¶ Ad il/

lud qð obijcit᷑ ꝙ lex nõ debet dici oc:idere ꝑ occaſio/
nem. dicendũ ꝙꝙ nõ eſt ſimile.qꝛ bona opera quãtũ eſt

de ſe nõ efferũt.ſed potius hũiliant ⁊ in gratia ſeruãt.

lex vᷣo per ſeipᷣ̃am onerabat.⁊ in hoc ꝙ manifeſtabat

peccatũ.⁊ nõ dabat gratie adiutoꝛiũ.occaſionẽ dabat

intenſionis libidinis ⁊ aggrauatiõis cõtemptus.VUñ

ꝙ dicit᷑ eſſe occaſio peccati hoc nõ ſolũ eſt rõne poſi/
tionis ſed etiã rõne defectus.Et ſi tu obijcias ꝙ qua⸗/
litercũq; occideret.nõ debebat dñs dare legem cum

querat noſtrã ſalutẽ. Dicendũ ꝙ dñs in latione legis

⁊ ſi daret eam animalibꝰ ad cõſtringendã coꝝ duri/
cia.vt quodãmodo manuducerent᷑ ad gratiã.reco/
gnoſcendo infirmitatẽ ſuam.pᷣncipaliter tamẽ dabat
eam pter ſpũaliter intelligẽtes.qui ſaluabant᷑ ⁊ me/
rebant᷑ in ipius obſeruatiòe legis.deus em̃ pᷣponde/
rat ſaluationẽ vniꝰ iuſti damnationi multoꝝ impio⸗

lex euangelij nõ dicit᷑ iuſtificare ꝓut legitur ⁊ cogno

Id illud quod obijcitur ꝙ cum lex euangelij
ſpectet ad doctrinã ꝙ ideo nõ iuſtificet ⁊c. dicendu q/

ſcitur. ſed ꝓut in opere ſeruat᷑ ⁊ pim eam viuitur boe
autẽ fit ꝑ ſacramentoꝝ ſuſceptionẽ.eternoꝝ expecta
tionem.⁊ mandatoꝛũ impletionẽ.⁊ ſᷣm boc aſequit᷑
plenam iuſtificationem. ⁊ ideo ratio illa non valet.

Ad illud vᷣo qð obijcit᷑ ꝙ ſicut lex euãgelica obſer. 27
uata iuſtificat. ita lex moyſaica ſicut dicit Beda.di-

cendum q; Beca intelligit nõ de obſcruantia literali
ſed de obſeruãtia ſpũali pᷣm quam lex cõfoꝛmis erat
cuãgelio. NHos autẽ dicimus occidentẽ legeʒ eſſe ſm

obſeruantiã literalem que reſpiciebat ipam cõmuni⸗
d illud quod obijcitur ꝙ lex 28

tatẽ ſicut pᷣdictũ eſt.
euãgelica attendit᷑ in pceptis que reſpiciũt opera.di⸗
cendum ꝙ nõ tm̃modo lex euagelij claudit in ſe pᷣce-/
pta.imo claudit in ſe ꝓmiſſa ⁊ ſacramẽta.⁊ magis di
citur iuſtificare ratiõe ſacramentoꝝ qꝙᷓ ratiõe pᷣcepto⸗
rũ. Mihilominꝰtamẽ ratiõe pᷣceptoꝝ poteſt dici iuſti
ficare quarto mõ iuſtificandi.videlicz qtum ad exer-⸗

citationẽ ⁊ vſum iuſticie.nõ aũt qᷓdtum ad iuſticie in

fuſionem. Et ſic patet quõ intelligenda eſt iſta diffe⸗
rentia ꝙ lex moyſaica eſt occidens.⁊ lex euangelica

eſt viuificans.patet etiã qualiter bec dici᷑ iuſtiſicare

⁊illa occiderc. .
Queſtio.iif.

¶ De diſfferentia legis ⁊ euã gelij qᷓtum ad onus an

nexum. Dicit᷑ em̃ lex moyſaica eſſe lex grauitatis.et᷑
lex euãgelica ler ſuauitatis.Et iſta differentia trabit
ex Math.xj. Jugũ em̃ meũ ſuaue eſt ⁊ onus meum
leue.Et.xv.Act.dicit beatus Petrus. Hoc eſt onus
q neqʒ nos neq; patres noſtri poꝛ.po. Cõtra iſtam
differentiã opponit᷑ ſic. In ſecũda canonica Joh.v.
ca.dẽ. Mãdata eius grauia nõ ſunt.ergo ſi lex vetus
cõtinet mãdata dei.videt᷑ ꝙ; nõ ſit oneroſa nec gra-/
uis. ¶ Item Roma. xiij. Qui diligit Pennd legẽ im⸗
pleuit. Sed boc eſt valge facile.cum ſit oĩno ĩ coꝛdis
ſui poteſtate.ergo facile fuit obſeruare legeʒ.ergo lex
illa debet dici lex facilitatis non grauitatis. ¶ Item
ſi lex moyſaica dicit᷑ lex grauitatis.aut hoc dicit᷑ re

ſpectu homiĩs virtuoſi.aut reſpectu peccatoꝛis ct in-

iuſti.Si reſpectu virtuoſi.Contra.qui virtuoſus cſt
charitatẽ habet ⁊ amat.⁊ omnia facilia ſunt amanti.
Si reſpectu peccatoꝛis.ſed reſpectu talis lex euange
lij nõ tm̃mõ eſt grauis.imo oino impoꝛtabilis.ergo
nõ videt᷑ ꝙ penes grauitatẽ debeat differentia legis
noue ⁊ veteris aſſignari. ¶ Item obijcit᷑ contra ſecũ⸗
dam partẽ.quia ars ⁊ virtus eſt circa difficilia.ergo
vbi maioꝛ eſt virtus.ibi maioꝛ dicit᷑ eſſe difficultas.
ſed ꝑfectioꝛis virtutis ſunt homines in lege noua qᷓ;

vteri. ergo videtur ꝙ lex noua deberet eſſe maioꝛis

grauitatis ⁊ difficultatis. ¶ Item difficilius eſt co/
bibere manũ ⁊ animũ q; manũ tm̃.ſed euangeliũ co⸗
hibet manum ⁊ animũ.lex vᷣo manuũ tm̃.ergo maio⸗/
ris difficultatis eſt lex euãgelica q; moyſaica.¶¶ Itez
quod apponit ad alterum eſt illo difficilius.ſed lex
euangelij ſe habet ex additione ad legem veterem.ſi
cut patʒ ex.v. Math.ergo maioꝛ eſt difficultas ⁊ gra
uitas in lege euãgelica q;; in lege wteri. ergo nulla eſt
pᷣdicta differentia.

affectionũ mouentiũ.aut ratiõe ſacramentoꝛũ adiu/
uantiũ.Si ratõne pᷣceptoꝛũ obligantiũ.ſic ſe habent
ſicut excedentia ⁊ exceſſa. Nam q;'tuʒ ad numerũ lex
erat grauioꝛ ꝓpter multitudinẽ iudicialius ⁊ cerimo⸗/

nialiu. Etum vo ad ꝑfectionem ⁊ arquitatẽ grauius

e ¶ RE' ad pᷣdictoꝛum intelligentiã 29
eſt notandũ ꝙ de his duabus legibus eſt loqui tripli
citer. aut ratione pᷣceptoꝛũ obligantium.aut ratione

fio
ſeſt⸗
in
li
bor
G
606
a
r
lt
he
Abo
la
hone
ſeren
tͤbzꝛ⸗
tnet
lut.
non
ſgei
Unts⸗
Pt
lni
e
N
M⸗
ſtta
rite
tn
ſyn
bfori
i
hi
Aſc
Kn
as
G

nſitf
luge
Ruign
Nnuke
Nun
frr
thmnin
Nugeutt
Chä,
Wl
wung
mliin
Sõ
astnan
kherint

Bämdee
ſſelgane
kanſrmanti
ecktann
mas houts
Gin
Lanpna
rawpiun
penuͤlg
ltoinoic
Aut docde⸗
nſennn
1glitmni
mtitnin

agſi

S
Di.
⁊ difficilius eſt enãgelin. ſicut difficilius ẽ viuere fᷣiᷣ
exigentiã ꝑfectiõis qᷓ; ̃m ſufficientiã iuris cõmunis.

Et ſic quodãmõ rõne oneris pᷣceptoꝛũ excedit lex in

difficultate quodãmõ euãgeliũ.Alio mõ eſt comꝑa/
re iſtas duas leges adinuicẽ rõne affectionũ mouen/
tium.⁊ ſic leuiꝰ eſt euãgeliũ.qꝛ cum obſeruatio legis
euãgelice moueat᷑ amoꝛe qͥᷣ allcuiat onus.⁊ nõ ſentit
laboꝛẽ ſicut dicit Berñ.ſed potius delectationẽ in eo
qð facit.rõne affectiõis mouẽtis lex euãgelica eſt fa/
cilis ⁊ ſuauis.Sed ecõtra affectio mouens ad obſer⸗
nantiã legis moyſayce timoꝛ erat.⁊ illi timoꝛi iũcta
erat grauis punitio.qdð ſignificatuzʒ eſt Exo.xvij.vbi
dicit᷑ ꝙ manꝰ moyſi erãt graues.Et qꝛ timoꝛ de ſe pe
nã habet. et exteriꝰ iũctus eſt pene.hinc eſt ꝙ qtum
ad boc lex moſayca multo grauioꝛ erat ꝙᷓ lex euãge/
lica. Tercio mõ eſt iſtas leges compꝑare adinuicẽ ra-
tionc ſacramentoꝝ adiuuantiũ.⁊ ſic multo leuioꝛ eſt
lex euãgelica q; moyſayca.qꝛ ſacramẽta illiꝰ leg mul⸗
tũ habebãt ponderis ⁊ parũ de efficacia virtut.econ

tra eſt i ſacramẽtis noue legis.que paruã habẽt diffi

cultatẽ.⁊ multq habẽt vtilitatem.binc eſt ꝙ ᷣm hanc
comꝑatõeʒ.lex noua nõ tmſmõ dicit᷑ leuioꝛ lege moy/
ſayica.imo dicit᷑ iugũ leuitatis.⁊ illa dici᷑ onus gra/
uitatis. VUnde concedendũñ eſt pᷣdictã differentiã eſſe
ʒ0 recte aſſignatã. ¶ Ad ülud vo qð pᷣmo obijcit᷑ in cõ/
trariũ de auẽte Joh̊.dicenduʒ ꝙ dupliciter eſt loqui
e ipᷣis mãdatis.Aut ꝑ comꝑationẽ ad naturã ſanã.
aut ꝑ comꝑationẽ ad iifirmaʒ.Si ꝑ comꝑationẽ ad
naturã ſanã.ſic dicit mãdata eius non eſſe grauia.qꝛ
ſunt nature cõſona. Si autẽ per comꝑationẽ ad na/
turã infirmã.q̃ habet difficultatẽ ad bonũ.⁊ ꝓnitatẽ
ad malũ.ſic mãdata eius ⁊ grauia ſunt ⁊ difficilia. ⁊
Stuz ad banc viã.videlicʒ x comꝑationẽ ad naturã
g81 infirmã ⁊ lapſam aſſignat᷑ pᷣdicta vifferentia.¶ Ad
illud qd obijcit᷑ ꝙ qͥ diligit ꝓximũ legẽ impleuit.di
cendũ ꝙꝙ lex artat᷑ ibi
ad ſecũdã tabulã pᷣm ꝙ ipᷣe aplus explanat.
hoc nõ claudunt᷑ cerimonialia = cktaalin. maxime
illa que ad ꝓximũ nõ oꝛdinãt.⁊ illa quidẽ obſeruare
eſt ſatis difficile.⁊ isᷣo nõ ſequit᷑ ꝙ ſi facile ſit pximũ

erre⸗ ꝓpter hoc facile ſit obſeruare totaʒ iegem.

