Gb283_fol
author: Bonaventura, Heiliger

„
—
1
/
78.
7
.
4
1
/
—
1
/
9
8.
3
—,
us rubine e .
. . — — — ;=GD =èð
. — ”M õ —õs .ðͤðʒ, 4 2 .
„ sssäl ⸗ —W N 9 ðs „ — 2 „

V

*:

Viri excellentiſſimi artium ⁊ ſacre

theologie diui monarce ſummiq; ꝓ-
feſſoꝛis: ſup ⁊? ſnĩiaꝝ dñi Bonauen⸗
ture minoꝝ ex oꝛdine opus pelariſſi-
mum feliciter incipit.

Olũmodo boc in

ueni ꝙ deus fecit hoĩem rectũ⁊ ipe ſe

infinitis ĩmiſcuit qõibo.Sollicite cõſi
dqerãti pñntis libꝛi.ſ.ſecũdi ſniaꝝ pᷣnci/
palẽ intẽtiõem ⁊ totalẽ cõtinẽtiã illud
occurrit ad qð ſuã inqͥſitiõem dicit ſa
piẽs eſſe ꝓductã eccłiaſtes?? i verbo
ꝓtpoſito.Cũ enĩ cuncta tentaſſet in ſa

pietia ⁊ plꝰdefeciſſet q ꝓfeciſſet tadeʒ
boc ſe inueniſſe fatet᷑ ꝙ de fecerit ho⸗
minẽè rectũ cc. In quo v̈o duo clau/

qunt᷑ ſcʒ ꝙ hoĩs recta foꝛmatio ⁊ recti

tudo eſta deo.⁊ hoc tãgit᷑ cũ dicit᷑ deꝰ

fecit hoĩem rectũ.aliud eſt ꝙ hominis

miſeria ⁊ obliq̃tio eſta ſeipo.⁊ hoc tã/
git cũ vr. et ipe ſe infinitis immiſcuit
qõibo. In his aũt duobꝰclaudit᷑ termi
nus totiꝰ humane ↄphẽſiõis utↄgno
ſcat oꝛiginẽ boni ⁊ ↄgnoſcẽdo reqrat
2X ad illa pueniat ⁊ ibi reqͥ eſcat.⁊ ut co

deuiatiõem.hoĩs aũt ↄditio tãgit᷑ cum
dicit᷑.deꝰ fecit hoĩem rectũ.qualit᷑ auüt

illud intelligit ꝙ deus fecerit hominẽ
rectũ explicat᷑ eccłiaſtici xvij.c.vbi diẽ

deus creauit oĩem de terra bhoc dicit

Intũ ad coꝛpꝰ. ⁊ ſ̃m imaginẽ ſus fecit

illũ.hoc dicit quãtuʒ ad aĩe naturam.
⁊ iterũↄuertit illum in ipam.hoc vicit
quãtũ ad gratiã ſupadditã que animã
ↄuertit ad deũ ꝑ virtutẽ habitꝰ⁊ ideo
ſbiũgit et m ſe veſtiuit illum virtute.
In hoc vᷣbo ondit᷑ deꝰnõ un fecit

boiem poſſibilẽ ad rectitudinẽ ſuaʒ ei

imaginẽ cõferẽdo ſꝶ etiã fecit hominẽ
rectũ ad ſe ↄuertẽdo ipm. Tũc enĩ hõ
rect eſt qn intelligẽtia adeq̃ᷓt ſumme
ueritati in cognoſcẽdo volũtas cõfoꝛ
matur ſum me bonitati in diligẽdo.et
virt tinuat᷑ ſummepotẽti in opando
boc aũt eſt qñ hõ ad deũ cõuertit᷑ ex ſe
toto. Pꝛimo igit᷑ h rect'eſt cũ ĩtel
ligẽtia veritati ſumme equat᷑.equari
aũt dico nõ ꝑ oĩodã pfectõem vel ĩple
tionẽ ſᷣ̊ p quãdã imitatõem. ſi eĩ vᷣitas

vt dicit Anſel.eſt rect itudo ſola mẽte

pceptibilis ⁊ rectitudini non põt eq̃ri
niſi rectũ cũ intellectꝰ nr̃ equat᷑ vitati
nccio rectificat᷑.tũc autẽ equat᷑ quàädo
actualiter ſe ↄuertit ad veritatẽ. veri
tas enĩ in actu diffinit᷑ ꝙ ẽ adeq̃tio rei
⁊ intellectꝰ.intelligẽtia aũt noſtra ad
veritatẽ ↄuerſa verificat᷑ ac ꝑ G̊ pitati
equat᷑ ⁊ dũ equat᷑ rectitudini rectifica
tur. vñ ſine veritate nullꝰrce iudicat.
vt or in liꝰde vera religi.⁊ qui aſpicit

ad ueritatẽ iudicat recte ſᷣm ꝙ dominꝰ

dixit ſymoni luce?? recte iudicaſti.i.
recte dixiſti vel decreuiſti. Similit
rectificat᷑ du volũtas ſumme beatitu⸗
dini ↄfoꝛmat᷑. ſumma eni bonitas eſt
ſumma eqtas ſine iuſtitia.tãto eni me
lioꝛ q quãto iuſtioꝛ.ᷣ vt dicit Anſel.
Juſtitia eſt rectitudo volũtatis.nihil
autẽ ↄfoꝛmat᷑ rectitudini niſi rectum.

dum ergo volũtas bonitati ſummeæ

eqͥtati ↄfoꝛmat᷑ nccario rectificat᷑ tunc

gnoſcat oꝛiginẽ ⁊ pncipiũ mali ⁊ illud
uitet ⁊ caneat. In his etiã claudit᷑ tota
intẽtio tractatlibꝛi pntis qͥ circa duo
uerſat᷑ ſcʒ circa hoĩs ↄditõnem ⁊ eius

aut ↄfoꝛmat᷑ cu ad ipm ouertit᷑ diligẽ/
do. vn hugꝗ.ſcio aĩa mea ꝙ vũ aliquid
dDiligis in eiꝰſiłitudinẽ traſfoꝛmaris.
qui eni diligit bonitatẽ rect eſt. ⁊ hoc
. .’ T . D

eſt qð dicit᷑ cañ.SD.recti diligũt te.recti

eni ad tua bonitatẽ ſuntↄuerſi et tua
bonitas ad eos inclinat᷑.vñ aĩa expta
clamat ⁊ dicit.qᷓ; bonꝰiſrł deꝰhis qui
recto ſunt coꝛde.et qꝛ ſoli recti expiũt᷑
iõ rectos decet collaudatio. Nihilo⸗

minꝰrectificat᷑ dũ virtꝰ ſumme ptãati

ↄtinaat᷑.rectũ enĩ eſt cuiꝰmedium nõ
exit ab extremis.extrema ſunt pmũ
vltimũ alpha ⁊ o.pncipiũ ⁊ fi. opatio
ĩter hec ẽ mediũ ꝑ quã efficiẽs puenit
in finẽ. Illa ergo virtꝰrecta eſt cuius
opatio eſt a pnꝰ pmo ⁊ ad finẽ vltimũ
m ergo diuina virt oĩa opata deo
2, ppter deũ.hĩc eſt ꝙ rectiſſima eſt in
opando. nihil autẽ ↄtinuat᷑ recto niſi

rectũ. cũ ergo virtꝰ nr̃a ſumme ptati

Peinn tabſq; dubio rectificat ⁊ ex hoc
B nõ ſolũ rectꝰꝶ etià rcẽoꝛ ⁊ rex efficit

deut. penłt. ⁊ erit apud rectiſſimũ rex

ↄgregat᷑ pncipib ꝓpłi cũ tribubꝰ iſrł.
hoc autẽ erit in gloꝛia qñ virt noſtra

cõtinuabit᷑ dine pᷣtuti tc erimꝰoipotẽ

tes volũtatis noſtre ſicut ⁊ deus ſue.
210 oẽs reges ⁊ iõ oĩb ꝓmittit᷑ regnũ
celoꝝ. Fecit igit᷑ de? ĩiem rẽm dũ
ipm fecitad ſe ↄuerſum.in ↄuerſione
enĩ hoĩs ad deũ non ſolũ rectificabat᷑

ad id qð ſurſuʒ ſᷣ etiò ad id qð deoꝛſuʒ

H enĩ in medio ↄſtitutꝰ dũ facteſt ad

deũ ↄuerſus ⁊ ſſditꝰcetera ſunt ei ſõò/

iecta ita ꝙ de oẽm vitatẽ creatà ſubie

cerat eiꝰintellectui ad iudicãdũ omnẽ

bonitatẽ eiꝰaffectui ad vtẽdũ oẽm pᷣtu
tẽ eꝰ ptati ad gubernandũ. Ex hoc
naq; ꝙ intelligẽtia ↄuerſa ẽ ad diuinã
pitate vẽdicat ſapiam p quã oĩa diiu/
dicat.ſᷣm ꝙ dr̃ ſap.vij.ipſa dedit mihi

oĩm que ſunt ſciaʒ vt ſcirẽ oꝛbis traꝝ

diſpõem ⁊ vᷣtutes celoꝝ. initiũ ⁊ cõſer
uatiõem ⁊ medietatẽ tp anni curſus

ſtellaꝝ diſpoões nas aĩaliũ ? iras beſti-

arü.vires herbaꝝ vim vẽtoꝝ ⁊ cogni⸗
tiões hoĩm.driĩas vᷣgultoꝝ ⁊ virtutes

radicũ ⁊ qcũq; ſunt abſcõſa ⁊ impuiſa

vnde ⁊ ada oĩba noĩa ĩpoſuit. Sub
iecit nibilomin volũtati oĩa ad vtẽdũ
vt poſſet oĩa in vſum ⁊ vtilitatẽ ſu cõ

.quertere.vñ ps.oĩa ſbieciſti ſb ꝑ.eius.

vñ apꝰdicit ad deũ cõuerſis.i.con.ij.

oĩa nr̃a ſunt. Subiecit etiã virtuti
ad gubernandũ.geñn.i.ſbicite ⁊ dnamĩ

piſciba man ⁊ volatilibo celi. Iſta aüt

recta om is ↄditio quatũ ad ſupius ⁊
inferiſimul tãgit᷑ in illo vbo.fa.ho.ad

ima.⁊ ſi.n.⁊ pſit ⁊c. Fecitq̊ deꝰhoĩem

rectũ.dũ ad ſe ↄuertẽdo ſibi eũ aſſimi
lauit⁊ ꝑ hoc oĩb ppoſuit. et ſic pʒ rẽa

hüe nẽ ↄditio. Et ſequit᷑ miſerabilis
deuiatio in hoc qð ſbdit᷑⁊ ipe infinitis
ſe immiſcuit qõibo. In ͤ pot notari et
moqlabẽqi⁊ ſtat ĩ quẽ cecidit. o⸗
dus labẽdi in his tribo q dicit ſᷣm tria
que in pcco ↄſiderãt᷑⁊ tria que in hoc
vᷣbo ꝓponunt᷑. In pcco nq; ẽ ↄuerſio
⁊ auerſio ⁊ bonoꝝ amiſſio ſiue expolia
tio. Cõuer ſio intelligit᷑ p imixtònem.
auerſio ꝑ finis pᷣuatòem.ſꝑ expoliatio
p qõem. nꝗ ↄuerſio facit pᷣun vłipuꝝ
querſio infirmũ.expoliatio mẽdicũ.et
hoc totũ tagit᷑ cũ dicit᷑ ĩmiſcuit ſe infi⸗/
nitis qõib.põt etiã notari ſtatꝰ in quẽ
cecidit. ſic eniĩ cedidit a rectitudine vt
Pderet ipaʒ rectitudinẽ nõ rcitudinis
aptitudinẽ.pderet hĩtũ nõ axꝑpetitũ qꝛ
ſic amiſit ſiłitudinẽ vt tñ ptranſeat in
imagine.qm igit᷑ remaſit aꝑpetitꝰſine

habitu:iõ fact eſt hõ qrẽdo ſollicitus

⁊2 qꝛ nihil creatũ recõpeſare põt bonuʒ

amiſſum cũ ſit infinitu:iõ axpetit qrit ⁊

nunq; qeſcit.⁊ iõ declinãdo a rectitu/

dine:infinitis qõnibo ſe ĩmiſcuit.vnde

intelligẽtia auerłẽdo ſe a ſumma veri
tate ⁊ gra effecta ignara infinit᷑ qõib
ſe imiſcuit p curioſitate.eccł.viij. Eſt
Hõ qui diebi⁊ noctiba ſomnũ nõ capit
oculis.⁊ ĩtellexi ꝙ opũ dei nullã poſſit
h inuenire rõem.ſuꝑple qͥ finiat appe
titũ ſiue inqͥſitõnem imo generatalia
qõem ⁊ parit nouã ↄtẽtõem ⁊ ĩmiſcet

inextcabilẽ dubitatõem ꝓpt᷑ qð puer.

xx.honoꝛ eſt hi ꝗͥ ſepat ſe aↄtẽtõnibo
oẽs aũt ſtulti miſcẽt cõtumelijs.tales
ſunt miſeri hoĩes q intendunt fabulis

⁊? genealogijs ifinit &. ſᷣm ꝙ dr̃ pᷣ thi.

i.tales miſcẽt ſe tumelijs.q; ſicut dr
.thi.iij.ſp ſũt diſcẽtes ⁊ nũq; ad ſciazʒ
veritatis pueniẽtes. Aolũtas diſce
dẽedoa ſumma bonitate egẽa effecta:
imiſcuit ſe infinis qõibo ꝑ ↄcupiſcẽtiã

— —2 —2 — o —————UN G

2 cupiditatẽ:quia ſicut dicit puer.xxx.

ignis nũq; dicit ſufficit.vñ ⁊ auarꝰ nõ
implebit᷑ pecũia.ſicut dicit eccł.v.iõ ſpꝑ

qrit ⁊ mẽdicat. Silr ↄcupĩa nõ ſatiat᷑
imo infinitis voluptatũ qõibo ĩplicat᷑.

Sapie.xiij.oĩa ↄmixta ſunt.ſanguis

Hicidiũ.furtũ.fictio.coꝛiuptio ⁊ ĩfide
litas.turbatõ.piuriũ.tumultꝰ.bonoꝝ
dei imemoꝛa:io.aĩaꝝ inqnatio.natiui
tatis ĩmutatio.nuptiaꝝ incõſtãtia.in/
oꝛdinatio mechie ⁊ ĩpudicitie.h ſunt

qões infinite qͥ cõmixte ſunt qbus im/

miſcuit ſe hõ dũ volũtatẽ defoꝛmauit
a ſumma bonitate. Nirt aũt diſcõ/
tinuado ſe a ſumma ptãte fca infirma
imiſcuit ſe infinitis qõib ꝑ inſtabilita
tẽ.yvñ ſpꝑ qrit qetẽ ⁊ nõ inuenit.vñ yſa.
xix.domꝰĩmiſcuit in medio egipti ſpmn
vtiginis: iſte eſt ſpũs inſtabilitatis ꝓ

eo ꝙ nihil Põt ſtabilire. vñ hõ pccoꝛ eſt
ſicut puluiſ quẽ picit vẽt a facie terre
vñ in pſal. auertẽte te faciẽ turbabat

auferes ſpm ⁊c.⁊ iõ erit tanq; puluis
quẽ ꝓicit vẽ.a fa.terre.S icut igit᷑ pul
uis nõ põt qͥeſcẽ q;din eſt vẽt vtiginis
ſic nec nr̃a virt ſtabilis pmanẽ.⁊ ideo
infinita loca querit ⁊ mutat ⁊ mẽdicat
ſuffragia. Immiſcuit igit᷑ ſe h infini

tis qõibꝰp curioſitatẽ: dũ cecidita ve-

ritate in ignoꝛãtia.p cupiditatẽ:dũ ce

cidit a bonitate in malitia. p inſtabili/

tatẽ:dum cecidit a ptãte in im potẽtiã.
Sic ꝗ̊ in vbo ꝓpoſito nõ hoĩs ↄditio
2 eiꝰdeuiatio.⁊ hoc ſolũ inuenio deter
minatü in hoc liꝰvñ liber iſte = q icipit
Creatõem reꝝ.diuidit᷑ in duas ꝑtes.
In pma agit de hoĩs ↄditiõe.in =de
lapſu eiꝰ tẽptatõe.j.di.xx.vidẽs igit
diaꝰ . Mꝛĩa ps hʒ duas.qꝛ ei hõ cõi
cat cũ oĩbꝰcreatun ⁊ cetera facta ſunt
ꝓpt᷑ hbiem.iõ pᷣmo agit de ↄditõe reꝝ
in gñali.⁊=ꝰvo in ſpali.j.di.ij.de ange/
lica vᷣo nã ⁊c. Pꝛima ps hʒ duas. In
pma determĩat de ↄditioe reꝝ q;tũ ad
pPmũ efficiẽs.in apo q;tuʒ ad finẽ ibi.
Etqꝛ nõ vʒ eiꝰbonitatis c. Pꝛia ps
hʒ tres pticulaſ. In pᷣma ꝓpoit pitatẽ
q expmit᷑ in ſcripture ſacre auctõitate
in apo auctoꝛitatẽ explanat ibi. Cre/
are eſt de nihilo X. ʒvo quia p illam

auctoꝛitatẽ poſitiones erronee elidũt᷑
includit vltimo eaꝝ euacuatõnem ibi.
hoꝝ ⁊ ſiłiuʒ erronꝝ c. Et qlibethaꝝ
ptiũ hʒ duas. In pᷣma naq; pte ꝓpõit
auctoꝛitatẽ pitatiſ.in =płonis erroꝛc
ibi.plato nanq; c. Sitłit ⁊ zuduas bʒ
In pma explanat auctoꝛitatẽ ⁊ verba
auctoꝛitatis.in = it erroꝛeʒ Zn ibi
An.vo duo c. Eodẽ modo t᷑tia habʒ
duas. pᷣmo eni ↄcludit erroꝝ ĩpꝛoba/
tionẽ.⁊=? vero fidei cofirmatõnem ibi.

Tredamus igit᷑ cc.
Biſtinctio pᷣma.
2 „ 4
intellige
9 tiã eoꝝ qĩ hac pte dicũt

Irit᷑ h de exitu reꝝ ĩ es.
Mꝛio q;tũ ad pncipij ẽti
tatẽ ł cãlitatẽ. =? q;tũ ad vitatẽ.ʒ⁊q;tũ
ad ꝓductõis qdditatẽ. Lirca pᷣmũ
duo qrũt᷑.pe qrit᷑ vtꝝ res habeãt pᷣnꝰ

cãle.= vtꝝ ha beãt pncipiũ initiale.

a Tlantum ad
pmũ ſic ꝓcedit᷑. Cũ coſtet ᷣʒ
ſcõs ⁊ phos ꝙ oẽs res mũdane habu⸗/
erit p* pductiuũ.tũ ꝓpt᷑ ren varieta
tẽ.tũ ppter ren mutabilitatẽ.tũ ꝓpter
reꝝ oꝛdinẽ.tũ etiã ꝓpter impfectiõem
MCktitudo eĩ oꝛtũ hʒ ab vnitate.⁊ mo
tus ſiue mutabile ab imutabili.⁊ oꝛdo
ad bmũ.⁊ ĩpfectũ ad pfectũ oꝛiginalit
requcũt᷑. Jõ hoc ſuppoſito.ſ.ꝙ res ha

beant pᷣncãle aliq mò eſt qõ vtrũ res

ꝓducte ſint oĩo ̊ ẽ ſm bncipiũ male ⁊

foꝛmale an tm m alteꝝ pncipiu. Etg

ſm vtrũq; vr̃ pmo a pte ꝓducẽtis ſic.
MQuãto ꝓducẽs ẽ pᷣus ⁊ pfectius tato
pus influit in rẽ.q̊ pmũ ⁊ pfectiſſimuʒ
influit totũ in totu ⁊ ſi H̊ totũ ꝓducit.
ſed pmũ agẽs ẽ huiuſmodi ergo ..
Itẽ nobiliꝰ pfectiꝰẽ agẽs q;to pau
cioꝛibꝰindiget ad agẽèdu.ꝗ agẽs nobi⸗/
liſſimũ nullo extra ſe eget.ergo ſi ipm

ſolü eèt adh res ꝓducẽt:ſ nõ ex ſe cuʒ

ipe nulli ſit ps g ex nibilo.pʒ ergo ꝙ
deus põt in totã ſpſtatiam creature.
Itẽ agẽs ᷣfoꝛmã põt/ pducẽ foꝛmã
Aà 3

gͤpari rõe agens eoſe tot põt pducẽ

totũ.ſᷣ deus ſe toto agit cũ ſit omnino
ſimplex ergo ꝓducit totũ. Itẽ Bipm

ondita pte reiↄdite ſic. Qð nõ eſt ab
alio:ẽ a ſeipo.nihil aüt tale qð a ſeibo

eſt indiget alio vt ſit.ſᷣ oẽ ĩtriſecũ bnx

rei indiget alio vt ſit.nã foꝛma indigʒ

mã ⁊? ecò?g t.. Item efficiẽs ⁊ finis

ſunt ce coꝝelatie.g quod nõ ẽ ab alio

nõc ad aliuo.ſ̊ omia ſunt ad aliud ſᷣm
oẽ qð ſunt.q; ſᷣm oẽ qð ſunt aꝑpetunt

bonũ:⁊ ſtatꝰnõ eſt niſi in ſummo bono

Etꝙ iſta rõ ſit bona oñndit᷑.ſi eĩ bonũ
ens ↄuertũtꝗ qð eſt ſeipo ens ſeipo

eſt bonũ.ſ̊ qð ſeſpo eſt bonũ:nõ ẽ pꝓpt᷑

aliqͥq aliud.S. nõ eſt ab alio:nõ eſt ꝓpt
aliud.ſi& oĩa mũdana ſm ſe tota ſunt

ꝓpter aliud g ſunt abalio. Itẽ ſir̃s
nõ eſt totalr ab alio:aut eſt hoc ratõne
foꝛme aut ratõe mae.ↄſtat ꝙ nõ foꝛme

qꝛ videmꝰfoꝛmas ꝓduci.et ſi foꝛme nõ
ꝓducerẽt᷑ oĩo nihil ꝓduceret᷑. Si rõe
mãe.ſ̊ ð̊ vt dicit phs in pma phia.actꝰ

eſt añ potẽtia.cõſtat ꝙ nõ loqᷣt᷑ de potẽ
tia actina ſ̊ paſſiua.ergo cũ actꝰreiab
glio ſit:ſur ⁊ mã. Si tu dicas q intel

ligit nõ de actu qᷣ ẽ foꝛma ſ efficiẽs idẽ
2cludit᷑. Etiterũ ego qro.qre mã nõ
ſit ab alio. ſi qꝛ eſt pᷣnꝰex q fit cetera

nec hʒ vñ fiat:tüc ego quero de foꝛma

vtꝝ fiat ex aliq vł ex nihilo.ſi ex nihilo
pari rõe ⁊ mã ex nihilo.ſi ex aliqͥ quẽo
'ſit illud.nõ eẽntia mẽ ↄſtat.q; ſor̃a
ſimplex eſt. g foꝛma nõ fit ex mã. ita ꝙ
mã ſit eiꝰpn oſtitutiuũ.nec ex mã ita
ꝙ; mã fiat foꝛma.fit ̊ ex aliqͥ qð ẽ ĩ mã.
tũc ego qro de qͥ eſt illud.⁊ ↄſtat ꝙ nõ
eſt ex mã pari rõe.& ł᷑ erit abire in infi
nitũ in cando:vł ncce eſt ponẽ eẽntias
fomarũ a pmo opifice pductas ex ni⸗
hilo.ꝗ pari rõe ⁊ mãz. Ad oxpoſitü
ſunt rões pmoa pte efficiẽt.pma ẽ .
oĩs effectaliqͥ mõ aſſiłat cẽ: bnp⸗
eſt act purꝰnihil hñs de poſſibili.mã

güt ren eſt pöle puꝝ pꝑ ſui eẽntia:nibil

hñs de actu. ců ma in nullo aſſiłetur
opifici non eſt ab ipo. Itẽ ab agente
pulcherr io ⁊ luiſſimo nõ ꝓcedit turpe
⁊T tenebꝛoſum:ꝑ deꝰè ipa pulchꝛitudo

ipa lux.male pnꝰeſt turpe⁊ tẽbꝛoſum

ergo . Ex pte reꝝ oñdit᷑ oe forfali

pnꝰoc̃.n.qð ꝓducit᷑⁊ fit:fita ſibi ſimili

nõie et ſpꝑ.vt hõ ab hĩe:ſᷣm ꝙ diẽ pps

vij. phep. ſi ergo foꝛme rerũ ſunt pᷣnꝰ
ꝓducẽdi:x pᷣnꝰ ꝓducẽdi pcedit reruz
ꝓductiõem. res nõ ſunt pducte qͥ ad
Ppnfoꝛmale. Itẽ artifex nõ põt ꝓdu
cere niſi pcogſcat:nõ pot pcogſcẽ que
nullo modo ſunt. ĩpoſſibile ẽ ꝙ ſũmꝰ

artifex mundũ foꝛmaret niſi for̃e eẽnt

pus ꝑ q̃̊s cogſceret. ⁊ ille nõ potuerũt
ꝓduci niſi ꝑ foꝛmas. ſi nõ ẽ i infinitũ
abire ponẽ ẽ for̃as reꝝ nõ eẽ ꝓductas
Itẽ hocipm ondit᷑ qͥ ad mãle pᷣnꝰ.oẽ
qð ꝓducit᷑:pducit᷑ ex aliq vł ex nihilo
ſi ex nihilo nihil. oĩa ex aliqͥ: illð aũt
eſt mã. ſi ſtare eſt ⁊ nõ abire i ĩfinitü:
illud nò eſt ꝓductũ. autẽ ex nihilo

nihil fiat vr. ꝓductio.n.rei eſt actio:ſᷣ

oĩs actio reòqͥrit in qð agat.ꝗ̊ ⁊ omnis
ꝓductio.̊ oĩ ꝓductõi ſbicit᷑aliqd non
niſi mã ꝗᷣ c. Itẽ ego qro de ꝓductõe
ſiue creatiõe paſſiua: vtrũ illa ſit ſba t
accñs.non ſba ergo accñs.ſᷣ oẽ accns
fundat᷑ in aliqͥ ſ̊ hoc non põt eẽ creatũ
cũ illud ſequat᷑ naliter ipaʒ creatiõem
ergo vr ꝙ ſit increatũ aliqͥd alið a deo
qꝛ creatio paſſio in alio eſt.g ncce è oẽ
qð ꝓducit᷑ ex aliq pduci.⁊ iõ dicit phᷣs
i pphi.ꝙ mã ẽ ĩigenita. edð ꝙ H
Bitas ẽ mùdꝰin eẽ pduct eſt ⁊? nõ ſolũ
Hm ſe totũ ſ eti ſᷣm intriſeca ſua pᷣnꝰ
qᷓ nõ ex alijſ ſj de nihilo ſunt ꝓducta.H̊ᷣ
gũt vitas ⁊ ſi cuilʒ fideli ſit apta ⁊ luci
da:latuit tñ ꝓuidẽtiã ł pꝛudẽtiaʒ phicã
q in hꝰqõis inqſitõe ex lõgo tꝑe abula
uit p deuia. Fuerũt eĩ q dà phi antiqͥ
qui dixerũt mũdũ factũ eẽ a deo et de
ſui eẽntia.qꝛ nõ videbãt quò aliqͥd poſ
ſet fieri ex nihilo:et ſolꝰdeꝰfuit in pnꝰ
⁊ iõ dixerũt ꝙ fecit oĩa de ſeipo. Sed
hc põ nõ ſolũ fidelib ſ etia ſequẽtibꝰ
phᷣis axparuit ĩpꝛobabilis:ꝙ dei eẽnꝰ
oĩoiinua riabit ⁊ nobiliſſima fiet coꝛpa
liũ et variabiliũ mã q ẽ de ſe impfecta
niſi pficiat᷑ pꝑ for‚as. Fuerüt etiã ali
qui dixerũt mũdũ factũ eẽ ex pncipijs
pexñntib.ſ.ex mã ⁊ for̃a:ß for̃e latebat
in mã anq; itellect eas diſtiguẽt.et h
ponit anaxagõias. Sed q; foꝛmas eẽ

oẽs ſił ĩ mã nõ capit rõrẽ̃a. iõ p ſequẽ
tes phos iſta põ ĩpꝛobata ẽ. Fuef̃tẽt

ttij à mũdũ dixerutex pᷣncipijs pexnñti

bus factũ.ſ.mã ⁊ foꝛ ſ̊ mãʒ p ſe poſue

rũt.ſeꝑatas etiã ꝑ ſe poſuerũt foꝛmas

et poſtmodũ ex tpe ab opifice ſũmo eẽ
ↄiũctas.⁊ hi płonici fuert Sʒ qꝛ illð
irrõbile vr̃ mã fuẽit ĩꝑfecta ab et᷑no
⁊ ꝙ eadẽ foꝛ ſit ſepata pit ⁊ cõiũcta.et

abſurdũ vr̃ triplicẽ hoĩeʒ ponẽ ſ. nalẽ
mathematicũ ⁊ dĩnũ.iõ etiã ꝑ ſequẽteſ

phᷣos H̊ põ repꝛobata ẽ. Fuerf̃tẽt qrti
pipathetici qn pnceps ⁊ dux an.q vita
ti mag axpꝛopiquates. dixerũt mũdi
fcm.ſiẽ legit᷑i ⁊ methꝰꝰ dico igit᷑ꝙ ma
re factũ ẽ.⁊ ĩ pᷣmo de celo ⁊ mũdo.⁊ de
pluribꝰalijs locis põt elici. Sʒ dixer̃t

nõ eẽ factũ ex pncipijs pexnñtibi.ſic enĩ

vult ĩ vegetabiliũ.mũdꝰſꝑ fuit plat

2z aialibꝰplenꝰ.vbi loqͥ? ↄna ad bꝛutalũ

vtuꝝ aũt poſuerit maʒ ⁊ foꝛm factã de
nibilo h̊ ego neſcio. credo tamẽ ꝙ nõ
puẽit ad h ſic meliꝰpatebit ĩ ꝓblemate
2zen ipſe defecit licʒ minꝰq; ali.vbiaũt
defeẽ phoꝝ pitia ſbueit nobᷣ ſac ſacta
ſcriptura dicit oĩa eẽ creata ⁊ ᷣm oẽ
qð ſunt eẽ ꝓducta ⁊ rõa fide nõ diſcoꝛ
dat ſicut ſupꝛa ĩi opponẽdo onſum eſt.
Qð ꝗ obᷣꝛ de ſilitudine ꝙmã ẽ ens
in poꝰ.dð ꝙ mã nõ ꝓpt ſe fcꝗ ẽ t ꝓpter
ſpſtractõem foꝛ?q eiꝰẽ act.qᷓ;uis ergo
mã nõ ſit deo actu ſiłis tñ aſſiłabilis ẽ
p foꝛmꝗ.vñ augꝗ.diẽ ꝙ ipa mã ⁊ ſi non
heat de ſe ⁊ in ſe actũ foꝛme:ipa tamẽ
capacitas foꝛme ẽ eip foꝛꝰiõ pʒ illud.
Qð obꝛ ꝙ turpis . dð ꝙ nec tur⸗
pis nec tenebꝛoſa dr niſi ↄpatõe.nam
mã nõẽ puatio pura imo roe ſue eẽn?
hʒ aliqd de pulchꝛitudie ⁊ aliquid de
luce.vñ augꝗ.diẽ̃ ꝙ hʒ modũ ſpẽm ⁊ oꝛ/
dinẽ quis ĩpfecte.nòoʒ aũt ꝙ de oẽs

res ꝓducat ſibi elr̃ ſiłes ĩimo ſgdũ

Et iõ ad h̊ ꝙ gqꝰ ſint pfecti ncce ẽ ali/

qq ponẽ ppe deuʒ: ⁊ ᷓ ſitimũ.⁊ aliquid

ꝓpe nihil:⁊ H̊ aliqͥ mõ ſiłe.nõ autẽ oĩo:
nec pfecte.qð q́;uis i ſe mimũ hẽat de
bono tñ optie oꝛdiatũ eſt. Að obꝛ ꝙ
oẽ qð ꝓducit᷑:ꝓducit᷑ ꝑ ſiłe ĩ foꝛꝰ⁊ co/
gnoſcit᷑ ſił. dõ ꝙ ẽ agẽs m naturã et
vm iĩtellectuʒ. A gẽs ſᷣm nãm ꝓducit ꝑ

foꝛmas q ſunt vere nẽ.ſicut hõ hoĩeʒ ⁊
aſinꝰaſinũ. Agens p itellectũ ꝓducit
p foꝛmas q nõ ſunt aliqᷣd rei ß ydee in
mẽte:ſiẽ artifex ꝓducit archa.⁊ ſic pꝛo
ducte ſunt res.⁊ H̊ mõ ſunt foꝛme reꝝ

et᷑ne qꝛ ſunt de.⁊ ſiita poſuit pło ↄmẽ
dãdꝰé.⁊ ſic ĩpõit ei Nuꝰ. Si aut vltra

ꝓceſſerit vt ĩpoit ei an. abſq; dubio er
rauit.⁊ rõ ſua q pdẽa nihil cogit oĩo.

nã ſiẽ diẽ phs foꝛ ren er deua ſingula

ribꝰſepate nihil oĩo faciũt:nec ad opa
tionẽ:nec ad cognitõem. Qð vltimo
obꝛ de mã ꝙ nõ põt fiẽi.qꝛ łex aliqͥ łex
nihilo.dð ꝙ ex nihilo ⁊ H p creationẽ.
Qð obꝛ actio ẽ ĩ aliqᷣd. dð ꝙ creãe

nõ eſt agẽ ſᷣ facẽ.⁊ G̊ refert int agẽ⁊ fa

cere. na agẽ ĩ qͥd nõ qd agat exigit. fa/
cere autẽ ecõꝰ Qõ vlteriꝰqrit᷑ in q; ſit
creatio paſſio dupłr rñdet᷑.qda dicut
ꝙ nec ẽ ſba nec accñs ſᷣ via ad vtrũq;.⁊
tale pcedit illud ad qð ẽ nalr q;uiſ ĩ eo
heat ec. A ł dicũt alij ꝙ aliqq creariñ
aliud q; nẽ peẽ:nec creatio dicẽ nam

aliquã media int deũ? creaturã ſᷣ ſolũ

diẽ eẽ rei ↄnotãdo oꝛdinẽ ad Ppeffici⸗

ens q d9a ad nõ eẽ.ita tñ ꝙ oꝛdo ille eſt

in re creata ⁊ nõ in nibilo.vñ cũ dr ex

nibhilo alièd fiei põtitlłi płr. aut malĩ

vt ex ferro cultellꝰ. aut crealiter vt ex
pfe filiꝰ.aut oꝛdialr̃ vt de mane fit me
ridies. pᷣmis duobꝰ modis veꝝ ẽ ex ni
hilo nihil fiẽi. ʒ3 vven ẽ hʒ nõʒ ſed flms
nüen.p vᷣtutẽ eĩ ifinitã q nõ ĩdigʒ fulci
mento mẽ ita facilr põt aliqͥd ꝓduci ex

nihilo ſiẽ de aliq. alion non eẽt tus

pmi pncipij ĩfinita ſ egẽt mẽ füdamto
⁊ iõ illi vtuti ſoli H̊ attribuẽdũ ẽ nccio
quis ñ poſſʒ ↄſiłe repiri ĩ aliq creato.
hoc eĩ ẽ eiꝰ ꝓpꝛiũ ſicut ⁊ ipa oĩpotẽtia.
Irca ſecundu
Qrit᷑ vtn mudꝰ ꝓquct'fuerit ex
tpe aut ab e᷑no: Etq nõ ex tpe oñdit᷑
duabrõibꝰſuũpt a motu. Mꝛĩa ẽ oñſi
na ſic. añ oẽʒ motũ ⁊ mutatõeʒ ẽ mot?*
pmimobit.ſᷣ oẽ qð incipit:ĩcipit pꝑ mo

tũ ł mutatõeʒ. Sañ oõẽ illð qð ĩcipit eſt
mot ille ſ ille motꝰnõ potuit eſſe añ ſe

nec añ ſuũ mobile. ipoſſibile ẽ icipe.
pma /ꝓpõ ſupponit᷑ ⁊ ei ꝓbatio pʒ ſic.
”ZM

qꝛ ſuppõ ẽ in phicis.qꝙ ĩ oĩ gñe pfectũ

E añ ipfectũ.łᷣ int᷑ oia gña motuũ loca
liũ motꝰad ſitũ ẽ pfectioꝛ:qꝛ entis cõ

pleti.⁊ int oia gña motuũ localiũ:mo⸗/

tus circularis:⁊ velocioꝛ ẽ c pfectioꝛ:ſ
tat ẽ motcelig pfectiſſimꝰg pmꝰ patʒ

g̊ R. Itẽ oñdit᷑ p ipoſſibile.oẽ q exit

ĩ eẽ:exit ꝑ motũ mutatõem.g ſi mot
exit inæẽ:exit ꝑ motu ł mutatòeʒ.⁊ ſit᷑:

de illo qrit᷑.g ẽ abire ĩ ĩfinitũ łẽ pʒynz

aliquẽ motu ſñ pnꝰſi motũ:g mobile g

T mqũ. Silꝛ rõ ſumit᷑ onſiua a tpe ſi-
oẽ qð ĩcipit:aut icipiti iſtãti:aut ĩ tpe

ſigꝗ mũdqꝰĩcipit:aut i inſtati:aut ĩ tpe tzʒ

— 2* AX —

añ oẽ tps tps ⁊ añ oẽ inſtas eit tps –Sr

tps ẽ an oĩa q ĩcepũt.ſᷣ̊ nõ potuit ee an

mdũ⁊ motũ.g mũd nõ ĩcepit.pᷣ ppõ

necla ł᷑ nota è p ſe.ꝛaicilʒ ꝙ an oẽ tps

ſit tps.pʒ ex H: ſi currit: currebat bus

de nccitate. Sitꝛ ꝙ añ oẽ iſtas ſittps
pʒ ſic. Tps ẽ mefa circulan cõueniẽs
motui ⁊ mobili.i oĩs puctꝰ qͥ ẽ ĩ circło

ita ẽ pᷣn*ꝙ finis ĩſtãs tpis ita ẽ n
. 6

futuri:ꝙ ti pteriti. añ oẽ nüũc fuit pte
ritũ.patʒ g c. Itẽ pꝓbo p ĩpoſſibile.ſi
tps ꝓducit᷑ aut ĩ tpe autĩ inſtãti.nõ in
inſtati cũ nõ ſit ĩ iſtati g ĩ tpe.ſ ioĩ tpe
eponẽ᷑ pus ⁊ poſteriꝰ ⁊ pteritũ ⁊ futuꝝ
g ſitepꝰĩ tpe:añ oẽ tẽpꝰfuittps:⁊ hoc
ĩpoſſibile g τ. Et he ſunt rõnes phi q
ſunt ſumpte a pte ipimũdi. Itẽ alie
rões phoꝝ qͥ ſumũt᷑ ex pte cẽ pducẽètis
7 gñalr̃ ad duas pñnt reduci.qꝝ pᷣma ẽ
oñſiua.⁊po p ĩpoſſibile.pᷣma ẽ H. poſi
ta cã ſufficieti ⁊ actuali ponit effectꝰ.ſᷣ
de ab etno fuit cà ſufficiẽs ⁊ actualis
ipiꝰmũdi &. maioꝛ ppõ p ſe nota eſt.
miĩoꝛ pʒ.ſ.ꝙ deꝰſit cã ſufficiẽs.quia cũ
nullo extriſeco idiget ad mudi creati9/
onẽ:łᷣ ſolũ poꝰſapia ⁊ bõitate. et bec in

deo fuerũt pfectiſſima ab eterno: pʒ ꝓ
ab etno fuit ſufficis. Oꝛ etiã actualii

Pʒ·deeĩ ẽ actꝰpurꝰ.⁊ ſuũ velle vt diẽ
phs ⁊ ſancti dñt ẽ ſuũ agẽ. reſtat g .
Atẽ p ĩpoſſibile.oẽ illð qð icipit agẽ
Płpꝗᷣ ucẽ cũ pᷣ*nõ ꝓducẽt exit ab ocio
in actũ.ſig deꝰĩcipit mũdũ pduceè:exit
ab ocio ĩ actũ.ſᷣ ĩ oĩ tali cadit ocioſi itas

⁊ mutaiõ ſiue mutabilitas circa deũ
ocioſitas ⁊ mutabilitas.hoc qutẽ ẽg

ſummã bonitatẽ ⁊ ſũmã ſiplicitatẽ.
hᷣẽ ĩpoſſibile ⁊ blaſphꝰdicẽ de deo.
ita ꝙ mũdꝰcepit.he ſũt rões qᷓs vomẽz
tatoꝛes et modnioꝛes ſupadqũt rõibꝰ
AAn.ſiue aq has pñt reduci. Sedad
oxpoſituʒ ſunt rões ex ꝓpoibꝰp ſe no
ſm rõeʒ ⁊ phiaʒ.q̃ꝝ pᷣma ẽ h.ĩpoſſibile
infinita addi.̊ ẽ manifeſta p ſe.quia
oẽ illud qð recipit additiõeʒ fit maius
infinito aut nihil mai.ſ ſi mũqꝰè ſine
pndurauit i infinitũ.gᷓ duratõi eiꝰnõ
poſſet addi.ſ ↄſtat Hᷣ eè flin.qꝛ reuoluꝰ
addit᷑ reuolutõi oĩ die ꝗ̊ &–. Si tu di-
cas ꝙ infinitũ ẽ q́;tũ ad pterita tñ qtũ
ad pns qð nẽ ẽ:ẽ finituʒ actu.⁊ iõ ex ea
pte q̃ finitũẽ:ẽ repire maiꝰ. q ondit
ĩ pterito ẽ repire maiꝰ. h ẽ vitas in-
allibil: ꝙ ſi mügꝰẽ etnꝰreuolutões in
oꝛbe ſuo ſunt infinite. Rurſus ꝓ vna
reuolutõe ſoł ncce ẽ fuiſſe xij.ipiꝰlune
O plñẽ reuoluta luna q; ſol: ⁊ ſol infini
tieſ. g infinitoꝝ ex ea pte q̃ infinita ſũt
E repire exceſſuʒ.H aut ẽ ĩpoſſibile qᷓ R
2 ꝓpõ ẽ iſta. ipoſſibile è infinita oꝛ⸗
dinari.oĩs eĩ oꝛdo fluita pnꝰiĩ mediuʒ
ſig nõ ẽ pmũ nõ ẽ oꝛdo.ſᷣ duratio mu⸗
di ſiue reuolutiões celi:ſi ſunt infinite
nõ hnt pmã. nõ hñt oꝛdinẽ.g vna ñ ẽ
añ alia iᷣ Hᷣ flm. reſtat ꝙ hnt pm.Si

dicas ꝙ ſtatũ oꝛdis nõ è ncce ponẽ niſi

i bis qoꝛdinat ſm oꝛdinẽ calitat.qͥa in
cauſis nccio è ſtat.qro q̃re nõ ĩ alijs:
p tu ex ̊ nõ euadęs.nũq; eĩ fuit reuo

lutio celi qͥn fuiſſʒ gñatio aĩałex aiali.

uH cõſtat ꝙ ał oꝛdiat᷑ ad ał ex q̃ gñat ſᷣm
oꝛdinẽ cẽ. g ſi ᷣm ⁊ ph̊m ⁊ rõeʒ nece eſt
ponẽ ſtatu ĩ his q oꝛdinat᷑ ̃m oꝛdinẽ cẽ

giĩi gnatõe aialiũ ncce ẽ ponẽ pPmũ at.z

midnõ fuit ſine aĩalibꝰg &c. ʒ ppõ
E iſta.ĩpoſſibile ẽ infinita ptnſiri.ſed ſi
mũdqnõ cepit:infinite reułones fuer̃t
ipoſſibile ẽ illas ptraſire.g ĩpoſſibile
fuit deuẽire vſq; ad hãc. Situ dicaſ
ꝙ ñ ſüt piñſita q; nulla fuit paut ꝙ ẽt
bñ poſſit ꝑtiiſire i tpe infinito.p h̊ non
euades.qro auta te vtꝝ aliq̃ reuło p-
ceſſit hodiernã in infinituʒ an nulla:ſi
nulla g oẽs finite diſtãt ab hac? g ſunt
oẽs finite g hñt px:ſi aliq̃ in ininituʒ
diſtat qro de reulone qͥ imediate ſeqᷣt

N NwNwJ

illã vtu diſtet ĩ infinitũ:ſi nõ nec illa
diſtat qm infinita diſtãtia ẽ int vtrãq;.
ſi ho diſtat ĩ infinitũ:ſiłꝛ qro de ʒ ꝗ
2 ſic ĩ infinitu.gꝙ̊ nõ magꝗ diſtat ab vna
; ab alia. vna nõ ẽ an aliã oẽs ſunt

it. 4 ppo iſta. ipoſſibile è infinita a
vᷣtute finita ↄphẽdi.ſᷣ ſi mundꝰnõ cepit

infinita ↄphedũta vᷣtute finita g t. ꝓ/
batio maioꝛis ꝑ ſe pʒ.mĩoꝛ oſtẽdit᷑ ſic.
ſupponẽdo deũ ſolũ eẽ vtu actu ĩfini
te oĩa alia hr̃e finitatẽ. Rurſu ſuppo

nẽdo ꝙ mot celi nũqᷓ; ſñ fuit ſba ſpũa

li creata qͥ ł ipʒ facẽ ł ſaltẽ cogᷣſcẽt.ſ H

ſuppõito ꝙ ſba ſpuat nihil obliuiſcitſi

g aliq̃ ſpũat ſba vᷣtut finite ſit fuit cum

celo:nulla fuit reuło celi quꝗ ñ coqſce

ret⁊ nõ è oblita.ꝗ̊ omẽs actu cogſcit.⁊.
fuer̃t infinite.q̊ aliq ſpũał ſba virtutis
finite ſił ↄphedit infinita. Si dicaſ ꝙ
nõ eſt ĩcòueniẽs ꝙ vnica ſiłitudĩe cogꝗ
ſcit omẽs reułones q ſunt eiuſdẽ ſꝑi ⁊
oĩo ↄſiłes. Obꝛ ꝙ nõ tm coquerit cir/
culatões ſ̊ eaꝝ effect':et effẽs varij et
diuerſi ſunt infiniti. pʒ ̊ c. Fẽ iſta.
ipoſſibile ẽ infinita ſił eẽ.ſ̊ ſimũdus ẽ
etnꝰſñ pᷣnꝰcũ nõ ſit ſñ hoĩe.p heiem eĩ
qdãmõ oĩa ⁊ ho duret finito tẽpe. igit

infiniti hoĩes fuerũt.ſᷣ qt fuerũt hoies

tot aĩe rõles. infinite fuerũt aĩe.ſᷣ qͥt
aĩe fuerũt tot ſunt.qꝛ ſunt foꝛme incoꝛ
ruptibiles infinite ſuntaie. Situ
dicas ad h̊ ꝙ circulatio eſt in aĩiabus.
vł ꝙ vna aĩa ẽ ĩ oĩbʒ hoib..pmẽ erroꝛ
in phia.qꝛ vt vult phs ꝓpus actꝰ eſt in

ꝓpᷣa mã.·nõ pot aĩa q fuit pfctiovni⸗
eẽ pfectio alteriꝰ.etiã ſᷣm phᷣm ⁊ vetiã

mag ẽ erroneũ qͥa młto minꝰ vna aĩa
oiĩim. Altia rõ ad h cẽ.ĩpoſſibile eſt

bʒ eẽ poſt no eẽ hfe eſſe etknũ qm h eſt
iplicatio öᷣdictõiſ.ſᷣ mũdꝰhʒ eẽ poſt nõ

eẽ. g ipoſſibile ẽ eẽ etnü. ꝙ autẽ hẽat eẽ
poſt nõ eẽ ꝓbat ſic.oẽ illð qð totalr̃ hʒ

eſſe ab aliq pducit᷑ ab illo ex nihilo.ſed

mũdötotair hʒ eẽ a deo ꝗ̊ muũdus ex ni
hilo.ſᷣ nõ ex nihilo malr ꝗ oꝛiginalr̃.ꝙ

aut oẽ qð totalr̃ pducit᷑ ab aliqͥ differẽ

te p eẽntia hat eẽ ex nibilo patẽs eſt.
nã qð total ꝓducit᷑ ꝓducit᷑ im mãmꝰ
foꝛm.ſ̊ mã nõ hʒ ex q ꝓducat᷑q; nõ ex

deo.mãifeſtũ ẽ igit᷑ ꝙ ex nihilo.minoꝛ

autẽ. ſch mũdus totalf pducat᷑ patʒ et

alio ꝓpblemate. HBeedð ꝙ ponẽ můdũ
eternũ eſſe ſiue et᷑nalr̃ pductũ ponẽdo
res oẽs ex nihilo ꝓductas.oĩo ẽ cõtra
vitatẽ ⁊ rõnem ſiẽ vltia rõ ꝓbat.⁊ adeo

ↄtra rõem vt nulluũ phoꝝ q;tücuq; pui
intellect'credideri H̊ poſuiſſe.&̊ᷣ eĩ im-

plicat in ſe manifeſtã ↄdictõeʒ.Dnere
autẽ mũdũ eternũ pſuꝑpoſita et᷑nitate
mẽ rõbile vr ⁊ itelligibile:⁊ HRꝓ dupli⸗
ci ex?egreſſus eĩ reꝝ mudanaꝝ adeo ẽ
p modquʒ veſtigij.vñ ſi pes eẽt et᷑nus ⁊
puluis in q foꝛmat᷑ veſtigiũ eẽt et᷑nus:
nihil phibẽt ĩtelligẽ veſtigiuʒ pedis eẽ
coetnũ:⁊ tñ a pede eẽ veſtigiũ.p hẽ mo
dum ſi mã ſiue pᷣnꝰ põle eẽt coeternũ
auctoꝛi:qqͥd ꝓhibetipʒ veſtigiũ eẽ etnũ
ĩmo vr̃ ↄgruũ.Rurſus aliud exẽplũ.
rõnabilis eiʒ creatura pcedita deo vt
vmbꝛa.filiꝰ ꝓcedit vt ſplẽdoꝛ.ꝑ qcito ẽ
lux ſtatiʒ ẽ ſplẽdoꝛ ⁊ ſtati ẽ vmbꝛa ſi ſit
coꝛpꝰopacũ uel obiectůͥ. Siꝗ mã coe

terna ẽ auctoꝛi tãq́; opacuʒ ſiẽ rõbile ẽ

ponere filiũ quiẽ ſplẽdoꝛ pꝛĩs coet᷑nũ.
ita rõbile vr̃ creaturas ſiue mudũ qui
ẽ vmbꝛa ſumme lucis eẽ et᷑nü:⁊ magiſ
rõbile ẽ qᷓ; ſuũ oppoſitũ.ſ.qꝙ mã etnalr
fuerit ĩpfecta ſñ foꝛꝰvł dina influẽtia.

ſiẽ poſuerũt q d phoꝝ ⁊ adeo rõbiliuſ

vt etia ille excellẽtioꝛ int phos Aſl.ſiẽ
ſancti ĩponũt ⁊ ↄmẽtatoꝛes exponũt.⁊
vba eiꝰ ptẽdunt in hũc erroꝛẽ elapſus
fuẽit. Quidã tñ moderni dñt phᷣm ne/

quaq; illð ſenſiſſe nec ĩtẽdiſſe ꝓbare ꝙ;

mundus oĩo nõ cepit ſᷣ ꝙ nõ cepit nali
motu. qð hoꝝ magꝗ ſit ueꝝ ego neſcio
H unũ ſcio ꝙ ſi h poſuit muduʒ nõ ince
piſſe ſᷣm nãzʒ.veꝝ poſuit ⁊ rões eꝰſũpte
a motu ⁊ tpe ſunt efficaces.Si autẽ h
ſenſit ꝙ nullo mõ cepit maifeſte erra-
nit. ſiẽ plurib rõnibo onſum ẽsS.⁊ ncce
fuit ad vitãdũ gõdictõem ponẽ aut mü/

dũ nõ eè factũ aut nõ eẽ factũ ex nibilo

Ad vitãdu aũt infinitatẽ actualẽ ncce
fuit ponẽ:aut aĩe rõlis conꝛuptõeʒ:aut

vnitatẽ: aut circulatõem.⁊ ita auferre
beatitudinẽ. vnde iſte erroꝛ ⁊ malũ ha
bet initium:et peſſimũ finem. 5

obicitur pꝛimo de motu pᷣmi mobilis
qui eſt pᷣmꝰint᷑ omẽs mot ⁊ mutatões
5

E

q; pfectiſſimꝰ.dð ꝙ loquẽdo de moti ./U V
bus ⁊ mutatõibo nalib ven dicit: ⁊ njõ
hʒ inſtatiã:loquẽdo aũt de mutatione

ſupnãli p quã ipm mobile ꝓceſſit in eẽ
nõ hʒ vitatẽ.nãa illa pceſſit oẽ creatũ et

ita mobile pᷣvac ꝑ H ⁊ eimotũ.
obꝛ omis motꝰ?exit in eẽ pꝑ motũ.dð q;

mot mexit in eẽ ꝑ ſe nec ĩ ſe:ſ cũ alio
⁊ in alio.⁊ qꝛ de in eodẽ inſtati mobile
fecit ⁊ vt motoꝛ ſuꝑ mobile influxit: iõ

motũ mobiliↄcreauit. Siautẽ qras
de illa creatòe dð ꝙ ibi ſtare ẽ ſicut in

pmis et h meliꝰ.j. patebit. Oꝛ ʒ bꝛ
de nẽ tpis c. dð ꝙ ſiẽ in circulo eſt du
pliciter aſſignare pũctũ: aut cũᷣ fit aut

poſtq́; fact c.⁊ ſicut dũ fitẽ ponẽ ⁊ aſſſi
gnare pᷣ“*puᷣctü. dũ vo iã ẽ nõ eſt ponẽ

Pmũ.ſic ẽ accipe in tpe nẽ dupłr.et in
ipa ꝓductõe tpis fuit nũc pᷣ añ qð nõ
fuit aliud qꝗð fuit ppnꝰtpis in qͥ oia

dicut᷑ eẽ ꝓducta. Siaũt de tꝑe poſtq;

factü ẽ veꝝ ẽ ꝙ tmin pteriti ⁊ ſe hʒ p

modũ circuli.ſᷣ̊ H̊ͥ mõ nõ fuerũt res p-

ucte in tpe ia pfecto.x ita pʒ ꝙ roͤnes
phi nihil valẽt oĩo ad hãc ↄcluſiõem.⁊

qu dr ꝙ añn oẽ tps ẽ tps.veꝝ ẽ accipiẽ/

do intdiuidẽdo:nõ er antiꝰ ꝓcededo.
obꝛ de tpe qñ cepit.dð ꝙ cepit in

ſuo pᷣnꝰpnꝰ*aũüt tpis ẽ inſtas nẽ:⁊ ita

cepit i inſtati.et nõ vʒ illatio.nõ fuit in
ĩſtati g nõ cepit i inſtati: qi ſucceſſiua
nõ ſunt in ſui iitio. Poõt tñ alit dici ꝙ

duprir ẽ loqᷣ de tpe.aut ſᷣm eentiã: aut

ſim ec. ſi ſᷣm eẽntiã: ſic nẽ ẽ tota eẽntia
tpis.⁊ illð ncẽ cepit cũ re mobili non in
glio nẽ ſ in ſeipo:qꝛ ſtat ẽ in pᷣmis.vñ
nõ hũit alià mẽſurã.Si ſʒ eẽ:ſic cepit
cũ motu variatõis.nec cepit ꝑ creatõʒ
ſj potiꝰ p tpuʒ mutabiliũ mutatõem:et
maxĩe pmi mobił. Qꝛ obꝛ de cẽ ſuffi
ciẽtia ⁊ actualitate.dð ꝙ cã ſufficiens
ad aliqͥd ẽ duoba modis.aut opans p
nãm:aut p volũtatẽ ⁊ rõem. ſi opãs p
nam ſic ſtati cᷣ ẽ pduẽ.ſi aũt opans p
volũtatẽ ⁊ qᷓ;uis ſit ſufficis nõ optuit

ꝙ ſtatĩ cũ ẽ opet᷑.opat᷑ ei ᷣm ſapiam ⁊

diſcretõem.⁊ ita ↄſiderat cõgruitatẽ:
m igit᷑ nõ cõueniebat nẽ ipi creature
et᷑nitas nec decebat deũ alicui hac no
biliſſimã ↄditõem donare.ideo diuina

voluütas q opat᷑ m diuinã ſapiĩaʒ pꝛo⸗
dguxit nõ ab eterno ſßᷣ in tpe. qͥa et ſiẽ ꝓ
duxit:⁊ ſic diſpoſuit ⁊ ſic voluit.ab et⸗
no eni voluit pducẽ tẽ qñ ꝓduxit.ſicut
ego volo cras audire miſſa.⁊ ita patet
ꝙ ſufficiẽtia nõ cogit. Sitłꝛ de auctoꝛi

tate dð ꝙ cã duob modis põteẽ ĩ actu

aut in ſe vt ſi dicà ſol lucet.aut ĩ effẽ=u
vt ſi dicã ſol illuiat. pᷣmo mõ deſemꝑ
fuit ĩ actu qm ipe ẽ act purꝰ nihil hhs
admixtũ de poſſibili.alio mõ nõ ſemꝑ

in actu:nõ enĩ ſemp fuit pducẽs. O⸗

obꝛ? ſi de nõ pducẽte factꝰẽ ꝓducẽs:

mutatẽ ab ocio in actũ.dð ꝙ quidã ẽ

agens in qͥ actio pductio addit aliqd

ſupᷣ agẽtẽ et ꝓpducẽetẽ.tale cũ de nõ agẽ

te fit ageſ variat᷑ aliq mõ.⁊ in tali ante

opatõem cadit ociũ:⁊ in opatoõe addit᷑
ↄplemẽtũ.aliud è agẽs qð ẽ ſua actio
⁊ in tali nihil oio aduenit cù pduc.nec

etiã in eo fit aliqͥd qð nõ pᷣus.⁊ tłe nec

recipit ↄplemẽtũ:nec in nõ opãdo eſt

ocioſuʒ: nec cũ de nõ ꝓducẽète fit pdu⸗
cẽs mutat᷑ ab ocio ĩ actũ.tale aüũtẽ deꝰ

etiꝗ ſᷣm phos qͥ poſuerũt deum ſimpli
ciſſimũ.pʒ ̊ꝙ ſtulta ẽ eoꝝ rõ.Si eniʒ
pt ociũ vitadũ res ab et᷑no ꝓduxiſſet
ine reb:pfectũ bonũ nõ eẽt.ac p hoc

nec cũ reby q; pfectiſſimũ ſeipo pfectũ
eſt. Rurſus ſi ꝓpt᷑ ĩmutatõeʒ opteret
res ab etno eẽ nihil poſſetnẽ de nouo

ꝓducẽ. q̃lis igit᷑ de eẽt qͥ nẽ nihil p ſe
poſſet.H̊ oĩa demęeti indicãt magis q;
phiaʒ ł rõem aliquà. Si tu qras q̃lit

poſſit capi ꝙ deꝰagat ſeipo ⁊ tñ nõ ĩci⸗/

piat agẽ.dð ꝙ ſi Hᷣ nõ poſſit plene capi
ꝓpt imaginatõem ↄiũcta.pot tñ nccia
rõne ↄuĩci.⁊ ſi q; a ſenſib ſe retrahat

ad ĩtelligibilia aſpiciẽda aliq mõ pci⸗

pet. ſi ei qrat vtꝝ angelꝰpoſſit facẽ po⸗
tũ figuli cũ nõ hẽat manꝰł picẽ lapidẽ

Añndebit᷑ ꝙ põt. qa ̊ põt iola virtute

ſui abſq; oꝛgano qð põt aia cũ coꝛpe ⁊
mẽbꝛo ſuo. Si igitangelꝰ ppter ſuaʒ

ſimplicitatẽ ⁊ pfectõem tantũ excedit

hoĩeʒ vt poſſit facẽ ſine oꝛgano medio
illud ad qð hõ nccario iqigetoꝛgano.

poſſʒ etiã facẽ ꝑ vnũ qð ho põt ꝑ plura

gquatomagis deus qui eſt in fine totiꝰ
ſimplicitatis ⁊ pfectionis abſq; omni

–

— — —— NW

medio ſue volũtatis impio que nõ eſt

*

aliud q; ipe põtoĩa ꝓducere ac ꝑ hocĩ

ꝓducẽdo ĩmutabilis ꝑmanere. ſic põt
hH manu duci ad hoc ĩtelligẽdũ. Hoc

autẽ pfectiꝰcapiet ſi quis iſta duo pot
in ſuo opifice cõtẽplari.ſcʒ ꝙ ẽ pfectiſ

ſimuſ⁊ ſimpliciſſimꝰ.quia pfectiſſimꝰ

omiĩa que ſunt pfectõnis ei attribuũt᷑

quia ſimpliciſſimꝰnullã diuer ſitatẽ in

tatẽ nec mutabilitatẽ.ideo ſtabilis ma
nens dat cucta moueri.

ducte ſint in eſſe a pluribus pᷣncipijs.
ſecũdo dato ꝙ ab vno pᷣncipio:querit᷑
vtrũ illud ꝓduxerit omnia a ſeipſo an

mediãte alio: OQ autẽ a pluribi pꝛĩci/

pijs ſint ꝓducte res dicut maichei qui
Ponũt aliud eſſe pᷣncipiũ ſpiritualiũ et

incoꝛpaliũ ſiue inuiſibiliũ: aliud coꝛu
ptibiliũ ⁊ coꝛpaliũ ſiue viſibiliũ.⁊ pᷣmũᷣ

vocãt deũ lucis:ſecũduzʒ vocat deũ te/

nebꝛarũ.⁊ ꝙ poſitio eoꝛũ ſit vera et ca/
tholica videt᷑ ꝑ ſacrã ſcripturã Jo.xix

Regnũ meũ nõ eſt de hoc mũdo:dicit
ipſe rex gloꝛie ⁊ deꝰlucis.ergo mũduſ

viſibilis ad deũ lucis non ſpectat. non
ergo eſt cõditꝰ ab eo. Itẽ Yoh. xv.

venit pᷣnceps mũdi huiꝰ.Rurſuſ Jo.

ille deus eſt tenebꝛarũ ergo videt᷑ c.

Onſequenter
ca quod ouo querũt᷑.pᷣmo vtrũ res ꝓ

xij.vocat dyabolũ pnᷣcipẽ huiꝰmũdi.⁊

dyabolũ deũ hui ſeculi.ſed nõ meret᷑

aliquis dici deus alicuiꝰ niſi eiꝰ quod
cõdidit.ergo c. Alias plurimas ag⸗
ducũt auctoꝛitates de ſcriptura:ł̊ his

ſolutis:ſoluütur alie. IYItẽ roõibus

ꝓbat᷑ idipm hoc modo.Oppoſitoꝝ op

poſite ſunt cauſe.ſed ſpualia et coꝛꝑa/

lia habẽt repugnãtiam.vnde Ko. vjij.
video aliã legem in mẽbꝛis meis repu

gnatem legi mẽtis.⁊ Gatł.v.caro ↄcu

piſcit aduerſus ſpiritũ ˖. Itemet
nouũ ⁊ vet'teſtamẽtũ aduerſant᷑ ſicut

cõtraria ſicut iurare et nõ iurare.oc-

cidere et nõ occidera. ergo neceſſariũ

patet. Math.p. quia ibi pcipiũt recte

eſt ponere duo pncipia pᷣma.vnũ coꝛ/
poꝛaliũ:aliud ſpiritualiũ.vnũ veteris
aliud noui. Itẽ idem ſimilit ſe hns
ſemp natuʒ eſt facere idem.ergo cum

deus bonus vnifoꝛmiter ſe habeatet

ſimiliter ſempꝑ facit idẽ.ergo cũ ſit cau
ſa cõditiua nulliꝰeſt deſtructiua.⁊ cuʒ
ſit cauſa ꝓductõnis: nõ erit causa de/
ſtructõnis:nec coꝛuptibilitatis.ergo
coꝛuptibilia ſunt ab alio pꝛincipio.
Tertia ratio eſt. Omne qð bonus

deus facit eſt bonũ:omne qð eſt bonũ

eſt diligẽdũ: ⁊ nihil oĩno quod fecerit
eſt odiẽdũ.ſed iſte mũdꝰeſt odiẽdus et
ſpnẽdus. ſimiliter ⁊ vita carnalis po/
tẽtie. Jo.ij.nolite diligere mũdum. et
iterũ YJo.xij.qui amat anima ſua ꝑdet
eam.ergo c. In cötrariü autẽ rõ⸗
nes ⁊ auctoꝛitates. Jo.i.dicit᷑ de vbo.

ODmnia p ipm facta ſunt. ſed verbũ ẽ
bonus deus ergo X. Si dicas ꝙ oĩa
nõ diſtribuit ꝓ viſibilibꝰ. cõtra ſtatim

ſequit᷑.⁊ mundꝰfactus eſt per eum c.
cõſtatꝙ de hoc modo loquit᷑ c. Itẽ
Math.vltimo.data eſt mihi oĩs ptůs
in celo ⁊ in terra dicit deuſ bonꝰ.ergo
aut iuſte data eſt aut iniuſte.ſi iuſte. S
celũ ⁊ terra ſua ſunt ⁊ ipe fecit.ſi iiuſte
ergo ridet᷑ꝙ ipe deꝰ bonꝰiniuſte vſur
pauit alienũ.⁊ ita ꝙ fuerit iniuſtus.
AItẽ ille fuit cõditoꝛ rerũ viſibilium
qui dedit vetꝰteſtamẽtuʒ. ꝓbatio.acũ.

xiij.dicit paulꝰ.viri fratres deꝰplebis

noſtre elegit pꝛẽs noſtros.et poſt.qui
habitat hierkm pncipes hüc ignoꝛateſ
⁊ iudicãtes impleuerũt. ſᷣ iſte fuit deꝰ
lucis ergo cτ. Itẽ rõibus oſtendit᷑
Omne bonũ ⁊ pulchꝛũ eſt a deo bono
ſed omĩa viſibilia ſunt bona ⁊ pulchꝛa
ergo ⁊t. ꝓbatio.aut ſunt bona aut ſũt
mala.ſi bona hẽo ꝓpoſitũ.ſi mala ꝗ̊ eo
rũ conuptio eſt bona.ergo coꝛuptio ẽ
a deo bono:qm oẽ bonũ ab ipo g̊ ẽc
Itẽ quecuq; ad inuicẽ cõiungũtur
neceſſe eſt cõiungi per aliquid in quo
cõmunicãt ſed in nullo cõmunicãt que
dꝛñt in pncipijs pᷣmis. ſi g aĩa ⁊ coꝛpꝰ
ↄiũgũt᷑ ncce eſt ꝙ ab eodẽ deo ꝓducãt

ſ aia eſt a deo lucis.g &τα Itẽ qri⸗
tur de iſtis duobus pncipijs qualiter

ſe habeqtad ĩuicè: aut ei hñt pacẽ: aut
bellü. alf eĩ nõ video quõ poſſit eẽ: ſed

delucis nõ põt bellare cũ ĩ eo ſit ſůma
pax ⁊ qͥ es.deꝰ tẽbꝛaꝝ cũ in eo ſit oĩmo

gqa malitia nõ põt qͥeſcẽ.g vr ꝙ nec bel⸗

lat nec qeſcüt edð qꝙ qõ de plitate
pncipioꝝ tpłr pot itlłi.⁊ ſᷣm h̊ ĩ diſis
locis Mractada ẽ. põt enĩ qri vtꝝ plura
fint pᷣnꝰqꝝ vtrũq; bonũ.⁊ illud hʒ de⸗
termĩiari in pᷣmo liꝰ vbi dr̃ de veritate
dine eentie. Poõt nihilomi? qͥri vtrũ

plura ſint pᷣnoita ꝙ vnũ ſit ſimũ bonũ

alten vero ſũmũ malũ:ita ꝙ ab vno ſit
oẽ bonũ:ab alio oẽ malũ.⁊ illud habet
detiari ĩ tractatu de malo.nõ cĩ põt h̊
qõ ſciri niſi ſciat qͥd ſit malũ p Pot
etiã qri vtrũ plura ſint pᷣnaqrũ vnũ ſit
pnꝰicoꝛuptibiliuʒ ⁊ ſpualiũ.aliud ſit
pnꝰconuptibiliũ ⁊ viſibiliu.⁊ H̊ hʒ de
termĩiari nẽ vbi qrit᷑ de exitu reꝝ in eẽ.
Ald hãc qdõeʒ dð ꝙ erroꝛ ille de põne
duoꝝ pnꝰenõ ſolũ ẽ õ̊ fidẽ ĩmo adeoõ
rõem vt vix credã heʒ qͥ aliqͥd de phᷣia

ſciuit hũc erroꝛẽ poſuiſſe aut defẽdiſſe

iſte erroꝛ tñ ꝑeſſiꝰ qꝛ ptẽdit aliquà ſꝑem
pietat.vr ei deo bono attribuẽ bona ⁊
pulchꝛa ⁊ nobilia ⁊ alij pᷣ?alia.⁊ iõ ma⸗
gis ſbintrauit ⁊ eccłiaʒ dei mag feda
uit.⁊ qꝛ etiã a ſimplicibꝰ mag põt capi
⁊ falſa imaginatòe cogitari.⁊ ad iſtuʒ

erroꝛẽ peſſimũ de młtitudie pnꝰinnu

merabiles erroꝛes ↄſequũt᷑ vaniſſimi
ſiẽ ilł eſt notũ p ſectã manicheoꝝ nouẽ

ſiẽ de iuramẽto et mrionio hoicidio et

alijs pluribꝰ q oĩia ſuas hũt ĩpꝛobatio
nes p ſcripturas. CLapit aũt ⁊ pᷣnciꝰ
erroꝛis:oĩs dãnat phia ꝙ duo ſit reꝝ
pPnepa. tũ qͥa oꝛdo vniuerſi deſtruit᷑ H
poſito.tũqꝛ dĩna poꝰlimitat᷑ ex H̊ vt nõ
poſſit coꝛpalia ꝓducẽ.tũ etiã qꝛ ex ̊ di
uina eẽnꝰcircuſcriptibił põit᷑ vt tmn ſit
ĩ regidõe lucis.⁊ ſi ̊ pa ſunt de nec eſt

nec aliqd ẽ bõi. Eld auctoꝛitates qᷓs
addqucũt dð ꝙ munqꝰduptir accipit᷑ in

ſcriptura:vʒ ꝓ mũqana ↄuerſatõne q
vana ẽ ⁊ imũda:ꝓ mudana creatura.
pemõ danat᷑ĩ ſcriptun.eñ dr̃ eẽ a deo
ta nqua malũ.quia peccatũ nõ eſta deo

ſiẽ alibi patebit. ⁊ 2mdat᷑ taq́; bonũ
pulchyꝝ. ſiẽ diẽ gñ.i.vidit de oĩa que

feceratz erãt valde bona.⁊ G̊ mõeſta

deo. ſm hãc diſtictõeʒ ſoluũt obiecta.
Nã ꝙ dr regnũ xpi nõẽ de q̊ mũdo.in

telligit de müdana ↄuerſatõe:q; ipe ñ
regt i mat ſ̃ i bonis qͥ ꝝ ↄuerſatio ẽ in

cet. Silꝛ ꝙ dr̃ dyaeſt pnceps mũdi?

deꝰ.ĩtelligit᷑ de mũdane ⁊ ſcłarit ↄuer
ſantib.patʒ g̊ ꝙ deceptẽ ſtult et ĩpiꝰ
mãaicheꝰqꝛ neſciuit diſtiguẽ.Et iteruʒ
peccauit ĩ illatòe.nõ ſeqᷣt᷑ S pnceps mũᷣ

gi gↄditoꝛ.ſi eĩʒ ſeqret᷑ cũ rex fracie ſit

pnceps fracie ꝗ feẽ e.qͥ ſic argueret:
ſtult?iudicaret᷑.certe multo ſtultiꝰar-
guit maiche*. Rurſus nõ ſeòtẽ de?ꝰg

2ↄditoꝛ.nã ſi ſic cũ dicat᷑ phi.ʒ.qꝝ deus

vẽter ẽ g de vẽter creauit illos.ſtulta

E Brõ q̃re ⁊ maichei. Qe obꝛ ꝙ pꝛioꝛũ

ↄꝛie ſunt cẽ.illð itlłi de canſ ĩtriſecis
ꝓꝛĩs.nã de cà ex᷑ nõ hʒ vitatè.⁊ iõ quia
neſciuit diſtiguẽ deceptꝰẽ peſſimꝰmai
cheus.⁊ ꝙ ita ſit pʒ.ſi eĩ vꝛioꝝ ie ſunt
cẽ pᷣme ꝓducèeteſtot eſſent pᷣnaqᷣt ſunt
na gietatũ.̊ aliꝰdeꝰfec̃ calidu et aliꝰ
rigidũ.⁊ ſic de alijs gietatibo.ſi qſ ita
arguẽt ab oĩbꝰderidẽqꝰeẽt:qᷓ;to mag
ſtultiſſimꝰmaicheꝰ. Qð tñ dr ꝙ caro

ↄZꝛiat᷑ ſpũi.dð ꝙ nomẽ carnis aln acci⸗

pit᷑ ꝓ nã.ſicut eph.v.nemo carnè ſuã
vnq; odio habuit.⁊ nõ iantimo miro
amoꝛe vtũt᷑.Accipit᷑ etiò ꝓ vicio ⁊ coꝛ/
ruptòe q̃ẽ ĩ carne.⁊ rõe hꝰ iat:nec tñ
hnt cãm priq.qꝛ nõ hñt cãm efficiẽtẽ ſᷣ
deficiẽtẽ. Qe obꝛ ꝙ idẽ ſiłꝛ ſe hñs t
dð ꝙ aliqð ẽ agẽs qð agit ſeipſo ⁊ illð
ĩpoſſibile ẽ ꝙ ꝓducèdo diuerſa diuer⸗
ſificet᷑immo vno ⁊ eodẽ ꝓducit młta.
Aliud eſt agẽs qð agit ꝑ aliud a ſe.et

illud variat᷑i agẽdo diuerſa.deꝰ aütẽ

agẽs pᷣꝰꝰ⁊ nõ ⁊ ⁊ qꝛ ̊ nõ ĩtellexit mai/
cheus poſuit diuerſa pᷣnꝰæ diuerſoſe
giſlatoꝛes:cũ videat in legibo diuerſi⸗

tatẽ ⁊ ĩ reb.Et ꝙ ſtulte motꝰfuit ſenſi

bilit pʒ.videmꝰei ꝙ idẽ artifex ꝑ eadẽ
artẽ domificãdi fac aulã ⁊ coadar:nũ/
qͥd duos artifices opoꝛtuit ad h facie⸗
da ĩuẽire? Rurſus idẽ medicꝰſʒ edẽ
artẽ medicĩe dipᷣſa eidẽ egto ſʒ diſoſ
ſtatus aꝑponit medicamẽta ⁊ diuerſa
dat pcepta ⁊ cõtraria ſvdiuerſitates
infirmoꝛuʒ.ĩmo ſtultus eſſet medicus

— — —2.,. — — — —. — ———

1

En daret ſp medicamta ⁊ madata.
ig diuerſus fuit ſtatꝰhoĩʒ icipiẽtiũ
yt iudeoꝛũ ⁊ viroꝝ euãgꝰ quid phibet
vnũ ⁊ eũdẽ dinᷣſa etõria egiſenen

Zria nõ ſũt ſpuᷣalr itlłcta. vltimo

obꝛ ij ſolutũ ẽtq; viciòſitas müdanoꝝn
Eↄtẽnẽda:ſů creatura amada ⁊ deꝰĩ ea

laudãdꝰ*z omẽs creature laudãt deũ ⁊
bone ſunt.⁊ hec ſufficit.

Ecundo ſuppo

ſito ꝙ oĩa ſintab vno pᷣn? q̃rit᷑

vtꝝ illð ꝓduxerit oĩa ſeipo aut mediã
te alio.Et ꝙ mediate alio vr̃ ↄgruũ.de

liberalitate agẽt᷑ ẽ vt nõ tatũ coicet alij

actũ ſᷣ etiã potẽtiã młtiplicãdi ⁊ diffun

qẽdi ſe.ᷣ deꝰẽ agẽs liberaliſſimũ.̊ vF̃
ꝙ; pᷣ creature quã fecẽ dederit potẽtiaz

faciẽdi aliã ⁊ illa dat alij ⁊ ſic ꝓcedẽdo
vſq; ad vltimàa. Si dicas ꝙ creatura
nẽ capax tãte po. q maiꝰẽ facẽ aliq̃d
cũ ẽ reſiſtẽtia q; vbi nulla.ſ̊ creatura ĩ

faciẽdo aliqd ex õrio hʒ reſiſtẽtiã ⁊ fa/

ciẽdo ex nihilo nullã.g ſi capax ẽ pme

pox z. IYItẽ de nobilitate aget ẽ facẽ

nobiliſſima opa p ſeipʒ ⁊ minꝰnobilia
p miſtꝝ vt pʒ.decʒ eni regẽ iudicare i
nobiliſſiꝰ ꝓducit res ſᷣ decʒ eiꝰno
bilitatẽ vr ꝙ ipe debuit vnũ ꝓpducẽ ⁊ p
illð minꝰnobilia ⁊ ſic ꝓducẽdo vſq; ad
vltimü. Si tu dicas ꝙ nõ ſimile de

deo ⁊ aliqͥ agẽte creato.qꝛ deꝰnõ pfici
tur ab aliq ope.obᷣꝛ qꝛ opꝰ regis ꝓpa-

gatõis ⁊ gubnatõis dinũ ẽ.⁊ deꝰtamẽ

gubnat ⁊ regit vn creaturã ꝑ aliaʒ. ?

Hẽ ad oñſion᷑ ſue nobilitat q̃re ñ ſitr
creat. Itẽ ondit᷑ ꝙ ncciuʒ ſit ita eẽ ſic

omis effectꝰq exit ab aliq̃ c pti exitab

ea ?ł᷑ ꝑ aliã cꝗqʒ ꝓpꝛiã vł ꝑ ſeipam axpꝛo
pꝛiatã.ſ̊ deꝰẽ ca vłiſſima nõ valẽs ar/

tari nec appꝛopari:cum nulla poſſit ei

fieri additio.g cũ ꝓduẽ młta:ꝓducit ꝑ

aliã cãm ꝓpꝛia. Itẽ ego video ꝙ virtꝰ

vnitat᷑ ẽ ad nüeros infinitos:tñ vnitai
nullũ nuũeꝝ ꝓducit qn ꝓducat᷑ ꝑit᷑ a nu
mero qͥ imediate ipaʒ ſeqͥtᷣ.ſ.dualitate
vñ nullo mõ vnitas facẽt ᷑nariũ nouũ

ſ△

niſi ꝑ dualitatẽ.⁊ ſic ĩ alijs ꝓcedẽdo.g

vr̃ ſilꝛ ꝙ nõ ꝓcedit a deo młtitudo reꝝ

nõ decet eü coqna facẽ.g ſi ðᷣmꝰrex eſt

cũ ipe ſit ſumme vnniſi per ipas res.
S ed ↄtra ꝙ illud nõ ſit cõgruũ vr̃.
qᷓ;tũ ho recipit ab alio in tm ei tenet᷑.ſʒ
ad ſolũ deũ tẽt creatura ex toto.ſoluʒ
eni deũ dʒ diligẽ hõ ex toto coꝛde ⁊ ni-
hil aliud eq̃lr̃.g ſolꝰdeꝰ dat totũ.ſ̊ cre
atio ẽ actio ĩ q̃ totũ ꝓducit᷑g t. Iteʒ
maiꝰẽ rẽ de nõ eẽ ad eẽ ꝓpducẽ q́;ꝛõſer
uare ⁊ pficẽ.ꝗ ſi deꝰ mediate alio pdu-
ceret res vr̃ ꝙ mediãte alio ↄſua:ꝛet et
pficẽt.q̊ res nullo mõ deo indigerẽt.ꝗ
nec ad deũ tenderẽt.ſ̊ oia ſunt bona
tendũt ad ipm ⁊ oꝛdiĩata.g nihil eẽt bo
nũ nec oꝛdinatũ.i qͥ eni pncipalr ẽ rõ fi
nis in eodẽ ẽ rõ boni. Itẽ ꝓꝙ ſit ĩpoſſi
bile vr.ĩpoſſibile ẽ creaturã agẽ ſe tota
cũ nulla ſit oĩo ſimplex.& ĩpoſſibile eſt
ꝙ agattotũq ſolũ ptẽ. Itẽ ipoſſibile
E creaturã agẽ p potẽtiã infinitã. ſ̊ int
oĩo nihil ⁊ aſiqͥd ẽ diſtãtia infinita.qn
põt reduci niſi ab agente vᷣtut infinite
tale aũt ẽ ſolꝰdeꝰ . Edð ꝙ ponẽ
ꝙ deꝰ ꝓpquxerit res pꝑ aliud agẽs eſtꝰ
pitatẽ ⁊ ̊ fidẽ ſ̊ ſolũ pꝑ filiũ ſuũ.dixit ei
⁊ facta ſunt.nec ſoluũ fidẽ verũ etiã 5
rõem.⁊ ponẽti res oẽs ꝓductas ex ni-
hilo oĩo eſt ̊ rõem:ita vt nõ poſſitcapi
quõ agẽs potẽtie finite aliqͥd ex nihiio
ꝓducat.nec credo aliquẽ phoꝝ hoc pp
ſuiſſe.ſ̊ ſuppoſito põli ſiue mãli ptimo
plures fuerũt phi q poſuerũt oꝛdinẽ ĩ
ducẽdo gradati deſcẽdẽdo h̊ mõ.cũ
it deꝰoĩo ſimplex cuiꝰacteſt itelligẽ:
nõ /ꝓduxit niſi itelligẽtiã pᷣmã ⁊ vnicã.
illa vo ꝓpt diſtãtia a pᷣmo intellexit ſe
⁊ pꝰ.⁊ ita aliqͥ mõ fuitↄpoſita ⁊ ita p/
dquxit oꝛbẽ ſuũ⁊ itelligẽtis ſecũdi oꝛbis
⁊ ſic deĩceps vſq; ad oꝛbẽ lune ⁊ intel/
ligẽtiã decimã q irradiat ſup aias rõo⸗/
nales.⁊ ſicut oꝛdo ẽ ĩ ꝓducẽedo ita in ir
radiãdo.ſjᷣ iſte erroꝛ fim fundamẽtũ hʒ
ſcʒ ꝙ mãle pᷣmũ nõ ſit ꝓductũ ſic ſupꝛa
ꝓbatũ eſt. Iteʒ flãʒ hʒ rõem.dic eni
qꝙ quia ſimpliciſſimꝰeſt deus nõ ꝓdu/
cit niſi vnu.ſed hoc magis ad oꝑpoſi
tũ.quia quãto aliqnid ſimplicius tãto
potentius.et quãto potẽtius:tanto in
plura poteſt.ergo ſi deus ſimpliciſſi/
mus hocipſo poteſt in oĩa ſine medio.
Rurſus hec rõ repust eis.ſi eĩ ꝓpter

ſimplicitatè nõ ꝓpducit niſi vnũ cũ ĩtel-/
ligetia ſecũda ſit ſimplicioꝛ inter oẽs.
vn venitin oꝛbe eiꝰmaioꝛ varietas ſtel
larũ qᷓ; in aliqͥ oꝛbiũ inferioꝛũ.qꝛ vr̃ per
ròem ſuꝗ ꝙ vnifoꝛmes ſint.⁊ ita ratio
toſitõis odicit poſitõi. Pꝛopter hoc
dð ſicut dicit fides nr̃a.ꝙ oĩa in pma
ↄditõg ĩmediate a deo ſunt ꝓducta.qa
enĩ creatio ẽ totiꝰ ſbᷣe ſᷣm totũ iõ decuit
eẽ ſoliꝰ dei nec potuit eẽ alteriꝰ ſiue ꝑ
alteꝝ. vt ꝓbat roes ad hac ptẽ inducte
obꝛ de liberalitate ⁊ nobilitate.
dð ꝙ ta liberalitas qᷓ; nobilitas ſuppo⸗/
nit oꝛdinẽ ⁊ poſſibilitatẽ. In actu eniʒ
creatiõis nõ attẽdit᷑oꝛdo.eq̃lis eĩ pᷣtut
⁊ dignitatis ẽ pducẽ aſinũ ex nihilo et
gangelũu.qꝛ vtruũq; infinite.nõ ẽ eti in H
actu poſſibilitas creature vt viſum eſt
ꝓpt infinitatè. nõ ſic ẽ de actu regimi
nis ⁊ ꝓpagatiõis.iõ pʒ ꝙ nõ eſt ſimile.
obᷣꝛ ꝙ creatura ẽ capax qꝛ nõ hʒ
reſiſtẽs.dð ꝙ in orijs reſiſtẽtia cõfert
ad opatõem. pᷣeſto ꝙ ĩpediat nihilo
minꝰhʒ iuuss ſcʒ fͦdamẽtũ ⁊ axpetitũ
mẽ.ſᷣ in creatiõe nullũ hʒ iuuamẽtũ iõ
diff ciliꝰiõ nõ ẽ locꝰa minoꝛi vt patet.
ꝛ obᷣꝛ ꝙ cã vłis nõ põt in effectus
ꝓpos.dð ꝙ cã vłis que nõ ẽ actꝰ purꝰ
indiget actualitate cẽ pticularis ſᷣ illa
q oĩo eſt actꝰ ſił hʒ in ſe rõem vtis cẽ ⁊

pticularis.qꝛ ſił hʒ pmitatẽ ⁊ actuali-

tatẽ.iõ põt in illa ⁊ ſm totũ põt in illa.
QO vltio obꝛ ꝙ vnitas nõ põt ĩ nume
ros poſterioꝛes ſine pᷣoꝛibꝰ.dð ꝙ nec ĩ

pũcio ẽ oĩo potẽtia actiua ⁊ ſufficiens

ad lineò nec in vnitate ad numeꝝ.Hã
ipa vnitas ẽ potẽtia oĩs nüũerꝰ.nõ poꝰ
uff ciẽs p ſe ⁊ iõ nõ ſolũ actuał et oĩo
actiua:ven etiã aliq mõ paſſiua eſt poꝰ
nuᷣeri.deꝰ gũt ĩ oĩa pot poꝰoĩo actiua.
2 iõ ſine oĩ medio pot creare oĩa.

„AIſo de entitate

T quidditate pncipij ꝓducẽtis

querit᷑ hic ʒꝰ de ipa ꝓductioe q̃ creatio

appellat᷑.irca qua qrũt duo.pᷣmũ eſt

vtꝝ dicat mutatõem aliquã.= vẽ vtrũ
dicat aliquid mediuʒ inter creatoꝛẽ et
creaturò. QAꝛ aut dicat mutatiõeʒ vr
pmo ꝑ auctoꝛitatẽ Aug.xij.de ci. dei ·

Oia q̃ creata ſunt mutabilia ſunt: qͥa
de nihilo facta ſunt. ſig creabile ⁊ mu
tabile:g creatum ⁊ mutatũ:⁊ creatio ⁊
mutatio. Si tu dicas q; ẽ mutabile:
q; põt in nich cedere ⁊ nõ q; ꝓpductũ eſt
õtra: ſicut deſtrui diẽ via veniẽdi in
nõ eẽ.ita creari ĩ eẽ.ſig deſtructõ põit
mutatõem ergo pari ratòe ⁊ ꝓductio.
AItẽ creatio ẽ actio:ſ̊ oĩs actio eſt in

₰—

motu ⁊ oĩs motin actiõe.&̊ qͥ creat vẽ

agit. g vẽ mouet. Si tu dicas ꝙ actio

dei magis ſba q; actio:⁊ tałẽ ereatio
obꝛ de paſſiõe q; creariẽ ipiꝰcreature
ſig creatura ſuſceptibił ẽ pẽ paſſiõis ⁊

mutatõis gO creatio paſſio eſt mutatio.

Itẽ p dam.qͥ phs ⁊ theologꝰẽ.oẽ qð

a pvᷣſiõe incipit i verſionẽ tẽdit.loq᷑ de

creatiõe.g ſm ipm creatio ẽ vᷣſio.ſᷣ oĩs
vſio ẽ mutatio. ſicut ipe idẽ dicit ꝙ ce/
tera ſunt mutabilia qꝛ vertibilia.ergo
creatio eſt mutatio. Itẽ q;to aliqua
ſunt magis diſtãtia: tãto in pueniẽdo

Ab vno in alten maioꝛ eſt mutatio ⁊ va

riatio:ſ̊ ens ⁊ nõ ens ſumme diſtant g̊

cũ creatiõe de nõ ente fiatens creatio
veriſſime ẽ mutatio. Item mag mu

tatur res qñ ſuſcipit foꝛmã nouã q; qñ

Aacqrit nouũ ſitũ.⁊ rurſus adh; magis

qñ acqrit foꝛmꝗ ſbſtatialẽ qᷓ; q acqrit

diſpõnem accntalẽ g qñ totũ de nouo
recipit ⁊ accipit tüc mutat᷑ maxiĩe ſ̊ H ẽ
in creatone ergo ibi eſt vere mutatio.

Itẽ ſi creatio dicit actõnem abſq; oĩ

mutatõe & abſq; oĩ tpe.⁊ talia pñt ĩeſſe
⁊ inſunt in deo ab et᷑no.g vr̃ ꝙ de ꝰres

ꝓduxit ab eterno. Ad oꝑpoitũ męr
dicit ⁊ hr i lr̃a cũ dicim deũ facẽ aliqᷣd

nõ aliquẽ ĩ opado motũ ĩtelligimꝰ ieẽ
Si dicas ꝙ creaꝰ actio nõ dit᷑ motũ ſᷣ

crea? paſſio tm. . Idẽ manet ſigtũ in
actĩo ⁊ paſſiuo.ſic dic grãmaticꝰ ſicut

rc̃i ⁊ obliq.ſi i actõe n dic motũgꝗᷓ nec

in paſſiõe Itẽ mutãi ẽ ſe alr̃ hr̃e nẽ qᷓ
Pꝰſ qð creat᷑n ſe hʒ ałꝛ nẽ ⁊ pꝰ.qꝛ nũqᷓ;
alꝛ ſe hũit q; ſiẽ nẽ ſe hʒ ĩ creatõe.nũqᷓ;
eĩ fuit aliq mõ nec ſe hũit aliq̃lr: nec gꝗ
alꝛ q́; nẽ. g ñ mutat᷑ dũ creat᷑.ꝗ̊ creaꝰnõ
mutatio. Itẽ oĩs mot ⁊ mutatio ẽ
pfectio ent in pocreaꝰaũt ẽ nullo mõ
entis.g creatio nõ ẽ motꝰnec mutatio.

— — — — — — — — ——

—8 —

2ð

pma pʒ p phᷣm.po p mgrm. IAte

oĩs mutatio fudat᷑ ſuꝑ aliqð mobile.
creatiio nõ pexigit aliud mobile. da
oẽ mobile ꝑ creatòeʒ inducit᷑ in eſſe.ꝗ
creatio nõ ẽ mutatio. Iteʒ ſi creatio
ẽ mutatio:autqͥ ſm accñs:aut ſʒ ſbaʒ.
nõ pſᷣm accñs.qꝛ tunc ſola accñtia crea
rẽt᷑.ſ nec ſᷣm ſbaʒ.qͥa tũc eẽt gñatio vł
coꝛuptio. Si dicas ꝙ ſb nulla haruʒ
ſpenꝝ ↄtinet᷑.obꝛ.q; nõ ſoluʒ ſᷣm phᷣm K̊ᷣ
ᷣm aug.oĩs mot:autẽ ad ſitũ:autad
foꝛmã.ſᷣ creatio ẽ ad mãʒ recte ac ꝓpe

vf ꝙ nõ mutatio. Item ex tata po*

creat de ex qta gñat qꝛ vtrüq; facit p
potẽtia infinitã. E de põt gnare ſñn mu
tatõe ſui:⁊ etiã pſone gẽite. pariroe

põt creare ſñ mutatiõe ſui ⁊ cceature.

aut ſi nõ:qro q̃re nõ: dð qꝙ qdã ẽ
ꝓductio in q̃ pductũ ſe bʒ alit᷑ nẽ ⁊ puſ
qꝛ ᷣm aliqͥq ſui fuit pᷣus ib vna diſpoe
⁊ nũc ẽ ſpᷣ alia.et talis ẽ ꝓductio q ẽ ex
mãli pnꝰvt nalis gñatio. Quedã vo ẽ
ꝓductio in q̃ pductũ aliqͥ mõ ſe hʒ nuc
⁊ nullo mõ pus.ettalis ẽ ꝓductio q eſt

ex nihilo. Tertia ẽ ꝓductio ĩ qͥ pductũ

oĩo ſe hʒ nũc ⁊ pᷣns. ſi tñ ẽ ibi dicẽ pᷣus
2 talis ẽ filij gñatio ab etno.ab etno.n.
ſic pceſſit vt nũc ẽ. pᷣma hbʒ rõeʒ motꝰ
ꝓductõis ⁊ mutatõis.mot rõe ppꝑatio
nis mẽ q fit ꝑ diſpoes accñtales.⁊ hoc
indiget ſucceſſiõe ⁊ tꝑe.mutatiõis rõe

exit in eẽ ſiue receptõis ſbalis foꝛme.

q fit in inſtãti.pductois vᷣo rõne eiꝰqð
illã foꝛmã nõa ſe hʒ ů̊D ab alio effectiuo

pnꝰ Secũda caret rõne motꝰ bʒ tñ

ꝓductõis rõem ⁊ mutatõis.rõe motꝰ
caret.qꝛ cũ nõ hẽat mãʒ nulla pot pire

diſpõ:tñ hʒ rõem mutatõis.quia ibi

ſbita ⁊ noua foꝛme inductio.pʒ ratõeʒ
ꝓductõiſ.qm h̊ͥ hʒ ab alio effectio pnꝰ

ʒacaret ratiõe mot⁊ mutatõis:hʒ tñ
ròem ꝓductõis.rõne mot mutatõis
caret. q; nec ẽ ex mali pnꝰnecẽ ex nibi
lo:ß tin ẽ ab aliqͥ:⁊ ſempitnalt᷑ ẽ ab ipo
Nõcedẽdũ ẽ igit᷑ ꝓductio creature
eſt mut tio:⁊ ↄcedede ſunt rões ad q̊.

licet alique videatur ſophiſtice.

̊ obꝛ ꝙ eſt ſine motu dð ꝙ illd intelli⸗
git ſine motu agẽtis:nõ tñ ſũ mutatõe
ꝓducti.ſi enĩ vt diẽ phs.aĩa di mouet

coꝛpꝰ: ĩmobilis pſeuerat: q́to magis
deus dü creat ⁊ mutat oĩa ipe ſtabilis

manes dat cucta mutari. Si vo obi⸗

ciat᷑ ꝙ vᷣbũ actiuũ ⁊ paſſiuuʒ ſignificat
idem.dð ꝙ falſum eſt.q; actio ⁊ paſſio
dicũt diuerſa gña tñ in ↄiugatoe vnũ
põit᷑ iuxta alteꝝ.q; ſᷣm vocis for̃atõem
vnũ venit ab alio. ꝛ obꝛ ꝙ mutariẽ
alit ſe habẽ nũc ⁊ pus.dð ꝙ iſta nõ eſt
gnalis rõ ei qð eſt mutari ſiue muta/
tiõis ſed ſolius mutatõnis naturalis.
M ̊ obꝛ ĩmutabile eſt quod ſe habʒ
eodẽ modo.⁊ mutabile qð ſe hʒ aliter
dicẽdũ ꝙ h eſt ↄns.qꝛ ſi mutabile ⁊ im
mutabile opponũt᷑ vt pᷣuatio ⁊ habit.
et imutabile eſt qð ſe bʒ eodẽ mõ tunc
mutabile eſt ſiue mutatũ qð non ſe hbʒ
eodẽ mõ.łᷣ G̊ hʒ tres cãs veritatis.aut
qꝛ nullo mõ hʒ pus ⁊ poſteriꝰ.aut nul
lo modo pus ⁊ aliquo modo poſterꝰ
ita nõ eodẽ modo.aut qꝛ ſimplr aliter
ſe hʒ pus ⁊ aliter poſterius.⁊ iõ cũ ꝓce
dit᷑a pluribꝰcauſis vitatis ad v na:pec
cat ſ̃ᷣm ↄns. Ad tres rões ſequẽtes
pʒ iq oẽs ꝓcedũt de mutatõe nõli
q pexigit mam ⁊ ens in potentia.⁊ que
eſt generatio.tali auteʒ modo creatio
nõẽ mutatio ſed ſupꝛa hac mutatõem
vnde põt dici ſupnaturalis mutatio.
Et ſi queras vtrũ ſit mutatio ad foꝛ
mã aut ſitũ.dico ꝙ eſt ad tota rei ſbaʒ
⁊ ita ad foꝛmò.ac p hoc ſub mutatione
ad foꝛmã poteſt còpꝛehedi. &Qe obici
tur de gñatõe filij.dicẽdũ ꝙ nõ eſt ſile
q;uis ei vtraq; ſit ab equali potẽtia tñ
creatio eſt ex nihilo:ſ̊ ex nõ põt dicere

idẽptitatẽ nec cauſalitatẽ ergo oꝛdinẽ

ergo fieri ex nihilo hʒ eſſe poſt nihil.X
ita põt nõ eſſe.ergo aliquo modo ſe hʒ
nũc quo modo nõ ſe hẽbat pᷣus.⁊ ideo
neceſſario mutatio ponit᷑ ꝑ ꝓductõen
de nihilo ⁊ iceptio. Filiꝰ at ẽ de pꝛis
ſubſtãtia per idẽptitatẽ.nec opoꝛtet ꝙ;
habeat oꝛdinẽ ad nihil ſine ad nõ eſſe.
ergo poteſt ſemp eſle.et ita ꝓduci ſine
initio et mutatõne.vnde pꝛoductio rei
non ponit inchoatoem rei neceſiario.
ſed ꝓductio ex nihilo neceſſlario ponit
⁊ ideo nccio includit mutatõeʒ.gnatio

8 Ecundo queri

tur.vtrũ creatio dicat mediuʒ

inter creatoꝛẽ ⁊ creaturã.⁊ ꝙ ſic videt

ſicut ſe hʒ gñari ad gnatũ ec:⁊ fieri ad
factũ eẽ: ita creari ad creatũ eẽ. ſ fieri
eſt mediũ inter facietẽ ⁊ factũ.⁊ gñari

inter gñantẽ ⁊ giatũg .. Itẽ ĩ oib⸗

creatls entib differt qð ẽ ⁊ qẽ etiã foꝛ
malit g differt ſiłit᷑ qͥ creat᷑ qð creat᷑.
Hßᷣ qð creat᷑ẽ creatura qͥ creat᷑ foꝛmalit᷑
ẽ creatio qͥ differt creatio a creatura.
7 ſitit᷑ a creatoꝛe creatio paſſio & ẽ iter
ytrüq;. Itẽ qð tròſit nõ eſt idẽ cũ eo
qð pmanet:pᷣ creare reiè i inſtati⁊ nõ
ampliꝰ. cũ eſſe creature duret⁊ ma/

△

neat poſt creatõeʒ g̊ dr̃t creari⁊ eſſe.g

creatio ⁊ creatura. Itẽ ois mutatio

ẽ via:⁊ ois via dĩta tmino qꝛ nihil ter
minat᷑ ad ſeipm. ſi g creatio ẽ mutatio
hʒ creatur ꝓ tmino:g dr̃t creatura
vt via a tmino:ſ̊ via cadit media inter
extrema ; τα. Itẽ p ipoſſibile.ſi crea
tio ẽ creatura ⁊ oĩs creatura creatur.
S creatio creat᷑.ſ̊ oẽ qð creat᷑:creat p
creatõem mediã. creatio pꝑ aliq crea/

tionẽ.⁊ ſic deiceps ad ifinit ũ.ſig nõ qʒ

abir e in infinituʒ pʒ c. Cõtra phᷣs
de cais. pareꝝ creataꝝ eſt eſſe: ſ nihil
ex pte creature ẽ añ creariꝗ creari nõ
aliud q; eẽ. g nec creatio aliud qᷓ; eẽn
tia.ꝙ nulla ẽ dꝛia creatõiſad creaturã
AIſtẽ int ens ab alio ⁊ nõ ab alio nõẽ
mediũ:ſ̊ oẽ qð nõ eſt ab alio ẽ creatoꝛ
oc aũt qð ẽ ab alio eẽntialr̃ ẽ creatura
8 int ea nihil ẽ mediu. Itẽ p ĩpoſſibi⸗
e oſtẽdit᷑: creatura refert᷑ ad creatoꝛẽ
aut p ſe:aut p aliud.ſi p aliud ẽᷓ qrit᷑
de illoꝛvtuꝝ referat᷑ ſeipo aut alio.⁊ ſic
pcedẽdo in infinitũ. ſi po refert᷑ ſeipa
ſed refert᷑ p creatõem. & cre atio nõ eſt

aliudg q; creatura. Item ſi creatio eſt

mediũ inter creatoꝛẽ ⁊ creatura:aut
eternũ aut tẽpale. ꝙ ſi eternũg aliqᷣq
eternũ ẽ aliud a deo.ſi tpale:g añn oim
creatoem ẽ aliqͥd tpale.hoꝝ aut vtuq;
eſt hereticũ dict᷑:⁊ repꝛobatũ in cõcilio
ſenoñ.de ydeis:qͥ ponebãta quibuſdã

medie inter deũ ⁊ res. Itẽ a ꝓpoꝛtöe

videt᷑ hoc poſſe oñdi.ſicut eni ſe babet

creatoꝛ ad creaturaʒ:ita creatio actio
ad creatiõeʒ paſſiõem.qͥa pmutata ꝓ/
poꝛtõe:ſic ſe habʒ creatoꝛ ad creatõem
actiuã:ita creatura ad creatõʒ paſſiuã
ſ creatoꝛ nõ dr̃t ſm rè a creatõe actiõe
g c. Mevvicédqũu ꝙ loqͥ; de creatõe
actõe ⁊ de creatõe paſſiõe.ſi de actõne
loq̃mur ſic dico ꝙ nõ ẽ mediũ ſᷣm rẽ ſᷣ

ſolũ ſroeʒ itelligẽdi: ꝓ eo ꝙ deꝰcuʒ

ſit ſũme ſimplex è ſua actio.ſiaũt loq̃/
mur de creatõne paſſiõe:tũc diſtiĩguit
qꝛ p creature nomẽ põt ſigri et ĩpoꝛtãi
oẽ qð è ab alio:ita ꝙ hʒ eẽ pꝰoĩo nõ eẽ
⁊ H mõ ĩ noie creature claudit᷑ ipa cre/
atio qm creatura nõ tm noĩat ipa crea
ta ſ̊ ↄcreata.⁊ ſic non eſt mediũ nec re
nec rõe. ANꝰocreatura noĩat ipaʒ ſbaʒ
rei ab aliq ꝓducte de nihilo.⁊ ſic crea
tio tʒ mediũ nõ ſᷣm rẽ ⁊ nãʒ ſ̊ ſᷣm rõem
⁊ hĩtudinẽ.illa tñ rõ nõ nihil dicit ſ̊ nõ
diẽ aliqͥd p eẽntiã diuerſũ a creatura.
⁊ H pʒ ſic.creatio eĩm dr eẽ de nihilo.
creatio nihilominꝰdfr eẽ a deo.vñ ha⸗/

bitudinẽ diẽ ipiꝰad nõ eẽ pcedẽs:⁊ ad

ſuũ eẽ pducẽs de rõne ſui noĩs.creari

cei nõ ſigt eẽ pᷣncipalr̃ ſ exire de nõ eſſe

ĩ eẽ:⁊ Hͥ ab aliq. Sig qᷣrat᷑ q ſit hĩtudo
q ĩpoꝛtat i ↄpatõe ad nõ eſſe.dð ꝙ illa

heaitudo dr̃ mutatio. ſi qras qͥd ſit illa

mutatio.dico ꝙ nõðẽ alið q; ipa res ex
2 HB pʒ qꝛ ẽ mutatio ad eẽ ⁊ mutatio ab

eſſe:⁊ mutatio in eé. Mutatio ad eſſe

nihil poit niſi a pꝑtę tmi.mutatio ab eẽ
nihil põit niſi a pte pᷣncipij.mutatio in
ee Poit ex pte vtuſq;.⁊ iõ mutari pᷣᷣmõ

nihil alið ẽ q; nẽ pᷣdeſſe.mutatio ⁊ mõ

nihil aliud ẽ qᷓ; nũc vltĩo eẽ.⁊ iõ nõ põit
aliqᷣd alið qᷓ; rẽ eẽ ſᷣ ſolũ ſm ĩtẽtõeʒ
QMDutatio vo ĩ eẽ ptrũq; extremũ hʒ ⁊
ſm qð ẽ us nã qᷓ; tminꝰ.⁊ iõ tał mu

tatio qliquid põt ee nã pcedes fminũ

diuerſuʒ ab illo ſᷣm rẽ qᷓuis nõ ſitens

Aactu ↄpletũ.⁊ iõ nõ ſic creatio ẽ mediũ
inter creatoꝛẽ et creaturò:ſicut gene/

ratio inter generantẽ et generatum.

Dicendo igitur comparatõem ad non

eſſe dicit medium non diuerſum per
eſſentiam ſed ſ̃m rationem. ſimiliter
Dicendo compatönem ad creatoꝛem.
Triplex eim eſt relatio. Quedã que

fundat᷑ ſuꝑ ꝓpꝛietatẽ accñtalem ſicut

aliqui dicũt ſiłes qꝛ albi.quedã q fun/

dant᷑ ſuꝑ deꝑẽdẽtiã eẽntialẽ ſicut ꝰpa
tio mãe ad foꝛmã.quedã ſuper oꝛiginẽ
nãlẽ.pma relatio addit aliud ꝑ eẽntiã
tertia relatio nihil aliud niſi pure eſſe
ſiẽ pʒ in dinis.media relatio dic aliqᷣd
qð eſt qdãmõ idẽ qdamõ aliud. Crea/
tio aut dicit relatõeʒ ſᷣm mediũ modũ
qm ipa creatura eſſentialiter ⁊ totalit
a creatoꝛe depẽqʒ.⁊ iõ ↄcedẽdũ ꝙ crea
tio non eſt aliud ſᷣm rè a creatura nec
mediũ inter ipam ⁊ deu ſm eẽnti ſed

fm rõnem ⁊ habitudinẽ.vñ eſt pᷣus nã

creari qᷓ; eẽ nõ duratõe.plꝰtñ eſt idem
creatio actio cũ creãte qᷓ; creatio paſ-
ſio cum creatura.q ibi nõ eſt drĩa niſi
ſolũ ſᷣm modũ nr̃m accipiẽdi.hic autẽ

eſt dria rõis ⁊ etiã habitudinis q non

facit diuerſitatẽ p eẽnti qꝛ habitudo
illa eſt eêntialis.ſiłiter iudicàdũ eſt de
vnitate bonitate veritati eſſentiali.
His viſis patẽt obiecta.ↄcedẽde eim
ſunt rões ꝓbãates ꝙ nõ eſt veꝝ mediũ
ſᷣm rẽ. Quogd obicit᷑ de grari⁊ ge/
neratũ eſſe patet rñſio ex dictis.quia
gñatio non eſt m totũ imo aliqᷣd pexi

git de gnando cui eſt endelichia ipſa
generatõ nã pcedẽs ipam foꝛmã. ac ꝑ

c diuerſt itatem notat.nõ ſic creatio
ſᷣm quaʒ fit tota rei ſba a vᷣtute diuina

immediate que rẽ creat volendo eam
pmo eſſe cũ nõ ſit. Qð obicit᷑ ꝙ oft

qð ⁊ quo. dicẽdũ ꝙ illa nõ ẽ differẽtia

p eentiã ſ̊ quodamodo dr̃t qdamodo

ↄuenit. Nel dicẽdũ ꝙ nõ eſt ſile quia
creatio ↄplectit᷑ tota rei ſbaʒ q cõſtare

dr ex quo eſt ⁊ quod eſt. QQð obicit᷑
6 trãſit.dicẽdũ ꝙ nõ trãſit rõne ei qð
i

ignificatõi ſue ſbſternit᷑ ſ̊ ſolũ ratiõe

ↄnotati.qð pʒ.ſi eni creari ẽ nũc pᷣmo

eſſe deſinit creari nõ rõne eiꝰ qð ponit

ßꝙß röne imediate collatiõis ad nibilũ.
Võð obicit᷑ ꝙ mutatio ẽ via. dicẽgů
ꝙ mutatio que bhabʒ duo extrema illa
eſt que nccio dr̃t a ᷑mino cuiuſmodiẽ
mutatio in eſſe. mutatio vo que tm bʒ

vltimũ extremũ ens nõ põt dicere imæ
diũ ſ̊ nccãrio oʒ ꝙ ſe teneat cũ altero
extremoꝛu. QÆρ55 obicit ꝙ omis crea

tura creat᷑.dicẽdũ eſt ꝙ ven ẽ de crea
tura ppe dicta.ſi autẽ large dicat᷑non
ſolũ creatura dicit᷑ qð creat᷑ qð con-
creat᷑ qð eſt creature annexũ.⁊ G̊ͥ mõẽ

creatio. Si ergo querit᷑ quõ põt eẽ.

dicẽdũ q in pmis eſt ſtat vt pus tactũ
fnit.vñ ſicut vnitas que facit ſõm vnũ

nòẽ vna alia vnitate. ſic nec creatto ꝗᷓ

citur ſiue cõcreatur.

ſõſttia exit in eẽ p aliã creatõem ꝓdu

ſWuwunt oubitatiões circa litterã
Et pᷣmo qrit᷑ de oꝛdine iſtiꝰlivꝛi ad pce
qẽtè.cũ eni nos cognoſcamꝰ creatoꝛẽ
pꝓ creaturas quia videm pꝑ ſpꝑeculuʒ ⁊
ſcia debeat inchoaria notioꝛib nobis
ergo pus debuit agere de creaturis
qᷓ; de creatoꝛe.& iſte liber pᷣmnõ ſecũu⸗/
qus dʒ eſſe. Ne? dicẽdũ ꝙ ſupꝛa cuʒ
actũ ẽ de creatoꝛe actũ eſt eti de crea
tun ꝓut ſũt via ad pueniẽdũ ĩ ↄgnitõʒ
nẽ auᷣt agit᷑ de cognitõe reꝝ ꝓut co gni
tio de creatoꝛe amiculat᷑ ei qa agit᷑ de
ditõe ⁊ lapſu.nõ põt aũt cogſci oditio
niſi pus cogòſcat᷑ eiꝰ pncipiũ.pnautẽ
hꝰoditõis ſolꝰdeꝰc iõ opʒ doctrinã hꝰ
libꝛi ſeqͥ doctrinã pcedẽtis.⁊ patʒ obin
Iſtẽ qrit᷑ de H̊ ꝙ dic.ĩ vno pᷣn?a deo
creatoꝛe mũdũ eſſe fẽm refert.qro qᷣ;

ſuxpõat itmin pn? aut ꝓ creato autꝓ

increato.nõ ꝓ increato qꝛ ppões ſunt

tñſitiue.nõ ꝓ creato qꝛ nibil creatũ eãt

in fiẽt. Itẽ ab etno fuerüt reſi pᷣnꝰ
ſuo.ſ.deo.ſi ꝗᷣ pductio reſpiẽ egreſſuʒ
a deo nullo mõ põt ſtare ꝓ pᷣnꝰ icreato
nec ꝓ creato qꝛ nõdũ erat aliqð X
ᷣ dicẽdũ ꝙ ppõ cũ ſuo caſuali tpłr
põt accipi.vno mõ vt dicat pure oꝛdli/⸗
nẽ.ſi idẽ ẽ facẽ ĩ pᷣnꝰ⁊ facẽ an aꝰ.ita ꝙ

nnotz bᷣuatoeʒz ren alictpalis poꝛis

2notz poſitõz poſterion. A¶pot ipoꝛ.
tare hitudinẽ mẽſe ⁊ tẽ ĩ pnꝰidẽ ẽ ꝙ in
pmo inſtati tpis.ʒꝰpõt ipoꝛtare hitu⸗

ginẽ cãe ⁊ tẽ ſenſus ẽ in pnei.i filio vr

creaſſe ſm ꝙ or ĩ ps. oĩa iĩ ſapia feciſti
yñe. vt ſic notet᷑ nõ tin cq efficiẽs h̊ etia

exeplaris. omẽs iſte ex poſitioes vere
ſunt ⁊ catholice.⁊ per eas elidunt᷑ tres
erroꝛes circa mundi pꝛoductioem.·

Erx pᷣma elidit erroꝛ quoꝛũdam mo

dgernoꝝ phᷣantiũ qui dixerüũt mũdũ eẽ
factũ ex tpe ̊ mediãte intelligẽtia ita
de pe fecitògelos ⁊ cũ illis cõdidit
mũdũ cõtra qꝗs eſt pᷣma expõ.ſi enĩ deꝰ
in pᷣnꝰↄditiõis creauit mudũ nõ ergo

Ppmo angelos velintelligẽtias ita ꝙ p

illos ↄdiderit mundũ.⁊ hic erroꝛ oꝛtũ
bʒ ex illo ᷣbo.faciamꝰ Hĩem ad ima-
ginẽ ⁊ ſiłitudinẽ.q.deꝰloqangelis.

Ex ſecũda expoe elidit erroꝛ ariſto

tilicoꝝ qͥ dixerũt mũdũ ↄditũ ab eno
ſi enĩ in pᷣncipio tpis fact ẽ ex nihilo
nõ er go fuit ſñ pᷣno ⁊ hic erroꝛ oꝛtũ ha
buit ex hoc ꝙ nò potuerũt uidẽ qualit᷑
mũdꝰincepit⁊ quare tũc ⁊ nõ ante.

Ex tertia ex pone eliditerroꝛ płloni

coꝛũ qui dixerũt pnmũdi tria eſſe ſcʒ
deuũ mam ⁊ exèplar. Si eĩ deꝰin filio

ſicut pꝑ exẽplar eternũ ↄdiqit de nihilo

mũdũ.nõ ergo reqrit᷑ ſecũdũ pᷣncipiũ

qð eſt exẽplar. nec tertiũ qð ſit ma.et
hic oꝛtũ habuit ex hoc ꝙ nõ potuerunt
intelligẽ oĩo quõ aliqͥq fiat ex nihilo.
Ex oiĩbo his eligit erroꝛ maicheoꝛũ
qui poſuerũt bnamũdi effectiua duo
⁊? iſte elidit᷑ p ſm dicte locutõis.crea-

uit deꝰcelũ ⁊ terrã lucẽ ⁊ tenebꝛas. et
hic erroꝛ eſt oĩbo vilioꝛ. Et hñt ſe gra
dati.nã pmſolũ errat in eo a quo.2ꝰ
errat in eo de quo ⁊ q.qꝛ ex aliqͥ ⁊ ab
eterno. errat in eo de quo. qͥa dicit
factuʒ eſſe de mã ⁊ nõ ex nihilo.⁊ in eo
P qð.ſ.circa exẽplar qð poſuit aliuda
deo vt axparet.⁊ in qñ qꝛ poſuit mãm
Ab eterno ⁊ impfectam.⁊ iſte erroꝛ eſt

multo vilioꝛ q; erroꝛ aꝰ qui ponũt ab

eterno mãm fuiſſe pfectã ſua foꝛma.
Aerroꝛ manicheoꝝ oĩb eſt abhoĩabi
lioꝛ. qa deficit in pᷣmo pnein quo phi
cõiter ↄcoꝛqauerũt ponetes pmo duo
pn.ac p hoc qauferẽtes oꝛdinẽ atq; de
coꝛẽ vniuerſi ⁊ bonitatè ⁊ dei ptatem
⁊ hũc erroꝛẽ ĩter ceteros nõ humana
malitiq ſ dyabolicã aſtutiã credo ad/
inueniſſe vt ſe alterü deu eẽ pſuadeat
mẽetiba pccon. Ex dictis igit᷑ patet
ꝓ quo ſuxponat hoc nomè pncipium.
Pt enĩ ſupponere p fitio.⁊ deꝰ p pfe.
⁊ ex mõaſtruedi fit talis atxpꝛopatio.

Poteſt etia ſupponere p creatura vt

pote ꝓ pᷣncipio tpis ſᷣ nò dicit tũc oꝛdi

nẽ i̊ ↄcomitatiã mẽſure ad mẽſuratũ

ſcʒ ꝙ celũ ⁊ terra cũ pncipio tpis eſſe

ceperũt⁊ ſic patʒ illud. ⸗ tẽ qrit᷑ de
hoc qð dicit Ar.. tuc tria poſuit eẽ pn

cipia duo ⁊c.quare diſtiguit illa duo
Atertio. ⁊ iteꝝ nõ vr illud eſſe verũ p/

ſcrutati libꝛos phᷣi qꝛ ipſe nõ poit niſi

iſta tria materiã ⁊ foꝛmã ⁊ pᷣuatõem in
pncipio noni.metha.⁊ in pmo phi.nõ
ergo iſta qͥ poit mor. Peedicẽdũ q;
ideo duo diſtinguita tertio.quia duo
ſunt intrĩſeca tanq; elemẽta ⁊ vnũ eſt
extrĩſecũ.vbi autẽ phs iſta tria diſtin
guit ⁊ ponit ſi querat expſſe inuenit᷑ in

2⁊ꝛde gñatõe.circa fin?. Sʒ tuc eſt
0 qꝛ viqet᷑ nõ ſufficiẽter pᷣnain phicis

aſſignaſſe.ĩmo ſi ibi aſſignauit tria pt
opatõem tũc ergo ſunt qtuoꝛ.Et dicẽ

qũ ad hoc ꝙ pᷣuatio nõ differta foꝛma

uela mã.ſiue enĩ pᷣuatio noĩet appeti-/

tũ foꝛme cũ eius carentia ſiue nomĩet
ipam foꝛme eêntiã puteſt in mã in poꝰ

nõ differt ab his duobi.ſ. mã ⁊ ſpecie
nꝗ appetitꝰ'ad mãʒ reducit᷑ nec ẽ alið ⁊
eentia foꝛme ad ſpẽʒ ſᷣm re.⁊ hec duo
pncipia determĩat in pᷣmo. poſtmodũ
adgiũgit tertiã opatõeʒ dũ oĩa requcit
ad motoꝛẽ pᷣmũ in viij.et ſic pʒ mgr
uere ⁊ ꝓpe loquił. Itẽ qrit᷑ de hoc
qð dicit. in pᷣncipio tpũ mũdũ creaſſe

ſi enĩ cepit cũ pᷣmo mobili et illð cepit

in ſecũdo die nõ ꝗ in pᷣnet pis ſ̊ ante.
lWdicẽdu ꝙ tps dr̃ triplr.cõiſſime
cõiter ⁊ ꝓpᷣe.cõiſſime dr̃ mẽba exit de
nõ eẽ in eẽ.cõit᷑ dr tps meſa cuiuſlibʒ
mutatõis maxiĩe illiꝰq̃ fuit ante pᷣmuʒ
mobile. ʒꝰmõ dr̃ ꝓpe mẽſa motꝰpᷣmi

mobit᷑ vt cõit ↄſueuit diſtiqui.⁊ qꝛ p

mò dictũ ẽ pᷣmũ oĩm ⁊ in illo ↄditũ eſt

ſcłm iõ dicit in notpũ. Itẽ qrit᷑ de
HB ꝗð dicit oĩpotetiſſimũ eſi nocere nõ

ſſe. Cõn oĩs pena affligit ledit⁊ ſi

ledit nocet. ſi deꝰnõ põt nocẽ nõ põt

punire. G?vicẽdũ ꝙ ſicut duplex

malũ.ſ.culpe et pene ſic etiã duplex
eſt nocumẽtũ.cũ ergo dicit᷑ꝙ non põt

nocẽ nõ ĩtelligit᷑ q;tu ad nocumẽtũ qð
facit malu pene ſᷣ qð facit malũ cłpe.

At

noͤ⸗
dici⸗
mite
eſeßi
müo⸗
ſe n⸗

— —N252 —w —

Tgguia non ua
let τι. Sup⸗ꝛa egit magr de
ↄditòe reꝝ a pte pᷣncipij.hic agit ꝗ ꝑte
finis.⁊ qm res a fine:⁊ ſᷣm illũ reſpẽm

accipiũt diſtitõnem foꝛmaꝝ. Ideo ps
iſta hʒ tres pticulas. In pma ex ↄpa⸗

tõne reꝝ ad finẽ oñdit reꝝ diſtictõem

In ſecuda no ſᷣm illã diſtictõeʒ aſſiẽt
diuerſam ↄpatiõem ad finèẽ ibi.iqdeoq;
ſi qrat᷑ q̃re ſit creat h cc. Tertio vẽo
bꝛeuit epilogat determiata ex ipis ad
cetera ſequetia determinada.ibi.ex p/
miſſis apparet: pma ⁊ vltia pꝑte rema-

nẽtibo indiuiſis:media diuidit᷑ in tres.
In pma determiĩat finẽ intellectualis
ſe. In ſecũda finẽ ſbᷣe pure coꝛpał ibi
⁊ ſicut facteſt h̊ ppter deũ c. In ʒꝰ
vo determiat finẽ ↄpoſiti ex vtroq; in/
q;tũ ẽ tale ibi.de hoĩe qʒ ĩ ſcriptura ⁊c
⁊ ibi pᷣmo determiat vitatẽ.ſecũdo ſol

uit dubitatõnem ibi. ſolet ⁊ queri cum

maioꝛ X

A) intelligẽtiã

buieptis in qᷓ agit᷑ de rebus p

ductis in ↄpatiõe ad finẽ ſᷣm oꝛdinẽ et

diſtinctõem querũt᷑ pncipaliter tria.
Pꝛimũ eſt de rerũ diſtictiõe. = vde
oꝛdine. 3ʒᷣde dꝛĩa angeli⁊ aĩie. circa
pmũ querũt᷑ dno.pᷣmũ eſt de multipli

catõne rerũ quatũ ad pᷣnꝰ.z quatuʒ

ad dꝛias ſm q̃s diſtingu.
Vleriturigitur
pmo. vtrũ a pmo efficiente de
buerit vel potuerit eẽ rerũ multitudo.
Et ꝙ nõ videt᷑ pmo ſic ꝑ phm. Ideʒ
vnifoꝛmit ſe hñs natũ eſt efficere ideʒ
Hz efficiès pᷣmũ eſt vnũ oĩo vnifoꝛmiter
ſe hns. videt᷑ ꝙ nunq; multa facẽ po/
tuerit.ergo vnũ ſolüũ. Iteʒ a ſummo
bono nunq; pnt eẽ mala:nec a ſummo
vero nũq; pnt eẽ falſa.ꝗga ſumme vno
nõ pñt eẽ multa. Itẽ mũdꝰſenſibilis
dicit᷑ aſſikari mũdoarchitepo: qui ẽ in

mẽte diuina.ad illiꝰenĩ expſſiõeʒ fact

eſt:ß in illo oĩa ſunt vnũ.ergo ⁊ in hoc

mũdo. ergo videt᷑ ꝙ ab illo n potuerir

eſſe multitudo. Jiẽ deo eſt exit per

fiatiõem:pꝑ ſpiratiõem:ꝑ ereatiõem.
p gñatiõem nõ emanat niſi vna ſola
pſona:⁊ ſiłiter p ſpiratõem.ergo per
creatõem nõ egredit᷑ niſivna ſola cre/
atura. Coõtra q;to ſᷣſtantia pducẽs
eſt melioꝛ:tato magis ſui diffuſiua: et
quãto magis ſui diffuſiua:tato pluri/
bus eſt nata ſe cõicare.ſ̊ pᷣmũ e fficiẽs
eſt optim inter oia ergo t. Itẽ q;to
ſbᷣſtatia ſpualioꝛ tato pluriũ ẽ ↄgnitia
ſupma ſba eſt ſpualiſſima.ꝗ̊ multoꝝ
cognitiua:łᷣ nõ eſt cognitiua młtoꝛũ
pceqẽtiũ ſe vel comittiũ.ꝗ̊ multoꝝ ab
ipa exeũtiũ. IYteʒ q;to ſba ſimplicioꝛ
tãto potẽtioꝛ.qꝛ virtus q;dtomag vnita
tãto magiſinfinita.ſᷣ q;to potẽtioꝛ tãto
in plura põt. ſi ſa pᷣmi pncipijẽ ſim-
pliciſſima. ergo ⁊ põt⁊ dʒ ad ſui mani/
feſtatõeʒ ꝓducẽ multa cũ ipa ſit vnita
AItẽ qᷓ;to cã poꝛ tato vłioꝛ.vñ pᷣma eſt
vkiſſima.⁊ qᷓto vłioꝛ tãto pluriũ pᷣnciꝰ
ergo cu pncipiũ ꝓductiuũ vniuerſi ſit
ſimptr pᷣ: debuit ergo ⁊ potuit exire
ab ipo młtitudo rerũ. He?ad pdcẽoꝛũ
intelligẽtiã notãdũ eſt ꝙ ſi de pᷣncipio
intriſeco querat᷑ vñ veniat multitudo
maxiĩe ſᷣm ſpꝑem pʒ ꝙ a foꝛma.ſi vẽo vñ̃
veniat multitudo foꝛmaꝝ tanq; a pnꝰ
effectiuo extrĩſeco:patʒ ꝙ ab efficiẽte
vno. Sed qualit pot venire mititudo
a pᷣncipio ſũme ⁊ pfectiſſime vno diffi
cile eſt intelligẽ. Et aliq circa hoc erra
uerũt. Quidãà eni dixerũtꝙ q́;uis vn
eſſʒ rerũ cõditoꝛ:tñ multa ⁊ varia fecit
ꝓpter multitudinẽ foꝛmarũ ydealiũ iᷣ
illud ipꝛobatũ eſt in pᷣmo liꝰ vbi oñdit
ꝙ oẽs ille vnũ ſunt nec eſt in deo ſʒ rẽ
aliꝰnumerꝰq; pſonarũ. Aliqui vero
dicẽ voluerüũt ꝙ h̊ erat ꝓpt᷑ młtitudieʒ

medioꝛũ.deeĩ cũ ſit vnꝰ ſumme ſim⸗

plex intellexit ſe:⁊ ſe ĩtelligẽdo nihil
aliud: ꝓduxit pᷣmã intelligentia:et illa
intelligẽtia ĩtellexit ſe ⁊ deũ.⁊ ideo ꝓ/
duxit vuo.ſ.aliã intelligẽti ⁊ oꝛbẽ ſuũ
⁊ ſic deſcendẽdo ⁊ multiplicãdo.⁊ iſta
opĩio in lectõe pcedẽti eſt ĩpꝛobata.vbi
ondit᷑ ꝙ deus imediate ꝓducitomnia.
Tertij dixerũt ꝙ młtitudo rerũ erat
a pncipio vnico ꝓpt młtitudinè ⁊ infi/

nitate reflexionũ:qbꝰdiuinintellect

ſupꝛa ſe reflectit᷑ ⁊ intlłit ſe:⁊ intllłit ſe
intelligere ⁊ ſic vſq; in infinitũ. hᷣ illud
nihil eſt pꝛimũ.qꝛ falſum eſt ꝙ in deo
ſit multitudo reflexionũ:cũ deꝰ ſit ſuũ
intelligere. Itẽ ex q̊ͥ nunq; pueniret
niſi diuerſitas ſᷣm nüerũ.⁊ iõ põ recta
ꝙ; młtitudo in rebeſta pnꝰ?ꝰ vno quia ẽ
pmũ pnꝰynice te vnũ.qͥa eim eſt pᷣnꝰ
ſimpir pᷣmũ iõ fecũdũ ⁊ potẽs ẽ fecũdi
tate infinita ⁊ ĩmẽſa.ſi enĩ vnitas qͥ eſt
pma in gñe nũeri eſt pnꝰa q pnt infi⸗/
niti nueri egredi⁊ pũct a qͥ ifite linee
qð eſt ſimpir pᷣmuʒ eſt ita potẽs ꝙ; oĩo
ĩmẽſuʒ.ꝓpt g̊ imẽſitatẽ infinita põt.ſ
pꝓpt ĩmẽſitatis manifeſtatiõem multa
de theſauris ſuis ꝓfert:nõ omia.quia

effectꝰnõ põt eqri ᷣtuti ipiꝰpᷣme cauſe

Quia pᷣo ẽ vnice vnũ iõ ſimpliciſſimũ
⁊ ſpuᷣaliſſimũ ⁊ pfectiſſimũ.⁊ qꝛ ſimpli⸗/
ciſſimũ maxie potẽtie.qꝛ ſpũaliſſimum
maxie ſapie.qꝛ pfectiſſimũ ẽ bonitatis
ſumme.qꝛ maxie potẽtie:multa põt.qꝛ
maxime ſapie:multa nouit.qꝛ ſumme
bonitatis:multa vult ꝓducẽ ⁊ ſe cõica
re.⁊ ideo a pnꝰvno: qꝛ pᷣmũ ⁊ vnũ exijt
multitudo. OQꝛ ergo obꝛ ꝙ idèẽ ſitꝛ ſe
hñs . dð ꝙ intelligit᷑ in his agẽtibuſ

quoꝝ virtꝰẽ artata ⁊ limitata.⁊ hoc nõ

habz locũ in deo. ꝛ obꝛ a bono nõ
ſunt mala. dð ꝙ nõ eſt ſiłe.qͥa mala et
falſa dñr puatões ⁊ defect et ideo nõ
hnt càm efficiẽtè ſ̊ deficiẽtẽ: qualẽ nõ

decet eè veũ.ſ̊ multitudo eſt põ ⁊ ideo
cam hʒ effectius. & obꝛ de architi

po ⁊ ſenſibili mũdo.dð ꝙ ipe imitatur
illũ inquaãtũ põt ſᷣ deficit.in illo e nĩ eſt
ſumma plenitudo ꝑ oĩodà vnitatẽ. hic
gutẽ ſi eẽt vnitas nõ eſſet pulchꝛitudo
qꝛ nõ eẽtoꝛdo nec pfectio.⁊ iõ vt mũdꝰ
hic imitaret᷑ in pfectiõe ⁊ pulchꝛitudie
opoꝛtuit ꝙ hrẽt multitudinẽ vt multa
facerẽt qð vnũ facere per ſe nõ poſſet.
NV. vltimo obᷣ de gnatõne ⁊ ſpira⸗/
tione iaʒ patet.qꝛ genit?equal gnñanti
p omiĩa implet ⁊ imitat ipm.ſimiliter ⁊
ſpus.ſ.⁊ iò ſupfluẽtalia ponẽ pſonã.ſ
nNõ ſic ẽ in creatura qͥ bonitat finite eſt

iõ qð nõ potuit cape creatura ĩ ſe acee

pit qq mõ ĩ ſibi ſocia: vt ſic ex multis
vna pficeret᷑ mudialis machina.

creature ſpualis ad coꝛpalẽ nulla aut
valde modica et lõgiqua eſt ꝓpoꝛtio.ꝗ̊
nullo modo deberet deuſ hec vnire vt

Ecundo queri

tur circa hoc de differẽtis pᷣm

s res iplicate ſunt q̊s mgr poiti lrfa.
ſcilʒ ſam coꝛꝑpalẽ ⁊ ſpuũalèẽ:⁊ ex vtra

ↄpoſitã.qrit᷑ ergo vtrũ hec diſtictio de

beat eſſe in vniuerſo. Et vf ꝙ nõ. p·
de coꝛpali.nò ſicut tactũ eſt oẽ q deꝰ
facit:facit ſalua oꝛdinatõe.ꝗ ppt᷑ ſuam

bonitatẽ.ᷣ nõ facit ꝓpt᷑ bonitatẽ ſuam

augæedã ſ pticipanda. F ſola creatura
ſpuùalis dei capax eſt et ei pticeps eſſe
põt. ſol ſpũalẽ debuit facẽ nõ coꝛpa

lẽ. Si tu dicas ꝙ coꝛpalis eſt ꝑticeps
in effectu q;uis nõ in ſe.h̊ nihil ẽ.quia

pticipare bonitatẽ diuinã ĩ effectu nõ

eſt aliud qᷓ; eẽ. hoc enĩ ipo ꝙ ẽ pticipat

effectũ bonitatis.ergo idẽ eſt dicẽ cre

aturã eſſe factã ꝓpt pticipatõem dĩne
bonitatis:qð dicere creatura eẽ factã
vt ſit.ß hoc nihil eſt ergo c. Itez de

ↄpolito videt᷑. Oẽ el ↄpoſitũ qð deus

facit:facit ſalua ꝓpoꝛtõe.ſempꝑ eniĩ foꝛ/
mã ↄiungit mẽ ſumme ꝓpoꝛtonali.ſed

ſ●

pfectũ pfectibili.ꝙ nõ ſit ppoꝛtio patʒ.

ſpiale eni eſt ſimplex: coꝛpale bʒ ptiũ

infinitatẽ. Itẽ coꝛpale ẽ coꝛuptibile
⁊ ita hʒ duratõem finitã.ſpũale incoꝛ/

ruptibile:⁊ ita hʒ duratõnem infinitãa
ſiergo infiniti ad finitũ nulla ẽ ꝓpoꝛtõ
pʒ c. Si tu dicas ꝙ coꝛpꝰfuit incoꝛ/

ruptibile a ↄditòe pᷣma. tũc ergo ſaltẽ
poſtq; coꝛuptibile fuit dʒ ceſſare vnio
Itẽ de pure ſpũali videt᷑.oẽ qð deuſ

facit:dʒ facere ſalua nan ↄnexiõe. ſed
nso gñis eentialiter eſt onexa vifferre.
̊ſiaĩatũ ⁊ ſenſibile eſt ↄnexũ rõnali.ꝗ

ĩpoſſibile eſt ꝙ aliqͥd fiat hns rõem qͥn

bpeat ve etatoez ſenſuʒ ſiue qn ſit at
6 gat eſt iba cõpoſita ex ſpuali ⁊ coꝛpali

g ⁊Xc. ⁊ h vr̃ dicẽ pvᷣs ꝙ vegetatiuũ ẽ in

ſenſitiuo ſicut tgonũ in tetragono.⁊ H

in rõli ſieut in ꝑtagono.ſ̊ nunq; deus

facit tetragonũ ſine tgono.neq; pẽta⸗/
gonũ ſine tetragono ⁊ tgono ergo ⁊c
Iſtẽ nihil facit deꝰ niſi ex magna di/

ſ●

lectõne.g qð meliꝰ eſt nẽ vnicuiq;. aut

,

nt.
5
nin
ital
poli
jin
ub
is
/
A
di⸗
zut

igit᷑ nẽ ſpnali meliꝰ eſt eſſe ſeꝑat:aut
meliꝰeſt eẽ ↄiũctã.quocũq; dato altẽa
dꝛĩa tollit. Sed ↄ.decuit deũ ita res
facẽ vt eẽnt ĩ manifeſtatõe ſue potẽtie.
potẽtia manifeſtat᷑ in pductõne rerũ
multũ diſtãtiũ ⁊ in ean ↄiuctõe.nã poꝰ

tato vtuoſioꝛ oñdit᷑ q́to põt ſuꝑ magiſ

diſtãtia. ̊ pma ⁊ ſumma diſtatia ſbaꝝ
eſt inter coꝛpoꝛeũ ⁊ incoꝛpoꝛeũ.qͥa pme
dꝛie gñiſ ſunt.ergo ad hoc ꝙ dĩna poꝰ
maniteſtet᷑ plene ncce fuit ſbaʒ ſpualẽ
⁊ coꝛpalẽ ꝓducẽ ⁊ rurſus ꝓductas vni
re. Itẽ decuit deũ ita res ꝓducere vt
maniteſtet᷑ eiꝰſapia.ſʒ ſapia artificis
manifeſtat᷑ in oꝛdinis pfectiõe.oĩs aũt
oꝛdo hʒ de neceſſitate ⁊ ſùmũ ⁊ mediũ

⁊ infimũ. Sig infimũ ẽ nã pure coꝛpa

lis.ſummũ na ſpualis.mediũ cõpoſita

ex vtraq;. niſi hec oĩa feciſſet nõ ondee

perfecte dei ſapia.opoꝛtuit igit᷑ hec oĩa
fieri.vñ aug.xi.cõfeſ.duo feciſti dne
vnũ ꝓpꝑe te:aliud ꝓpe nibhil. Itẽ deum
decuit ſic res ꝓducẽ vt maifeſtaret᷑ eiꝰ
bonitas.ſ̊ bonitas cõſiſtit in diffuſiõe
⁊ cõicatõe ſui in alten.ſig ſua bonitas
ↄſiſtat in cõicatõe actꝰnobiliſſimi q eſt
viuẽ ⁊ itlligẽ:decuit vt nõ tm daret alij
potẽtiã viuedi intelligedi ſ etiã potẽ⸗
tiã alij cõicãdo. Si ꝙ viuẽs ⁊ ĩtelligẽs
eſt ſba ſpualis.qð aut viuificat᷑ ⁊ ꝑ itel
lectũ pficit eſt coꝛpus.ergo ad ꝑꝓfectã
bonitatis manifeſtatiõem neceſſe fuit
fieri ſõam ſpũalẽ ⁊ coꝛpalẽ.ſed hoc nõ
pfecte manifeſtaret᷑ niſi vna alteri cõi
caret.⁊ hoc ñ põt eẽ niſi ꝑ vnionẽ ergo
neceſſe fuit facere cõpoſitã ex vtraq;.
Atẽ h̊ nõ ſolũ vr̃ rõe theologica ſed
etiã phica.qꝛ ſi eſt ppnẽ vnã dꝛiaʒ ꝛie/
tatis ⁊ alter.ſi ergo coꝛpale:⁊ ſpũale
⁊ ſi ponẽ eſt extrema ↄpoibilia ergo et
mediũg cc. NHe?dð ꝙ ad pfectõʒ vni
uerſi hec triplex genꝰreqrit᷑.⁊ B ꝓpter

triplicẽ pfectõem vniuerſi q attẽdiin

amplitudine ambitꝰ:ſufficiẽtia oꝛdis:
influentia bonitatis.in quibꝰtribꝰexpᷣ
mit in cã triplicẽ pfectõem. viʒ potẽtie
ſapiĩe ⁊ bonitatis.vñ ↄcedẽde rões ad
hoc inducte. Oꝛ obꝛ ꝙ in opibꝰſalua
dʒ eẽ oꝛdinatio vt oĩa fiãt ꝓpt diuinaʒ

bonitatẽ ꝑticipandã.dð qꝙ fieri ꝓpter

diuinà bõitatẽ ẽ dupłr.aut oſtẽdẽdã et
ſic facta ſunt cetera. oĩa eĩ diuinã expᷣ
mũt bonitatẽ.aut pticipãdã.⁊ G̊ duplr
aut qꝛ ſunt nata ꝑticipare:aut q; ſuiũt
pticipãtibo.pᷣmo modo ↄdite ſuntcre-
ature ſpũales. coꝛpaleſ: ipa tñ aliqᷣ
modo pticipãt ſ̊ i eaꝝ pticipatõe ſtat
nõ eſt ſi̊ oꝛdinat᷑ ad vlterioꝛt. obꝛ
ꝙ in ↄictõe dʒ eſſe ſalua ꝓpoꝛto.dð ẽ
ꝙ in coniũctõne aĩe ad coꝛpꝰſalſa ẽ pꝑ⸗

poꝛtõ ⁊ abſolute ĩ relatõe ad finẽ.abſo

lute nãq; q́uiſ ſupmũ ſpũs ⁊ ĩfimũ coꝛ
piſ młtã habeãt elõgatõʒ tn ſupmũ coꝛ
pis ⁊ infimũ ſpũs ſummãa hñt vicinita
tẽ.ſpũs eĩ ałis ſiue rõlis hʒ potẽtiã vi⸗
uificãdi vegetãdi ⁊ ſentiẽdi.coꝛpꝰautẽ
huanũ hʒ ↄplexiõis eq̃litatẽ. hʒ oꝛga⸗/
noꝝ multiplicitatẽ. hʒ rurſus ſpuum
ſotilitatẽ. ⁊ ʒ triplicẽ dꝛĩa ʒ.hʒ eĩ ſpũʒ
vitalẽ.ſpũʒ nãlẽ.⁊ ſpũʒ aĩalẽ.ↄpando
igit᷑ↄplexionẽ eqlẽ ad vĩ viuificatiuaʒ
p mediũ vinculuʒ ſpũs vitał optmeſt
nexꝰ.ſiłꝛ ↄpãdo nõ ſolũ ↄplexiõis eq̃li
tatẽ ſ̊ ⁊ oꝛganiʒatõʒ ⁊ oꝛganiʒatõis ꝑ/
fectõeʒ ad vĩ vegetadi ⁊ ſentiedi medis
te ſpũ nali ⁊ aĩali optia ẽ ꝓpoꝛtio ⁊ mi/
rabilis nexꝰ.vñ ſicut tra ⁊ ignis q mul
tũ diſtãt nectũt᷑ duplici medio.vno qð
mag cõicat cũ fra.⁊ reliqͥ qdð magiſ cũ
igne.ſił: ẽ i ꝓpoſito. Oñndit᷑ etia ꝑfecta

Pppoꝛtio in relatõe ad finẽ.cũ eĩ aĩe hu

mane data ſit libertas arbitrij vtibilis
⁊ reuertibił.i.potẽs ſtare cadẽ ⁊ reſur
gere datũ ẽ ei coꝛpꝰpotẽs moꝛi ⁊ potẽſ
nõ moꝛi.⁊ deinde potẽs ĩ ſẽpiternũ vi/
uificari. Rurſus cum aĩia creata ſit
velud tabula raſa datũ eſt ei coꝛpꝰhu⸗/
manũ hñs oꝛgana mlłtiplicia vt in illo
poſſʒ pfici ſciẽths. Silꝛ ex ꝑte coꝛꝑis
optia ꝓpoꝛtio in relatõe ad finẽ.cũ enĩ
ſit oꝛdo ĩ foꝛmis coꝛpalibꝰqð pʒ.quia

foꝛma eti ad foꝛmẽ mixti ⁊ for̃a mixtõiſ

ad foꝛma ↄplexõis:⁊ rurſus vegetabit
ad ſenſibile ⁊ nõ ſit ſtatꝰi re coꝛpali et
ĩpfecta nõẽ ſtatꝰ ibi ſ̊ vlteriꝰ oiſponũt
huiꝰmodi foꝛme ad aĩaʒ rõlẽ pꝑ qu et
coꝛpꝰ nã coꝛpat efficit᷑ ꝑticeps eterne
btitudinis.aut ergo oĩs intetio natu-/
re coꝛpał ſoluit᷑:aut ncce ẽ pueire me/
diãte anima rationali in vltimũ ine.
9

MMWiꝛ obꝛ ꝙ in ope dei dʒ ſaluari nãꝝ
colligatio. vð ꝙ ven ẽ. ß ſenſibile ⁊ ve
getabile nõ ſunt de necitate rõlis niſi
pᷣm ꝙẽ rõle ꝑ vnionẽ᷑.aia eĩ vt pꝰtactũ
eſt cüũ ſit ſpũs ſimplex ⁊ purꝰ nõ poteſt

vniri carni: niſi duplici medio ex pte
ſui.Sibh nec coꝛpus ↄplexionatũ.⁊ iõ
ncce ꝑ ꝙ interueniat nã viuificadi ſiue

vegetãdi:⁊ nᷣ vlteriꝰſenſiẽdi.⁊ ideo in
oĩ hoie hec cadũt.ſ̊ qꝛ angel“*ẽ ſpũs pu

rus iſtis nõ indiget. pʒ igit᷑ ꝙ ↄ fidẽ et

vitatẽ errat ſaduchei.qͥ negat eſſe ſpmn
pʒ nihilomin? errat maichei qͥ negat
aiam vniri coꝛꝑi.nõ vt pfectibili:ſʒ vt
carceri. obꝛ vltio ꝙ de dat vni⸗
cuiq; qð meliꝰẽ.dð ꝙ deꝰnon dat vni⸗
cuiq; ſimptr meliꝰ.q;ꝛ tunc nõ facẽt res
oꝛdinatas ł̊ eq̃lr̃ pfectas:⁊ H̊ repugrʒ
pfectõi.qꝛ ſi eẽnt eq̃lia nõ eſſent oĩa vt
diẽ aug. cũ g̊ dicit᷑ ꝙ de dat vnicuiq;
qð ſibi meliꝰẽ.̊ itelligẽdũ ẽ ſᷣexigẽ⸗
tiã oꝛdinis ⁊ nẽ.nẽ aũt aĩe ↄpetit vniri.

nẽ aut angelice ſepatã eſſe a coꝛpoꝛe ?⁊

ideo illa rõ non valʒ.q; dilectio dei nõ
excludit oꝛdinẽ.
Onſequenter
⁊vloco querit᷑ de rebꝛ pductis
qᷓ;tũ ad oꝛdinẽ.Et cicra H̊ querũt᷑ duo.
Pꝛimũ ᷑ de oꝛdine reꝝ in ↄpatiòe ad
finẽ.= veſt de oꝛdine earũ quẽ habent
ad innicẽ.

Irca primum

ſic.cũ oẽs creature ↄdite ſunt

C

ꝓpter diuinã głaʒ ⁊ vtilitatẽ ꝓpaʒ:ſiẽ

dicit magr ⁊ accipi põt ex ſcriptura.et
gaug'. dicit in li?de doctrina xpiana.q;
de nos fecit ⁊ diligit:nõ ꝓpt vtilitatẽ
ſuã:ſᷣ ꝓpt᷑ bõitatẽ ſuq:⁊ vtilitatẽ nr̃am
Querit᷑ & qͥs ſit finis pncipalioꝛ cõ
ditõis reꝝ.vtꝝ dina gła łvtilitas nr̃a
Et ꝙ gea dei vr. Ille eſt finis pᷣncipa

lioꝛ vlterioꝛ. finis eĩ vltimꝰẽ potiſſi
mus.&ᷣ vlterioꝛ finis eſt dei gła q; vtili

tas nr̃a.nã nõ gła dei ꝓpt vtilitatẽ ſed
vtilitas ad głiam oꝛdinat᷑.g vr̃ ꝙ głia
pncipalioꝛ Itẽ ille finis ẽ pncipalioꝛ
qui ẽ pfectioꝛ.ſ̊ gła dei ẽ pfectioꝛ g̊ .
ꝓbõ medie.pfectioꝛ finis ẽ qͥ ꝑpfectioꝛẽ

reddit opatönem oꝛdinatã ad ipm.ſed
multo meliꝰẽ op?ꝰqð qs facit ppt᷑ glłaʒ

dei qᷓ; ppter vtilitatẽ ſuaʒ.vñ apꝰ.i.ad

corl.x.oĩa in gła dei facite.g̊ c. Itẽ
ille finis ẽ pᷣncipalioꝛ qͥ ẽ eẽntialioꝛ. ſʒ
gla dei ẽ eẽntialioꝛ vnicuiq; rei cõdite:
maxie rõli qᷓ; vtilitas ſua.naʒ res ꝓpt᷑
malitiã põt pꝛiuari ſua vtilitate:ſ̊ non
Põt vnq; qn ſit ad dei glaz. Itẽ ille ẽ
pncipalioꝛ finis qͥ ẽ vłioꝛ ꝓpter hoc ꝙ
pncipalis finis totũ dʒ ↄplecti.ſʒ głia
dei ẽ finis quẽ aſſeq oĩs nã ſiue huma
na ſiue agelica ſiue bõa ſiue mala g̊ t
Möotra ille ẽ finis pncipalioꝛ rei cõdi
te què efficiẽs mag intẽdit.ſ deꝰmagꝗ

intedit in ↄditõe creature eiꝰptilitatè:

q; glam ſuã g ⁊c. ꝓbõ medie. ſicut diẽ

Apꝰ.i.con.iiij.caritas nõ qrit qͥ ſua ſũt

t qð alteriꝰ.ſ̊ deq̃ agit facit ex pfectiſ
ſima caritate. nec qrit nec intẽdit qð
ſuũ ẽ.g nõ ſuã głam ſ vtilitatè noſtrã.
AItẽ ille finis ẽ pncipalioꝛ ↄditõis rei
quẽ res cõdita mag appetit.ſ̊ vnaqq;
res ita aꝑpetit ſuũ ↄmodũ łvtilitatẽ ꝙ
nullo mõ põt velle oppoſit ũ.ſ̊ oꝑpõitũ
glie dĩne põt velle.ſic pʒ i blaſphemis
O vtilitas c. Itẽ ille finis eſt potioꝛ
ↄditõnis rei ad quẽ efficiẽs nõ puenit
niſi ꝑ effectũ.G̊ pʒ qꝛ ſi eq bñ defendoꝛ
a pluuijs abſq; domo ſicutcũ domo: ſi

facerẽ domũ ꝓpt tal deſẽſionẽ facerẽ
fruſtra.ſi g̊ deꝰnõ ẽ mag głioſus poſt

ↄditõeʒ reꝝ qᷓ; an:ſi facẽt res pᷣncipalt
ꝓpt głam ſuà:facẽt fruſtra.qð ſi non
fruſtra facit:nõ pducit.̊ nõ pncipalit᷑
ꝓpt᷑ głam ſua:ſʒ ꝓpt vtilitatẽ alienam
Itẽ ille finis pᷣncipalioꝛẽ qui effectũ
magꝗ pfiẽ̃ cũ ad ipʒ pueit. ſ̊ dei fruitio
mag aiam pfiẽ q; dei laudatio. pᷣnci/
palr facta ẽ aĩa ꝓpt fruitõeʒ qᷓ; ppt dei
glaʒ ⁊ laudẽ. Gb finis ↄditõis
rei ſiue reꝝ cõditaꝝ pᷣncipalioꝛ eſt dei
gla ſiue böitas q; creature vtilitas.ſic
eĩʒ pʒ.xvi.ꝓpᷣ.vniuerſa ꝓpt᷑ ſemetipm
opat“ ẽ dñs.ſ̊ nõ ꝓpt ſuò vtilitatẽ vel
indigẽtiã.qꝛ ps.dixi dño deꝰmeꝰes tu

qm bonoꝝ meoꝝ nõ eges.ꝗ ꝓpter ſui
glam. nõ inquò augẽedà b̊ ꝓpter gloꝛiã

manifeſtada: æ ꝓpt gtia ʒ ſuã cõicadaʒ.
in cꝰ manifeſtatoe ⁊ ꝑticipatõe attẽdit

ſumma vtilitas creature. videlʒ eius

gloꝛificatio ſiue beatificatio. er
go obicit ꝙ caritas alienũ ↄmodũ qrit
dicẽdũ ꝙ ſecꝰeſt in nobis:etin deo.nã
in nobis bonũ ppꝛiũ differt a bono cõi
ſed in deo bonũ ſuũ eſt bonũ cõe.nam
ipe eſt bonũ omiĩs boni.ſi ergo effectũ
nõ oꝛdinaret ad ſe:vł nõ faceret ꝓpter
ſe:cũ ipe ſit bonũ a quo ome bonũ.iam
effectꝰnõ eẽt bonꝰ.quonia ergo vtili/
tas creature tota attẽdit᷑ in oꝛdinatiõe
ad bonũ quod deus ẽ. ideo caritas dei
omĩa rectiſſima fecit ⁊ cõuertit ad ſe.
⁊ ſic nõ eſt in nobis. Oꝛ obicit᷑ ꝙ ille
finis pᷣncipalioꝛ quẽ natura magis ap
petit. dicẽdũ q eſt loqui de nãẽ duplicit
aut de natura vt deficiẽte:aut vt pfca
dico ergo ꝙ nã deficiẽs ĩ ſe recuruat᷑:
ideo ꝓpꝛiũ bonũ deſiderat:⁊ ideo ſuuʒ
cõmodũ.natura vero pfecta amoꝛe ca
ritatis ſurſum eleuat᷑ et multo magis
iĩpꝛopoꝛtionalr̃ dei gloꝛia deſiderat:q;
pvtilitatẽ ppꝛiã.vt patet in habẽtibo ca/
ritatẽ. Oe ergo dicit᷑ ꝙ ille pᷣncipalioꝛ
quẽ magis natura deſiderat.verũ eſt
de natura recta ⁊ pfecta. &â obicit
ꝙ ille pncipalioꝛ finis cõditiõis rei ad
quẽ res pfecta ꝑtĩgit. nderi poteſt
pmo ꝙ hoc habet veritatẽ quado opꝑpãs
opat᷑ ꝓpter indigentiã alicuiꝰfinis ad
quẽ nõ põt puenire niſi p opꝰqð ꝓduẽ
ſed talis opãs nõ eſt deus ſicut patet.
ideo nõ habetlocũ hic. Nel alit dð
ꝙ res facte ſunt ꝓppter dei gloꝛia: non
inquã acquirẽdà vel ampliãda:ſß oſtẽ⸗/
dendã ⁊ cõicandã.⁊ q́uis gloꝛia dei ſit
ſine rebus factis:non tamẽ cõicat᷑ vel
manifeſtat᷑ niſi ꝑx res ꝓductas. ?α
obicit ꝙ fruitio magis pficit. dicendũ
ꝙ laus dupliciter eſt. ſcʒ pfecta ⁊ imp
fecta.laus impfecta minꝰ ꝑficit aiam
qᷓ fruitio.ſed nõ ſic laus pfecta.qꝛ aĩa
magis letat᷑ in gloꝛia ⁊ plgaudebit de
dei gloꝛia ⁊ honoꝛe q;; de ſua gloꝛifica
tõne:⁊ plus iocũdabit᷑ in laudado q in
cõòſiderãdo ꝓpꝛiũ bonũ.⁊ ideo patet ꝙ
ille finis eſt vlterioꝛ.