ꝛeterea alius defectus eſt ibi.qꝛ licʒ facile ſit diligẽ
ꝓximũ ei qui ducit᷑ amoꝛe.ei tñ qui regit᷑ ſeruili tino
re valde eſt difficile ꝙ diligat ꝓximũ ſicut ſe.⁊iĩ nullo
pꝓximũ ledat. tũc potiſſime qn ab eo ledit᷑ ⁊ grauat᷑.
32
mine virtuoſo. cui etiã difficilia ſunt opera ⁊ pcepta

illa cerimonialia.ſicut baptiſmata calicñ ⁊ vꝛceoꝝn. et

vitatio imundiciaꝝ carnaliũ.in quibꝰ potius cõſiſtit
luſticie ſignificatio ꝙᷓ exercitatio. Ande qdð dicitur ꝙ

virtus reddit opus facile.boc eſt verũ ꝙᷓtũ ad ꝓpꝛiũõ

BD actũ. Aliter põt dici ꝙ dupliciter eſt loqui de bomie
vᷣtuoſo.aut qtũ ad ꝓfectũ in bono.aut q;tũ ad ſtatũ
gfectõnis. Licʒ aũt qᷓtũ ad ſtatũ ꝑfectionis efficiant
ſibi omnia facilia. tamẽ q;tum ad ꝓfectũ multa ſunt

bomi habẽti virtutẽ difficilia. ⁊ hoc ratione defeetus

ipᷣius nature coꝛrupte.cui — virtuti
34 gratie niſi fulciat᷑ magno iuuamie.¶¶ Ad iũllud q
obijcitur ꝙ ars ⁊ virtus eſt circa difficile.dicendũ ꝙ

hoc eſt verũ de difficili ̃m qꝙ ſonat in ꝑfectionẽ ardui
tatis.nõ autẽ ſᷣm ꝙ ſonat in onus grauitatis ⁊ labo-
ris.⁊ ideo nõ ſequit᷑ ꝙ euãgeliũ ſit difficiliꝰ.quis ſitiẽ

ꝑfaeius virtutio cxercitin. Dꝛctcres dict vin?

madata decalogi q̃ᷓ Gecene H

Ad illud qu quenit᷑ vtrũ dicat᷑ lex grauis bomini
virtuoſo vel nõ virtuoſo.dicendũ ꝙ intelligit᷑ de bo/

eſſe cirea diffieile hoc eſt eirea difricile ipi nature pua

te virtute.nõ autẽ reſpectu ipᷣius nature infoꝛmate ⁊
eleuate ꝑ gratiã ⁊ virtutẽ.per quẽ quidẽ modũ iĩ lege
euãgelij obſeruat᷑ ⁊ eleuat᷑. a illud qd obijcit᷑ ꝙ
difficilius eſt cohitere manum ⁊ animũ qᷓ; manũ tm̃.
dicendũ ꝙ veruʒ eſt qᷓ;'tum eſt de genere operis ⁊ re-

535

ſpectu homis nõ habẽtis charitatẽ. ſed in lege noua

his qui volũt eam ſeruare ⁊ cuſtodire dat᷑ gra ⁊ cha⸗/
ritas.q̃ ita reddit facilè ad refrenanduʒ animũ. ſicut
timoꝛ reddebat ad refrenandũ manũ. ¶ Ad illud q ʒ G
obijcit᷑ ꝙ lex euãgeilij ſe babet vt additionẽ ad leges
veterẽ.dicendũ ꝙ additiões ille que ſunt in lege no/
ua faciunt ad charitat cumulũ.et qꝛ ᷣm ꝙ charitas
auget᷑.ſᷣm hoc alleuiat᷑ ndus.hinc eſt ꝙ additiões
ille ptius all euiãt q; grauant. Mõ em̃ oia addita ag
grauãt.ſed quedã alleuiant.ſicut penne in auibus.et
rote in curribus. ⁊ vela in nauibꝰ.qꝛ ſine iſtis mult⸗
grauioꝛes ſunt. Per bhunc moduʒ intelligendũ eſt in
additõne facta in euãgelio.que quidẽ facit ad cari
tatis ꝓfectũ cuiꝰ eſt nos ſurſum leuare ad modũ pẽ
ne.ad bona opꝑa cõtinue oꝛdinare ⁊ mouere ad mo/
dum rote.ꝑ aquas temptationũ ⁊ tribulationũ tra/
ducere ad modũ veli.⁊ ille ſolus qui hanc charitatzZze
habet ſpectat ad legẽ euãgelij.quã multo meliꝰ Z vti
lius eſt deſiderare.qᷓ; habere omne donũ ſciẽtie ⁊ ppꝰ
phetie.qꝛ qui addit ſcientiã.addit ⁊ laboꝛem. qui vo
charitatẽ addit. multiplicat ſibi meritum ⁊ conſola⸗
tionẽ.Cuncte nãq; res difficiles.nõ põt eas b expli⸗
care ſermone. Sufficiat ergo in dubijs ⁊ grauibꝰ ſci
re quid ſapiẽtes ſenſerũt. nec eſt vtile cõtentionibus
deſeruire. Multa dicimꝰ.⁊ deficimus in verbis.Cõ⸗
ſũmatoꝛ aũt ſermonũ ipᷣe eſt dñs noſter ieſus chꝛiſtꝰ
de quo factus eſt ſermo in iſto tercio libꝛo.cui imen⸗
ſas gratias ago.qꝛ adiuuit me ꝑuenire ad cõſumma
tionẽ opuſculi.miſeratus pauꝑtatẽ ſcientie ⁊ ingenij
mei.Quẽ rogo vt faciat puenire mibi ad obedientie
meritũ.⁊ ad fratrũ ꝓfectuʒ. ꝓpter que duo laboꝛ iſte

37

fuit a pꝛincipio aſfſfumptus. Ipᷣi ergo de quo factꝰ eſt

ſermo dño noſtro ieſu chꝛiſto.regi ſeculoꝝ imoꝛtali ⁊
inuiſibili.qui ꝓ nobis factus homo.⁊ crucẽ ſubijt.et
gratiã multiplicẽ contulit.⁊ mandata dedit ſᷣm ꝙ in
boc libꝛo explanatũ eſt.ſit smnis honoꝛ ⁊ goꝛis perx
infinita ſecula ſeculoꝝ Amerx. l

Pꝛdo queſtionum di

ℳ

ui Gonauentureĩ

cium librum ſententiarum.
!M iſtinctio pꝛima. .
Atrum diuina natura potuerit vniri cum bumana
Atrũ vna pſona poſſit vniri ſine altera. q.· ij. b.
AVtrum pſona vna poſſt ſimul vniri cum alia aſſu/

mendo vnam ⁊ eandem naturam numero.q.iij.c

Atrum quelibet triũ ꝑſonarum poſſit incarnari per
ſeipſam. . q.iiij.d.
AUVtrum in opere incarnatõnis ſeruetur debita con⸗

gruentia ex parte dei. q. j. e.
Que fuerit incarnatõnis ratio pᷣcipua. q.ij. f.
Aue trium ꝑſonaruʒ fuerit magis ydonea ad incar
natönem. q.iij. g.

Auo tempꝑe fuerit magis ↄgruum filium dei incar/
nari.
Atrũ maioꝛ ſit ↄogꝛuitas ab vnionzi ̃nali creatura
ueᷓ in toto vniuerſo.an ecõtrario. q.j. a.
AVerũ maioꝛ ſit ↄgruitas ad vnionẽ in bũana natu/
ra ꝙᷓ in angelo.an ecõöuero. ij. b

HA. n.
Atrũ maioꝛ ſit congruitas in tota ſpẽ bumana qᷓ; in

vno indiuidus. q.iij. c.

Atrum xpᷣs aſſumpſerit veramcarnem. q.j.d.

Atrum xpᷣs aſſumpſerit aiam rõnalem. q..ij.e

Atrũ xpᷣs bũit cum alijs hoibꝰcõem ſpẽm. q.iij.f.

—

Vtrum coꝛpus xpᷣi vnitum fuerit mediante ſpũ hu/

„ mano ſiue animng. g. J. g.
Atrum anima xpii fuerit affumpta a verbo median

tctte aliquo habitu gratuito. q.ij. h.

n.
Itrum verbum ſit vnitum humane nature mediã/
te ſpirituſancto. ·..i

Atruʒ caro virginis ſanctilicata fuerit ante anima/

tionem.⁊

AVtrũ aia beate virginis ſctificata fuerit añ oꝛigina⸗

lis peccati ↄtractönem. A. ij. b
Atrum beata virgo ſanctificata fuerit ante natiu

tatem. q. iij. c

AVtrum ꝑ ſanctificatõnis gratiamn munda fuerit ab
omni actuali peccato. q. ].ð.

„ „ . „
Vtrũ in pꝛima ſanctificatõne in virgine fuerit fomi/
tis ↄcupiſcentia. H. E.

9
Vtrũ in ſeda ſanctificatõne ablata fuerit ab ea her⸗
O.ij.

candi potentia extincta.
Atrũ aliqs decimari habeat in pentibus. q.j. g.
Atrum yxps in abꝛaham fuerit decimatus. q.ij. h.
Vtrũ caro xpᷣi in abꝛahã ⁊ alijs pꝛibus diſtincta fue

rit ßᷣm qualitatem a carne alioꝝ filioꝝ. gq. . i
tru caro xpᷣi fuerit in ꝑentibus aliter ꝙ; caꝛo alioꝝ

boim vᷣm legem ꝓpagatõnis. q.ij. k.
trum coꝛpus xpᷣi ꝓductum fuerit ad ꝑfectaʒ mo⸗
lem ſubito aut ſuccefiue. g. j.l.
trů membꝛoꝝ foꝛmatio ⁊ diſtinctio facta ſit ſubi/
to an ſi ucceſſiue in coꝛꝑe dominico. q. h. m.
„% „ „ . 1.in 2 „„ „
Aty filij dei incarnatõ debeat appꝛopꝛiaꝛi pꝛi an ſpi
rituiſancto. q. . a.

Atrũ xp poſſit dici flius ſpſſanctii. qq ij.b.

„— en n 7 . 4 47 . q. *W
AVtrũ modus illiꝰvnionis ſit ſingularis an repiatur
q. j. a.

nenata. èðð q.j. 4
AVtrum naſci de virgine vere dicat᷑ de natura aſſum

uitatis. vic tempalis ⁊ eterne.

Atrunn xps poſſit dici flius trinitatis. qihc
Atrum pizcepeio vel incarnatio fuerit ex mera ẽ
impetrauerũt pẽm merita ſctõn. q.j. d

tia. an
Atrũ meruit beata vgo xpᷣm ↄciꝑe.an fuerit ↄceptõ
illa ſolũ ex munere gr̃e diune. q. ij. e.
Atrũ gfa illa que fuit in ↄceptone in ↄpatõne ad di⸗
gnitatẽ nature aſſumpte teneat ratonem pꝛieta⸗
tis naturalis vel gratiie. q.iij. f.
Vtrũ in illa ↄceptõne aliqͥd vᷣgo Maria fue
ſctõ cooꝑata in aliqͥ mediãte aliq̃ potẽtia. q
Atrum illa cooꝑatio beate virginis fuerit naturalii
vel miraculos. ag.. 1.b.
Atrũ vᷣgo maria ſegenſerir dei appellanda. q.iij.i

Atrũ aſſumẽ ſit actꝰoueniẽs diuine ni.. qlj.a.

Vtrum aſſumere ↄueniat diuine ꝑpone. qq.b.
Atrum aſſumere perſone ↄueniat ratõne nature an
econuerſo. AAYAYAYA.iij. c
Atrum aſſumere poſſit cõuenire diuine nature ab/
ſtracta omi gſona. aAaJ. fj.
Veuꝝ bec ſit ↄocedenda diuiua nã ẽ caro fctã. q. v. e.

AVtrum ocedendum ſit ꝙ humana natura ſit aſſum

Atrũ deus aſſumpſerit humanã pſonã.

——

Vtrũ ſit ponere intentõnem ꝑſonalitat in aĩa ſega

ta. omi vnione circumſcripta. gq.iij. b

Vtrũ ocedendũ ſit ꝙ depaſſumpſerit hoiĩem. q.iiiji

Atrum hec ocedenda ſit filius dei aſſumpſit buma/
nitatem· S q.· v. K
Atrum xpᷣs ſitduuo. qſ.a
Atrum ꝑſona xpi ſit vna vnitate ſimplici aut com/
poſita. g. ij. b.

Vtrũ rps m ꝙ bõ ſit ſuba. an bõ pᷣdicet᷑ g modum

„babitus ⁊ accidentis. AaA. i1.c.
Atrũ vnio diuine nature cũ humana terminata ſit
ad vnitatem ꝑſone an non. j. d

/

aliqͥs vnionis modus ei ↄſimilis.

vvnitates creatas ⸗ ꝗaꝗ. ijj.f.
Atrũ illa poſitio ſit vera deus eſt ö. q.ſ. 3.

Atrũ h ſit admittẽda deus factꝰeſt bomo. q ij.b.
Atrũ hec ſit ↄcedenda hõ eſt factus duus. q.iij. ·

Atrum filius dei ſit pdeſtinatuus. q..d
Vtrũ illa ſit vera filius dei pᷣdeſtinat?eſt eẽ hõ.qij.c.

AVerum illa ſit coõcedenda bomo pᷣgeſtinatus eſt eſſe

filius dei. .. q.ijj. F
Atrum bec ſit ↄcedenda diuina natura eſt de virgi/
Atrum homo veraciter dicat᷑ de diuina nj. q.iij.c.
Atrum ↄcedendũ ſit xpᷣm bis natum eſſe. q. . d.

Atrum in xpᷣo ſint filiatönes due. 4. j:..
Vtrum xps ſit filius naturalis ratõne vtriuſq; nati

Acri cult lacnie exbiberi debeat imaginl xi. ij b.
Atrũ cultus latrie mfi eius debeat exhiberi. q. iij.c.

AVtrum illa vnitas q;ẽtum ad gradum excellat om̃es

Atrum cultus latric ſit erhibendus bumanitati ſi⸗

zn
n
june
Plie
Gelbe
Srunt
Gär

Ceun
Gmit
iſ
Cnnt
Grifi
nnt
ſone

Oun
ſum
Orun
bſi
Oumi
end
Onunb
GCrunhea
Orund

Cruna
ſſup
Grung⸗
Iunnt
Pi⸗
Gunde
Nrnen
Ehnme
ngle

Vin

tigp
Qu/
ceat.
Amng
nis
nag
le

mmn⸗

ſci

li

4

1

——
=

—.,

=

.
⸗

1

Pbrge

=—

==

=

7

4
i g
Ae
1
nſk
ianſi
ii
Muirerut

4

—
=

Miſinger

—

—
—

ſgiiutn

45
icen
h
utoninitt
n
wront
. A

AVAtrũ in xpᷣo ſit gr̃a

Vtcrui cultus latrie ſit expibẽdus cruci xpi.q·iiij.ð.
Atrum latria exhibenda ſit membꝛis xpi. q.v.e.
Vtrum cultus latrie poſſit exbiberi chꝛiſti aduerſa/

rio ſine pecatto. q. vj. f.
AVtrã latria ſit in genere virtutis. q..j. G
Atrum latria ſit virtus gnãlis vel ſpalis. q.ij.h.

Atrũ latria ſit virtꝰ cardinalis an theologica.q.iij.i
Vtrũ latria ſit virtus diſtincta a dulia. q.iiij.R
Atrum bec ſit admittẽda xpᷣs ſᷣm ꝙ hõ eſt deꝰ.q.ſ.a
Vtrũ illa ſit vera xpᷣs ſᷣm qꝙ hõ eſt ꝑſona. q.ij.b.
Atrũ iſta ſit vera xpᷣs vᷣn ꝙ hõ eſt indiuiduũ.q.iij.c.
Vtrum filiatio adoptõnis ſit in xpo. q.j.d.
Atrũ filiatio adoptõis ↄueniat nobis ꝑ xpᷣm. q.ij.e.
Atrum filiatio adoptõnis ſit in nobis ꝑ comꝑatio/
nem ad chꝛiſtum. gq. ii).f.

AVtrum pᷣdeſtinatio xpᷣi ſit noſtre pᷣdeſtinatõni con/
foꝛmis. HM7 q. ö. .
Atrum pᷣdeſtinatio xpᷣi reſpectu noſtre pᷣdeſtinatio/
nis ſit foꝛma exemplaris. q.ij. b

UAtrum in pᷣdeſtinatone chꝛiſti reſpectu noſtre ſit ve⸗

ra ratio cauſalitatis. q.iij.c.
Atrum h̊ ſit ↄccdenda xpᷣs eſt cceaatunrna. q.j.d

Altrum bec ſit ↄcedenda iſte homo incepit eſſe xpᷣs.

xp̃o demonſtrato. q. f..
Atrum bec ſit ↄcedenda hõ incepit eſſe deꝰ. q.iij.f.
AVtrum decuerit filiũ dei aſſumere humanaʒ nam de
maſſa ꝑpditõnis ſiue de genere adam. q. j.
Atrum ↄgruũ fuiſſet ipſum adam aſſumi. q.ij.b.
Atrum xpᷣs potuit peccare. S q.j.c.

Atrũ xpᷣs potentiã peccãdi hũit vel aſrũpſit. q. ij. ð
Vtrum decuerit deu aſſumere muliebreʒ ſexũ ad re⸗/
parandum genus humann.

q·ij. f.

Vtrũ in chꝛiſto gd iee pſone ſit gratia cre
ata vel incregata. q . J. 3
Pra finita vel immenſa. q.ij. b.
Atrum gratia ſingularis ꝑſone in chꝛiſto fuerit gra
tia plena atq; ꝑfecas. q. I.. c.
Quid ſit gratia capitis ſᷣm eſſentiam.vtruʒ ſit quid
creatum vel increatum. gq. . d.
Atrum ſit alia qᷓ; gra ſingularis ꝑſone et gratia vni⸗/
onis. g. ij. e
Atrũ mediãte illa gra deꝰinfluat ſenſuʒ in oẽm aliã
creaturã habentem gram ſiue angelicam ſiue hu⸗
manam. q iij. f.
i.xiiij.

. —

⁊ muliere qᷓ; de muliere tm̃.

Atrum anima xpᷣi cognoſcat verbuʒ cognitõne alia

qo illa que eſt ipſum verbum,.b q. j. a-
UVtrum anima xpi in cognoſcendo compᷣbendat ip/
ſum verbum ſibi vnitum. AaqQ cAaJ.ꝗ.i). b
Atrum anima xpᷣi in cognoſcendo deũ defigat aſpe
ctum in ipſum lumen eternum. an in aliquid cir/
ca ipſum. H q.iij. c.

——

Atrum aia xp̃i eadem cognitõne qᷓ cooſcit verbum

cognoſcat alias res in vero. q. . d.
Vtrum anima chꝛiſti cognoſcat in verbo actu om̃ia
que cognoſcit in habituu. q. ij.

Atrum anima chꝛiſti cognoſcat om̃ia in verbo q co

AUtrum magis debuerit carnẽ aſſumere de viro ſim!

Atrutn chꝛiſtus habuerit aliatn ſcientiam a verbo
pꝛeter illam quã habuit in verbo. q. j. g
Vtrũ xpᷣs ꝓfeceꝛit ᷣm illud genus cognitõis. qij.
Atrum deus cõicauerit anime xpᷣi omnipotentiam
ſicut ↄmunicauit ei omniſcientiam. q.iij. i
(([Di⸗xNA. .
Atu ↄgruũ fuerit hanos defectꝰin xpᷣo reꝑiri.q.j.a
Atrũ chꝛiſtus aſſumpſerit omnes defectus noſtros
pꝛeter peccatum,. ——rH” q·ij. b
Atrum in chꝛiſto fuerit huiuſmodi defectus a natu⸗

ra an a voluntate. gq. iij. c
Vtrũ vpᷣs habuerit ignoꝛantiã in ratõnali. q.ij.d.
Atrũ in xpᷣo fuerit paſſio triſticie. q.ij.
Atrã in xpᷣo fuerit paſſio vel affectio ire. q.·iij.f.
AVtrũ in xpᷣo fucrit vera paſſio doloꝛis. q..j.a.
Atrum in xpo fuerit doloꝛ acerbiſſimus. q.ij.b.