Ecundo queri

tur de oꝛdine rerũ ad inuicem

nã hũc tãgit magiſter in l̃a.vtrũ vide

licet natura ſpũalis dignitate nature
pcellat cõpoſitã ex ſpuali et coꝛpoꝛali.
Vertũ eſt enĩ ꝙ vtraq; pcellit coꝛpalẽ
Et ꝙ ſic videt. In oĩ gne nobilius eſt
illud ppter quod eſt alterũſi icut finis:
eoꝙ eſtad finẽ.ſᷣ homo ẽ ꝓpt angelü.
nã ſicut dicũt ſancti ⁊ magiſter recicat
in l̃a.homo fact eſt ad repatõem an⸗
gelice ruine ergo τ. Ité ſpirituale
ſimpliciter loquẽdo nobili eſt coꝛpali
ergo nobili eſt illud qð pure eſt ſpüs
nidil habes de coꝛpe:q; qð eſt ſpuale:
⁊ ↄiũctũ coꝛpi.ergo nobilioꝛ angelica
natura humana. Itẽ in quolʒ gñe
immoꝛtale ⁊ incoꝛuptibile: nobili eſt
moꝛtali ⁊ conuptibili.ſed angelus pꝑer
nãm eſt immoꝛtalis et inconuptibilis.
homo vero ecõtrario ergo t. YIteʒ
qð ſimiliꝰeſt melioꝛi eſt meliſi non ſit
ſimiliꝰĩ ridiculoſis.vt ſimia homini q;
equꝰ. ſed angelꝰeſt deo ſiłioꝛ ⁊ dei foꝛ/
mioꝛ q; homo.hoc manifeſtũ eſt:et non
in ridiculoſis ſed in optimis. ſimplĩ
melioꝛ eſt natura ſpualis q; còpoſita.
Loõtra A ug“. mète humana ſolus
deus eſt maioꝛ. vnde in libꝛo de trini.
xv. ⁊ in libꝛo.lxxxiij.q.dicit ꝙ ĩmediate

„

ipa mẽs a pᷣma veritate foꝛmat᷑.⁊ iter
ipam ⁊ deũᷣ nihil cadit mediũ:ergo an
gelus ñ eſt ſupꝛa mẽtẽ humanã. ergo
p ſe adeo bona eſtvt angelus. ſed aĩa
ꝓpter cõiũctõem ſui cũ coꝛpꝑe nõ dete/
rioꝛatimo maius bonũ eſt cũ coꝛpꝰ ſit
bonũ. ſimplicit totꝰho ãgelo melioꝛ.
Itẽ in oi gñe qð tenet rõnem finis
illud eſt melius.ſed in gũe creaturarũ
bomo tenet rõem finis:nõ angelꝰ. vñ
remigi dicit ⁊ phᷣus.ꝙ nos ſi umfinis
quodãmodo omniũ que ſunt.quod nõ
dicit᷑ de angelo ergo c. Itẽ ſi opti
mü in vno genere eſt meliꝰ optimo in
alio. ⁊ ſimpliciter hoc illo meliꝰ.p opti
mus in gne hominũ eſt melioꝛ optimo
in gñe angeloꝛũ.vt patʒ q; xpus gX.
Si tu dicas ꝙ nõ inquatũ homo ſed
inquãtũ deus.obicit᷑ de beata virgine
que eſt pure femina:⁊ tñ dnjaã geloꝛũ.
Itẽ maioꝛ eſt qui recũbit q; ꝗͥ minlꝰ
ſtrat. teſte domino. luce. xij. ſe e angei⸗
52

miniſtrat homini. heb.i. oẽs ſuntadmi
niſtratoꝛij ſpüs c. MWeedicẽgü ꝙ cũ

querit᷑ de oꝛdine ſpũs rõnalis ſiue vni

tiad ſpiritũ angelicu vł ſepatũ: de du
plici oꝛdine põt intelligi.aut de oꝛdine
quãtũ ad fine:aut quãtũ ad nature di/

gnitatẽ.ſi quãtũ ad finẽ ſic dico ꝙ ſi unt
Pares nã ad eundẽ finẽ ſcʒ ad eternꝗ

eſt mẽſura hoĩs que ⁊ ãgeli.nec homo

ꝓpter angeluʒ:nec angelꝰ ppt hoiem

tamèẽ ſicut lex caritatis facit in meèbꝛis
coꝛpalibus et cõciuibo ciuitatis ꝙ vnũ
mẽbꝛũ ſupplet indigẽtiã alteriꝰvt patʒ
qa oculꝰvidet ſibi via ⁊ pꝑedi. et pes fert
ſeipm ⁊ oculuũ.⁊ in ciuib terrene ciui⸗/
tatis ſimilr̃ cõtingit. Sititer intelligẽ

qũu eſt de wie ⁊ in angelo qͥ ſunt ciues

ciuitatis ſuꝑne.nã homo hʒ labilitatẽ
aꝗ labẽqu frequẽte r:et poſſibilitatè ad

reſurgedũ. Angelꝰvero ſtans ppetui
tatẽ in ſtado.⁊ cadẽs im poſſibilitatẽ in
reſurgẽdo. ideo angel ſtans ſuſtẽtat
Hyiminè ſiue infirmitatẽ humana. ⁊ HH

reſt urgens repat ruin qgelicã. Ideo
quod modo angelꝰ ꝓpter hominẽ:et

quod modo homo ꝓpter angelũ.⁊ iõ

in hoc oꝛdine pares ſunt. Siautẽ loq̃

mur de oꝛdine quatũ ad nature digni

tatẽ.dicẽdũ ꝙ ſimpliciter loquedo: an

gelus eſt creatura ſupioꝛ homiĩe.nã eĩ

angelica ſicut patet ex młtiſ ſcripture
locis nobilioꝛ ẽ hũana:⁊ ĩ ſupioꝛi Squ

coſiſtit. Cocedẽde igit᷑ ſunt ratiões
manifeſtantes ꝙ angel'nature digni

tate pcellit hominẽ pter pꝛimã ad quã

ſolutü eſt. Qꝛ obicit in cõtrariuʒ

nullũ cadit mediũ inter mentẽ ⁊ deum
dicẽguʒ ꝙeſt mediũ ſᷣm dignitatẽè nẽ t
Fm cauſalitatẽ influentie.pᷣmo modo
cadit mediũ.ſecũdo modo nõ. Na deꝰ
iĩmediate influit in mete.⁊ ꝓpterea ipa
mẽs ĩmediate a pma vitate foꝛmatur.
obicit᷑ ſecudo homo tenet rõem
finis.dicẽdũ ꝙ aliquid eſt ꝓpter quod
res eſt aut ad ſuppledũ indigẽtiã.ſicut
domꝰ ꝓpter hominẽ: ⁊ calceꝰ ppt pedẽ
aut ad ſupplendu eius influetiã.ſic hõᷣ
ꝓpter deuũ.qð vltimo modo hʒ rõnem
rinis:nobiliꝰeſt.quod pmo modo no.

atitudinè iĩmediate oꝛdinat eadem

qa eniʒ homo oĩbus indiget: angelus
nullo niſi deo.ideo oĩa ꝓpter homin
nõ oĩa ꝓpter angelũ.in cuiꝰrei ſignuzʒ
angelꝰcõditeſt in pncipio. homo vẽo
in die ſexto. OQꝛ obicit᷑ de optio ĩtel

ligedũ eſt p ſe ⁊ pciſe.nec beata virgo:
nec xps excedũt angelos pure ratone
nature ſed rõe multiplicitatis gratie.
M vltio obicit de miniſterio.j. me
liuſ patebit.ad pns tm ſufficiat dicere

ꝙ alicui miniſtrat᷑ duplicit.aut ꝓpter

ſe ſicut regi ⁊ dno.⁊ talis eſt nobilioꝛ.
aut ꝓpter alium ſicut miniſtrat miles
gracioni regis.⁊ ꝑ hoc ſoluẽduʒ.An/
gelus enĩ miniſtrat hi ꝓpter deu: ſiẽ
diues pauperi ⁊ foꝛtis egrotãti.

.Onſequenter

tertio loco queri᷑ de modo di

ſtin guẽdi ſpm angelicũ ab aia rõnali.

Et querũt᷑ duo. Pꝛimo querit᷑ vtrũ

differat ſꝑecie:an tm nuero. Secũdo
que ſit illa differẽtia ꝑ qua differũt.

autẽ differãt ſpecie videt᷑. que dif

ferũt ſpecie habẽt diuerſas pfectõnes

ſᷣm ſxem.ſed homo ⁊ angelvrũnt ſpecie
cõſtat.⁊ aĩa dat ſem Hhᷣi ⁊ actü ſpecifi-/
ci.ergo ⁊ aĩa ⁊ angel?*. Iteʒz q ſunt
ſitia ſpecie vel ſimul ꝓducũt᷑ vel vnum

facit ad ꝓquctõem alteriꝰ niſi ꝓducãt᷑
pP.ꝓpagatiõem.ſed aĩe nõ ſimul cũan⸗

geliſ ſunt ꝓducte. nec angeli faciũtad

aiarũ ꝓductõnem ergo c. Situ di⸗
cas ꝙ ſiliter põt argui de aĩiabus.hoc
falſum videt᷑.quia pater facitad gña⸗
tionẽ ꝓlis. Itẽ plus cõuenit ſenſibi
le cũ ſenſibili:qᷓ; ſenſibile ⁊ vegetabile
cũ nõ ſenſibili et vegetabili.ſed anima
humana p eentiã eſt ſenſibilis ⁊ vege
tabilis.alioqͥn nõ faceret aĩal.ergo cũ
ſpecie ab aĩa ſenſibili tm ⁊ vegetabili.
multo plus differt a ſpiritu angelico:
qui nec eſt ſenſibilis nec vegetabilis.
oõtra.quoꝛũ pfectio et cõplemetũ

vltimũ eſt vnũ ſpecie: ipa ſunt vnũ. ſed
ad eandẽ beatitudinẽ oꝛdinat homo et

angelque eſt viſio ⁊ fruitio dei.ergo
Hhomo⁊ angelßſiue aia ⸗ angelus ſunt
ſpecie vnũ. Iteʒ quoꝛũ dria vltimo
cõpletiua eſt ſpecie vna:ipſa ſunt vnũ

— —

— ., —— 2–, —

ns

ſbi.
ils.
man
ſch
moet
apo
ſunt
in⸗
V

ſed differètia vltimo copletiua aĩe rõt
⁊ angeli ̊ qð eſt rõle ſiue itellectuale

⁊ in hac cõicãt.ſicut dicit Greg. ꝙ hõ
cõicat eſſe cũ lapidib:intelligere cum

angelis g cc. Itẽ quoꝝ optimũ nãale

eſt vnũ:ipa ſunt ſpecie vnum.ſ optimũ

nãle homĩs ⁊ angeli eſt vnũ ſicut dicit

Ber.adq Eugeniũ.optimuʒ inquit tui

⁊ angeli rõ eſt.ergo cum ſpẽs accipiat᷑
ab optimo patet tů. dicẽdum ad
pdictoꝝ intelligẽtiã nõndũ.ꝙ circa h

fuit triplex opio.quidã nãq; dicẽ volu

erũt:ꝙ qõ iſta nulla eſt.Cũ eni querit᷑

vtrũ aliqua differãt ſꝑecie:ſupponit᷑i

vtrũq; ſit in gñe vt ſꝑs.⁊ qm aia nõ eſt
ſpẽs:ꝶ ſpꝑei ps.nec eſt in gne ſᷣm rectaʒ
lineã vt ſpꝑẽs vel indiuiduũ:ſed a latẽ:ł᷑
magis p reductõem ſicut ppn. iõ dñt
ꝙꝙ qõ iſta nulla eſt:cũ aĩa nõ ſit ſpꝑecies
Sed bec rñſio potiꝰẽ euaſio ad hoĩem

q́; ſolutio ad rõnem. Nã ad̊ reſtatqõ

cũ aĩa ſit ſoſtatia ⁊ foꝛma ſbalis:ł hñs
foꝛmã ſbalẽ in q̃ oẽs aĩe ↄueniũt.vtrũ

in eadẽ ↄueniãt aĩa ⁊ angelꝰ:an ſit ibi

ſolũ dꝛia accñũtalis. Pꝛetẽa anima

ſepata ſpũs eſt ⁊ ſbᷣa ꝓut eſt res per ſe

exiſtens ⁊ p ſe ſpſtãs accñtibo:⁊ ſᷣm ſui
mutatiõem ſuſceptibilis cõtrarioꝛũ.ꝗ
ꝓpe eſt ſba:⁊ recte in gñe ſbe:ſicut ſbᷣa
pma ⁊ angelꝰſititer.ↄſtat.Si ergo de
oĩbo pᷣmis ſbijs rõbiliter ↄtĩgit querẽ
vtrũ ſpecie ↄueniãt vel differãt. patet
ꝓ qõ eſt bona ⁊ recta:⁊ rñſio eſt fuga.
Secũda vᷣo põ eſt.ꝙ aĩa ⁊ angelꝰ:ſi
cõſiderat᷑aĩa vt ſpus eſt eadẽ ſpꝑecie cũ

angelo.ß differt in hoc:ꝙ aĩaꝝ ad aĩiaſ

eſt aliq̃ validioꝛ ſiłitudo.ſicut aq̃ eadẽ
aque dicit᷑ eſſe.et rõ que moueteos eſt

pter pↄuenietiã ĩ optio ⁊ nobiliſſimo
uo.ſicut oſtẽſum ẽ in obiciẽdo. Sed

hec põ cõiter nõ tenet᷑.q;ꝛ planũẽ hoĩeʒ

⁊ angelũ non ſolũ ſpecie:łᷣ etis genere

differre.ergo ⁊ pfectõ ſiue foꝛma dãs
ſpẽm hoi ab angelo differt. hec aüteſt
aĩa. g differt ſpecie ab angelo.⁊ H̊ͥ me/
lius patebit.j. Tertia põ ẽ gangelꝰ
⁊ aĩa ſpecie differ̃t.que ſit aũt illa dꝛia
queret᷑ ia. nũc aut iuxta cõeʒ põeʒ oĩm
tenẽqũ eſt ꝙ eẽntialit᷑ differat ⁊ in gñe
ſtatie. vñ ↄcedẽde ſunt rões pbates

angelü ⁊ aiam eſſe ſpecie differètes eõö
modo quo licet dicẽ aĩam rõlè eẽ ſpẽʒ
nã ꝓpe loquẽdo potiꝰẽ foꝛma ſpẽi ſiue
ps foꝛmalis q; ſpẽs.extẽſo tñ noĩe põt
ſpès appellari. obꝛ ꝙ pfectioon
geli ⁊ hoĩs eadẽ ſunt ſpecie.dicẽdũ qq ẽCES
pfectio in eẽ pᷣmo:⁊ in eẽz qͥꝝ pfectio
in eẽ zdeſt eadẽ:ipſa ꝓpt᷑ hoc non ſunt
eadẽ.nã cignꝰx nix ſunt alba eadẽ albe
dine ſᷣm ſpẽm.jᷣ illud habet veritatẽ in
pfectõne quãtũ ad eſſe pᷣmũ. q̊ aut mõ
nõ eſt głia ł gr̃a pfectio. Q⸗ obꝛ qͥn
dꝛia vltimo ↄpletiua ẽ eadẽ ⁊c.dicẽdũ
q röle pſᷣm ꝙ eſt dꝛĩa aie:⁊ angłi drnt.
nã rõle angeli eſt itelligere. ß röle aie

Ppe eſt role.na angelꝰnatꝰẽ intelligẽ

ſm intellectũ ſimplicẽ ⁊ dei foꝛmẽ.aĩe
ſim intellectũ inqͥ ſitiuũ ⁊ poſſibilẽ.et p
hoc pʒ ſolutio ad ſequẽs.nam qᷓuis rõ
ſit optimũ mei ⁊ angeli.tñ rõ mea:⁊ rõ
angeli eſt alia ⁊ alia.nõ ti ſᷣm accidẽs
hͤ etiã ſm ſpẽʒ ⁊ eẽntiã vt pꝛatet.
Ecundo circa
hoc querit᷑ que ſit illa dꝛĩa per
quã angelꝰ aĩa differut. aüt dik
ferãt eſſentialit᷑ ꝑ hoc qð eſt vnibile vr
pmo ſic. Sicut ſe habʒ coꝛpꝰhumanũ

ad coꝛpꝰnõ vnibile:ſic ſe hʒ ſpus hua⸗

nus ad ſpm nõ vnibilẽ.ſᷣ coꝛpꝰhũanuʒ
dft ſpecie:ĩmo etiã gñe vt vr a coꝛpoꝛe

nõ vnibili:vtpote a lapide per hoc ꝙ eſt

vnibile aĩe viuificãti. ̊ c. Iteʒ eſſe
vnibile ↄuenit rõli aĩe.aut q eentialit᷑:
aut accñtalr᷑.ꝙ nõ accñtalit ↄſtat.qꝛ tẽ
ex hoie ⁊ aĩa:nõ fieret vnũ ꝑ eẽntiaʒ.ꝗ
eẽntialr̃ Hↄuenitaĩe.ſ̊ quecũq; drñt ĩ
aliquo eẽntiali:drñt ſpecie.ergo aĩa ⁊
angel?ꝰg c. Itẽ ps ſuũ eſſe cõpletũ
nõ bʒ niſi ſᷣm ꝙ eſt in toto.&ꝛ ſiłit᷑ aia
rõlis cũ ſit ps hoĩs.ł̊ᷣ nõ eſt ꝑs homĩs
niſi inq;tũ eſt vnibilis.ꝗ in vnibilitate
ad coꝛpꝰↄſiſtit ↄplemẽètũ aĩe.ſᷣ ꝑ illud
hʒ vnũqðq; eẽntialr̃ differre ſiue di-
ſtigui ab aliquo in quoↄſiſtit ei cõple
mẽtũ.g t. Itẽ viuificare eſt act'aĩe
rõlis quẽ hʒ in coꝛpꝰ.aut actꝰaccñta
lis:aut eẽntialis.ſi accñtalis.ꝗ vita ac
cidit hõi.qð manifeſte falſuʒ ẽ.qꝛ tunc
accideret ei eſſe aial.Sii eſt act ſbalis

ſiue eëntialis.ergo ineſt aie ratiõe ſui

quo eſt ſiue foꝛmalis ⁊ ↄpletiua.ergo

ſi penes illud accipit dꝛia foꝛmalis et

ↄpletiua vniuſcuiuſq; quod ẽ foꝛmale
2 ↄpletiuũ penes illud quo aĩa nata eſt
viuificare coꝛpꝰſumit᷑illa dꝛĩa.ſed eo/
ipſo nata eſt aĩa vniri coꝛpi quo nata ẽ
coꝛpꝰviuificare.ergo penes vnibilita⸗
tẽ ſumit᷑ aĩie ad angelũ dꝛĩa eſſentialis
ſpecifica. Cotra omiĩs dꝛia poꝛ eſt p
nõm q; id cuieſt dꝛia.ſ̊ vnio ſiue vnibi
litas ad coꝛpꝰↄſequit᷑aĩam quia dicit
relatöoem ad alteꝝ ſine quo põt aĩa eſſe
⁊ intelligi.ergo vnitas ſiue vnibile nõ
& illud p qð differt angelꝰ aĩia. Itẽ
dꝛĩa ↄpletiua dʒ eſſe ꝓpa eiꝰcuiꝰẽ dꝛia
ſz eſſe vnibile nõ ſolü rõnali aĩe ↄuenit
ſmſͦ etiã vegetabili⁊ ſenſibili.ergo nõ eſt
aie rõnalis ↄpletiua dꝛia. Itẽ dꝛia
ſpꝑecifica dʒ accipi penes id quod in re
eſt optimũ.ſᷣ vnuquoqq; dʒ diffiniri ꝑ
iq qð eſt optimũ in ipo.ſᷣ eſſe vnibłe cõ
nenit aĩe penes ſuũ infinitũ.ꝗ ꝑenes il
lud dꝛia ↄpletiua nõ põt accipi. Itẽ
dꝛĩa ↄpletiua ita eſſentialiter adhret
ꝙ ei oppoſitũ nõ põt ineſſe:vel ſi ineſt
actu non tñ nãliter ſᷣ aĩa rõnalis ſic eſt
vnibilis ꝙ ſepabilis.⁊ ſepabile eẽ ↄpue
nit aĩe ꝑ nãm.et p hoc dr̃ta vegetabili
⁊ ſenſibili.ergo eẽ vnibile coꝛpi nullo
modo põt eſſe ſpecifica dꝛia p qu dꝛñt
angel? aĩa. Micẽdqu circa hoc
triplex eſt moqꝰ dicẽdi.quidã eĩ conati
ſunt aſſignare dꝛiam ſpecificaʒ angeli
2 aie p ↄptõem ad deu.Et rõ q mouit
eos hec fuit.qꝛ dꝛĩa vltĩo cõpletiua pe/
nes id quod eſt in re nobili dʒ accipi.
ideo voluerũt dicẽ ꝙ aĩa et angelus
diſfferũt.qꝛ angelꝰhabet intellectũ dei
foꝛmeʒ. vt vult dyoꝰ. vñ hʒ ſibi ſeecies
innatas ⁊ videt aſpectu ſimplici.ſʒ aĩa
hʒ intellectũ põlẽ ſine collatiuũ ⁊ inqͥ--
ſitiuũ.⁊ hoc ꝑ nãm quicqͥd ſit de gloꝛia
Seld iſte modꝰ aſſignadi dꝛiam nõ vr
eſſe oĩo ↄueniẽs.pᷣmo qꝛ dꝛe reꝝ acci
piunt᷑ ſᷣm cõpatiõem reꝝ quã hñt in ſe
nõ ĩ relatiõe ad deũ:reſpectu cuiꝰpotiꝰ
ↄueniũt. Ampliꝰdei foꝛmitas itiłctꝰ
reſpicit potẽtia intellectiuã.nos auteʒ
querimꝰde dꝛia eẽntiaꝝ: non de dꝛia

potẽtiaꝝ. poſtremo qð optinet᷑ p graʒ

nõ eſt coͤtra nãm inſtituta:ł̊ dei foꝛmi-
tatẽ acqͥrit intellect p głam. ergo hec
dꝛĩa intellectui humano nõ eſtaliena.

ergo p hac nõ differt angel?ab aĩa. et
ꝙ plꝰeſt aia ſepata moduũ ĩtelligẽdi hʒ
què hʒ angelꝰ aĩa ade huit ſpꝑecies in⸗

natas vt hʒ angel.⁊ hoc totũ qͥqd acci/
qẽtale videt᷑ dicẽ.ꝗ penes hoc eèntialis

dꝛĩa nõ dʒ ſumi. Alij ᷣo fuerũt qꝗͥ co⸗

nati ſunt dꝛĩam inuenire ſᷣmꝰ patiõeʒ
rerũ ad inuicẽ.⁊ q; nõ potuerũt iułire
act differẽteſ foꝛmalit ꝑ qͥ; venirẽt in

cognitõem diuerſarũ dꝛiaꝝ.ſ̊ iuener̃t

act vifferẽtes gradu ⁊ dignitate dixe
runtꝙ aia ⁊ angeldifferut ſpecie ꝓpt

maioꝛẽ exceſſuʒ in ſimplicitate ⁊ boni

tate nature. iſte exceſſuſ in eentialib⸗
variat ſpẽm quãdo exceſſus ille exit li

mitè ſpeciei debitũ.ſicut calidu in qrto
gradu eſt alteriꝰſpeciei:q́; calidũ in pᷣ⸗
ſic dicüt eſſe in ꝓpoſito.ſed h valde du

biü eſt ꝙ angel tm excedat aiam ꝙ ex
ſpo erceſt u dꝛia ſpẽꝝ fiat cũ optia aĩa
cilicʒ xpi nobiliſſima ſit creatura:nec
exeat ſpẽm humang. Et pᷣterea eſto

ꝙ eſſet ibi exceſſus penes ipam non dʒ

ſnmi dꝛia ſpecifica.quia potiꝰ vr̃ cõſeqͥᷣ

diiiam ſpecificã q́; ecòuerſo.potius eni

res diuer ſarũ bonitatũ gragüu hñnt in
nobilitate ꝓpter nãs diuerſas ſperuʒ
que ſunt nate cape plus ⁊ minꝰ q; ecõꝰ

⁊ iten hec dꝛĩa valde gnalis ⁊ tñſcẽdẽs

eſſe videt᷑ quia ſi ita pot accipi hic:pari
rõe vibq;. Et ideo tertieſt hic modꝰ

dicẽdi quẽ ꝓbabilioꝛẽ extimo:qͥ ſumit᷑
p cõpatõem aĩe rõnalis ad coꝛpus hu
manũ ex qua pte innoteſcit nobis aĩia

nõ ſolũ ſ̃m accñtia:ſed etiò ſᷣm ſbam ⁊

naãm. ⁊ nõ ſolü ſᷣm id qð indignitatis ſᷣ

etiã ſᷣm id quod nobilitatis.hoc enĩ qð
eſt aĩiam vniri coꝛpi humano:ſiue viui

ficare coꝛpꝰhumanũ nõ dicit actũ acci

dqẽtalẽ:nec dicit actũ ignobilẽ. nõ acci
dẽtalẽ:quia rõe illiꝰ eſt aĩa foꝛma ſbat᷑

noõ ignobilẽ. quia rõnale illius eſt aia
nobiliſſima foꝛma omniũ.et in aĩa ſtat
afpetittotius nature.coꝛpꝰeĩ huanũ
nobiliſſima cõplexiõe ⁊ oꝛganicatione
q ſit in nõ eſt oꝛgaicatu ⁊ ↄplexionatũ

6 *

— — — — — —

—

— ——— —

]——— —-—-. —

——

— — —, —–

ideo nõ ↄplet:nec natũ eſtopleri: niſi
nobiliſſima foꝛma ſiue nã.illud q aĩa
eſt vnibilis coꝛpꝑi tali dicit qͥʒ eentiale
reſpiciẽs qð eſt nobiliſſimũ ĩ aĩa. ⁊ ita
penes illud recte ſumit᷑ ſcifica dria:
ſᷣm quã differt aĩa a nã angelica.vnde
ratiões ad hoc inducte:oↄcedẽde ſunt.
Ad illa que obiciũt᷑ in hꝛiũ:ex dictiſ
pʒ. N?qð eni dicit pᷣmo ꝙ dꝛia dʒ eẽ
poꝛ. d ꝙ verũ eſt. ⁊ dꝛĩa illa que ẽ eſſe
vnibile:nõ dicit purà relatõem:ſᷣ nalẽ
aptitudinẽ que ineſt aĩe ſm pᷣnꝰ intri⸗
ſeca:que poꝛa ſunt aia ꝑ nãʒ ſ icut rõle
reſpectu hois. obꝛ ꝙ dꝛia cõple
tiua dʒ eẽ ꝓpa.dð ꝙ vniri coꝛꝑi nõ eſt
ꝓpꝛie creature rõlis.ſ̊ tñ vniri coꝛpoꝛi
Puano. ſicut dicit illud qð eſt aĩe eſſen
tiale ⁊ nobile:ſic etiã ĩpoꝛtat qð ẽ ꝓpuʒ
Et p ̊ pʒ aliud.nã iltd quo mediate
aĩa pficit coꝛpꝰhumanũ eſt illud q aĩa
eſt rõlis.⁊ qd etiã eſt pᷣnaliarũ nobi‚-
liũ opationũ:ł pficit illud nõ mediate
potẽtia:ſed reſpicit ſ. eipo. ſeipa eĩʒ aĩa
pficit coꝛpꝰ:ſicut foꝛma ſeipa vnit mẽ.
Ne obꝛ vltĩo ꝙ dꝛia eẽntialit adhẽt
dð ꝙ eſſe vnibile adherʒ inſepꝑabiliter.
qꝛaptitudo ſempꝑ ineſt: quis nõ ſemꝑ
inſit actꝰ. ſicut patet in rõnabilitate et
greſſibilitate.⁊ ſicut greſſibit truncat᷑
ſic rölis aĩa ſtulta efficit᷑.nõ nã: Hᷣ ꝓpt
defectũ nẽ:ita ꝙ aĩa ſeꝑpat᷑: ẽ in penã
peccati. iõ eẽ ſepabilẽ nõ ſic aſſignat
dꝛĩa aie:ſicut eẽ vnibilẽ. Ampliꝰaĩia
rõlis eoipo quo nata pficẽ coꝛpꝰſic ꝑ/
fectũ ⁊ oꝛdinatũ ꝑ nãʒ ad ĩmoꝛtalitatẽ
eſt immoꝛtalis.⁊ eoipo nata eſt ſepari
ab h̊ coꝛpe iã moꝛtuo ꝓpter pcẽm.⁊ ita

nũc nõ dicit aliã dꝛĩaʒ q; hoc qð eſt eſſe

vnibilẽ: ß ↄſequit illa. qꝛ ſicut nõ eſt ſe⸗
patio:niſi poꝛis vniti.ſic nõẽ ſepabili.
tas in aliquo:niſi pus fuerit vniblitaſ
p naturam.⁊ ideo ſialiquid poteſt eſſe
differẽtia anime. videt q hoc maxime
ſit. i. illud qð per hoc nomẽ ſignificat᷑.
ĩtellectꝰeĩʒ noſter rariſſime puenit ad
cognitiõeʒ foꝛme ſbał:niſi a poſterioꝛi.
et quia ſicut cognoſcit:ſic noĩat. ideo
differẽtias per natura poꝛes:vt pluri1-
mũ nominat a poſterioꝛi. et ſic patent
queſita. Kr

1parte iſta
ſunt dubitatiões circa litterã.
Et pmo qrit᷑ e hoc qð dicit aug.⁊ hr
in lr̃a.qꝛ boneſt de ſumus.videt᷑ eim
falſuʒ dicẽ.nã ſiↄñtia eſt bona. g ſi nõ
eèm de nõ eẽtbon?“. Sidicas ænõ

☛☚, *

eſt ↄntia nccia.⁊ qᷣ nõ dicit ibi vñtiã: h

cãm.obhᷣꝛ ↄtra H.qꝛ bonitas dei.aut eſt
cã ſufficiẽs:aut nõ.ſi ſufficiẽs. ponit
effectũ eodẽ mõ:quo ineſt. ſ nccariũ ẽ
deũ eſſe bonũ.g neceſſe fuit creaturas
exire ineẽ.̊ nõ volũtariũ.cuiꝰoppõitũ
mõſtratũ eſt in pꝛimo liꝰ in tractatu de
volütate. Itẽ vr male appꝛopꝛiare.
In veſtigio ei eſt coꝛeſpodẽtia cůe ad
effectuz: ita ꝙ eẽntia creature repntat

9 —

eentiã creatoꝛis:põtẽtia potẽtiã: vitas

veritatẽ: ⁊ bonitas bonitatẽ. ̊ dʒ dicẽ
ꝙ de eſt ſummꝰ. ꝓpter h̊ eſt qõ: cũ ad
noſtrum eẽ ↄcurrat poꝰ:ſapĩa:bõitas
q̃re cãlitas nr̃i eẽ poti attribuit᷑ boni⸗
tati q; alis. ? dð ꝙ ca in gctu E ex
ↄcurſu efficiẽtis ⁊ finis.q finiſ mouet
efficiẽtẽ in his inferioꝛibo.⁊ qmn volun/
tas dicit illud quo efficiẽs iũgit᷑ fini in

pytibꝰintellectũ.hĩc ẽ ꝙꝙ volütas eſt cã

ĩmediata. ⁊ ita dictũ ẽ⁊ oñſuʒ in pᷣmo
liꝰ qm ergo bonũ dicit rõem duplicis
cãe.ſ.efficiẽtis ⁊ finis:hĩc eſt ꝙ bonũ ẽ

rõ q̃re volũtaſẽ in actu.⁊ ita potiſſima

rõ ꝓductõnis effectuũ.⁊ iõ eſſe noſtrü
attribuit᷑ bonitati:n pꝑ modũ repntãdi:
vel axpꝛopatõis in repntado:łᷣ rõis in
cãndo.vñ pᷣma ↄñntia includit hãc.ſ.qa
bonꝰẽ deꝰvult ſe diffundẽ.⁊ qa vult ſe

diffundẽ: vult creaturò ꝓducẽ. etquia
vult creaturã ꝓducẽ:vult creatura ee.

⁊ ita qꝛ boneſt ſumus. Itẽ qrit᷑ de

hac ꝓpõe.inqtu ſumꝰ:boni ſi um“. vf
ꝙ nos boni ſum p eẽntiã. qð eſt cotra
PBoeciũ de ebdomatibi.qͥ dic ꝙ ſumꝰ
boni pticipatiõe. Itẽ ſi inq;tů ſumꝰ:
boni ſum. nõ ẽ ĩtelligẽ eẽ abſtracta
bonitate. qð flin ẽ cuʒ ĩtelligat᷑ veritas
bonitate abſtracta. W. boitas
eſt duplex ĩ creatura.vna q ẽ ex foꝛma
dãte eè. alia qẽ ex foꝛma date bene eſſe
vma eſt böitas ſbalis qᷣ nõ addit ſupꝛa
foꝛmã nouũ eẽ:ſᷣ ſolũ relatõʒ dl finalẽ
o 4

cqm.ex qua cõ patõe oẽ aliud a deo bʒ

eſſe bonũ.⁊ quia illa ↄpatio ad cauſaʒ

eſſentialẽ ſiue finalẽè eſt eſſentialiſ nec

vnq; eſſe reliquit:nec põt reliquẽ.hinc

ẽꝙ Nug.dicit.inq;ẽtũ ſumꝰbõi ſumꝰ.
Ad illud ergo qð obicit᷑ de boecio.

dicẽdũ ꝙ ipe vocat bonũ pꝑ eẽntiã illuq
bonũ:quod eſt abſolute bonũ:nõ ex de
Pendẽtia ad aliud.hoc autẽ modo nul-
la creatura bona eſt:imo ex cõpatoõne

⁊ ideo pticipatõe.nec ſequit᷑ ꝙ accidẽ/
taliter.qꝛ pticipatio nõ eſt accidẽtalis

reſpectu pᷣme bonitatis:qͥ eſt ex foꝛma
date eſſe:quis ſit accidetalis ſᷣm ꝙ eſt
ex foꝛma dãte bene eſſe. Ad illud qð
obꝛ ꝙ nõ eſt intelligẽ eſſe c& dicẽdü q;
illud qð attribuitalicui ſᷣm ꝙ ipm:pot
duplicit attribui.Aut enĩ ↄſequitaut
Pcedit.ſi pꝛecedit: ſic eſt ita eẽntiale ꝙ
ſine ipo non eſt:nec põt intelligi. ſed ſi
aliquo modo ↄſequit᷑ nõ tamè cadit in
aliud genꝰ. põt quiqẽ itelligi itellectu
axpꝛehẽdẽte:⁊ intellectu ſemiplene et
reſoluẽte. ſed intellectu plene ad cãs
cõpante: nõ põt intelligi nõ intellecto
illo: maxie cũ ilł'q diẽ hitudinẽ ncciaʒ
⁊ relatõem ad cãm:ſicut verũ ⁊ bonũ.
Atẽ qrit᷑ de his cauſ:quas aſſignat
magr circa vnionẽ aĩe rõlis.dicit eĩm
pmo ꝙ cꝗ eſt dei volũtas.⁊?ꝰ ꝙ ẽ cauſa
inſtructio nr̃a.⁊ vr̃ ꝙ vtraq; ſit inartifi
cialis. Pꝛĩa eĩ rñſio põt ad oĩa dari.ĩ
⁊zapf pᷣnpeti.qꝛ ſi ñ eẽt vnita lippide:
vidẽt deu:nec ĩdigẽt exꝰg ſi ex? idiguit
nõ fuit niſi ppt mioꝛatòz ſue ↄgnitõis
edð ꝙ magr rñdet ſufficieter et
bñ.ſufficieter quidẽ.qꝛ cum ſit duplex
via cogſcedi opa dei.ſ.fide et ĩtelligẽ⸗/
tia. Ad ſoliditatẽ fidei ſufficit ſcire p½
de yoluit quẽ credit nõ velle niſi rõbi
le.vñ in pma rñſiõe ſatiſfacit fidei.et Hᷣ
rñſio in omnibo fideli:vt fidel E:plene
ſufficit. Ad ſoliditatẽ intelligẽtie rñ/
det᷑ iõ.⁊ cũ nõ poſſit reddi rõ ł cqᷓ ex pte
dei:reddit᷑ ex pte creature.⁊ G̊ ẽ maife
ſtatio dine bõitatis ĩ ſuo ope ĩ q dʒ ſe
manifeſtare:nõ ſolũ ppt nr̃aʒ iqigẽtiã
venꝝ etig ad ſuã gloꝛia.⁊ ſic patẽt obie-
cta. Rũñdet᷑ h cauſa efficiẽs:et finalis.
⁊ ſic ſufficièter et plene.

7

Biſtinctio ſecũda.

5 E angelica

quoq; nã T. Sup̃ egit

magr de rerũ pductone

in gnali. In hac pte agit

de ꝓductõe reꝝ i ſpali. Et qm triplex
eſt dꝛia creature.ſpũalis.⁊ coꝛpalis.⁊
ↄpoſita ex vtraq;.iõ hec ꝑs hʒ tres.In
pma agit de ↄditiõe ſpualis creature.

In ⁊zde ↄditõne coꝛpalis creature.

j.di. xij.hec de angelice nẽ c. In 3
de oꝛdie nẽ ex vtriſq; ↄpoſite.ſ.hũane.
Jj.di.xvi.his excurſis ꝙ de homine.
Pꝛima pꝑs hʒ duas.in pꝛima detiat
q̃les facti ſunt angeli ex pᷣma ↄditiõe.
in ⁊detiat q̃les facti ſunt auerſiõe et
ↄuerſiõe.j.di.p.poſt h̊ cõſideratio ad/
qucit . Pꝛima ꝑs hʒ duas.ĩ pma
detiat qñ ⁊ vbi creati ſuntangłi.in=
po q̃les creati ſunt.j.diſ.iij.ecce oñſuʒ
Enbiãgeli Xä. Pꝛia ps hʒ duas. pꝰ
enĩ detiat qñ angeli creati fuerũt.ĩ ⁊
ybi.j.di.eadẽ.i oñſum ẽ &. Pꝛima
ps hʒ q̃tuoꝛ pticulas.in pꝛima pmittit
Themiũ in q apit ſusò intẽtõeʒ. in =apo
mouet dubitatõem circa duratõʒ ſiue
initiũ vył mẽſurã angelice ↄditònis.ibi
qda auctoꝛitates vident. In ʒadetiat
vitatẽ ⁊ ↄfir̃at ibi.vr itaq; eẽ tenẽdũ.
Quarto vo ⁊ vltimo vitatẽ pdetiataʒ
7 pꝛobatã cõcludit:et auctoꝛitatẽ in op
poſitũ determinat ibi.ſimul ergo cum
tem poꝛe c. = P
„ . „ „ —
D intelligẽtiã
huius partis in qua querit᷑ de
mẽſura cõditõis angelice nature:duo
Pncipaliter querütur. MPꝛio de me⸗
ſura eius in ſe. Secũdo p cõpatiõ eʒ
ad mẽſurã eſſe coꝛpalis nature. Cir/
ca pꝛimũ tria quer ũt. ꝛimo vtruʒz
ſpiritualia habeãt mẽſurã pꝛopꝛiã.
⁊ vtꝝ habeat mẽſurã vnicã. ʒꝰvtrum
habeãt meſura ſimpliceè: aut cõ poſitã:
ſiue ſtantẽ vel ſucceſſiuq.

KIrca primum
ic. . ha beat ppꝛiã mẽſurã

12 — — — — — — N—-—

pmo videt᷑ pꝑ phᷣm in libꝛo de cauſis.in
pent. ꝓpõne.inter rẽ cuiꝰ ſba ⁊ oꝑatio
eſt in eternitate:et rẽ cuiꝰſba ⁊ opatio
eſt in temꝑe:eſt res media cuiꝰ ſba ẽ in
eternitate:⁊ actio in tempe.ſed hoc nõ
põt intelligi de eternitate increata.ꝗ

de creata. ⁊ hãc diſtiguit a tꝑe.et põit

menſurã ſbarũ ſpualiũ ⁊ incoꝛpoꝛaliũ
ergo videt᷑ „. Itẽ eccł.i.oĩs ſapĩa
a vno deo eſt vſq; ibi.ante euũ.g̊ euuʒ
dicit quid creatũ nõ ſbam.gꝗ̊ mẽſuram
nõ rerũ mãliũ ſed ſpũaliũ.⁊ hec differt
a tpe.vñ boeciꝰde ↄſolatõe. Qui tẽpꝰ
ab euo ire iubes.ergo ct. oẽ enĩ quod
exit ab alio differt ab eo. Itẽ dyoꝰ.
de di. no. in capło de euo. ꝓpetas eui
iueteratũ antiquũ ſ̃ʒ totũ eẽ mẽſurãs
tpis vᷣo in alteratõne aliter:x aliter ſe
hns.ergo ſi idẽ nõ ſe hʒ ſic:et aliter ſitł
⁊ ſemel nõ eſt eadẽ mẽſura tps ⁊ euuʒ
hß euüeſt mẽſura durãtiũ ppetuo:⁊ talł
eſt natura angelica.ergo c. Item
ſicut ſe hʒ vnitas ad diſtictiõ ʒ:ita nũc
ad duratiõem. ſᷣ in ſpũalibo nõ ſolũ eſt
repire diſtictõem ſᷣm ſbam:verũ etiaʒ
eiꝰ mẽſurã.ergo pari rõe:⁊ eſſe angeli
mẽſurã duratõis hʒ:ſᷣ nõ tps:cum nõ
variet᷑ nec mutet᷑.ꝗ aliã mẽſurã ꝓpꝛiã.
Itẽ oẽ qð hʒ eſſe limitatũ actu habʒ
mẽſurã ꝑ quã põt ↄgnoſci eiꝰlimitatio
ſß tale eſt eſſe omĩs creati.ꝗ̊ cc. arguat᷑
vt pus. Itẽ mẽſura duratõis reſpi
cit modũ durãdi.ſᷣ ſpũalia hñt moduʒ
ſue duratõnis differẽtẽ a coꝛpalibus
marxie a mutabiliba cũ durẽt ppꝑetualit᷑
⁊ ĩmutabilit᷑.ergo p iſtã mẽſura habẽt
mẽſurari. Cõtra Aug. ad oꝛoſiũ.
deꝰmouet ſpũalẽ nãm ꝑ tpa.coꝛpaleʒ
vo ꝑ loca ⁊ tpa.ꝗ ſpualis nẽ mẽſura ẽ
tẽpus. Iteʒ Beda.quatuoꝛ fuerũt
pmo creata.angłica na.mã pᷣma.celũ
empireũ.⁊ tẽpꝰ.ſi ergo tps ſtat ꝓ mẽ/
ſura.ergo aut ſpũalia in pᷣncipio non
habueruůt mẽſurã:aut nõ habueft aliã
a coꝛpalibi.aut beda fuit inſufficiẽs in
illa numeratöe. Itẽ rone videt᷑.vnꝰ
eſt locꝰqui eſt ↄtinẽtia viſibiliũ ⁊ inuiſi
biliũ:vt empireuʒ.ergo ſi mẽſura que
eſt tẽpꝰnõ eſt minoꝛis aꝑpꝛopatiõis qᷓ
locꝰ.ergo videt᷑ ꝙ vnũ ſit tẽpus ĩ quo

ſint ſpũalia et coꝛpalia.nõ ergo habẽt

mẽſurã ꝓpꝛiã. Itẽ ſicut idẽ ẽ nume
rus quo mẽſurãt᷑ ⁊ numerãt.x.canes
⁊.x.ĩes.ſic idẽ eſt numerꝰquo nume
rant᷑.x.angeli.⁊.x.hoies.ſi ergo ſpũa⸗/
lia nõ hñt aliã mẽſurã diſtictõis q; coꝛ
palia.ergo nec aliã mẽſurã duratõis.
Itẽ homo beat' angel?mẽſurant᷑
eadẽ mẽſura.qꝛ oẽs beati.ſᷣ homo bea⸗
tus hʒ idẽ eſſe cuʒ ſe nõ beato. ergo et
eandẽ mẽſurã.ergo eadẽ mẽſura mẽ/
ſurãt᷑ hõ viatoꝛ ⁊ angelꝰ.ergo ⁊ qlibet
nã coꝛpalis.non ergo habʒ mẽſuram
ppꝛiã. Itẽ p impoſſibile.ſi hʒ mẽſu

rã:aut eſt ſba:aut eſt accñs.nõ ſbſtãtia

ergo accñs.ſi accns ĩ quo gñe:nõ niſi
in gñe q;titatis.nõ diſcrete. cõtinue.
ſed nõ eſt linea:neq; ſupficies:nec coꝛ/
pus:nec locꝰ.ergo vel eſt tps vłnihil:
ergo aut angelica nã null hʒ mẽſurã
aut ſi hʒ nõ hʒ ꝓpꝛiã. edõð ꝙ cum
querit᷑ vtrũ angelica nã hẽat menſurs
pPpꝛiã diuerſam a tpe diſtiguẽdiũ E. qa
aut loqmur de mẽſura ſpũaliũ ſᷣm eẽ:
quod nõ mutat aut ſm affectõnes.ſig
de meſura loqͥmur que reſpicit eſſe et
que dicit᷑ euum.hoc modo cõſueuitab
antiqs doctoꝛibo rñderi.Aut loqriſ de
diuerſitate in gñe mẽſure:aut in genẽ
entis.ſi in gñe mẽſure ſic opoꝛtet ponẽ
dꝛĩazʒ: ſicut onñdũt auctoꝛitates ⁊ rões
inducte. ſi vero loq̃ris de diuerſitate
in gñe entis: ſic triplex fuit opio. Nã
quidaʒ dixerũt ꝙ ſicut locꝰ⁊ ſupꝑficies
idẽ ſunt p eẽnti:dꝛĩa ſᷣm cõpatõnem.
ſic idẽ eſt nũc eui ⁊ tpis:ſola cõpatõne
differẽs. nũc eni reſpicit ſbam rei. ſba
aüt pmi mobilis q́tũ ad eſſe oĩo eſt im
mobilis. cõpata aũt ad ſitũ:eſt mobiliſ
pᷣmo modo mẽſurat᷑ nic eui.enũc
tpis.ita ꝙ idẽ eſt nüc diuerſimode cõ⸗/

patũ.ſicut idẽ vltimũ cõpatũ ad coꝛpꝰ

ambiẽs eſt ſupficies.cõ patũ ad coꝛpꝰ
ambitũ:è locꝰ. Sed illud nõ põt ſtare
quia circa vltimũ coꝛpis ille due cõpa
tõnes nõ ſunt incòpoſſibiles.ſed nunc
tempis ⁊ eui:habẽt ꝓpetates incõpoſſi
biles circa idẽ. Nã ſicut dicit ¶ugin
lxxxiij.q.hoc ſcʒ nũc eui eſt ſtabile. ilłd
ſcʒ nũc tempis eſt fluxibile.ſ ipodh ibile
5

ẽ ꝙ vnũ ⁊ idẽ:⁊ ſᷣm idẽ ſił moneat᷑⁊ ſtet
Etideo ẽ ⁊apoſitio ꝙ ipm nũc ſequit᷑
eẽntia mẽ pme.ſicut igit᷑ mã in oĩbꝰ eſt
eadẽ ꝑ eẽntiã differẽs p eẽ. ſic nẽ tpis
⁊ eui idẽ eſt ꝑ eẽntiã.nõ ſicut indĩiduuʒ
ſed ad modũ mẽ:idẽ p eẽntia.differẽs
aũut ſolũ q́tũ ad eẽ.⁊ hi poſuerũt ꝙ oĩs
rei q dditas mẽſura eadẽ p eẽntià mẽ/
ſurat᷑.Sʒ nec illud młtũ ẽ itelligibile
cum euũ eſſe ſtabile ⁊ quietũ reſpiciat
qð quidè hʒ mã a foꝛma pfecta.⁊ q̊ mẽ

ſura nõ reſpiciat niſi eſſe actuale ⁊ mo

quũ eẽndi cõpletü.vr ꝙ euũ nõ poſſit ſic
accipi ex ꝑte mẽ qcòd ſit de tpe.cum g
modꝰduradi eẽntialr ⁊ foralr̃ differat
hicinde.pʒ etià ꝙ mẽf̃a ꝓpa. Et ideo
eſt tertia põ.ꝙ ſpualia hñt mẽſurã di/
uerſam a tpe:nõ ſolũ in gñe meſe veꝝ
etià in gñe entis.⁊ ̊ nõ ſolũ ↄpatõe:łᷣ
etiã pᷣm ſbam ⁊ foꝛmã. Quicqͥd aũt ſit
de diuerſitate in gñe entis de diuerſi
tate ᷣemodũ mẽſuradi nemo ẽ qui ne
gare poſſit.⁊ H̊ ſufficit qõni pnti q̃ qrit
vtꝝ ſpualia habeãt mẽſurra diuerſaʒ
a coꝛpalibi.dð enĩ ꝙ ſic. Oꝛ ſi q̃ras qͥ
ſit illa.rnqẽdũ ſm ſcõs ⁊ phos ꝙ dicit᷑

etnitas creata:aut euuʒ.ſᷣ qm e᷑nitas

ꝓpe accipit᷑ ꝓ ĩcreato:⁊ euũ frequeter
accipit᷑ ꝓ tpe.iõ ꝓpᷣo noĩe põt euiterni
tas aꝑpellari. ſic rũdẽdũ eſt ſi qrat᷑ de
mẽſa q reſpicit ipʒ eẽ ſpũale creature
eẽ inq; mutabile ⁊ ppetuũ. Si aüt qᷣ

rat᷑ de mẽſa angłicaꝝ affectionũ vtrũ

illa ſit a tpe diuerſa.̊ hẽbit qõnem.j.
nũc aũt planũ eſt ꝙ illa mẽſura q dicit᷑
euiternitas:variatõeʒ affectuũ nõ mẽ
ſurat:vt dicit augꝰad oꝛoſiü.euũ eĩ ſo
lius eẽ ĩcõmutabiłẽ mẽſura.ↄcedẽqũ
igit᷑ im ꝙ ondũt rões:ꝙ aliqͥ mõ ſpũa⸗/
lia hñt mẽſur ꝓpꝛiã reſpẽu tempis et
tpaliü. obꝛ ꝙ ſpuũał nã mouet᷑ p
tpa iã pʒ Wev̊ eĩ dicit q́;tũ ad affectio
nes:non q;tũ ad eẽ. Oꝛ aũt obꝛ de q̃‚
tuoꝛ pcreaſ.dð ꝙ; nomẽ tpis extẽdit᷑
ibiad oĩs duratõis mẽſurã cuiꝰẽ ponẽ
pn. pnñ valde large accipit᷑ ⁊ ↄphedit
euũ vt meliꝰ.j. patebit. Oꝛ obꝛ de lo⸗
co nõ vʒ.q;ꝛ loccoꝛpał᷑ nõ ẽ mea ſpũa
liu:quis ↄtineat.euù aũt mẽfat ⁊ ↄfoꝛ
mat᷑.iõ nõ vʒ.ẽ vnꝰlocꝰmẽſuras.ergo

vnũ tps mẽſurãs. Si q̃ras a me.vñ
H.dð ꝙ angłs vᷣe hʒ duratõeʒ:ſᷣ nõ hʒ

extẽſionẽ.⁊ iõ hʒ mẽſurã duratõis:nõ

extẽſiõis. ꝛ obꝛ de nüero.dð ꝙ nõ
ſiłe.qꝛ idẽ ẽ moqdiſtĩctõnis ĩ ſpũali
bus ⁊ coꝛpalibo:ſᷣ nõ ẽ idẽ moqꝰdurati
onis.iõ eadẽ ẽ ſᷣm ſpẽʒ mẽſa diſtictõis

nõ ſic eadẽ mẽſa duratõnis. O obꝛ

de hoĩe beato ⁊ ãgło.dð ꝙ mẽba cõſitki
mẽſant᷑.ſ.euo.qꝛ ↄſilem hñt modũ du
radi.ſj ho viatoꝛ nõ mẽſat᷑ cõſiłi mẽba
q q́;uis hẽat idẽ eẽ:hʒ tñ modũ eeẽndi
⁊ durãdi aliũ.⁊ mẽſa nõ tm eẽ: ſed etiã
modũ duradi reſpicit. qrit᷑ ĩ quo
gñe ſit mẽßa agelice duratiõis.Hicũt
aliqͥ ꝙ nõ eſt qtitas:niſi qᷓtitas vᷣtutis
⁊ iõ nõ ẽ in gñe q;-titatis pꝓpe.Sʒ ſi pe
mẽfa eſt.quõ nõ eſt q́;titas pa? Jõ dñnt
alij ꝙ eſt in gñe q;titatiſ ſicut bnꝰ. Si
tñ qrat᷑ cꝰſit pᷣncũ dicat mẽſurã dip/
ſam a tpe vt oñſuʒ ẽ: difficile erit aſſi-
gnare. Etiõ ſaniꝰdici põtꝙ ſicut tẽpꝰ
Hit᷑ in ſbijs ſpualibo qtũ ad affectiões
ſm augꝰ lʒ oſideratio phii ad illud nõ
ↄſcẽderit.ſic ⁊ mẽſa ponit᷑ dꝛñs ſpecie
ab alijs q;titatibo.lʒ de illa ñ loq̃t phs
q;ꝛ mẽſas reꝝ inferioꝝ detiare intẽde
bat. nec põit᷑ ex ̊ in ipo inſufficiẽtia.et
ſi etiaʒ poneret᷑: nõ eet ppt h̊ a vitatis
tramite aliq̃tenꝰdiſceqendũ.

Ecundo queri

tur. vtꝝ ſpũalia habeãt mẽßaʒ
vnã p eẽntia.⁊ h eſt querẽ. vtꝝ ſit vnũ
euũ oĩm euiternoꝝ. Etꝙ nõ dyo de

di.no. Ipe ẽ euũ euoꝝ.ꝗ płra ſũteua.

nõ p intruptõem: ita ꝙ vnũ poſt aliud
D diuerſitatẽ ſit exntiũ. Itẽ vnitas
accñtiſ venit ab vnitate ſbi. tz nõ eſt po
nẽ vnũ ſbm oĩm euitnoꝝ:cũ qqã ſpua⸗/
lia nõ hñt aliqͥd cõe:ad cꝰaſpectũ mẽſu

rent᷑ꝗᷓ nõ eſt ponere euũ eſſe vnüũ.

aüt nullũ hẽat tale ſbm ꝙ ſit ↄtentiuũ
ſpuᷣaliũ H appet.qꝛ ilłq hret excellẽetiã
⁊ influẽtiã ⁊ ↄtinẽtiã reſpẽu euitnoꝛũ.

ſicut pmnobte reſpẽu tpaliũ.ß tale re

ſi pectu ſbaꝝ ſpũaliu inueniri nõ põt.vt
pʒ diſcurrẽti p ſingula.g c. Iteʒ oĩ
bus alijs coꝛuptis: poſſibile eſt vnicũ

Igelũ remanẽ:cũ nõ depedeat ab alijs

— — — — — — —— —

;——

ie
na
us

nu
de
4

ſſͤ

dert

ſci
lis

angelis. ⁊ ſi remanet in eſſe opleto hʒ
mẽſura ↄntẽ illud eſſe.⁊ H̊ eſt euu. re
manet euũ qlibet angelo remanẽte:et

totũ remanet:⁊ pfectũ. qͥt ſůt angeli

tot ſunt eua. Itẽ euũ ẽ meba rei pfe
cte ⁊ multũ hñt de ſꝑè ſiue de foꝛma.ſi
euũ maxĩe ↄſeq̃t eẽ ↄpletũ:cũ iltd nõ
ſit vnũ nuero ſᷣ̊ tm ſpecie:vr̃ ꝙ euuʒ ſit
vnu tm ſᷣeſpẽm. Coͤtra h̊ arguita ſi⸗
mili.ſicut ſe hʒ tps ad tpalia:ita euuʒ
ad euiterna.᷑̊ tpᷣs ẽ vnũ qð mẽſat oĩa
tpalia:ſicut dicit An.⁊ phᷣs. ſititer

vnũ ẽ euũ qð mẽſurat omĩa euiterna.

Itẽ h̊ vr̃ a minoꝛi.maioꝛ eſt varietas
⁊ diffoꝛmitas ĩ rebꝰmutabilibꝰq; in re
bus ĩmutabilib.g ſi mutabilia omnia
pnñt vnica mèſura ꝑ eẽntiã mẽſurari.ꝗ
multo foꝛtiꝰeuiterna. Iteʒ ̊ vr̃ a ca.
poſitio enĩ multoꝝ eſt qᷓre tps vnũ põt
eſſe.qꝛ q́;uis ſit accñs tn eſt mẽſura ex
ſicut locꝰ.⁊ qꝛ nõ eſt accñs ſituale: ſed
H totũ inuenit᷑ in euo ̊ cc. Itẽ ſi plu
ra ſunt eua:aut& ſił:aut ↄñnter.nõ añt
cũ quodlʒ ſit infinitũ a pte poſt.nõ ſit᷑.
qa q ſunt ſit᷑:ſunt in eodẽ inſtati.ergo
ſi euiterna ſunt ſił: ſunt in eodẽ nẽ eui
ergo ſi oĩm euiternoꝝ ẽ vnũ nũc.ergo
vnũ euũ ꝑ eſſentiã. ad huiꝰqonis
intelligẽtiã pᷣncipalr̃ pnotadũ eſt. q̃lit
intelligat᷑ vnitas in tpe. S ciẽdũ autẽ
ꝙ tripłr tẽptauerũt aliqͥ vnitatẽ tẽꝑis
accipe ſᷣm ꝙ accñs hʒ tripłr ↄpariad
ſbᷣm.hʒ enĩ ibi cãm.exñntia.⁊ appentiã.
Bixerüt ergo aliqͥ ꝙ tps eſt vnũ rõne
ſbiecti in qͥ pᷣmo eſt:⁊ ꝑ ſe.quo remoto
remouet⁊ tps.vñ dixerũtꝙ tps ẽ vnũ
qa eſt in pᷣmo mobili:cuiꝰmotu ceſſan/
te ceſſat ⁊ tps.ſ̊ illud nõ ſufficit dicere
qͥa ſicut dicit Augꝰ. ſi ceſſaret motus
pmi mobilis:adhuc poſſet moueri ro/

ta figuli.⁊ ↄſtat ꝙ meßaret ille motus
ergo nõ tm eſt ibi:imo ⁊ in alijs rebus

mobiliby. Itẽ tps ẽ in affectõibꝰ ⁊ co
gitatõibo. li. ar. ꝙ nõ ſbeſt motui celeſti
ſicut vult Augꝰ. Et iõ dixerũt alij ꝙ
tps eſt vnũ rõe ſbi in quo pᷣmo apparʒ
cũ enĩ tps ſit nuerꝰſiue mẽſa motuuʒ
⁊ numerꝰiſte ſᷣm eẽntiã et habitũ ſit in
re mobili ł mota in q̃ eſt pus ⁊ poſteriꝰ
ſm actualẽ vero nueratõeʒ ſit a parte

aĩe:ſicut vult phᷣs ⁊ Augꝰ. cũ ala oẽs
motꝰ nüeratões nũeret aſpicièdo ad

mẽſurã mot pmi mobit.ſ.p diẽ.annũ

⁊ hoꝛi. voluerũt dicẽ ꝙ vnũẽ tps rõne
ſbi in aᷣ pmo appet.qꝛ ⁊ ſi oia heantꝓ/-
pꝛios pyodos:tñ oĩa nũerant᷑ ⁊ mẽſu/

rant᷑ p mẽſura mot regularis et certi

⁊ nobis notiſſimi.ſ.motꝰmobilis pᷣmi.

Se d illud nõ ſufficit.qꝛ dicit phus de
ce.⁊ mũdo.ꝙ ſi eẽnt duo mobilia pᷣma

adhuc vnũ eẽt tps.⁊ tũc nõ poſſet dici
vnũ rõe ſbi in quo pᷣmo eẽt:nec in quo
pmo appet:cũ vtrũq; eẽt eque pᷣmũ et
euidẽs.nec rõe aĩe.qꝛ tps nõ ẽ nüerus
numerãaãs:ſᷣ̊ numerat vt phᷣus vult.et
tps eſt diſpõ rei ex:non fictio aĩie. Et
iõ dixerüt tertij ꝓfundiꝰ ꝙ vnitas tꝑis

ſumit᷑ ab vnitate ſbia quo cat᷑. ſbiectũ

aut a quo ct eſt mã vt mutabilis:⁊ ita
vt ens in potẽtia.nã mã vtẽ in acqͥſitõe
foꝛme mutat᷑.⁊ ſic ẽ ens in potẽtia.⁊ iõ
tps maxie inter oĩa accñtia ſe tenʒ plꝰ*

cũ mã.ſicut igit᷑ mã vna eſt per eſſenti

differẽs pꝑ eſſe.vna nõ vnitate vłitatis
nec ſingularitatis:ſʒ medio modo.ſic
⁊ tps in oĩbus tpalibo. Et ſi qras.vñ
eſt hoc ꝙ tps eſt vnũ:cũ tamè motꝰſint
varijidð ꝙ mot diffinit᷑ ꝑ id ad qð eſt
vnde motreſpicit motoꝛe:⁊ mobile:c-
terminũ.tps aũt reſpicit ipaʒ duratio

nẽ variã ⁊ ſucceſſiuã que venit ex potẽ

tia rei mobilis.⁊ qa mot nẽ durantis
ↄſimilis eſt.⁊ nã illa ſupᷣ quò fundat᷑:ẽ
vna numero. iiõ tps nò tm ẽ vnũ ſpecie

in oĩb tꝑpalibo.ĩmo etiã qᷓ;tũ ad eẽntiã

vnü nuero differẽs p eſſe:ſicut poſue/
rũt oẽs ſapiẽtes qͥ circa bac materiaʒ
locuti ſunt. Si aũt qras qre nõ ſic ẽ
in alijs q́;titatib:cũ oẽs reſpiciat mãʒ
dð ꝙ alie oẽs:⁊ ſi eſſe incõpletũ hẽant
in mã.nã ſunt in mã dimẽſiõ es ifinite
tamẽ eſſe completũ ipaꝝ eſta materia
exñte ſub foꝛma.tempꝰautẽ habet eſſe
ex hoc ꝙ materia tẽdit ad foꝛm ꝓpter
hoc ꝙ cauſat᷑ a motu: qui eſt endelicia
entis ĩ potẽtia.⁊ ideo tenet ſe maxime
ex parte materie. Et ideo minime di/
ſtinctuʒ.nec dico ꝙ tempus ſit in ipſa
materia:omni foꝛma circũſcripta.qͥa
koc eſſet cõtra Auguſtinũ.xij.ↄfeſſio.

quia nõ eſt viciſſitudo aliqua in mate/
ria:niſi cum in ea eſt aliqua foꝛma.ſed
quãuis ſit in materia que eſt ſb̊ foꝛma
⁊ ab ipſa cauſet᷑:magis tamẽ cauſata
materia vt tenditad foꝛmã.⁊ hec eſt in
materia ratõe ſue potẽtie. Scðᷣm hũc
triplicẽ modũ niſi ſunt aliqui vnitateʒ
in euo ponere.pmo ratõe ſbiecti ĩ quo
pmo eſt. Poſuerũt enĩ oꝛdinẽ in intel
ligẽtijs ſᷣm cõtinẽtiã virtualẽ. ſicut in
viſibiliba eſt repire cõtinẽtiã localem.
Et ſicut tempꝰin pmo mobili fundat᷑:
ſic euũ in pma intelligẽtia que virtua
liter alias continet:⁊ in alias influit.
Seld iſta poſitio nõ põt ſtare.pꝛimo
quia omẽs intelligẽtie in incoꝛuptiõe
habẽt equalitatẽ:ſicut in ſequẽti di.dr
S ecũdo qͥa ↄſeruatio intelligẽtiaꝝ
imediate pendet ex deo. Tertio quia
ſi illa intelligẽtia deſtrueret tũc fůda⸗/
mentũ eui piret:⁊ poſſibile fuit illã pec
caſſe.immo foꝛte peccauit:cum credat᷑
dyafuiſſe excelletiſſimꝰãgeloꝛü. Et
iõ alij conati ſũt aſſignare vnitatẽ rõe
ſbiecti in quo pmo appet.qð quidqẽ eſt
celũ empireũ in quo nõ cadit variatio
imo oĩmode quietũ ẽ. Sʒ nec illq ſuf⸗/
ficit:qmmoꝛtalitas etimutabilitas ꝑ
peſt in ſbjs ſpũalibo q; coꝛpalibꝛ cum
ſint dignioꝛeſ:⁊ digniꝰnõ hʒ mẽefari ꝑ
aſpectũů ad minꝰdignũ. Et iõ tẽptaue
rüũt alij accipe vnitatè ex pꝑte cauſe:qui
dixerũt ꝙ duratio intelligẽtiaꝝ ↄtinu
at ⁊ ↄſeruat᷑ ꝑ diuinã influẽtiã.q qͥ niã
vna eſt:vnũ eſt euũ mẽſurãs ipaʒ.Sʒ
nec illud põt ſtare.qm ifluẽtia illa: aut
actiue:aut paſſiue ĩtelligit.ſi de actiua
nõ eſt aliud q; deus.⁊ ita nõ habʒ euũ
mẽſurãs.ſi de paſſiua:tot ſunt qͥt ſunt
ſuſcipiẽtes.Et iõ nõ reſtat aliꝰmodus
niſi pꝑ vnitatẽ mẽ:ſicut pᷣ dẽm ẽ de tpe
Sed multi negãt intelligẽtias habere

mãm. ſᷣ quicqͥd ſit de H:tn enũ reſpicit

eſſe actuale:⁊ eſſe ſtabile:ſᷣ tẽpus mãʒ
vt in potẽtia.et ideo ſicut vnitas tẽpis
ↄfoꝛmat᷑ mẽ:ſic vnitas eui cõfoꝛmatur
foꝛme.nõ inquã foꝛme inq;tũ h̊ vel illa
ſed inquatũ imutabilis.vnde ſiẽ linea
in coꝛpibus q;tũcũq; diuerſis ponitur
eadẽ ſpecie. ſic euũ habet vnitatẽ vłis:

nõ vnitatẽ quà habet tẽpus.Et ſic ↄce

dẽde ſunt ratõnes ꝓbates nõ eſſe nrnuũu

euũ euiternoꝛũ:ſed multa. Oꝛergo
obicit᷑ ſicut ſe habʒ tẽpus ad tempꝑalia
dicẽqũ ꝙ nõ eſt ſile. qꝛ cũ tys q;tů ẽ de

ſe reſt piciat variatõem ⁊ motũ ↄſequit᷑
ipa quoꝛũ eſt mẽſura rõne illiꝰ pᷣncipij

p qð ſunt entia in potẽtia:et quia illud
vnicũ dicit᷑ eſſe ꝑ eẽntiã:ideo ⁊ tẽpus.
euuʒ autẽ de ſui ratõne ꝓpꝛia reſpicit
eſſe completũ et ſtabile.et ideo magis
reſpicit foꝛmà.et ideo nõ habʒ niſi vni
tatem vniuerſalitatiſ ſiue ↄfoꝛmitatis

ſicut etalia accidẽtia. Quod argui

tur a minoꝛi ꝙ tempalia habẽt vnã mẽ
ſurã.iam patet ꝙ nõ eſt locus a mioꝛi.
quia illa variatio ratõne qua dicit᷑ eſſe
in potẽtia:reſpicit ipm materiale pnci
piü.⁊ ideo facit recedere a diſtinctõne
nõ ſic eſt in euo. Oꝛ obicit᷑ tempꝰ
eſt vnũ:quia eſt accidẽs extriſecũ non
ſituatũ vel ſituale.dicendũ ꝙ falſum ẽ
iſta eĩʒ nõ eſt cauſa:ſed magis illa que
pꝛedicta eſt. Q: obicit᷑ ſi ſunt plura

eua:aut ſimul:aut nõ ſimul.dicẽduʒ ꝓ

ſimul.quod ergo obicit᷑.ergo in eodẽ
nũc. dicendũ ꝙ eſſe ſimul in duratõne
eſt dupliciter.aut p mẽſure cõcomitã/
tiam:aut per mẽſure vnitatẽ ⁊ indiffe/
rentiã. Cum autẽ dicit᷑ deus.homo.⁊

angelus.eſſe ſimul. dicendũ ꝙ hoc di-

citur per mẽſure cõcomitantiã.cũ aũt
dicit᷑. petrus et paulus ſimul ſunt:vel
currũt.hoc põt dici per mẽſure vnitatẽ
et indifferenti. et ideo non ſequitur ꝙ
ſi eua euiternoꝛũ ſunt ſimł:ꝙ ſint vnũ.

.Ertio queritur
vtrũ ſpiritualia habeãt mẽſu⸗
ram pmanentẽ:aut ſucceſſiuaö. Etꝙ
pmanentẽ carentẽ pꝛioꝛi et poſterioꝛi

videt᷑ pᷣmo auctoꝛitate.deinde ratõne.

Etauctoꝛitate ſic Augꝰ.xij.de ci.dei.
imoꝛtalitas angeloꝛũ nõ trãſit in tẽpe
nec eſt pterita:q̃ſi iã nõ ſit:nec futura.
q̃ſi nõqdũ ſit.ꝗ tota eſt pñs.ǵ̊ pmanens
nõ ſuccedẽs. Itẽ Aug“. xi. cõfeſſio.
Sipſens tempus ſtaret et non tran-

ſiret in pꝛeteritũ: eſſet eternitas.ſʒ nõ

dꝛopter hoc eſſet eternitas increata.

it
9s
pni

ui
me
Ni.

ſſe

niſo⸗

ern
tone.⸗
del.
tepe
un⸗
ni
in⸗
ſo
1.

ergo eẽt eternitas creata:x G̊ eſt euj.

ergo euũ hʒ nũc nõ trãſiẽs.ergo ẽc.
Atẽ phᷣs.in ꝑpetuis nõ differt eſſe ⁊
poſſe.ergo potẽtia eſt in toto ſuo actu.

ergo nihil expectat.ergo totů ſi.ergo

nulla eſt ibi ſuceſſio vł poꝛitas. Itẽ

ratõne. ꝓpetas dʒ reſpõdere ſbſtatie.

ergo ſpᷣſtatie ſimplicis mẽſura dʒ eſſe
ſimplex.ſed ſbſtatia ſpũalis ẽ ſimplex
ergo ⁊ eiꝰmẽſura.ſed eius mẽſura eſt
euũ.ergo ſimplex eſt.ergo nõ hʒ pᷣus
⁊ poſteriꝰ Itẽ oẽ ſucceſſiuũ reducit
ad pmanẽs.ergo pᷣus ⁊ poſteriꝰſucceſ
ſiuũ:ad pus ⁊ poſteriꝰpmanẽs.ſ̊ pus

⁊ poſteri pmanẽs eſt in ſola magnitu

dine.g qð caret ppoꝛi ⁊ poſterioꝛi pma/

nẽte:caret ⁊ ſucceſſiuo.ſᷣ talis ẽ agelꝰ.

ergo X. Itẽ vbi eſt pus ⁊ poſterius
ibi ncc̃io cadit aliqd nouũ qð de poſte
rioꝛi fit pus.⁊ ꝓpter hoc lapſus in pte
ritũ:et aliqͥd in vetꝰ.ſ̊ in ppetuis nõ eſt
aliq̃ mutatio:nec innouatio.̊ nec ſuc-
ceſſio.p. Itẽ vbi eſt pᷣus:ibi eſt aliqua
ex pectatio reſpectu eiꝰ qð poſteriꝰeſt ⁊

noõdũ habitũ eſt. ſ in btis pfecte nulla
cadit expectatio.qꝛ euacuat᷑ oino fides

⁊ ſpes:⁊ hñt oẽ qð hĩturiſunt.g nullo
mõ eſt ibi pᷣus ⁊ poſteriꝰ. Lotra hie
ronimꝰad marcellã.tm deè qͥ n nouit

fuiſſe łfutuꝝ eẽ.oĩs ꝗᷣ creatura ĩ ſui eẽ
hʒ pteritõeʒ ſiue fuiſſe ⁊ foꝛe.gꝗ̊ habʒ ĩ

ſui duratõe ſucceſſiõeʒ. Itẽ Anf.in
ꝓſoł.tractãs illud vbũ dicit ꝙ dominꝰ
regbit in eternũ ⁊ vltra.h̊ dictũ eſt: nõ
qꝛ poſt etnitatẽ ſit aliqd:ſ qꝛ dei eterni
tas q tota ſiłẽ: excedit et᷑nitatẽ creatu
re:q nõ oĩo ẽ tota ſit.iſta ẽ ſnia.ꝗ idem
q; pus. Itẽ rõne vr.vnitas angelica
deficit ab vnitate dĩna.g ſimplicitas
et᷑nitatis create:a ſimplicitate et᷑nitaq
ĩcreate.ſig h ven ẽ: hʒ ̊ ↄpõʒ aliqͥ mõ
Hz ↄpõ in duratõe poit pᷣus ⁊ poſterius.

g c.. Itẽ hocipm vr̃.qꝛ mẽſ̃a duratõ

nis agkice nõ ẽ ipe agelꝰ:immo dr̃t ab
ãgło:ſic mẽſᷣa a mẽfato.ſ̊ mẽſura ſᷣm
Vitatẽ ẽ in gñe q;titatis:⁊ talis eſt diui
ſibil:̊ hñs ptes.g . Si tu dicas ꝙ;
E q;titatis pᷣnꝰſicut pũctꝰ. pũctꝰ nõ
hʒ ↄplete rõem mẽbe:ſᷣ ẽ pnmẽſure.
euũ aũt re ⁊ ꝓpe eſt mẽfa.ꝗ̊ nõ pot eſſe

*

ſicut pn. Itẽ angeli duratio ẽ infi

nita:ſi ergo eſt tota ſim ⁊ ĩ actu. ergo

aliquod creatũ eſt infinitũ actu.ſʒ hoc

eſt impoſſibile ergo c. Itẽ in eo q
hʒ totũ eſſe ſimul:idẽ eſt fuiſſe:et eſſe:⁊
futurũ eſſe.E qð fuit ĩpoſſibile eſt cogi
tari nõ fuiſſe:ſi intelligat᷑ fuiſſe.ergo ſi
euiterno idẽ eſt fuiſſe ⁊ foꝛe.̊ ĩ poſſibi/
le eſt cogitari nõ foꝛe.H̊ aũt falſuʒ ẽ.q;
H ẽ ꝓpꝛiũ ſoli deig . Itẽ ſi totum
eẽ eſt pns.̊ nõ dr̃t eè et fuiſſe.ꝗ̊ qð nõ
eſt nũq; fuit.⁊ ſi fuit eſt.ſed deꝰ nõ põt
facere qð fuit nõ fuiſſe. nõ põt facere
euiternũ nõ ec᷑.ſed h maifeſte flm & c
Atẽ ſi totũ eſſe euiterni ſimul eſt:et
tota duratõ ſine poꝛi ⁊ poſterioꝛi.ergo
nõ eſt ibi magis longũ:⁊ minus lõguʒ

ergo anima petri:nec ppᷣus:nec diutiuſ

fuit ĩ gloꝛia q́; anima beati frãciſci.ſed
H ergo manifeſte falſum eſt.patet &.
Edicendu ꝙ circa hoc duplex fuit
opinio. Quidqa enĩ dixerũt ꝙ euũ eſt
totũ ſimplex: ſicut ⁊ illud quod mẽſu⸗/
rat.⁊ eſſe ſubſtatie euiterne ⁊ eius du/
ratio eſt tota ſimul:nõ habẽs ſucceſſio
nẽ poꝛis ęt poſterioꝛis.vñ dixerũt euũ
nõ eſſe ꝓpꝛie quatitatẽ:ſed in gñe qua
titatis ſolũ eſſe per reductõem. vñ ſim
plex eſt extẽſione:ſed tamẽ eſt quàtuʒ
virtute:⁊ adeo quãtũ ꝙ ſua virtute ex-/
cedat omne eſſe temꝑale ad ſimilitudi
nẽ eternitatis increate. Nã ſicut ani-
ma ſimplex eſt qutũ ad quaãtitatẽ mo
lis.tamẽ ꝓpter ſuò virtutẽ ⁊ ſimplici-
tatẽ eſt in qualibet ſui parte coꝛpꝑis ſic
in ꝓpoſito intelligẽdũ eſt. Sed ſicut
in opponẽdo tactũ ẽ.ſi quis ponat euũ
omnino ſimplex:ponet ex hoc non eſſe
verã menſurãa. ponet etiã duratõnem
creatã actu infinitͥ. Monet etiã dura
tionẽ creatã a deo entẽ.quod nec deuſ
deſtruere: nec intellectus poſſit cogi-
tare:non eſſe.que omnia cuʒ non ſint
intelligibilia faciüt pꝛedictã poſitiõem
non eſie rationabilẽ:nec intelligibilẽ.
Et ideo cum ſanctoꝛũ auctoꝛitates
illud videatur ſonare:eſt alioꝝ poſitio
pꝛobabilioꝛ et intelligibilioꝛ: ꝙ in eno
E ponẽ pᷣꝰ poſteriꝰ.⁊ ẽ ponẽ aliqua ſuc
ceſſiõem:ali tñ ſucceſſiõem qᷓ; in tꝑe.

In tẽpe eni eſt ſucceſſio cũ variatõne
⁊ pus ⁊ poſteriꝰcũ inueteratiõe ⁊ reno

uatiõe. In euo vero eſt pus ⁊ poſteriꝰ
quod dicit duratõnis extẽſiõem.quod

tamẽ null dicit varietatẽ nec innoua
tõnem. Et per hac diſtinctiõem ad oia
obiecta in cõtrariũ facile eſt ſoluere ſi
quis eꝗ intelligat. ſi foꝛte qrat᷑
quomodo põt eſſe bus ⁊ poſteriuſ ſine
nouitate circa eſſe.dicẽdũ ꝙ ſicut vide
mus ꝙ aliter egredit᷑ fluuius a fonte:
aliter radius a ſole.ſic in ꝓpoſito vide
mus. nã riuulus ſic egredit᷑ a fonte ꝙ;
noua aqua ſemp exit nõ eadẽ.radius
ꝗ ſole cõtinue egredit᷑:non quia ſemꝑ
nouũ aliquid emittat᷑: qꝛ qdð emiſſuʒ
eſt cõtinuat᷑.vnde ſolis influẽtia non

eſt aliud qᷓ; cõtinuatio dati.ſimiliter in
motu:⁊ in eſſe rei mobilis aliqua ꝓpe/

as habita amittit᷑.vel nõ habita:acq;⸗

ritur. ſed in eſſe rei euiterne qð pꝛimo

datũ eſt ꝑ cõtinuã dei influẽtiã ↄtinua

tur. nulla eni eui creatura eſt oĩo actꝰ

nec aliqua eius vᷣtus.vnde cõtinue in⸗/
diget diuina virtute coopante. IJdeo
⁊ ſi eſſe totũ habeat tamẽ cotinuatõem
eſſe nõ habettotà ſimul.⁊ ideo ẽ ibi ſuc
ceſſio ſine aliqua innouatõe circa eſſe:
vel ꝓpꝛietatẽ abſolutã.tamẽ ibi ẽ vera
ↄtinuatio reſpectu cuiꝰ creatura habʒ
eſſe quodãmõ in potẽtia.ac ꝑ hoc habʒ
ſucceſſiõem.deus igit᷑ ſolꝰ:qui eſt actꝰ
purus:eſt actu infinitꝰ.⁊ totũ eẽ:⁊ poſ
ſeſſiõem ſui eſſe ſimul habʒ. His viſis

ſatis de facili ſoluũt obiecta. Q⸗ ei
obicit᷑ de pterito ⁊ futuro:⁊ de trãſitu.

dicẽgũ bꝛeuiter ꝙꝙ intelligit᷑ de iſtis vt
dicut varietatẽ. Qꝛ obicit ꝙ nõ dr̃t
eſſe ⁊ poſſe.dicendũ ꝙ verũ eſt de poſſe
ad eſſe.ꝙ nõ differt.i.ꝙ nõ diſtat.mo⸗
tus enĩ ⁊ tps facit diſtare.in ſolo autẽ
eterno. yen ẽ ꝙ poꝰoĩo ſit actꝰnõ ĩ aliq̃
creatura. obꝛ ꝙ ſbe ſimplicis ꝓpᷣ
etas ñ põt eẽ ↄpoſita.dð ꝙ ven ẽ ſi illa
ꝓpetas heat ↄpõeʒ ptiũ ſi entiũ.nũc
aut nõ ẽ ſic:ĩmo de euo nũq; ẽ niſi nüc.

ſiẽ de tpe dr.⁊ ita bñ põt eẽ ĩ ſimplici

vt in pito. vñ tatq exiẽſionẽ hʒ dura
tio vni grani milij:ſicut ⁊ vniꝰmõtis.
obꝛ ꝙ pus et poſteriꝰrequcit᷑ad

pmanẽs. dð ꝙ verũ eſt ad pmanẽs

reducit᷑:t nõ oʒ ꝙ ad pᷣꝰ⁊ poſteriꝰpma
nẽs.empireũ eĩ duratòeʒ hʒ euiternã
et eq ſimplex ẽ:ſicut duratio angeli.ꝗᷓ
pus ⁊ poſteriꝰin ptibꝰ pmanẽtibus nõ
facit aliqd ad hoc. & obꝛ de nouo
⁊ veteri:iã pʒ.qꝛ nihil eſt ibi alteratõis
ẽ tñ ibi cremẽtũ duratõis abſq; oĩ alte
ratõe abſolute ppetatis. veꝝ eĩ ẽ dicẽ
ꝙ diutiꝰfuit aia petri:qᷓ; quãdo in głaʒ
introiuit.ſᷣ tñ nõ ita ẽ circa deũ.nõ eim
diutiꝰ durauit hodie:qᷓ; añ heri. Nꝛ⸗
obᷣꝛ de expectatõe.dð ꝙ ſiẽ eſt ſucceſſio
nõ pꝑ noui acqͥ ſitõeʒ:ſᷣ ꝑ pᷣꝰdati ↄtinua
tionẽ᷑.ita etiã expectatò nõ noui hndi
ß ↄtinuatõis pᷣꝰhiti.ꝙ quia iam habẽt
⁊ certi ſunt ſe habituros.ideo potius
dicit᷑ tentio ⁊ cõpꝛehẽſio:qᷓ; expectatio.
et ſic patet illud.

Onſequenter

Gõrit᷑ de mẽſura ſbe ſpualis in
ↄpatiõe ad mèſurã rei coꝛpalis. De q̃
tria qrut᷑. p“*eſt.vtrũ euù pcedat tps
aliquo poꝛitatis gñe. = vytrũ int euũ
⁊ tps cadat mẽſura medie nẽ. ʒ ptꝝ
res coꝛpales et ſpũales:ſiue euiterne
⁊ temꝑales fuerit ſimul ꝓducte.

.Irca primum
ſic.Eꝛ euũ ſit us tpe oſtẽdit
p illud bocij de ↄſolatone:loquẽtis ad

deüu. Qui tps ab euo ire iubes.ſed tps

ire ab euo nõ põt ĩtelligi: niſi vel rõne
calitatis:ł duratõis:vł excellẽtie.quia
deficit ab euo.ᷓ vr oĩmõ itelligẽdũ q;
euũ ſit tpe pꝰ. Itẽ oĩs motP?ꝰ mutatõ
ad ĩmobile reducit᷑ tãq; ad pus ergo⁊
mẽſura rei mobiliſad mẽſurà rei ĩmo
bilis. et tps ad euũ taq; ad pꝰ.pᷣna
maifeſte è va.qꝛ oẽ fluxibłe ad ſtaſ taqᷓ
ad pᷣꝰreducit. ⁊ z aMπa tʒ ʒ rõeʒ ppoꝛ
tõis.qꝛ ſicut ſe hʒ mẽſaiũ ad mẽbatuʒ
ſic mẽſa ad mẽſurò.ꝗ c. Ite a poꝛi
⁊ poſterioꝛi in magnitudine ct᷑ pus et
poſteriꝰin motu.⁊ a pᷣoꝛi ⁊ poſterioꝛi in
motu cat᷑ p?* poſteriꝰin tpe. ꝑ nãʒ eſt
boꝛz magnitudo ⁊ magnitudĩs eẽ:q; ſit
eſſe tpis.ſ̊ eẽ ſbale pᷣmi coꝛpis mẽſat
euo:mot vo tꝑe.ergo euũ pꝑus eſt tꝑe

t
pel
dun
dic
ih⸗
pn

nis
Dina
rni
Nlig
usn
enon
gatis
lle
tiedice
ingt;
1noein
ceſſio
Ntinua
nibii
babet
wtius
tio.

er
nlisin
Beqj
urds
cuitenne

u
coſtedit
guetis
ſipelfoe
letie,guu
elligiti⸗
Ptud
uselol
räfeind
aſtätui
föezp
Imcfaiy
Jitun
cii e
otrnun
geſtipe

— H D . . * .
Aſtẽ euü fuita pncipio creature ſi⸗
cut ⁊ angeli.ſed tẽ pus cepit cuʒ motu

mi mobiliſ qui incepit vt dr die q̃rto
vel ſaltẽ ante æ diẽ nõ potuit. Seuuʒ
duratöne pcedittps. Cotra Begda

dicit ꝙ q̃tuoꝛ fuerũt pmo creata. c int

itla enuerat tps. euũ aũt nõn üerat᷑ int

pPmo creata fuit creatũg poſterius.

Itẽ Ricard'de ſancto vic. dicit et

accepit ab Augꝰꝙ ome qð cepit: cepit
ex tpe. ſ euũ cepit.ergo cepit ex tpe. ſʒ

quod incipit ex tẽpe nõ ancedit tẽpus

ſed poti côſequit᷑ vel cõ comitat᷑ ͥ euũ

nõ põteſſe an tẽpus. Iteʒ tepus eſt
meſura mutatõis.ſᷣ euũ eſt mẽſura eẽ
ſtabilis ⁊ fixi. ergo cũ ante eſſe creatũ

pcedat ipa creatio: que eſt mutatio.
tẽpus eſt ante euũ. Itẽ pus ẽ quod

. „

impfectũ eſt: deide qð pfectũ.Fᷣ tps eſt

mẽſura ſm eẽ impfectuʒ: qð eſt eſſe in
potẽtia. euũ vo ſm eẽ actuale ⁊ ↄpletũ

Stps p naʒ ẽ an euu. Querit᷑ igit de

Oꝛdine tpis ad euũ ⁊ econs eedð ꝙ
tps accipi ↄſuenit q̃qruplr̃ in ſcriptu

ris ſcõn. ſ. coiſſime. cõiter. ꝓpe. mag

Pbe. Lömuniſſime tps vicit mn enſura

cuiuſlibʒ duratõis create.p quẽ moduů

accipit᷑ a beda cũ dicit ꝙ q̃tuo: fuerüt

—

pmo creata int q enüerattps. Noiter

—

ſic dicit mẽſurã mutatõnis cuiuſcũq;:
ſiue illiꝰq eſt de nõ eẽ in eẽ:ſiue alteriꝰ
geſt de vno eẽ in aliud eẽ.⁊ ſic accipit᷑
illud qð dicit ricard. ꝙ; oẽ qð cepit ex

tpe cepit. et hr in glo. in pne gn. in pnꝰ

creauit deꝰce.⁊ te.ſ.tẽpis. Tertio mõ

accipit ꝓpe.⁊ ſic dic m Eſurã variatõil
ſucceſſiue: ſiue ſit ſucceſſiua ſi ucceſſiõe

regkłari ⁊ ↄtinua ſiue nõ.x ſic dic aug⸗

ad oꝛoſiũ. A ffectones varie angeloꝛũ

mẽſurat᷑ temꝑe:⁊ omĩs variatio rerũ.
Muarto mõ accipit mag ꝓpe. ſic dĩ

mẽba motſiue variatõis ſn ucceſſiue ⁊
2tinue ⁊ regulate bmregulam motus
octaue ſꝑere.⁊ ſicↄſueuit accipia pho

ſ iſta ẽ coaꝛtata tpis acceptio. Rug

qrit᷑ de oꝛdie.dð ꝙ ſitẽpꝰ accipiat᷑ p?ꝰ

—

ſic ĩcludit euũ.⁊ ſic tpis ad euũ nullẽ
oꝛdo.ſi auteʒ vſic tps pcedit euu ſᷣm

rõem intelligẽdi:ſicut creatio creatũ.

–

Siaüt 3?eu t tps ſik ſunt vuratiõe

Ecundo queri

ſed enũ pᷣusẽ dignitate.Siautẽ qrto
mõ. ſic eun pcedit tps ⁊ duratõe et di/
gnitate. Ex his patet qõ pncipalis et
obiectõnes adducte ꝓ magna parte.

eni obi e euũ pcedit tep' intil:
vel tertio modo.⁊ ita peedit dignitate

vel rto modo:⁊ ita duratöone. Q⸗
tñ obꝛ ꝙ pcedatcalitate.dð ꝙ illud nõ
opʒ. neutra ei ban mẽſuraꝝ ẽ ab alia.
ß a deo ꝓducẽte vtrũq; indiuiſibile ſcʒ
nũc eui:⁊ nũc tempis.vnde quod dici/
tur. ꝙ tempꝰit ab euo.hoc dicit᷑ qa defi
cit ab illo:æ defluit cõtinua deꝑditiõe.

ſeg in euo eſt fixio ſine depditiõe ⁊ no-

ui acquiſitöͤne. Qe obicit᷑ de redu/
ctione ad immobile. dicẽdũ ꝙ veruͤeſt
a parte motoꝛis.⁊ illud nõ opʒ eẽ cre⸗
atũ. et ſimiliter mèéſurã nõ opoꝛtet eſſe

creatã. ? ideo nõ opoꝛtet tempꝰreduci
ad euũ ſicutad pus. Ad illud qð obꝛ

de poꝛi⁊ poſterioꝛi magnitudis ⁊ mo-
tus ⁊ tpis.dð ꝙ nõ creat᷑a poꝛi⁊ poſte
rioꝛi in magnitudie pus ⁊ poſteriuſ in
motu vł tpe: niſi 'm ꝙ magnitudo illa

eſt mobik.⁊ ſic hʒ mẽſurari ꝑ nũc tꝑis

nõ eui. na ſicut tẽpus mẽſurat motum
ſic nũc tgis mẽſurat ipm mobile iq;tũ

mobile. Q& vltimo obicit᷑ pʒ ꝙ Pce⸗

dit in qrta acceptõe tpis. Rñnſiões vᷣo
ad oppoſitũ ꝓcedũt de tpe ſᷣm Ppmã ac
ceptõem vel ſecũdã.ſicut pʒ aſpicienti
excepta vltima que accipit᷑ in ↄpatiõe
impfecti ad pfectuũ. Ad qua rndẽdũ qꝙ;

impſectũ pcedit pfectu.veꝝ ẽ vbi ſunt

circa idẽ.ſᷣ circa diuerſ a eſt ecouerſo.

Etiõ poti põt argui ad oppoſitũ q; ad
ꝓpoſitũ p illud mediꝗ6.

tur vtru inter tẽpus et euũ ſit.

aliqua mẽſura media. Etꝙ; nõ viget

pmo ꝑ phᷣm q didit ſbas mẽſurataſ in

liꝰde cauß ſic. ꝙ inter ſbam cui ſba et

actio ẽ in momẽto etnitatis. ? ſbam c?

ſba actioẽ in momẽto tpis:ẽ ba me⸗
gia cꝰſba ẽ in momèẽto etnitatis:⁊ acto

„

in momẽto tẽpis. Si ergo omnis ſba

creata ad aliquà iſtan bʒ reduci et 94

bas mefadas ſ ufficiut tps ⁊ euũ gα.
Itſteẽ hocipm videt dyoniſiũ de di.

no.eui ꝓpꝛietas eſt eſſe ſine alteratioõe
⁊ m totũ metiri.tempis vero quod in
alteratõne aliter ⁊ aliter ſe habes.me
dia vero entiũ que illicquidẽ euo:illĩc
tempe pticipãt.ergo omnia que ſunt:
vel totaliter euo:pel totaliter tempe:t᷑
ptim euo:⁊ ptim tempe mẽſurãt᷑ ergo
nõ eſt tertia mẽſura alia ab his. IJtè
omne creatũ.aut eſt ſtabile:⁊ incoꝛꝛu⸗
ptibile.aut variabile:⁊ coꝛuptibile.pʒ
pꝛimũ mẽſurat᷑ euo.etz vtempe.ergo
nihil eſt mediũ inter euum ⁊ tempus.
Iſtẽ eſſe omis creati.aut eſt termia

bile:aut intermiabile. Si ẽ terminabi
le:ſic mẽſurat᷑ tempe quod eſt pncipi,/

coꝛuptõis.quia facit diſtare quod eſt
Si vero intermiabile:ſic euo.ergo nõ
pvidet᷑ ꝙ ſit aliqð tertiuʒ mẽſurãs pter
hec duo. Lotra ante quartã diẽ nõ
erat tẽpus.quia dicit᷑ in factõe luĩariũ
erũt inſigna ⁊ tempa:⁊ dies ⁊ ãnos.et
cõſtat ꝙ nõ ſolũ erat euũ c eſſent aliq̃
coꝛpalia:vt herbe ⁊ arbuſta. ergo erat
alia mẽſura ergo t. Itẽ poſt diem

iudicij nõ erit tpᷣs ſᷣm qð iurauit ange

lus in A po.⁊ erit ſucceſſio: ⁊ variotò ĩ
toꝛmẽtis que nõ poterit euo mẽſurari
ergo ncce ẽ mẽſurã tertiã ab his ponẽ
Itẽ in affectõibꝰangeloꝛũ ẽ intẽſio
⁊ nariatio:⁊ ipi ſũt ſupꝛa tẽpꝰ.ſicut dr
in libꝛo de cauſ.ergo mẽſura illa affe
ctionũ eſt ſupꝛa tps.ſed nõ põt eè euũ:
cuʒ in euo nõ cadat variatio.ergo opʒ
ꝙ ſit alia mẽſura. Itẽ angelcu coͤ⸗
uertit ad deũ eleuat᷑ ſupꝛa tps.ergo⁊
illa cõuerſio:⁊ illud qð in illa ↄuerſiõe
accipit᷑:ſupꝛa tps eſt.et mẽſura ſupꝛa
tẽpuſ dʒ mẽſurari.ſed angelꝰibi aliqq
cognoſcit qð põt deſinẽ cogitare ſaltẽ
Sillud nõ põt mẽſurari euo: qð eſt mẽ
ſura rei intiabił nec tpegᷓ . Gedð
ſ̃m ꝙ tps didit᷑ ꝗ euũ in duabo.ſ. ac-
ceptõibus vltis pᷣus poſitis duplr̃ põt
accipi.aut ſcʒ put diẽ mẽßaʒ cuiuſſibʒ
duratõis varie ſiue variatõis ſucceſ-
ſiue.⁊ ſic int euũ⁊ tps nõẽ mediũ re.ſt
ſolu rõe.nõ inquã ẽ mediũ differes ab
ntroq; in gñe mẽſure.ſ mediũ in genẽ
mẽſatoꝝ pticipãs vtrũq; vtẽè illa ſba
que eſt in ↄfinio eternitatis ⁊ tempis.

⁊ ſic ꝓcedut oẽs rões ad bmã ptẽ vt pʒ
aſpiciẽti de facili.Alit᷑ po accipit tepꝰ

ꝓut ẽ mẽſura variatõis ĩ q̃ẽ ſucceſſio
hñns ↄtinuatõem ⁊ regtatõem a motu

oꝛbis pᷣmi.⁊ hͥ mẽſa hʒ finẽ ⁊ deſinʒ eẽ
T. int hc ⁊ euũẽ ponẽ mediã meſur in

q̃ẽ variatio.nec oʒ ꝙ ſit deſitio: ł pmi

mot regłatio.cuinſmõi fuit in triduo
ↄditõis reꝝ:⁊ q̃lis erit in inferno poſt
diẽ extremũ.⁊ ̊ ab antiqͥs doctoꝛibus
axpellata ẽ ſcłm.x hͥ ↄcludũt rõnes ad
oppoſitũ.⁊ ſic patet totũ.

Ertio queritur
vtrũ ſpuales ſbſtãtie ⁊ coꝛpaleſ
ſint ſimul create. Et videt ꝙ ſic in gn.
In bnecreauit deꝰ &c. glo.i.coꝛpalẽ ⁊
ſpualẽ nãm. Jtẽ. xij.ↄfeſſio.duo inue
nio que feciſti carẽtia tpibo.vnũ quoq
tua ĩmutabilitate pfruit᷑. alten qð ita
info:me erat:vt ex foꝛma in quã foꝛmã
mutaret᷑ nõ hr̃et Itẽ roe videt. ↄſtat
ꝙ angeli nõ ſunt creati ſine loco.quia
tẽ vnꝰnõ hr̃et oꝛdinè ad aliũ Fʒ exntiã.
opoꝛtuit ergo ꝙ fieretempireũ. ⁊ iteꝝ
illiꝰ ocauitas nõ poterat eẽ vacua 6
Itẽ diſtictio dierũ attedit ſᷣm diſti
ctionẽ rerü.ergo ꝓductio ex nihilo p/⸗
cedit oẽm diẽ.ergo cum mã reꝝ coꝛpa
liũ ſit ex nibilo ꝓducta:ſicut ⁊ nʒ ange
lica: quẽadmoqũ nã angłica è añ tps:
ſititer viget ꝙ mã.⁊ ſi . in Pnddura⸗

tõnis. ſit. Cõtra ecctł.i. poꝛ omniũ

creata eſt ſapia. ↄſtat ꝙ loqͥ de ſapiĩa
nõ diuina:ſed que eſt creata.hec autẽ
angel vt dicit glo. Situ dicas ꝙ b
eſt dignitate:obꝛ de hylario.xij.de tni
Quid magnũ vtañ oèm creaturã deꝰ
onm noſtrũu ieſum xpm genuerit: cũ
angeloꝝ oꝛigo terre creatõe repiatur
antiqoꝛ. Itẽ hoc vr rõe qu facit yſi⸗
doꝛꝰ.in rerũ ↄditõne pᷣmaria cõditꝰeſt
locꝰpenarũ.ſed deus nõ ppauit penaʒ
ĩnocẽti.ꝗ̊ͥ dyaꝰpeccauit an ꝓductiõem
reꝝ. Itẽ vr ꝙ ñ ſit potuerũt.q; nulla
virtus maioꝛ ẽ infinita ̊ ad pductiõeʒ
vnius creature ncce ẽ virtutẽ infinita
expõi.g ſi ad hũc effectu reqͥrit᷑ virtus
infinita: infinito nihil plꝰpõt.̊ ntus
illa nõ põt p tpe illo alteꝝ effeʒ pducẽ

—
=

i
gel.
lcti
119
neſt
dura
itno
ſötr
dnds
Pd⸗
740
ſiy⸗
cine
mäͤn
cto⸗
Nſe

cre⸗
lar
wen
chen
laßr
die,

1;
ſſio
otn
ei
tiin
zmi
e
zrs
es

Itẽ ſimplex ad quod ſe cõnertitto
taliter ſe cõuertit.ergoſi diuina virtꝰ

ſit ſimpliciſſima cum ſe cõuertit ad ali
quẽ effectũ ꝓducẽdũ:impoſſibile eſt ꝙ

ad aliud ſe cõuertat:⁊ ita ꝙ aliud ꝓdu/

cat.ergo impoſſibile eſt ꝙ ſimul plura

ꝓducat. Itẽ querit᷑ quare tantũ iſta
quatuoꝛ dicũt᷑ pmo eſſe creata. Ad
pdictoꝛũ intelligẽtiã notadũ ꝙ ſicut ex
trahit᷑a glo.quatuoꝛ fuerũt preata.
ſcʒ celũ empireũ.angelica nã.materia
⁊ tẽpus.Huiꝰ aũt ratio duplex poteſt
aſſignari. vna quia in pncipio debue/

rũt pᷣma in oĩ gn creari ſcʒ in rebuſ⁊
mẽſuris.⁊ in rebꝰcoꝛpalibet ſpualib⸗
⁊ in coꝛpalib actiuis et paſſiuis. Qm
igit᷑ pma inter ſbſtatias ſpnales eſt an
gelus. pᷣma inter ſbſtantias coꝛpales
actiuas eſt empireũ.⁊ pᷣma inter paſſi

uas eſt materia elemẽtoꝛũ.⁊ pma ĩter
mẽſuras eſt tps.qꝛ nõ tin dicit mẽſura
duratõis ſed etiã egreſſiõis.⁊ ideo hec

q̃tuoꝛ dicũtur pᷣmo creata.Alia ratio

pot reddi ꝙ ſubſtãtia ſpualis angelica
pmũ debuit fieri taq; caput⁊ minꝰde/

tedẽs.⁊ cũ facta fuit ſił hũit diſtictõeʒ
⁊ oꝛdinẽ. ᷣ oꝛdinẽ exntie nõ huit niſi in
aliqͥ ↄtinẽte. ſił factũ eſt celũ ẽpireuʒ

ſupmũ coꝛpꝰ⁊ iõ capaciſſimũ.Rurſuſ
cũ nõ poſſet eẽ vacuũ neceſſe fuit fieri
mãm coꝛpalẽè ſiue molẽè.⁊ qꝛ oĩs ꝓdu⸗/
ctio ẽ in aliq̃ menᷣa.h̊ tria de nccitate

ↄſequit᷑tps.Cõcedẽdũ igit᷑ ꝙ quatuoꝛ
ſunt pmo creata.⁊ ꝙ angelica natura
⁊ coꝛpea ſił ſunt create q;tũ ad mẽſ̃aꝝ

ↄcomitãtia. qꝛ ſił cepit duratio mãe et
intlłntie ſiẽ ꝓpbatũ ẽ. Oꝛ gobꝛ ꝙ poꝛ

oĩʒ . dð ꝙ ſiẽ diẽ augꝰ.ĩ fine.xij.ofeſᷣ

poꝛ dt̃ q̃tuoꝛ modis.ſ.etnitate.temꝑe

electõne.oꝛigie.Eternitate deꝰpcedit

oĩa.tpe flos fructũ.electõe frẽus floꝛẽ

oꝛigie ſonꝰcãtũ.poꝛitate q̊ duratõnis

nec coꝛpał nãʒ ãgelicà nec ecõꝰ poꝛita

te at electõnis ſiue dignitat pᷣoꝛ oĩm
creata ẽ ſapia. Ad auctoꝛitates hy/
larij ⁊ yſidoꝛi dð ꝙ ipi loquũt᷑ ſm illaʒ
põem q poſuit creatoeʒ tpe pcedẽ diſti

ctõem.vñ ĩ pnꝰ?tpis agłs ⁊ mã ſũt crea

ta ̊ res nõ fuerũt diſticte vſq; ad ttiuʒ

diẽ. Nel põt dici ꝙ hylariꝰloquit ᷣm

opiõez ⁊ yſidoꝛꝰ de poꝛitate ſᷣʒʒ puiſiõʒ
O obꝛꝙ de tota potẽtiã exponit ad
ꝓductõeʒ vniꝰrei.dð ꝙ quis totã ex.
Ponat:nõ tñ tõlr̃᷑ expoit.vᷣtꝰ ei dina nõ
tm dr inſinita qꝛ poſſit de nõ ente facẽ
ens.ſ̊ eti qꝛ nõ põt tot:qͥn poſſit plura
vñ nũq; tot ſit pduẽ qͥn adh̊ poſſit płra
vñ põt q;tũ ẽ de ſe infinitũ intẽſiõe ⁊ ex
tẽſiõe.⁊ iõ nõ vʒ ild. Qꝛ obꝛ de ſim⸗
plici. ilłq hʒ locũ in illo ſimplici ĩ qͥ ſit
E ſimplicitas ⁊ finitas.ſᷣ de illo qð ſim
plex ẽ ⁊ infinitũ ſił ⁊ ſeł vitatẽ nõ habʒ
illud eĩ ⁊ ſi rõne ſimplicitat᷑ totũ ſe cõ
uertat ad id ad qð ſe ↄuertit.tñ rõe im
mẽſitatis nũq; ſe totaliter ad effectuzʒ
pꝛoducẽdum cõuertit. D
1parte iſta
ſunt dubitatões circa lrazʒ. Et
ꝗrit᷑ pcirca ̊ qð dic.⁊ tu ĩ pnꝰdñne trã
fũᷣdaſti.vr eĩ flm pꝰ ex H̊ ꝙ dic terra eẽ
fũdatã.qꝛ nõ vr̃ eẽ füdata ſᷣ poꝰ axppẽſa
ſ̃m ꝙ or yſa.xl.q aꝑpẽdit tribo digitis
molẽ tre.æ ꝓv.S.qn appẽdebat funda/
mẽta t᷑re. Itẽ flm vr dicẽ cũ ait.ĩ pnꝰ
terrà füdaſti.q; terra facta fuit tertio
die.g nõ fuit füdata in pn?ꝰ Jux hoc
qrit᷑ ſupᷣ qͥqd terra fudata ſit.⁊ vr ꝙ ſup
aq̃s.ꝓpt᷑ iltiq pᷣs.qͥ füdauit trã ſup aq̃ſ
Lõtrariũ aũt vr̃ pꝑ ſcripturãa q̃ dic.qui

fundauit terrã ſuꝑ ſtabilitatẽ ſua.et ꝑ

nãm que dictat aquà eẽ minꝰgrauè q;
terra.⁊ ita ſᷣm oꝛdinẽ nature nõ terrã
ſupꝛa aquã ſed ecõuerſo. Wdð ꝙ&
nomie terre in ſcriptu ra intelligitmã
coꝛpaliũ.intelligit᷑ etia elemẽtũ terre.

2 vtroq; mõ accipi põt in pdca auctoꝛi

tate ⁊ e. Si eim terra accipiat᷑ ꝓ mãꝗ
infoꝛmi:ſic rẽe dr.in pᷣnꝰdñe terrã fun
daſti.i.in pᷣnꝰfeciſti mãm infoꝛmè:qua
ſi fundamẽtũ oĩm foꝛmaꝝ.que igit᷑ dr
eẽ fundata:q;ꝛ oẽs foꝛme ſuſtẽtat᷑a mã:
⁊ ipa nõ ſuſtẽtat᷑ ab alio niſia deo. Jõ
gut dr füdata ĩ pnꝰqꝛ nihil añ ipaʒ cre
gtũ ẽ. ſi aüt noĩe tre intilł elm tre ad;
verꝰẽ pdictꝰſᷣmo. tra eĩ füdata dr ppt᷑
ſui ſtabkitatẽ ſʒ ilłq eccł.i. gñatõ pteit
gnatõ aduẽit.tra aũt ĩ etnũ ſtat.H̊ ełm
ſ.tre.⁊ dr füdatũ:⁊ dr̃ appẽſũ:⁊ füda⸗/
tũ ſr̃ ſtablitatẽ ſua:⁊ füdatũ ẽt ſuꝑ aq̃ᷣs

Fundamẽtũ dicit quia ſicut fundamẽ

tũ eſt infimũ inter omẽs ptes domus.

ſic terra eſt infimũ inter omĩa coꝛpoꝛa

mũdi.⁊ in cẽtro exiſtès tenet locũ fun⸗

damẽti.⁊ cũ virtute ꝓpꝛia ſibi diuinitꝰ

data cẽtrũ appetat ⁊ in cẽtro reqͥeſcat.

fundata dicit᷑ ſuꝑ ſtabilitatẽ ſuò.⁊ hoc
dictũ eſſe:intelligendũ eſt ſᷣm veritatẽ
ſm autẽ noſtr imaginatõnem et vul⸗/
garẽ opinionẽ:cũ aque coopereat infe
rioꝛẽ ſupficieʒ terre reſpectu noſtri.et
vltra aquã ſit aer.⁊ vltra aerẽè ſit igniſ

dicit᷑ terra fundata ſuper aquas. Nos
enĩ eſtimamꝰterr eſſe ſupꝑ aquã dum

cõſideramus aquã ſub pꝑedibꝰnoſtris.
Dicit᷑ etiã eſſe tribus digitis axpenſa

pꝛo eo ꝙ tribꝰelemẽtis intermedijs di
ſtat a celi circũferẽtia.⁊ mediãtibꝰillis
viget᷑ eſſe quaſi aꝑpẽſa. Et per ̊ patet
reſpoſio ad omĩa obiecta. Nota tamẽ
ꝙ aliter accipit᷑ pncipiũ ſᷣm ꝙ nomine

terre intelligit᷑ materia. Aliter ſ̃ᷣm q

intelligit elemẽtũ terre. Scðm enĩ ꝙ;
nomie terre intelligit᷑ materia tũc di/
citur eſſe fundata ĩ pᷣncipio.i.in pᷣmoꝛ/
dio pꝛoductõis rerũ.ſᷣm ꝙ terra vicit

elementũ tũc dicit᷑ eſſe fundata in pn⸗/

cipio.ideſt in pᷣmis oꝑpibus.vi.dierũ.

Itẽ querit᷑ de hoc qð dicit᷑ ꝙ tẽpus
nõ cepit eſſe in temꝑpe. Omne eĩ quod
cepit eſſe:aut cepit eſſe in tempe:auti

eternitate.ſi igit᷑ tẽpus cepit eſſe et nõ

cepit eſſe in eternitate.ergo cepit eſſe

in tempe. Itẽ dicit ꝙ des non cepit
eſſe dominꝰex tempe.Et videt᷑ eẽ falſũ
quia nõ fuit dominꝰanteq; hrẽt ſeruũ.
ſed nõ habuit ſᷣuũ niſi ex temꝑpe.ergo
cepit dominꝰ ex tempe. Juxta hoc
querit᷑ vtrũ cepit eſſe dominꝰEtꝙ nõ

videt᷑.quia dominiũ eſt poteſtas coher

cẽdi ſubditos.⁊ hoc fuit ſempꝑ in deo.
Notrariũ autẽ videt᷑.qͥa relatiua ſimł
ſunt natura.⁊ ſeruꝰnõ fuit ab eterno.
ergo nec dominꝰ. Eᷣ dicẽdu ꝙ dr̃t
dicere ſᷣm Augꝰ.aliqͥd fieri ex tẽpe.et
in tpe ⁊ cũ tpe.ex enĩ ĩpoꝛtat oꝛdinẽ. in
ĩ poꝛtat ↄtinẽtiã.cũ ĩpoꝛtat ſimultatẽ.⁊
ideo nihil eſt factũ in tẽpe: nec ex tẽpe
niſi quod excedita tempe.quia igitur
tempꝰ ea que in pmoꝛdio tꝑis creata

ſunt:a tempe nõ excedũtur. ideo dicit

ea eſſe creata cũ tempe nõ in tem poꝛe:
nec ex temꝑe. Et ideo cuʒ deus dicai᷑

dominꝰreſpectu omĩs rei create:deus

nõ potuit incipe dominꝰ eſſe ex tempe:

nec in temꝑe ꝓpꝛie accipiẽdo habitu/

dinẽ eiꝰ quod eſt ex ⁊ in.nos aũt in coi

ᷣmõe large accipim*. &α autẽ qrit᷑

vtrũ deus incepit eſſe dominꝰ.dicẽdũ

ꝙ dominꝰyno modo impoꝛtat poteſta-

tẽ cohercẽdi ſpditos.⁊ ſic dicit pſidẽtiã
ſim habitũ:⁊ conuenit deo ab eterno.

Alio modo impoꝛtat pſidẽtiã actualẽ

reſpectu ſerui.⁊ ſic incepit eſſe dominꝰ

nõ ratõne mutatõnis facte in ipſo ſed

ratõe mutatõis facte in ſuo coꝛelatio.

ADm oſtenſum

eſt . Sußp oñdit magr qñn
angeli fuerũt creati.in hac ꝑte ondit
vbi fuerũt creati.qꝛ ſcʒ in celo ẽpireo.
Et diuidit᷑ pars iſta in tres ptes. In
pma determinat vbi creati fuerüt.

In ſecũda vero repetit quãdo creati
fuerũt ibi.ſimul ergo viſibiliũ c In
tertia vero remouet dubitatöonem ibi.
hic queri ſolet ſi in celo empireo &.
Ett ſic circa duo rerſat᷑ intẽtio ptis pñ
tis. ſcʒ circa loci angelici quidditatẽ t
q;tuʒ ad actuʒ locãdi ſiue officiũ quod

dicit habere celü empireũ reſpẽctu an
geloꝛum. B

a intelligẽtiã

hui ptis que eſt de loco crea/
tionis angeloꝛũ cuiuſmodi eſt ẽpireũ
celücirca duo incidit dubitatio. Pꝛi⸗
mo circa natura empirei in ſe. Secũ⸗
do inq;tũ habet locare ſpiritꝰſblimes.
Lirca pꝛimũ querũtur duo. Mꝛi⸗
mum eſt quatũ ad quidditatẽ nature.
Secũdum quantũ ad virtutẽ influ-
entie.

aq Tleritur ergo

ðmo de celo empireo quatum
ad quidditatẽ nature.Et querit᷑ vtruʒ

celũ empireüũ ſit:et ſi ſit cuiuſmodi ſit.
Et ꝙ ſit videt᷑. In quolibet gñe mobi⸗

le pſuxpõit ĩmobile.qͥa omne fluxibile

* =à

* —..

ad fixũ terminat᷑ ̊R coꝛpꝰceli ſiderei eſt
mobte g ſupꝛa illud de necitate ẽ ponẽ
vlteriꝰcoꝛpꝰqð ſit coꝛpꝰimobile.̊ aut
dico empireũ. Si tu dicas ꝙ nõ reqͥ/
rit᷑ q motꝰcircularis ẽ circa locũet nõ
reqrit ĩmobilitateʒ niſia ꝑte medij. ⸗
totũ celũ mouet᷑.tũc &̊ qro de vltia ſu/
pficie celi vtꝝ moueat᷑ Hſtatꝙ ſic.ſed
oõẽ mobile ẽ in loco.qͥa nõ qͥreret᷑ locus
niſi eẽt mot ꝗ c. Itẽ in quolibʒ gůe
młtifoꝛme pſuꝑpõit vnifoꝛme ſic mita
pſupponũt vnu. ſ celũ ſidereũ ẽ multi
foꝛ?.& vltra illud ⁊ ſup ẽ coꝛpꝰ vnifoꝛꝰ.
Hᷓ at dicimꝰẽpireũ.g cc. Itẽ ĩ quolʒ
gñe in q ẽ ponẽ infimũ ⁊ mediũ:ẽ ponẽ
ſupmũ.ᷣ graqꝰin coꝛpib attendit᷑ m
gradꝰpſpicui ⁊ lucis.ſᷣ̊ inuenit coꝛpuſ
opacũ ſimpltr᷑ vt tra:⁊ ſimplr᷑:⁊ fʒ totũ
opacũ. ſiↄplemẽtũ ẽ in coꝛꝑibꝰdʒ eẽ
coꝛpꝰſimpir᷑ ⁊ ᷣm totũ luioſuʒ.H̊ dico

mũdi pᷣncipalia creata ſunt oꝛdinata⁊

oꝛnata. cũ oꝛnat ↄſiſtat in maioꝛi di-/

ſtinctõe ⁊ pulchꝛitudinis additõe: ĩpoſ
ſibile ẽ coꝛpꝰillud eẽ vnifoꝛme. Item

lux ſe diffundit ſoẽm dꝛiam ponis

ſurſuʒ ⁊ deoꝛſuʒ.ſᷣ lux ſolis maxime ẽ
diffuſiõis int᷑ coꝛpa mũdi.ꝗ̊ ſurſum ſe
diffundit cũ nõ hẽat obſtaculũ/g cũ nõ
ſe heat ſp vnifoꝛmit᷑ mõ illuiat vnã ptẽ
ẽpirei mõ ali.g coꝛpꝰillud ñ ẽ vnifofe
luĩoſitate vt vr̃. Itẽ ꝙ nõ ↄuẽiat eẽ
aliqð celũ ĩmobile vr.qꝛ oẽ celũ ncc̃io
ſpice figure:ſicut pbat phs:⁊ rei ve/
ritas ẽ.ſ̊ ſpica figura apta ẽ oĩno mo-/
tui.̊ oẽ celũ eoipo ꝙ celũẽ moble g ⁊c
Itẽ qð ꝓpĩquiꝰẽ motoꝛi citi⁊ velo/
tius monet᷑.ꝑ coꝛpꝰſupmũẽ tale. gnõ
ſolũ moueri S etia velociſſime moueri
ↄpetit ſibi. Itẽ h̊ nobilitatis ẽ in celo
vt moueat᷑.vñ oꝛbis pᷣmꝰ.ſ.celi ſtellati
mouet᷑ veloci.et rõ huius ẽ vt aſſitet
ſuo motoꝛi.ſᷣ qto aliquod coꝛpꝰſuꝑiꝰ
taãto nobiliꝰ⁊ motoꝛi ſiłius ⁊ tato mobi

biliꝰ. ſi empireũ ẽ vltra firmamẽtü 6
nõẽ imobile. Meedõ ꝙ q;uis ſancti

46.

parũ loquãt᷑ de hoc celo.qꝛ latet nr̃os

ſenſus et phi adh; minꝰtamẽ ponere ẽ
celũ empireũ ſicut dicit ſacra ſcriptu-⸗

ra. In pncipio cre.de.ce.⁊ terra.ſtra/
bus exponit de empireo.et hoc ꝓbat ꝑ
lram ſequẽtẽ.quia firmamẽtũ ⁊ celuʒ
aqueũ facta ſunt ſecũdo die. Et dam.
H exponit.in pᷣncipio creauit de celũ.
i.ſine ſtellis ſperice foꝛme. Ponẽduʒ
eſt etiã illud celum qꝛ pſuadet rõ finis
triplex.vna eſt pfectio vniuerſi.alia ẽ
ꝓpter motũ firmamẽti.tertia Pncipatł᷑
ꝓpter habitatõeʒ hois beati. ⁊ quoniã
finis imponit neceſſitatẽ his que ſunt

ag finẽ. ppter pfectõem vniuerſi ncce

eſt ipm eſſe vnifoꝛme.quia cũ ſit celum
lumĩoſum diffoꝛme ſi nõ eẽt vnifoꝛme
nõ eſſet vniuerſum cõpletũ.ꝓpt motũ
firmamẽti ponẽduʒ eſt ipm ĩmobile vt
motꝰmobilis fiat circa ĩmobile.ſcilic,

dpan empireug &. Itẽ hitatio hitatõi dʒ cẽtrũ:⁊ intra ↄtinẽs ĩmobile ⁊ locans
ned. rndẽ/& cũ aliqs loc tẽbꝛoſus danatis ſcʒ empireũ. ꝓpter habitaculũ homĩis
.) debeat᷑. ̊ p oppoſitü vr̃ ꝙ lucidꝰdebea beati ponẽdũ eſt ipm luĩoſitatis ꝑfecte
fü. tur btis. Cotra ꝙ ñ ↄuẽiat vniuerſo yt habitatio cõgruat ſuo hĩtatoꝛi.Ex
nn ꝙ illud ſit coꝛpꝰvnifoꝛme vr̃.qa coꝛpa bis ergo colligit᷑ q̃re ſit factũ ⁊ cuiꝰ ſit

diſpois inter alios celos.q; vnifoꝛme
⁊ ĩmobile ⁊ luminoſitatis pfecte. :
obꝛ ꝙ nõ vnifoꝛme quia oꝛnatuʒ.dð ꝙ;
ipa lux ꝓpter ſui nobilitatẽ ẽ ſibi oꝛna
tus.qm ergo coꝛpꝰilludq eſt lumĩoſum
p totũ alio oꝛnatu nõ indiget. Nel põt
dici ꝙ ſicut illud celũ decoꝛatũ ẽ aſtris
ita illud angelis qui ſunt quaſi aſtra
celi empirei.iuxta illud iob.xxxviij.cuʒ
me laudarẽt aſtra matutina.⁊ iterum
aſtra eiꝰerũt hoies beati ⁊ q̃ſi ſol eius
erit agnꝰdei. OQꝛ obꝛ ꝙ ſol diffudit
lumẽ in ipm empireüũ.dð ꝙ illi?coꝛpis
nõ eſt recipe lumè ad minus ab inferi
oꝛibus.⁊ ratio huiꝰeſt limitatio virtu⸗
tis a pte ſolis quia nihil agit vltra ter
minũ ſibi a deo conſtitutuʒ.vnde ſicut
ignis ſtat cum puenit ab oꝛiçonta nec
vltra ꝓgreoit᷑.et terra cum puenit ad
centrũ ita ſolis radij nõ pꝛotẽdũtur ex
tra firmamẽtũ. quia lucerna eſt huiui
viſibilis oꝛbis.Alia rõ eſt qꝛ maioꝛ in/
fluẽtia abſoꝛbet mĩoꝛẽ.⁊ ideo tãta illiꝰ
celi eſt influẽtia ꝙ ad ipſum nõ puenit
minoꝛ.ſicut cãdela nõ illuminat ſoleʒ

ONOQ. obꝛ ꝙ eſt mobile q ſpicũ ⁊ mo⸗/
toꝛi ꝓpiquũ.dð ꝙ ad motuʒ nõ fufficit
ſpica figura ſʒ etiã nccariꝰeſt vt dicũt
aliqͥ locꝰↄtinẽs ⁊ rõbile vr̃. nccariꝰeẽt
etia abſq; dubio effect ł vtilitas mobi
lis łalteriꝰ. qm ergo celu ilłq nõ eſt in
alio qm eſt vnifoꝛme pꝑ totũ ꝑ ſui motũ
nihil faceret ⁊ iõ eſt imobile. Sitr qa
eſt vnifoꝛme nõ hʒ moueri qꝛ nõ habet
dextꝝ ⁊ ſiniſtꝝ. Sed pᷣma rõ de imobi
litate nõ hʒ multà neceſſitatẽ cũ motꝰ
circularis ſᷣm ph̊m nõ reqrat locũ i qᷣ:
ſiz circa quẽ.⁊de vtilitate nõ ſił: q; ſiłꝛ
poſſʒ dici de qqueo.eoqẽ mõ de tertia
pᷣ dextꝝ ⁊ ſiniſtrũ ſunt in celo nõ rõe
diuerſitatis ꝑtiũ ſ̊ ròe ĩfluẽtie moton
⁊ illud ſatis facilr̃ ꝓbat᷑ qꝛ dextꝝ ⁊ ſini
ſtrũ nõ mutat᷑ q́;uis oẽs ptes celi mu/
tent᷑.⁊ iõ rõ q̃re nõ mouet᷑ẽ qꝛ deus nõ
influit ſuꝑ ipm ad motũ ſᷣ ad qͥetẽ tatũ
⁊ ſicut influẽtia dei mouet firmamẽtũ
ſic qetat empireũ.rõ aſ̃t huiꝰc.q; locꝰ
ile eſt regio deputata bis q i oimodo
ſtatu ſunt ⁊ quiete.⁊ ita pʒ ꝙ nõ magiſ
appꝛopiquat motoꝛi vteſt motoꝛ łᷣ vt ẽ
ſtabilies. ex hac rõe.ſ.qͥa ẽ vt ſit locus
btõꝝ accipit᷑ triplex eiꝰ ꝓpetas.ſ.imo⸗
bilitas v nifoꝛmitas ⁊ luminoſitas.⁊ H
eſt rõ mag catholica.qꝛ etiã motuſ celi
ſtellati nõ eſt niſi ppt᷑ obſequiũ homis
viatoꝛis.vñ nüero electoꝝopleto non
erit ampliꝰreuolutõ. Rões aũt phice
que aſſignt᷑ de motu celi apud fideleſ
pl*hñnt varietatis q́; vitatis ſi quis dili
geter aſpiciat. OQꝛ eni obicit de aſſiła
tiõe rñderi põt ꝙ illa cq nulla eſt ſ̊ im/
pletio nüeri elcoꝝ. Nel dð ꝙ ẽ aſſiłaꝰ
in eẽndo ⁊ ẽ aſſiłatõ in creado.vbũ phi
nõ hʒ vitatẽ pᷣmo mõ.q; deꝰ motoꝛ ce
li eſt imobilis.ſ̊ z? qꝛ p ſui motũ eſt cã
gnatõis.q;ꝛ ergo empireũ nõ aſſiłaret᷑
in creado ſi moueret᷑ et eẽt minꝰ ſile in
eſſendo.iõ ſimptr dð eſt imobile. et ſic
patent oia.

s Ecundo queri

„ tur de empireo q;tü ad vᷣtuteʒ
in fluẽtie. Et qrit vtꝝ eèpireũ influat in
hec inferioꝛa an non. Et ꝙ ſic vr. In
quolibet creato qð eſt pfectũ ⁊ ↄpletũ

ſba vᷣtus ⁊ opatio.ergo in ipo ẽpireo
Siergo hʒ vtutẽ aut pꝑ quã opat᷑ in i
qð ſupꝛa:łin id qð iuxta:ł᷑ in id qð ĩfra
nõ in id qð ſupꝛa planuʒ ẽ.nec in id qd
iuxta.qꝛ ipm eſt ſupᷣ oĩa coꝛpa.ꝗ videt
pꝑ illã pvᷣtutẽ influit in id qð infra.aut
vtus ⁊ ſa eiꝰ erit ocioſa qð ẽ plane in
cõueniẽs. Itẽ oĩa coꝛpa ppt᷑ hũanuʒ
obſequiũ ſunt facta.vñn ſumꝰnos finũ
quodãmõ oĩm eoꝝ que ſunt.ꝗᷓ ſi empi
reu aliqͥq eſt de aliqͥ ſuit hoi.ꝑ H̊ͥ nõ fa-
ceret niſi aliqͥd in hec inferioꝛa influẽt
ergo c.. Itẽ q;to aliqð coꝛpꝰ ſitu eſt

ſupiꝰtãto int coꝛpa nobiliꝰẽ. ⁊ q́to no⸗

biliꝰtato potẽtiꝰ meliꝰ.⁊ qᷓ;to potẽtiuſ
⁊ meliꝰtato in agẽdo ⁊ infligẽdo effica
cius.ſi ergo celũ empireü eſt ſumũg
vr ꝙ ſit maxie influẽs in hec inferioꝛa.
Atẽ q;to lumẽ eſt maiꝰtato magis ſe
diffundit ⁊ mitiplicat.ſi g empireũ int
coꝛꝑa eſt luioſum maxie. ergo maxie
diffuſiſſimũ.ſ̊ lumè illud nõ pᷣuat᷑ effi⸗
cacia vegetàdi ⁊ ↄſeruãdi quadmoꝰ
nec lumẽ firmamẽti. vr̃ ꝙ ẽpireuʒ in
hec inferioꝛa magis ſit influẽs. Cön
influẽtia celeſtis coꝛpis maxie coſiſtit

in diffuſiõe luis et caloꝛis.ſᷣ̊ ẽpireũ nõ

calefacit q; nõ eſt in motu.nec iſta coꝛ⸗
poꝛa inferioꝛa ſicut pʒ irradiat.g vr ꝙ;
nulla ſit influetia ẽpirei in ̊ inferioꝛa
Atẽ coꝛpa que ſunt infra firmamẽtũ
ſufficieter influüt ad vegetatõnem et
gñatõem in his inferioꝛibo faciẽqã. ſi

nã ?᷑ fruſtra facit vr̃ ꝙ alteriꝰ celi inſiu

entia nulla ſit cũ nulliꝰſit oꝑpoꝛtũitat
Atẽ in fluẽtia celi dʒ eẽ ↄfoꝛmis eia
quo eſt.dʒ eti nihilomiꝰeẽ ↄfoꝛmis ei

A quo recipit. ꝑ celu ẽpireũ ẽ icoꝝupti

bile vnifoꝛme qetiſſimũ ſtatui ⁊ quieti
glie deputatũ.̊ autẽ q infra ſunt hnt
oĩo oꝑpoſitas cõditõnes.& vr ꝙ nullo
mõ ſupꝑ coꝛpa inferioꝛa influẽ habeat.
AItẽ ſi influit ſup coꝛpa:aut ergo ad
nobilioꝛẽ effectũ qᷓ; ſit ĩfluẽtia octaue
ſpere:aut ad minꝰnobilè:aut ad eũdeʒ
effectü.ad eüdẽ nõ oʒ.ad minꝰnobileʒ
nõ decet cum illud coꝛpꝰſit nobiliꝰ.ad

magis nobilẽ nõ põt. ꝓbog nullo mõ

in fluit. e aut nõ poſſitĩ mag nobłe

vf.nã ſicut phi volũt ⁊ cõiter tenẽt viri

ta⸗
erp⸗

ddire

Ktinid
hnides
man
ein
Win
Gempi
influet
ſitneſ
tono⸗
wotetiut
loeffica
idng
feriora.
mgsſe
pneümt
ommie
P—
rgrig
mmneuũ
zmnenet

41

faſumon
2 n
g
luebal.
utergon⸗
tin ocn
tad eii,
1*
in'ſon
tnobi
. 9, be
ityi

8

phici. Influẽtia celi ẽ opãs ad ꝓducti
onẽ aie ſenſibił. ſᷣ S aĩaʒ ſenſibilẽ nõ ẽ
niſi rõlis. H aũt nulli coꝛpi eſt ſbiecta:
imo eſt a creatõe pura.̊ nullo mõ põt
eminẽtioꝛ eſſe influẽtia q; S aiaʒ ſenſi⸗
bilẽ. ⁊ ſup hac influit firmamẽtũ ſuffi⸗
ciẽter cũ his q ſunt infra. vr ꝙ nulla
ſit inſluẽtia empirei exnñtis ð. Si tu
dicas ꝙ influit nõ rõe aĩe in ſe: ſᷣ rõne
diſpõis a pte coꝛpis. Cõtra aĩa rölis
vnit᷑ mediãte vi ſenſitiua ⁊ vegetatiua
⁊ coꝛpꝰdiſpõitad ſuſceptiõʒ aie media
te cõplexiõe eq̃li:x ſpũ̃ triplici.ſ.vitali.
nãli.⁊ aĩali.x ad h oĩa influit h̊ celuʒ ſi
dereũ ſufficiẽter. redit idẽ qð pᷣus.
Hvdð ꝙ circa h̊ duplex fuit opio.
quidã nãq; dixerũtꝙ celũ empireũ in-/
fluit in ̊ inferioꝛa ĩfluẽtia nobiliſſima
cũ eĩ ſit coꝛpꝰ ncce eſt influẽti ſuã ſi q̃
eſt:eſſe coꝛpalẽ Rurſus cũ ſit excellẽ
tiſſimũ int coꝛceleſtia:influit ſuꝑ coꝛꝰ
nobiliſſima.et talia ſunt coꝛpa hüana:
q ſunt oꝛdinata ad nobiliſſimã foꝛmaʒ
ſcʒ ad aiaʒ rõlem q̃ maioꝛẽ ⁊ nobilioꝛ?
di ponem exigit in ſua mã. Qũu igit᷑ nʒ
lucis diſponat ad vitã: ⁊ triplex ſit vi/
ta ſᷣm triplicẽ dꝛĩam aie.differẽs gdu
⁊ dignitate:tres de ↄdidit celos oꝛdi⸗/
natos int᷑ ſe Sᷓdu ⁊ dignitate.nõ ſolum
nẽ:ſᷣ etiã influẽtie.ita ꝙ celũ ſidereũ de
ſe oꝛdinat᷑ ad ↄciliatõem ełoꝝ:ad ſuſce
ptõem vegetabił. criſtallinũ ad ſuſce-/
ptõeʒ ſenſibił.ſ̊ empireũ ad ſuſceptõʒ
rölis.⁊ H̊ quidẽ rõle vr̃: nõ ſolũ ratiõe
oꝛdis influẽtie:ſᷣ etiã rõe ↄfoꝛmitat nẽ
celũ enĩ empireũ eſt locꝰſpualiũ ſbaꝝ.
locꝰetiã coꝛpuʒ głificatoꝝ:vqm ↄueni
entia eſt loci ad locatũ:vel maifeſta:vł
occłta vr̃ influẽtia illiꝰceli eſſe cõſona
coꝛpiba nrĩs ⁊ aĩab aĩca:nõ rõe ſui:ſʒ
rõe ſuoꝝ coꝛpuʒ q pficiũt ⁊ infoꝛmãt
Alia vo opĩo fuit circa h̊ oĩo iſti ↄꝛia
que dixit ꝙ celi empirei in hec iferioꝛa
nulla eſt oĩo influẽtia.qꝛ nõ hñt coꝛpa
influẽ niſi pᷣm oꝛdinẽ cõditoꝛis: habito
reſpectu ad finẽ. &m ergo empireũ
ad pfectõem vniuerſi eſt ↄditũ vt ſit lo
cus btõꝝ.iõ regio ⁊ lux ẽ a nobis ſemo

ta ⁊ occulta: ſicut ⁊ ipa gła quã pꝑ grãʒ

expectamPꝰ amamꝰx credimꝰlicet non

„

videamus. ⁊ iõ dñt ꝙ empireũ nõ ẽ ad
obſequiũ hoĩs in pnti:ſᷣ ad obſequiuʒ
ppetuũ.nec melioꝛat᷑: ſᷣ vnifoꝛmiter in
ſua dignitate ſbſiſtit.⁊ iõ rões adducte
ad influetiã ondẽdaʒ in h inferioꝛa ſᷣm
Hs non valẽt.qꝛ oꝛdinatio illiꝰcoꝛꝑpis
ad aliud offm ſᷣm dictamẽ ⁊ ipiũ cõdi/
toꝛis:huiinfluẽtiã nõ admittit.et hoc

ſoluz oẽs rões illas diſſoluit. Quelʒ

han opinionũ ſatis eſt ꝓbabilis.q aut
ſit magis vera:nõ plane pʒ.quis eĩi no
uit ſi de illi celo hac occultã influẽtiã
dedit ſup coꝛpa nr̃a.Lũ roõe nobilitat
tũ rõe ↄfoꝛmitatis.Hᷣ nõ eſt vt credo fa
cile refellẽ:nec ꝑ violẽtiã auctoꝛitatis:
nec p efficaciã rõnis. Rurſus que ſit
nccĩtas buiꝰinfluetie:nec rõ nec aucto
ritas manifeſtat cũ ſatis videat᷑ſi ufficẽ
alioꝝ inferioꝝ coꝛpuʒ influetia. ideo ĩ
neutrã ptẽ oĩo declinado.dð vt ꝙ cuʒ
celü empireũ ſit pᷣmũ creatũ int coꝛpa
qð eſt maxim mole ⁊ vᷣtute.qꝛ ẽ maxi“
mole:oĩa coꝛpa locat ꝑ ambitũ ⁊ ↄtineè
tiã.qꝛ maximũ vᷣtute:cetera vegetat et

ↄbuat p ſuò influẽtis. Obmittẽdo igit
illã influẽtiã quã dicit᷑ hr̃e ſup huana

coꝛpa ſuſtineri põt ꝙ aliquẽ effectũ et
aliquã influẽtia hat ſuꝑ oĩa coꝛpa in⸗
ferioꝛa tanq; mũ creatũ ſup ſequẽtia
rõnes ad hoc adducte ſunt cõcedẽde.
hic obꝛ de influẽtia luis ⁊ caloꝛiſ
dð qꝙ influẽtia luĩs põteẽ duplicit:vel
manifeſta vel occulta. manifeſta influ
entia eſt p dyaphanuʒ coꝛpꝰmaxie qn
ſenſu pcipit᷑.occulta influetia ẽñ ſolu
p dyaphanũ coꝛpꝰß etiã p opacũ:ſicut
virt'ſtellarũ eſt in malia ꝗ latet ſ fra.
Nel põt dici ꝙ eſt in fluẽtia mediata:
ĩmediata. poſſibile eſt q influetia celi
ſidẽi vigoꝛat ex adiumẽto luis ſupioꝛu
celoꝝ: ⁊ vtutẽ ſuſcepta ðᷣ ſupiꝰderiuat
tñſmittit ad h̊ inferioꝛa.⁊ vr̃ nobiſ eẽ
ꝓpa illoꝝ: cũ tñ nõ ſit pba ß etia alièẽa
Et p hoc pʒ aliud ꝙ nõ eſt cᷣ ſufficiẽs

virt'iferioꝝ celoꝝ:niſi ꝑ adiumẽtu ſu-

„-

pion. M2 obꝛ de cõfoꝛmitate.dð ꝙ
ↄfoꝛmis eſt nã ſpũs ꝗͥ diſponit ad vitã
ipi luci celeſti q;tuʒ ad duritatẽ.et hac
rõe nata eſt recipe: ſ nõ opꝑʒ in oĩibus
ↄſonare. 2 ob vtrũ ad nobilioꝛeʒ
c

effectũ. dð ſᷣm pmã opiõem ꝙ ad nobi

lioꝛẽ effectũ.qꝛ ad gñatiõem ſpũuʒ qui

ſunt diſpõ ad ſuſceptõneʒ aĩe ronalis
Et ſi tu obicias ꝙ nõ ſunt alij qᷓ; illiq
diſponũt ad ſenſibilẽ.dð ꝙ ⁊ ſi nõ ſunt
oĩo alij pſᷣm foꝛma:tñ ſunt purioꝛes et
excellẽtioꝛibo ⁊ nobilioꝛibo potẽtijs na⸗
ti miſtrare.ſᷣm quã etiã rõem nobilio⸗/
rẽ oʒ eſſe ↄplexõem ⁊ oꝛganicatõem tã
hũani coꝛꝑis qᷓ; bꝛutalis.põt tñ ſuſtine
ri ꝙ ad eoſdẽ effectꝰinfluunt:nec tñ al
teꝝ eoꝝ ſuꝑfluit.qꝛ virtceli inferioꝛiſ
⁊ influẽtia adiuuat᷑ ꝑ rirtutẽ ſupioꝛis.
⁊ virtꝰ ſupioꝛis opat᷑ mediate virtute ⁊
influẽtia inferioꝛis.iõ neutꝝ ſupfluit:
tz ad hec inferioꝛa ↄſeruãda ⁊ pficiẽda
virtꝰvtriuſq; ↄcurrit.

nſequenter

circa z varticulũ qrunt᷑ q̃tuoꝛ

C

pveſt vtu ſbe ſpualeſ ſint in loco coꝛ

poꝛeo. = Peſt vtꝝ angts ſit in pluribꝰ

locis ſil:aut tm in vno. ʒveſt vtu ſiti

loco puctali an ↄpoſito. ꝗvè vtꝝ plu
res angeli poſſint eẽ ĩ eodẽ loco pᷣmo.

ELl eritur ergo
vtꝝ loci coꝛpalis ſit locare an
gelos. Etꝙ ſic vfr̃.dicit ſtrab.ſtatim

vtfactũ eſt celũ empireũ repletũ ẽ an/

gelis. Itẽ dam.celũ ẽ ↄtinẽtia viſibi
liũ ⁊ inuſſibiliũ:loqͥ᷑ de empireo .
IYtẽ oẽ creatũ ẽ de vniuerſo.ẽ ĩtra
bᷣmüu ↄtinẽs ſiue vltim coꝛpꝰ łᷣ ſuꝑ pᷣꝰ
coꝛpꝰambiẽs dr empireũ.g oĩs crea/
tura ↄtinet᷑ infra ipᷣm. Itẽ nulla ſba
oꝑat᷑ niſi vbi eſt virteiꝰꝶ nulla vtꝰpõt
elõgari a ſba niſi ſba ꝓpoꝛtõnabili.nã
virtꝰinfinita nullo mõ elõgat᷑.virtus
finita nõ põt elõgari niſi finite. gᷓ ncce
eſt angelu eẽ in loco vbi opat᷑vł ppe.ꝗ
cuʒ opet᷑ in loco coꝛpali:pt pʒ in coꝛꝑe
qð mouet.& ibi ẽ vel in loco ꝓxĩo ẽ. g ſi
locꝰmaxĩe aptꝰoteplatõi eſt ẽpireuũ vr
q; ibi ſit. Itẽ ſpus maligni ĩ eoð loco
toꝛmẽtoꝝ hẽbũt collocari in qͥ: ⁊ hoĩes
danati.ſic drĩ math.xxv.ite maledci ⁊c
ab oppõitis vka ſiti in ↄꝛio angeli cũ

btis Hibo in eodẽ loco coꝛpali erunt.ß

locsꝰa ptꝰhoibo btis ẽ ille q pdict ẽ.ſcilzʒ

celi empireũ qð eſt ſupmũ. qetũ.claꝝ

vnifoꝛme ⁊ ſpacioſũg tc. Itẽ maioꝛ

reqrit᷑ ꝓpoꝛtio pfectiõis ad pfectibile:

q; ad locũ.ſᷣ videmꝰꝙ ſba ſpualiſ adeo
Põt ꝓpoꝛtionari coꝛpoꝛali ⁊ ecõ?ꝙ vna
vnit alteri vt ꝑfectio.vt pʒ in homĩe. ꝗ

multo foꝛtiꝰpot vna vniri alteri vt lo-

catũ loco.ꝗ cũ celũ ẽpireũ ſit nobiliſſi⸗
mũ coꝛpoꝝ ſimpliciũ:łerit in angelo:ł᷑
angel'in eo.hß ipm nõẽ ĩ angło. ecõꝰ

Sedqõ boeciꝰæ ebdomatib.coĩs aã

ↄceptio que oĩb vr eſt incoꝛpeũ ĩ loco
nõ eẽ. Itẽ greg.locꝰale deꝰẽ.ß nõ ẽ
ſpualioꝛ locꝰaĩe q́; angeli.g ſi deus eſt
q; angeli. g

loc'aĩe:⁊ angeli. Itẽ rone vr.qꝛ loci

ad locatuʒ ẽ mutua indigetia:ſicut pʒ.
locatũ eĩ indiget loco ſuo:vt tra cẽtro.
T locꝰetiã indiget locato.vnde refugit

vacuitatẽ ⁊ ĩpoſſibile ẽ ꝙ locꝰſit ſine lo

cato:qͥn aliqͥd ĩpleat ĩdigẽti loci.ſ ce/
lü empireũ nõ indiget angeł:nec aliqͥſ
locꝰ:nec ſitit angelꝰloco.qꝛ oĩ coꝛpoꝛe
circũſcripto adh angelꝰremanẽt:⁊ ſʒ
ſbam:⁊ ſm opatiõeʒ que ẽ ↄtẽplatio.g
nullo mõ ẽ locꝰangeli. Itẽ locꝰhabʒ
influẽtiã ⁊ potẽtia ſuꝑ locatü.vñ ſupio
ra nobilioꝛa locant minꝰnobilia:ſic pʒ
ex H̊ ꝙ aqᷓ terr:aer aqua:⁊ ſic de aljs
tz coꝛpale nõ hʒ influẽ in ſpuale niſi ſʒ
oꝛdinẽ iuſtitie: ſicut in aia pꝑccatrice t
ſpi.ꝗ ſpũs nõ hʒ locũ in coꝛpe niſi per
culpa. Itẽ oẽ locatũ hʒ põqꝰꝛ iclina/

tionẽ ad locũ.᷑ᷣ augꝰdicit ꝙ eſt ppqꝰin

coꝛpibo:ᷣ ẽ amoꝛ in ſpiritibi.ſꝑ iclinatõ
amoꝛis angelici eſt ad bonũ ſpuũale:nõ
ad locũ coꝛpalẽ. nõ hñt locari coꝛpa
liter:ß ſolu ſpuüalf. dð qꝙ celu em

pireũ locat angelos:⁊ ẽ locꝰangeloꝝ:

ſicut pbãt rões ad pᷣmẽ ptẽ. Ad itel
ligẽtia aũt obiectoꝝ.dð ꝙ lochʒ tpli⸗
cẽ ↄpatõem ab locatũ.ↄpat᷑ eĩ in rõne
ↄtinẽtis.⁊ in rõe mẽſura.ʒꝰin rõe cõ
ſeruãtis. Cõtinet enĩ vt vas.ſ̊ meßat:
vt q́;titas.ſᷣ ↄſuat:vt nã.ſᷣm hãc tplicẽ
hitudinẽ ſunt i loco ſpe finite coꝛpaleſ
Ticoꝛꝛuptibiles.qꝛ finite ⁊ litate ſunti
loco ptinẽtie.qꝛ coꝛpales in mẽſuraãte
q; coꝝꝛuptibiles ĩ loco ↄᷣuãte.ſʒ duas
2patões vltias q ſüt mẽſare ⁊ ↄfᷣnare
ſunt in loco ſſe finite et coꝛpoꝛales ſed

„
— 7b

e en ee kr.
* J 4 af t1 ]R-—

ſj „

o
ſu
ine
co
cof
ſiu
tat
ie

co
ac
Ti
inſe
L.
wce⸗

ch
mioꝛ
wie.
Ueo
PFN
nieg
ntlo⸗
dlili⸗
Wok
coisgi
iiloed
ßnoe
useſt
loci
utpz.
cetro.
efugit
ſinelo
cibce⸗
caliſ
orpore
rt
unios
KNN
iaſie
eals
enilifz
riet
niſiper
iclna⸗
ain
mic
Acirl
hihl⸗
tiintin
n ſoec⸗
mefat
ictpli⸗
e ſunn
minir

coꝛuptibiles.ſᷣm pmã vo q eſt ↄtinere

ſunt in loco ſubſtàtie finite ſpuales et

inconuptibiles:vt angeli.⁊ H dico ĩ lo
co coꝛpali.nã angelꝰ hʒ lociũ ſpualeʒ ⁊
cõſᷣuãtẽ.ſ.dei virtutẽ.locũ mẽ ſurantẽ

ſiue circuſcribẽtẽ ꝓbe ſbe.⁊ vᷣtutiſ limi
tatõem ſiue clauſiõem.locũ vo cõtinẽ/

tie.non tm ſpũalẽ:ſ etiã coꝛpalẽ. Rõ

aũt q̃re angeli ↄtinẽt᷑ loco: ſiue aliquo
ambiẽte ẽ oꝛdinatio ptiũ vniuerſi.Si

eĩ nõ haberèt aliqͥq ↄtinẽs: nõ eẽt eoꝛũ
exñtia oꝛdinata ad inuicẽ.q; nõ oꝛdinẽ
hñt in creatõne:eo ꝙ creata ſimłt᷑.nec
haberẽt oꝛdinẽ vnPꝰad alten.H̊ autẽ nõ

decet vniuerſuʒ:nec ſummũ opificem

Rõ aũt q̃re ↄtinẽt᷑ loco coꝛpali du/
plex eſt. vna ſcilʒ limitatio ſpus creati
cũ eĩʒ ſpus increatꝰq deẽ habeat in ſe

ſimplicitatẽ ꝑ quꝗ eſt intra omnia:⁊ ĩ-

mẽſitatẽ per quã cõtinet oĩa:et ẽ extra
omnia: cõicat illas ↄditiões creature
eatenꝰ quaten nata eſt recipe virtutẽ
ↄtinẽtie.vñ ſimplicitatẽ cõicat ſi pui. ſʒ
ſpus nõ potuit recipe virtutẽ ↄtinẽtie.
qa eni ſimplicitas ei finita eſt: iõ ẽ hic

1 nuc.⁊ qꝛ nõ hʒ ptẽ ⁊ ptẽ ſᷣm totũ hic ⁊

nũc.iõ nõ põt hr̃e vłem capacitatèẽ reꝝ
Coꝛp aũt q ↄpoſitũ ẽ ⁊ hʒ ptes ĩnũe/
rabiles nõ potuit pticipare ſimplicita
tẽ.ſ ppt ptiũ extenſionẽ potuit recipe
capacitatẽ.iõ deꝰ fecit vnũ coꝛpꝰnobi⸗/
liſſimũ qð eſſet natũ oĩa ambire:et ex/
tra qð oĩo nihil eẽt:⁊ hoc ẽ empireũ.et
iõ nccẽe eſt angelũ eẽ intra ipym. Alia
rõ eſt.qꝛ in ſolo coꝛpe ẽ diſtictio h⁊ ibi
qꝛ enĩ creature cetẽ oꝛdinẽ hñt ĩ mũdo
diſtĩctiõem ⁊ pem hñt ſᷣm gq?põnem.

⁊ ita ꝙ vna eſt hic ⁊ alia ibi.vna ſurſuʒ

⁊ alia deoꝛſuzʒ.⁊ in ſolo coꝛpe ẽ potẽtia
lis diſtictio ſʒ hic ⁊ ibi.⁊ int᷑ creaturas
ſoli coꝛpi debuit dari vłis poꝰlocãdi:⁊
reſpectu viſibiliũ ⁊ ĩuiſibiliũ:yt ſic vni/
uerſum eẽt vnũ in oĩibo ſuis ptibo oꝛdi/
natis. Et ſic pʒ rõ duplex qᷓre data eſt
coꝛp i potẽtia locãdi ſpm:⁊ ſpin ↄtineri
a coꝛpe.h̊ eni exigebat oꝛdo vniuerſi.
Tũ ppt limitatõem ſpũs creati.tũ qͥa

in ſolo coꝛpe diſtictio eſt m hic et ibi.

Qoõcedẽde ſuntigit᷑rõnes mõſtrates
celi empirei eſt locare angelos.

Oꝛ ergo obꝛ in ꝛin pᷣmo qꝙ ĩcoꝛpen
nõ eſt in loco.dð ꝙ intelligit᷑ de eſſe in

loco:ſicut mẽſuratũ ẽ in mẽſura. ⸗

obꝛ ꝙ loco angeli ⁊ aĩe deẽ.dð ꝙ ĩtel
ligit de loco ↄſeruãte:nõ de loco diſti
guẽte. ⁊ iten hoc nõ cogit ꝙ ſi deus eſt

locꝙ nihil creatũ locet ſpſmm. Qꝛ obꝛ
ꝙloci ad locatũ ẽ mutua indigẽtia.dð

eſt ꝙ ven eſt de his que locãt᷑ ꝓpt de/

fectũ ſui:ß nõ eſt verũ de his q locãtur

ꝓpter oꝛdinẽ ſᷣuaduʒ vniuerſi. vnde ſi
querat᷑ vtꝝ lapis poſſit eſſe extra celũ.

☛

dicẽdũ qꝙ nõ.tũ ꝓpter ſuã indigẽti.q

no bf̃et locũ ↄſeruãtẽ. tũ q; nõ patit᷑ H

oꝛdo vniuerſi.ſᷣ de angelo ꝙ celum no
exeat nõ eſt rõ loci coꝛpalis indigẽtia:
ſed coꝛpis vltimi vniuerſalis ↄtinẽtia
ſm ꝙ vniuerſuʒ eſt pꝑfectũ ⁊ oꝛdinatũ.
Ald alias duas rões pʒ απα%bce⸗
dit᷑ de eẽ in loco tanq; in ↄpuãte ratiõe
cuiꝰpõit᷑ influẽtia in locate.ponit᷑ etiaʒ
inclin atio in locato.iſte aüt modꝰ eẽn/
di in loco nõ ↄuenit angelo.

Ecundo queri
tur vtruũ vn angelꝰſit ⁊ ſekſit ĩ
pluribus locis:an tin in vno. Etꝙ in
plurib vf pᷣmo ꝑ augꝰꝗq dicit ꝙ agel“
ibi eſt vbi vult.in li.de ci.dei.ſᷣ exñs in
celo vult eẽ in terra.g̊ exñs ĩ celo eſt in
terra. ſił eſt in pluribꝰlocis. Item
dam. dicit ꝙ ibi ẽ vbi opat᷑.ſ̊ angel vl
ł põt eẽ motoꝛ celi.et motoꝛ opat᷑ ſuꝑ
totũ mobile.g̊ vn? angelein vtraq; pte

circüferẽtie celi põt eè ſił ſeł. ergo li
magis diſtat vna ps circuferentie ab

alia q; ce. a te. pʒ cτ. Itẽ q;to aliquiꝗ
ſimplicieſt: tato in pluribꝰ repit᷑.⁊ rõ
huiꝰc᷑.qꝛ tãto mag recedita coartatõe
7 magis axppꝛopĩquat ad diuinũ eẽ qoᷣ
vbiq; ẽ. ſi angelꝰint creaturas maxie
ad deũ appꝛopiquat vr ꝙ ſit⁊ ſełi pln
ribꝰlocis eẽ poſſit:ſicut vłe ꝓpter ſuax
ſimplicitatẽ ẽ vbiq; ⁊ ſemp. Itẽ gloꝛi
ficatꝰſpũs nõ hʒ cogitatões volubles
imo pot p donũ gloꝛie ſił mita cogitãe
ß intellect ꝑ nãm in vnico inſtãti non
aſpicit niſi ad vnũ ĩtelligibile: p glaʒ
ſil videt multa. pari roe vr q angel
gloꝛificat'ſil poſſit eẽ ĩ locis viuerſis.
c 2=

IVtẽ coꝛꝰnuũqᷓ; pot eleuari:nec p głiaʒ

nec ꝑ vnionẽ vt ſit excelſiꝰ ſpũ głoſo ſ
coꝛꝰxpi p głam vnioniſ põt eẽ in locis
diyſis. pari roe vt vr ⁊ głs glłoſus.
Noõtra ambꝛo.inlib. de ſpn ſcõ.oĩs
creatura certis ſue nẽ eſt circũſcripta
limitibo.hᷣ qð pot eſſe vnũ ⁊ idẽ totũ ſᷣm
actũ:ita in q̊ loco ꝙ etiã in alio: nõ eſt
circũſcriptũ.g vł angelꝰnõ ẽ creatura
pvel ſi ſic:in pluribo locis ſiłeẽ nõ ppt.
AIſtẽ dam.in li.i.angelꝰdr eè in loco
qꝛ adeſt ĩtelligibilr̃ ⁊ circũſcribit᷑ vbi ⁊
opat᷑.nõ enĩ põt ſᷣm idẽ in diuerſ locis
opari. Itẽ ſiangelſił eẽtĩ diuerſis
locis:nõ indigẽt mitti nec moueri.ſed
mouet᷑ angeli:ſic pʒ p ſcripturã. ve.et
no. te. gO ι. AItẽ ſiangls ſit ⁊ ſe eſſe
poſſet in diuerſis locis:ſił ⁊ ſeł poſſʒ in
vno loco tacẽ ⁊ in alio loco loqͥ. in vno
moueri:⁊ in alio qeſcẽ.ꝙꝗᷓ duo oꝑpoſita
ſił ⁊ ſełeẽnt vera de eodẽ. Itẽ poat
eundẽ angelũ ſił eſſe piſiꝰ rome.qro

vtrũ de vr be poſſʒ ire piſiꝰ.ſi nõquero

quid ipꝑedit:æ non eſt dare.ſi ſic:ꝑ nihil

mouet᷑ad id qð hbʒ.ᷓ nõ põt ire piſius.

aut ſi vadit piſiꝰ⁊ ibi ſe ĩuenit ſimł fuit
pñs ⁊ abñs:⁊ poſt bis eſt ibi pñs.q oĩa
ſunt incõuenietia ⁊ abſurda ergo &.
Needð ꝙ cü angls heat eẽ ididuatũ
hʒ eſſe hic ⁊ nuc.qꝛ vo hʒ eſſe limitatuʒ
⁊ virtutẽ limitatã:hʒ eſſe in vno h:ſiue
in vno loco tmn. Im & ta indiquatio qᷓ;
limitatio nuliter ⁊ inſepabilr ieſt ãgło
hic eſt ꝙ angim ſit᷑ ⁊ ſełoʒ eẽ tm ĩ vno
loco.⁊ hoc dicũt auctoꝛitates:⁊ rõnes
pꝓbãt.⁊ iõ ↄcedẽde ſunt ꝓ eo ꝙ verũ cõ
cludut. Ad ilłq qð obꝛ pe ꝙ ibi ẽ ybi
vult.dð ꝙ illud nõ eſt dictũ ꝑ ↄcõitãtiã
ſimultatis.ꝙ in eoqẽ inſtatiĩ qͥ velle
eſſe in quocũq; loco ſit eſſe: ſᷣ iõ dictũ ẽ
qꝛ eſſe in loco volito ſeqͥt velle ſn moꝛa
tpis magna ꝓpter velocitatẽ angłicã

vt dam. dicit.ſequit᷑ eti eſſe ĩ loco tali

vel tali velle angeliad nutu.qꝛ angelꝰ
nõ vult niſi qð ↄpetit nẽ ſue.vñ nõ vult

ibi eſſe in inſtati:ꝑ in eo tẽpe in qͥ ſcit ſe

poſſe venire.eodẽ modo intelligẽdum
eſt verbũ pdictũ de coꝛpe głoſo. Ad
illud ꝙ ibi eſt vbi opat oð ꝙ opariali/
cubiẽ duplf᷑. vel mediate vel imeqiate

immediate vtputa aia opat᷑in manu:ß

mediãte manu aĩa naute oꝑat᷑ in tota
naui.qꝛ mouẽdo manũ mouʒ temon?:

⁊ mouendo temonẽ totà nauẽ mouet.
nec tñ oʒ ꝙ ſit in tota naui:ſ̊ vbi opat

pmo.p huc modũ itelligẽdu ẽ i ꝓpoito
ꝙ ⁊ ſi angel eſſet motoꝛ ce.vel mouẽs
pmo moueret illã ꝑtẽ ſuꝑ quã eẽt ĩflu
entia motoꝛis ⁊ in illa eſſet:nõ ĩ tota re
mobili vel mota. ſic intelligẽdũ eſt de
angelis qͥ ſubuerterũt ſodoma. Ad
illud qð obꝛ de ſimplicitate dð ꝙ ſim-
plr̃ eſt duplr᷑.aut ꝑ puatiõem ptiũ ↄpo
nẽetiũ in eſſe nẽ:aut ꝑ puatõem ptiũ cõ
ſtituẽtiũ in eẽ diffinito ſiue in gne.qñ
ergo dicit᷑ ꝙ q;to aliqͥd ſimpliciꝰ tãto ĩ
pluribo.hoc dr de ſimplicitate æο uã
ĩcʒ hʒ genꝰreſpectu ſpei.⁊ iõ in pluribꝰ
reꝑit᷑ q; ſpẽs.cũ aũt dicimꝰangelũ ſim/
plicẽ:hoc eſt ſjm aliud genꝰſimplicitadt

iõinihil ad ꝓpoſitũ. Ad illud qð obꝛ

de plitate cognoſcibiliũ qͥ intelligit ſit
⁊ ſeł.dð ꝙ nò eſt ſiłe duplici rõe.q;ꝛ vis
cognitiua magis efficit᷑ dei foꝛmis per
loꝛiam q; vis motiua motu exterioꝛi.
Weeren aliud eſt.qꝛ deꝰ⁊ exẽplar diui
nũ in gloꝛificatis eſt rõ ↄgnoſcẽdi ſᷣm
rẽ ⁊ eſſenti.iõ intellectꝰgłificat ꝰ młta
cognoſcit ita ꝙ nõ diſpgit᷑:p̊ circa vnũ
colligit᷑.ſ̊ angelũ eſſe in pluribꝰlocis:
hoc nõ põt eſſe ꝑ collectõem vtutis ad
vnũ locũ:ſicut intellectꝰ ad vnũ pꝛimũ
cognoſcibile.⁊ iõ nõ eſtↄſite. Adil
lud qð obꝛ de coꝛꝑe xpidð ꝙ nõ ẽ locꝰ
a minoꝛi neca ſiłi.qꝛ coꝛpꝰ xpi in pluri
bus locis eſt:qꝛ multa ↄuertũt᷑ in ipm.
Et ſi qras qre magis cõgruit aliqua ĩ
ipm ↄuerti q; in aliud coꝛpꝰ. huiꝰ
eſt qꝛ eſt cibꝰin quo reficiũt᷑ oĩa mẽbꝛa
xpi.Et ſi qras q̃lis cibꝰhuieſt.eadeʒ
qõ eſt de carbone q̃liter calefacit ꝓpt

ↄiũctòem cũ igne. ſſic caro xpi repieta

dilectõne vt carbo ignis igne.⁊ h totũ

eſt diffuſiꝰin pᷣmo li.⁊ in qrto.