Vtrũ vxpᷣs neceſſitatẽ aſſumpſerit patiendi. q.iij.c
Atrum chꝛiſtus haſſus fuerit ᷣm ratõneʒ.an tin vᷣm
ſenſualitaten. gq. d.
Vtrum anima chꝛiſti paſſa fuerit ᷣm ſuperioꝛẽ poꝛ/
tionem ratõnis. . j. e.
In q̃ parte aie fuerit ooloꝛ intenſioꝛ vtrũ in partera
tionali aut in parte ſenſibili. q.iij.f.

Atrum in xpᷣo fuert volanthti pluralitas. q. ſ. 9
De voluntatũ numero ⁊ ſufficientia. q.ij.b
De illaꝝ voluntatũ ↄfoꝛmitate ⁊ concoꝛdia.vtrum
iſte voluntates eſſent in chꝛiſto confoꝛmes vel re⸗
pugnanteezsse[.. q·. iij. c.
Atrum decucrit chꝛiſtum oꝛare. q. f.
Atrũ xpᷣs in om̃i oꝛatõne ſua fuerit exauditꝰ. q.ij.e
Atrum illa oꝛatio q̃ oꝛauit in paſſionc vt calix tranſ
ferret᷑ a ſe fuit a rõne vel a ſenſualitate. q.iij.f.
Atrum xpᷣs meruit ab inſtanti conceptõnis. q.j.a
Atrum xpᷣs aliquid meruit poſt ↄceptõnem. q.ij.b
Atrum chꝛiſtus aliquid meruit in paſſione. q.iij.c.
Atrum chꝛiſtus ſibi meruerit dei fruitõnem ſiue pꝛe
mium ſubſtantiale. gqgqg. 1.d.
Atrum chꝛiſtꝰmeruerit ſui coꝛꝑis glificatões.q.ij.e.
Atrum chꝛiſtus meruerit nob ianue aꝑtõeʒ.q.iij.f.
Di. xix.
Atrũ ꝑ paſſionẽ xpᷣi fiat remiſſio petõo. q.j.a.
Vtrum per paſſionem chꝛiſti facta fuerit cyꝛogpho⸗
rum deletio. q. ij. b.
Atnꝝ ꝑ paſſionẽ xp̃i libati ſimꝰa ptãte dyaboli.q.iij.c
Vtrum per paſſionẽ chꝛiſti abſoluamur a pena pec/

*

Atrum ſolus filius ſit redemptoꝛ aut etiam pater ⁊
ſpirituſſanctus. q. j. e.

Scom quam naturam chꝛiſtus ſit mediatoꝛ. q. ij.f.

1. xx.

Atrum congruum fuerit bumanam naturam a deo

reparari. . Aq. ſ. 4.
Vtrũ magis ↄgruat genus humanũ reꝑari ꝑ ſatiſſa
ctionem qᷓ; per aliam viam. . ... q. lj.
Atrum aliqua creatura pura potuerit ſatiſfacere ꝓ

toto genere bumano. gJ. iij]. c.
Atrum aliquis adiutus gratia potuiſſct ſatiſfacere
pꝛo ſeipſo. q.iiij.ð.

UVtrum deus debuerit modũ ſatiſfaciendi per paſſi-
onem chꝛiſti acceptare. q.v. E

Atꝝ alio mõ potuerit gen nanũ ſaluate Wjf

Atrũ in moꝛte alal enei fuerit a deitate. q. ſ. .
Atrũ in moꝛte xpᷣi diuinitas ſit ſepata a carne.q.ij.b
Atrum verbum vnitum fuerit carni ⁊ anime dupli
ci vnione. D gq. ij. c.
Atrum poſt inſtans ſeꝑatõnis anima xpᷣi impaſſibi
lis eſt effecta. q.j. d.
Atrum ex illa ſeꝑatõne caro fuerit moꝛtua.an poſt
Atrum pter moꝛtem carnis ſit moꝛs perſone verbi
gttribuenda. q. tij. f.

. 1. e.
Atrum chꝛiſtus fuerit homo in triduo. q.j].a.
Atrum chꝛiſtus ſᷣm ꝙ bomo fuerit in loco determi/
nato an vbicvh. .. 9.1).
Atrum coꝛpus chꝛiſti per triduum fuerit in ſepul/
chꝛo. q.llj. .
Atrum anima chꝛiſti deſcenderit ad inferos.q.iiij.d
Atrum omnes animas que in inferno erant libera/
uerit. q. vV. C.

Atrũ ſtatim pꝰmoꝛtẽ introduxit cas in celũ. q.vj.f

Atrum fides ſit virtus ꝓpꝛie dica. q. j. a
Atrũ fides ſit in ꝑte aic cognitiua an effectia.q.ij.b.
Atrum fides ſit virtus vna. . q.iij. c
Atrum fides ſit certioꝛ qᷓ; ſcienti. q.iiij. d
De deſcriptõne fidei ab aplo aſſignata qm̃ ipſa inter
ceteras eſt magis autentia. q. v. e
AVtrũ ſides infoꝛmis ſit in genẽ vᷣtutis an nõ. q.j.f.
Atrũ fides infoꝛmis ſit infuſa an acqͥſita. q.ij.g
Atrum fides infoꝛmis ſit in dmonibus. q.iij.h.
Vtrum fides infoꝛmis oino expellatur per aduen/

tum gratie.

Atrum fidei obiectum ſit ita verum ꝙ ei non poſſit
ſubeſſe falſlum. q. j. a.
Atrũ fides ſit circa verũ creatũ ⁊ increatuʒ.an circa
increatũ tm̃ tanqᷓ;ᷓ circa obiectũ ꝓpꝛiKX6. q.ij.b.
Vtrum fides ſit circa complexuʒ an circa incomple

Vtrum fides ſit de his de quibus babetur viſio ſen/
ſibilis. q.].· d.

Atrum fides ſit de his de quibus babeiur opinio ꝓ/
babilis. YJYJ.z. C
AVtrum fides ſit de bis de quibus habetur cognitio
ſcientialis. q.iij. f.
Atrũ illa diffinitio Ricardi q̃ diffinit articuluʒ.Ar/
ticulus eſt indiuiſibilis veritas de deo artans nos
ad credendum. ſit ↄueniẽter aſſignata. q.j.g.
Vtrũ illa notificatio Iſido.qua deſcribit articulum.
Articulus eſt ꝑceptio diuine veritatis tendens in
ipſam. ſit onehiei; aſſienara. q. ij. b.
AUVtrum ſufficienter cõtineant᷑ in ſimbolo apłico oia
illa ꝗᷓ opoꝛtunũ eſt credere ad ſalutem. q.j. a
Atrũ eis qui pᷣceſſerũt aduentũ xpᷣi ſuffecerit ad ſa⸗

lutem credere ea tm̃ q̃ ſpectãt ad diuinitatẽ.q.ij.b

Vtrũ om̃s q aduentũ xpi ſunt ſubſecuti teneant᷑ cre
dere om̃s articulos explicite pꝰaduẽtũ xpᷣi.q. iij.c.
trum fides creuerit vel ꝓfecerit q;tum ad creden/
doꝛum multitudinem. gq.

Atrum fides ꝓfecerit qtum ad luminis plenituqi⸗

⸗⸗1
Atruz adueniente gratia fides infoꝛmis fiat foꝛma-

v*
„

q.i

Atu fides creuerit ꝙᷓtũ ad ſenſus certitudinẽ.qiij.

¶ Di. xxvſj.
Atrum ſpes ſit virtus gratuiua. q.j.q.
Aerum ſpes ſit genus virtutis vel ſpecies ſpecialiſ⸗
Atrũ ſpes ſit virtꝰcardinalis an Bcolosjcn. dige⸗
AVtrum virtus ſpei aliquando ſit infoꝛmis.an ſemꝑ
ſit foꝛmag. q. lij. d
Atrũ ſpes ĩ actu ſuo ſit certitudinal an dubia.q.v.e
erumn ꝛimoꝛ ⁊ ſpes ſint vnus ⁊ idem habitꝰvel di⸗
Atrum ſpes ex bonis meritis habeat oꝛtũ. ae.
Atrum ſpes pꝛecedat charitatem oꝛdine nature.an
ecconuerſo. a. ij. h.
Atrũ ſpes ſit in bonũ ſub rõne boni. qiiij.iĩ
Itrũ ſpes ſit in ꝑte aie cognitiua vel affectiua.q.v.k

Atrum charitas ſit habitus ab alijs virtutibꝰdiſtin
ctus.aut om̃ibꝰvirtutibꝰcõis ⁊ generalis. q.j.a
Atrum habitus charitatis ſit vnus indiuiſus an per
ſpecies multiplicatus. aq. f. b
Vtruʒ habitus charitatis ſit mere gratuitus.an ali/
q quid addat vltra gratiam ſicut hbabitus aliarum
Vtrum habitꝰcharitatis poſſit eẽ infoꝛmis.an ſem/
per ſit foꝛmatus. ”MZM q.iiij.dð

Vtrum motus cbaritatis per pꝛius ſit meritoꝛiꝰ qᷓ;

acctus aliarum virtuum. q..ſ.e.
Atrũ poſſibile ſit motũ caritat᷑ eẽ mercẽnariũ.q.ij.f.

AUVtrum idem motus dilectõnis poſſit eſſe in dum ?—

Aiuiuiuilj. g
Quis iſtoꝝ motuum pꝛecedat reliquum. q·iiij.b
Atrũ actꝰdilectõnis in deũ habeat moqdů. q.v.i
Atrum teneamur ad illũ modum implemdum quẽ

in pꝛoximum.

tominus in pꝛecepto implicat. q.vj. k
AVtrum ex charitate diligende ſint creature in atio/
nales. L q.1.a.

Vtrũ ex charitate diligendi ſint demones. qlijb.
Vtrũ ex charitate ſint diligendi mali boies. q.iij.c
Vtrũ ex charitate diligẽda ſint coꝛpa nr̃a. q.uij.d.
Vtrũ ex charitate dona gtuita ſint diligẽda. q.v.e¶
Se diligendoꝝ numero ⁊ ſufcienti. q.vl·

AVtrum oꝛdo ſit in charitate diligibilium. q.ſ.
Vtrũ charitas in diligẽdo pᷣponat deũ nob. q.ij.b
Vtrũ ſᷣm oꝛdinẽ charitatis pᷣponendũ ſit bonũ pꝛo/

prꝛium bono ipſius ꝓpxiim. q. iij.
AVtrum magis diligendi ſint parentes qꝙ filij an cco⸗
uerſo. ... kill

Atrũ domeſticus ſi extraneo pponendus. qve.
AVtrum oꝛdo charitatis attendat᷑ penes affectũ tm̃.
an ſimul penes affectum effectum. q. vj.f

Atrũ cum Feulacunc Wiichre poſnit quis reſiſte⸗

re quãtecunq; temptatõni. q. j.4.
Atrũ homo in quãtulacunq; charitate ↄſtitutus te
neat᷑ moꝛtẽ pꝛo chꝛiſto ſubire. q.ij. b.

Vtrum pfectam charitatem babentes teneant᷑ ea

ſunt pfectõnis implrer. g. u). C-
Vtrum om̃s tam ꝑfecti q; imꝑfecti teneant᷑ diligere

Atrum omnes tehent diligere inimicos Etum ad

inimicos q́;'tum ad af fectum q.iiij. D

3 D
ſtii

H
ena

R 6
a:
6

R. 6

H

ker

=n

ttectuth. g. V. E
Au ſit maioꝛis pfectönis Eimerieleperum diligere

amicum an diligere netruirutn gY.. Vj. f.

i.xxxj
Atrum charitas n Tab babita poſſit amitti. q.j.ꝗ.
. Deum acharitate cadens poiſit reſurgere i in cqua/

q.ij. b.
Airi bs ſſit reſurgere in charitate minoꝛi. q Iiij. c.
Atrum fides in gloꝛia euacuetur. q. . d

Atrum ſpes euacuetur ꝑ aduentum gloꝛie. q.ij.e.
Atrum babitus ſcientie euacuet᷑ in patria. q.iij.f.
Vtrum contingat chantatis habitum i in patria eua
cuari. q. . g.

Vtrum charitas babeat in patria dilatari. q.ij. h

Vtrũ oꝛdo charitat in patria babeat ĩ nanutan. a äfi.

i. xxxij.
Utrum deus dilexerit creaturas eternaliter. . ſ. a
Atrum deus omnes diligat generaliter. q.ij.b.
UVtrum deus diligat omncs equaliter. q..iij.c.

AUtrum deus magis diligat homincz ꝙᷓ angelum. an

econuerſo. q. iij. d.
Atrum deus magis dilererit genus bumanum qᷓ q;
chꝛiſtum. q. v. e.

Atrum magis dileycrit Jobannẽ ꝙᷓ Detr. q. vj. f

di. xxxiij.
Utrum opoꝛtunum ſit pꝛeter virtutes theologicas

cardinales ponere. q. .a.
Atrum omnes virtutes cardinales ſiut vna virtus
an diuerſe. q.ij. b

AVtrum virtutes cardinales ſint in parte anime rati

onali. an in ea parte q̃ ſolũ obtemꝑat rõni.q.iij.c.
Atrum tm̃ debeant eſie quatuoꝛ an plures. q.iiij.d
Atrum huiuſmodi virtutes ſint a dei dono v ab aſ
ſuetudine. q. v. e.
Atrum in patria maneant an euacuentur. · vj f.

rmiif.
Atrum dona ⁊ virtutes abinuicem differãt. q.ſ.⸗

Atrũ dona ſint pꝛioꝛa virtutibꝰ an ecõuerſo.q.ij.b.

AUtrum virtutes ſint excellentioꝛes donis an con.

uerſo.

q.ilj
Atrum ſint pꝛeciſe t ſeptem dona ſpñſtcti. q 7 5
De tonoꝝ oꝛdine ⁊ combinatõne que duo valde ſi/
gnanter innunuit. q. ij.
De donoꝛum euacuatione vtrum ſcilicet dona ma/

neant in beatis. q· iij. f.
Atrum timoꝛ ſeruilis ſit donum ſpſfancti diuinitꝰ
vatum. j. g.

H 4
Vem vſus timoꝛis ſeruilis ſit bonus an mal?. q. ij. b
Altrum timoꝛ ſeruilis explallat᷑ gr̃a adueniẽte.q.iij.i.

trum timoꝛ inicialis ⁊ filialis ſint diuerſe timoꝛis
gratuiti ſpẽs. q.j.R
Atrum creicente charitate timoꝛ decreſcat. q. g.ij.1.

Anurn timoꝛ gratuitus in patria maneat an euacu .

4.
Atrum actus re tentie attendat fenco

cognitõnem veri an penes affectõnem boni.q.j.a
m actus pꝛecipuus doni ſcientie ↄſiſtat in acti-

one vel in conſideratöõne. q.ij. b.
Vtrum tonum intellectus ſimul conſiſtat i in Ztem⸗
platione creaturis ⁊ creature. q. lij. c

Atrum actus ipſius doni ↄſilij ſit conſiliari.q.iiij.d.
Atrum actus doni foꝛtitudinis pꝛincipaliter conſi⸗

ſtat circs baſſi iomes tolerandas.an circa ubigit. .

tes repꝛimendas. q. v. e
Ae actꝰ pꝛincipalis pieatis pliſtat in rdigione re
ſpectu dei.vel in ↄpaſſione reſpectu ꝓximi..vj.f.

ixxxvj.
Atrum ſit ponere connexionem in virtutibus gra⸗
tuitis. q. 1. 4.
Atrum dona ſpuſſancti ſint connerxa. qeij. b.
Atrum ſit cõnexio in virtutibus politicis ita ꝙ; vna
babita neceſſe ſit babere oß. q.ʒiij. c
Atrum ſit ↄnexio in vicijs ⁊ peccatis. q.iiij.d.
Zermn ſit ponere equalitatem in babieibus gratu⸗

q. v. .
Atrum charit⸗ Hent foꝛna virtutum. vj. f.
vö.
Atrum deus Ebaerie bomini i imponere mandata
obligatoꝛia. q.j. g
Serom pꝛecepta decalogi obligent ad opera an
U.

Atrum obligatio mandatoꝝ decalogi attendal bßm
legem nature aut ̃m legem ſcripture. q.iij. c.
UVtrum mandata decalogi debeant eſſe decẽ. an plu/

ra.an paucioꝛa. ql.. j. d.
De oꝛdine mandatoꝛum decalogi. q. ij. E
De oꝛdine ⁊ numero mandatoꝝ ꝑ compatõnem ach
tabularum diſtinctõncm. · iij.f.

¶ Di. xxxviij.
Utrum eſſentiale ſit medacio e falſum. q. ſ. a.

Atrum eſſentiale ſit mendacio eſſe peccatũ. q..·ij. b
Atrum mendaciuʒ ſit peccatum moꝛtale ratõne ſui

generis. q.iij. c
Atrum omne mendacium ſit moꝛtale viris perfe-
ctis. q· iiij. d.
De ipſius mendacij diuiſione. q. v.
De gradibus ſperiera mendacij. q. vj. f.
Atrum omni periurio r adeſte mendaci⸗
Atrum omne giurium ſit peccatum. r
Altrum om̃e ꝑiurium ſit moꝛtale peccatũ. ql..iij.
Altrum licitum ſit iurate per deum. q.j. d.

Atrum liccat iurare per aliqd creatum. q..ij.e.
Atrum liceat recipere iuramentum ab ydolatris .
ctum q.iij. f.
iun obligatio contrabatur iuramentum dolo⸗
um. q.). e
Atrum omne iuramentum coactum ſit oblicatou⸗
um. q.ij
UVtrũ iuramentũ ineautũ ñſt obligntoꝛi. iij. i·
Hi. xl.
De differentia noue legis ⁊ veteris que afnignat᷑ pe-
nes radicem. q. . 2.
De differentia earundem que aſſignatur penes effe⸗
ctum.vidclicet ꝙ lex vetus erat lex Gecb er⸗ veᷣ

noua eſt lex viuificans. q. ij. b.
De differentia legis tmangai Ftum ad onus an/

rei in terciũ libꝛum ſententiag.
iſtinctio duma,

02-———ʒ—1MW

Oſtẽit i incearnatonem factã eẽ in ꝑ ſona filij autoꝛi
tate apoſtoli.a.

Ratõnem inquirit quare fllius carncs aſumpſit nõ

pater vel ſpirituſſanctus.b.
Mouet dubitatonem. vtruz ſpirituſſanctus vel pa⸗
ter potucrit incarnari vel modo poſſit. c.
i. ij.
Neterminat veritatem de natura aſn umpta q̃tũ ad
partium integritatem. a.

he natura aſſumpta ꝙtum ad oꝛdinẽ. vel de vnio⸗

ne verbi ⁊ carnis mediante anima. b.

Confutat erꝛoꝛes bereticoꝝ qui non verũ bominezʒ

filium dei aſſi umpſiſſe dicunt. c.

Remouet dubitatoez vtxꝝ verbũ ſil aſfnumpſit t carnẽ

aiaʒ. vel an caro ꝛideſt ↄcepta ß ati ſumpta. d. .
i. iij.
Se ſanctificatõne gqueß i chꝛiſti ↄceptionez qua

ſcʒ heata virgo eſt ſctificata.ex qua aſſumpta ẽ ca
ro. Et que fuerit ſctificatõnis Eigeheis. a. .
Que fuit ſanctificatõnis cauſa..
Que fuit ſanctificatõnis efficacia:c.

Vtrũ caro xp̃i potucrit yltebuenit decimari in abꝛa⸗

bam. d.
Elicit ex ſuperioꝛi detei minatöõne opcluſionem 4 ca⸗
ro chꝛiſti non fuit caro pecca ti. .

Soluit dubitatönem de foꝛmatõne coꝛꝑis dñici. an

ſcʒ caro verbi añ fuerit ↄcepta qᷓ aſumpta. f.
liiii.
Oe dceptõne xpiit in dpatone ad ſpm̃ſcim̃. Et expꝛi/

mit veritatem q̃re in ſcriptura ſepiꝰtribuat᷑ incar

nstio ꝗᷓ eſt opus trinitatis ſpñiſctõ. ⁊ ipſo eti
aoIm ↄceptus ⁊ natus dicatura.
Confirmat veritatẽ p̃dictam auẽte Aug.b.
Mouet dubitatõez ex q̊ͥ ſenſu dicatur chꝛiſtus con⸗
ceptus ⁊ natus de ſpirituſanctoocc.
Raar dubitatõnis mote ſolutõnem.d.

ddit maioꝛẽ explanatõnem pᷣdictoꝝ ſcʒ quare cri

ſtus dicat᷑ natus de ſpirituſancto ßm vnum mo⸗/⸗
dum Aug. .
Addit aliam explanatõnem pꝛedictoꝛum fm alium
modum Aug. in ench. f.
De ↄceptõne xpᷣi in ↄpatõne ad virginẽ. qre.ſ. apls
dicat xpᷣm factũ cuin nos cũ cẽ fateamur natũ.g.

i. v.
Mouet multiplicẽ gqonem c circa vnionẽ duap natu

rarum in pſona.ſiue circa afſſumptõnem bumane
nature a diuina. a.