. Ertio queritur

de modo eẽnqiangłm in loco

Et querit᷑ rtruʒ ſi in loco ĩptibili ſiue

piuᷣctali. Etꝙ ſic v. vam.diẽ cangel⸗
eſt in loco nõ figuralit:ſ intelligibilit.

che
ein
„

igt
ſim
za
q
bili
ſit

ni

unns
intota
mone:
doret.
dpotto
nouts
diſ
wae
diſin⸗
dan
täti
ligitſt
genis
nioer

cũ ergo nihil ipius loci ſit ĩfigurabile

⁊ intelligibile niſi pũctus eſt in pũcto.
Iſtẽ pꝓpoꝛtio dʒ eẽ locati ad locũ.ſed
ãgłs ẽ ſimplex ⁊ iptibit᷑.ꝗ ei debet᷑ lol
ſimplex ⁊ ĩptibit.ſ h eſt ſolꝰpũctꝰloci.
g̊ cc. Itẽ ponamꝰangim eẽ in loco in
q̃ minoꝛi nõ põt eẽ.qro an ille locꝰẽ pti
bilis aut iptibłis.ſi ptibilis.ꝗ̊ cũ ãgelꝰ
ſit ſimplex:adh̊ põt eẽ in mĩoꝛi.ꝙ ſi nõ
põt eẽ in mioꝛi vr ille ſit iptibłis.ſed

nihil ẽ ĩptibile in loco niſi pũctꝰꝗᷣ t.

AItẽ qð recipit᷑ in aliq:recipit᷑ ibi per
modũ recipiẽtis nõ ꝑ modũ recepti.ſi
Sangel“ in loco ptibili ẽ ꝑtialr.ꝑ ĩpoſ
ſibile ẽ ãgelũ recipe ptitiõʒ g̊ c. Itẽ
ſiangelꝰ ẽ in loco ꝑtibili taq; i loco pꝰ
autgᷣ totin q̃lʒ pte:aut ẽ ita i toto ꝙ;
ps ẽ in ꝑte.ſi totꝰẽ in toto:ita ꝙ ꝑs eſt
in pte.q̊ ẽ ptibit:ſi ita ꝙ in q̃lʒ pte.cũg
ptes loci ſint multe erit in plłibꝰlocis.
Si dicas ꝙ ẽ in oĩbꝰillis taq; in loco
vno ſic aĩa ẽ in oĩib ptibꝰcoꝛpis. Cõn

eſto ꝙ coꝛꝰillud diuidat᷑ ⁊ locꝰin quo ẽ

angls ↄſtatꝙ nihilomin põt eẽ i oĩb⸗
ptibꝰcũ nõ pẽdeat ex aliq̃ ꝑte pᷣncipalr
⁊ ſi H cũ ſit ibi locoꝝ mititudo:erit an⸗/
gelꝰin płibꝰlocis. Lõtra puũct'nec ẽ
locꝰnec ps loci.qᷣ ẽ in pũcto ł in loco
pũctali nõẽ in loco. Itẽ puᷣct vt dicit
phs ẽ ſba poſita.i.eẽntia hñs põem ĩqͥ;
differt ab vnitate. ſi angłs ẽ ĩ pucto
hʒ põeʒ.ſ̊ foꝛma hñs põeʒ in mã:nõ eſt
motoꝛ ſufficiẽs eiꝰin ꝗ g c. Itez ſi

Angls ẽ in pucto pᷣmo & influit vᷣtutẽ g

pũctũ. cũ pũctꝰſit ĩpꝛopoꝛtõnał coꝛpi
ipoſſibile ẽ ꝙ vteiꝰſe extẽdat ad coꝛpꝰ

⁊ ita nũq; mouebit coꝛpꝰ. Itẽ aĩa ẽ in

toto coꝛpe:pᷣ h nõ facit vnio.qͥa ex hoc
ipo hʒ depẽdẽtia:⁊ ita artatõem.& hoc
E rõe ſimplicitat.cũganglłs ſit eq ſim
plex ł maꝗ q; aĩa vr młto foꝛti ĩ ma
ioꝛi loco ł eq̃li tot poſſit eẽ. e?tplex
fuit circa H̊ põ.fuerũt eĩ quidã dicẽtes
ꝙ augꝗ.quis ſit in loco coꝛpali:nõ tñ ẽ
in eo coꝛpalr̃᷑ ſ̊ ſpualit.Qm vo nõẽ in
loco ſitualr̃.iõ nec ſᷣm totũ:nec ſᷣʒ ptẽ.
nec ſᷣm iĩptibile.qꝛ nulla oĩno ẽ ↄmẽſu
ratio angłi ad locũ. Sʒ iſta rõ intelli-
gibilis eẽ vr:quõ ſcʒ aliqͥd poſſit eſſe in

alid: ⁊ differri ⁊ ↄtineri.nec tñ pᷣime⸗

diate ſit in toto vłin pte vłin imptibili
oẽ enĩ qð eſt in aliquo loco toto. vłeſt
rõe totiꝰ rõe alicuiꝰpd. Et ideo fuit
circa ;̊ zapõ.ſ.ꝙ angłs ẽ in loco imp/
tibili ſiue puctali.⁊ rõ eoꝝ erat iſta.qa
angłs bʒ mãaʒ oĩo differẽtẽ a coꝛpaliũ
mã pᷣm eẽ.ſ.ꝙ nõẽ extẽſa.vñ cuʒ mã ſit
ſimplex vt pũct de ſe dñtagłʒ hre ſim
plicitatẽ ꝓpoꝛtionalẽ pũcto:⁊ ita ĩ loco
pũctali.ſᷣ hec põ falſa ẽ⁊ nõ ĩtelligibit᷑.
Quicèd enĩ ſit de mã ſicut infra dicet᷑
H tñ ẽ veꝝ ꝙ oĩs loc coꝛpeꝰẽ ptibilis.
&̊ ſicut ẽ oppõ in adiecto dicẽ coꝛpꝰiĩpti
bile ſiue pctale:ita ⁊ dicẽ locũ pucta/
lẽ.⁊ iteꝝ cũ pũctꝰnõ ſit locꝰ*:ponẽ agłm
in pucto ẽ ipm ponẽ nõ eẽ in loco. Et
iõ ẽ zapõ angłs cũ ↄtineat᷑ a loco coꝛ
pali ꝙ ẽ in loco ptibili taq; ĩ loco pᷣmo
et qm nõ põt extẽdi in eo ncce ẽ ꝙ ſit in
toto.ita ꝙ totꝰin toto:⁊ totin q̃lʒ pte.
⁊ in ̊ ẽ ſiłis quodqmõ ſimpꝑlicitas an-
geli ſimplicitati dĩne:ſ deficit.q ãglłs
in vno loco ẽ:de aũt vbiq;.⁊ ex H̊ dicit
Jo.dam.qꝙ angłs ẽ in coꝛpali loco:ſʒ
intellectualr nò figuralr᷑.qꝛ H̊ ſolũ ca-
pit ĩtlłctꝰquõ ſba videlz tota ſit ĩ ptib⸗
T tota in toto.⁊ ita pʒ rñſio ad vdam
obᷣ qꝛ dʒ eẽ ꝓpoꝛtõ. dð ꝙ; no opʒ
ꝙ ſit ꝓpoꝛtio ʒ ſpales ↄditões ⁊ ꝓpas

angeli ł loci.qꝛ agłs nõ poit᷑ eẽ in loco

ꝓpe:eſt tñ ibi ꝓpoꝛtio q̊ ad finitatẽ ⁊ li⸗

mitatõem pꝑ que duo:anglłs diffinit᷑:⁊

in loco.ſicut eĩ angłs hʒ vtutẽ finitꝗ
⁊ ſbam:ſic locꝰeiꝰartatꝰ⁊ limitatus eſt
obꝛ de H. ſiangłs ponat᷑ in locoĩ
q́ mioꝛi nõ poſſit eẽ. dð ꝙ in ̊ dr̃t exnꝰ
angkłi in coꝛpe ⁊ aĩa.ꝙ aĩa q; ẽ ꝑpfectio
coꝛpis nati viuificari vita rõli.et illud
in detiata qᷓtitate iõ põt eẽ ĩ coꝛpe ita
puo ꝙ nõ in mĩoꝛi.q; minꝰnõ eẽt oꝛga/

nalẽ ⁊ viuificabile.angłs aũt qꝛ nõ eſt

vt pfectio ⁊ ſimplex ẽ:qꝛ in q̃lʒ pte loci
tot q;tũcũq; pua c.rõ loci ſaluat᷑ in q̃lʒ
nõ põt accipi locꝰita puꝰ qͥn adh poſſit

eẽ in mĩoꝛi.⁊ iõ nõẽ dari loc ĩ q mĩoꝛi
nõ poſſit eẽ.ẽ tñ dari in qà maioꝛi nõ pot

ſicut ⁊ aĩa qꝛ ̊ venit ex limitatõe.ſicut
ergo in coꝛpib ſtat ẽ in aſcẽdẽdo: ſed
nũq; ẽ ponẽ ſtatũ in diuidẽdo:nec vnq;
deuenit᷑ ad imptibile. ſic intelligẽdũ ẽᷣ
* 3

4

circa exñtià ãgeli in loco obꝛꝙẽ

P modũ fcipiẽt.dð qꝙ ueꝝ ẽ nbi ceptũ
depẽdeta recipiẽte ſicut ſpẽs recipit᷑ ĩ
oꝛgano recipit᷑ in itellectu:⁊ exñtia eiꝰ
depẽdet ex eo in qᷣ recipit᷑ ⁊ ſe habʒ aq
illud ꝑ modũ infoꝛmt.hic ẽ ꝙ recipit
modũ ſue exñtie ab eo in qͥ recipit᷑.nõ
ſic angelꝰ recipita loco:qꝛ nõ pendʒ ex
illo. Qꝛ obꝛ ſi tot'ſit in q̃libʒ pte loci
cũ ſint plura loca cc. dð ꝙ totꝰẽ in q̃lʒ
pte:nec tñ ĩ pluribo locis.ſicut nec aĩa
dũ viuificat totũ coꝛpꝰnõ viuificat din
ſa coꝛpa:ſed vnũ. aũt obꝛ eſto q
coꝛpꝰillud ſiue locꝰin qͥ ẽ angis didat
dico ꝙ ſi diuidẽt in mille ptes:tñ ptes
nõ ſeqſtrarẽt᷑ lõge ab inuicè:toteèt in
oĩb:⁊ oẽs eẽnt ei vnꝰlocꝰ. qͥa nulla hʒ
rõem ambiedi vel diffiniẽdi angelũ:ſʒ
illud qð ↄplectit᷑ oẽs ptes.locꝰenĩ nõ
nüuerat᷑ ᷣm nũeꝝ coꝛpuʒ locãtiũ:ſic pʒ.
ꝛ vnũ coꝛpꝰpõt eẽ pti in aere:pti ĩ aq̃:
Pti in terra.nec tñ ĩ tbo locis:łᷣ ĩ vno ẽ.

Tlarto et ulti

mo qrit᷑.vtꝝ plures anglłli ſint
ſił in eodẽ loco pᷣmo. Etꝙ ſic vr roe
mttiplici.⁊ pᷣma eſt H.qgelus nõ eſt in
loco coꝛpalr᷑ i̊ ſpualr.ꝗ cũ diẽ phᷣus ʒ
de aĩa.ꝙ aĩa locꝰ eſt ſpẽꝝ in qͥ ſcʒ ſunt
ſpuᷣaltr.ſiłis ẽ modꝰ exndiangłʒ ĩ loco
⁊ ſpẽm in aĩa.ꝑ in aia ſił pnñteẽ plures
ſpẽs:ita ꝙ vna nõ eſt in alia.̊ pari rõe
plures angeli in vno loco coꝛpoꝛali.
Itẽ angls nõ eſt mioꝛis ſimplicitaſ
q́; pũct*:ß duo pucta pñt eẽ ſił.g płes
angli. ꝓbõ mioꝛis.phus diẽ qpptigua
ſunt qͥꝝ vltia ſunt ſit.⁊ dicit ꝙ ſił ſunt
qcũq; in eodẽ loco pᷣmo ſunt.g cũ ↄtin
gat lineas ↄtiguari⁊ ita vltia ẽ ſimł.g
duo indiſibilia ſunt ſił. Iteʒ p aliud
ſiłe.qꝛ angłi ſunt luia ſpualia ſiẽ dicit
dyoꝰ.ſᷣ luia coꝛpalia qͥ ſunt mioñ ſim⸗/
plicitatis ⁊ magis depẽdẽt a loco coꝛ/
pali ſił ſunt:ſicut dicit dyoꝰ.et plures
ſpẽs in eodẽ medio ſił ſunt:ſicut pʒ.g

pari rõe:imo foꝛtioꝛi plures angeliin

vno loco. Itẽ röłaĩa mag axpꝛopat

ſibi coꝛpꝰin ꝗtoto eſt q́ angłs locũ.qa
maioi nexu illi vnit᷑ ̊ demò põt obſidẽ

eẽ in eodẽ coꝛꝑe cũ ala.ꝗ && Itẽ ſci

dicũt ⁊.ʒ.hẽbit᷑ ꝙ coꝛpus gloꝛificatũ p

traſit p nõ gloꝛificatu.ꝗ̊ pnt ſił es duo

ι

coꝛpa.ꝗ multo foꝛti duo ſpũs. Si di
cas ꝙ nõ valet in ſpiritib⸗.qꝛ vnꝰnõ eſt

mãlis reſpectu alteriꝰ:ſicut coꝛꝰnõ glo

rificatũ reſpẽu gloꝛificati.obꝛ tũc. ſint

ſił duo coꝛpa aiata quoꝝ vnũ ſit gloꝛi
ficatũ ⁊ alteꝝ nõ:oↄſtatqꝙ due aĩe ſüt ſi

⁊ tñ vna nõ eſt malis reſpectu alterius

S pari rõe duo ſpũs. Itẽ ſpus rölis

nõ occupat locũ.intelligimꝰeni ꝙ locꝰ
ſit vacuꝰa coꝛpe ⁊ ponat᷑ ibi ſpũs:nihil
ominꝰerit vacuꝰſicut pus:⁊ natũ tatũ
recipe q́;tũ pᷣus.qᷓ cũ eq bñ poſſit ibi eẽ
coꝛpus:ſicut ſi nõ eẽt ſpũs.pari ratõe
vr ꝙ aliꝰſpũs. oõtra ſtrab diẽ ⁊ hr

in If̃a.ꝙ ſtati cũ empireũ ẽ factũ:reple

tu eſt ſcis angłis.ſed nõ ẽ repletũ qͥ ad
vacuitatẽ.g quo ad oꝛnatꝰtotalitatẽ.g
loca diſticta ⁊ diuerſa hñt in empireo

&ſi ita eos ꝓduxit de ſicut nati ſũt es

nõg in eodẽ loco nati ſunt eẽ i̊ in divb

Itẽ aug.de fi.ad petꝝ.ineſt ſingulis
ſpiritibo naliter tminꝰquo a ſe inuiceʒ
diſtiguũt᷑ ⁊ vnꝰin altero nõ eſt.ergo ſi
diſticti ſunt ꝑ tinos nãles:ĩpoſſibile ẽ

eos eſſe ſił: in eodẽ loco ſimt exiſtere.

Itẽ locꝰdr ad locatũ relone eentiali
cũ młtiplicato vno relatõꝝ multipli
cat᷑ alteru: qͥt ſunt locata tot ſunt loca
eodẽ mõ quo locꝰdicitad locatüũ.ergo
cũ locus angeli dicat ad locatũ ꝑ mo-

dũ mẽſurãtis ⁊ p modũ diffiniẽt:quot

ſunt angeli diffiniti tot ſunt loca diffi
niẽtia. Itẽ ſicut ſe hʒ locuſad locatũ
⁊ ecõꝰergo ſicut vnũ locatuʒ ad plura
loca:ita vnus locꝰad plura locata.ſed
vnũ locatũ ntangłs:nõ põt eẽ in płib
locis.ergo vnꝰ locus nõ põt eẽ pluriũ
angeloꝝ. ma nifeſtũ g c. Wad pꝛe
dictã qõem dixerũt aliqui ꝙ angłi po/
terãt eẽ plures ſił nullo repugnãte.et
Hꝓpter ſuã ſimplicitatẽ:⁊ ꝓpt h ꝙ lo
cũ nõ replẽt rõne ſue ſpũalitatis.vnde
nec minuũt loci capacitatẽ.quẽadmo/
qu:nec lumia:nec ydola in medio:nec
ſpẽs in aĩa que in eodẽ ⁊ ſᷣm idẽ ſunt ĩ
multitudine:nec tñ põit᷑ ydolu ĩ ydolo

nec lumẽ in lumĩe. ſic dicũt ſe habẽ in

ꝓNito.nec cogit obiectio de repletõe

i
duo
idi
veſ
igo
ſnt
glori
ſüſi
rs
Sſds
igloe
Emdbil
nütiti
tibiet
me
thi
nepie
iqad
npireo
iſütee
ndirs
ulis
nuice
ngoſi
iere⸗
ul
lip
tloc
“
no⸗
ot

N

n.

gcape
Mice
ebl⸗
. nde
aao⸗
cio:
leſun
Mn

*

ℳRetiè
*

celi q; hoc dictũ eſt ppter ſpũuʒ multi

tudinẽ:nec de virtute ſiue loco ſpũali.
qꝛ ſp diſtignit ppa vtute ⁊ na:nec vnꝰ
illabit᷑ alij:nec relatõe.q;ꝛ vniꝰ ad alteꝝ
nõ ẽ hitudo nec depẽdẽtia nccitatis ſᷣ
ſolũ cuiuſdã ↄgruitatis. Alij dixert
ꝙ q;uis anglłs ſpũualit ſit in loco:tamẽ
płes angłi in eodẽ loco ſił eſſe nõ pñt:
repugnate hĩtudine diſtictõis que eſt
lociad angłm.ſicut eĩ due ſpẽs albedis

in eadẽ aia eẽ nõ pñt:nõ ꝓpt ̊ ꝙ repu
gnet repletio:ſᷣ ꝓpt᷑ H̊ ꝙ repust ipius

aĩe ĩfoꝛmatio.qꝛ infoꝛmata ſpꝑ albedĩs
nõ põt iteꝝn ↄſiłi ſpẽ infoꝛmari.S ititer
in ꝓpoſito locꝰ diffiniẽs aliqͥd non põt
aliud qð eodẽ mõ eſt in loco diffinire.
vñ ſicut vnũ coꝛpꝰnõ põt pfici a duab⸗
gĩabo:ſic nec vnꝰ locus pᷣmꝰ deputari
duobſpiritibo. Sʒ młtomiꝰiſta qõem
tiare poſſumꝰſi reſpiciamꝰad rõem ob
quã angłos põimin loco coꝛpali.̊ᷣ ei
nõ ẽ ppt indigẽtiã angeli.qꝛ oĩ coꝛꝑali
loco deſtructo poſſet ſpũaliſ ſbõa pꝑma
nere.nec etiã ẽ ꝓpt᷑ indigẽtiã loci.quia
pntia ãgłi nulla remouet᷑ idigẽtia loci
H H ẽ ꝓpt᷑ oꝛdinẽ vniuerſi. Qm igit᷑ an
eluſ locũ nõ occupat:angłs ĩdigẽtia
oci coꝛpalis nõ tiat:nec ſimptr nec in
pte q;tũ ẽ de ſpũali nã ⁊ eiꝰloci nihil ꝓ/
hibẽt płes ſpus ſił eẽ ſicut pła ydola:
vel ſpẽs in aĩa.ſᷣ qm oꝛdo vniuerſi ita
tollr̃ p oĩodã indiſtãtiã ſicut p diſtãtiã
infinitã:ſicut nõ patit᷑ oꝛdo vnipᷣſi: nec
angls infinite diſtet ab ãgło:ĩmo oẽs
ĩtra vnã circũferẽtiã celi vltĩ claudũt᷑
ſic nõ patit᷑ q gel eodẽ loco pᷣmo ſit
ſit cũ angło. Et ex his patẽt obiecta.
æ= eni obꝛ de ſpebo in aĩa ⁊ pũctis et

luiarib pʒ rñſio ꝙ nõẽ ſike ꝓ eo ꝙ diß
ſe ſpes diuerſas indigẽtias aĩe cõplẽt

nõ ſic plures angeli indigẽtiam loci.
Amplius nõ ſic attẽditur oꝛdo in illis

q;tum ad exiſtentiã in loco:ſicut in an/⸗/
gelis. Sikiter ſequẽtia duo nõ valent
quia nihil eſt ibi quod repugnʒ oꝛdini
vniuerſi.quia demõ ⁊ aĩia ſunt ĩ coꝛpe

diuerſo mõ eẽndi.⁊ coꝛpꝰnõ gloꝛifica/

vero cõcludita pte nature angeli. ſed
aliud eſt quod imꝑedit.

tũ eſt male reſpectu gloꝛificati. Altim

Pparte iſta

ſüt dubitatões circa lraʒ. Et

pmo qrit᷑ de H̊ qð dicit.cũ me laudarẽt

aſtra matutia. dicit eĩʒ H̊ de aget itelli
gi. Sed hᷣ ẽ qð diẽ dam.tradũ ſibi

dolſiłia ſᷣmone ſine voce ꝓlato.ſig agti

nõ loquũt ergo nõ laudat. Itẽ angti
ſunt ſbᷣe ſpuales.̊ nõ hñt oꝛgana coꝛ/

poꝛalia. ergo nec vocem pñt foꝛmare.

Itẽ vox foꝛmat᷑ ex pcuſſie ⁊ fracti/
one geris.ſi ergo in empireo nõẽ aer.

ergo nõ videt᷑ ꝙ poſſit ibi eſſe vox: nec
ſonus.ergo nec laus.nõ ſolũ ab ange

lis:verũ etiã nec ab hominibo beatis.
Si dicas ꝙ intelligit᷑ de laude men/
tali nõ vocali. In cõtrariũ ſunt reuela
tiones ſanctoꝛũ:qui audierũt multas
animas. maxime exempluũ eſt in beato

martino quẽ audiuit quidã vir ſanctꝰ

cũ laudibus ferri in celůũõ. In cõtra/
riuʒ eſt auctoꝛitas Yſaie.yi.clamãt alt᷑
z alterũ . Et in apoc̃.quarto.requiẽ
nõ babebat. Itẽ ratio videt᷑ illud ꝑ/
ſuadere ꝙ ibi erũt oꝛgana vocuʒ: et in
hc maxima eſt iocũditas.⁊ in hoc ma/
nifeſtat᷑ diuina gloꝛia.ergo videtur ꝙ;
laus vocalis erit in patria. Wedicẽ
dqũ ꝙ ſuꝑ hoc nõ habet᷑ certitudo:nec ꝑ
quctoꝛitates:nec per cogẽtes ratõnes
Quʒz enĩi vtraq; ps ſit pbabilis:vtraq;
diceret᷑ a diuerſis. Quidã nãq; di-
cũt ꝙ in celo empireo nõ erit niſi laus
mẽtalis taʒ abangelis q; ab hominib⸗
beatis. Tum.quia nõ cõpetit loco.tum
quia nõ cõpetit locatis: maxie angelis
⁊c ſi angeli ſunt mõſtrati laudare voca
liter:hoc fuit p viſionẽ imaginaria:nõ
coꝛpoꝛalẽ. nec opoꝛtet huiuſmodi coꝛ-
poꝛalẽ laudeʒ eſſe.quia tata erit mẽtat
ꝙ hec locuʒ nõ habebit. Alijs magis
placet ꝙ laus vocalis erit in pᷣma q;tũ
ad homĩes qui habebũt oꝛgana: vtſic
nõ ſolũ animus laudet deu:verũ etiaʒ
2 ligua.⁊ totus homo ferat᷑ in laudem
diuinã. Et ſi querat᷑ quomodo hoc
poſſit eſſe.dicũt.vel ꝙ illa vocis foꝛma

„ —„

tio nõ erit per ſpiratõnem et ꝑer reſpi/

ratõem ſed per aerẽ qui quaſi natura/
liter erit beatis cõplantatꝰ.ſicut patet
c 4

DR

in quibuſd aĩalibus:vt in apibus.vel
certe ita deſeruiet empireũ gloꝛificas
ſicut aer coꝛpibus nõ gloꝛificatis. He
angelis pᷣo dicũt ꝙ quia incoꝛpei ſunt

p natur ꝓpꝛiã nõ copetit eis niſi laus

mẽétalis. vnde grego. laus angeloꝛũ ẽ
in ipa admiratoe cotẽplatõis.ſed quia
angeli dũ miniſtrat nobis coꝛpa aſſu/
mũtad noſtrũ ſolaciũ:x in illiſ loquũt᷑
7 voces foꝛmãt ad noſtrã inſtructioeʒ
aliquado. ⁊ etiã in illis vocaliter deuʒ
laudãtad noſtrã cõſolatiõem.quecũq;
ꝓs teneat᷑ ſatis plana eſt ſolutio obie/
ctoꝛũ. Quecũq; iſtarũ poſitionũ tenea
tur planũ eſt ꝙ textꝰ Yob intelligit de
angelis bonis qui dicũt aſtra ppt ful/
goꝛẽ matutine cognitõnis quã habent

in verbo.⁊ de laude mètali q́;tũ ad ex.

ultatönem quà habet de deo. Item
querit᷑ de hoc q dicit lucifer. aſcẽdam
in celij. Cũ enĩ eſſet in empireo videt

ꝙᷓ; vltra empireũ ſit aliud celYũ. Situ

dicas ꝙ nõ eſt aliud celũ coꝛpoꝛale ſed
ſpuale. Qõtra extra vltimũ celũ coꝛpa
le nihil eſt. quia eſt cõtinẽtia viſibiliũ ⁊
ĩuiſibiliu. ergo ridet᷑ ꝙ nõ ſit alið celũ
ſpuale vltra empireũ:qᷣn etiã ſit aliud

coꝛpale. Itẽ xps ſedeta dextriſ dei

⁊ beata ᷣgo ẽ exaltata ſup oẽs choꝛos
angłonꝝ.⁊ tã xps q; beata vᷣgo ðẽ in celo
coꝛpali.g ſi angeli ſunt in èpireo vr ꝙ
vltra empireũ ſit aliud celu coꝛpale.g
nõ intelligit᷑ de ſpũali. Querit᷑ igit᷑ſi
vltra empireũ ẽ ce.ſpuale:qqͥd ſit:qd cõ
tineat:⁊ ꝓ q́;to dicat᷑ celuzʒ. Gedð q;
ce.ẽ nomẽ ipoſitũ coꝛpi ſ̃m ſus ippem.

⁊ coꝛpꝰqð ẽ ſurſuʒ dr ce.qꝛ ↄtẽtiuũ ſe/
cretũ ẽ ⁊ qetũ.⁊ q; triplex ꝓpetas re
pit᷑ in celſitudine dĩnitat iõ dr̃ ce.ẽ enĩ

ampla imẽſitate vᷣtutis:ſecreta ꝓfun⸗
ditate cognitõis: qeta tiiquillitate de-
lectatõis.H̊ ei celu ẽ ad qð lucifer aſcẽ
dere voluit qꝛ ad hc celſitudinẽ. h̊ eſt
oiĩ celo:nõ extẽſiõe ſᷣ ex ſua ĩmẽſſitate
Pquqꝗ ẽ extra oĩa nõ excluſus:ſicẽ dẽm

in pᷣmo liꝰ In h aüt celo ſunt ſolü

tres pſone.ſ.pr ⁊ f.⁊ ſ.ſ.qͥ ſoli ſunt oĩo
? pfecte eq̃les. oĩa aũt creata ſiue coꝛ/
palia ſiue ſpualia intra empireũ ſi unt.

——
2 ℳ 4) OH GRN .

ſupiꝰoĩ celo:ñ ſitu ſ dignitate.⁊ mag

tebit infra.

obꝛ de xpo ꝙ ſedeta dextris.dðᷣ

hoc ſi dicat ſ̃m diuina nãm dicit᷑ per

oĩodã eqlitatẽ. Si autẽ ſᷣm huanã ſic
dicit᷑ ſedẽ a dextris qꝛ in potẽtioꝛibꝰbo
nis patris.vñ in ẽpireo ceteros excel
lit ta ãgłos qᷓ; wĩes.⁊ loco ⁊ dignitate
poſt ipm credimꝰ beatã ᷣginẽ ſuꝑ oẽs
alios.deinde ceteri oꝛdinãt ſʒ dignita
tẽ ipoꝝ.huiꝰautẽ imaginatio faciliter

pPõt haberi ſi qs imaginet aues ĩ aere:

⁊ piſces in aqua.ſic in ẽpireo intiłnda

ſunt collocari coꝛpa.qꝛ coꝛpꝰilłq mitũ
habet de altitudine ſicut ⁊ alij celi.vñ
nõ debet quis imaginari q ibi ſint btĩ

ſicut in ſolario.nec tamẽ intelligẽduʒ
ꝙ; vnus ſit directe ſuꝑ caput altẽiꝰſed
ſicut ſi eſſet mons rotũdus:etaliquis
eſſet in culmine ⁊ aliqui circũ circa: ſiẽ
põt aliquis imaginari qui meliꝰ neſcit
diſpoſitõem beatoꝛũ in celo empireo⁊
xpi.vix tamẽ poteſt aliquis imaginari
ꝙ; pueniatad cogitãdum diſpoſitõem
p eum modũ per quẽ eſt.⁊ ideo magis
eſt deſiderãda qᷓ; in imagine deſcribẽ⸗/
ga. Mota tamẽ ꝙ diſpoſitõne celoꝛũ
ſine numero vident᷑ cõtradicere docto
res ſacre ſcripture philoſophis. Naʒ
philoſophi ſperas octo eẽ dicũt.docto
res aliqui nouẽ pont:aliqui octo:ali⸗
qui ſeptẽ celos.⁊ ideo ſibiipis vidẽtur
cõtrariari. Ratio autẽ huiꝰcõtrarie

tatis hec eſt.quia phᷣi nibil de empireo

ſunt locuti.nihil etiã de igne ⁊ aere qñ
loquunt᷑ de celis.ſcriptura ſacra aerẽ

etiã celũ appellat:⁊ aquas ſupꝛa celuʒ

⁊ ipm empireũ:⁊ ipm deũ.Ratio autẽ
diuerſitatis inter doctoꝛes ex h euenit

ꝙ quid numerãat celũ ſpũale cũ coꝛpo

ralibus vt Beda.quidaʒ nõ obmittüũt
vltimũ. quidã diuidũt firmamentũ in
duos ſcilʒ in celü ſidereũ ⁊ planetarũ
quidã cõiũgũt ſimiliter aereũ in duos
quidã cõiũgũt ſimiliter de igneo.tamẽ
ſm maioꝛẽ cõputatõem nouẽ ponũtur
celi largiſſime accipiẽdo.ſcilʒ aereum

ethereu.igneũ.olimpiũ.celũ planetaꝝ

firmamentũ.aqueũ.empireũu. ⁊ celum
trinitatis. Hoꝛüũ autem ſufficiẽtia pa

ſac
aus
tes
au
mni
bus

nint
gutti

pütn
yi⸗

bi.

tdb⸗

diſ

⸗
ni⸗
ſpe
utfn

die
iſe⸗
mur⸗
uta
nan
hin
e
ne⸗
inſom
verti⸗
nibile
Libicẽ
Nitace

Biecta

spen
plarib

8.dd
ker
niſie
wdo⸗
rcel
mitae
des
Win
fcl
giane.
nckknch
ckli. pf̃
ſintbti
igiduz
lteiſe
Mionis
crcrſie
W ſr
npirot
ngi
ſoſcöen
NN
ohis. R;
it
ocoali⸗
videturt
cömaie
empireo
aereqn
craaere
muca
atoane
tBauen
le cico
H obmnini
amentin
planenn
iindr;
neo⸗ tant
ponumn

Diſtinctio tertia.

Cce oſtẽſuz
e eſt c. Sup egitmagr
qñ ⁊ vbi creati ſunt agłi.
In parte iſta ondit q̃les
facti ſunt.⁊ qm q̃litas angti põt attẽdi
aut q;tũ ad nales bllitatef ſiue qualita
tes reſpiciẽtes diſpõeʒ nẽ:aut meritũ:
aut pmiũ.iõ hͥ ps tres hʒ. In pᷣdeter
minat de pᷣmis.ſ.attribut᷑.in ⁊de bĩti
bus malitie ⁊ bõitat᷑ ibi.illud quocũq;
iueſtigatõe.in ʒde hitibꝰbtitudinis ⁊
miie ibi.de q̃tuoꝛ pꝰB vidẽdũ vtꝝ btĩ.

Pꝛia ps hʒ tres.i pᷣenũerat⁊ diſtin

guit illa attributa.in oñdit quõ reci

piũt magis ⁊ min“ ibi.h cõſideradũ eſt
vtrũ .in ʒoñndit ĩ aliqbꝰalijs eq̃lita/

tẽ ibi.⁊ ſiẽ ĩ pdcis angłi differebãt ⁊t.

D intelligẽtiã
huiꝰptis duo qrũt᷑ ſᷣm duo at/
tributa.qꝛ de alijs hẽbit᷑.j. Et pꝛimo
qrit᷑ de ſimplicitate eẽntie. = vero de
diſcretõe pſonali. CLirca pᷣmuʒ qrut
tria. pᷣmo qrit᷑ vtrũ angłs ſit ſimplex

an ↄpoſitex mã ⁊ for̃a. ⁊?dato ꝙ ſic.
qᷓ́rit᷑ vtu eadẽ ſit mã in ſpualibꝰ coꝛpa

libꝰp eẽntiã. ʒ? qrit᷑ vtꝝ ſit vna nũero
aut ſᷣm idẽptitatẽ aliam.

a Tleritur ergo

SZzmo vtrü angts ſit cõpoſit'er

diuerſis naturis.ſ.ex mã ⁊ foꝛma. Et
ꝙ ſic oñdit᷑ ꝑ rõnem mutatõis. Nullũ
mutabile ſimplex:ſ angłs de nã ſua ẽ
mutabił ⁊ mutat᷑.ꝗ̊ hʒ ↄpõeʒ.ſᷣ vlteriꝰ
ꝙ ex mõ.cuicũq; ineſt mutatio ineſt pᷣn
cipiũ mutabilitat:ſ pᷣnmutablitatis
ẽ mã.gᷓ c. pᷣ manifeſta ẽ.=apʒ ꝑ augꝰ

xij.ↄfeſ.oẽ mutabile inſinuat quàdam

infoꝛmitatẽ:q̃ foꝛma capit᷑ vł mutat᷑ vł
vertit᷑.⁊ boeciꝰ ĩ tertio cap.li.de trini.
nihil qð ẽ mere foꝛma accñt põt ſbici.

⁊ ibidẽ expſſe dicit quõ foꝛma nõ ſuſci/

pit accñtia.q; H̊ͥ nõ ſuſcipit niſi matẽia

ſbiecta. Si tu dicas mihi ꝙ mutabti

tas venit rebqꝛ ſunt ex nihilo:ſicut in
plurib locis dicitaug.Sed cõſtat ꝙ

mutabilitas nõ ẽ pma pᷣuatio: imo dic
aliquã põeʒ.ꝗ̊ nõ hʒ cam ipam pura p⸗
uatõeʒ.ncce ẽ &̊ hẽat cam ipaʒ dicẽtẽ
põeʒ:qʒ nõ põeʒ oĩodã cũ etiã dicat pᷣua
tõem.ꝗᷓ aliqq qð nõ ẽ oĩo aliqͥd nec oĩo
nihil.ſᷣ mediũ int aliqͥd ⁊ nihil.H auteʒ
diẽ augꝰmãʒ. ̊ . Itẽ hipm oſtẽdit
p rõem actõis ⁊ paſſiõis.qꝛ nihil idẽ ⁊
ſᷣm idẽ agit ⁊ patit᷑᷑.ſᷣangłs ideʒ agit⁊
patit᷑ gͤ hʒ aliud ⁊ aliud pᷣnꝰſᷣm ꝙ agit
⁊: patit᷑.pᷣnßʒ ꝙ agit ẽ foꝛma. pn?vo
ſʒ ꝙ patit᷑ nõ põt eẽ niſi mã ꝗ̊ c.maioꝛ
p ſe manifeſta ẽ:⁊ mioꝛ ſilłi pʒ.na agłi
recipe illuĩatões dare.g t. Si foꝛ
te des inſtatiã mediũ ꝑ eandẽ mam
recipit lumè ⁊ dat: vt pʒ in aere nulla
ĩſtatia.q; mediũ nõ hʒ rõem acti nec
coopati. Et rurſus h̊ inſtãtia nõ põt
fieri in vna actõe ⁊ paſſiõe.angts enĩ
agit ⁊ patit᷑.dũ eĩ agit qð nõ dʒ: patit
qð dʒ.dũ agit culpã: patit᷑ pena vtnꝰꝰ
ſit dedecꝰpcci ſine decoꝛe iuſtitie.⁊ h ẽ
paſſio ꝓpe. Itẽ ̊ vr̃ p rõem indidua
tõis.ĩ angeł ei diſtinctio ipoſtaſ nõ pꝑp
oꝛiginẽ. Fiat tał rõ.oĩs diſtictio ſᷣm
nũeꝝ venita pnẽintriſeco ⁊ ſbali.quia
oibꝰ accñntibꝰ circũſcriptis dꝛia nüero
ſunt disſa:ſ̊ nõ vẽita for̃a ̊ vẽita pᷣnꝰ
mãli.gꝗ c. maioꝛ ꝑ ſe maifeſta ẽ. minoꝛ
pʒ p phöᷣm qͥ diẽ de ce.⁊ mundo.cũ dico
celũ:dico foꝛm.cũ dico h̊ celum:dico
mõsʒ.⁊ idẽ ĩ płibꝰlocis diẽ q; oĩo mã nu
merabilit ſe hʒ. Si dicas ꝙ; mã voca
tur ipa ipoſtaß ſiue ipm qð ẽ.tũc qro a
te de ipoſtaſi aut addit aliq d ſuꝑ eẽntiã

⁊ foꝛmà:aut nihil.ſi nibil addit. nõ ʒ/
hit.g ſicẽ ipm vłe ẽ natü ſp eẽ ⁊ vbiq;:ſic

ipa ipoſtaſ:ſiẽ pʒ in dĩnis.qꝛ pſona nõ
addit ſuꝑ eẽntia:ẽ vbiq; et imẽſa:ſicut
eẽntia.g cũ ipoſtaſ angti ſit finita ⁊ ar
tata et limitata:⁊ ita h̊ ⁊ nc.nccio oʒ q;
vltra foꝛmã addat aliqͥd artãs ſbale ſi/
bi. Haũt nõ põt eẽ niſi mã. Itẽ hipm

oñdit᷑ pꝑ nãʒ eẽntia?ł ↄpois.ãgłs eĩ diſfi
nit᷑ ⁊ ita pticipat naʒ gñis ⁊ dꝛie.nõʒ in

qᷓ ↄuẽit cũ alijs:⁊ nãm ĩ q̃ drt.g cũ ncce
ſit totã vitatẽ diſtictiõis realr᷑ iuenirii

qiʒ ägto:ncceẽ ĩ eo onẽ nan dinſitat
B6 iĩpoſſibile ẽ płes nãs ↄcurrẽ ad ↄſtõʒ

tertij qn altera hẽat rõeʒ poſſibił:altẽa
c 5

rõem actualis.quia ex duobo entibo in

potẽtia nihil fit.ſiłiter nec ex vuob en
tibꝰin actu. ncce ẽ ☛e Situ feras
mihbi inſtatiã ĩ albedine 7 ĩ alijs foꝛmis
que hñt viffiniri ? hñt gña ⁊ dꝛas.nec
tñ hũit mãzʒ ptẽ ſui. Inſtatia oĩo nulla
eſt.qꝛ ſecꝰ de naturis accñtiũ q habẽt
oꝛtũ a ſba ⁊ eiꝰpncipijs ⁊ de naturis ſi
ue dꝛñtijs ſbe q nõ hñt oꝛtũ ex alio gñe

vñ nccio ſequit᷑ vel ꝙ albedo hẽat div ⸗/

ſas nãs in ſe vel nã ſꝑei ⁊ gñis pᷣmi ⁊ ſbᷣ
alterni cauſanta diuerſ naturis repdꝭ
in ſbo.qð ſi ita non põt poni in angelo
pꝛimũ ponendũ eſt. ed cõtra boeꝰ
in fine libꝛi de duabꝰnaturis ⁊ vna per
ſona xpi oĩis nã in coꝛpe ſbᷣe nullo ma⸗

terie fundamẽto iĩnitit᷑.nullũ vᷣo coꝛpꝰ

eſt cuiꝰmã non ſit ſbiecta.⁊ iteꝝ cũ alia
res fundamẽto mẽ innitat᷑ vt coꝛpꝰaĩa
vero ſbiecto mẽ nõ egeat vt incoꝛpeuʒ
nallo mõ fieri põt pt in coꝛpalẽ ſpecieʒ
pmutet᷑. Ex hac auctoꝛitate expſſe hr
ꝙ angks nõ hʒ mãm. Itẽ ph̊s de aĩa
dicit ꝙ neq; coꝛpP*ẽ neq; foꝛꝰ in coꝛꝑe ẽ
neq; mixtũ cũ mã oĩo.⁊ hoc dicit eẽ ve⸗
rum de intellectu:ſed angeleſt huiuſ
modi.ergo nõ habet materiã. Item
oſtẽdit᷑ rõne.vniuerſuʒ eſt pfectiſſimũ
Fm oꝛdinẽ narũ ita ꝙ pfectiꝰ nõ põt co
gitari. ſ̊ põt cogitari aliqᷓ ſba ſpualis
⁊ imãlis.ergo illa eſt in vniuerſo qᷓ .
maioꝛ pʒ pꝑ ̊ ꝙ de“ fecitoĩa valde bõa
pʒ etiã p dam.ca.xij.oĩa qͥ p dei ꝓuidẽ
tia fiũt deductõem ↄueniẽtẽ ſuſcipiũt.
⁊ ᷣt nõ eſt meliꝰfacta ſunt.AMugꝗ..de li.
ar. põt eẽ aliqͥd in reꝝ nã qð tua rõe nõ
cogitas nõ eẽ:aut qð vᷣa rõe cogitas ñ
põt. minoꝛ pʒ.qͥa rõbiliter cogitat᷑ ſba
deo ſuis p ſpũalitatẽ⁊ imãalitatẽ.⁊ hoc
fr̃.cũ enĩ ſit aliqua nã ꝙ ſᷣim ſbam et eẽ

eſt actꝰmẽ vt foꝛme males ⁊ coꝛpales:

Alia qͥ ſm actũ eſſendi nõ ſm eentiã. vt
aĩa rõlis.erit igit᷑ tertia que ſᷣm actũ ⁊

eentiã erit ſepata. Itẽ vt p deducti

onẽ ad incõueniẽs..Incoõueniẽs ei eſt
aliqua natura creata ſit nobilioꝛ an
gelo.ſ oĩs cꝗ̊ nobilioꝛ eſt ſuo effectu.gꝗ
angel?non bʒ cam q; increqtã:ſed illa

nõ põt eſſe cauſa mãalis nec foꝛmalis.g

angel'nõ habet mam nec foꝛmã aliam

ſed eẽntialiter eſt foma. G'dicẽgũ

ꝙ certũ eſt angelü non hr̃e eëntiã ſim
plicẽ p pᷣuatõem oĩs cõpõis.certũ enĩ
eſt ꝙ angelpoſit eſt ↄpoe mitiplici.
Poõt eni ↄſiderari in cõpatõne ad ſui
pncipiũ.⁊ ſic in ti eſt ↄpoſit inq;tũ hʒ
ad ipm depẽdẽti.ſimpliciſſimũ eĩ ab⸗
ſolutũ eſt ⁊ oẽ dependẽs Hipo cadit in
aliquã ↄpõem.qꝛ differt quo ẽ ⁊ qͥq eſt.
Hʒ 2? ↄſiderari in ↄpatòe ad ſuũ effe

ctum.⁊ ſic hʒ ↄpõi ex ſba ⁊ potẽtia. Hʒ

nihilominꝰcõſiderari vt ens in gñe.et

ſic ᷣm metha.ↄponit᷑ ex actu ⁊ potẽtia.

ſm logicũ pᷣo ex gñe ⁊ dꝛia. Itẽ habet

ↄſiderari vtens in ſe.⁊ ſic q;tũ ad eſſe

actuale eſt in ipo ↄpõ entis ⁊ eè.q;tum

ad eẽ eſt nale ex quo ẽ ⁊ qð c.q;tũ ad eẽ

indiuiſibte ſiue pſonale:ſic qð ẽ ⁊ qͥs ẽ
üũ ergo angłica eẽntia dr ſimplex.HG̊

nõ eſt p puatõeʒ haꝝ ↄponũ:ł ̊ certũ
eſt aliquas cõpoes remoueria ſbo.vt⸗

Pote ↄpoem ex ꝑtib q;titatiuis:⁊ ↄpõʒ
ex ptibꝰetherogeneis.ↄpõem ex natu⸗/

ra coꝛpali⁊ ſpuali qualis eſt in homĩie

Sed de ↄpðe mẽ ⁊ foꝛme: ſiue malis ⁊
foꝛmalis de hac dubiũ ẽ. Et voluerüt
gliqui dicere ꝙ talis remouet ab ange
lis ⁊ ſunt in eo ↄpões pᷣus dicte. Sedq

ſicut oñſuʒ eſt. S.cũ in angelo ſit ratio
mutabilitatis nõ tmn ad nõ eſſe:ſed ſᷣm

diuerſas ꝓpetates: ſit iteꝝn rõ poſſibili
tatis:ſit iteꝝ rõ indidualitatis ⁊ limita
tiõis:poſtremo rõ eẽntialis ↄpõis ſᷣm
ꝓpꝛiã natura. Hõ video càm nec rõeʒ

quõ defendi põt qn ſba angeli ſit cõpo⸗
ſita ex diuerſis naturis:⁊ eẽntia omĩs

creature ꝑ ſe entis.⁊ ſi ↄpoſita ẽ ex di⸗
uerſis naturis: ille due nature ſe hñt
p modü actualis ⁊ poſſibilis:⁊ ita mẽ ⁊

foꝛme.⁊ iõ illa poſitio videt᷑ vioꝛ eẽ.ſcʒ

ꝙ in angelo ſitↄpõ ex materia ⁊ foꝛma
ergo ob in ↄꝛiũ de auctoꝛitatib⸗
boecij ⁊ aug. dñt ꝙ loquit᷑ de materia
axpꝛopate.ſ. rõe potẽtie paſſiue que ẽ
pnꝰpatiẽdi ⁊ tũſmutãdi ab alio.et hoc
pʒ.qꝛ ipe vult ꝓbare ꝙ coꝛpalia nõ cõ/

uertüt᷑ i ſpualia:nec ecõꝰ Siliter phᷣs

vult dicẽ aĩa denudata ſita roõe mẽ
ſm ꝙ ẽ cã pmixtõis et conuptõis.et iõ
non loquũt᷑ gnalr᷑ de ma:łᷣ appꝛopate.

ANV P ν.°) ſl⸗ o P)

* e

rkie 10O

—

☛☚

je
mie
lent
guer
nec
be
rie⸗
glü

Aug

dn
Lin
care
crol
it
G
pn
re⸗
len
me
eſle

dicci
tüſim
cni
Whic.
Neadſii
Nirin
nngiee
Eebabet
jadeſſe
ctum
züͤadee
derese
indlerh
aboant⸗
woni
Nlabange
r. .
ſt tamo
iſtcäp⸗
l
ctolin
e maltn⸗
ſſine gn

3/
ſo

alioqᷣn ipe boecius ᷣdiceret ſibii pᷣmo

de trini.vbi dicit ꝙ nibil ſubicit᷑ accñti

bus niſi p mam:et ibidẽ ꝙ ſolꝰdeus eſt
Imãlis. obᷣi ꝙ creatura ſimplex
rõbiliter pot cogitari c. dð ꝙ ↄſidera
tis ꝓpetatibꝰ creature eoipo ꝙ creatu

ra nõ ẽ actꝰpurꝰoʒ qꝙꝙ hat poſſiblitatẽ
qꝛ mutabiłẽ oʒ bẽatfirmamẽtũ. qa
limitata ⁊ in gñe oʒ ꝙ ↄpõem hẽat. vñ
nõ põt rõbilr̃ cogitari ꝙ nõ põt eſſe nec

fieri. Et ſi obicias mihi ꝙ de põt fa
cere ꝙ for̃a accñtalis fit ſine ma: vtin

ſacramẽto altan. dð ꝙ nũq; feẽ qn ſp
ſit nata eẽ in mã:et ad ill q;tũ ẽ de ſui
nã hẽat ĩclinatiõem. ſiꝗ de res ↄdidit
m ꝙ ↄpetit natun ipaꝝ pʒqꝙ nuq; de/

buit facẽ foꝛmã ſtare ſñ ma ĩ ↄditõe ĩ ꝝ

q;uis i miracuł faciat 5 nãʒ t. . naʒ. in
ↄditõe ei ren ñ qriꝰqͥd de poſſit h̊ qᷣd cõ

gruat nẽ create: ſiẽ dicitaug. Qeobz
q cã nobilioꝛẽ effẽu veꝝ ẽ & efficiẽte
finali qᷓ ꝓpe tenẽt rõneʒ cẽ ß̊ de mãli

coꝛpali q ſũt oncipia oꝛdiata ad ↄpõezʒ
nõ hnt vitatẽ ſimpłr ſᷣſolũ ſᷣm qͥd

Ecundo dato

qꝙ hẽat ↄpõem ex mꝗᷣ 2 foꝛlar
ge ſumpto noĩe mẽ ad eẽ poſſibile: qoð
cũ alio venit ad ↄſtõem taq; fůdamẽtũ
rei. Querit᷑ de illa mã vtꝝ ſit eadã cũ
mã coꝛpaliu. nõ lodr de idẽptitate ſm

eẽntiã nueralẽ ſiẽ ſoꝛteſ ſenex ẽ idẽ ſibi

puero ſm ſbam: loqr ſm idẽptitate⸗
nẽ cõis.vt ſiẽ oẽs ãnuli de auro dicũt
br̃e eãdẽ mãm ſiue eẽntiã cũ tñ nãlr̃ va
riet alia ps ſᷣm ſbam ſit ĩ vno alio in
aliã. Et ꝙ ſit idẽ p eẽntiã vr̃ auctõitate

aug'. de mirabilib ſacre ſcripture 2*

cadops deꝰ ex infoꝛmi mã qua ipe pus
ð nihilo ↄdidit ↄctaꝝ reꝝ:hᷣ ẽ ſeſibiliũ
⁊ inſenſibiliũ:intellectualiũ ⁊ ĩtellectu
carẽtiũ ſpẽs multifoꝛmes diuiſit.qᷣd h
expſſiꝰ. Itẽ roe vr in ͤlʒ gůe ẽ repire
vnũ pmũ qͥ mẽſurãt᷑ omia q ſunti illo
gñe vt vult phs in xi.pme phie. ß ſba ẽ
vnũ genꝰno tatũ ſᷣm logicũ q ↄſiderat

reꝝ intẽtões.ſᷣ ſm metha .q cõſiderat

eentias reꝝ S in gñe ſbe ẽ vnü aliqð 4
mẽſurãt᷑ oĩa in illo gne.ſᷣ illud no pot

eſſe pncipiũ extriſecũ: cum ſᷣm huius D

maioꝛẽ minoꝛẽ pticipatõem intriſe⸗
cq res illiꝰgñis magis ⁊ minſint.& cũ
pncipiũ extriſecũ nõ ſit niſi foꝛma vel

7

materia: erit vel materiavel foꝛma. ſi

materia:habeo ꝓpoſitũ.ſi foꝛma: ſ vni
tas foꝛme pſupponit nccio vnitatẽ mẽ

ergo . Itẽ qncuq; aliq̃ cõis paſſio
ineſt aliquibꝰ ſbiectis ncce ẽ ꝙ inſit eis

ſᷣm aliqð cõe.ſᷣ nuerꝰẽ in ſpualibus et
coꝛpalibo vnifoꝛmit.qꝛ eodẽ mõ q nue/
ras decẽ hoĩes:⁊ decẽ angłos.nũeruſ
eĩ angeloꝝ ſupplebit ex Hibo.g ncce ẽ

aliqua naturã cõem in eis eẽ ſᷣm quã H

paſſio inſit:̊ h̊ nõ põt eẽ foꝛma: reſtat
ergo ꝙ mã. IAtẽ abſtrabat᷑ mã coꝛpa/
liu ab oĩ foꝛma. Itẽ mã ſpũaliũ aut di
ſtiguit᷑ aut nõ. ſi nõ. ſunt idẽ pꝑ eẽntiã

ſi ſic:cũ oĩs diſtictio ſit a foꝛma.ergo

hbyjñt foꝛmà. Si tu dicas ꝙ diſtinctio

pfecta ſita foꝛma.ſ ſicut mã habet eſſe
incõpletũ:ita ⁊ diſtictõnem incõpletã.

Voötra illud in qͥ maxie differũt ſpua/

lia ⁊ coꝛpalia ẽ ſimplicitas ⁊ ↄpõ.bᷣ ma

abſtracta ab oĩ foꝛma: ita ſimplex vt
pũct'g. nulla ptibilitatẽ hʒ. S ſi in H nõ

differut:nõ videt᷑ ꝙ in alio. Si dicas
q p capacitatẽ. Cõtra mã nõ ẽ ſua ca⸗
pacitas p eenti. g ↄtĩ git eò abſtrabia
capacitate. abſtrabat᷑ g mã ſpualiuʒ et
coꝛpaliũ a capacitate.quero ꝑ qᷣd diffe
rãt:nullã oĩo eſt dare:nullã aſſignare
dꝛiam. ergo eẽntia eſt eadẽ ꝑ naturã.
Itẽ foꝛma gñis ẽ abſtrahibilis a foꝛ
mis ſpẽꝝ ſiue a differẽtijs:ſᷣ dꝛia dicit
foꝛmã gnis:coꝛpeũ ⁊ incoꝛpeũ ſüt dꝛĩe
ergo ab his pot abſtrahi:ß foꝛma gñiſ
naliter eſt hoꝛ q; foꝛma dꝛiaꝝ: ſiẽ dicit
phs ꝙ pᷣus ẽ aial q; ho. cõſiderata igit
materia ſpualiũ ⁊ coꝛpaliũ ſi ub foꝛma
gñis nõ differũt q;tũ ad foꝛmẽ q ↄſeqt
ipam eentiã materie.g multo foꝛtiꝰnõ
dDifferũt quo ad ipaʒ materi vt videt.
Itẽ cũ dr̃ mã reꝝ coꝛpaliũ ẽ mã ſpua
liũ:mã ẽ mã.aut ẽ ↄueniẽtia ĩ ſolo noĩeę

7

aut i bitudie: aut eẽnꝰ. ſii ſolo noĩe.g
cũ ſit eqͥuocatio ĩ pᷣpnꝰ g nulla eſt vni
uocatio. ſi in compatõne abſtrabatux
ab illa cõpatiõe.tũc:aut erit dictũ ꝑ cᷣ
neniẽtiã ĩ eẽnaut equocatio pura.
Cõtra Auꝗ.xi.ↄfeſ.duo feciſti vne

vnũ ppe te:aliud ꝓpe nihil. iteꝝ in. xij.
duo ſunt caretia tpibo.vnũ qo ſiñ vllo
defectu ↄtepłonis ⁊ ſine vllo intuallo
mutatõis tua eternitate pfruat᷑.alteꝝ
ꝙ ita pnifoꝛme erat vt ex alia foꝛma in
quã foꝛmà mutaret᷑ non hr̃et.ſig qͥ rẽe

diuiqũt᷑ vnũ nõ ĩtrat in ↄſtõem alteriꝰ

ſi angłica nã diuidit ↄtra coꝛpalẽ nãm
ſiue coꝛpaliũ.g R. Situ dicas ꝙ loqᷣt
de ea m eſſe:̊ nihil ẽᷣ.q; loquit᷑ de ea
ſicut pʒ in ancedẽtiba ⁊ ↄntib ſᷣm ꝙ oĩ

foꝛma erat pᷣuata ſiue vt intelligit ſub

oĩoda infoꝛmitate:⁊ ſic ↄſiderat᷑pt mu
tabilis.g ct& Bega etia ⁊ alij ſancti ſic
diuidut. Itẽ qcũq; cõicat in mã ſunt
aq inuicẽ tñũſmutabilia:ſicut diẽ boeꝰ.
de duabꝰnaturis ⁊ vna pſona xpi.ſed
ſpũalia ⁊ coꝛpalia nõ ſunthꝰmõi S§S .
Ate rõe vr̃ ſicut potẽtia agẽdi eẽntia
liter ↄſequit foꝛma:ita potẽtia ſuſcipiẽ
di eentialiter:imo eentialit ↄſeqͥt mãʒ
tz nccio ſequit ꝙ ſi ſunt viuerſe potẽtie
pme ⁊ eẽntiales aliqꝝ:ita ag aliquẽ
effectũ vel actũ oꝛdinat vna aq quẽ nõ

glia ꝙ differüt p eſſentiã. Cũ ergo mã

ſbiecta coꝛpalibo foꝛmis nullo mo poſ

ſit cape foꝛmas ſpuales p indiuidu p

fectõem nec ecõꝰ qꝛ nũq; de angło põt
fieri coꝛpus nec ecõꝰ g dꝛñt p eſſentiã.
Itẽ ptibilitas ineſt reb coꝛpalibus.
aut ga pte foꝛme:auta pte mẽ radica⸗
liter. nõ a pte foꝛme: qꝛoĩs foꝛma eſt ĩ
ſimplici eẽntia ↄſiſtẽs.g pᷣncipaliter a
pte mẽ ⁊ oꝛiginalr.aut igit ↄſeqͥ mãm
Fm ſe:aut nò. ſi nõ vt ſi mã ſit ſi implex
q;tuẽ de ſe vt puctꝰ. ſicut puct ñ põt
eẽ mẽ ᷑ ps ſupficiei:ita nec mã ps coꝛ/
Pꝛis.ꝙ ſi Habſurqũẽ᷑:q; dimẽſiones
vᷣm roem infinita ↄſequũt mãm ſᷣm ſe .
cũg ſit in coꝛpalibix ſ pũalibo.patʒ X.
Itẽ obꝛ ꝙ a pte finis.qꝛ angłi facti
ſunt ad vidẽdã claritatẽ ſũme lucis.ſʒ
ma coꝛpaliũ de ſe tenebꝛoſa ẽ: ⁊ ma⸗
gis pmiſcet᷑ ⁊ magis vnit ei tato minꝰ
cognoſcit:⁊ magis eſttenebꝛoſi uz. Si
ergo foꝛma angeli vnit ſue mẽ maxĩe
in diuiſiõe:ſba eiꝰeẽt ĩeptiſſima ad cõ⸗
tẽplãda lucè.ſi ergo ꝓpt᷑ h̊ ſol factus
eſt nüq; hʒ maãm ↄfoꝛmẽ per vnitatẽ nẽ
materie coꝛhali. Iteʒ videt mnõ ſit

ponere mm tanq; mẽſurã gñis ſſe re
rũ.quia que magis pticipãt de ratõne
materie minſunt entia: ⁊ ipa eſt quid
innobiliſſimũ in guie entiu:qꝛ ꝓpe nihil
Si eergo illud vnu qð eſt mẽſura gñis
oʒ eſſe pfectiſſimuʒ illo vt albedoi gie
coloꝛis.pʒ cæ ebdicẽgqũ ꝙ circa hac
qõem ſapiẽtes vidẽt᷑ cõtrariari ſapie⸗

tibus. nam magni ⁊ pfundi clerici:t in

theologia et in phia qui magis fuerüt

neritatis inq̃ſitoꝛes: diuerſũticati ſunt

Nuidã eni poſuerüt ꝙ mã in ſi pualib
⁊ coꝛpalibo differt nec habʒ vnitatè ni

ſianalogie. Alij poſuerũt ꝙ eſt vna p

„

eẽntiã.ſi quis aũt diligẽter velit ↄſige

rare que iſtaruũ poſitionũ ſit ꝓbabilioꝛ
⁊ verioꝛ:⁊ attẽdere ad rõnes mouetes
videbit ꝙ vtraq; opio ſm diꝶſas vias
verum dicat.ita ꝙ neutri ſunt decepti
atio autẽ huius diuerſe poſitio⸗
nis fuit diuerſus modus cognoſcen⸗
di materiã.materia enĩ du ptr eſt ſcibi
lis.ſcilicʒ ꝑx pꝛiuatiõem:⁊ panalogiã.
Lognitio ꝑ pꝛiuatõem eſt pus remo⸗
uendo foꝛmaʒ: deinde diſpoſitiões ad
foꝛm ⁊ cõſiderare ipam eëntia nudaʒ
in ſe quaſi tenebꝛã ĩtelligibilẽ. E ogni
tio autẽ p analogiã eſt p cõſimilẽ habi
tudinẽ.habitudo autẽ materie eſt per
poſitõem.⁊ ita hec cognitio eſt P cõpa⸗
tõeʒ materie ad foꝛma mediãte potẽtia

Poteria autẽ mẽ duptr põtↄpariad

oꝛmã.aut inq;tũ 3 bet ei fulcimentũ in
rõe entis.⁊ ſic cõ iderat methaphiſicꝰ
aut ſub ratõne mobilis.⁊ ſic cõſiderat
nalis phũs. cõſiderãtes igit mãm ſᷣm
puatõem oĩs foꝛme tã ſbalis q́; accñta
lis dixerũt ꝙ eadẽ eſt in ſpualibꝰx coꝛ⸗
palibꝰp eẽntia.ſi eĩ ab oĩbꝰfoꝛmiſ ab
oĩbaccñtibꝰſepet᷑ vtraq; mã: nlła oio
diuerſitas appebit. Cõſiderãtes autẽ
mãʒ hʒ analogia.ſ.ſb roe potẽtie inq;tũ
pbʒ fulcimẽtu foꝛme in roe ent dixeft
eẽ eqdẽ ſʒ analogiã.q; ẽ ibi ↄſiłis hĩtu
co.ſic eĩ mã coꝛpaliũ ſuſtinʒ ⁊ dat ſuis
foꝛmis exiſtẽ c ſbſiſtẽ:ita etiã mã ſi pua⸗
li.ẽ etiã ibi rõ pticipatõis ſʒ plꝰ? mi
nã ĩ ſpualibꝰſbᷣſiat foꝛ ſpũali tn.ĩ coꝛ
pibꝰſupioꝛibꝰfoꝛme ſpali TLqq;titati.et iĩ
inferioꝛibꝰfoꝛ ſbali x qᷓ;titati ⁊ ↄꝛietati

—

NN — ſR 6
.

ſut
lint

bse

ſupio
hinn

fnb⸗

lee
incor
inde⸗
bitt
fim
ane
mi
oi⸗
ſi
io to
bleE
nü
tchdin
dißſe 1
ſreso
icti
Ptdi
mmmr
Ni
rdtn
ninte
nptt
ſir
ſien
Sſcen
3plitue
riori⸗
Pption
nconn
gnoi.

ſede
müöne
kancd
Anbil
digie
bic
ie⸗
nar
Caniſmn
dünli
iateni
kenp
taſie
Abilio
oes
sis
deei
wiino⸗
wen⸗
eſtſcbi
ahgi.
nnd⸗
nd;,
nEA
tclper
eiad
ennimn
H
ſann
Aninfn
lcte
nit
ni hoi
nirsani
lineinin
oen
ſcls bin⸗
1darſu⸗
iniͤſpin,
zem
licn le⸗
zeal
4

Pt dici ꝙ cũ loqmur de vnitate mẽ lo

ↄſiderat oẽ coꝛpꝰmobile:ſiue ad ſituʒ
ſiue ad foꝛmã.ad eaʒ reſoluit metha.q
2ſiderat oẽ ens:⁊ vnuſqͥſq; rſoluit ſᷣm
ãaplitudinẽ ſue ↄſideratiõis.nã phs ĩfe

ptionẽ ↄſiderat mãz vtẽ pᷣn gñatõis

5 —
Rmnl.

Et qmn dẽ qð pure eſt in gñe ſbpe pluſ
pticipat de rõe p ſe ſtatis ⁊ indeꝑdẽt.

qð aut plꝰaccedit ad naʒ accñtiũ maꝗ
elõgat᷑ hic ẽ ꝙ ſbe ſpuales pꝑ pꝰ veriꝰ

ſunt ſbe.deiñn coꝛpa ſuꝑioꝛa.poſtremo

coꝛpa inferioꝛa.⁊ hi nõ dixerũt ꝙ eſſet
eadẽ ꝓpe.quia nec mã coꝛpaliũ ẽ nata
ſuſtinẽ for̃as ſpũales nec ecõ?ↄſiderã
tes aũt ſᷣm analogiã ſbᷣ rõe potẽtie ĩq;
tũ pbʒ fulcimẽtũ for̃e in ratõe mobilis
dixerũt eẽ eãdẽ p analogiã.qm ſicut in
coꝛpibꝰẽ aliqͥq qð ſuſtinet variatõeſqᷣ
adq ꝓpetates coꝛpales:ita in ſi pualibuſ
q ad ſpuales.⁊ ẽ ibi rõ poꝛis ⁊ poſterio
ris in pticipãdo. nã ma põt eẽ fulcimẽ/

tũ variatõis ſm ſitũ ⁊ foꝛmã vt ĩ coꝛpi/
bus conuptibilibo. aut ad ſitũ tm vt in

ſupioꝛibo.aut ad receptõeʒ influẽtie ⁊
hiĩtuũ ⁊ pditõem.vt in ſbijs ſpũalibo.et
ſm hãc ↄſideratõem ꝓpe ẽ mã ĩ coꝛpa
libꝰ coꝛuptibilibo:minꝰ ꝓpe ĩ coꝛꝑib⸗
inconuptibilib:mime in ſpiritib. Et

inde etiã ẽ dñt᷑ alñ ĩmãales.qa mimu
bñt de hac poſſibilitate.⁊ ſᷣm h̊ mẽ ẽ in

fimũ.⁊ hi nõ poſuer̃t mãʒ vna:qm mã ĩ

angex nõ bʒ ptatẽ ad tñſmutatiõeʒ foꝛ
manꝝ ſban. MHec ẽ poſſibił ad recipiẽdũ

for̃as coꝛpales.et inde ẽ qð diẽ pbᷣs ꝙ
ſpualiũ ⁊ coꝛpaliũ nõ eſt ma vna: oſige
rãs potẽtiã mẽ ĩ rełoe ad foꝛmã vt mo/

biiẽ. Ex his pʒ rõ viuerſita t via haꝝ

põnũ:⁊ ꝙ veꝝ dicũt ſm diuerſas vias
⁊ ſʒ diꝶſos modos ĩtlłndi.⁊ ſic currũt
dipᷣſe rões ⁊ auctoꝛitates inueniũt᷑ ad

ptes oppõitas. Et pʒ rñꝰoboꝝ nec eſt

Idictio ſi qͥs rce ĩtllat vtrq;. Ael alit

qmur de ipa ꝓutad eã ſtat reſoło pnꝰ
iõ tripłr poſſumꝰ loqͥ ſm ꝙ tres ſunt ꝗᷣ
docẽt reſoloeʒ facẽ ad pᷣnꝰꝰmãle.nã ad
mãm reſoluit nãł q ↄſiderat fatöez æ
coꝛuptiõem:ad eã reſoluit phᷣs vłis

rioꝛ qͥ negociat᷑ circa gñatiõeʒ ⁊ coꝝꝛu/

⁊ conuptõis.⁊ ſic ẽ ſolũ ĩ his iferioꝛib⸗
⁊ qm oĩa talia ſũt ad ĩuicẽ tñſmutabłia

iõ ſolũ dicit eãdẽ mam coꝛpaliũ ⁊ coꝝu
ptibiliũ.phᷣs ſupioꝛ ↄſiderat ipaʒ nãm

mutabilẽ ſiue ad ſitũ ſiue ad foꝛmaʒ.et

vidʒ eãdẽ paſſiõeʒ ĩ ĩferioꝛibꝰ⁊ ſupioꝛi
bus p qua mutabłia ſunt ad ſitu vt pti
bilitatẽ mobił eꝰpnẽ mã.⁊ iõ reſoluit
ad mãʒ oĩs rei coꝛpatł.⁊ ſᷣm hũc phᷣm ẽ

eadẽ mã ĩ oĩbꝰcoꝛpalibo.metha.Oſide/
rat nãm oĩs creature ⁊ maxiĩe ſbe ꝑ ſe

ent ĩ q̊ ẽ ↄſiderãe ⁊ actũ eẽndi:⁊ hẽ dat

fora. ⁊ ſtabilitatẽ p ſe exñdi:⁊ hac dat⁊
pſtat ilłq cui innitit᷑ foꝛh ẽ ma. ⁊ qi ꝑ

ſe eẽ ĩ ſpũalibꝰ coꝛpalibdicit cõitatẽ
nõ equocã.⁊ cõitatẽ gñis ⁊ rei:nõ ana/

logie ſolũ.iõ dʒ recurrẽ ad pᷣncipij vni

tatẽ.iõ pᷣm metha.ĩ oĩb p ſe entibꝰẽ po

nere vnitatẽ mẽ. Oim iſtoꝝ phoꝝ oſi

deratio vera ẽ:ſʒ vifferẽt iudicat. phyᷣs
eĩ nõ dicit eadẽ mam niſi in coꝛpalibꝰ.
qꝛ nũqᷓ; venit ad ↄſideradũ materia ſᷣm

eẽntia: ſolũ ʒ eẽ. ⁊ abſq; dubio aliqð

hʒ eẽ in coꝛpaliba qð nõ in ſpũalibus.
⁊ aliqð in coꝝuptibilibꝰqð nõ in incoꝛ
ruptibilibo.metha.vo nõ tm ſʒ eſſe ſed
ſm eẽntiã ↄſiderat.x q; abſtracto oĩ eẽ
nõ ẽ repire nec etiã fingẽ diuerſitatẽ i
mã.iõ dicit eẽ mãm vna p eẽntiã.⁊ ideo
cũ hãc qõem tractat thologus aut p/
tractat eã ſicut nãlis:aut ſicut metba.
qꝛ ipe põt accipe modos oĩm ſciarũ cũ
ei famulet᷑. ſi vt nãlis: ſic dicet nõ eſſe

eandẽ.ſi vt metha. dicet eandẽ eſſe per
eentiã differẽtẽ ſm eſſe.⁊ qm nobilioꝛi
modo iudicat metha.q; ſcie inferioꝛes
ideo hi qui poſuerũt materiã in ſpuali

bus ⁊ coꝛpalib altiꝰeleuati meliꝰ iudi
cauerũt q́;uis ſᷣm diuerſas ↄſideratio
nes: vttiq; poterũt dicere verũ vt pᷣus
eſt oſtẽ ſum. Cöcedẽde ſunt ratiões ꝓ/
bãtes eandẽ eſſe materiã p eſſentia in
ſpualibus ⁊ coꝛpalibꝰ:ſi icut manifeſte
innuit Aug'. in libꝛo de mirabilibꝰ ſa
cre ſcripture qui fuit altiſſimꝰmetha.
QQ. obicit᷑ ergo ꝙ diſtiguit materia
cõtra angelicã naturã. dvð ꝙ loquit᷑ de
mã ſm eſſe:nõ ſᷣm eſſentiã. Nel aliter
diſtiguit rõe actualitatis q eſt in ange
lo ratõne cuiꝰſumme inter creaturas
appꝛopiquat deo.⁊ rõe poſſibilitat q ẽ
in materia de ſe rõe cui eſt ꝓpe nihil.

7

5

S
H

Oꝛ: obꝛ quoꝝ mã eſt vna &. dð ꝙ; lo⸗

quit᷑ de mã ſveẽ h̊ ẽ de mã tũſmutabti
rõe cuiꝰdnr res ad ĩuicẽ tñſmutabiles
⁊ iõ ᷣmo ille ſᷣm phicũ⁊ in gñe phici eſt

intelligẽdũ ⁊ alij ſmones ↄſũes qͥ dñt

mam eẽ dipᷣſaʒ.oẽs ei loquũt᷑ de mʒ ſ᷑ᷣʒ
eſſe. eꝛ obꝛ de poeſuſcipiẽdi.dð qꝙ;
pomẽ ſᷣm ſe ↄſiderate:nõẽ magis ad
hac foꝛmà q; ad aliã. immo indrñnter ſe
ʒðad oẽm.nã mã in ſe ↄſiderata:nec ẽ
ſpualis nec coꝛpat.⁊ iõ capacitas ↄñs
eẽ ntiã mẽ indrñter ſe hʒ ad foꝛma:ſiue
ſpũᷣalẽ ſiue coꝛpalẽ.ſᷣ qꝛ mã nũq; expo⸗/
liat ab oĩ eẽ.⁊ quod ſolũẽ ſ eẽ coꝛpali
nuũq; exuit᷑.⁊ ſiłꝛ qð ſbᷣ eẽ ſpuali.hic eſt
qꝙ; mꝗ ↄns eẽ in ſpualibꝰ ⁊ coꝛpalibꝰeſt
alia ⁊ alia. ꝛ obꝛ de ptibilitate. dð
ꝙ H̊ nõ è rõe ipiꝰmẽ.qꝛ mã abſtracta oi
foꝛma ſimplex ẽ.nõ tñ hʒ actualẽ ſim/
plicitatẽ vt pũctꝰ:ſ̊ ſimplex quia caret
actuali extẽſiõe:hʒ tñ poſſibilitateʒ ad
illã.⁊ cũ nã foꝛme coꝛpatł᷑ illi mẽ dat᷑:tẽ

reducit᷑ ad actũ.vñ cuʒ dr ꝙ extẽſio ẽ a

mã. nõ è intelligẽdũ qꝙa mã ſm eẽntiã

ſua: ſ̊ ſʒ eẽ ꝓut ſuſcipit foꝛmã coꝛpalẽæ
qn ẽ nata eẽ ĩ mã niſi cũ extẽſiõe q;uis
ipa in ſe ſit ſimplici eẽnoſiſts.
obꝛ ꝙ mã eſt tenebꝛa. dð ꝙ tenebꝛa vr

rõne puatõis foꝛme qꝛ foꝛma lumẽ ẽ.?
iõ mꝗ cũ puatõe repugretↄtẽplatõni.
Etqꝛ in angelis facta ẽ ſbᷣ actu pfecto
ſblata puatõne.hĩc ẽ ꝙ remota è ab ea
rõ tenebꝛoſitat.⁊ ſic pʒ illud.nõ enĩ eſt
tenebꝛa ꝑ eẽntiã: niſi ; foꝛte dicat te/
nebꝛã ↄpatiue ſiẽ creatura oĩs tẽbꝛa ẽ
reſpẽu ſũme lucis.ſic ⁊ mã tenebꝛa põt
dici reſpẽu dei ⁊ reſpẽu foꝛme q̃ pficit
ꝛ obꝛ ꝙ mã nõ ẽ iltq qͥ oĩa nůerant

dð ꝙ lʒ aliqͥ voluerüt dicẽ ꝙ mã rõe qj

ẽ fundamẽtũ dat eẽ fixũ:x in ea rõe eſt

rõ menſuradi.qꝛ plꝰſapit ⁊ pticipat de
nã gñis ſbe qð maꝗ in ſeipo fulcitůẽ.

tñ illud nõ ẽ ↄuenies dicẽ q; ipa mã ſit

illud vnũ:cũ h deat eẽ cõpletiſſimũ ſii

dr in decio pme phie.ꝙ albedo ẽ meßa
oim coloꝝ.⁊ iõ dðᷣ ꝙ nõ põiꝰ mam vnã
quia ipa ſit mẽſura.ſᷣ q;ꝛ ſi nõ ẽ mã vna
ipoſſibile eſt ponẽ ad vnũ mẽſurãs cuzʒ

—

qð eſt mẽ

illud Piutponitill aüt ſit illd vnu
ſura omniũ que ſuntin gen-

ſbe hoc eſt alterius inquiſitõnis.·

S Ertio queritur

vtꝝ mã ſpũaliũ ⁊ coꝛpoꝛaliũ ſit
vna ſm nueꝝ:aut ſᷣm vnitate alia. Et
ꝙ ſit vna nuero vr ſic.oẽ illud qð ita ẽ
vnũ ꝙ nõ recipit diſtictõem eſt vnũ nu
mero.mã p eentiã ſuã ita ẽ vnũ ꝙ oĩno
nullã hʒ diſtictõnem ſᷣm ſuò eẽntia:qͥa
oĩs diſtictio ẽ a foꝛma.gᷓ ncce eſt mãm
in oĩbo eſſe vnã nüero. Itẽè oẽ quod ẽ
vnũ eſt vnü.vel gñe vł ſpcie vł nüero.
ß mã nõ eſt eade in ſpualibꝰ et coꝛpali⸗
bus vnitate gñis vel ſpeciei cuʒ illa ſit
ſolü a foꝛma. ergoa diuiſiõe materia
eſt vna nüero. Itẽ ſtat pfectꝰnõ põt
eſſe niſi in vno. ſicut ſtat in genẽ effi
ciẽtis ⁊ finis vltimi ſic eſt ſtatꝰ ꝙ vnuʒ

ſolũ ẽ pᷣmũ efficiẽs p eẽntiã ad qð oĩa

requcũt᷑.ꝗ vr ſiliter cũ ex pte reſołois
ſit ſtatꝰi eẽntia mẽ ꝙ illa ſit vna nüero
Itẽ cũ dr̃ mã lapidis ẽ m ⁊ mã agtłi
eſt mã.aut d vniuoce:aut eqͥuoce:aut
idẽ pdicat᷑ de ſe:ſᷣ nõ euoce.qꝛ tẽ agłs
⁊ lapis equoce dicẽnt᷑ ſbe:nõ vniuoce.
qꝛ vniuocatio eſt ſolũ in foꝛmis:⁊ ĩ his
q dicũt foꝛmã.ꝗ oʒ ꝙ idẽ pdicet᷑ de ſe.g
ſi m lapidis et mã angti nõ ſunt plłes
mẽ ſ̊ vnica:reſtatq maẽ in ſpualibet
coꝛpalibꝰnũero vna. Itẽ itelligamꝰ
mãm ſiue ſpũaliũ ſiue coꝛpaliũ per ab⸗
ſtractiõem ab oĩbus foꝛmis intelligit
mã vt ſimplex:itelligit᷑ mã nt vnica nꝰ
mõmłtiplicata nec diſticta. ſed foꝛme
ſupueniẽtes non mutãteſſentiã mate/
rie ſed ſolũ eſſe.̊ ſi pus erat mã q;tum
ad eſſentiã vnica numero. nũc cũ hʒ
foꝛmas. Itẽ ĩtelligamꝰp ĩ poſſibłe ꝙ
de de vno lapidge facẽtangelũ tüc mu
taret᷑ foꝛma ⁊ eſſe mẽ:ſ eſſentia eet ſal
na.g materia cũ ſit vna p eẽntiã etiã in
hac tñſmutatõe eſt illimutatõis ſem.
ſed illa mutatio eſt vna numero.ergo

materia per eſſentiů manet vna nume

ro.Arguit᷑ ergo ſic.ſi in illo angło ſic
ꝓducto ⁊ lapide pexñte eſt mã vna nu
mero.⁊ tantũ diſtat ille angelus a mã

coꝛpali q́tũ ali anglłs g̊ vr ꝙ ĩ alijs an
gelis t ĩ alijs rebꝰcoꝛpalibꝰſit mã vna
nuero. Cotra vnü nuero reſpicit eſſe

giuid
ſpuse

niin
Pmi
gume⸗
pnan
nüero
eſtyn
nüͤere
ſant
ioe
nem
nul.
mere
ſint
deni
iuhci
gier⸗
nereti
ſunto⸗
nie
ſtefon
eoi⸗
N
1de⸗
Kd
ſtan
man
ſuj
ſtea
Aec
tiage
teso⸗
ſcea⸗
gliaan
ncie
gim
eſeeſt
deiſt.
iſin
diſtat
cüſt
rof
pliby
foxhᷣ
tiem⸗
aſioni:
etint
eentiinii
ne

tur⸗
lüſit
lü. Et
Uwunn
enoe
Anüer
copali⸗
illaſit
maeria
1röͤpöt
Pgonu;
cd cin
ſeſotos
unüero
nügti
ra
ſantoles
niulivet
ligam
üprab,
neeligt
ſetiome
ütirmn
nipis hn
ncro. eid⸗
mna num
vanghol
gelusn

idiuiduũ ſiue ĩdiduatũ.ſj̊ mã in coꝛpa/
libus ⁊ ſpualib nõ eſt vna vnitate ĩdi/
niduali.ergo nõ eſt vna ſʒ vnũ.maioꝛ
pʒ.minoꝛ ꝓbat᷑ p ̊ ꝙ quecũq; ſũt eadẽ
numero alicui indiuiduo inter ſe ſunt

vna nũero.ſᷣ ãgelꝰ a ſua mã nõ differt

nũero nec lapis.ꝗſi mã lapidis ⁊ ageli
eſt vyna nüero.g lapis ⁊ angli ſũt vnũ
nũero qð falſum eſt. Itẽ vnũ ⁊ młtũ
ſunt dꝛĩe entis:⁊ entis in actu.ij mã eſt
oĩo ens in potẽtia.ꝗ ſi diuidẽtia nõ cõ/

—

ueniüt niſi eis quibiↄuenit diuiſuʒ. S

nullo mõ põt eſſe mã pꝑ eſſentiã vna nu
mero. Itẽ ſi de auro vno fiãt diuer-

ſa vaſa poſtq; facta ſunt iaʒ illud aurũ
deſinit eſſe:vnũ ppter diſtictiõem ſuꝑ
inductã.cum ergo de mã fiãt creature
gñe ⁊ ſpecie differẽtes.vr igit᷑ q mã nu
meret in illis. ꝗ̊ . Itẽ oppoſita nõ
ſunt ↄpoſſibilia circa idẽ numero.hoc
planũ eſt. qꝛ mutuo ſe expellũt.ſʒ oppo
ſite foꝛme ſunt circa mam vti diuerſiſ
ergo ĩ poſſibile eſt mam eſſe vnã nũero
Itẽ im poſſibile eſt idẽ nũero eẽ ens
2= nõ ens.quia int ens ⁊ nõ ens ſumma

eſt diſtãtia.ſᷣ angłs ſᷣm ſuã foꝛm ⁊ di/

ſtantiã eſt in actu.aĩa antixpi necẽ ſᷣm
mãm nec ſ̃m foꝛmã.ĩmo creada eſt ſᷣm
ſuü totũ. ĩpoſſibile eſt ꝙ angeli et aĩe
ſit eadẽ mã vł alteriꝰcreature diuerſe
Itẽ creatio nõ ſolũ tmĩat᷑ ad eſſe ſed
etiã ad eẽntiã. vbi ſunt diuerſe crea/
tiões oʒ diuerſos eẽ tminos p eẽntia.
p creatio aĩe petri ⁊ aie antixpi ẽ alia ⁊
alia.⁊ vtrobiq; ꝓducit᷑ eẽntia mẽ.ergo
ncce eſt mãm hic ⁊ ibi aliã eẽ ꝑ eſſentiã
Gᷓ impoſſibile eſt eſſe nüero vna. Itẽ
eſſe ſimpxr vnũ in pluribo:hec ẽ ꝓpetaſ
dei ſiue eſſe vnũ in oĩbo.g nõ ↄpetit alij

H ſi ↄpetit alij:mĩme ↄpetit ei qð maxiĩe

diſtata deo.ſed mã maxie diſtata deo
cũ ſit pꝑe nihil.ꝗᷓ nullo mõ vr ipiↄueni
re ꝙ ipa ſit vna nüero in oĩbo łetiaʒ in
plibo. He'dð ꝙ põ phoꝝ ⁊ phicoꝝ vi⸗
roꝝ hᷣ fuit ⁊ ẽ mã in qbuſcũq; ẽ ꝑ eẽn
tiã ẽ vna:⁊ vna nüero.Et rõem huius
aſſignãt.qꝛ mã Hipm qð ẽ:oĩo eſt ens i
potẽtia.⁊ iõ oʒ ꝙ in qbuſcũq; ẽ q ſit per
eẽntiã nũero vna. Hec aũt rõ bona eſt
quod melius patʒ ſi ꝑtractet᷑.qꝛ eĩmã

oꝛo eſt ens in potètia:ideo p ſui eẽntiã
nullũ hʒ actũ:nulla foꝛmã.ergo nullã
diſtictõem.ſi nullã diſtictiõem hʒ ⁊ nõ
nihil.oʒ ̊ ꝙ ſit vna ſine multitudine

2 ita nüero vna. Ampliꝰqꝛ ens oĩo in

pPotẽtia.iõ nec gen'nec ſpẽs eẽ põt. qa
dicũt aliq mõ actũ.⁊ iõ no pot eſſe cõis
eis qbẽ cõis vnitate vłitatis ł vniuo/

catõnis.ergo nec giñje nec ſpecie ẽ vna.
⁊ tamen nibilominuſ eſt una.et ita eſt

vna nüero. Rurſus qꝛ ẽ ens oino in
potẽtia:iõ de ſe ẽ infinita:⁊ ad foꝛmas
infinitas.̊ᷣ deꝰqꝛ infinitꝰ ẽ:vbiq; ẽ ſua
infinitate q venit ex actualitat ſumme

pfectõe. ſic ⁊ mã q infinita in oĩb⸗ mãt

eſt vna ꝓpter infinitateʒ eius que vẽit
ex ſumme potẽtialitatis imꝑfectõne.
Poſtremoq mã ẽ ens in povnitaſ
eiꝰnõ põt eẽ vnitas indiuiduatõis ſiue
p ↄtinuitatèẽ:ſicut mõs eſt vynus. ſiue p
actualẽ ſimplicitatẽ:ſicut angłs ẽ vnꝰ
ſß ſi hʒ vnitatẽ:vnitatẽ hʒ hogeneitat.
hec aut vnitas ſolũ manet in diuerſis.
ſicut pʒ ſi de eodẽ auro fiãt młta vaſa
illa ſunt de eodẽ auro ꝑ hogeneitateʒ.
ſed aurũ qꝗð eſt in vno differt ab auro
quod eſt in alio:adeo vt nõ ſit vnũ ꝑ cõ
tinuitateʒ.ſi igit᷑ mã nõ eſt vna actuali
ſimplicitate vt angelꝰ. nec ↄtinuitate
vt mõs vel auri fruſtũ: ſʒ ſolũ hogenei
tate.⁊ hoc nõ tollit᷑ px aduẽtũ foꝛmaruʒ
ita eſt mã vna ſb oĩbo foꝛmis ſicut oib
foꝛmis abſtractis.ſʒ abſtractis oĩbus
foꝛmis nulla eſt diſtictio in mã. immo
intelligit vt ſimpłr vna. nũc igit ma ẽĩ
oĩbꝰ mãtis nuero vna. qͥa ẽ ens oio in
poꝰ. ⁊ H ẽ recta rõ ⁊ cãa. Ex his ꝓ mag⸗
pte patẽt obiecta qm ex pdictis colligi

põt quałè illa vnitas q̃ mã dr vna.no

ei ẽ vnitas actuał cuiuſi modi E vnitas
coꝛiſci in foꝛo ⁊ thatro.⁊ cuiuſmodi ẽ

vnitas dei.ſ illa vnitas mag ẽ poſſibi

litat ⁊ põt dici hõgeneitat q adeo apla
& ut ſuſtineat receptõeʒ maion mititu

—

dinis diꝶſitaſt foꝛmaꝝ ſupadiectaꝝ: qᷓ;

vnitas foꝛ alicꝰvłis ⁊ gñis gnialiſſimi

⁊ H ꝓpt᷑ ſummã poſſibłitatẽ.vñ vr una
nũero quẽadmodũ ouis carẽs ſigno:

reſpẽu ouiũ hñtiũ ſignũ dr eẽ ſignata

p buc modũ intlłi põt mã nüero vna.

Q ergo obꝛ vnũ nũero reſpicit indi

niduũ.dð ꝙ veꝝ eſt ꝓut vnũ nũero diẽ
accñs Hput ↄſeqt e actuale.nõ aũteſt
veꝝ ꝓut reſpicit eẽntia:qm h̊ mõ ſe ex/
tẽditad vnitatẽ maion capacitat q; ſit
vnitas indidualis.⁊ de illa nõ ſeqͥ ꝙ qͥ
ſunt eadẽ vni ⁊c.ſi ñ ſeqͥ ꝙ ho ⁊ aſinꝰ

2

vniũt᷑ i aĩali.̊ ſunt vnũ int ſe. Mobꝛ

vnũ nũero eſt dꝛĩa ent in actu.dð ꝙ
ven eſt de vno qð dicit vnitatẽ ↄpleta.
vnitas eni ⁊ vitas ⁊ bõitas ꝓpe ⁊ ↄple
te ſunt in creatura ↄpleta.nihilominꝰ
tñ ſicut dicit augꝰde va reli.incõplete

repiũt᷑ in mã. ſicutenĩ mã ĩcõpleta ẽ de

ſe:ita vnitatẽ ᷣm ſe hʒ incõpletã poſſi-
bilẽ tñ q;tũ ad eẽ ↄpleri p foꝛmã cuius
aduentu ↄſtituit᷑ indiuiduũ nũero vnũ
vnitate actuali ⁊ ↄpleta.ex cuiꝰetiã ad
uẽtu fit diſtictio ⁊ ſurgit in rebꝰmulti9⸗
tudo. obꝛ de auro ñ ẽ ſiłe.qꝛ auꝝ
hʒ vnitatẽ cõtinuitat ⁊ diuidualitat 6
oxꝑponit᷑ nüeratõi ⁊ diſcõtinuitati.et h

eſt q;ꝛ auꝝ ⁊ ſi ſit mã ciphi:ẽ ens ĩ actu.

nõ ſic ma pᷣma reſpẽu mãtoꝝ vt oñſuʒ
eſt pus. Q: obꝛ ꝙ oppoſita no pñt ſe

ↄpeti circa vnũ.⁊ ꝙ idẽ nõ põt eẽ ſimul

ens ⁊ nõ ens:⁊ dipᷣſis mutatõibꝰintro

duci in eẽ.Ad h̊ tria vnica ẽ rñſio.ſ.q;

illud ẽ veꝝ de eo qð ẽ ita vnũ ꝙ eiꝰvni
tas repugt młtitudini:ſic ẽ vnũ indini
duũ.ſ̊ de eo qð ẽ ita vnũ ꝙ młtitudini
nõ repugt:imo ꝓpt᷑ ſuã poſſibilitatẽ ad
mittit oẽm diuerſitatẽ nõ habʒ vitatẽ

imo ſit ⁊ ſeł hñt oꝑpoſita.ſił etiaʒ ⁊ ſeł

Põt eẽ in re ⁊ põt eẽ in potẽtia agẽtis:et
diuerſ ꝓductõibo ꝓduci:ſic diuerſ̃ foꝛ

mis infor̃ari. Et h̊ pʒ qꝛ for̃a hanita

tis ẽ vna vnitate vłitatis.⁊ iõ ſimplicit
ven ẽ ꝙ ẽ hõ qᷣ gñat᷑ ⁊ ẽ hõ qͥ gñanqꝰeſt
⁊ ẽ hõ albꝰ⁊ ẽ hõ niger.ĩ oĩbꝰhis ẽ foꝛꝰ
vna vlis. Oꝛ ſi dicas ꝙ nõ ẽ ſił. quia
huanitas nõ eſt vna nüero vt mã.dico
ꝙ q;uis nõ ſit vna nũero ſ̊ ſ pecie.tamẽ
vnitas mẽ q̃ẽ vnitas hogeneitatis ma
ioꝛis aplitudinis ẽ q́; huanitas ipſa:et
maioꝛẽ diuerſitatẽ admittit.⁊ iõ nulla
H†ρ5: nulla oĩo dictio ex ↄpatõe op

poſitoꝝ ad vnitatẽ mẽ p eẽntiã:ß ſoluʒ

ex ↄpatõe oppõꝝ ad vnitatẽ mẽ ſᷣm eẽ.

vñ ſicut ſi duo ciphi facti ſunt de auro

ↄfoꝛmi põt vnũ deſtruialtero remanẽ

te: ł vnꝰ ꝓduci altero in eẽ ꝓducto.ſic
intelligẽdũ ẽ in ꝓpoſito. ſi qͥs eĩm vult
v nitatẽ mẽ intelligẽ oʒ ab vnitate indi
uiduali aĩʒ abſtrabẽ ⁊ ſupᷣ act imagi
natõis ↄdeſcẽqẽ:⁊ oĩo ens in potẽtia p
puatiõem cogitare.⁊ ſic poterit aliq̃lit
cape.q;diu enĩ mã vt moles extẽſa co/⸗
gitat ag vnitatẽ eẽne novptĩgit. ⸗
vltio obꝛ ſatis planũ ẽ.ſicut enĩ deeſt

infinitꝰ mã infinita: aotñ mõ ifinitaᷣ

q potiꝰẽ p receſſuʒ qᷓp acceſſuʒ. vñ nõ

2petit foꝛme ſ᷑ mẽ.ſic intelligedu eſt de

illa vnitate. deꝰei ẽ vnꝰin płibꝰ:ita pp
fectiſſimꝰ? oĩo actꝰ.⁊ h ẽ eiꝰſoliꝰ:ß mõ
vna in oĩbi.⁊ H̊ q ꝑ ſuã eẽntiã non põt

eſſe diſticta:non ſic eſt de foꝛma. et ſic

batent omnia.

VOnſequenter

qrit᷑ de attributo.ſ.de diſcre

tiõe pſonali. Circa quãꝗ tria qrũt. 52

qrit᷑ vtꝝ ĩ angłis ſit mera diſ. cretõ pſo
nalis vtꝝ H̊ ꝓpetas ſit accñtałaut

ſbat. ʒꝰ po vtꝝ ſit malis ł foꝛmalis.

q Tod gutez in

anglis ſit mera diſcretio pſo/
nalis:ita qangłialiqͥ differãt ſolo nu

mero vr̃ dañn.vij.milia miliũ miniſtra

bãt ei.⁊ ↄſtat ꝙ nõ hẽbãt mĩſteriq dꝛia
ſpẽ q t daniel enũerat. nec miſtri oès
differebãt ſpẽ.ꝗ aliqͥ łoẽs differebant
nüero ſolo. &Æ ſi dicas ꝙ tot mĩſtẽia
ob de zapte auctoꝛitat.⁊ decies cẽte/
na milia aſſiſtebãt.ↄſtat ꝙ tãta diuerſi
tas nõ poterat cadẽ ibi niſi ſ̃m numeꝝ
cũ hrẽnt vnũ ſtatü.ſ.aſſiſtt. Itẽ gkia
ẽ regi hr̃e młtos mĩſtros vnifoꝛmes.
ſi głoſuʒ eſt regnũ ĩ q cũ xpo gaudẽt
oẽs ſancti:vr ꝙ multi ſunt vnitoꝛmes
in illo ſuꝑno palacio:⁊ ita ſolo nume⸗
ro ł pſona differẽtes. Itẽ pſonalis
diſcretio eſt in deo angelis ⁊ hibus:⁊
cũ natura angelica ſit diuine ppinqoꝛ
q́; humana.ergo ⁊ diſcretio pſonalis.
tz in deo ſunt plures pſone differetes
ſola pſonalitate.ſimiliter in hominib⸗

ergo viget ꝙ ſilter in angel. g ſunt ibi
aliqui ſolo nüero differẽtes aut oẽs.·

7
5
in

a⸗
niut
leſl
fui
₰
föͤn
ſitl⸗
G
eſt⸗
ige
me
iſ⸗
ſut
Nt
N
feyit
glcan
rne
ſoltl
ſolin
fepir
repe
cd
rin
ba
ſy⸗
nie
igo
ſon
nepr
dien
fni⸗
ginich
gzhe
hoͤm̃
cilo
duri
d⸗
ſoin
inno⸗
pfun

obꝛi
diſtie
moib
Ahi

femane
nucto ſi
aimpult
nteindi
rümagi
wtetiap
Walilit
endſaco⸗
N
öifnint
ſuz vin
ieſtde
being
loligma
unonpot
mn.etſic

Mer
ſoeoie
rit.
eröpſ
Witgkaur

r””ð

W.

m
eropl⸗
i
immitra⸗
kerudei
niſtrioes
emiceia
deciestelk⸗
indinei
. Jige
znjoged
trnifom
1ſolonune⸗
ipſonn
ineppine
gediſhnis

1,32
S
.

Itẽ oẽ alal p nam deſiqerat ſocieta/
tẽ ſiłis in ſpecie.naʒ oẽ aĩal ad ſibi ſite

copulabit᷑:⁊ volatilia ad ſibi ſiłlia cõöue

niut. angel'p nam deſiderat ſocieta
tẽ ſiłis in ſpecie.ſᷣ deſideriũ eius nõ eſt

fruſtra:maxĩie in angło bono.ergo c

Situ dicas ꝙ illud eſt veꝝ in aĩalib

no in bijs ſpalibo. tc qro vta ĩ ägtis
ſit ſocialis ⁊ amicabilis affectꝰ: coſtat

ſic. in quocũq; eſt ponẽ affectũ talẽ
eſt amare ſilem ⁊ appetere hr̃e. redit
idẽ qð pᷣus ötra diuerſitas qꝗ eſtnu
mero ſolo càt᷑ a diuerſitate mẽ. inde ẽ
ꝙ ſol nõ młtiplicat᷑ qꝛ eiꝰ eẽnꝰẽ ex tota

ſua mã:vel ꝙ mã eiꝰnõ eſt vĩſibilis nec
młtiplicabilis.ꝑᷣ talis rõ ẽ ĩ angełg c

Itẽ rõ finalis młtiplicatõis ſʒ nũeꝝ

venit ex pte conuptibilitat.iõ eĩi multi

plicat᷑ ʒ nieꝝ vtqꝙ nõ poterat ſaluari
in vno ipa ſpes ſaluaret᷑ in płib. vnde

ſol ⁊ lua q; ppetua ſunt nõ hñt niſi vnũ

ſolũ indiduuʒ in eadẽ ſpe. ̊ . Itẽ ſi

repire ↄtĩgit extrẽa:⁊ mediũ. ſᷣ ↄtigit

repire płitatẽ pſonaꝝ ĩ vng nã ĩ deo ⁊
eco?pkalitatẽ naꝝ ĩ vna pſõ vt in hoie
⁊ in x? ꝙ̊ ↄtĩgit płitatẽ naꝝ repire ĩ płi
bus pſonis:vt tot ſint nẽ dꝛñtes quot
ſunt ſuppoſita.⁊ tot ſpes:qͥt indiuidua
Itẽ diſtictio pſonalis pura ẽ in deo

q́tũ ad oꝛiginẽ:⁊ in hoĩe ſiłꝛ. ͤ videt -½

oꝛigo ſit tota ⁊ pncipał rõ diſcretõnis
pſonatł.cũg in angetł nõ repiat᷑ oꝛigo:
nec pura diſtictio pſonaliſ pↄſequès
Hdð ꝙ h fuit duplex põ. qnidã eni
dixerũt ꝙ in angeł ẽ diſcretio ꝑſonatł
ß nuq;ᷓ pure. ĩmo ſunt ibi tot ſpẽs qͥt in
diuidua.ſiłꝛ dicũt in luĩaribꝰmũdi.ſed
lIʒ H̊ aliquã pbabilitatẽ hẽat ĩ coꝛpibo.

nõ tñ vr rõbile i ſpiritibꝰvt nullꝰ cõicʒ

cuũ alio ĩ nã ſpuali.ſic ei ĩnoteſcit ꝑ ſcri
pturã młtiageliad idẽ offm oꝛdinãt᷑ ⁊
vidẽt᷑ h̃e opatõʒ eãdẽ.nobᷣ auũt nec per
ſcriptur:nec ꝑ dẽa ſcõꝝ:nec ꝑ officia
innoteſcit tãta diuerſitas.iõ nõ vr̃ niſi
pſumptio h̊ dicẽ maxie cũ nõ appat in
mptu aliqᷓ rõ cogẽs. Alia ẽ poſitio
obꝛia ⁊ catholica. ꝙ in qgelis ẽ ponere
diſtictõʒ qPad pſonalitatè tmmmõ:aut

in oĩbꝰaut ĩ aliqbo.⁊ ↄcedẽde ſũt rões

ad h̊ iducte.tũ ex ꝑte miſterij.tũ ex te

aſſimłatõis ad deũ.tũ ex pte ſim łatio⸗
nis mutue. : obꝛ ꝙ diuerſitas ſᷣm
nueꝝ venit ex diſiõe mẽ.dð ꝙ flin eſt.
młtitudo ꝑ gñatõem vẽit ex diſiõe mẽ
qꝛ gñans dat gnato pꝑtẽ ſue ſbe. diuer⸗
ſitas aut angeloꝝ nõ ẽ p młtiplicatiõʒ
vniꝰab altero:ſᷣ̊ oim angeloꝝn a deo.
Et p ̊ pʒ ſequẽs obm define.qꝛ ille ñ
finis młtiplicatõis:ſ̊ młtiplicatõnis
ſucceſſiue. ̊ rõ potiſſima młtiplicatõiſ
in hibꝰ⁊ in angelis ẽ dĩne poꝰ ſapie:
⁊ bonitat declaratio ⁊ collaudatio que
manifeſtãt in młtiplicatiõe ⁊ głe btõn
amplificatõe.qꝛ amoꝛ caritat exultati
młtiplicatõne bone ſocietat᷑.vñ credo
ꝙ erüt in magno nũero ⁊ pfectiſſimo:
ſm qð decet ſlla ſuꝑnã ciuitatẽ oĩ de-
coꝛe fulgẽtẽ. Oꝛ ob de medio.dð ꝙ
qglłs nõ põt eẽ mediũ.q; ſiẽ ĩ pcedẽtib⸗
ꝓbatũ ẽ q;uiſ ĩ ãgelo nõ ſit tata nõꝝ di
uerſitas q;tũ in ſoie.nihilomiꝰaliq̃ eſt
pᷣ quis nõ diuerſificet in hibꝰ płibus
hüa nã tñ młtiplicat in illis.et iõ nõeſt
querẽ aliud mediũ. Q vltimo obꝛ de
oꝛigĩe q ẽ pᷣncipał rõ diſ. cretõnis. do ꝙ
q;uis ricar. dicat ꝙ pſone ĩ hibꝰ diſti
guũt᷑ oꝛigĩe:tñ H nõ hbʒ rõe pᷣncipij.naʒ
pauci hoies ſic diſtiguũt᷑ p illã hĩtudi/
nẽ.ad ſolũ ei vnũ hoieʒ hʒ hõ illã hĩtu⸗/

dinẽ ⁊ tñ ab oĩbꝰ or̃t ꝑſonalit᷑.ſᷣ rõ di⸗/

ſtictiõis pſonatł q;tũ ad vitatẽ venit ex
pncipijs ↄſtituẽtibꝰ pticulatibo.q;tuʒ
ad notitiã vẽit ex q̃litatibꝰqꝝ vtrũq; ẽ ĩ
angek repire ſᷣm diuerſitatẽ.dipᷣſa eiʒ
hñt pncipia indiuiduãtia:et diuerſas
ꝓpetates ĩnatas.ſic eni hoĩes diᷣſas
hnt facies:ſic dipſas hñt mẽtes ⁊ ꝓbe
tates mẽtales.ita intelligẽdu eſt in an
gelis ſuo modo.

Ecundo queri

tur vtu pſonalis ꝓpetas ſit in

Sgebłacentał ł batł. Et ꝙ accntat vr ſic

PBoecidic.qꝙ oẽ ꝓpꝛiũ manat de gñe
accñtiũ:nõ ſolũ ppꝛiũ indidui: ſed eti⸗
ſpeciei. ſed indiduũ magis appꝛoximat
accñtib q; ſcies.ergo multo foꝛtius
ꝓpꝛietas indiuidualis de genere vcci
gentiũ eſt. ſed viſcretio per ſonalis eſt
pꝛopꝛietas indiuidnalis.ergo c.

Iſtẽ hugo de ſancto vic.ꝙ ĩ dĩnis ẽ
pſonat diſcretio:p oꝛiginẽ in angelis:
p q̃litatẽ in hibo vtroq; mõ.ſig tã qua
litas q; oꝛigo dicit ꝓpᷣetatẽ accntalẽ in
creaturis.pʒ c. Itẽ poꝛphi. dicit ꝙ
indiuiduũ ↄſtat ex ꝓpetatibo qᷓꝝ collec
tionẽ ĩ poſſibile eſt in altero repire.ſed
tales ſunt ꝓpetates accñtales.g ĩdiui
quatio ẽ p accñtia:p pꝑ eadẽ ẽ pſonalis
diſcretio per que ẽ indiuiduatio.gO &.
Itẽ hũa nã in x? nõ hũit pſonalitatẽ

nec diſcretöem pſonalẽ.ſᷣ ↄſtat ꝙ hüit

que ſunt eẽntialia ſbe rõli.g pſonalis

Diſcretio nõ eſt ſbalis ſiue eèntialiſ nõ

hHi nec ãgelo. Itẽ circũſcriptis oĩb
accñtiba res nõ cadit in ſenſu ſ̊ ſolũ in
intellectu.ſᷣ vłe dũ intelligit᷑: ſingłare

dũ ſentit᷑.ꝗ circũſcriptiſ accũtibcircũ

ſcribit᷑indiuiduatio. pſonał diſcre
tio.⁊ ſic idẽ qð pus. Itẽ diſcretio ꝑ
ſonalis eſt diſcretio ſᷣm nũeꝝ. łᷣ circũ/
ſcripta qᷓ;titate nõ ẽ intelligẽ numerũ.
nec diſcretõem pſonalem: ſed ſbale
intelligit᷑ circũſcripto accñtali.ergo ſi
diſcretio pſonat᷑ nõ põt intlti accñtib⸗

circũſcriptis.ꝙ̊ nõ ẽ ſbałanglo ſᷣ potiꝰ

accñtal. Loͤtra arguit᷑ pᷣmo ꝑ textũ

magr eni dicit ꝙ pᷣma cõſideratio ẽ de;
ſpa ⁊ ſb pma ↄſideratõne ↄphdit pſo

nalẽ diſcretiõem. vr ꝙ pſonalł diſcre
tio ẽ angelo ſbalis. Itẽ pſona nõẽ
aliud q; indĩdua ſba rõlis nẽ.ſ̊ ĩdidua
ſba inq;tũ huiuſmõi ẽtin gñe ſbe nõ per
reductõem ſ dirce ſm lineã rectã. q in
q́;tũ huiuſmõi ẽ ĩ gñe ſbe.ꝗ pſonalitas
nõ ẽ in gñe accñt.q;ꝛ in eodẽ gñe ẽ albũ
inq;tũ albũ:⁊ albedo. in eodẽ gñe pſo
nalitas ⁊ pſona. Itẽ nullũ accñſ eſt
niſi in ſa indidua.ꝗ̊ oẽ accñs ↄſequit᷑
indiuiduitatè eẽntie.⁊ tam in rõli qᷓ; in
irrõli H̊ͥ hʒ pitatẽ. pᷣus pꝑ nãm ẽ aliqͥd
indiuiduũ ſbᷣe rõnalis qᷓ; hẽat accidẽs.
ergo p pᷣus pſona.g⁊ diſcretio in ꝑſo
nalitate. Itẽ qͥ differũt pſonalitate
differunt in ſuis pᷣncipijs ſpalibo ſicut
patet in pꝑetro ⁊ in paulo.⁊ q ſic differ̃t
daliter diſcernũt᷑. ergo diſcretio pſo
nalis dicit dꝛiam ſbalẽ. ergo nõ ẽ ꝓpe

tas accñtalis. Itẽ nõ ẽ maioꝛ diſcre

tio in accñtibus: qᷓ; inter oꝑpoſita.ſeq

oppoſita nõ faciüt diſcretõem pſonalẽ

quia vnꝰhomo pᷣus è alb poſtea niger
Ppus puer poſtea ſenex.⁊ tamẽ idẽ indi

uiduũ eſt ⁊ vna pſona.ergo ë&. Itẽ

accidẽtia diuerſa cũ ſunt in vno ſuppo

ſito ſunt vnũ numero.yvt gramaticũ⁊

muſicũ.ſed hoc nõ eèt ſi diuerſitas ſᷣm
numerũ pel ſ̃m diſcretõem pſonalem
veniret ab accñtib.ergo cc. MEdad
pPdictoꝛũ intelligẽtiã notãdũ q; circa h
eſt triplex moddicẽdi. Quidã eĩ dicẽ

voluerũt ꝙ pſonalis diſcretio eſt acci

dẽtalis ꝓpetas.qꝛ dicit ꝙ eſt in genere
accñtis ⁊ ꝙ cãt᷑ ab accñtib:ſic diſcretõ
numeralis.in hoc aũt dꝛia ẽ.qꝛ diſcre/
tio numeralis cãta diuerſitate ꝓpeta
tu in quibo cõicat creatura rõł⁊ irrõliſ
ſeq diſcretio pſonalis a ꝓpetatibo que

inſunt ꝓpe rõli creature. Sed illud

ĩpꝛobat᷑ in oꝑponẽdo p multas ratões
nec põt hf̃e vitatẽ ꝙ diſt? indiuidualis
ſit ab accñtibo cũ indiuidua differãt ſᷣʒ

ſbam:nõ ſolũ ſᷣm accidẽs.et ſimilit de

diſcretõe pſonali intelligẽdũ eſt. Et

idgeo alimodeſt dicẽdi ꝙ diſcretio p-
ſonalis dicit ppetatẽ accñtalẽ nedum
caf ab accñtibo:h a ſba ſiue öncipijs ſb

ſtatialibꝰ ſicut vnitas qͥ ẽ pnꝰ numeri
eſt in gñe acẽntis:tñ ĩmediate hʒ oꝛtũ
a ſba. Sed cũ pſona dicat idẽ qð ſup/
poſitũ rõlis nẽ vt eſt in gñe ſbe nõ vr̃ ꝓ

babile ꝙ pſonalis diſcretio dicat ꝓpᷣe

tatẽ acẽntalẽ ſolũ. Et ideo eſt tertiuſ
modꝰ dicẽdi ꝙ diſcretio pſonalis ſi vi
qeat᷑ dicẽ accñs qꝛ dicit px modũ accñt:
tñ pncipalt᷑ dicit qͥd ſbale. ⁊ ſi aliqͥ mõ
iĩpoꝛtat acẽns ̊ ẽ ↄnter. illud tñ ĩmedi
ate hʒ oꝛtũ a pncipijs ſbalibo.⁊ Hᷣ pʒ ſic
Diſcretio pſonalis addit ſuꝑ diſcreti
onẽ indidualẽ. diſcretio aũt indiduat᷑

dyuo dicit ĩdiduatõem:⁊ ↄñnt diſtictiõʒ

Indiduatio aũtẽ ex pᷣnꝰviqĩſiõe ⁊ ap⸗/
pꝛopatõe.ipa ei rei pᷣnodũ piũgũt᷑ lui/
cẽ ſe aꝑpꝛopant ⁊ faciũt indĩduũ.ſʒ ad
Hhoc ↄſequit᷑ eẽ diſcretũ ſiue eẽ diſtictũ
ab alio:⁊ ſurgit ex hoc numerꝰ.⁊ ita ac

cidẽtalis ꝓpᷣetas ↄſequẽs ad ſubſtatiã
⁊ ſic indiuidualis diſcretio dicit aliqd

accñtale:⁊ aliqͥd ſale.pſonalis autẽ
addit ſuꝑ hãc dignitatẽ pſonalitatis.

1
romme⸗
genn
ſoma⸗
hiatin
ilanot
ſuppol
ptnar
P defi
pfon⸗
queae
tiaa foꝛ
ſn
poſt
ka
cream.
cauſeit
guikforn
Lbis
obiecti⸗
nalisdi
detnlss.
gureſe
ſibbale
gadds
gecht
ſicd⸗
ingi
Mind
oot
ſamet
cce
Wwän⸗
o
ed
p⸗
ilt
ir
gie
elae
göf
aan
tas
vnts
niſi⸗a
dico
elas
lale /⸗
gecñt⸗
Peec

endomi
dſten niger
mitkeni
nnoſuppo
nhnen
igenuß
Quicäiidil
Tetoeſtact
eſngenen
ſcolſeret
tee ppeta
Rurrölit
Jedüd
llus tanͤes
inicals
unen
Wucbzoni
L benoyt p
toeſterul
Nonalsſi,
mmoduͦdcNR.

11 4
5—5

R
.„ GrN
„t ditud)

14

4

—
—

è2

„— „666*1*%
igiſoet
„ en
oi NOAN
.„ 4 1
111 ſ
miduu. H
„*
leke

„*

ef
4 „
5
mwe. „„
*“

47

Dignitas aũt illa duo dic.ſ.nobłitatẽ
rõł᷑ nẽ qẽ ꝙ nã rõł tʒ pncipatũ int nãs

creatas.yvñ nõ ẽ oꝛdiabił ad pfectioꝛeʒ
foꝛmꝗ.⁊ Hͥ nobilitas ⁊ ſi ꝑ modũ qlitat
hẽat intiłi:tñ eẽntiał ẽ nẽ rõli.Dicit ẽt

illa nobilitas actualẽ eminẽtiã.ita p i
ſuppoſito nulla ſit alia nã ita pᷣncipat᷑:
vt nã rõlis.ivt ſit q̃ſi ꝑ ſe ſonas.⁊ iõ qa
H deficit eiĩ x? nã rõlis creata nõ facit
pſonalitatẽ.⁊ q̊ͥ ẽ accñtale. Dð igit᷑

quẽadmodũ indiſibit diſcretio ex exn-
tia foꝛme nãlis in mã:ſic pſonał diſcre
tio ex exnñtia nẽ nobił ſupeminẽtis in
ſuppoſito.⁊ iõ q;uis vtrobiq; im poꝛtet᷑
qd ſale ⁊ ſił᷑ꝛ accñtale ↄns hoc dico in
creatura.nõ tñ ĩpoꝛtat᷑ accntale quod
cauſet᷑ t oꝛtũ hẽat ab accñte ſ̊ potiꝰoſe

quit᷑ foꝛmãꝗ in mã:vł nãm in ſuppoſito.

Ex his pʒ vitas ꝓblematis ⁊ diſſ olutoõ
obiectionũ pꝓ pte. Si eĩ qrat᷑ vtꝝ ꝑpſo/

nalis diſcretio ſit ppetas ſbalis t acci
qẽtalis.ſi i ſbalis ꝓpetas dicat᷑ q ime⸗/
diate ſeq ſõam:ſic dicẽdũ eſt eẽ ſbale.

ſi ſbale dicat᷑ qꝛ nõ exit genꝰſbe. dð q;
quodãmõ ſic ⁊ qdamõ nõ.Sitꝛ ſi dicit
accñntalis ꝓpetas q cauſat᷑ ab accñtibꝰ
ſic dð ſimpir ꝙ nõ.ſi vᷣo accntalis qꝛ ẽ
in gñe accñt: ſic põt diciꝙ q damõ ſic:
qͥdamõ nõ ſᷣm diſtictõʒ p? facta. ⸗
ergo obꝛ ꝙ pſonał diſcretio ꝑtinet ad
ſbam:⁊ non cauſat᷑ ab accñtibo. H̊ totũ
ↄcedẽdũ eſt. ꝛobᷣꝛ in oꝑpoſitũ ꝙ oẽ

ꝓpꝛiũ manat de gneaccntiũ.dð ꝙ; bo⸗

eciꝰloqt᷑ de ppa paſſiõe:⁊ hac dicit ma
nare de gñe accntiũ.non qꝛ nõ cauſet᷑
ex pncipijs ſbiecti: qͥa ex ipis foꝛmet᷑
cãalr᷑ tñ ẽ in gñe accñtiũ.dupłr g deficit
illa rõ. pᷣmo q; peccãs in ĩtellectu hui⸗
gñis ꝓpꝛiũ ẽ ꝓpᷣetas qᷓtũ ad rẽ:⁊ ẽ ꝓp
etas q́;ẽtũ ad modũ.⁊ boeciĩtlłit de eo

qð realr̃ ẽ ppa paſſio qꝗð ẽ ꝓpetaſ q;

ad modũ.ꝓpetas aũt ididuał aut ꝓpe
tas pſonat᷑:⁊ ſi videat᷑ dicẽ ꝓpꝛietateʒ
ñntẽ eẽ ſicut accñs.realr̃ tamẽ nõ diẽ
niſi appꝛopatõeʒ pᷣnꝰ*pꝑ indiĩſiõeʒ.hoc
dico q;tũ ad ꝓpetatẽ indidualẽ.ſił ppᷣ
etas pſonatł᷑ nõ dicit vltra hᷣ niſi digni
tatẽ ſiue nobilitatẽ nẽ rõlis q nõ eſt ei

accntał:imo ſimpłr ⁊ oĩo eẽntialis.
Peccat t pdicta rõ in malo intellectu

9 4° 42

pdicati.q; ꝓpꝛiũ dẽ manatre de genere
accñtiüũ.non qꝛ manat ab accñtibo:ſed
q; manata ſba exñs de gñe accntiũ.ſic
in ꝓpoſito. vñ ſicut vnitas q ẽ pncipiũ
nueri oꝛtuʒ bʒ a pncipijs ſbe accñtalit᷑
ad ipam relatis nõa pnꝰ aliqᷣ qð ſit in
gñe accñt.Sic intlłi põt de diſcretiõe
pſonali ſᷣm id qð in ea accñtale.vtpote
cõꝑatio ad alterã pſonã reſpectu c'bʒ
diſtingui ⁊ nüerari et eminẽdignitat
in ſuppoſito reſpẽu alteriꝰ nẽ quã non
hũit hũa nã in x?x Qꝛ obꝛꝙ diſcretio
pſonał ẽ p q̃litatẽ.dð ꝙ intelligit de 3
litate q eſt in gñe qlitatiſ q́;=tũ ad modũ
nõ aũt qtũ ad rẽ. His eni duobdiſti⸗
guüut᷑ pᷣnta.yel qtũ ad eẽntia: vel q;tuʒ
ad modũ.⁊ aliqͥd eſt in gñe ſbe qð nihil
ominꝰhʒ modu accñtis.vñ etiã cõſue/
nit diſtingui alitas duplex.ſ.ſbalis et
accnñtał. Nel dð ꝙ h loqt de diſtictiõe
pſonali q;tũ ad noſtr cognitõem.⁊ qꝛ
cognitio nr̃a eſt p accñntales:dixit pſo
nas creatas diſtigui q̃litatẽ.⁊ per hũc
modũ intiłit verbũ poꝛphirij.qui dicit
indiuiduũ ↄſtare ex collectõe ꝓpetatũ
loqt eni ſm rõem ⁊ ↄgnitiõem nõ ſʒ rẽ
ſic pʒ tertiũ. Oꝛ obꝛ in x?hua nã nõ
hʒ pſonalitatẽ.dð ꝙ H̊ ẽ rõne illiꝰ emi
nẽtie que cõſequit᷑ad nobilitatẽ.⁊ illa
ſupeminętia dicit quãdã dignitatẽ ac⸗-
cidetalẽ ſicut pus onſuʒ eſt de admitti
põt nõ ſolũ per depditõem ſed p digni

oꝛis ſupinductiõem:ſicut alibi melius

dicek. e obicit᷑ de ſenſu ⁊ ĩtellectu
dicendũ ꝙ ⁊ ſi ſenſus ſolũmodo ſit ſin
gulariũ: intellectꝰ tamẽ põteẽ nõ ſolu
vniuerſaliũ:ſed etiã ſingulariũ.vn nõ
eſt intelligẽda illa differẽtia cũ pciſio
ne. et hoc pʒ.qꝛ ſolꝰ intellect ↄphendit
intriſeca pᷣncipia petri⁊ płonis:⁊ circũ
ſcriptis oĩbus accñtibuſ dicit eos eſſe
diſcretos et diſtictos. obicit de
numero.dicẽdũ ꝙ ſicut vnitatẽ ſubſtã
tialem cõſequit᷑ vnitas accidẽtalis in/
ſepabiliter. quia nõ eſt pncipiũ indiui
ſionis ſed ↄſequẽs ad illam:ſic diuer/
ſitatẽ ſalem cõſequit᷑ numerꝰinſepa/
rabiliter. tamẽ ſᷣm rẽ ⁊ natura diſtictõ

illa eſt a ſbali pncipio nõ accñtali.⁊ ſic

patet totũ.

Ertio queritur
vtruũ diſcretio pſonatł ſit a pte
pncipij foꝛmalis vel malis.Et ꝙ a pte
pncipij foꝛmat. Ricar.dicit ꝙ ta in an
gelis q; in wibo eſt diſcretio pſonalis
p qlitatẽ.ᷣ qᷓlitaſ aut ẽ foꝛma aut tenʒ
ſe ex pte foꝛme ergo c. Itẽ ſialiqᷣd
ineſt aliqbo⁊ eſt in eis cõe p analogiaʒ
ncce eſt ꝙ inſit p aliqͥq analogice rptũ
in eis. pſonalis aũt diſcretio in dĩnis
7 in angełanalogice.ſᷣ̊ in dĩnis nꝰꝰẽ a
mã.qꝛ deeſt pᷣma for̃a ꝙͤ c. Itẽ pſo
nalis diſcretio ĩ creatura dic maximã
nobilitatẽ.ᷣ qð magꝗ nobile eſt magis
elõgat᷑ a mo:⁊ maxĩe accedit ad foꝛmò.

ergo „. Itẽ pſonalis diſcretio diẽ

maximã auctoꝛitatẽ in creatura. qa qͥ
tale eſt nullo mõ eſt ad alteꝝn poſſibile.
oẽ aũt tale ↄſeqͥ foꝛmꝗ nõ mam g ⁊t.
Itẽ nihil qð eſt vnũ in oĩb eſt pnꝰ
diſcretiõis:mã qtũ ẽ de ſe vnica eſt. S
nullo mõ eſt pncipiũ diſcretiõis.g nec
diſcretõiſ pſonal. Itẽ diffiꝰyt vult
phus eſt aggregati.g cũ diffinit ho nõ
foꝛtm:hᷣ ↄpoſitũ ex mã ⁊ for̃a diffinit᷑.
ergo ſi hõ in cõi claudit in ſe mãm ⁊ nã
rõlis ſiłr.ſᷣ ſi pſona addit aliqͥd ſr nãm
cũ nõ poſſit addẽ mãm opʒ ꝙ adqat ali
quid foꝛmale. Cõtra:Bociſpes eſt
totũ eſſe indiuiduoꝝ. ſ eſſe eſt a foꝛma
D indiuiduũ ſupᷣ ſpeʒ nõ addit foꝛmã.g
nec pſona ſupᷣ nãm.ſi ergo aliqͥd addit
aut mãm:aut accñtia.ſi ꝑ accñtia:non
Põt eſſe diſcretio pſonalis ł idiuiduat᷑
Oncce eſt ꝙ p mam. Itẽ ſi pſona ad
deret aliquò foꝛmà ſupꝛa nãm. g ſicut
ſpẽs ẽ diffinibitł᷑.qꝛ addit dꝛĩaʒ ⁊ foꝛmã
ſupꝛa genꝰ: ita etià indiduũ eẽt diffini
bile qð flim eſt. Itẽ ſi indiuiduũ ſine
pſona addit foꝛm indiuiduateʒ ſupꝛa
ſpẽm ſpaliſſimã qro vtruʒ ↄditio poſſit
facere alia foꝛma p omia illi ↄſiłeʒ. cõ
ſtat ꝙ ſic.qͥa nulla eſt foꝛma accñtalis
cuiꝰſilem nõ poſſumꝰcogitare. ſilꝛ in
ſbali.ß ſi facit ſiłem: illa ẽ cõis plurib
ß nihil tale eſt ingiuiguü.̊ im poſſibile
diſcretõem pſonalẽ eſſe a pnefofali
ſupaddito ſciei. Item ab eodẽ eſt
diſcretio ꝑſonalis a q eſt diſtĩctio ſᷣm

numerũ.ſ illa eſt a ma: ſicut dicit phᷣs

in pᷣᷣphia.oĩo mã nũerabir ſe hʒg .

Itẽ ab eodeʒ eſt pſonalis dicretio

a quo eſt eẽ hic ſiue hic ⁊ nũc.ᷣ G̊ ẽ mãꝗ.
qꝛ in li.de celo ⁊ mũdo.dr ꝙ dr̃t dicere
celũ ⁊ H̊ celi.qꝛ cũ dico celu dico for̃aʒ
cũ dico h̊ celũ dico mam ́ . Item

in creaturis in baẽ pſonał diſcretio
Poꝛiginẽ nõ eſt ob aliuqꝗ:niſi q gũans
gñat aliud. ſᷣ vt dicit phᷣs.generas nõ

gñataliud niſi ppt᷑ mam.g in rebꝰcrea
tis eſt pſonalis diſcretio ꝓpter mãm.

Meedõ ꝙ headẽ ẽ qõ de indiduatõe
que nũc mouet᷑ de pſonali diſcretone.
⁊ de ipa fuitↄtentio int᷑ phicos viros.
Quida eĩ imitates vbũ phi dixerũt ꝙ;
indiduatio venita mã.q; ĩidiuiduũ ſupᷣ
ſpem nõ addit niſi mãm. ⁊ H̊ pebãt qͥa
dixerũt vlłia ſolũ dicẽ foꝛmas.⁊ tũc pᷣꝰ
tãgit᷑ mã qñ puenit᷑ad ̊ aliqd. Alijs

vo alit viſuʒ eſt. ſ. ꝙ indidquatio eſſeta

foꝛma.⁊ dixerũt ꝙ vltra foꝛmã ſpeciei

ſpaliſſime eſt foꝛma indiduatł.⁊ q mo
uit hos ponẽ illud fuit. qͥa intellexerũt

oꝛdinẽ in foꝛmis ſm gñatõem ⁊ naʒ eẽ
p eudeʒ moduũ ꝑ què oꝛdinat᷑ in gne ita

ꝙ foꝛma gñis gñaliſſimi pᷣaduẽit mẽ.
et ſic dñdedo vſq; ad ſpẽʒz.⁊ adhuc illa

foꝛma nõ ↄſtituit indiduũ.qꝛ nõ eſt oĩo

in actu ꝑᷣ vltra hac foꝛmò indiuidualis
ßbſeqt que eſt oĩo in actu. ſicut mã fuit
Oio in potẽtia. Quelʒ iſtaꝝ põnũ aliqᷣd

hʒ qð Hi nõ młtũ intelligeèti rõbiliter
vigeri poterit ipꝛobabile.quõ mã que
oĩbꝰeſt cõis erit pncipale pᷣn* cauſa
Diſtictõnis valde difficile eſt videre.
Rurſus quõ foꝛma ſit tota ⁊ pcipua
cauſa nalis diſtictiõis valde difficile ẽ
cape:cũ oĩs foꝛma creata q;tũ ẽ de ſui

nõ:nata ſit hr̃e aliã ſiłem.ſic ⁊ ipe phᷣs
dic.etiã in ſole ⁊ luna eẽ:ł quõ dicemꝰ

duos ignes differre foꝛmaliter vł eti
alia que plurificãt᷑ ⁊ nüero diſtiguũt᷑
ex ſola diuiſione ↄtinui vbi nulliuſ eſt
noue foꝛme inductio. Ideo eſt tertia
põ ſatis planioꝛ:ꝙ indiquatio ↄſurgit
ex actuali ↄiũctõe mẽ cũ foꝛma ex qua
ↄpſſio vnũ ſibi axpꝛopat alteꝝ.ſicut pʒ
cũ impſſio ł oppſſio fit młtoꝝ ſigilloꝝ

in cera que pꝛius erat vna. nec ſigilla

unt.
neniſi
Gitu

diciü

zneipia
nloco⸗
giuiui
dat ma
ingiuic
ex dup
ſingul
ſingul⸗
Pnono⸗
ignitat
ſepzyit
lerincn
ſueinan⸗
Ntepeedi
putthen
ani diſtic
inckeatu
ſcutinp
nakacen
Pder
inpw⸗
des ſd

lumus
pnot
Gtingin
mürrtu
ernütmnd
Puip'ſ
ntphil
nicoäͤn
deſe.
Dicenc
inttig
ciſine
tmiur
ſicuti
nate
oſtegi
i
E in
ngetr
ler ſtenr

ndiitpi⸗
Orſeheet
ERNS
X.

Gmnebn
potermän.
einicatde
idiſcrevine⸗
baos pitos.
didneritg
idnnccniſuß
öſietiten
mas. ltücd
Ait Aus
.
cturoeſeta
mi ſecei
ultodno⸗
Ainrlererit
N
mincenn
Noevinn.
euturi
„Au,
ianockoio
neinals

„ „
“
õõsõð

iche
„
„ vonſalke
S
„ 4
—
0 red 4
SSS
.ãæòù
0 1ſtt⸗ ,
„*
tee
1
.
maliteſ
om „ 4
vro diſtic
er dng,
all 4
frbinulln.
Mede,

natio
duauo)

nareen
U VNMe .

plurificari pññt ſine cera nec cera nũe/
rat᷑ niſi quia fiũt in ea diuerſa ſigilla.
Si tu tñ qras a quo veniat pncipalit᷑

dicẽdũ ꝙ indiuiduũẽ h̊ aliqᷣd.ꝙ ſit hoc
pncipaliꝰhʒ a mã rõe cuiꝰfoꝛbʒ põeʒ

in loco ⁊ tpe.ꝙ ſit aliqͥd hʒ a foꝛma.in⸗/
dqiuiduũ eĩ hʒ eẽ:habʒ etis exiſtẽ.exiſtẽ
dat mã foꝛme:ſᷣ̊ eẽndiactũ dat foꝛꝰ mẽ
indiuiduatio igit᷑ in creaturis ↄſurgit
ex duplici pnꝰ pſonał aũt diſcretio diẽ
ſingularitatẽ ⁊ dignitatẽ.ꝙ inq;tũ diẽ
ſingularitatẽ h̊ dicit ex ipa cõiũctione
pncipioꝝ ex quibꝰreſultat ipm.qꝙ ẽ ᷣʒ
dignitatẽ dicit pncipaltr̃᷑ rõne foꝛme.⁊
ſic pʒ vñ ſit pſonalis diſcretio oꝛigina
liter in creaturis loquẽdo:ſiue ĩ hibꝰ
ſiue in angelis.q ergo obiciũt᷑ ad pᷣmã

ptẽ ꝓcedũt rõe nobilitat ⁊ dignitatis:

ꝓut tñ eſt in ipo ſuppoſito ſiue que eſt
cuiꝰ diſtictio venit in dinis ex oꝛigine:
in creaturis ex pᷣncipijs oꝛiginalibus:
ſicut in pᷣmo li.fuit onſum. Sii aũt q;‚;
rat᷑ qͥd eſt illud cõe ſᷣm qð ineſt:dicẽdũ
q; ꝓpetas dignitatis incõicabilr̃ exñs
in ypoſtaſi.alit tñ reperit᷑ hic:aliter ibi.
oẽs rões ſequẽtes pcedũt via pdicta.

obᷣ ad ꝓpoſitũ ꝙ nõ poſſit eſſe a

foꝛma ſᷣ a mã.dð ꝙ ratões ille ꝓbãt vt
pʒ ꝙ nõ totalit ẽ a foꝛma.qͥa foꝛꝰ nulla
eſt indidua niſi ꝓpter ↄiũctiõem ſui cũ
mã:⁊ vłia ſiłiter:qꝛ dicũt foꝛmas nõ cõ

cernũt mam niſi rõe ſuoꝝ indiuiduoꝛũ

ꝓ quibꝰſupponũt qñ diffiniũt᷑ vel ſbici
unt᷑.vñ ille rõnes ↄcedẽde ſuntꝙ indi
uiduũ nõ addit ali foꝛmã q ſit ididuat
de ſe. & obꝛ ꝙ indiduatio eſt a mã
dicendũ ꝙ ꝑ illas auctoꝛitates nõ dat᷑
intlłi ꝙ mã ſit pnꝰindiduatõis niſi ſiẽ
cã ſine qua nõ:nõ aũt ſicut tota cã.nec
tñ ita põt attribui mẽ pſonatł᷑ diſcretio
ſicut indiduatio ꝓpt᷑ hoc ꝙ dicit digni
tatẽ que pᷣncipaliꝰ reſpicit foꝛma:ſicut
oſtẽqũt ratões ad ptẽ pmä.

111 parte iſta

ſuunt dubitatões circa litterã.

Et pmo de hoc ꝙ dicit.ꝙ q̃tuoꝛ quideʒ

angek vigẽt eẽ attributa. Pꝛimüũ vr
ſibigdicẽ in enumeratõe.enumerat eĩ

ſex. ſicut pʒ ꝙ ſunt eẽntie ſimplicitas.

pſonalis diſcretio. memoꝛia: intiłntia

volũtas.et liberũ arbitriũ. Itẽ videt᷑

ↄtradicẽ in repetitõe.dicit eĩ in ſequẽti

caꝰꝙ circa tria eſt ↄſideratio.ſcʒ circa

ſbam. ſoꝛmã.⁊ ptatẽ. Querit᷑ ergo de
ſufficiẽtia illoꝝ qᷓtuoꝛ?videt᷑ eĩ ꝙ młta

plura debẽt attribui.ſ.ĩcoꝛiuptibilitas
ſpũalitas.⁊ huiuſmõi ex ꝑte eẽntie.ex
pte potẽtiaꝝ iraſcibił ⁊ ↄcupiſcibilis.
⁊ ita ↄpetit eis ingeniũ ſicut memoꝛia.
Itẽ vr̃ ſuꝑfluitas.qꝛ li.ar.nõ diſcer⸗
nit᷑ a rõe ⁊ volũtate.ꝗ nõ dʒ q̃rto loco

coõnumerari. Itẽ tertiũ attributũ qð

eſt rõ.aut accipit᷑ ꝓ cognitia tm:aut ꝓ
cognitiua ⁊ motiua.ſi pᷣmo mõ.g male
diuidit᷑ in intelligẽtiã ⁊ volũtatẽ.ſi=?
ergo ſupfluitli.ar. NW?dð ꝙ iſta at

tributa ſunt cõueniẽtiã angelo ꝑ nãm

ſuã ⁊ ſui creatõe tãqᷓ; pncipalia a q bus
alia hñt oꝛtũ.Et ſumit᷑ ſufficiẽtia ſic.
In angto enĩ eſt ↄſiderare eẽ ⁊ poſſe:
ſiue ſbam ⁊ pſona.⁊ circa ſbam duo.ſ.
quo ẽ:⁊ penes h̊ eſt ſba ⁊ ſimplicitas.
ipm qð ẽ:⁊ penes h ẽ pſonatł diſcretio.
ſiłiter circa poſſe eſt ↄſiderare ipaʒ po
tẽtiã:⁊ penes h̊ tertiũ.ſ.rõ nãlt᷑ inſita.ẽ

iteꝝ ↄſiderare facłtatẽ potẽtie:⁊ penes
H eſt qrtũ attributũ.ſ.li.ar. Nł aliter
angls hʒ q̃druptr ↄſiderari.ſ.in ſe.et ſ

ſic eẽntie ſimplicitas.ad alteꝝn angelũ

⁊ ſic pſe onat diſea cretio.ad deũ:⁊ ſic me/
moꝛia intiłntia ⁊ volũtas:in qbꝰoſiſtit
rõ imaginis.in patõe ad ea q̃ ſbiecta

ſunt eoꝝ regimini:⁊ ſic habʒ li.ar. Nt

aliter ⁊ magis ſʒʒ ↄſonatiã ad ea q vñr
in l̃a.qꝛ in angło ẽ cõſiderare ſbſſtãtiã

foꝛmã ⁊ potẽti.ſba autẽ ↄſiderari põt
duptr ſicut dictũ ẽ.⁊ ſic ↄpetit ſimplici

tas ⁊ pſonalitas foꝛme attribuit᷑ ima/
gĩs pulchꝛitudo ſiue venuſtas.potẽtie
attribuit᷑ libertas.⁊ ſic pʒ quõ q̃tuoꝛ re
qucũt᷑ ad tria. Mʒ ꝙ tertiũ attributũĩ

tria diuidit᷑ in quibꝰↄſiſtit imago.patʒ

etiã quõ tertiũ attributũ dr̃ta quinto.
pʒietiã ſufficiẽtia ⁊ rnſio ad obiecta.qꝛ
bic enumerãtur attributa ncipalia.
Itẽ qrit᷑ de h̊ ꝙ dicit.dꝛẽʒ eſſentie te/

nuitatẽ hũiſſe intlłꝛ. Loõtra ſimplici/

tas reſpicit eẽntiã ſiue ſbam ſicut dr ĩ
lr̃a.ſ ſba nõ reſpicit magis ⁊ min?ꝰg c
J d

Itẽ ſimplex dicit btatõem põnis:ſ
pᷣnatões nõ recipiüt mag ⁊ min. &.
Itẽ magis ⁊ minꝰſi alicui imponit HG
eſñ p mixtionẽ cũ ſuo oppoſito:ſᷣ ſiplex
ſpus nõẽ pmixt alicui ↄpoi q ſit oꝑpo/
ſita ſimplicitati angłice: ⁊ oẽs hñt eaſ
dẽ ↄpões.ꝗᷓ oẽs ſunt eq̃liter ſimplices
Hoad H̊ dðᷣ ꝙ in angetł ẽ gdſimpli⸗

citatis: ⁊ H maãifeſtat ẽdus vᷣtutis quia

vnꝰangłs ẽ potẽtioꝛ altero:⁊ qᷓto ĩ ſpũ
alibaliqͥd ẽ ſimpliciꝰtato vtuoſiꝰ.̊ ẽt
manifeſtat appꝛoxiatioad deuʒ.ſi eĩ p
nãʒ vnꝰẽ ðᷣo ꝓxioꝛ alto ⁊ ſiłioꝛ:g magꝗ
acceditad dĩnã ſimplicitatẽ.maifeſtat
vlteriꝰh̊ ipa cognitio.qꝛ vnꝰalteꝝ pur
gãt pelledo igratiã . vnaltero pᷣoꝛ et
ſimplicioꝛ.⁊ iõ bñ dicit magr ꝙ ẽ gdꝰin

ſimplicitate eẽntie. e obꝛ ꝙ ſba nõ
recipit mag ⁊ minꝰrñderi põt p inter⸗

ẽptiõem.qꝛ vna creatura vioꝛi modo ẽ

ens q; alia.⁊ ꝙ dr ſbaʒ nõ recipe mag
⁊ minꝰh̊ intelligẽdũ ẽ logice. Nel dð

ꝙ aliud ẽ dicẽ eẽntiã:alið ſimplicitatẽ

eẽntie:⁊ ſimplicitas ẽ ppetas eẽntie.
MV.ꝛ obꝛ ꝙ dicit puatõem. dð ꝙ⁊ ſi di
cat pᷣuatõem:nõ tñ pure pᷣuatopnem qͥa
gliqͥd ponit ⁊ iõ põt recipe mag ⁊ minꝰ
O obꝛ de pmixtõe.dð ꝙ illud nõ hʒ

vbiq; veritatẽ:ſ̊ in his oꝑpoſitis quoꝝ
vtrũq; ẽ aliq̃ nã:in alijs po ẽ p maioꝛeʒ
acceſſuʒ ad ſuũ ſummũ.vñ maioꝛ ſim/
plicitaſ ẽ in angło nõ ꝓpter paucitatẽ

ↄpois:ſ ꝓpter acceſſuʒ maioꝛẽ ad ſum

me ſimplex.HG̊ aũtẽ ꝓpter maioꝛẽ nobi

litatẽ foꝛme:ſicut ignis põt diciĩ coꝛpa
lib“ ſimplicioꝛ aere. Itẽ qrit᷑ de H̊ ꝙ
dicit.in ipa facultate atq; dꝛia accedẽ-
dlũ eſt. li.ar.eſt liberũ a boni coactiõe
nec põt aliqͥ mõ cogi.& in libertate ar.
nõ poõt eẽ grad?. Gvdð ꝙ libertaſar
bitrij dupir̃ pot ↄſiderari.aut inquãtũ
Dicit facultatẽè ⁊ facilitatẽ ad exeũdũ ĩ

opꝰ⁊ ſic dicit pᷣem ⁊ ↄſeq rõnem ⁊ vo
lütatẽ.⁊ iſte potẽtie ↄſequũt᷑ ſbaʒ:⁊ ſᷣm

ꝓ ſbaʒ ſimplicioꝛ ſit etia potẽtie excellẽ
tioꝛes ⁊ facultas maioꝛ.⁊ ſic ẽ ibi gdus
⁊ HB mõ loò; magr.a?ꝰ accipit᷑ puatiue:

vt dicat᷑ libtas p puatõeʒ coactiõis ⁊ H

mõẽð eqlitas qꝛ ẽ pᷣuatio ĩ termino⁊ ſic

oxpõit. Itẽ qrit᷑ de H ꝙ dicit.ꝙ eq̃les

ad dilectõem.

.D intelligẽtia

ſunt in ̊ ꝙ ſpũs ſunt⁊ ĩmoꝛtales ſunt
Mõtra iõ ſunt ſpũs ⁊ ĩmoꝛtales quia

ſunt ſimplices ſed nõ ſunt eq̃lr̃ ſimpli

ces τ&. ? dð ꝙ ſᷣm ꝙ ſpus pꝛiuat
coꝛpulẽtiã:⁊ ĩmoꝛtalitas pᷣuat conupti

onẽ q; ptrobiq; ⁊ reſpẽu oim angtoꝝ ẽ
puatio hoꝝ vłis:ideo dicit iſta equalia
nihilominꝰtñ ſi attẽdat᷑ad id qð ponis

eſt ibi: ſic poſſit eẽ gradꝰ ſicut oꝑponit

magr accipit ſm ſenſuʒ boꝝ mag cõ
ſuetũ:⁊ ſᷣm ꝙ huiuſmodi nomiĩa coſue

uerüt intelligia nobis.

: ALlud quoqʒ in

neſtigatiöe dignü vF. Sup̃
egit magr de nãlibꝰ attributis ipis an
gelis:in hac pte agit de hĩtibꝰfraddi
⁊ H p nãm. Diuidit᷑ aũt h̊ ps ĩ tres.pᷣꝰ
agit de nãli bonitate.in ⁊de nãli cõdi

tiõe ibi.hic queri ſolʒ quã ſapiaʒ.ĩ f᷑tia

de nãli dilectõe ibi.ſolet etiã queri c.
Pꝛima ꝑs hʒ tres.in pᷣma oppðe fal

ſum ponit cũ ↄfirmatõe ſua.inzvero

ponit opioeʒ vera:ſiłr cũ ſua ↄfirmati
one ibi,alijs aũt vr̃ c.in ttia oꝑpõnem

falſam extiat:⁊ rões eiꝰ ⁊ auctoꝛitates

explanat ibi.iõq; augꝰexterminãs ⁊c.
⁊ ſic in vniuerſo tria detiat.pᷣmo q̃les

creati ſuntangeli:q;tuʒ ad bonitatẽ et

7

maliciã.q;tũ ad cognitõem.ʒq;tum

huliꝰ ptis circa tria ĩcidit h qõ

fm tria qͥ magr detiat. Pꝛĩo qrit᷑ de
Ilitate quã angłs hũit in ſua creatõe.

2Zv qrit᷑ de nali ſua cognitõe. ʒvᷣo de

nãali dilectõne. Lirca pᷣmũ qrũt᷑ duo.

pmo vtꝝ defecerit ipm malũ.?dato
ꝙ vtu ipo inſtati ſue creatõis ex ꝓpꝛia

pvolütate fuerit malus.

Tlod aũt deuſ

fecerit ipm malũ vr̃ p auctoꝛi-

tates q̊s adducit magr in lr̃a.vr̃ etia p

rões.quia oppõ maliad bonũ decoꝛat

vniuerſum:⁊ cõfert ſaluti ⁊ głie btõꝝ.

cũ g deꝰ poſſet in oẽm decoꝛẽ et i oẽ qð

vtile ẽ ſaluti electoꝝ.⁊ iteꝝ ipm faciẽs
ſit ↄñs:vr ꝙ deꝰnõ tm fecerit angelos

o⸗
ßni

Pirüi
tiſim
eſtap
znoͤ
gian
iuſt
itei
cer
ſur
au
nien
kutla
uras
nuteſu
lüceci
ſentein
aceat
deieno⸗

lec

R
ſiaee
aug
pccn
ſnei
mmne
tmagi
ſuren
Wen
fidn
lan⸗
ſee

*

icn
ch
lini
M
keena
bonaſ
eſaͤt⸗
timie
pöten
ciiin
cgli
gſum
dein⸗
tinale

ſunt
guia
mpli
uat
npti
tone
alin
is
tt
nago
cöſue

*
I
Juß
ſan
cdtid
a
icddi
itnia
i.
eſal
ero
nati
Men
mans
les
ltet
tu

ii
bod
füͤde
Me.
ode
kduo.
o
ppein

u

ctor⸗
etüp
Coul
g
iis
ſos

bonos:ß etiã malos ⁊ caput maloꝛũ.i.
ipm lucifen.⁊ H ẽ qð vfr̃ dici eccx. xxxiij
ↄtra malũ bonũ:⁊ j̊ moꝛtẽ vita:⁊ cõtra
virũ iuſtũ pcẽoꝛ.⁊ ſic ĩtuẽ ĩ oĩa opa al/
tiſſimi. IJtẽ H vr̃ ex oꝛdine inter nãʒ q
eſt apta nata hr̃e iuſticiã ⁊ hʒ:⁊ int nãʒ
q nõ eſt apta nata hfr̃e nec hʒ cadit me
dia illa na que ẽ apta nata hr̃e ⁊ nõ hʒ
iuſtici:F̊ deꝰpõt facẽ extrema ⁊ ↄgru/

it eü facẽ.ꝗ̊ᷓ pari rõe põt ⁊ ↄgruit ei fa/

cere media:pᷣ talis ẽ nã mala.ſ.creatu/
ra rõlis malag c. Itẽ Hhipm videta
ſiti:ſicut nã rõłẽ mala:qꝛnõ hʒ iuſticiã

ad quã eſt nata: ita creatura irrönalis
vßñ canis cu ſit natꝰ aq latrãdũ ſi nõ ha
beat latratũ eſt mal.g cũ deꝰ poſſit cre

aturas facẽ deficiẽtes opatõibꝰad q̃s
nate ſunt.vtputa canẽ nõ latrãtẽ ⁊ ocu
lũ cecũ.pari ratõe põt facẽ volũtatẽ ca
rentẽ iuſticia. Si tu dicas ꝙ nõẽ ſile
qꝛ creatura rölis ĩmediate oꝛdinat᷑ ad
deu:nõ ſic irrõk. Obꝛ tüc vlteri ꝙ in
tellectꝰnr̃ imediate oꝛdiat᷑ ĩ deũ:łᷣ deꝰ

Põt facẽ intellectũ carẽtẽ ſcĩia ad quã ẽ

ſiue quaʒ dʒ hr̃e.ſ.ignoꝛãtẽ:ſicut dicit
aug ꝙ ſi de?talẽ odidiſſet hoĩem ante
pcẽm q̃lis nũc ẽ:nemo poſſet ex H̊ accu
ſare in tertio li.de li.ar. Itẽ Hipm vr
a minoꝛi.plꝰdepẽdet mã a for̃a pfectĩa
⁊ magis ẽ imꝑpfecta in gñe creaturarũ
ſiue entiũ q; faciat rõlis nã a iuſticia.ſ
hoc manifeſtũ ẽ ꝙ mã ſine foꝛma ẽ ens
oĩo incõpletü:ſ creatura rõlis ſñ iuſti
cia hʒ quodamõ eẽ ↄpletũ.Qũ igit᷑ deꝰ
fecerit mam infoꝛmẽ ad minꝰ ſñ diſtin
ctõne foꝛman:ſicut dicũt multi ſancti.
̊pari rõe potuit facẽ angym ſine iuſti
cia qua debebat hr̃e.ſ̊ anſel.diẽ q ma

1

lüũ nihil aliud ẽ qᷓ; puatõ boni vbi dʒ ee=

vr̃ c. Qoõtra geñ.i.vidit deꝰcũcta q

fecerat ⁊ erãt valde bona.ꝗᷓ cum valde

bona ſupponat bonũ cuncta q̃ deꝰfecit

eratbona.ꝗ nibil maluͥ. Itẽ dyoꝰop/

timi ẽ optia adducẽ ſi deꝰ optimꝰ ñ
Nt ergo ꝓducẽ malũ:ita ꝙ faciat mali
ciã in eo.⁊ eodẽ lib.de di.no.dicit ꝙ ſic

a calido nõ egredit᷑ niſi calidũ:ita nec

a ſummo bono niſi bonũ. Itẽ oẽ qð
de indidit vnicuiq; reia ſua ↄditõe eſt
ei nale.ergo ſi de feciſſet angelũ malũ

malic a eètei nalis ̊ p nãlibo nemo eſt
vitupanqꝰ*:nemo pnniẽdꝰ.g nec vitu⸗
pandus:nec puniẽdeẽt dyaꝰ. Itẽ ſi
aliqð factũ viciũ facit aliqũ dignũ pẽa
magis facit actoꝛẽ dignũ q; alium.ſiꝗ
dyaob ſua maliciã dignꝰeſt pena ſi de
us feciſſeteũ malũ magꝗ eet de dignꝰ
pena q; dya?ꝰ*. Reꝰ?ponẽ ꝙ dya a deo

habuit oꝛiginalr̃ ſibi inatà maliciã vo/

lütatis:nõ tm falſuʒ ẽ:ĩmo hereticũ. et
eſt falſuʒ ꝙ in ſe hʒ euidentiã ſue falſi

tatis:ſi q; auertat. Hã opꝰdei eoipo

)Lafe. 2/1 Gshna.

ꝙ opꝰ dei ẽ:ncce eſt ipm eſſe laudabile

eẽ oꝛdinabile:eẽ acceptabile:eẽ pfectũ
vel pfectibile. nihil enĩ facit deꝰ qð nõ

deceat ſuã maieſtatẽ.ſi enĩ magnꝰdeꝰ

⁊ laudabilis nimis: ⁊ in tm laudabilis
ꝓ nõ tm in ſe:ſ etiã in nullo ope poteſt

vitupari iuſte:ĩmo ĩ oibꝰ digne laudãi
ipoſſibile ꝙ faciat opꝰvitupabile q;tuʒ
E de ipo actoꝛe.ſ̊ malis eoipo ꝙ malũ
culpe:dignũ eſt vituꝑio.ͥ̊ im poſſibile ẽ
ꝙ aliq̃ creatura ab ipſo hẽat iſtã cõdi⸗/
tionẽ. Rurſus nõ tm malũ dignũ ẽ vi⸗
tupio:ĩmo etiã quodamõ ĩ dei vitupiũ
Siꝗ̊ deꝰfacẽt creaturã mala:ipſe fa/

ceret ſibi vitupiũ ⁊ ↄtumeliã.neceſſe ẽ

etiã eſſe oꝛdiabile qꝛ nihil facit niſi qð

deceat ſuꝗ ſapiam.ſᷣ nihil qð defacit
S oꝛdinabile ĩ pena:q; tũc deſtruẽt opa
ſua:⁊ ita ſe puaricatoꝛẽ ↄſtituẽt.deꝰ eĩ

illiꝰẽ vltoꝛ cuiꝰnõ ẽ actoꝛ.g ſi deꝰfacit
creaturã malã malicia culpe.erit ergo

oꝛdinabit ⁊ nõ in pena.g malũ cłe ma/

neret inultũ ſiue ĩpunitũ:ſaluo oꝛdine

vniuerſi:ſᷣ ̊ ẽ ĩpoſſibile ꝑ ſe.q; tũc ma

lũ eẽtbonũ ꝑ ſe:ſi alit᷑ eẽtoꝛdinatũ.& ſi

deꝰfacẽt creaturã mala:creatura non

eẽt bona. nece ẽ etiã ſit acceptabile.
nõ eĩ facit de niſi qð vult:łᷣ oẽ qð vult
de iuſta ⁊ bona volũtate vult. cũ oẽ

qð iuſta ⁊ bona voluntas appꝛobat ſit

oĩbꝰacceptabile.ſi deꝰfacẽt malũ eſſet

oĩb acceptabile. ꝙ acceptabile maluʒ

₰

et bonũ:pi rõe ⁊ facẽ.ꝗ̊ malũ eẽt boꝰ

Ncce ẽ eti q oẽ qð de fac ſit pfectũ
pfectibłe:cũ dei pfecta ſintopa.q̊ oẽ
qð ẽ in ope deia deo:vłẽ ĩ pfectõe vel

ielinat ad pfectõʒ.ſi ̊ malicia ẽa deo ĩ

creatura rõli.ergo vł eſt de ꝑfectöne

OZ

angeli vel diſponit ad pfectõnem: ſed
nihil tale deoꝛdinat.g malũ nõ deoꝛdi
naret:⁊ ſi nõ deoꝛdinaret nõ nocerʒ.gꝗ

malũ eẽt aliq nõ nocẽt Lug h ſint

q̃tuoꝛ incõpoſſibilia maifeſta:maifeſtũ
Eꝙ fim ẽ ⁊ ĩ poſſibile ve feciſſe angelü
oꝛiginalit malũ.⁊ veit iſta ĩpoſſibłitas
ex ſũma pfectõe ⁊ nobilitate opatis et

pvilitate mali culpe.puat eĩʒ illas qᷓtuoꝛ

N2 à2 — —

ↄditões nobiles q̃s ncce ẽ eẽ ĩ oĩ dino

ope:non ꝙ deꝰteneat᷑ opi illas dare:s

qꝛ nõ decet ei volũtatè alit᷑ oꝑãai ᷑ facẽ
AZild illud qð obꝛ ꝙ facit ad decoꝛẽ.
dico ꝙ ẽ mali ꝓductio ⁊ ꝓducti oꝛdina
tio. ꝓductio mali fedatet turpat q;tũ ẽ

pe ſe:̊ oꝛdinatio decoꝛat. ⁊ qm deꝰnõ

põt fedare ̊ decoꝛare.iõ nõ potuit ꝓdu
cere ſ̊ oꝛdiare ſm antitheſim.⁊ ſᷣm hoc
intiłit eccł. õ bonũ malũ.nõ qꝛ de fece

rit:̊ q; deꝰin ſuis opibꝰ qð faetũ iuẽit

oꝛdiauit. Ad ilłd qð ob de nã q; nata

e hf̃e iuſticiã c. dð ꝙ cũ dico nãʒ pua⁵G-

ta iuſticia duo dico.ſ.ꝙ nã ẽ:⁊ ꝙ pᷣuata
iq; tũ na tʒ mediũ ⁊ ſeq⁹arꝰ. inq;tũ pᷣo
puata nõ tenʒ mediũ:ĩmo locũ infimũ
imo ipa puatio nullũ hʒ mediũ q;tuʒ ẽ
de ſe:qꝛ nihil ẽ.⁊ iõ nõ valet ꝙ eã puata
fecerit. Et ſitu obicias ꝙ maioꝛ puatõ
nõ ẽ hr̃e nec aptũ nec aptitudinẽ᷑:qᷓ; ha
bere actitudinẽ ⁊ nõ actũ.dð ꝙ maioꝛ ẽ
puatio ſi accipiat᷑ large puatio.ſᷣ iſta ẽ
diffoꝛmis:illa vo nõ.cuʒ dico lignũ nõ
videt: dico negatõeʒ:pᷣ nõ defoꝛmitatẽ
cum dico. hõ nõ videt:dico vtrũq;.⁊ ſic
pʒ illud. Ad illud qdð obꝛa ſiti in alij
naturis ⁊ a minoꝛi in p mã. dico ꝙ nec
ẽ ibi locꝰ a ſiłi nec a minoꝛi ſi bn ↄſiqẽt
malũ eĩ culpe magis ĩpoꝛtat deoꝛdina
tõnem ſiue puationẽ oꝛdĩs:qᷓ; malũ nẽ
vel culpe.qꝛ ſicut dictũ ẽ diſtĩc.xliij.p.li

malũ culꝑ dicit deoꝛdinatõeʒ ſiue pꝛi

uationẽ oꝛdis pᷣncipał ꝙ.ſ.ẽ imaginis
adq deũ imediate.malũ vo nẽ ł! pene de/
oꝛdinatõeʒ oꝛdĩs.nõ pncipal:i pticula
ris.⁊ hĩc ẽ deꝰſalua ↄdecẽtia ſue bo
nitat ⁊ ſapie põt facẽ rẽ malã: malicia
pene ł defectu nẽ.nõ ſic pᷣuataʒ oꝛdine
iuſticie vt ex ea pte q̃ pꝓcedit ab ipſa di/
ſpõe dine ſapie.vñ non ſeqᷣt᷑. põt deus

Q△

facẽ hoĩem cecũ:& põt facere ĩiquů.

4 „ð — — —
. 4 . .
.

tur vtruʒ angls in pᷣmo inſtati
ſue creatõis fuerit malꝰactu ꝓpe voli
tatis. O: ſic videt᷑ auctoꝛitate canonũ

85

Yo.iij.dia ab initio peccauit:ſ& nihil ẽ

añ initiũ duratõe. nulla creatura pꝛe

ceſſit duratõe angłicũ pccẽcm. Itẽ auꝰ

xi.ſupꝑ ge.ad lr̃aʒ.nec fruſtra putai pot
in inicio tpis dyabolũ ſuꝑbia cecidiſſe
nec fuiſſe vlluʒ antea tps q cũ angelis
ſcis pacat vixerit ⁊ beat.ſ ĩ ipo pᷣmoꝛ

dio creature a ſuo creatõe apoſtataſſe

Sittu dicas mihi ꝙ ̊ nõ dicat ſᷣm ſuò
opiõem ⁊ bñ.q;ꝛ ibidẽ vbi auꝰ.ponit iſtã

opiõeʒ młtas etiã alias ponit q̊s nõtʒ.

O bꝛ ꝙ hic dixerit m ſuã opiõem.qꝛ

ipiꝰopiĩo fuit ꝙ oĩa ſił eẽntↄdita.⁊ per

lucè intlłit angłicã creatura foꝛmataʒ

pꝓ tenebꝛas iutlłit auerſaʒ a deo.ꝗ ſi ſit

lux facta ẽ ⁊ a tenebꝛis diuiſa:ſił cũ re/
rũ pᷣma ↄditõe fuit pcẽm angti.⁊ ita vi

det᷑ ꝙ nulla fuit oĩo ibi moꝛa. Itẽ re
vf.aliq̃ creatura coꝛꝑalis ẽ qͥ ſit i eodẽ

inſtãti ẽ ⁊ opat᷑ ſicut lux ſtati cũ ẽ lucet

aug.dicit ꝙ lux ⁊ ſplẽdoꝛ ſunt coeua

₰

⁊ ſi eẽt lux eterna:ſplẽdoꝛ eẽt eternꝰ.g
cũ ſpualis nã ſit mag ᷑ eque actuat vt
coꝛpalis. põt eẽ ꝙ in pᷣmo inſtati cũ ẽ
ſit in ſuo actu:ſᷣ actꝰeiꝰẽ velle:ita ꝙ eẽ
nõ pcedit velle tpe ſiue duratõe ſᷣ ſolũ
nã.ſᷣ q̃ rõe velle põt bonũ:eadẽ rõe ma
lũ. cũ rolẽs malũ ſit mal ipſo inſtati
potuit eẽ mal?. Situ dicas ꝙ poteſt
hr̃e opatõem coeuꝗ nãalẽ:łᷣ nõ li.arbi.
otra li.ar.ẽ ſb deo potiſſimũ:ſic dicit

B. et nihil hñs retarqdas in angelo nec

ligãs:ſᷣ ſtati cũ ẽ pfectũ ẽ:⁊ põt opatõʒ

illa hr̃e. Atẽ ſi oculꝰcrearet᷑ cũ actua
litate vtutis viſiue ⁊ impſſiõe ſpẽi:ſimt

eẽt ⁊ vidẽt.cũg angłs a ſui ppa ↄditõe

hüit intellectù agetẽ ⁊ ſpẽs reꝝ iĩnataſ
vt poſt patebit:q̊ ſil fuit ⁊ itellexit.pari
rõne ⁊ ſil fuit? voluit. Si tu dicas ꝙ
nolle ⁊ velle fuit in diuerſis inſtàtibꝰ.

Motra intelligẽ àgłi ẽ ſimplex ⁊ i iſtati
põt eẽ ſiłr ⁊ velle:ꝑꝑ nihil ꝓhibet duo in
diuiſibilia eẽ ſil:nibil ꝓhibʒ ꝙ itelligẽ

⁊ velle cũ ſint indiuiſibilia ſaltè ratiõe

iqiuiſibilis ſił eẽ ſiẽ vltia dnsꝝ lineaꝝ

òc

oͤtig
oil
nicia
man
fet.
cati
rder
gel
inf
nih
aſ⸗
tut
Ee.
ſopi⸗
gid
ergo
glder
diln⸗
fuiſe
gcun
ſyo

vn
igi
lie
n

rõem q̃re aĩa h duo põt hr̃e

cõtiguatũ ſimul ſunt. Itẽ hocipſum
oñdit᷑ ꝑ ſiłe.q aia rõlis ſimł tpꝑe ↄdit᷑⁊
viciat᷑ nec ẽ ibi aliq̃ oꝑpõ. ſiłr videt᷑ ꝙ
in angło eè potueritꝙ ſił fieret ⁊ vicia
ret᷑.nõ tñ a deo: ſicut nec oꝛigiale pec/
catũ ẽ a deo:aut ſi nõ ẽ ſile eno quero
ſił nõ an
gelus: Si dicas mihi ꝙ ab actu alieno
inf icit᷑ aĩa.ſ.a coꝛpe: ſ̊ angelꝰa ſe.hoc
nihil ẽ. q; ita cito angłs fuit cognitus
a ſe ſiẽ ab alio.qᷓ pari rõe ita inſici po-
tuit ab actu ꝓpᷣo ſiẽ abaliso. Sedõ
Ece.xxviij.ĩ delitijs padiſi fuiſti plen*
ſapia ⁊ pfectꝰdecoꝛe g . cũ H̊ intelli
gat de dyabolo ſiẽ exponüt gloſe: fuit
ergo alñ ſine pcẽo. Itẽ h dicit augꝰ.
xi.de ci.ca.xv.i delitijs padiſi dei fuiſti
oĩ lapide pcioſo oꝛnat c. vbi alñ intiłr
fuiſſe ſine pcco. Itẽ rõne vr.oẽ pcẽm
actuale exit in eẽ ꝑ actũ deliberatõnis
H ybi delibᷣatio: ibi collatio ⁊ ſucceſſio
de necitate.̊ fi pcẽm ſeqͥr delibatõem
angki pcẽm ſeqͥ angelũ:nõ tm nã:veꝝ
etis delibatöe. Situ dicas ꝙ angts
ꝓpt intlim dei foꝛmẽ delibati inſtati:
2 ſi videt ⁊ delibat.oñdo ꝙ nõ põt eſſe
angłs enĩ ad h̊ ꝙ appetẽt nccario tria

pcouit: ⁊ appetibile:⁊ cui appetebat:⁊

rõem mouẽtẽ.aliq̃ enĩ rõ fuit que exci
tauit:h iſta ſunt diuerſa ⁊ ĩpoſſibile eſt
p nãm aliquã potẽtiã ſił ⁊ ſeł ad plura
ↄpᷣti. ꝓpt᷑ qð etiã dic phs ꝙ ĩtellgimuſ
vnũ ſolũ. ſi nõ ſił: ſucceſſiue ꝙᷓ coguit
Itẽ angłs qñ ↄdit ẽ aut fact cũ ſua
opatiõe actuali:aut abſq; opatõe actu
ali. ſi abſq; opatõe actuali.ꝗ poſt tẽpuſ
peccauit nccio.ſi cũ ſua opatiõe ſed nõ
decnit deũ creare alicui rei niſi opati/
onẽ ſue nẽ ↄuenientẽ. cũ gᷓ actio defoꝛ
mis potiꝰſit nẽ incõueniẽs.patet c.
Itẽ h̊ duo ſunt vẽa ꝑ ſe.qꝙ nullus in
illo inſtati qͥ pccat põt vitare peccatuʒ
nullꝰpeccat actuali pcco in eo qð vitãe
nõ põt:ß ſi angks peccauitĩ illo inſtati
nõ potuit in illo vitare:nec ĩ aliq quod
eet añ illud nec poſt. ̊ nõ potuit vitare
ſß ſi nõ potuit vitare:nõ peccanit.ergo
ſi nõ peccauit ĩ pᷣmo inſtãti nõ peccauit
Itẽ malũ eſt conuptiuũ boni:ſ nihil

coꝛũpit᷑ niſi qð ẽ łfuit.ꝗiĩ anglo aliqd

fuit qð admiſit ꝑ pccʒ: tũc ergoquero
vtn in pmo inſtati geccauerit an no? ſi
nõ tẽ hẽo ꝓpoſitũ.ſi ſic ꝑeccauit ſbito
ſß cũ in ſbita mutatõe ſit ſit fieri ⁊ factũ
ſik erit conũpi etiã ⁊ conuptũ eſſe:⁊ ita
nõ eẽ. ᷓ bonuʒ in pᷣmo inſtati nõ E: F nö
conũpet᷑ niſifuerit. ĩ eodẽ inſtati fuit
æ nõ fuit.⁊ ita ↄdictoꝛie oppoſita ſũt ſil
vera:ß H ẽ ĩpoſſibile.et ppt H vult phᷣs
q inter mutatões pꝛias de neciĩtate ſit
dꝗes media. int illiꝰvoni ꝓductiõem?
adẽptõem fuit qes media:⁊ ita moꝛula
Situ dicas ſicut dr de aĩa rõli.quia

ſitkit põt ibi obici ꝙ nõ adimit bonũ ꝗqð

infuit: qð infuiſſʒ ſi nõ peccaſſet.nũq;
eĩ fuit iuſtꝰ ⁊ bonꝰ ſ̃ fuiſiʒ ſi ñ peccaſſet
Cõtra ̊ ẽ aug. de conuptõe ⁊ gratia.
ille in vitate nò ſtetit.dictũ ẽ de oygeqꝛ
ibi fuit nõ pmãſit. illa rn nihil vʒ H
dð ꝙ antiq̃ po fuit aliquoꝝ ꝙ ſik
tpe fuit dyaꝰ⁊ peccauit nec vnq; fuit ni
ſi malꝰ. Et vr̃ augꝰillã appꝛobare ſuꝑ
ge. ad litterã.⁊ iõ aliq moderni eã tenu
erüt. ſ qm ſicut expſſe dicit augꝰ. in.xi.
de ci. de. pdicta põ accedit ad pmã que
hẽtica:⁊ ita qſi hereſim ſapit. Cois
opio mgr̃oꝝ piſiẽſiũ ẽ duratõe ↄdiꝰ
angki pceſſit lapſuzʒ ⁊ de cõiↄſilio ma-
giſtroꝝ põ oppoſita excõicata ẽ ab epo

piſiẽſi. Ideo tãq́; mag vera⁊ catholi/

cqꝗ ⁊ magis ꝓbabilẽ ⁊ cõem opioʒ dico
illã eẽ tenẽqã. q moꝛula fuit int creatõ
nẽ ⁊ lapſuʒ lʒ puula ꝓpt quã ſancti et
expoſitoꝛes.⁊ ipa ſcriptura loquit᷑ de
malicia dyaboli q̃ſi ſp fuiſſet in ea. qa
illud modicũ q̃ſi ꝓ nihilo roputat᷑.ex H
pʒ rñſio ad pᷣmũ.qꝛ vt dicit augſẽſus
ẽ. dya ab ĩitio peccauit.i. ſtati p'initiũ.
Ad illud qð obꝛ de aug dico ꝙ dicit

ßfm aliena opiõem. qð pʒ q pꝛiũ diẽ. xi

de ci. Et ꝙ obꝛ ꝙ ipe poſuit oĩa ſi ił fcã.
dð eꝙ ven eſt q;tũ ad eẽ nale:ſ nõ qtuʒ
ad bñ eẽ. vñ poſuit ꝙ lux coꝛpał ſi. it eſſʒ

7 diuiſa eẽta tenebꝛis.ſiłr ꝙ nõ ẽ oꝛdo

mãliũ dieꝝ: Eᷣ bñ poſuit oꝛdinẽ ſi pualiũ
dieꝝ ſm ſeptẽplicẽ ↄditõem intellectꝰ
angelici ſup res. 2ld illud quod obꝛ
ꝙ ſtati fuit in actu.oð ꝙ qᷣdã H negant
in oĩ creatura.qꝛ tñ augꝰvr dicẽ pꝛiuʒ
in luce ⁊ ſplẽdoꝛe: ↄcedamꝰ in anglo
93

g tñ nõ fuit ſtati in actu electõis.q illũ
ancedit delibatio ⁊ pcognitio pluriuʒ
qꝛ ſiẽ dictũ eſt in oꝑponẽdo nõ pñt eſſe

ſił.nõ ꝓpter oppugnãtiã actuũ vł ſim-

pliciũ:hᷣ ppter implicitatẽ intellectus
angelici.qꝛ vna ↄuerſiõe tot capit᷑ in/

tellectꝰab vno obiecto:ita ꝙ ĩcõpoſſibi
lis eſt ĩ illo inſtàti ↄuerſio ad iltq obᷣm
7 ſic pʒ rñad duo ſequẽtia. Ad illud
aũt qð obꝛ de pcco aĩe.dð ꝙ nõ eſt ſile
qꝛ pcẽm in aia nõ fit p actualẽ delibera
tionẽ:ſed fit pꝑ vnionè ad carnẽ infectã
⁊ qm vnio ẽ in inſtãti:delibatio ⁊ colło
nõ.iõ nõ eſt ſimile hic⁊ inde.

Irca ſecũdum
pncipale ⁊ circa angeli nalem
cognitõem duo querũt᷑. pmũ ẽ de co
gnitõe ipſiꝰcreature. ⁊= de creatõne
creatricis eſſentie.
Veritur ergo
Smo vtn angekomia creata qᷓ
cognoſcit cognoſcat ꝑ ſpꝑẽs ĩnatas:an

aliqua p ſpẽs acqſitas. Et ꝙ oĩa cre ⸗
ata cognoſcat ꝑ ſpès ĩnatas ṽ᷑ ſacra

ſcriptura velle Ece.xxviij.tu plenꝰſa⸗
pĩa ⁊ pfect decoꝛe.dicit᷑ad dyabolũ.ſ
nõ eẽta ſuo oꝛigie plenꝰſapia niſi eſſʒ
in eo plenitudo ſpẽꝝ per q̃s ↄtigit res
cognoſcẽ.ergo cuʒ plenitudo ſufficiat
vnicuiq;: vr ꝙ ſpẽs infinite ſufficiãtan
gelo ad oĩa cognoſcẽdũ. Itẽ p aug.
xi.de trinitate.mẽs ergo ipa ſicut reꝝ
coꝛpeũ notitia ꝑ ſenſuʒ coꝛpis colligit
ſic incoꝛpeaꝝ p ſemetipm.⁊ huiꝰròõem
aliã nõ aſſignat:niſi qꝛ ſpꝑes incoꝛpaliũ
nõ põt fieri in ſenſu:⁊ ſpeẽs acqͥrit᷑ medi
ante ſenſu:ſᷣ angłs nullũ hʒ ſenſũ ſup

tonat᷑ mõ.ergo nulliꝰnotitia acquirit:

ſuſcipiẽdo ſiue acquirẽdo ſpem nouã.
Itẽ hocipm vr̃ p auctoꝛitatẽ in li.de
cauß.oĩs itlłntia eſt plena foꝛmis: ſ ſi
ſpes recipet nõ eẽt plena . Itẽ ta
lis ↄſueuit aſſignari dꝛĩa int᷑ ĩtellectũ
angelicũ ⁊ humanũ:qꝙ humanꝰ ꝓpter
ↄiũctõem cuũ coꝛpe eſt poſſibił:angkicꝰ
vo eſt actualis.ſi ergo recipe nõð niſi
rei exñtis in potẽtia ſᷣm ꝙ hꝰmõi pʒ t
Itẽ ꝗ iſta dꝛĩa ſit ↄueniẽs vr. itlłctꝰ

enĩ vĩnus eſt in oiĩoda actualitate: ita
qꝙ oĩo nihil põt recipe.intellectꝰ po hu

manꝰ qñ creat᷑ eſt ſicut tabula raſa:et

ita in oioda poſſibilitate. ergo ſi inter
hec extrema poſſibile eſt repire mediũ:

poſſibile.ſ.in quo ſit poſſibilitas actui
ↄiũcta.⁊ talẽ nõ eſt dare niſi angelicũ.
ergo X. Itẽ triplex eſt eſſe rerũ. hñt
eni res eſſe in verbo.⁊ in intellectu an
gelico.⁊ in mũdo.ſᷣm qð triplex eẽ diẽ
aug.illud eẽ dictũ.fiat ⁊ fecit ⁊ factũ ẽ
hz eſſe rerũ in intellectu an głico magiſ
accedit ad eſſe reꝝ in verbo: qᷓ; eſſe reꝝ
in mũdo.ergo cũ in vbo fuerit pleniſſi
me:in maioꝛi plenitudie ſunt in angto
q́; in mũdo:vel in eque magna.ſ̊ deus
ab initio mũdi indidit rebo rönes cales
ſm quas cetera fierẽt et nihil diceret᷑
noui:qꝛ reqͥeuit deꝰdie.pijꝰergo młto

foꝛtiꝰvr ꝙ in angło impſſit ſiłitudines
⁊ rões ſᷣm quas poſſet cognoſcẽ cetẽa

faciẽda.ergo ſine receptöͤne noua.
S eq ↄtra eph.iij.vt ĩnoteſcat pᷣnci
pibꝰ ptatibo multifoꝛmis ſapiẽtia dei
gloſa dicit ibi ꝙ angłi młta didicerũt
ab ecclia.ergo multoꝝ ſpẽs recepunt
⁊ acquiſierũt. Itẽ ſi p ſpẽs innatas
oĩa cognoſcit.ergo a nã ſua omĩia ſcit

ergo pñtia ⁊ futura.nccia ⁊ ↄtigẽtia.

nãlia ⁊ volũtaria.qð manifeſte falſuʒ
eſt ⁊ ↄtra ſcripturas. Itẽ ſi oĩa co⸗

gnoſcit ꝑ ſpẽs inatas hʒ penes ſeihym

rõem cognoſcẽdi oĩa.ergo ita bene co
ſicut ppiqua. ergo dyabolꝰ exiſtẽs in
inferno ſcit quicqͥ ſit in mũdo:⁊ ange
lus qui eſt hic:quicqͥd fit in anglia.qð
manifeſte falſuʒ eſt ⁊ ↄtra ſcriptura q
de multiplici miſſiöe angeloꝝ loquit᷑.

Itẽ ſi oĩa cognoſcit p ſpẽs ĩnatas:
aut nõ cognoſcit ſingularia:aut habʒ

ſpẽs omniũ ſingulariũ.pᷣmũ ẽ falſum

⁊ incõuenies ꝙ angłs ſingularia non

cognoſcit cũ hibo ſpũalibi miniſtret ⸗

ag ſpalia ⁊ ſingłaria miſteria dirigat

Siautẽ hʒ ſpẽs oĩm ſingulariũ. cũ
poſſintaugeri in infinitũ:hẽebit ſpecies
infinitas aut fiet aliqñ aliqð ſingłare

qð nõ poterit cogitare. Situ dicas
ꝓ angks cognoſcit ſingłia ꝑ ſpẽs vłiü

nouit abñtia ſicut pñtia:ita lõgiqua

i.
bu
et
ner
gii
ctui
Ai.
ühit
dun
eedie
ctü
ugi
rer
niſti
gto
eus
des
mko
iines
ndei
mi

Löõtra in ſpecie vkiuʒz nõ diſtinguüt.

ergo nõngnoſcit diſticte. Mꝛeterea
ſpẽs vłis non aſſiłat᷑ cuilibʒ ſingulari

aſſiłatõe ꝑpfecta.ergo pfectiꝰ ↄgnoſcit

homo q; angel*. Situ dicas qange
lus aꝑpꝛopat illas ſpeès aꝑplicando ad

ſingularia. Cõtra oẽm axplicatiöem

nõ foꝛtuitã pcedit cognitio.ſi enĩ non
cognoſcitillũ cui axplicat quõ vult illi
ſpem axpplicare. Et iteꝝn quare magis
illi ſingulari aꝑplicabit ſpecieʒ hois q;
aſini.ergo añ aꝑplicatiõem cognoſcit

ſingulare. Pꝛeterea.aut cognoſcit

poſt applicatõem:aut nõ.ſi nõ.gãgelꝰ
nõ põt tenẽ in memoꝛia cognitoem ali
cuiꝰſingularis.qð manifeſte falſuʒ ẽᷣ.
ſi ſic. ergo remanʒ in memoꝛia aliqua
noua ſpẽs cũ aliquid cognoſcat qð pᷣꝰ
nõ cognouit:⁊ ita in illa recipit aliquã
ſpẽm ergo c. Ne?dicẽdũ ꝙ oẽs qui
aliqᷣd ĩtellexerũt hoc poſuerũt ꝙ ãgel
cognoſcit res creatas p ſpẽs niſi ſit ta
lis que eẽntialit᷑ ſitĩ angelo.cognoſcẽ
aüt rẽ oĩo ꝑ ſeipm hoc eſt ſoliꝰilliꝰqͥ eſt
act purꝰ⁊ pfectiſſimꝰ.⁊ ideo ydea ⁊ cã
omniũ ⁊ efficiẽs ⁊ exẽplaris ſeipo non
alio quodaà: ſ̊ tñ in mõ ponẽdi ſpẽs dip
ſificati ſunt.Rliqui enĩ poſuerũt ꝙ an
gelus oĩa que nouit ꝑ ſpẽs:ſcit ꝑ ſpꝑẽs
innatas.⁊ huiꝰpoſitõis tradũt modũ ⁊
cãm. Modꝰenĩ hic eſt q́;uis in angło
ſint innate ſpẽs in numero infinita.ſ.
rerũ que ſunt de pᷣma ↄſtitutõne mũdi
tamẽ ſicut deus in pᷣma ↄditiõe ↄdidit
ratões cauſales ⁊ ſeminales rebuſad
ſe multiplicàdis:ita tradidit etiã ſpẽb⸗
quas impſſit angelico intellectui.⁊ ita
omia ppñᷣt ſine extrĩſeca receptõne co/
gnoſcere.Cauſam autẽ huiꝰ aſſignat
quia cũ receptio fiat ꝑx quãdã abſtracti
onẽ᷑ ⁊ ꝓpoꝛtõem ad que cõcurrũt tanqᷓ;
diſpoſitiua oꝛganũ ⁊ mediũ ⁊ virtutes
inferioꝛes.⁊ H̊ nõ ſit in angelo repire.
dicũt ꝙ nihil ab extra põt recipe.Sed
buiꝰ poſitõis modũ facile nõ eſt intelli
ere.quia difficile eſt videre qua rõne
pẽs pñt multiplicari.nã ſpecies vniꝰ
rei nõ generat ſpẽm oĩo differẽtis rei

nec eadẽ ſpẽs ſe multiplicat in anima

vᷣim numerũ: cũ vna ſitaĩa ſicut vnius

obiecti vna ẽ ſpecies in vno ſpeculo in/
dqiuiſo. Cauſam autẽ credo eſſe falſaʒ
quia planũ eſt ꝙ angelꝰbʒ intellectuzʒ
xoſſibilẽ cũ nõ ſit purꝰactus. Planuʒ
etiã eſt ꝙ habʒ agẽtẽ maioꝛis virtutis
q; ſi eſſet coꝛpoꝛi alligatuſ.ſi ergo alli-
gatuſ põt extrahẽ ⁊ impoſſibili impᷣmẽ
q;tomagis iĩtellectꝰliber ⁊ ſepatꝰ h põt
Ideo eſt alia poſitio ꝙ angłs qdaʒ
pcognoſcit ꝑ ſpecies innatas. vtputa
nãlia ⁊ nccãria ⁊ que fuerũt cũ angelo
ↄcreata:ſed foꝛtuita ⁊ volũtaria.⁊ fu/

tura ↄtingẽtia intelligit ꝑ ſpẽs acqui-

ſitas receptas.angelicꝰeni intellect ꝰẽ
poſſibilis reſpectu huiuſmodi ſꝑcierũ
nõ tñ eſt tata poſſibilitate poſſibilis: vt
human. qͥa human eſt poſſibilis oĩo
ꝓpter nuditatẽ.eſt etiaʒ poſſibilis ꝓpt

iũctõem cũ fantaſmatibo.angelicꝰvo

neutro modo: ſᷣ poſſibilis eſt reſpectu
pdictoꝛũ cognoſcibiliũ.cũ eĩ nõ hẽant
cãm certã ſolꝰ deus qͥ ſeipo cognoſcit
eſt in actu reſpectu talis cognitõnis.⁊
ille qui cognoſcit in deo vel ꝑ reuelati
onẽ a deo.angelus pᷣo qͥ indiget infoꝛ/

matõe ſpẽi p nam eſt reſi bectu taliuʒ in
potẽtia nõ in actu. Sed h̊ poſitio vr ĩ

ſe claudere duo oppoſita.ſ.q angelus
hẽat ſpẽs vniuerſaliũ:⁊ ſuſcipiat poſt
ſpẽs ſingulariũ.ſpẽs eni ſingulariuʒ
eiuſdẽ ſpeciei nõ differũt niſi numero:
⁊ impoſſibile eſt accidẽtia eiuſdeʒ ſpẽi
diuerſa numero eſſe in eodẽ ſubiecto.
ergo nullꝰintellectꝰpõt habere ſpecies
hois.ſed ſi habʒ vnã innatã:nõ põt aliã
eiuſdeʒ ſpeciei recipe:ſicut nec due al/
bedines ſunt in eodẽ coꝛpe. ſi di/
cas duarũ albedinũ ſiłitudines eſſe in
eodẽ aere:et diuerſa lumina eiuſdẽ nẽ
vt dicit dyoniſius.⁊ ſacies duoꝛũ ho⸗/
minũ in eadẽ imagine:nõ eſt ſimile.qͥa
idola ⁊ lumina in medio diſtiguũt᷑ per
ſuas oꝛigines:diuerſe figure poſſunt
in genere figure differre ſpecie. aliter
ſufficit ſpecies figure cũ numero:ſicut
poſſum tres ſpecies oĩo ſiłes ↄfingẽ.⁊
ſic videt᷑ dicta poſitio ↄtraria ĩplicare
Ampliꝰ ſi ſpecies eſt totũ eſſe foꝛmale
indiuiduoꝛũ:vt dicit boeciꝰ. nec eſt in/
diuiduatio niſi ex ↄiũctõe foꝛme cũ mã
94

ſi ſpecies exiſtẽs in intellectu omnino
Abſtrahit a materia. nullo modo in eo
ꝗẽ intellectu eſt ponere diuerſas ſpẽs
ſiue foꝛmas ſolo numero differẽtes.
ſic redit idẽ quod pus.ſcʒ ꝙ ſi intellẽs
an gelicꝰhabʒ omniũ vniuerſaliũ ſpꝑes
innatas:nulla vlteriꝰſpeciẽ recipit ſed

ſufficiẽter per illas omnia cognoſcit.

—

Et iqeo eſt tertia poſitio ꝙ angelus

omiĩa cognoſcit ꝑ ſpẽs innatas:nõqͥa
nõ poſſit recipe ſpẽs.tũc enĩ ſi deꝰcrea

ret aliquod nouũ in ſpꝑecie:neceſſe eſſet

angelũ ignoꝛare. qð ſi falſuʒ eſt poſſet
recipe.⁊ ideo h̊ nõ eſt ratio ſ̊ h̊ ꝙ deus

intellectü angelicuʒ poſſibilẽ tot ſpẽbꝰ
impleuit ꝙ ꝑ illas poterat oĩa cogno⸗
ſcere ſine oĩ receptõie noua.⁊ ideo dẽ
intellectan gelicꝰ?eſſe in actu reſpectu
rerũ:nõ qa ſeipo ſit in actu:vel quia ſit
actus:ſ̊ ꝑ ſpẽs facteſt in actu.⁊ modꝰ
⁊ intellectꝰiſtiꝰpõis eſt hic.deus enĩ in

angelis ↄcreauit ſpès vłes oĩm fiẽda

rũ rerũ:⁊ p illas certũ eſt ꝙ põt omnia
cognoſcẽ:põt etiã ⁊ ſingularia ſed nõ:

niſi ↄponat ad inuicè vt patʒ.Si ergo

habeo penes me ſpeciè figure:ſpeciem
hHls:ſpẽm coloꝛis ⁊ tẽpis.⁊ cõponq ad
inuicẽ ſine noua receptõe ſpẽi cogſcaʒ

indiuiduũ vt in ꝓpa natura: ſ qͥa talis

ↄpõ niſi eẽt ſʒʒ certitudinẽ ⁊ conñdẽtiã

ad ipam re:eſſet fictio ⁊ deceptio.ideo
angts huiuſmõi indidua ⁊ ſingularia
nõ cognoſcit niſi dirigat aſpectũ ſupꝛa

pdictũ cognoſcibile: ⁊ ſm illud qð eſtĩ

re ipſe ↄponat ſpes in ſe.⁊ tũc habʒ ita
clara ⁊ certã cognitõnem de re ſicutſi
ſpẽm ſtati recipet.⁊ hec p mag placet
qa ↄcoꝛs ẽ rõi ⁊ phie ⁊ ſacre ſcripture

⁊ patet rñſio ad oĩa oba ſi bñ ĩtelligat

Ald illuq eni qð obꝛ ꝙ angeli didice
runt ⁊c.dð ꝙ hec põ bñ ponit angelos

multa diſcẽ: t nõ ꝓpter h̊ ſpès nouas
recipe:nec illud ẽ incõpoſſibile.ego eiʒ

hẽo ſpẽm hoĩs ⁊ aialis dũ ſcio vnã cõ

cluſionè de eis:ſ̊ pꝑ multiplicẽ ↄuerſio
nẽ ⁊ collatiõem poterit circa eaſdẽ res

p eaſdẽ ſpẽs noua cognitio gnari ᷣm

diuerſas oppdes ⁊ hitudines:⁊ ita ali-
quid addiſca: ſ̊ nõ nous ſpèm recipiã.

ſic ꝙ angeli multa didicerũt:tũ ex ppᷣa

induſtria.tũ ex reuelatiõe cũ expiẽtia.

Ad illud qð obꝛ ꝙ tũc cognoſcerẽt
ↄtigẽtia ⁊ abſentia. dð ꝙ ſicut tactũ ẽ
ad cognitõem harũ rerũ pticulariũ et
maxĩe ↄtĩgẽtiũ nõ ſufficit habẽ ſpecieſ
innatas niſi aſpect'angelicꝰcõuertat᷑:

⁊ ↄuerſio reqͥrit rei exñtiã:vel in ſe vel

in cauſa.reqͥrit etiã pſenti eo ꝙ virtuſ
anglica ẽ finita.iõ in aꝑpꝛoxĩate aliq̃
ꝓpoꝛtionali eſt cũ ſe ↄuertitad rẽ.⁊ ita
patetꝙ nõ ꝓpter hoc cognoſcit futura

vel etiã ↄtigẽtia. Ad illud qð obꝛ ꝙ;
aut nõ cognoſcit ſingularia:aut habz
ſpẽs infinitas.dico ꝙ cognoſcit ſingu
laria ꝑ ſpẽs vniuerſaliũ aꝑplicando et

axpꝛopando.vñ p appꝛopatõem ꝓpᷣe⁊

Diſticte cognoſcit:nec opʒ nouas ſpẽs
recipi:nec oʒ infinitas eſſe.qꝛ ſingula/
ria ad numerü finitũ vłiuʒ reducũtur:
f finite ſpẽs infinitis modis ↄpoi pñt.
et ideo nunq; tot ſingularia cognoſcit
ungls qͥn adhuc poſſit cognoſcẽ plura
ſine receptõne ſpẽi noue:nõ tamè ſine
Directõe aſpectꝰ ſupꝛa rẽ ex q̃ directõe

nõ recipit ſpẽm a cognoſcibili cũ ſit in

actu ꝑ ſpẽm quã habʒ:ſᷣ dirigẽdo aſpe

ctũ ſpẽm appꝛopat:⁊ axpꝛopando ↄpo
nit:⁊ rẽ ſingularẽ ſub ſua ꝓpetate co/

gnoſcit ⁊ perficit.qꝛ tota cognitio eſt a

foꝛma:⁊ foꝛma hec ſpẽs eſt que eſt totũ

eſſe indiuiduoꝛüũ. Ad illud qð obꝛde

applicatõe ꝙ ſupponit cognitiõem.dð

ꝙverũ eſt ꝙ pſupponit cognitõnem et
relinqͥ t cognitiõem: ſed tñ aliã pᷣſit uo
nit:aliã relinqͥt. angis ei ſine ↄuerſiõe

aliqua hʒ cognitõem loci:⁊ cũ ↄuertit

ſe ſupꝛa locũ cognoſcit oẽs res q ſunt
in loco applicãdo ſpẽs vłes ad ſingu/

laria ⁊ cõponendo:⁊ illas ſpẽs ſub tali

axpplicatõe ⁊ põe remanẽt in angłico
intellectu.⁊ ita relinquũt cognitònem
nouã ſine receptiòe ſpẽi.ponat᷑ etiaʒ ꝙ
nullã hr̃et cognitiõem ſᷣ ſoluũ ſpẽʒ vłis
in intellectu ſuo:adhuc poterit applica
re ⁊ axpꝛopare nõ caltr᷑:t certitudinalr
gõ pʒ ſic. hõ eni cũ naſcit᷑ nõ hʒ ↄgniti

onẽ nec ſpẽm ſinglłariũ:nec còem:nec
ꝓpꝛia.ſola tñ directõe aſpectꝰ ſuꝑ res
cognoſcit omĩa viſibilia ⁊ recipit ſimt

ↄgnitoõem certã ⁊ ſpem. q;ꝛ denudatus

tülit
ſt er
tateſt
Fitat
ocul
tedi
not,
ſſept
inele
uc
n
dia
9
pi
lnut
eſo
yno
eno co⸗
ſuiein⸗
co
inſfe
pöp
clatie
chieſt
dens ſ

dietin
ſeret
cüe
grüet
ſeief
lerat:
nſeyel
Ment
li
Aan
ufunn
Ndobeg
utbab;
itſingu
mnaoet
pper
sſpis
nonla,
cüd.
wipit.
ognoſct
ſckpian
mniſie
ſirde
naͤſn
oiin
wo⸗
ma⸗
veſta
ttoti
dede
ndd
met
ſup⸗
nertioe
nertt
aſunt
ſing⸗
ſubtun
inghe⸗
ſtönen
etich⸗
eznts
pu
ina'
hi
res
in
ns

erata foꝛma recepti.ꝙ ſi haberet ſpẽs
multo meliꝰpoſſit dirigẽdo aſpectũ ad
res mũdanas eas cognoſcẽ non ſuſci
piẽdo ſpecics cũ iam habeat:p ex dire/
ctione:⁊ aꝑplicare:⁊ aꝑpꝛopare:⁊ ↄpo/

nere:⁊ diſtincte noſſe.

Ecundo queri
tur circa hoc de nãli ↄditõe an
geli reſpectu creatricis eſſentie.Et eſt
queſtio vtꝝ angłs pcognitõem nãlem
diuinã eẽntiã cognouerit in ſeipa ſine

oĩ medio ⁊ creature ãminiculo. Etꝓ½

ſic videt᷑.angelꝰpꝑ nãm hʒ dei foꝛmem
intlłm ſicut vult dyoniſiin li.de diui.
no.ſ intellect humanꝰ qñ facteſt dei
foꝛmis cognoſcẽ põt deũ in luce ſua.ñ
enĩ efficit᷑ dei foꝛmis niſi ꝑ głiaʒ.ergo
⁊ hoc poterat angłs ꝑ nam. Itẽ age
lus p nãm eſt ſpeculũ claꝝ ipiuſ ſupmi

luĩs:ſed illud lumẽ ſemp q;tũ eſt de ſe

⁊ naliter ſupſplẽdet ſꝑeculo ĩtellectua
li:ſi ergo ſpeculũ mũdũ obm ſoli clari

tatẽ ſuſcipit pꝑ nãm.ergo⁊ angelꝰcla/
ritatẽ illi ſuꝑne lucis.ergo cum poſſit

oculũ ad ill ſuꝑna lucẽ nullo obſiſtẽ/

te dirigere: dirigẽdo cogitare.ergo

videt᷑ ꝙ nali cognitõe ipaʒ diuinã lucẽ
ſeipſa cognoſcat. Si dicas ꝙ acies
intellectꝰ angeli retũderet᷑ ꝓpt impꝛo

poꝛtõnabilitatẽ luĩs. Cõtra ſemp ma/

net ipꝛopoꝛtõnabilitas q cqͥd det᷑ãgło.
ergo nüuq; videret. Itẽ que ſunt eẽn
tialiter ⁊ potẽtialr̃ in pſona ↄgnoſcẽte
cognoſcut᷑ ꝑ ſui pſentiã ⁊ abñtiã: ſicut
dicit aug de trini.⁊ ſupꝑ ge.ad litterã.
q aia ſeipam ⁊ habit ſuos pꝑ eẽntiã et

pñtiã ↄgnoſcit.ſi ergo deꝰpſentiſſimꝰ

erat intellectui angłico ⁊ hoc per nãm.
ergo nãlr̃ ipam diuinã eẽntiã in ſeipa
cognoſcebat. Itẽ oõẽ illud quod eſt
ens cognoſcibile p ſe.aut cognoſcit᷑ ꝑ
ſui eẽntiã:aut ꝑ ſpẽm.ſi ergo angelus

cognoſcebat deuʒ nõlit. vt dicit magr

in a:aut ꝑ ſpẽm:aut in ſua eſſentia:ᷣ
nõ p ſpẽm.ergo ẽcᷣ. QOQꝛ autẽ nõ per
ſpẽm videt᷑.ſpẽs eĩ eſt maioꝛis ſimpli
citatis ⁊ abſtractõis ⁊ puritatis q; ilłq
cuiieſt ſpẽs:ł nihil deo ſimpliciꝰergo
deus ſpẽm nõ habet. ergo nõ poterat

angelus deüu noſſe p ſpeciẽ:⁊ nouit per
ſpeciẽ vel eſſentiã. ergo c. Itẽ ange

lus p nalem cognitõem deũ cognoſce
bat: aut ergo ſb velatone:aut facie re

uelata.nõ ſbᷣ velatõne.qꝛ velamẽ nõ eſt

niſi ꝓpter culpã vł ꝓpter molẽ carnis

ↄiũcta nec fantaſmatũ obſiſtẽtia.ergo

ſua nãali cognitiõe ſummã eſſentiaʒ in

ſua luce videbat. Itè ſiãgel cogſce⸗
bat deũ:aut ̊ ꝑ mediũ:aut ſine medio

ſi ſine medio.ergo videbat in ſeipſo.ſi

pꝓ mediũ.ergo inter mẽtẽ angeli et dei
aliquid erat mediũ.qð eſt cõtra aug.
2tra rõem. Nã illud mediũ:aut eſſet
magis ꝓpoꝛtõnabile deo q; mẽs ageli:

aut minꝰ. ſi magis.ꝗ aliqna creatura

ſupioꝛ angelo.ſi minꝰergo potiꝰimpe/
diebat cognitõem q; adiuuaret.reſtat

igit᷑ ꝙ angłs p cognitiõem naturalem
cognoſcebat diuinã eẽntiã in ſeipſa.
Nõtra Yo. xvij. Hec eſt vita eterna
vt cognoſcat te deũ.ergo in viſiõe dei

eſt beatitudo ſumma.ſi ergo hoc habet

angelus ꝑ naturã.ergo p uaturã erat
beatus. Itẽ adhuc naturalia ſalua
ſunt in angelis malis: maxiĩe qͥ ſꝑꝑctãt

ad intellectũ.ſi ergo ꝑ naturã poterãt

diuinã lucẽ ↄſpicere in ſe.ergo et nüc
pñt.ergo nõ ſuntin tenebꝛis dãnatõis
quod apte falſum ẽ. Itẽ ꝓximioꝛ eſt
deo anima habẽs gratiã q; ſit angeluſ
habẽs ſola naturalia:ſed anima exuta
cũ gratia nõ poteſt aſpicẽ lucẽ ſummã
niſiadiuuet᷑ pꝑ gloꝛiã:ſicut patet de his
qui ſunt in purgatoꝛio ⁊ fuerüt in lim
bo. ergo videt᷑ ꝙ nec angel p naturꝗ.
Itẽ lux diuine eſſentie eſt ſup oẽm
intellectũ creatũ quãtũcũq; ille intelle
ctus ſit excellès in naturaliba.ꝗ̊ nunqᷓ;
intellectus creatus in illaʒ intuẽdam
aſcẽdet virtute ſua:niſi deꝰ ↄdeſcẽdat᷑
per gratiã.ergo impoſſibile eſt q ange
lus naturali cognitõne cognoſcat di/
uninã eſſentiã. Itẽ multo plus ẽ deꝰ
ſupꝛa intellectũ angelicũ: qᷓ; ſitangelꝰ
ſupꝛa intellectũ humanũ:ſed homo nõ
põt noſſe angelũ niſiangłs ↄdeſcẽdat
ei.ergo nec angelꝰipam diuinã lucem
in ſeibam. Itẽ ĩpoſſibile eſt ꝙ aliqs

oculꝰpueniat ad cognitõnem luminis

d 5

ſolaris niſi per ſmiſſionẽ radioꝛũ ſolis
q́;tũcũq; habeat alia lumina.ergo ĩpoſ

ſibile eſt ꝙ aliquis ad cognitõeʒ ſupꝑne

lucis pueniat ꝑ illuminatõnem aliquã
naturalẽ vel acquiſità:niſi deus ſue lu

minoſitatis radiuzʒ ĩmittat.ſed imiſſio

hec nõ eſt niſi pꝑ gratiã.ergo impoſſibłe
eſt ꝙ aliqua creatura q;tücũq; nobilis
diuinã lucẽè in ſeipa pꝑ nãm cognoſcat.
MHeꝰoicẽdũ ꝙ angelꝰnaturali cogni
tione diuinã eẽntia nõ poterat videre
in eſſentia ſiue claritate ſua.⁊ hoc patʒ

quia hec cognitio eſt pꝛimũ pmiũ:quo
habito mens creata quieſcit tanq; bea

ta ⁊ pfecta.hoc autẽ pmiũ nemo opti/
net niſi gratuita dei influentiꝛ. Si
autẽ querat᷑ ratio huius:ſane dici põt
qꝙ diuina lux ꝓpter ſui eſſentiã eſt inac
ceſſibilis viribo omĩs nature create:et
ideo ꝑ quàdã benignitatis ↄdeſcẽſiõeʒ
facit ſe cognoſci:ita ꝙ in illa cognitõe
cognoſcens multo plus agat᷑q; agat.
illa autẽ ↄdeſcẽſio bonitatis quid gra
tuitũ dicit:ſed coſtat ꝙ nõ dicit diuine
eſſentie humiliatõnem. quia nõ poteſt
minoꝛari:ſed dicit alicuiꝰradij gratui
tã ĩmiſſionẽ p quã anima clare cogno/
ſcit cuʒ eſt immiſſio in habũdatia ſicut
erit in gloꝛia.⁊ ita angelꝰdiuinã eſſen/
tiã nõ poteſt pꝑ natura cognoſcere in ſe
ipſa:ſicut oſtendũt ratõnes inducte:et
icut colligit᷑ a dyoniſio in pᷣnꝰ miſtice
theologie. Ald illud ergo qð obicit
ꝙ eſt dei foꝛmis p naturã.dicẽduʒ ꝙ H
nõ dicit᷑ quia habeat dei foꝛmitatẽ quã
habʒ intellectꝰgloꝛioſus paſſilatõem
que eſt in ſtatu perfecto:ſed dei foꝛmis
dicit᷑ quia ſine ſuſceptiõe ſpꝑcierũ ꝑ id
quod habʒ in ſe actu cognoſcit. Ad
illud quod obicit᷑ ꝙ eſt ſpeculü clarum.
dicẽdũ ꝙ deus refulget in oĩ creatura
tanq; cauſa in effectu ſuo:⁊ ex omnibꝰ
poteſt cognoſci ⁊ maxime in creatura
que ipius dei eſt inſignita imagine: ſʒ
illa refulgètia luminis ꝑ qu videt᷑ deꝰ
facie ad faciẽ: nõ eſt nature ſed cõdeſcẽ
ſionis ⁊ gratie. nec eſt ſiłe de luce coꝛ/
poꝛali que nõliter influit lumen in hec
inferioꝛa:nõ ſic debet ĩtiłi de luce et᷑na
Ad illud quoꝗ obicit᷑ ꝙ de pntialit

— 0
w — S 2 2 in

“

—etet
— O

eſt in anima &. dicdũ ꝙ eè pñs alicui
hoc eſt dupliciter: vel vt pncipiũ cõſer
uans et cotinẽs:vel vt obiectũ ĩmutãs
⁊ mouẽs.pᷣmo modo eſt deus pñs an⸗/
gelo:⁊ lux ceco.ſecundo modo nõ.⁊ iõ
nõ eſt ſimile de anima ⁊ eius habitibꝰ:
quoniã pſentes ſuntanime vtroq; mõ
⁊ ratio huius eſt:quoniã hec cognoſci

bilia nõ ſupexcedũt cognoſcẽtis potẽ⸗

tiam ⁊ naturã. A illud quod obicit᷑
ꝙaut p ſpeciẽ aut ꝑ eſſentiã .dicẽdũ
adhuc eſt tertiꝰmodus cognoſcẽdi.
cilicetp effectũ. cognoſcit auteʒ deus
pꝓ effectus viſibiles ⁊ ꝑ ſubſttias ſpi/
rituales:⁊ p influentiã luminis cõna/
turalis potẽtie cogniti quod eſt ſimili-
tudo quedaʒ dei nõ abſtracta:ſ infuſa
inferioꝛ deo:quia in inferioꝛi natura:
ſicut dicit Auguſtinꝰ.ix.de trini.⁊ ha/
bitũ eſt pᷣmo.⁊ ita reſpõdet᷑ illi rationi

que pꝛocedit ex diuiſiõe inſufficiẽti.

AXd illud quod obicit᷑ de velatione.
dicendũ ꝙ nõ poſſe ptĩgere ad alicuiꝰ

cognitõem hoc eſt dupliciter:vł ꝓpter

coꝛdis obſcuritatẽ:vel ꝓpter cognoſci
bilis ꝓfüditatẽ.ſi pmo modo: ſſic dicit
impediri nelatõne.ſi ſecũdo modo: ſic
impedit᷑ nõ ꝓpter interpoſitõnem vela
minis:ſed ꝓpter ſublimitatẽ cognoſci
bilis.pᷣmo modo ĩped it᷑ homo peccatoꝛ
ſecũdo modo angelus.vnde nec vide/
bat ſub velamine enigmatis:nec tamẽ
facie ad faciẽ.quia mediũ ẽ int vtrũq;.
viʒ deũ videre ĩ ſpꝑcło abſq; enigmate
Ald illud quod obicit᷑ ꝙ aut cogno/
ſcebat deũ pꝑ mediũ:aut ſine medio.di

cendũ ꝙ p mediũ ſcʒ ꝑ effectũ.nõ quia

S
5

illud mediũ magis eſſet ꝓpoꝛtionabile

deo:ſed quia magis erat ppoꝛtõnabe

intellectui angelico.vnde naturaliter

videbatur ꝑ ſpeculũ ⁊ ꝑ veſtigiũ:q;uis
nõ ꝑ enigma.nec illud eſt cõtra Augꝰ

quia ſicut infra melius patebit Aug
vult ꝙ inter mentẽ et deum non cadit

mediũ.i.in ratõe cauſe efficiẽtis vł in-

fluentis:cadit tamẽ mediũ manuducti
onis:quod tamẽ nõ hʒ ratõnem medij
ꝓpꝛie.quia magis ſubſeruit potentie

cogniti:q; pꝛeſit.

vgele
fütar.
bader
gngel

4

agt
lect
ſen
dar
e⸗
li⸗
it
chiüg
dligt
ſeelen
con⸗
cpüͤb
ſibin⸗
ſſeſg
Aw
ing⸗
wnl
c⸗,
Mr.
ra
agog
Pnd
Kp
genn
ppe
inar
ntc̃
cop
irſ
tralt
etgon
Nup
ange⸗
ſetal
roey
nulit
bonij
bone
dlige

teni
ſer
is
an⸗

tb
zno
Noſch
W⸗
obick
lckci
ſcei.
deus
ona⸗
nli⸗
fuſa
ma:
Nioni
let.
tione.
alicu⸗
lpder
Noſ
dici
vorſe
pel⸗
tor
e⸗
me
ich.
mare
GNo/
ſo.di
ocuu
mvbie
nabte
falter
räns
Zug
Aug
C.
ptin⸗
nn
it

Onſequenter
tertio loco querit᷑ de naturali
angeloꝛũ dilectõne:⁊ de ipa duo que-
rũtur. MPꝛimo de dilictoe qua dilige
bat deũ. Secũdo de dilectõe qua vnꝰ
angelus diligebat alterũ.

Aleritur ergo
pᷣmo de modo nãlis dilectiõis
ad deũ. Eteſt queſtio vtrũ angeli di-

lectione naturali dilexerũt deũ ꝓpter

ſe ⁊ ſup omia: Etꝙ nõ videt᷑.quia bᷣ.
dicit ꝙ natura ẽ curua.ergo ad ſeipaʒ
reflectit᷑. ergo magis diligit ſe q; alia:
æ alia ppter ſe.ergo τ. Itẽ qui dili
git aliquid ſupᷣ ſe:eleuat᷑ ſup ſe. amoꝛ
eiʒ iſgit amãtẽ cũ amato:ſi ergo mag
diligit quod eſt ſupꝛa ſe q;ᷓ ſe.ergo ſup
ſe eleuat᷑:ſed nihil p ſe eleuat᷑ ſupꝛa ſe

ergo neceſſe eſt ꝙ talis amoꝛ aliud pᷣn
cipiũ bẽat q; nim. Itẽ act dilectio-

nis ẽ nobiliſſimꝰinter act'aĩe:et modꝰ
iſte ſcʒ diligere ppter ſe⁊ ſup omnia:
eſt modꝰꝙ null pot cogitari nobilioꝛ.
ergo ſi natura pot in hunc ſine gratia.
multo foꝛtiꝰ⁊ in quẽlibet aliũ.⁊ ita nul
la eſt oppoꝛtunitas gratie nature inſti
tute.x iterũ ſi nobiliſſimꝰeſt deo placi/
tus ⁊ accept'ergo dignꝰremuneratoõe
ergo gratia nõ eſt nccãria ad merẽdu.
Itẽ dilectio nalis diligit qð diligit

p modũ deſiderij cõcupiſcẽtie:ſed oĩs

ↄcupiſcẽtia nalis ſupponit aliquã indi
gentiã:ſᷣ qncunq; aliquis diligit aliqd
ꝓpter ſuã indigetiã ma gis diligit iltd
in quo eſt indigẽtia q; illud qð ſupꝑplet
vt cũ appeto veſtitũ ꝓpter indigẽtiam
coꝛpis ⁊ ſiłiter cibũ:magis diligo coꝛꝰ
q; veſtimẽtũ vel cibũ.ergo ſiangelꝰna
turalit᷑ diligit deũ ꝓpter ſuã indigẽtia
ergo magis diligit ſe q; deüũ. Lotra
Augꝰ. de fide.ad pe.tales deꝰ creauit
anglos vt ipm ꝑ ſe diligerẽt: cui ope

ſe tales creatos cognouiſſent. Itezʒ

rõe' vr̃ ꝙ affect'angticꝰamabat bonuz
nãli dilectõe.aut ergo qͥa bonũ:aut qͥa
bonũ ſibi.ſi qꝛ bonũ:cũ deꝰ eẽt ſumme
bonꝰmagis g ipm deũ q; aliquid aliud
diligebat. ſi qꝛ bon ſibi:ß deus adhue

à

melius erat ei q; aliqͥd aliud qꝛ bonus
ĩmo optimꝰeſt affectui querẽti illuʒ.ꝗ
quocũq; modo vr ꝙ ipm ꝓpter ſe ⁊ ſup
oĩa diligebat. Iteʒ guſt'ſan“ nõ er
rans in iudicio id magis deſiderat et
amat qð eſt magis delectabile:łᷣ deꝰ ẽ
maxĩe delectabi.q angłs eũa ſua ↄdi
toe hoc noſſet ⁊ affectũ ſanũ hr̃et.ergo
in eo ꝓpter ſe ⁊ ſuꝑ oĩa delectabit᷑:ſed
illud magis diligitĩ quo magꝗ ⁊ ꝓpter

ſe delectat ᷓ t. Itẽ hoc madatũ de
diligẽdo deũ ꝓpter ſe ⁊ ſupomia erat

ſcriptũ in coꝛde angeli.& totũ dictabat

ei quod ad hoc tenebat᷑.ergo ſi nõ dili/

gebat:cõtra ↄſciẽtia faciebat:er go pec
cabat. ergo ante peccatuʒ: deü ſuꝑ oĩia
diligebat. Situ dicas qꝙ cõſcia noõ

obligabat deũ niſi p tꝑe gratie: qa añn

nõ poterat. Cötra affect angeli ante

peccatũ nõ repngnabat itellectui:alio
qn ante peccatũ erat bellũ: i intellectꝰ
dicit nihil eſſe diligẽduʒ ſuꝑ omia niſi
deü.ergo cũ opoꝛtẽt angelũ aliqᷣd dili/
gere ſuꝑ oĩa ncce erat ꝙ aut diligeret
deü poter ſe ⁊ ſuꝑ oĩa:aut facẽt cõtra
ↄſciam:⁊ ita peccaret. Itẽ angls dili
gebat deũ:aut ̊ fruẽſ:aut vtẽs.ſi fruẽſ
ꝓpt ſe ⁊ ſuꝑ oĩa. ſi vtẽs ꝗ̊ cũ ſumma

puer ſio ſit vti fruẽdis erat puerſus et

affectus erat in eo ioꝛdinat cũ faceret
de via term inũ ⁊ ecõuerſo patetg t.

Hdicendũ ꝙ abſq; dubio tempoꝛe

nature inſtitute tam homo q; angelus
habilis erat ad diligendũ deuʒ ꝓpter
ſe⁊ ſuper omnia. Et hoc patet.impoſſi
bile enim erat eum aliter eſſe rectum.
Rectitudo enim mentis conſiſtit radi
caliter in amoꝛe. Amoꝛ autem rectus
deũ vel eque:vel aliqͥd diligat ꝓpt ſe r
deũ ppt aliud.ſigꝗᷓ de fecit hoĩtem ⁊ an

gelů rectũ pʒ ꝙ vnicuiq; dedit hilitatẽ

ad amãdũ ſe deũ ſuꝑ oĩa ⁊ ꝓpter ſe.
Pʒ etiq hplani ſi attẽdamꝰqͥd ẽ dili/
gẽ ppt ſe ⁊ ſupoĩa: ↄuẽitei aliqᷣd dili⸗/
gi dilectöne 2cupicẽtie: ſiẽ aliqs amat
vinũ vłk aicu:ſiẽ amat ſociu. ꝓpt ſe vᷣo
aliqg dilgẽ e ñ altigfa ß ibi ſiſtẽ ſic eb
oſus diligit vinũ ppt ſe. ꝓpt alio al-
ei gra: ſic ſobꝛi diligit potũ ꝓpt ſalutẽ

eſſe non poteſt ſi aliquid diligat ſupꝛa

—

) No R 4 4

—
Näde . C12

Sititer in amoꝛe amicitie ppter ſe
diligẽ nõ alteri gfa velle alteri bonũ:
ſicut dicit phᷣs ꝙ diligimꝰaicos ꝓpt ſe
? ſi nihil oĩo boni debeat nobis ab ipis
eẽ.ꝓpter aliud pᷣo eſt alteriꝰ gr̃a: ſicut
gliés diligit hoĩem ꝓpter ↄmodũ ſuuʒ
ſicut dicit idẽ ĩimicos nr̃os uolumꝰ
eẽ iuſtos vt nihil nobiſ noceat.Biligẽ
vo aliqd ſuꝑ oia amoꝛe amicitie ẽ niło
ↄmodo ł incõmodo velle ipm offendẽ
nec amicitiã ſoluẽ.ſiłr dilectõe ↄcupi/
cẽtie ẽ nullo cõmodo łincõmodo velle
illud pdẽ. Qm igit᷑ affect'angłi deũ
hr̃e cupiebat ppt ſe qꝛ ſumme reficiẽs
nõ alteriꝰboni gr̃a:⁊ deo volebatbonũ
ꝓpter ſe multomag q; amicus amico.
ſiłr nullo ↄmodo ?᷑ᷣ incõmodo volebat
deü offengẽ ł pdẽ vt manifeſtũ eſt.x pʒ
intuẽti. dico ꝙ deũ diligebat ppt ſe et
ſuꝑ oĩa. Ad illud qð obꝛ ꝙ motꝰnẽ
curuꝰẽ.dð ꝙ aut b.intlłit de nã q̃ cõica
mus cuʒ bꝛutis:aut ſi de rõli intelligit
pPꝓut lapſa ẽ: aut h̊ vocat curuitatẽ qð
atpetit ſibi:ſed eſto ꝙ deũ axpetat ſibi
nõ tñ aliqͥd magis diligit ſibi q; deũ.et
ita nihilominꝰ ꝓpter ſe ⁊ ſupꝑ omnia.

Ald illud qð obꝛ ꝙ eleuats. ſe.dð ꝙ

eleuari ſupꝛa ſe ẽ duptr.aut ſupꝛa ſuũ
Poſſe:⁊ ̊ ẽ impoſſibile niſi adiuuet᷑ nã:
gaut S ſuũ eẽ:⁊ ̊ ẽ poſſibłe ⁊ nãle.vñ bñ
2⁊cedo ꝙ hõ naliter nat eſt eleuari ſupᷣ
ſe.i.ad id qð ẽ ſupᷣ ſe ↄtẽnẽdo ⁊ amãdo
Ad illud qð obꝛ ꝙ motꝰiſte vr̃ nobi
liſſimꝰ ⁊ difficillimꝰ ⁊ deo gratiſſimus

dð ꝙ mot'iſte aliter ẽ gre:aliter eſt nę

inſtitute.nẽ inſtitute ẽ ex q̊dã hilitate
rectitudine reſpẽu boni.gfre po ẽ quia
captiuat᷑ affectꝰin obſequiũ xpi:ſic itel

lectꝰp fidẽ.tüc aũt captiuat᷑ intellecꝰin

obſequiũ xpi: qñ cõtra illud qð rõ ſua
dictat aſſentit pᷣme vitati.ſic ⁊ affectus
qñ id ad qð diligèdũ nalr̃ ĩclinatamo/
re xpi patseſt odire.vłecõꝰqñ ad id ad
cui odiũ naliter inclinat᷑ patꝰ amare
T talis ẽ affectꝰ qͥ ↄtẽnit vitã ⁊ honoꝛes
⁊ oẽ deſiderabile:⁊ amat odietes ſe et
leqẽtes ꝓpt᷑ deũ.⁊ hic ẽ ſolꝰaffect qui
deo famulat ⁊? quẽ deus acceptat⁊ re/
munerat.⁊ hic nõẽ a nã ſ̊ ſol a gratia
Aliter etiã dt᷑th motab illo.quia ille

in cognitõe nõᷣli.ſ.qui ẽ dilectõis nãlis
aliꝰa cognitõne fidei.⁊ dr̃t Hͥ cognitio

ab illa. qꝛ cognitio nãlis ↄgnoſcit deũ

ſumme bonũ ppter diffuſionẽ ſiue cõi
catõem bonitatis in effectibꝰcreatis.ſᷣ
fides dictat deũ ſumme bonũ ꝑ cõica/
tionẽ bonitat᷑ in dĩnis pſonis.⁊ vtraq;
cognitio diẽ deũ ſumme bonũ et ſũme
diligẽdũ:ſ mito nobiliꝰfideſ ſiue cogꝰ
Stuita.p hũc modũ vtraq; dilectio deũ
diligit ſũme:ſ̊ mag et nobiliꝰdilectio
Stuita. Alia dꝛĩa ↄſueuit dari ꝙ dile
ctõe nãli diligit deũ aĩꝰſiue effectꝰrẽs
q;ꝛ bon ſibi:⁊ iõ ſũme diligit:qꝛ ſumme
bonũ ſibi.⁊ oẽ bonũ qð ẽ ⁊ qð hʒ pẽdet
ex ipo:⁊ nihil eẽt niſi ꝑ ipm.iõ plꝰ deũ
diligit q; etiã ſeipm:ſᷣ dilectõne gẽtuita
diligit s deũ qꝛ bonꝰ.⁊ qꝛ ſũme bonꝰ:
diligit ſũme.⁊ q; nõ eſt bonꝰipe hõ niſi
inq;tũ ẽ ad deũ:nõ diligit ſe niſi ꝓpter
deu.⁊ hoc dico dilectõe gtuita. Et ſic

triplex eſt dꝛĩa.pᷣma eſt a pꝑte modi dili

gẽdi.⁊a pte cognitiõis diſponẽſ ſiue

pncipali.ʒ eſta pte motiui.omẽs aüt

ſunt rõnales:ſed pme magis innitẽdũ
Ad vltimũ ſoluendũ eſt ꝑ interẽpti
onẽ.quia natura rõnalis de qua nunc

loqmur nõ tantũ amat ratõne indigẽ-
tie:ſed etiã ratõe cõueniẽtie ⁊ còplacẽ/

tie.⁊ iõ mag illud quod natũ ẽ ſumme
delectare ⁊ ſumme placere.

.IYVrca ſecũdum

ic ꝓcedit᷑ ⁊ querit᷑ ytru angłks

nãli dilectõne mag diligẽt ſupioꝛè an

ptẽ an inferioꝛẽ.⁊ ꝙ mag ſupioꝛẽ vjr ſi

ãagelꝰ angeluʒ naturaliter diligit.aut

ergo quia bonũ:aut quia beneficũ.ſed
quocũq; modo angelus ſupioꝛis oꝛdi/

nis magis eſt bonus:⁊ iterũ magis eſt

beneficus.quia angelꝰ inferioꝛis a ſu-
pioꝛi recipit illuminatiões per euũ mo⸗

dum per quẽ dyoniſius dicit ergo c.
Itẽ angelus per naturã iſtitutã deũ

. ſup oĩa diligebat.ergo ſi illud qðᷣ ma/

gis appꝛoximat ad ſummũ in oĩ genẽ ẽ
magis intẽſum.ergo ſi ſumme dilige/
bat deuʒ.ideſt ſup omnia.ergo magis
illud quod deo erat ſimiliꝰ pximiꝰſed
angis ſuꝑioꝛis oꝛdis ẽ buiꝰmõi. c.

—

Ji⸗

tipari⸗e

denüͤlie
honüil
los dar

Oai
bisr
Reyn

ange⸗
odin
7
un
gl
oe
mupb⸗
actun
gonu

Geri
pfeſiit
cepl!
Ceit
Ffpno
opis⸗s
(Kar
aaß
gfam
crnmn
ginisis
hinen
gon
zas
wan
Dig
innn
the
loi
eſta
necs
geje⸗
optit
heſer
dillgee
Knag
Peedd⸗
gebar
ipme
opo
dime
Nabi⸗

dis hilis
cognitio
ſctdei
ſuecdi
creatis.5
ipcica,
64 nraq
nuaſüme
ſuecog⸗
dlleciodi
iltdilecti
darigdie
effectitis
fumne
bzdidet
opl' deu
negtuita
mmebon:
ſednii⸗
niſipper
un Eſ
E nonfi
ſwniur
izir
dinntii
nn
iuigi⸗
volct⸗
ſunme

um

üangts
dian
eyfſt
ligam
iso/
ugoͤt
vesaſn
ncin
rgoa,
tutiden
dgone,
igenit
eale
ed

Itẽ angls inferioꝛis oꝛdis polebat

eqͥpari angło ſupioꝛis oꝛdis qtũ erat
de nãli appetitu.g magis ⁊ eminẽtius
bonũ illi volebat q; ſibi:ſ ſuꝑ oẽs age⸗

los pares ⁊ ĩferioꝛes ſe diligebat.g ⁊c
ODꝛ aũt mag diligẽt angim eiuſdè oꝛ/
ginis vr̃.dilectio nalis ↄcernit ſiłitudi
nẽ.yvñ eccł.xiij.oẽ aial diligit ſibi ſite.ſjᷣ

angts eiuſdẽ oꝛdĩs ſiłioꝛ ẽ angelo ſui
oꝛdinis qᷓ; alteriꝰ.ergo magis diligit.

Itẽ nalis dilectio intẽdit᷑ ꝑ familia

ritatẽ ⁊ domeſticitatẽ. vnde mag dili⸗
git ho nalf domeſticũ ⁊ ſociũ ſuũ q; ex/

neũ:ſᷣ maioꝛ ẽ familiaritas et ſocietas
angłonꝝ eiuſdẽ oꝛdis.ꝗ ⁊t. Itẽ eccłia
triuphas ↄfoꝛmis ẽ eccłie militãti:łᷣ in
ecckia militãte ẽ diſtictio oꝛdinũ ⁊ reli/-
gionũ:⁊ recto ⁊ oꝛdinato affectu ꝗ non
reduz gfe plꝰiungit᷑ hõ ei qͥ eſt eiuſdẽ

ſſiõis. pari rõne ⁊ angłs nãli dile

ctiõe pl diligebat agłos eiuſdẽ oꝛdis
NVꝛ aũt magis angłos iferioꝛis oꝛdis
vpf pmo qꝛ; ꝓbatio dilectõis ẽ exhibitio
opis:ſ̊ angłs ſupioꝛis oꝛdĩs plꝰ ſe cõi
cat anglło inferioꝛis q; pis ł ſupioꝛis.
2 ad h̊ faciẽdũ oꝛdiat᷑ ꝑ nãm: nõ ſolũ ꝑ
gfam g . Itẽ ꝑ nãm plꝰamat rõlis
creatura peẽ q; ſbeẽ:ſ angłs medij oꝛ/
ginis iõ ſbeſt qꝛ hʒ ſupioꝛes.iõ peſt qͥa
bʒ inferioꝛes.ꝗ ſimaꝗ diligit peẽ ma/
gis p nãm diligit hr̃e oꝛdies iferioꝛes
qᷓ ſupioꝛes.q̊ &. Itẽ nos videmꝰin
linea ↄſanguinitatis carnałꝙ magis

diligit ho eu qͥ ẽ infra q; eũ qͥ ẽ ſupꝛa vł

iuxta. vtpote mag filiũ q; preʒ łfratrẽ
⁊HBẽ ꝑ nam.ꝗ vr pi rõe ꝙ in oꝛdibꝰage
loꝛũ magꝗ affectio ↄuertat᷑ ad eũ qͥ ĩfra

eſt cũ nullü ſit viculü cõſanguinita tis
nec.õ.nec iuxta. Edð ꝙ mag dili

gere aliquẽ H̊ põt eèẽ tripłr. aut rõe bõi

optati:aut affect ꝰintẽſi:aut rõne effẽs

ipẽſi.rõe bõi optati dr̃ qs aliquẽ mag

diligẽ qñ maiꝰbonũ optat.⁊ ſic dr̃ dili
gẽ mag qꝛ ad maiꝰh̊ mõ nũli dilectiõe
pcedẽte ex iudicio rõis recte magꝗ dili
gebatãgłs agim ſupioꝛẽ.volebat eĩm
ipm excellẽ ⁊ pl̈boni hr̃e:ſiẽ ⁊ deꝰ ↄdi
toꝛ voluit ſic oꝛdiare.Roe affectĩtẽſi
dr mag alteꝝ diligẽ q affectio eiꝰplłꝰ
trahit ad alt eꝝ ⁊ maꝗ cõſolat᷑ de eius

—
) ℳ Rl Le, ͤ

—

ſocietate. ? ſic d alis mag illü diligẽ
cũ qͥ libetiꝰcobĩtat.⁊ ſicangłs maꝗ di
ligebat p nam angim eiuſdẽ oꝛdis.qa
ſicut nãli affectu mag diligit ↄpꝛiotaſ

ſuos:maxĩe qñ ↄfoꝛmt ſibiĩ moꝛibꝰ.⁊

ſicut mag diligit hõ eũ qͥ ẽ eiuſdẽ pfeſ/

ſiõis ⁊ officij vbi iuidia nõ intpõit ptes

ſuas.ſic angłs alten agim ei dẽ oꝛdis
magꝗ dilectõe nali aplecti itlłndũ ẽ cuʒ
ſe vidẽt a ↄditoꝛe in officij qᷓlitate:et nẽ

ſiłitudie illi ſociatũ.nec etiã tũc moꝛuʒ
diuerſitas:nec inuidie malignitas.
Noõe effectſiue bñficij ĩpẽſi dr̃ qs ma
gis eü diligẽ cui plura bona ipẽdit: et
circa què magꝗ ſollicitat᷑: ſicẽ mag mat᷑

confouet filiuʒ tenellum ⁊ ſollicioꝛ eſt
circa illũ q́; circa adultu. ⁊ magiſ circa
infirmũ q; circa ſanũ.⁊ huiꝰrò ẽ ↄſide/

ratio maioꝛis indigẽtie.⁊ H modo dici

põt ꝙ angłs ſupioꝛis oꝛdis magꝗ dili/

it angim inferioꝛis.q;ꝛ angłs pis pel

ſupioꝛis oꝛdis nõ indiget ſic ſua inſtru
ctiõe ſiue purgatòe ſm ꝙ angtłs inferi

oꝛis oꝛdis.⁊ ſic ſᷣm diuerſas vias moð

pPpoſite qõis ſe hñt ſiẽ excedẽtia et ex-

ceſſa.⁊ iõ rões ad tria pdẽa mebꝛa de-
currẽtes ſibi nõ obuiat ⁊ ↄcedi pnt q;
uis nõ ſint młtũ cogẽtes.ſi aũt quiſ ex

pdẽcis rõibo ſimpłr velit inferre maio/

ritatẽ dilectõis vnica rñſiõe põt oibuſ

obuiari.ſ.ꝙ oẽs ꝓcedũt ab inſufficiẽti

ſi vo ↄcludit᷑ exceſſus dilectõis detiate

vel in bono optato:ł ĩ affectu intẽſo.⁊

in effectu impẽſo: ſatis de plano omẽs

polſunt cõcedi.

1parte iſta
ſunt dubitatões circa lr̃aʒ. Et
pmo qrit᷑ de intlłctu illi vbi iob. hoc eſt
liciũ figm.dei Xc. q̃re dr figmẽtũ ſi rõe
coꝛpis optati vt.j.expõit quõ H̊ verũẽ
cũ illud nõ hũit ab ĩitio. Itẽ de vult
oẽs ſaluos fiẽi. fecit angim illũ vt be
atificẽ t᷑ nõ illudẽt᷑.igit᷑ male dicitur vt
illudit᷑ ei . dð ꝙ oẽs creature
rõe ſue fragilitatis figmẽtũ dr̃ maxĩe
rõlis qm nò cõſolidat᷑ p gram.qm igit᷑
lucifer excellẽs fuit inter ceteras crea
turas etipſe ſpꝛenit gratis et in verita
te non ſtetit.ideo dicit᷑ initiũ figmẽti.

Vnge t alia traſlatio habet. ipſe pᷣnci⸗
piũ viarũ dei.hũcautẽ q;uis deꝰpꝛeſci

ret futuꝝ eſſe malũ ⁊ nõ fecit.qꝛ ⁊ ſim

puidit quibb bonis vſibo accõmodaret
ſcʒ ſcõꝝ victoꝛie ⁊ amplificãde coꝛone.
Pöõt igit᷑ intelligi hec ↄiũctio vt.cõſe⸗
cutiue vel cauſalit.ↄſecutiue ſicut fre⸗
quẽter accipit᷑ in euãgelio.hoc aũt fẽm
eſt vt impleret᷑ qꝛ ↄſecutũ eſt ad hoc.ſic
dyaboli ludificatio ſbſequta eſt q́ᷓ;uis

ꝓpter illã nõ fuerit factꝰ.Siaũt intel

ligat᷑ cauſaliter:tũc ponit᷑ cõſequẽs p

antecedẽte.finaliter enĩ drabolꝰfactꝰ

eſt ad exercitiũ ⁊ ꝓpter ꝓmotõnem bo⸗
noꝛũ ad quod ↄſequit᷑ ipiꝰ dyaboli lu⸗
dificatio qui dũ intẽdit deicẽ pmouet.

vnge ſenſus eſt. ꝙ deus fecit dyabolũ

quẽ puidit malũ ad exercitiũ bonoꝛuʒ
ad quod cõſequitur eius ludificatio.
Iteʒz querit᷑ de intellectu illiꝰverbi
ſapientia fruct eſt pietatis.quomodo
ſit intelligenduũ: quia magis videt᷑ eſſe
pPncipiũ pietatis q; fruct*. Itẽ nihil
videt᷑ ad ꝓpoſituʒ.quia pſciẽtia caſus
nõ eſt ſapiẽtia:ſed tantũ ſciẽtia. Neꝰ
dicẽdũ ꝙ ſapiẽtia nõ dicit᷑ hic a ſapoꝛe
ſeda ſape.⁊ dicit᷑ hec ſapietia cognitio
de ſurſum deſcẽdes ꝑ inſpiratiõʒ ſiue
Preuelatõem.hoc aũt eſt dupłr.qdam
eſta verbo:queda eſt in verbo.pſciẽtia
igit᷑ caſus nõ potuit eẽ niſi cognitio de
ſurſuʒ deſcẽdẽs.qͥa futuꝝ eſt cõtĩgẽs:
de quo nulla põt haberi certitudo ſᷣm
cauſas inferioꝛes.aut igit᷑ eſt in verbo
auta vbo.ſiin vᷣbo: ſic ẽ fruct pietatis
nemo eni puenit ad viſionẽ verbi:niſi
p pietatẽ animi.⁊ qͥa hãc nõ hũit dyaꝰ

iqeo nõ potuit hoc noſſe in ybo.ſia pbo

ſic eſt fructꝰpietatis: qͥa aĩa dei exclu⸗
dqẽte ignoꝛãtiã.⁊ hoc modo ſi pſcientia
caſus daret innocẽti nõ eſſet ex pieta-
te ſed crudelitate: ſicut infra patebit.
quia cruciaret᷑ innocẽs ſine culpa.⁊ ſic
patet intellect verbi illiꝰ:⁊ qualr̃ valʒ
ad ꝓpoſitũ. Itẽ querit᷑ de intellectu
illius verbi triplex erat nalis cognitio
aut diſtiguit foꝛmalit᷑:aut materialit.
ſi materialiter: tüc multo plures.ſi foꝛ
maliter.cõtra vnꝰerat modꝰcosgſcẽdi.
eẽ põt dici ꝙ eſt diſtictio q;tuʒ ad

numen cognoſcibiliũ: x q́tũ ad gradũ
quãtũ ad numerũ.quia cognoſcibile:

aut eſt creato::aut creatura.ſi creatu-

ra:aut coꝛpalis:aut ſpũalis.oꝛdo etiã
eſt.qꝛ cognoſcibile:ant ſupꝛa: autifra
aut iuxta.⁊ ſic claudit᷑ oĩs cognoſcibi⸗

lis differẽtia ratõe cuius magiſter di⸗

ſtinguit cognitönem magis q; ratõne
modi cognoſcenii..

Biſtinctio quarta.

Oſt bhoc ui

p genduʒz eſt . Supꝛa

egit magiſter de habili⸗

tatibus naturalib:et de

habilitatib ad pfectõnem ppantibus.
In hac pte agit de habilitatibo ĩ ſtatu
Pfecto ↄſtituẽtib.vnde inquirit vtruzʒ

angeli ſint creati: ſiue fuerũt beati⁊ ꝑ
fecti. Diuidit᷑ autẽ hec pars in duas.
In pma ꝓſequit᷑ queſtões de beatitu
dqine. Inde pfectiõe ibi.ad hoc aũt
qð querebat Pꝛima ps hʒ tres. In

pma determiat qõeʒ q;tũ ad illos qui

ceciderũt oñdẽs ꝙ nunq; beati fuerũt.
In ſecũda qᷓ;tũ ad eos qui remãſerũt.
⁊ hoc ibi.boni vero qui pꝛeſcierũt c.
In tertia bꝛeuiter reſumit pdetermi/
nata de vtriſq; ibi.ex pdictis ↄſeqͥ c&.
Ad hoc autẽ quod querebat᷑ c.hec
eſt ſecũda ps in qua pſequit᷑ vtꝝ angłi
ſint creati pfecti.⁊ habʒ hec pars tres
pticulas. In pma inuit ꝙ p diſcretõʒ
eſt rñdẽdũ.in ⁊ ſbiũgit diſtictõem ibi.
dr naq; pfectionẽ c.in tertia vero re/
ſumit pdetermĩata ⁊ bꝛeuiter oſtẽdẽs
qualis facta fuit nã angłica reſumẽdo
pdca ibi.q̃les facti fuerũt in creatõe.

D intelligẽtiã

huvjuli ptis qrunt᷑ tria. Pꝛimũ
eſt quales creatiſunt angeli quãtũad
gloꝛiaã. Secundũ quãtũ ad futuritẽ/
pus pꝛeſciẽtiã. Tertiũ eſt qutuʒ ad

cognitõem matutinã. Lirca pmum

querũt᷑ duo. Pꝛimũ eſt vtrum in ſui

creatõne habuerũt gloꝛiã. Secuduʒzʒ

eſt vtrü habuerũt gratiã.

.
4
heincien
mriTi
delichs
giſire
dieime
lidemi
ſuiodi
deangt
ginisan
Nn
cogſoͤſe
ineswn.
diumnt
cocogne
ſontbeäan
nömut⸗
lnepʒi
ſpeykne⸗
blitatdas
igerg
ihend
gffect'
eygoto
ſutia.
ubri
ſertbnllee⸗
ſlimn
glitodebn
lunsliari⸗
Autſidie
dehuit
tineſtnr
ſumdenn
iynititen
cnpp
elteer 0
int n
Jche
edetenin
eiptan⸗
mmerütanm
hullolang
nelogto⸗
Uupiü ita
eſgo ipon
eimo⸗
ntoigfe⸗

ſabile
Gen,
Woträ
amifn
lne

,
Supꝛa
habili⸗
dretde
mthas.
wiſann
ritrinz
tbeanig
in das⸗
debenm
Adbait
Milosgei
fenin
iri:.
ermi⸗
ä.
. be
angti
rotres
ſaeni;
venbi⸗
erore,
oſteces
ſumido
reate.
ℳ „ℳ
tui
Pumm
nitüc⸗
turici⸗
—RZ
ten
ninſun
ninß

Lleritur ergo

pmo vtrũ angli creati ſunt in
btĩtudiĩe ſiue in glia?: Et ꝙ ſic vẽ Ece

xxviij. Tu plen ſapia ⁊ pſet' decoꝛe in
delicijs padiſi fuiſti:ſ eẽ in delics pa

diſi ⁊ eẽ plenũ ſapia:ẽ ipa btitudo quã
dicimeterna Kran g XtT. Itẽ augin

li.de mi.ſacre ſcripture.angłs ĩ ſũmo
ſui oꝛdis honoꝛe ↄſtitut lapſus ẽ.loqͥt
de anglo añ lapſuʒ:ſ̊ ſummꝰhonoꝛ oꝛ
dinis angłici ẽ btitudo ⁊ głia.ergo c.
Itẽ augꝰ de fi.ad pe.angłici ſpũs p
eo ꝙ rõles ſunt facti:et᷑nitatis ⁊ btitu/

dinis donũ in ipa nẽ ſue ſpũali creatõe

diuinit'accepũt. IJtẽ idẽ de eccłiaſti

cis dogmatibꝰ. angli qͥ in illa q̃ creati

ſunt btitudine pſeueràt:nõ nã poſſidẽt

vt nõ mutẽt᷑.ergo ſi mõ hñt vera btitu

dinẽ:pʒ ꝙ ĩ btĩtudie creati ſunt. Itẽ

rõe vr.qꝛ angłs a ſua creatõe hũitha/
bilitatẽ ad diligẽdũ deũ ꝓpt᷑ ſe ⁊ ſuxr

oĩa.ergo huit hilitatẽ ad fruẽdũ deo.

—

gffectꝰnec obũbꝛatiuũ ex pte ĩtellectꝰ.

ergo totalr̃ ferebat᷑ in ivm deũ amoꝛe
fruitõis.ergo cũ talis ſtatꝰ⁊ actſit bti
tudo ⁊ głia.pʒ . Itẽ deꝰfecit li ar.

vertibile.ergo cuʒ poſſit hf̃e creatura

rõlis ipm vtibile vt pʒ mõ in ſcis äge

aliqb debuit h mõ facẽ:ß nõ ẽ ĩuertibi
litas li.ar.in btõ niſi px głiam.ergo c.

Aut ſi dicas ꝙ nõ debuit facẽ:Hᷣ nõ v

qꝛ debuit facẽ res optio mõ:ſ iſte ẽ op
timꝰſtatꝰipiꝰ angeli.ergo aliquẽ ĩ hoc
ſtatu debuit facẽ. Lotra Jo. viij. ille
in pitate nõ ſtetit:ſ̊ btitudo ⁊ ſtatꝰ oĩm
bonoꝝ ↄgregatõe pfect.ergo ẽ ſtatꝰĩ
vitate.ergo lucifer nõ fuit factꝰbeatꝰſ
int᷑ oẽs pfectꝰ nobiłẽ ↄdit ergo c.
Itẽ obꝛ ꝙ pſeuerãtia ſiue ſecuritas
ẽ de eẽntia ſiue ſba btitudis.beatꝰeĩ ñ
Eẽ qͥ põt amittẽ bonũ qð hʒ: ſ̊ angeli po
tuerũt amittẽ:qꝛ amiſerũt.ꝗ̊ t. Itẽ
nullꝰlaudat᷑ vł vitupat᷑ in his q hʒa nã
vel ↄditõe:łᷣ ſicẽ dãnatõi eẽntiale eſt vi
tupiũ:ita btitudini eẽntialis eſt laus.
ergo ĩpoſſibile ẽ aliqs beatꝰ ſit a ↄdi
tõe:ĩmo ẽ repugnatia in adiecto Itẽ
aut oẽs fecit deꝰbtõs: aut aliqͥs.ñ oẽs

ſ̃ ipe nõ hũit aliqð retardatiuũ ex pte

ↄſtat.qꝛ plures ex eis ceciderut.nõ ali

quos vt vr.qꝛ illi pcellerẽt alios quaſi

pexcellẽtia ĩpꝛopoꝛtionali. lucifer nõ
fuiſſʒ auſus ſe eis pponẽ.ꝙ ſiauſus ẽ
vr̃ ꝙ nulli ↄditi ſunt bti. Si tu dicas
ꝙ maioꝛẽ audacia pſũpſit.ſ.eqpari deo
q́;tomagiſ peẽ btis:adh̊ nõ ſoluit.Si

eĩ deꝰ btõs ↄdidit angłos ab ipa ↄditõ

ne h fuit: qꝛ nã eoꝝ ↄſonabat vt ſb̃ tali
pfectòe ⁊ tã nobili fierẽt.ſig lucifer vt
dñt ſcĩ ⁊ magr diẽ in ſequẽtibꝰ:ſplẽdi/
diſſima hũit nalia.magis debuit ⁊ con
gruü fuit ipiꝰ nam gla inſigri ꝙ ſiipſe
vt pʒ beatꝰfactꝰnõ ẽ.patʒ ᷓ.. NWꝰ?dð

ſiẽ ptractatũ ẽ S.qrũda opio fuitꝙ an/
geli qꝛ ſũt ſpũales ⁊ tpales ⁊ actuales
in inſtãti ſue creatõis fuerũt ĩ actu cõ/

— —

uerſiõis ⁊ auerſiõis.⁊ ſic ĩ pᷣauer ſiõe

ſunt dãnati et᷑nalr̃ illi auerſi ſunt:ita

pma ↄuerſiõe illi gloꝛificati ſunt e᷑na
liter ↄuerſi ſunt.⁊ ita dicũt itellexiſſe
aug.⁊ fuiſſe eiꝰ põeʒ.qꝙ aliqͥ ſunt creati
btĩ ⁊ for̃ati:qꝛ ſił tpe:lʒ poſteriꝰ nã fẽm

ẽ celũ ⁊ lux.i.angłica na ĩfoꝛmis ł᷑ foꝛ/
mata. Lux eĩ pt diẽ aug.xi.de ci.dicũt᷑
ꝗgliqꝛ illuiati ſunt vt btẽ ſapiẽterq; vi
uerẽt.ſᷣ̊ tñ q̊ pð ð ĩpꝛobata ẽ tãq; falſa.
⁊ erronea ròe illiꝰptis q dic ĩ pᷣꝛinſtãti

fuiſſe auerſos. Nõe alteriꝰ ptis pi rõe
ĩpꝛobata ẽ.⁊ pʒ falſitas pꝑ aug.de cos:-

reptõe ⁊ gra.ybi diẽ ꝙ ãgłi⁊ ſi bti ſũt:
erat tñ adh̊ qð eoꝝ btitudi adheret᷑ ſi ꝑ
mãſiſſent.ↄſtat ꝙ btĩtudini ⁊ głie cũ ſit

iuariabił nõ fit additio. Cõſtat etiã ꝙq;

loqᷣt᷑ cõit de bõis ⁊ mał:cũ dicẽ ſi pmãſiſ
ſent. Et iõ alit ẽ dð ꝙ btitudo dupłr

põt dici.vno mõ ſtatꝰ⁊ pfect plenitu/

dine oĩs bõi ⁊ h poit viſiõeʒ dei clarã ⁊

tẽtõeʒ pfectã.⁊ Hͥ mõ agłi nõ ſũt creati
nec aliq nec oẽs:ſʒ hũerũt qdã ex eis in

ipa ↄfir̃atõe.Aꝰdr̃ btitudo ſtat pfẽs

puatõe oĩs mali tã ꝑene q; cłꝑe:⁊ tales
creati ſũtãgłi qꝛ inocẽtes ⁊ ipaſſibłes

⁊ de hac btitudie loqͥt aug.ᷣ h̊ ñ ẽ pfca

niſi cũ addit᷑ ei altẽa.⁊ ð hac currüt au
ctoꝛitateſ ꝓbãteſ ꝙ btĩ fci ſũt. Ad ilła

eĩ qð diẽ ece.ĩ delicijs padiſi fuiſti.dð

ꝙ ſiẽ pvho ↄditꝰẽ ⁊ poſit ĩ deli.padi.q

tñ nõ erãt delicie beatitudinis pfecte 7
ſicut data ẽ ſapia ad cognoſcẽdnʒ oĩa

—
—

D

GROO

V

L

mũuũdana ſ nõ illa que ẽ viſio deiĩ pꝛia.
ſimili modo intelligẽdũ eſt in angelo.
Quod dicit aug.de mira.ſacre ſcri
pture.intelligit qtũ ad nalia. quia ita

bona hũit ꝙ nõ erat habiturus melio

ra.vñ ⁊ in illo loco ↄditꝰẽ in qͥ erat bti/
ficãqꝰ.due po ſequẽtes auctoꝛitates lo
quũt᷑ de btitudine ſʒʒ illas duas dꝛias
q̃s dixi. Ad illud qð obꝛ ꝙ hẽbat frui
tionè ſine retardatòe.dð ꝙ ven ẽ nõ tñ
hẽbãat in pfecta ↄpletõne.q; deũ nõ vi/
debãt facie ad faciẽ:łᷣ ĩ effectibꝰ cogſce
bãt ⁊ in ſeipſis maxĩe:ſicẽ meliꝰpatebit
infra. Ad ilłq qð obꝛ ꝙ debuit dare
aliqbeinp̈tibile. dð ẽ q;tũ ẽ de ↄditõe
nultł᷑ debuit dari q́;uis poſſit.qꝛ hoĩes
⁊ ãgelos melioꝛes iudicauit de ſi ei li
bẽalit deſeruirẽt.ideo vtrũq; poſuit in
manu coͤſilij ſui.
ſ angki
6 ppoſitoꝰ ſ
creati i gła q̃rit᷑ vtꝝ ſint creati
in gr̃a. Et vr ꝙ ſic ꝑ auꝰ.xij.de ci.cre
auit deꝰ angkos ſit in eis ↄdẽs nãm et
largiẽs gr̃aʒ. Itẽ ſup illq oſee iij.di/
lexerunt vinacia vuaꝝ.glo. Jeronimi
p vinacia intelligũt᷑ demones qͥ creati
ſunt in magna piguedine ſpũs.ſ.ſed ꝑ

ſuphabũdati arefacti de celo cecide/

rũt.ↄſtat ꝙ pĩguedo ſpũs.ſ.eſt gratia
ſpus.ſ. Itẽ dam.expſſi p verbuʒ dei
creati ſunt ãgeli ⁊ a ſpũ ſcòõ ꝑ ſcĩficatõ
nẽ pfecti.ſig ſcĩficatio pfecta nõ ẽ niſi
p graʒ gratũ faciẽtẽ ⁊ ipe loqᷣt᷑ de oĩbꝰ

g R. Itẽ roõe vr ꝙ de cũ ſit liberaliſſi
mꝰ ꝓmptẽ gfaʒ dare oibꝰ pat recipe

vñ ⁊ anſel.iõ hõ nõ hʒ gr̃aʒ:nõ q; deus
nõ dat ſᷣ qꝛ ipe nõ recipit:ſᷣ nulla meli
oꝛ ppatio ad grãm q; pura innocẽtia ⁊
volutas recta. ſi hec erãt in angelisa
ſui oꝛigie ⁊ creatõe:p oñs ⁊ gr̃a. Itẽ

fecit de creaturã rõlẽ ad inhabitadũ ĩi
ea. 7 Hhqꝛ ipe de vult ĩ ea hitare. vnde
uer. viij. delecie mee eẽ cũ filijs hoĩim

8Onõ inhitet venit ex aliã pᷣna diſpoe
ex pte mẽtis.cũ & ĩ qgeł nulla pᷣua eẽt
diſpõ ex pte mètmo oioda idoneitas

ad gr̃aʒ vr᷑ . Itẽ ꝓnioꝛ ẽ de ad mi/
ſerédũ q́; ad ↄdẽnãdũ:ßſ ipe fac angłoſ

in ſtatu ĩ qͥ ſtatiĩ poterãt demẽri.ꝗ̊ ſtatũ

in q poterãt mereri:łᷣ nõ ↄtigit mereri

ſine gratia gratũ faciente.ergo cc.

õtra aug.ſupꝑ ge.alit.p cellũ itlłr

angkica nã infoꝛmis: nõ fuit ĩfoꝛmis

p defectũ foꝛme nalis. infoꝛmis fuit
p defectũ for̃e ſupaddite nẽ:ſ̊ hẽ Stia

g . Ité greg.xxxij.moꝝ. tractas il/

lud verbũ Exe.xyviij.aurũ opꝰ decoꝛis
tui ⁊ foꝛamĩa in die qua ↄdit eſt.huiꝰ
lapidis in die ↄditõis ſue foꝛnmĩa pꝛe
pata ſunt.qꝛ viʒ capax caritatis quaſi
repleri voluiſſet ſtatibꝰangłis tanquã
in oꝛdinamẽto regis poſitis lapidibuſ
inherẽ potuiſſet.huũit ergo iſte lapis fo

ramina t ſupbie manu caritatis auro
nõ ſunt repleta:ecce expſſe ꝙ non hũit

caritatè. Itẽ rõe vr̃.qꝛ gra in angelo

nullã hʒ retardatoõem. & ſi hr̃et gratiã

vniẽtẽ deo:totalr̃ angłs ferrẽt᷑ in deũ
nũq; peccaſſet:p peccauit.g nũq; cari⸗
tatẽ ł! gr̃aʒ hũit. Itẽ ſicut ſe hʒ culpa
ad danatõem eternã:ita gr̃a ad gloꝛis.

ſed ſtati vt habuerũt culpã fuerũt dã/

nati eternalr̃ ⁊ obſtinati.ergo ſtatiʒ vt

habuerũt gr̃am fuerũtↄfirmãti.ergo
nunq fuiſſent ſi gram huiſſent. H?
dicẽdũ ꝙ qõ factieſt ⁊ nõ inuenimꝰaliã

roem q; cõgruitatis ꝓbabilr̃ poſuimuſ
vtrũq; opinari:ſicut ⁊ ali ante nos.
Fuerũt eĩʒ aliqui dicẽtes ꝙ angłi oẽs
creati ſunt in Stuitis gratũ faciẽtibo.⁊

rõ que mouit eos fuit h̊ ex ꝑte dei.ſcilzʒ

pfecta liberalitas:⁊ ex parte creatoꝛuʒ

idoneitas.qꝛ eĩ ab inſtati creatõis erat

vaſa ⁊ receptacula muda.⁊ de eſt ꝓm
ptus ſuã gr̃am imptiri niſi hẽat obſta

culuʒ ex parte ſuſcipiẽtis non dimiſit

deus illa ad momentũ vacua ſed ſtatĩ
vt cõdidit gratia illuſtrauit.⁊ talia de/

buerüt de manu dei exire receptacła:

vt ſtatim eſſent ꝓmpta in bonũ vſum.
vnde ſicut ꝓbadiliter cõniciunt aliqui

wdeus fecerit arboꝛes plenas fructi⸗

bus et alia in ſtatu nobiliſſimo ⁊ perfe⸗
ctiſſimo:ſic etiã naturã angeli oꝛnaue/
rit gratia a ſui conditiòe que in pꝛimo
vſu bono ſiue victoꝛia erat ppetusda:
et in ipſa deoꝛdinatõe ppetualis amit-
tẽda.ᷣ eſt vna põ et ſatis videt᷑ cõſona
ſcõꝝ auctoꝛitatibi vt patet inſpiciẽti.

ſfite
Hohegt
gtͤisßp⸗
ngelice
fetardar
iupfon
ire: ſic
bonöſt
cobeſin
eſſent.
ſerbü̃
ceteſo
neral
pfaue
ſitcen
Mce
tinogf
blgetſu
böleg
*
ſiſces
ſüesſic
Tettion
(679
ſacies
ſtcepea
ngode
tsz
U
Cvc
Cbinn
morn
degf
pper
intltr
pioj
NMile
rs
cid
ſbhnse
tseſa
Liadin
eübif
quis
daptiſ
Errol
Pdat

6. S„

tmerer
a.
klläigltr
titamis
mofuit
Nüsi,,
dedts
'aba
mnmige
Mis nut
Stanqui
lopicnbu
elapis ſo
ns auro
nonbüit
nangelo
fugratii
fainde
nĩ car⸗
byculp⸗
Agoni.
mirdi⸗
ſe
init
ſnt. H.
enin ali
wſuinu
enos.
mgliois
ſaceti.
Nedeiſchh

teceator;

S

reatdiseru

ſon dinſt
eunſesſui
uttoludt
rrecepiit
bonörimn

ciuntalad

enasfiun⸗
D
ge Han ⸗
munmo
ſmnin
lsami⸗
er hone

ſpiciii⸗

UMZñ

Fuerũt etiã alij qui dixerütangkoſ nõ

bũiſſe graʒ gratũ faciẽtẽ ab inſtati cre

atõis ů poſt. ⁊ rõ qͥ eos mouit eſt diſpõ

angelice nẽ q fert᷑ in id qð axpetit ſine

retardatõe.vñ ſiẽ ex ↄuerſide ad mali
ita pfunde ouerſi ſuntvt nõ poſſent re
dire:ſic ĩimo młto mag ex ↄuerſiõe ad

bonü ſiue ex huũilitate.ita bono totalit
agheſiſſet ſi graz hüiſſent nuq; lapſi

eſſent.vñ nõ vr̃ aliqͥ mõ ꝓbabile ꝙ luci

fer huerit graʒ:⁊ ſi ipe nõ hũit cũ inter
ceteros eſſet exceſſus:a maioꝛi arguit

nec alios huiſſe a ſuioꝛigie. bac poem
vr̃ acceptare magr.hãc põem cõiter te

nẽét doctoꝛes:⁊ huic tanq; pbabilioꝛi et

cõioꝛi ↄcoꝛdat Ad auctoꝛitates ĩ iũ

ei mõ gra or cit ꝓut ophædit cd nuͤli
dbus eſt ſupadditũ:nãlibꝰinq; q ſunt de

gmali rei ↄſtoe: ſi dr gra hr̃e bon ĩige

niü:bñ le

iu: bñ legẽ bñ cãtare.⁊ huiꝰmõi.Alio

mõ dr ꝙ ſupadditũ è li. ar. ad rectitudi
nẽ faciẽs ⁊ diſponẽs:ſicẽ dicimꝰ vᷣtutes

nales:ſicut innocẽtia mititas pietas.
Tertio mõ qẽ ſnpadditũ taq; rectifi-
cãs ⁊ ↄplẽs ⁊ elenas.⁊ h̊ dr gra gratũ

faciẽs.qꝛ fac hoĩeʒ acceptabilẽ deo. et

iõ acceptabilẽ: qꝛ cõfoꝛmẽ. qñ g dicit ꝙ

Stuitis 3?dictiſ: h pmo tz?αι ſic młta
dona gtuita habuerüt. aut ſi intler de

Stuitis ppe dictis: nõ intiłr ab inſtãti

creatõis: ſic ĩtiłr pccm diaboli fuiſſe
ab initio.qꝛ ſtati poſt initiũ et poſt pmũ

motũ deliberatũ cecidit. ita intiłndũ ẽE

de gfa angkoꝝ. aut ſi intltr de Stuitis
ꝓpe dcĩs ⁊ ab inſtati creatõuis.G̊ non
intiłr foꝛmalr ſiue eentialr ſ̊ diſpoitie
vñ dr aliqͥs creatꝰĩ aliq qꝛ ĩ ꝓxdiſpõe
ad iltd.x ita ꝑ hãc triplicẽ viã ad aucto
ritates iquctas et mitas alias q poſſẽt
iduci põt bꝛeuit rnderi. Ad roes auᷣt
ſuptas a dei liberalitate dð ꝙ liberali-/
tas ẽ ſaluo oꝛdie ſapĩe ⁊ iuſticie.q;uis

eĩ ab inſtãti creatõis cuiuſſʒ hoĩs poſſʒ

eũ btificare:tñ lõgo tẽpe tardat.S itit

qᷓuis poſſit cuilʒ puulo gr̃aʒ dare ſine
baptiſmate ſic cu baptiſmate:tñ ñ dat
Et rõ hꝰẽ.q; gła ẽ bonũ laudabtłe:⁊ iõ

nõ dat niſi p merituʒ laudabile.⁊ ideo

Eleae nR PE „1 G Pau!

Lar

angko data ſunt gtuita. non intiłit de

cõuenit eà dari pcedẽte aliquo merito
ↄgrui ſiłr qũ ↄfert graʒ ſiↄfert adnul⸗

2

to cũ gr̃a faciat hñtẽ dignũ gła:nõ cõ/

ritũ xpi.iõ ſᷣin oꝛdinẽ ſapie nõ ſtati de⸗
buit dare ſ̊ expectare motũ li.ar.quod
fecit.vñ ad ſe cõuerſ ſine moꝛa dedit
gram. pʒ igit᷑. ?ad illud qð obꝛ de
liberalitate ⁊ hilitate.qꝛ non tm exigit
medicina mũdiciã vt diſpõneʒ i motũ
li.arbi.in adulto:puulo nec pot alienũ
meritũ ſuffra gari ſicut ⁊ demeritũu.
Ald illud qð vltio obꝛ de ſtatu ꝙ i ma
lo erat.dð ꝙ flm ẽ.quis eĩ nõ poſſʒ me
reri ex his q accepat.tñ q;ꝛ vñs ita ꝓm
ptus erat dare ſiẽ ipe accipe nullũ ha

bebat obſtaculũ in merẽdo:ſicut nec in
demerẽdo.⁊ H̊ pʒ.ſicut ei facile fuit dy

fert niſi ad motũ liar. ſi hʒ vſuʒ. ſiveo

nõ hʒ ad motü fidei aliene ſiue ad me/

abolo auerti:ita facile bonis angeł cõ

D

uerti. et ſicut auerſio fuit demeritoꝛia

ita ↄuerſio facta fuit meritoꝛia: ſtatim
axppoſita gra. vñ ſicut aliqs nõ directe

dicit᷑ hr̃e aliqd qð ſtati hʒ dũ indiget⁊

indirecte potuerũt dici angłi graʒ hba-
buiſſe: ꝙ ſi habiſſent maioꝛẽ facilitatẽ

ad malũ ſiue inclinatõem ⁊ dĩnũ adiu⸗/

toꝛiũ in oppoꝛtunitate deeſſet et recte
obiceret.

Onſequenter

circa ſecundu duo querũtur.

.

Pꝛimũ eſt vtrũ bonis reuelari debu.

9*

querit cum nullis in creatõne
data ſit gloꝛia:nullis etiã data ſit tia
vtrũ aliquibo data ſit future gloꝛifica/

tionis pſciẽtia. Et ꝙ ſic viget. ve ab
inſtãti ſue creatõis angelos codidit re

pletos ſciẽtia rerüũ mundanarũuü.ſʒ deo

magis placet ꝙ ſerui ſui habet ſciam

de his que ſpectantad ſalutem. ſiergo
pꝛeſciẽtia future ſalutis erigit animi

7 delectat. ergo cuʒ aliqui eſſent ſalus

—
*
C

erit futura permaſio. Secũdũ eſt vtrü
reuelari potuerit malis ſua dvanatio.

di videtur ꝙ ſalteʒ debuit eis dari pie
ſciẽtia talis. conſtat enim ꝙ potuit.

. —
—— .

petit:qᷓuis nõò penes ſe hẽat. ⁊ ſic etiÄẽ n·

Itẽ fi nõ fuerũt de ſalute certi.ergo
pPotuerũt rõbilr̃ dubitare ⁊ timẽ. ſᷣ tĩoꝛ
penà hʒ.g pena añ culpã:ſ̊ G̊ ẽ icõueni
ens.ꝗ ſequit᷑ ꝙ illi ſaltẽ debuerũtcerti
ficari qui erãt ſaluãdi. Itẽ ppĩquio
res erãt angeli ad głam q́; nos ĩ miſe/
rijs ↄſtituti.ergo ſaltẽ tãtã certitudinẽ

— — + - —

äy3?᷑ maioꝛẽ hẽbat q;tũ nos hẽmꝰ: ſ̊ nos

fuiſlet pſumptio. nõergo hẽebãt certi-
tudinẽ ſpei: ſed nõ eſt alia dare q́; certi

hẽmꝰcertitudinẽ ſpei.ergo ipſi hẽbant
bãc vel aliã. ſ̊ hac nõ hebãat:qꝛ ſxes eſt
expectatio future btitudis ꝓpuenies ex
gra ⁊ meritis.cũ ergo ipi non haberẽt
gratia ⁊ merita certitudinalr ſpare eiſ

tudinẽ pſcie ył reuelatõis.ergo videt

ꝓ aliquibꝰſaltẽ eẽt data. Cõtra plus

E dare certitudinẽ de głia qᷓ; dare gra
tiꝗ. multis eni de dat grati quibꝰ tñ
nõ reuelat certitudinalſr̃ ſuam gloꝛiã.
ergo cuʒ nõ habuerũt gratiã ſicut ſupᷣ

dꝛobatũ eſt:pʒ ꝙ nec ſtabilitat pſciam

¶ Atẽ oyaſiue lucifer nõ habuit pꝛe⸗
ſciam de ſtatu:qꝛ nõ erat pmaſurus.

ſitipſe fuit plenꝰſapĩa ⁊ perfect decoꝛe

inter oẽs:pvidet᷑ ꝙ nulli ali habuerüt.

Itẽ oſtedit᷑ p deductõeʒ ad duplex

incõueniẽs. Qnũ incõueniẽs eſt excu
ſatio dyaboli ſiue ſui peccati.poſſʒ eĩm
de pcco ſuo quodãmodo ſe excuiare.

q ſciam nõ habuit qu deꝰalijs angeł
dedit.Aliud incõueniès videt accuſa/
tio dei.q; ante vr̃ pũiſſe malos q; mali
fuerit: ⁊ ꝙ añ grm ſuã ſiue donũ ſcie

ſubſtraxerit quã alijs dedit qui nõ pꝛe

cellebant ipos:nec merito vite nec di⸗
gnitate nature. Heecirca h duplex
fuit opio: ſicut tãgit magiſter in littẽg.

Quidã eni dicere voluerũtꝙ bonis q;
pmsſuri erat data ẽ reuelatio ſiue pꝛe
ſciẽtia ſue ſtabilitatis.⁊ H loco ſpei rõe

cuiꝰiq quodãmõ beati erãt ⁊ innitũtilli

verbo aug.qð dicit opinaãdo ſup geñ.

ad lram. foꝛte deꝰ diaboli reuelare vo

luit quid facturꝰpel paſſurꝰeet:ceteriſ
pero reuelare voluit ꝙ in veritate mã
ſuri eẽnt. Allia eſt põ ꝙ nullis data
eſt pſcia ſui ſtat:.qꝛ hr̃e certitudinẽ de
ſug pmãſiõe eſt cognitio mag ſpectãs

ad ſtatũ pmij q; ad ſtatü meriti.⁊ huiuſ

N.

ſignũ eſt ꝙ deus:aut pauciſſimis: aut

nullis reuelat q;tũcũq; dilectis ⁊ aĩcis
ſe certitudinalr gloꝛificãdos.hec eĩ co
gnitio potieſt expediẽs ad gaudẽdũ q;
ad merendũ.vñ qꝛ angeli erãt in ſtatu

meriti oẽs:qꝛ nõdũ erat beati.iõ nullis
data eſt hec cognitio.⁊ hec pð magis ẽ
rõbilis ⁊ magis plʒ magr̃o:æ mag cõ

ſonat ybis aug.ſicut pʒ in lr̃a.et.xi.de

ci. vbi dicitq; bares fuerüt angeli q;tũ
adq ↄditiões an lapſũ.vñ ſi alicui videt
dicẽ griũ ſi qͥ inſpiciat adiacẽtia: aut

opinãdo:ant querẽdo dicit. ⁊ ideo hec

põ magis eſt tenẽda. Ad illud ergo
qð ob ꝙ deꝰdedit angłis pcognitoeʒ
renꝝ muũdanaꝝ.dð ꝙ nõ eſt ſimile.quia
cognitio vniuerſi ſpectat ad pfectdem
nalis cognitõis:ſed certa cognitio ſui

ſtat ſpectat ad pfectõem głe.⁊ iõ ſoluʒ
dz dari qñ in ſtatu tali ponit᷑ a q nõ põt
cadẽ.⁊ ſic pʒ illuu. Ad illud qð obꝛ

ꝙ ſi nõ erat certi.ꝗ vr ꝙ rõbilr poterat
dubitare ⁊ timere.dð ꝙ ẽ certitudo ex
pte cognitiue:⁊ ex pte affectiue.certi

tudo ex pte cognitie ẽ duplex. vna ſcʒ

infallibił: nt qn ita ſcitaliqͥq ꝙ falli nõ
Põt. altera ꝓbabit: vt qñ hʒ viſiłeſ röeſ
ad h ſiue ad vnà pte:ita ꝙ ad oꝑpoſitiu
aut nullas habet aut paucas.⁊ anget

fuit certitudo =? mõ nõ pmo.ipieni rõ
biliter ↄuĩcẽ poterãt ex his bonis qͥ ac
cepant ꝙ ad btitudinẽ pati erat maxie
cũ in ſe nullã niderèt macula. ertitu

do ex pte affectie ẽ duplex. vna ĩi expe⸗

ctãdo:alia in tenẽdo.expectare ẽ ſpei:ſ
tenẽ ẽ ↄphẽſiõis.⁊nõ potuit eẽ ĩi ageł
añ ↄfirmatõneʒ. pᷣma fuit ſemiplene⁊
minꝰ plene q; ĩ uin ſanctis:qꝛ in his ex
gr̃a ⁊ merit:ĩ illis erat affectõe nẽ.Ex
his patẽt oba.qꝛ certitudo ꝓbabił᷑qñ

hebat rõeſad oppoitũ libat:⁊ a dubita

tõe ⁊ a ꝑali tioꝛe.pʒ eti vltĩo obᷣm

aliquꝗ certitudinẽ huer̃t: ſ̊ tñ nõ oʒ ꝓ

eẽt maioꝛ certitudie ſpei Et ad ilłq qdð

obꝛ ꝙ ꝓxioꝛes erat.dð ꝙ pxioꝛes q;tũ

ad ſtatũ.q; medij erat int᷑ głaʒ ⁊ miiã.

ſed tñ q; mag diſtabat qtü ad meritũ.

qꝛ ndũ hẽbat pignꝰgłe pᷣmiciaſ ſps ſiẽ
hñt viri ſcĩ ĩ hac vita. ð qꝗbꝰdicẽ apꝰ ro.
v. ſpes aũt nõ ↄfũdit:qꝛ caritas dei &t.

2 *) NRN Ber —Af † νnHà.αα G 3 ) ue

5

.
1
certacol
ſiangt
tnrüch
eipani
miſent
ſerie.
ordine
vine
reuel⸗
amnii
deil⸗
orſo
höwan
gtin
ſoinſce
Autnont
ſebnt
ſöhom
1chode
magisd
iaſtiort
guty
noceci
wuen.
weno⸗
Scotßt
gbabver
opni
ſtüſtan
ſozti
Ns
Ulucen
nioe
Uyinesfi
inibae
Nſſtüdi
lisri
ſenneni
tpiſ
Jiff
ſuntai
dicitbe
Mcictae
ſtpani
dunibil

lmnigrnt
istgicis
breich
uii
Ninſtatn
önullis
nmagig
umgo;
fannde
mngeliii
licuipcet
cita: an
rieober
lergo
vonide,
nileauu
dſectdem
Gniuoſui
aüöſolng
kaqnihi
biipen
mme enn
n.mſ
Loilini
Biſikeſtie
rolii

miptenet
ninbisct
ene
prabikin
ra dubin
fioobng

no

Adilic⸗
ſotoin
zunmi
ſis ſc
o
deia.

veeS .
. qrit᷑ vtꝝ malis
5 Ecũdo cεια po⸗
tuit ſuꝰcaſus. Etꝙ nõ vf.oĩs
certa cogꝰ?future pene ⁊ mibie ẽ penat᷑:
Hͦ ſi angks certitudinalr̃ ſciret ſe pcca
turũ cũ certo iudicatoꝛio cogſcẽt pcẽcm
eẽ puniẽdũ:⁊ pccoꝛẽ a deo ſeꝑatũ eſſe
miſen:hret pcognitõem certa ſue mi/
ſerie. penã añ culp hr̃et: ſ̊ h ẽ cõtra
oꝛdinẽ᷑ dĩne iuſticie.ꝗ ſi de oꝛdinẽ di

uine iuſticie nõ põt facẽ: veꝰ nõ potuit

reuelare. Itẽ oĩs certa pcognitio de
amiſſiõe alicꝰboni cogit hoĩeʒ deſpare

de illo:ſᷣ deꝰneminẽ ĩnocẽtẽ põt cogẽ

ad deſpatõem:qꝛ nõ põt cogẽ ad pcẽm
nõ potuit anglo reuelare caſuʒ ſuũ.
Itẽ fiat aranſel.ĩ ti.de ca.diaboli.

ſi dialſciebat caſuʒ ſuum:aut volebat

aut non.ſi volebat:ergo ia ceciderat.ꝗᷓ
pſciebat ſe caſuꝝ ſi pſciebat ⁊ nolebat
htz q;to magis uolebat tãto pldolebat.
⁊ q́;to dolebat magis iuſtioꝛ erat.⁊ qio

magis dolebat erat miſerioꝛ. g quato

iuſtioꝛ tãto miſerioꝛ:ſᷣ Hͥ ẽ incõueniẽs.
̊ Rt. Atẽ fiat ar vmgfi. ſig pſcierũt.

aut g vitare potuerũt ⁊ voluerũt:et ita

nõ ceciderũt.aut vitare voluerũtet nõ
potuerũt:⁊ ita miſeri fuerũt.autvitare
po.⁊ no.⁊ ita fuerũt ſtulti ⁊ maligni. ſi
quodliʒ iſtoꝝ eſt ĩpoſſibile:ĩpoſſibłe ẽ
ꝙ habuerit pſciam ſui caſus. Sedʒ

oñs potuit pdicẽ petro ſine pcco caſuʒ

ſuũ ſicut dr̃ math.xxvi.⁊ in alijs euãge

lijs. ᷓ pi rõe potuit reuelare lucifero.

Itẽ b.de gdibꝰhumilitatis tractãs
illud verbũ yſa.xiij.ponã ſedẽ meaʒ ab
aqͥlone.puto p aqlonẽ repꝛobãdos ho
mines fuiſſe deſignatos: ꝑ ſedẽ ptatẽ
in illos.et in ſequẽtibꝰdicit ꝙ in pſcia
dei ſuü puidit pncipatũ ꝙ debebat peẽ
malis:⁊ iõ dixit ponã ſedẽ.ꝗ pncipatꝰ
ſequebat᷑ caſuʒ ⁊ potuit puidẽ pᷣncipa/
tũ:vr ſiłiter ꝙ potuit pꝛeuidere caſum
Itẽ vr ꝙ rdes de pena nõ valeat du/
plici ex ca. deꝰ eni põt ſeꝑare qͥ naliter
ſunt ↄiũcta.vt in igne caloꝛẽ a luce. ſic

dicit baſiliꝰ.q̊ multofoꝛtiꝰ ↄgnitõönem

pdicta a pena. Mꝛetẽa qtcunq; aliq
ſit punibile:tamẽè nõ punit niſi ſbiectũ
punibile ſit. Ande ſi aia petri eſſet in

inferno nõ puniret᷑.er go cũ angls eẽt
in ſtatu illo innocẽs et nullo modo ad
penã deſpoſit patʒ . Itẽ viget ꝙ roõ
de deſpatõne nõ valeat.qꝛ ſicut pcogꝰ
dãnatõis eſt occaſio deſpatiõis:ita p/
cognitio gloꝛie ẽ occaſio pſumptiõis.

ſ pſumptio nõ impedit qn deꝰ poſſet re
nelare futurã głificatiõem.g pari rõe
lapſum. Si tu dicas ꝙ nõ eſt ſite.qᷣa
ex pte illa eſt occaſio:hᷣ ẽ nccitas. Cõ
tra deſpare ẽ actꝰ nolũtatis delibatie
⁊ actꝰqui ẽ pcẽm: ſ̊ nihil põt cogẽ volũ
tatẽ ad aliquid maxime ad pccm ⁊c.
Itẽ pſcia dei nõ ponit nccĩtatẽ.ꝗ nec
pſcia diaboli.g ſi ſciret ꝙ poſſet aliter
eſſe:g poſſʒ adhuc ſpare.nõ g cogeret᷑
deſpare. GWdð qꝙ angel'certa pſci/
entià ſui caſus hr̃e nõ potuit.cũ ei hoc
eẽt ↄtingẽs: ſcire certitudinalit nõ po
tuit niſi ab eo qui certitudinalr̃ oĩa co

gnoſcit:⁊ tã nccaria qᷓ; ↄtĩgẽtia.q; eiuſ

cognitio ex re nõ pendet:talis eſt deus
ſoſlꝰ.nõ potuit pſcire niſi dño reuela
te.deꝰeni ſibi reuelare nõ potuit.qꝛ nõ

debuit pdicere quod potuit: ſicut pꝛe/

dixit pꝑtro quod nõ voco reuelare ſed
certã interius illuminatõnem dare ad
pꝛecognoſcẽduʒ ſuũ lapſum hoc voco
reuelatõeʒ.hãc auũt dare denõ potuit
de potẽtia oꝛdinata.quia talis pcogni
tio de neceſſitate habet annexã culpaʒ
ad miſeriã.aut enĩ ſibi placeret ꝙ labe
retur:⁊ ita eſſet impius.aut diſplicerʒ
⁊ ita eſſet miſer ⁊ doloꝛoſus.vtrũq; eſt
deo impoſſibile ⁊ inoꝛdinatũ ſiue inno
centi infligere penã: ſiue innocentẽ dũ

eſt innocẽès habere culpã.⁊ hoc pꝛobat

ratio pꝛima Anſel.⁊ magiſter. Alia
vero ratio de deſpatõe ꝓbatꝙ nõ po/
tuit angłis reuelari ſua dãnatio.quia

im poſſibile eſt certũ de danatõe ſpare

vñ illa via bona eſt ⁊ concedẽda. Adq
illud ergo qð obicit᷑ pꝛimo ꝙ potuit ei
de reuelare ſicut ⁊ pꝑetro.ſoluit᷑: quia

petro nõ reuelauit ſed pdixit.vñ petruſ

nõ ĩtellexit ſimptr:p ſub ↄditõe vłetia
nõ bñ aquertit vſq; ad lapſũ.ſic credo

ꝙ potuit pꝛedicere angelo.tamẽ aliqui

dicũtqꝙ nõ eſt ſimile.quia lapſus petri

erat repabilis:nõ ſic lapſus angeli.

Ald illud qð obꝛ ꝙ puidit ſuũ dñiuʒ

quare ſiłiter nõ ſuuʒ pcipitiũ.dð ꝙ de

ipo ber. mirat᷑ ⁊ ſoluit q ita potuit eẽ ſi
cut de ioſeph qui viclit ſuü pncipatũ:⁊
nõ puidit ſus vẽditõem.ſᷣ ⁊ diabolo po
tuit dñs reuelare dniũ ⁊ non pcipitiũ:
ꝗqm dñiũ illud nõ de nccitate hʒ anexũ
peipitiũ.põt eni aliqs bonꝰdñare ma/
lus. aliqui tñ voluerũt dicẽ ꝙ illud qð
dictũ eſt ad aquilonẽ:verbũ ẽ pphete.
dyaeni volebat peſſe:⁊ alijs ſedẽ dña
tiõis ſue pponẽ.⁊ ꝓpha pdicẽs qð euẽ
turũ ſibi fuerat dicit aqlonẽ.i H̊ ſignãſ
malos. Ad illud qð obꝛ õ rõnem de
pena.dð ꝙ ab iſta cognitõne ſepare pe
nã ſiue doloꝛẽ auferre bonã volũtatẽ
qꝛ qui puidet ſe factuꝝ malũ ⁊ nõ dolet
Hipo aũt mal“:⁊ ita iſia cognitio nccia
diſpõe diſpõit aĩam:vel ad penã vel ad
clpa:nec deꝰdʒ auferre ⁊ ſepare penã:
vt ex hoc redũqʒ culpa.⁊ ſic patʒ illud.
Ald illud qð obꝛ de deſpatõne dico
ꝙ ſuppoſito ꝙ puidẽt lapſuʒ ⁊ ĩpoſſibi
litatẽ reſurgẽdi cogeret᷑ deſpare.qꝛ G̊
cognitio nõ põt ſtare cũ ſpe.vñ ſi nõ
credit aliã vitã:nccio deſpat de futura
vita.quia hoc nccio exigit᷑ ad ſꝑe: ſicut
qui certꝰẽ de dãnatõe deſpat ð ſalute
vñ nõ eſt ſiłe de pſumptõis occaſiõe ⁊
pſcia dei.qꝛ illla nõ auferũt qð ẽ ncciʒ
ad habilitatẽ ⁊ ſalutẽ.ſed h̊ pcognitio
certa nccãrio aufert certitudinẽ ⁊ op⸗
poſitũ:⁊ ita certitudinẽ ſpei.

Onſequenter

tertio loco qrit᷑ vtr creati ſũt
angeli illuiati cognitõe matutina. Et

circa hoc querũt᷑ duo. pmũ ẽ vtrü co⸗
gnitõem matutina habuerũut i ipa cre/
atõe. 2 ẽ vtꝝ veſptinã pꝰglłlificatõʒ.

Irca primum
illiec ꝓcedit᷑ ⁊ oñdit᷑ ꝙ in ipa crea
tione habuerüt cognitiõem matutinã
ppmo p aug.augeĩ ſupꝑ geñ.q̃ſi ꝑ totũ
ſic ꝓpſeqt illos ſeptè dies: vt p H̊ itlłat
ſeptẽplicẽ ↄuerſiõem angloꝝ ſup res
⁊ dicit ꝙ ſił tꝑe oĩa facta ſunt ⁊ abãgeł

cognita. ſi q lʒ dies hʒ mane ⁊ veſpa

⁊ iſti dieſ fuerũt a pᷣnꝰↄditõis anglice

quilibet angelus hũit cognitõem ma⸗
tutinã ⁊ veſptinã a ſue creatiõis pᷣmoꝛ
dio. Itẽ idẽ augꝰ iiij.ſuꝑ ge.ad lr̃aʒ
mẽs ãgłica pura caritate inherẽs vᷣbo
dei poſtea q; illo oꝛdine creata ẽ vt pce

deret oĩa:poſtea vidit in verbo dei fa/

ciẽda que facta ſunt.ſi ergo oĩa ſimul
ↄdita ſunt nece eſt ꝙ hãc cognitõeʒ ha
buit angelꝰ?ab inſtati creatòis:ſᷣ cogni

tio in ybo ẽ ↄgnitio matutina ergo t.

Itẽ dyoꝰdicit ꝙ angeli ſunt luia.gᷓ

qð angelꝰ videt in ſe videt in luĩe.ꝗ co
gnitio matutina eoipo dr matutia:qͥa

in luie cũ angłi ̊ habuerit a ſua cre
atõe pʒ cτ. Itẽ angeli añ lapſuʒ in
pnꝰſue ↄditõis nulla hẽbat ipuritateʒ
pcci nec obſcuritatẽ mẽtiſ.̊ vr̃ cogꝰ
eoꝝ eẽt cognitio clara.g vr ꝙ matutia

⁊T ita ab inſtati creatõis cognitõe matu
tina pfecti ſunt. Cotra cogematuti
na ẽ cog?qua qͥs cognoſcit in ipo bo.

in vbo nõ põt aliqͥs aliqͥd vidẽ niſi vi⸗/
deat verbũ.verbũ aũt nullꝰ põt videre
niſi beat?:ſig angłi in pnꝰſue ↄditiõis
nõ fuerũt bti ſicut ſupꝛa ꝓbatũ ẽ g̊ &.
Itẽ lux faciebat veſpe ⁊ mane: ſed

lux dicitanglicò natura foꝛmato:ſicut
dicit augꝰz ſupꝑ geñ.⁊ de ci. ſ̊ foꝛmata

fuit p graʒ ⁊ gliaʒ:cũ ergo angeli nec
p graãm:nec p głaʒ hüerit in pᷣnꝰↄditõ
nis:qꝛ nõ eẽnt lapſi ̊ c. Itẽ ſiĩ pᷣn
cipio ↄditõis hũerit cognitiõem matu

tinã cũ demones habeat ſibi data ĩiteẽ

7 ſplẽdidiſſima: maxĩe qͥ ſpctat ad co/

gnitõem matutina.g adh hrent cogni

tionẽ in vbo.qð ẽ ̊ᷣ aug.de ci.qͥ diẽ de
xpo ꝙ inotuit demonibꝰnõ pꝑ id qð eſt
vita ⁊ lumẽ ĩcõmutabile:łᷣ ꝑ qqdã lucis
effecta. Itẽ ſicut pʒ ex textu:veſpe
pcedit mane.vñ dr factũẽ veſpere &.

Scogꝰveſptina matutinaʒ:ſ cognitio
veſptina ſeq exñti reꝝ:ſiẽ dr̃ ſuꝑ ge.

alit li.iij. vbi dicit aug niſi pᷣus ſit qd
cogſcat᷑ codòſci nõ põt.ꝗ cogmatutina
ſeqt᷑ veſptinã. g̊ oʒ ꝙ ſit poſt exñtiã reꝝ

Onõ fuit ocreata angelis a pncipio.

Eſt igit᷑ qõ quõ ſi oꝛa ſił creata ſunt:
q̃l angłs põt coqſcẽ res fiẽdas de pᷣꝰ
creatis. Rurſus ſi matutia cogꝰeſt
gkoſa quõ potuit eſſe in angelis a ſuo

pimo⸗
ugerl
jalta⸗
Pones
perbo
cetes
dicut
ſuec
tinĩ
aut⸗
bes
tonea
inſa
Gia
Muri⸗a
ori⸗
maarte
bescog
onerit
altücit
ngto⸗
1
dichan
endas
gug
mmat
nn.
cteut̃
nipſaj
ſecilit
MWeere
nd
r
ſed
pert
peft
eba⸗
as⸗
piin
aethe
augſ
Pſone
etiäd
ſcura
dice
eti d⸗
vpom
wila
D

den⸗
0s mo⸗
Ralfn;
ds d
N
dodeiſa⸗
wüſinul
Diiezde
sge
mergda.
untlui;
luie 0
Atutiar
aſuacre
lapſazin
puritade,
tco⸗
Pmanni
Miöenen
enn
nido.
Enin⸗
ncer
1Ats
mane:ſel
mtiſn
foumat
gelinee
i
keſiido
mmann
miteg
niadco⸗
ſentcog
dlde
pgöeſt
dacälus
unree
eſorea.
coniid
ofſupg⸗
bus ſich
mamuin
itüne,
Mv.
u ut.
f⸗

Gaſuo

pꝛimo:dio cũ oẽs equales fuerĩt ſicut

aug.vr̃ velle dicẽ ad oꝛoſiũ ⁊ męr dicit
in lra. G?dð ꝙ circa hoc dipſe ſunt
põnes que ↄſurgũtex diuerſificatõne
verboꝛũ aug.in hac mã.quidã enĩ attẽ
dẽtes ad verba aug.ſuꝑ ge.ad litterã.
dicũt ꝙ qñ querit᷑ vtꝝ angłia pᷣncipio
ſue creatõis cognitõem bhüerit matu/
tinã faciẽda ẽ vis.aut ei querit᷑ de oĩb⸗
aut de aliquib.ſi de oĩbo: ſic rndẽt ꝙ ñ
oẽs hũerũt.lucifer enĩ nũq; hũit cogni

tionẽ matutina:qꝛ nũq; dĩna lucẽ vidit

in ſeipa:ſicut in ancedẽtibꝛ mõſtratũ ẽ
S iaũt querat᷑ de aliqͥb ſic dicũt q ha
buerũt.qꝛ ſił tpe ſunt creati⁊ ad deũ ꝑ
gloꝛiã ↄuerſi:⁊ in eodẽ inſtãti ſunt foꝛ/
mati ⁊ a tenebꝛis diuiſi:⁊ in eodeʒ res
oẽs cognouerũt ſᷣm ſuũ oꝛdinẽ ⁊ ↄnexi
onẽ:⁊ ĩ Bipo verbo:que res ⁊ ſi in eodẽ
inſtati ⁊ ſim cũ angłis fuerũt ↄdite:iñ
angłonꝝ ↄditõe ⁊ ipoꝝ ad deũ conpᷣſiõe
ſunt poſterioꝛes nã ⁊ dignitate.⁊ ideo
dr ꝙ angli in vbo cognouerüt res faci
endas.et illud expſſe vidẽt᷑ ſonare pᷣba
aug.in.iiij.ſuꝑ ge.ad lit.circa finẽ.ſed
qmaug.xi.de ci.dei.expꝛeſſe vr̃ ſentire
ↄtrariũ.ibi enĩ dr ꝙ fuerit moꝛa inter
creatõnem ⁊ lapſuʒ:et ꝙ añ lapſuʒ bo
ni pſcij fuerũt btitudis:nec mali miſie
nec illi lux nec illi tẽbꝛe erantſiõ ne ſibi
dicere videat᷑ diſtiguũt aliqͥ cognitõʒ
matutinã dupłr.cognitõem eni matu

tinq vocat aug. cognitõem in verbo.in
verbo aũt dupłr dicunt᷑ cognoſcẽ.vno

4

mõò pfecte.ſ.ſpeculãdo ⁊ intuẽdo ipſuʒ
verbü ⁊ in ipo alia.⁊ hec cognitio facit
btõs.alio mõ ſuſcipiẽdo illuiatõnem a

verbo:⁊ i illa ſuſceptiõe cognoſcẽ alia
⁊HB cognitio fuit angtis ĩnata.qꝛ ĩdidit

—

„

eis deꝰ ſpẽs ⁊ lumè ſuꝑ mẽtes ãgłoꝛũ

expãdit quo cognoſcerẽt facta ⁊ faciẽ/

da.⁊ h̊ cognitio matutina eſt de q̃ loòt᷑
aug. ſup ge.ad lit.⁊ h fit in angłis.⁊ ꝑ

H ſoluũt ↄꝛietatẽ ad vtraq; ptẽ. Hanc
etiã dicũt in demonibo remãſiſſe ſʒ ob⸗
ſcuratà ꝓpt᷑ culpã: iõ nõ matutinꝗ eſſe
dicẽda.⁊ ſicut diſtiguũt i cognitiõe ita
etiã diſtĩguũt in luce ⁊ in tenebꝛis.
vno mõ dnr ãgeli lux ꝓpt irradiatiõeʒ
ab ülla ſuꝑna luce ꝓcedẽtẽ ſᷣm ſtatũ nẽ
ank

7–

0

p quas cognoſcũtres in ꝓpꝛio genere
cognitõne q or veſptina: ⁊ referũt ad
deũ ⁊ ſic dicit᷑matutia.⁊ tenebꝛa p op
poſitũ dr̃ ignoꝛãtia q ab ãagełẽ excluſa

vñ dñnr repleti fuiſſe ſapia. Alio mõ
dr lux ipe angłs ꝓpter irradiatõem ꝓ

cedentè a ſumma luce ſᷣm plenitudinè

gre ↄſummate ſiue głiatõe q̃ vnr ãgti
illuĩati vt btẽ ſapiẽterq; viuerẽt.⁊ in

ſtatu dr matutina cognitio ꝓpe q nũqᷓ
fit niſi ĩ angłis btis.⁊ ſic diuerſ modiſ

loquit aug. Ex his patẽt ratõnes ad
vtrãq; ptẽ qꝛ rõeſ ad pᷣmã ptẽ itelligut

de cognitiõe matutina large dicta.ſcʒ
pmo mõ.rñſiões pᷣo ad oppoſitũ intelli
gut᷑ de cognitõe matutina ꝓpe dicta ꝗ
ſcʒ eſt ꝑ głiam.⁊ q̊ͥ curialiꝰeſt dicere q

dicẽ ꝙ aug.dicat ꝛia:⁊ tãq; inſtabilis

mõ dicat h:mõ ꝛiũ.niſi eni diſtiguat

qð dr̃ ſuꝑ geñ. recte vrꝛiari ei qð dẽ

xi.de ci.dei.qcqͥd aũt ſit de opĩoe aug.

in ꝓductõe reꝝ ita detiat᷑ cu alijs ſcis

gdicẽ videat᷑.nõ ẽ tñ credẽdũ ꝙ tat ho

ſibi ᷣdicat maxĩe in his q̃ nõ retractat

ven q̃litercũq; intelligat᷑ verba eiᷣma⸗
gis ſtadũ eſt his q dñr in li.de ci.vbi lo
quit᷑ aſſerẽdo q; ſuꝑ ge.ad lit.vbi ipſe
met ꝓteſtat᷑ ſe loqui inqͥrẽdo.cũ igitur

ibi dicat ꝙ angłi moꝛa fuit inter crea/
tionẽ ⁊ lapſuʒ:ac ꝑ h̊ inter głificatõeʒ

⁊ creatõem:⁊ cognitio matutia ꝓpe ſit
gkoſa tenendũ eſt ꝙ illã nõ habuerüt a
ſuiↄditõe. Ad auctoꝛitates igit᷑ ĩ cõ
trariũ aut ſoluẽdũ ẽ ꝙ ipe locutfuerit

inquirẽdo ⁊ opindo:aut certe rndeduũ
eſt p diſtinctõem vt pdictũ eſt. HW

Ecundo queri

tur circa h̊ vtꝝ in agetł ſit cogꝰ
veſptia p głificatiõeʒ Etꝙ ſic vr iiij.
ſup ge.ad lit.loquẽs de hieꝛlim ſupꝑna.
ibiſp eſt dies in ↄtẽplatõe ĩcõmutabił

vitatis ſemꝑ veſpe ĩ ↄgnitõe creature
in ſeipa: ſemꝑ mane ex hac cognitöne
in laudẽ creatoꝛis. Itẽ ratiõe eadẽ

lux eſt que faciebat veſpe et mane. ſig
lux que facit mane eſt illuiatio gtie.i

hac illuiatõe eſt veſpe.& in ſtatu głie ẽ

cognitio veſpertina. Item cognitio

veſpꝑtina eſt cognitio reꝝ in gũe ꝓpo.
6

A Gen O »» „ FPY= aN !
MM

ſed angelus gloꝛioſus in ꝓpo genere
cognoſcit res.οgnitiõez hʒ veſptinã
Itẽ angłs głoſus apliꝰlaudat deũ
q; hõ viatoꝛ:ſʒ hõ viatoꝛ nõ ſolũ laudat
deü in ſua maieſtate:ſᷣ in opũ ſuoꝝ mł
tifoꝛmitate. g et angls btũs:łᷣ hoc lati⸗
p ſupponit cognitõem g t. Coõtra.i.
con.xiij.cũ renerit qð pfectũ ẽ euacua
bit qð ex pte ẽ:ſᷣ cognitio veſptia ideo
dj peſptina:qꝛ tenebꝛe ẽ admixta.ãgłi
aüt vidẽt in luce plena ́̊ c. Itẽ cogꝰ
fidei q̃ eſt ꝑ ſpeculũ euacuat᷑ adueniẽte
gke ↄgnitõe q oſiſtit ĩ viqẽdo vᷣbũ et᷑nũ
ſig cog? veſptina iõ veſptina ẽ quia in
vmbꝛa creature &̊ ñ ſtat cũ ↄgnitõe gke
Itẽ mane veniẽs expellit veſpã ⁊ ſiłr
veſpa expellit mane:ſ i angłis ↄtinue
eſt cognitio matutia q̃ ridẽt ĩ ipſo vbo
ſine interpollatõe. nõ hʒ locuʒ in eis
veſptina cognitio.R. Itẽ veſpa eſt per
declinatõem ſolis ad occaſuʒ:iß ĩ qgel
btĩs nũqᷓ; ẽ aꝑpꝛoxiatio ad occaſuʒ ſed
ↄtinuꝰfulgoꝛ ⁊ caloꝛ luciſ eterne.ergo
nuũq; ẽ in eis cognitio reſptĩa.et ꝓppt᷑ H
eſt qõ cũ ta mane q; veſpe vtuq; ĩpoꝛtet
ꝗꝑpꝛoximatõem ad noctẽ ⁊ ad tẽbꝛas.
⁊ ãagti diſtãt diſtatia oĩoda:tã a frigõe
pcẽi q; ab iaͤtle veri. vr ꝙ nec matu⸗
tina nec veſptina cognitio ſit ponẽda.
B potiꝰmeridiana. Querit᷑ igit᷑ ꝓ q;to
dicat᷑ cognitio matutĩa:⁊ ꝓ q;to veſpti
na:⁊ q̃re nõ ponit᷑ dꝛa ʒ.ſ.cogꝰ meri⸗/
diana: Et iuxta ̊ qritad s ptineãt

iſte cognitiões ⁊ de ipaꝝ oꝛdine ⁊ pco-/

gnitiua vt ſic eluceſcat haꝝ ↄgnitõnũ
qqditas ⁊ na. Neead pdcoꝝ itlłntiã
eſt notãdũ ꝙ ſicut vult aug.oĩs creatu
ra q;tũ eſt de ſe tenebꝛa ẽ:debꝰaũt lux ẽ:
⁊ tenebꝛe in eo nõ ſunt vlle: ſicut dr in
pma canonica Yoh.dies diẽ illuſtra/
tioneʒ a luce pcedẽte ſuꝑ h̊ tenebꝛoſa.
mane aũt⁊ veſpa dñt media inter diẽ
⁊ noctẽ fᷣm acceſſuʒ ⁊ regreſſuʒ. Intel
ligẽdũ igit᷑ ꝙ dĩna lux illuminàs agim
illuĩatõe pfecta ad cognitõeʒ ſui facit
angelũ lucẽ:⁊ cognitio ipi dei ĩ ſe dieſ
dr.q; pura eſt lux ⁊ cogẽ cogſcẽdi rõ.
lux iſta angelica ſic illuiata hʒ coòᷣſcẽ
creatura:⁊ ſic qꝛ cognoſcit id quod eſt
tenebꝛa ẽ eiꝰ cognitio mane vel veſta

axpellata:h veſpa put cognoſcitcrea/
turã in ſeipa.mane ꝓut ex illa ↄgnitõe
ↄſurgit ad laudẽ ⁊ refert ad cognitõeʒ
ipiꝰquã hʒ in pᷣbo.vñ augꝗꝰde ci.dei.xi.
.c.pij.ſcĩa creature in ↄpatõe ſcie crea
toꝛis quodã mõ adueſpaſcit:itẽq; luce
ſcit ⁊ maneſcit cũ ipa refert᷑ in laudem
delectatõemq; creatoꝛis: nec in noctẽ
vertit᷑ niſi cuʒ creatoꝛ amoꝛe creature
reliquit᷑. Vnde nõ ꝙ⁊ ſiad ſilitudinẽ
huius lucis viſibilis dicat᷑ ibi mane et
veſpe ſicut dictũ eſt.tñ ẽ duplex dꝛĩa.
Vna q ibi veſpa nõ vertit᷑ in noctẽ: ſi
cut in luce mãli.Altera vᷣo qꝛ mane nõ
ſuccedit meridies neq; diei veſpe: ſed
totũ ẽ ſił.vñ augꝰ.ſupꝑ ge.iiij.ſimł inqͥt
hñt diẽ ⁊ veſpã ⁊ mane.⁊ ſic pʒ ꝙ in an
gelis btis eſt nüc cognitio veſptia cuʒ
matutina: nec hñt ſucceſſiõeʒ ł oꝛdinẽ
tpis:hñt tñ oꝛdinẽ dignitatis.qꝛ vt dic
augꝰxi.de ci.cognitio creature i ſeipa
decoloꝛatioꝛ eſt q; cũ in dei ſapĩa cog/
ſcit᷑. Ad illud qð ob ꝙ ex pte dei.
dð ꝙ fim ẽ:imo bñ põt eẽ pfecta in ꝓpo
gñie.⁊ ſi dicat᷑ aliqͥ mõ minꝰ pfecta:h̊ ẽ
reſpectu cognitõis in vbo.verũtñ non
hñt oppõem.qꝛ hec impfectio nõ venit
ex pte cogſcẽtis:ſᷣ ex pte cognoſcibłis
vel ipiꝰmedij.⁊ ꝑ h̊ͥ pʒ ſequẽs de fi.qͥa
ibi eſt impfectio ex pte cognoſcẽtis nõ

cogniti. Ad illud qð obꝛ ꝙ veſpa de

clinat ad occaſuʒ ⁊ nõò ↄpatit᷑ mane.dð
ꝙ ven ẽ in his vbi ẽ nreſpa ⁊ mane ꝓpt
lucis variatõem:nõ ibi vbi ſił cõuertit
ſe angłs ad creaturã ⁊ deũ.nec eſt iſta
diuerſitas niſi ſolũ rõe dipſi modi coꝭᷣ
ſcẽdi:qui qᷓuis ſint diuerſi:nõ ſunt tñ
oppoſiti: vnꝰfamulat᷑ alteri:⁊ vnꝰpfi
cit alteꝝ nõ excludit. Ex his etiã patẽ
pnt alie qões.ſ.in quib ſunt iſte cogni

tiões.qꝛ ꝓpe in btis angłis niſi omnia

extẽdãt᷑. Pʒ eti q̃re nõ dicit᷑ cognitõ
creature dies ſiue meridies i̊ ↄgnitio
diei.qꝛ oĩs creatura tenebꝛa.pʒ eti ꝙ;

cognitio matutia pcellit ꝓpt᷑ plenioꝛ?

lucẽ ob quã clarioꝛ eſt ⁊ certioꝛ ⁊ altioꝛ
⁊ ſic patet totũ.

„π

1

*

ſunt dubitatoes circa litters.

Lque
ſüizfue
ſtbtus⸗
grol
carav.
gico
büͤwe
Ppte
niſie
noͤl
ilh
D
hügte
nercel
eniaut
ſtkiurur
ſeſtne
Uutepil
ſöbabe
imoſc
liceta
ſinea
irlkoe
ſidina
code
coſo⸗
Pen⸗
Pä
NN
tin
neg
litu
hfe
iſe⸗
tuco
glan
todlin⸗
ſpchn
itne
ſic⸗
diut
nöt
gt.
pfec
Piy
glin

cten⸗
gnitöe
Mnitöe;
Cdeirl
enluee
ecinnos
Eeeann
iſliendine
bimaneet
blerdein.
nnocteſi
mane no
ſpe: ſeg
mkinqt
ginan
tig an
kowine
eytdiẽ
iſeipa
incog⸗
dadei.
nnd
ſcndi
rümnon
mnit
ſabtis
efi. e
inis no
ſpade
ne.dd
me ppi
cöneniit
ceſtitn
mocicos
ööſuntm
rpnp
etüial
ſte cogn
ſiomna
cognin
plenor

MA

Nli.

Et querit mo de hoc ꝙ dicit. Beati
nũq; fuerũt qui ceciderũt: qꝛ ſui euẽt
ignari fuerũt.Cõtra ad hoc ꝙ aliquis
ſit btũs nõ opʒ ſcire oĩa: ſᷣ ſufficit deũ

cognoſeẽ. Itẽ btitudo nõẽ aliud q;
clara viſio dei:ß ad hoc nõ requirit co
gnitio euẽtus ergo . Hedð qad
btĩtudinẽ nõ ſolũù dos viſiõis requiri

h pfecte tẽtõnis.pfecta aũt tẽtio nõ eſt
niſi qñ eſt cũ ſecuritate.ſecuritas autẽ

nõ eſt niſi vbi eſt ſecuritas de pmãſiõe

⁊ qa hoc angeli nõ potuerũt hf̃e ſalteʒ

qui lapſuri erãt: qꝛ flim erat ipos pma

ſuros.ideo beati nõ fuerüt Ad illud

qð obꝛqꝙ ſufficit den cognoſcẽ.dicẽdũ

q; flm eſt:imo oʒ eti pfecte tenẽ:et qð
ſbiügit. ꝙ apta et clara viſio deiẽ tota
merceſ.dð ẽ h̊ eẽ ven p ↄcomitãtiã.vix
enĩ aut nũq; eſt ita apta dei viſio quin

ſit future pmaàſionis certitudo. aut ſi

nõ eſt:nõ eſt in illa pfecta btitudo.hac

autẽ viſionẽ aptã que eſt facie ad faciẽ

nõ habuerũt angeli an ↄfirmatõnem:
ĩmo ſił dei viſionẽ habuerũt ⁊ tetoem:

licet añ aliqtenꝰcognoſcerẽt ⁊ amarẽet

ſiue ad hec duo habiles eẽnt. Item
qrit᷑ de H̊ ꝙ dicit beati eſſe no potuerut

ſi dãnatõis incerti erãt. Cõtra certi/

tudo dãnatiõis poti eſt ia btĩtudini
q; cõſona:g ſi certitudo nihil cõfertad
głiam:g incertitudo nullo mõ impedit

gloꝛiã ſiue btitudinẽ pfecti. Edd
ꝓ de aliquo futuro dupłr põt hr̃i cer⸗

titudo.vel in ptẽ affirmatiua:vł in ptẽ

negatiuã. ſic ad btitudinẽ oʒ hr̃e cer-/

titudinẽ de eiꝰ ppetuitate futura:ita oʒ

hfe certitudinẽ de miſia nũq; futura.
iſta eni duo ſunt oĩo inſepabilia. certi

tudo ̊ dãnatõis nũq; futura cõfert ad
głam. ⁊ qm ĩcertitudo eque bᷣuat certi
tudinẽ reſpectu affirmatõis:ſicut ⁊ re/
ſpectu negatõis.iõ certitudo negatõis

ita repugt:ſicut ĩcertitudo pmaſionis

⁊ ſic hʒ intlki illud verbü. Itẽ qrit᷑ de
diuiſ iõe pfectüyf eni inſt ufficiẽ S. quia
nõ tm ẽ pfectio ſᷣm nãm:łᷣ etiã ſᷣm gr̃aʒ

pfectõis. Itẽ querit᷑ q̃re magis acci
pit᷑ vnũ genꝰpfectiõis ſm tẽpus q; jm

aling accidẽs. edicẽdu pfectiö

dicitↄplemẽtũ ſiue ↄpletõnem in qua
eſt ſtat.ſtat'aũt ponit᷑ in aliquo dupli
citer.aut ſimpłr:aut in gnñe. ſi ſimpłr:

ſic eſt tertiũ mẽbꝛũ. ſi in gñe creature:
hoc põt eẽ duptłr.aut inq;tũ exit a deo.

⁊ ſic hʒ rõem veſtigij:⁊ repit᷑ H pfectio

in oĩ creatura qñ pducta eſt ad modũ.
ſpẽm.⁊ oꝛdinẽ.ſibi ↄpetẽtẽᷣ.alio modo

inq;tũ creatura redit in deũ:x ſic eſt ꝑ/

fectio gloꝛie.⁊ hãc vocat magr pfectio
nẽ ſᷣm naturã.vnde ponẽdũ ꝙ E pfectõ
m eſſentiã ⁊ ſᷣm pticipatõem.⁊ hoc du

prr: Im egreſſuʒ: Im regreſſum.

Biſtictio quita.

„ Oſt boc coöͤſi
deraduʒ . Sup oñndit
magr qles facti ſunt ange
li in ſua pᷣma ↄditõe.hic⁊?
intẽdit agere quales facti ſunt aduer-/

ſione ⁊ ↄuerſiõe.Diuidit᷑ hec ps ĩ tres

In pma agit de auerſiõe ⁊ ↄuerſione

in ſecũda de ↄfirmatõe ⁊ obſtinatõne.

infra di.vij.ſupꝛa dictũ eſt igit᷑ ange
li &c. in tertia de oꝛdinũ diſtictõe infra
di. ix. poſt pdicta ſuꝑ ẽ cognoſcẽ̃. Pꝛi
ma ps hʒ duas.in pᷣma agit de cõuer/
ſione ⁊ auerſiõe.⁊?de ruina que cõſe⸗/
cuta eſt maloꝝ auerſiõe.⁊ H.j.di.vi.pᷣ
ſcirioʒ c. Mꝛima ps hʒ tres.in R᷑ᷣma
oñndit quid ſit auerti ⁊ ↄuerti.indoñ/
dita quo ſit ibi.habebat eĩ omẽs ⁊. in
tertia ſoluit quedã dubia circa cõuer/
ſionẽ monuet ⁊ ſoluit ibi.ſi aũt qrit᷑ vtrũ
poſt creatõem. Et illa tertia ps treſhʒ
ptes ſ̃m tres dubitatões quas detiat
⁊ explanat.pᷣmo enĩ detiat vtrü bonis
gfa ſit collata:⁊ H̊ vt efficacit cõuerte/

rt᷑.2? po vtꝝ malis ſit ſua auerſio im

putãda cũ gram nõ hũerit ibi.iõq; qui
buſdã videt᷑ &. in z overo determinat
vtrũ cõuerſio fuerit meritoꝛia ↄfirma
tõis ibi.hᷣ qri ſolʒ vtꝝ ĩ ipa ↄfir̃atõe ⁊t

ſic tria tagut᷑i vniuerſo.ſ.anſio luci⸗
głam:et ſᷣm gratiã multiplex genus

feri. ↄſio alioꝝ mĩoꝝ. ⁊ ↄpſio btõꝝ.
. .)intelligetiã
hyui ptis in qua querit᷑ quales

e z⸗

facti ſunt angeli p auerſionẽ ⁊ 2nuerſi

onẽz tria ꝗqrut᷑.pmo qͥrit᷑ de auerſiõe lu
ciferi:qͥ fuit caput totiꝰmalitie.⁊ q̃rit
de auerſiõe mioꝝ angloꝝ. ʒ̈ de ↄuer

ſiõe btön. Quatù ad pᷣmũu duo qrũt ·

pmũ ẽ vtꝝ peccauerit pcco ſuꝑbie.⁊“
eſt ꝙ fuerit eius appetibile.
q Tod autẽ pec
aauerit pcco ſupbie.vf ſic ſup
illud luce.x.videbã ſathanã c. Glo.qᷣ

ſingłarit elatꝰerat vt in eiꝰ caſu ceteri

de elatöne timerẽét. Itẽ eccł. xij.ini/
tiũ oĩs pcci ſupbia: pᷣmũ int oia pcca
fuit pcẽm diaboli.q̊ c. Itẽ aug.xi.ſr
ge. ad lit. fact cõt inuo ſe a luce vᷣitatis
auertit ſuꝑpbia tumid?ꝰ⁊ ꝓpe ptatiſ de/

lectatõe coꝛupt Itẽ yſido.de ſůmo

bo.li.i.c.x.mox vt factꝰ ẽ in ſuꝑbiã eru
pit ⁊ pcipitat de ce.. Itẽ roͤne vr qᷣa
nõ ↄtigit peccare niſi tripłr. viʒ aut ex

ↄcupiſcẽtia carnis:aut ↄcupĩa ocłoꝛũ

aut ſupbia vite. ſᷣ pᷣmũ pcẽm nõ potuit
eẽ carniſoↄcupia:nec potuit eẽ appetitꝰ
diuitiaꝝ.qꝛ ſps iſtis nõ ĩdigʒ. ncce ẽ

ꝙ fuerit ſupbia vite. Itẽ gna pecoꝛũ

ſpũualiũ ñ ſunt niſi qᷓtuoꝛ pter auaritia
qtenʒ q̃ſi mediũ int carnalia ⁊ ſpualia
ſſ.ſupbia.ira.accidia.inuidia.ſ̊ in oĩb

tribo gñib ẽ odiũ.g cũ oẽ odiũ cqjet᷑ ab

amoꝛe:odiũ inoꝛdiatũ cãt᷑ ab amoꝛe in
oꝛdinato.g ante iſta tria gña:oʒ aliqð
pcẽm ſpuᷣale pcedẽ ĩ diaꝰ ſ̊ G̊ nõ potuit
es niſi ſupbia ̊ ι. Itẽè nuq; puertit
affect'niſi p puertat᷑ iudiciũ: nuũqᷓ; pp/
tit᷑ iudiciũ ĩ his q ſunt de nccitate ſalu
tis:niſi aliq̃ excecatio ſit in rõe. exce⸗/

catio rõis pcedit oẽm appetitũ.ſ᷑̊ exce⸗

catio nõ põt eẽ qͥn pceſſerit pcẽ̃m:et nõ

Potuit pcedere pcẽm axpetitꝰ. pceſſit

pcẽm pſumptõis:ł̊ hẽ pccʒ ſr̃bie ̊ X.
otra ꝙ fuerit pᷣmũ pcẽm omiſſiõis
vf. qꝛ ſi ipe delibaſſʒ vtn illud eẽt axpe
tenebat᷑ delibare:⁊ añ omiſit delibe/
rare q; illud appetẽt.g an omiſit q; ſuꝑ
biret. Si foꝛte dicas ꝙ p ĩtellẽm dei
foꝛmẽ poterat ſine delibatõne vidẽ qᷣd
faciẽdũ. Qõtra ad h̊ ꝙ ipe h̊ inſpicẽt
o poꝛtuit ipm cõſigerare circũſtantias

tẽdũ:nũq; peccaſſʒ:nec alit vitãe potẽat

appetiti ⁊ ↄſequètia. c iſta ſunt multa:

ſge ſimplex vᷣtutis finite qð cogſcit młta

pꝑ multa:iĩpoſſibile ẽ ſił mita cosſcẽ cuʒ
ſe totalr̃ ↄuertat ad cognitũ. neceſſe
huit delibare. p ̊ non ſoluit qa q cqͥq
eſſet tenebat᷑ vitare pcẽm.tẽbat᷑ repᷣmẽ
cogitatõem ſuã ne ꝓcedẽt ad ↄſenſuʒ:

h anteqᷓ; oſentiret.ꝗ̊ añ omiſit.g .