Motã nõnem pꝛincipalẽ determinat rñdens ad tri

plicem eiꝰ articulũ. Et ꝑplexitatẽ oñdit eẽ q̃rtum
Ar ticulũ gꝓpter apparentẽ ↄtrarietatẽ auẽtum.b.
Quid in bac opinionũ varietate ſit tenendum. redu
cens ad ↄcoꝛdiam auẽctes appenter orias.c.
ouet ⁊ determinat q̃ſtionem incidentem an diui
na natura debeat dici caꝛo facta.d.
egredit᷑ ad pꝛincipalis qõnis explanatiõez. quare
nõ accepit pſonam bominis cũ boiem accepit.e.
Soluit obiectonem orbigicam qua ꝓbare quidaʒ

volunt perſonamn accepiſte perſonatn. I.
i. jſ.
Pꝛoponit ambiguas B.linen f. de factus ett ho.

deus eſt hõ. an bis locutõnib? dicat deus factꝰem ⸗

aliquid.vel eſſe aliquid.vel nõ eſſe aliquid.a.

ne nature ⁊ bumane. Dꝛima opinio dtinẽs qus⸗
tuoꝛ articulos.b.
Confirmat pꝛimam opinionem.c.
Secunda opinio ↄtinens quatuoꝛ anticnls 8.
Confirmat ſecundam opinionem. e.
Tercia opinio ↄtinens quatuoꝛ articulos.f. 5
Confirmat terciam opinion nem. g. .
i.

Explicat locutõnes aimnbignas me opinione puima

qua dicit᷑ deus factus homo.⁊ bõ factus deus. 2
Diſfoluit pꝛedicte opinioni vident᷑ cõtraria.b
Explanat ſententiam locutionum ſecunde opinio
nis qua dicitur deus factus eſt homo ⁊cc.

are ſententie explanat.d.

Marꝛat varias opiniones circa modũ vnionis diui⸗ .

Autoꝛitates pꝛime opinionis queiſti vigentur obut

Reducit ad concoꝛdiã alias autoꝛitates que bis vi .

dentur aduerſari.e.
Determinat que ſit pꝛemiſſarum ppoſi tionum inte
ligentia ᷣm locutonem tercie opinionis.f.

Elicit ex pꝛemiſſis illam locutõnem non eſſe recixi ·

endam bomo dominicus.g.

i. viij.

Querit vtrũ diuine nature cõpetat naſci de virgine
o5ð eſt ꝓpꝛietas hũane nae.Et detminat ꝙ non. 3.
Adaducit auẽtes contra determinatõnem ſuam.b.

Querit vtrum chꝛiſtus debeat dici bis genitus. c.
QAueſtionem pꝛopoſitamt ſoluit. d.
i.ix.
Querit an eadem ſit ado
deitati exbibenda. a.

OQOꝛ in pdictis opinionibꝰſuſpenſam tenuit ſententi
am ita nõ magis vnã qᷓ; aliã determinauerit. b. .

ꝛatio humanitati chuſti et

Reſpondet queſtioni ſᷣm opinionem dmunem.b.

vtriq; expibendam tradunt.c.
Adducit buius opinionis Oimmarouen multiplic
autoꝛitate. d.

Ponit alioꝛum opinionem qua vnam adoꝛatõnem

ix.
Quent vtrũ oditio pſonalit tatis pueniat xpo ſm .

bomo ſiue ſm humanam naturam. vel an xpᷣus
Fm ꝙ homo ſit perſona vel aliquid...

Diſſoluit ratõnem ſophiſticam que ventatem g ai J

ſtus ſit perſona impugnat. b.

bm ꝙ homo vel alio modo.Et detenninatg ij.c.
Opponit ꝙ ſit ado Runs filius. d.

chꝛiſti. a.

Querit vtrum filiatio adoptõnis m bumanaʒ na,
turam ↄueniat xpᷣo. vel an xpᷣs ſit adoptiuus ſi fili

MNtrum pꝛedeſtinatio dicaturde perſona vel natun

Querit vtrũ chꝛiſtus ſit creatura ſiue creatus vł fa.

ctus. Et determinat hoc ſimpliciter ⁊ abſq; veter⸗
minarõne minus congruenter dici.b.
Confirmat determinatõnem auẽtibus ſanctop.c.
Diſſoluit argumentatõnem ſopbiſticam que vide⸗
tur eſſe contraria veritati.d.

Vtrum vomo ilte ſemper ſuerit vel nlan ceꝑit eke.

2—

etc.

mchii i⸗

mge

RKHrðZ
n Kuſut
ntüud
Giſciinn
milh
nsckhwi
nogrüin
.

nmn ſnen:

narcinon
Mnonnent

1
aimtnk

iaun
brnl
vrwn
wauenn

2 a
Gatitht
6
N

Opponit ↄtra ſuã determinatõeʒ auc

—

Mouet qonez ⁊ determiat de Zditiõe nãe aſſumpte

Stum ad genꝰ. vtrum.ſ.deꝰ aliũ boiem aſſumere

potuit vcl aliunde qᷓ; de genere Ade.a.
Confirmat determinatõnem ſuã auẽte Aug.b.

Mouct qõneʒ ⁊ determiat veritatẽ de cõditõne nae
aſfumpte qtum ad liberum arbitrium.vtrũ ſcili⸗

cet homo ille potuit peccare vel non eſſe cus. c.
Diſſoluit ſopbiſticas rõnes q̃bꝰimpꝛobi q̃dã conot
potuerit peccare.d.

5 5

ꝙ hbũana nã xpᷣi vbo vnita

Mouet qonem ⁊ determinat de oditõne nature al

ſumpte q;tum ad ſextum. vtrũ

.ſ. deus potuerit aſ
ſumere hominem in ſexu muliebri. e.

Confirmat detenninatõnem ſuã auẽte Aug f.

Determiat veritatẽ ꝙ; xpᷣs ſᷣm nãm hoĩs in ſapia et
gratia pficere non potuit nec pꝛofecitA.
Ponit obiectõnem ↄtra determinatõnem ſuã auto⸗/
ritate euangelica ⁊ eam ſoluit ⁊ exponit.d.
Opponit ↄtra ſuam ſolutõnem ⁊ expoſitõnem au/
toꝛitate Ambꝛoſi c.
Determinat qualiter pꝛedicta Ambꝛo. verba ſane
et pie poſſint intelligi.d. H
Quomodo intelligendi
bat humanus. e.

Di.xiſj.

Querit vtrum anima Chriſti habuerit ſapientiam
parem cum deo ⁊ ſi omnia ſeit que deus...
Paa determinatõnem ᷣm aliquoꝝ opinionem.b.
cterminat m ſuam opinionem oſtendens aiam

chꝛiſti habuiſſe omniſcientiam. c.

Determinat quare anima chꝛiſti non habet ofnni⸗/

potentiam ſicut omniſcientiam.d.
deʒ auẽte Ambꝛo. .
Diſſoluit oppoſitõnem. ⁊ determinatõnem ſus mul
tis nciomus adapt lif . net n d ere

De defectibus repertis in xpo qtum ad ↄgruitatez

oſtendens ꝙ ↄgruum fauit xpᷣm defectus humane

* . .

nature in ſe habuiſſe....

Inquirit iᷓtum ad generalitatẽ vtrũ oẽs defectꝰ no

ſtros chꝛiſtus habuerit.b.

DPetermiat qᷓtum ad cauſalitatẽ illos defect? in chꝛi

ſto fuiſſe nõ a natura ſed a voluntate..

Aaducit usreg faciũt ad veritatẽ xpᷣm. ſ..m hie,z

Adiũgit auctes qᷓ vident᷑ eſſe ↄtra veritatem. .
Explanãdo oũdit in pᷣdictis nõ eẽ ↄtrarietatem.f.

Ponit dubitatõeʒ circa paſſionẽ doloꝛis in xpᷣo q̃ ex
vVerbis bylarij babet oꝛtumxx.
Subiũgit verba hylarij q̃ vident᷑ eſſe dubia.b.K

Exponit illa verba hylarij.c. 7
Mouet qõnem an in xpᷣo fuerit neceſſitas patiendi
⁊ moꝛiendi que eſt defectus generalls.d.
Ponit determinatõez qõnis mote. .
Subiñgit dictũ notabile ad maioꝛẽ expl
natõcʒ qᷓtuoꝛ bois ſtatus aſſignans.⁊ quid de q̃li-

Monet dubitatõez an

ſitulud ſenſus pꝛoficie-

ſſe ptra quoſdã boc negãtes. d.

cedẽtiũ expla-

ſmmis chꝛiſti voluntas exple⸗

Determiat qñ mereri incepit

ka ſit. A. r”JMWRE
Determiat dubitatões motã ſᷣm cöeſſi viã ſanctoꝛaãa
oſtendens duas in xpᷣo fuiſſe voluntates.b.
Determinatõnem ſuam auẽctibus ſctõꝝ cõfirmat.c.
Auẽtem dubiã Amb.manitfeſtat qua dicit chꝛiſtum
dubitaſte affectu humano.d.

Aghuc diligentius dubitationem motam explanat

iuxta expoſi löneglari ſpecialem..

Hetermiat cui xpᷣs pꝛincipalr meruit. an ſibi aut no⸗

bis. ⁊ quid ſibi ⁊ quid nobis.a.
termiat ant ſtendens ꝙ ab initio
conceptõnis.b. HZ D

„*

Determiat quid meruit oñdens ꝙ nõ tm̃ gliam im//

paſſibilitatis ſed etiã exaltatõnem nonnnis.c.
Determinat qua neceſſitate iſta meruit..d.

Paiꝛoponit efficaciam meriti xpᷣi reſpectu noſtr e.
Confirmat iam dicta auẽte multipliciſ.

De efficacia ⁊ vtilitate paſſionis xpi in remiſſiõe fec
De efficacia paſſionis xpᷣi in deletõe cxꝛogphoꝝ.b.

De effciacia paſſiõis xpii i lieratõe a ptate diaboli.c.
DOc efficacia paſſionis chriſti in ſolutõne pᷣcij.quo ⁊

a qua pena xpᷣs nos redemit ꝑ moꝛtem.d..
Quare chꝛiſtus dicitur redemptoꝛe.
Quare chꝛiſtus dicitur mediatoꝛ. ...
Quare ſolus filiꝰdi dicitur mediatoꝛ.f.ij.

Scom quã naturã chꝛiſtus dicit᷑ mediatoꝛg.

Oꝛ modꝰredimẽdi genus bumanũ ꝑ paſfſionem fuit

congruus valde ⁊ ratõnabilis..

Oꝛ alio mõ tuiffs ſi voluiſ redimẽ genghuanũ b.

₰

Inquirit a ͥ ſit pamo xpᷣi.oſtendens ꝙ traditꝰfuit a

patre.a ſeipſo.a iuda.⁊ a iudeis.c. .
De dria cãꝝ paſſiõis xpᷣi vtꝝ bona fuerit vł mala.d.

Pꝛoponit qõnem vtrũ in moꝛte xpᷣi fuit ſeꝑatio ani

me vel carnis a verbo.a. M
Opponit ſᷣm alioꝝ opininionem ad ꝑtem oppoſi/
tam ſcʒ carnem a deitate diuiſam..d.
Determinat iam dictam opinionem.
Reſumit obiectõeʒ ꝑtis aduerſe aliã inducens auto
toꝛitatem.d.