Itẽ vr̃ ꝙ pcco ingtitudis.hᷣ.de Sdib⸗

hũilitatis.qa gratuite bonitati deia qᷓ

ↄditꝰes ingratexiſtis. iuſtitiã quã ex-/
ptus nõ es nõ metuis.iõ audact culpã
Omittis.ꝗ añ fuit ingtꝰqᷓ; cõmittẽt cłpã

illã ſupbie. Itẽ rõe vr.tenet᷑ qͥs gr̃as

agẽ de bñficijs qñ illa ↄſiderat:ſ diaꝰ
ↄſiderauit bñficia dei qñ reſpexit ſuaʒ
pulchꝛitudinẽ ⁊ excellẽti ⁊ nõ egit gs
imo oxpoſitũ fecit:qꝛ voluit ſibi attbuẽ
qð dei erat.gᷣ t. Itẽ vr̃ ꝙ pcco ifide
litatis.qꝛ anſel.de pcc̃o diaboli.⁊ h̊.de
Sdi.humi.dnt.ꝙ dyaꝰnõ credidit ſe eẽ
puniẽdũ: ſiue credidit ſe nõ debẽ pũiri
H q credidit pcẽm a deo ĩpunitũ relinqͥʒ

infideł. diaꝰanqᷓ; ꝑccaretappetẽdo

peccauit ꝑ infidelitatẽ. Itẽ rõe videt
dia?ꝰniũq; axꝑpetiuiſſʒ niſi credidiſſʒ ſibi
eẽ bo nũ vł poſſibile:ſᷣ oĩs qͥ credit crea
turã poſſe eq̃ri ipi creatoꝛi eſt infidelł.ꝗ
diaanq; ſupbiret:infideł fuit. Jtem
vr̃ ꝙ peẽm curioſitatis fuit pmũ.b.de
Sdi.humi.c.xij.p curioſitatẽ a veritate
excedit.qꝛ qð peccauit curioſe:affecta/
uit illicite: ſpauit pſumptuoſe. Itẽ
H vr̃ roe.q; curioſitatis viciũ ẽ diligẽt
reſpicẽ qð nõ lʒ aꝑpetẽ: ſᷣ illud nõ licet
intueri qð nõ lʒ ↄcupiſci.ſ̊ diaꝰdiligẽt
aſpexit qð ̊ ſe erat qñ dixitĩ celo aſcẽ/
dqã.g mãaifeſtũ c& Itẽ ꝙ ĩuidia fuit vr
aug. de ſancta virgitate loquẽs de ſu
pbia ⁊ ĩuidia.his duobo diaꝰẽ:hᷣ ĩ pᷣmo
pcco factꝰẽ diaꝰ. fuit ſił iuidia ⁊ ſup/
bia.g q̃ rõe ſupbia pᷣmũ:⁊ iuidia. IJtẽ
rõe magri vr.ſicut ↄuerti ẽ caritatiad
herẽ:ita ab oppoſitis auerti ẽ odio hr̃e
kłinuidẽ.̊ cũ pmo pcco diaꝰfuitanſus
iuidia fuit ei pmũ pcẽcm. evaq hoc

notãdũ ꝙ aliqͥ voluerũt dicẽ ad pdẽas
rõnes ⁊ auctoꝛitates.ꝙ diaꝰ ſimul tpe
peccauit płiba gñibꝰpccoꝝ:nãlr̃ tamẽ ⁊
pncipalr̃ p alijs pccis fuit pcẽʒ ſuꝑbie

Etſiet

giaob⸗
gecrer
diavol
intelle
pelph
affect
min

ſa50

inni⸗
ſolui
icu
Eti
gtiag

ſ

diaboll
Ntſuän
ſumman
ſeapen
nireno⸗
dhane
carg
en,
ſome
ſu
it
in
zumpe
ſupbine
Acil
gomic
Wepc⸗
wne
Wst
mute
debr
glien
amar
geri
inuie
dimt
gite
peen
ig
liter.
pcep.
nege
ſomnie
Atma
etpe

Ntmulta
rntt
e a
neeeſe
ſenſ.
undenf
gnier⸗
uetulpi
imritpi
zogfas
rs dia;
Niſua;
degnzs
ſwiandn
wolitade
Nhehi
iciſzſn
uitcrea
nnfuel
Nenm
i. b. de
veriate
affeoa⸗
ſe. JNe
edalget
dnöhcet
n dilgit
celoaſce⸗
guafurn,
nis deſi
iihno
durſu⸗
din. I.
Mritatial
nme
ſbie

E&gt ſic reſpõdẽt vnica⁊ bꝛeui rñſiõe ad

oĩa obiecta ꝙ veꝝ ↄcludũt:ſed h̊ rñſio
nec veꝝ dicit:nec ſoluit.qꝛ cũ affectus
diaboli ſit ſimplex ſicut⁊ intellect : et
intellectꝰ nõ põt ſit᷑ plura intelligere:
vel plures cogitatõnes hr̃e.ſititer nec

affectſił⁊ in eodẽ inſtanti plura pcca
ↄmittẽ:maxiĩie que ſpectat oĩo ad diuer

ſas actõnes:ſicutinfidelitas ſupbia et
inuidia. Pꝛetẽa eſto ꝙ vera eſſet nõ

ſoluit.qꝛ pdicte rões nõ tin ꝓbãt ꝙ pꝛe

dicta pcca comitẽt᷑ ſupbiã ſ̊ ꝙ ancedũt
Et iõ aliter eſt dð ꝙ eſt loquide pcc̃o

q;tũ ad triplicẽ ſtatũ.ſ.qᷓtũ ad inchoati
ont᷑.ↄſũmatõem.⁊ ↄfirmatõem.pcẽm

diaboli iniciatũ è in pſumptõe.ſtati ei
vt ſuã vidit pulchꝛitudinẽ pſumpſit.cõ
ſummatꝰeſt in ambitõe.q; pſumẽs de
ſe appetijt qð oĩoõ ſe fuit:⁊ ad qð pue
nire nõ potuit.ſ̊ ↄfirmatũ eſt ĩuidie et
odij auerſiõne.qꝛ exqͥ optinẽ nõ potuit
qð axꝑpetijt: ideo inuidẽ cepit ⁊ affectu
odij ↄtraire.⁊ in hoc firmatꝰẽ.qꝛ h̊ oĩo
ipm a deo ſepauit: ⁊ pfectũ obſtaculũ
poſuit:ſicut pfecta caritas pfecte deo

iügit. Löcedẽede ſuntg rões pᷣmeꝙ
ſupꝑbia fuerit hmũ pcẽ̃m. nam ſupbia

pſumptõis ⁊ timoꝛis pᷣmũ fuit gñatiõe
ſupbia ambitõis pᷣmũ fuit ↄſummatõe

Ald illud qð ob de omiſſiõe notäadũ
ꝙ omiſſio nec fuit nec potuit eſſe pᷣnci /

pale pcẽm ſiue pꝛimũ.qꝛ dimiſſio boni
venit ex timoꝛe male hũiliate:⁊ omnis
talis timoꝛ venit ex amoꝛe male inflã⸗/

mãte.vñ nullꝰdimittit aliqͥꝗ facẽ quod
debet:niſi aliquis amet qð nõ dʒ.ſicut

aliquis cõmittit ire ad matutinũ:quia
amat ſomnũ ⁊ quietẽ in lectulo.hac ea
dẽ rõe nõ potuit eẽ ĩgratitudo nec etiã
inuidia. Bicẽdũ eſt igit᷑ ꝙ nõ q̃cunq;

dimiſſio inducit pcẽm obmiſſiõis.cõti/
git enĩ omittẽ circũſtãtiã.⁊ tũc non eſt

pcẽm obmiſſiois ſ̊ negligẽtia quedaʒ.
ↄtĩgit obmittẽ actũ ⁊ q̊ duptr: vł gña/
liter:vel ſpalit.gnalit᷑ ſᷣm ꝙ appꝛehedit

pceptũ affirmatiuũ:ſicut traſgreſſio ꝰ

negatiuuʒ.vñ nõ obmittit qui nõ uitat
foꝛnicatõem:ſᷣ qui nõ honoꝛat parẽteſ
⁊ ſm qꝙ eſt actꝰ ſpecialis põt eſſe actus

pncipalis vel non pꝛincipalis:et non

õä

—

„
õ
7

eſt obmiſſio peccatuʒ pᷣncipale niſipꝛo
actu pꝛincipali.ſicut patet de eo qui te

netur ire ad matutinas: tenetur ſe in/
duere ⁊ ſurgere de lecto.⁊ ſic de alijs
⁊ q́;uis ſint multiact vna eſt obmiſſio
Ad hoc aüt ꝙ ſit pcẽm aliqð cẽſendũ
eſſe omiſſiõis: oʒ ꝙ ſit omiſſio act cir/
cũſtãtie affirmatiui:nõ negatiui.pnci
palis:nõ annexi.ſicut aũt pʒ ꝙ nõ ẽ in
ꝓpoſito.qꝛ diaꝰ actũ pᷣncipalẽ aliqueʒ
ad quẽ tenet᷑ nõ dimiſit ſed appetijt qð
nõ debuit. ⁊ ſic pʒ bꝛeuiter de omiſſiõe
Ad illud qð obicit᷑ de ingtitudine.

dð ꝙ ingratitudo põt dici dupłr. ſcilzʒ

negatiue vel Zꝛie.negatiue qñn quis nõ
eſt grat deo vt dʒ.⁊ ſic eſt circũſtantia
omniũ pccoꝝ. puatiõe qñ nõ tm nõ eſt
grat imo ↄtrarie mouet᷑ vtputa qn co
gitat de bñficio vt eſt bficiũ ⁊ puipen
dit bñſiciũ vel bñfactoꝛẽᷣ.⁊ ſic eſt ſpãale
pcẽm.ſic aũt nõ peccauit diaꝰ.qꝛ nõ co-
gitauit de bñficijs dei inq;tũ erãt dei.
t inq;tũ erãt bona ꝓpa.⁊ iõ elatus eſt.
Ad illud qð obicit᷑ de infidelitate dð
ꝙ nec pcẽm infidelitatis nec curioſita

tis fuit pcc̃m.q;ꝛ oculꝰſanꝰ clarꝰipius
intellectꝰnõ puertit᷑ inuidẽdo vel inqͥ-

rẽdo niſi pᷣus aliq̃ elatõne inclinetur.
Ad illud ̊ qð dicit᷑ ꝙ non credit ⁊c
dð qꝙ ad infidelitatis pcẽ̃m duo cõcur
rũt.opʒ enĩ ꝙ ſit ↄſenſus rõis cũ iudiꝰ
vłi.ſi eniʒ aliqs cogitat ꝙ foꝛnicari eſt
ſibi bonũ ⁊ nõ cõſentit iudiciũ rõis:nõ
eſt infidelis vt pʒ.⁊ de diabolo dico q;

nõↄſenſit iudicio rõis: extimauit ſibi

bonũ. Aldillud qð obicit᷑ de curioſi
tate.dð q; duo faciũt ↄſideratõeʒ dici
curioſam.ſ.cure accuſatio:⁊ vtilitatis
puatio.vnde ſi diaꝰex oĩbꝰque reſpexit
ſuũ bonũ elicuiſſet referẽdo illa ĩ głaʒ
dei.illa cõſideratio:nec eſſet culpada:
nec curioſa dicẽda.ꝙ & fuit curioſa ex
hoc fuit ꝙ nõ ſuũ bonũ inde elicuit:ſed
malũ pſumptiõis ⁊ ambitiõis incurrit

⁊ ita fuit rõ pcci in pſumptone ⁊ in ↄſi/

deratõe.⁊ ſic pʒ ꝙ q;uis in diabolo fu/
erit curioſitas: nõ fuit culpa ancedẽs
pſumptõem nec alia:ſed cõditio illi an
nexa. Ad illð qð vltio obꝛ de iuidia
pʒ rñſio ꝑ verbũ augꝰꝙ nõ fuit pᷣmnʒ
e 3

pcẽm. nã au gedicit ꝙ eſt ples ſuperbie

in libꝛo de virgitate.x ita eã ↄſequit᷑:⁊
ſi nõ in eodẽ inſtàti: tamẽ in eodẽ tẽpe
ſine moꝛe intermiſſiõe. vñ in buiꝰ ꝓlis
gnñatõe ↄfirmata eſt ſupbia: ⁊ diabol

dict eſt diabolꝰqꝛ deoꝛſum fluxit:⁊ ex

hoc in malicia ſua firmat fuit.Et ideo
magr deſcribẽs pfectã auerſionẽ q̃lis

in diabolo:nõ q̃lis in hibo pccatoꝛib

dicit ꝙꝙ auerti eſt odio hr̃e nel inuidere
diabolꝰenĩ ſupbo nõ valẽs ↄſcẽdẽ:ſed
ↄpulſus deſcẽdere odit deũ iuſtũ:⁊ in
uidet excellẽtie eius.

Ecundo queri

tur q; appetijt ipe lucifer. Et

ꝙ appetiuerit deo eq;pari oñdit᷑ p textũ
Vſa.xiiij.vbi deſcribit᷑ ei pcẽm.aſcẽdã
in celo ⁊ ero ſiłis altiſſimo.ſ̊ non dixit
de celo empireo: qͥa ibi erat.ꝗ de celo
trinitatis: E in illo nõ ẽ ineq̃litas g̊ .
Itẽ ſup illud ps.que nõ rapui.glo.

qꝛ ada ⁊ diaꝰvoluerũt rape diuinitatẽ

amiſerũt felicitatẽ:ſᷣ nõ voluerũt rape
diuinitatẽ qᷓ;ꝛtũ ad idẽptitatẽ.g q;tũ ad

eqlitatẽ. Itẽ b.de gradi.humili.hec

iniq;tas tua nõ ita momẽtanea: ſ⸗ 3 odio
digna eſt ſempit᷑na ꝙ tuo dilectiſſimo
⁊ altiſſimo dño deſiderares equari.

Itẽ ꝙ ſit appetibile vr roe:qꝛ ſiłitu-

do eſt appetibilis.ergo maioꝛ ſiłitudo
magis:⁊ maxie ſilitudo maxiĩe axꝑpeti/
bilis:ſᷣ ſiłitudo eq pantie eſt huiuſmõi
ergo vr ꝙ ralde facile fuit eã appetere

eo ꝙ magna eſſet inclinatio. Itẽè oẽ=ẽ

qð põt cogitari delectabile põt appeti:

ſ diaꝰ potuit cogitare delectabile eſſe

tale q̃lis eſt deꝰ:qꝛ ſumme delectabile
eſt eſſe deuʒ. ꝗ vr̃ rõbir ꝙ hoc potuerit

appetere. Itez appetierit vr̃. diaꝰ

ſupb appetyt aliqd qð vidit ſupᷣ ſe:qͥa
hoc eſt rõò ſupbie:ſ ſup lucifeꝝ in ſtatu

illo nihil erat niſi deꝰ eius celſitudo.

appetijt dĩna celſitudinẽ. Itẽ tä

excellẽs fuit ſupꝑbia qtũ excellit iuidia

T odij malicia: ſᷣ nõ tm dia odit ⁊ ĩuid,

creaturis dei vt hi:imo etiã ĩuidʒ ipſi

deo. ergo nõ tin ipis creaturis pꝛeeſſe:

— 25 S 2„ —

ſed etia deo ſe voluit eq̃re. Itẽ licitü
eſt axpetere ſilitudinẽ còfoꝛmitatis. ſi

minꝰeſt credẽdũ de eo.

ergo diabolꝰ illicitu atpetijt vltra bůũc
ꝓgreſſus eſt:ſᷣ vltra ſiłitudinẽ ↄfoꝛmi

tatis nõ eſt niſi ſiłitudo eq̃litatiſ.ꝗᷓ hac
appetijt lucifer vt ṽ. Cotra.i.thi.ij.
adã nõ eſt ſeduct ct.glo.nõ ẽ credẽdũ
ꝙ vir ſpuali mẽte pdit appetiuerit eſſe
ſicut deꝰ: ſi nõ eſt credẽdũ de hoĩe cuʒ
adhuc ſapiẽtioꝛ eẽt illo angelꝰ:multo

li.de caſu diaboli.nihil appetijt ad qð
nõ pueniſſet ſi ſtetiſſet: ſ nunq; fuiſſet
pificat deo. g Itẽ ꝙ boc nõ ſitap

vdetibile vr. dĩna imẽſitas nõ põt mẽte

capi.ergo nullꝰ põt cogitare eq̃litateʒ
ad deũ:ſᷣ nihil pot aꝑpeti quod nõ põt
intellectu capi.er go τ. Itẽ H ꝓbat
anſel.ſi deꝰnõ põt cogitari niſi ita ſolꝰ
vt nihil ei ſimile poſſit cogitari:quõ po
tuit diaꝰvelle qð nõ potuit cogitare.
Itẽ ꝙ dia?ꝰhoc nõ axpetierit oſtẽdit
qꝛ nihil aꝑpetęt niſi ad qð venire poſſit
ſe credidit.̊ pʒ qꝛ ipe dixit.ponã ſedeʒ
meãa.ſ̊ nullꝰ niſi demẽs poſſet vnq; cre
dere ꝙ creatura creatoꝛi poſſet equari
ergo cũ diaꝰadhuc oĩo ſtult nõ eſſet:h
nuq; appetit. Itez dia diligebat ſe
ſupꝑ oia.ꝗ nõ volebat eſſe aliꝰq; ille qui
erat:ᷣ ſi eẽt par deo eſſet aliꝰq; ille qui
erat:qꝛ eẽt deꝰ.g cũ hoc nõ axpetẽt nõ
appetijt deo oĩo ẽri. Si tu dicas ꝙ

bñn appetit antecedẽs ſine ↄnte.veꝝ eſt

axpetitu deſideratiuo:ſed electiuo nul
lus niſi ſtultꝰvult eſſe abbas delibera/
tiue qͥn velit eſſe monachꝰ. Itẽ ome
pcẽm eſt ꝑ ↄuerſiõem ad bonũ ↄmuta

bile. ergo ſi diabolꝰ anſſi petijt pificari

deo:diabol nõ peccauit:ſed peccauit.
ergo hoc nõ appetht. WÆdicendü
duplex eſt ſiłitudo dei.ſcʒ equipantie

ſiue eq̃litatis ⁊ imitatõis.ſititudo imi-

tatõis põt appeti oꝛdinate:⁊ inoꝛdiate.
oꝛdinate vt aꝑpetat᷑ ſilitudo in his que
nr̃e ſunt aptitudis ⁊ diuine acceptõis
cuiuſmõi ſunt pfectões ⁊ decoꝛes vir/
tutum. IOInoꝛdinate vᷣo vt hõ appetat id
qð nõ decet:vel qð deo nõ placet. vt ſi
axpetat hõibo peſſe ł ſe de aduer ſarijs

vidicare. Siłitudo eq̃litatis nullo mõ

põt aꝑꝓpeti oꝛdinate:ſᷣ̊ aliquo modo eſt

appetibilis:alio modo nõ. nam oioda

prNGA

tẽ anſel.in

₰ 1

ſpütt
Nein
ſecia⸗
taͤltar
N
nſet
ſilit
1he
app.
tie
ſmni⸗
ſen.
mie
en
ſgſeg
nullice
write⸗
loisye
loütße
A
dn
dse
ape
inten

o

ſciaun
joſcan
Nari
Ooen
gfambe

cfferick
üßzri
Agppeti

ppen
tesrd
dedie
dei
tatde
deot
yno
appe
quoe
titſt⸗
vmn
boni
ag cõ
deü⸗
coer

die
ini
ſiͤbi⸗
bts
oti
nteſe
we
m
anſenn
Ntad
fuiſe
oͤſitap
mete
linte;
nöpöt
iaſo
“ů
mr.
ftücit
eoſit
uſtae;
rnie
entanari,
ttufſe
icg
eci
citno
lcas
neſ
monun
eldend⸗
Noñe
i,u
tpicn
wecnnt.
icencug
ſmoimn,⸗
norciat⸗
bisl⸗
ccepis
esn/
peutt
el
mns
MNN
eß
ciods

ſimilitudo nõ eſt appetibilis.q nõ põt
cadẽ in cognitõem ſiue intellectũ.et iõ
nec ĩ appetitũ:⁊ ſi qs fingat nõ axpetit
eq̃litate:ſᷣ ſuã fictiõem. Alio mõẽ ſiłi

tudo eq̃litatis in aliq ↄditõe vt in dñio
pſidẽtia.ſcia.⁊ ſic credo ꝙ põt axpeti.

MNotãdũ eſt igi᷑ ꝙ diaꝰqdãmõ petijt
ſiłitudinẽ imitatõis:qdãmõ eq̃litatis.
⁊ H appet ſi attẽdat appetibile et modꝰ
axpetẽdi.diaꝰenĩ appetijt alijs peẽ ſua
tñ auctoꝛitate.qꝙ axpetijt peſſe hoc fuit
imitatõis.⁊ H̊ quidẽ aliq optinuiſſʒ ſi

ſtetiſſet: ꝙ aut ppa auctoꝛitate ita ꝙ ſñ

meritis ⁊ ſine datoꝛe: ⁊ ita ꝙ niti ſbeẽt
Hẽ ſoliꝰdei:⁊ G̊ ẽ e pantie.⁊ ita pʒ qͥd

acpetijt:⁊ patẽt młte auctõitates ſcõꝝ

q; gregꝗ.dicit ꝙ appetijt ſui iuris ita q;
nulli ſbeẽt. B.dicit ꝙ axpetijt eqlitateʒ
potẽtie. anſel. ꝙ appetit peẽ ſñ meritis
⁊ oẽs ven dicũt:⁊ diuerſe auctes circũ
locũt h ẽ ꝙ ẽ peẽ oĩb⸗ ꝓpa auctoꝛitate
Ald illud ͤ qð obꝛ ꝙ axꝑpetijt diuinã
eq̃litatẽ.ↄcedẽdũ ẽ in aliqᷓ.⁊ ſic currũt
rões ad illã ptẽ inducte.qꝛ bene potuit
axpeti:⁊ maxie ab illo q fuitſi upbiſſim?ꝰ
inter omẽs ẽ appetita. Qð tñ obicit
vltĩo nõ vʒ.qꝛ quis licitũ eſſʒ aꝑpetere

ſititudinẽ imitatõis: nõ tñ oẽm ititudi
nẽ ſicut oñſuʒ ẽ. Ad illa q obiciũt in
ↄtrariũ:facile eſt reſpodere pꝑ iã dicta.

Qð enĩ obᷣꝛ de adã nõ ẽ ſiłe.qꝛ adam
gram hüuit:et pᷣ nõ hũit tatã occaſiõem
efferẽdi ſe. Ad illud qð ob de aſel.
iã pʒ rñſio.q; ven dicit qtuʒ ad ipſum
appetibile: nõ qtũ ad circũſtatiã ſub qᷓ
axpetijt. ſ. ꝙ phpa auctoꝛitate.due ſeqͥn
tes roes q pbat ꝙ nõ põt appeti. locũt
de oĩoda aſſiłatõe.q ſi aliquis cogitet
deũ in gñali.⁊ cogitet ei ſitem:nõ cogi
tat deũ ł̊ fingit.et iõ nõ appetit eẽ ſiłis
deo ß fictiõi ſue. Ad illud quod obꝛ
q nõ appetijt.dð ꝙ ille rões ꝓbãt ꝙ nõ
axpetijt omnẽ hoc verũ eſt. Ad illud
quod vltio obicit᷑ ꝙ nõ peccauit ſᷣ appe
tijt ſiłitudinẽ.qꝛ nõ ẽ ↄuerſus ad bonũ
ↄmutabile.dicẽdũ ꝙ ipſe ↄnertit ſe ad
bonũ icõmutabile vt eẽt ꝓpꝛiũ:⁊ ita vt

ad cõmutabile: ac ꝑ hoc inoꝛdinate ad
deũ ↄuerti ſuꝑpbiẽdo eſt auertia deo ?

cõuertiad ſe.⁊ hoc patet.quia diabolꝰ

α

— ℛ Ar D „ C 4 P ⸗. C 1

quod dei erat appetebat ſibi.⁊ ita fina
liter ad ſe ↄuertebat᷑ non ad deũ. et ſic
patent omnia queſita.

Gnſequenter

ſecũdo loco qͥrit᷑ de auerſione

minoꝛũ angłoꝝ. Et circa h̊ duo qᷣrũt

Pꝛimũ eſt quo gñe pcci pccauerüt
minoꝛes angeli. Secũdũ eſt de pa/⸗
tione peccati minoꝛũ angeloꝛũ ad pec-
catũ luciferi.
MNca primũ ſic

ꝓcedit᷑ ⁊ querit᷑ vtrũ minoꝛes

angeli peccauerũt pcco ſupbie!: Et ꝙ

ſic videt᷑. Greꝗ..ij.moꝝ.tanto magis
hoĩes ad celeſtia aſcẽdere inuidẽt qto
ſe a celeſtibꝰ p immũdiciã elatõiſ deie/
ctos vidẽt.loquit᷑ de demonibo. Itẽ
hugo de ſancto vic.oẽs ĩ eadẽ malitia

ↄoſenſerũt:⁊ vnũ oꝛdinẽ puerſe ſotieta

tis feceruũt: ſed oẽs cõſenſerũt in eadẽ
malitia: cũ malitia diaboli fuerit ſuꝑ/
bia.ergo oẽs cõſenſerũt in ſupbia: ſed

nullin ſupbiã cõſentit niſi ſupꝑbo.̊ c

Iſtẽ libido eſt fundamẽtuʒ ciuitatis
diaboli ⁊ radix oĩs pcci:cũ libidinoſuſ
amoꝛ ſit amoꝛ ad ſe recuruꝰ ⁊ amoꝛ pꝛi
uat. qͥa in hoc differt ab amoꝛe caſto.
ergo qlibʒ aliqͥd ſibi appetijt:s nõ axpe
tijt appetibile oculoꝛũ nec carnis.ergo
ſupbie vite. Itẽ eſtamoꝛ cõmodi:⁊
amoꝛ honeſti vt vult anſel. ſi ergo pec-
cauerũt demões:aut igit᷑amoꝛe ↄmo⸗/
di aut honeſti:cũ oĩs affectio oꝛtũ hẽat

eer amoꝛe: ſed ñ amoꝛe honeſti. ergo ex

gAgmoꝛe ↄmodi: ſ hic ẽ amoꝛ ꝓpꝛij boni⸗

ergo c. Cotra ꝙ nõ peccauit pecca-

to ſupbie videt᷑.qꝛ ſupbi eſtappetẽ peẽ

2 nõ ſpeſſe:ſᷣ minoꝛes angeli voluerũt

lucifero ſbeſſe.ergo nõ ſupbierũt.ma-/

ioꝛ manifeſta eſt.minoꝛ ꝓbat᷑ ꝑ hugꝗ..et
magiſtrũ.quoꝝ vterq; dicit ꝙ lucifero
ↄſenſerit.ergo voluerũt ꝙ peẽt ſicut
optabat. Itẽ maioꝛis dignitatis et

ſßlimitatis eſt ſbeſſe ſummo dño q; mi

noꝛi.ergo deo q; angelo.ergo ſi ſupb⸗
axppetit qð maioꝛis ẽ dignitatis ſi ſuꝑ-/
bierũt:potius axpetierut ſbeſſe deo: qᷓ
lucifero:ſʒ voluerũta dino deo tñſire
eE 4

eannc 7.4 4) 3 „ VN

in oĩodũ dniuz luciferi.ergo c. Itẽ
oĩs ſupbus appetit aliquò excellentiã
ſi ergo ſupbierũt aliquid aꝑpetierunt

ſcilicʒ ſe parificari deo vt videt᷑ dicere

magiſter in littera.ꝙ ſuꝑpbia voluerũt

ſe pificare deo.tũc igit᷑ cu minꝰhaberẽt
motũ ad hoc q; lucifer.ergo graui pec
auerũt.quod eſt cõtra totã ſcripturã:
que dicit ipm caput malicie. Si tu
dicas ꝙ voluerũüt quieſcẽ ſine meritis
⁊ ideo lpbierüt. Seld cõtra laus eſt
7 gloꝛia cõſequi pꝛemiũ p merita. ergo
cũ ſupbꝰaxpetat laudẽ ⁊ gloꝛiã:aꝑpetẽ
beatitudinè ſine meritiſ.nõ erit ſuꝑbie
immo ignauie. Itẽe aut appetebant

ſine meritis ꝓpter vitandã dilatiõöem:
aut ꝓpter vitandũ laboꝛc.nõ ꝓpter ri
tandũ laboꝛc᷑.quia angeli non laxatur
ſicut nec motoꝛ pᷣmi mobilis.ergo ppt᷑

dilatõem: ſed ſancti viri vitat dilatõeʒ
qui cupiũt diſſolui et eſſe cũxpo:videt᷑
tũc ꝙ ipſi ſupbiät. MW? dicẽgũ ꝙ pla
nũ eſt ex dictis ſanctoꝛũ ⁊ gloꝛioſis:ꝙ
n gett minoꝛes pcco ſuꝑpbie ſunt auer
ſi:ſed tamẽ in modo ſupbièdi diuerſi-

tas eſt inter doctoꝛeſ. NHã aliqui volue

rũt dicere ꝙ ſupbia eoꝛũ fuit in cõſen-
tiẽdo ſupbie luciferi.⁊ ↄſentire ſi upbie
nõ põt eſſe niſi ſupbiètis:ſicut etiã adã

dicit ſupbiſſe:quia mulieri ſupꝑbiẽti cõ
ſenſit.ſed tamẽ illud nõ videt᷑ ꝓbabile

ꝙangeli minoꝛes pᷣus appetierũt ali

aliqð bonũ cõmutabile q; ſibi: cũ vniꝰ
cuiuſq; affectꝰmaxime ſit iunctſibi:et
pmo axpetat ſibi inoꝛdinate q; alij.⁊ ſi
ali ꝓpter ſe hoc facit. Secũga vero
poſitio eſt. ꝙ angeli mioꝛes ſuꝑbierũt

nõ tantũ cõſentiẽdo:ſed ſibi excellẽtiã
gaxppetẽdo.⁊ cuʒ ſe nõ crederẽt poſſe ad
illud puenire ſine ipius luciferi ſubli-
mitate qui erat quaſi caput:⁊ ſibi ⁊ illi
axpetierũt:⁊ ideo ſupbierũt ppe:⁊ ſup
bie etiã cõſenſerũt.⁊ cõcedẽde ſuntra/
tiones ad hc partẽ inducte. Ad in
telligẽtiã autẽ obiectoꝛũ ad contrariũ
notandũ. ꝙ ſupbia demonũ cõfoꝛmis
fuit capiti totimalicie pncipi ſcʒ tene
bꝛarũ:ipſe autẽ diabolꝰattẽdẽs ſuarũ
naturaliũ ſtrẽnuitatẽ ⁊ excellẽtiam et

pcellentis:voluit peſſe ⁊ requieſcẽ ſua

anctoꝛitate:hõc è ſine meritis ſiue mi-
niſterio. demones pero ei ſhiecti non
ſuunt auſi tantũ axpetẽ:ſed cõſiderãtes
naturaliũ ſtrẽnuitatẽ voluerũt ſb übꝛa

illiꝰreqſcere: ita ꝙ nõ miniſtrarẽet ſed
quadꝗ ſb illa potirẽt᷑ volũtaria libtate
quã videbãt ſe nõ poſſe hr̃e ſub diuino

dñio.cognouerũt autem angeli ſe eſſe

9 9„ +— —— 4 9

factos ad pticipadũ qͥetis beatitudinẽ:

⁊ acquirẽdũ pꝑ merita ⁊ miniſteria. In
hoc ergo ſupbierũtq; ſine meritis vo/

luerũt beati eſſe:⁊ ſine mĩſterio qeſcẽ:⁊

ſine limite ꝓpꝛiã voluũtatẽ implere.⁊ H
totũ eſt ſuꝑpbire:quis nõ ſit tante ſuꝑ⸗
bie q;te fuit appetere oĩbꝰpcellẽ ⁊ nulli

ſbeſſe. His viſis facile ẽ ad obiecta

rndere. Ad illuq enĩ qð obꝛ ꝙ nõ ſuꝑ
bierũt q; nõ aꝑpetierũt.dð ꝙ q́;uis nõ
axpetierüũt peſſe:noluerũt tamẽ debito

modo ſbeſſe.qꝛ non voluerũt ſbeſſe illi

dño qui pcipit ſolũ qð bonũ eſt ⁊ reſtri
git voluntatẽ: ſed ei qui ꝑmittit laxari
frenũ cõcupiſcètie.ideo mali homies ⁊
ſupbi potiꝰ volũt ſbeſſe diabolo qᷓ; deo

ſikiter potuit eſſe de angeł. Pꝛetẽa

alia fuit rõ qua nõ cupiebat ei ſubeſſe:
ſeq ſub eius dñio ſiue ſeruitio vel mi/
niſterio requieſcere.⁊ hoc ſupbie eſt.⁊

ita patet ſequẽs qð obicit ꝙ gloꝛioſi iꝰẽ
deo ſbeſſe. verü eſt ᷣm veritateè:ſed nõ

ſm extimatõem ſupbi. Ald illud qð

obꝛ tertio qd appetierũt iten parificãi
deo. dicẽdũ ꝙ in aliquo voluerũt pari
ficari deo:in hoc ſcilʒ ꝙ ſine meritis et

obſeqo voluerũt eſſe qeti ⁊ beati ĩ et᷑nuũ

qð ſolisdei eſt ꝓpꝛiũ.nõ tñ adeo volue
rũt pificari yt lucifer:⁊ iõ nõ adeo pec-
cauerũt. Ad illud qð vltio obꝛ ꝙ gła
eſt optinẽ cũ meritis.dð ꝙ ſupbꝰmag
reputat eè głoſuʒ hr̃e ⁊ nõ ab alio qᷓ; p
merita ab alio optinẽ. tũ qꝛ dedignat
ſeruire.tũ qꝛ dedignat᷑ ab alio recipe.
⁊qꝛ: angłi voluerũt ppꝛia aucte qeſcẽ.

pʒ ꝙ fʒ extiatõeʒ ſupꝑbi excellẽtiã appe

tierũt:nõ verà ſ̊ flãʒ.ſicut pʒ i ſuꝑbiſqͥ

axpetüt mag głiaʒ ⁊ excellẽtiã vanã qᷓ;

verã. Et pꝑ h̊ pʒ qð qrit᷑.q̃re axpetebat

ſn merit.dico ꝙ nõ qꝛ laboꝛoſũ:nec qʒ
tarduũ ꝓpter deſideriũ ſ̃ vile reputabãt
obſequiũ ⁊ miĩſteriũ:⁊ hoc ſuꝑbie ẽ.

5

angele
babeat
gine
idu
ſancti
demo
cur
Ho
ergo⸗
mmi⸗
futta
Mbo
Na
tös no
ccaner
grütoſſe
pereſen

ſehuungt
fcek.c⸗
ſueſog
no
cwäde
in
wedi
a.
m
ilano
Sean
Cuſalie
ſatintp
angelia
viſumi
buerüt
velſag
nerüte
Gröft
ſtatin
fuiſßz⸗
ſedon
dicite
eſtinn
oesp
neuter
itagt
ſugge
diuiſa
ſuntlu

leni⸗
inon
nires
dibe
ſed
are
Dun
liſeche
maine⸗
eſce
re.th
eſu⸗
nulli
lecca
ſup
is
rbito
killi
eſi
nari
ſies
Pen
Ubeſſe:
elmi⸗
eeſtt
oſſe
Ano
da
ificäi
pari
itiset
ieinü
polue
eo ec⸗
gea
pimnag
lioihh
dignl
tape.
rieſ⸗
nil
gbit

„4

Ecundo queri
tur de cõ patõe pꝑeccati minoꝛũ
angeloꝛũ ad pcẽm luciferi.et qͥrit᷑ vtrũᷣ
babeat oꝛdinẽ ad ivm? Et ꝙ habeant
oꝛdinẽ cauſalitatis cuiuſdã vr.A poc.
xij.dꝛaco traxit ſecũ tertiã ptẽ ſtellarũ.
ſancti⁊ magiſtri exponũt de lucifero ⁊
demonibo:ſi traxit.ergo aliquo modo
ꝓcurauit caſuʒ eoꝛü ergo ᷓ. Item

Jo. viij.dicit᷑.ipe mẽdax eſt ⁊ pr eius.

ergo diabolꝰ ẽ pater mẽdacij.ergo cũ
mẽedaciũ ibi vocet᷑ oè peccatũ.ergo ipe
fuit pater oĩs pcci.ergo ⁊ pcc̃i minoꝛũ
angłoꝝ.⁊ ita videt᷑ ꝙ ſit oꝛdo cãlitatis
Itẽ ꝙ ſit ibi oꝛdo tempis ſiue dura
tiõis videt᷑.qꝛ hugo dicit ⁊ magiſter ꝙ
peccauerit pcc̃oↄſentiẽdo:ſed nõ potu
erũt cõſentire pcc̃o luciferi: niſi quod
pꝛeceſſerat.pus enĩ vult aliqͥs aliqͥd qᷓ

requirat ↄſenſus ergo c. Itẽ hoc
videt᷑.qꝛ diabolꝰ aliquo mò fuit oꝛigo

ſiue ſnggerẽdo ſiue exemplũ pbendo.
nõ potuit ſuggẽ niſi poſtq; appetijt:nec
etiã demõſtrare alijs cõceptũ ſuũ.nec
illi ↄſentire:niſi poſtq; cognouerũt.ꝗiĩ
medio inter pcẽm diaboli ⁊ alioꝝ ceci/
dit ſuggeſtio:vel ſaltĩ demõſtratio et
perceptio:⁊ diiudicatio de pcepto.ſed
iſta nõ pñt ſił eẽ.ergo fuit ibi oꝛdo tpis
S ed cõtra ꝙ nõ poterit ibi eſſe oꝛdo

cauſalitatis ſiue occaſiõis videt᷑.quia

ſtati vt pccauit defoꝛmat eſt.ergo cũ

Angeli ante peccatũ haberẽt limpiduʒ

viſum ſi viderũt defoꝛmitatẽ potiꝰ de/

buerũta peccato retrabi: qᷓ; eꝰ exẽplo

vel ſuggeſtiõe innitari.ergo nõ pecca/
uerũt eius exẽplo vel ſuggeſtöe. Itẽ
nõ fuerit ibi oꝛdo temꝑis videt᷑ quia
ſtati vt diabolꝰpeccauit coꝛuit.alioqͥn

fuiſſʒ dedecꝰpꝑccati ſine decoꝛe iuſtitie
3

ſed omẽs ſimul ceciderũt.vnde damꝰ.
dicit ꝙ ſimul cũ eo ſcʒ lucifero ↄuulſa
eſt innumera multitudo.ergo ſił tẽpe

oẽs peccauerüt. Iteʒz poteſt obici ꝙ

neuter oꝛdo.qͥa boni ſimul ↄuerſi ſunt

ita ꝙ nec fuit ibi oꝛdo cauſalitatis:ſiue

ſuggeſtionis nec temꝑis. ergo ſi ſtati
diuũa eſt lux a tenebꝛis ſtatĩ boni facti
ſunt lux:⁊ mali tenebꝛe.ergo ſimul nõ

X

2

tantũ tempe:verũ etiã natura. Itẽ
adhuc ꝙ neuter oꝛdo ibi fuerit videt᷑ qꝛ
ſi fuit oꝛdo cauſalitatis.ergo videt᷑ pec
catũ alioꝛũ ãgeloꝛũ rememoꝛale:ſicut
⁊ peccatũ hominis quod aliũde habuit
remediũ:⁊ aliũde habuit occaſiõem.ſi
vero fuit oꝛdo tꝑis.ergo videt᷑ ꝙ pcẽm
minoꝛũ angeloꝛũ ſit grauiꝰcum nõ foꝛ
midauerit diuinũ iudiciũ quod ↄſpexe
runt circa luciferü. dicendu ad
pꝛedictoꝛũ intelligẽtiã ꝙ hic triplex cõ
ſueuit poni poſitio. Quidã enĩ volue-/
rũt dicẽ ꝙ nõ fuit ibi niſi oꝛdo ſᷣm gdꝰ.
quia maius ⁊ excellẽtius fuit peccatuʒ
luciferi eoq magis ſuꝑbiuit:nectamẽ
fuit pus peccato alioꝛũ temꝑe:nec oꝛi/
gine:ſed ſtatim in eodẽ pcto quilibet
ꝓpꝛia volũtate depꝛauatꝰ:ſiue exẽplo
peccauit.⁊ quia aſpectum habuerũt ad
idem ideo cõſimili modo ⁊ eodẽ gene⸗/

re peccati peccauerũt.⁊ cõcedũt ratões

ad hoc. Alioꝛũ poſitio fuit ꝙ nõ tatũ
fuit oꝛdo exceſſus:immo cauſalitatis.
vtcauſalitas large dicat᷑: nõ tantü ad
cauſam vere:ſed etiã ad occaſiõem.nõ
tantũ ad ppꝑetratõnem: ſed etiã ad ſug
geſtionẽ:nõ tamẽ oꝛdo tempis.et hoc
volüt ſic dare intelligere ꝙ in lucifero
ſimul fuit tpe appetit ⁊ eiꝰexpſſio.⁊ in
angtis ſimul pꝑceptio ⁊ appetitio.⁊ ita
ſimul tẽpoꝛe peccauerũt:tamẽ peccatũ
diaboli pbuit eiſ viã ſicut exꝰ.⁊ ponũt
ſimile.ſi oculꝰ dirce aſpiceret in oꝛiẽtẽ
exiſtẽs in occidẽte ſimul fuerit coꝛuſca
tio ⁊ apparẽt in oculo.a minoꝛi volunt
hoc eſſe poſſe in angelo.⁊ pꝑ hoc ſoluũt
obiecta. Tertia poſitio eſt ꝙ fuit ibi
oꝛdo:⁊ quãtũ ad gradũ:⁊ quãtũ ad oc/
caſionẽ:⁊ quãtũ ad durationt᷑.quãtuʒ
ad gradũ.quia illud luciferi fuit maiꝰ.
quatũ ad occaſiõem.quia alijs pꝛebuit
exemplũ.quãtũ ad duratiõem.qꝛ ſicut
in lucifero neceſſe fuit tẽpus ante eſſe
qᷓ; ccaret.qͥa nõ potuit in eodẽ inſtãti
habere cognitiõem que pexigit᷑ ad pec
catũ cũ poꝛdiata affectõe:ſic in mioꝛib
angłis dicũt fuiſſe in peccãdo:cũ pecca
uerũt aſpiciẽdo qð angłs volebat⁊ ex
inde aſpiciẽdo ↄmodũ ſuũ.⁊ h̊ põ vr in
tltłigibilioꝛ.vñ ↄcedẽde ſunt rões ad q̊
ez

inducte. Ad illud ergo qð obꝛꝙ de⸗
foꝛm is fuit ſtati põt rñderi ꝙ defoꝛmis
fuit:ſᷣ llla erat itra ↄſciaʒ.⁊ iõ nõ aꝑpa
ruit qꝛ nõ reuelauit.vł põt dici ꝙ ẽ de⸗
foꝛmitas ʒ nãʒ ⁊ ꝗ volũtatẽ.defoꝛmita
tẽ j nãʒ ſtati nã coòſcit ⁊ reſpuit.qͥa nõ

mouet᷑ niſi vno mo.ſᷣ̊ defoꝛmitatẽ volũ

tat ñ ſic ſpuit volũtas:eo ꝙ ipa liba ẽ
⁊ iõ frequẽt᷑ plʒ ei actꝰ cłpabit ⁊ ðᷣfor̃is
nec v nq; taliſ act diſplicʒ ei niſi inq;tũ
adhẽt aliqͥ mõ iuſtitie.⁊ qꝛ angłi quidã
adheßunt iuſt itie.iõ eiſ diſplicuit motꝰ
angłi:: defoꝛmis volũtas.alij o ñ ad/
heſerũt:iõ ĩmũdiciã nõ pcepũt i̊ magiſ
yät ap pẽs bonũ acceptauer̃t. Ad iltqꝗ
qð obꝛ ꝙ ſił ceciderũt põt dici ꝙ ſi.nõ
qꝛ in eodẽ inſtati:ſ qꝛ repete q̃i ĩpcepti/
bili tpe:⁊ ibi bñ põt eẽ oꝛdo q;uiſ nõ pci
piat᷑. Nel alr᷑ ⁊ meliꝰpõt dici ꝙ ſatha⸗/
nas nõ cecidit ſtati vt axpetijt: ſ̊ poſtq;
pcẽm eiꝰfuit ↄfirmatũ ꝑ odiũ ⁊ ĩuidiaʒ
⁊ poſtq; fcã ẽ dĩſio bõꝝ ageloꝝ a malis
de qͥꝝ ↄſoꝛtio pꝰbtĩficatòeʒ ſtatĩ repul
ſi ſunt:nec vʒ illq qð obꝛ de decoꝛe.qa
pcẽm ſꝑ hʒ penam intnã ſibi ↄiũctã.vñ
ſiẽ ſtati hõ ñ fuit eiectꝰde padiſo vt pec
cauit:pᷣ tñ ſtatĩ penã hũit:ita vr̃ de age
lo eſſe d ð ꝙ nõ in eodẽ inſtati cecidit.
Ald iltq qð obᷣꝛ de bõis ãgeł. dð ꝙ tã
ↄuerſionẽ bõꝝ angłoꝝ q; auerſiõeʒ de
monũ:pcẽm luciferi pceſſit.n ipe pᷣuſ
ſu pbuit ⁊ ſuꝑbiã ſuã oĩbꝰĩdicauit.⁊ ex

tuc qͥdã adhefũt ſibi.alij vo reſtiterũt ?

adheſ üt deo.⁊ ſit iſti lux:illi tẽbꝛe facti
ſunt.qᷓuis ei ſił fuerit głoꝝ cõuerſio
⁊ dem onũ auerſio: nõ tñ ſił cũ pcco lu
cife ri. Ad iltd qð vltio obꝛ de excuſa
bilitate ⁊ Suitate.dð ꝙ; pᷣma ps ronati
onis dupłr deficit. pᷣmũ qꝛ illanõ ẽ ſuf
ficiẽ s rõ q̃re pcẽm hoĩs fuit remedia⸗/
bil e:ſic̃.j.patebit meliꝰ:qꝛ nõ ẽ ſilłe.alit᷑
ei dia dedit occaſiõeʒ hõi:alr̃ ãgel matł
hõi pmittèdo ⁊ fallẽdo:ł ãgel ſolũ ↄtẽ/
ptũ ſuũ iſinuado.vñ n dr eos tẽptaſſe
vt pmos pẽtes.⁊ps defic.qꝛ nõ auer
terut eiꝰruina:nec viderũt dĩni iudicij
ſeue ritatẽ in ipm quouſq; peccatũ eiui
fuit conſummatũ. vt pꝛius tactum eſt
et determinatum.

. „*

gelis qͥ nũq; huerùt graʒ ſ̊ ſola nalia ñ

VOnſequenter
ʒꝰloco qrit᷑ de ↄuerſiõe btõꝝ.
Et circa hH̊ duo qrũt.pmo qrit᷑ de ipſa
ↄuer ſiõe ad ſuuʒ pᷣncipiũ.⁊?querit᷑ de

eadẽ in ↄpatõne ad pꝛemiũ.

„ Teriturigitur
pmo.vtꝝ ↄuerſio btõꝝ ãgłoꝛũ
ad deũ fuerit vᷣtute nẽ kłauxilio gre.Et
ꝙ vᷣtute nẽ vr̃ pᷣmo aucte mgr̃iĩ lr̃a.nõ
idigebat ãgts gr̃a pꝑ qu iuſtificaret᷑.g
iuſtꝰerat etiã pter gr̃aʒ:łᷣ qͥ iuſtꝰẽ rce ⁊

oꝛdiate ↄuertit᷑ ad fõtẽ oĩs iuſtitie.ꝗ vr
ꝙ H poterũt ãgtłi ſñ auxilio gr̃e. Iteʒ

phᷣs ĩ ʒe de aĩa.ĩtlłctſp Erectꝰ: t Hnõ
eẽt niſi rẽitudo eẽt eiↄnãł.gꝗ ãgłi intel⸗/

lectꝰ vẽ ⁊ ꝓpe de nã ſua erat rect:ſed

nullꝰẽ rect niſi his qͥ ſurſuʒ ẽ ↄuerſuſ

1 ò hʒ caput mẽtiſ erectü ad dina.g vr

ꝙ H̊ hũit ꝑ naʒ. Itẽ facili põt qͥs ali-
qͥd ad qð nãlr̃ oꝛdiat᷑ q; illq ad qð nõ oꝛ
dinat:ſ̊ angelꝰerat oꝛdiat ad deũ ma

gis q; ad aliud: ⁊ nã erat oꝛdiata in ipo

Scüũ ſine aliqͥ adiutoꝛio poſſʒ ↄuertiad
bonũ ↄmutabile:⁊ auertia deo.multo
foꝛtiꝰabſq; auxilio aliq põt ↄpti ad ipm
Iſtẽ nãle ẽ alicui ↄuerti ad ilłq qð nã
liter maꝗ diligit:ſ̊ ãgłs nãli dilectiõe

mag diligebat deũ q; aliqð creatũ vt ĩ

pcedẽtib Hĩtũ ẽ.g vr ꝙ nalr ↄuertẽtur
ad ipm. Itẽ imꝰin inſtati ↄuerſiõis ⁊
auerſiõis:nulla ẽ dꝛĩa ĩ H inſtãs:ſi alia

icipit dꝛia eè:H ẽ auerſiõe ⁊ ↄuerſiõe.ꝗ

poꝛ ẽ auerſio ⁊ ↄuerſio q; gre infuſio.

₰△

gʒuer ſio nõ potuit eẽ a gratia. Itẽ

ſi ↄuerſio fuiſſʒ a gra ⁊ nõa nã.& ilłan
eẽt iputãdũ qad deũ nõ ſunt ↄuerſi.ꝗ
nec dia?eẽt culpãdꝰnec puniẽdꝙ dño

nõ adheſit. Ad oppõitü arguit᷑ pᷣmo
auctoꝛitate ⁊ demr̃atõe.auctoꝛitate ſic
mgr dicit in l̃a.ↄuerſio iuſtos fecit:ſʒ
auer ſio iiuſtos.bᷣ nihil facit iuſtuʒ:niſi
Stuitũ ſit.ꝗ̊nuerſio fuita gr̃a. Si di⸗

cas ꝙ intlłit de iuſtitia nãli:hᷣ nihil eſt.

qꝛ illa hẽbat omẽs angłia ſua oꝛigine.
Iſtẽ ↄauer ſio creature ſpũalis ad deü
vt diẽ aug.ẽ dies q; ibi ẽ fulgoꝛ cognis
⁊ caloꝛ affcõis:łᷣ ꝑ nãʒ lux pcedit diem

nn⸗
ſi
not
ſtag
gleete
eiaci
luſtich
bicei
gerſ
niczr
&
A
Ver
Gi⸗
g
r
fut
tute
optin
llin
niti⸗
ensg
inii⸗
uert
gur
idi⸗
iuſt
fic
au
dee
ini
ſac
ag
gat
bab
gra
bgt
eori

bön⸗
deipſa
eride

Ndar
Nigli
ogfeb
iilian⸗
ſcaret⸗
eree
ite gyf
ͤbno
intel⸗
ckſech
znerſaſ
tcsali⸗
o ot
deüm
minih
nad
deom
tiadin
ollect̃e
tatüpti
ertetur
erſiöist
sſialia
nerſiheg
einfnſo.
ia. J
nüglan
olanäluf
tzuerſi
cone
ſgnitne
torareſ
osftelh

gamn
eoen
raognis
oiem

cũ ergo angkłs nõ ſit lux niſi ꝑ infoꝛma
tionẽ gre pꝰſuſcepit gr̃am: qᷓ; ↄuertẽt᷑
ad bonitatẽ dins. Itẽ nõẽ meritũ ſñ
gfa ſiẽ meliꝰpatebit.j.qꝛ nõ hoĩeʒ ꝓpt᷑
opꝰſ opꝰ ꝓpt᷑ auctoꝛeʒ acceptat deꝰ: ſᷣ

gsgeli in ſua ouerſiõe meruerũt:ſic alij
cũ auerſiõe demeruerũtg ſ. Ytẽ ſi
p nãlia fuiſſet ↄuerſio.cũ g in nãliba p/

cellẽt lucifer. potiꝰ vf ꝙ ipe eratↄpᷣſus
i; alij. ſi g nõ fuit ↄuerſuſ:nõa vᷣtute nẽ

fuit illa ↄuerſio:ſ magꝗ ab auxilio gr̃e

N ad intlł᷑ntia oboꝝ pnotãdũ ẽ ꝙ
in ↄuerſiõe ad deũ attèdit᷑ rẽitudo ſbe
ſpuatł q;tũ ad eiꝰmẽtẽ maxie rõne ꝑtis

motiue:nec põt eẽ rẽa niſi actu vł hitu

ſit ad deũ ↄuerſa.quẽadmodũ igit᷑ du
plex ẽ rẽitudo:ſic duplex ẽ ↄuerſio.eſt
ei qdã rcitudo nẽ ĩſtitute.⁊ penes hãc ẽ
iuſtitia oꝛiginatł᷑.⁊ ẽ rẽitudo gr̃e:⁊ pẽs
hãc ẽ iuſtitia meritoꝛia quã acceptat iu
dex ſummꝰad retributõeʒ eterna.⁊ qͥa
vidʒ in ea pulchꝛitudinẽ gr̃e merito cꝰ

aĩaʒ traducit in ſpõſaʒ ⁊ opa eiꝰſũt ipi

amabilia. ſic intlłndũ ẽ ꝙ dupꝑlex ẽ cõ/⸗

uerſio.qdã a nali rẽitudie.qdã a rẽitu/

dine gre.pᷣmà potuerũt hr̃e ãgłiabſq;
gra:ſᷣ 2 nõ ſiñ gr̃a: Qñ igit᷑ qrit᷑ de qͥ
Pnæfuerit illa ↄuerſio. dð q; ↄpᷣſio illa
fuit meritoꝛia ⁊ deo placita.⁊ iõ nõ po
tuit eẽ ſñ g. Rurſus p illã ↄuerſiõeʒ
optinuerũt gr̃aʒ:oʒ ponẽ ꝙ ĩ ↄuerſiõe

illa inchoauerit volũtas libᷣa:ſᷣ ↄſũma

uit g.⁊ iõ fuit ibi &̊ ſſequẽs:nõ pueni/

ens.gr̃a coopãs:nõ opãs.vt diẽ magr

in lr̃a. Cõcedẽdũ ẽ q̊ ꝙ illa angłoꝝ cõ/
uerſio in q̃ cõfirmati ſunt:nõ fuit ſine
auxilio gẽre. Ad illud ̊ qð obꝛ ꝙ nõ

idigebat angelus gfa iuſtificãte.dð ꝙ

iuſtificatõis actꝰdupłxr intilłr. ẽ ei iuſti
ficare de nõ iuſtũ facere iuſtũ.nõ iuſtũ
autẽ dupliciter accipit᷑.ſcʒ pᷣuatiue et
negatiue.pᷣuatiue idem eſt nõ iuſtũ qð
iniuſtũ.⁊ tũc iuſtificare idẽ ẽ qð de ipio
facere piũ.⁊ H̊ͥ mõ nõ fuit gr̃a in angetł
ad hũc effectũ.Alio mõ dr nõ iuſtũ ne/
gatiue.⁊ ſic nõ tm dicit᷑ nõ iuſtuʒ quod
babet impietatẽ:ſed qð nõ hʒ iuſtitiaʒ
gratie. ⁊ ſic fuit in angelis iuſtificatio
p gratiã.⁊ ab hac iuſtitia fuerũt opera
eoꝛũ meritoꝛia. Ad ilłd quod obicit᷑

ꝙintellectus ſemp eſt rectus: i patet

reſponſio.non intelligit de rectitudĩe
naturali.illud tamẽ verbũ phᷣi dʒ intel

ligi vt dicat᷑ ſꝑ eſſe rect reſpectu illoꝛũ
ad que mouet᷑ vt natura ſiue naturalẽ

⁊ ſic nos dicimꝰin theologia ſindẽſym
ſempꝑ rectaʒ.ſi autẽ intelligat᷑ reſpectu

eoꝛũ in que mouet vt deliberãs:falſuʒ
eſt. imo circũſcripto omni imaginabtłi

⁊ fantaſmate: poſſet intellectꝰ peccare

ſiue pᷣuaricari.⁊ ſic foꝛte fecit angłicꝰ.

Ald illud quod obicit᷑ ꝙ facili poteſt

quis in id ad quod oꝛdinat᷑ &. dicendũ
4 verũ eſt ſi illuqꝗ ſit inter terminos nẽ
ed ↄuerti ↄuerſiõe ꝑpfecta ⁊ meritoꝛia

hoc eſt ſupꝛa natura:ſed deficere hoc ẽ

cõtra.⁊ ideo ratio illa nõ cogit. Ut᷑ dic
ꝓillud eſt verũ qñ gen opis ad poten

tiaʒ ↄpat᷑ eſt eq̃lis difficultatis ſi in ſe
ↄſiderat᷑.ats nõ hʒ veritatẽ ſicut patʒ

in multis exẽplis. Ad illud qð obꝛ

de couer ſiõe ꝙ ſequit᷑ dilectiõeʒ.dð ꝙ
vnifoꝛmit᷑ ſumpta cõuerſiõe cum ipſa

Dilectõe:nõ hʒ inſtãtiã.ſic eiʒ queda di
lectio eſta volũtate naturali. vt q̃ deſi
derat᷑ dev pt beatificãs.quedã a volũta

te electiua qua qͥs optat deo honoꝛẽ ⁊

gloꝛiam.quedqã a gratuita qua in obſe
quiũ diuinũ captiuat ipſa volũtas to-
ta.ſic ⁊ cõuerſio p axpetituʒ ↄcupie eſt

a natura.ↄuerſio ꝑ affectõeʒ amicitie
a volũtate delibatia ſine electia.ↄuer

ſio po ꝑ obſeqͥuʒ obediẽtie gte ẽ ab ipa
gfa.⁊ ſic pʒ illd. Ad ilłq qð obꝛ ꝙ in

nlło differebãt. dð ꝙ illa ↄcluditꝙ gn

ichoauerit:pᷣ ñ excludit qͥn ↄfir̃auerit.
⁊ h̊ ẽ veꝝ. Ald ilid qð obꝛ ꝙ nõ eſſet
iputãdũ matł᷑ ſiↄuerſio eẽta gr̃a.dð ꝙ;
fim ẽ.qꝛ ſtare poterãt⁊ ñ avti ſi volebat
Ciõ auerſio eiꝰ imputat in culpa.

tur de cõuerſione beatoꝝ in cõ

paratõne ad pꝛemiũ.Et querit᷑ vtꝝ in
eon cõuerſiõe meritũ ſequat pꝛemiuʒ
yel pcedit. Et ꝙ pcedit videt aung de

cone ptõe ⁊ gratia.angłi ſancti qͥ cadẽ

tibus alijs ſteterüt. illiuſ vite mercedẽ
recipere meruerũt.ſig meruerũt reci-/
pe meritũ pceſſit receptõeʒ mercedis.

ð

Itẽ meritũ eſt via ad pmiũ:ſ̊ recto
oꝛdine ꝓcedẽdo pᷣoꝛ eſt ſtat viatoꝛis qᷓ;
ↄphẽſoꝛis.⁊ vie q; patrie.ergo ĩ anget
fuit meritũ ante pꝛemiũ. Itẽ diſpoſi
tio pcedit illud ad quod diſpõit:vł tpe:

yvel natura:ſed gfa eſt diſpõ ad gloꝛiã.

ergo ſi deꝰdeditangelis gratia q poſ-
ſent mereri:x gloꝛiã qua ſunt beati.pꝰ
habuerũt gratiã q; gloꝛiã:ſʒ gratia qñ

inuenit li.ar.in actu debito:facit illum

eſſe meritoꝛiũ.ergo ſi lib.ar.angeli in
ingreſſu gratie ⁊ gloꝛie erat in actu.g
pus habuit motũ meritoꝛiũ q; glłoſuʒ.
Itẽ pꝑ impoſſibile videt᷑ꝙ deꝰ dedit

angłis gloꝛiã.aut ergo dignis:aut in/

dignis.ſi indignis: iniuſte ⁊ ĩoꝛdinate
fecit:quod ẽ impoſſibile.ergo dedit di
gnis:ſed nullꝰeſt dignꝰcoꝛona niſi per
merita.ergo . Ytẽ ſi mereri coͤti⸗
net habitũ dũ quis ſeruit deo ⁊ bñ vti⸗/

tur habito.ergo cũ oĩs pſeuerãs ĩ gTja

bñ vtat ea: qui pſeuerat in gra meret
eã:ſed quod eſt ex meritis nõẽ ex gr̃a.
ergo merẽdo gratiã deſineret᷑ eẽ gr̃a.

Itẽ ſi pmiũ pcedit meritũ.qro qð ẽ

illud meritũ:aut q;tũ ad actũ cotẽplati

onis:aut miniſterij.nõ cõtẽplatiõis.ſic

enĩ omẽs beati merẽt᷑. ſi q́ꝛtũ ad actuʒ
miniſterij.ergo videt᷑ ꝙ ſi nõ eẽt homo

angelꝰnõ poſſet mereri.g nec dignus

eſſet btĩficari.quod falſum eſt plane.
Itẽ hoc eſt qð magiſter dicit in lr̃a.

ꝙ ſibi magis plʒ ꝙ meret hitůũ. Iteẽ

rõe angeli dũ miniſtrt nobis aliquid
merẽt᷑ cũ ex magna caritate ⁊ libalita/
te nobis cõdeſcẽdat ⁊ miſteriũ non ſit
actꝰↄphẽſiõis:ſed viatoꝛis potiꝰ.autg
merẽt᷑ habitũ:aut habẽdũ.ſi habitũ ha
beo ppoſitũ ꝙ meritũ ſequit᷑ pꝛemiũ.ſi
habẽduũ.ergo tũc cũ mẽat᷑ btitudinẽ nõ
eſt btũs:ſi aliud q; btitudinẽ.ergo nõ ẽ
meritũ ei pfectũ nec nccariũ. ꝛetẽa
qcquid mereat᷑ cũ ſpes que differtaffli
git aiam vr ꝙ tale meritũ reſpectu rei
habẽde nõ poſſit ſtare cũ ſtatu btĩtudis
Itẽ magna pmia nõ debẽt dari ſine
magnis meritis:⁊ magna merita non
ſunt ſine magnis obſequijs.ergo cum
angeli magna pmia habeàt:⁊ magna
obſequia nõ pceſſerit in qbꝰmeruerit.

ergo debẽt ſequi. Itẽ ſᷣm ꝙ pledat
deus plus exigit deus a creatura.ſig
maius robur virtutis cedit angelo q́;
homini.ergo et maioꝛa obſeqͥa reqͥrit.
ſed homo nõ gloꝛificat᷑ niſi per laboꝛes

multos ⁊ magnos.ergo nec angelus

ſine opibo dʒ gloꝛificari:ſed opa nõ p/
ceſſerũt ſed ſol* mot' affectõnis.ergo
opoꝛtet ſequi. MWe?dicẽdũ ꝙ circa h
ſicut dicit magiſter duplex fuit opio.
Quidã enĩ dixerũt ꝙ in angeł pmiuʒ
pcedit meritũ.⁊ huiꝰ põis fuit magr.et
ad hoc ponẽdũ moti ſunt rõbłr:⁊ q;tuʒ

2— ₰

ad motũü:⁊ qᷓ;tũ ad motiuũ.qꝛ enĩ intel/

lexerũt ꝙ nõ eſt meritũ ſine gratia nec

magnũ meritũ vbi nõ eſt obſequiũ.et ĩ
angelis ꝓpter nature velocitatẽ ⁊ ido
neitatẽ ſimul duratõe datur gratia et
gloꝛia:q in angelis meritũ non potuit
pcedere pmiũ:meritũ inq; cõdigni.ſed
ſolũ ſialiquid pꝛecedit hoc eſt merituʒ

cõgrui: ſed ſequit᷑ meritum condigni.

Hoc etiã ad hoc ponendũ inſtigauit ꝙ;

meritũ rei habẽde ſonat in indigentiã

quod nõ videt᷑ poſſe ſtare cum gloꝛia.
Motüu autẽ huius meriti ſatis auer/
tere poſſumus in militibo qui bene pu/

gnare merẽt᷑ equũ ante merita datuʒ

Hec autẽ opinio q;uis ſit pbabilis:tñ
plura habʒ ſibi aduerſaria que in op-
ponendo tacta ſunt. MPꝛopter quod
fuit alia poſitio ꝙ in angelis meritũ p/
ceſſit pꝛemiũ:nõ tempoꝛe:ſed natura.
Et ratõnem huiꝰaſſignãt.quia gratia
naturaliter pcedit gloꝛiã:⁊ gratia cuʒ
inuẽit motũ i li.ar.oꝛdinatũ:facit meri
toꝛiũ ⁊ penſat᷑ meritũ ſᷣquãtitatẽ:non
ſᷣm multitudinẽ operũ.ideo cũ angelis
data ſit perfecta gratia ⁊ liberuʒ arbi⸗
tuium om nino ſit cooperatũ gratie.vi

detur ꝙ in ſua cõuerſione ſufficienter

meruerũt gloꝛificatõem. Et hec poſitõ
rationabilioꝛ eſt ⁊ melius habʒ funda

mentũ.quia meritũ requirit et fundat

in perfectõe volũtatis:nõ in multiplica
tione operatõnis.hanc cõmunit tenẽt
moderni doctoꝛes.ideo huic adheren-/
dum eſt. Ad illud quod obicitur de
magno dicẽduʒ ꝙ in hac opiniõe ſicut
in pluribus alijs non aſſentitur ei.

Z
eſi
pcon
getal
ſaciu
ſinet
atita
nece
one
2
feat
gi
rori⸗
ſiure
ooi⸗
jiſcee
boni.
dicei⸗
neote
ſgeono⸗
bitinfr⸗

Etöͤr
oioh
ſeinx
nuliter/
nulan
ſodiffini
guerſions
torfebel
qaopidit
Adil
ſcia pote
illuc ren
modoh.
deo ine⸗
bartici
nalis p⸗
nunq
gitdei
ges tin
queried
angelig.
eſt ſubſe⸗

babneri

copitd.
deſt opa

aſis
rlog;
ari.
boes
eus
noi.
tbnin
ngre
rga
iintel⸗
nanec
meri
rco
aae
nwu
igniſel
inenm;
wgni
igeni
nlrnep⸗
m
biligi
emnop⸗
quo
eritüp⸗
amna.
1gatia
atiace;
citmer
nateon
jangels
mzatdi
graten
ffcenn
bepiti
pzfune⸗
etfinan
nulpta
unt
h
e
nitſan

nei

Ald illud quod obꝛ ꝙ merẽt. dicẽdũ

ꝙ eſt pmiũ ſpſtantiale:⁊ hoc meruerũt
pꝓ cõuerſionẽ ſui in deu:⁊ eſt pmiũ acci
qẽtale:⁊ hoc merẽt᷑ p miniſteriũ quod
faciũt hi.⁊ quia accidit btĩtudini.ideo
ſine tali pmio cũ eiꝰmerito põtſtare be
atitudo:nec affligunt᷑ ex exꝑectatõe ſiẽ
nec anime beate de ſecũde ſtole pcepti

one ⁊ adhuc minꝰ quia minꝰinclinant᷑

Ald illud qð obicit᷑ ꝙq magna pmia

requirũt magna merita.dicẽdũ ꝙ ma
gnitudo meriti nõ cõſiſtit in oꝑe exte
rioꝛi pncipaliter:ſed in interioꝛi. vnde

ſicut diabolꝰmultũ peccauit ppter im/
pꝛobã voluntatẽ ⁊ ſi nihil exteriꝰ fece/
rit.ſic ecouerſo multü meruerũt angłi
boni. Ad illud qð obicit᷑ de homine:

dicẽdũ ꝙ hõ nõ ita cito mouet᷑ ptãgłs.
ideo tẽpus meriti habet diuturnius.?

ideo nõ eſt ſimile:ſed hoc melius pate-
bit infra diſtinctiõe ſeptima.

1(13 parte iſta

ſunt dubitatões circa litteraʒ

Et pᷣmo qrit᷑ de hoc qð dicit auerti eſt
odio habere vel inuidẽ. Cõtra nulliꝰ
cõſcĩa põt odiſſe deũ cuʒ oẽs appetant
nãliter ſummũ bonũ:ergo videt᷑ ſᷣm H̊

null?auertat. Ndð ꝙ magiſter
nõ diffinit hic quacũq; auerſionẽ: ſed

auerſionẽ cõſummata in q̃ eſt obſtina-
tio ⁊ rebellio õᷣ deũ q fuit in diabolo ex
quo vidit ſe nõ poſſe ↄſeqͥ qdð ambiebat

Ad illud ergo qð dicit᷑.ꝙ nulliꝰcõ/

ſcia poteſt den odiſſe.dicendũ ꝙ augꝰ.
illud retractat:attamẽ veritatẽ aliquo

modo habet illud verbũ ſi intelligat᷑ de

deo inquãtũu eſt ſummũ bonũ aq quoq

participandũ facta eſt creatura ratio-

nalis.vnde cũ ſemp axpetat beatificari
nunq; beatificãs odit.nihilominꝰtin
git deũ cõſiderari:vtiuſtũ ponentẽ le/
ges ⁊ infligentẽ penas.⁊ ſic młti odiũt
qui ſcilicet peccãt in ſpũ ſancto. Itẽ
querit᷑ de hoc qð dicit.ꝙ data ẽ gratia
angelis coopãs. Cotra gf̃a coopãs
eſt ſubſequẽs reſpectu oꝑatis.ſed non

habuerũt opantẽè vt pdẽm ẽ. ergo nec
coopãtẽ. Heedicẽdũ ꝙ eadẽ gratia

dicit᷑ opans ⁊ coopans rõe diuerſoꝛũ

.

effectuũ. ⁊ ideo dicit᷑ nõ habere gratiã
operantẽ.quia nõ habuerunt gratiam
mũdificatẽ volũtatẽ.habẽt tamẽ ipam
eandẽ gratiã vt adiuuãtẽ in bona opa
tione.⁊ iſti effectus ſunt ſeparabiles.
Ald hoc ergo qð dicit᷑. ꝙ illa eſt pꝛe
ueniẽs.dicẽdũ ꝙ pueniẽs nõ dicit᷑ rõe
gratie ſpᷣſequẽtis:ſed ratiõe volũtatis
Oel dicẽduʒ ꝙ ille ſunt differẽtie put
habeẽt eſſe in libero arbitrio lapſo.ſcilʒ
hoĩs.⁊ iõ nõ hñt locũ ĩ qgeł alia patẽt.

Biſtictio ſexta.

,Reterea ſci

ri opoꝛtet . Sup egit

magiſter de auerſiõe ⁊ cõ
uerſione angeloꝛũ. in hach
parte agit de lapſu ſiue ruina maloꝛũ.
Et diuidithec pars in duas. In bma
determiat veritatẽ. In ſecũda remo/
uet dubitatõem ibi. ſolet autẽ queri
Pꝛima ps habʒ tres. In pma deter⸗/
minat vñ ceciderũt. In ſecũda vero in
quẽ locũ ibi.⁊ tãte ſupbie. Lertio vẽoo
qualit᷑ ibi habeẽt oꝛdinẽ plationũ ibi. et
ſic inter bonos c. S imilit᷑ ſecũda ps
tres habʒ. In pᷣma mouet queſtõnem
de vnitate loci q;tũ ad angłos mioꝛes
Secũdo q;tũ ad lucifen. Tertio occa
ſionaliter oſtẽdit cõfligẽdi modũ inter
nos ⁊ noſtrů̊ aduerſariũ.pmũ facit ibi
ſolet autẽ queri c. ſecundũ auteʒ ibi.

de lucifero.tertiũ ibi.alijs quoq; quia

ſanctis cc. Mꝛicipalit igit᷑ ĩ hac diſtin
ctione determinat᷑ vñ angłi coꝛnuerũt
⁊ deinde quis locus poſt ruinã:⁊ quis
oꝛdo in loco ⁊ officio. ́⸗
ntelligetia

eoꝝ qͥ ĩ hac ꝑte dicũt de lapſu

angeloꝝ tria incidũt qrẽda. Pꝛimũ
ẽ de q oꝛdine vel dignitate ceciderunt

Secunduʒ eſt in quid ceciderunt.
Tertiũ eſt de oꝛdine ſiue pꝛelatiõe eo/

rum poſt caſum. Lirca pꝛimuʒ duo

querũtur. Pꝛimode quo oꝛdine fuit

lucifer. Secũdo de quo oꝛdine lapſi

ſunt minoꝛes angeli.

3

—9 „
Krnß

, „ 7.
1 en Sſeyhee .ſ₰

pode qͥ oꝛdie fuerit lucifer. Et

ꝙ fuẽite ſupmo h ondit YJob· xl. ipe

pn piaꝝ dei:ſ nõ oꝛdie nẽ. ꝗᷓ fuit pcel

lẽs int creaturas cetẽas.ꝗ̊ ⁊ int ägłos

Iteʒ greg.xxxij.moꝝ.tractãs illud
ece.tu cherub extẽt ꝓtegens rẽ.quia
ↄpatõem claritatis ſue:ceteroꝝ clari⸗
tatẽ obũbꝛaſſe credit᷑.⁊ iõ ipe extẽtuſ c
ꝓtegẽes ppibet᷑:loq? de lucifero.̊ c.
Et ibidẽ iteꝝ de ceteris agmibagło⸗
rũ platꝰ:eoꝝ claritatẽ tñſcẽdit:et eoꝛũ
ↄpatõe clarioꝛ fuit.⁊ iterũ in eodẽ.illa
ſuꝑnoꝝ virtutũ ꝓcere altitudis agmi
na in letitie et᷑ne viriditate plãtata qᷓ;
uis exceſſa fuerit ↄdita.huic tamẽ:nec
plata ſunt nec coeqᷓta. Itẽ rõe.luci⸗
fer axpetijt oĩb peſſe:⁊ credidit ſe poſ-
ſe optinẽ vt nulli ſbeſſet.ſ H̊ nõ eſt ꝓba
bile niſi vidiſſet ſe oẽs pcellẽ. fuit de

ſupmo oꝛdie. Itẽ pcẽm eiꝰmaximũ

fuit int pcca oĩm angł

creaturarũ: tato maieſt viciũ q;to in

nobilioꝛi nã.ꝗ ſi maxim pcẽm hũit oĩm

alioꝝ.ꝗᷓ q;tũ ad naãm ceteris maioꝛ fuit

Sedõ exe.xxviij.d ad lucifen.Tu

cherub:ſicut exponit greꝗ..ſᷣ ſupmꝰoꝛ⸗

do nõ eſt oꝛdo cherubim ſ̊ ſeraphin:ſi⸗

cut vult dyoꝰ.ꝙᷓ nõ fuit de ſupmo oꝛdie

Iſtẽ dam. ij.li. iij. c. ex his angelicis
virtutibo q pert terreſtri oꝛdini.i.eius
q circa trena ẽ oꝛdĩs:⁊ cui tre cuſtodia

a deo ↄmiſſa eãt li.ar.ſui electõe auer/

ſus eſi. ergo lucifer ʒʒ dam. fuit in in-
fimo oꝛdine. Itẽ rõe vr̃.qꝛ ſi ipe fuit

ſupmꝰg magis fuit dei foꝛmis.ꝗ̊ mag
ad pcẽm hũilis.ꝗ̊ nõ peccauit:aut ſi pc

cauit nõ ita ꝓpfunde ſicut alij vt videt᷑.

Itsẽ ſi ſupmꝰint᷑ oẽs angłos. inter

oẽs creaturas nobilioꝛ.g magiſa deo

dilectq diligit oĩa q fecit. cũ facilli
mũ fuit dñʒ ipm ſᷣuare:nõ vr̃ ꝓbabile

ꝙ ipm pmiſit ruere. MWevdð ſicut

teſtãtur auctoꝛitates ſacre ſcripture ⁊

ſanctoꝝ.lucifer valde excellẽs fuit.⁊ ſi
ſtetiſſet ĩ ſupmo oꝛdine collocatfuiſſʒ
cũ ad hoc haberet idoneitatẽ ex pte nẽ:
ſicut enĩ patebit infra diſtictio oꝛdinũ

cõſummata venit ex ꝑte gre.ſed diſpo

oꝝ: ĩmo omniũ

ex pte nature.vnde ↄcedẽde ſuntrõöes
ad hoc inducte. Ad illud ergo qð obꝛ

ꝙ dr cherub. dð ꝙ ſeraphi iterptatur
incẽdiũ:⁊ hoc eſt ꝑ caritatẽ.angłs aũt
licet a ſua ↄditõe hũit plenitudinẽ ſcie
ſed ſeraphĩ incẽdiũ caritatis.hĩc eſt ꝙ
dicit᷑ cherub:nõ ſeraph.et hoc nõ ideo
q̃a eẽt de oꝛdine cherubin:ſᷣ̊ qꝛ habebat
habitũ illi oꝛdini ↄueniẽtẽ. nõ ſic hĩtũ

ↄueniẽtẽ oꝛdini ſeraphĩ quis ad illu,ʒ

eſſet ppatꝰ. Ad illud qð obꝛ ꝙ perat

terreſtri oꝛdini.dðᷣ ꝙ dam.h̊ dicit q;tũ

ad vim admiſtratiua: ꝙ ceteriei erant
ſbiecti q;tũ ad actũ miſterij.⁊ qa actus
mĩſterij oĩb aliqͥ mõ ↄpetit ex no:ſicut
infra patebit.qꝛ oẽs ſunt admĩſtratõij
ſpuũs.iõ ex hoc nõ hr̃ q angłs fuerit de

oꝛdine infimo:ĩmo potuit etiã de ſupꝛe
mo ⁊ pſidẽ trenoꝝ miſterio. Sʒ tuc ẽ

qõ cũ in angło eẽt vis ↄtẽplatĩa quare
mag p admiſtratiuã eũ deſcribit. Et
dð ꝙ vis ↄtẽplatiua attẽdit᷑ in ↄ patoe

ad ſupi admiſtratia in ↄpatòe ad in
feriꝰ.⁊ qm angłs ſumpſit occaſiõʒ pec/

cãdi ↄſideràdo ſuã pſidẽtiã reſpẽu in/

ferioꝛũ.iõ ſᷣm illaʒ vim eũ deſcribit.vñ

aug dicit ꝙ ↄſideratio angłii peccãdo

fuit ↄꝛio mõↄſideratõni cẽturiõis qui

dixit math.viij.ego ſü hõ ſb ptate oſti⸗
tutꝰ hñs ſb me mi.augꝰ.ecõtrario pᷣꝰ
ↄſiderauit milites ⁊ miſtros ſibi ſubdi

tos.iõ eleuatẽ ĩ ſupbiã. Ad illudqᷣ

obꝛ ꝙ minꝰhĩład peccãdũ.dð ꝙ veꝝn ẽ
attñ volũtaſ ĩ oĩbꝰãgeł liba eãt⁊ vᷣtibit

Ziõ ſñ oĩ ꝓnitate potẽatqͥ volebatĩclĩia
ri. ⁊ hic ẽ q ſ gui peccauit.vñ ad pcẽm
n nccio ↄcurrit ꝓnitas ſ vᷣtibłitas:nec

pcẽʒ ĩtẽdit᷑ ex pnitate ſ̊ maꝗ ex nẽ ⁊ do
noꝝ dignitate:⁊ ↄopſiõis ꝓfuditate.⁊ qꝛ
altioꝛ eat iõ cecidit ꝓfundiꝰ.⁊ q; foꝛtioꝛ

iõ ad malũ ſe ↄuertit foꝛtiꝰ ĩſepabiliꝰ

Ald illd qð ob vltio ꝙ vr̃ ĩcredibile

ꝙ de nobiliſſima creatura ſuã ſic pire
dimittẽt.dð ꝙ miraĩ h dei iuſtioñdit᷑

q̃ tin puat iuſtitiã vt oꝛdinẽ ĩſtitutũ nul
lo mõ ifrigat tm pcẽm odit vt ppt pcẽ̃ʒ
qs cariſſiõs r putauit abiciat.vñ credo
ꝙ ta ſpectãdũ mõſtꝝ dine ſeueritatis ĩ
anglo nobiliſſimo ⁊ p hoie aͤn vtrüq;
ꝓpꝛnjs manibo plaſmauit et decorauit

deusn
adl
mnnliet
blliſim
mlitt
eſupo
ſſchae
dlicip
quiſ
Er

Miti⸗
nens
gebii
oblecn
cẽdetr
ten

9
ſesang
hour
ditie
on
rün⸗
ſde⸗
tien⸗
ſioril
Neulis
onitn
Gminit
lni
ſagniärt
ſaneng
inbont
Saaiz.
deſang
litesſn
ooce⸗
bit.

tdöes
obe
Natur
aüt
nmiſcie
ſ
öce
öſbi⸗
adila;
dera
citqjti
tierant
nactus
irſicht
kratoij
erde
eſupre
iici
gaare⸗
G
,de
tdeaan
ſtſpenis⸗
ſebityi
cio
s ui

taici
jadeR
linnsNe
erſetdd
imela⸗
aforha
iſeetli

eſu pomi: ⁊ ipe adam ⁊ tota poſteritas

deus nobis infirmis aſpoſuit ⁊ oñdit

—

vt addiſcamq;tũ deus odit peccatũ:⁊

—

maxiĩie ſuꝑbiã qͥ ꝓ vno motu coꝛdis no-

*

biliſſima creatura oĩm creaturan eter
nalit᷑ ⁊ ſine ſꝑe venie ẽ dãnata:⁊ ꝓ vno

vſq; ad finẽ mũdi:ẽ moꝛtalitati c multi

plici xenalitati ſubiecta.⁊ niſi dñs reli
quiſſʒ nobis ſemẽ:q̃i ſodoma fuiſſemꝰ
Ex his efficaciſſimũ reliquit᷑ argu/

mẽtũ ꝙ honꝛẽdũ ẽ incidẽ in manꝰ dei i

uẽtis.ſi eĩ deꝰnõ ꝑepcit nobiliſſimo an
gelo ſupbiẽti: qͥd erit de viliſſimo cinẽ
⁊ abiectiſſimo in altũ ſe extollẽtiũ cum
iacẽ de beat in cinere ⁊ cilicio: immo in
ipſo ſterquilino.

Ecundo queri

tur de qͥ oꝛdine lapſi ſunt mio

res angeli. Et ꝙ de oĩb vr.hugo.de
qlʒ oꝛdine aliq ceciderũůt. Itẽ gregꝗ.
dicit ĩ omelia ꝑtecoſtes.ꝙ ad oẽs ãge
loꝝ oꝛdies aliqͥ hoĩes aſſumũt᷑ ̊ ̊ non
erit niſi ad reſtaurãdũ ruinã angłoꝛũ.
ᷓ de quolʒ aliqͥ coꝛuerüt. Itẽ ꝓba⸗/
tũ eſt ꝙ lucifer fuit de ſupmo oꝛdine.&
ſi de illo ceciderũt:vr ꝙ multo foꝛtius
de alijs. Itẽ omẽs angtoꝝ oꝛdines
ꝓcurãt hominũ ſaluteʒ.vnde oẽs ſunt
adminiſtratõij ſpũs cc.ergo vr̃ ꝙ oĩb⸗
oꝛdinibo ſuo mõ hoies recõpẽſant ob

ſequiũ vt nutriat᷑ caritatis ſolatiũ:ſed

ſicut angeli ſbᷣueniũt hibo miniſtrado

ita homies angłis eoꝝ lapſuʒ repãdo
̊ quilʒ oꝛdo hùit ruins. Sʒ3 i.pe.ij

devanglłis peccãtib nõ pepcit.ꝗ̊ oẽs la

bẽtes ſunt de infimo oꝛdine. qͥa infimꝰ
oꝛdo cẽſet᷑ noie angłoꝝ:vt inferiꝰpate

bit. Itẽ apꝰ vocat demões eph.vlẽł.

pncipatꝰ ptãtes:diuerſa noĩa agłoꝝ
dicũt de demonibprer ſeraphi ⁊ tro/

nos. vr ꝙ de his oꝛdibo nulli cecide/

rũt:aut ſi ceciderũt cũ non poſſit pbari
p ſcripturã nullo mõẽ aſſerèdũ. Itẽ

anglłi eiuſdẽ oꝛdis ſunt ſilioꝛes in nã:ũsß

q ſunt ſitioꝛes in nã:ſitioꝛes ſunt ĩ affe
ctõibo.qꝛ oẽ aĩal ad ſibi ſił᷑e copulabit᷑.

⁊ q ſiłioꝛes ſunt in affectõibo ſimilioꝛei

ſunt in moꝛibo.⁊ q ſiłioꝛes ſũt ĩ moꝛibꝰ

ſilioꝛes ſunt in bõitate ⁊ malitia.ergo

v73. .
7

ꝓbabilius vf ponere ꝙ ſi de aliquo oꝛ
dine ſteterũt aliqͥ ꝙ oẽs p ↄñns.⁊ ſirue

rüt aliqͥ q oẽs de illo oꝛdine.ergo nõẽ

ponẽ ꝙ de oĩbo oꝛdibo aliq ruerint:aliq
ſteterit. . dicẽdũ ꝙ ᷣm qð ſancti

dñt ⁊ accipiũt ex ſcriptura de oĩbꝰoꝛdi

nibꝰaliq lapſi ſunt.⁊ H̊ expſſe dicit hu-

go.⁊ rõ pſuadet.cũ eĩ de ſupmo oꝛdie

aliqui auulſi ſunt vt lucifer: credẽdũ &ẽ

ꝙ omẽs ſentierũt aliquã ruinã. Adq

illud qð obꝛ ꝙ oẽs dnr angłi.dicẽdu
ꝙ angłs ſᷣm qͥd ẽ nomèẽ officij quod eſt

2 * E —⏑ —

mitti: cõe ẽ oĩm vt patebit.j.appꝛopa

tur tñ inferioꝛi oꝛdini de quo frequẽti
mittũt᷑ aliqͥ.⁊ Job. btüs petrꝰgñaliter

loquẽs ↄphẽdit oẽs. Ad iltd qðᷣ obꝛ
ꝙ ſcriptura nõ nũerat oĩa noia.dð

ſicut in malis qdaʒ ſunt qͥ mox noĩiata
ↄiũcta ſunt malo:ita bonis q̃dã ſunt qᷣ
mox noiata ↄiũcta ſunt bõ vt ſeraphi.
qꝛ dicit caritatis incẽdiũ.⁊ troni qꝛ diẽ
ſedẽ vbi dñs reqͥeſcit ad iudicãdũ.⁊ iõ
noĩia hoꝝ oꝛdinũ demonibꝰnõ attribu/
untur q;uis ipi ex nã diſpoſiti eẽnt ad
hos oꝛdines ſiẽ ad alios:tñ alioꝛũ noĩia
tenẽt.qꝛ cõia ſunt bõis ⁊ malis:vt ſunt
pᷣncipatꝰ ptãtes. Ad iltd qð obꝛ de

amoꝛe ſiłitudis dð ꝙ iltd locũ habʒ in

amoꝛe nãli.ĩ amoꝛe vᷣo electio vbi quis
fert᷑ ſᷣm dniũ volũtat᷑:nõ hʒ vitatẽ.naʒ

medea occidit filiũ.⁊ plꝰodit hõ hoĩem
q́; pꝑetẽ freqnt:⁊ maioꝛ ẽ diſcoꝛdia vo/
lũtatũ.⁊ qꝛ lapſus ⁊ ſtat fuitſᷣm volun

ta tẽ electiuã nõ nalẽ.iõ nõ hʒ h locũ
.Vnſequenter
AIAIrit q́tũ ad lapſum in qͥ ceci-
derũt. Mꝛimo vtrü ceciderũt ĩ infer
nũ q;tũ ad locũ. Secũdo vtꝝ ĩ infer-

nale ſuppliciin.

od autẽ ceci

derũt in locuʒ infernalẽ vr̃.qᷣa

caſus tãto ꝓfundioꝛ q;to qexcelſioꝛ.
ergo ſiceciderut de loco altiſſimo: vt

de empireo.vr̃ ꝙ detruſi ſunt in locũ

infimũ:⁊ ita in infernu. Itẽ anglis

ſcis ꝓpter mũdicia ⁊ lucẽ ſapĩe debet

locꝰmudiſſimꝰ⁊ lucidiſſimꝰ ſicut empi
reũ. ergoa cõtrarijs demõibo imudis

— — D H
)5.90 2 5. e Nr,

⁊ obtenebꝛatis debet᷑ locus tenebꝛoſii/

ſimus ⁊ imũdus:ſed iſte loc ẽ infimꝰ a
ſbterraneꝰqui dicit᷑ infernꝰergo &.
AIſtẽ homies mali poſt moꝛtẽ ſtatim
dnñᷣdũt in infernũ ſiẽ Job.xxi.ducũt in
bõis di.ſu.t in pũc.ad infer.deſcẽ.ꝗ cũ

ſit angeł caſus qð hoibo moꝛs.ꝗ ſtatim

ceciderũt in locũ infernalẽ. Situ di

cas ꝙ ſunt relicti er̃ infernũ ad noſtra

exercitatöõem. Loõtra hõ de ſe pn'eſt
ſufficiẽter ad malũ ⁊ ſatis põt exercita
ria paſſiõibo carnis. videt᷑ ſupbire ex
ercitatões demonũ.⁊ ſi deꝰhoc pmittit
vr imiſericoꝛdit agẽ. õtra eph.ij.
ambuletis ſᷣʒ pncipẽ ptãtis aeris huiꝰ
huiꝰ demr̃at aerẽ mãlẽ.g ptãs diaboli

maxie ẽ in h aere:ſᷣ nihil ẽ ptãs eius

ſba. g πιDe Ytẽ oſtans eſt ꝙ dia?ꝰnos
tẽptat:⁊ tẽptauit xpm:nt dr math.iiij.

de nob aũt nõ tm ſcriptura docʒ:ſ̊ etiã

expiẽtia.ꝗ̊ cũ angelus ibi ſit vbi opat᷑ꝛ
circa nos opat᷑.ꝗg τ. Itẽ in inferno
nulla ẽ oĩo redẽptio.vñ qͥ deſcẽdũt in
infernũ nũq; aſcẽdũt.ꝗ ſi demones de
iecti eẽntĩ inferno:nequaq; poſſentad
nos venire:ſi veniũt. in infernũ nũq
deſcẽduüt. Wdð e ſicut pʒ ex ſcri/
pturis locꝰ demonũ pꝰ lapſuʒ vſq; ad
diẽ iudicij nõ eſt locꝰſbᷣterrane?ꝰquẽ vo
camꝰinfernũ: ſ̊ aer caliginoſus ĩ quo

gnñalr̃᷑ demonũ mititudo inhitat. vtrũ

aũt aliqͥ detruſi ſint in infernũ hocego

neſcio:nec inuẽio a ſeĩs detiatũ.q̊ aut
bñ credo ꝙ aliqͥ dñdunt ad toꝛquẽdas

gĩas ſᷣm ꝙ int᷑ ſe hnñt deputata maledi

ctõis officia. G aũt quare in h aere

ſunt eſt ꝓpter humanũ exercitiũ.ſicut
enĩ dicitaugꝰ.nũqᷓ; de qͥs pſciebat fu/
turos malos eos feciſſet niſipit᷑ noſſʒ
quibꝰbõꝝ vſiba eos accõmodaret. Nñ
dĩna diſpõ h exigit:vt etiã de puarica/
tibꝰ angeł obſequiũ qͥdãmõ electoꝛuzʒ
trahat ⁊ eliciat. ſcit enĩ bñ vti maloꝛuʒ
q;uis volũtatibo.⁊ iõ nõ eos detruſit in
infernũ:ſᷣ locũ dedit aptü ipis demoi-
bus.tũ q;tũ ad ſtatũ pcci.tũ qtũ ad ſta⸗/
tũ exercitij ſiue belli.aer ei caliginoſuſ

Ppt caliginẽ ↄuenit tenebꝛoſitati cłpe

iz ꝓpter nobilitatẽ ⁊ ſptilitatẽ cõuenit
anglice velocitati.vñ ſicut aliqͥb viriſ

ſcis oñſum è frequèter circa nos voli

tant vt muſce. Ad illud ꝙ quod obꝛ
qꝙ de altiſſimo in ꝓfundiſſimũ.dicẽquʒ
ꝙ verü ↄcluderet ſi eſſet oio retributũ
qð meruerũt:ſʒ dñs nõ ſtati retribuit
tz ſimul cũ hoibeos illuc expectat picẽ
quos ipi ſua puerſitate inducũt pecca
toꝛeʒ. Ad illud quod obꝛ ꝙ angelis
beatis loc debet altiſſimꝰ. dicẽdü q;⸗
uis ſit eis debitꝰnõ tamẽ ibi ſunt ſemp
⁊ circa nos ad explẽdũ ſuũ miſteriũ.
Sititer dico ꝙ qᷓ;uis locꝰinfimꝰ⁊ viliſ
ſimus ſit demõibo debittñ eis differt
ꝓpter noſtrũ exercitiũ. Ad illud qð
obicit᷑ de hibo malis poſt moꝛtẽ cc.dð
ꝙ nõ eſt ſiłe oio:ſed ſolũ quo ad ſtatuʒ
impenitẽtie:nõ quo ad ſtatũ demeriti.
vel exercitij nõ eſt ſimile ſicut infra me
lius patebit.aĩa eĩ nõ eſt deputata ad
miniſtradũ ſicut angelus. Adillud
quod obicit᷑ vltimo ꝙ deꝰmiſicoꝛditer
agit cũ homĩe.dicẽdũ ꝙ nõ:ĩmo miſeri
coꝛdia ſupexaltat iudiciuʒ.quia cõtra
fomitẽ dat ſcintill cõſciẽtie.cõtra de/
mones dat bonũ angelũ:⁊ ſupꝛa h̊ dat
ſuã gratiã ⁊ ſpiritũ ſanctũ ſuũ qui vicit

omnẽ poteſtateʒ. quia neq; moꝛs:neq;

vita:neq; pꝛicipat:neq; ptãtes.poſſũt
ſepare a caritate dei.vnde illud amoꝛ
eſt adiutoꝛiũ pꝛeualẽs oĩbus et omnia
vincẽs ꝓpter hoc vt haberet exercitiũ.
quia virt ꝰ infirmitate pficit᷑. dat deus
ſuis ſanctis angelũ ſathane qͥ eos co/

laphicet:ſicut colaphicauit paulũ.

.,Ecundo queni

tur circa hoc vtrum ceciderũt
in infernale ſuxpliciũ.vtrũ ſcilicet cru
cient᷑ vbicũq; ſunt: Etꝙ ſic ſup illq
JYaco.iiij.inflãmata a gehẽna. Hloſa
gehẽna eſt dyabolus ꝓpter quẽ facta
eſt. ſicut enim gehẽna ſemp ardet: ſic
dyabolus vbicuq; ſit:vel in gere:vł ſb

terra.ſemp ſunt ſecũ toꝛmẽta flamma

riü. Item hoc videt᷑ ratiõe per ſimile

A ngeli cõuerſi quauis nõ ſinta mini/

ſterio abſoluti.tamen in ipſo miniſte⸗
rio habent pꝛemiũ ſue cõuerſionis.ſci
licet beatam viſionẽ. ergo pari ratio/
ne demones penam infernalem.

gndeiiut
zbünni
Genallot
ciogmkr
inpecod
wtrichtn
guerſio⸗
ſtauyt
0etp
Paf
Ln
nenifin
etit
iſscidl
gni
iaeſſſe
wararniin
ſrigrin
henffua
töfuein
nultänd
Fſi⸗
wresſie
nöluace⸗
ſeciferm
neutra iſt
garcahſ
binitetes⸗
Nedinein

espoiche

nlsth
tond 1
cremate
aytcorp
nesg ſan

Pptitnct

ſeririſi
dechrrit
glcoein
ediffilef
inſepuvr
nopideik
tuetiq gi
inltametr
monib'd
1 nteox
ntdina
ſeininte

draaſoop
sehtdi
migein
tümit
iden
diſuntſen⸗
tuimiſteni⸗
mnfin'rnit
messdiffer:
Aciluds
oadſtann;
Wüdenerit.
ſorinfrane
ſtdepannr
nitorir
iſiuiin
gmarszneg
nirs poſit
teilucd amo⸗
hasetonnnia
nutnercini⸗
it. dardeus
ne eosc⸗
ntpenli.
queri
ccciderin
rüſclicalon
unſrſupil
aue ta
mp Aocrl
linaeren
töepr Mi
i M,

(
„ e
erA.

Iſtẽ vr a minoꝛi.qꝛ Suius eſt in ↄlpe
ctu dei iuſte oĩa põderatis pcẽm angti

qᷓ; huanũ:ſ̊ ho decedẽs ĩ pcco ſine aliq;
intuallo ſtati punit᷑ pꝑꝑna gebenali⁊ ĩcẽ

dio.g młto foꝛtiꝰvr̃ de àgeł mat. Jtẽ
in pcc̃o duo ſunt:auerſio ⁊ cõuerſio.⁊ꝰ⸗

vtriq; rñdet ſua pena.ſ.carẽtia viſiõis

auerſiõi:⁊ afflictio ignis ↄuerſiõi:ſed

ſtati vt peccauit amiſit irremẽoꝛaltr᷑̃ viſi

0

onẽ ⁊ punitꝰẽ carẽtia viſiõis.ꝗ̊ pi rõne

pena afflictõis:ſᷣ Hͥ ẽ pea illiꝰignis q̊ ⁊t
Nõtra math.i.d.ihu fili dei vt quid
veniſti añ tps toꝛqre nos. ãgeli nõdũ
toꝛquebãt᷑. Atẽ ſi punirẽt pena ignis
mãlis cũ ille agat in creaturã paſſibilẽ
⁊ ↄdignã pati.̊ cũ dia?ꝰcoꝛpalr̃ obſidʒ
aliquè ſi ſecũ fert ignẽ vr᷑ ꝙ eü totũ cõ
burat niſi vtutẽ ignis p miraculuʒ re-
ſtrĩgat:łᷣ nõ ẽ ibi ponẽdũ miracłm.̊ ⁊t
Itẽ ſi ita toꝛqret᷑ igne mali:cũ ille ſit
ſũme afflictiuꝰnõ delectaret᷑ i pccato
hĩs ſiue in faciẽdo aliqs peccare. cũ
multũ h̊ deſiderẽt non vr̃ eẽ pbabile.

ſitoꝛqnedigne malicn ſi gi

tres ſpẽs.carbo. ama.? lux.qro q̃ ſpẽ
nõ luce ↄſtat.qꝛ ñ affligit nec decʒ eos
ſecũ ferre lucẽ.g flama:vł carbone.ſᷣ

neutra iſtan latʒ ſenß. gͤ . Heedo
ꝙ circa h̊ ſut diuerſe pes doctoꝝ.qͥdã

eĩ ĩnitẽtes pdẽe glo.⁊ ↄſiderãtes vltio

nẽ dĩne iuſtitie ſiue rigoꝛẽ: dñt demo/⸗

nes vbicũq; ſunt pũiri ſupplicio ignis
mãlis:lʒ minꝰintẽſe q́; pᷣvltimà dana
tionẽ.⁊ cũ h̊ nõ ſit itelligibile ꝙ igneʒ

cremãtẽ vbiq; ſecũ circuferãt niſi babe
antcoꝛpa alligata cogũt᷑ ponẽ demo

nes a ſui lapſu pᷣmario habuerüũt ſibi

aptata coꝛpa in qba pũirẽt⁊ ĩ ꝗb circũ
ferũt᷑ q̃ſi intriſecꝰmale incẽdiũ qᷣcunq;
decurrãat:ſicut febᷣcitas vbiq; circũfert

ardoꝛẽ in q̃licũq; loco ponat᷑: ſᷣ qm iltłq
E difficile ſuſtinẽ ꝙ demões hẽant coꝛꝰ

inſepablr vnita ſic.j.meliꝰpatebit.⁊ pᷣ

nõ videòt᷑ acrit pũᷣiri.tũ ex ᷣbis euãgtłij
tũ etiã ꝙ intenti ſunt mala facẽ:⁊ mala
mita młtiplicare. Jõ alioꝝ põ ẽ ꝙ de

monibdiffert᷑ pa igniſ vſq; pꝰiudiciũ

tũ vt eoꝝ exercitiũ nõ obmittat᷑.tũ etiã

vt dĩna mĩa oñdat qͥ ſuſtinʒ vaſa apta
ire in interitũ vſq; in diẽ qͥ retbuet oĩb⸗

7
ðð .

O dN 1197 SE 1 c 5½ 1

ſm fructũ adinuètionũ ſuaꝝ.que hbaꝝ
õnũ ſit verioꝛ:neſcio.h̊ tñ que vltimo

data ẽ vr̃ pbabilioꝛ. Ad ilid ꝗ̊ qð obꝛ
de gla pʒ rñſio ſi aſpiciat᷑ ſequẽtia ꝙ; ñ

intlkit de flãma ignis mãlis:ᷣ de flam
miſ vicioꝝ.ſ.ire iuidie qͥbꝰetiã toꝛquẽt᷑

Ad illud qð obꝛ de angeł bõis.dð ꝙ;

—

nõ ẽ ſiłe.q;ꝛ deꝰ ꝓnioꝛ ẽ ad miſerẽdũ:q;

ad puniẽdũ. pᷣ miſteri angłoꝝ nõĩpe
dit᷑ ex gła ſ̊ expedit᷑:ſ pẽa oĩo retrabẽt
malos ab exercitãdo. Ad ilłq qð obꝛ

de dãanatis Hibi.dð ꝙ ñ ẽ ſiłe.qꝛ dana
ti ſtati ſunt ex᷑ ſtatũ demeriti.⁊ iõ nõoʒ
ꝙ differat᷑ ſuppliciũ:nõ ſic demões.qa
demerẽt᷑ vt.j.meliꝰpatebit. Ad illud
qð obꝛ de auerſiõe.dð ꝙ nõ eſt ſite. qᷣa
viſio dei nõ põt ſtare cũ culpa.vñ inſe/
pabilis pena a culpa eſt viſiõis carẽtia
nõ ſic eſt de pena afflictiua.

Enſequenter

ʒ?loco qrit qf̃ demões ſint pꝰ

lapſum oꝛdĩati.Et qrũt᷑ circa ̊ duo.

pmo qrit vtꝝ int eos ſit oꝛdinũ diſtin/
ctio. =? vtrũ inter malos angelos ſit
Vleritur engo

vtꝝ int eos ſit diſtĩctio oꝛdinũ

Etꝙ ſic vr̃ apꝰ.eph.vlt.vocat eos pᷣn-

cipatꝰ⁊? ptates:⁊ alij ſancti nõibꝰalioꝝ

oꝛdinũ.ꝗ vr ꝙ ſi tenuerüt nomẽ:⁊ non
fruſtra:q aliquo mõ tenuerũt rẽ.⁊ ita

qꝙ oꝛdines ſint diſticti. Itẽ a na ſua

ſunt ↄaditi diſticti ⁊ pfecti ⁊ oꝛdinati.ſʒ
dDyo dicit ꝙ hñt ſibi nalr̃ data integer
rima.ergo adhuc manet int eos oꝛdo.
Itẽ nihil in vnipᷣſo ẽ ioꝛdinatũ quis

ſit inoꝛdĩatũ in ſe:qꝛ fedari nõ põt.ꝗ̊ de

mões ſuo mõ ſũt oꝛdiati vt ãgti.g⁊ int
eos ẽ oꝛdo. Itẽ nã agtoꝝ q;tü ĩ ſe eãt
hił eãt ad oꝛdies:⁊ ̊ aduẽiẽs pfeciſſet
oꝛdies.qꝛ data eis fuiſſʒ ſᷣm naliũ ſtrẽ-/
nuitatẽ. cũ ſir p maioꝛẽ naliũ ſtrẽnu
itatẽ fuerit oꝛdo ⁊ minoꝛitas ĩ cłpa.vr
ꝙ ſiliter p culpaʒ nõ auferat᷑ oꝛdo:ſed
magis pficiat. Lotra hugo de ſacto
vic.omẽs in eandẽ malicia ↄſenſerũt⸗
vnũ oꝛdinẽ peruerſe ſocietat effecerüt
ergo nõẽ inter eos oꝛdinũ diſtictio.

* *

— % al. f. * D v 5

Its malu eſt conuptio modi ſpeciei

Ecundo queri

⁊ oꝛdinis:ᷣ ꝑ pcẽm facti ſũt mali:ergo

inoꝛdinati. nec eſt inter eos oꝛdo cuʒ

oẽs ſint mali. Itẽ maioꝛ eſt deoꝛdi-/
natio in culpa ſiue p culpaʒ q; in pꝑena.

nã pena reducit culpã ad oꝛdinẽ aliquẽ
in ſimplicijs nõ eſt oꝛdo nẽ.ergo nec
in exntib in pccis.ꝓbatio mioꝛis Job
x. vbi nullꝰoꝛcdo:ſᷣ ſempiternꝰhoꝝoꝛ in
habitat. loquit᷑ de loco benan. Item

q;to melioꝛ eſt nã: tato maioꝛẽĩ eo cul⸗
pa. q;to qͥs ſuꝑioꝛ pꝑ nam: tato ĩferioꝛ

p culpã.qꝛ maioꝛ culpa facit peioꝛeʒ. qGq
culpa peruertit totũ oꝛdinẽ nẽ aufert
oio oꝛdint᷑.ergo nullꝰoꝛdo eſt int eos.
AHeodð ꝙ de angelis eſt loqui q;tuʒ
ad ſtatu triplicẽ.ſ.gloꝛie:⁊ nẽ inſtitute:
⁊ lapſe.q;tũ ad ſtatũ głe eſt in eis pn
oꝛdinũ diſtictõem pꝑfecta. q;tũ ad ſtatũ
nẽ oꝛdinũ diſtictõem:ſᷣ impfectã etper
uerſam.impfectà ꝓpter puatõneʒ gfe
que hilitateʒ nẽ pficit.puerſam ꝓpter
pftiã culpe.que q;uis ſbam nãaliuʒ non
coꝛũpat:tñ fedat ⁊ deoꝛdinat.et illud
manifeſtũ eſt ſi attẽdat᷑.na illi qui me⸗
lioꝛa habuerũt nãlia illi grauius pcca

uerũt ⁊ peccãt.tũ ppter hoc ꝙ ardẽtius
axpetierũt.tũ qꝛ magis ingrati fuerũt.

tũ etiã qꝛ modo acriꝰvexãt rõe nobilita
tis nẽ pcellũt in oꝛdĩe nẽ:⁊ pcellunt in
imagine cłpe.⁊ q́;tũ ad h̊ detioꝛes ſunt
⁊ iõ inferioꝛes.ꝰↄcedo& ꝙ int demões ẽ
oꝛdo ſᷣm pcellentiã naliũ:ſ tũ puerſus
agdiũctiõe cłparù. ocedo igit᷑ röes
ꝓbãtes ꝙ in eis ſit aliquis oꝛdo licʒ te/
nuis vt dictũ eſt. Ad illud tamẽ qd
obicit᷑ ꝙ culpa ↄſonat nẽ.dicẽdũ ꝙ illa
ↄſonãtia magis eſt diſcoꝛdatia qᷓ; cõſo

nãtia.nã magnitudo culꝑ facit in veri
tate minꝰq;to maioꝛ eſt.⁊ ita in magno
natura nõ ſeruat dignitatẽ oꝛdis ĩmo
magis puertit.quia magnificariĩ cul/
pa eſt deterioꝛari in natura bñ cõdita
ſiue ĩſtituta. ꝛ ei dyoꝰ dicit ꝙ hñt

integerrima.verũ eſt q;tũ ad ſbam:nõ

q;tũ ad hilitatẽè ad opatõnem detiata.
Mue vero ad oppoſitũ opponũt cõ/
cedẽda ſunt eo ꝙ veꝝ ↄcludũt.ſ.ꝙ non

eſt in eis oꝛdo pfectꝰiĩmo magis ꝑvſus

⁊ ſic patẽt omnia.

tur vtrũ inter angelos malos
ſit platio. Etꝙ ſic ibi de facto vr̃ Job.
penł.nõ eſt ptas ſuꝑ terrã que poſſet ei
ↄpari.⁊ iterũ ipe eſt rex ſup oẽs filios
ſupbie: demones ſunt buiꝰmõiꝗ .

Iſtẽ math. xxv. ite maledicti in ignẽ
eternũ:q patẽ diabolo ⁊ anglis eius
vocat minoꝛes demões ãgłos diaboli

nullꝰdr qtũ ad nẽ ↄditõem: dr & qtuʒ

ad miſterij ſbiectõem. g ſι.. Atẽ de

iure vnpſit alij vr.ſuitꝰenĩ itroducta

è int hoĩes:vt dicit᷑ambꝛoꝰmerito pcc̃i
ſſ nullü pcẽm adeo meret᷑ ſuitutẽ ſicut
pcẽm ambitõis ⁊ ſupbie.cũ g̊ demões
maxie illo peccauerut:int᷑ eos maxime

dʒ eẽ ſeruit dniuʒ:⁊ ita platio. J tẽ
hñns li.ar.volũtatẽ ſᷣm legẽ põtſe facẽ

ſeruũ ſempitnuʒ: ſicut dr exo.xxi. ß de
mones libere ptatis exntes lucifero ſe
volütarie ſbiecerũt:dũ eiꝰ ſupbie ↄſen

ſerũt. Sfacti ſũt ßui. Sed ↄ q ibi nõ

ſit platio de facto vr̃.inf ſupbos ſemp
iur gia ſüt ſiẽ dr̃ pꝝ.xij. cũ ipi ſint val
ge ſupbi vr ꝙ refugiat o dñiũ. gautñ
ẽ ibi platio aut ſi ẽ nullisſtabilitatis ẽᷣ.

Its ſiẽ ibi. autꝗ nã:aut violẽtia: aut
eſectõe volũtat.nõ nã.qꝛ nã etiã pcul

pã ⁊ in pꝑeĩis eadẽ maebit:łᷣ tñ peiudiciũ

ceſſabit oĩs platio vt diẽ męr. ſi iviolẽ?
galʒ ſi põt ſbiugat ſibi aliü:k H ñẽ ſine

Ida colluctatõe ⁊ puꝗ̊ᷓ ̊ vr qtinue ſit

int demões rixa ⁊ diſcoꝛdia.qð mãife-

ſe flm ẽ.qꝛ miro mõ ↄcoꝛdes ſũtad pp

tẽdũ hoĩes.qð nõ eẽt ſi int ſe bellarẽt.
Itẽ vf ꝙ ñ ſit ibi de iut. ſi eĩ ſeruit

djñiũ itroducta ſũt ppt pccʒ ita ꝙ ßuit
pẽa pcci.ꝗᷓ mag debẽt puitute depᷣmi

q mag peccauit: ſ lucifer magis ꝑecca

nit. iιοορ εtα biect' nlla é pla?

in qᷓ vn ſbicit młtis &ͤ τ. Itẽ lʒ ho te
neat᷑ hoĩs ĩ pio obedire cui ſbiugatPꝰẽ⁊
ſuditꝰfact ſic diẽ ſcriptura ſuiobediẽ
tes p oĩa dñnis.tñ qñ pcipit ʒᷣ deũ nõ te
net᷑ nec dz: ⁊ ſi ſp pcipet õ deũ nũq; de
beret ſbici vel obedire. gſi nunq; poſſet
aliquid pꝛecipe niſi contra deũ: nullo
mõ poſſet nec debẽt ei de iure ſbeẽ.ſig
diabolꝰ) deuʒ pcipit in omni eo quod

icatn
e
Platioe
olrdiütt
jfpbab
imitarie
lucis.
officia⸗

cmaio

etiäg.

ghnato⸗
nerſu
ererct
wpſert.
tertt
pytero.
duclimp
müpncn
indemon
demone
göpino⸗
nicia an
weſac
wüta
fitiij
oletin
eni
tito/
wees⸗
pletibP
Gicinm
ciüer⸗
dloneſe
diſhe
ſißz

(gerii

Pli⸗
nibi
lus
pulla
malin
wiee
palet

J

Etoͤm

gligin

dwe
lino⸗

gen

snalo,
vyj go⸗
epſerei
isflios
bo dubol
Jg
inocucn
eriopcq̃
t ſicut
denes
smarine
io. J⸗
wtſefnc
tißde
afrroſe
deeyſen
add
zidbiſntne
uutsi⸗
nnau
nnü ul
Ncti
Kriole
Bieſine
unmeſt
sſütaspy
ſeellaet
jeiſenmnt
iugfui
nntraß
nlhiiz⸗
Pehzbo⸗
1 Neuſol.
bei ſig
10 uoc

Neo⸗

DNAiNR G Plan

mãdat: nec aliter põt peipe.patet c&.
MUMeoõð ꝙ ſicut dicit magiſter in lr̃a
platio ẽ int᷑ demões:⁊ alij impant:alij

obediũt ſicut tagit mgr in lr̃a. F ſatis

vf ꝓbabile. tũ qꝛ filij tenebꝛarũ àdãmõ
imitari conat᷑ licʒ falſo ⁊ ĩpfecte filios
lucis.vnde ſicut vidẽt ãgłos oꝛdinate
officia ſua exequi ſᷣm impia ſapiẽtioꝝ
⁊ maion.ſititer ipi faciũt maleficia.tũ
etiã qꝛ filij tenebꝛaꝝ pꝛudẽtiſſimi ſuntĩ
ghñatoe ſna.⁊ qͥa hñt colluctatõem ad/
uerſus genꝰ humanũ ⁊ regimẽ eoꝝ et
exercit ſi eèt diuiſus ⁊ ſine capite non
poſſet ſtare.ideo ſicut hoies plites in
exercitu q;tũcunq; ſint pſumptuoſi:tñ
ꝓpter odqiũ inimicoꝛũ libẽter ſubiacẽt

duci impanti:⁊ bñtmultos ꝓximos:et

vnũ pncipalẽ ducẽ.ſic credẽdũ eſt eſſe
in demonib?. Lõcedẽdũ eſt ͤ iter
demones ẽ platio. Et pʒ rñſio ad iltłq
qð pmo obᷣꝛ de ſupbia.qꝛ malitia ⁊ in-
uidia qua nõ põt ſuꝑbo exercẽ ſñ adiu/
toꝛe facit eũ libẽter alij ſbici tñ ꝓpt᷑ ap/
petitũ triũphi. Ad illud qð obꝛ quõ

fit ibi platio.dð ꝙ eſt nõ electiõe nec vi

olẽtia:ſᷣ credo ꝙ nã ⁊ dina inſtõe.alia
eni ↄditõe data eſt vis mĩſtratia ⁊ po⸗/

tẽtioꝛ vni qᷓ; alij:et deꝰoꝛdiauit vt minꝰ

potẽtes ⁊ ſapiẽtes magis potẽtibi⁊ ſa
piẽtibꝰſbeẽnt in miſtrado.⁊ hugo dicit
ꝙ id in malo miniſteriũ exercẽt qð pfi
ciẽdũ ex ↄditiõe accepũt:⁊ ita ſibũuicẽ

pſunt:ſicut peent ſi eẽnt bõi.⁊ cũ ceſſa⸗/

bit ſtat mĩ ſterij:ceſſabit ſtatP platõis.⁊
lic pʒ ꝙ de facto ẽ platio. Ad ilłd qð
querit᷑ vtꝝ de iure.dð ꝙ nulla oĩo eſt
platio de iure.q; cũ ipi demões ſbieci
nihil pꝛecipiãt niſi ius:eo ꝙ rüperũt
ius ⁊ diſſipauerũt fedꝰſempit᷑nũ.ideo
nulla manet ibi iuris obligatio:ſ̊ ſolũ
maliuolẽs ↄfederatio.nec eſt ſimile de
hoĩe qui iuſte põt pcipe ſᷣuo.et ideo nõ
valẽt ratõnes ad hoc inducte.

1711parte iſta
ſunt dubitatõnes circa lrf̃am.

Et pᷣmo qrit᷑ de Hꝙ dicit eos cadẽtes
caliginoſi aeris hitaculuʒ ſuſceꝑpitad

pꝓbatõem noſtrã.ergo videt᷑ ꝙ h̊ quod

vltimo dicit᷑ ꝙ debeat habitare ĩ terra

cum ag nim exercitiũ ſint deputati.

Itẽ in dyalogo legit᷑; quedã come
dit lactucã ⁊ ſtati obſeſſa ẽ a demonio.
T ibidẽ ratio reddit᷑.quia dyabolꝰ erat
in lactuca quà momoꝛdit ergo videt᷑ ᷓ

ſint in terra. ? dicẽguũ eꝙꝙ dina cle/

mẽtia ⁊ ꝓuidẽtia locũ ſeqſtratũ ꝓuidit

demonibne nimis acriter nos tẽpta⸗
rent:nec tamẽ nimis a nobis lõgiquũ

vt poſſent nos exercitare.vñ ꝙ inhitẽt

in caliginoſo loco:hoc diuine ſnie eſt.

ꝙ vero ad nos veniaãt hoc pmiſſiõis eſt

Vnge cũ triplex ſit aeris interſticiũ ſi

querat᷑ in qua pꝑte ſunt: ꝓbabile videt᷑

ꝙ ſint i medio vbi eſt turbulẽtia ⁊ vexa
tio ⁊ varietas impſſionũ.⁊ hic eſt ꝙ fre
quẽter ↄmouẽt vẽtos ⁊ temꝑſtates.
AIſtẽ ꝙ de hoc ꝙ dicit in iſto agere ca⸗
liginoſo qui eſt carcer eis.videt᷑ enĩ ꝙ
nullo modo ſit carcer: quia diſcurrũt

quo volunt:⁊ iterũ ſpũales ſunt.ꝗ̊ nec
Itẽ vẽtꝰ
nõ põt cõmouere nec ↄturbare radiũ.
ergo multo foꝛtiꝰnec ſpim. Itẽ cum
nõ habeat viſum coꝛpalẽ videt᷑ ꝙ nullꝰ

ꝓhibẽt᷑ nec detinẽt coꝛpe.

locꝰ ſit eis caliginoſus:nec punirivi⸗

qẽtur tenebꝛis coꝛpalibꝰ. NWedicẽgüů
ꝙ ſicut ex quadã cõgruitate celü empy
reũ eſt angelis ſanctis locꝰcõueniẽs ?⁊

aptus.tũ ex luce.tũ ex ſpacioſitate:ita
recte põt dici palaciũ atteſtas clarita/
ti ⁊ trãquillitati:: ampliatõi caritatis.

—

. „
„ 68

BenN V r4 mer Aa

ſic ꝑ oppoſitu aer ille caliginoſus car

cer eſt:quia puꝰ artꝰ obſcurꝰnõ ob-/
ſcuritate que obſcuret:vel artitudie q
anguſtet:ſed potiꝰque atteſtat᷑ mentis

artitudini:⁊ frigoꝛi iniqtatis:et cõmo⸗/

tionẽ affectionũ.⁊ ideo recte carcer di
citur.⁊ ſicut alio modo locus coꝛpalis
locat ſpiritꝰ:alio modo coꝛpa. ita etia

⁊alio modo incarcerat. ſic patẽtoba.

Itẽ querit᷑ de hoc ꝙ dicit ꝙ dabitur

poteſtas adhuc tẽptandi hmies quaz

modo non habent. Lontra JYob. xl
nõ eſt ptãs ſuꝑ terrã que põt eiↄpari.
ergo ſi vires eius excedunt noſtras.
potiꝰ videt᷑ ꝙ deus debebat nobis au/

gere poſſe q́; demonibus:aut videtur

iniuſte agere ⁊ ineq̃lit dũ expoit debilẽ

foꝛti ⁊ foꝛtificat foꝛtẽ contra debilẽ.

2

11 eN ee

V Sri.

*

●½ „ . .*

„„„J. 5 3

nB

Nn e „☚

Me dicẽdũ ꝙ ptas illa de q̃ loquit᷑
JYob. eſt ptas virtutis nãlis:nõ ẽ ptãs
tẽptãdi.na ptãs tẽptadi debilis eſt niſi
foꝛtificet᷑ pↄſenſuʒ tẽptati.debilis eni
eſt hoſtis qui nõ vicit niſi volẽtẽ. qa tñ
pꝓpter noſtrã ↄcupiſcẽtiã ⁊ igratiã mł⸗
tipłr nos decipit ⁊ allicit:iõ foꝛtis eſt ⁊
adeo ꝙ pauci eẽnt qͥ nõ viĩcerèt᷑ niſideꝰ
eiꝰaſtutia ⁊ fallaci repmeret ⁊ reſtrin
geret quã in fine iuſto iudicio pꝑmittit
Dilatari.⁊ iõ ptãtẽ tẽptãadi dĩ dare:nõ
ↄferẽdo nouã potẽtia: ſ̊ ſinẽdo ipſam
opari m iuſtã potẽtiã ⁊ aſtutiã quã iaʒ
hʒ. IYtẽ querit᷑ de hoc quod dicit ꝙ;
nõ eſt fas vlli ſpũi qui victꝰ eſt ipugre
gliquẽ. Lõtra ꝓbabilr credit᷑ ꝙ dyaꝰ
magnꝰqͥ tẽptauit ada:tẽptauit xpm.et
oĩ mõẽ victꝰ. vr q nüq; qmodo tẽptet

qð eſt tex. apoc. AItẽ ſi h eſt verü. 3

vr̃ exercitꝰ demonũ adeo dĩnutꝰĩ fine
ꝙ tẽptãe nõ poſſit.G̊ aũt flin ẽ: cũ foꝛtiꝰ
tẽptet in fine. Gvdð ꝙ circa H̊ diffi
cile ẽ pitatẽ detiare.q auùt fiat dĩnutio

in eodẽ exercitu demonũ nõ vr̃ ipꝛoba
bile cũ ita videamꝰↄtĩgẽ ſᷣm legẽ belli.

vt q ſupatamoueat᷑ a bello. quãtũ tñ ⁊

qñ difficile eſt detiare. vnde quicquid

2—

dicat oꝛigenes.melius eſt dubitare:qᷓ;
ſupꝑ hoc aliquid diffinire.

BDiſtictio ſeptia.

EYElpra dictũ

s eeſt q angeli ?†. Supꝛa

egit mar de auerſiõe ⁊ cõ/
uerſiõe. in hac pte agit de
ↄfirmatõe ⁊ obſtinatõe. Et dĩdit᷑ q̊ ps
in duas. In pma agit de cõfirmatõe ⁊
obſtinatõe.⁊ de ↄñntibad h̊ ibi.de
eadẽ.⁊ licet mali angeli c. Pꝛĩa ps

hʒ q̃tuoꝛ pticłas. In pᷣma oñdit ꝙ alij

angeli poſt ↄuerſionẽ ⁊ auerſionè ſũt
pgłam ↄfirmati:⁊ alij ꝑ malitiã obſtia
ti. In zqrit vtrũ ha beat libertatẽar.
⁊ opponit ad ̊ ibi.ſ̊ cũ nec boi peccare

poſſint c&. Tertio detiat ibi.ad q oẽs

qq boni tata gr̃a. In q̃rta ⁊ vltima ex-

dla nat quãd auctoꝛitatẽ inductã ibi.

ꝙ; Sbieroꝰait ct.⁊ ita duo h detminat᷑

Pꝛimo qualit᷑ mali in malitia ſuntob
ſtinati:et boni in gra cõfirmati.=?quõ
ↄfirmatio ⁊ obſtinatio ſtet cũ li.ar.

intelligetiã
huiꝰptis circa duo icidit h̊ qõ.
Pꝛimũ ẽ de obſtinatiõis malignitate
q́;ẽtũ ad malos.⁊ veſt de li.ar.ĩmutabi
litate q́;ẽtuʒ ad bonos ⁊ malos. Circa

a

pmũ tria querũt᷑. Pꝛĩio querit᷑ vtrü in
t poſſibił᷑ rẽificatio

„

demonũ volütate ſi bit rẽifica
2⁊ vptꝝ ſit in eis male volũtatis ↄtinu

atio. ʒ? vtrũ ſit in eis male volũtatis

intenſio.

LTueritur igi

tur bmü vtꝝ affectio l volũtaſ

demonũ poſſit rectificari. Etꝙ n vF
pmo dam. dicit ꝙ h̊ eſt angelis caſus

qð hõibo moꝛs.ſ̊ hõ poſt moꝛtẽ non põt
recupare bonã volũtatẽ ⁊ recta quam
amiſit in vita. gOgect. Itẽ aug. in li. de
fi.ad pe.ſic creauit de angelũ vtqͥ vel-
lent pꝓpꝑetuo boni eẽ:⁊ qui nollẽt nunq;

eos dino munẽ reparẽt. Itẽ hoc vF

rõe. ſiłis eſt rõↄfirmatiõis in bono:et
obſtinatõis ĩ malo.ſ̊ angeli ſtati vt bñ
moti ſunt:firmati ſunt in bono.ergo

? mali ſtati vt peccauerũt obſtiati ſunt
in malo.ſi ergo boni nõ pntcadere:ita

nec mali reſurgẽ. Itẽ Fui peccauit
angis q; hᷣ:g ⁊ grauiꝰdʒ puniri:ſᷣ̊ pec

catũ hoĩs punitù fuit aliqua pena irre⸗

mediabili: vt pena moꝛtis de qua null⸗
euadit.ergo neceſſe eſt peccatũ angeli

qð erat moꝛs ſpus puniri pena moꝛtis

tz nõ potuit puniri pena moꝛtis nature
ergo ncce fuit ipm puniri pena danati
onis eterne. Sed ↄtra ad rectifica/
tionẽ volũtatis duo ſufficiũt.hſcʒ do⸗
natio diĩne mĩe:⁊ ↄtritio pnĩe.iᷣ vtrüq;
eoꝝ eſt poſſibile circa angelos lapſos
eſſe.̊ voluntatè eoꝝ rectificari.

güt poſſit eẽ ↄdonatio mie ondit᷑.quia

mia dei eſt infinita:pcẽm luciferi ⁊ de
monũ eſfinitũ:ſᷣ infinitũ vĩcit ⁊ ſupat

finituʒ. ̊ dina mia põt remittere illud

pcẽm. Situ dicas ꝙ põt de potẽtia

i nõ de ↄdecẽtia. Cõtra decet miam
dei ſumme manifeſtari:cũ ſit ſumma·

diligit
goſec̃
Poſſcin
reſno
hirta⸗
Noi
fecnfcar
leangkra
Gnoͤſten
blitasas
ſechnor
deſiciet
led
N
pultſa
creaui
glam/
ſian. 16
iseen
ſocnen
Ternas
elet
ugier
W
löde⸗
Prenn
mala
a ſin
bolina
nufeer
Oie
hieſn
ſibüan
Pdidit
tuiſſet
gito⸗
tom

Its

daſmnto⸗
utiaan
ilia,,
benia
ittbdi⸗
gien
Kinmd
los. Nnn
nerümin
kräftato
atis,tin
epolütats

gi
olypclütaſ
Liri

geisdſns

nonpi
imgulor
iinbon
Maini
wroergo
ſint ſunt
ereia
nmcaui
3wurre,
eufu
Cüengti
wmanons
tonue
Nnndinti
Arecife⸗
ibſod
hie rtg
losliſe

.

ergo ſi ſic manifeſtat in ſummo. ſcʒ in
remittẽdo maxim oĩm pccoꝛũ.⁊ H̊ fuit
pcẽm luciferi.ͥ decet ipm illud ↄdona
re.O aũt poſſit eẽ doloꝛ pnie ĩ dia?oñ
dit᷑.qncũq; aliqͥs ſentit ſibi adeẽ quod
odit⁊ abeſſe qð diligit:dolet ⁊ triſtatur
qꝛ ſicut dicit angꝰxiiij.de ci.doloꝛ ẽ dili
gẽdꝰ ab his rebo q nobis nolẽtibꝰ acci

qũt:hᷣ diabolꝰ ſcit ſe ex pccẽo ſuo amiſi/
ſe illã nobilitatẽ quà hẽbat in celo:⁊ in

curriſe penà in inferno: pmuʒ maxie
diligit:et ⁊ vmaxie odit. penitet de G
qð fecit:vel de H̊ quod noluit:vel ſaltẽ
poſſibile ipm alñ ad bũc ſtatũ deueni
re ſi mõ nõc᷑.ꝗ̊ põt ex ꝑte ãgeli eẽ doloꝛ
pnie:⁊ ex pte deiↄdonatio mĩc.gꝗ̊ ⁊ẽc.
Itẽ ondit᷑ qꝛ ſi bõitas angeli nõ põt
rectificari aut h̊ eſt ex ꝑte dei:aut ex p
te angłi:aut ex pte peci.ondit᷑ igit᷑ pᷣmo
ꝙ nõ ſit ex pte dei triplici rõe. Mꝛima
eſt H̊.obſtiatio male volũtatis t ĩpoſſi/
bilitas ad rectitudinem volũtatis ẽ de
fectꝰnõ potẽtia.q̊ nõ hʒ cãm efficiẽtẽ ſʒ

deſiciẽtẽ:Fᷣ deꝰnulliꝰẽ cã deficiẽs.̊ nõ
cã trõ huiꝰĩpoſſibilitatis. Secũda ẽ

B. deꝰ ancedẽter oẽs homĩes ⁊ äagelos
vult ſaluos fieri:pt dicit dam. quia nõ
creauit ſiue plaſmauit ad ꝑnaʒ ſed ad
lam.ſig nõ vultanglos malos beati
ticari:̊ ẽ ſolũ volũtate ↄñti:ß volũtas
ↄñs ẽ exceſſus ex ca va. alia rõ ẽ vlte
rioꝛ quare H̊ cõcedit.nõ volũtas dei.
Terxtia ẽ h.ſi diaꝰvenis petẽt dñs non
repellẽt.qꝛ ſic dicit ambꝛo.ipe cipit cõ
fugiẽtes ad ſe:h̊ iuſticie eſt:ſᷣ ↄ iuſticiã
denullo mõ facit. Pꝛetẽa q;tũcunq;
hõ deo ßfuierit ſi ꝑenitʒ de bõis:de ꝰbõa

pterita nõ acceptat. ſitr ſi ppnitet de
mala vfr̃ ꝙ mala remittat.⁊ hoc ſpectat

ad ſummã mĩaʒ.ꝗ rõ qre volitas dia/
boli nõ põt rectificari nõ põt pᷣncipalit

vẽire ex pte dei:vt pʒ ex hac t᷑plici rõe.

DHuiũdit᷑ etia ꝙ nõ ex pte nẽ agli venit
H ipoſſibilitas. pᷣaucte aug.ð fi.ad px.

ſi hũana nã poſtq; a deo auerſa boöitatẽ
pdidit volũtat:ex ſeipa rurſuʒ hr̃e po/

tuiſſet.młto poſſibiliꝰh̊ na agłica hret.

q̃ qto minꝰguat᷑ podẽ terreni coꝛpoꝛis:

tãto ma gis hac eſſet pdicta facultate.
AItẽ H vf æ rõe q; angłs peccãdo nõ

amiſit li.ar.qm libertas ar.ẽ ei nalis.ſj
rõe li.ar.erat ſuſceptibił rẽitudis a ſui

nã. adhuc q;tu eſt ex pte nẽ ſue:ſuſce/

ptibilis eſt. Itẽ ſi na angtiiẽ cà illiꝰ
iĩpoſſibilitat:⁊ cuiuſcũq; res p modũ nẽ
eſt cã:deꝰſiłr ẽ cã.qꝛ ſola volütas adp/⸗
ſat᷑ deo.ꝗ̊ deꝰeẽt cã qͥ talẽ nãʒ fecit.ſig
nullo mõ deꝰ ẽ cã ipoſſibilitat ad bonũ
nec nã ãgłi.: Oñndit᷑ eti ꝙ rõ nõ ſit
ex pte pcc̃iãgłici.qꝛ pcẽ̃m anglicũ non
excellit pcẽm hoĩs ĩ infinitũ q;tũ ad ali
quã ↄditõeʒ.& nõ nocuit ĩ in finitũ pluſ
q́; pcẽ̃m hois:ſ pcẽ̃m hoĩs ⁊ ſi auferret
rẽitudinẽ:nõ tñ obtulit poſſibilitatẽ ad
rẽitudinẽ.g̊ vr ꝙ pcẽ̃m angłi:et ſi maꝗ
elõgauerit:nõ elõ gauit infinite.ᷣ vr q
elõgauitcũ poſſibilitate ad reditũ.⁊ ita

nõ vr rõ ex pte pcci. Itẽ q;tulacũq;

gr̃a aduẽiret volũtati diaboli expellẽt
totã culpã:loqͥr de gr̃a gtũ faciẽte:ſed

moꝛbꝰq modico rᷣmedio adueniẽte ppot

curari:nõ dr̃ de ſe icurabłis:ſᷣ ꝓpt᷑ de/
fectũ remedij ſi illud nõ adſit.g ĩpoſſibi
litas rẽificatõis in volütate angłi nõ ẽ
rõe culpe pᷣncipalt̃. Itẽ culpa nõ in/
ducit nccitatẽ volũtati:qꝛ ẽ in volũtate

ſm ꝙ volũtas ẽ:⁊ ita ſᷣm ꝙ liba ⁊ vᷣtibit

nõ inducit nccitatẽ.g nõ aufert poſ
.

libilitatẽ ag oppoſitũ ita ad rcitudiezʒ
nõ venit illa ĩpoſſibilitas ex pte pcci.
̊ nullo mõ. Heedð ꝙ ſicut ſcĩ dicũt

⁊ auctes.volũtas diaboli nꝰmõ põt rẽi
ficari ſm ꝙ ̊ bũ põt:pdicat quadã po
tẽtiã hñtẽ aliquã oꝛdiatõeʒ ad actũ.nã

ſi intlkigat᷑ de potẽtia efficiẽt abſolute

abſq; dubio potẽs eſt deꝰdiabolo reſti

tuẽ bonã volũtatẽ.tñ ex ꝑte diaboli nõ
ẽ oꝛdiatio aliq̃ ad H: imo fc ẽ volũtas

eiꝰĩpoſſibił:vt ſci dicũt ⁊ rões oſtẽdũt.
Si autẽ qrat᷑ ca ĩpoſſibilitat ad rcitu
dinẽ intiindũ eſtad H ꝙ ad rectitudinẽ
volũtatis ꝑ actuale pccẽ̃ʒ lapſe:duo cõ
currũt.ſ.ex pte voluntatis pnia:ex pte
dei gr̃a ſanans:⁊ vtrũq; deeſt dia?ꝰx iõ
oio deeſt ei via rẽificatiõis. Siqras

vlteriꝰqð hoꝝ ẽ rõ defectꝰalteriꝰdð q;

defect pnie ẽ rõ q̃re deficit gr̃a gratü

faciẽs.qꝛ ad ill diſpõit pnia infoꝛmis.

NRRurſus ſi qrat᷑ qͥre deficit pnia.dð
qꝛ deficit gtia gratis data que puenit

. 1 *
6 4
P
.
4

volũtati vt peniteat⁊ ſine q̃ nẽo vnq; ſe
ppat ad gtia ſic.j.meliꝰpatebit. S iq
rat᷑ vñ veniat de fẽs gfe gtis date łq ſit

rõòõ abſq; dubio defect gre gtis date ñ
põt hf̃e niſi cãm deficiẽtẽ.⁊ ita neq; deꝰ

neq; nã angłi põt eẽ pᷣma ca:ſᷣ nccariuʒ

eſt ꝙ ipa cłpa ꝙ dial ita egtauit ⁊ egtat
vt nõ pateat aditꝰgr̃e.⁊ in ↄſentiunt

cõiter oẽs qͥ recte ſapiũt circa nam iſtã
ſ vñ hẽat culpa viaboli hac irremedi/

alitatẽ diuerſificati ſũt varie opinãtes

Quidã ei ſumpſerũt rõeʒ ex ↄpatõe
culꝑ ad ſeueritatẽ iudicãtis.qꝛ eĩ diaꝰ

⁊angeli eiꝰgrauiſſime pꝑeccauerũt vñs
ſeuerꝰiudex ſtati cõdẽnauit eos:ſicut

iudex ma gnũ latronẽ in turpi latroci

nio depheſuʒ ſtati facit ſuſpendi:q;uis

differat ſuſpeẽdiũ v niꝰpui latronis qui
potuit br̃e aliquã excuſatõem.ſ̊ hec rõ
ↄgruitatiſ ẽ.qꝛ eſto ꝙ diaꝰminꝰ?ꝰꝑcaſſʒ
tùc videret᷑ poſſe redire:⁊ nos videmuſ
ꝙ; de mĩaʒ facit cũ ſceleratiſſimis fre/
quẽter:⁊ aliqs alñ qͥ modicũ peccauer̃t

demerget i infernu.⁊ iõ ↄgruitas tm ẽ

Alij ſumpſerũt rõem ex ↄpatõe cul-/
pead naãm peccãtis:quia peccãs fuit ſba
ſpũalis oĩo nõ hñs põdꝰcarnis.⁊ quia
ſba ſpũalis ẽ:⁊ ſemp in actu ſuo.vñ nõ
laſſat imo ↄtinuo hʒ ĩoꝛdinata volũta/

tẽ:⁊ ↄtinue gr̃am ĩpugt.iõ nõ offert᷑ ſi -

bi gr̃a. Sʒ iſte nõ ſunt rões nccitatis
tũ qꝛ pðdꝰ carnis nõ icliabat hoĩeʒ pᷣꝰ
ad pcc̃m.iõ nec adeo excuſabat vbi pec-
catũ eius capet remediũ rẽitudis nec

ecõtra carẽtia carnis adeo angelũ ĩp/

diebat.ſiłr nec alia rõ.qꝛ deꝰgraʒ gtis
datã freqnt dat hi exñnti in actuali vo/
lũtate peccãdi.hᷣ ei ſił ſtat cũ culpa.⁊ hꝰ
exẽplũ pʒ in paulo q ↄuerſuſẽ ⁊ circũ/

gatꝰluce in actu pfcõis:ſunt tñ ↄgrui/

tates qd a latẽ. Alij ſumpſerüt rõeʒ
ex pte culpꝑe relate ad modũ peccãdi per
oꝑpoſitü ad pcẽm homis.qꝛ enĩ hõ alio
ſuggerẽte peccauerat.ideo dignũ fuit

alio reuelari. Rurſus q; totu genus

huanũ ceciderat ne totũ piret:ↄgruuʒ

fuit reduci aq rẽitudinẽ.ecõtra ẽ ĩ age⸗/
licis ſpiritibo.qꝛ nõ peccauerũt p tẽpta

tionẽ:maxiĩe lucifer.iõ non redijt.vnde
greg.ĩ moꝝ.iiij. nũqᷓ; lumè pᷣſtini ſtatꝰ

“ N ℳ£ ”” -.ĩ 3 e eS
.

accepit.qꝛ nõ pſuaſus amiſit: ſiłr quia
cecidit ſᷣm ptẽ:ita ꝙ pcẽm fuit ptickare
⁊ pſonale iõ nõ debuit rectificari.vnde
aug.in ench. placuit vniuerſitatis cõ

ditoꝛi:nt qm nõ tota mititudo angtoꝛũ

dñi deſeredo pierat in et᷑na dãnatone
remunẽt.& iſte ſiłr ſunt rões ↄgruitas
qꝛ ſi h peccaſſet ꝓpa volùtate ſine ſug

geſtiõe ł pticłr:nõ video quõ nõ poſſet

recupare bonã volũtate dño reſtitu⸗⸗

te. Alij ſumpſerũt rõem p ↄpatiõem

ad ſtatũ peccãtis.qꝛ tps meriti ⁊ ſtatus

merẽdi erat ipis pfixꝰ vſq; ad pmã bo/

n1⁴wꝗ opatõem vel mals.⁊ iõ ſicut h pus

q́; tps merẽdi ptraſit:q;tũq; pccauerit

paꝝ dũ tñ moꝛtalr̃:⁊ qlr̃cũq; peccauẽit
vltra nõ põt bonã volutatè reacqrere.
⁊ ſic de angeł ĩtlłndũ ẽ.⁊ H̊ mõaſſiguit
dam. cũ dixit.H̊ ẽ ãagłis caſus qð hib⸗

moꝛs.⁊ ſiłr aug.de fi.ad pe.cũ dixit.ſic
creauit de angelos vt qͥ vellẽt ppetuo
bõi eẽnt ⁊ qͥ nollẽt nũq; eoſ dino munẽ
Tparʒ.ita ⁊ tps mẽiti ⁊ ſtatũ pfixit vſq;
ad pmũ ↄflictũ.Et hãc rõʒ credo ꝓpꝛiã
7 nccaria. ⁊ H pʒ q ſi aliq̃ paſſio ĩeſt ali

qbꝰſbiectis:ĩeſt eis ſᷣm aliqð cõe.diaꝰ
gũt nõ põt bonã volũtatẽ recupare:ita
ẽ obſtinat.et ſiłr iudas.⁊ aliꝰhõ pccoꝛ

dãnat. Cõſtat ꝙ h eẽ nõ põt nec ratõe
nẽ:nec rõne modi peccãdi.qꝛ nõ eſt cõe.

„ — „

ſig nõ inuẽit᷑ cõitas niſi ex pte ſtatꝰ da
vterq; ẽ ex̃ ſtatũ meriti manifeſtũ eſtq
iſta ẽ rõ potiſſima ⁊ nccia.⁊ H clariꝰpʒ
in pcco hoĩs ſi diligẽtiꝰ ↄſideret᷑. nam
pcẽm iude in pnꝰnõ abſtulit poſſibilita
tbẽ ad iuſticià: tñ ſine aditõe ⁊ ſine inno-
uatõe ſolo tpe merẽdi tñſe ũte fact eſt
ĩpoſſibił ad bon volũtatẽ.de eĩ decre
uit offerre gram qdiu ẽ ts merẽdi:iq
tfmſeuüᷣte cũ nõ faciat ỹ ſuã diſppem non
offert graʒ qͥ pueniat volũtatẽ ⁊ foꝛmʒ
ad pniaʒ.⁊ ita remanet volũtaſĩ pnia
ſempitna:æ ita cłpa. Et ſi tu obicias
ꝙ cuʒ de? puiderit ꝙ diaꝰlapſurꝰerat
ſiue peccaturꝰq̃re pfixit ei ita modicu,ʒ
tps merẽdi vt nõ hfet ſpaciũ redeudi.
nondũ ad h̊ ꝙ ĩ ↄaditõe rei nõ attẽditur
rõ miĩe ⁊ iuſticie pᷣncipłr ſ̊ ſapie.decre
nit eĩ dĩna ſapia ĩ vniuerſo facẽ dupli
cẽ creaturã rõlẽ ad h ꝙ eẽt vniuerſu,zʒ

ſ⸗
ſe
off⸗
n
ni
ea
rrig
cecidt
vol
pee
cert
bſe
en
Noppt
ſopitt
ſclei⸗
e⸗
n
drin
Pte
rial
ner
feſt⸗
ttii⸗
mio⸗
ſum
Rpc
ſtici
tiſtm
ecee
mied⸗
hoſtt
krrors

kſchort
pichee

Nſtrse⸗
enghi
ätie
Wiin
wne
murſtone
Wömäbo⸗
urbvoͤts
arcanerit
Rcauiit
mirere.
baſtuit
dirttſi
litppeno
inomunẽ
Pfirtrſc
ſckal

„
bA
umdo

AW
gocde.di⸗
nparen
in
necmi
leſot'i⸗
feſüͤetq⸗
ſchrp;
crti. pamn
twſiin
1ſneinno⸗
tireſe
de eidet
Hs Meläil
diſpen
itnitſen
olinſignn
tſimoroon
itn noh
⸗4
ciünutru,
ſoritam.
linpi
tueffe

ↄpletũ.n coꝛpi vnitã: alia rationalẽ
abſolutã: aliã ſpualẽ vtãgelü. ⁊ qm ſba

oĩo ſpualis ẽ oĩo icoꝛuptibilis ⁊ ĩgia

iõ ſił pducti ſunt.⁊ ſicut ſił ſunt ꝓducti

ita etia ſił gkificadi ſiue diſpoſiti ad ſi
glificari.⁊ q; ſunt ſpuales ⁊ icoꝛpales

⁊ ĩcoꝛuptibiles nullo mõ hñtes retar/

in eis ita bꝛeue pꝛefixũ ſicut potuit.⁊ iõ
vſq; ad pᷣmã auerſionẽ ⁊ ↄuerſionẽ de

libatiuò. Hõi voqedit'ẽ in coꝛpe aĩali
ad ꝓcreãdũ ꝓlẽ ad cultũ dei: ⁊ ita in dii
ſpoe remotioꝛia głia:datꝰẽ locsdiſtàs

ad merẽdũ a ſui ↄditõne.ſ.padiſus ter

reſtris:⁊ pfixꝰẽ ei tminꝰ diuturnꝰ ꝓpt᷑

offm pcreandi ꝓlẽ.⁊ ꝓptẽa cũ peccauit

angelꝰſtatiʒ exijt tps meriti ſtatuti:ho

vo nõ.⁊ iõ iſte potuit rẽificari:ille ᷣo ñ.

⁊ H ẽ qõ dicit aug.de mi.ſacre ſcriptu
re.agłs de ſpᷣlimiſſimo ſui oꝛdis ſtatu

cecidit iõ reſurgẽ non potuit.pʒ igit᷑ ꝙ

volütas ageli nõ ẽ rcificabił:nec fuita
tpꝑe ex ꝗcecidit.qꝛ ei fuit erĩ ſtatĩ meriti
certiſſime reuelata ẽ ei ſua dãnatio.et

iõ ſicut beati nõ pñt timẽ dãnatõem:ita

angelꝰmalꝰ ꝓpt certitudinẽ danatöis
nõ põt ſpare ſalutẽ:⁊ ꝓpter abñtiã gr̃e

nõ põt penitẽ:⁊ iõ nec bonꝰec. His viſ
facile ẽ ad oĩa ſoluẽXẽ. Ad ilłd qð obꝛ

ꝙ pPõt eſſe ↄd?mĩe.dð ꝙ põt de potẽtia
abſoluta:łᷣ potẽde oꝛdiata q opat᷑ ſᷣm
oꝛdinẽ ſapiĩe:⁊ illũ oꝛdinẽ deꝰ nõ coꝛü/
pit:iĩmo ĩuiolabilit᷑ ſuat:non dʒ eẽ nec
Põt eẽ.qꝛ ↄſiliũ dei ⁊ diſpõ nõ pðt muta
ri aliq̃ rõe. Ad illud qð dicit.ꝙ ſũ

me dʒ mãifeſtari mia. dð ꝙ ita dʒ mai
feſtari mia vt manifeſtet᷑ ⁊ iuſticia.⁊ iõ

etia decreuit dĩna bonitas in hoĩe ĩfir
mioꝛi ⁊ miabilioꝛi manifeſtare mia; x⁊·
ſumme manifeſtauit qm vnigenito nõ
pepcit. In angłicis ſpiritib placuit iu
ſticiã maifeſtare:⁊ ſapiẽtiſſime ⁊ elega
tiſſime factũ ẽ.qꝛ mĩa nõ aufert iuſticiã

nec ecõꝰ⁊ iõ errauitoꝛig.q totuʒ dedit
mie dei ⁊ abſtulit locũ iuſticie.qð q;uiſ

nõ ſit tate ipietatis ĩ ſupficie:tñ equat
erroꝛis ẽ auferre a deo actũ iuſticie ſiẽ

auferre actü mĩie. Ad illud ergo qð
obꝛ de doloꝛe pnie ꝙ pot eè iñ diabolo.
dð ꝙ doloꝛ pnie eſt duobꝰmodis.aliqͥſ

enĩ dolet de culpa ꝓpter dãnũ qð ĩcur
rit ⁊ leſionẽ.⁊ ſic dolere põt qͥs ex puriſ

nalibo ſiue gra gratis data.⁊ tũc dolet
qqqñ maioꝛẽ ſentit leſionẽ qᷓ; delcãtõem.
hac diaꝰmõ ñn hʒ ꝓpt᷑ hĩtudinẽ peccãdi.
datiuũ:bhic eſt ꝙ in loco głe ſuntↄditi.
ſcʒ in ẽpireo:⁊ ita de ꝓxio ad głliam di
ſpoſiti ⁊ rõe nẽ ⁊ loci.⁊ iõ tps meriti eſt

hß tñ bĩtureſt cnʒ abſoꝛbeta penis poſt
iudiciũ:ſ pnĩa h nõ diſponit ad gratia
imo ſolũ eſt ꝑena.qꝛ ſic ꝑenituit etiã iu/

das. Alio mõ eſt doloꝛ pnĩe qñ qs de

let de culpa:q; dei offenſiua.⁊ h doloꝛ

diſpõit ad pnĩam.⁊ hic nõẽ ſine gratia

gratis data.⁊ hũc doloꝛẽ diaꝰ vł demo
nes hr̃e nõ pñt:qꝛ ſunt er ſtatũ ĩ qͥ dat

gfa ⁊ irregreſſibir ſunt ex.⁊ ita pʒ ilłq

Ad illud qð obꝛ ⁊v vñ veniat poſſibi
litas.ↄcedẽdũ ꝙ nõ venit ex pte dei ſic

ofßqũut tres pme rões.nec ex pte angti

qtũ ẽ de ſe:ſicut oñdũt tres rões ?lo
co poſite.nec etiã ex pꝑte magnitudinis
pcci qtũ ẽ de ſe: ſicut oñdũt tres rões
vltie. ̊ H hʒ culpa rõe ſtatꝰ.qꝛ enĩ ẽ vo

lütas ex̃ meriti ſtatũ abeſt oĩs gra.qᷣa ĩ
ſtatu dãnatõnis abeſt deſpatio certiſſi

ma que due ſunt ↄditões oĩo diſponẽ
tes volũtatẽ ad ipoſſibilitatẽ rẽitudĩs:
tñ illud qð obꝛ ꝙ nõ põt vẽire ex parte
pcci:qꝛ nõ excedit in infinitũ pcẽ̃ʒ hoĩs
Quidã voluerũt ſoluẽ ꝙ ĩmo qꝛ intel/

lectꝰangłicꝰ ẽ dei foꝛmis.⁊ iõ intlłit in
inſtãti.rõlis ſiue collatinꝰin tpe.⁊ ideo
qꝛ pcẽm angeli eſt ↄtra dei foꝛmẽ intel
lectü excedit ĩpꝛopoꝛtõnabłr pcẽm ho/
minis: ſiẽ linea ĩpꝛopoꝛtiõabir excedit

pũctũ ⁊ tps inſtãs.ſᷣ¶ H̊ nõ oʒ dicere.qͥa

nõ oʒ ꝙ moꝛb ĩcurabil:ĩcurabilẽ exce
dat iĩ infinitũ.qꝛ vnꝰmoꝛbqͥ ĩ vno ſtatu
ẽ curabit᷑ pꝑ cremẽtũ ſiue diuturnitatẽ
fit iĩcurabił᷑.ita ẽ maifeſte ĩ moꝛbo coꝛ/
pali.ſiłr videmꝰmaifeſte ĩ moꝛbo ſpũa
li. pccẽʒ eĩ añ moꝛtẽ ẽ curabile.ſolo aũt

exceſſu moꝛtis fit incurabile.ſilłe vide/

mus in caſu.qui eni cadit de loco paꝝ

eminẽti non moꝛit᷑.qui auteʒ de turri

cadit ſine remedio ledit᷑: ſed tamẽ ma/
gnitudo ⁊ altitudo nõ eſt impꝛopoꝛtio/

nabilis altitudinis.⁊ ideo nõ valet illa
fz

Vppoſitodnne

demonũ nõ ſit poſſibit᷑ rẽifica

tio.qrit᷑? vtꝝ ſit ineis male volũtatis
ↄtinuatio. Etꝙ ſic vr̃.i.con.x.q cöouẽ

tio xpi ad belial.glo.ſicẽ xps oĩa bñ fac
ita diaꝰoĩa male facit: ſʒ ſꝑ facit aliqͥd
qꝛ ẽ ſſa ſpũał nõ laſſata in opãdo.̊ᷣ t
Itẽ YJo.iij.dia ab iitio ꝑeccat.glo.ab
iitio creatõis ſue peccat cõtinue vſq; in
pñs. Itẽ aug.de fi.ad pe.loq̃ns de de
mõibꝰdic̃.nec mala pñt volũtate carẽ:

nec pena. Situ dicas ꝙ loòᷣt᷑ de hĩtu
nõ de actu.obᷣꝛ ꝙ de actu ꝑ hiero.qͥ diẽ

ꝙ dia?adh̊ idẽ ſibi arrogat qð pᷣus pꝛe

ſumpfat. Itẽ h̊ vr rõe.diaꝰẽ oſtiatꝰ

obſtinatio ↄfirmatio ĩ poꝛi malo.g

diaboli volũtas ẽ cõfirmata ĩ malo qð

ↄmiſit. ab illo nõ põt recedẽ ergo ct.
Itẽ angłiↄfirmati in bono ↄtinuo
hñt bonã volũtatẽ hĩtũ ⁊ actũ:⁊ eüdeʒ
quã hũerũt in ſui głificatõe.gꝗ ab oꝑpo
ſit ſurr vr̃ de demòibo: cũ ſint obſtiati ĩ
malo ſicut illiↄfirmati ĩ bono. Itẽ ſi
poſſet ab actu male volũtatis deſiſtere
poſſet aliq mõ ſe ad gr̃aʒ ppare. qͥa di
mittẽ actũ pcci ẽ ppare ſe ad gr̃am:ſed
ipe nullo mõ põt h̊ ſicut ſupᷣ ꝓbatü eſt.
g t. Lötra Yac.ij. demones credũt
ecõtra:ſ credẽ ⁊ timẽ nõ ſuntactꝰmale

volũtatis. vr̃ ꝙ alñ mouẽt᷑ ſine obliqᷓ

tate:⁊ ita aliq̃ ẽ intpollatio. Itẽ ſi cõ⸗
tremiſe/ cũt ? tim oꝛ retrabit a malo actu
̊ vr ꝙ deſiſtat aln. Itẽ.ij. pe.ij. demo

nes nõ poꝛtant aduerſus ſe execrabile

iudiciũ.glo.magnitudie pẽaꝝ territia

iudicio pſumptòis deſiſtũt.̊ vr ꝙ ceſ-

ſauerit in eis pſumẽdi puerſitas ſaltẽ
q;tũ ad actũ. Itẽ demones nãljr dili⸗
gũt deũ vt dicit aug.ꝙ nullꝰcõſcĩa põt
deũ odiſſe ⁊ ſi ñ dicẽt.veꝝ vr̃ qꝛ iudiciũ
nõ ðʒ extrema nẽ veſtigia.ſi igit᷑ diligẽ
deü ẽ nole.ꝗ adhuc ſunt hiles ⁊ actiad
hüc actũ. eſto gᷓ ꝙ exeãt in actũ cũ non
moueat ſił pluribꝰmotibo: tũc vt videt
ceſſant ab actu volũtatis male. Itẽ
dia?tẽptàs hüc hoĩem põt deſiſtere ab

actu exterioꝛi:ita ꝙ nibil mali exteriuun

nec illi nec alij faciat:ſ plꝰſumꝰdomini
actuũ interioꝝ q; exterioꝝ.ergo poteſt

oeſiſtere vt nihil actu male velit. Jte
vr ꝙꝙ volütas pᷣma ſupbiẽdi in eo deſie
rit.qꝛ ceſſante cã ceſſat effẽs:ſᷣ rõ q mo
uit diabolũ ad appetẽdũ dĩnã celſitudi

nẽ fuit pulchꝛitudo et ſtrẽnuitas nãliũ

2 pexcellẽtia reſpẽu oĩm.iõ ſpauit poſ
ſe optinẽ taxpetht: ſ mo nõ bʒ ĩ ſe iſtaz
celſitudinẽ. vt vr̃ nec illa volütateʒ. F
vr̃ in eo variata affectio.p. Itẽ differt

dilectio ⁊ appetitꝰ.qꝛ dilectio ẽ boni:ſʒ

atpetitꝰẽ boni vt vnibiliſ. qꝛ ho atpetit
bonũ ſibi. ⁊ bonuʒ ſibi:nõẽ niſi vnibile
ſibi. ß̊ diaꝰbñ videt ꝙ nõ põt ad dei cel-

ſitudinẽ puẽire:qꝛ reuelata ẽ ei ſua dã
natio:vt dicit augꝰ.de mi.ſac.ſcrip.ad
ſue dãnatõ nis cumulum deſupauit.
Needð ꝙ loq ↄtĩgit de mala volũta

te tripłr.ſ.q;tũ ad dei foꝛmitatẽ:qᷓ;ad

A —

ꝓnitatẽ.⁊ q́;tũ ad actualitatẽ.qᷓ;tuʒ ad

dei foꝛmitateʒ ẽ in mala volũtate diaꝰ

ↄtinue:ita ꝙ nulla intuẽit variatio per
defoꝛmitatis deſitõem ſiue mĩoꝛatoeʒ

qꝛ ita adheſit macula pcci volũtati dia⸗

boli vt nullo mõ poſſit ab illa ſeparari

q́;tũ ad ꝓnitatẽ ẽ cõtinuatio eiuſdẽ:ita

tñ ꝙ intuẽit variatio q́;tũ ad modũ ĩcli
nadi.dia ei ad idipʒ qð paxpetijt etiã
nũc ꝓnitatẽ hʒ:ſᷣ differẽti mõ qᷓ; pᷣꝰ. pᷣꝰ
eĩ aꝑpetijt cũ ꝓpoſito optinẽdi.vn dixit

ponã ſedẽ mes ab aqͥlone .nẽ axpetit

q;tũ in ſe ſicut abicioſus qͥ ſpatoptinẽ
epatũ ⁊ ſi nõ optineat nõ recedit abicio
ſ modabiciẽdi variat᷑:ſic ⁊ in diabolo
c.qᷓ;ẽtũ ad actualitatẽ ẽ ↄtinuatio ĩ actu
peccàdi:tñ intuẽit variatio q;ad genꝰ
qꝛ nõ peccat ↄtinue pcc̃o vniꝰgñis cuʒ

nõ moueat᷑ ſit motibꝰdiuerſ.mõ eĩ pc

cat ſuꝑbia:mõ ĩuidia:mõalijs modis.
tñ volũtas ei nũq; reqͥeſcit: quia nũqᷓ

laſſat᷑ cũ ſit icoꝛuptibił ⁊ cũĩ eo regnz
puerſitas ſuꝑ oèm actũ quẽ eliẽ̃ defoꝛ
mat ⁊ depᷣuat:⁊ ita ↄtinue peccat.?⁊ oce
dęẽde ſunt rões ad h̊ iducte. Ad illcu
qð obᷣ ꝙ credũt ⁊ cõtremiſ.dð ꝙ actꝰ
iudicat᷑ bo duptr.autex ſe:vtputa qñ

act ptutis eliciẽt ipm.vt abſtinẽ a vo
luptatibꝰ⁊ ↄſiłes.aut ex adiũcto: ſicut

ire ad ſcm iacobu.Sic actꝰmaldĩ du
plr.aut qa dirce elieit᷑ a vicio:vt velle

peẽ.aut qꝛ viciũ defoꝛms ↄcomitatur

nte⸗
elcih
ſome
feri,
wone
hoͤgt
gec

t
pece⸗
ſict
Pp
ini
iuſt
e
ian
Aſt

gpen
geret
ffi

inuit

wala
oc
R

r J

neodeſt

gnöcn
ial
usniſi
ſaurcſ
niſeii
Nirifn
vibdiß
ſege
Iiſipndit
deicceh⸗
keiſuadi
ſnne
upauit.
Lpolüta
e
ded
linndi⸗
Ator
eninm
VNNüii
pemten
vhe⸗
imoit
apent
Nopenẽ
itäbicio
diadolo
ndiacn
vagen
ͦgnisch
fnöin
ss.
jiconig
tliden

CCNN

dogen
tpuamn
bſmi
mgger

vt dare elemoſinã ꝓpter vanã gloꝛiaʒ
vel cũ murmure ⁊ impatia.⁊ q̊ mõ de/
foꝛmat diaꝰactũ credẽdi:qꝛ cũ murmu
re ⁊ impatĩa ⁊ diſplicẽtia illiꝰqð credit
mouet᷑ in actũ illũ:⁊ ita credẽdo peccat
nõ q; credit:ſᷣ qꝛ nõ eo mõqͥ credere dʒ

credit.ſiłr iudicãdũu ẽ ſi diaꝰvᷣo obediat

Ald illud qð obᷣꝛ de tĩoꝛe dico ꝙ; veꝝn
ẽq timẽt:ł̊ᷣ tñ timoꝛ ita exił ẽ ⁊ volũtas
peccãdi adeo ẽ ĩpꝛoba ꝙ ꝓpt h̊ ñ ceſſat:
ſicut in latrone qͥ lʒ timat furcas:tamẽ
ppt axpetitũ furãdi nõ ceſſata furto:⁊
in ipo timõe peccatq; diſplicet ei dina
iuſtitia quã foꝛmidat. Ad illq qð obꝛ
qa iudicio pſũptiõis deſiſtũt.dð ꝙ ſiẽ
dictũẽ q;uis nò audeãt appetẽ qð pᷣmo
auſi ſunt:tñ ĩpꝛoba volũtate ñ deſiſtũt
axpetẽ. ⁊ ſi viã poſſent ĩuẽire ꝑ quã cre

gerẽt attĩgẽ abſq; dubio idẽ pſumerẽt

vñ q;uis ſit indiciũ variatũ ꝓpt᷑ pxnarüũ
intuitũ:tamẽ appetitnõ ẽ auulſus nec

malũ deſideriũ:imo regnatactu. Ad

illud qð obꝛ de motu nali rñdẽt qdã qꝙ

nã. ⁊ ſi nõ ſit extĩcta:ẽ tñ adeo cõſopita

1 li.ar.malicia ſupata ꝙ in actũ ſuũ nõ
põt exire. Alit tñ põt dici ꝙ ſiẽ libera
volüutas defor̃abatactũ credẽdi: ita ẽt
defor̃at actũ nãlẽ cũ ei adiũgit᷑.exꝰhꝰẽ
H.lzʒ auarꝰ nalr̃ appetat btitudinẽ tata
puerſitas iudicij in eo et volũtat᷑ vtñ
dicat eẽ beatitudinẽ niſi in dĩtijs:⁊ ita
nũqᷓ; exit ĩ appetitũ btĩtudĩs niſi vtẽ in
dĩtijs.⁊ ita aꝑpetẽdo illa btĩtudinẽ pec
cat.q;ꝛ motũ illũ quẽ nã ichoat ĩcitado:
volũtas ↄſũmat defoꝛmãdo:ſic ĩtlłndũ
qꝛ diaꝰnãlr̃ diligit deũ vt ↄuatoꝛẽ ſed

volũtas diaboli illã dilectõeʒ refertad

ꝓpꝛiã vtilitatẽ:iõ peccat.q; ⁊ ſi deũ dili

gat:tñ ppt ſe diligit.bene igit᷑ cedo ꝙ

exit in actũ nalè: nũq; in pure nalem.
Ad illd qð obꝛ ꝙ pot deſiſtẽ ab actu
exterioꝛi.dð ꝙ nõ ẽ ſite.qꝛ diaꝰcũ ñ ob

doꝛmiat ſꝑ in eo vigẽtĩterioꝛes vᷣtutes

⁊ ita ſemper ſunt in actu velit nolit:ſi/
cut in hoie vigilate: F̊ opꝰ ad alteꝝ ſbẽ
oĩo li.ar.iõ pot ceſſare ab hoc vł ab illo
ſim diuerſas ↄuerſiões:ſᷣ nũq; ab oĩ.qꝙ;

dĩ ꝙ magis ſumꝰdñni actun iterioꝛu:

ſiitelligat᷑ q;tũ ad cohĩtatõeʒ ꝓpꝛiã ma

nifeſte flm ẽ.ſi qtũ ad cohĩtatõʒ alienã

veꝝ è q; alq́ põt me cobibẽ abactu ex

terioꝛi ⁊ ↄpellẽ:ñ ſic ẽ e iterioꝛi. Ad

ilłd qð obꝛ ꝙ nõ vr̃ mõ ſuꝑbire qꝛ ceſſa

uit cã.dð qꝙẽ cã inducẽs:łᷣ tñ ñ efficiẽs

nec ↄſᷣuãs.⁊ hac ceſſante nõ ceſſat effe

ctſicut pʒ maifeſte. ⁊ talis fuit in diaꝰ

pulchꝛitudo.&ẽ alia efficiẽs ⁊ cõſeruãs.
⁊ talis fuitvolũtas diaboli obliqᷓ ⁊ ad-/
nerſa.⁊ G̊ ſpẽ in diaiõ ſp ĩ eo ẽ ſuppia
⁊ q;uis nõ exurgat ad illud optinẽduʒ
tñ adbuc aſſurgit ad ilłd qð põt⁊ apli

q; põt.qꝛ ad dñiũ hoĩm ⁊ maxie ſcõꝛuʒ⸗

Ad ilłd qð vltio obꝛ ꝙ axppetit ẽ rei
vnibit.dð q appetitꝰabſolutꝰ ⁊ delibe⸗
ratẽ rei vnibił ⁊ poſſibit.⁊ iſte ẽ axpeti

tus cũ eligẽtia:ſ appetitꝰ velleitat qui J

ẽ ĩpoſſibiliũ: nõ ẽ rei vnibił ſᷣm vitatẽ: ß
rei q; deſiderat᷑: ſic aliqs appetit eẽ ve⸗
lox ſicut irũdo ⁊ ſiłia.dia aũt qð pꝛius

appetit eo mõ q axppetijt volütate eligẽe
tie nõ appetit:bᷣ ſo q;tũ ẽ de ſe. ſi tů ali

qs ↄtẽdat ꝙ axpetit:fatẽdũ ẽ ꝙ iudiciũ
eiꝰ ppvᷣſũ ſiue extiatio ſaltẽ itlłct pᷣctici
q iudicat ſe ad illud poſſe puẽire:qᷓ;uis
iudiciũ ſpeculatõis dictet ↄꝛiũ.
Ertio queritur
vty in demõibꝰſit male volũta
tis intẽtio. Etꝙ ſic Yſido.de ſummo
bo. diaꝰnõ ꝑ h ↄtẽpt ẽ ꝙ deo eq̃lem ſe
exiſtimãs cecidit: h etiꝗ ſe ſupioꝛẽ deo
dicit. ̊ vr creuiſſe ſupbia. Itẽ ratiõe
vf. q; mala facimꝰmala ſumꝰg q;to pła
mala facim tanto peioꝛes ſumꝰ:ſᷣ diaꝰ
plła mala fecit poſt lapſuʒ.g peioꝛ Enuũc
qᷓ qñ cecidit. creuit in eo volũtaſ de⸗/
oꝛdinatio. Itẽ diaꝰdebet᷑ maioꝛ pꝛna
nũc q; q cecidit:H̊ nõ ẽ dubiũ:ſᷣ pmiũ

in bonis nõ auget niſi creſcat bona vo

lütas.q̊ nec ĩ mał ſuppliciũ:niſi creſcat
mala volũtas. gO . Itẽ malu ẽ pua
tio modi ſpẽi ⁊ oꝛdis:ł iſta nõ pñnttõlit
ab aliquo remoueri:alioqn cedẽt in nõ
ens.qꝛ diẽ aug.ꝙ vbi ̊ nulla ſũt:nullũ
bonũ ẽ.̊ ſi nõ ſnnt oĩo ablata pntadʒ
diminuũ:ſ H̊ diminuũt᷑ p pccʒ.cũ q̊ dia
bolꝰpeccet.tãto magis diminuũt᷑: qto
mag peccãat.ſᷣ q́to mag diminuũ tato
Ri volütas. g ct. Itẽ qui ꝓcurat
Sicidiũ coꝛpale ẽ Hicida.⁊ q;to Piura
3

toicidia pcurat:tãto peioꝛ in eo voli⸗

taſ.̊ pi rõe imo foꝛtioꝛi qͥ moꝛtẽ ſ puͤalẽ
ꝓcu rat hoicida ẽ.⁊ qͥ pluriũ moꝛtẽ peu
rat peioꝛ eſt:p diaꝰpoſt moꝛtẽ pmi hoĩs
dr fui ſſe Hicida ab initio: qꝛ ꝓcurauit

eiꝰlapſũ: pceſſu tpis ꝓcurauit moꝛtẽ

pluriũ.g in maiꝰcreuit. Situ dicas
ꝙ creu it mala volũtas in cõpatõne ad
hĩem:nõ in ↄpatòe ad deũ.onditur q;
iſta rñſio nulla eſt.pᷣmo diaꝰinoꝛdiate
mouet᷑ in deũ ſicut in ĩem. ſiꝗ multi
plicãdo ⁊ iterãdo pcẽm in hĩe intedit
⁊ creſcit in eo malicia:pi rõe cũ odit et
blaſphemat deũ.qð nullo mõ põt bene
fieri. pᷣ nõ ẽ pcẽm in qͥ nõ ↄtẽnat offẽ
dat deꝰ:⁊ in qͥ pccãs nõauertata deo.
g in oĩ pcco creſcit mala volũtas in cõ
Patõe ad deũ. q oppoſita nata ſüt fiẽi
circa idẽ:ß demões nõ pñt pficẽ.ꝗ̊ non
ppt magis deficẽ ſiue peioꝛes eẽ. Itẽ
H ſeqͥt p ſite in hoibꝰdanatis.qꝛ diaꝰ et
h moꝛtuſiue danat ſunt ĩ ↄſiłi ſtatu
ſiẽ dic dam.ꝙ h̊ ẽ hibꝰmoꝛs qð ẽ ẽgeł
caſus:ł̊ poſt moꝛtẽ mala volũtas ĩ ho-
mine nõ creſcit. nec in demõe pꝰcaſũ

AItẽ ondit᷑ ̊ p ſite ĩ böis anglis.ſilis

ei ẽ ſtat bõꝝ in bono:⁊ maloꝝ in malo
Hz in bois nõ põt creſcẽ bona volũtaſ.
nNec in ma mala. Itẽ angis ſimplex
c ⁊ nullũ hʒ retardatiuũ.̊ ĩ pᷣouerſio
ne tm ſe ↄuertit ꝙ nõ põt apliꝰcouerti.
S ſitr tm ſe auertit ꝙ nõ ampliꝰpotuit.
ZX. Ytẽ i nullo creſcit mala volütaſ
in q nò creſcit demeritũ: F̊ demeriuũ ñ
creſcit in eo:qꝛ nõ põt euitare pcẽm. g
ſi ncce ẽ diabolũ male velle:ĩpoſſibłe ẽ
malã volütatẽ in eo creſcẽ. Itẽ diaꝰ
2⁊ de mões ſunt redditi oĩo ĩpoſſibłeſad
gfęfaʒ in pᷣmo lapſu:nec pñt mag ĩpoſſi
biles eſſe. qꝛ q́to creſcit mala volũtas:
fit maioꝛ elõgatio a gra.ſi ꝗ̊ nõ pñt ma
gis elõgari: ſicut cecꝰnõ pot plꝰcecari.
α&. Wetriplex hic mod“ dicedi.
qdà enĩ ſenſerũt ꝙ ſicut in angel boniſ
volütas bona creuit in pma ↄuerſione
vſq; ad terminũ:ita ꝙ ampliꝰĩ ſe nõ pot
creſcẽ: ſolu ĩ effectibꝰbõis qͥs efficiũt
circa hoĩes.ſilr in angel dicẽ voluerũt
ꝙ in pᷣauerſiõe auerſa eſt volũtas eo
rũ ĩ tio: ita ꝙ tm fuit depᷣuata volũtas

malox q apliuſ nec dep̃uat nec creſ. cit

Hß ſolu in effectibq; plura mala ex eqli
volũtate ſp facit.⁊ qꝛ ſuxpliciũ nõ tatũ
reſpicit intẽtõem volũtatis ſᷣ eti actũ
exterioꝛẽ.iõ grauiꝰpunit᷑ diaꝰex marq
ↄmittit.rõem aũt hpõis aſſignt ſim/
plicitatẽ ⁊ ſpualitatẽ angkica q nulluʒ
bʒ retardatiuũ.⁊ iõ tõlr ⁊ in fio in pᷣma
ↄuerſiõe ſe puertit:homo autẽ nõ ſic.
Alioꝝ po ẽ iſta.ꝙ in malł ageł ſimptr
loquẽdo creſcit malicia: male volũta
tis deoꝛdiatio:ſiẽ ei pʒ ex pblemate p-/
cedẽte.diadꝰotinue pꝑeccat ⁊ nouas ma-/
licias cotidie excogitat: ⁊ qm qͥa mala
facimꝰmali ſuꝰ.⁊ qpᷣlʒ malũ adimit ex
hilitate volũtat:mag ⁊ mag deoꝛdiat
nec è ſilłe de bõis.q;ꝛ bonũ opꝰnõ ita ap

ponit ad bonitatẽ gre ł volũtatis:ſicut

pcẽm qdᷣlʒ adimit.ſᷣ qꝛ duruʒ vr̃ dicẽ ꝙ
diaboli malicia n intẽdat᷑ cũ dicat᷑ in
ps.ſuꝑbia eoꝝ qͥ te oderũt aſcẽditſ p. 7
expõit᷑ de demõibo. ⁊ ita irrõbile videt
creſcat in diaꝰ malicia:ſicut in pure
viatoꝛe:cũ iã ſit in ſtatu danatõis ⁊ ne⸗/

ceſſitatẽ hʒ aq alia mala. Yos terti⸗

modq ꝰdicẽdi ꝙ in dia?creſcit mali vo-

lũtat qtũ ad rĩ admiĩſtratiuã qᷓ ↄuertit

aq oiem: ſᷣ nõ qtũ ad vĩ ↄtẽplatiuq q̃
ſimpir ⁊ nccio auerſus a deo.rõ aũt
huiꝰpõis ẽ iſta.ad cremẽtũ eĩʒ volũtat
male ſiue demeriti nõ ſufficit ĩoꝛdiata
affectio.qꝛ Hẽ in danatis ⁊ erũt in ſem
piternũ:łᷣ reqrit᷑ vltra tps meriti ⁊ ſta-/
tus merẽdi vł demerèqi.diaꝰaüt eſt in
ſtatu demerẽdi qtũ ad vim aqmiſtrati
uãa:nõ q;t ad cõtẽplatiuã.rõ aũt hꝰpʒ
ſi reuocẽt ad memoꝛis pdca i ſolutõne
pcedẽtis pmi pblematis vbi tactuʒ eſt
de pfixõe tpis ad merẽdũu ipi aãgło.dẽʒ
eſt eĩ qangls ſpuał ⁊ ĩconuptibilis et
ꝓpiquꝰad głiaʒ ẽ ↄditꝰ.iõ ẽ ei tps bꝛe-
ue pfixũ:hoi vo terminꝰlõgꝰ:ſᷣ q deus

ſic ↄdidit vniuerſu vt maioꝛ ⁊ potẽtioꝛ

minoꝛẽ adiuuet.iõ nõ im in agło dedit
nĩ ↄtẽplatiuò q̃ mẽt᷑ ad deũ Zuertẽt ſ
etiã admiĩſtratiua q̃ Hi ſuffragaret.qꝛ

&D vis ↄtẽplatia erat ipiꝰagkłi ĩ ſe qtuʒ

ad ill pfixiõem è ſpaciũ meredi vſq; qꝗᷓ

hĩes aſſumeret tolr̃ ad gliam.ma nſit
q;tu ad vĩ iſtà ſtat merẽdi łomerẽdi

—

ma
tied⸗

tnatt
guert
Gin
dt/
el
dini
tp
ſerr
dili
bon
ein⸗
poli
tui
wit
ſuipe
ſcüͤtt
inme
ſͤtt
nuga
macan
ſoi
ſon
ind
.
der
nal⸗
ſyſi
noti
Aar
ded
tuat
guit
getud
Prin
glia⸗
gun
ii
doc
libx.
tion
iol
Ein⸗
naͤle
inſi⸗

.
ſipʒ.

neceſin
gei
Küöti
setüni
Keng;

„

*

Guſi⸗
enul
hchndnn
Mi.
Lelſnge
l
blenae
wolus
niamal
agiintter
deorgiat
noͤinap
nsicut
ridici
cüdicrtn
üth
diener
mmnur

et ſie,
40 „ W/

Pirn
Im.
plueni
lo foiit
3rolüta!
ſocgiata
itinſem
fiunſa⸗
aüteſtin
dniſran
daütb .
iſolncin
itacnyt
iighoni
npthis
tpotine

5 △

⁊ manet vſq; ad diẽ indicij.ᷣ qm meri
tũ ⁊ demeritũ nõ eſt in vi admiſtratiua

niſi ꝑ vi ↄtẽplatiuã:⁊ in bonis ptẽpla/
tiua ita ẽ cõuerſa ad bonũ ꝙ nõ poteſt
auerti.iõ nõ hʒ niſi locũ merẽdi.Ecõn
q; in mał ita ẽ auerſa ↄtẽplatia q non
põt ↄuerti.iõ q;tuʒ ad mĩſtratiuã nõ hʒ

niſi locũ ⁊ ſpaciũ demerẽdi.⁊ in ̊ pʒ

dĩnũ decretũ manet iuſtũ ⁊ inuiolatũ.
q; tps qð ↄditõe pfixerat nõ debuit au
ferre nec bonis nec malis.⁊ illis qͥdeʒ
diligẽtibꝰ deũ ſpaciũ iltd ↄuerſuʒ ẽ in
bonũ.ipijs aũt ⁊ pcc̃oꝛibꝰãgełouerſũ
in malũ.⁊ iõ patʒ ꝙ qñq; creſcit mala
volũtas ĩ malis.ſ.q;tũ ad vĩ admiſtra⸗/
tiuã ſolũ.nec ẽ oĩo ſiłe i bõis ⁊ mał.qa
volũtas ĩ bonis ꝓpt influẽtiã pfectam
ſtati puẽit ad ᷑minũ.⁊ iõ q;uis pła bõa
faciãt:tñ volũtas bõa ꝓpt᷑ h̊ nõ intèdit
ſ in malis nõ ẽ ita qꝛ coꝛuptio venit ab
ipis ⁊ nõ poterũt ita ſe inficẽ qn adhuc

mag q;diu durat tps.vñ ⁊ creſcitĩ eis
macula ⁊ etià appetitꝰnocẽdi ⁊ dnãndi

hoibo. nõ ſic in agkis bõis. Lõcedẽde
ſunt igit᷑ rões ꝓbãtes ꝙ mala volũtas

in d emõibꝰintedat᷑ ⁊ creſcat q;tũ ad vi

admiſtratiuã ſine in ↄpatõe ad hoĩem
Ad iltłq g qð obꝛ ꝙ ĩoꝛdĩate mouet in
deũ.dð ꝙ ſic ĩ danatis ĩoꝛdiat motus

volũtatis ↄuerſuſẽ eis ĩ penã ⁊ iputat

in ſuppliciũ nõ in demeritũ: ſic ĩãgłis
mat i penꝗ ẽ ↄuerſus ille ĩoꝛdiatꝰmotꝰ

Ad iltd quod obꝛ ꝙ in oĩ pcco ↄtẽni

deꝰ. dð ꝙ nõ ẽ pcẽm qn aſſit vis ↄtẽpla
tiua ⁊ qn ſit ĩ deũ aliqͥ modo:pᷣ tñ diſti/
guũt᷑ h ad inuicẽ qtũ ad pᷣncipalitateʒ
actuũ.d ei aliqð pcẽmẽ ĩ deũ:aliqð in
ꝓximũ.aliqð q;tũ ad vĩ admiſtratiuaʒ
aliqð q;tũ ad ↄtẽplatius.⁊ ſᷣm qð diſti
guunt ſic lo mur. Ad iltd qð obꝛ in
ↄꝛiũ ꝙ oppoſita nata fieri ſũt circa idẽ.

dð ꝙ ilta hʒ inſtãti ĩ accñtibꝰiſepabi.

libo:ſiue ſit ĩſe pable pꝑ nãʒ ſiue p acqᷣſi
tionẽ.qꝛ ̊ ĩ qgeł bõis ẽ gr̃a ĩſepabłr.iõ
ĩpoſſibile ẽ ꝙ inſit chpa. Ecõn ĩtlłndũ

Ein małãgeł.accñs ei ĩſepabile aut ẽ

nãle aut q̃i in na ↄuerſuʒ.⁊ i his qͥ nal
inſũt hʒ ilłq vᷣbũ inſtatia etiã ſᷣm phᷣm.
Ad ilłq qð ob de ſtatu hoĩis moꝛtui
iã pʒ ꝙ nõ ẽ ſiłe.qͥa ſimptxr exit ſtatum

meriti.angłs nõ. Ad iltd qð obꝛ de

angebboõis ꝙ nõ auget i eis boõa volun
tas. pʒ ꝙ nõẽ ſiłe. volutas bõa ñ ita

ab opatõe vt malitia. Ad ilid quod
obꝛ de ſimplicitate ãgłi.dð ꝙ illdarx
defiẽ dupkr. pꝰ qͥa volũtas delibatiua

ciü ſit liba nõ mouet᷑ pm ſuũ totũ poſſe:

q;uis nullũ habeat retardatiuũ.⁊ illud

manifeſtũ ẽ.qꝛ ãgłs maꝗ diligit vnuʒ

q; aliũ:⁊ maꝗodit vnũ q aliũ.ſ̊ q̊ͥ nõẽ
ſi tölr mouẽt᷑ in quẽlʒ.iõ rõ non vʒ. pᷣ
aliꝰdefect'ẽ ibi.q; eſto ꝙ qtũ poſſet ſe
ↄuertẽ pᷣma vice adh̊ poſſʒ magis: qm
poſſe peccare eſt poſſe deficẽ ⁊ poſſe mo
ueri ĩoꝛdĩate:⁊ qᷓuis nõ poſſit itẽti mo
ueri q;tũ ad motũ:põt tũ mag deoꝛdia
ri.qꝛ ſꝑ creſcẽ põt ꝓnitas ⁊ incliatio ad
malũ.⁊ ita pʒ illud. Ad ilłd qð obꝛ ꝙ
nõ põt euitare.dð ꝙ fim t᷑.q;uis eĩ ma/
litia volütatiſ nõ poſſit ĩmutare:põt tñ
ceſſare a nocumẽto qð hoi fac. et p ipſe
iduxit ſe ĩ hãc nccĩtatẽ ⁊ nõ pꝑeitʒ:⁊ iõ ñ
excuſat᷑.nullꝰ eĩ eʒcuſat᷑ ꝑ nccĩtatẽ in-/
ductã niſi peiteat de inductõe. Ad iltſd
qð ob ꝙ diaẽ oĩno ĩpoſſibit ad gr̃am
dð ꝙ nõ creſcit mala volũtas q;tuʒ ad

ĩpoſſibilitatẽ ſuſcipiẽdi gram.qa hoc ẽ
eqlr̃ in oĩb oãnat᷑:ſᷣ qtũ ad idignitatẽ

⁊ diaPꝰẽ indignꝰ⁊ põt eẽ mag idignꝰ ſʒ
; mag offendit ⁊ abutit᷑ bonis nalibuſ
ſibi datis.

Onſequenter
2Zvqrit᷑ de li.ar.ĩmutabilitate:

tã ĩ ↄfirmatis qᷓ ĩ obſtinat.ſuppoſito ꝙ
ãgkłi ĩ ſua ↄditiõe hũerit li.ar.ſic ho.q

rũt h̊ tria. pmũ ẽ vtꝝ ↄfir̃atõ mutaue

rit li.ar. 2 v vtꝝ obſiiatõ auferat lib
tatis vſum. 3ʒdPeſt vtru bec vel illa mi⸗
nuat libertatis dominiũ.

MNa primũ ſic
pcedit᷑⁊ q̃rit᷑ vtꝝ ↄfir̃atio mu/
tet li.ar.ita ꝙ ſit aliud an ↄfir̃atõnem:
aliud poſt. Et ꝙ ſic vr. vᷣtibilitas ineſt
li.ar. creato ꝑ naʒ.̊ qð aufertlib.ar.
vtibilitatẽ mutat eiꝰnaʒ ⁊ variat:łᷣ ↄfir
matio ̊ aufert li.ar.g̊ mutat ⁊ variat.
Itẽ nihil idẽ manẽs idẽ põt oppõitas
dꝛãs pticipare:łᷣ mutabile⁊ imutabile
4

ſunt oppoſite dꝛie entis ſicut moꝛtaleꝛ
ĩmoꝛtale viuẽtis.ſig li.ar.añn ↄfir̃atõʒ
ẽ mutabile:pꝰofir̃atõeʒ ẽ imutabile.g

Ealiud ⁊ aliud. Itẽ rõles ptates ſunt

ad oppoſita:ſicẽ dicẽ phᷣs.ꝗ̊ cũ potẽtia de

ſinit eẽ ad oppoſita.gꝗ deſinit eẽ rõlis.ᷣ

pꝰↄfir matiõem li.ar.deſinit eẽ ad op/

poſita. g deſinit eẽ rõtł ptas:ſᷣ nulla po

tẽtia rölis põt fieri nõ rõlis manẽs ea

deg . Itẽ potetie diſtiguut p actꝰt

act per obiecta.vbi g ſunt diuerſa obae

ncce ẽ etiã potẽtias diuerſificari:p lib.

ar. añ ↄfirmatõeʒ põtĩ malũ:pꝰofir̃ati
onẽ nõ põt.ꝗẽ aliud ⁊ aliud. Anſel.
de li. ar. dic ꝙ li.ar.ẽ ptãs ſᷣuãdi recti⸗
tudinẽ ꝓpt ſe:łᷣ Hͥ ptãs in ↄfir̃atõe non
tollit᷑ t foꝛtificat᷑.ergo li.ar.nõ mutat᷑.
Itẽ gr̃a nam pficit ⁊ ↄfirmat:ß nihil

qð alterũ ſᷣm nam pficit ⁊ ↄplet mutat

eiꝰnam. gr̃a adueniẽs li.ar.ipm non

mutat:ſ̊ ofir̃atio ẽ pꝑ grãʒ.gͤ »&. Itẽ
oẽ ↄfirmãs alteꝝ ẽ ↄuãs:⁊ nihil ↄſer
uas ẽ coꝛũpẽs. ⁊ nihil mutat aliqͥd niſi
conũpat aliqͥd.qꝛ nõ ẽ mutatio ſn dep

ditõe.ꝗ nihil ↄfirmãs mutat ſ ↄfir̃atõ
iõ dicta c.qꝛ li.ar.ãgeli ↄfir̃at.ꝗ ipm nõ
a miſia in angelł:ſiẽ &ᷓ Stuʒ faciẽs facit

libeꝝ a culpa:ſᷣ libtas a culpa ñ mutat
li.ar.nec eiꝰlibtatẽ.ꝗ nec libtas a miſe

ria.ꝗᷓ nec ↄfir̃atiõis gra. GEdð q; ẽ
mutatio alicuiꝰoupłr.vno mõ qᷓ;tũ ad
ſbam ſiue eèntiã. alio mõ qᷓ;tũ ad ſtatũ
vel p alia iba ẽ mutari qᷓ;tũ ad pᷣmũ eẽ
⁊ eſt mutari qtũ ad bñ ec.ſi lomur de
mutatõe pᷣmo mõ:ſic ſñ dubio dð ꝙ cõ

fir̃atio li.ar.nõ mutat cũ pficiat ⁊ ↄſer

net:ſicẽ oñdũt rões ſecũde iducte.ſiaũt
loqᷓmur de mutatõe ⁊? oſ. qᷓ;tũ ad ſtatũ
vel bñ eẽ: ſic etiã abſq; dubio planũ eſt
ꝙ li.ar.aliud hʒ ſtatũ ⁊ aliuq ↄplemẽtũ
q; hr̃et pꝰ.huic aũt mutatiõi nõ obuiãt
roes z iducte:ſᷣ ſolũ pᷣme.de q̃ eratqo
in ptẽ negatius detiata.ſ.ꝙ li.ar.p con
fir matõʒ:⁊ ſi altẽt᷑ nõ tñ fitaliud. Ad
ilkdg qð obꝛ pᷣ&— utibilitas ẽ li.ar. nãt.
do ꝙ aliqᷣd ẽ nole ppt nẽ ↄplemẽtü.yt⸗
Pote igni ꝙ tẽdat ſurſuzʒ.aliqͥd ẽ nale ꝓ
pter nẽ de fectũ:ſiẽ igne poſſe extingui
ſic li.ar.ẽ aliqͥd nãle ꝓpt nẽ ↄplemẽtuʒ

tẽ gr̃a ↄfir̃atõis fac eẽ libeꝝ

vt poſſe in bonũ.aliòᷣd ꝓpter nẽ defectũ

pt poſſe vti in malũ. Ad illud gᷓ qð dĩ

aliqg mutat m ſpam qñ pditilld qʒ

hʒ p nãm. dð ꝙ⁊ ſih̊ poſſit hr̃e pitatesz
in eo nãli qð ↄſeqͥt᷑ ↄplemètũ:nõ tñ eſt
veꝝ ĩ eo qð ↄſeqͥ: defectũ.⁊ tale qͥq eſt
v̈tibilitas:ſic ei di anſel.poſſe ꝑccare
nõẽ libᷣtas:nec ꝑs libtat. Ad illq qð
ob de oppõe dꝛiaꝝ.dð ꝙ ſiẽ moꝛtale ⁊
imoꝛtale duptr pnt ↄpari ad ſbam pi⸗
uẽtẽ:ſic mutabile ⁊ ĩmutabile ad liber-
tatẽ.ſi eĩʒ moꝛtale ⁊ imoꝛtale vtrũq; ſit
p nãʒ: ſic dicũt dꝛias oppoſitas eẽntia
lit diuerſificãtes ſuꝑpoſita.ſi aũt moꝛ⸗

tale ſit p nãm:ĩmoꝛtale p grãm auferẽ

tẽ defectũ nẽ:ſic nõ ſunt dꝛĩe oppoſite:
htz ſunt opoſſibiles vel ſaltẽ qð ẽ ſb vna
Põt eẽ ſb altera ſola altitate qtũ ad bñ
eẽ ſiue ↄplemẽètũ gr̃e.p hũc modũ mu
tabile et ĩmutabile p nam ipoſſibile eſt
circa idẽ manẽs idẽ:nec ſitł᷑ nec ſucceſſi
ue.ß̊ mutabile ꝑ nam:ĩmutabte ꝑ gr̃aʒ
nõ ſic oponũt᷑: nec eèntialr̃ diſtiguũt᷑
⁊ iõ nõ variãt ſᷣm ſbaʒ li.ar. Ad illuq
qð obꝛꝙ rõles ptates ſũt ad aꝑpoſita.
dð ꝙ ven ẽ:ß noõ ad omĩa oxppoſita ſᷣ ad
aliqᷓ.vtpote ad facẽ aliqͥd ⁊ non facẽ.ad
incidẽ tunicã ⁊ nõ incidẽ.vt diẽipe pvᷣs
⁊ H̊¶ mõ li.ar. ↄfirmatũ ad oppoſita põt
ec.⁊ iõ nãlis ptãs ẽ ſic tan. Qðg obdꝛ
nõẽ in malũ ⁊ bonũ.g nõẽ ad oꝑpoſita
manifeſtũ ẽ ꝙ iſta rõẽ peccàs ſᷣm ↄñs.
Ald ilid qð ob de diuerſitate obiecti
ꝙ li.ar.cõfirmatũ nõ ẽ in malũ.dð ꝙ h̊
vYitatẽ hʒ de obo ꝑ ſe.malũ aũt non eſt
obm p ſe li.ar.inq;tũ li:ſ̊ ſolũ inq;tum
deficiẽs.⁊ iõ nõ ſeqͥt ſi nõ pot in maluʒ
ꝙ nõ ſit libeꝝ:vł ꝙ ſit aliud:ſᷣ ſeqt nõ

ẽ deficiẽs pfirmãate influẽtia manꝰ oi/

potẽtis ꝙ nullo modo ſinit deficẽ q́uis

libeꝝ ha beat poſſe ⁊ velle.

.; Ecundo queri

tur vtrũ obſtio tollat demõib⸗

libtat vſuʒ. Etq ſic vf. li. ar. vt dicit

anſel.ẽ ptãs ſuãdi rcitudinẽ.ᷓ fuatio
rẽitudis ẽ vſus li.ar.ſᷣ̊ hac nõ hñt nec
pnñt hr̃e angti obſtinatiꝗᷓ Itẽãſel.
tãs peccdi nõ ẽ libᷣtas nec ps libtat.
S Rccare nullo modo eſt vti libertate.ꝑ

denone
ſoͤſtpe
tien
ſſuz
ſuntop
malän
vögli
tiiri
Pwin
röi⸗
ame
dio⸗
ſb
ſo
ie
ODu
ene
eſtust
tebe
mint
lüern
rdist
en
Ng⸗
N
bſt
engo
obin
caue,
ſus
Fn
llonop
0ſina
Mern
lnte
ſder
ſn
4
atr
ai
tetie
citue
apo
in
elige
fuar⸗
obſtĩ
bmo⸗

feci
godj
des
nte
S eſt
Aeſt
ae
cs
mer
Nn i
Wli,
mügſt
5eenti
ütmor⸗
aufere
oſite:
Byna
agbi
zümu
leeſt
ncceſti
Gra;
fignüf
Gdülud
oſu.
inßas
☚
ſpepſs
ſutot
gob
voſia
Nis.
iecti
de
oneſt
Gwn
mal;
ion
anoi⸗
Kihni⸗

eri

emöb
tdiet
fuuni⸗
bitnec
ict

mie⸗

demones p liar.nunq; faciũt actũ qui
nõ ſit pcẽm:nec pñt facere ꝓpter obſti
natõem ĩ malo.ergo pdiderũt libtatis

voſuʒ Its libere velle e nccario velle
ſunt oppoſita:ſ̊j[qdemones nccãrio hñt

malã volũtatẽ.ꝗ̊ͥ nccario volũt malum
nõ g libere: ßᷣ libere velle ẽ vſus libtat.

Samiſerũt libᷣtatis vſuzʒ. Itẽ frene⸗
tici ⁊ inſani nõ hñt libertatis vſum.qm̃

plꝰin eis regnat appetituſ fantaſticqᷓ
rõlis:ſed in demonibꝰeſt furoꝛ irrõlis
amẽs cõcupĩa:fantaſia ꝓterua:ſic dic
dioꝰ. g vr̃ q amiſerũt li.ar. Itẽ beſtie
nõ hñt vſuʒ li.ar.qꝛ mouẽt᷑ ſ̃m impetũ:
diaꝰmaioꝛi impetu mouet᷑ ad malefa
ciẽdũ q; beſtia. nõ hʒ libertatis vſum.
O autẽ maioꝛi impetu mouet᷑ vf in li.
lxxxiij.q.dicit augꝰ.videmꝰfoꝛtiſſimas

beſtias timoꝛe penaꝝ a maxis volupta

tibꝰabſtrahi:ſed diatimoꝛe pene nõ di
mittit ſupbire.g̊ maioꝛi impetu fert᷑ in
malüu ergo τι&. Cötra in aͤcũq; ẽ vſus

rõis ⁊ appetit eſt vſus li.ar.ſᷣ in demo

nibꝰeſt vſus rõis:qꝛ ↄferũt ⁊ diſponũt
ergo cτ&. Itẽ ei qð nõ bʒ vſuʒ li. ar.
nõ imputat᷑ aliqͥd qð faciat:ſj demõib
obſtinatis mala que faciũt imputãtur
ergo hñt vſum. Itẽ potẽtia incoꝛu
ptibilis nõ alligata oꝛgano ſꝑ ẽ in ſuo

actu ⁊ yſu: li.ar. in demõibꝰẽ hꝰmodi
vſus.g nullo mõ põt ĩpediri a ſuo vſu.

Itẽ nihil quod cãt᷑ ab vſu li.ar.⁊ ſiñ

illo nõ põt cari:aufert li.arb.vſum:ſed

obſtinatio ẽ huiuſmõi.ꝗ obſtinatio nõ
aufert li.ar.qͥa obſtinatio ẽ a mala vo/

lütate. Itẽ pꝑ que qs peccat dʒ puiri

ſ demõ libero arb.peccauit. in ipo dʒ
puniri.ergo demõ hʒ lib.ar.⁊ cõſtat ꝙ;
ipm nõ eſt ocioſuʒ.ꝗ̊ babʒ aliquẽ vſuʒ.
Meedicẽdũ ꝙ et ſi multis modis di-
cat᷑ vyſus ſicut habitũ eſt ĩ pmo libꝛo.tñ
q;tũ ad pſens ſufficit ꝙ vſus alicuiꝰ po
tẽtie dicit᷑ dupłr. Ano modo actus illi
citus a potẽtia.alio modo act elicitus
a potẽtia.ad eũ finẽ ad quẽ eſt.pmomõ
dicẽdo.vſus libᷣ.ar.eſt libere velle ſiue
eligere.?vvſus li.arbi.eſt rectitudinẽ
fᷣuare:qm ad ill eſt. Bicẽdũẽ igit᷑ ꝙ

obſtinatio demonibꝰnon aufert vſum

pᷣᷣmo modo. qͥa livᷣe volũt qð volũt ſᷣm

vſuz.2 Aſic qͥa eoꝝ potentia ⁊ ſi in actu
erat:nõ tamẽ in actũ oꝛdinatũ in finẽ.
roões aut pbãtes ꝙ demones hñt vſuʒ
li.ar. ꝓcedũt de vſu ſᷣm pᷣmã viã.vñ cõ/

cedende ſunt. Ad illud ergo qð obꝛ

ad oppoſitũ de anſel.dicendù anſel.
diſtiguit li.ar.ꝑ actũ oꝛdinatũ in fineʒ
qui eſt ſᷣuare rectitudinẽ:⁊ ita qᷓ;=tuʒ ad
vſum ⁊ modo dictũ.⁊ hũc amittũt de/
mones obſtinati. Ad illud quod obi
cit ꝙ ptãs peccãdi nõ eſt liðtas nec ps
liðᷣtatis.dicẽdũ ꝙ verũ ẽ.nũq tñ ẽ ſine

libstate:ſic nec peccare ẽ ſñ vſu libtatis

ſiue liᷣe volũtatis.oĩs eĩʒ qͥ ꝑeccat libe
vult.iõ ↄtinuo pcc̃i vſuʒ li.ar.nõ exclu/
dit ſᷣ includit. Ad illud quod obicit
q libe velle ⁊ nccàrio velle oꝑponũtur
dicẽdũ ꝙ duplexẽ nccĩtas.qᷣdã a cã ex/
triſeca:vtpote nccĩtas coactõis.et hec
opponit᷑ ei ꝗð eſt libᷣe velle.quedã nᷣo ẽ
a diſpoe intrĩſeca.⁊ hec huic nõ oppoit᷑
ĩmo ſtat ſił cũ libᷣtate. talis eſt in li.ar.
demonũ ꝙ ita cõglutinãt ſibi malũ vt
nullo modo velint ab eo ſepari. Ad
illud vero quod obicit᷑ de freneticis.di
cendũ ꝙ frenetici ſic hñt vſuʒ fantaſie
ꝙ abſoꝛbet᷑ vſus rõis ⁊ magis agunt᷑ q;
agãat.demõ autẽ ſic hʒ fantaſiã ꝓteruã
ꝙ vſus ⁊ actrõis nõ excludit.illa eĩ pt
uitas potiꝰ ẽ li.ar. qᷓ; ſit ab infirmitate
nẽ:ſicut ponimꝰĩ frenetico. Ad illq
quod obᷣꝛ de beſtis ꝙ abſtrahũt᷑. g mi/
noꝛi impetu mouẽt᷑.dicẽdũ ꝙ illud im-/
petu mouet᷑ qð nõ hʒ retrahs.hr̃ autẽ
retrahs hoc eſt dupłr.ſ.intra ⁊ extra-
impetꝰaũt qui magis repugnat li.ar.ẽ
ilłq quod excludit rectinaculũ interiꝰ:
nõ qð exteriꝰexcludit.qm igit᷑impetus
beſtie excludit rectinaculũ intra qᷓ;uis
poſſit retrabi ꝑ illud extra.iõ nõ hʒ lib.

gr.demõ aũt hʒ potẽtiã interioꝛẽ p quà

ſiñ aliquo exterioꝛi repellẽte põt retra
hi ⁊ que a nullo extrĩſeco põt ſupari.⁊
iõ ipet oemonũ in malũ li.ar.nõ repu/
gnat ſ̊ ↄſonat:ſic pʒ illud.

Ertio queritur
vtuꝝ ↄfir̃atio vel obſtinatio di/
minuat liᷣtat vñiuü. Et ꝙ cõfirmatio
minuat vr̃.libioꝛ ẽ potẽtia ⁊ mag- uoꝝ
f5

actuũ oña que oĩlo nulli ſbiacet necem
tati q;ᷓ que ſbeſt:h li.ar.ↄfirmatũ neceſ
ſitatẽ hʒad bñfaciẽdũ:nõfirmatũ vo
mĩme.gꝗofir̃atio diminuit dñniũ. Itẽ
q;to potẽtia amplioꝛ tãto libioꝛ: ſ̊ cõfir
matio artat li.ar.ad bonũ.añ vero eãt
differẽs ad bonũ ⁊ ad malũ.ergo vr ꝙ
liberius erat ante ⁊ magis dña actuũ.
Itẽ potẽtia que exit in actũ ex ſeipa
magis ẽ ſuoꝝ actuũ dña q; qͥ exit medi
ante alieno bñficio ſiue gra:p li.ar.nõ
ↄfirmatũ ex ſeipo faciebat qð volebat
ↄfirmatũ autẽ qð facit ĩplet ꝑ gr̃am.qͥ
libiꝰerat añ ↄfirmatõeʒ q; pꝰ. IJtem
hocipm vr̃ de obſtinatõe pᷣmo p anſel.
qui dicit ꝙ potẽtia peccãdi addita li.ar.
ipm diminuit.ꝗ̊ mito mag actꝰpeccãdi
̊ maxie ncciĩtas peccãdi:p hoc ẽ in obſti
natõe g „&. Itẽ libiꝰẽ aliqͥd qð nulli
ſbiacet ſᷣuituti.li.ar.in obſtinat ſbiacet
fuituti:añn po mime.q̊ cc. Itẽ libioꝛ

eſt potẽtia q;to faciliꝰ exit ĩ actũad quẽ

eſt.⁊ tato minꝰliba.qᷓ;to difficiliꝰeſtad
illud:ſ difficillimũ ẽ in angło obſtiatõ
velle bonũ.ergo vr̃ ꝙ ĩ eis li.ar.maxĩe
ſit diminutüu. Lotra ꝙ obſtinatio nõ
diminnat vr̃ dioꝰde di.no.data inquit
ipis ãgtis dona nequaq; mutata oñis:
tz ſunt integra et ſplẽdidiſſima.& li.ar.

△-

fuit eis datũ:g nair̃. ꝗᷓ nõ eſt diminutũ

Itẽ li.ar.dr libᷣm eo ꝙ nõ põt cogi.
Q ſi liᷣtas diminuit᷑ aliq̃ coactio intro
ducit᷑:p li.ar.obſtinati nullo põt cogi.ꝗ̊ᷓ
nullo modo põt diminui Itẽ ſi dimi

nuit᷑ p obſtinatõnem ⁊ pcẽ̃m. cũ nõ ſit

infinitũ oĩo poterit auferri. vr̃ ꝙ alñ
pdat demones li.ar.qð ẽ ipꝛobatuʒ.

aũt ↄfirmatio nõ dĩnuat ſ̊ augeat

vf p anſel.in li.de li.ar.qui ſic dicit. qd
bʒ qð decet ⁊ expedit nec põt illud pdẽ
liberiꝰẽ qᷓ; qd põt. ſ li.ar.ↄfirmatũ non

Pt pdẽ iuſtici ⁊ rectitudinẽ q̃ expedit

⁊ decet hr̃e:nõ ↄfirmatũ pot.ergo &&.
Itẽ q;to mag aliqòᷣd aſſitat illi qð ẽ
liberũ in fine libtat:tato libiꝰ ẽ:ß li.ar.
ↄfirmatũ magis aſſiłat deo ⁊ eiꝰarbi-
trio q; nõ ↄfirmatũ. ẽ libiꝰ Itẽ oĩs
Potetia q hʒ diſpoem eleuãtè ⁊ reddẽtẽ
facilẽ ad illud ad quod ẽ:ẽ libioꝛ qᷓ; illa
que caret duratõe: li.ar.ↄfirmatũ ſic

ſe ha bet reſpectu nocõfirmati. ergo &
Aedicẽdũ ꝙ quàdo querit᷑ de dimi

nutõe dñij libᷣtatis arb.diſtĩguẽdũ ẽ in
dñio.quoddã ẽ enĩ dñiũ quod opponit᷑
coactõi.quoddã quod opponit᷑ ſbiectõi
ſiaũt loq̃mur de dñio libtatis qð oꝑpo

nit ſᷣuituti coactõis:ſic pᷣuat coactem
⁊ H dniũ ẽ eẽntiale li.ar.⁊ iõ nõ minuit

nec auget. Rurſus qꝛ oẽm pᷣuat co/
actionẽ eq̃lit ĩ oĩbus tã bonis q; malis
tã in creatoꝛe q; in creaturis:ſicut dicit
6.ĩ li.de li.ar.vbi dicit ꝙ manet libᷣtas
volũtatis ta integra in mat q; in bonis
ta in creatoꝛe qᷓ; in creatura. Si auteʒ

dicat᷑ dñiũ qð oppõit᷑ fuituti ſbiectiöis

ſic recipit magis ⁊ min nec ineſt eq̃lit
oĩbo.na in miſeris ſbiacet miſie:ĩ mat

ſbiacet culpe:in bonis liberũ.⁊ tanto li
berius q;to magis diſtãt a malo.in cre
aturis ſbiacet madatis.ĩ deo vᷣo ſupꝛa

oẽ mandatũ.⁊ hoc modo accipiẽdo do/

miniũ p ↄfirmatiõem auget᷑ que mag
elõgat a ſbiectõe culpꝑe ⁊ miſerie.et per

obſtinatõem minuit᷑ qꝛ ceruicè ſubmit

tit vtriq;.Cõcedẽde ſunt igit᷑ratões q

obſtinatio minuit:⁊ cõfirmatio auget.
quia hac via ꝓcedũt.⁊ iõ verũ cõcludũt
Ad illud ergo quod obꝛ pmo ꝙ cõ⸗

firmatio diminuit᷑ ꝓpt nccitatẽ: do

nccĩtas ĩmutabilitatis ad bonũ:nullo
modo repugnat li.ar.nec inq;tũ libeꝝ
a coactõe.quia coactio eſt ab extriſeco
nec inq;tũ libeꝝ a culpa vel miſeria.et
ideo nõ diminuit.illa ergo ꝓpðõ ſolũ hʒ
veritatẽ de necitate coactiois rel ꝓni/

tatis ad malũ. Ad illud quod obicit

de aplitudine.dicẽdũ ꝙ potẽtia ãpliari
eſt duptr.aut reſpẽu eoꝝ que poſſe eſt

nõ poſſe ſᷣ deficere.et reſpectu taliũ nõ

eſt verũ:⁊ tale ẽ malũ.vñn dĩna potẽtia
que ẽ opliſſima ⁊ libꝛima nõ ẽ reſpectu
mali. Ad illud qð obꝛ de bnficio ⁊ g

dðg illud ven ẽ ſi eq bñ pꝑ ſe poſſet: ſiẽ
põt cũ gr̃a.ſ̊ h nõ ẽ verũ.qꝛ ilid bñficiũ

gfe eleuat potẽtiã ad ea q p ſe attingẽ
nõ poterat. Ad illud qð obꝛqꝙ obſti
natio nõ minuit:qͥa inteꝗᷓ manẽt data.
dicẽdũ ꝙ illud intiłxr q;t ad ſbazʒ nãliũ
nõ q;tũ ad hĩlitates.vt meliꝰ.q.videbit᷑

Ald illud qð ołꝛꝙ libtas eſt dnium

fi⸗
agit
duge
toezi
zoli
usil
ooſtmna
ſopari
Etlu:
weenit
ſti⸗

nen

mon
Hwöti⸗
arte?
ſeſ
ciend
iſae
ſocii

4
Emiat
Rnori
Nn
na
la
rc
cren

foyke
ſotitäi⸗
ſuyhe
ſeuer
inrep
efro;
deſen

Wl

goi
ddimi
üein
wonit
dectif
Rpo
den
Mmuik
zut.
öns
lcntdict
etlidtes
nnbons

. »„

dinge
ſapn
iecod⸗
gnenag
neaper
noruger
icicli
og⸗
te: dog
ienulo
iliber
miſeco
eria.et
ſolübz
el pni⸗
dobici
äplant
woſeeſt
nalüno

ppter bᷣuatõnem coactõnis. dicẽdũ q;

q;tũ ad illud nõ diminuit᷑ ſiẽ pdictũ eſt
Ad illud qð obꝛ ꝙ tõlr poſſet tolli li

bertas. dõ ꝙ verũ eſt de ea qͥ diminuit᷑

q̃lis eſt libtas a culpa ⁊ miſia.de alio
p0 nõ ẽ veꝝ.⁊ ſic pʒ illud.patẽt etiã oĩa
alia lr̃alia phec dicta.
T licʒz mali an
geli „τα.. Sußegit magt de
ↄfir̃atõe ⁊ obſtiatiõe angłoꝝ.i hac ꝑte
agit de pñtibad h. Diuidgit aüt h̊ ps i
duas.ĩ p agit᷑ de his q ↄſequũt᷑ obſtia
tõeʒ.ĩ ⁊apᷣ de his qͥ ↄſequũt ↄfifatiõʒ
. di. ix. pꝰpdẽa reſtat c MPꝛia didit᷑ i
duas.in pma agit de demonũ ſtatu pᷣ
obſtinatõʒ qtũ ad cognẽ.pvᷣo qtũ ad
vĩ opatius ibi.qͥn ↄſcia atq; virtute X
Et illaaps duas bʒ.ĩ pᷣma detminat
potẽtiã demonũ reſpẽu creaturaꝝ gña
lit. ĩ 2apᷣo reſpẽu hoĩm ⁊ h̊ ibi. ſolʒ etis
in qõe vſari. Oꝛĩa ps hʒ tres ptes. in
pma ondit᷑ poſſint. in vo qlt.in ʒꝰ
no qtũ pꝑmittũt᷑.pmũ facit ibi. qrũ ſcia
arte &. = vibi. nec putãdũ eſt iſtis tñſ
reſſionibo. pero facit ibi. illud qᷣq;
ciendũeſt . Et ita duo gñalit ↄtinet
iſta ps. ᷣmũ ẽ de demonũ cognitõne.
ſecudũ de virtute. .⸗
Dintelligẽtiã
hui ptis ſᷣm duo que męr de⸗
termĩat duo querũt᷑. pmũ ẽ de cogne
demonu. 2 vο ð ipoꝝ vᷣtute ſup reꝝ
ꝓductiõe. Lirca pᷣvtria qrũt. pᷣmũ
vtꝝ cadit ĩ demõibꝰ deceptõ ſiue erroꝛ
circa pſentia. Secundũ vtrũ obliuio
circa pterita. Tertiũ vtrũ pcognitio
circa futura.

I Vogd aũt dece

Ptio cadat in demõibꝰcirca pñ
tia vr ro.i.qm nõ ꝓbauerũt deũ hr̃e in-
notitiã:tradidit illos deꝰĩ repꝛobũ ſen

ſuʒ. HH dicit apꝰ de hõibi.ꝗ eqͥ vel magis

ſeuerẽ de in ãgelos. vr ꝙ vati ſunt
in repꝛobũ ſenſuʒ:ſᷣ in oibꝰtalibꝰcadit
erroꝛ. . Situ dicas q illud itlkit
de ſenſu in agedis:nõ in cognoſcẽdis.
Cõtra aug.diẽ ſuꝑ ge.ad lit.ꝙ mali

angeli intelligut p tenebꝛas: bõi vero
lucẽ:ſed tenebꝛa magis dicit pᷣuatõʒ

lumĩs q; caloꝛis.ꝗᷓ videt᷑ q cognitio eo
rũ ſit obſcurata:ergo ⁊ erroꝛi ſubiecta
Iſtẽ videt᷑ ꝙ erroꝛi ſit penit ſbiecta.
qꝛ dioꝰ de di.no.dicit ꝙ in demonibꝰẽ
furoꝛ irrölis:amẽs ↄcupia:fantaſia/ p
terua: ſed fantaſia eſt pᷣncipiũ erroꝛis
ergo videt ꝙ rõ eonꝝ penit ſit ſbiugata
erroꝛi. Itẽ p ſile. hoi inflicta eſt pꝛo
pcco ignoꝛãtia.non tamẽ agẽdoꝛu:ſed
etiam cognoſcẽdoꝛũ.ergo ſi nõ minus
peccatũ angelicũ debuit puniri.pʒ X:⸗
Itẽ hoc videt᷑ ꝑ ſimile.ſ icut ſe habʒ
affect'ad bonũ:ita intellect'ad verum
ſed affectꝰdemonuʒ a deo eſt depſſus
ꝙ nõ põt moueriin amoꝛẽ boni:aut in-
oꝛdinate mouet᷑ ſia nat.ergo nec intel
lectus in ſpeculatõem veri. Situ di⸗

cas ꝙ pcẽm magis conũpit affectum

demonũ qᷓ intellectũ.cõtrariuʒ videt

nam omnè pꝛauã electõem pcedit pᷣuũ

iudiciũ:non eligit volũtas delibertatẽ

niſi pcedat iudiciũ.ergo videt᷑ pꝛima

ratio deoꝛdinandi ſit in iudicio:⁊ ita in
cognitõe.ergo magis q; in volütate vk
eque debʒ eſſe punitio. Itẽ hoc ofir⸗
mat᷑ qꝛ excecatio ⁊ obſtinatio ſunt pene

pcẽi. ergo ſicut affectio pſuꝑpõit cogni

tionẽ:ita obſtinatio que ẽ pẽa affcõnis

ſD

excecatõem que eſt pena cognitoͤnis. ꝓ

cũ diabolꝰſit obſtinat etiã eſt excecatꝰ

Itẽ bonũ eſt diffuſiuũ ſui⁊ veꝝ ſitr

2 magis eſt diffuſiuũ ſui bonũ q; verũ.
quia hoc habʒ de ſua ratõe.ſi ergo deꝰ

inq;tũ bon ſubtrahit in fluẽtia bõitatiſ

affectiue ipſon demonũ. ergo inq;tuʒ
verũ diffuſiõem lumis ipſi cognitiue.
Itẽ quicaᷣd ſit de oſe eruatõe lumĩs
dati:tñ demonib cu ſint in ſtatu dana

tiõis noua dona nõ debłẽt daria deo:ſʒ
nihil põt aliquis addiſcere niſi chꝛiſto

docete:ſicut dicit aug.in li.de magro.

Sſi xps nõ dʒ noua dona eis donare. g
nec nouã cognitonem. g in his ꝗq ante
lapſuʒ nõ cognouerũt exquo nõ habẽt

doctoꝛẽ vᷣitatis neceſſario errãt ⁊ deci/

piunt᷑. Sed contra luce xvi.or ꝙ filij
ſeculi hꝰ pꝛudentioꝛes ſi unt filijs lucis
ĩ gñatõe ſua:loquit᷑ de malis.ergo c.

3

Itẽ dyoniſius de di.no. data ipſis
dona nequaq; mutata dñis:łᷣ ſunt inte
gra ⁊ ſplẽdidiſſima:loqͥ᷑ de demoniby.
8 ſi babuerũt nãle iudicatoꝛiũ illuĩatũ
⁊ potẽs dirigi ĩ coqᷣſcẽdis vr̃ äc. Itẽ
Miore ve umo bo.puaricãtes angłi
t ſanctitate dimiſſa: ſenſuʒ angtice nẽ
nõ amiſerũůt. Itẽ pcẽm nõcẽ q actuʒ
F oꝛdinẽ actꝰ.g nõ ẽ cognitiõeʒ ſim
płr:i ↄ cognitiòem oꝛdinat in finẽ. ſi
cos ſpꝑeculatiua qᷓ;tũ eſt de ſe nõ dicit

erroꝛ venit ex deoꝛdinatõe ſiue deuia/
tione iudicij. Judiciũ aũt duplex eſt in
qiʒ rationate.vnũ qð ẽ cogſcẽdoꝛũ:qð
veri ſł rõe veri.aliud agẽdoꝛũ ſb rõe
boni.⁊ pᷣmũ ẽ ĩtlłctꝰſpeculatiui:nec ſpe
ctatad li.ar.⁊ po eſt ĩtltłctꝰpᷣctici:⁊ eſt
ps li.ar.pᷣmũ iudiciũ ⁊ ſi maneatĩtegꝝ
q;tũ ad ſbam potẽtie:nihilominꝰp cul⸗/
pa eſt in anget aliq mõ obnubilatũ. qͥa
errat frequẽter ĩ iudicado de multis:⁊
in multis decipiũt᷑:maxie cũ iudicatde
⁊tigentibi. illud iudiciũ eſt in eis oĩno

— — , on. nalieſteutr Pfl ad effecũ obſtĩati.⁊ ꝓpt
— *G or . Pe N iſtiꝰiudicij ſᷣuerſiõem dicũt tenebꝛa ⸗
Sn dati in repꝛobũ ſenſuʒ.⁊ ſic patʒ rñſio
ad pᷣmũ.

in demonibꝰfantaſia ꝓterua.dð ꝙ fan
collatiua ſe nſibiliũ receptoꝝ.alñ fan/

qð ẽ appitõ.⁊ pᷣmo mõẽ ĩ ſolis coꝛpib
⁊ꝛin ſpiritibo.̊ aũt fantaſia ptua dr
eſſe in demonib. qm ⁊ ſi demones in-
telligẽtes ſint ⁊ multa vera cognoſcãt
tñ alios nolũt docere ſed a veritate ſe/
qucere.⁊ iõ qͥ nõ pñt niſi ꝑ apparẽtes
ſiłtitudines:hic eſt ꝙ ſtudiũ demonum
maxie circa talia eſt intẽtũ:ſiẽ magnꝰ
clericꝰqui velletalios palogiſare ſtu⸗
deret ĩ ſophiſmatibo.⁊ iõ fantaſtaci di
cũt᷑ ꝓpt rões fantaſticas ⁊ appẽtes q̃s
— –—— 5 0, — iuneniüöt. hoc fantaſiq diẽ ptuã. qꝛ cuzʒz
. S) Geoer re ᷣm

nvitati ĩtellecte obuiare.iõ hñt fantaſiã
ꝓterus.hñt etiã ↄcupiaʒ amẽtẽ. qͥa cũ

7

6 2 4 —

cognitõem oꝛdinatꝗ ĩ finẽ:pʒ ꝙ p pccʒ
nõ dʒz depuari. NWdð ꝙ deceptõ ⁊

ſbuerſuʒ.⁊ q́tũ ad ̊ excecati ſuntagłi

Ad iltd qð obꝛ de dioꝰʒ ẽ
taſia dupłr accipit᷑.aliqñ ꝓ vi ſenſitia

taſia dicitappitio ſᷣm qð dr a ppanos

nn /X. iudiciũ ſuũ vitatẽ cognoſcãt:tñ co⸗
W. . Pen yg gnitã ſcieter ĩpugnãat. I̊ ẽ pteruire.ſ.

— AX 1/ 1νπ 5 .. “l 4 Jex 2

— —

4 . — *9 1„¾ nG. P * erg

nõ deberẽt atpetere niſitoneſtü cↄfe⸗

rens:appetũt res maxie nociuas:ſicut
kcrare ⁊ alios in pcẽm pcipitare q́uiſ
c nõ intẽdat finalr̃:ibi eſt furoꝛ irrõt
qa cũ ſolis malis debẽt ex ratiõe iraſci
iraſcunt᷑t furiũt cõtra bona. Adil⸗
lud quod obicit᷑ ꝙ hoi inflicta eſt igno⸗
rãtia ſm ſꝑeculatiõem intellect'.dicen
j. qũ ꝙ verũ eſt in poſteris:ſed ade nõ eſt
infflicta ignoꝛatia cognoſcẽdoꝛũ.quia
habuit cognitõem ſibi innata: ſic ⁊ de/
mones.qꝛ habuerũt cognitõem ſibi in
natã:et deꝰvix ſſtrahit dona ſua nãlia
ſcʒ gratis data. ideo nõ ĩflixit ibi igno
rantiã in intellectu ſpeculatiuo: ſeq tñ
ignoꝛatie pena acta eſt: ⁊ cecitas in ĩitel
ilectu pterito.puulis autẽ dicit ĩfligere
ignoꝛanti:nõ ſubtrahedo ſcientiã ſed
noõò apponẽdo.pterea moles carniſ coꝛ
rupte aggrauat intellectꝰiudiciũ.et iõ

—

4₰
„

nõ eſt ſimile. Ad illud quod obicit

waffecteſt pꝛiuatꝰrectitudine volun-
tatis. dicendũ ꝙ pcẽm magis reſpicit
volũtaté: ⁊ magis dirce oppõit᷑ boitati
affectõis q́; veritati cognitõis. et ideo
demones nõ ſunt ita pᷣuati luĩe cogni
õis p culpã ſicut bonitate affectõnis.
BWerun ſic pᷣꝰ tactũ ẽ qdᷣdã iudiꝰꝰqð ẽ
ↄiũctũ volũtati ⁊ eſt ſᷣuerſuʒ in malis
angłis ⁊ excecatũ.ideo patet ſolutõ ad
alia duo ſequẽtia. Ad illd quod obꝛ
bonũ eſt diffuſiuũ ſui.dicẽdũ q ẽ lo/
qui de diffuſiõe boni ſimpłr:⁊ boi gra
tuiti. ſi loqmur de diffuſiõe ſimpłr ad
tot ſe extẽdit rõ boni ad quot veri.qꝛ
vtrũq; ↄuertit᷑ cũ ente ⁊ in oĩbꝰentibus
ſiaũt de diffuſioe bõi gtuiti nõẽ verũ.
qꝛ multi ſunt qͥ idonei ſuntad capiẽclã
grãm. Ad illq qð obꝛ ꝙ nõ debẽt eis
dari bona.dð ꝙ donatio dupłr põtac/
cipi. ꝓpe ⁊ cõit.ꝓpᷣe donũ dr qð ſimptr
aliũde ẽ cuiuſmõòi ſũt gre ĩfuſe ſiue do
na ifuſa.⁊ tałẽ gᷓ gratũ faciẽs pł ad eã
hilitãs.alio mõ dr donũ qð ẽ p adiuto⸗
riũ diuinũ:nihilominꝰtñ pꝑ acqᷣſitiõem
noſtrã.⁊ illud nõ dr pꝓpe donũ:ſed ha⸗/
bito reſpectu ad H̊ qð nõ acqrit ſine dei
adiutoꝛio.⁊ Hͥ modo deꝰ dat dona bõis
⁊ matł.qꝛ eĩ deꝰdedit lumẽ dignitat ab
initio qð poterat ad inq ſitõem multoꝝ

—

P

15

—

ſchliu
Ncoſn
Cultip
dicko
ſcoop
epl
fond
ſecoll
de d
ſcne⸗
Pe
de
bust
ner
noyn
tioell
etan
ſylz.
ſeit
eisinnat
ſcldan
ſltil
1carid
RKdis
gweri
ſepe

9

ocne
deſopis
durdem
ſtaltimm
udler⸗
linett
goen
N⸗
eg
meme
ped
oblin
deme
göm
Ption
phs.
conin
oblin
ligeti⸗
neiß ir

Maß

roe⸗
ſicut
tuif
Nirö
kiraſch
i⸗
Len
ieſ
ſctde⸗

X

nſcin
nüle
biigo

ſean
initel
figere
üſed
niſ
ciü aĩ
dobici
evolun⸗
leſpeet
thana
feciins.
N o
nmalis
uwa
ob:
gelo⸗
igta
hpkrad
veri
enuius
lapiiti
debetes
Erpötic⸗
eſued⸗
cin⸗
ſei
ſe
tt

—

Go 9)

ſcibiliu. ipe nõ ſbᷣtrahit qð dedit: nec

etiã ↄſᷣnatiõem cũ talia poſſint ſtare cũ

pcẽo moꝛtali.⁊ iõ ͥ hʒ pꝛimũ donũ pot

multiplicare etiã repꝛobꝰexñs.⁊ deus
dicit᷑ cocẽ nõ inſpirado ſiue ĩfundẽdo:
ſͥ coopãdo lumini dato ⁊ ↄuãdo ilłld.
Exẽplũ huiꝰẽ.de dedit frumẽtũ aua-/
ro:⁊ dedit terrã potẽtẽ fructiſficare:cũ
recolligit multũ de blado de bona tra
de dat ßů̊ nõ ita ſicut ſi ipe ſterilẽ terrã
ſine actu ſemĩs facẽt fructificare.H̃ eĩ
ꝓpe eſſet donũ.pᷣmo mõ ſolũ large:ſic
deꝰdat bona bonis ⁊ malis:⁊ demoni
bus ⁊ hoibo quis ipis hipa in mala cõ
uertut. Ad ea aüt qͥ obiciũt ad oꝑpꝰ
dð ꝙ intelligũt᷑ de iudicio ſpeculatiuo
tñ de illo nõ ẽ intelligẽdũ ꝙ magis vi/

geatq; in bonis.vel etiaʒ tm ſicutante
lapſu ʒ. qꝛ reuera q́uis młta clare co-

gnoſcãt: maxĩe illa quoꝛũ cognitio eſt
eis innata:rõne quon dicit dio ꝙ hñt
ſibi data integra.tñ in multis errant⸗
fallũt illi nefandi ſpũs.q pſumptuoſi
æ curioſi ſunt.⁊ ideo frequẽter iudicãt
ve his que eoꝝ iudicio nõ ſbᷣſunt. et iõ
a veritatis tramite in erroꝛẽ labunt᷑.⁊
ſic patẽt oĩa obiecta.

Ecundo queri

tur vtrũ in demõib cadat obli

uio circa pterita. Et ꝙ ſic videt᷑ null“

de ſapiẽte fit ſtult?niſi aliqͥd obliuiſca-
tur. demoes aũt de ſapiẽtibo faeti ſunt
ſtulti:maxĩe lucifer.de quo exe.xxviij.
tu plenꝰſapia ct. ⁊ de quo eccxł.iij.me-
lioꝛ eſt puer ſapiẽs rege ſene ⁊ ſtulto.
glo. ex ponit de lucifero ſiue dia?g .
Itẽ gra reꝑat ⁊ refoꝛmat tota imagi
nẽ. ⁊ pcẽm defoꝛmat:ſed defoꝛmatio
memoꝛie ⁊ conuptio ẽ p obliuiõeʒ ꝗ̊ vr

ꝙ pcẽm in vĩ mẽoꝛatiuã inducatĩ aget

obliuionẽ. Itẽ ĩtlłre ⁊ mẽoꝛari ipoꝛũ
demonũ ẽ ců variatõe. eſt in tpe:ſᷣ oẽ
qð mẽſat᷑a tpe ſeneſcit ⁊ tẽdit ad coꝛu
ptionẽ.qꝛ tps facit diſtare qð ẽ: vt diẽ
phs. vñ ẽ bncipiũ conuptiõis p ſe. cũ
coꝛuptio circa vim meoꝛatiuã ſit tin ꝑ

obliuionẽ. pʒ . Itẽ ſicut ſe hʒ itel

ligẽtia ad erroꝛẽ ita mẽoꝛia ad obliuio
nẽ:ſ̃ in intlłntia ãgłi cadit deceptio et

in volũtate obliquatio. ergo in memo

ria cadit obliuio. Itẽ oppoſita nata

ſunt fieri circa iqẽ: ̊ mẽoꝛia agti pᷣtp
ficẽ addiſcẽdo.ꝗᷓ pari rõe deficẽ obliui

ſfſcẽdo cũ ſtatille ſit magis apt' ad de/

—

fectũ q; ad pfectũ. Itẽ mẽte humana

ſolꝰdeꝰſupioꝛ ẽ:ſiẽ vult aug. ſ̊ ntingit

in mẽtẽ nr̃am cadẽ obliuionẽ. ſi par ẽ
angkice:multo foꝛtiꝰin mẽte demonũ.
Q aüt in mẽte nr̃a cadat obliuio q;tũ
ad ſupioꝛẽ ptẽ pʒ.qꝛ aug.dicit ꝙ eoꝛu,ʒ
cog qͥ ſpectat ad dĩnitatẽ ẽ ſuꝑioꝛiſ ptiſ
ſeq frequẽter taliũ obliuiſcimur.ꝙᷓ ..
Sedq q qð ẽ nale ẽ indelebile:ſ ſpẽs
exñs ĩ an głica mẽoꝛia ſunt ei innate et
ↄcreate.g ſunt indelebiles.ſi ꝗ obliuio
venit ꝑ deletõem ſpẽꝝ.pʒ c. Itẽ oẽ
qð recipit᷑ in aliq eſt ibi p moduũ recipiẽ
tis. ſpẽs qͥ eſt in angłica memoꝛia eſt
ibi p modũ recipiẽtis: F̊ mẽoꝛia agłica
ẽ icoꝛuptibit nec depẽdeta coꝛuptibi
li: nec q;tũ ad ſbam nec qtũ ad opatõʒ
nec p ſe nec p accñs.& ſpẽs qͥ ibi repit
ẽ ſimpir ĩicoꝛuptibit. Itẽ H vyr a mi⸗
noꝛi.vtibilioꝛ ẽ volũtas q; aliq̃ iterioꝛũ
potẽtiaꝝ:ſᷣ culpa que adheret volütati
adheret vᷣtibłr. ᷓ multo foꝛtiꝰſpẽs q eſt
in mẽoꝛia eſt ĩ ea indelebłxr.ſi ᷓ obliuio
eſt ꝓpter deletõnem ſpꝑeæciei.patet t.
Item oẽ qð conũpit᷑aut coꝛũpit᷑ q
habet ↄtrariũ aut qꝛ eſt ex ↄtrarijs aut
quia eſt in aliquo quod ha bet coͤtrariũ
vel ex ↄtrarijs.hec ſcriptura ẽ a pho in
li.de moꝛ.⁊ vi.&ᷣ ſpecies exñs in mẽoꝛia
demonis nullo pdictoꝛũ modoꝝ ẽ coꝛ/
ruptibilis ergo c. Ytẽ phs dicit ꝙ

virtſenſitiua nõ ſeneſcit qtů eſt de ſe
ſed ſoluʒ rõe oꝛgani.vñ in pᷣmo de aia

9

dicit. ſi pꝛ accipet oculũ pueri:viderʒ
vtiq; ſicut videt puer. ergo cuʒ virtus
memoꝛatiua ipius demonis nõ pedeat
ex oꝛgano nõ ſeneſcit nec laſſa tin ope⸗
rando.ergo nec in reci piẽdo ſpecies. ⁊
ita vt videt nec obliuiſci ?dicẽdu
ꝙ actus memoꝛie cõtigit accipe et per

modũ habitꝰ. ⁊ iſte eſt retinere ſpeciẽ.⁊

eſſe dicit᷑ per modũ actus quia cõtinue
tenet. Et dicit magis ſtatum ſiue con/
ſummatõem:qᷓ actiõem. Eſt ⁊ aliꝰact

memoꝛie qui ẽ memiſſe ſiue recoꝛdari.

Pꝛimus quideʒ actus nãlis eſt ⁊ non

ſbeſt volũtati nec penes illũattẽdit᷑ me
ritũ vel demeritũ. Secũdꝰpo act põt
oꝛdinariad bonũ ⁊ eiꝰoxpoſitũ ſcilʒ ad
malũ.ſᷣm hũc duplicè modũ diſtiguen
qũ eſt in obliuiõe.nã ſi dicat᷑ obliuio p
oxpõem ad tentõem ſpẽi:ſic eſt deletio
ſpẽi de memoꝛia.ſi aüt dicat᷑ p oꝑpõitũ
adq recoꝛdatõem: ſic dicit debilitatõem
q;tũ ad iſtũ actũ qui eſt memiſſe.et hoc

tõt eſſe bonũ.ſ.cũ obliuiſcimur maloꝝn

illatoꝝ nobis:et malũ cũ obliuiſcimur

bñficioꝝ nohᷣ a deo collatoꝝ: vł obliui

ſcimur eoꝝ q nobis eẽnt exꝑediẽda ad
ſalutẽ. Cõtra quod dr̃ deutro.iiij.ca
ue ne vnq; obliuiſcaris dñi dei tui &.
ſi igit᷑ loqᷓmur de obliuiõe pᷣmo mõ: ſic
dico ꝙ nõ cadit in demonibi.nulla eĩ ẽ
ĩ eis deletio ſpẽi.ſi⁊?ꝰ? ſic dico ꝙ cadit
ĩmo cecidit magna obliuio.quia obliti
ſunt ſue ſalutis:obliti bñficioꝝ dei.qͥa
cũ ↄuertũt᷑ ad mala inhiles fiut ad re/
colẽda bona.hoc mõ ↄcedo obliti ſũt
ſic ꝓcedũt due pme rões.pᷣma q ſum
pta eſta ſtultitia.ſecũda que ſumpta ẽ
ab imagine defoꝛmata:nõ pcedũut hac
via. Aa illud qð obicit᷑ ꝙ intlłre ca/
dit in tpe.dð ꝙ cadit in tpe extẽſo noĩe
tpis.nõ ꝓut eſt motꝰpmi mobił mẽſa.
qꝛ nec demonũ eſſe nec intitire pedʒ ex
illo.tñ alit põt dici ꝙ qᷓ;uis act pt actꝰ
cadat ſſ tꝑe vel in tpe:nõ tñ act vt hitꝰ
qꝛ hʒ modũ ſbe intra:nec hʒ variatoeʒ

et iõ ſicut ſa demonũ nec coꝛũpit᷑ nec

ſeneſcit in tpe nec habitus.ita etiã nec
actꝰvt hĩtus:⁊ talis eſt intẽtio ſpẽi.⁊ p
HG; pʒ aliud ꝙ nõ eſt ſiłe de intiłre ⁊ obli
niſci. qꝛ intelligẽ no tm eſt actnãlis qᷓ
etiã ↄfoꝛmabilis volũtati.⁊ ſiłr errare
ſed ſpẽm tenere vel amittẽ è ex potẽtia
vel impotẽtia nali. Mꝛima rõ illa nõ
valet cũ memoꝛia habʒ nãm ſpecularẽ
ſiue ſpeculi. intlintia nam luĩoſam ſiue
luĩs.et angłs plꝰhʒ de nã ſpeculi et de
Potẽtia recipiedi qᷓ; de nã luis.illa eĩ in
ſolo deo ẽ potiſſime vł in his qͥ ſunt dei
foꝛmes ꝑ głam:iõ nõ vʒ nec eſt ſilłe.ma
gis eĩ põt in tenẽdo ſpem qᷓ; in recte iu-
idcãdo.aliq̃ eĩ ſunt ſupꝛa iudiciũ angki
nõ ſic eſt de tentoe ſpei. Ag illudg qð

obicit ꝙ olpon. ita nata ſi⸗ unt circa idem
verũ eſt niſi

obicit᷑ ꝙ ſolꝰdeꝰeſt maioꝛ mẽte hũana

dicẽgũ eꝙ ven eſt q;tü ad rõem pficiẽdi
tñ qꝛ mẽs humana ex ↄiũctõe cũ coꝛꝑpe

terreſtri aliqs hit ꝓpetates ⁊ defectꝰ
depmẽtes:qᷓ;tũ ad h̊ eſt inferioꝛ mente
angkica.⁊ iõ ſicut mẽs hũana ipedit᷑ ab
actualiↄſiqeratõe ꝓpt᷑ depſſiõʒ coꝛpis
ita etiã ↄpellit᷑ obliuiſci.intiłetaũt an⸗
gelic ſemp eſt in actu intelligedi.etiõ
nõ eſt miꝝ ſi memoꝛia ſemp eſt in actu
ↄpᷣuãdi.⁊ ſic patẽtobiecta.

Ertio queritur
vyntn in demonib ſit pcognitio
quo ad futura. Etꝙ ſic videt᷑ p ſimile
qꝛ aſtronomi ⁊ mathematici p curſum
aſtroꝝ pcogſcũt ⁊ dicũt młta futura.⁊
videmꝰꝙ in multis pa dicũt.̊ ſi maioꝛ
eſt intlłntia ⁊ cognitio ĩ demoibꝰvr
Itẽ hoc oſtendit᷑ ab effectu.quia iſti
magi ⁊ dĩni ꝑ pcèa cũ demonibꝰmulta
vera pdicũt:⁊ nõ pñt niſi ꝑ reuelatõeʒ
demonũ. vr̃ ꝙ ipi futura pcogſcant.
Itẽ vr ̊ a minoꝛi.qꝛ intellectꝰages
in ſõnis ⁊ in extaſi mita vera futura p
uidet ſicut pʒ.qꝛ frequẽter ſomniamuiſ
quod euenit nobis poſt lõga tempoꝛa:
ſed demones ſunt oĩo abſtractia ſenſi
bus. ergo τ&. AItẽ rõe vr̃.qꝛ aĩa qͥqã
modo eſt oĩa.qꝛ in ea eſt quo è oĩa fieri
q;tuʒ eſt ex parte intellectꝰpoſſibilis:et

q́;tum eſt ex parte intellect' agẽtis eſt

in ea quo eſt omia facere. ergo ſi intel
lectus agẽs eſſet liber vel poſſibilis ad
quctPꝰad actũ p agentẽ.tũc nõ ſolũ eẽt
in potẽtia ad cognoſcẽdũ futura ſᷣ etiã
in actu.⁊ h eſt in demõibꝰ qͥ creati ſunt
in actualitate plene cognitiõis ⁊ quoꝝ

intellect'agẽes ẽ liber a coꝛpe.ergo &.

Sed ↄtra.ꝙ nõ pꝛeſciãt futura con
tingentia videt᷑.qᷓto aliquid magis eſt
pns alicui tãto certiꝰeſt ei:ß voluntas
vniuſcuiuſq; ſibi pſentioꝛ eſt qᷓ; alij.er⸗-
go certioꝛ ẽ ſibi quod velle dẽat q; alij.

ſʒ nullꝰcertitudinalr ſcit qd dẽat cras

velle vel cogitare. ergo multo minus

niſialten nãliter inſit: æ nã an⸗
geli poſſibilis eſt ad receptõem ꝑ nãm:
ad electõem vᷣo minime. Ad illud qʒ

eenlae
Noi
cinaſe

ſotüac
mlisd⸗
hemt
ſoͤforce
Jeſi
ſcan
efitia
cügre
geifen
cori
gian
i
nitric
pereig
nlllosa
Gstptit
Peos
ſüͤeiſan
ſtaldva.
wot
Gsi
Wine
ranh
Ouen
ſhiin
fiſina
onetor
loptrps
ggerſeiat
ſapionce
ſſapptae
betiäac
dürine
ſepce
getigti⸗
tatenfa
ſitaſfal
occurn
pftcer
in ſeih⸗
uina r.
aturep
Linſe⸗
certitue
dinina
mmoo

len
n ang⸗
däm.
lucs
fri
gicape
ldeſea⸗
anene
ſüe⸗
Gcons
Paütan,
ietiö
ſtnacn

/

tur
gnitio
ſinie
mſam
ma
maior
yfa
auiſti
n
c agis
ſmra
numal
nwa:
ſenſi
iacci
ſfieri
blisꝛet
irss eſt
ſiimel
Pilisa4
ſolüͤci⸗
nafeti
ciſunt
51qo⸗
eſgo.
murac
ngot
oluntes
äch

is

Iwt 5 9N

½M

nec alia creatura q;tũ ẽ de ſe põt pᷣſcire

Itẽ oĩs cognitio creature ꝑedʒa re

ſcita. q; ſcibile nõ ſe hʒ in ↄpatõe ad ſci
entẽ creatũ ꝑ modũ poſſibil:ſᷣ potiꝰ per

modũ actuał⁊ motiui:ßſ nulla cognitõ
pendẽs a cogqſcibili põt eſſe certa de re

●

incerta:ſ̊ futuꝝ cõtigẽs ẽ res ĩcerta.g
nõ põt certitudinalr᷑ ab angelo coëſci.

Itẽ ſi cooſe ciefntur autu cĩa acqui

ſita:aut iĩnata. ſi acqͥſita ᷣ h incipit ab

exñtia rei:qꝛ a reipa gñat᷑ in cogſcente

cũg res nõdũ ſit nõ pot cognitõem ei⸗
acqrere.ſi innata.& nõ põt igrare aliq̃
eoꝝ q futura ſunt. pſciuit caſuʒ ſuuʒ

aßñq; eadẽt qð ů ĩpꝛobatũ ẽ taq; i poſſibi
le.ͤ c Itẽ ſi pſcit futura. g ſcit quis

dẽat vĩcẽ vtꝝ ipe an is quẽ tẽptat. cũ

ipe refugiat victoꝛiã ar naß taͤpra

X

niſi illos qͥs pſciret ſibi ſuccũbẽ. ſᷣ ali/

os tẽptat ſicut patʒ in Job. ergo .
ν⁄5 futuroꝝn é triplex genus.

q̃dã ei ſunt futura q bñt càm detiatã ⁊

ifallibilẽ.vtpote ſunt illa qatrẽdũt᷑ cir/

ca motũ coꝛpũ ſuꝑioꝝ in àbẽ detiatio
2 oĩs ipedimẽti remotio:talia pñt certi

tudinaltr̃ ſciri nõ ſolũa deo ſᷣ a creatu/

ra:⁊ H̊ in ſua caã: ſiẽ tps eclipſᷣ ⁊ ↄſitiuʒ

Nueqdã ſunt qͥ hñt cãʒ detiata:łᷣ tñ fal

libilẽ: vtpote ſunt illa ꝗᷓ ſunt ſm iferio-

rẽ nam.:q iõ hñt cãʒ detiatã.qꝛ ĩtẽtio nẽ

mouet detiate ad vnũ.iõ vo fallibilẽ.qꝛ

mktipłr põt occurrẽ ipedimẽtũ. vtpote
ager ſeiat ſi tra pinguis ẽ ⁊ bõa diſpõ

ſupioꝝ coꝛpũ auferet pĩguẽ fructũ.et
iſta pnt qdaàmõ ſciri ⁊ pſciri.nõti a ðo
ß etiã a creatura q nonit nas reꝝ ſupi
oꝛũ ⁊ inferioꝛũ.nõ tñ ita certitudinalit

ſiẽ pdẽa.Quedã aũt ſunt qᷓ ht cãʒ in

detiatã ⁊ fallibilẽ:ſic ſũt ea q ſũta volũ

tate nr̃a q idetiata ẽ ꝓpt᷑ ̊ q ad oxpo

ſita.fallibił etiã.q; pntetiã volẽti ꝓficẽ
occurrẽ młta impedimẽta.⁊ talia non
pnt certitudialit ſciri ab aliq̃ creatura
in ſeipa:ſ̊ ſolũ a deo ł᷑ ꝑ reuelatõeʒ di⸗
uinã.rõ aũt huieſt iſta.qͥa ↄgnitio cre
ature pedet ex re.qm igit᷑ res incerta ẽ
in ſe ⁊ in ſua ca.ideo creatura nõ põt
certitudinaliter illã noſcere aut pſcire
diuina aũt cognitio nõ pẽdet a re aliqᷓ
immo oĩa que nouit m modũ ſne veri

certiſſime cognoſcit ↄtigẽtia vt nccia.

lis eſt act dĩnꝰ.q;ꝛ demões ſuꝑbi ma

demões p ſeipos futura ↄtigẽtia pſci
dei ẽ. iõ eſt ibi infidelitas:⁊ infidelitatit
pPhibita. qᷓ;uis aũt demões nõ poſſint

dinaliter:tñ freqnt vera pdicũt. q; euẽ

gliquo ſit facturuſ.aliena doctrina qñ

Fvm diabolica ↄmertia.ſᷣm legẽ aſtroꝝ

vpt quãdo volũt vi aſtroꝛu vltra ꝓtẽdẽ

tatis nouit.⁊ qꝛ pitas ſua ẽ certiſſima

H̊ meliꝰexplanatũ fuit in pᷣmo libꝛo.⁊
ſicut certiſſime nouit: ita potcertituhni ä
nalr̃ demfare ⁊ reuelãe.iõ q̊ pcognitö ⸗ * sõäü 11. o
futuroꝝ:vel dei ẽ ła deo.⁊ iõcuʒ talia ,. dA QN. ‚
futura pdicũt᷑ pdictio dr̃ dinatio.q; ta „ 8 6.) N4

—

xime deſiderãt honoꝛari vt deꝰ: maxie
conãt᷑ oñdere h̊ in ſe hr̃e.⁊ iõ dicere ꝙ;

ant certitudinalr̃.H̊ eſt eis attribuẽ qð

235 E * „ „ E π . 9
frequẽt᷑ annexa idolatria.iõ dinatio ⸗ 1.& n PEG. E⅓

p ſeipos futura ↄtigẽtia ſcire certitu/

tu futuroꝝ aliqͥ mõ pſentiũt. H̊ autẽ eſt ) 6 . ,.
q̃druptxr ſtcut vicic aug .in. ih. ſup ge fi /1 G O ee
ad lit. aut eĩ ſenſus łigenij acrimonia)
aut multa expiẽtia.aut doloſa cautela
aut aliena doctrina.ſenſus acrimonia
vt qñ vidẽt diligẽter ⁊ cõſiderat ad qd
inclinet᷑ affectio noſtra:vł que ſintin/
ducẽtia vel retrabẽtia. exꝑpientia tbũ
quia ex talibs vidit accidẽ talia.doloſa
cautela qñ ꝓponit aliqͥd facẽ ⁊ pdiẽ q̃ſi

iuſto dei iudicio ꝑmittit᷑ addiſcẽ ab an
gelis. ſic pʒ ꝙ demões futura ↄtĩgẽ-
tia ⁊ ſi pnt ꝓbabilr̃ pſentire nõ pñt cer
titudinalr̃ pſcire: ſiẽ oſtẽdũt rões ad h
inducte. Ad illud ergo qð obicit᷑ de
aſtronomis ſine mathematicis ꝙ dñt
frequẽter vera.dicẽdũ ꝙ hoc ſoluʒ eſt
ↄiecturado ſiue ſm legem aſtroꝛũ ſiue

vtpote quãdo dnatur ſtella que habet
impſſiõem ſup diuerſos humoꝛes di/
ſponit ſᷣm hoc hominẽ ad viuerſos mo
res ⁊ affectões.ſᷣm diabolica ↄmertia

qᷓ; ad illud ſup quod pñt. tũc eĩ niſi dia
olus adeſſet ita frequẽèter falſũ ſicut
verũ dicerẽt.nũc autẽ cuzʒ toto auxilio
demonũ frequẽter falſa pdicũt ⁊ deci
piũtur.ſed tata eſt demonuʒ aſtutia ꝙ
ita ſciũt occłtare fraudẽ ſuã vtoſtẽdat
erroꝛẽ ſiue defẽʒ fuiſſe ĩ aſtronomo cõ
ſiderãte nõ in arte aut diaꝰ aſſiſtente.

. 6
2 “ — — „*
— . 3 1 . . 4 i. „ —
— RO N—Etee Oenvr n

ðð

In boc igit ſtat rñſio ꝙ aſronimi de
ↄtigẽtibꝰhñtibꝰ cãm fallibilẽ ⁊ de tiatã
nõ pſciunt nã niſi expiectura ⁊ dia ex
maioꝛi hiectura illa pñtit:nõ tñn certitu
qinalr̃ pſcit. Ad illud g q obꝛ de ma
gis ⁊ dinis ꝙ dñt va.dð ꝙ ven eſtꝛß tñ
qꝛ alñ dnt falſa pʒ ꝙ potiꝰdñt ven calr

ꝙ certitudinalr᷑:cõiectura potiꝰq; ſcia.

q eĩ ſeł dicit futuꝝ iĩ ᷣbo dñi:⁊ ñ euenit
ſiẽ in lege dr:ſõniatoꝛ ẽ:⁊ nõ ꝓpha dñi
⁊ iõ pcipit᷑ occidi. Ad illud qð obꝛ de
ſõnijs in qùbo puidẽt᷑ futura.dð ꝙ qᷣcqͥq
de h ſẽſerĩt phi qͥrũ pes lõgũ ẽ retexẽ

qð de eis dicit ſacra ſcriptura ĩdubitã

ter ẽ tenẽdũ.rephẽdit eĩ eos q ↄfidẽtiã

hñt in ſomnijs.vñ eccł.xxxiiij.ſiẽ pturi

entis coꝛ tuũ fantaſmas patit᷑: niſi ab

altiſſimo fuerit miſſa viſitatio.iõ ĩtelli

gẽdũ ꝙ qnq; de cauſis fiüt ſõnia.qͥdaʒ

ↄtigũtex diſpõne coꝛpis.qqã ex ſollici

tudine mẽtis.qd ex illuſiõe diaboliaa
qdã ex reuelatiõe angłica.qdã ex imita

tione dina. pᷣma duo ſonia ſũt pſagia
futuroꝝ q ht cam in nobis. vt ſõnia qͥ

ↄtĩgũt ex cauſ coꝛpis ſunt ſigna infir/
mitatis.ſomnia qͥ ↄtigũt ex ſollicitudi
ne mẽtis ſunt ſigna eoꝝ ad q faciẽda

deſiderãda nr̃a inclinat affcio.alioꝛuʒ
vo nõ ſunt ſis de ſe:imo ſiad alia apli⸗/
cent᷑ potiꝰpbẽt occaſiõeʒ errãdi qᷓ; pſciẽ
di.ſõnia vo q ſũta diabolica illuſiõe nł᷑
lius ſunt roboꝛis ſiẽ nec dinatões au/
ruſpicũ.ſõnia po qͥ ab angełbonis aut
a deo ſunt in nobis ſis:ſunt pᷣa.⁊ ita ex
H nõ hr̃ ꝙ pcogꝰ futuroꝝ ↄtigẽtiũ alit

bẽat᷑ q; a deo:niſi pꝑ aliquã cõiectur.

Ad illuq qð obꝛ ꝙ aĩa qͥqãmõ ẽ oĩa.
dð ꝙ intlłet'ages nõ ẽ ens actu plene
reſpẽu oĩm.qꝛ nõſẽ plene agẽs:iõ indi

get iuuaria cognoſcibili ad h̊ ꝙ fiat in
actu ła deo qð ẽ oĩo actꝰ reſpectu oim
entiũ ⁊t veroꝝ.⁊ qꝛ futuꝝ ↄtigẽs nõ bʒ

eẽ niſi indetiatũ.iõ nõ pot itlłctũ iuuãe

ad certitudinalẽ cognitõeʒ hñdq de ſe.

dillud g qð obꝛq agẽs ẽ i actu re-
ſpectu oĩm ad q poſſibil è ĩ poa ſoluẽdũ

Epĩ

ſibit in po.qꝛ ſunt s poſſe creature.vñ

illa ꝓpo nõ bʒ vitatẽ niſi de his tin que

pꝑ ĩtereptõeʒ nõ ſolũ in hibo:veꝝ etiã
in angebł.qda ei ſunt ad q t agẽs q; poſ

ſunt infra poſſe intellectꝰcreati reſi pẽu
quoꝛũ habet intellectus ſe:⁊ in ratione
agẽtis ⁊ poſſibilis.nõ autẽ reſpẽu eoꝝ
que ſunt S.⁊ ſic patet illud.

Onſequenter
qrit᷑ de ? articło.ſ.de ptute de
monũ.de q̃ tria qrũt᷑. pᷣmũ ẽ ⁊ pambu
li.vtꝝ oĩs for̃e iquctio ſit a creatõe:an
aliq ſint ab agẽte creato. 2 7 vtu ve⸗
raꝝ for̃aꝝ iductio ſita ſpũ maligꝰ ʒxꝰ

E

vtꝝ miniſterio demonũ poſſit s vtii

buiuſmodi opibꝰſine pcẽo.

„ Rimo queri

g. vtꝝ oĩs foꝛme inductio ſita

creatoꝛe:an ꝙ agẽs pticłare ſiue crea/

tũi poſſit aliquã inducẽ? Et ꝙ oĩs ſita

creatoꝛe vr.pꝰaucte dñi in Johe.pat᷑
me vſq; mõ opat᷑ ⁊ ego opoꝛ:ł ſi res p
ducerẽt᷑ q́;tũ ad foꝛmã a nã:nõ ppter h̊
dicet᷑ deꝰvſq; mõ opari.g vr ꝙ oĩs foꝛꝰ
ſit ab ipo. Itẽ roe vr̃.nobiliꝰpncipiü
eſt foꝛma q; mã ⁊ magis dicit qͥd dĩnuʒ
ergo cũ nã nõ poſſit in minꝰqꝛ nõ põt in

pꝓgqductoem materie:ĩmo eſt a ſola crea
tione:multo foꝛtiꝰvidet᷑ de fora. Itẽ

pncipia reꝝ ſunt icoꝛuptibilia pt vult

phpßs. & tqᷣ mꝗ q; foꝛma: ſ icoꝛuptibile ẽ

ingñabile.ergo tã mã qᷓ; foꝛma ẽ ĩ gña⸗
bilib. ergo ſi ꝓducit᷑ in eſſe H̊ nõ erita
nã ſ̊ ſolũ pꝑ creatõnem. Itẽ oĩs actio
creature terminat᷑ ad hoc aliqͥd: ſ̊ for̃a
nõ eſt hoc aliquid.gꝗ termĩat᷑ ad foꝛmã.
ergo cũ ꝓductio nalis ad illud tiet᷑ qð

ꝓqducit᷑ ꝑ nãm:ĩpoſſibile ẽ foꝛm pduci

ab agẽte creato:nec nãm hoc ↄſtat:⁊ oẽ
qðᷣ ꝓducit᷑ ̃m aliqð hoꝛũ ꝓducit᷑.ergo
nihil. Itẽ cuʒ ꝓducitfora aut et aliq

aut ex nihilo.ſi ex aliquo: ſed oẽ qð eſt

ex aliquo habet aliquid ſui cõſtitutiuũ
tanq; pncipiüũ ĩtriſecũ.ꝗᷓ for̃a ẽ ↄpoſita
ex mꝗ ⁊ for̃a:qð abſᷣdũ . ſi ex nihilo:ſᷣ

oẽ qð ex nihilo creat᷑ẽ a creatoꝛe.ergo
mulia for̃a ẽ ab agete creato. Itẽ cuʒ

foꝛma ẽ in poꝰmẽ:aut eſt in poꝰin q̃ aut
a qua aut ex qua.nõ ex q̃:hoc ꝓbatũ eſt
cũ foꝛma hẽat male pn vex qoſtʒ: ĩmo
ſit in ſimplici eſſentia cõſiſtes. ĩ qua t
a qua.nõa qua q; materie nõ eſtagere

nibel o
ariac
ſofenno
ngie
ſtrogucn
ggesce
rtef
Mc⸗
Ugalt⸗
igiat
aiiſtniot
Fiſpiſii
oömanoue
Gogpiron⸗
fagine
Abodee
ſandd.
fnſe
Prian.
eliſtein
unm.
lobt
otietil
voolie
hirtiſeſein
ſbiapnari
uephert
agelednin
beſönts
ditheßy
gatstn⸗
mogerne⸗
1boſ
dalfagee
bʒyititi
agesp
rerptſie
nastiſ
ite intlt
gutingn
bllagit
effelatd
güqei

uireſpan
nmatone
Naeor

ner
Nirde
ninda
re
imm⸗
Plrisfti

uen.

Neſunn,
Etgiſtr
wrsſine
mMöppter⸗
fyois ſo
nneipiü
cniddinn
vandn
haſcacte
eiora. i
abiietrul
wenpebilei
macigis⸗
ehrente
lroisactio
liccesiofa
iaafomi.
Ulnd iel ed
fcmipan
oc ſarte⸗
ofaanretai
beſetegok
,ſiennbing
enrel
o. Jch
inwnin
Nc
ee

„ 4
A

ergo ſolũ in po yt in q̊: foꝛ q ſoluẽ ĩ
poeoyt ĩ q̃ tõlr̃ ẽ ab extrĩſeco:⁊ nulla tat

foꝛmaẽ nãł ła nã. nullũ agẽs creatũ
põt nãlẽ foꝛm ꝓducẽ. ʒ ois res ſicut

*

vult dam. ⁊ phᷣs hʒ ꝓpꝛiã opatõeʒ· alio
qn aliqͥd eẽt ocioſuʒ in nã: ̊ ois opato

boni alicꝰẽ opatrix:alioqͥn ẽ fruſtra.S

videt᷑ oĩs res aliqᷣd poſſit pducẽ ſiue

2„ £

opari ad alicꝰ pductiõeʒ.aut g mẽ:aut
for̃e.nõ mẽ.ᷓ fore. Itẽ vni coꝛuptio
E ↄꝛij gñatio.nũqᷓ eĩʒ abicit᷑ frig niſi p

ĩtroductiõeʒ caloꝛis:nec ecõꝰſ vſtat ꝙ
agẽs creatũ põt abicẽ ? coꝛũpe vↄꝛiũ.g
põt ſe t ſileʒ ſibi inducẽ. J tẽ certü eſt
calidũ calefacit:qͥ nõ nouit idigʒ ſe en
u. 5 caloꝛ ignis gñat caloꝛẽ. g pi roe qᷓ
calidqũ gñat calidũ:hic ignis gñat ignẽ
cũ ñ ſit mion vtut Itẽ certů ẽ cqobm
gñat ſibi ſilitudinẽ ĩ ſpecto. qð patet ſi
ovm amoueat᷑ ne? reſultabit ibi ſikitu⸗
do. pi rõne ſiadſit mã diſpoſita agẽs
põt gñare ſibi ſitez ĩ na. S . Hesdo
ad ̊H ꝙ de eductiõe for̃e ĩ eẽ qdruplicit
fuit pð. Quidã ei poſi uerüt latitatõem
for̃an ſiẽ ĩppit᷑ anaxa goꝛe.⁊ ilłdd põt du
pkr ĩtiłi.aut ꝙ ipe ponẽt foꝛmꝗ actualẽ
exiſtẽ in mã ſ nõ appere extriſec ſicut

pictura opta pano.⁊ iſte mo i poſſibke

oĩo.qꝛ tẽ ↄꝛia ſił ponerẽt in eodẽ.a?ꝰꝰ

põt itlli ſic. vt eentie for̃aꝝ ſint ĩ mã in
Pnõ ſolũ latẽtes ſ̊ entes in po vj mãʒ

hẽat ĩ ſe ſeĩales oĩm vtutũ for̃an rões

ſibi a pᷣmaria ↄditõe iditas.⁊ iltq cõcoꝛ
dat ⁊ phie ⁊ ſacre ſcripꝰ ire:x p actoeʒ

agẽt᷑ educent᷑ ĩ actũ.ſ hic itlłct;nõ fuit

hᷣpõnis:ſᷣ pᷣm fuit ſᷣm qð expoſitoꝛes
vñt. H eĩʒ põ fuit ꝙ agẽs pticlare nibil

agat ß tm detegat. Aafuit põ phoꝝ
modernoꝝ ꝙ oẽs fofe ſunta creatoꝛe

⁊ H põ põt duptxr ĩtlłi.vꝰe de ſit pnci
palr᷑ agẽs ⁊ ꝓducẽs ĩ oĩ rei ↄditõe.⁊ ſic

hʒ vitatẽ. kita q de ſit tota cã efficiẽs
⁊ agẽs pticłare nõ fac niſi mãʒ adapta

re.vt ſic ꝓduẽ aĩiam rõlẽ:ita ⁊ alias foꝛ
mas.⁊ iſte itlłct vr fuiſſe illoꝝ phoꝝ.⁊

iſte intlłetꝰẽ ĩpoſſibił. qꝛ agẽs ptickare

9

aut induẽ aliqùd aut nihil.? ſi nihil. S ni
hil agit.ſi aliquid induẽ. vr̃ ꝙ aliquã

efficiat diſpoeʒ. ß qᷓ rõe poteſt ĩ vns: vi
aliã. qre iſta poſitio nõ eſt ratõnabilis.

Tertia põ ẽ ꝙ fofe nales fere oẽs ad

minꝰ coꝛpales cuiuſmodi ſunt ełares
for̃e: ⁊ for̃e mixtõis ſunt in pèmẽ⁊ ꝑ
actionẽ agẽi pticulan educũt ĩ actũ.⁊
iſta ẽ põ quã vr̃ tenuiſſe phſ:⁊ mõ tenẽt

còit᷑ doctoꝛes in phia ⁊ theoꝰ.ſ̊ h duas

bʒ vias.nã qda dicũtꝙ hꝰmõi for̃e ſũt

in mã in poꝰ receptia:x q̃damõ actiua:

ſiue coopatia.qm mã ⁊ hʒ poſſibłitatẽ

ad recipiẽdũ:⁊ etiã iclinatõʒ ad coopãa

duũ.x ĩ agẽte ẽ hꝰmõi foꝛꝰ ꝓducẽda ſic iĩ
pnꝰeffectio ⁊ oꝛiginali.q;ꝛ oĩs foꝛma ꝑ

nãm ſue ſpẽi recipit pᷣtutẽ młtiplicĩdi

—

ſe. vñ ĩductõ for̃e ẽ ab agẽte foꝛmã ſuꝗ

młtiplicãte.Et põit ex vin cadela.quõ

vna ĩflimat młtas.⁊ ab vno obᷣo relu⸗
cẽt młte imagĩes ĩ płib ſpecuł.⁊ huiuſ

„

modi for̃e vt dñt nõ hñt ex qᷣ ſint mãlit᷑

H ex aͤoꝛiginalr.x iõ nõ vñr creati: nec
dñr eẽ ex nihilo.ilłd eĩ creat᷑ qð ndeſt
ß talis foꝛma ſic ꝓducta aliquo mõ eſt

Tũ ratiõe agẽtis.tũ ratione materie.

Alia via eſt ꝙ foꝛme ſunt in potẽtia
materie. nõ ſolũ in qua ⁊ a qua aliquo

modo:ſed etiã ex qua.⁊ hoc dicũt:nõ qꝛ

ipſa eẽntie materie ſit ex qua res ꝓdu
citur: ſed e in ipſa materia aliquid eſt

cõcreatũ er quo agẽs dũ agit in ipſuʒ

educit foꝛmã. nõ inq; ex nihilo tanq; ex
aliquo quad ſit tanq; aliqua ps foꝛme

ꝓducẽde: ſed quia illud teſt eẽ for̃a

⁊ fit foꝛma:ſicut globs roſe fit roſa. Et
iſta poſitio ponit ꝙ in mã ſint virtutes

omniũ foꝛmarũ ꝓducẽdarũ naturalit᷑

2 cũ pꝛoducit᷑ nulla quidditas nulla ve
ritas eẽntie inducit᷑ de nouo:ſed dat ei

noua diſpoſitio. vt qð erat in potentia

fiat in actu. Differũt enĩ actꝰ potẽtia

nõ quia dicàt diuerſas quidditates: G
diſpoſitões diuerſas eiuſdẽ.nõ tamen

ſunt diſpoſitões accidẽtales:ſed ſbſtã⸗

tiales. ⁊ hoc nõ eſt magnũ ſi eſt in potẽ
tia agẽtis creati.vt qð ẽ vno mo facia:
eſſe alio modo. Et hec poſitio int oẽs
pdictas videt᷑ eſſe ĩtelligibilioꝛ ⁊ vitai

vicinioꝛ. hãc poſitõem credo eẽ tenẽdꝗ

nõ ſolũ quia eã ſuadeat rõ: ſed etiã q

ofirmat auctoꝛitas aug.ſup ge.ad lit.
quaʒ magr allegat. ꝙ que ꝓducũta na
tura ſ̃m ratões ſeminales ꝓducutur.

iĩi ĩ ki:nò i pti

i

NANuid aũᷣt ſint iſte ratöes ſelales vide
bitct᷑.j.qñ de his erit ſmo. Scpᷣm hanc

igit᷑ poem ſuſtinẽdũ ꝙ agẽs pticulare

e&ucit foꝛmas ⁊ inducit:⁊ res nales p/

qucit:⁊ rões ad h̊ iducte ſunt ↄcedẽde
Ad illud g qð obꝛ ꝙ deꝰ operat᷑ vſq;

mõ. dõ ꝙ ven è qꝛ p ſe opat vł cũ alis
vñ ar nõ vʒ. de vſq; mõ opatꝗ ages
creatũ ei nõ coopat᷑. Ad iliqd qð obꝛ

nõ põt in nãʒ.dð ꝙ nõ ẽ ſie.qꝛ mäle
pᷣn vnõ ẽ in alio vt in poꝰcũ ſit de ſe po
tẽtia.tũc eĩ poꝰeẽt ĩ poꝰ educẽt᷑ pode

H.q nõ ẽ intlłigibile. ſecꝰẽ in foꝛdpyt
viſuʒ eſt. ⁊ iõ nõ ẽ ſike. Mõt etiã ſumi
r0 ex pte agẽſ.qꝛ pductio creature cuʒ

ſit agẽs lĩtatũ:ẽ puctio ſitłis a ſili.ſed
ↄſtat nihilagit rõe mẽ ſ fore.iõ magis
põt in foꝛmꝗ q; ĩ mãʒ. Ad iltd qð ob
ꝙ pnareꝝ ſũt ĩcoꝛuptibilia. iltq ĩtlłit᷑
Fm foꝛmã.⁊ ideo foꝛaĩ pticulari gñat ⁊
conũpit᷑.põt dici ꝙ eẽnanõ remanetĩ

po' poſt conuptõem ſiẽ ante gñatöem.

Eld illd ꝗð obꝛ ꝙ actio nẽ ad ̊ aliqͥd
at. dõ ꝙ ſicut dicit phs Pbe loquẽdo
ſoꝛma nò gnat ſ̊ ↄoponit᷑.cu eni pqucit

foꝛma nõ pducit in ſe nec p ſe:ſed vtin
mã. 2 ſic facitↄpoſitũ:⁊ ad iltq termiat

gñatio.nihilomiꝰgnatio pductio nãt

reſpicit ↄpoſitum pᷣncipalr̃ gr̃a foꝛme.

Ad illud quod obicit᷑ vtꝝ ex aliquo

aut ex nihilo.dð ꝙ ſᷣm tertiã põeʒ for̃e
pꝓducũt ex aliqͥ:ſ nõ ex aliqͥ nãlit ł cõſti
tutiue:ł ex aliq oꝛiginalr̃. vłſᷣm tertii
opiõeʒ fiũt ex aliqͥ:nõ ꝙ ex.dicat ptẽ:hj
dicit. ſbalitatẽ:ſicut roſa ex globo.qͥa
glob“fit roſa. p H̊ pʒ yltimüũ. Löce
do enĩ ꝙ foꝛme nales ſunt in mã q;tuʒ
aq potentia: ⁊ in qua:⁊ ex qua: a qua.
GFßm pꝛedictü modũu. Et ſi tu obicias ]M)
mã nõ agit necↄſtituit. dðð ꝙ eẽntia mẽ
ſolü ſe hʒ p modũ receptiui:ß ſ eĩariu,z
ingitũ ſe bʒ quodã modo ꝑ modũ acti.
dã mõ p modũ paſſiui qin coopatagẽ

ti. nihilominꝰ ipm variat᷑ ab yna diſpo
ſitione in aliã vt dictũ eſt. Hec igit eſt

ſumma põ ꝙ ages creatũ nullaʒ quid/

ditatẽ nec ſpᷣſtantialẽ nec acẽntalẽ oĩo

Pducit:ſed entẽ ſo vna diſpoſitiõe fiat
eſſe ſubalii.

culari.ł intlłit ſm eẽntiã ñ

Ecundo queri

iur vtn veraꝝ foꝛmaꝝ ĩductio

poſſit eẽ a ſpu maligno. Etꝙ ſic vr

ppmo aucte ſacre ſ. cripture Exo.pij.dr

fecerũt aut malefici ſiłr. ß ↄſtat ꝙg vga
moyſi ↄuerſa fuit in veru dꝛacone:ali-

oGòn nò eſſet verũ miraculũ.ſigᷓ malefi

ciſſikłr fecerũt:æ hoc nõ niſi vtute demo

nũ. demones veros ſpetes de virgiſ

facere pnt.ꝗ neras foꝛmas inducere
Itẽ in glo. hr̃ idẽ. demões diſcurrũt
p mũdũ ⁊ ſbito ſemia afferũt:ſic ꝙ no⸗
uas rerũ ſpẽs ꝓducũt.ex h̊ pʒ ꝙ ſpẽrũ

ſiue foꝛmaꝝ iquctio ſita ſpu maligno.

Iſtẽ maioꝛẽ ptãs demonuʒ q; hoĩm

partificiũ: ſᷣ hoĩes mediãte arte alche-

●

mie diuerſoꝝ metalloꝛũ ſpẽs faciũt.g

mhkto foꝛtiꝰh demões pnñt. Itẽ qð ſb⸗
laacet potẽtie inferioꝛi ſbiacet ſupioꝛi:ſᷣ

poꝰdemonũ p nãʒ ſupioꝛ ẽ potẽtijſ reꝝ

*

uas ſpes põt inducẽ ⁊ iduẽ.ꝗ⁊ poade/
monũu. Itẽ foꝛme m ſemiales rões
latẽt in mã vt hr̃ in lr̃a ⁊ pdetiatũ eſtg.

⁊ ad hoc ꝙ fiant in actu nõ indigẽt niſi
extriſeco adiutoꝛio:ſi ergo diabolꝰſcit
modũ educẽdi ⁊ poſſe hʒ ad adiuuãduʒ

ergo veras foꝛmas põt inducẽ. Itẽ
oꝛdo vniuerſitatis ẽ vt ſupioꝛa p nãm
inffuat in inferioꝛa: ſicut pʒ ꝙ celeſtia
influũt in hec inferioꝛa:ſ ſpualia młto

ſuunt ſupioꝛa reſpẽu coꝛpaliũ:qᷓ; coꝛpa⸗
lia reſpẽu coꝛpaliuzʒ. ſi coꝛpale adeo
Ppot influẽ in coꝛpale ꝙ ſua influetia et

vtute ⁊ actõe educit foꝛmã de poĩ actũ
ſicut pʒ tã in actõe ełoꝝ qᷓ; coꝛpaliũ ce-

leſtiũ.g multo foꝛti põt h̊ ſpũs ſiue bo
nus ſiue malꝰ. Cotra exo.vij. abſoꝛ⸗

buit iga moyſi pgas magoꝝ. qð expo
nẽs aug.ait.⁊ hr in glo.moyſi pᷣga ab-⸗

ſoꝛbuit pᷣgas nõ dꝛacones.abſoꝛbẽ enĩ

potuit qð erãt:nõ qð nõ erãt.g virge qᷓ

vigebat verſe in dꝛacones erant virge
nõ ver ſe in ſerpetes.ſi ergo demones

tunc opati ſunt ita excellẽten yt potue⸗
runt.videtur ꝙ ſpecies rerũ nõ poſſint

vere traſmutare aut educere. Itẽ. i
Thi. ij. dicit ꝙ manifeſtatio antichꝛiſti

q

naliũ.q; dr iob.xl.nõ ẽ ptãs ſup tra q ei
poſſit ↄpari. ſi nã inferioꝛ veras ⁊ no

crinig

onien
abtſi

cbiie
ſuͤgno

ngea

frbuem

niſe⸗
zſo
angs.

dgtaltea

ctuer

ppeyn
mi her
chyulin

in
ziliigts
glteſinätt
atſckppel

fcalieh

Gifciat⸗
ſcioles:d
ſeßeanoe
nduckve
vergsi

kqcalan

lrobur
abiſtiz
ſrni!
noncie
ſerasfon
orm
ſondd
ſntper
ſedegl
poiſice
duptrt⸗
rtur⸗
inte pin
mnü
ſierdn
ſemineie
gaͤtefrne
Ptutegi
eforn⸗
böreni
dpoi

. 2⁰* .

—

der⸗ erit in ſignis pdigis mdacibus ſm xi num poõtexpedire? adiunareiß re; .—
opatõem ſathane. ſi ꝙ mẽdacia erũt pꝓ nẽ non pot ꝓducẽ.dð igit᷑ ſpũs mali
Kicucto digia ⁊ ſig.&̊ nõ vẽ faciet qð videbit fa⸗ gnippñt for̃as artificiales inducẽ pꝑ vir
biſeyf cere: ſᷣ tũc maxie opabit᷑ diaꝰſᷣm poſſe tutẽ ꝓpꝛia: for̃as nãleſ pꝑ pᷣtutẽ alienãa
Lopidj ſuũ.ñ põtveras foꝛmas ĩducẽ. Itẽ p.ppꝛiã auũt nõ pñt.⁊ rõ hꝰẽ qꝛ opat᷑ per
Kpig ſup iild.imiſſiões p ãgłos maloſ. glo. modũartis ĩ B: nõ p modũ nẽ. vñ ſic
Wndglii⸗,·⸗ aug.ea q mirabłr in creaturis fiüt:at/ nã nõ ꝓducit foꝛmaʒ artificiale:ſic nec
lionglei trribuẽ malis agkis nõ audemꝰ: ſ̊ ſbto agrs foꝛmã nãlẽ. Si qrat᷑ rõ hꝰ:dico ꝙ
mmnden de uͦgis facẽ veros ſpꝑtes ẽ miraculũ. limitatio potẽtie ageſ ad talẽ et taleʒ
nsRfi qgqꝛ3 ſolitů curſ uʒ nẽ.ꝗ̊ H̊ nõ põt malus effectü bin diſpoeʒ dei⁊ pmariã oꝛdia
nsidrtt aunngls. Itẽ rde vf hocipm ſi ic. o qd tionẽ cãn. Rurſus ſi qras rõem qre
Esdian pat alteri ſpèm ⁊ actũ ens actu reſꝑ de ſic diſpoſuit:idico ꝙ; oꝛdo ſapĩie hoc .
müͤrſcgn⸗ ctu eiꝰqð dat. H ꝓbat phᷣs 7 dicit in. yſ. reqͥrit.Cü eĩ ſ it eplex agẽs. ſ. . de . na. M 9 5
Hpoſpeĩ pme phiec.nihil eĩ dat q no bz:ß ägts intelligentia. iſta ſi unt agẽetia oꝛdinata AA
ümln malnec gne nec ſů pẽ ↄuẽit cũ iſtiſ rebꝰ ita pmu pſuxpõit᷑a ſecũdo⁊ ſecuůduʒ
onhain coꝛpalibo. g nõ poõt ei for̃as ⁊ ſpẽs dze. pſi uppõit᷑ a 3 ve enĩ opat ex nihilo. na
earach⸗ AItẽ ꝓductõe ſiue ĩ tñſmutatde ren vo nõ facit ex nihilo:łᷣ ex ente ĩ potẽtia
Pistriüt : nzãliũ agls obpat. aut g nalf:aut artifiii afs ſupponit opatonem nẽ ⁊ opat ſup
Jücdſb alit. ſi nãlr ců nã ſit vis inſita reb ſilia ens ↄpletũ.nõ ei facit lapides:ſed oo
eiipini, er ſitibe pcreas:tuc facẽtaͤglos. li arti⸗ mü de lapibib. vñ ſicut nã nõ pot anti
RKLKZ ficialit: t q ẽ ab opante artificialit efſft cipare opatoem deigqe de nihilo ꝓdu
ſottit artificiatü. foꝛme qs inducit ſuntar· cere: ſic necars opatõem ne. Sed tẽ
ent tiſiciales: aſin⸗ artificialis nõẽ aſin⸗ qres q̃re nõ eſt ecõvt ars bceclatnim „ — — H
tede⸗ pej equoce. ? ſür man’? Zſilia. S nucz Et do ꝙ opatio nulis per nam pus eſt 8 † a n en en A C
aesds inducit veras fomas. Atẽ ſi iducit in eodẽ q; opatio artis. Et pterea eſt –
däds veras foꝛmas. facit pa mir acła.g mi alia ratio.quia agẽs ꝑ nam pꝓducit ſibi
iinichi racula nõ atreſiat potetie dĩne.̊n ſüt ſimilẽ m virtuteʒ:ß ages m artẽ ſile
weneeft robur fideixpiane. Si dicas ꝙ dẽt ſolü ßm ſpẽm vel igeã vel exẽplar:qꝛ S
* “ül ab iſtis. qrit᷑ quõ differãt ⁊ quõ pnt di · in ꝓductõne rei nälis ſiue foꝛme nalis
ii immil, ſcerni WMeead pdictoꝝ intlłntiã eſt ages aliquid imptit paſſo ⁊ nihil ĩptit᷑
ni. N noõndũ ꝙ qñ qrit vtn demõ poſſit ĩquce aliqd niſiid reſpectu cuieſt in actu ſm
Mapon veras foꝛmas.aut trãſmutare de foꝰ virtutẽ. ideo foꝛmas illas de potẽtia in
gckeſt in foꝛmã. nõ eſt qõ de foꝛartificiali.qꝛ actuü educere nõ põt: niſi qð agit ꝑ mo
dillanti⸗ planũẽ ꝙ põt facẽ imagineſ ⁊ figuras duʒ nature. In artificialibn autẽ nihil
linchcanpe ſicut hoõ.ſᷣ de foꝛmis nalibꝰ vtꝝ ſcʒ poſ imptit᷑ paſſo. ſecũdũ aufert vel mutat
opelentn ſint ven ſerpetẽ c vera ranz ꝓpducere ? ſm locũ ſicut patet in foꝛma ↄpoſitõis
ninftnitie ſic de aljs. Ad hac qõem rñdẽdũ figura inciſiõis.et hĩc eſt qgagens p
ideſp iinn p„ diſtĩctionẽ.qm ꝙ demõ foꝛmã ĩducat Artẽ nõ põt ꝑ virtutẽ ꝓpꝛiꝗ foꝛmas na⸗
zcohglic⸗ dupkr põt iĩtlkigi. aut ꝙ vtute ꝓpᷣa aut ⸗ les ꝓducere:niſi ille ſolꝰq Eact'plenꝰ
Iſpisſuen ꝓvtute aliena. ſi intelligat ꝙ inducat ? pfectus reſpectu omniũ ta in cogno⸗
denardrſ⸗ vtute pbᷣa:ſic abſq; dubio flin ẽ.⁊ H̊ dit ſcendo q; in opando.ſcilʒ ſolus deus.
goꝛ gdel aug.ſi itlligat ꝙ tute aliena.ſ.p vtu⸗/ Bicam igit᷑ bꝛeuiꝰq; bas for̃as de qb⸗
noriiin, tẽ reꝝ nãliũ qua ↄiũgit ad inicẽ: ſic põt· loquit demoõelſ pñt ye tñſmutare: no tñ
. abiclinn ſiẽ è exin agricola ſegetes mediste vtute ſua ſᷣ nẽ. vñ tin ſüt miſtri nõ pnci
eritgni ſemine iacto ⁊ fra germinãte:⁊ aq irri pales agetes. qꝛ ſi eẽnt Pncipales agẽ
Semnii gãte fructificare fac᷑. Hẽ vᷣtute alina tes cuno ꝓducãt p ↄns:noĩe ⁊ ſc pqu
coromni vtute aut ꝓpa gnat ſibi ſileʒ. ⁊ rõ boeſt cereẽt ſiẽ creatoꝛ? ila eent creatões qð
rmt,/ q; foꝛ nt nõ ꝓducit᷑ niſia ↄditoꝛe ne. x aug. expſſe negat. vñ tres roes p veru
i win iõ rẽ nãlẽ virtute ſibi ingita ꝓducit ſed ↄclugũt.qm no ꝓbant quod faciãt vir/⸗
. N opãdo in agricultura cõꝑat᷑ yt artifex tute ſua:ß ïtute ſeminũ adductoꝛũ.

Ad illud qð obꝛ ꝙ virtute ppᷣa quia
dotttia ẽ excellẽtioꝛ.dð ꝙ illa ppõ pᷣ hʒ

vitatẽ niſi de vᷣtute qͥ p oẽm modũðẽ ſu
Pioꝛ.x ſi in alijs hʒ locũ:oʒ intlłi in his
ad qͥ vtraq; itꝰhʒ ſilr oꝛdiari alr põt eẽ
flm.ho eĩ potẽtioꝛ ẽ aſino:nõ tñ pot gña
re aſinũ:ſic aſinꝰfacit.qͥa vtꝰei nõẽ ad
hoc:ſitr ĩtellige in ꝓpoſito. Ad illuq

qð ob ꝙ foꝛme ſunt in mã ſeĩalr.dð

illa rõ ſeĩalis valde remota ẽ ab actu
ↄpleto nec põtad actũ reduci niſi młta

admiculãtia hẽat ex qͥn influetia ſibi
nẽ ſue ↄueniẽte pficiat quſq; ad actũ p
uẽéiat:tat nõ ẽ influètia ſpus ppt᷑ diſco
ueniẽtiã in foꝛma ⁊ nã.influẽ eĩʒ põtad
motũ localẽ ⁊ regimẽ:nõ ad gnatõem.

Ad illud qð obꝛqꝙ ſpũalia influat in
coꝛpalia:⁊ ſupioꝛa ĩ inferioꝛa.dð ꝙ in-

fluüũt ſᷣm ꝓpoꝛtõem pniaq alten: 2 ß̃m

ꝙ ↄpetit nẽ ſuſcipiẽtis.alit᷑ ei influit ſol

alf angts. ſol pot influẽ coꝛpalẽ ꝓpeta

—

tẽ cõicado.ſ.lucẽ ⁊ caloꝛt.angłs nõ ſic

Nt influẽ ĩ coꝛpalia:ſ ſoli localit᷑ mu/
tado.nõ ad foꝛma: ſ ad ſitũ: cũ nõ heat
ↄueniẽtiã in foꝛma ⁊ nã. Ald iltq qð

obꝛ ꝙ nihil vẽ faciũt p virgas magoꝛũ

dð ꝙ vitas ẽ ꝙ gloſe vidẽt ſibi obuiãe
ibidẽ.verũtñ q̊ mag ſonatꝙ pos ſerpẽ

tes fecerũt.⁊ denoiat᷑ ibi ſerpetes a mã

pexñte:ſiẽ ſpetẽ moyſi vocai virgaz:lʒ

vereet ſpꝑes.ſic ⁊ de alijs intelligẽũꝗ.

Alg illud qð obꝛ ꝙ atixps faciat ſig

mẽdacia.dð ꝙ illuq ĩtlłit᷑ nõ qꝛ nõ fcĩet

aliq ſigna nacia ſm tñſmutatõʒ fſor̃aꝝ
nõ erüt vacia hñdo aſpectũ ad finẽ ſi-

ue ad intẽtõem.qꝛ ad H faciet vt mẽqa/

ciũ ⁊ flm pſuadeat. Aq illud qð obꝛ

de 'glo. aug. do ꝓÿ aug. nõ negat qn ali
qq poſſit demõibꝰattribui:ſ ꝙ non oĩa

ſunt eis tribuẽda:ĩmo qͥl tribuũt boiſ
anget. Ag duas ſeqntes roes nõoʒ

rñdẽ.veꝝ eĩ ↄcludũt.ſ.q angelꝰ ppꝛia

vtute nõ pot fofas nales tũſmutãe ſiue

inqucẽ pł adqucere de potẽtia in actü.
Ald iltq qð vltĩo qᷣrit qlr̃cũq; educat

ſi e equcit: ve facitmiracła. ̊ miracta

ſunt ſig fallibilia. ꝗ non ſunt efficacia
nye figei teſtio?. dð ad h ꝙ ſiſt int vera

-

opa:nõ tñ ſunt na miracła.qm miracu

*
—

la nõ ſunt ꝑ vĩ ne:b ꝑ vi ẽ nãm q Eagẽt

— ”M
.„. QA π

7

pᷣmi.ſunt ei ſupꝛa facultatè ne:x iõ atte

ſtant᷑ oĩ potẽtie faciẽt.ſ opa q faciũt de

mones ⁊ ſi miracła videat᷑ q; fiũt ĩ tpe
nõ pceptibili:nõ tñ ſunt a miracła.qꝛ
fiut vi nẽ. Et ſi u obicias ꝙ nã nõ pot
ita cito opari.dð ꝙ veꝝ eſt de hac nãᷣ
ſe:ſß talit põt eẽ adiuta ⁊ ↄſita rebꝰↄue

niẽtibyt q̃i reꝑete pꝛũpat in effectũ:ſiẽ

pʒ de gñatdõe ranaꝝ q̃s ð qbuſdã folijſ

in modico tpe naſci ↄtigut Siaũt q⸗
ras quõ diſcernat᷑ huiꝰ miracła. dð

⁊ ſiↄueniũt in mã:drũñt tñ ex pte onci⸗
pałagẽt:⁊ ex pte miſtri:x ex pte finis
Ex pte pᷣncipalis agẽtis.nã in miracu
lis diuinis opat ages potẽtie infinite:
⁊ ſupꝛa nqm.i miractis demonũ opat᷑
vtenẽ multiptr adiuta p nãs alias.Ex
pte miſtri.na miracla fiũt p publicã iu
ſticiã ſᷣm vitatẽ ł ſm appẽtia:ſᷣ miracu

.

la demonũ fiüt p puatos Ict' qqdã ar-
chana.⁊ Hẽ qð dicit aug. ꝙ boi faciũt
miracta ꝑ publicà iuſticia:Hẽ ꝑ fidẽ ve

rã qͥ vẽ iuſtificat qu pitas oib pdicat.

mali xpiani p ſigẽ publice iuſticie qa fi⸗
gꝗẽ hñt:vidẽt hr̃e opa:ſ magi p puatoſ
Ict. ⁊ H eſt qð d in exo.pꝑ ĩicãtatiões ⁊
archana q̃da huiꝰ ſignũ ẽ:& ibi ſuntte
nebꝛaꝝ opa.qꝛ qui male agit odit lucẽ.
Ex pte finis differũt ſitłr. qꝛ miracula
dei fiũt ad vtilitatẽ ⁊ diuinꝗ gliam:ſed
magoꝝ aq deceptiõem ⁊ gliam vanã æz
excellẽtia.vñ ſunt qſi ĩutilia. Hifferũt

etiã ex pte facti.qꝛ demones faciüthu⸗/

iuſmõi vilia ⁊ ĩutilia.miracula o dĩna
valge circa nccia ⁊ vtilia.vñ demones
maxime faciũt ranaſ ⁊ ſerpẽtes.qꝛ hec

de facilipducũt᷑ opatõe nature:⁊ quia

ſit ſeducere malos iuxta eoꝛuz merita

S le . — fa 1

nẽ aſ̃t cũ mali faciũt:⁊ bõi faciũt qͥ diui

diuino iudicio magis pmittũt ad pof
facti memoꝛi. vnde ſic de ꝰimpat pot?
tiam ⁊ aſtutiã diabolicã pt ſic patiat eu
puerſe imitari vt in ipſa imitatiõe poſ-
mala.poſſint etiaʒ dephendia bonis.et
vt figes ſimul cũ miraculis heat locũ.
ſiei ſol'veꝰx eiꝰpui miracla facerẽtqſ
nõ credidiſſet in deü miracut᷑ ↄpulſus/

7

nit il luſtrat vt int h poſſint diſcernẽ p
vera miracula adiuuat:⁊ ꝑ demonum

miracula exercẽt? pbant᷑.

—
—

. C2 Ir. 4 „ 1
— 5 6 1 N 9

.

moni
abſn

nibnt
miſte⸗
trept
ſuſch
iig.
teds
zoer
müt
“
nul
pnerta
nititſ.
mortal⸗
ſbirde
merch
efficit
ſcorn
ſccat
o
ſinm
ox.
ſſumce

demoo⸗

tbuat.
ſenmitür
ſpeurt
iggaane
eſtoghu
gefceäkſit
caffgit
ceresaut
Woesan
wlfeciä
lwcl⸗
Gmitaon
gbſappa
ſeitz
ne inn
ctüpi⸗
ſo weec
digeim

etöc
fiütde
Pfirige
Mrackag
Tnüröpet
edaenin
ane
ncßenſt
cduſcäſug
in Siin
muckl
nerpeeznc⸗

terptefne

Minmirner
Kneinfinir
monuopai
Balus Er
Opobliciin
Wemiraen
Arn⸗
ghäſcir
jenbinn
Stonni.
gia
Vganiſi
Wm rani
1 Bifferüt
ſaciütbu⸗
nla odine
ſdemones
daes gn
Nurern

Limparw
tſcpauin
mmitatöep⸗
corujnen
isbanbu⸗

7 2

cacen

cuk,aiS
fecütgn

Nteh
gn

vtuꝝ aliqͥs poſſit vti miſterio de

monũ in faciẽdis huiuſmõi miraculis
abſq; pcco. Etꝙ nõ vr̃.nõ põta demo
nibo reqͥri ↄſiliũ abſq; pcco.ꝗ̊ nõ recipi
miſteriũ ſiue ↄſiliũ.pᷣma ꝓbat᷑ aucte et

exẽplo.auct᷑e.qꝛ leui.xx.pcipit᷑ occidi qͥ
ſuſcitat᷑ magos ⁊ ariolos.ex? ꝓbat᷑ ex

iiij.regũ.i.vbi rephedit᷑ ⁊ punit᷑ rex iſr
ꝗ miſit ad ↄſulẽdũ deũ acharõö. Itẽ

aug.de doctria xpiana diẽ dĩnatõnes

eẽ danãdas et fugiẽdas.qꝛ ibi intcidũt
pacta demonũ:ſis plłꝰẽ facẽ q;; dicẽ: et
pmũ nõ ẽ ſine pactiõibꝰdanabilibus.g

necæ v. Itẽ diaẽ doloſus ⁊ ↄſtat ꝙ
nullũ diligit niſi in malũ ſuũ ⁊ vt ipſuʒ

puertat. ſi ſuſcipit ab eo obſequiũ cõo
mittit ſe diſcrimi:⁊ omnis talis peccat

moꝛtaltr᷑ t. Itẽ dia ẽ iimic iheſu

xpi ⁊ dei.& qͥ ſuſcipit ab eo auxiliũ ł faẽ
ↄmerciũ cũ niła ſit ↄuẽtio xpiad belial

efficit rpi iimicꝰ:ſ H̊ nõ põt eẽ ſñ pcco.

g &. Lõotra h̊ vr̃ aucte apłi.tradebat
ĩconigibiles ſathane in ĩteritũ carnis
ſicut pʒ.i.conl.v.̊ vtebat᷑ miſterio de⸗/

monũ ad adiplẽdãa iuſticiã.ꝗ pi rõe põt
h qñ indiget vti ad alia obſeqa. Itẽ

ſi indigeo ełia nò tantũ a bono hſᷣ a pec-

catoꝛe ⁊ ĩpio poſſuʒz accipe⁊ petẽ.ergo
ſi indigeo pane ⁊ vino poſſum h̊ ꝑetẽ a

demõio vt pcuret ſi nõ adeſt hõ q ſtatĩ
tribuat. Itẽ a malo bſᷣuo põt qs exigẽ

ſeruitiũ ⁊ recipe.ꝗ ſi qs ſanctꝰdiabolũ
ſupauit põt ei licite ĩpare ⁊ eiꝰobſequʒ
ĩ creaturis tiſmutãdis accibe. Itẽ

eſto ꝙ huiuſmõi artes ſoł᷑ caracterib⸗

exerceãt᷑ ſiue imolatiõibo ⁊ alijs cõmer
cijs.vr̃ ꝙ ibi nullũ ſit pcẽ̃m.qꝛ illi cara/

cteres aut hñt aliquã vᷣtutẽ ↄpellẽdi de
mones aut nullã.ſi nullã. demones

nihil faciũt.ſi aliquã:ſᷣ oĩs vᷣt ẽ a deo:
⁊ vti aliqͥ ad id quod ẽ:nõ ẽ pcẽcm.g vr

ꝙ miracula iſta demonuʒ pnñᷣt exerceri

abſq; pcco. Itẽ ſi aliqs ſuſcipiat ob
ſeqͥuʒ demonũ in his q̃ expediüt ſibi ſi/
ue in miraculis ſiue in alijs bñfaciẽs
qtũ põt:ĩ q peccat.vr̃ q ĩ nullo.qꝛ ĩ fide

nõ peccat.qꝛ nihil credidit dinitat eẽ i

dia?ĩ moꝛibꝰñn peccat.SO nullo mõ vtvr̃.

4*

Itẽ ſi ego amiſiſſeʒ libꝛũ meũ nõ eèt
pcẽm ſi reqͥrerẽ a qcũq; qͥ ſcirʒ vbi eẽt
ſialiqͥs amiſit cappaʒ ⁊ ego ſcio bñ ꝙ
dia põt noſſe.vr̃ ꝙ illud ſaltẽ ſine pcc̃o

põt fieri.qrit ꝗ̊ vtꝝ huiuſmodiartes vł

dĩnatões poſſint eẽ abſq; pcco. Weꝰ

dð qꝙ huiuſmõi arteſ magice ſiue diui
natões nõ pñᷣt eẽ abſq; pcco: nec põta
dia ꝰreqͥri ↄſiliũ łẽt auxiliũ ſiue miĩſte/
riũ abſq; pcco:niſi foꝛtaſſiſĩ H̊ caſu vbi
deꝰdiabolũ ſbᷣicẽt hõi iuſto ſuo iudicio
⁊ ſiẽ de aliqbꝰ viris ſcis audiui narrari

ſ let

5

volũtario aũt ↄmercio nõ põt ſũ pcco.
aut ei ẽ ibi pcẽm ĩfidelitat: vtpote ſide

mòio credẽdo attbuat dĩnũ aliqd.aut

ibi pcẽm idolatrie: vtpote ĩ oblatõibꝰ

⁊ ſacraficijs:aut ĩobediẽtie ſaltẽ.qꝛ fac
ʒ phibitõeʒ dĩnã ⁊ eccłie.õ aũt huiꝰ
phibitõis ẽ.q; tał pccat ĩ ſeipm dũ ſe

Zmittit diſcrimĩ. peccat ĩ eccłiam dũ h
2merciũ cũ illo qͥ eſt oio pciſus ⁊ eccłie

aduerſariꝰ.peccat etiã ĩ maieſtatẽ dĩnã

vuü recurrit ad diabolũ:q̃ᷓ nõ ſit omps
cio ſufficiẽs ⁊ benign de xpianoꝝ.?
iõ ꝓhibitũ ẽ ⁊ ſine pcco fieri nõ põt. vñ

cõcedẽde ſunt rões ad ̊ iducte. Ad
ilta ̊ ꝙ obꝛ ꝙ paul vtebat᷑ miſterio di
abolico ĩ puniẽdo malos. dici põt ꝙ G
nõ eãt diabolico ↄmercio:ſ mag dĩno

inudicio t ipi apłi ĩpio cui ſbiciebat ſps
maligni nõ pfederabãt ſic maꝗ? diniſ

vel dð ꝙ ilłq tradẽ nõ erat aliud qᷓ; ex⸗/
ponẽ vexatõnem demonũ. Ad illud
qð obꝛ de ełia quã poſſuʒ accipe ab im
pio.dð ꝙ nõ eſt ſiłe duplici ex ca. pᷣmũ

qdẽ qꝛ ⁊ ſi mẽbꝝ nõ ſit actualr vnitũ nõ
tñ ẽ mẽbꝝ oĩo pciſuʒ ſicẽ demonũ ⁊ pnt

recipi ⁊ ipẽdi ex caritate pietat officia
nõ ſicẽ de dia?ꝰ⁊ ãgłis eiꝰ quoꝝ certa ẽ
dãnatio. Ampliełia quã hʒ ipiꝰ tpe
nccitatis ẽ viri iuſti.ꝗ vir iuſtꝰcũ exigit

eã ⁊ recipit:qð ſuũ eſt accipit.⁊ iõ iuſte

facit.nõ ſic ẽ de mĩſterio diaboli ĩ faciẽ

p ſe aut p angelũ ſuũ:aut p ꝓxim nr̃m

aut tribuit patiẽtie meritů. Ad illud

qð obꝛ ꝙ diaẽ ßu.dð ꝙ ei ſeruitiü et
miſteriũ nõ ẽ ad q̊ deputatũa deo niſi
fiat ſpãli pᷣuilegio.ſ potiꝰdeputatũ eſt

—

7

dis miracuł.nũq; ei diabolicis miracu

lis IHR pſidijs idigemqꝛ aut dñs ſbuẽit? ⸗

1

rr—

ad tẽptãdũ æ exercẽdũ t ſic ſᷣuitlʒ intẽ/
dat expugre.qꝛ de malo ſuo deꝰſac̃ bo
nũ nr̃m. Ald illd qð obꝛ ꝙ pcẽm ſit ĩ
caracteribo.dð ꝙ magnũ pccʒ cẽ.qꝛ ad

H fiũt.ſ.ad mĩſteriũ demonũ ĩploꝛãädũn
qð nõ lʒ.⁊ iõ malo fine fit. Qð aüt qͥrit
aut hnt vᷣtutẽ aut nõ.dð ꝙ ex ſe nõ hñt
vᷣtutẽ:ł ſolũ ex diabolica pactõe.ſi enĩ

pepigit diaꝰcũ ilłqͥ fuerũt ei familiari·

oꝛes ꝙ tłia ſigᷓ rcogſcerẽt:⁊x ad talia ſe

pñtẽ offerret. oſtẽdit aũt ꝑ illa ſe cogi
vt oñdat aliqͥd vitatis eẽ ĩ hꝰmõi artibʒ

in qb ſunt młta nephada pqͥ obducit

H ⁊ a fide ⁊ a cultu dei.vñ nocredẽqdũn

ẽqꝙ tales caractẽs aliqͥd poſſint maxie
ſup ſpus:niſi ex pactõe eoꝝ.⁊ iõ oĩa ta
lia carmina vana ſunt⁊ pnicioſa. nec

faciẽtiũ. Ad illud qð qrit᷑in quo eſt

facit dia?*qꝛ ĩ illis delectet ſ̊ ifidelitate

pcẽm.dð ꝙ ſi aliòs ̊ faciat credẽs eoſ

hr̃e poſſe nec offerẽs qͥcqᷓ;: peccat pcc̃o

ĩobediẽtie ⁊ pcc̃o moꝝ.q; ex hacipa in
uocatõe facit ↄtumeliã deo ſuo ⁊ cetui
xpiano.⁊ dũ iũgit ſe ſciſmatico ⁊ mẽda

ci:ſe piculo ↄmittit:ᷣ vix aut nũqᷓ; ex
ſolo dia?ſatiſfacit:niſi aliq̃ infidelitas

vel idolatria ĩmiſceat᷑.ſicut eĩ ad dina
miracula ptimũ fac̃ fides rẽa ſiẽ ſonãt

euãgelia:ſic ad demonũ miracula fac

multũ fides puerſa.qm diaꝰpuerſuſẽ

imitatoꝛ dei. Ad illud qð obꝛ ꝙ peẽ̃m
ſit querẽ de pñtibo.dð ꝙ pcẽm eſt qͥa )

Ppbibitõem ⁊ ꝓhibitũ ẽ pdẽis de cauſ.
MWPotiſſima tñn ca cẽ.qꝛ ipe mẽdax ẽ ⁊ pr

eiꝰ.⁊ frequẽtiſſime veris ĩmiſcet falſa.

⁊ iõ piculũ magnũ c credẽ ſibi.qꝛ poſſet

hoĩem de facili inducẽ in erroꝛẽ et diee
ꝙ ille hʒ rẽ qui nõ hʒ: ſ̊ videt ꝑ H̊ poſſe
oꝛiri mala.⁊ qꝛ etiã ad ſe allicit ꝑ hꝰmoi

reuelatões ad ſu ſocietatẽ qͥ pnicioſa
ẽ valde ⁊ quã deſiderat diaꝰvt decipiat
⁊ iõ vt hoies minꝰcauesat in ſuis dinati
onibꝰqdã honeſta ptẽdit:nvtpote q;ꝛ pue
ro ᷣgi ſuas dĩnatòes oñdit:cũ tamè in

occultis ad turpiſſima incitʒ.⁊ iõ dicit

aug.iij.ſupꝑ ge.ad lit.in fi.bono xpiano

ſiue mathematici ſñ qbꝰlʒ ĩpie dinãätes
maxie ra dicẽtes.cauẽdi ſunt ne cõſoʒ
tio demonioꝝ aĩaʒ deceptã pactoqd
locietatis irrecit.⁊ ſic pʒ toru.

ſunt dubitatiões circa litterã.

Et qrit pmo de iſta diuiſiõe quẽ ponit
Yſido.ĩ tria mẽbꝛa cũ dicit.ꝙ demões

triplici ſcie acumie vigẽt. vr ei dĩnute

ꝓcedẽ.qꝛ aug.ſuꝑ ge.iij.q̃tuoꝛ modos
Pit qs etiã mgr adducit in lſa. Itẽ
vr̃ ſupflua.ph̊s enĩ nõ ponit niſi duos
modos.diẽ ei ꝙ oẽ qð qͥs nouit diſcẽs

vel innueniẽs nouit. ?dicẽdu ꝙ di

niſſio Yſido. ſufficiẽs ẽ ↄſona verbis
aug. Sufficiẽtia aüt pʒ ſic.oẽ eĩ quod
demðões ſciũt.aut ſciũt cogne innata::

ſic dñr ſcire acumĩe ſenſus.aut cogne

acqͥſita:ſ̊ cognitõ acqͥſita põt eẽ duptr

aut de reb que ſbſunt rõi.⁊ ͥ p expi⸗

tiq addiſcũt.aut de rebꝰque ſunt ſupᷣix
ſic eſt ꝑ reuelatõnem ſupioꝝ ſpũůum.
Qð ergo obꝛ de aug. dicẽdũ ꝙ duo
modi reducũt᷑ ad vnũ.⁊ iten aug. mag
aſſigt modos pᷣdicãdi futura qᷓ; cogno
ſcẽdi.phᷣs aũt loquit᷑ de cogne acqᷣſita.
yvel ſi gñalr̃ de oĩ:tũc ſb inuetõe ↄphẽ⸗
dit ſenſus acumẽ ⁊ expientiã tempoꝝ.
Itẽ vr de hoc qð dicit. ꝙ demones

aliqua cognoſcũt a ſanctis angeł que
ab oĩpotẽti deo diſcũt iuſſu eiꝰſibi reue

lantibꝛ. Coõtra demões ſuntinimici
dei⁊ angeloꝝ:ſi ergo ab ĩimicis abſcò

gęꝗẽda ſunt ſecreta ↄſilia.ergo vr̃ ꝙ deꝰ

eis nunq; reuelari faciat. Iteʒz ipſi
ſunt in tenebꝛis dãnatois.ergo cũ non

ſint idonei ad gfam:⁊ reuelatio ſit co
gnitio gre nõ nẽ.vr̃ ꝙ nullo modo fiat
ipis demonibb. .dicẽdũ ⁊ ꝓ vero

hndũ eſt qð dicit Yſido.⁊ augꝰ.ꝙ alij

pſciũt reuelatiõe ſupnoꝝ ſpùuʒ:cuius
reuelatõis attẽdẽdꝰeſt finis ⁊ modus.

finis.qa mirabilis ſapĩa p inimicates

ſibi implet volũtatẽ ſuã. vñ ſicut reue/
latio ſomnij de exaltatõe ioſeph facta
inſiditib 'm mirabilem dei diſpõem
fecit ad eiꝰimpletõem:lʒ ſᷣm intẽtiões
illoꝝ eẽt ad impedimẽtũ.ſic deꝰita oſtẽ
dit p angłos ſuos demõibꝰvt dum illi
obuit aliquid valde decẽs ⁊ cõpetens

oꝛdinatiſſime impleat eteliceat. Etex

boc patet pꝛimũ.quia nõẽ ſite.huůanuzʒ
eni ↄſiliũ poõt irritari:nõ tamẽ diuinu.

Atini
Hozof
Geſicu
giͤßot
aͤvol
pliciet
wieſi
cck ve
glicn
velr
bun
pmnin
lape
Nnivn
ricr
euuleo
nulgeft
lpſcre⸗
iinicos
N
cendor
noöyr
grand
Wics⸗
trabe
ſcet
i⸗
ckent
aͤoſiu
ciaglinn⸗
Pwonti
eſo
iſe
ſin
midt
in
wwic
ſupp⸗
ctüa
lesr
exalt
nali
necag
ſicutn
gliſen
ſcutag
iſttise
gitdel
ſoiren

ſt
ineni.
uA
Rnds
üdinne
Gnos
1
iins
udi
itin
upende
Leign
mnatat
rcone
edutr
perpie,
ntſußet
ſpinn.
cügd
g N
1cen⸗
NNadfu
Mo
AMin
mimnin
abſej
rpe
ezp
cinon
vſtco
cofin
1preo
gal
ycus
wons⸗
nimicites
ſanreue⸗
ſepb ſcn
diſpien
intetoes
ucli
tduni

cöen

ent Vu
inumg.

Alttẽdẽdus eſt etiẽ modus.duplici ei

modo fit reuelatio.alñ mẽtis illuſtra⸗
tõe ſicut fiebat ſcis ꝓphᷣis.t hec eſt gr̃e
alñ po ſola pdicatõne:ſicut hõ reuelat
alñ volũtatẽ ſuã.⁊ H̊ nõ ẽ gr̃e.Alio mõ
pficiẽtis vł eleuãtis nãm: ſ̊ põt eẽ opꝰ
mie ſi illud oꝛdinetad bonũ eiꝰ cui pdi
cit.vel iuſticie ſi oꝛdinetad punitiõem
alic mali:vtpote ſi ad fallẽdũ fallaces
vel vtriuſq; ſi ſił ad vtrũq;.⁊ ita ẽ q̃i ſp
qꝛ huiuſmõi futura pdicũt᷑ demonibꝰ

pmittũt᷑ miracula fieri ab eis vt bõi ta/

lia puiꝑẽdãt in qbo ſe vidẽèta dãnatis ⁊

miſeris ſupari.⁊ mali ⁊ fallaces ꝓfici/
ant ĩ ꝑenis errãtes ⁊ i erroꝛẽ mittẽtes

occulto dei iudicio:tñ iudicio iuſto.vñ
valde ſtultũ ẽ deſiderãe facẽ miracula

Epſcire futura:⁊ q̃i maõ h̊ reputare cũ

iimicos dei in his videmꝰhabũdare.
Itẽ qrit᷑ de ̊ͥ q dr̃ ꝙãgeli nõ ſunt
creatoꝛes.qꝛ nõ oꝑãt᷑ niſi exteriꝰ.ſRʒ) h

nõ vr̃ rõ.qꝛ ſi ſolꝰcreatoꝛ oꝑat᷑ ĩtiꝰ: tũc

nã nihil ꝓduẽ̃. AItẽ creare ẽ pducẽ

Aliqd de nihilo:ſᷣ ſi demõ ꝓpa vᷣtute ex

trabẽt ſemẽ de poꝰin actu: nõ ðᷣ nihilo
facẽt.g nõ eẽt creatoꝛ. G? dð ꝙ qdã

Evt q in pductiõe reꝝ ſolũ opat᷑ extẽiꝰ

qdã q pfcẽ opat᷑ intiꝰ.q̃dã pti intiꝰ pꝑtiʒ
extiꝰ.pᷣt artificis ſolũ opat᷑ extiꝰ amo-/
uẽdo ſiue iũgẽdo ⁊ aꝑplicãdo vnã nãm
cũ alia.pvᷣt dei opat᷑ pfecte intiꝰ.q;ꝛ ipſa

pmoꝛdialia q ſunt itima ꝓduẽ ſemina.

vCvo qͥᷣ pti intiꝰptĩ extieſt vᷣtꝰnẽ:q ex-
trĩſecꝰẽ reſpẽu rõnũ ſeĩaliũ:łᷣ intiꝰ re/

ſpẽu ꝓducẽdoꝝ ex ipis.nã eĩ dũ opat᷑

imittit ᷣtutẽ ſuã vſq; ad ĩtima paſſi:et ĩ

iülla ĩmiſſiõe ipam eẽntiã foꝛme q eratĩ

Poꝰicõpleta nõ ꝓducit:ſᷣ pductà a deo
ſuppõit ipam:tn adiuuãdo ad actũ pfe
ctũ adducit.ſolꝰigit᷑ ille põt illas ſemĩa
les rões facẽ qͥ pot creare.qmippe ñ ſũt
ex alijs ſ̊ ex nihilo: ⁊ ex ipſis fiũtoĩa q
nãlr̃ ꝓducũt᷑.igit᷑ nec pf̃ ẽ creatoꝛ filij
necagricola ſegetũ.qꝛ lʒ pr̃ opet᷑ intiꝰ
ſicut nꝗ:tñ opat᷑ extiꝰ ⁊ circa aliqͥd ⁊ ex
aliq:nõ ex nihilo:lʒ nõ opat᷑a deo extiꝰ
ſicut agricola.opatio aũt demo.maꝗ
ſitis oꝑpatõia gricole q; pfne. Itẽ
qrit᷑ de h̊ qð dicit.ſicẽ mètẽ nr̃am ñ põt
for̃are niſi de ꝗᷣ .ſi ꝗ̊ h ven ẽ tẽ ſicut

gfa eſta deo nullo mõa nã vł potentia

creata.vr ꝙ ſiłr oĩs alia for̃a ſit a ſolo

deo. ages creatũ nulla foꝛmã inducit

Mvdð btũs aug. valge ſbtilt̃ loqᷣt
⁊ veracit᷑ ſipa ei ſane ĩtelligãt᷑.vultꝗ

dicẽ ꝙ ſicut mètè nr̃am iuſtificãdo foꝛ⸗/

mare nõ põt niſideꝰ.qꝛ gr̃a nõẽ ex aliqͥ
ß potiꝰex nihilo:łeẽt abire in infinitũ.

ſic for̃aꝝ ſeĩaleſ rões ſiue for̃aꝝ pᷣmaſ
eẽntias ſol deꝰpõt ꝓducẽ.alłs eĩm aut

ncce ẽ eẽ ex nihilo aut in infinitũ abire

de poein actũ quꝗ vocat actiõʒ qdãmõ
exterioꝛẽ:ſᷣ potiꝰqͥ ad ꝓductiõem illius

ſeĩał rõis qͥ ẽ eẽntia rei:alit ſe hñs cũ ẽ

in poꝰ in actu. Itẽ qrit᷑ de h̊ qð dicit
ꝙ demões q̃dã pñt pꝑ nẽ ſpᷣtilitatẽ q nõ
pnt ppt dei phibitiõem. Cõtra Hẽ ꝙ
de ſic dedit pᷣtuteſ rebo⁊ ſic admĩſtrat
eas vt eas agẽ ꝓpos motꝰſinat:ſic diẽ
aug.vij.de ci.dei.vñ peccare volẽtes ñ

cohibet ſᷣ ſinit put volunt ꝑccare. pi
rõe nõ dʒ glłoꝝ potẽtiã cohibẽ. NBe?

dð ꝙꝙ de volütateſ nõ cohibʒ ppt legẽ
libertatis quꝗ eis ſtatuit:łᷣ iuſto iudicõ
de malo i penis ruere pmittit:ſᷣ vᷣtuteʒ

reſtrĩgit iudicio eq; iuſto.qꝛ opatio poꝰ

vel freq̃nt in his q po abutũt᷑ ẽ ad alio

rũ afflictõem ⁊ punitiõem.qm igit᷑ oĩs

pena dʒ eẽ iuſta ſi hñs potẽtiã ĩiuſte af
fligit ł vult affligere dʒ poꝰvpeſci non
rõe eiꝰqͥ agit:ſ rõe eiꝰqͥ patit᷑ niſi altiſ/
ſima dei iudicia aliud reqràat. Qðg
obᷣꝛ ꝙ res agẽ ppos mot ſinit.nõ intel
ligitur ꝙ nõ cõpꝑeſcat virtutẽ per ↄtra/
rias ptãtes:ſed qꝛ tantũ ſinit agẽ q;tuʒ
ſuã iuſticiã decet ꝑpmittere.

Biſtinctio octaua.

Olet etiã in
58 qõne vᷣſari ů. Supꝛa
egit męr de ptate demo.
reſpectu creaturarũ coꝛ⸗
daliũ. ↄñter in hac pte agit de eoꝝ ptã
te reſpẽu hoĩm. Bidit᷑ aut h̊ͥ ps ĩ duas
In pꝛima agit de ptãte demonũ ſiue
angłoꝝ ſup coꝛpa ſilia hũanis. Inz
vᷣo agit de ptãte quã hñt ſuꝑ hoĩes.j.

di.eadẽ.ilłq quoq; ↄſideratõe &. pma

ps bʒ duas.ĩ pᷣma detiat ql agti aſſu

mũt coꝛpa.ĩ ⁊tv icidẽter dubiã qõem
aug.inducit qͥ tagit hãc maʒ:⁊ eã detiat
ibi.ſi no deũ ĩ coꝛpalibꝰ⁊c. pma ps hʒ
duas. ĩ pma detiat modũ pꝑ quẽ demo
nes hñt coꝛpa ſibi ↄiũcta.ĩ ⁊ po detiat
actũ ibi.⁊ alij qdẽ locuti ſunt c. Sitr
2aps hʒ duas.ĩ pma mouet qõeʒ.ĩ
detiat.pmũ facit ibi.niſi deũ hoibo ..
in 2apo detiat cetera reliquẽs dubia.
ib i. ceteꝝ hoc velut nimis.

D intelligẽtiã
hyrüuiꝰ ptis tria qrũt circa aſſum
ptõem coꝛpũ abagelis tà bõis q; mat.
pmũ ſpectat ad coꝛpis ⁊ ſpũs vnionẽ.
2Z gꝗd coꝛpis aſſumpti for̃atõeʒ. ʒ3
ſpectat ad coꝛpis for̃ati ⁊ aſſumpti opa
tionẽ. Lirca pᷣmũ qrũt᷑ duo. pᷣ?qrit
vtuꝝ qgli ha beòt coꝛpa nãlr ſibi vnita.