Ponit determinatõez 2 exponeʒ auẽtis inducte.e.

Confirmat autoꝛitatibus a verbo carnem in moꝛte
non eſſe diuiſaz. . MBUUꝗd
Qua rõne xpᷣs dici᷑ moꝛtuus ⁊ paſſus.g.

Querit vtrum cbꝛiſtus in triduo fuerit bomo.⁊ op/
ponit ꝙ non. 2. .—R

Soluit qd; in oppoſituʒ pbatum eſt. oſtendens qin

triduo fuerit bomo.D.
Abi xp̃s fuit i illo triduo vᷣm humanitatem. c.
Abi xpᷣs fuit ĩ illo triduo ᷣm ſui totalitatem.d.
Inquirit ⁊ determinat vtrum filius hominis deſcen
derit de celoe. VMU
Pꝛedetermiata in totali iſta patre epilogat.f.
i. xxiij.
Dicta dicendis continuat.a.
Diffinitõez fidei explanat ꝑ triplicẽ eiꝰ acceptõʒ.Et
bᷣ qualiter veritatẽ bʒ qd dictũ ẽ fides reorc.
ee n h.

Comparat fidem infoꝛtnem ⁊ foꝛmatam adinuicẽ.
Fides et ſi dicatur multipliciter oſtendit tamen eazʒ
Explanat qualiter fide creduntur que non vident᷑.f
Eplionatonein confirmat per difinitõnem apoſto/

ter aſſignata⸗.h.
1. xxiiij. „
Monet queſtõnem ⁊ determinat vtrum fides ſit de
bis que ſenſu percipiunt᷑.a. ðMDU
Epilogat ad remouendum incidentem dubitatio/
nem. b. äl
Exemplificat in ſpeciali ad maioꝛem explanatõnem

dit hominem illum pati.c. .

Mouet queſtionem ⁊ determinat vtrum fides ſit de

his que intellectu cognoſcuntur.d.

guſtini. e. —R„G „ „ 1 2
Elicit quandã diuiſionem circa ipſa credibilia.f.
Inquirit de ſufficientia fidei in quadaʒ generalitate

Et quic eſt illud de fide ſine qua nunqꝙᷓ; potuit eſ/

ſe ſalus. a.
Determinat quantum ſufficit credere. b.

Confirmat autoꝛitatibus pluribus determinata.c.

Inquirit de ſufficientia fidei q;tum ad ſpeciales dif⸗

ferentiss perſonarũ credentium. oſtendens quid qJ

vel quantum ſufficiat credere ſimplicibus qui pᷣ/
ceſierunt cbꝛiſti aduentum. d.

Inquirit de prouectioꝛibus ante aduentum cbꝛiſti.

vtrum neceſſe fuerit eos credere om̃ia que modo
credunturee.
De fide Coꝛnelij que fuit poſt chꝛiſti aduentum ſed
ante euangelium ꝓmulgatum.f.
Comꝑat fidem ad alias virtutes.g.
” i. xxvj.
De ſpe quid ſita.
Compꝑat ſpem ad fidem ſᷣm conuenientiam.b.
Compꝑat ſpem ad fidem ſᷣm differentiam.c.
Inquirit vtrum ſpes ⁊ fides fuerit iu chꝛiſto.d.

Inquirit vtrum ſpes ⁊ fides fuenit in iſtis patribus

qui fucrunt in limbo.e.

650

ſitionem. a. „
Ponit charitatis diffinitõnem. b.
Comparat charitatem ad diuini mandati duplica/⸗

2 1. . . , 2 .
Continuat partem iſtam eecc entis partis inq

Remouet dubitatõnem an eadem charitate diliga⸗

tur deus ⁊ pꝛoximus.d.

Determinat quis modus circa actum charitatis re

periatur.. = „—
Oſtendit vbi ille modus circa actum cbaritatis in/ .
ſinugtur.cf. M
Inquirit vtrum ille modus in via impleatur.g.
endit qualiter vnum pꝛeceptum cbaritat in al/
tero impleatuihh. S
Inquirit ⁊ determinat que ⁊ quot ſunt diligenda. et
qualiter expꝛimantur ꝑ duo mandata.a.

Confirmat determinationem ſuam autoꝛitate Au⸗
guſtini. b.

Inquirit vtrum illa diffinitio apoſtoli ſit conueniẽ

de Petro an habuerit fidem paſſionis quãdo vi/

Confirmat determinatonem ſuam autoꝛitate Au⸗ .

Remouet dubiutn de angelis an in illo pꝛecepto es⸗
tineatur dilectio angeloꝛumcc.
Remouet dubium de chꝛiſto an in illo pᷣcepto conti⸗
neatur dilectio chꝛiſti ſm ꝙ bomo eſt.d.

Quibus modis dicitur pꝛoximus.c.

De oꝛcſine charicatis Frum ad es que diligunta.

De oꝛdine charitatis qᷓ;tum ad ea beneficia que per
eam impendunt᷑. Et opponit ad paꝛtem vnaʒ au

toꝛitate Auguſinr.
Opponit ad al

nes diligendi ſunt d. S
Soluit incidentes queſtones.pꝛimam de parentibꝰ

bonis ⁊ malis.ſi ſcʒ parentes noſtri mali ſint. vel

filij. vel fratres. an magis an minus diligendi ſint
alijs bonis bac ratõne nobis copulatis.e.

Soluit ſecundam queſtionem incidentalem de dile

ctione inimicoꝛum ſimpliciter non ſub certa con⸗

ditõne.f.

Soluit terciam queſtionem incidentalem de dilecti

one inimicoꝛum ⁊ odio amicoꝛum.g.

De oꝛdine charitatis q;tum ad gradus qui in ea re⸗

periuntur. b. . .
1. xxx.
Mouct queſtionem ⁊ determinat ſᷣm ſuam opinio/

nem. vtruʒ melius ſit diligere amicos ꝙᷓ inimicos

vel econuerſo.a.

ſioni videt᷑ obuiaꝛe.b.
redictam Aug.autoꝛitatem explanat. c.

ntroducit queſtionem que ex autoꝛitate Auguſti/

ni habet oꝛiginem qua queritur de vilectione ini,
micoꝛum ꝙtum ad diligentem.·
Ponit determinatõnem quoꝛundam.e.

Subiungit determinatõnem ſuam. f.

Inquirit vtrum cbaritas poſſit per peccatum amit⸗
ti. et adducit autoꝛitates ad ꝓbandum in partem

negatiuam.a.

Agdducit autoꝛitates que ſonant in oppoſitum. b.
Subiungit explanatõnem illarum autoꝛitatum. ex

quibus concludebatur falſum pter intellectum

non charitas.cum ⁊ ea ex parte ſit.d.

Qualiter fides.ſpes.⁊ ſcientia dicantur euacuari et
Atrum oꝛdo qui ineſt cborttati in via. in chꝛiſto ⁊ in

glijs beeie t Siente⸗ .
—SB i. xxij. „ ê
Determinat quid ſit ipſa dei dilectio.et deus non

omnia equaliter diligati.. —
Oſtendit pꝛo quanto deꝰdicatur vnũ mag diligere

Determinat quare vnum ⁊ eundem bominem dici⸗

tur deus magis vel minus diligere vno tempoꝛe

qᷓ alio.c. „„
Determinat quos non diligit deus.d.

De quatuo: virtutibus cardinalibus qtum ad nu/
merum ct diſtinctönema.

De quatuoꝛ virtutibus cardinalibus qtum ad no

minis rationem.b. .
Queſtio de euacuatõne virtutum cardinaliuz in fu⸗

ad alteram partem autoꝛitate legis.c.
Subiungit opinionem ſuam ꝙ non pani affectu om

ntroducit autoꝛitatem Auguſtini que ſue reſpon⸗

— — –—☛n

a
8 en e

ge
HSZ
niatnant⸗
Wnthe

n
1gensgiit

amoSimn

fingletcht⸗
nln

umn Ant
,rainiget,/
.
me
1

enumt
—

tncbinn
n umntnet
ngrium

taunt
tbthi⸗
“

eyrus

ntrini
Ge

6.

=
—

Affignat differentiam int

Queſtionis determinatio qtus ab iuſticie babitũ.
Queſtionis determinatio q;tum ad habitus aliaruʒ
virtutum. oſtendens ſm quos actus in patriar re⸗
manebunt. e.

Drdeternnern epilogat. f.

utoꝛitatem Auguſtini ↄfirmat. g.
i. xxxiiij.
Ponit pꝛobemium oſtendens que et quot velit de
terminare. a.
Determinat de donis in compꝑatõne ad babitũ vir/
tutis oſtendens dona eſſe virtutes.b. .

Determinat de donis in comꝑatõne ad chꝛiſtum. c.

Mouet duditatõneʒ de timoꝛe domini ⁊ opponit. d
Determinat motam dubitationez. ..
Ponit diſtinctõnem timoꝛis ᷣm quatuoꝛ drias. f.
Reducit illas quatuoꝛ differentias ad duas.g.

Aſſignat differentiam inter timoꝛem ſeruilem et ca-⸗

ſtum tangens interdum de initiali.h.

Inducit quandam autoꝛitatẽ quc videt᷑ pꝛecedenti

bus ↄtraria ⁊ intellectum eiꝰ determinat.i.
Ad maloꝛem dictoꝛum euidentiam ſubiungit exem
plum. k.
Subiungit alterius autoꝛitatis expoſitõnem qua ti
moꝛ ſeruilis ⁊ initialis dicitur initium ſa pientie H
differenter⸗l.
Oſtendit ꝙ in xpᷣo fuerit timoꝛ reuerentie. m.
Inquirit qualiter i in xpᷣo fuerit timoꝛ penc.n.
i.xxxv.
Apiam 7 ſcientiam a
Aſſignat diſferentiam doni intellectus ad donũ ſapi⸗
entie ⁊ ſcientie.b.
Aſſignat differentiam intellectus 7 ſcientie put ſunt
acquiſitac.
Aſſignat differentiã inter aapientiã d donum Eſpien.
tiam increatam.d.

i.xxxvj.
Mouet queſtionem de vir tutum onexione 7 deter⸗
minat veritatem.a.
Determinate veritatis reddit cauſam et rõnem.b.
Determinat ſᷣm opinionem alienam queſtioneʒ de
equalitate virtutum.vtrum ſcilicet om̃s virtutes
equales ſint in quocunq; ſintc.
Determinat ᷣm opinionem ꝓpꝛiam ⁊ magis veram
queſtionem ꝓpoſitam.d.
Mouet queſtõnem ⁊ determinat qualiter om̃ia a pꝛe
cepta reducant᷑ ad duo pꝛecepta charitatis.e.
Cõcludit ꝙ ipſa charitas eſt ſumma ⁊ plenitudo to/
tius legis. f.