⁊ vvtꝝ hẽant coꝛꝑa volũtarie aſſũpta.

prcedit᷑ ⁊ oſtendit᷑ ꝙ ã głi hant
coꝛpa nãlr ſibi vnita.p?aucte aug.viij.
de ci.dei.vbi diffiniẽs demõoes dic̃.de/
mones ſunt gñe aĩalia:mẽte rõlia:aĩo
paſſiua:coꝛpe aerea:duratõe etna.ſi⸗ꝭ
eadẽ ẽ nã bõꝝ ſpuum ⁊ maloꝝ patʒ ⁊c.
Iſtẽ greg.in omelia de epiphania.
JYudeis taq; rõe vtẽtibꝰrõle aial.i.ãge
lus nüciare debuit:ſᷣ oè aial hʒ coꝛpuſ
nãlr ſibi vnitũ: ſig angis eſt aial.g̊ &.
Itẽ b.cãticoꝝ omt.iij.liqt oẽʒ creatũ
ſpm coꝛpeo ꝓꝛſus indigẽ ſolatio:ſ age
lus bʒ oẽ illud qͥ nalr̃ indiget:cum & ſit
ſpũs creatꝰhabʒ ſibi coꝛpꝰnalr̃ vnitũ.
AIſtẽ ad ̊ ẽ rõ.q;to ſba ẽ nobłioꝛ tãto
in potẽtijs ẽ młtiplicioꝛ:ß angłs ẽ nobi
lioꝛ ſba q́; aĩa.ꝗ ſi aĩa nata ẽ viuificare
coꝛpꝰmłtomag ⁊ angłs:Kᷣ hʒ iliq nãlit
ſibi vnitũ ad qð viuificãdũ ẽ nolit᷑ natꝰ
aptg c. Itẽ nobilioꝛi mõ viuit qð
viuit ⁊ in fluit vitã qᷓ; qd nõ in fluit.influ
entia eĩ ſignu pfcòis ẽ ⁊ cõplemẽti.g̊ ſi
angls ẽ ita nobile viuẽs ſiẽ aĩa: et aĩa
põt aliqͥd viuificare.o̊ ⁊ angłs:łᷣ nõ põt

viuificare niſi coꝛpꝰnãlr᷑ ſibi vnitũ g̊ ᷣcᷣ

Adq oppoſitũ dam.diffiniẽs angłm

dicit. ꝙ angłs ẽ ſba iĩtelligibił ĩcoꝛpea.
g angis nò hʒ coꝛpꝰſibi vnitũ.qꝛ ſi hꝛẽt
ſibi coꝛpꝰ vnitũ nalr̃ ſicut hõ dr̃ eſſe coꝛ
poꝛeꝰita ⁊ angłs. Itẽ dioꝰin plurib⸗
locis dicit ꝙ angłi ſunt dine mẽtes:et
ſpũalia luia imales:⁊ incoꝛpei. Itẽ
Hipm oñndit᷑ rõibſic.tãto ſba ẽ nobilioꝛ

q;to ẽ deo ſiłioꝛ:ß deꝰoĩo caret coꝛpoꝛe

̊ ſba ſpalis oĩo carẽs coꝛpe eſt nobi/
lioꝛ int᷑ ſſas ceteras. łẽ eã ponẽ ĩ vni/
uerſo:ł ĩ vniuerſo deficiet nobiliſſima
creatura.⁊ tũc vniuerſuʒ ẽ acephaluʒ
qð ẽ incòueniẽs. Itẽ ſi aliqͥd cõpõit

ex diuerſis naturis ⁊ alterã illaꝝ ẽ re-

pire pꝑ ſe ↄtigit ſiłr ꝑ ſe repire ⁊ fliquã
iz ho ↄpoit᷑ ex ſba coꝛpali⁊ ſpuali.g&̊ cuʒ
ſit repire ſbaʒ pure coꝛpalẽ p ſe ẽ reꝑi
re ſbam pure ſpũalẽ:hac aũt dicimꝰan
gelũ.ꝗ angls nõ hʒ coꝛpꝰ. Itẽ qꝛ hõ
ↄpoit᷑ ex coꝛpe ⁊ aĩa cuʒ peccauit factꝰẽ

paſſibił ⁊ moꝛtał.̊ ſi angelꝰhrẽt coꝛpꝰ
ſibi vnitü ſicut ⁊ . vr ſaltẽ qangki qͥ;

peccauerunt ſint moꝛtales.qð ſi plane
falſuʒ ẽ:mãaifeſtũ ẽ . ead pdco/
rũ intlłnti ẽ nõndũ ꝙ circa iſta qõem
dubitauerũt alñ mag doctoꝛes.vtu.ſ.
anglłli heant coꝛpa nait᷑ ſibi vnita.vnde
ſup h̊ dubie loqͥ᷑ ta aug.qᷓ; B.ſᷣ̊ nẽ ſatis
certitudinałr tenet᷑:? Ricar.affifat q;
angeli ſuut nãlr̃ ĩcoꝛpei:nec hñt coꝛpa
nãir᷑ ſibi vnita.de h̊ tñ plures dubitãt.
vtꝝ demões hẽant coꝛpa ſibi ĩſepabłr
alligata in bo toꝛqant᷑: ſatis planũ ẽ
ꝙ ſicut boni angłi nõ hñt coꝛpa niſi vo
lütarie aſſũpta:ſic nec mali.⁊ hꝰſignuʒ

ſicut dicit ricardꝰꝙ coꝛpꝰ modice qti
tatis a maxime młtitudie demonũ alñn

obſidet᷑:ſicut loqͥ? math.iiij.de illo qui
dixit.legio mihi nomẽ ẽ.legio eĩ vt idẽ
ricar.diẽ ↄtĩet.pi.milia:ſexcẽtos:lxvi.

vñ ſi demòes coꝛpa hꝛẽnt cũ ſuis coꝛpi

bus nꝰepoſſent ſintrare coꝛpꝰita mo.
gicũ.ꝓpt qð ſatiſꝓbabir dici põt ꝙ no
ſolũ nõ hñt coꝛpa ſibi nãlr̃᷑ vnita.verũ

etiã nec boni nec mali hñt inſepabir al
ligata q;tũ ẽ de lege cõi:nec obſtateoꝝn

cruciat.q ſiẽ in qrto liꝰ ondit᷑ ꝙ ſpũs

abſq; coꝛpe ſm oꝛdinẽ dine iuſticie põt
ab igne mali puniri. Cöcedẽde ſunt
igitur rationes ad banc partem.

luty
iſe
mitis
ctos
ige
viui
pfcl
tur⸗

9

ea

loes.
ſbeer
Reſeeco⸗
npri
rs:et
. N
gihlid
aende
beeſtmde⸗
iwoneipni⸗
nobliſſm
ctpbain
occipoi
llarere⸗
rerflicni
iglicuz
ſeerepi
dmden
Nab
nitſent
wraop
imniamm
Aneh⸗
rafftag
bitcorpe
s dubitat.
diiſepabt
tsphndi
Rpa riſin⸗
itbſon,
moacctt
denoſic,
indei
lgoind
ſcee
cüſusaf
tap in
orciin

tinin
47
ec,²
H
W/ 7
4.
Giun

Ad illud ᷣo qð aug.inducit᷑.piij.de

ci.dei.dð ꝙ ibi loquit᷑ aug.ſᷣm opiõem

apuleij.x frequẽter circa hãc mam plꝰ
loqᷣt ſm alioꝝ q; 'm ſniam ſuũ. Ad
illud greg.ꝙ angłs ẽ aial.dð aliqͥd

eẽ aĩal dupłr dr.aut rõe for̃e:aut rõne

opatõis aĩali debite.ibiaũt dr angelꝰ
aĩal nõ rõe fofr̃e ſ̊ potiꝰrõe opatõis oↄñ
tis. Nel alit.eẽ aĩal dupłr põt dici.vel
ſm vitatẽ ł ſᷣm oñſionẽ ſiue apparẽtiã.
greg.auũt loqͥt᷑ de z angls appʒ eẽ
aĩal cũ aſſumit coꝛpꝰ.ipe aũt obicit ſᷣm
pmũ modũ accipièdi aĩal. Ad illud
qð ob de bᷣ.ꝙ oĩs ſpus creat indiget
coꝛpeo ſolatio.dð ꝙ indigẽ coꝛpe põt
eſſe duptr.aut ꝓpt ſe:aut ppter alios.
ſ pus indigẽs ꝓpt ſe:ẽ ſpũs bꝛutalis vł
huanꝰ. ⁊ de q̊ verũ ẽ ꝙ hʒ coꝛpꝰnãliter
ſibi vnitũ.ſpũs vo indigẽs ꝓpt᷑ alios ẽ
ſpũs angłicꝰ:⁊ iſte nõ hʒ coꝛp ſibi nã-
liter vnitũ aſſumptũ volũtarie vt mi⸗
niſtret alijs.vñ.Sᷣ.ãagelici ſpũs ad ea ca
pienda q btãm faciũt creaturã nꝰeſuis

coꝛpibꝰadiuuãt᷑.⁊ iõ nõ hñt ea ↄiuncta

ꝓpt indigẽtiã ſupꝑplẽdã in ſeipis ſed in
nobis.⁊ qꝛ hãc ſuꝑplẽt ad tps iõ nõ hñt
ea vnita ſimplfr̃:ſ ad ts. Ad iltd qð
obᷣꝛ ꝙ ſba nobilioꝛ ẽ qͥ multiplicioꝛ ẽ in

potẽtijs.dð ꝙ verũẽ de illis potẽtijs q

ſimplr atteſtat pfcõi.potẽtia aũt viuifi
cãdi coꝛpꝰ⁊ ſi qdmõ ſit pfcõis:nihilo⸗

minꝰ ppt ↄiũctü hʒ quãdã indigẽtiã et

ipfcõem. ? iõ ab illa ſba q pfectiſſima ẽ
int᷑ creaturas è aliena.hᷣ aũt ẽ ſba ãge/

lica:nec ð hac potẽtia ↄcludit rõs dẽa.

Agd illud qð obꝛ ꝙ influẽs vitã ⁊ hñs
vitã nobiliꝰẽ qᷓ; hñs tm.dð ꝙ aliqͥᷣd cõi⸗/
care ſiue dare vitaʒ alijs pot eẽ duplr̃
aut ꝑ modũ efficiẽtiſ:x Hͥ ſimplr̃ pfcõiſ
ẽ: ⁊ ſic ↄpetit ſoli deo.aut ꝑ modũ infoꝛ
mãatis:⁊ ſic nõ ẽ ſimplr̃ ꝑfcõis:ĩmo pfe
ctõis cũ ipfcõe iũcte.⁊ iõ neutꝝ ↄuenit
ãgelo.q; pfcio ſua maioꝛ ẽ qᷓ ſit pfcĩo
viuificãtis p modũ foꝛme:⁊ minoꝛ q; ſit
pfcĩo dãtis vit p modũ cauſe.⁊ loqui
tur de vita que ↄpetit rõli ſpe.

Ecundo queri
tur vtꝝ angłialñ aſſumãt coꝛ⸗/
poꝛa? Et ꝙ ſic vr b.in can.omelia.iij

diſcurrẽ ⁊ de loco ad locù moneri nõẽ
niſi coꝛpũ:ſᷣ̊ adgls mal ad miniſteriũ
diſcurrit ⁊ de loco ad locũ rẽit.g velẽ

coꝛpeꝰł hʒ coꝛpꝰnalr᷑ vnitũ vel coꝛpus

aſſumptũ:ſᷣ nò pmo mõ nec ⁊⁊ergo ʒꝰ

Itẽ nulli põt ĩpedi hoſpitalitat obſe

quiũ niſi hat coꝛpꝰnãlr᷑ vnitũ łaſſum-

ptũ:ſᷣ ãgełalñ ĩpẽſa ſunt h̊ officia ſicut
dẽ vlt. ad heb. ꝙ qdã placuerũt deo an

gelis hoſpitio receptiſ.ꝗᷓ hũer̃t coꝛpa

vnita vel aſſumpta:ſ̊ non hũerũt nãlr
vnita. ̊ c. Itẽ nulla ſba ſpualis ex
ſui ↄſoꝛtio pᷣbet ſolatiũ ſenſui niſi p in/
hĩtatõem coꝛpis fiat viſibił: ſ ãgki fre
quẽter pbẽt ſola tia nõ ſolũmõ ſᷣm ſpin
ß̃ etiã ſᷣm ſenſuʒ:ſicẽ pʒ in àgelo thobie.
5ͤ inhitãt coꝛpa:̊ illa nõ hnt ſp vnita.
volũtarie aſſumpta. Itẽ nullꝰſpũs
põt viſibłr demr̃ariad demõſtratõem
coꝛpis niſi ſit aliq; mõ coꝛpi illi ↄiũctꝰ.
ſ angel“ qͥ loqbat᷑ thobie viſibłr potẽat
demfari⁊ vere dici h̊ẽ raphael: vel h
ẽ angel q habebat ſibi coꝛpꝰ illud aliòᷣ
mõ ↄiũctũ:łᷣ nõ ꝑ nãlẽ ↄiũctiõeʒ.̊ p vo
lũtaria aſſumptõönem. Itẽ nihil ẽ oꝛ
ganũ ł inſtr̃m alicꝰ imediatũ niſi medi
ate aſſumat᷑ ab illo vel nalr̃ cõiũgat illi
ͤ angel“ multa exercet opa circa nos
ſiẽ loq ⁊ mãducare q nõ põt exercẽiniſi
mediãte coꝛpe oꝛganico vel inſtt̃o q̊ c
q maioꝛẽ ↄueniẽtiã habʒ aĩa rõlis ad
coꝛpꝰq; hẽat angelicꝰſpũs:ſᷣ aia exuta
coꝛpꝰnõ aſſumit.ꝗᷓ nec ſpũs angelicus
Iſtẽ ꝓpoꝛtio dʒ eẽ aſſumẽtis ad aſſũ
ptũ:ſᷣ ſpũs ãgelicꝰẽ oĩo ĩcoꝛpalis.̊ nõ
hbʒ ꝓpoꝛtõem ad coꝛpꝰ.q̊ nunq; aſſumit
illud. Itẽ aut ↄpetit ãgelo br̃e coꝛpꝰ
aut nõ opetit. ſi ↄpetit hr̃e ꝗ̊ vr̃ ꝙ angkłi
nõ ſunt pfectiqñ nõ hñt coꝛpꝰ. ſi nõ cõ
petit.g qn aſſumit hʒ qð nõ decet ipm.

ſiangelꝰbonꝰnõ fac niſi q; decʒ ipmn

nõ aſſumit coꝛpꝰ. Itẽ ſi aſſumit.aut
pf aliqd:aut ꝓpt᷑ nihil.ſi ꝓpt nihil.g
ruſtra.ſi ꝓpt aliqd:aut ẽ bonũ:aut ma
lũ.ſi bonũ ̊ ꝑ coꝛpꝰaſſumptũ meret᷑.ſi
malũ. p coꝛpꝰnõ aſſumptũ demeret᷑.
Sãgts dʒ ⁊ põt puniri ⁊ pmiari cũ coꝛ/
poꝛe aſſumpto.qð ẽ icõueniẽs ⁊ plane
falſuʒ. Itẽ vbicuq; ẽ aſſumptio ibi ẽ
aliqᷓ vnio vel ĩ ꝑſona vel in nã:ſicẽ pʒ in
g 3

aſſumptõe hũane nẽ a filio dei.ergo ſi
angelPꝰaſſumit coꝛpꝰ vnit ſibi łi pſona
nvel in nã:ſᷣ nõ in nã vnit.qͥa nõ reſultat
tertiũ.nec in pſona.qꝛ nõ ẽ cõicatio idi
omatũ.ꝗ nullo mõẽ ibi vnio.ꝗ̊ nec aſſũ
ptio. Nedð ꝙ i angeł duplex è vis
.ſ.ↄtẽplatiua ⁊ admĩſtratĩa.ſᷣm ↄtẽpla
tiuã ↄuertitad deũ.⁊ ſic nõ ĩdigʒ ſola?
coꝛpis aſſumpti.ſᷣm admiſtratiuà dñ/
dũt ad nos ⁊ ↄdeſcẽdũt nobᷣ.⁊ vtĩ noſᷣ
ↄgruẽtiꝰↄdeſcẽdãt:ĩdigẽt ſolaꝰ aſſum
pti coꝛpis:indigẽt inq; ad aliqs opatõ
nes exercẽdas:ĩdigẽt ad ſeipos mani
feſtados: indigẽt ad noſmetipos gloꝛi
ficãdos ſiue ↄfoꝛtãdos.⁊ ideo aſſumũt
coꝛpa ſicut inſtr̃a łoꝛgana ad opandũ
ſicut ſiẽ ad manifeſtãdũ: ſic coopimta
vel hĩtacula ad ↄpᷣſandũ.nvñ coꝛpꝰaſſũ
ptũ ↄiũgit᷑ illis ſicut inſtrm motoꝛi: ſiẽ
ſignũ ſigni:ſicut hitaculũ inhĩtatoꝛi.ᷣ
aũt magꝗ exigit indigẽtia ex pte nr̃a qᷓ
ex pte ſua.⁊ qꝛ finis ĩponit nccitatẽ his
q ſunt ad finẽ ⁊ coꝛpꝰeffigiatũ łoꝛgani
gatü hüane effigie maxĩe ↄpetit opatõi

bus ſpũs rõlis ⁊ expſſiꝰſigt:⁊ tãqᷓ; pul/

chꝛũ ĩdumẽtũ qͥdãmõ decoꝛat.iõ agłs
aſſumit coꝛꝰnõ q̃lecũq; ſ̊ hüana effigie
inſignitũ.⁊ ↄcedẽde ſunt rões h̊ͥ ondẽ
tes. Ad rões ad oppõitũ iã pʒ rñſio
Ad illud eĩ qð obᷣ de aĩa exuta ſatis
plana ẽ rñſio.nõ eĩ ẽ ſiłe.qꝛ nõ hʒ vĩ ad
miĩſtratiuã nec vſuʒ admĩſtrãdi.⁊ ideo
nec coꝛpꝰaſſumit:nec hr̃e dʒ potẽtiã aſ
ſumẽdi. Ad illud qð obꝛqꝙ ꝓpoꝛtõ ẽ
aſſumẽtis &. dð ꝙ ꝓpoꝛtio attẽdit᷑⁊ in
uenit᷑ ibi px eũ modũ ꝑ quẽ ẽ aſſumptio
cũ enĩ nõ aſſumat in vnitatẽ nẽ:nõ reqͥ-
rit᷑ ꝙ ſit ibi ꝓpoꝛtõ ſiẽ pfcõis ad pfcĩbłe
Hͦ ſufficit ꝙ ſit ꝓpoꝛtio ſicut moton ad
mobile. Ad illud qð obꝛ vtrũ ↄpetat
anglo hr̃e coꝛpꝰ⁊t.dð ꝙ ↄpetit hr̃e coꝛ

pus vt volũtarie aſſumptũ ad ↄplẽdũ

miſteriũ:ſᷣ nõ ↄpetit ad ſuũ eẽ ↄpletuʒ.
io nec carẽtia gñat ĩdigètiã: nec aſſum
ptio gnat ĩdecẽtiã. Ald illud qð q̃rit
ꝓpt qͥd aſſumit.vtrũ pꝓpt᷑ aliqͥd Nppter
nibil.dð ꝙ ꝓpter aliqͥq ſicut pdictũ eſt
illud tñ ꝓpt qð aſſumit nõ pfiẽ p coꝛpꝰ
taq; aĩa pꝑ coꝛp?ꝰ ꝓpꝛiuʒ:ſᷣ taq; artifex p

inſtr̃m.⁊ iõ ſicut inſtr̃m p qð qͥs meret᷑

nõ remunerat᷑: ſic nec coꝛpus ab ãgto
aſſumptũ. Ad illud qð obꝛ ꝙ vbieſt
aſſumptio dʒ eẽ vnio in pſona vł in nã
dð ꝙ nõ ſufficiẽter didit.qꝛ H̊ aſſumit
veſtimẽtũ cũ ſe induit:nõ tñ v nit ſibi in
pſona nec in nã.ſᷣ illud locuʒ hʒ in illa
aſſumptõe in q vnio pfecta q̃liſ eſt:dei
fili aſſumpſit hüanã nãam. Ex pdẽis
igit᷑ pʒ qõ ꝓpoſita ⁊ rñſio ad oba. patʒ
etiã ꝓ qᷓ;to dr angłs coꝛpꝰaſſumẽ.qͥa ñ
ſolũ ppt h̊ͥ ꝙ moueat ?᷑ opet᷑aliqͥd circa
coꝛpus:pꝶᷣ qꝛ illud accipitad ſe vt in illo
opet᷑ vt in illo manifeſtet᷑ vt in illo cõ/
uerſet᷑.⁊ qꝛ ĩ illa ↄiũctõe ſiue acceptõe
coꝛpꝰpotiꝰſeqͥt modũ ſpũs q; ecõ?ꝰqꝛ ab
illa foꝛmat᷑ ⁊ ↄuat᷑ ⁊ regit᷑.iõ angelꝰſe
hʒ in rõe aſſumẽtis ⁊ hñtis.coꝛpꝰvᷣo in
rõe aſſumpti ⁊ habiti.

Bnſequenter

qrit᷑ de ⁊ articto.ſ.de for̃atiõe
coꝛpis aſſumpti. Circa qð duo qrunt
pmo ꝗrit᷑ de ipo coꝛpe aſſumpto qtü
ad pncipiũ foꝛmale. ⁊? qitum ad pnci
piũ materiale.

Ll eritur ergo

pᷣmo vtꝝ illud coꝛpꝰ hẽat vera
foꝛmã coꝛpis hũani. Etꝙ ita ſit videt

q; cũ appeateẽ coꝛpꝰhũanũ:aut ẽ veꝝ

aut ẽ ibi erroꝛ ⁊ deceptio:ſ̊ erroꝛ ⁊ de
ceptio nõ ↄpetit angeł ſcĩs. cũ aſſunt
coꝛpa q vidẽt eẽ humana ve hñt foꝛmã
humanã. Itẽ ad coꝛpꝰhumanũ nihil
plꝰreqͥrit᷑ niſi eq̃lis ↄꝓplexio ⁊ debita oꝛ
ganitatio ſic dñt nales:łᷣ coꝛpꝰ qð age

lus aſſumit debitã hʒ oꝛga nicatiõeʒ.ſi

g oꝛganicatio pſuꝑpoit ↄplexõem.& vr
ꝙ hẽat totũ qð ẽ de pᷣitate hũani coꝛpiſ
Itẽ ꝙ angti ve poſſint for̃are coꝛpꝰ
humanũ vr̃.coꝛꝰhumanũ ſic diẽ augꝰ.

& in rònibꝰſeĩalibi ſiẽ ⁊ alia coꝛpa:łᷣ qʒ

for̃e qrüdã aialiũ vt ſpetiũ ⁊ huiꝰmodi
hnñt rões ſeiales diſpſas in rebi.iõ dic
aug.ꝙ miſterio demonũ pe educũt᷑.ꝗ
pi rõe vt vr̃ ⁊ coꝛpa hoĩm. ſitu diö/

cas ꝙ nõ vʒ qꝛ maioꝛ reqͥrit᷑ diſpõ ad p-

qucẽdũ coꝛPꝰhumanũ:h̊ nõ ſoluit.quia
qð põt diſponẽ a remotis in pꝛin?ꝰopis

ↄtinuado actõem cũ nò ſit diſta ĩfinita

wigt
Pwdieſt
Minni
Zaſumt
nüſbiin
zimila
leſtdei
rdcis
da.m
me dai
idare
ptini⸗
milloc⸗
dacceptde
Pitad

5*
ee
N V

n,

hii
na aeng,
Wecfun

„ „
ſtroet
uterer
rode⸗
tüaſſunt
ftformä
grünibil
debitao
w'de
icnnöez
„ E;
noem.on.
e ⸗
7 e 9
cd⸗
„HN
(ope:d
burne
ſenhn
„
m/
, .
ffintt⸗

poterit᷑ venire ad diſpõem immediatã.
̊ſi angeli pñt veloci opatõe ꝓducere
coꝛpa aĩaliũ minꝰꝑfcã.ꝗ ⁊ pi rõe coꝛpa
aialiũ magis pfecta.̊ ⁊ coꝛpꝰhũanuʒ
Itẽ ſi aliquod agẽs indifferẽt ſe hʒ
ad aliq̃ᷓ ꝓducẽda:q̃ rõe põt in vnũ põt ĩ
alteꝝ:ſᷣ angłi nõ hnt maioꝛẽ ↄueiẽtiaʒ
in coꝛpib ᷣpẽtũ:qᷓ; in coꝛpibꝰhoĩm: im
mo magis ecõꝰg ſi pñt auxilio nẽ ꝓdu
cere vera coꝛpa ſᷣpẽtiũ:pñt auxilio nẽ
ꝓducẽ vera coꝛpa hoĩm.g⁊ aſſumere.
Iſtẽ qð põt in maiꝰpõt in minꝰ ł̊ aĩa
q;tũcũq; ſit modice nobilitatis excellit
nobilitatẽ cuiuſcũq; coꝛpis: ſiẽ dicit᷑ in
viij.de ci.dei.⁊ in alijs locis młtis.cũgꝗ
miſterio angłoꝝ educi poſſint ⁊ educa
tur aie vegetabiles ⁊ ſenſibiles qrũd
aĩaliũ:młto foꝛtiꝰ ꝓducẽ pñt vᷣa coꝛꝑa
hoĩm. Ad oppoſitũ ſic.eiuſdẽ vᷣtutis
create ẽ coꝛpꝰ for̃are ⁊ infor̃are.q; vis

for̃atina ẽ ab infor̃ariua ſiue pfectiua.

2 nullꝰſpũs ãgelic põt humanũ coꝛpꝰ
pficẽ.ꝗᷓ nec forfare. Itẽ angłinõ pñnt
opari circa creaturas niſi adiutõio nẽ
H nulla nã põt gñare coꝛpꝰhuanuʒ niſi
illa qẽ ſiłis in ſpẽ.g angłs nõ põt for̃
re veꝝ coꝛpPꝰhuanũ niſi mediate hoĩe:
H hõ nõ põt coꝛpꝰ hũanũ educẽ niſi ge/-
nerãdo.g nec angłs vᷣa coꝛpa foꝛmare
niſi p gñatiõem hois: ſ̊ cũ aſſuĩt coꝛꝑpa
nõ ĩdiget hũano auxilio.̊ nunq; vera
aſſumit coꝛpa hůana. Itẽ ſi põt coꝛꝰ
de nouo for̃are. pi rõe ⁊ coꝛuptũ re/
pare.g pñt moꝛtuos ſuſcitare.quod ẽ

ſoliꝰdei ꝓpꝛiũ. Itẽ ſi coꝛpa aſſũpta

ab angeł eent pᷣa coꝛpa humana hꝛẽnt
axpetitü ad aĩam rõlẽ:ſ deꝰ ↄplʒ axpe
titũ nẽ. ſtatiĩ infũdẽt᷑ eis aĩa rõł. Itẽ
ſi coꝛpa va humana aſſumerẽt.aut ſᷣm
ſtatũ glie:aut ſᷣm ſtatũ vie.nõ ſᷣm ſtatũ
głe h̊ ↄſtat.q; iã vlteriꝰcoꝛpꝰillud non
eẽt coꝛuptibile:nec ab ãgelo ſeꝑabile.
ſig aſſumũt h̊ ẽ ſm ſtatũ vie:ſᷣ̊ coꝛpoꝛa
hüuana ſm ſtatũ vie ſũt poderoſa ⁊ gra
uia ſiue in ſtatu nẽ conupte ſiue ĩ ſtatu
innocẽtie.̊ nõ eẽnt habilia ad motum

nec ad velox miſteriũ. ſi nõ aſſumunt

coꝛꝑa niſi ꝓpt miſteriu. nõ aſſumunt
vẽa coꝛpa hůana. Ndð ꝙ coꝛpoꝛa
aſſumpta ab angeł nõ hñt verã foꝛmã

29plexionẽ coꝛpũ hũᷣanoꝝ: nec etiã oꝛ
ganicatõem ↄpletã ſᷣ ſolũ effigicẽ.⁊ hꝰ

r56 ẽ duplex. vna qꝛ nõ cõpetit ageł tale

coꝛpꝰad miſteriũ ſicẽ nũc vltio onſum ẽ
NRlia rõẽ.q; angłs nõ põt educẽ foꝛ⸗
mã nãlẽ in eſſe niſi adiut a vtute nẽ:ſiẽ
hitũ fuit in pcedẽti diſtĩctõe.in virtute
autẽ nẽ ẽ ꝓducẽ coꝛpa oĩm aialiũ.perũ

tññ alr ⁊ alr.ad qdã eĩ educẽda ſuffic̃ cã

vłis ſine adiutoꝛio agẽtis pticulan cõ
ſiłis in ſpẽ nẽ:cuiuſmodi ſunt aĩalia q
gñant᷑ ꝑ putrefactõem. qdã aũt ſũtad
q nõ ſufficit niſi adiunetab agẽte con-
ſiłis ſpẽi:ſiẽ ſunt coꝛpa aĩaliũ q pducũ

tur ſolũmõ p ꝓpagatõem.⁊ iſtð planũ

ẽad ſenſuʒ. Si aũt qrat᷑ rõ hꝰ.pma ẽ
dĩna inſtitutio ſᷣm qua ẽ lĩtatio ĩ vᷣtuti/
bus ⁊ naturis reꝝ.⁊ H̊ ſᷣm legẽ qu iĩdi
dit eis ab ĩitio.vñ ſicẽ dixit.germinet te
herbã virẽtẽ.ñ dixitq germiarʒ hieʒz.
hoi aũt dixit ꝓᷣ ſe młtiplicaret:ſic terra
germĩat herbã:⁊ hõ germĩat hoĩem. HB
aüt lex ſiue inſtitutio nõ ẽ abſq; rõe.qa
qdã ſunt aĩalia ĩpfcã tã ĩ oꝛganicatõne
q́; in duratõne.qdã pᷣo pfcâ vtroq; mõ-
qa po qͥdã coꝛpa aĩaliũ ſunt ĩpfecta ⁊ ĩ
oꝛganicatõe ⁊ in ↄplexiõe.iõ nõ ĩdigu⸗

erũt agęete tãte vᷣtutis:t potuit virtꝰ ꝓp/

quctiua ipoꝝ dari terre taq́; mr̃i:⁊ ſoli
tanq; pr̃i cũ adiutoꝛio alioꝝ coꝛꝑũ ſim
pliciũ tã ełariũ qᷓ; celeſtiũ.q; vo ſunt iꝑ
fecta duratõne ⁊ alñ peũt.iõopoꝛtuit h
cõ icari agẽti alteriꝰnẽ.qꝛ ad ̊ data eſt
vis gñatia rebo vt dic phs vt pꝑetuẽt᷑ ĩ
eẽ. Ecõtrario ẽ de aĩalibꝰ vtroq; mo
pfcĩs.⁊ iõ vᷣtꝰ ꝓductĩa ipaꝝ maioꝛẽ exi
it actualitatẽ: ⁊ rõ ſeiał᷑ cũ maioꝛi dit
icultate pfert᷑ in actu.iõ maioꝛi idiget

adiutoꝛio illa. igit᷑ aĩalia ſiue coꝛpa eo
rũ q ad pᷣmũ gen ſpꝑectat educi pnt ab
angeł medite nẽ adiutoꝛio velociter ?

q́ ſito:vacit᷑ tñ qꝛ ꝑ vĩ nẽ.ſᷣ aĩalia ⁊ eo
rũ coꝛpa q̃ exꝑectãt ad z genꝰ educi ñ

ppt pᷣacit᷑ niſi cũ auxilio nẽ ⁊ cũ diutur

nitate vite ⁊ tꝑis.⁊ qm aſſumptõ coꝛpo
rũ ab ãgełẽ velocit᷑ ⁊ q̃i repẽte.iõ vera
coꝛpa hüana nõaſſumũt.qꝛ nõ põt illa
p ſe for̃are vᷣacit:⁊ cũ alteriꝰ adiutoꝛio
nõ põt facẽ ꝙ exeat in eẽ velocit᷑.⁊ eſto

ꝙ educẽnt᷑ adh̊ nõ ↄpetẽnt ſiẽ tactũ ẽ in
94

obiciẽdo.tũ ꝓpt atpetitũ quẽ hꝛẽntad
aiaʒ rõleʒ.tũ ꝓpt᷑ gtuitatẽ.q duo repu
gnãt fini illiꝰcoꝛpis.nã ſi hꝛntaiĩaʒ rõ
lẽ ñ eẽt ↄpetẽs ſignũ ad appẽdũ.ſi hꝛẽt
Stuitatẽ nõ eẽt ↄpetẽs ĩſtr̃m ad opãdũ
maxĩe ad motũ.nõ eẽt etiã ↄpetẽs hĩta
culuʒ ad hĩtadũ. Lõcedède ſunt igit
rões ꝓbãtes ꝙ angeli nõ aſſumũt vera
coꝛpa hũana:ſiue bõi ſiue mali. Ad
ilła qðᷣ obꝛ i ꝛiũ ꝙ ẽ ibi erroꝛ ⁊ decepꝰ
dð ꝙ flin ẽ.qꝛ nõ aſſumũt illa coꝛpa vt
oñdãt ſe eẽ hĩes ⁊ veros hoĩes:ſed vt
oñdãt ſe röles:⁊ qm illa coꝛpa ſignant
illoſeẽ röles.⁊ ad ̊ for̃ata ſunt finalr
iõ va ſunt qᷓ;uiſ nõ ſint a hũana:ſicutĩ
pmo libꝛo dictũ fuit de igne ⁊ colüba.
Ad illud qð obꝛꝙ eſt ibi oꝛgaicatio
⁊ eq̃lis ↄplexio.dð ꝙ flm c. nõ eĩ eſt ibi
ve oꝛganicatio q cõpetit coꝛpi hũano q

qͥdẽ ẽ a vᷣtute for̃atiua cũ ſemĩbꝰdelata

ſ potiꝰqdã lineamẽtoꝝ ꝓtractio ſᷣʒ illiꝰ
cõfoꝛmitatẽ.⁊ ̊ nõ ſuꝑpõit eg litatẽ cõ⸗
plexiõis.qꝛ tał ꝓtractio põt fieri ab ar
tifice in ligno ⁊ lapide:nec qcũq; q̃litaſ
mixtõis ẽ illa qͥ fac ad vitatẽ hũani coꝛ⸗
pis:̊ illaq hʒ vitatẽ ſpecificatà hoĩs cõ
plectiuã ⁊ directiuã. Ad illud qð obꝛ
ꝙ; coꝛpꝰhũa nũ ẽ in rõnibꝰſeĩalibo:iã pʒ
rñ ſio.qꝛ quis ſit ibi:nũq; tñ educit᷑ niſi

ↄcurrat virtꝰagẽtis exterioꝛiſ q̃ reſid,ʒ

in lũbis viri ⁊ matrice mulien.⁊ iõ ſine
his nũq; põt illa rõ ſeĩalis ad actũ pfe⸗
ctũ educi.Et ſi obiciat ꝙ põt diſponere
diſpõe remota . dð ẽ ꝙ illud hʒ locũ
vbi diſpõ remota ſit nccitas ſola itètõe
tũc eĩ ſuffiẽ tutis actie ↄtinuatio ⁊ in/
tẽtio.nõ aũt qñ reqͥrit᷑ noue for̃e łaltiꝰ
for̃e ſᷣm ſpẽm opatio ⁊ ſic ẽ in ꝓpoſito.
Ad illud qð obꝛꝙ indꝛñter ſe hʒan
gelꝰad oĩa coꝛpa aĩaliũ.dð ꝙ ſi ̊ verũ
ſit de ipo angko in ſe:nõ ẽ tamẽ veꝝ de
vtute nẽ:ex cuiꝰadiutoꝛio ãgls opat᷑.⁊
iõ ſicut angłs p ſe nõ põt educẽ coꝛpuſ
hbuanũ:ita nec coꝛpꝰalicuiꝰaĩatł.⁊ ſiẽ nã
qdã põt facilr̃:qda cũ maioꝛi difficłtate
vt bviſuʒ ẽ: ſic⁊ ãgłs ipiꝰptute adiutꝰ
Ad ilłq qð obꝛ q põt in mag nobile
dð eꝙ illug no hʒ ſp vitatẽ. qꝛ homo põt
gñare wiĩeʒ qͥ ẽ nobłioꝛ:⁊ nõ põt gñare
aſinũ:maxime autè tüc deficit qñ ⁊ res

nobilioꝛ ẽ facilioꝛis pductòis:ſicut fre

quẽter ↄtĩgit.⁊ ſic in ꝓpoſito.nã faciliꝰ

educit᷑ aĩia vegetatł᷑ ſiue ſenſibił aialis
p putrefactõeʒ educti qᷓ; educat ⁊ oꝛga

niget᷑ ven coꝛpus hoĩs.

, Ecũdo queri

de coꝛpe aſſumpto ex pte pnci
pij malis.Et qrit᷑ vtꝝ coꝛpꝰilłd qð aſſu
mit angis fiat de nã celeſti an ełari.
Et ꝙ ſit de nã celeſti vr̃.finis ĩpõit ncẽi
tatẽ his q̃ ſunt ad finẽ:ſ ãgłs aſſuĩt coꝛ
pus ad ſuiipiPꝰoñſionẽ.cũ gãgłi ꝑ nãm
ſint luĩa de bẽt g aſſumẽ coꝛpa de nã lu
cis.ꝗ de nã celeſti. Iteʒ oꝛganũ ſiue
inſtrm dʒ ↄfor̃ari mouẽti ſiue motoꝛi:
ſg angts aſſumẽs coꝛpꝰovt inſtr̃m ẽ imu
tabii ⁊ ĩpaſſibił ꝑ nãm.qᷓ coꝛpꝰvñ coꝛpꝰ
aſſumptũ foꝛmat᷑ dʒ eè icoꝛuptibile et
ĩpaſſibile.tale aũt nõ ẽ niſi coꝛ celeſte.
XWι&. Itẽ locꝰmaxie ↄpetẽs angłoẽ
coꝛpꝰceleſte vt celũ:ſig angts in coꝛpe
aſſumpto locat᷑ tanq; in hitaculo.vr ꝙ
coꝛpꝰilłd ſit ſumptũ de celo:aut nõ co⸗
petit ipi angło. Itẽ coꝛpꝰaſſumptuʒ

aut ẽ de nã celeſti aut ełari.ſi de nꝗ ce.-

leſti:hẽo ꝓpoſitũ.ſi de ełari:aut graui:

aut leui:ß ſi ẽ de graui cuʒ difficultate

mouet᷑ ſurſuʒ.ſide leui violent mouet
deoꝛſuʒz. g ſi neutꝝ hoꝝ ↄpetit velocita
ti angłice:coꝛpꝰ qð aſſumũt nõ ẽ etare
ẽ coꝛpꝰceleſte. Itẽ ſiẽ elare.aut ẽ

mixtũ:aut ſimplex.ſi ſimplex g̊ non eſt

aptũ ad coloꝛẽ:nec ad effigiẽ:nec ad oꝛ
ganicatõem.ſi mixtũ.g cũ coꝛpꝰ mixtũ
ſit reſolubile ⁊ rarefcibile vr ꝙ ſiẽ coꝛ/
pus hũanũ ex ſepatiõe aĩe fit putridũ
ſic ⁊ coꝛpꝰab ãgło aſſumptũ.qð appet
eẽ flm. reſtat nõ ẽ coꝛpiełare vkce⸗/
leſte. g . Itẽ ſi ẽ coꝛpꝰ elare habet
Zꝛiũ ſiue ſit ſimplex ſiue ſit mixtũ.ergo
ſi tñſeatad regionẽ ignis. vr̃ ꝙ qcqg ẽ
ĩ eo igneũ extiguat᷑: ſi ̊ cõſtat eẽ flm

gSſiagks ſine leſiõe ptñſit regiões ele-/

mẽtoꝝ cũ coꝛpe aſſumpto:ↄſtat iltd nõ

eẽ de nã ekari tłceleſti.g . Ad oppo

ſitü arguit᷑ ſic pᷣmo aucte greg.ait ent
ſic. nũq; abꝛaã angłos videre potuiſſet
niſi coꝛpex aere aſſumpſiſſent.et beda

de no reꝝ.ãgti ad nos reniẽtes coꝛ er

eren
ngki⸗
müt.
nurie
ſteno
zno⸗
d
appe
leſte
le.5
cba
celo

ſet
ſi⸗
cou⸗
ſuitea
ſenden
cichn
ſialie
cor.
denieti
qudter
late
wsd
den
ſſo
hoi
die⸗
Noelu
ſtmin
opẽil
mictüa
gütſon
appo⸗
Den
ldiſe⸗
Eitre
coo
ſche
glis
mirt
tpis

j5

etqᷣ
naei
geße
geſat
pigen
erfrie

idoithei
aſſiiten
gkipnin
adeniln
nüſine
emotor:
fmeimn
vpic
mpdblee
wakleir,
iſiend⸗
tantg
bifeular
menonel
relocis
eekare
greaute
tinoneſt
enecado
p mini
fgſücn
ftpunmti
i goapye
elarentc⸗
ckarebe
filte
oſatein
ſatiton
. 8 uin/
1ar

9

1
N

gere aſſumpſiſſent.et beda de na rernʒ
angłi ad nos veniẽtes coꝛpꝰex aere ſu
mũt. Itẽ rõe ſic.ãgeli aſſumũt coꝛpa
maxĩe ppt motũ ⁊ diſcurſuʒ:ł̊ coꝛꝰcele
ſte nõ ẽ hile ad motũ rectũ ſ̊ circularẽ.
nõ ↄpetit in miſterio ãgłico aſſumere
coꝛ de celo.! Itẽ agłs aſſuit coꝛpꝰad
appẽdũ ⁊ h̊ in huana effigie:łᷣ coꝛpꝰce
leſte nec ẽ tiatiuũ viſus nec ẽ figurabi
le. nõ vr̃ ad ↄſtõnem coꝛpis aſſumpti

ab anglo tüc hile. Itẽ ſiaſſuit coꝛ de

celo cũ nõ aſſuãt de toto aſſuĩt de pte.
8 epat ⁊ dĩdit ꝑtẽ celi a toto.ſ̊ oẽ diui
ibile è coꝛuptibke. g vr ꝙ nã celeſtiſſit
coꝛuptibilł:ꝑ H ẽ flm.g 1 pmũ5. JIJtẽ ſi
aſſuĩt coꝛpꝰde celo cũ aſſumat ptẽ quã
fert deoꝛſuʒ ſecũ:aut aliqͥd ſbintrat lo/
cũ eiꝰaut nihil.ſi nihil ꝗ̊ remaet vacuũ.
ſi aliqͥd aut oʒ ilłd de nouo creari:aut
oʒ coꝛꝰilłq rarefieri:ſᷣ ſi H oĩa ſunt icõ
ueniẽtia. pʒ τ. IYtẽ ãgłs ſathane fre

quẽter ſe tñſfigurat ĩ ãgelũ lucis.⁊ tũc

ↄſtatꝙ aſſuĩt coꝛpꝰita pulchꝝ ſic ⁊ ãge
lus bonꝰſj demones nõ aſſumũt coꝛꝑa
de nã celeſti.qꝛ vſq; ad illã nõↄſcẽdunt
H ſolũ de nã elari.g ſiłr vr̃ q⁊ ãgłibõi.
Neead hoꝝ itlłntia ẽ nõndũ ꝙ circa
H diuerſe fuer̃t ſapiẽtũ opiões.qdã eĩʒ
dicẽ voluer̃t ꝙ angłi aſſumũt coꝛꝑa ex
nã etari:ita tñ ꝙ nõ ex vno tmin ſ̊ ex oĩbꝰ
ſił mixtis:aliq̃ tñ eoꝝ pdñante. vñ dñt
coꝛpꝰ illud ab ãgelo aſſũptũ eẽ pᷣe coꝛꝰ
mixtũ qᷓ;uis nõ ſit ᷣe coꝛpꝰhũanũ.illaʒ
aũt foꝛmã mixtõis dñteẽ abagelo taqᷓ;

gAxpꝛopante ſolũ:ſed a dño tãq; a date:

date inq; nõ pꝑ creatõʒ vel infuſiõʒ:ſᷣ p
ĩtrĩſecã opatõʒ ſᷣm qð dictũ ẽ S.ꝙ indi
dit rebꝰnaʒ ⁊ vtutes ſemiarias q̊s deo
coopãte cũcte nãles for̃e ꝓducũt᷑ in eẽ.
H cũ coꝛꝰillud q̃i reꝑète foret⁊ ðᷣſtruat᷑
alijs ñ vr̃ ꝓbabile ꝙ ſit plena mixtione
mixtũ:maxiĩe cũ ĩ eiꝰreſolłoe ñ appeat
tpis lõgitudo nec putrefcõis conuptõ
⁊ iõ dixer̃t ꝙ coꝛꝰilłd de nã ełari ſiplici
ex q̃ dnt ilłd coꝛPꝰaſſumptũ for̃ari H̊ mõ
nã eĩ elan ex q̃ coꝛꝰſibi for̃at angelꝰeſt
gen ełm:qð de ſui nã è rarefcibile ⁊ cõ
dẽſabile ſi aſſit pᷣtꝰ qͥ h poſſit.vñ ſicẽ nũc
videmꝰaqua ſolidari ĩ criſtallũ ł᷑ glaciẽ
ex frigoꝛe: ſic ↄtigit aliq tute occulta

q̃ nõ latʒ ãgelos aerẽ ↄdẽſari poſſe ſᷣm
plꝰ min ad volũtatẽ ãgłi opat.h aut
coꝛꝰdũ ↄdẽſat᷑ põt ſuſciꝑe figurà ⁊ effi/
giẽ:⁊ ita coꝛpi oꝛgãico effici ↄfor̃e.põt
nihilominꝰi vna pte cõdẽſari plłꝰĩ alio
miĩ alia mĩme.⁊ ſᷣm h̊ hr̃e ĩ ſe diſos
coloꝛes:⁊ ita coꝛpi hũano effici q̃i in oĩ

bus ↄfoꝛme q;uis nõ ſit ĩ ſuis pᷣncipijs

męłtifor̃e ⁊ ita idoneũ eẽ inſtr̃m ſignũ⁊
hĩtaculũ vtab ãgłoaſſumat᷑. Sʒ adh
qꝛ H difficile ẽ ĩtiłre quõ.ſ.ex aere ſiue
altiꝰełi ↄmixtõe fiat coꝛꝰſolidũ ⁊ dipᷣſiſ
coloꝛibꝰcoloꝛatũ:cũ coloꝛes ꝓducẽ nõ
ſit art niſi mediate auxilio nẽ. Jõ ttia
npia vr adh̊ eẽ ꝓbabilioꝛ.ſ.qꝙ coꝛꝰaſſum
ptũ ab angelo coꝛꝰełare ẽ.nõ qͥa ſit ex
iiij.ełis plena mixtõe ↄmixtũ ſicut coꝛꝰ
ↄplexionatũ:nec qꝛ ſit ex puro⁊ ſiplici
eło for̃atũ ſ̊ qa pᷣncipłr foꝛmat᷑ ex aere
cũ aliq̃ admixtiõe altiꝰełi.ſic videmꝰin

nube q nõ ẽ coꝛꝰplene mixtü.hʒ tñ in ſe

nãs płiũ ełoꝝ.p hüc modũ ⁊ coꝛꝰab an.
elo aſſũptũ pncipalr ab aere ĩitlłr eſſe
or̃atũ ↄcurrẽte ad H̊ nẽ alicuiꝰ vapon
frei łaqi qͥ qdẽ fciat tã ad vaietatẽ ↄdẽ
ſatõiſ qᷓ; ad młtifor̃itatẽ colon.hac aũt
ñ oʒ ãgelo ð lõginqͥ mẽdicare cũ aer ꝓ
mas ſui pte ſit ↄmixtꝰvapoꝛibꝰ.⁊ hanc
põeʒ mediã int vtrãq; taqᷓ; ex vtraq; cõ/
ſtitutã ad pñs poſſuꝰſuſtinẽ. Ad qõʒ
igit᷑ ꝓpõitã rñdẽdũ bꝛeuit᷑ q angelꝰ tã
bonq; malꝰaſſuit coꝛſex nã ñ celeſti ſʒ
ełari.nõ ſimplici nec plẽ ↄmixta meꝰ
mõ vtpote ex aere vapoꝛabili.angłs tñ
malꝰex pte ĩferioꝛi:bonvᷣo ex pꝑte ſuꝑi
oꝛi.nõ inq; ſupioꝛi ĩ q̃ nulla repiat᷑ nã al
tiꝰełi:p ſupioꝛi ↄpatõe ⁊ reſpẽu ei ð q̃
aſſumũut coꝛpa angłi mali.iõ ↄcedẽde
ſunt rões ꝙ coꝛpa ab angeł aſſũpta nõ
ſint ð nã celeſti i̊ elari Ad ilłd qð obᷣꝛ
ꝙ angłs aſſumit coꝛpPad ſuioſteſiõem
dð ꝙ ãgłs tmmõ oñdit ſe ꝑſata digni/
tate ſiue nobilitate ſua:ſᷣ̊ eti idoneita
te ſigni ⁊ nccitate ex pte nr̃a:lʒ gra eiꝰ
dignitas oĩs coꝛpis nobłitatẽ pcellat.
qꝛ tñ coꝛꝰełare fuit ad eiꝰmaifeſtatõem

Fmꝙ nr̃a exigit idigẽtia ⁊ ad H̊ eſt ido/

neũ vt ſit coꝛpis oꝛgaici mã.iõ mag cõ⸗
petit vt angłs de ipo ſumat coꝛpꝰq́; de
celeſti nãa. Ad illd qð obꝛ ꝙ inſtm dʒ
g 5

ↄfof̃ari motoꝛi.dð ꝙ ven ẽ qᷓñ; oꝛganũ

ſiue inſtrẽm ẽ ei pꝑetuo ↄiũctũ: t qñ diũ
git᷑ ſolũ ad tps ſuffiẽ vt ſibi ꝓ oꝑpoꝛtũi

tate loci ? tpis ⁊ opis ↄfor̃et.⁊ ſic ẽ ĩ ꝓ

poſito repire. Ald illd qð obꝛ ꝙ ãgel
locati coꝛpe aſſũpto tãq; ĩ hitacto iam

pʒ rnqꝛ nõẽ hitacłm debitũ aglo q;tũ

ad excellẽtiã ſue dignitat: &ᷣ qũ ad ĩdi
gẽtiã nr̃e ĩfirmitat.⁊ qm ſtatui nr̃e ĩfir

mitat plꝰↄfor̃at ełan nã q; celeſtiſ.iõ ⁊
ſi hitackm celeſte plꝰↄpetat ãgelo ad cõ

tẽplãdũ hĩtacim ex coꝛpe etari plꝰope/
tit ãgelo ad miſtrãdũ. Itẽ ad illud qð
obꝛ:aut ẽ coꝛpꝰgue aut leue.dð ꝙ nec
ſimplr̃ ꝗᷓue nec ſimplr̃ leue.tũ qꝛ ex aẽ.

tũ qꝛ ex aere ↄmixto vapoꝛi.⁊ iõ eſt hile

ad motũ ſᷣm oẽʒ potẽtia.qð nõ eẽt ſi eẽt
coꝛꝰſimplex põderoſuʒ aut leue. Ad
aliud iã pʒ rñꝰ qͥa nec oĩo ſimplex:ĩmo
qdã mõ mixtũ vtↄpꝑetat coloꝛi ⁊ oꝛgani
catõni:nec adeo mixtũ ẽ vt ſbiaceat pu
trefactõi:ß mediũ tʒ vt pdẽm ẽ. Ad il
lud qð obꝛ ꝙ patit᷑a Sꝛio.dð ꝙ ſiẽ for̃a
tio illiꝰcoꝛpis qᷓ;uis ſit ex adiutoꝛio nẽ:

tñ pᷣnciptr ẽ a pᷣtute ſpũał ſbe ꝓpt᷑ h qa

effigie illiꝰcoꝛpis plꝰẽ artificiat᷑ q; nãt
ſic ⁊ ↄ̃ᷣuatõ illiꝰcoꝛpis ẽ a vᷣtute ãgłica
vñ ſic ſua pvᷣtute abſq; maibꝰcoꝛpꝰ illud
effigiat:ſic ſua pᷣtute ꝓtegit ⁊ cõſᷣuat:⁊
ipo deſerẽète redit coꝛꝰad piacẽtẽ mãm
vnde ſicut eius ↄᷣuatio nõ pedet ex ſili
ita nec coꝛuptio fit a ↄtrario.

onſequenter

Arit᷑ de ʒ?ſ.q̃s opatiões exercʒ
ãq̃gelꝰi coꝛpe aſſumpto.Et circa H duo
qrũt. pqrit᷑ vtꝝ ibi exerceat opatõeſ
aie vegetatie.⁊? vtꝝ exerceat oꝑatões
potẽtie ſenſitiue.

Ira primũ ſic

ꝓcedit᷑ ⁊ oñdit᷑; opatõnes poꝰ

vegetatie exerceat ĩ coꝛꝑpe aſſũpto:tam

bonangls q; malꝰ.de bono ſic. cibari
ſiue comedẽ ẽ act'ſpectãs ad poteti ve

getatiuã:ſ̊ hẽ actũ exercẽt agłi ĩ coꝛpe
aſſumpto:ſic ꝓbat᷑ ex eo qð ſcribit᷑ ge.
xviij.vbi abꝛaò ex poſuit ãgeł cibaria:et
ſiẽ ibidẽ legit comedert. Jtẽ nõ deczʒ
nũcios vitat fũs oñſiõibꝰdeciꝑpe ocłos

hoĩs intuèi: ſ ãgeli appetes cõederũt
cũ his ad qͥ mittebãt᷑:ſic freqᷣnt᷑ legit᷑ĩ
ſcriptura.& vᷣe cibabãt ſ iſte è actꝰvege
tatie poo . Ite ligua ↄgruit ĩ duo
opa nẽ.ĩ locutõʒ ⁊ cibatõʒ:ſ̊ ãgti i aſſũ
ptis coꝛpibꝰp liguã ve ⁊ ꝓpe loqbat. ꝗ

ve cibabãt᷑ redit g idẽ qð pᷣꝰ.ſ.ꝙ bõi ãäge
li ĩ aſſũpto coꝛꝑe vegetatie poactũ ex/

ercẽt. Itẽ Hipm ondit᷑ de mat.gñare

eĩ ẽ act po?vegetatĩe:ſ demões mediã

tibꝰcoꝛpibꝰaſſumpt gnãnt ſicẽ̃ dic ioſe/-
ph'narraſ illq qð ſcribit᷑ ge.viij.ð gña
tiõe gigantiü vidẽtes filij dei c. ꝙ .

Itẽ cõis opĩo ẽ de merlino ꝙ gnatꝰ
fuita demõe ĩcubꝰꝶ ſi H demõ icubꝰnõ
potuit niſi mediãte coꝛpe aſſũpto.̊ idẽ

qð pᷣꝰ. Itẽ act'oꝛdĩat ad gñatõeʒ ẽ p
mixtõeʒ cũ ſexu femĩeo łvili:ſ demõ ſbᷣ
cubꝰſe viro ſbiẽ ſbiectiõe in q̃ ẽ effuſio

ſeis: demõ ĩcubꝰmłieri ĩcũbit.ꝗ̊ vr q
ſi poſſint coire ꝙ poſſint etiã gnare.gꝗi
aſſũpto coꝛpe exercẽt actũ poevegetati

ue. Ad oꝑpõitũ ar ſic ⁊ ondit᷑ꝙbonis
angelis nõ ↄpetatactcibãdi.ſcribit᷑ eĩ
thob. vlt.⁊ ẽ bũ raphaeł ãgłi videbat
nobᷣ qdẽ cõedẽ ⁊ bibẽ.ego vo cibo ⁊ po/
tu iuiſibili ntoꝛ.g nõ re ãglłs cõedebat

cibũ coꝛpalẽ:⁊ ſi vidẽt᷑ cõedẽ. Itẽ vbi⸗

cũq; ẽ na ciba?ibi ẽ deꝑditi reſtauratio

hß ĩ coꝛpibsaſſũpt ab ãgeł niła fit depdi

tio qꝛ nõ ẽ ibi calon ↄſump?ꝰg̊ cc. Itẽ
vbi ẽ va ciba?ibi ẽ ſepaꝰpuriab ipuro:
Haũt nõ fac̃ ãgłs btũs ĩ coꝛpe aſſũpto
̊XK. Itẽ ꝙ malo aglo ñ ↄpetat gñatõ

vf.qꝛ gñaꝰẽ ſiłis ĩ ſꝑ ſi demõ aſſumẽs
coꝛſn aſſilat᷑ hi ̊ ᷣmõi.̊ ñn gñat hoieʒ

ß gnat ðᷣmonẽ.qð pʒ eẽ fim g̊ c. Itẽ
ad h̊ ꝙ fiat giiaꝰncce ẽ ꝙ ſʒ medicũ cõ/

currat t᷑plex ſpũs.nãl.vitał.⁊ aĩał. ſᷣm

ph̊ʒ fplet᷑ caloꝛ.piʒ caloꝛ aie.caloꝛ celi.
⁊ caloꝛ ełi.ꝗ cũ de mõ nec ſpm aĩalẽ nec
caloꝛẽ aĩalẽ ĩ coꝛꝑe aſſũpto poſſithabẽ
vr ꝙ nꝰpoſſit giare. Itẽ gnare nõ ẽ

actꝰqaĩie ⁊ coꝛpis ſ̊ ↄiũcti:ß ex demone ⁊

coꝛpe ñ fit vnũ.qᷓ nũq; põt p coꝛꝰexire ĩ

actũ gnandi. Gν¾⁄⁵5 ſpus agelic?ſi
ne bonꝰſiue małlꝰi coꝛꝑe aſſũpto nõ hʒ

opatõeʒ aĩe vegetatĩe:nec q;tũ ad ciba
tiõem nec q;tũ ad gñatõeʒ.qꝛ nõ hʒ rim

nuttius:nec habʒ vĩ gnatius:hʒ tñ aliqᷣ

noͤope
hoſe
cbate
onin',
igoic
ſclates
batt
ſciger
taci
hisye
ahee
kraſt
cbat⸗
gton⸗
aigi
iscon
teſeis⸗
tgliſcei⸗
ſorſula
Etnipp⸗
aſumetu
1tüucn
vickiſch
ſce⸗
pdee
lefüt
eri
ſoͤſe
gme
hitopa
herarer
ichcre
Mitoto
ticacn
Gmali
ſipbi⸗
Nſole
hecil
igtis
onèo
neſp
ſʒpi
geſi
ſene
mo ge
guste⸗
gener
coirec
kamim

legti
ek ege
ido
ͤe
es ii
cdeidſe
pigin
ogit
icnb
tezep
SNöſb
effuſi
dil nig
e.gi
degenn
iſotei
vchorp⸗
celebat
Nrbi⸗
ſuunano
ſidepai
biparo:
raliäpt
tgin
aſumes
nncicic⸗
alorcel⸗
nnitlidee
wolſtb
uremi
denoel
corum
zictee
meNW

Pee/

4

mò opatöes his ↄfores:lʒ nõ plene.et
H pʒ ſi attẽdat᷑ nã cibatõis ⁊ gñatõis.in
cibatõe eĩ ẽ cibi ſũptio ⁊ ↄſũptõ:ẽ nihil

ominↄpſio ⁊ vnio.⁊ qᷓtũ ad pᷣ opetit
ãgło ĩ coꝛpe aſſũpto cibaꝰſiue cõeſtio ñ

ſitate ſᷣ pe.qꝛ cibũ ſibi appõitũ pe ſume

bãt ⁊ ↄſumebãt.veꝝtñ cibꝰaſſũpt eoꝝ
ĩdigẽtiã ł depditõeʒ nõ reſtaurabat.qꝛ
tatł᷑ cibaꝰ ex poꝰ nõ ex ĩdigẽtia ẽ ĩ qgelis
his pᷣo q vegetãt᷑ nõ tin ẽ poꝰſ eſ idigẽꝰ
⁊ H̊ ẽ qð dic aug.ꝙ ſiẽ alr abſoꝛbʒ aq̃m
tra ſitiens:alr̃ calefaciẽs.ſic alr̃ ↄpetit
ciba?ꝰHi:alr̃ ↄpetit ãgło: ſiue alr̃ hi vi

atoꝛi:alr̃ ⁊ beato.p hũc etiã modũ circa

actũ gñatõis ĩ aliqͥ ↄfoꝛmat᷑ ſpũs aſſu/
mẽs coꝛpꝰi aliqͥ pᷣo n.n ĩ actu gñatõis
⁊ẽ ſeĩs ↄſtõ ſᷣʒ neruos ⁊ vᷣtutes:⁊ calõi
tali ſpei ↄpetẽtes.⁊ ẽ ſeĩs ſic ꝑfcĩ tũſfu⸗

ſio ⁊ ſuſceptõ.pvẽ ſoliꝰilliꝰcui de de/
dit vĩ ꝓppagatiuã.⁊ q̊ nꝰ petit ðᷣmõib

aſſumẽtibꝰcoꝛꝰ?ꝰ.⁊ vo viʒ ſeĩs ſuſceptõ
⁊ tñſfuſio põt eis ↄpetẽ.pᷣeĩʒ ſuccũbũt
vin ſꝑ młien:⁊ ex eis ſemẽ pollutõis
ſuſcipiunt:⁊ q̃dã ſagacitate ipm in ſua
vtute cuſtodiũt:⁊ poſtmodũ deo pmittẽ

te fiũt ĩcubi:⁊ ĩ vaſa młieꝝ trãſfundũt

ex q̃ tñſfuſiõe hoĩes gñari pñt. Hiſ vi
ſis facile rndetad qõeʒ ꝓpoitã ⁊ ad ar-
gumẽta. Ad qõʒ qꝛ ſimplr̃ ↄcedit᷑ ñ
hñt opa po?ᷣgñatie ⁊ vegetatie q̃ ſũt ge
nerare ⁊ alimto vti:ſic ondũt rõeſad h̊
ĩducte.hñt tñ aliqs opatoeſ hiſ ↄfor̃eſ
nõ ĩ toto ſ ĩ ꝑte.⁊ h̊ pbat rões ad oꝑpõi
tũ iducte ondẽteſ.ſ. agłi bõi cõedũt⁊
ꝙ mali gnãnt.veꝝ ẽ et᷑ ꝙ bõiagłi cibuʒ
ſũpſũt łᷣe ñ ad ſuã refectiõeʒ ſ̊ ad dãtiũ
ↄſołonẽ.⁊ iõ ñ erat ibi erroꝛ nec ðᷣcepꝰ
nec illuſio q;Peãt ex pte ipoꝝ ãgłoꝝ lʒ
igras nãʒ illoꝝ poſſʒ ex H̊ accipe occaſi
onẽ opinãdi flm.⁊ ſic pʒ rñad tres rõ/
neſ pmas. Lõcedẽdũ ẽ eti ꝙ ᷣmões
Fʒ vi pdictã ſemẽ pñt ſuſcipe ⁊ trãffũ
dẽ ſi deꝰpmittat:ſ̊ nõ pñt alimtũ ĩ ven
ſemẽ p ꝓpꝛiã pᷣtutẽ ↄuertẽ.iõ dicũt᷑ qͥdã
mõ generare ſiẽ oſtẽdũt tres rõnes ſe
quẽtes:attñ vltia rõ nõ cogit.plꝰeiĩ eſt
generare q; coire.⁊ iõ nõ ſeqͥtur ſi pñt
coire cum muliere ꝙ ppter hoc poſſint

eam impgnare vel ex ea plẽ generare.

A qrit᷑ circa H etn
68 Ecũdo Sglit alſüpsco
pibꝰhẽant opatões ↄueniẽtes
potẽtie ſenſitie! Etꝙ ſic vf.idẽ ẽ pᷣnꝰ
motꝰ* ſenſus ſiẽ diẽ phᷣs: ſ̊ ãgłs coꝛpi
aſſũpto dat motũ.ꝗ̊⁊ ſẽſuʒ. Itẽ ſicut
angłs aſſuit coꝛpꝰhñs oꝛgana apta ad
motũ:ita aſſuit coꝛpꝰhñs oꝛgana apta
ad ſenᷣ.ſiẽ ei coꝛꝰ ilłd aſſũptũ hʒ manꝰ
⁊ pedes:ita hʒ ocłos ⁊ aures: ſ̊ oꝛgana
ſẽſiẽdi ſñ ſenſu ſüt iutilia. ſi ñ fruſtra
aſſuĩt illa oꝛgana vr ꝙ illa ſenſificat. et
pꝓ illa ſẽtiat. Itẽ qð hʒ opatõeʒ ↄñtẽ
ꝓbpuz ſpei hʒ opatõʒ ↄntẽ ꝓpꝛij gñis: ſᷣ
ſiẽ ꝓpnʒ hois ẽ riſibłe:ita ꝓpuʒ aiałẽ
eẽ ſenſibłe.g ſi ãgłs ĩ coꝛꝑpe aſſũpto põt
ridẽ ⁊ lugẽ:ſic eſt põt videre ⁊ audire.
Itẽ ãgłs ð nã ſua aut hʒ ſenſ aut nõ
hʒ.ſi n:cũ ſẽſus ſit cognitiuꝰ pticłlariũ
n cogſcit ꝑticłaria.qð ẽ plane flm.ſi po
ſenf hʒ cũ ſẽſus ſit poꝰqᷓ mediate ſenſi
ficãt oꝛgana coꝛpalia pʒ c. Itẽ agłs
exñs ĩ coꝛpe aſſùpto cogſcit h ſẽſibłia.
aut igit᷑ poꝰnãli: aut poꝰq nata ſit alli/
gai coꝛpi.ſi pᷣᷣĩmiĩli.ꝗ̊ ita bñ cogſcit di/
ſtas ſic ꝓpiquũ.igr̃ angłs qͥ ẽ rome au
dit nos loqntes piſiꝰ.g n ĩidigẽt mouẽi
⁊ diſcurrẽ.ꝙ ſi h flin rſtat ꝙ illa coòſcit
poꝰq ẽ coꝛꝑi ꝓpoꝛtõabił ⁊ ↄcernit detia
tã diſtãtiã:ſiꝗ iſte ẽ ſenſus pʒ . Itẽ
nihil patit᷑a coꝛꝑpe niſi ſen hẽat coꝛpa
li ꝓpoꝛtõabilẽ:ꝑᷣ ãgłs cremat᷑ ab igne g̊
ſi ſeſus põt pati a coꝛꝑe młto foꝛtiꝰpõt
pꝓ coꝛꝰſẽtire cũ ꝑ nãʒ mag ſit natꝰĩ coꝛꝰ
qᷓ; a coꝛpe penã ſuſcipe. Itẽ ãgis aſpi
ciẽs me ĩ aſſũpto coꝛpꝑe ſuſcipit in ocło
meã ſiłitudinẽ:⁊ cũ ocłs ille ſit coꝛpꝰp⸗/
uiũ ⁊ tſuʒ vltiꝰð ſua ſiłitudie iudicat
planũ eſt.ſi g ad ſenſ nihil plłꝰ reqrit᷑ ᷓ
recepꝰ iudiciũ vr ꝙ ſẽtiat ꝑ coꝛpꝰaſſũ
ptü. Ad oppõitũ ſẽſuſ pſuꝑpoit vitã ſᷣ

qgts coꝛꝰ aſſũptũ ñn riuificat ſiẽ ꝓbatũ

ẽS ò nec ſẽſificat ̊ ꝑ ipʒ ñ ſẽtit Itẽ ſẽ
ſuſ pſuꝑpõit actũ vegetatie:h̊ qgłiĩ aſ
ſũpt coꝛpibꝰn hñt opa vegetatie.ergo
nec opa ſenſitiue. Itẽ ſiagłs ſentirʒ
pꝑ coꝛpꝰcũ ſenſus ille qui fit mediate oꝛ
gano coꝛpali ſit nẽ coꝛpee alligatꝰ an/

gel'nateſſet ſiẽ ⁊ aia ꝑ nãʒ vniri coꝛꝛpꝛi

̊ qñ nõ hꝛẽt coꝛpꝰnõ bꝛẽt eſſe ꝑfectũ.

Itsẽ ſi angelus ſentiret p coꝛpus cũ
ſentire ſit actio cõictiãgelꝰ ſuas opa
tões miſteriales cõicaret coꝛpi.ꝗ debẽt
cõicare penã ⁊ gloꝛia. quod falſum eſt.
IYtẽ ſentire ẽ ꝓpꝛiũ aĩalis.ergo nlłi
ↄpetit ſentire niſi cui ↄpetit eè aĩal: ł̊ H

noopetit anglo. . Atẽ ſi ſentire ẽ

mediate oꝛgano coꝛpeo.g nõ cogſceret
hoĩem clauſo ocło nec cogſcẽt hoĩem a
tgo:nec cosſcẽt hoĩem ĩ obſcuro.q oĩa
cũ ſint falſa:reſtat q angełĩ aſſumpto
coꝛpe nõ hẽat opa ↄpetetia potẽtie ſen
ſitie.q̃rit᷑igr̃ q̃ opa coicat ł exerceãtab
ſjglo in coꝛpe aſſumpto. W?ad pꝛe/
dcoꝝ intiłntiã ẽ nõndũ ꝙ cũ aĩia vniat
coꝛpi vt pfcĩo ⁊ vt motoꝛ.q;dã ſunt opa
tiões q⁊ ſequũt᷑ ipaʒ aĩaʒ ĩ coꝛpe vt eſt
motoꝛ.qdã vt ẽ pfcio.qͥdã ptĩ ſic ⁊ ꝑtim
ſic: differẽti aũt mõ exercetaĩia ĩ coꝛpe
opatões q ſequũt᷑ ipaʒ vt motoꝛẽ et vt
pꝓfcioeʒ.nã opatõeſ que ſequũt᷑ aiaʒ vt
motoꝛ ẽ ſic exercʒ ꝑ coꝛp?ꝰ illas eaſdẽ
exercet in coꝛpꝰ. qͥa nõ ſolũ mouet alia
coꝛpa ſᷣ etiã coꝛpꝰ ꝓpꝛiũ.opꝑpatiões vᷣo q
ſequũt᷑aĩaʒ ĩ coꝛpe vtẽ ꝑfcĩo:ſic exer⸗/
cet aĩa in coꝛpe ꝑ coꝛpꝰ exercet eaſ cũ

coꝛpe ſicut pʒ.aĩa clauſo ocło coꝛpꝰ?ꝰali

qð vidẽ nõ põt.tertias aũt opatões ex
ercʒ ĩ coꝛpe q̃i vtroq; mõ.⁊ iõ pᷣme ↄpe/
tũtaĩe vt ẽ H̊ aliqd:⁊ motoꝛ dꝛñs a mo⸗/
bili.⁊ vo vt ẽ for̃a iũcta mẽ.qm igitan/
gelꝰvnit᷑ coꝛpi aſſumpto nõ vt ꝑfcio ſʒ
vt motoꝛ.iõ pmas opatões exercʒ ple/
ne in eodeʒ coꝛpe.ſecũdas mĩme.t᷑tias
po qͥdã mõ ſic:qͥdaʒ mõ nõ.⁊ h̊ meliꝰpʒ
ſideſcẽdamꝰexẽplificado.motꝰ ꝓgreſ
ſiuꝰſiue q cũq; aliꝰſit mẽbꝛoꝝ extioꝝ eſt
ab aĩa in coꝛpe vt ẽ motoꝛ vł motx.⁊ iõ
ↄpetit ãgło.ſentire pᷣo p oꝛgana coꝛpis

ↄpetit a ſe vtẽ illoꝝ oꝛganoꝝ pꝑfcio.ſiẽ

eĩ aĩa pfic totũ coꝛpꝰ ita viſus ſiue poꝰ

viſiua pfiẽ ocłm. ⁊ q̊ n ↄpetitangelo in

coꝛpe aſſũpto.ridẽ vᷣo ẽ opatio que pti
ↄpetit aie vt eſt motoꝛ:ptĩ vtẽ pfcĩo.ibi
eni ẽ quedã coꝛdis exhilaratio.⁊ h ẽ ab
aĩa vt ẽ pfcio quedã genaꝝ motio.⁊ h
Eab aĩa vtẽ motoꝛ.ròe pᷣmi nõ cõnenit
ãglo:ſᷣ ſolũ rõe ſecũdi. Ex H̊ pʒ rñſio
aqg qõeʒ Ppoſitã.ſi eĩ vocẽt᷑ opꝑa potẽtie
ſenſitiue ipſi actꝰſentiẽdi ꝑ oꝛgana ſic

bꝛeuiter dð ꝙ angls nõ etercz ea p cõꝛ
pus aſſumptũ.ſi aüt extẽdãt᷑ opa poten

tie ſenſitie ad ea que ſunt ab anima ot

mouẽte:ſic cõicat ea coꝛꝑi.rões igitur
pꝛobãtes angelũ nõ ſenſificare coꝛpus
aſſumptũ ↄcedẽde ſũt. Ad ilłq vo qð
pmo obꝛ in ꝛiũ ꝙ idẽ ẽ pnꝰmotꝰ ſen
ſus.dð ꝙ ph̊s loqt᷑ i aĩalib in qb vult

coꝛ ſit pᷣnꝰſenſus:ſicẽ ⁊ pnꝰmotus.

Ad ilłd qð obꝛ ꝙ coꝛpꝰilid hʒ oꝛgana
fc ad ſentiẽdũ.dð ꝙ agłs nõ tmaſſuĩt
coꝛpꝰhũanũ vt inſtrt̃m ad opadũ: ſᷣ etiã
vt ſignũ ↄueniẽs ad ſe ondẽdũ.⁊ qꝛ coꝛ
pus carẽs oꝛgãis debit Hi:nõ eẽt ↄñt
qgłici ſpũs oñſiuũ.iõ coꝛpꝰ hñs oĩa oꝛ
Fon aſſuit nõ ad ipoꝛũ oꝛganoꝝ ſenſi
icatõem:ſᷣ potiꝰad ſuiipiꝰoſtenſiõem.
Ad illd qð obꝛ ꝙ cõicat coꝛpi opatio

nẽ ↄntẽ ſpẽm ⁊t.dð ꝙ ridẽ nò eſt actuſ
ↄñs ſpẽm hoĩs ꝓut dicit motũ ſolũ ge

naꝝ extioꝝ.qꝛ ſic ↄſeqͥ aiaʒ vt motoꝛẽ:
ſ ꝓut cũ h̊ diẽ aliquẽ actũ ĩtioꝛẽ qͥ coſe/
quit᷑ exñtiã aĩe ĩ coꝛpevt ẽ ꝑfcio.h̊ autẽ
mõ nõ ↄpetit ãgło:ſ ſolũ in pᷣmo. Ad
iltq qð obꝛ ꝙ agłs hʒ ſenſuʒ qꝛ coòᷣſcit
ſinglaria. dð ꝙ ſentire põt accipi cõit᷑.
ꝓpe.⁊ mag ꝓpe.cõit ſentire ideʒ eſt q

rẽ vt pñtẽ cogſcẽ:ſʒ quẽ modũ accipit

aug.ad paulinã ĩ li.de vidẽdo deo.⁊?ꝰ
ſentire idè ẽ ꝙ rẽ vt hic⁊ nunc cosſcẽ.⁊
ſic accipit boeꝰcũ dic̃.ꝙ ſenſus ẽ ꝑticu

lariũ:⁊ intlłctꝰvłiũ.ʒꝰmõ ſentire idẽ ẽ

ꝙ ſpẽm exñntẽ in mã pter mãʒz mediãate

oꝛgão coꝛpeo ſuſcipe.⁊ ſic accipit phs.

in ? de aĩa.cũ dic̃.ꝙ ſẽſus ẽ ſuſceptiuꝰ
ſpẽꝝ in mẽ pter mãaʒ.pᷣmis dnob mo⸗
dis nõ dr̃t ſenſus ab itlłctu re ſ᷑ rõe tin
⁊ H̊ mõ bñ põit᷑ ĩ ãgło.ãgłs eĩ ꝑ ſuã potẽ
tiã ĩtlłctiuã cojſcit rẽ vt pntẽ:⁊ vt bᷣ et
nũc dirigẽdo aſpectu ſuꝑ ipaʒ.ʒꝰvero
mõ djr̃t potẽtia ſenſitia ab itlłctia re et

rõe.⁊ illo ʒꝰſenſuſẽ poꝰalligata coꝛpi

⁊ H mõſpũiogłico nõ ↄuenit. Ad il-
lud quod obicit᷑ qcognoſcat potentia
materali:tũc nihil facitad hoc diſtatia

dicẽdũ ꝙ dũ ſingularia ↄgnoſcit⁊ ſen

tit potẽtia ĩmateriali cogſcitaſpẽm: tñ
ſup rẽ cognitã dirigit.⁊ iõ ſi reſilla nõ
eſt ei pꝛeſens ſiue immediate ↄiuncta:
neceſſe eſt vel virtuteʒ angeli differri

ſſpos
zobie
ſecpot
güten
ſenſuc
A
Gilt
ſenſa
tndu
A
ci
Tiuc
Hun
peoſua
giert
hhapem
nocvptio
foangti
Eterepte
ganaſe
ctüper⸗
detaliag
eibirer
ſiaep
oclsi
hoz
Poſſit⸗
copen

ſ
Pegriede
basapy
ſtoccde
tfigmn
Lcuicr⸗
ndtop
ntapp
ſoern
incogne
niſerof
ſülopns
ignnz⸗
deüaſcie
lakappin
ſtie
gobꝛct
nd
Nd ſenſu
ſfrabitri

gapci
Mpoen
mimyt
Nsſgiun
mopns
vnche
Piui eii
noͤcitai
bisoino
mor ſenſt
ſtenſüem.
iodanio
noeſtacn
wotüſclig
nacct
ooeo⸗:
useptien
ntireide
Meiit
ceigupbs.
ſaſceptu⸗
nteßtüen
ipſui
ignncn
nii. N
ot
rie.

eä„
e fernt

12parte iſta

vſq; ad ipam vel ecõz qm tã utus ꝗ gli

q; obiectiẽ virtfinita.ideo nec cooſcit

nec põt cogſcere in q;tũcũq; diſtãtia.H̊

anũtẽ nõ ꝓpter vtud mãalitatẽ: ſicut eſtĩ
ſenſu coꝛpis:ſj ppter vᷣtutis firmitatẽ.
Ad illud qð obꝛ ꝙ patit᷑ ab igne.dð

wiltd nõ ↄcludit:ſiẽ meliꝰoñdit᷑ in.iiij.
ſenſus ei ⁊ affcũs ſpũat᷑ ſuffiẽ ad ſenti

endũ veꝝ doloꝛẽ:ſicut oſtendit᷑ ibidẽ.
Ad iltd qð ob: ꝙ recipit⁊ iudicat.dð

ꝓp cũ iſta duo ſint in ſenſu viʒ receptio

⁊ iudiciũ:receptio ẽ pᷣnciptr rõe oꝛgãi:
Hg iudiciũ rõe pᷣtutis. In ſenſu autẽ coꝛ

peo ſicẽ receptio in oꝛgano ꝙẽ recepꝰ

piter ⁊ in pᷣtute.⁊ ſic ẽ iudiciũ ntui illiꝰ
in oꝛgano ꝙ nõ pter oꝛganũ.⁊ ideo taʒ
receptio q; iudiciũ ẽ totiꝰcõiũcti.ĩ ocło
vo angli ſic ẽ receptio in oꝛgano ꝙ nõ

ẽ receptio in vᷣtute aliq̃ illi oꝛgano alli⸗/

gata.⁊ ſic ẽ iudiciuʒ a vᷣtute in oꝛgão q;
etiã pter oꝛganũ.vñ angls ita bñn pci⸗-
pet aliquẽ clauſis ocłis vt aptis.⁊ iõ ñ
ibi receptio ⁊ iudiciũ ſᷣm ꝙ ↄpetit ſen
ſui ac ꝑ ̊ nõ ẽ ibi ſenſuſ ext᷑ioꝛ.nec etiã

ocłs ãgti or ocłs niſi equoce.⁊ tłe coꝛꝰ
plꝰbʒ rõeʒ inſtr̃i q; oꝛgai:licʒ oꝛganicũ

poſſit dici ppter aſſifatõem quã hʒ cuʒ
coꝛpe nãli.⁊ ſic pʒ totũ.

4

ſunt dubitatiões circa lit. Et

pꝛqrit᷑ de ᷣ ꝙ diẽ deũ ĩ foꝛmis coꝛpali⸗
bus appuiſſe.vr̃ ei ꝙ tałappitio potiꝰ

ſit occõ erron q́; vitat:deꝰei caret for̃a
⁊ figura in coꝛpe ⁊ coꝛpꝑeitate ſᷣʒ pitatẽ
⁊ qui credit łopinat᷑ꝛiũ errat.ſig fre/
quẽt opinamur qappent ſenſib. vr̃ ꝙ
tał appitõ ſit erroſl occöõ. edð q;
for̃a et figura coꝛpatł nõ duẽ ĩmediate
in cognẽ dei:ſ mediãte ſpũ rõli cuius
miĩſterio fiebat illa appitio.⁊ qꝛ in aſcẽ
dẽdo pᷣus fit abſtractio a coꝛpali for̃a ⁊
figura qᷓ; puẽiat᷑ ad deũ dũa coꝛpe ad
deũ aſcẽdit᷑ mediate ſpũ incoꝛpeo.ideo
taappitio potiꝰſcala eſt pducẽs ad co
gnitõem vitat q; ſit occõ deuiãdi. Oe
g̊ obꝛ ꝙ illa opiamur intiꝰq appent ex
teriꝰ.dð ꝙ ilłd veꝝ ẽ ſi opĩo łrõ dñdat
ad ſenſuʒ ⁊ ei initat᷑: cũ aũt a ſenſu ab9/
ſtrabit ⁊ initit᷑ fidei ⁊ reułoni nõ habet

occaſionẽ errãdi:ſ potius pitatè inqͥrẽ

di. Itẽ qrit᷑de h̊ ꝙ dicit nõ videbit me
h ⁊ viuet: ꝛiuʒ h hr̃ exo.xxiiij.loqbat᷑
dñs ad moy.fa.ad fa.x nueri.xij.palã ⁊
nõ pꝑ figuras ⁊ enigmata deũ vidèt.dr
de eodẽ moy. MWeedð ẽ ad h̊ qð ĩ pᷣᷣ
aucte ſigt ꝙ deꝰnõ põt pideria viatoꝛe
in ſui eèntia ⁊ claritate:p in duabꝰſeq̃n
tibꝰinſinuat᷑ familiaritas dr ad moyſẽ
q́;tũ ad appitõem ⁊ q;tũ ad ↄtẽplatõeʒ
in q̃rũ vtraq; ꝓph̊as alios excellebat.
familiaritas appitõis nõt᷑ cũ d ꝙ loq
bat᷑ ei fa.ad fa.ſbintlłnduʒ è in ſubiecta
creatura eminẽtia ↄtẽplatõis:cũ dicit᷑
palã ⁊ nõ ꝑ figuras ⁊ enigmata deum
vidʒ.qꝛ nõ tm fulgebat viſiõe coꝛpoꝛali
aut imagĩaria ſů̊ eti intlłctuali. Itẽ
qrit᷑ de H̊ ꝙ diẽ viſibile qcq; nõ ẽ qð nõ
ẽ mutabile.coꝛpꝰeĩ celi ẽpirei niſibłe ẽ
⁊ tñ nõ ẽ mutabile. Itẽ qro de q̃ mu
tatõe ĩtlłigat:aut de mutatiõe ad ſituʒ
aut de mutatõe ad foꝛmã.ſi de mutati
one ad ſitũ H̊ nihil ẽ.qꝛ iſta nihil fac ad

viſuʒ.ſi de mutatiõe ad foꝛmã:ilłq ſiłr
falſum eſt. qͥa coꝛpoꝛa ſupceleſtia ſunt
ĩicoꝛuptibilia ⁊ ĩalterabilia ⁊ tamẽ viſi
bilia. Itẽ hoc querit᷑ etiã de quo viſu
intelligat.aut eni intelligit de viſu coꝛ

pali:aut de viſu mẽtali.ſi de mẽtali fal
ſuʒ ẽ.ſi de viſu coꝛꝑali.querit᷑ qͥ neceſſi
tas ſit ꝙ viſibile ſit mutabile cuʒ ita bñ
ſenſus iſte pcipiat coꝛpa ĩcoꝛuptibłia

ſiẽ conuptibkia. Me?dð angks ĩtel⸗
g

ligit de viſu coꝛpali.⁊ de hoc veꝝ eſt ꝙ

dicit ꝙ oẽ viſibile ẽ mutabile:nihil pot
videre ſenſus coꝛpalis ſine extẽſiõe qᷓ
titatis.bicũq; aũt ẽ extẽſio qtitat ibi ẽ

ↄpoſitio.vbi vero cõpoſitio eſt: poſſibit

eſt reſolutio ⁊ mutatio ad minꝰqutuʒ
eſt de natura rei.ſolũ enĩ omnino ſim⸗
plex eſt ĩmutabile ſimpliciter. et ideo

ncc̃io ſeqͥt ꝙ ſi aliqͥd vr̃ ſenſu coꝛpeo

ſit mutabke. Ad iltd ̊ qð obꝛ de ẽpyꝰ
⁊ de alijs coꝛpibꝰceleſtibꝰ.dð ꝙ nec em

pyreũ nec aliud coꝛpꝰceleſte nec coꝛpꝰ

qð nec ł põt eẽ oĩo ẽ imutabile.qᷓ;uis
ei nõ mutẽt᷑ mutatõe qẽ de eẽ ĩ aliud eẽ
ſiue de vna foꝛma in ali mutata tamẽ

ſunt mutatõe q̃ eſt de nõ eẽ ĩ eẽ.⁊ muta

bilia ſunt ꝑ nãm mutatõe q eſt i nõ eſſe

c boc qꝛ ſunt ↄpõita ⁊ iõ nõ ſunt ſuũ eẽ.
nullũ eĩ ens ẽ ſuũ eè niſi ſumme ſiplex
ſiẽ nullü agẽs ẽ ſuü agẽ niſi ſüme ſim⸗
plex.⁊ ꝓpt᷑ ̊ q mẽdicat ſuũ eẽ.aliũde
dicit hylł.ꝙ oĩbꝰcreaturis accidit eſſe.
⁊ iõ p nãm ſuã oĩa ſunt poſſibilia ad nõ
eẽ.⁊ ſic pʒ rñſio ad totũü.

A.lud etiã cõſi

deratiõe dignũ vr ˖. Sup̃
egit magr de vᷣtute demonũ ⁊ etiã bõꝝ
ſpuuʒ reſpẽu coꝛpũ hũanoꝝ ſiłiũ. In
hac pte agit de vᷣtute ⁊ ptãte demonuʒ
reſpẽu hoĩm. Didit᷑ aũt h ps ĩ q̃tuoꝛ p

ticulas. In pma mgr detiat vitatẽ.in

2aοα ffat p aucteʒ euãgkij ibiĩ hoĩes
ĩtroeãt c.ĩ ʒp explanat ꝑ aucto.gẽ⸗/

nadij de h̊ aũt gẽnadiꝰ⁊c.ĩ ꝗ vltima

illã explanat p aucto. bede pbᷣꝛi ibi. be⸗
da quoq; ſupꝑ illũ locũ t. „ „
R intelligetia
gptis ſex icidũt dubitabilia.
pꝛĩio gᷣ qrit᷑ vtrũ demões hitare poſſit ĩ
hũanis coꝛpibo. ⁊v vtꝝ illabat᷑aiabus
ʒvptꝝ poſſint ludificare ſenſus huma
nos. Aeytuꝝ poſſint cogitatões ĩmittẽ
Sevtꝝ poſſint affcões ĩcẽdẽ. Gꝛvtruz
poſſint ſcrutari ſecreta nt̃e ↄſcie.
Ira primů ſic
ꝓcedit᷑ ⁊ oñdit᷑q demões ĩ hu
manis coꝛpibꝰpoſſint hitae:nullꝰſpũs
eicit᷑ de aliò coꝛpe łhitacło ĩ qͥ nõ eſt:ſ
demðes ſiẽ legit᷑ ĩ euãgelijs de obſeſſo
rũ coꝛpibꝰſunt eiectia xpo ⁊ eiꝰ apłis.
alñ hĩtauerũt ĩ eis. Itẽ aug.de dĩ⸗
natöe demonũ loqns de demoibꝰſua/
dèt miris ⁊ iuiſibilibꝰ modis ꝑ illã ſbti

litatẽ ſuoꝝ coꝛpũ hoĩm coꝛpa nõ ſenti/

entiũ penetrãdo: ſi põt coꝛpꝰ penetrare
cũ poſſit ibi qeſcẽ:pot ⁊ inhitare. Itẽ
⁊ſtas ꝙ aliqͥ a demõibꝰobſidẽt᷑.g ob-
ſeſſi dñr.aut qꝛ demõ hʒ in eis affectũ

aut qꝛ ẽ ĩ eis ᷣm ſbaʒ. ſi hñtĩ eis effẽm

oẽs pccoꝛes eẽnt obſeſſia diaꝰ quod
fim eſt. qꝛ ſunt in eis ſm ſbam obſeſſi
dDñr. g hitqt ĩ ſuis coꝛpib. Itẽ nullü
coꝛpꝰpõt pbẽ obſtaculũ ſpũi.ꝗ ſi demo
nes ſpũs ſũt:nullü coꝛpiẽ eis obſtactʒ

ergo ſicut lumẽ penetrat aera vſq; in p
fundũ ⁊ ibidẽ manet:ſic ſpũs demonia
cus coꝛpꝰhũanũ ſbitrare põt ꝑ totũ.ꝗ

ſi nõ expellat᷑ ab agẽte maioꝛis potẽtie

vr ꝙ ibi poſſit inhitare. Ad oxpoͤitũ
arguit᷑ ſic ſuꝑ illud abacub.ij.dñs in tẽ
plo ſcõ ſuo.glo.ſimulacris obſidẽ pot
imũdſpũs:intrĩſec eẽ nõ põt.&ᷣ ſi non
põt ſimulacris:młtominꝰnec ĩ coꝛpꝑib⸗
huũanis. Itẽ beda dicit ⁊ mgr adduẽ
in lr̃a ſuper illud act.v.cur tẽptauit ſa

thanas coꝛ tuũ.iĩplet ſathanas coꝛali-

cuiꝰnõ qͥdè ingrediẽs in eũ nec ĩ ſẽſuʒ
eiꝰ.̊ nõ vr̃ q demõ ingrediat᷑ ſᷣm ſbaʒ
coꝛpꝰalicuiꝰhoĩs. Itẽ aĩa vnit᷑ coꝛpi
vt motoꝛ aut pfcĩo:ſᷣ qᷣ ↄiũgit᷑ vt pfcio
ĩpoſſibile ẽ in eodẽ coꝛpe eẽ aliã nãm ꝑ
ficiẽtẽ.̊ cũ cõiũgat᷑ vt motoꝛ ĩpoſſibile
ẽ in eodẽ coꝛpe eẽ aliũ ſpin vt mouentẽ
ſig demõ in coꝛpe hũano nõ põt eẽ nec
vt motoꝛ:nec vt pfcĩo.ꝗ̊ nullo modo.
Iſts ſicut ſupᷣdictũ ẽ nullo mò opetit
duos ſpũs ggłicos eẽ ſił in eodẽ loco
pmo.& pi rõe nõ vr̃ ꝙ in eodẽ loco pꝛio
poſſit eẽ aĩa ⁊ angłs:ſᷣ gĩa ẽ in toto coꝛ
poꝛe ſuo ſicut vultaugꝰ. g in nulla pte
coꝛpis põt eẽ demõ. Wedð e ſicut
inuit text euãgelicꝰ⁊ aug.etiã in li.de
dinatõe demo.demões pꝑ nãm ſue ſbᷣti
litatis ⁊ ſpũalitatis pñt qcũq; coꝛpoꝛa
penetrare ⁊ in eis ſine aliqͥ obſtaculo ⁊
impedimẽto ſbpᷣſiſtẽ.rõe pᷣo ſue ptãt pñt
ea coꝛꝑa in qͥbo ſunt ↄmouẽ ⁊ ↄturbãe.
iõ demones q;tũẽ de ptãate ⁊ ſbtilitate
nẽ pñt coꝛpa hũana intrare. pñt etiã ⁊
vexare niſi ꝓhibeãt᷑ a ſupioꝛi vᷣtute ⁊ cũ
pmittũt᷑ introire ⁊ vexare tüũc dicũt᷑ coꝛ
poꝛa obſidẽ. pmittit aũt h̊ dñs ſiue ad
głie ſue oñſionẽ ſiue ad pcci punitõeʒ
ſiue ad peccãtis coꝛuptõem:ſiue ad no
ſtrã eruditõeʒ:lʒ ex q̃ iſtaꝝ cãn detiare
pmittat:latet h humana induſtriã ꝓpt
Hꝙ occulta ſunt dei iudicia.hoc tñ pla

nũ ẽ ꝙ nõ ſunt ĩiuſta.⁊ ideo nõ pmittit

talia ſine caã. Cocedẽde ſunt igit᷑ rõeſ

wvdemðes pñnñt huana coꝛpa ſbintrare
Ald. illud quod obicit᷑ de glo.ꝙ intri

ſecus eſſe nõ poteſt. dicendu e ee intri
ſecꝰin aliq; hoc põt eſſe duptr.aut ſicut

ↄtẽtũ reſpẽu ↄtinẽt.vt aq rſpẽu vaſis

ſedel
edin
ſeirin
gruit
ſeſen
laäge
do
len
fö.
das
deyn
pſe
Nli
n
rr⸗
ueo
trhe
gfige
ohezr
decoerf
togili
gt boi
wan
Gato
adi

9

bua E⸗
hontutb
haſtd⸗
gdig'ſbe
fͤgatipn
gwplicai⸗
ſuüintin
wüpfie

(ohe

Ulabar
orcoi⸗
fflaic
altare
mopo⸗
gie:ß
yfgd
Ite
efficit
ſbi oͤue
Pebita
deflag
ſadſer

Eernſſgn
ömiͤr
Acpari
rtüpan
emscal
nei riſein
anicn
ügiinoſen
ecalüiſing
Ntoripſbie
iImmoveni
nopotetner
nlomoo.
Lineddilo
di
minwdan
gttäinld
pnun ſue he
cig cor
obſtaclo⸗
oſueptut
e Mudn
atet bulin
are. pitint
wioimtietc
Aeäpnin,
uci: n
zjiwontni,n

CG

.
cpehn.
inimtt

„
4
arſcut
RLANr 8
1IIER. „

iſinnſs

1 ſic demõ bñ põt eè itriſecꝰi ſimłacris
aꝰꝰeẽ intriſec dr aliqͥd qð ifluit ĩ intia

rei:⁊ influẽdo ↄpᷣuat ⁊ pficit.⁊ q̊ͥ mõ nõ
ↄgruit demõi nec reſpẽu ſimłacri nec
reſpẽu hoĩs.t ſic loqͥt᷑ illa glo. A¶qil
lud qð obᷣꝛ de b.ꝙ nõ igredit᷑ ĩi hoĩem.
dð ꝙ nõ loqͥtt de ĩigreſſu ĩ hoĩem qͥ attẽ
dit᷑ ex ꝑte coꝛpis &ᷣ q attedit᷑ ex pte ſpuſ
rõt. Ad ilid qð ob: ꝙ aĩa opat᷑ ad coꝛ
pus vt pfcio ⁊ motoꝛ t.dð ꝙ nõ ẽ ſile
de ↄpatõe ꝑ modũ moton ⁊ p modum
pfcõis.qꝛ vniꝰpfcĩãbiłvna ſola ẽ pꝓfcio.
pfcĩo ei aꝑpꝛopat ſibi pfcibilẽ ⁊ ecõꝰ ſʒ
vniꝰmobit põt eẽ mitiplex motoꝛ ⁊ vnꝰ

motoꝛ mita põt mouẽ max? q illa hnůt

aliquẽ oꝛdinẽ.⁊ qꝛ dino iudicio aia ꝑc-/
catx ſbicit᷑ demoi obſidẽti ſiẽ toꝛtoꝛi et
affligẽti hic ẽ ꝙ ſił ĩ eodẽ coꝛpe eẽ pñt.

⁊ p h̊ pʒ rñſio ad vltimnʒ qð obiciebat᷑

de coexñtia duoꝝ ſpuũum.nõ eĩ ẽ ſue ꝓ
eo ꝙ illi vt ð dictu ẽ repugt oꝛdo vnipᷣſi
tat.huic aũt ↄſonat oꝛdo dine eqtatis

ſᷣm quã aĩa ꝑccatrix affligit᷑:nec repu

gnat oꝛdo vniuerſitatis.q; divſimode
ad illud habitaculũ ↄparat᷑.

Ecũdo queri

vtꝝ demões illabi poſſint aĩa/
bus. Et ꝙ ſic vr̃ luce.iiij. ecce q̊ hñs de/
moniũ.ibi glo.ĩtrauerat diaꝰvñ exiẽat
xps: ſ̊ xps nõ exierat de coꝛpꝑe ſᷣ̊ de ſpn

g dia ſbintrat ſpm. Itẽ ſi ĩptibile ad

iũgat᷑ ĩptibili ᷣm totũ aꝑplicabit᷑:⁊ qð
applicat᷑ alicuiſᷣm totuʒ:applicat᷑ ei ſm
ſuũ intimũ:; illabi nõ ẽ aliud qᷓ; m inti
mũ pfũdari.̊ cũ de mõ ſit ĩꝑtibit᷑ ⁊ obſi
dẽdo hoĩeʒ aĩe applicet᷑ vr̃ ꝙ eidẽ nccio
illabat᷑. Itẽ ſiẽ ẽ oꝛdo ĩ coꝛpib ita eſt
oꝛdo ĩ ſpiritibo:ſ i coꝛpibꝰvidẽ q agẽſ
ifluit pᷣtutẽ paſſo vſq; ad ĩtimũ.alr᷑ ei ñ
altaret totũ.ꝗ pi rõe ⁊ in ſpiritibo.qᷓ de
mõ põt influẽ vtutẽ ſuã vſq; ad intima
aie:ſᷣ vᷣtꝰdemõis nò ẽ ſpũalioꝛ qᷓ; ſba.gꝗ
vr̃ ꝙ ð mõ vſq; ad ĩtima aĩe illabi poſſit

Iſtẽ ſiẽ ho efficit᷑ tẽplũ dei p graʒ: ita

efficit᷑ tẽplũ diaboli ꝑ pcc̃ʒ:ſ̊ oĩo ibidẽ

vbi pus erat gr̃a incipit eẽ culpa.̊ vbi

pᷣꝰ hiĩtabat de põt hitare diaꝰ. Jaug.
de fi. ad pe.ineſt ſinguł ſpiritibꝰ nãł ti
q ad ſeinuicẽ diſtiguũt᷑ ⁊ vnꝰĩ altẽo nõ

eſt:ß ala humane ſpũs eſt. ergo nõ rõt

eẽ in demõe:nec demõ in ea.ꝗ nec illa⸗
bi. ̊ . Itẽ ſi vn ſpũs illabit᷑ aut alt᷑

õt illabi aut nõ.ſi ſic:pi rõe ⁊ 3 2 4*. ¶

ſic de alijs.⁊ ita oẽs ſpũs mali poſſent
illabi vni aie.qð plane flm ẽ.ſi nõ põtꝗ
vnꝰſpũs ĩplet totã aiam:&ᷣ H ẽ flm.quia
imaginẽ dei nihil min deo implẽ põt.
ſic diẽ aug.⁊ ö̊. Itẽè ſi ᷣmõ illabẽt᷑ aie
eẽt ĩtimꝰaĩe.g ꝑ totũ dnaret᷑ ei.g poſſet

ptrahẽ ad mala qcũq; vellʒ.⁊x ita aĩa li.

ar.nõ hf̃et:ꝙ ſi aĩa li.ar.nõ põt amittẽ:
nec demõ eiillabi põt. Itẽ ſi illabẽt
aie vt eẽt ita intimũ in aĩa in qͥ nõ eſſet:
⁊ ſuꝑ qͥ nõ poſſet demõ:pᷣ ſicut de illa⸗/
bẽdo aiaʒ rectificat ⁊ ↄſeruat:ſic demõ
qð põt deoꝛdinat ⁊ depᷣuat.ꝗ ſi demon
illaberet᷑ aĩe:demõ poſſet ſindereſin vt
volũtatem naturalẽ depuare:⁊ ad ma
lü inclinare.quod eſt ipoſſibile. Rꝰ
Dicẽdũ ꝙ illabi aliqͥd alicui ipoꝛtat ꝙ il
lud intimũ ſit ei ⁊ ꝙ intime opꝑet in illo
nihil autẽ tale eſt reſpectu aie niſi ſolꝰ

deus.ideo ſolꝰdiuinꝰſpũs aĩe põt illa/

bi.in aia quoq; huana idẽ eſt intimũ et
ſupmũ.⁊ hoc patʒ quia ſᷣm ſuũ ſupmũ
maxie appꝛoxĩiat deo. ſiłr ſᷣm ſuũ inti⸗/
mũ.vnde q;to magis redit ad interiõa
tãto magis aſcẽdit ⁊ vnit᷑ eternis.⁊ qa
ſol“ deus ſupioꝛ eſt mẽte humana bᷣm
ſui ſupmũ:ſolꝰdeus põtmẽti eẽ intimꝰ
et ideo illabi ſpui rõli ẽ diuine ſbſtatie

ꝓpꝛiũ. Qõcedẽde ſunt igit᷑ rões oſtẽ/

dẽtes ꝙ aĩaba humanis illabi non põt
malignꝰ ſpũs. Ad illud ergo quod
pmo obᷣꝛ de glo.ꝙ intrauit diaꝰc.dð
ꝙ hoc nõ dicit᷑ ingreſſu ſᷣm ſõoſtantis

ſed pᷣm effectũ ſiue cõfoꝛmitatis mali⸗

ciã.vnde nõ vult glo.plus dicere qᷓ; ꝙ
vbi fuit gratia ibi incipit eſſe malicia.
Ad illud quod obꝛ ꝙ iĩptibte ipꝑtibti
axplicat᷑ ſᷣm totũ.dð ꝙ aut intiłr de iũ
ctura ſituali aut de ictura vᷣtuali.ſi ðe
ſituali:ſic põt hr̃e veritatẽ.ſic autẽ nec
eſt intelligere applicatõem ſbaꝝ ſpũa/
liũ.qꝛ nõ ſunt ſituales.ſi aũt intelligat
axplicatõne virtuali:ſic ſermo non hʒ
veritatẽ.quoniã in ſimplici ſſa reperit᷑
magnitudo vᷣtutis:⁊ ſᷣm illa ↄſiderari

pot i aĩa maioꝛ ⁊ mioꝛ rõ dignitatis

pᷣm acceſſum ad oꝛiginẽ illius virtutis
Ad illud qð ob ꝙ ſicut ẽ oꝛdo ĩ coꝛ-
pibo ita eſt in ſpiritibo.dð ꝙ ⁊ ſi ſitaliq̃

ſiłtitudo:nõ tñ oĩode ꝑfecta:nec q;tum
ad oꝛdinẽ:nec qᷓ;tũ ad ĩtimitatẽ.nõ q;dtũ

ad oꝛdinẽ.qꝛ oẽs ſbe rõleſimediate ſũt
nate ferri in deũ nec q;tũ ad ̊ vna peſt
alteri.HG̊ aũt nõ ↄtĩgit in coꝛpibꝰinuẽiri
nõ ẽ eti ſiłe q;tũ ad ĩtimitatẽ.qꝛ qð eſt
intꝰ er̃ in re coꝛpali ẽ eiuſdẽ nẽ nõ dif
ferẽs dignitate:s mag ptiũ põe.in aia
vo qð ẽ intimũ h̊ ẽ maxie ſupmũ ⁊ deo
ꝓxĩm.iõ in rebꝰcoꝛpalibꝰqð põt influẽ
exteriꝰmagis ⁊ magis agẽdo põt pue⸗/
nire ad interiꝰ ad intimũ.nõ ſic ĩ ſpũ
vbi idẽ dr intimũ eẽ qð ẽ in eo ſupmuʒ

⁊T digniſſimũ Ad illq qð obꝛ ꝙ ibidẽ

ẽ culpa vbi fuit gr̃a.dð ꝙ verũ ẽ ſ ex H
nõ vr̃ ꝙ ibidẽ ſit diaꝰvbi de.qꝛ alr̃ gr̃a

ẽa deo:alr̃᷑ culpa ẽ a diaꝰgf̃a eĩ ẽ a deo

vt pñte ⁊ influẽte ⁊ intime opãte:⁊ me/
dullas affcõis penetrãte ᷣm qð innuit
apꝰad heh.iiij. viu eſt ſmo dei ⁊ efficax
X.ſ̊ culpa dr̃ eẽ a dia?ſolũ ſicut aſſug
gerẽte ⁊ impellẽte qͥdmõ q̃ſi exteriꝰin
ſtigãte.⁊ iõ nõ oʒ diabolũ hĩitare in inti

mo coꝛdis pccoꝛis q;tũcũq; medullituſ

adhẽat pccʒ:vlteriꝰpcẽ̃m nõ põit aliqͥd
ſ potiꝰpᷣuat. iõ ſᷣm ipm nõ dr aliqͥq illa
bi aĩe t̊ potiꝰab eo aliquid coꝛũpi.⁊ ſic
patet ꝙ nõ ðẽ ſile de cłpa ⁊ gratia qᷓ;uis
ſint circa idẽ̃ᷓ.

Eñrtio loco que

rit᷑ vtꝝ demõ poſſit ſenſus illu
dere. Etꝙ ſic vr̃ ſuꝑ illud exo.vij.fe
cerũt magi pꝑ icatatões ⁊ archana qᷣdã
Sitr dicit glo.rabã.diaboliciſ figmẽt
ſpectãtiuʒ ocłos illudebãt vt res in ſua
ſpecie remanè᷑tes alie viderẽtł. Itẽ ĩ
itinerario clemẽtis dicit nicheta ad pe-

trũ narrãs pſtigia ſimonis.vidimꝰ ca/

nes càtare ⁊ imagines ambulare. Cõ

ſtat ꝙ h̊ nõ fiebat niſi pᷣtute demonũ.ſi

igit᷑ demões hec ⁊ his ſitia pła faciũt q
nullo mõ niſi miraculoſe fieri pñt.er-/

go ockos ſpectãti illudũt maxime cuʒ

illa facẽ vidẽt᷑ ad que p auxiliũ nature
iuuari nõ pñt. Ite in vitis pr̃m legit
ꝓ qͥdã adduxerũt quàdã puellã ad ſem

patrè que ridebat eis equa: ſanetus
pf dephẽditꝙ eſſet puella. ſi ̊ fiebat

arte diabolica apparet . Itẽ pl“
eſt decipe intellectũ q; ſenſuʒ i̊ demo⸗
nes mitos decipiüt ⁊ ſeducũt q́;tuʒ ad
intellectũ.q̊ multo foꝛtiꝰſeducẽ łilludẽ
pñt q;tũ ad ſenſum. Cotra ſenſus p
ticularis nõ errat vt dicit pss circa p⸗
pꝛiũ obiectũ. nõ pcipit niſi qð reꝝ eſt
ſͦ deluſio ſenſuũ nõ poteẽ ſine erroꝛe t
deceptõe.ergo τ& Itẽ cũ diafacit

aliquẽ videre aſinũ vłaliqð aliud aĩal

vbi nõ eſt ſm virtutẽ:neceſſe ẽ ꝙ faciat
ſiłitudinè illiꝰaĩat᷑ in oculo:p illa ſiłitu
do nõ põt gñari niſi ab illo aĩali: cũ nõ
poſſit educi de nihilo.ꝗ vł oʒ ꝙ afferat
aſinũ vel nunq; faciat eũ videri:ß ſi aſi
nũ afferret nõẽ ludificatio:ſi nõ affert
nõ immutat.ergo nunq; põt deludẽdo
imutare vel ĩimutado illudere. Iteʒ
cũ hoĩeʒ facit videre. capꝛã:aut ſimili/
tudo hoĩs puenit vſq; ad oculũ:aut nõ

ſi ſic. ergo cũ iudicet ſᷣm ſiłitudinẽ rece
ptã iudicabit illũ eẽ hoĩem. nõ decipi
etur.ſi nõ puenit:q̃ro qͥqd ĩpeditc videt᷑

ꝙ nihil poſſit.exñte eĩm medio illuiato
ncce eſt obᷣm mitiplicari pꝑ mediũ ſi nõ
aſſit coꝛpeũ obſtaculüũ. vr ꝙ nullo mõ
poſſit eſſe ibi ludificatio ſenſus. Itẽ
cũ facit videri qð nõẽ:aut h facitimu/
tãdo virtutẽ:aut ĩmutãdo oculum:aut
obiectũ.ergo eſt verũ miraculũ:nong
pſtigiũ.ſi ĩmutãdo oꝛganũ vł virtuteʒ
cũ h ſint dignioꝛa tũc erit maiꝰmiracu
lũ. falſa miracula erũt maioꝛa veris.

ꝙ ſi hoc eſt falſuʒ redit idẽ quod pᷣus.

Wvad pᷣdictoꝝ intelligẽtiã attẽden
qũ eſt ꝙ abſq; dubio demones poſſunt
ſenſus deludẽ ſiẽ mitiplex ex piẽtia do/
cet.modũ aũtaſſigre ẽ valde difficile.t
ad ̊ ptes doctoꝛes conati ſunt diuerſi

mode.qdã nãq; voluerũt modũ hꝰdelu

ſiõis aſſigẽre dicẽtes h̊ͥ ð nãm eẽ. Tri„/
plr aũt h fieri poſſe.põt eĩ H̊ facẽ demo
a ſupioꝛi ĩifluẽdo ab ĩtriſeco fataſma.a
mouẽdo:ab extrĩſeco ſpẽs obiciẽqo: a
ſupioꝛi ifluẽdo dicũt h̊ mõ fiẽi poſſe.qꝛ
demõ p nãʒ ſfioꝛ ẽ ſẽſu coꝛpeo ⁊ qꝛ ſfio
ra nata ſũt ĩfluẽ ĩ ĩferiõa vᷣmõ põt ſpꝑẽs

.ꝑ+ — 4%

q̃s hʒ ĩ ſe ſẽſui ĩpᷣmẽ tã ĩtioꝛi q; extioꝛi-

grfn
znoi
ſecipeet
gbinci
ſepol
motuf
ecita
giuin⸗
cüfan
kancd
taſen
fluere
pien
ſnut
ſoi
ſeunt
Prhm
elfesni
tſieetal
ttütene
ppitue
iͤnl
ſaſa
anen
puͤlt
quie
ſgitn
bile⸗/
Gaua
gliqgi
gbiſ
Weſe
W
aus.
mag
latit
alhe
n⸗
tarr
cüpi
poſe
nſon
ſenſt
alf 0
bm
ſut
tüpſt.
luſmna
ſpiptn

efinmg
liſiſfiht
Mluzsdeno⸗
R
Maufinf
tdie⸗
iniſient
Ntrciduin
Alndalindii
ectſeigſc
nos ilaſiin
loeialitcini
lozgaffenn
ürideresſian
dſinöefen
zptdeni
rfymulon

.

miRenwn)

—* 7 ſher 7
49 V
matiſen
. PPI
i,
„ „
öͤninti N,
teibhaimn
.
riſecon
5 , 4
N,
R 3
ai

que tñ minus ſunt ſpũales i ſuſcipiẽte
qᷓ; in dãte.qꝛ qð recipit᷑ i aliqͥ ẽ p modũ
recipiẽtis non p modũ recepti. Siłr
ab intioꝛi fantaſmata mouẽdo dicunt
ſic poſſe accidẽ ſicut accidit ĩ ſomnis ex
motu fantaſmatũ ⁊ ð fluxu ab oꝛgano

excitari vᷣtutè ſenſitiuã intiꝰ⁊ fieri ſom

niũ in qͥ vr̃ hõi ꝙ videat ł audiat pitatẽ
cũ fantaſma rei ꝑpuẽit ad oꝛganũ viſuſ
auditꝰ.ſic ⁊ in ꝓpoſito vemtotfan⸗
taſmata exñtia i oꝛgao intioꝛi facẽ dif-
fluere ad oꝛgana ſenſuũ.⁊ ſic vr̃ hõi ꝙ;
videat vł ſenſiat ipam rè dũ ex rei fan/
taſmate for̃atoꝛganũ ⁊ intẽtio ſenſus
ſup illud ↄpᷣtit᷑ iudicat᷑ de ſiłitudine ac
ſi eẽt pitas.Abĩtioꝛi po ſpẽs obiciẽdo
põt h̊ mõ ſenſum ludificare. Nnaqq;
ei res nata ẽ ſpꝑẽm ſuã ſuſceptibłi dare

⁊ ſi eẽt aliqͥd ꝙ nõ tmi ſpẽm ſuſcipet ſed

etiã tenẽ poſſʒ:poſſʒ circũferri et alicui
ꝓ vᷣitate offerri ſiẽ oñdit᷑ luua in puteo
qꝛ &̊ nõ latʒ demonẽ nã ſpecłaris nõ ſo

lũ ſuſceptiuã ſpẽꝝ:̊ etiq retẽtia medi ·

ante illa pot quàcũq; vult ⁊ cꝰcunq; rei
vult ſpem ꝓ vitate ſenſibꝰnfis offerre

qquã cũ p vitate accipiũt ludificat᷑.hũc

igit᷑ triplicẽ modũ dicũt demòi eẽ poſſi
bilẽ:⁊ mõ vti H mõ:mõ illo:⁊ mõ tertio

Sed q;libʒ hon mõꝝ intiꝰoſiderati hʒ

aliqq ĩpꝛobabilitatis.nõ eĩ vr̃ poſſibile
ꝙ ſba ſpũał q hʒ in ſe ſpꝑs oĩno imãles
poſſit ſenſibo inpᷣmẽ cũ oio ſit vᷣt impꝛo
poꝛtiõabił:nec etiã vr̃ ſpẽs ab oꝛgão
intioꝛi regrediãt᷑ cũ iſte ſit oꝛdo retrogʒ

dus. pᷣ min è valde ſi demõ inuẽit ita

magnũ ſpecłm in q; ĩ magnitudie ſua ⁊

latitudie poſſit oñdẽ vnũ caſtꝝ ſic płib⸗

alñ ẽ oñſuʒ. minꝝ ẽ etiã ſi vidʒ qͥs ita rẽ
ꝙ nõ põt vidẽ ſpecłm. mirabiłẽ etiã nã
tał rei coꝛpał q põt ſpèm ſuſcipe ⁊ tenẽ
cũ videaꝰ ſpẽm ab obo ſenſibłr ſepaiñ
poſſe. YJõ aliꝰmodꝰdicẽdiẽ q maꝗ eſt
ↄſonꝰ nẽ ⁊ ĩtlłntie ꝙ ðᷣmõ põt ludificãe
ſenſus:ſiue oñdẽdo pñs eẽ qð ñẽ:ſiue
alr̃ oñdẽdo q; ẽ:ſiue abſcõdẽdo qð pñſ
c.pᷣmũ qͥqẽ faẽ ſpẽs offerẽdo.⁊ vfac ſẽ

ſuʒ łobʒ diuariãdo.ʒ po fac ĩpedimẽ

tů pſtãdo. Pꝛimũ pot intlłi ſic. qñ fan/
taſmata exntia intiꝰofferũt᷑ foꝛti obłoe
ipi vᷣtuti intioꝛi łit intioꝛ foꝛtiter illis

intẽdit:ſiłitudo rei vr̃ eẽ vitas.hmani
feſtũ ẽ ꝑ nãm.nã frenetico ꝓpt᷑ aſcẽſuʒ
fumoſitatũ ad cerebꝝ ex modica occa⸗/
ſiõe ext᷑ioꝛi vr̃ ei ꝙ videat młta q̃ ñ ſunt
ſibi pñtia:ł᷑ ꝙ audiat.Silr ꝑ foꝛtẽ poᷣſi
onẽ itẽtõis fantaſma vr̃ vitas:ſic aug.

exẽplificat ĩ li.de t᷑ni.ꝙ qͥdã tata ↄuerſi

one recogitabatc'dã młieris imagine
ꝙ ei carnalt᷑ ↄmiſceri videbat᷑ etia vigi

lado.p hũc modũ põt ſiue intẽtiõem ad

imaginẽ ↄuertẽ ſiue fumos aliqs ĩmit
tẽdo:ſpm aĩalẽ ĩmutare:⁊ fantaſmata
dipᷣſimode variare ⁊ intẽtõi offerre.et

ſic diuerſa hoi facẽ appere.⁊ h̊ mõ vtit

freqntiſſime.⁊ huiꝰ ſignũ ẽ.qꝛ nũqᷓ; fac
hoĩiem aliqͥd ſentire cꝰimaginẽ nõ hẽat
i infioꝛi oꝛgão vtu᷑ imagĩiarie.nũq; eni
cecos nãlr̃ fac ſõoniare de coloꝛibo: nec
ſurdos de ſonis:nec eis talia repntat i
vigilia łi ſõnis. z modũ poſſumꝰin/
tlłere ſic.ꝙ res alio mõ ł ſᷣ alia diſpõe

appeat ſenſui q; ſit nalr̃ põt ↄtigẽ ꝓpi

variatõʒ aliqua ex pte oꝛgani:ſicut qñ
hũoꝛ ſanguine ł vapoꝛ igneꝰ dndit ad
ocłos vr̃ hõiꝙ ea q extiſüt ſint rubea.
Eppi᷑ variatõʒ aliquã ex pte obi:ſic ↄti
git alñ ꝙ ex põe cadele ⁊ diſpoe paleaꝝ
videt᷑ palee ſᷣpẽtes eẽ opatiõe nãli.ſiłe

E ĩ aliqbꝰvtutibꝰq̃rũdã reꝝ mineraliũ.
9

qꝛ iſte modꝰnõ latʒ demòes ⁊ ſunt mi
niſtri veloces potẽtes q̃ nccia ſũtad h
ſtati deferre.iõ ſenſus nr̃os freqnt᷑ de
ludũt:oñndẽtes rẽ altr᷑ q; ſit dũ eã faciũt
alf q; ſe hẽat appẽ.qð qͥdẽ fit ꝑ variati

onẽ modicã inducẽdo circa oꝛganũ vł

obhᷣm.qͥ qdẽ variatio nõ mutat foꝛmã ſʒ
ſolũ ẽ ex q̃dã acẽntali adbẽnꝰ⁊ ẽ vt paſ
ſio:nõ vt paſſibit᷑ qᷓlitas. ʒ modũ ſic
poſſumꝰintiłere. res ſiqͥdẽ q pſta ẽ fen

ſum nr̃m ſine viſibili obſtaculo pot du

płr latere:aut ipedit᷑ ᷣtus ſenſus ne p/
ueniat ad ſenſibile:aut qꝛ impedit᷑ ſpẽs
ſenſibitł ne pueniat ad ſenſuʒ.⁊ vtroq;
modo impedit᷑ ſenſus ne pcipiat quod
ſibi eſt pꝛeſto. vtrũq; autẽ hoꝛum ſatis
credendũ eſt eſſe poſſibile virtutidemo
nis.⁊ ideo dicit᷑ poſſe facere p hanc viã
vt hominẽ reddat inuiſibileʒ.quod ta/

men certuʒ non eſt.ſi tamèẽ eſt: hac via

poſſe fieri nõ eſt multuʒ incredibile.

Hhais viſis pʒ rfſio ad qõem ppoſitãẽ

qm terminada eſt in partẽ affirmatiua
patet eti in pte rñſio ad obiecta. Ad

illud eĩ quod obicit ꝙ ſenſus nõ errat
circa ꝓpꝛiu obiectũ.dicẽdũ ꝙ ̊ intlłi

q;tũ ẽ de ſui nã:ſalua.ſ.media diſpone
oꝛgani medij ⁊ obiecti.itlłit᷑ eti de ſen

ſu pticulari ꝑ ſe.in hac aüt deceptõne

ſenſus cõis ſiue fantaſia qͥ dr̃ collatia
agdmiſcet᷑ ſenſu ꝑticulari ⁊ iudicat eſſe
alteriꝰqð ẽ ſuũ. Ad illd quod obꝛ ꝙ
nulla res põt videri niſi ꝑ illã ſpᷣm.dð
ꝙ ſpem nec de nouo dat: nec de nouo
affert:pᷣ illò q erat in fantaſia ⁊ tã viua
citer virtuti illi ĩiterioꝛi obicit vt credat
ſe rẽ exterioꝛẽ ſenſibilẽ ĩtueri. Ad il⸗/
lud qð obꝛꝙ facit hoĩem videri capꝛã.

vtrũ illa ſps hoĩs deferat ad viſuʒ.d

ꝙ foꝛtaſſis ĩpedit ne pueniat ad viſuʒ ł

viſus ad eà:?ł᷑ ſaltẽ ĩꝑedit ne pueniatad

iudiciũ dum loco illiꝰoffert ſpẽm capꝛe
quẽ hʒ in fantaſia:⁊ ſic dum aſpicit ad
coꝛpꝰhumanũ eſtimat ſe videre capꝛa.
Itẽ ad illud qð qrit᷑ vbi faciat ĩmu⸗
tatiõem:ł circa oꝛganũ:ł obm:ł᷑ vtutẽ.
dõð ꝙ põt facẽ ⁊ facit circa oĩa h ꝓ loco
⁊ tpe ſicut ſibi vr̃ expedire.nec tñ vr̃ ꝙ
ſit veꝝ miraculũ.qꝛ nõẽ ibi vera for̃aꝝ
tñſmutatio aut inductio:ſ̊ ſolũ quedã

tñſitio ⁊ q̃ſi momẽtanea ĩmutatio q cũ

ondat circa rẽ verã eẽ trſmutatöonem

nõ eſt verũ miraculũ: ſ̊ vanũ ⁊ falſum

pꝛeſtigiũ.

Tlano queria

vtrũ demõ poſſit cogitatõnes
iĩmittere. Etꝙ ſic videt᷑ pᷣmo aucte.ij.

te.ps.ĩmittit angłs dñi ĩ circuitu ti.eũ

ſi bonꝰangłs põt ĩmittẽ cũ bonꝰ malꝰ
ſint eiuſdẽ nẽ.patet t. Itẽ auctoꝛi⸗
tate YJo.xiiij. cũ diaꝰ miſiſſet in coꝛ vbi
traderet eũ indas:pᷣ mittere in coꝛ nõ ẽ
aliud q; imittere.ꝗ̊ . Itẽ greg.in
moꝝ.maligni ſpũs ĩ coꝛdibꝰmaligno/
rũ cogitatöones ĩmittere non deſiſtũt.
Itẽ ſuggeſtio eſt aculeꝰdiaboli:ſed
ſuggeſtio nihil aliud ẽ q;; pue cogitati⸗
onis ĩmiſſio:ſi ergo diaboluſ põt mala
ſuggerere.ergo⁊ põt malas cogitati/
ones imittere. Cotra matb. vjj. ſuꝑ

X

illud. nihil quod in os intrat coinqnat

hoĩem dicit glo.bᷣ.ꝙ diaꝰnõ eſt maloꝛũ
cogitationũ ĩmiſſoꝛ. Itẽ ſi põt cogi⸗
tationẽ ĩmittere cũ in cogitatiõe for̃et
acies intelligẽtie.ꝗ põt mẽtẽ nr̃am foꝛ⸗
mare qð falſuʒ ẽ:cũ hoc dicat aug.eſſe

ꝓpꝛiũ pitatis pme. Itẽ nihil nobis

intimieſt q́; nr̃a cogitatio.̊ᷓ ſi diabolꝰ
põt cogitatõnes immittẽ:& põt qñ vult
ad interioꝛa nr̃a ſpũalia introire:ſ hoc
nihil aliud eſt qᷓ; illabi ꝗ̊ mẽti nr̃e illabi
põt.qð.S.impꝛobatũ ẽ. Itẽ ſi poteſt
cogitatiões immittẽ.g põt quãdo vult
malũ facere cogitare:ſᷣ ipe ↄtinue no-
bis optat malũ.ꝗᷓ nũq́; pꝑmitteret noſa

cogitatiõibꝰ malis deſiſtẽ.qð mãifeſte

falſuʒ eſt. Eſt igit᷑ qõ qtũ poſſe hat
dia reſpectu cogitationũ gñandaꝝ in
nobis. vtrũ.ſ.poſſit efficẽ ſᷣtm offerre.

⁊ ſiofferre vtꝝ nccario poſſit nos con-

pellẽ ad H̊ ꝙ nos recipiamꝰoblatũͥ. Et
ꝙ ſic vr̃.qꝛ ſi aliqͥ q pntataſpectui ocło/
rũ nr̃oꝝ nccariũ eſt nos videre.⁊ ſic de
alijs ſenſib. g ſiłr vr̃ de cogitatõibus.
quod ſi veꝝ è vr a mał cogitatõibꝰ ñ
poſſumPeuadẽ ⁊ ꝙ mala cogitare non

ſit repheſible cũ tñ dñs rephedat math

ix.qͥq cogitat mala in coꝛdibꝰvr̃is t.
PBe? dð ꝙ ĩmiſſio diẽ actũ cꝰeffectꝰ
tiat᷑ ĩ eo qð intꝰ eſt.hũc aũt actũ duptt

Põt dicẽ reſpẽu illiꝰeffẽs.aut ſiẽ cae ppn

cipłr agẽt ⁊ efficiẽt:aut ſic excitãt᷑ łim

VPellẽtis. pꝰꝰ ꝓpe accipit᷑ ⁊ ſic ↄpetit ſoli

deo r ſpẽu aĩe. ipe.n. ſolꝰẽ q p modũ pᷣn

cipał agẽt põt ĩ eiꝰitimis cogitatões ⁊

affcões gignẽ ⁊ for̃are.A?ꝰaccipit᷑ lar

e ł minꝰ ꝓpe qñ miſſio de rõe ſui nõis
q;dã vᷣtutẽ et aucteʒ ſufficiẽtẽ reſpectu
effcũs ipoꝛtat.⁊ iõ qnñ ſolũmõ dic exci/
tatõeʒ ipulſiõeʒ: large accipit᷑ ⁊ minꝰ
ꝓpe.⁊ ſic cõpetit demòi reſpẽu aĩe.qm
eiꝰoffm ẽ ſiue ppᷣſuʒ ſtudiũ eidẽ malas
cogitatõnes ſuggerẽ.x ſic pʒ rñſio ad
rõnes ad vtrãq; ptẽ.nã rões ⁊ auctes
aq pmã ptẽ inducte pcedũt de miſſiõe
⁊ imiſſiõe cõiter dicta.rões pᷣo ad oꝑpo
ſitũ ꝓcedũt de immiſſiõe dicta ppꝛie.
Agd illud pᷣo qð qrit᷑ yltio q;tuʒ poſſe
habeat demões reſpẽu malaꝝ cogita/
tionũ nr̃aꝝ.dicẽdũ ꝙ fanꝰpñt offerre.

ini
ſnt⸗
ſtian
nlindc⸗
bocogitat
Uſteäcomn
gtite Ufa.
pitſacki⸗
füniſtinc⸗
circayrii
ocioſa ro
turpety
töes tin
diligete⸗
abons:
fitwto
gimererce⸗
bickenbon
pirbarnal
gnbus.

in
ſecönesin
esadole
acogaee
nickon
ſupact.
adep
tmblißt
ſruſiga.
Moe ſtcut
iymannde⸗
iſtina⸗
Calas
Woisine
igmeince
wiſtrane
oportun
nocpie
litinne
cgletlce
dig tote⸗

finerin

bdiciten
nosag m.
Aoor
gfectöe⸗
ſpeiami

rntnnin
Weſtmoi
Niſiäten,
Wneſßft
ooſdh
tinnoiresd
mitinfeilen
Jiſipet
Renicorl
deyenveno,
nireretnoſa
go mäieſte
üͤpſede
WrNosn,

„ * 1
‚R
RNCOͤ

—

Noogmi
phwa
vib ñzi
tickeffrt
acniptr
ſeciebn
trciät tin
ſc putſl
io mcüß⸗
6Ciie
fiiſemn
ſlünodenn
„ „ 1
jfeſpanden
röts ult
cürornii
sonc/
icnr,
pi gfent

Ad illud autẽ qð querit᷑ vtrũncẽio
poſſint ↄpellere:diuerſimode a diuerꝰ

rñdet᷑.quidã eĩ dicũt ꝙ nccario poſſint
ↄpellẽ ad cogitatões maloꝝ nõ tñ ma/
lascogitatio eĩ q de malo nòẽ mala:
niſi eq comitet᷑ affectio mala que eſt in
ptate nr̃a. Alijs vᷣo vr̃ ⁊ ꝓpbabiliꝰ nõ
pñt facẽ.quo facto nccio cogitemꝰma⸗

lũ niſi in caſu:iʒ cũ cogitatio aĩe nõ ẽ

circa vtilia occupata.cũ ei euagat᷑ etẽ
ocioſa rõ põt ei diaꝰofferre imaginem
turpꝑẽ ⁊ vanã.⁊ iõ volẽti malas cogita/

tiões ⁊ imaginatoes effugẽ ſollicite et

diligẽter cauẽdũ ẽ ne ↄtigataln aimũ
a bonis ⁊ ab vtilibꝰcogitatõibꝰreuoca

ri.hoc tñ difficile ẽ ei qͥ ſolitꝰ ẽ in bonis
aĩm exercẽ cui multo faciliꝰ ⁊ delecta⸗
biliꝰẽ in bonis pᷣſari cogitatõnibq; ſit
piris carnalibo in fedis ⁊ turpibꝰ ima-

Llinto queri·
vtꝝ demões poſſint malas af-/
fectõnes impmẽ? Etꝙ ſic vr oſee.vyvpy.
oẽs adulterates ſicut clibanꝰſuccẽſus
a coquẽte.⁊ glo.ex poit ꝙ clibanꝰ ẽ foꝛ

nicatoꝛ:⁊ coquẽs diaꝰ.ꝗ̊ &t . Itez 5.

ſuꝑ act.y.dicit qꝙ diaꝰfraudulẽta ⁊ cal
lida deceptiõe aĩam in affectũ malicie
trahit:ł̊ Hͥ nibil aliud ẽ q; puã affectiõo,
incẽdẽ.g c. Itẽ diaP?pot carnẽ nf̃a,

ↄmouẽ ſicut dr iob.vi.ſuꝑ illud terra
tradita ẽ ĩ mau ĩpij.ex põit greg.i.caro
in manu diaboli.ſi ̊ carne ↄmota exci

tat᷑ ſtimulꝰↄcupie qͥ ẽ in nobᷣ tãq; igni

culus pᷣue affectõis.vr ꝙ diaꝰ poſſit in
nobis incẽdẽ affectõem ↄcupie. Itẽ
ignẽ incẽdẽ nõẽ aliud q; igni pabulum
miſtrare:ſꝶ̊ male imagines ⁊ extẽioꝛes
oppoꝛtunitates ⁊ occaſiões ſunt fomẽ
ta ↄcupĩe.& vr ꝙ diaꝰ hũc ignẽ ↄcupĩe
poſſit in nobis accẽdẽ. Itẽ calidũ põt
calefacẽ.ꝗ̊ infläãmatũ põt inflamare:ſʒ

diaꝰtotẽ inflamat immo ⁊ in eo ſunt
flame ⁊ incẽdia vicioꝝ:ſiẽ dr̃ Jac.iij.et

ι

ð.dicit ⁊ mgr dicit in l̃a.ꝗͥ põt diabolꝰ

nos ad maluũ inflãmare.ergo ⁊ incdẽ.
Ad oppoſitü imago maxie pꝑficit in

affectiõe ⁊ volũtate. ſi diaꝰñ hʒ poſſe
ſup aĩam inq;tũ dei imago.ꝗ̊ nõ vr̃ ꝙ

poſſit affectöem nf̃am incèdere. It?
libᷣtas arbitrij còſiſtit maxie in affectu

ſiue ĩ volũtate:ſᷣ li.ar.ẽ illud ſuꝑ quod

mãme põt dia?.g vr ꝙ minime poſſitin

nr̃m affectũ.& ſi nõ pot itellectui cogni
tionẽ ĩmittere.ꝗ̊ multo minꝰ affectòe,ʒ

incẽdere. Itẽ cogitat pambulus ẽ

ad affectõem:łᷣ qð nõ põt in diſpõeʒ nõ

põt in ↄplemẽtũ.ꝗ ſi dia nõ põt imittẽ
cogitatũ:nõ põt incẽdẽ affectiꝗ. Jtẽ?
ſi põt malas cogitatões accẽdẽ cũ huiꝰ
mõiaffcòes ſꝑ ſunt culpabiles ↄtinue
poſſʒ nos facẽ peccare.qð nefas ẽ dica

Eſt igit᷑ qõ q̃ dꝛa ſit int incẽdẽ ⁊ im/

mittere:⁊ ꝓ q́;to diaꝰmagꝗ dr̃ incẽſoꝛ ᷓ
imiſſoꝛ:cũ ecõꝰ videat᷑ cũ multo pluſ ſit
affici q; cogitare. We?oõð ꝙ incẽdẽ
actꝰtñſlat a coꝛpalibꝰad ſpualia.ĩ coꝛ

palibꝰaũt incẽdẽ ẽ nõ ignẽ gñare: ſ̊ po

tius igni pabulũ miſtrare:łapplicido
ignẽ ↄbuſtibili:ł ↄbuſtibile igni.ſic eti
ſpũalib.ignis aũt iſte cupia ẽ ſiue li
bido puerſa.pabulũ iſtiꝰ ignis ſunt co
gitatões ⁊ affcões carnales ⁊ trene: et
delectatiões fede.⁊ ita ĩcẽdẽ ĩ ſpũalibo
nõ tmmõaccipit᷑ reſpẽu affcõnũ:imo ꝰ
cogitationũ.⁊ reſpẽu vtrarũq; nõ diẽ
actũ ſic pᷣncipłragẽt:ł ſolũ ſic excität:
2 ſbmiſtrat᷑.qm igit᷑ dia pot nos ad ma
las cogitatões ⁊ affcões excitare lʒ nõ

poſſit eas ĩ nobis ſua ptãte efficẽ. ideo

rẽe ⁊ ꝓpe a ſcis ⁊ a doctoꝛibꝰſacre ſcri ⸗
pture icẽſoꝛ or̃ nõ immiſſoꝛ.⁊ ↄcedẽde
ſunt rões ad H̊. Ad ilłq ꝗ̊ quod obꝛ

diaꝰn põt ſuꝑ imagie:nec ſuꝑ li.ar.dð
ꝙ nõ põt ſicagẽs ⁊ mouens pncipale.
põt tñ ſiẽ ſuggerẽs ⁊ ĩducẽs.⁊ q̊ eſt qð

dicẽ dam.violẽtiã alicuiĩferre ñ pnt⸗d.in
nob eĩ ẽ ſuſcipe eoꝝ iĩmiſſiões. Ad il
lud ꝙ ñ poſſit i cogitatiõeʒ.dð ꝙ ſiẽ nõ

põt cogitatõʒ for̃are:ſic nec affectõem

pnciptr care mouẽ:ſic aſt põt affcõeʒ
icẽde: ſic eti cogitatõʒ. Ad ilłd qd vl

tio obꝛꝙ tẽ poſſʒ facẽ nos peccãe.dð q;

yeꝝ ẽ ſi po ĩcẽdẽdi ĩpoꝛtarʒ nccitatẽ pᷣ
pcipuã ⁊ affectiuã ptatẽ reſpẽu aſrcòiſſ

pue:ł ſi pdictũẽ ñ diẽ cm effi ciẽtẽ: ſᷣ

diſt ponẽtẽ. q quidẽ diſpõ efficaciã n bʒ
niſi nos demꝰei vigoꝛẽ ex nr̃a negligẽ

tia vel oſenſu.

Erto et ultimo

qrit᷑ vt demones poſſint ſcru

tari ſecreta nr̃e ↄſcie. Etꝙ ſic vr:de⸗
monũ offm eſt accuſare ſᷣm qð legit᷑ in
apoc. xij. piect ẽ accãtoꝛ fratꝝ . ꝗſii
iudicio arguet᷑ de ſecretiſſimis cogita-

tiõibꝰvr̃ ꝙ he nõ latet accãtoꝛẽ noſtrũ
Itẽ pcẽm ẽ caracter beſtie ſm quod
inſinuat᷑ apoca.xiiij.ſᷣ vnuſqͥſq; cogſcit

pꝓpꝛiũ ſiẽculũ vbicũq; ponit᷑.g diaꝰco⸗/

gnoſcit pcẽm vbicũq; ſcit:p nihil eſt in
nobis ſecretiꝰ q; ſint pcca cogitationũ
nraꝝ ⁊ affectionũ. ſi hoc diaꝰpõt vidẽ
ſecreta ↄſcĩiaꝝ nr̃aꝝ rimari ppt. Itẽ
aug.xij.ſuꝑ ge.ad lit.mali angeli cogi
tatòem nouerũt.qꝛ młta pdicat que nõ
pdicerẽt ſi cogitatõnes nõ nouiſſent.
Itẽ H̊ vr p.rõem. notioꝛ eſt opatio ⁊
potẽtia qᷓ; ſ'a.qꝛ pꝑ cognitõem opatõis
potẽtie puẽit᷑ ad coqᷓneʒ ſbe:h ſba aĩe
nõ põt latẽ diabolũ. nec eiopatõ nec
virtꝰ. ̊ ſi cogitatio ⁊ affectio ſũt actõeſ
gie. g nõ pñt latẽ demonẽ. Item ſbe
ſpuales ſiẽ dicit dioꝰ ꝑ ſui nãʒ ſunt ſꝑ
cula:ſj ſic ẽ i ſpꝑculo mãli ꝙ qñ vnũ obꝛ
gltẽi:nõ ſolũ repñtatipm: ſᷣ̊ etiã oẽ qd
relucet in ipſo.g̊ ſimaioꝛis cõicatõnis
ſunt ſpecła ſpũalia vr̃ ꝙ qñ demõ ĩtuet᷑
I aſpicit aiam:nõ ſolũ ipam videat ſed
oẽ qð ẽ in ipa:ſᷣ nihil põt ocłs mevidẽ
in me qð nõ poſſit vidẽ oculꝰ alicuiꝰ:ſi
ſic ẽ in ocło coꝛpali reſpẽu rei viſibit
coꝛꝑpał. pi rõe ſir erit in oclło ſpuũali re
ſpectu cogſcibit᷑ ſpũatł᷑.g ſi oculũ menʒ
ſpũalẽ nò latet ſecretũ ↄſcie mee.pari
rõòe nec ocłlos demonũ. Ad oppoſitũ
iij.regũ.iiij.tu ſolꝰnoſti coꝛda filioꝝ ho

mnindenze vemotali⸗⸗ Itẽ N. xvij.
c

ego dñs ſcrutàs coꝛda ⁊ renes. ſi do⸗
minꝰſ̊ ſibi attribuit taq́; ppꝛiũ vr ꝙ nõ
cõicet diaꝰ Itẽ.i.con..ij.nẽo ſcit que
ſunt hoĩs:niſiſpũs hois qͥ ẽ in illo: ſed
demõ ẽ ſpũs nr̃ nec ẽ in nob. ñ nouit
ſecretapſcie me. Itẽ aug.in lib. de
ci.di.eccłiaſti.dogma.internas cogita

tões nr̃as diabolũ nõ videre certũ eſt.

AItẽ rõe vr ꝙ ſi internas cogitatões

cogſcẽt:cojſcẽt ⁊ ᷣtutes.̊ btĩ iob.pati

entis coguiſſʒ.qð ſi cogᷓuiſſʒ:ñ tẽptaſſʒ

cũ nolit ſupari:ß tẽptauit. nec vᷣtuteʒ
nec cogitatiões ei ꝰcoguit. Wead p⸗-
dẽoꝝ ĩtiłntiã ẽ nõndũ ꝙ ſiẽ deꝰvolũta⸗
ti creature rõł᷑ dedit dniũ ſiue arbituʒ

cui nulla bſidet niſi dina potẽtia:ſic eiꝰ
ↄggnitie dedit oſcie ſecretũ cuiꝰſecreta

⁊ ꝓfunda nõ penetrat niſi dĩna ſapia.

⁊ iõ dico ꝙ nulla creatura nec hũa nec

agkica põt ↄoſcĩe hũane noſſe ſecreta ni
ſi pꝑ ſigna łↄiecturaſ:ł niſi nouerit dei
reuelatõe:aut hoĩs denũciatõe ſiue de

iectiõe.⁊ qm pauca ſunt ita ſecreta qͥn

ꝓdeãt in opa exterioꝛa:appeãt pꝑ ſigẽ
exterioꝛa faciei:ł᷑ pꝑ ſiẽ coꝛpis qð moue
tur diuerſimode ſᷣm diſitatẽ affcònũ

hic ẽ ꝙ mite cogitatões ⁊ affciões nr̃e

dephedi pñta malignis ſpiritibꝰniſi ar
cest᷑ dei vᷣtute.̊ aſt cognitio potiꝰẽ cõ/
iecture q; certe ſcĩe.⁊ iõ cõcedẽde ſunt
rõeſoñdẽteſq; ãgłs maſſecreta ↄſcie

nfe pſcrutari nò põt. Ad illud ꝙ qð

pobᷣꝛ in Sꝛiũ de accãton offõ.dð ꝙ nõ

ſolũ ipe demõ erit accãtoꝛ:ĩmo etiã coꝛ

nr̃m.vñ ⁊ ſi exterioꝛibꝰ⁊ viſibilibꝰaccu
ſari poſſumꝰa diaꝰde ſecret᷑ ⁊ occłt᷑ nõ
neutra tñ ĩpunita relinqnt᷑.qꝛ ñ deerit
accãtoꝛ⁊ teſtis. Ad illd qð obꝛ ꝙ pꝑec
catũ ẽ caracter diaboli.dð ꝙ pcẽm tũc
dr eẽ caracter qñ ſcribit᷑ in frõte.̊ aũt
ẽ cũ peccat ſine ruboꝛe ⁊ publice vtiam
poſſit ei dici frõs mulieris mẽtricis fcã
E tibi:noluiſti erubeſcẽ.⁊ tũc abſq; duꝰ

pcæẽm nr̃m cog nitũẽ a dia? qa ia nõ eſt

ſecretũ ſ̊ů manifenũ. Ad iltq qð obꝛ
de aug.ꝙ cogitatöes nouerũt.dðꝙ lo

quit᷑ de cogne ↄiecture nõ certe ſciẽtie

Ad ilłd qð obꝛ ꝙ notioꝛ ẽ opatio qᷓ
ſba. dð ꝙ ven ẽ de opatõne extriſeca.
de ĩtrĩſeca aũt nõ hʒ ſp vitatẽ. mite eĩ

res ſũt noſᷣ note qꝝ vᷣtutes ⁊ opatões
nos latẽt.ł dð ꝙ ̊ locũ hʒ ĩ opatõe na

li:nõĩ opatõe volũtaria.opatio eĩ nãt

fFm qõ nałè: ita ſe nãalr̃ nata ẽ repñtare

nec ſe occłare põt ſicut nec ſba:imo p
ipam manifeſtat᷑ ſa dũ plłꝰ hʒ de rone

actualitat:ac p H̊ manifeſtatòis ⁊ luciſ

in opatiõe aũt volũtaria ſecꝰẽ.nã cum
ſba ſe nãlr̃ repñtet ſiẽ nalr̃ ẽ ⁊ ſe occul-/

tare non poſſit opatio volũtaria: ſicut

voluntarie exit in eſſe:ita ⁊ voluntarie

Guntet
untfett⸗
loniſt
pſtnic⸗
ice. ,
itatali.

dogedr

polutari
dititar
ſpech
iceluc⸗
lüötari
inſen
eſoct
gdoh⸗
üiym
optt
ſral⸗
ſeetüne
ülie
npit
vetpipi
ochnſpin
dwſerd
Gadni
lamita
ſicrin
Henho
Pother
1miſon
nocicin
Pteibi
iidog
enati
(eok
id
ſotidt
erun
1ſau
funn
tſinpi
mgn
rnitrſi
der⸗
rerch
Hoe

dicitg

tönem
ehergi

rinerfnt
dopalin
Wforndin
witaſe
meüalſenn
nlidiuti
unrtü

ſtni

rlappeine
psd
tntafti
Staſtöesfit
ſpirtb'iſig
Gitondkd
ocöettiteſunt
arſecren ſe
Aallusn
afdogni
iwrimvetün
Iriſbilipn
vidogeni
btpotliein
nyninisi
ttirtigd⸗
nrinüſdß

Bairlcden

—Zð
renöceneſcin
mtöneenmiin,
funin,
utnerei⸗
Y

oi ne

„
.

Mmifeſtmne/,

muſel ii

nüfeth⸗
i⸗ mini ſ
tmi

R

=

manifeſtat᷑ c ita occłtari poteſt imo nõ

manifeſtat᷑ niſi ho velit. talia aũt ſunt ꝗᷓ
latent ĩ ſecreto ↄſcie nr̃e.iõ qᷓuis diaꝰ

poſſit vidẽ aĩazʒ ꝓpa vᷣtute tñ nõ põt illã

ↄſpicẽ. Ad iltd qð obꝛ ꝙ ſpecul re⸗
pntat aliud ſpecłm ⁊ q ſunt in eo pↄłẽta.
dð ꝙ ẽ duplex ſpeciz qdᷣdã nãale ⁊ qpᷣdã

volũtariũ.ſpecłm nale ſicut nalr ſuſci:

pit ita ⁊ nalr̃ reddit:⁊ ita nibil occultat.
iõ ſpecłm ſibi oꝑpõitũ nõ ſolũ ipʒ ſᷣ etiã

idẽ lucʒ i eo qð repñntat.ſpecłm aũt vo⸗

lütariũ nõ ẽ in actu maifeſtatõis eoꝝ qᷓ
in ſe ↄtinet niſi cũ h̊ facit volũtas:⁊ tłe
ẽ ſpecłm ſpũale.⁊ iõ nõ ẽ ſile Acd iltq
qð obꝛ de ocło coꝛpali:p hãcipaʒ rõeʒ
iã pʒ rñꝰocłs enĩ vnꝰcoꝛpał videt qcqᷣd
viqʒ aliꝰſi obm ſit vtriq; reułatü.ſiaũt
vniapit᷑ ⁊ alteri tegit᷑:vnꝰpõt vidẽ qð ñ
videt aliꝰ.qͥa ergo nullꝰſe ſibi nec vult
nec põtreułare:qꝛ ſibi ſꝑ pñs ẽ.iõ ocłzʒ
pꝓpꝛiũ ſi q; in ſe ẽ nõ põt latẽ:alienũ qͥʒ

ocłm põt ſbterfugẽ ⁊ ſe illi reuelãe qimm

nõ ẽ ipi pñs nec ſuꝑ eũ potẽs.⁊ iõ oẽm
ocłm ſpũalẽ põt ↄſciam nr̃aʒ latẽ exce
pto ſe ⁊ illo q ſupᷣ ſe.⁊ iõ diẽ aug.ſuꝑ
ge. ad lit.ꝙ ſiẽ ſbe coꝛpales hũt aliq̃ ve
lamẽta qͥbꝰſe alienis aſpectibꝰoccultt
ſic ⁊ in his ſpũalibꝰſuo mõ intlłndũ ẽ.
Bẽ pboꝝ ſuoꝝ ſnia. Et ſi tu qras quõ
pPõt h̊ eẽ ł᷑ intlii cũ ſa ſpuatł ſimplex ſit

⁊ vnifoꝛmis ꝑ totũ.⁊ ita vr ꝙ qui videt
modicũ nihil latʒ.⁊ cũ vnifoꝛmis ſit nõ

põt eẽ ibi aliqͥd occultas ⁊ aliqd occłta
tũ.dð ꝙ obſtacłin eld nõ hʒ intlłi ꝑ int

põem alicuiꝰnẽ opace: ſiẽ eſt ĩ viſu nr̃o

coꝛpeo łobſcure vł minclare.ſᷣ ibi ab
ſcõdẽ idẽ ẽ nolle manifeſtare.⁊ lʒ nõ
ſint ibi diuerſitates plicaꝝ ex ↄpõe di/

uerſaꝝ naꝝ:ſunt tñ in aia gꝗꝰ potẽtiaꝝ

⁊ ſtatuũ ſm qᷣs qda dnr eẽ aĩie mag in-
tĩa.vtpote qͥ rſpiciũt potẽtias ſuꝑioꝛes

⁊ ſimplicioꝛes ſiue purioꝛes ſᷣm q̊s aia

maꝗ in ſeipa recolligit᷑ ⁊ ei qð ſumme
E vnit᷑ ⁊ ſimplificat᷑.⁊ pꝑnes has maxĩe
reſidet ↄſcie ſecretũ.⁊ ſic pʒ ſolo obo/
rũ ex qͥbꝰetia mafeſtat᷑ oĩa q in lr̃a dñr.
Hoc ſolũ aſt indiget explanatioe qð
dicit gẽnadiꝰ ꝙ demões p energiã opa
tõnem ⁊c. qͥd appelletenergiã.et dð qꝙ;
energia dr ab en qð ẽ in:⁊ erge quod ẽ

laboꝛ:⁊ mene qð è affcũs.inde energia
q́i ĩtioꝛ laboꝛ ł᷑ itioꝛ defectꝰ.vñ illi dũr
energimini qͥ intiꝰ laboꝛat p vexatõem
demòis inti obſidẽtis ⁊ aĩaʒ laboꝛare
faciẽtis.⁊ H̊ ẽ qð gẽnadiꝰintẽdit dicẽ.

BHiſtictio nona.

p Oſt predicta

ſup ẽ cogſcẽ . Supegit

magr de ↄntibꝰad maloꝛuʒ
obſtinatöem. In hac pte agit de his qꝗ
ↄſequũt᷑ hoꝝ ↄfir̃atõem.h̊ aũt ſũt duo

ſcʒ diſtictio oꝛdinũ:ↄñs miſteriũ.iõ H

ps hʒ duas. In pma agit de agelicoꝝ
oꝛdinũ diſtictõe.ĩ ade agłoꝝ miſterio

2 miſſiõe.j.di.x.̊ etia ĩiueſtigãdũ ẽ '.

Pꝛĩa ps hʒ duas ptes. in pagit de

Diſtictõe oꝛdinũ qtũ ad pᷣm ↄditöem.
in 2Aο q;tũ ad repatõem ibi.nõndũ et

ꝙ dicimꝰ oꝛdo . Mꝛia ps hʒ q̃tuoꝛ
ptes.in pᷣma detiat q̃l ãgłoꝝ oꝛdines
diſtinguũt᷑. in æaq̃l noĩant᷑ ibi.H̊ noĩa
illis nõ ꝓpt ſe cc&. in ʒ detiat qð ſithꝰ
oꝛdiatòis pᷣnibi.iã nc inqrẽ reſtat ⁊c.
in ꝗa*ο ⁊ vltia detiat modũ ibi.pma cõ
ſiderari oʒ &. zap ps pncipatł q inci
pit notandũ c. duas hʒ.in pᷣma detiat
de repatõe oꝛdinũ ãgłicoꝝ faciẽda qᷓ;
ad gradũ.in ſecũda vero q;tũ ad nüerũ
ibi.nõ enĩ iuxta numerũ c.
. intelligetiãä
aüt eoꝝ q hac pte dicũt᷑.pᷣmo
ocedẽdũ ẽ via narratõis.⁊ vo via inq/

ſitõis. Via narratõis aut ẽ diffinitiua

⁊ diuiſiua.⁊ iõ oʒ h̊ pnotare q̃rudã reꝝ
diffinitões ⁊ dĩſiões. Opʒ igit᷑ pꝰ vidẽ
qͥq ſit ierarchia. ⁊? vẽo qͥq angłs.ʒ?qͥd
ſit oꝛdo angłicꝰ.qbꝰpintiłctis maxima
via pſtabit᷑ nob ad ſequẽtia terminãada
Sciẽdũ igit᷑ ꝙ ibiierarchie baꝰdioꝰ
tres põit diffinitòes in libꝛo de ãgłica
ierarchia. Quaꝝ pᷣma h̊ ẽ. Jerarchia

dĩna pulchꝛitudo yt ſimpla:vt optia
vt ↄſũmata:vł vtↄſũůmatia.S ecuũda ẽ

B.ierarchia ẽ oꝛdo dĩnſcia ⁊ actio:dei

foꝛme q́;tũ poſſibłe ſiłlans:⁊ ad inditas

ei dĩnit illuiatiões ꝓ poꝛtõnablrxr in dei
hb

—

ſikitudinẽ aſcẽdẽs.Tertia ẽ hecierar⸗
chia ẽ ad deũ q;tum poſſibile ẽ ſititulo
vnitas ipm hñs ſcĩe ſcẽ ⁊ actõis ducc:
⁊ ad ſuũ diuiniſſimũ decoꝛẽ ĩimutabłr

diffiniẽs: q́tũ poſſibile ẽ refor̃at ſuos
laudatoꝛes. Iſtaꝝ diffinitõnũ diſtictõ
⁊ explicatio põt ſic hri.qꝛ pᷣma diffinitoõ
ierarchie ĩcreate:due vo ſeqᷓntes cre
ate.dꝛnt aũt qꝛ pᷣma illaꝝ pncipir attẽ/

dit᷑ penes egreſſuʒ a deo:ł vltia penes
regreſſuʒ lʒ vtrobiq; tangat᷑ vtrüũq;.pᷣꝰ

aut diffinitio qͥ ẽ ierarchie iĩcreate expᷣ
mit ipam q;tũ ad trinitatẽ ⁊ vnitatẽ: ita
ꝙ nec et᷑nitas piudicat vnitati: nec vni
tas tnitati:ß vnitas ſpectat ad pfcõem
fnitat:⁊ ᷑nitas vnitat. TNtigit᷑ ondat᷑

ibi eẽ pnitas ĩ t᷑nitate dic.ierarẽ dina

pulchꝛitudo.pulchꝛitudo eĩ ↄſiſtit ĩ płi

tate ⁊ eq̃litate:ſic diẽ aug.in li.ð va rli.
Vt aũt oñdat ꝙ płitaſ nõ piudicatvni
tati dicẽ vt ſimpla.qꝛ ſic ẽ ibi płitaſ vt tiũ
nõ tollat᷑ vnitatis ſimplicitas. Ntetia

oñdat ꝙ vnitas nõ piudicat t᷑nitati ſub

iügit:vt optia.qͥa ſic ẽ in deo vnitas vt

tñ ſit ſüůma bõitas p qu ẽ pfcò cõicatõ:

7 ſic pſonaꝝ płitas.poſtrẽo vt oñdat ꝙᷓ
vnitas ſpectat ad pfciõem płitat ⁊ ecõꝰ

ſpdit:vt ↄſũmata.in qͥ ſigt i tnitate ⁊
vnitate cõſiſtit oioda c ſũma pfcio. =*

v0 diffinitõis ĩtltctſic põt hr̃i.diffinit᷑
eĩ ibi angłica ierarſm egreſſuʒ a deo

egredit᷑ aſt a deo ſᷣm rõem imaginiſ⁊
ſititudis ſiẽ ⁊ h.⁊ iõ in illa notificatiõe
pmo deſcribit ipam ierarchiã egrediẽ
tẽ a deo ꝑ modũ imagis cũ dic.iereſt
oꝛdo dinꝰſcia ⁊ actio.vt oꝛdo.i.oꝛdiata

ptãs rñdeat pr̃i.⁊ ſcĩa filio.et actio ſ.ſ.