Hi. xxxvij.

Ponit numerum pꝛeceptoꝛum: iinguir ca reſpe

ctu tabularum.a.
De pꝛeceptis pꝛime tabule.Et pꝛimum de pꝛimo. b.
De pꝛime tabule ſecundo pꝛccepto.c.
Oe pꝛime tabule tercio pꝛecepto.d.
De pꝛeceptis ſecunde tabule quoꝛum quinq; bꝛeui/

ter exequitur.e.
¶Di xxxviij.
Ponit trimembꝛ ꝛem diuiſionem mendacij. a.

Ponit aliam mendacij diuiſionem octo membꝛo⸗
rum. b.

Determinat quid ſi tmendaciuʒ et quid mentiri m

rem.c. L

Quid ſit mendacium hm vicij defoꝛtmitatem. d.

Oſtendit non omnis deceptio eſt equalis pecca⸗

ti. e.

Inauirit vtrum Jacob mentitus ſit. f.

Di. xxxix.
Inquirit quid ſit periurium. ⁊ determinat m opini⸗
onem alienam vtrum eſſentiale ſit periurio eſſe
mendacium. a.
Determinat ſᷣm opinionẽ ꝓpꝛiam diſtinguenoer tri⸗
plicem modum periurij.b.

emouet dubitatonem annexam. c.

An iuratio ſit malum.d.
Determinat de foꝛma iuramenti licita. et querit que
ſit foꝛma iuramento congrua.e.
Querit que foꝛma iura mẽti ſit magis obligatoꝛia.f.

Determinat que ſit foꝛme iurandi intelligentia.g.

Determinat de foꝛma iuramenti illicita.h.
Determinat vtrum iuramentum illicituz ſit obliga⸗
toꝛium. i.

AVtrum ſit periurus qui non facit quod i incaute iu⸗

rauit.k.
Atrum iuramentum doloſum ſit obligatoꝛium.l.
Atrum iuramentum coactum ſit obligatoꝛiũ m.
De concilio Aurelianenſi.n.

¶ Di. xl.

Ponit mandatoꝛum de eoncupiſcentia diſtinctio⸗
nem. a.

Quia in pꝛedictis mandatis lex vetus videtur con/

uenire cum noua. J⸗ nquirit legis 7 baangeli diſfe
rentiam.b.
Quid ſit litera occidens.cc.
PBꝛeuiter decem mandata cpnlocht. d.

èð
2
.
9
£ 7

õ äs
„ .
Eʒ .
.
.
.
.
1
–
.
„
*

. EEEEE — * “
WR ”M H S * Säl 2
“ 2 7 5 4 .
*
. 2
. „
.
. 2
2 . —
.
.
. .
. 7 17 4
. . „„ 5
5
.
„
.
. . . . „ .
.. .

„7
„
„ .
.
.
. .
.
.
.

ʒ—r

ren

3

.

— —

—

2

«SSaaa h .

— –

aſticis dog.

Dubiũ

E nõ pater vel ſpũſſanctus.

Pꝛima ratõ.
Ps.ciij.
Luce.xj.

Scða ratio.
Aug'“.

—

mittit᷑ de qͥ natũ eſt.mittit᷑ quod genitũ eſt. Pat᷑ vᷣo qͥ mi

ſaluatoꝛis exoꝛdium ſumpſit. Hoc eſt tpᷣs miſerendi ⁊
annus benignitatis. in quo gratia ⁊ veriasꝑ ieſum
xpᷣm facta eſt. Sratia.qꝛ ꝑ charitatẽ implet᷑ qð in lege
pᷣcipiebat᷑. Veritas.qꝛ ꝑ chꝛiſti aduentũ exhibet᷑ atq;

nein ſunt iſti qui le⸗

gem obſcruant. Mtũ

ad motiuum ſunt illi
qui timoꝛe ſeruiunt. 64

t 1¹ er u Cbꝛiſtus ergo nõ fuit
ꝑficit᷑ humane redemptionis ſponſio facta ab antiͥ. ſub lege ice ad cãm
Filij &̊ miſſio eſt ipſa incarnatio. Eo em̃ miſſus eſt ꝙ xel qtum ad motiuũ
in foꝛma hoĩs mundo viſibilis aparuit.de quo ſupꝛa S ſolũ qtũ ad obᷣua-
ſufficienter dictum eſt. ——.MRẽB neninee n
tionem inquirit quare filius carnem Aum liege peum ad obua

*1 In „ tieonem poteſt eẽ du/
iligenter vᷣo annotãdũ eſt quare ſilius nõ pr̃ vłſpi⸗ pliciter. Ael qtuʒ ad
rituſſctũs eſt incarnatꝰ.ſolus nanq; filiꝰhoiem aſſum obedientiam obliga/⸗
pſit:Qð vtiq; cõgruo oꝛdine atq; alto dei ſapia fecit toꝛiã.vel q;tũ ad obe/
oſilio. vt deus q in ſapia ſua mũdũ ↄdiderat 'm illul dientiam ſwontanca
Dia in ſapia feciſti dñe q̃ in celis ſunt ⁊ q̃ in terꝛis.re⸗ Et pᷣmo moo ſůt

. . LA mines. ſcdo modo fu
ſtauraret in eadẽ.HHec eſt mulier euãgelica q̃ accendit it xp̃s.qͥ ſe mera libe/

lucernã.⁊ dꝛagmã decimaʒ q̃ͥ ꝑdita fuerat reꝑit.ſapia tralitate legalis obſer-

ſcʒ pr̃is.q̃ teſtã hũane infirmitatis lumĩe ſue diuinita⸗ uantie(vt exemplum
tis accẽdit.ꝑditũq; hoĩem reꝑauit noĩe regis ⁊ imagi-⸗ varet) veri obedientꝭ
ne inſignitũ. Ideo etia filius miſſus eſt ⁊ nõ prᷣ.qꝛ con ſubdſclit e ic bo re⸗
gruentiꝰmitti debebat qͥᷣ eſt ab alio qᷓ qͥ a nullo eſt. fli Ponſio ad obiccta.
us aſit a patre eſt.pat᷑ vo a nullo ẽ.vt ait aug. in li.de

trini. Mõ em̃ hʒ de qͥ ſit. Sicut g pater genuit.filiꝰ ge,. „

nitus eſt. ita cõgrue pat᷑ mittit.filiꝰ miſſus eſt. Ab illo
em̃ ↄuenient mitut᷑ dei verbũ.cuiꝰ eſt verbuʒ.Ab illo

0—

.

miſſus nõ ẽ.ne ſi mitteret᷑.ab alio eẽ putaret᷑. Miſſus ẽ g̊ pᷣmo filius qͥ a ſolo

Tercia ratio

Aug. in eccleſi

patre ẽ.deinde etiã ſpũſſctũs qͥ ẽ a patre ⁊ filio.v filiꝰ ſolus miſſus in carne ẽ
nõ ſpũſſanctus ſicut nec pat.Qð ideo factũ eſt.vt qͥ erat in diuinitate dei ſi⸗

lius.in humanitate fieret hoĩs filius.MNon pater vel ſpirituſſanctꝰ carnẽ in⸗
duit.ne alius in diuinitate eſſet filius.aliꝰin humanitate.et ne ideʒ eẽt pater

⁊ filius.ſi deꝰ pater de homine naſceret᷑. Vn de in eccliaſticis dogmatibus.

Mõ pf carnẽ aſſumpſit neq; ſpũſſanctꝰ. b filiꝰ tm̃.vt q erat in diuinitate dei
filius.ipſe fieret in homine hois filius.ne filij nomen ad alterũ tranſiret qui

nõ eſſet eterna natiuitate filius. Dei & filiꝰ. homiĩs factus eſt filius.natꝰ ſᷣm
veritatẽ nature ex deo dei filius.et ſᷣm veritatẽ nature ex homie hoĩs ſilius.
vt veritas geniti nõ adoptione.nõ appellatõne.ſed in vtraq; natiuitate filij

nomen naſcendo haberet.vt eſſet verus deus ⁊ verus homo vn⸗ filiꝰ. Nõ
ergo duos chriſtos.neq; duos filios.ſᷣ deum ⁊ hoĩem vnũ filiũ.quẽ ꝓpier⸗

ea et vnigenitũ dicimꝰmanentẽ in duabꝰſbᷣijs.ſicut ei nature veritas cõtulit
nõ cõfuſis naturis neq; immixtis(ſicut thimotheani volũt) ̊ ſocictatc vni⸗

tis.Ecce hẽs quare filius.nõ pater vel ſpũſſanctꝰcarnem aſſumpſerit.

Obicctõö. M fi

liꝰ q̃ tm̃ carnez

aſſũpſit aliqͥd
fecit qd nõ pat᷑
vel ſpuͦſſanct?.

Abouet dubitationẽ. vtrum ſpirituſſanctus vł pater potuerit incarna
ri vel mõ poſſit.

Si vo quent᷑ vtꝝ pat vel ſpũſſctũs incarnari potuerit vel etiam mõ poſſit:

Sane rñderi põt.et potuiſſe olim.⁊ poſſe nũc carnẽ ſumere ⁊ hoĩem ficri tã

patrem qᷓ; ſpũmſctm̃. Sicut em̃ filius hõ factus eſt.ita pat vel ſpũſſctũs po

tuit ⁊ poteſt. ¶ Sed foꝛte aliq̃ dicẽt.Cũ indiuiſa ſint oꝑa trinita tis. ſi filus

carnẽ aſſumpſit.tũc ⁊ pr̃ ⁊ ſpũſſanctꝰ.qꝛ ſi filiꝰcarnẽ aſſumpſit.nec h fecit pt
vel ſpũſſanctꝰ.nõ omne qð facit filiꝰ.facit ⁊ pat᷑ ⁊ ſpũſſanctꝰ.At oiĩa ſil pat ⁊

filius amboꝝ ſpũs ꝑiter ⁊ ↄcoꝛdit᷑ oꝑant᷑. Ad qð dicimꝰ.qꝛ nihil oꝑat tutn

ſine patre ⁊ ſpũſancto:ſᷣ vna eſt hoꝝ triũ oꝑatio indiuiſa et indiſſilis.et tñſ
lius.nõ pr̃ vel ſpũſſanctꝰcarnẽ aſſumpſit.ipam tñ carnis aſſumptionẽ trini⸗

iij

tas opꝑata eſt.ſicut aug.dicit in li.de fide ad Pe.Reconciliati ſum p ſolũfi/

ſit a nullo k.iõq; pt

15

10

5

cmn

.
.

S T 0 V

BR

Balancde Q

M N Focus O

H. J K 1

G

P

E

—
—

VierfarbSelector Standard* -Euroskala Offset

1 W Copyright 4/71999 VXVMaster Gmbh ww.yXyVmaster. com