ſᷣm mẽoꝛiã itiłnti ⁊ volũtatẽ.⁊vo de

ſcribit q́;tũ ad rões ſilitudis cũ ſbiũgit

dei fote inqti poſſibile ẽ ſuans ⁊c.⁊ tã
it ipa aſſiłatio q;tũ ad hĩtũ cuʒ dĩ dei

for̃e inq;tũ poſſibie c.⁊ q;tũ ad actũ cũ
ſbinfert᷑? ad iditas dei illuiatõnes c.
ſititudis eĩ ſiue gre aſſilant act'ẽ ſurß

ducẽ:ſicut eiꝰoꝛigo ẽ de ſurſ deſcẽdẽ.
Tertia aut diffinitõem ſic poſſumus
intlłere.deſcribit ei vt pdẽm ẽ anglica
ierarp regreſſuʒ ad deũ pncipłr:nõt
igit i pdèa diffinitoe ierarp regreſſuʒ
ſiue p regreſſus eiꝰ. pꝰqtu ad hiĩlitatẽ

ciü dicit. ierarchia è ad deũ q;tũ poſſibi
le ẽ ſiłitudo ⁊ vnitas.⁊?qtũ ad actuali

tatẽ cũ dic ipm hñs ſcie ſancte ⁊ actõis
ducẽ.ʒdqᷓ;tũ ad ĩmutablitatẽ cũ ſbiũgit

⁊ ad ſuũ diniſſimũ decoꝛẽ ĩmutabiliter
Diffiniẽs.?q;tũ ad plenitudis vbᷣtatẽ
cũ ſbinfert.qᷓ;tũ pᷣo poſſibile ẽ refoꝛmãſ
laudatoꝛes in H.ſ.ꝙ nõ ſolũ ſibi ſufficit
Hͤ etia ꝓpter plenitudinẽ caritat et gtre

potẽs ẽ alios adiuuãe.⁊ ſic pʒ ex pdc̃is

diffinitõibqͥd ſit ierarta dĩna q agti-
ca.p q̃̊ꝝ intlłctũ elicit᷑ qda diffi?mgrat

qↄpetit oĩ ierarchie lʒ nõ vniuoce q; tat
ẽ. Yerarchia ẽ reꝝ ſacraꝝ ⁊ rõliũ oꝛdi⸗

nata ptãs:etia ſſditis debitũ retinens
pncipatũ. H̊ aũt n ſolu ↄpetit ierarchie
aglice ſᷣ eti eccłiaſtice hüane de qua

nihil ad pñs:ł̊ ſolũ de ierarꝰagłica.et

qm h nõ põt cogſci niſi cogſcat᷑ quid ſit
agłs.iõ pnotãde ſunt ⁊ agli diffinitões

NAngelꝰaũt ſic notificata dam.ãgelꝰ

ẽ ſba iĩcoꝛpea itlłctualis: ſemꝑ mobil:
arbitrio libera:deo miſtrãs gr̃a nõ nã:
ĩmoꝛtalitatẽ ſuſcipiẽs. Dioꝰaüt aliter
diffinit angłm ſic.nglłs ẽ imago dei
manifeſtatio occłti luĩs:ſpeculuʒ claꝝ
ſplẽdidiſſimũ ĩmaculatũ ⁊ icõtamĩatũ

icoinq̊ͥnatũ ſuſcipiẽs:ſicut ↄueniẽs eſt

totã ſpecioſitatẽ bõifor̃is ⁊ deifoꝛmis:
T in ſe rndere faciẽs bonitatẽ ſilẽtij:q
ẽ in abditis.Dꝛñt auᷣt he due notificati

ones.qꝛ pma deſcribit agłm q;tũ ad eẽ

2⁊Zap nõ ſolũ q;tũ ad eẽ:ſed etiã q́tũ ad
bñ eẽ.pᷣme diffinitõis ĩtlłctꝰhĩr̃i põt ſic.
deſcribit᷑ eĩi ibiãgis q́;tũ ad ſbam: q;tũ
ad vᷣtutẽ:q;tũ ad opatõeʒ:⁊ q;tũ ad du/
ratõem. ſba tãgit᷑ in eo ꝙ dr ãgls ẽ ſſa
ĩcoꝛpea.nᷣt in ̊ ꝙ ſbiügit intlłctuał ſp
mobił arꝰliba.vbi nõt tplex iᷣtãgkica.
ſcʒ cognitia opatia ⁊ ipatia.cognitia ĩ

H ꝙ dr ĩitlłctualis.opatia in h̊ ꝙ dĩ ſp

mobitł.qꝛ ſñ fatigatõe põt opari.ſᷣ ĩpa/

tiua in ̊ ꝙ dr arꝰliba.quã nõ oʒ diſtin
gui ab alijs pdcis in re:ſᷣ ſuffiẽ diſtĩ
guat᷑ rõe.opatio po tãgit᷑ cũ dĩ deo mi/

niſtras.duratõ cũ ſſiungit᷑ &̊ nõ nã ĩmoꝛ
talitatẽ ſuſcipiẽs.vocat aut h̊ gr̃a non

aliqs actꝰgtis dat“: ſ̊ gr̃a dr̃ gratuita

dei influetia. ntlictꝰaũt diffinitõis
ſic pot hfr̃i. diffinit᷑ nãq; ibi agłs nõ ſolũ

ztine⸗
potiltca
gipnän
nnitüß;
inagis⸗
ſſa
zmüͤti⸗
cüſbiug
goeiè
Prßr
tdes
qniti
addn
deoß
cöofſt
alyg
ſm dec⸗
mudieſ
gatoro⸗
ſisnoͤtcl
ſcoinana
Citareab
gitateac
moneiy
apent
veniat
Freme
oiigia⸗
ſirari⸗
patoem.
deorß
nisſcn⸗
ſnisde
ſbisef⸗
Nron
Rant
Gdeia
bäint⸗
woat/
gnmil
ſelant⸗
oſtien,
ſurncti
ſcagtes
amagre.
ſeald n
füptici⸗
erplanan
woqti
öpt⸗

izüpſt
üalau
ſmami⸗
lakäſit
rpiter
nniszinn
önngl
Ptröliücc⸗
tbitifeninens
nrtſerarchie
bianedena
r igtice
dſcniggitſt
glidifinii⸗
iadanin
:ſenpwr
tdeiins.
nuan ſlinj
puenotifcat
ätüaggei
dctüchür
lcldfiſotſ⸗
npn ,h
uiniozdiin
ifihoſ
eididenn⸗
ironi
ziubgi⸗
favrgnun
offmu⸗

6 „ 7
tni
„

q;tũ ad eè nẽ ſ̊ etia q;tũ ad bñ eè.⁊ ideo

notificath̊ angelꝰinq;tũ bʒ dei imagi⸗
nẽ ꝑ nãm:inq;tũ hʒ ſiłitudinẽ ꝑ gratia.
inq́;tũ hʒ dei foꝛmitatẽ p głaʒ.cCõ aũt
imagis expᷣmit᷑ q;tũ ad duo.ſ.q;tuʒ ad
id qð ſurſᷣ e:⁊ q;tũ ad id qð deoꝛſuʒ eſt.
pmũ tãgit᷑ cũ dic̃.ãgłs ẽ imago dei.=x
cũ ſbiũgit maifeſtatio occłti luĩs.ima⸗
go ei ẽ inqᷓ;tũ dei capax ẽ ⁊ pticeps eſſe
Põt:ſ manifeſtatio luĩs ẽ inqtũ illuĩa/
tões q̃s ſuſcipit:inferioꝛibꝰ ondit. ſiłr
quãatũ ad ſiłitudinẽ gr̃e deſcribit᷑quãtũ
ad duplicẽ reſpẽm:ad ſurſ ꝑ ppem:ad
deoꝛß ꝑ pᷣuatõem.opatio ad ſurſᷣ tãgit᷑
cũ dr ſpecłm claꝝ ſplẽdidiſſimũ.vbi no
tat᷑ꝙ gr̃a de ſurſ᷑ peniẽs nãm ↄſeruat:
nãm decoꝛat:nãm ↄfirmat.⁊ q;tũ ad hʒ
tria dic ſpeculũ:claꝝ:ſplẽdidiſſimũ.cõ⸗/
patio pᷣo ad qð deoꝛſᷣ ẽ ꝑ modũ pᷣuatio
nis nõt᷑ cũ diẽ imaculatũ:ĩcõtaminatũ
icoinqͥnatũ.p q tria remouet t᷑plicèẽ fe/
ditatẽ ab angło q̃ repugt gfe.pmo fe⸗

ditatẽ actiua:⁊ H ẽ feditas actuał.⁊ re/

†* — —

mouet᷑ ꝑ ̊ qvr̃ ĩmaculatü.⁊?feditatẽ
adhẽntẽè ſiue adueniẽtẽ:⁊ hG eſt feditas
veniat.⁊ remouet᷑ pꝑ h ꝙ dr icõtamiatũ
ʒꝰ remouet feditatẽ gctã:⁊ eſt feditaſ
oꝛigĩat᷑.⁊ ̃mouet᷑ ꝑ ̊ ꝙ dr ĩcoinqͥ natũ
ſiłr dei for̃itas głe tãgit᷑ ſʒ duplicẽ cõ/
patõem.ſ.ad id qð ſurſẽ:⁊ ad id quod
deoꝛß ẽ.ad id qð ẽ ſurſᷣ ꝑ ̊ ꝙ diẽ ſuſci/
piẽs ſic ↄueniẽs ẽ totà ſpecioſitatẽ bõi
foꝛmis dei for̃itat.ↄpatio eĩ ad deũ ði
for̃is efficit᷑ cũ ſpecioſitatẽ a deo ſuſci/
pit.ↄpatio pᷣo ad id qð inferiꝰẽ nõt᷑ cuʒ
dẽ.⁊ in ſe reſplẽdẽ faciẽs bõitatẽ ſilẽtij
qð ẽ ĩ abdit.h̊ aũt ẽ dũ refulgẽtiã dĩne
bõitatis quꝗ ipe hʒ ondit alijs.hac aũt
vocat ſilẽtiũ.qꝛ nẽo põt ĩtime ðᷣo ↄiũgi
qn in illo qetet᷑ ⁊ ͥn oĩs ſtrepitꝰ extioꝛ
qeſcat.⁊ iõ vocat ſilẽtiũ ĩ abdit.⁊ ſic pʒ
q̃d ſit ierarꝰ⁊ qͥd ſit etiwa angts. ʒ? re⸗/
ſtat vidẽ qͥd ſit oꝛdo ãgłicꝰ.diffinit᷑ autẽ
ſic a greg.⁊ in lr̃a adqucit᷑ diffinitio
a magro. oꝛdo ẽ młtitudo celeſtiũ q int

ſe aliq munẽ gr̃e ſiłlant᷑ ſic ĩ nãliũ dono

rũ pticipatiõe ↄueniũt.hꝰ notificatõis
explanatio in ꝓmptu ẽ.notificat᷑ eĩ hic
oꝛdo q;tũ ad ſuũ fundamẽtũ:quãtũ ad
ſuü cõplemẽtũu:q;tũ ad diſpõem q̃ int H

mediũ tenet locũ.fundamẽètũ tãgi᷑ cuʒ

dicit.oꝛdo ẽ młtitudo celeſtiũ ſpuuʒ.oꝛ
do eĩ fundat᷑ in mã.ↄplemẽtũ vo tagit᷑
B ꝙ dic.Dqͥ int᷑ ſe aliq munẽ gfe ſilant᷑.
oꝛdo eni ↄplemẽtũ hʒ a g. diſpõ media

int᷑ vtrũq; nõt᷑ in h̊ ꝙ dr.ſiẽ in naliũ do/

noꝛũ pticipatõe ↄueiũt.qꝛ melioꝛa nã/
lia diſponũt ad maiõa gtuita.ex pdcĩs
notificãt᷑ noſᷣ illa tria q̃ pꝰ ꝓpoſita ſunt
ſm deſcriptiões ↄuẽiẽtes q̃̊s facile eẽt
ſᷣm topicũ caluniari⁊ deſtruẽ:ſ̊ omit-/

tẽdũẽ q;ꝛ valde paꝝ vtile. Poſt hoc

ad dĩſiões pcedẽdũ ẽ.ſunt aũt dĩſiões

tres pnõnde ad facilioꝛẽ explicatiõem

diſtictõis angelicoꝝ oꝛdinũ. ꝛĩa ẽ h

Yerarchianꝝ alia ſupceleſtis alia cele⸗

ſtis:alia ſpceleſtis.⁊h ẽ.ierꝰvceleſtiũ
alia ſupioꝛ:alia media:alia ĩferioꝛ.ſiue

ꝙꝓidẽ eſt. adephia aa ipphᷣia aipophie

ʒaẽ H. q oꝛdo pᷣciertriplex ẽ.ſ.ſeraphĩ
cherubin ⁊ troni.⁊= cierſiłr t᷑plex ẽ oꝛdo
ſm btm dio.dñnñatiões ptãtes ⁊ vᷣtutes.
ſʒ greg.⁊ b̊.dnatões pᷣncipatꝰ⁊ ptateſ
ſiłr ʒ ieretplex ẽ oꝛdo ſ̃ʒʒ dio.pncipatꝰ
archãgeli⁊ angłi. Pꝛie dĩſiõis mani/
feſta ẽ rõ ⁊ intlintia.qm eĩ iernõẽ niſi
ſba intellectuat: H̊ aũt triplex ẽ dĩna.ſ.

anglica ⁊ huana.iõ tplex diſtiguit ierꝰ

⁊ dina dr ſuꝑceleſtis:angłica celeſtis.
hüuana aũt ſſceleſtis. Secũde aũt diui
ſiõis rõ ⁊ manifeſtatio ẽ duplex.vł ſᷣm
ea q eentialr̃᷑ reſpiciũt ierarchiã qͥ ſunt
oꝛdo ſcĩa ⁊ actio:vel ſʒ ſtatꝰ officia.ſi

ppmo mõ:ſic triplicẽ opʒ eſſe ierarchiã.

vnã penes ſciam: ⁊ hec ẽ ſupma.alterã
penes oꝛdinẽ:⁊ H̊ eſt media.terti vero
penes actõem:⁊ h ẽ infima.pᷣma eĩ ierꝰ

pncipalr̃ attẽdit᷑ pꝑnes ſcẽam dina.me

dia pᷣo penes potẽtiã oꝛdiatã.teria vero

penes actõem admiſtratiuã.ſi vero ſʒ
ſtatũ ⁊ officia:ſic ſiłr oʒ eẽ tres.nã qͥdã

eſt ſtat ↄtẽplatiuoꝝ:qͥdã actiuoꝝ:qͥdã
platoꝝ. penes ſtatũ ↄtẽplatiuoꝝ ẽ ierꝰ
ſupma. penes ſtatü actiuoꝝ è ierainfi/
ma.penes ſtatũ mediũ.ſ.platoꝝ aſſiãẽt
ierarchia media.Tertie autẽ diſionis
rõ ⁊ exẽplificatio ex ratõe ⁊ diſiõis hʒ
oꝛtuʒ.qꝛ eĩ ſupma ierarchia ſ̃m vtrũq;
modũ accipiẽdi attedit᷑ ĩ ſcitia ⁊ ſtatu
ↄtẽplatõis q ↄſiſtit in ↄuerſiõe ad deũ
hbz

iõ cũ ad ↄuerſiõem nccio reqͥrat᷑ plex

actꝰ tripler donũ.ſ.intẽtõis cognis et
dilectõis.iõ triplex oꝛdo ibi poit᷑ quatũ
ad pfectã tẽtõem ẽ oꝛdo tronoꝝ.quãtũ

agd pfectã coògnẽ oꝛdo cherubĩ. q;tuʒ ad

pfectã dilectiõem oꝛdo ſeraphi.⁊ q̊ͥ pʒ
ex ſuis interptatiõibi.qꝛ igit᷑ tã pᷣma rõ
qᷓ; aophedit h̊ tria.iõ oẽs tractatoꝛes
in hac diſtictõe ↄcoꝛdàt.ſ.dioꝰꝗͥ diſtin⸗

guit ierarchias pẽs eẽntialia.⁊ gregꝗ.
diſtiguit pẽs officia. Siłr ſdiſio =*

ierarchie pẽdet ex duplici rõe paſſiẽta
dictũ ẽ eĩ dierꝰ vno mõaccipit᷑ pẽs oꝛ
dinẽ ſiue oꝛdinatã ptãtẽ.hʒ eĩ ſbaʒ oꝛdi
nari mediãte potẽtia. pfcio aũt vtutis

ſiue potẽtie oſiſtit in tribo.ſ.in pſidẽdo.

⁊ pẽs ̊ attẽdit᷑ oꝛdo dñationũ.ĩ reſiſtẽ
do.⁊ pẽs h̊ oꝛdo ptãtũ.⁊ in opãdo.⁊ pe/
nes h ẽ oꝛdo pᷣtutũ.⁊ oꝛdinãt᷑ hi oꝛdineſ
ſm maioꝛẽ dignitatẽ ⁊ minoꝛt᷑.qꝛ plłꝰ ẽ
pſidẽ q́; repugre:⁊ repugre q; p ſe opa
ri poſſe.iõ recte ſic oꝛdinat᷑ oꝛdines me
die ierarchie a dioꝰvt pᷣmo ponã t᷑ dña
tões.⁊ ptates.⁊ ʒ pᷣtutes.ſi aũt =dierꝰ

ſust᷑ pẽs ſtatũ mediuʒ.ſ.platoꝝ.ſic ſiłr

tres hʒ oꝛdĩes ſm tplicẽ platõʒ ãgłoꝝ
pſunt eĩ ãgłiãgłicis ſpiritibꝰ:⁊ hi dñr
dñatões. pſunt etiã bõis hõibo:⁊ hi dñr
pncipat.pſũt etiã demoib: ⁊ hi dicũt
ptãtes.⁊ ſic pʒ oꝛdo ſᷣm ignicate bia
tionũ.qꝛ eĩ plẽ pſidẽ ãgelis q; hoibo:⁊
bõis hõibꝰq; demõibo.iõ pᷣmo dnatões
⁊ pncipat*:⁊ ʒꝰ ptãtes enũerãta greꝗ
⁊ a ̊. Diſio etia ttie ierarchie duplici
rõe paſſigta depꝑẽdet.ſi eĩ ʒier ſumat᷑
penes actõem miĩſterialẽ: ſic triplex eſt

oꝛdo qgłicꝰſᷣm ꝙ tplex ↄtigit deputari

ad regimẽ altiꝰi miſteriũ.qͥdã enĩ ſunt
angeli oꝛdinati ad regimẽ pncipũ:⁊ hi
pncipatꝰſunt. qͥd vo ad regimẽ multi
tudis:⁊ hi dñr archagłi.qͥda ad cuſto/
dia pſone ſinglłlan:⁊ hi dñr angłi.⁊ ſic
pʒ etiã oꝛdo⁊ ſufficiẽtia illoꝛũ oꝛdinũ.
qꝛ plꝰẽ pſidẽ pᷣncipi qᷓ; vni gẽti.pᷣnceps

ei peſt toti geti.et plẽ deputari ad cu-/
ſtodiã młtitudis: q́; ad cuſtodiã pſone

ſingłan.⁊ p iſtũ modũ diſtiguit oꝛdi/
nat dioꝰ.Si pᷣo accipiat᷑ pẽs opatõem
vite actiue: ſic eti triplex ẽ oꝛdo ſᷣm q;

tplex ẽ mĩſteri.aut eĩ miſteriũ cõſiſtit

in opãdo:aut in docẽdo.⁊ ĩ docẽdo aut
maioꝛa aut minoꝛa.pmũ ẽ vᷣtutũ.= var
chãgeloꝝ:ʒ vgngłoꝝ.⁊ pʒ oꝛdo qꝛ plꝰẽ
facẽ q; dicẽ:ſiue dicẽ ⁊ reuelãe maioꝛa:
maiꝰẽ q; reuelare minoꝛa.⁊ penes hũc
modũ ſũpſit diſtictiõem ttie ierarchie
greg.⁊ h.Ex his appʒ rõ haꝝ dĩſionũ
appʒ etiã dipſificatio int greg.⁊ dioꝰ
qꝛ eĩ diuerſimode diſtictòeʒ ierar *cõ
ſiderauerũt.⁊ iõ dĩſiões oꝛdinũ in ipis
diuerſimode aſſiguerũt:̊ᷣ cũ vtrũq; eo
rũ ſił nõ poſſit eſſe veꝝ.ſ.ꝙ pᷣncipatꝰſit
de media ierꝰ⁊ infima:⁊ ſiłr vᷣtutes qͥn

ↄfundat᷑ ienarchie ⁊ oꝛdies.qͥrit᷑ quod
iſtoꝝ ſit veriꝰ cui magis innitẽdũu ſit.

Et dð ad h̊ ꝙ mag initẽqũ ẽ dẽo dio.
tũ.qꝛ ipe didicit ſicut dr a paulo et tra/
didit ſicut audiuit.tũ.qꝛ greg.in ↄfir̃a/
tõe eoꝝ q̃ de hac mã dicit:ipiꝰaucte in/
ducit.tũ etiã.qꝛ ſicut ex pdictis pʒ.dio.
diſtictõem ier*ſumpſit pẽs ea q ſunt
ipis angłicis ſpiritibꝰintrĩ ſeca ⁊ eẽnti
alia.⁊ iõ ſic oꝛdies diſtixit ſiẽ hñt collo
cari in celis. Gꝛeg.vᷣo plłꝰpeẽſauit opa
⁊ officia.⁊ iõ ſic diſtinguit ſᷣm ꝙ plłꝰ pot
valẽ ad eruditiõem nram:nec vnꝰõdicẽ
alteri:nec verbũ alteriꝰ ̃tractat ſᷣ aliũ

modũ diſtiguẽdi aſſignat.tũ ppter di/

uerſitatẽ ↄſideratiõis in pᷣn?tũ ꝓpt di⸗

uer ſitatẽ ↄſideratõnis in fine.

D intelligẽtiã
pdictoꝝ ⁊ eoꝛũ qͥ magr dicit in
lr̃a.vt ria inqſitiua ꝓcedamꝰcirca oꝛdi
nẽ angłoꝝ querũt᷑ nouẽ. pᷣmo qrit᷑ de
oꝛdinibiĩ ↄpatõe ad nãm ſbᷣtractã. 2?
ĩ ↄpatõe ad cãm ↄpletiuã. ʒꝛĩ ↄꝑatõe
ad diſponem pambulã. A? qrit᷑ qtũ ad
noĩiatiõem. ? qᷓ;tũ ad repatõnem. ꝰ
q;tũ ad platõis euacuatõem. =?quatũ

ad numeꝝ. S ein ↄpatõe ad ſuũ opꝑpo-
ſitü. 9τ vItio i ↄpatiõe ad diſpatũ.

„ R imo igitun

ẽ qõ de oꝛdibꝰãgłoꝝ ĩ ↄpatiõe

ad nãm ſbᷣtractã.Etẽ qo vta angeli di

uerſoꝛũ oꝛdinũ ſint diuerſaꝝ ſi pecieꝝ p
nãm. Et ꝓꝙ ſic vr. młtiplicatio ãgloꝛũ

maxĩe maifeſtat dĩnã potẽtia:⁊ ſapiaʒ:

⁊ bonitatẽ.⁊ maioꝛ mitiplicatio ſpectat

A
nolci
ſan⸗
fepii

.
ideitdan
emürdr
Horhant
neennbe
ondüiinni
Scäin
Ponetpalſt
Eriunesin
, 0rit to
mniticuſt.
ie deodio.
Auloettra⸗
g inefifa⸗
emcktin⸗
jmacntsdi
taipotern⸗
ni ppron⸗
ine.

tii
g dicnin
warcc
pmocriid
,t6
ſbnaci⸗
en.A
deng ſuüce
e1d diſ
gkoriga
R

ad maioꝛẽ manifeſtatiõem:ſed maioꝛ ẽ

multiplicatio que ẽ 'm numeꝝ ⁊ ſpem

q; que eſt ſol m numeꝝ. inangelis
repit᷑ vtraq;. ꝙangts differtabangło
bm ſpem:ſᷣ differũt maxie angłi diuer
ſoꝝ oꝛdinũ. vr ꝙ diſtiguãt 'm ſpẽm.
IYtẽ angeli diuerſoꝝ oꝛdinũ magis
differũt q; angłi eiuſdẽ oꝛdinis in ſim/
plicitate qð eſt pᷣmu attributũ.ergo pi
rõe ⁊ in pſonalitatis diſtĩctõe. cũ ãge
li eiuſdẽ oꝛdinis differat nũero:angeli

diuerſoꝝ oꝛdinũ dꝛnt plqᷓ; numero:ſʒ

maioꝛ dꝛĩa q; ea qẽ ſʒ numeꝝ nõ ẽ niſi
ea qẽ ſm ſpeʒ ꝗ̊ c Situ dicas ꝙ dif
ferut magis aliq̃ dꝛĩa accñtali:ſicutaqᷓ
diuerſoꝝ fontiũ maꝗ q; aq̃ eiuſdẽ fon
tis. O bꝛ ↄtra h.qꝛ magis differũt ĩ
ſimplicitate eſſentie: ̊ ſimplicitas eẽn
tie nõ eſt accñs angelo cũ nullo modo
poſſit intẽdi ⁊ remitti in eodẽ angelo:ꝑ
eẽntialis ppetas. facit eẽntislit dif⸗/
ferre.̊ idẽ qð pus. Itẽ hᷣ vf a ſili cũ
ſint tria gña vidẽtiũ.ſcʒ vegetabiliũ⁊
ſenſibiliũ t intlłctualiuũ. in gne eoꝛuʒ q
viuũt vita ve getabli eſt ponẽ dißſitatẽ
nõ ſolũ ſm numen ſᷣ etia ſm ſpẽm:ſicut
in platis.⁊ ſiłr in gñe eoꝝ que pticipat
vitã ſenſibilẽ:ſicut in aĩalibo.ꝗ̊ pi rone

in his que pticipat vitã intlłctualẽ ſic

in angkicis ſpiritibo. ſi g eſt ibi dꝛĩa ſᷣm
ſpem cũ magis attẽdat᷑ angłoꝝ dꝛĩa in
diuerſis oꝛdibo.pʒ ᷣc. AItẽ ſiẽ coꝛpa
luĩoſa ſua vãietate ðᷣcoꝛat celũ ⁊ tamẽ
ſunt oĩa luĩoſa:ita ãgłi ſuo mõ decoꝛãt
empireuũ:vñ dñnjr aſtra matutina JYob.
xxxi.ſ celi luĩaria differũt ſpẽ nõ nume
ro ſolo.quia hñt opatiões ⁊ impſſiões
oĩo diuerſas ⁊ ſpales. pi rõe ⁊ angli
q ſunt oꝛnat' empirei. Lotra oẽ qoð
Epcul ab oꝛigie diſpgit᷑⁊ qð axpꝛoxiat
oꝛigini colligit᷑ ⁊ vnit᷑ ſiẽ pʒ in numeris

pʒzʒ etiã in luie ⁊ in alijs:ſed angeli ſunt

ꝓximi cqe oꝛiginali oim.ſ.deo.ꝗ debẽt
hr̃e vnitatẽ:ſᷣ nõ pñt vniri ᷣm numerũ
̊ debẽt hm ſpẽm ↄpletã. Itẽ cotigit
repire ſpũalẽ ſiue rõlẽ nam cõiũcta et

ſepꝑpatã:ſᷣ ↄiũcta nõ ẽ niſi ꝰniꝰſpeciei. 3

nec ſepata. Si tu dicas ꝙ hoc venit ex
pte coꝛpis:̊ nibil ẽ.qꝛ nõ aĩa ꝓpt coꝛ?ꝰ

ß coꝛpꝰ ꝓpter aĩam. Et iteꝝn d ĩpedir ʒ

maifeſtat bõitatẽ niſi ſaluo oꝛdie ſapie

coꝛpa ſᷣm ſpẽm diuerſa fuiſſe facta ab
initio ſi ↄgruerʒ ſpũs rõles eẽ ſʒ ſpẽs
diuerſos. Ité angloꝝ młtitudo fcãa
eſt ad illiꝰciuitatis plenitudinẽ ⁊ ðᷣcoꝛẽ
ßß in illa ciuitate maxie attẽdit᷑ vnitas ½
nexꝰↄfoꝛmitas:ᷓ c ↄfoꝛmitas vni nẽe
faciat ↄnexionẽ in caritate ⁊ ipam ad-
iuuet. ppter qð etiã ſci vñt.de voluit
nõtm oies facẽ ſiłes:ſᷣ etiã oẽs hoĩes
ex vno hole. ̊ vr c. Itez agelica na
eſt caput vniuerſi. cũ caput ſit ratiõe
ſpẽi:nõ vniꝰindiuidui.⁊ caput⁊ ſtatus
dʒ eẽ in vno ſicut arca ↄſũmata ẽ in cu
bito. maxĩa dʒ eè vnitas. ʒ ſpẽm
Itẽ ruina angłica reꝑat p holem 4
eſtidẽ ſpẽ. ſi ̊ ↄpetẽter ⁊ ↄgrue repat᷑
vr tũc ꝙ oẽs tuẽtes fuerũt vniꝰſpeciei.
ß de aͤlibet oꝛgine ſunt lapſi. ergo oẽs
eiuſdẽ . Wdð ꝙ circa h̊ duplex ẽ
opĩo ⁊ vtraq; ꝓbabil. Vna ẽ cqĩagtis
eſt diuerſitas ſᷣm ſpẽm ⁊ etiaʒ ſᷣm gña
ſpᷣalterna.vt ierarchia ſit q̃ſi vnũ genꝰ
oꝛdines tres faciãt ſpẽs.⁊ ad ̊ ponẽ/
dqũ moti ſunt ꝓpter dine bonitat oſtẽò/⸗
ſionẽ.tũ ppter ſiłe in alijs creatun..tuʒ
etiã ppter gradꝰreptos in ipis agelis.
cũ eni angli eiuſdẽ oꝛdis aliò modo ſe
excedãt.vr ꝙ angłi diuerſoꝝ oꝛdinũ et
ierarchiaꝝ a deo ſe excedat ꝙ etià ha⸗
beat in ſpẽ ⁊ gue diuerſitatt. Alia põ
eſt ꝙ angłi oẽs ſunt eiuſdẽ nẽ.tũ ꝓpter
vnionẽ ſliꝰciuitatis.tũ pꝓpter vniuerſi
pfectõem.licet aũt vtraq; iſtaꝝ ponum
heat pbabilitatẽ:qꝛ ꝑ ſcriptura nõ no⸗/

teſcit nobis diuerſitas opatõnũ.Et vr

ꝙ illi q aggreſſi ſunt hac mãm detiare
ſicut dioꝰ dĩna inſpiratiõe cognouerit
⁊ officiũ ⁊ nãm.⁊ ipi dñt ꝙ omia q ſunt
cã oꝛdinũ in oĩbꝰrepiant᷑ lʒ mag exce/
dqẽter in vno.vr̃ maꝗ theologica ⁊ ꝓba
bilis põ niſi occurrat maifeſia auctas

in ↄtrariũ.q omẽs angeli ſunt eiuidẽ

ſpei:ſicut ⁊ oẽs hĩes.⁊ quèadmodũ ĩ
hoibꝰſunt gradPꝰ oꝛdies ⁊ qͥ ad nãlia ⁊
q ad officia ↄmiſſa ſiue dignitates etq;
ad gratuita:ſalua tñ vnitate ſpei.ſic in
telligẽdũẽ in àgłis.vnde pcedede ſunt
rões ad hãc ptè inducte. Ad illudg
qðᷣ ob de maniteſtatõe.dð ꝙ deus no

3

oꝛdinãtis mũdũ:⁊ ſalua ppetate nẽ. ſil
ſalua ↄdecẽtia ⁊ impfectõe cĩtatis ſuꝑp

ne.qm igit᷑ creatura cõpletioꝛ in mũdo

dat eiↄſummatõem.iõ vna ẽ in ſpecie.
Rurſus qꝛ ſupmũ⁊ optimũ ageliq;

ẽ dei foꝛmis intlłctꝰvnꝰẽ:nec hʒ ↄiũcti

onẽ cũ iferioꝛi.iõ nã angłica dʒ eẽ vna.
Rurſus qm illa ciuitas dʒ eſſe vnita ⁊-
pfcèẽ reſtaurata.iõ dʒ eẽ vna.⁊ he rões
pnᷣtaſſignari ſuo mõ circa hoies. ſi qͥs
aüt vellet ꝑ H̊ ondere ꝙ hoĩes ⁊ angeli
eſſent vniꝰſpẽi:dicemꝰ angłi nõ ↄiũ/
gũut Hib vnitate nẽ: obſeqo bñficetie
⁊ h ſiłr angło.qꝛ ille iſtũ adiuuat: iſte
illũ repat.qð nõ eẽt ſi eẽnt eiuſqdẽ nẽ.et
iõ vtrũq; cõgruit ciuitati ſupyne. Ad
illud qð obꝛ de magis ⁊ minꝰ.dð ꝙ itẽ
tio ⁊ remiſſio ſᷣm ppetates inſepabłes
nõ variant ſpẽm ꝑ ſe.⁊ ſialñ ↄcomitet᷑
diuerſitatẽ ſpẽi ĩ his foꝛmis q ↄcernũt
diuerſam mixtõem ełoꝝ.qꝛ attẽdit᷑ ſm
qlitates actĩas: ſicut dr calidũ in q̃rto
Sadu differre a calido in pᷣmo.ſimplicit᷑
aũt loqndo nõ habʒ vitatẽ.qð pʒ.quia
maioꝛẽ intẽtio ⁊ gradꝰin gtijs ⁊ pmijs
q; in nalibo ꝓpetatibo.⁊ tñ nõ dꝛñt ſpe ſᷣ
ſolũ accñte.nec vʒ ſi nõ attẽdit᷑ in eodẽ
ergo nõ eſt eentialis ſicut nec de głia.
Ad illud qð obᷣ p ſiłe de alijs viuẽ/
tibꝰ⁊ de luiaribꝰpʒ rñſio ꝙ nõ ẽ ſimile
nec in re nec in rone.in re nõ.qꝛ illa hʒ
diuerſas opatões ſpecificatas.non ſic
angłi. Rurſus illa ſunt oꝛdiata ad di/-
uerſas necitates. angtłi po oẽs ad vnũ
pncipale. Rurſus in vita cõtẽplatiua
vnitas:in actia mitifoꝛmitas.⁊ habita
tio angłoꝝ eſt vnifoꝛmis.⁊ pterea ma
gis diſtãt ab vno ⁊ ſummo.g Xc.
⸗Ecundo queri
.“ tur q ſit diſtictõis oꝛdinũ pnci/
palis cã.vtꝝ.ſ.ſita nã ła grfa. Et qa
nã vr ꝑ illud qð dicit mr in lr̃a.ſupio
res ſunt qͥ na ſunt magis ſpᷣtiles:⁊ ĩtel
ligẽtia ampliꝰpſpicaces.& ſi oꝛdo attẽ
dit᷑ ſm ſᷣ ⁊ S. v ꝙ oꝛdo angłoꝝ ſita nã
AIſtẽ g di.iij.in exoꝛdio ſue còditonis
alij ſupioꝛes: alij inferioꝛes dei ſapĩa
⁊ſtituti ſunt: qð habuerũt ab exoꝛdio
ſue ↄditõis è eis nãle. diſtĩctio oꝛdis

eſt in eis a nij. Itẽ quecũq; deus faẽ
a pᷣmaria ↄditõe:facit in modo ſpecie c
oꝛdine: ita ꝙ iſta ſunt nãlia vnicuiq;. g
nobiliſſimã creaturãꝗ.ſ.angłicã a pnciꝰ
ſue ↄditõis debuit facẽ in pfcõ mõ ſpẽ
⁊ oꝛdine:ſig h ẽ a nã qð ẽ eis ab initio
inditũ.pʒ c. Itẽ gfe gratufaciẽtis
eſt vnire ⁊ aſſilare:ſig qð ẽ pn vyniẽdi
nõ ẽ poꝛdis diſti gnuẽdi.vr ꝙ diſtin⸗
ctio oꝛdinũ nõ ſita gra ła nã.g . H
obꝛ p diffinitõem oꝛdis quã męr ponit
in l̃a.oꝛdo ẽ młtitudo celeſtiũ ſpũuʒ qͥ
int ſe aliq munẽ gf̃e ſilant᷑.ergo vr̃ ꝙ
abſq; munẽ gfe in angeł non ſiroꝛdo.
Itẽ ſupmꝰ oiʒ oꝛdinũ ẽ oꝛdo ſeraphĩ
ſ oꝛdo ſeraphiĩ eſt ab eminẽtia dilectio
nis ⁊ caritatis.̊ pꝰ pcipuꝰoꝛdo ẽa &.
ſi ergo oẽs alij ex illo pẽdẽèt.vr̃ q nullꝰ
oꝛdo in angetl ſit ſine dono gẽe. Itẽ
troni dnᷣr ſicut dicit greg.qꝛ tãta dĩni⸗
tatis gr̃a replẽt᷑ vt in eis ſedeat deꝰ. ſi
ergo deꝰnõ dĩ ſedere nec inhitare niſi
p gram gratũfaciẽtẽ.ꝗ̊ͥ oꝛdo tronoꝛũ ñ
eſt niſi a gr̃a.ergo pari rõe vr̃ de alijs
Itẽ de nõ pfert hoĩeʒ hoi ppt nãlia
ſ ꝓppter merita.g ſi diſtictio oꝛdinũ eſt
hm diuinã acceptatõeʒ.nõ ẽ ſm nãlia ſᷣ
ſᷣm gratuita. Nρ:́q ſicut patz ex
diffinitiõe oꝛdĩs ſupᷣ poſita.oꝛdo⁊ eſta
nꝗ ⁊ a gratia:ſ a nã tanq; a pambula
diſpõe:a gr̃a tanq; a ↄpletiua pfectiõe
hoc dico de illiſoꝛdinibꝰſᷣm qͥs attẽdit
diſtictio ierarchiaꝝ ĩ ſupmis ſpiritib⸗
ſicut manifeſte appet ex officio ⁊ actõe
⁊ noĩatõe ipoꝝ oꝛdinũ inter qs pcipuꝰ

oꝛdo ẽ oꝛdo ſeraphĩ:qui denoĩatab ar

doꝛe dilectõis que nõẽ in angeł cõſum
mata ⁊ pfecta niſi ꝑ grãm.et iõ cõcedo
ꝙ oꝛdinũ pᷣncipalis diſtictio nõ põt eẽ
a nã. Ad illud g qð obꝛ in ↄtrariũ de
duplici aucte magr̃i.ꝙ p nam alij alijs
ſunt ſupioꝛes.dð ꝙ hoc no cõcludit ꝙ

oꝛdines ſinta nã ſicut a c ↄpletiua.qa
nõ qlibet ſupioꝛitas ⁊ inferioꝛitas facit
oꝛdinẽ ↄpletũ:ſ ea ſolũ in q̃ ↄſiſtitreꝝ

oꝛdinabiliũ ↄplemẽtũ q́tũ ad officiũ⁊
ſtatũ. Ad illud qð obꝛ ꝙ mod⁊ ſpẽs

⁊ oꝛdo ðẽ a nã.equocatio ẽ in oꝛdine.ipſe

ei loquit᷑ ibi de oꝛdine quo creatura dr

oꝛdinata ꝑ ↄpatõnem iſtiꝰad finẽ.oꝛdo

groang
ſioainet
hligeo⸗
afnciun
lbcygf⸗
eyftit
bitic
Kage⸗
a ba
diſigt
aa ſtat
uerſi.
ſtatuel
ſteng
Anels

*

d
zanbeli
elitaẽ
ſiliüde⸗
beoſe
danpn
woge
ühm
nülig
ſuße
plpß⸗

–

HM
ſnengt

kadſon
Nndon
ſondi
Mne
weig
ſtſt
nein
bene
ſibild
Zuertt
Dzül
et
perbe
btitn
gfae
eſtdi
am
helio

.
ni
Krigzned
Momd ſpe
dsedinin
Nninni
enomi
Knfhti
eſtüſin
k.ergon
onſitowo.
woſerapvi
nun dilecno
oeag.
yfnull?
Ge. N
ntäta dini⸗
wende
mnbinarent
fdepfdeis
,ſcuten
navorela
aumbu
vplerie
satruit
sſpiricn
ciotace
dsip
nciakabar
ngekcöſun
etiococc
io nopitti
nararü⸗
malgals
cöcluatg
„pleunn
joritas tac⸗
uofi⸗/

vero angelonꝝ attèdit᷑ m pcellẽtiã ipo

rũ oꝛdinabiliu int ſe.⁊ hec ↄpleta nõ eſt
int ãgelos nã ↄſiłes niſi ꝑ dona gtuita

capacitatẽ nẽ ↄplẽtia. Ad ilłd quod
obꝛ ꝙ gra vnit. ᷓoꝛdies nõ diſtiguit ſi⸗
ue pficit.dð ꝙ ẽ loqͥ de gr̃a qtũ ad de/

bitu ⁊ qtũ ad vſum ⁊ qtũ ad ſtatũ:et ſi

gra gratũ faciẽs vniat ⁊ ↄfor̃et q;tum
ad habitũ.qꝛ oẽs hĩt gtuiti ſũt in oibꝰ.
diſtĩguit tñ q́tũ ad vſuʒ ⁊ oꝛdinat qtũ
ad ſtatũ ꝓ eo ꝙ vſus diuerſificat᷑ in di-
uerſis.⁊ ſtatꝰ vniꝰin gfa eſt excellẽtioꝛ
ſtatu alteriꝰ.⁊ H̊ ẽ ꝙ facit in hñtibuſ cõ
ſikem grãm oꝛdinẽ ⁊ gradũ.⁊ H̊ mõ eẽ ĩ
angelis intlłndũ eſt.

Ertio queritur
de ipis oꝛdibo q;tũ ad diſpðem
pambulã.⁊ cũ h̊ ſit nãliũ capacitas ⁊ p
cellẽtia ẽ qõ vtꝝ ſᷣm maioꝛẽ capacitatẽ

nãũãliũ dẽt a deo minoꝛa dona gratuita.
vHt ꝙ ſic videt᷑ ꝑ illud qð dr᷑ math.xxv.

dedit vnicuiq; ſᷣm ꝓpꝛiã vᷣtutẽ. ↄſtãs eſt
ꝙ loquit᷑ ibi de dono ſupaddito nature
ſi ſᷣm vᷣtutẽ nẽ dedit vr̃ ꝙ ſᷣm melioꝛa

nãolia ſunt ⁊ maioꝛa Stuita. Itẽ mgr

ſupᷣ.di.iij.qui nã magis ſbᷣtiles ⁊ ſapia
plꝰpſpicaces creati ſunt hi maioꝛibus
fe muneribꝰpditi ſunt.⁊ Hipm dicitĩ
ittẽa.̊ vr̃ q maioꝛ gr̃a det᷑ ſm maioꝛa
nãlia. Itẽ ad hoc vr̃ eè rõ mẽ diſpoſi

re ad foꝛmã ſʒ ꝙ digniꝰ⁊ meliꝰdiſpõit᷑:

deꝰnobilioꝛẽ dat foꝛma. cũ nãlia ſint
ſicut diſpoes q̃dã ad gratuita: q;to qͥsð
bʒ melioꝛa nãlia tãto de dabit ei maio
ra dona Stuita. Itẽ rõ qre deꝰñ dat
hoi grãm eſt.qꝛ hõ nõ accipit. cuʒ ipe
ſit ſp ꝓptmꝰet patꝰ dona ſua liberaliſſi
me infundẽ:⁊ liberalitas eiꝰſꝑ excedat
oẽm capacitatẽ.vr ꝙ de capacitate nẽ
nihil dimittat vacuũ qñ quis plene ſe
ↄuertit ad deũ.⁊ ſi :reſtat ꝙ qͥ maioꝛa
hʒ nãlia cũ maioꝛis gf̃e ſit capax:maio
rẽ etiã habebit grãʒ.⁊ hoc videt᷑ ſonare
verbũ płonis dicẽtis.ꝙ dedit vnicuiq;

btĩtudinẽ inq;tũ capax erat. Itẽ ſiẽ

gra eſt diſpõ ad głam ita bona natura
eſt diſpõ ad gram.ſᷣ de ei qͥ hʒ aplioꝛẽ
grãm:ãplioꝛẽ dat głam.ergo eiqui hʒ
melioꝛa nãlia: dat maioꝛa gratuita.

—

Situ dicas ꝙ nõ eſt ſimile.qꝛ gratia

meret glam:nò ſic nã grãm. tuͦc

qꝛ qualiſcũq; ſit cõpatio diſpois hoc tñ
ven t.qꝛ gkia pfecte ↄplet naturꝗ ita ꝙ
nullꝰin ea remanet appetitPꝰincõpietꝰ.
ſi ergo gła implʒ nẽ capacitatẽ:aut nã
magis capax magis hẽebit de glia: aut
nõ erit głificata.ſi ergo ſᷣm maioꝛẽ ca⸗
pacitatẽ nẽ eſt maioꝛitas glłie ⁊ qtitas
gke coꝛñdet q́titati gr̃e.ꝗ̊ ſᷣm maioꝛeʒ
capacitatẽ nãliũ attẽdet᷑ maioꝛitas gre
Iſtẽ finis ĩponit ncccitatẽ his q ſunt

ad finẽ:ſᷣ nã facta ẽ ꝓpter głam ñ ecõ?ꝰ

ſi ergo de pſciès ⁊ pdeſtinãs fac aĩiam
ad ̊ ꝙ eᷣ gloꝛificet:tatã dabit ei naliũ
capacitatè:qᷓtã ſcit ei ſe datuꝝ głiam.
aut ſi vltra tribuat᷑ faciet aliqͥd fruſtra
ꝙ ſi hoc eſt flin: reſtat ꝙ capacitas nẽ et
q;titas głie ſecũ ↄmẽſurat᷑.ergo redit
idẽ q pus. Cõtra ecct. ᷣm datũ ſuũ
pbet illã diligẽtibſe. g vñ ꝙ diſtributo
ſapĩe ⁊ gre nõ peſat᷑ ex ꝑte ſuſcipiẽtiſſ
ex pte dei ↄferẽtis. Itẽ ĩpoſſible eſt
ei qui melioꝛa hʒ nãlia nihbil hr̃e ðᷣ gra
vt oĩ tpe vite ſue carere gr̃a.eũ voqui
hzʒ minoꝛa nãlia habũdare in gra. ꝙ ſi
hoc verũ ẽ.ergo non eſt diſpẽſatio gr̃e
ſm mẽſurã naliũ. Itẽ de dat gram
Hi ſᷣm ꝙ ſe ppat. ſi habẽs minoꝛa nã
lia frequẽter ſe meli pat qᷓ; habẽs ma-
ioꝛa. vr̃ q maioꝛa ſuſcipiat dona gra
tuita q;uis minoꝛa habeat naturalia.
Itẽ qui melioꝛa habet nãlia freqnter
remanet in ſtatu impfectiõis:qui vero
minoꝛa freqnter aſſumit ſtatũ pfcõnis
ſiue religiõis. ergo ſi maioꝛ eſt gratia
in pfcĩs.patet ẽt. Itẽ gra in nobis
nullã potètiã ita pncipalt᷑ reſpicit ſicut
ar. li. ſed li.ar.equalr̃ eſt ĩ oĩbus.ergo
ſi maioꝛ ẽ in vno q; in alio:nõ eſta na ł
mag a diſtributõe dĩna. Itẽ diſtri⸗
butio gre dei ꝓcedit ex infioꝛibꝰpietat
⁊ mie:ſed mie eſt magis cõpati eiq ma
gis miſer eſt ceteris pibo:⁊ qui magis
indiget. ſi ergo qui babʒ minoꝛa nolia
magiſ indiget ſuſtẽtaria gra q; qui hʒ
melioꝛa.̊ vbi nlła merita vł demeria

pcedũt:deꝰei qui minoꝛa hʒ nãlia debʒ

dare maioꝛẽ grãʒ. diſtributio gratie
nõ eſt pciſe ſᷣm maioꝛẽ capacita ieʒ nẽ:
4

ſeg ſm beneplacitũ pietatis diuine.
AWad pdictoꝝ intiłntiò ẽ nõndũ ꝙ;

gr̃a dari ſᷣm maioꝛẽ capacitatẽ nãliu,ʒ

Põt intiłi dupłr. autita ꝙ h̊ qð ẽ= di

cat efficaciã calitat:⁊ ſic ſᷣm oẽs flm eſt

qͥa nalia nõ ſunt cꝗ gre.aut ita ꝙ dicat
diſpoem ↄgruitatiſ.⁊ ſic vbi nõ ẽ obſta

culũ ſᷣm oẽs veꝝ c.qꝛ nõ hoĩs ð ↄgruo

diſpõit ad gram.aut ita ꝙ dicat diſpõʒ

nccitatis. ? ſic ſm cõeʒ opiõeʒ ẽ flm 1 a
doctoꝛibꝰrepꝛobatũ.tñ ſᷣm aliqꝝ opiõʒ

aln poſitũ ẽ taq; veꝝ.rõ aut huiꝰponis
fuit iſta.iſti eim ponebãt ꝙ gf̃a nõ erat
aliud q; deꝰ.⁊ ꝙ caritas nõ eẽt aliud qᷓ;
ſpũs ſ.⁊ ꝙ intẽtio gr̃e łCcaritatis nõ eat
niſi im melioꝛẽ depuratõem aime ⁊ re
miſſionẽ cõcupĩe qͥ obſiſtit:ne aĩa poſ-
ſit pfecte deo vniri.⁊ iõ ↄcupĩa oĩo ex/

ticta:aia tm vnit᷑ deo q;ti ei põt eleui
nõᷣ: ⁊ tata dr hr̃e gm ⁊ iõ ppebat ꝙ aia ſii
nalr̃ q melioꝛa hẽbat nalia maioꝛẽ hꝛẽt

graãm:ł̊ huiꝰpõis fundamẽetũ ĩpꝛobatũ
Ei pᷣmo li.di.xvij.⁊ ampliꝰĩpꝛobabit᷑.j.

di. xxvi.ipa aũt põ de ſe ĩpꝛobabit ↄʒ
bonos moꝛes eè vr̃ dũ tmi tribuit ei qui

—w

paꝝ laboꝛat ⁊ paꝝ deo ſᷣuit: q;tũ ei qui
magis:ĩmo plſi mioꝛa hẽat nalia ⁊ pp
ſeuerat in gra.⁊ qð oĩo abſurdũ ẽ et p
rõnes pcedẽtes ĩpꝛobatũ.⁊ iõ ↄcedẽde
ſunt ròes que hoc oñdũt.vltia tñ rõ nõ

cogit.qꝛ in diſtributõe gr̃aꝝ nec capa/

citas nẽ nec eiꝰindigẽtia pnciptr peèſat
Hj dĩne pgeſtinatõis diſpõ ⁊ mẽſura ſ̃ʒ

hm ꝙ in ſua pdeſtinatõne mẽſus eſt ei.
Agd illud g qðᷣ obꝛ in Ziũ ꝙ dedit vni
cuiq; ſᷣm ꝓpꝛiã vtutẽ. dð ꝙ ſᷣm dicit ibi
ſolũmõ cam diſponetẽ de ↄgruo.⁊ ite/
rũ virt ibi nocat᷑ conatꝰcoꝛdis qui non
ſolu dicit capacitatè ſᷣ etiq actualẽ ppa

tionẽ.t iõ aucto.illa nõ cogit. Ad ilłq
qð ob de aucte mgfi ſiłr dð ꝙ ibi diẽ

diſpõeʒ de ↄgruo:⁊ mag ↄgruã diſpo

ſitõeʒ circa agłos qᷓ; circa hoĩes:de qͥb

loqᷣt mgr. boni eĩ qͥ ad deü ↄuerſi ſunt
Im h̊ plłꝰ ſe ppauerũt ſm ꝙ melioꝛa nãa

lia huerũt.qꝛ qlibʒ mouebat᷑ in de ſᷣm

totũ coꝛdis conatũ cũ nõ bꝛẽt retarda-

tionẽ:nõ ſic aüt eſt in hminibo.⁊ iõ illa
quctoꝛitas exponi dʒ:ampliari nõ dʒ.

Ald illud qð obꝛꝙ mẽ melius diſpo
ſite impmit deꝰnobilioꝛẽ foꝛmaʒ. d q

noõ ſile. qꝛ mꝗ diſponit᷑ ad foꝛmã nãlẽ

diſpõne qẽ nccĩtas:ſ maioꝛ capacitas

nsliũ nõ diſpõit ad maioꝛẽ grãʒ diſpõe

nccitatis ſ̊ ſolũ ↄgruitatis.⁊ qͥa diſpõ
ↄgruitatis młtis modis põt ipediri:ſi/

ue p oppoſitũ:ſiue pꝑ maioꝛẽ ↄgruitatẽ
qque põt ex aliq accidenti ſupueniete in

alio.iõ illa rõ nõ ↄcludit. Ad iltd qð
obꝛ ꝙ hõ nõ hʒ gram qͥa nõ accipit. dð
ven ẽ. ß ex H nõ ſeqͥt ꝙ iõ hẽat gram
q; accipit ſicut dicitanſel.q; ĩ puatiuis

⁊adictoꝛie oppoſitis nõ tenet ↄntia in

ipo ſᷣ̊ ecõꝰ⁊ iõ ſicut nõ ↄcedit᷑ q maioꝛẽ
hẽat gram qꝛ accipit. ſic nõ ẽ ↄcedẽdũ
ꝙ maioꝛẽ héat graʒ ex maioꝛi capacita

te Adilta qð obꝛ ꝙ nã diſpoit ad graʒ

dõ ſicut vicebat ꝙ nõ ẽ ſike. qꝛ nã nõ ſic
meret᷑ gram:ſicut gr̃a gkam. Ad iltq

vo qo ſbiũgit ꝙ gla pficit totò capaci-

tatẽ nẽ.dð ꝙ ſicut foꝛma pficit capaci-
tatẽ mẽ nõ ſimpłr:ſed ꝓut exigit diſpõ
ſupꝑ inducta:ſic gła pficit nam nõſim⸗/

ptir: ſm ꝙ exigebat gfa qͥ pꝰli.ar. da⸗
ta erat.cũ aut ſic pficit᷑ ſufficiẽter pfcã

. q; rectitudo iuſticie limitat appetitũ
nẽ vt nõ vltra appetat q; gr̃a ꝓmeruit.
maxĩe cũ plene ſufficiat qð de ſibi r̃tri

bulit. Ad illud qð vltio obꝛ ꝙ capaci
tas nẽ oꝛdinat ad glam finatr.dð ꝙ ſic

oꝛdinat᷑a deo vt tñ pſuxponat᷑ diſpõ ex
pte volũtatis nẽ.vn ſicut h qui capax

erat btitudinis ꝓpter btĩtudinè pfect
p deoꝛdinatõòem volũtatis deputat᷑ et-/

nis ſupplicijs ⁊ ꝑdit głaʒ:ſic homo qui
maioꝛis btitudinis capax erat.qꝛ nõ ex

totis virib“ ſuis ſe diſpoit ad gram:mi

noꝛẽ aſſeòᷣt᷑ głam q; aſſeqr aliꝰ minoꝛis
capacitatis qͥ magis ſe diſpoit ad gr̃aʒ

nec videt᷑ ꝙ aliqd ſit ibi fruſtra.qͥa ex H

oñdit deꝰq;tũ poſſit gr̃a ſupᷣ nõm. verũ
tñ hͥ in bonis angeł᷑ nõ hʒ inſtatia.cum
eĩ ex totis niribꝰ ſe diſpoſuerũt ad gra
tia ſᷣm ꝙ habuerũt melioꝛa nalia:data

ſunt eis maioꝛa gratutua.

de oꝛdinũ noĩatiõe.ſupꝑ qð diẽ

greg · ꝙ vnuſquiſq; odoab eo onoĩat

ſen

noi

enob⸗
ſitq⸗
ſccein
1dice
Mi
D
den
n

gey

fiar
ſoine
woa.
mrab
ſupn⸗
qe
boid
ſcut
gbec
d
ſr

li
Hej
ue
Ntebt

ſoigri

ſefe
ſce
ſaee⸗

Ia
e

obegn
ioricdpacn
woitaggi,
geinoſe
wicgpec⸗
tcapach⸗
nicudiſſ
dm. d⸗
nintappeni
pmemi.
ſhifm.
Kycperi
r vogſi
uldiſp̃et
Hanicapa
Enidſec⸗
depunie,
xinſtäta
a nälin
/
ol,

65
etRN
.

—

1
l⸗ *, ,. 5

quod plenus aceepit a munere. OH6:
aut ) hoc.
git noĩare:ſᷣ ãgkłici ſpus ſũt nob ignoti
gſunt innoĩabiles. Situ dicas ipſi
ſe nobᷣ notificãt duʒ reuelãt:tũc ex hoc
ſeqͥt ꝙ vno ſolo noĩe debeãt noĩari.tũc
ſic ei noĩamꝰſicut cogſcimꝰg ſi ꝑ reue-
latõem cognoſcimoẽs debemꝰ noĩare
7 dicere reuelatoꝛes.̊ nõ ẽ ibi ppynere

2qðᷣ nõ ↄtigit cogſcẽ nõ ↄtĩ

nominũ diſtictönes. Itẽa dignioꝛi
dʒ fieri denoĩatio:ſ caritas ẽ excellen
tiſſimũ donũ qð ẽ in anget. oẽs debẽt
denoĩaria caritate.ꝗᷓ oẽs debẽt dici ſe
raphin.⁊ iten oia ſi unt oĩbꝰcoĩa:ſic diẽ

greg.⁊ mgr in f̃a.ſ̊ denoĩatio agkico

₰☚

rũ oꝛdinũ fit a donis gratuitis.ꝗ̊ omĩa

noiĩa eoꝛũ debẽt eẽ coĩa quẽadmodũ et

dona. AItẽ ſi vnuſquiſq; oꝛdo denõia

tur ab eo qð pleni accepit in munẽ et
ſupmꝰoꝛdo oĩa dona graꝝ pleniꝰacce⸗/
pit q oꝛdies inferioꝛes. dʒ denoĩari

ab oĩbꝰoonis. hẽbit noĩa oĩm oꝛdinũ
ſicut dona. Itẽ ſi dr oꝛdo denoĩari
ab eo qð pleniꝰaccepit in munẽ.aut ex

ceſſus plenitudinis nõt᷑ reſpẽu alioꝛũ

oꝛdinũ:aut reſpectu alioꝝ donon.ſire/

ſpectu ali oꝝ oꝛdinũ cũ oꝛdo inferioꝛ in

nullo dono aliquẽ ſupioꝝ oꝛdinũ excel
lat:a nullo dʒ denolari.ſi o dr reſpen
alioꝝ donoꝝ:tũc aut dona ãgeloꝝ erüt

ineqlia: auta nullo fiet denoĩatio: ſecd
dona gr̃aꝝ in eodẽ ſunt eq̃lia ſicut ĩfra

patebit in ttio.ꝗa nullo donoꝝ põt de/

noĩari inferioꝛ oꝛdo. Itẽ ĩ imagina

tiõe refoꝛmata dilectio adeq̃t cogni. 2
ſii oꝛdo cherubim denoĩat᷑ a plenitudie
ſcie erit in eo ſiłr plenitudo dilectiöis

gratuite. ̊ nomẽ cherubin? ſeraphin:

ęeidẽ oꝛdini ãgeloꝝ dʒ attribui ? n alis
IVIſtẽ cũ oꝛdo cherubi denoĩat᷑ a pu /
chhꝛitudine ſcie:aut reſpẽu ĩferioꝝ: aut
reſpẽu ſuꝑioꝝ.nõ reſpẽu inferioꝝ. da
talis in eis nò eſt nobiliſſima cognitio

denoĩat᷑ gᷣa cogne reſpẽu ſupioꝝ:ſʒ H

cognitio ẽ ſapia. ꝗ̊ denoĩata plẽitudie

ſapia: ß ſapia eſt excelletiſſimũ oĩm do
noꝝ. gcherubi denoĩat᷑ ab excellẽtiſſi⸗

mo dono. vr ꝙ ſitoꝛdo ſupmꝰvł di-

gnioꝛ oꝛdo nõ denoĩet᷑a dignioꝛi noie.

Iſtẽ cü ãgli heant qdã noĩa q ſũt eis

Ppa ⁊ pnñt eẽ cõia.qrit᷑ q ſit iſtoꝝ noĩm
rõc dꝛia ead hoꝝ intlłnti eſt no

ãdũ ꝙ ãgeli noĩari pnt p ea q ſunt eis

nãlia. nomiari etiaʒ pnt ꝑ ea q ſunt eis

gratuita. nomiĩari etiã pnt p alia q qda

moõ ſunt eis nalia: qdmõ gtuita. ſi de.
noĩant p ea q ſunt eis nalia cũ coꝛu na

nõ inoteſcat nob in ſingłari hᷣ in cõi: ſic

bnt noĩari nõibꝰcõibꝰ ſumptis a nã et
fofa cõi.⁊ hoc dupłr.vła cõi remoto:et

ſic dñr celeſtes eẽntie. vła cõi ꝓpĩquo

1 ſic dñt celeſtes ſpũs.ſi at denoĩent
H̃m dona Stuita:ſic qꝛ in ipis differẽter
bñmt ſtatũ ⁊ ᷓdũ:⁊ita diſtictio:ſic p illax

bñtoꝛdies nomĩari nõib ꝓpis. ꝓpꝛijs

inq ſiue reſpẽu demonũ: ſiue reſpectu

alioꝝ oꝛdinu:ſic dñr ſeraphin? troni.

Si aũ fiat de noĩatio ab his qͥ pñt eſſe

nslia vno mò accipiẽdo: ⁊ alio mõ acci⸗-

piendo gtuita: ſic noĩa pñt eẽ vt coĩa ⁊

Ppa.noĩa inq; coĩa bõis ⁊ mat:⁊ ꝓpꝛia

bonis.ſic pncipat⁊ ptãtes qͥ ſi dicãt a

nãii ppetate ↄuẽiüt demõibi. ſi veroa

dono gtuito: ↄueniũt ſpiritibꝰ ſcis: vel
cõia oĩbꝰoꝛdibꝰ: ꝓpᷣa pᷣo aliqͥbo:ſic ãge
li vᷣtutes.ſi eĩ dicata nalibꝰdonis:vt.
pote a lĩpitudiĩe ſciẽtie ⁊ for̃atõe pſone

ſic qꝛ ̊ duo ſuntĩ oĩb oẽs pñt dician

geli.ſ. hiles ad reuelãduʒz. oẽs etiã vᷣtu
tes.i.fſoꝛtes ad opãdũ.ſi aũt dicãt᷑ a do
no gfe m ꝙ ſunt ad h officia ſpalf de
putati.ſ.ad miſteria reuelada:⁊ mira/
cula faciẽda:ſiẽ ſũt qrũda oꝛdinũ noia

ppa. Ex his igit colligit ꝙ de noĩatio
àgkon q;tũ ad noia ꝓpᷣa ſinguł oꝛdibꝰ
ſuũpta ẽ a donis gran ſᷣm diuerſos ſta⸗

tus et gdin qbviſtiguũt oꝛdinãt᷑ ſic

pgictũ c. In mõ aũt accipiẽdin oĩs iſta
tria ſunt notada. Mꝛimũ quidẽ ꝙ vnũ
xonũ digniꝰẽ alto:ſiẽ caritas dicit eſſe

donũ excellẽs int alia. Vpo eſt ꝙ oꝛdo

ſupioꝛ in oĩbꝰvonis excellit inferioꝛes

3 Ppο* denoĩiatio vʒ fieria dignioꝛi
ſm ðᷣ igit cũ.ix.ſint ſtat in qbꝰ oꝛdines
ãgkłici hẽant diſponi ſᷣm differẽtẽ Stui
toꝝ pcellentiã: oꝛdo ſupm vedicat ſibi

nomẽ a digniſſimo vono: ſtatu magiſ

accedẽte ad ſummũ.⁊ Hẽ plẽitudo ſcĩe
⁊ ſic de alijs deſcẽdẽdo vſq; ad infimũ.
b 5

D

nvñ in denoĩatõe ↄſiderat᷑ ouplet exeſ

ſus: ⁊ doniaq donũ: ⁊ oꝛdis ad oꝛdinẽ᷑. ⁊
iſts vult dicẽ greg. ꝙ vnuſquiſq; oꝛdo
eiꝰrei cenſet᷑ noĩe quã pleniꝰ accepit in

munẽ: pleni inq; reſpeu inferioꝝ: niſi
donũ illud ſit tate dignitaſ ⁊ excellẽtie

ꝙ ab eo dẽat deniari aliqs oꝛdinũ ſu/

pionꝝ:ſiẽ pʒ qꝛ oꝛqo cherubi pleniꝰ acce
pit caritatẽ q́; aliqs ĩferioꝛũ oꝛdinũ.ab

ipa tñ nõ vᷣnõoiat᷑.qꝛ cũ ſit donũ pcellen

tiſſimũ:excellẽt iſſino oꝛdiniappꝛopat

His viſis facile ẽ rndẽ ad oba. AAd
iltꝗ no qð obꝛ ꝙ ñ ſint noti:dð ꝙ reꝝ ẽ
de cogne q ẽ p acqͥſitõneʒ:ſᷣ nẽ ven de
cogne qẽ ꝑ reuełatõeʒ q̃ir̃ coguit btũs

paulꝰ: btůs Jo.enãgłiſta.⁊ iõ ipſi p⸗

tuer̃t ᷣnõiare ⁊ alioſ erudireñſic paulꝰ
erudiuit dio.oĩm tñ ãgtoꝛũ nõia ſũpta
ſut ð ſacra ſcriptura ſiẽ ſeraphi ðᷣ yſa.
vi.chubi ð ps.⁊ ð alijs locis ſcripture.
tronið dan.rij.dñatões ptates vᷣtutes
ex diuerſ locis epłaꝝ pauli.angti⁊ ar

chãgli ta ex aroc ex veti ex diᷣſis lo
criptura fuit dĩinitꝰ

cis.qm igit᷑ ſacra
ĩſpirata n huanit adiuẽta: im põ noim

Igloꝝ potiꝰfuit ex dei reułoe q́; ex hia

iueſtigatõe. Ad iltq qð obꝛ ꝙ denõia
tio dʒ fiẽia dignioꝛi.dð ꝙ n ſolu ̊ attẽ
dit ꝙ noĩatõ rei fiat a dignioꝛi.⁊ iõ q
uis oẽs oꝛdies a dono cãitat ⁊ ardoꝛis
de nõiari poſſẽt.qꝛ cũ donũ ilłq i ſi upmo
oꝛdine pcellit ſolꝰ ille oꝛdo ab eo dʒ de
nõiari. Ad iltd qð obꝛ ꝙ oĩa dona oi-
beſutcõia.dð ꝙ ſiè g tactũ fuit⁊ ſi ſit in
donis cõitas qᷓ;tũ ad hĩtũ:è tñ diſt? q;tũ

ad ſtatũ. ðnõiatio aũt ñ ſolũ r̃ſpiẽ ſůaz

act & etia pcellẽtiã ſtatꝰ. Ad illud qð
obi ꝙ oꝛdo dʒ denõiari ab eo munẽ qð
pleniꝰaccepit.dð ꝙ ̊ ñ ẽ itltndũ de oĩ

eo qð pleniꝰaccepit ſᷣ de eo qð pleniuſ/

gecepit etẽ ĩ ipo digniſſimũ:⁊ maxime
ſiille ſit oꝛdo digniſſimꝰ⸗ ſi oꝛdo ſit im
mediate ſeques illũ dʒ denõiari ab eo
ꝗð imediate ſeqͥ pcelletiſſimũ donũ:.et
ſic ↄñt dnᷣdedo vſ. q; ad ifimũ.⁊ ſic patʒ
Weead ᷣ xad ſ. eqns.qm ſupmꝰa ſupꝛe
mo debuit denõiari:qꝛ ilł'q digniſſimũ
e plemiſſime accepit ĩfim ab ĩfimo do
no. q cũ ĩ oĩbꝰexcedat ab aliſ nomẽ ſũ

ptũ a dono vltio ſibi dʒ relinè:ñ qꝛ illia

plenius alij poſſidẽti ſ qralij veniati
ſunt ab eo qð plẽi poſſidebãt.erx Hont

fem vt ĩfimꝰoꝛdo denõiaret ab ifimo

dono. Et ſi obꝛꝙ vnu donũ nõẽ ercel
letiꝰalio ꝛdona ſunt eq̃lia.dð ꝙ ſi ſint

eq̃lia ĩtẽſiue:nihilomĩꝰẽ tñ ĩ eis bꝛoga

tiua alicꝰexcellẽtie: ſiẽ caritas abapło
ꝓf maioꝛ eẽ fide ⁊ ſp. Ad iltq qð obrꝛ

vbi maioꝛ ẽ coqͥ maioꝛẽ dilcio.dð ye
rũẽ ad minꝰi gła. vñ ſiẽ i ſeraphĩ è ma
ioꝛ plẽitudo dileiõis ẽ ꝗplioꝛ plẽitudo
cognis:nec chubĩ dñr qꝛ ſit ĩ eis qplioꝛ
pleitudo cogniſ ſimptr reſpẽu ĩferio
rũ oꝛdini. Ad illd qð obꝛ q; do ſap?

Sexcellétiſſimũ. d ꝙ ſapaßρdonu
ercelletiſſimũ ẽ dca a ſapoꝛe ña ſape.⁊

ita includit caritatẽ.ſ ſapaſiue ſciaa qᷓ
denoiat chubi: nõiat cognẽ dei qꝛ ſi ſit
nobtiſſima coꝗ ⁊ oꝛdinata ad affectõeʒ
⁊ iõ poſſit dici ſapꝰ: nõ tñ ẽ ita nobit vt
Dilectio a q̃ ẽ ſa poꝛ.⁊ iõ nlla rõe in nõie
ſapie fit equiuocatõ. Ad illud quod
vltimo querit᷑ i pʒ rñſio ex pdictis.

Elinto queri·

de oꝛdinũ reparatiõe.⁊ querit᷑
vtrũ ad ſingtos oꝛdines angeloꝛũ fiat

aſſumptõ ſalusdoꝝn? Et ꝙ ſic vf ſup

iltꝗ ps.ↄſtitues eos pncipes ſupꝑ oẽʒ t.
diẽ glo. elegit paupes vt exaltaretad
oꝛdĩies celi ꝗ ſunt ex Hibꝰ: ãgłis Itẽ
ſup iliq ioſue.i.oẽm locũ quẽ calcauẽit
pes vr̃ cc. diẽ glo.ſi diabłm vicẽ potue

ro ſi meruero vt deꝰ ↄtẽat eũ ſo pedibꝰ

meis:oↄñt locũ eiꝰ ĩ celo hẽbo.ꝗ ſi diaꝰ

fuit de excellẽtiſſimo oꝛdie ſic möſtra
tü fuit di.vi. vr ꝙ hõ poſſit aſcẽdẽ ad ſu

pmũ oꝛdinẽ agloꝝ. Itẽ ruina ãgłoꝛũ

reſtaurada ẽ: aut ſupna ciuitas rema-
nebit ĩpfcà:ꝑ nõ reſtaurat᷑ ex ãglis.qa

caſus agłoꝝ ẽ irrepabiłg reſtaurabit᷑
ex Hibꝰbonis. Itẽ diſiꝰoꝛdinũ pᷣnci-
palr̃ venit ex donis grãꝝ:ſ in via vide-
mus ꝙaliqͥ aſſitlant ſeraphi in vſu gfe

aliq cherubĩi:⁊ ſic de alijs.̊ ſi deꝰretri⸗
buit vnicuiq; ſᷣm qð meruerit.pidetad

dinſᷣſos oꝛdies ãgłoꝝ hoies dñt aſſumi
⁊ ex eis angeloꝝ oꝛdines reſtaurari.

Löotra maioꝛ e vnitas ĩ ſupna iertin

i; in ecckia militãti:ſed nuc in ria oꝛdo

vonin
eri.
pige⸗
pooe
ani
ſcpt⸗
gls.4
Plodtfl
infimm⸗
ginis⸗
locar
oot
mata
colo
nrig
goli.
ſpſoni
liſor
elinn.
fndata
ſu di
ſopoſſt⸗
ne nüi
ergonee
adpeic
Picü
currüͤt.
diſpote
oli
diſwen
cideno⸗
glideno
elori
Ceinecf
do
lcdaſ
rangk
ſocdu⸗
teggi
ntang
Npore
ſekcq
Nenc
agaſle
Ni
cege
hibyg
hesp
aſou
ntr⸗

nie

Kei
Npin
nin
1dd

l
nieß dogn

. .
o

ſoäiſen
gecni
na ſape
neſeigg
iqtſiſit
laffecie;
nobyt
foeinnͤe
Ulugaro

len
ngſeffiſan
ume
s N
raui
nae
reſuumt
linrſuc
ſide'ſen⸗

tominũ non ad mittit intra ſui vnitatẽ

diuerſum in nã. & vf cũ hõ differat ſpẽ

ab agklo ꝙ ex angtis ⁊ hõibꝰ nõ dʒ fieri

vnꝰoꝛdo. Itẽ ſicut oꝛdo notat quãdã
dꝛiam int᷑ eos q ſunt oꝛdinũ diuerſoꝛũ
ſic põit ↄueniẽti int᷑ eos qͥ ſunt eiuſdẽ
oꝛdĩs.qð pʒ ex ipa diffinitõe oꝛdinis:ſᷣ
pldiffert ho ab angło:q; differat oꝛdo

infimꝰa ſupmo.ſig angłs ſupioꝛis oꝛ/

dqinis ⁊ infimi nõ pñnt in eodẽ oꝛdie col⸗
locari:multo minꝰde hibꝰ⁊ angeł idẽ
oꝛdo integrari. Itẽ coꝛpꝰnũq; ſubli-

mat᷑ ad dignitatẽ ſpũs.g nũq; dʒ ibidẽ

collocari coꝛpꝰhũanũ vbi collocat᷑ ſpi/
ritꝰagłicꝰ cũ ſp ſit minꝰdignũ q;dtũcũq;
gkoſuʒ. ſig q ↄueniũt in oꝛdie ↄueniũt
in ſediũ collocatõe.vr̃ ex hibꝰ⁊ ãgelis

eũdẽ oꝛdinẽ ↄſtare nõ poſſe. IAtẽ an/
gelꝰin nali capacitate excellit aiaʒ:ſed

ga data ẽ ãgłis ſᷣm ſue nẽ capacitatẽ
icut s dictũ fuit⁊ mgr dicit in l̃a.g cũ
nõ poſſit dari gr̃a aĩabſi up̃ ſuã capaci
tatẽ:nũq; pñt aĩe ⁊ ãgeliĩ gtuit᷑ adeqri
ergo nec ex eis idẽ oꝛdo ↄſtitui. W?
ad pdictoꝝ intiłntiã eſt notàdũ ꝙ ſicut

pdictũ fuit ad pfectõem oꝛdinis duo cõ

currũt.ſ.nã ⁊ gra.nã tãq; fundamẽtũ ⁊
diſpõ:gr̃a pᷣo vt ↄplemẽtũ ⁊ ↄpſũmatio.
⁊ q aliqͥd tũc dr eẽ ſᷣm qͥd qñ eſt in ſola
diſpõe.tũc eẽ ſimptr qñ ẽ in ſua pfciõe
cũ demões ⁊ angeli in nãlibꝰ cõicãt dr
alñ demões fuiſſe de d iuerſiſ oꝛdibus

angeloꝛũ q́;uis nũq; plene fueritĩ aliqͥ

oꝛdine.vñ h̊ intelligit ſm qͥd nõ ſimplĩ
qꝛ; vᷣo hoĩes pñnt ad eminẽtiã gr̃e et głie

in qua ſunt angeli eleuari:põ ex hibo

⁊ anglłis idẽ oꝛdo cõſtitui.quia quãuis
nõ cõueniãt in natura:aſſimilant tamẽ
⁊ equt᷑ in hac gra.⁊ ꝑ hüc modũ repa
rat angeloꝝ ruina. Et ſi tu obicias ꝙ;
nõ põt eſſe cõ foꝛmitas in pfectione vbi

nõ eſt cõueniẽtia in pambula diſpõne.

dicendũ ꝙ hoc nõ habet locũ in ꝓpoſito
quia illud verũ eſt in diſpone nccitatis
nõ aũt in diſpe ſoliꝰgruitatis. Cõ/
cedẽdũ ẽ ergo ꝙ ſicut de ſingulis oꝛdi
niby aliqui ceciderũt:ſic ⁊ angelici oꝛdi
nes h hoies reſtaurat᷑ ſicut pᷣme rõnes
oſtẽdüt. Ald illud ergo quod obicit᷑
in ↄtrariũ ꝙ ad vnitatẽ eccłiaſticã non

illi plus poſſent accipere.

admittit hõ rẽ alterius ſpeciei.dicendũ

ꝙ nõ ẽ ſimile.qꝛ nullũ aial inuenire pvpt
hH ſibi ſile in cõfoꝛmitate rõis.h autẽ
⁊ angts in pticipatõe cõicat rõis.⁊ qð
plus eſt in dei foꝛmitate głe:⁊ ideo pnt

in eadẽ ſocietatẽ ⁊ eiuſdẽ ſocietatis oꝛ-
dinẽ ↄuenire:cũ maioꝛ ſit vnitas volũ
tatũ q; facieruũ:⁊ plus faciat ad vnitatẽ

pacis ⁊ ſocietatis ⁊ oꝛdinis ↄſeruadã.
Alc illud qð obꝛꝙ plꝰ dr̃t homo ab
angelo . dicẽdũ ꝙ veꝝ ẽ de foꝛmitate

que oxpõit᷑ vnitati nẽ:ſᷣ̊ nõ ẽ veꝝ de dil

foꝛmitate q̃ oppõit᷑ vnitati gre ĩ ſtatu et

dignitate.vnitas aũt oꝛdinis plłꝰreſpi

cit hãc q́; pcedẽtẽ. ⁊ ideo illud nõ valet

Ad illud qð obꝛ ꝙ coꝛpꝰ nõ ſblimat
ad dignitatẽ ſpũs.dð ꝙ venẽ: ſ̊ tamẽ

ex hoc nõ ſequit᷑ꝙ nõ dẽéat locari cũan
gelis. ſicut ei in ſtatu vie ⁊ meriti aima
ſequit᷑ locũ coꝛpis ⁊ in terra hĩtat cum

ſit nata eſſe ſurſuʒ: ſic ecõtra ĩ ſtatu pa

trie ⁊ pᷣmij coꝛpꝰſequit᷑ locũ ſpũs:⁊ ibi/
qèẽ erit vbi natꝰẽ ipe ſpũs.nõ ꝓpter ſe:

tz ppter eũ cui cõiũgit᷑.⁊ ideo in eiſdem
ſedibꝰlocat᷑ cũ angłicis ſpiritib ad q̃ͥꝝ
Dignitatẽ p gram eſt hüanꝰ ſps ſubli

matuſ. Ald illud qð obꝛ ꝙ angelꝰhʒ
capacitatè maioꝛeʒ q; aĩia. dð ꝙ rõ illa

calũniabilis ẽ:⁊ qᷓ;tü ad maioꝛẽ:⁊ qtuʒ
ad aſſumptoem. qᷓ;uis eĩ ãgłs excedat

giĩiaʒ in nalibꝰ ſᷣm ↄpatõeʒ creature ad

creaturã. tñ ſᷣm cõparatiõem ad trini⸗/
tatẽ ſummãa cuius eſt imago inter an-
gelum ⁊ anim:non opoꝛtet eſſe pꝛecel

lentiã cum magis videamus hbumanãa

naturã exaltata q; angelicã.Tum per

gratiam vnionis in chꝛiſto. Tum etia

per gratiam comphẽſionis in virgine
beata. Sʒ eſto ꝙ ſi adhbuc iſta ꝓpoſitio

haberet veritatẽè: adhuc remaneret in
aſſumptõne dubietas.cum eni dicit᷑ ꝙ

angeli ſuſceperũt gratiã ſᷣm capacita/
tem naturaliũ: nõ eſt intelligẽèdũ pciſe

ita ꝙ tantã ſuſceperitqꝙ plus non pote
runt capere.quia hoc non de facili poſ/

ſet pꝛobari:nec auctoꝛitatate:nec ratio

ne:ſed ita intelligit᷑ naturalia melio-/
ra habentibus plus datum eſt de gra⸗/

tia:q; habentibus minoꝛa: quãuis iſti:

—

Et ex hoc ñ vf ꝙ aĩa humana nõ poſſit

ad eq̃litatè cũ ãgeł aſcẽdẽ: immoabſq;

dubio ↄcedẽdũ eſt poſſe cũ in xpo ⁊ bea
ta pᷣgine videam pcellere. “

.;Exto queritur
de oꝛdibPꝰagłoꝝ q́;ꝛtũ ad platõiſ
euacuatiõem.⁊ ẽ qo vtꝝ platio qͥ ẽ in oꝛ
dine reſpectu oꝛdis euacuet᷑ pꝰiudiciũ.
Et ꝙ ſic vr.i.con.xv.cũ euacuabit oẽʒ
pncipatũ ⁊ virtutẽ. in die iudicij pnci
patus ⁊ ptãtes ⁊ ᷣtutes euacuabutur.

Itẽ. S.diſ.vi.ca.⁊ ſicut int᷑ bonos q;

diu durat mũdangeliagłis: demões
demõib: hoĩes hoiby pſunt:ßſ ĩ futuro

euacuabit᷑ oĩis platio. Itẽ noĩa oꝛdi

nũ accipiũt penes officia mĩſtradi vt in
płibo:maxie in his q ſbiciũt᷑.ꝗ cũ ceſſa-
bit miniſteriũ ceſſabit ſbiectio.g̊ ⁊ ceſſa
bit platio. IOtẽ platio oꝛdis ad oꝛdinẽ
eſt ᷣm actũ illuiandi ⁊ purgãdi ⁊ pfici⸗/
endi:ſ poſt iudiciũ erit ſtatꝰin ↄpletiõe
ſcie ⁊ gre.ꝗ̊ᷓ nõ erit vltra illuiatio pur
gatio ⁊ pfcio.igit᷑ nec aliq̃ in oib kie
niſa

tio. Ad oxpoitũ pcellẽtia oꝛdi
oꝛdinẽ ẽ ſm maioꝛitatẽ ⁊ mioꝛitatẽ gr̃e
gſi q;titas gr̃e in ãgticis ſpiritibꝰ non
mutat᷑ pcellẽtia oꝛdis ad oꝛdinẽ nõ tol
lit᷑ nec euacuat. Itẽ agli ſtatĩ vt co⸗

firmati ſunt:btĩ effecti ſunt btitudie ꝑ

fecta.ꝗ nihil remãſitĩ eis qð eẽt ex pte
T platò oꝛdis ad oꝛdinẽ fuit ĩ eis.ꝗ̊ n fu
it ex pte:ſ̊ nihil euacuat᷑ niſi qð ex pte

Eq cc. Itẽ pulchꝛitudooſiſtit i oꝛdĩe

7 0do in pcellẽtia vniꝰad alten. pcel

lẽtia ppit platiõem oꝛdis ad oꝛdinẽ.j ſi

ab agłicis ſpiritib tollit᷑ platio:tollet⁊

pulchꝛitudo. IJtẽ ſiẽ ſummꝰoꝛdo de/

noiĩat ab eo qð ẽ ſibi ĩſepabile:ſic ⁊ me
dij ⁊ infimi:ſ ſeraphbi nuũq; deſinit eẽ ſe
raphi. nec pncipatdeſinit eẽ pᷣncipa
tus. nuq; deſinet bncipari.g nõ ceſſa
bit ibi platòis oꝛdo. WGead pdictoꝛũ
itiłntia ẽ notãdũ ꝙ tptr aliqͥd dr̃ pferri

alteri.aut ꝑ modũ excedẽètis ſolũ:ſicut

pfert aurũ argẽto. aut p modũ excedẽᷓ
tis ⁊ ĩfluẽtis:ſicut pfert celeſtis na eko

aut p modũ impãtis:ſicut pꝛefert᷑ dñs
miniſtro. Ad rõeʒ aũt pfecte platiõis
iſta tria ↄcurrũt.vt qui pfer: nat ſit eũ

cui pfert᷑ excedere:⁊ in ipm aliquo mõ
influere:⁊ eidẽ pcipe.̊ mõ ẽ nũc in pꝛe

latõe q̃ attẽdit᷑ inter oꝛdinẽ et oꝛdinẽ in

ierarchijs ãgelicis:⁊ etià in ierꝰeccłia⸗/

ſtica. in anglis eĩ oꝛdo qͥ oꝛdini pfert᷑ in
nãlibꝰ⁊ Stuitis:⁊ quodmõ influit pur

gãdo.illuiando.⁊ pficiẽdo.⁊ etiã mini/
ſteria ↄplẽda iniugit. Cug qrit vtrü
ceſſet platio oꝛdis ad oꝛdinẽ.dð ꝙ ſi in

telligat᷑ de platõe q;tũ ad pmã ↄditõeʒ

ſczʒ rõe exceſſuſ nõ euacuabit᷑ maebit
qʒꝛ oꝛdo excedit oꝛdinẽ ta in Stuitiſ q in
nãlibo:ita poſt iudiciũ ſicut ⁊ nũc.ſi aũt

intlłigat᷑ rõe duoꝝ ſequẽtiũ ſcʒ rõe pſi

Ostie in influẽdo ⁊ in opado ſic ceſſabit
⁊ euacuabit᷑.qꝛ illuĩiatio qu dr recipe

angłs ab angło:⁊ impiũ ſi qð ẽ ibi attẽ
dit᷑ p ↄpatiõem ad nos qͥbꝰmiſtrãt:nec
pↄpatõem ad deũ in quo qeſcũt ⁊ bea-
titudinis ↄpletõe ꝑfecte illuminãt ſʒ
viã hãc ꝓcedũt rões ⁊ auctes oñdẽtes

ꝙ poſt iudiciũ ceſſabit platio oꝛdiniſ acd

oꝛdinẽ.ſicut enĩ dicit magr ⁊ ap?*.ꝙ ðᷣs
euacuabit pꝛelatõem euacuãdo ptateʒ
⁊ ppncipatũ.dũ eni tollet᷑ miniſteriũ tol

letur ſbiectio ⁊ impiũ. Ad illd ergo

qð obicit᷑ ꝙ pꝛelatio oꝛdinis ad oꝛdinẽ

Attẽdit᷑ in pꝛecellẽtia nãliũ ↄgratuitoꝝ

dicendũ ꝙ hec nõ eſt tota cauſa.nnde ſi
ex hoc hoc arguat:ab iſufficiẽti arguit.

Ald illud quod obꝛ ꝙ angeli beatifi-

cati ſunt pfecti.dicẽdũ ꝙ licet ex parte
vtutis contè platiue pfectã ſint beatitu

dinẽ aſſecuti:⁊ ex illa pte nihil ſit in eis

ex parte:ſunt tamẽ adhuc viatoꝛes ra-
rõne miniſterij. nam q;tũ ad illã vim vt

ſupꝛa dictũ fuit:ſunt in ſtatu merendi.

æ ideo adhuc aliquid habẽt qðᷣ euacua

bitur poſt diẽ iudichj. Ad illud quod
obicit᷑ ꝙ pulchꝛitudo cõſiſtit in oꝛdine.

dicendu ꝙ verũ eſt. nam ſicut abange

lis nõ tolletur pulchꝛitudo:ita etia nec
teollet᷑ oꝛdo: ſed ex hoc nõ ſequitur ꝙ no
tollat᷑ pꝛelatio.quia pꝛelatio nõ timmõ

includit in ſe pcellẽtiã:ſed eti pſidẽtiã

que ploaſ picit indigẽtiã rie q; pulchꝛi⸗
tudinẽ ⁊ pfectõem patrie. ⁊ io cũ tollit
pulchꝛitudo nõ minui Ad illud qð

obꝛ ꝙ ita ẽ iſepabile ab oꝛdie angeloꝝ

weſteſſe pᷣncipatũ:ſicut eſſe ſeraphin.

nich
jdie

i6

upere

ſſequ

biüve

8

gdn
anpt
iſce⸗
dugn
hoͤdf
umjet
irf
ſt. N
lettaud
fetadre
ſoceret
ſein
cicere

nd

Odin⸗
ſalte
uri
debit
foͤnes
cnins
mtor
Cdini
numen
Maene
äder
mari⸗
ſtſc
zy
2
guci
lesi
aſign
ent
pf
fit
mar
bni
oſiſt
tres
ci

on
enürnhr
dtorainein
kreart⸗
midſertin
iutnn
ümini⸗
acüͤdi
üdögſin
isnüͤctt
nömitln
ttnic ſai
üſcrie
oſcceſſat
Bidfrece
etbiane
nicrinnec
Aitrden⸗
lumindirß,
mooni
crice,
nn
ulandl
Einrgan
Cimi⸗
er oſte
ſotwatim
biſtines
etres /
Uilürinr
morenk.
nadenen
dincat
inoumn,
ſorcong

dicèduʒ ꝙ vncipat bm nolat oꝛdinẽ

nõ dic pſidẽtiã actualẽ ̊ donũ gr̃e da
tũ hʒ angłs natus ẽ alijs pſidere 2 5
manere põt ablata actuali platiõe.⁊ iõ

nõ ſequit᷑ deſinit pᷣncipari.ꝗ deſinit eẽ

pncipat'q pᷣncipat nõ dicit actũ h̊ ha⸗
bitũ vel ſtatũ.

Eptimo queri

tur de ilt oꝛginib angkoꝛꝝ q;tũ
dad nueꝝ.⁊ qrit᷑ vtaꝝ ſit ſtatPꝰĩ nouenario

an ptẽdat᷑ nüer vſq; ad denariũ. Et

ꝙ ſic vr ſiẽ habet᷑ luce.xij. in pabola de
dꝛagma.̊ intlłr p dꝛagm decimã:ſʒ

nõ dr dꝛagma deciĩa niſi reſpectu noue

narij q in ageł.ꝗ ſi.x.dꝛagma reiuẽta

ẽ:vr̃ ꝙ.ix.oꝛdinibꝰdecimꝰoꝛdo adiũctꝰ

eſt. Ytẽ ſiogks nũqᷓ peccaſſʒ:hõ factꝰ

eẽt ⁊ ad btĩtudinẽ ꝑuẽiret:ł̊ nõ aſſume

ret᷑ ad reſtaurados angłoꝝ oꝛdĩes. ſi
nõ carẽt oꝛdine in aliquo oꝛdine ponẽt᷑

hß ſiue in vno ſiue in płibꝰnouẽ oꝛdĩbuſ

adiceret᷑ oꝛdo vltiꝰ. ſiꝗ ciuitas iertm ꝑ
xpm pfcè reſtaurata c᷑.vr̃ ꝙ nõ ſit ſtat

oꝛdinũ i nouenario:ĩmo ꝙ eis adiciat᷑
ſaltẽ decimꝰ oꝛdo. Itẽ p ꝓpoꝛtio repi

tur in nueris: ⁊ oia ꝓducta ſunt m

debitã ppoꝛtõeʒ:oĩa dnr eẽ ꝓducta hᷣm

rõnes nuerales ta ab aug.q; a boe.ſig
ciuitas ſupne ierłm ẽ ciuitas pfectiſſi

ma ⁊ optie ꝓpoꝛtionata.vr̃ ꝙ numerꝰ
oꝛdinũ ⁊ graduũ eiꝰ nõ ſtabit citra euʒ
numen in qͥ ẽ pfcĩo ⁊ ſtatꝰ: ſ̊ hic nõ eſt
nouenariꝶ denari.g vr ꝙ ſalteʒ vſq;

ad denariũ ꝓtẽdat᷑. Itẽ btĩſſima pᷣgo

maria in pꝛia nõ erit pter oꝛdinẽ.cũ g
ſit ſupᷣ oẽs oꝛdies:ꝑ ſe pſtituet oꝛdinẽ.
& vr ꝙ ſint ibi plures q; nouẽ oꝛdines.
Ad oxpoſitũ arguit᷑ ſic.oĩs oꝛdo re
qucit᷑ ad aliquã ierarchia:ſ̊ ñ ſunt niſi
tres ierarchie:ſic pʒ ex ſufficiẽtia pᷣus
aſſignata ſupma.media.⁊ infima.⁊ q̃lʒ
eaꝝ ſufficiẽter ↄplet᷑ tplici oꝛdine.̊ nõ
vr ꝙ debedt eẽ ples. Itẽ tnitas mi

feſtat᷑ in oibꝰcreaturis ſᷣm plꝰ minus

maxie aut manifeſtari debʒ in beatis:
htz nüermaxie expſſiu tnitatis ẽ ille qᷣ;
ↄſiſtit in fnitate ſuꝑ ſe reflexa: ſiẽ ſunt

tres tni. vr ꝙ ĩ tali nüero oꝛdies bea-
toꝛi heant a ſumma trinitate inſtitui.

Itẽ diſtictio oꝛdinũ è ſʒ dona grãꝝ

ſ nullũ donũ greẽ in hoib qð nõ ſit in

angelis.ergo nullũ oꝛdinẽ ↄſtituẽt ho

mines pter oꝛdines ãgłoꝝ:iß illi m ſunt

niſi.ix.ꝗ̊ nõ vr̃ ꝙ ſit ponẽ nũeꝝ maioꝛẽ.
Itẽ ſi ponit᷑oꝛdo hoĩm p ſe pter aſſi
gnatos oꝛdies ageloꝝ: cũ in oĩ oꝛdine
ageloꝝ ſint de hoib:tuũc homies diſtin

guẽt m.ix.gradꝰ. vr ꝙ pfcõꝛis nüeri

ſit oꝛdo ĩ hibq; in btis ſpiritibo.qð nõ
vr̃ cũ ipi pꝑ nãm ſint deo ꝓximioꝛes ⁊ ſi
milioꝛes:ac p hoc ↄſtitui debet ĩ oꝛdis
⁊ numeri nobiliſſima pfcõe. edð
ad hoc ꝙ q rões pdicte ſolũ ſuntↄgru
itatis:⁊ auctes ſuꝑ hoc nõ inueniũt᷑ ex

pſſe ꝙ ſuꝑ hoc ſunt opiões varie.qdaʒ

nãq; dicere voluerũt ꝙ oẽs holes aſſu
merẽtad ãgeloꝝ oꝛdies:nec eẽnti illa
ſupna ierłm niſi oꝛdines nouẽ.⁊ ſic cõ
petebat vt eẽt expſſa ↄfiguratio ad ſuꝑ
mũdanã ierarchiã qĩ trinitate cõſiſtit.
ſi angeli ſtetiſſent ad oꝛdines eoꝛũ aſ
ſumpti eſſent ſicut nũc aſſumũtur. In
hoc tamẽ differt ꝙ tunc illa aſſumptio
eſſet hominũ beatificatio ſolũ:nüũc autẽ
eſt hominũ beatificatio ⁊ ruina ãgeloꝝ
per quãdã equiualentiã repatio. Nec
obſtãt rõnes ad hoc inducte.quia ſolũ
cõgruitatis ſunt:nec illud quod obicit᷑
de beata v̈gine. quia ſicut pᷣuile giũ ſpe
ciale nò eſt reducend ũ ad legeʒ cõem:
ſic ſingularis pꝛogatiua que ẽ in beata
vgine non eſt numerãda cum oꝛdinuʒ
diſtinctõne que eſt ſm legẽ communẽ
Et iſta opinio ſatis ꝓbabilis eſſe vide/
tur.verutamẽ quia textus euãgelicus
hoc ſonare ridet᷑ dum hominẽ decimã
dꝛagmã vocat.⁊ Anſel.hoc videt innu
ere in libꝛo de caſu diaboli.videt᷑ alis
magis eſſe pꝛobabile homies per ſe
cõſtituãt cõmuniter vnuʒ oꝛdinẽ quem
vocãt decimũ reſpectu nouem oꝛdinũ
angeloꝛũ. nõ enĩ decetyt dicũt ͥ homi
nes aſſumãtur ad oꝛdines angeloꝛũ ni
ſi illi qui in hac vita ei ſimileſ extiterũt
Hi autẽ ſunt virgines qui nec nubun
tur nec nubent.ideo ſolas virgines ad
oꝛdines angeloꝝ debet aſſumi⁊ ex eis
ſoluʒ ruina angelica reſtaurariꝓ eo ꝙ
angelis multü eſt cognata pᷣginitas.

— 4

Sed hec põ nõ vfr eſſe ↄueniẽs.tũ quia
p decim dꝛagmã nõ ſolimõ conupti:
H etiã gines hoies intelligut. tü etiaʒ
qa multi carne coꝛupti mitis vᷣginibꝰ
pferunt᷑. nt beata maria magdalena:⁊
petrꝰapłs:multis alijs pᷣginibo maſcuł
7 feminis abſq; dubio ſunt ſupioꝛes.
Et ideo tertia po eſt adhucꝙ ſupꝛa oꝛ/
dines ãgłoꝝ addet᷑oꝛdo decim ex his
q in vita iſta nõ puenerũtad taãta meri
toꝛũ excellẽtiã vt exaltẽtad oꝛdines an
głoꝝ:K̊ meritis xpi ſaluati:decimũ te⸗
nent gradũ ſicut ꝓ eoꝝ ſalute ſol iuſti⸗
cie xps p.x.gradꝰ deſcẽdit qð ſignatũ
fuitin facto miraculo eçechie.iiij.regũ
xx.⁊ iſta põ vr̃ eẽ ſatis ꝓbabłis.tũ ppt
impfcõem meritoꝝ qua hñt mitiĩ via.
tũ ꝓpt pfcõem elcòꝝ q;tũ ad nũeꝝ que
erit in ierm ſuꝑpna.p fcio ⁊ maxime in
denarioↄſiſtit ſicut.j.dicet᷑ qũ aget᷑ de
decalogot?᷑ de deciĩatõe.⁊ iõ põnem iſtã
poſſumꝰſuſtinẽ.qꝛ eã ꝓbabilẽ reddit de
cimatõis ſigtio:⁊ decie dꝛagme ĩuẽtio
⁊ ſolis p.x.gradꝰdeſcẽſio ⁊ ipiꝰ dᷣnarij
pfcio. Ald illuq gq obꝛ ꝙ qlʒ oꝛdo
eſt in aliqua ierar.dð ẽ ſicut pter ãge
licã ierarchiã eſt nüc ponere ierarchiã
eccleſiaſticã: ſic pꝛeter illas angelicas
ierarchias erit intlłere in decimo ſal⸗
nari gradu ſił rõem oꝛdis ⁊ ierarchie.
ierarchie inq́; p ↄpatõeʒ ipoꝝ ad iuicẽ
qꝛ nõ hẽbũt oĩodã eq̃litat?: ſ oꝛdinis p
ↄpatioem ad oꝛdines ſupioꝛes. Ad
illud g qð obꝛ de expſſa repntatõe ſum
me trinitatis.dð ꝙ ſicut vnitas addita

nouenario:nouenariũ non pimit ſ ſal

uat:⁊ ad pfectioꝛẽ nueꝝ deducit.ſic de
eimꝰoꝛdo ex hõibooſtitutꝰ repñtatõem
ſũme trinitatis ab ãglicis ſpiritibꝰ nõ
tollit: ſalua illa expſſa repntatioe fac

ad ſupne ciuitatis maioꝛẽ pfectõnem.

Ad illꝗ qð obꝛ ꝙ ẽ diſtictio ſʒ dona

graꝝ. dᷣ ꝙ nõ ẽ m dona tm:ſ ſʒ dona

q;tu ad ſtatũ.infra aũt oẽs ſtat qgłoꝛũ

adh oꝛdinẽ intlłere magis infimũ in

hoibo:⁊ ita oꝛdinẽ decimũ q;uis ex dĩna
benignitate ⁊ largitate cõtĩgat ĩ gratia
hoiĩes eqͥpariagkłis qb ſunt inferioꝛes
Pnam. Ad ilid qð obꝛꝙ tẽ erit maioꝛ
pfcĩo in hoibi. dð ꝙ flmn è qͥa H nõ Eꝓpt᷑

maioꝛẽ pfciõem:ſ ppter maioꝛ a deo

—w

elõgatõeʒ.infimꝰeĩ oꝛdo int oẽs mag
diſtat ab eo:ſic pᷣmꝰmaxie aꝑpꝛopinãt.
⁊ qꝛ ho plibꝰgdibꝰnat eſt diſiare a deo
q́; gts:lʒ ex dina mĩa factſit eimagiſ
ꝓximꝰ. iõ tenet decimũ locũ vt ſic oſtẽ
dat ꝙ excellatãgts hoĩeʒ ꝑ nãʒ. oñdat᷑
etiã nihilominꝰ q;tũ deꝰſibi inuiſcera/
uerit hoiem ꝑ miſericoꝛdiã.

„Ltauo querian

de oꝛdibꝰangłoꝝ i ↄpatiõe ad
ſuũ oppoſitũ.⁊ ẽ qõ vtꝝ i ãgtis oꝛdo cõ
patiat᷑ ſecũ eq̃litat. Etꝙ ſic vr p dio.
diẽ eĩ dio.ꝙ illi qͥ ſunt in vna ierarchia
eq potẽteſ ſunt:ſj qͥ ſunt eq potẽtes ſunt
eq̃les. in eadè ierarchia ãgłi ſunt eqᷓ
les.g multo foꝛtiꝰin eodẽ oꝛdie. Itẽ
Anug.de vᷣa reli.in oĩbꝰactibꝰ ↄuẽĩẽtia
placʒ qua vna ſalua ⁊ pulchꝛa ſunt oĩa
ipa vo ↄuenietia vnitatẽ eq̃litatẽq; ap
petit. g ſi in ãẽgłicis ſpiritibẽ pfcã pul⸗
chꝛitudo.ergo ↄueniẽtia ⁊ eq̃litas: ſed
nõẽ eq̃litaſ int᷑ ãẽglłos diuerſoꝝ oꝛdinũ
ergo inter angłos eiuſdẽ oꝛdis. Itẽ
qqꝝ donũ ⁊ pmiũ vnũ ẽ ipa hñt eq̃litatẽ:
ſͦ donũ ⁊ pmiũ ãgłoꝝ eiuſdẽ oꝛdinis eſt
vnũ ⁊ ſtat vnꝰ.g vr ꝙ ha beat eq̃litatẽ.
Itẽ iere agtica maxie ẽ repntatiua
ſupme iere in illa oꝛdo nõ excludit eqᷓ
litatẽ. vr ꝙ in ieraroãglica debeat eẽ
oꝛdo cũ eq̃litate: ſᷣ nõ ẽ q̃litas ĩ angtłis
diuerſoꝝ oꝛdinũ.ergo ĩ ãgelis eiuſdeʒ
oꝛdinis. Qotra magiſter dicit in lit /
tera.ſicut in aꝑoſtolis alij alijs ſunt di
gnioꝛes: ita in oꝛdinibãgeloꝛũ credit᷑
recte eſſe. Itẽ pfectioꝛi modo ptici-
dat ratõem oꝛdinis vbi eſt oꝛdo in oĩbo
qᷓ; vbi eſt oꝛdo in aliquibo tãtũ:ſed ange
li pfectiſſimo modo inter ceteras crea
turas pticipãt oꝛdinẽ.ergo nõ ſolum
inter angtłos diuerſoꝝ oꝛdinũ:ſed ĩter
ãgelos eiuſdem oꝛdinis cõtĩgit oꝛdinẽ
aſſignare. Itẽ ſapiẽtis eſt oꝛdinare
et magis ſapietis magis oꝛdinare.er/
go ⁊ maxime ſapientis in eius effectu
nobiliſſimo eſt res maxime oꝛdinatas

pꝛoducere.ergo videt᷑ ꝙ non ſolum ſit
ibi oꝛdo ĩter angelos diuerſoꝝ oꝛdinũ

ſed etia inter angelos eiuſdẽ oꝛdinis.

N.
gigan
ne
mit
ſpion
gſen
ſſe
eaͤlita
erare
cen
bise
1
inſ⸗
eſit
li
hlin
ouinit
nccet
porcn

ſetaon
(eature

yne
eſon⸗
eſgra

ſieci

wdein
ſuom
örin
in
fepir
nash⸗
ſytnul
mrint
Aail
dei
mnde
Gädic
lrar⸗
we⸗
eaͤlit
oi
dene
entu
dicit
eqi⸗
tion
A
pmiu
tiner
melie

nubit
disn
e Pohin
him
limf
ſdämim

ler
iopetüen
pſieyfodie⸗
VWierarchi⸗
wlars ſunt
igkiſuntej
ie. Ju
d
chuſuntc
ꝛecinniz
riteiſuni,
inpianin
Grcuareh
debealei
nsinngls
udcni⸗
Cenocde
eng
gonin
aninilnn
ig eſton
S
n euztin
me am
venenh

Itẽ lucifer dr fuiſſe maximus inter
oẽs angłos:⁊ ↄſtat ꝙ de aliqͥ oꝛdĩe fuit
ergo angłi illiꝰoꝛdis nõ erat ſibi eq̃les
pari rõe vr̃ ꝙ in alijs oꝛdinibꝰalij ſunt
ſupꝑioꝛes alij inferioꝛes. W dicẽdũ
ꝙ ſicut in ſuꝑna ierarchia ꝓpt ſummã
pfcõem repꝑit᷑ pulchꝛitudo ex pfciſſima
eq̃litate ⁊ ſiłitudine pariũ:ſic ĩ angłica
ierarchia repit᷑ pulchꝛitudo pfcã ĩ gñe
creature ex q̃dã gradatõe diſpiũ. In
his eĩ duobꝰmodis ↄſiſtit pulchꝛitudo
⁊ ↄueniẽtia ſicut diẽ aug.de va reli.ſed
in ſupma ierarchia ex ſola ſititudine ⁊
eq̃litate põt eſſe ꝑfcĩſſima pulchꝛitudo.

qꝛ ĩ q̃lʒ pſonaꝝ eq̃liũ ẽ oĩoda ⁊ ſumma

pfcĩo.in angłica vᷣo ierqꝛ illi ſpũs qui
oꝛdinãt᷑ nõ hñt ſigillati ſummã pfciõeʒ
ncce ẽ ex q̃dã cõuẽiẽti diuerſitate ĩ q̃dã
ꝓpoꝛtõnali gradatõe ↄſurgat qᷣdã ↄue
niẽtia oꝛdinata et pulchꝛitudo in genẽ
creature pꝑfcã.⁊ iõ ſicut in ſcĩs intlłimꝰ
ꝙ vnꝰẽ oꝛdo apłoꝝ.alter martin.alter
ↄfeſſoꝝ.⁊ ſic de alijs.⁊ tñ in his oꝛdĩb⸗
eſt gradatio quedã:nec põt oĩoda reꝑi
ri eq̃itas cũ de qlibet ſancto poſſʒ dici
nõ ẽ inuẽtꝰſiłis illi qui cõ.le.excelſi.ſic
ſuo mõ intlłndũ ẽ in ſpiritibꝰangłicis.
iõ ⁊ in eodẽ oꝛdine ponẽda ẽ qͥdã gdatio
⁊ quidã oꝛdo:lʒ nõ ſit tãt exceſſus q;tuſ

rrepit᷑ in anglis diuerſoꝝ oꝛdinũ.vnde

rões H̊ ꝓbãtes ↄcedède ſunt q́;uis non
ſint multũ cogẽtes.̊ eni vr ſentire tã
mgr in lr̃a q; dio.in li.de angłica ierꝰ.
Aldillud qð obꝛ ꝙ eqͥpotentes ſunt
dð ꝙꝙ eq̃litas illiꝰpoſſe attẽdit᷑ łaccipit᷑
ſᷣm ↄfoꝛmitatẽ ↄuerſiõis ſᷣm quã attẽ/

dit᷑ diſtictio vni ierar ab alijs:ſicẽ pᷣma

ierar oꝛdines qui ſunt ĩ illa accipiũt
penes actũ ↄuerſiõis in deũ.nõ qͥa oĩo
eq̃lit᷑ ↄuertãt᷑:ſ qꝛ ad hoc indrñter oẽs
oꝛdinat᷑.⁊ pncipalr ab iſto actu omnes
denoĩant · Ald illud qð obꝛ ꝙ ↄueni
entia fac pulchꝛitudinẽ.dð ꝙ ſiẽ ibidẽ
dicit aug.ↄueniẽtia non tm ↄſurgit ex
eq̃litate:ſᷣ etiã ex diſpiũ ↄgruẽti grada
tione.⁊ ſic in angłis intelligẽdũ ẽ eſſe.
Ad illud qð obꝛ ꝙ hñnt idè donum ⁊
pmiũ.dõ eſt ꝙ ſi intelligat᷑ de pmio cõi
⁊ increato qð deus eſt:verũ eſt.ſi autẽ
intelligat᷑ de beatitudine creata vel de

Lo

donis gratiarũ q;tũ ad ſtatũ ⁊ dignita
tẽ ⁊ pꝛogatiuã aliquã: ſic nõ hʒ vitateʒ
ſic enĩ quilʒ reſpectu alteriꝰaliquaʒ hʒ
pꝛogatiuã ſᷣm plꝰ minꝰ. AZld iltd qð
obꝛ ꝙ hec ierarꝰrepntat ſumma ct. dðᷣ
ꝙ repntat inq;tũ põt.⁊ cũ in illa ſupma
ierarſit oꝛdo et pfecta pulchꝛitudo in
ſũma vnitate et eq̃litate.⁊ hec in ierarꝰ
creata nõ ppñt ſił coexiſtere ꝓpter limi⸗
tatõem creature.iõ eſt ibi ponẽ oꝛdineʒ
⁊ pulchꝛitudinẽ cũ diuerſitate ⁊c quadã
diſpitate:vt ꝙ nõ poterat hᷣ fieri ex vni
tate:ſaltẽ ĩpleret᷑ ex pluriũ diuerſitate
⁊ hec ẽ rõ q̃re deꝰ cũ hẽat vnũ filiũ non
tamẽ pduxit vnu ſolũ angelũ ̊ multoſ
quia filius pfecte implet patrẽ ⁊ imita
tur vt dicit augꝰ:ſed angelꝰ ꝑfecte nõ
expꝛimit creatoꝛẽ᷑.ideo dicũt eos crea/
ri in magna multitudine vel in multi⸗

foꝛmi oꝛdine.

„ Onoet ultimo

qꝗqa uerit᷑ de oꝛdinibo angeloꝛũ in
cõpatõne ad ſuũ diſpate. Etẽ queſtio
vtrũ alijs ſoſtantijs rõnalibo q; angtis
cõpetat ꝑ oꝛdines diſtingui. Etꝙ ſic
videt᷑:ſicut enĩ in angelis eſt pcellẽtia
naturaliũ ⁊ gratuitoꝝ:ita etia in aĩab
rõnabilibo.ergo ſi penes hoc attẽditur
oꝛdo in angłis:pari rõe ĩ aĩabo exutis.
Itẽ ſicut diuina bonitas ⁊ ſapiẽtia
manifeſtat᷑ in cõditõe angeloꝛũ:ita etiã
in conditõne ſpirituũ humanoꝛũ.ergo
ſicut facit angłos in diuerſis oꝛdinib⸗
ita videt᷑ ꝙ faciat homĩies. Itẽ ad re
paratõnem ruine angelice ex diuerſis
oꝛdinibus aſſumũtur homies.ergo eiſ
dem gradib ⁊ eiſdẽ oꝛdinibo oꝛdinabũ
tur in gloꝛia:quibus oꝛdinabũtur ⁊ an
geli. ergo videt᷑ ꝙ non ſolum angelis
ſed etia hominibo cõpetat. Itez oꝛdo

eſt nuc in eccłiaſtica ierarchia ⁊ homi⸗/

nes varij: cũ tamẽ ipa eccłiaſtica ierar
chia ex puris hominibo cõſtet.ergo vi⸗

gdetur ꝙ homines nati ſunt oꝛdinari.

Ad oppoſitũ arguit᷑ ſic.ſi ita compe
tit oꝛdo hominib“ ſicut cõpetit angelis
ergo ſicut angeloꝛũ beatoꝝ ix.oꝛdines
aſſignatur:ita videt᷑ ꝙ hoĩem.ergo ſal
tem erunt.xviij.quod tamẽ nõ ponit᷑.

Itẽ oẽs boies ex vno boie ꝓceſſerũt
vr ꝙ qtũ e ve nã ſua ſint pes.ergo ñ
vr ꝙ boibꝰopetit oꝛdo pꝑ nãm. ſi tu
dicas ꝙ ↄpetit eis ꝑ gram cũ gra pſup
ponat naʒ.ergo ⁊ oꝛdinẽ gr̃e oꝛdinẽ᷑ nẽ
Qſi nõ eſi oꝛdo nẽ:nec gre. Atẽ oꝛdi/
nes ãgłoꝝ diſtiguũt᷑ pẽs vi ↄtẽplatiaʒ
⁊ vĩ miſtratiuã:K̊ in aiab exutis nõ eſt
ponẽ vi admiſtratiuã. nec oꝛdinũ di-
ſtictõem. Itẽ ſi ponat᷑ oꝛdo in gla dʒ
poni oꝛdo conndẽs oꝛdiatõibꝰreptiſ in
via.̊ cũ in clero ſint młti oꝛdies:in reli
gioſis ſunt etiò miłte oꝛdinũ diſtictões
ĩ ſcĩis etiã młti oꝛdies.vt oꝛdo pꝛiarcha
rũ ꝓphaꝝ apłoꝝ ⁊c. vr̃ ꝙ mito plures
eẽnt oꝛdies hoim qᷓ; äigkon. H?dð qꝙ
cũ ad pfectã rõeʒ oꝛdis ↄcurrãat pcellẽ
tia naliũ ⁊ Stuitoꝝ ſibi coꝛñdẽtiũ:i eis
ſolũ ppe ⁊ pfcẽ ẽ ponẽ oꝛdinũ diſtictõʒ
in bꝰẽ ̊ duo ſił ↄcurrẽtia repire.qm
in agłis gra couñdet nẽ ⁊ creati ſunt

in naliũ pcelletia ⁊ btĩficati in differẽti

doni pꝛogatia.hic ẽ ꝙ ꝓpe ẽ ĩ eis oꝛdo
⁊ iermaxie cum illa pꝛogatiĩa ita hẽat
ſtabilẽ pmanẽtiã ⁊ dĩſionẽ ꝙ nullã ad/
mittat ↄfuſiõem. In hHiibo voꝛ ſi ſit
repire pcellètia in nalibo ⁊ etiã in gra/
tuitis:tñ H̊ duo vt plurimũ ſibi nõ coꝛ⸗/
rñdęẽt.qꝛ vbi melioꝛ ẽ nã freqnt mioꝛ eſt
gra.⁊ q hodie mĩoꝛ ẽ in merito cras foꝛ
taſſis erit maioꝛ in pmio.iõ in hibꝰſᷣm
ſtatũ pnñtẽ nõ ẽ ꝓpe oꝛdinũ diſtictio ſᷣm
gratuita:lʒ aliquo mõ ſᷣm auctoꝛitateſ
7 officia ⁊ ſtatꝰ ꝓfeſſionũ oꝛdiet᷑ eccłia.
Dicẽdũ eſt igit᷑ ꝙ ꝓpe ⁊ pfecte in ſoł
angłis ponẽda eſt diſtinctio oꝛdinũ.in
hoibo vο ⁊: ſi aliqͥ mõ repiat᷑ĩ pñti repit᷑
ĩpfecte ⁊ ĩcerte.in futuro vᷣo q;uis reꝑi

af ſtabłr:nõ tñ repit᷑ vndiq; vt ſic opoꝛ/

teat eos qͥ pcellũt in gr̃a:pcellẽ in nãa.
Ex his pʒ rñſio ad ratões ad vtrãq;
ptẽ. Rões auũt ꝓbãtes ꝙ nõ ſolũ aglis
cõpetit oꝛdo: loquũt᷑ de oꝛdie ſᷣm qualẽ
cũq; ↄpletõem ſiue ꝑfecta ſiue ſemiple
na.rõnes vo aq oꝑpoſitũ oñdetes ꝙ in
hibo nõ ſit oꝛdo ꝓcedũt alia via.nõ enĩ
ↄcludit ꝙ nullꝰſit ibi oꝛdo:ſᷣ ꝙ ipa hũa

n nõ heat tqta oꝛdinũ diſtictoʒ: q;t hʒ
agkica.q;ꝛ H hʒ ſolũmõ ꝑ quãda ↄfor̃ati

onẽ ad illa:illa tn rõ nõ ↄcludit.nõẽ ibi

oꝛdo ꝑ nãm.ergo nõ p grãm.cũ enĩ nõ

opoꝛteat grãm adeqri nã:nõ oʒ oꝛdinẽ

gre pſupponẽ oꝛdinẽ in nã quis gr̃a p
ſuxponat nãm tãq; accñs pſuꝑponit ſb

iectũ.⁊ qꝛ gr̃a nr̃a ↄfor̃is gr̃e angłloꝝn

q;uis na nõ ſit eiuſdẽ ſpꝑẽi c eoꝝ na.iõ
ſi q̃̊ in nob erit oꝛdinũ diſtictio attẽdet
p ↄfor᷑̃itatẽ ad oꝛdĩes ãgłicos.ideo nõ
opoꝛtebit płes ⁊ nouos oꝛdies ex hõib⸗

eè niſi foꝛtaſſis decimũ q ad angeloꝛuzʒ
pfectiõem nõ poterit puẽire.̊ᷣ tñ quod
nũc dictũ ẽ dubiũ ẽ ⁊ magr nõ vr acce

ptare q;uis ſic pdictũ fuit videat᷑ ſatis
ꝓbabte:nec illa rõ cogit de vi miſtrati
ua.qꝛ in diſtictõe oꝛdinũ mag ↄſiderat
ſtat?gr̃e qᷓ; opatio alicui po?. Ex his
maifeſta ſunt ea q tãgũt᷑ in lr̃a.̊ ſoluʒ
ſufficiat ad pñſ exponẽ ð noĩe ſeraphi

alß eĩ ĩ ſcriptura legit᷑ ſeraphĩ ꝑ n.⁊ tẽ

ẽ płis numeri⁊ neutri gñis.⁊ ſigt cetũ

qᷣgłon illiꝰoꝛdĩs.alñ vo ſcribit᷑ ꝑ m.⁊ tẽ

ẽ płis nũeri ⁊ maſ.gnis:⁊ ſigẽtagiʒ illiꝰ

oꝛdinis.vñ vᷣſus. Hoc ſeraphin dicas

hi ſeraphim ſeraph dicas illũ. Ntalr

Dic cherubim ſanctos:cherubin ſacra
ſit cherub almus.

Diſtitio decima.

Oc etiã inue
h ſtigägu ẽ . Sußegit
mgr ð ↄntibꝰoↄfirmatõeʒ
agtoꝝ q;tũ ad diſtictõem
oꝛdinũ.in hac po ꝑte agit q;tũ ad miſte

riũ.⁊ qm miſteriũ rſpẽʒ hʒ ⁊ ad eũ qͥ mi

ſtrat ⁊ ad eũ cui miſtrat᷑ iõ ps iſta duaſ
habʒz ptes. In pma detiat de miſterio
agłoꝝ qtũ ad ipos angłos miſtrates.
i2apo detiat p ↄpatiõem ad hoĩes qb⸗
miſtrqt.j.di.xi.ilłld q; ſciẽdũ ẽ t. pma
ps in qᷓ qrit qͥbꝰãgelis cõpꝑetit miſtrare

ſiue mitti hʒ tres ptes.ĩ pᷣma ponit di
uerſas opiões cũ ſuis ↄfir̃atõibo.in⸗

po pte mouet dubitatiões ⁊ detiat ibi.
hic oꝛit᷑ queſtio ſi omẽs mittũt ⁊ nuncij
dei exiſtunt. in tertia vero parte illas

duas opiniões reducitad quadã con⸗

coꝛdantiq foꝛmas quaſi ex illis duabꝰ
opinionẽ vnam inter vtrãq; mediã ibi.

Mere
bun a

1
gin on
Aarit
offmere
omoe
ſecho

ucet
llä
Nig
oſpt
Slnerp⸗
ſichgfi
awalis
ctoteſte
gelbor⸗
ſbleuate
anes
Kohn
ſri⸗
dei⸗
rude
6por
tcsni
cerpſ.
giepot
nititan
u.
Pauridk
ſanei
Gipiee
Wn
lns.
nos⸗
ſiſc
ſin
exh
ſitfe
mon
ueti⸗
nob/
onis
miſſio
ferno⸗

„
G
necnene
Kncäni
.0NR 44
1 53 dn .——
Ao.
. .

.

W
mutyieniſt
inlin bſoln
ddoieſerap;
ſenphignal
GFisrſihten

NEI.

W.

tiiinne

1. Jupegt
b'yirmatoe
iad diichen
tätadnik
* „» 3 . H ,B
4 4
Niindenin
t e,
enaelneid

1

. 4
N
*

Alij vero dicũt tres oꝛdies ſupmoſ c

pan ptiũ ſbdiſiões mãifeſte ſunti lr̃a⸗

D intelligenti
am bhuiꝰ ptis incidit h qõ circa
tria. pma qõ eſt vtꝝ boniàgłimittat.
Zeqrit᷑ ad d mittàt᷑. ʒ? qrit᷑ qlr̃ illud
offin exequãt. Circa pᷣmuʒ duo qrũt᷑
pmo querit᷑ vtrü aliqui ãgeli mittãt᷑

ſecũdo qrit᷑ vtrũ omẽs mittat.

IVma primü ſic

cedit᷑ ⁊ ondit᷑ ãgli mittant᷑

lIuce.i. miſſus ẽ gabꝛiel angts a deo in

ci. &t. ⁊ in pluribo alijs ſcripture locis.

Itẽ agls nomẽ nucij ⁊ offic ſiẽ diẽ

glo ſup illd ps.qͥ facãgłos ſuos ſpus
5ſi ve ⁊ ppe dnr angli vere?. ꝓpe ſunt

nũci. ſi nucioꝝ ẽ mitti. pʒ 7. Iteʒ

qto aliqͥs hʒ maioꝛẽ caritatẽ tãto ſ. olli
citioꝛ eſt circa eũ quẽ põt iuuare:ſʒ an.
geli hñt pfectã caritatẽ ⁊ pnt indigẽtia

ſᷣleuare. vr ꝙ ſint ſolliciti nosladiu/

uare: h nõ faciut pba aucte ſed dei.g
vf ꝙ mittãta dño. Itẽ agli quatũ ad
ſtatü ⁊ dignitatẽ ſunt medi inter noſ⁊

deũ. vr ꝙ ad deũ ferãt ꝑetitões nras.
za deo noſᷣ reułones referãt dinas:

H ppꝛiũ nũcioꝝ eſt. S̊ . 3 fruſtra mit
titqs nũciũ vbi ipſe pñs ẽ ⁊ meliꝰpõt fa
cere ꝑ ſeipm.S ſi de nobᷣ pñntiſſimꝰẽ et
oĩa põt facẽ p ſeipm.g ad nos fruſtra
mittit angłm:ſᷣ ipſe nibil fruſtra facit.

. Itẽ de pr miſit filiũ ⁊ ſpm̃ ſ. ad
ꝓcuradũ nr̃am ſalutẽ.aut ꝗ ſufficieter

curat᷑ ſalꝰnf̃a ꝑ filiũ ⁊ ſ.ſ.aut nõ.ſi nõ
qipfectꝰmediatoꝛ ẽ fili⁊ etis ſ. ſ. q; ꝓ/
phanũ ẽ dicẽ.ſi ſic g&ͤ fruſtra mittit᷑ ge/

lus. Itẽ cũ agts mittit ad noſ:aut ad
nos ↄvtit᷑ aut nõ. ſi nõg fruſtra mittit

ſi ſic: cũ nõ poſſit ſit ⁊ ſeł moueri diuer
ſis motibg deſinit eẽ baatus. Itẽ vr
ex h̊ gñari angło piudiciũ q;tũcũq; qͥs

ſit feruẽtis caritatiſ feruẽtimouet᷑ qn
mouet in deũ qᷓ; qũ mouet᷑ i ꝓxim.ꝗ̊ fer

uẽtiꝰmouet᷑ angłs cũ deo aſſiſtit q; cuʒ

nobᷣ̊ miĩſtrat:ł cũ minuit᷑ feruoꝛ dilecti
onis minnit᷑ dilectio deuotõnis.ergo
miſſio angeloꝝ ad nos ⁊ minuit in eis
feruoꝛẽ caritatis ⁊ ðᷣlicias iocũditatis.

dicant᷑ cũ intẽdit᷑ vna remittit᷑altera.g

ergo ⁊ in piudicii eoꝝꝛn· Atẽ ocipm

videt᷑ aĩma q́;uis hẽat plures potẽtias

ty qͥà ille potẽtie in vna ſba ſimplici ra

₰

pari rõne in angeł cũ angts ſollicitat

circa ea que ſunt ᷣtutis miſtratiue.mi
nuit ei bt&latio: gilectio. IJtem
angls btüs locat᷑ in celo ẽpireo tanq; i

loco ſibi cõgruo et deputato.ꝗ axpetit

ibi eè: ſig egredit᷑ extra empireũ aliqs

appetit erit in eo incõplet. ergo vr ꝙ

milſio i angłis ponat incõplexôem. ſi g

angkłi beati ſunt in ſtatu oĩode pfcõnis

vf ꝙ niło modo ↄpetat eis mitti. NEe?

dicendũ ꝙ abſq; dubio beati angeliad

nos mittut᷑ a deo.x ſi de hoc poſſint aſſi

gnari plurime rõnes:vna tñ potiſſima
ſumit᷑ ex lege caritatis.hec eĩ miſſio cõ

coꝛdat caritati diuine ⁊ caritati ãgłice
æ humane.caritati dĩne.q; in hoc mani

feſtat dĩna bonitas qtũ noſtraʒ ſalutè
diligat:dũ nobiliſſimos ſpũs ꝗ ei inti-
ma caritate iũgunt᷑ dirigit ⁊ traſmittit
ad ꝓcuradã ſalutẽ nram.⁊ cõpetit etiaʒ
caritati angelice.cũ enĩ caritatis arde
tis ſit maxime deſiderare alioꝛũ ſalutè
ob quaʒ eti dicit dno ſiẽ dixit Yſaias.
ecce ego dñe mitte me.⁊ angeli poſſint
nos iuuare ꝓ eo ꝙ vidẽt nos ſuo auxi/
lio indigere ⁊ malos angłos indeſinẽt᷑
nos ipugnare.ideo ꝙ ad nos mittãtur
lex exigit caritatis ãgłice. Copetit etiã
hoc caritati humane que qm puula eſt
q;diu ſumus in via indiget foueri⁊ nu
triri ⁊ excitari:⁊ qm angeli ſunt ↄciueſ
hoibo cũ nõ ſint eis iũcti ꝑ ſiłitudinẽ nẽ
que excitatad amoꝛeʒ opoꝛtuit iũgi per
obſequiũ beneficẽtie.vnde ratõnes ad
hoc inducte cõcedẽde ſunt. Ad illud
ergo quod obᷣꝛ in ↄtrariũ ꝙ de nobis
pñs eſt.dð ẽ ꝙ q́uis deꝰ ſit pns tñ ꝓpt
cecitatẽ ⁊ caliginẽ ĩtlłct nr̃iĩ q ſumus

ipʒ cogſcimꝰvt abñtẽ.⁊ qꝛ illi ſpũs ꝓpt

claritatẽ luis ⁊ btitudinis pfconem ĩp

vidłẽt facie ad faciẽ ⁊ ſunt ei pntes quẽ⸗/

admodũ illi qui ſunt in camera reg in/⸗/
dicãt his qͥ ſunt exteriꝰregis volutatẽ.
ad hoc mittũt᷑ a ſuo dno. ſic itiłndũ ẽ
in ꝓpoſito:nec valet.dominꝰ p ſe poteſt
facere.ergo nõ dʒ ad hoc nuũciũ mittẽ.

multa eĩ põtille qͥ peſt ꝑ ſe facẽ qͥ tñ ſiũ
git ᷣno vt nũtio vt ſaluet᷑ in miſterio ⁊
actõibꝰdecẽs ⁊ ↄgruꝰoꝛdo. Ad illud
qð obꝛ ꝙ filiꝰ⁊ ſ. ſ. ſi ufficiẽt ꝓcurãt ſalu
tẽ nrãʒ.dð ꝙ ſi ſufficiẽt ꝓcurẽt qᷓ;dtuʒ ẽ
ex ſe:nõ tñ excludũt nr̃i ar.li.adiutoꝛes
ei dei ſumPſic diẽ apꝰ.⁊ qꝛ nr̃m ar vpi/
grũ ẽ ⁊ nõ bñ Sgtie coopat᷑ iõ indigʒ exci
tatoꝛe.ad H autẽ nullꝰẽ mag idone q;
ſit gel?. ⁊ iõ ↄueiẽs ẽ vtad nos mittat
nõ ꝓpt indigẽtis ꝓcuratõnis ſalut nr̃e
ex pte filij tſ.ſ.ꝭ̊R ꝓpt negligetiã coopa
tiõis ex pte nr̃i. Ad illud qð obꝛ ꝙ ſi
mouet᷑ erga nos non gerga deüũ.dð q;
ilkq arpeccat duplr᷑.pꝰqdẽ q; nõ mo-

uet erga nos niſi ppt᷑ deuũ. vñ mot eiꝰ

nõ qeſcit in noðᷣ ſ̊ nos ſp refert ad deũ
⁊ iõ motiſte non aufert motũ in deũ ſᷣ
potiꝰdiſpõit ad illũ.A lia eti rõ ẽ.quia
q;uis vna ſba vnica poꝰſił ⁊ ſeł ñ poſſit
ſe ↄuertere ad dinerſa p nãm: põt tñ p
diſpeſatõneʒ dĩna ſiue ꝑ gram pfcam
cꝰmõiẽ gia.vñagts ſił ſeł de nobis
cogitat ⁊ de deo:ſic etiã erit in btĩs.⁊ p
HB patẽt duo ſeqntia.ſ. de amiſſiõe fer⸗
uoꝛis caritat:x remiſſiõe actõis ptutis
agẽb. Heĩ veꝝ ẽ vbi vna ↄuerſio ĩpedit
alterꝗ. qð qͥdẽ nõ ẽ in ꝓppoito.iſtud ſatiſ
claꝝ ẽ intlłre ei qͥ põt ̊ cape quõ aĩma
btĩficata ſit ⁊ ſeł intiłit młra. Ad ilłq
qð vltio obꝛ de loco.dð ꝙ ſiẽ ĩ pcedẽti
bus hĩtũ ẽ locꝰnõ debet ãglo ppter ei⸗
ncẽcitatẽ ł indigẽtiã:ſᷣ ſolũ ꝓpt quãdaʒ
ↄgrutiã. H̊ at congruètia recòpeſari
põt p maioꝛẽ:⁊ tũc nulla poĩt ĩpfciõem
indecẽtiã pꝑ ſuiipi abñtiã.⁊ ſicẽ ĩ ꝓpo⸗
ſito.plꝰeni delẽat᷑ angłs iplẽ volutatẽ
dñi ſui ⁊ agiuuãdo hoĩem placẽ deo qᷓ;
delectet eſſe in empireo. .
Ecundo queri
tur vtu oim anglon ſit mitti.
Etꝙ ñ dam. vij. milia miliu mĩſtrabãt
ei. ⁊ decies ⁊c. ibi fit diſtictio int mini
ſtrates ⁊ aſſiſtètes. nõ oĩmẽ miſtrãe.
nec mitti. Itẽ dio.i li. ð ierqgkica
ierarſuꝑna illa agmina ab intis nüqᷓ;
recedũt.q; ea q peminẽt vſum extioꝛis
offich nüq; hnt. Ité roe vr.plꝰdiſtat
actus miniſtrdi ab actu ↄtemplãdqi q;

miſteriuʒ a mĩſterio.⁊ hoc pʒ qͥa penes

pmã dꝛiaʒ fit diſtictio ieri?enes 2*

fit diſtoꝛdinũ.ſiꝗᷓ ſʒ dis ſos oꝛdĩes di
ſticta ſũt mĩſteria vt vnꝰ oꝛdo miſteriũ
altiꝰoꝛdis nõ aſſuat. vr ꝙ aliqͥ oꝛdines
ãgłoꝝ ita ↄtẽplatõi aſſiſtat ꝙ ad miſte/
ria oↄplẽda nõ mittãt᷑ nec exeãt. Itẽ

maioꝛ oꝛdiatio in ieraraqgkica q; ſit ĩ

eccłiaſtica:h ĩ eccłiaſtica ita ſi ut aliqᷣ ĩtẽ
ti ↄtẽplatõi ꝙ nõ actiõi.ꝙ̊ młto foꝛti vr
in iertm ſupna.g nõ oĩm agloꝝ è mitti
Ald oxpõitũ ar.ſic vauct᷑e heb.i.oẽs
ſut admiſtratoꝛij ſpus miſſi Ppt nos qᷣ
hẽditatẽ capiũt ſalut. Itẽ yſa.pi.vo/
lauitad me vnꝰ de ſeraphĩ. galiqͥs de
oꝛdie ſeraphĩ miſſus fuit aq yſa. ꝓphe
ta ł oſtat ꝙ oꝛdo ſeraphi ẽ oꝛdo ſi upmꝰ?
S ſi ille mittit vñ oᷣf alij mittat. Itẽ
rõe vr.tm ðs dilexit ſalutẽ nr̃aʒ vt mit
tẽt filiũ ⁊ ſ. ſ. ñ feẽ niſi qð decebat:g ſi
miſſio ad nos ñ vꝛogauit filio. nr q nõ
derogat alicuiãgło.g vr̃ oĩbꝰↄpetere.
Itẽ ð hoibꝰaſſumũt ad oẽs oꝛdieſan
gkon. Sſi qlʒ ãgelꝰdʒ fſtauratõʒ ſui oꝛ
gĩs ꝓcurãe ⁊ ðᷣs dʒ ad ̊ mittẽ vr ꝙ oẽſ
Igtłi alñ ad noſ mittat Itẽ cãitas age
loꝝ eminẽs fac eos ſollicitãi circa ſalu
tẽ nr̃aʒ ⁊ p H̊ ad nos renire dina iuſſio
ne.ſig ĩ ſupmis oꝛdibꝰs maxcãitaſ. vr
ꝓ ipi maxſalutẽ nr̃am pcurãt. ⁊ eos
maxdʒ ᷣs ad nos mittẽ Ite pmptioꝛ
cãitas ad iuuadũ q; ſit neqcia ad nocẽ
qu. ſi ab ãgtiſqͥ cecider̃t ð oĩbꝰoꝛdibꝰ
ĩpugmur.mittofoꝛti vr̃ ꝙ ab agelexn⸗
tibꝰð ſinguł oꝛdibꝰadiuuemur.g ſiad

huc mittut᷑ vt nos iuuèt patzʒ t. Gee?

ad H dð ꝙ ſiẽ diẽ magrĩ lr̃a dißſe ſunt
opiões ꝓpt diſas aucto.q vidẽt᷑ i hac

m ſibi ↄꝛie.vñ qd adberètes qbuſdã
itlłntes eaſad Ir̃aʒ alias po exponẽteſ
fofauerft ſibi opiões naias.qͥda.n.dixe
rũt ꝙ ſoli ãgti vltie ieread nos mittũt.

⁊ dñnt h̊ ſeſiſſe dio.nec ẽ H q apłʒ.qꝛ illa
diſtributio qu fac apꝰ.ĩtlłnda ẽ eè ac⸗
comoda cuʒ dic̃.oẽs ſũt aqmiſtratoꝛes
X. itlir ð ill ſũt de vltia ier. Sed qꝛ
iſta expõ ſeſui⁊ itetõi apłi nõcõcoꝛdat.
vult ei hoc ꝓbare ꝙ xps melioꝛ eſt oibꝰ
angelis nõ tmn inferioꝛibꝰꝶ ſupioꝛibus

—

Ieo ẽ opio ⁊ oĩm ãgloꝝ ẽ mitti. q

ſpttili⸗
ſo ee
Ininan/

irütaut

ſcigelis
Coſtan
ciipedi⸗
bircbp
bachiet

moc di
ſglazs

duob'
ozimni
Lemiſ

ſſideni

ltnben
inb
tousof
igrdeni
teligan⸗
Nelsppt!
ſopioresmn
inimol de
laqnode
doſn
inetinic
ondetee
erded
gobin
dfei
oiſneß
fſoſun
Nilad
occdi
r⸗
Mrnic
nte
dignin
las
ſhuũt⸗
nti⸗
ftoes
teſcein
sfin
ggmuf
busag
gg gei
fonüt.
ſſasi⸗

heijt,

erhhe
dſſcsgit
Pcen
ſt
Auatbehics
rpbi. otlisn
futaofüp
lnminit. t
tenfczetnt
ödereateſ
tilia,fyn
foib'wer.
lois arieſan
bunnizſeid
umi gteo
Apnnnin
cicn
tochyorib“
enm iin
q. N
lindiſcſm
o rwtliba
mies rſc
55oerpe
AAnos iin

iclnenetit

iInitit illi aucto.apłi.⁊ hec opĩo diẽ vbũ

apłi nõ eẽ ꝛiũ vᷣbo dioni.qꝛ diẽ ſuꝑiõa

agmina nõ mitti:aut qꝛ nõ ita freqnter
mittũt᷑ aut nõ ex officio ↄpetit eis mitti
ſiẽ ãgelis inſerioꝛis ierarchie.Sed qꝛ
expõ iſta verbi dioni.vr̃᷑ eẽ valde exnea
cũ ipe dicat ꝙ vſuʒ extioꝛis officij nuq;
hñt:ſ̊ p indubitãti credẽdũ ẽ eẽ verũ in
hac pte tã vbũ apli q; vbũ dio. Jõẽ tti
modꝰdicẽdi ꝑ diſtictõem vtrũq; verbũ

ſaluãs ⁊ ad eõcoꝛdiã reducẽs:⁊ ex illis
duobexpſſaʒ vitatẽ eliciẽs.diſtĩgui eĩ
oʒ ĩ miſſioe.ẽ eĩ miſſio extioꝛ q ẽ ad nos
⁊ ẽ miſſio intioꝛ q ẽ ad ãẽgłos ̊ ppt nos
ſi de miſſiõe extioꝛi loqmur: ſic nõ ↄpe
tit oĩbꝰangeł. quia nõ ↄpetit ſupꝑioꝛibꝰ

agmibꝰſiẽ diẽ dio.qꝛ ea q pminẽt vſũ

extioꝛis officij nũq; bñt: in qᷣ ſigt ꝙ itel
ligit de miſſiõe extioꝛi qẽ ad nos.ſi aũt
intelligamoe miſſiõe intioꝛi qẽ adan/

gelos ꝓpt᷑ nos:ſic mitti ↄpetit oib. qim
ſupioꝛes mittũtad medios:⁊ medij ad

infimoſ dũ reuelado purgãt ⁊ illuiant

ea qꝗ noð expediũt.⁊ ̊ totũ ẽ ꝓpter nos
⁊ iõ ſient dicit apꝰ.miſſippter eos.no

inqt miſſi ad eos. Cõcedede & ſũt rões
ondẽtes ꝙ nõ oĩ ineſt ad noſ mitti. ⁊c pʒ
iã ex dcis rñſio ad pᷣbũapłi. Ad iltq

qð obꝛ de.vi.yſa.dð q; agelꝰmiſſus nõ

dr eẽ vnꝰde ſeraphĩ. qͥa eẽt de ſupᷣmo

oꝛdine:ſ̊ qꝛ mittebat᷑ labia eiꝰ itẽdẽ.⁊ H.

rñſio ſumita dioꝰin li.de angłica ierꝰ.

Ad illuq qð obꝛ ꝙ miſſio ↄpætit filio &
cuilʒ oꝛdini ãgelico. dð ꝙ nõ vʒ.miſſio

eĩ aut ẽ ad redimdũ ad ſaluãdu:aut ẽ
ad miſtrãdũ.pẽ tãte dignitat᷑ ꝙ nulli

alij pot ↄpetẽ niſi ſoli ðᷣo.⁊po nõ ẽ tãte

dignitat ꝙ ↄpetatagmĩ ſupymo. Ad
ilłd qð obꝛ ꝙ ãgłoꝝ oꝛdies oẽs reſtau/
rabũt᷑ ꝑ hoĩes.dð tã ad h q; ad duo ſe/
qntia ꝙ reuẽa oẽ ſãgłi ſũt nob ĩ adiuto
riũ ⁊ oẽs nos iuuãt:ł mediate łimedia
te:ſiue i miſtradis reułonibꝰſiue i pfe/

rédis ſiue offerẽdis nr̃is or̃oibꝰ.dũ eĩ

agmiĩia ſupma q ſüt nobᷣ nccia ĩferioꝛi/
bus agmibꝰr̃uelãt:⁊ dũ ſił᷑ cũ ilłp nobᷣ
ad deũu intpellat ⁊ petitiões nr̃as deo ex
ponũt:nõ vt deũ inſtruãt ſᷣ vt ꝑetitiões
nr̃as igneis ſuis affcõibꝰðo acceptas

faciãt ſic aduocati decon or̃oib alioꝛũ

cam defendur oꝛnàt abſq; du?magnũ
auxiliũ nodᷣ pſtãt.⁊ ſic faciũt ad oꝛdinũ

ſuoꝝ repatõnem.⁊ nibilominꝰ ſequů

caritatis ſollicitudinẽ ⁊ efficaciuſ nos

—w 2—

adliuuãt q; al impugntet.

₰G

onſequẽterin.

culo.ſ.ad qͥq mittũt᷑. Etẽ pᷣeqõ

vtꝝ mittat᷑ ad accẽdẽdũ nr̃ʒ affcm. 22

vtuꝝ mittãt᷑ ad illuminadũ intellectůũ.
.. rc bmü ſic pcedit᷑. Et
c ꝙ mittat᷑ ad infladu
affem vf.angłs qͥ miſſus eſt ad
yſa.ſiẽ diẽ dioꝰdr eẽ vnꝰoe ſeraphi.qͥa
miſſus ẽ ad incẽdẽdũ ⁊ inflamadũ:łſ in
flamatio reſpiẽ affcm g̊ c. Itẽé actus
ierarchiarũü:ſicut vult dio de angłica
ierarchia ſunt illuiare.purgare.pficẽ
&ſi purgatio reſpicit remotiõeʒ ſoꝛdiũ
7 ſoꝛdidatio reſpicit affcm q́;tũ ad cõcu
piſcẽtie viciũ. vr̃ ecõtrario ꝙ angelus
mittat᷑ ad inflãmãdũ affectuʒ p amoꝛẽ
ſanctũ ⁊ mũdũ. Itẽ H̊ vr roe.bonũ pʒʒ
qð bonũ ẽ diffuſiuũ ſui: agłs beat eſt
pfcẽ bonꝰg põt bõitatẽ diffũdẽ:ſ̊ bonũ

pvt boꝰ reſpiẽ affcm & vr ꝙ cũ affectnr

Hʒ ſuſceptiõʒ boitat᷑ hʒ pfici⁊ ĩflàmari
ꝙ ad h̊ poſſit ⁊ dẽat ãgelꝰ mitti vt nr̃m
Affcm ĩflãmet ⁊ pficiat. Itè nos vide
mus ĩ nãlibꝰ ꝙ iltq qð ẽ ĩflãmatũ dũ al
teri rei ĩflämabili aꝑpꝛoxiat ipaʒ infla/
mat.ꝗ ſi affẽs ãgłic ẽ igne dini amon
äiflamatz rᷣpletꝰ⁊ ĩ ſua miſſiõe nob ap/
ꝓxĩat g̊ affes nrõs ĩflämat. Adq oppo
ſitũ ar.ita ſ̃ʒ affcm nr̃ʒ potiſſime ↄſutit
libᷣtas arbitrij i̊ nihil niſi ſolꝰdeꝰpõt ſr

li. ar. cũ ſit ſ deo potiſſimũ. niła crea

tura q;tũcũq; nobił⁊ ꝑfeᷣ potĩflãmare
Lpficẽ affcm nr̃ʒ. Itẽ ſʒ affcm noſtꝝ
maxiĩe ↄſiſtit iuſticia ⁊ eq tas.iuſtiei ẽ

rẽitudo volũtad ꝓpt ſe ſuata vt di»an

ſel.̊ ſoliꝰſũme iuſticie ẽ volũtatẽ nr̃aʒ
rẽificãe q̊ ipiꝰſoliꝰẽ affem iflamãe Itẽ
ſ rcãʒ iſlãmatõʒ affẽs ↄſiſtit i caitate.g
ſi caitas łẽ ſpũs.ſ.łimediate a ſ.ſ.infla
maꝰ?aſſẽs nr̃i ab aliqͥ alio nñ pot eẽ IJtè

fpʒ affcm nr᷑ʒ maxꝰſiſtit aĩe nr̃e diffoꝛ/
mitas.ſi ̊ ſoliꝰ dei ẽ dei foꝛmẽ efficere

ſoliꝰdeieſt affem nr̃ʒ ab aliq iflamãzi. g
illud nõ ſpectat ad miniſteriũ angeli.

Nead pᷣdcoꝝ intelligètiã ẽ notãdũ
ꝙ affectũ nrm inflãmariab aliq duptr
Pt intiłi.aut ita ꝙ inflamet᷑ ab aliqͥ ſic
a pncipłi agẽte ⁊ efficiẽte:aut ſiẽ ab ex
citãte ⁊ adiuuãte.⁊ ſᷣm iſtũ duplicẽ mo
quʒ intlłndi itellexerũt aliq affcm nr̃Dm
ab angeł iflãmari⁊ pfici:ᷣ̊ pᷣmꝰitlłctꝰ

eſt hẽticꝰ*. catholicꝰ.pᷣmũ ĩtltctũ hüe⸗
rũt aliqͥ phoꝝ.poſuerũt eni ꝙ aĩa eſſet

inſtr̃Dm intlłntie: ⁊ intlintia influẽt ſuꝑ

giĩiam ſicut influit agẽs ſuꝑ inſtrtm. vñ̃

dixerũt ꝙ aia triplicẽ hʒ opatiõeʒ.aĩa

lẽ.intlłctualẽ.⁊ dĩnã.aialè ex ipa.intel

lectualẽ ex influẽtia angłica.⁊ dĩnã ex
influẽtia dĩna.ſᷣ iſta põ ẽ j pitatẽ catho
licã ⁊ pia:q eĩʒ poſuerũt nõ ĩtlłexerũt
ar.li.nec aĩe dignitatè:nec btitudis ſbſᷣ
limitatẽ.q ſi itellexiſſent ſiẽ btũs augꝰ.
egregiꝰdoctoꝛ qͥ poſuitaĩaʒ ĩmediate a
deo ↄpleri ⁊ moueri ⁊ btĩficari dixiſſẽt
vt btüs augꝰ. vñ btũs aug. ybicũq; de
mente loòt᷑ iſt erroꝛẽ deſtirpat ondẽs
ꝙ ita imediate aĩa ſᷣm mẽtẽè vnit᷑ do ſiẽ

T mẽs agłica.Si aut ĩtlłigat= ſic hʒ

vitatẽ.⁊ H mõ ĩtellexit btũs dioꝰ.i li.de
ãgkłica ierarꝰ.⁊ ꝑ hũc etis modũ aban/
gelo or̃ ꝓpha fuiſſe incẽſus.⁊ ꝑ hoc pʒ
rnſio ad duo pma. Ad ilłq pᷣo quod
obꝛ ꝙ bonũ ẽ diffuſiuũ ſui.dð ꝙ diffu/⸗
ſio duptr põt eè a bono.aut ꝑ modum
młtiplicatõnis:ſic caloꝛ vel lumè dr̃ ſe
diffundẽ:aut p modũ vtił opatiõis per

quẽ modũ dr̃ hõ bonitatẽ ſuã diffundẽeę

dũ adh̊ opat᷑ ⁊ laboꝛat vt alij bonitateʒ
noò ab ipo ſa deo ſuſcipiãt.⁊ pꝑ hüc mo
dũ intlłnda ẽ diffuſio in bonitate ł cari
tate angłica. Ad ilłq qð obꝛ ꝙ iflam-
matũ iuctũ inflamabili inflãmat. dð q;
ven ẽ qñ illa inflamatio ẽ p eductiõem
alicꝰde mã.igit᷑ eĩ qð ẽ i actu põt educẽ
aliqd qð ẽ in poꝰ.qũñ ve aliqͥq hʒ iflama
rip calon infuſionẽ nõ hʒ vitatẽ. qͥa h

mõ nõ inflãmat aliqd niſi ꝑ ↄiuctõʒ ſui

cũ pncipio calon qð caloꝛẽ natũ ĩfu⸗
ꝗqc.⁊ ꝑ hũc modũ ẽ inflãmari i ſpualib⸗
vbi flãma ẽ amoꝛ din nò ex ipa anima
ꝓduct'ꝶ potiꝰa deo fuſus.⁊ iõ huc ca-
loꝛẽ nõ pot in nobis angelicꝰſpũs effi⸗
cere qq; aliquo modo ad eiꝰ ſuſceptiõʒ
poſſit nos excitare.

.Ecundo queri

tur vtꝝ ãgłs mittat᷑ ad illuian
dũ nr̃m intlłctũ.Et ꝙ ſic vr̃ ita diẽ dioꝰ
in li.de angłica ier. oꝛdinatio cògrue
delucidatois claritatẽ pᷣmo appẽetẽ vt
ĩ copioſis effuſiõibꝰexcellẽtiſſimis ma
nifeſtat eëntias ⁊ p eas qͥ pñt eentie di
uinũ pꝑticipãt radiũ. Ex hac l̃a maife/
ſte colligit ꝙ de?nos illuiat mèdiãtib⸗
angel. Itẽ in lib.de motu coꝛdis ita

Diffinit aĩa. A ia ẽ ſba ĩcoꝛpea ĩtitctua

lis earũ illuĩationũ q̃ ſunta pmo vltia

reułone pcepta.g inter reułonẽ aie ad
Ddeũ cũ ꝑcipitilluiatiõem cadit ibi reue

latio media: H̊ H nõ ẽ niſi reueło ſbe an
glice. vr ꝙ aĩa illuiet᷑ a deo mediãte
agło. Itẽ angti ſunt luia ſpũalia:ſᷣ

ꝗꝛ intlłctꝰnr̃ ages lumẽ ẽ dũ ſe ↄuertit

ſup fantaſmata abſtrahit ⁊ depurat.⁊
H modo illuĩat. ſi ãgłicꝰ intlłctꝰ młto

magis in actu ẽ q; nr.g multo mag in/

tellectũ nr̃m poſſibilẽ illuminare põt.
Itẽ planũ ẽq angłi młta nobᷣ reue

lat ſpualia q nõſunt nata cadẽ ⁊ recipi:

nec in ſenſu nec in imagĩe. vr ꝙ ime⸗
diate poſſit intlłctui nr̃o ſiłitudies impᷣ
mere:ſ talis impſſio nõ põt eẽ ſine illu
minatõe.g . Itẽ ggis dr̃ purgare
illuĩare ⁊ pficẽ. ſi H̊ ſolu cõuẽiret ei ꝑ
modũ excitatõis cũ ſimilit᷑ vnꝰ hõ exci/

tat alteꝝ.pr ꝙ hõ dicẽt᷑ illuiare purgãie

⁊ pficẽ.ꝙ ſi hõ nõ dr̃ eẽ purgatoꝛ nec il
luĩatoꝛ ſicut angelꝰ.vr ꝙ angelꝰ poſſit
aĩaʒz illuiare. Itẽ młto plꝰpõt agel
btüs q; dia“*:ß demõ põt in nob varias

cogitatões excitare ⁊ ab ĩferioꝛi ſuggẽ

vr ꝙ angtis illuĩatꝰp gloꝛiã cũ ſit aia
nr̃a ſuꝑioꝛ ⁊ luĩoſioꝛ ipaʒ poſſit a ſuꝑio
ri illuĩiare. Ad oppõitũ aug.iĩ li.lxxxiij
q.metẽ vicimꝰ q ita ad imaginẽ dei fcꝗ
vt ĩmediate a pᷣopitate for̃at᷑.⁊ ĩ płib⸗
locis dr ꝙ inter mẽètẽ ⁊ deũ nihil cadit

mediũ. intelligẽtia nr̃a attẽdit᷑ ſʒ aie

ſupmũ vr ꝙ nõ poſſit illuiari abangło
Itẽ ſup illd ps.manꝰtue d.fece.me
⁊? plaſ.me ⁊c.dicit glo.deꝰ p ſemetipm
irradiat pias mẽtes. nõ vr p ange
licũ miſteriuũ. Itẽ faciliꝰeſt pducere
for̃as coꝛpales q; ſit dare illumiatões

ſules
ritun
ſſpone⸗
lepotai
gigzaaut
gutcrede
güchh
llabitai
honu:
loſier
ſeatce
creator
P neui
goſti
bontci
ſteen
gtila
deilo
intniti⸗
kilniatiß
ittilai
eſemiin
ncsn
avi⸗
Pnesd
Uliar
giame
eſon
ſtaug
fints5
Ifmtop
Uuinia
gheſin⸗
cäinmin
cöſcäͤſc
Cratlur
Geadu⸗
N
goͤce⸗
ſolen
müſe
mila
potes
reſpe
nöpo⸗
foͤs p
nrisg
nho⸗
inllig⸗
hmoo

dte.

Enn
ünmhazn
lninen
N Fnniiſe
Koheidlmn
nuntzznoii
renonesin
crbbiren
lnnctoſeen
deo elite
liüuſpülins
tidiſemenii
betdeparnt
C'ntiic nto
momggin⸗
mminrepw.
nnnoörene
aa
iliin
koargrmn
jgonptl pi
wol wtige
mnnobn
ltenoiſigge
lüciſtain
Plaſagi⸗
dngiühnn
fnaghkviſf
faatticli
luianichin,
ymeokan
no FfrM

clitinmn

„

—

ſpnales:ꝑᷣ gelus foꝛmã nalè nõ põtp/
ducẽ tanq; pncipale agẽs ſᷓ ſolũ exteiꝰ

diſponẽ. ̊ mito foꝛtiꝰnec illuiatiõzʒ ſpũ
alẽ põt ale dare. Itẽ ſiagts illuiat

aĩaʒ:aut illuĩat ĩmittẽdo ei lumẽ ꝓpꝛiũ

gut creâdo nouũ.ſi ĩmittendo lumẽ ꝓ/

pꝛiũ:cũ lumẽ ſuũ nõ ſit ex ipm.g̊ angis
illabit᷑ aie.qð ẽ ſoliꝰdei ꝓpꝛiũ.ſi dando
nouũ:aut ꝓducẽzdo ex aliqͥ:aut de nihi
lo.ſi ex aliqͥ:q̃ro ex qͥ: qð cũ nõ ſit dare
ſeqͥt agłs pducat ex nihilo:⁊ ita ꝙ ſit
creatoꝛ. Itẽ ſi ãgis illuĩat aĩaʒ:aut
p mediũ:aut ſine medio.ſi ꝑ meꝰ.qro
qð ſit il'd mediũ deferẽs ſpualẽ illuia
tõem:⁊ cũ deferẽs ſpũalẽ illuĩatõeʒ nõ
poſſit eẽ niſi ſpũs int aĩiam illuĩataʒ et
angim illuiantẽ ẽ ponẽ mediũ.⁊ iteruʒ
qrit᷑ de illo ſicut de pᷣmo.& t erit abire
in infinitũ:ł nõ ẽ ponẽ mediũ.ſiiĩmedia

te illuiat ipam aiam.& vr ꝙ ſitĩ ipa aja
T ita illabitaĩe. Itẽ ita imediate nata
ferri in deuʒ intiłntia vt volũtas.g̊ ſi

angłs nõ põt volũtatẽ rẽificãe nõ pote
rit illuiĩare intlłntiaã. Juxta H̊ querit᷑
penes qͥd accipiãt iſti tres actꝰ videlicʒ
illuĩare.purgare.⁊ pficc. Nedð q
aĩam qͥ ad ſupioꝛẽ poꝛtiõem rõis illuia
pe:ſoliꝰdei ẽ ꝓpꝛiũ ſiẽ in płibꝰlocis oñ/
dit augꝰ.qᷓ;uis aliqͥ nõ ĩtelligẽtes totiꝰ
pitatis pᷣnꝰpoſuerũt aliud viʒ ĩtlłctuʒ
nr̃m nõ puẽire ad lumẽ pᷣmu: ſ pfici et
illuiari a pᷣmo luie pꝑ lumèẽ itlłnmediũ
ſ hH ẽ ſimplr̃ tanq; erroneũ reſpuẽduʒ
cũ in młitis locis btũs aug.oñdit ↄꝛiũ ⁊
etiã ſcã ſcriptura h̊ dicat ſicut Jo.i.dr
erat lux pᷣa q illu. t. quod qͥdẽ nõ ẽ lux

creature:ſ̊ lux dine ſapie ⁊ vitas e᷑ĩna

in q̃ hec aĩiaduertẽda ſuntꝙ ẽ qð ĩtlłit ⁊
qð cetera intiłre facit:ſicẽ videmꝰ ĩ iſto
ſole mãali reſpẽu ſenſibiliũ.⁊ h̊ potẽtiſſi
mũ ſignũ fuit ꝙ intlłctꝰnr᷑ ĩ aſpẽu ſum
mi luis natꝰẽ btificari:nec vnq; aliquo
põt eẽ ↄtẽptꝰquſq; ꝓducat᷑ad illiꝰclaꝝ

reſpẽm.aiam igit᷑q ad ſupm ꝑtẽ äagts

nõ põt illuĩare:łᷣ q;tũ ad inferioꝛẽ pteʒ
rõis poſuefr̃t catholici tractatoꝛes aias
nrãs a btĩs ãgłis pꝑ eoꝝ reułoes illuĩa
ri.Hoc aũt triplr̃ põt ĩtlłi. Nno mõ vt
intlłigat᷑ angłs iferioꝛẽ poꝛtõʒ illuiare
p moduũ luĩs irradiãtiſ.A?⁊vt ĩtlłigat

illulare p moduʒ ſpeculi deferètis.3²2
vt intlłigat᷑ illuiare ꝑ modũ ligue viua
citer expᷣmẽtis.oẽs hi modi ⁊ ſi aliquo
mõ ſint intlłłibiles cũ angłs ſitlumẽ et
ſpeculũ ⁊ hẽat etiã ſpũalis ĩterptatiõis
ſiue locutõis offm:ſuſtineri pñt.tertiꝰ
tñ mod intlłibilioꝛ ẽ.nõ eĩ multũ bene
appʒ qñ angłs irradiat:nec qñ ſe offe
rat aſpectui aĩe:ł H̊ ſatis intlłibile ẽ qñ
angls poſſit aĩe qdᷣ ↄcepit ſuggerẽ.⁊ ſi
cut doctoꝛ dũ extiꝰloquit᷑ excitat itlłctũ
⁊ viã pat ad intiłndũ:⁊ viua ⁊ efficax lo
cutio q̃da ſua viuacitate ad intellectuʒ
nr̃m hʒ ĩgreſſuʒ:dũ ſonat aure coꝛpis
exteriꝰrõe cuiꝰetiã libẽtiꝰaudit hõ boꝰ
clericũ cuiꝰſᷣmo ẽ efficax ⁊ viuꝰcũ hẽat
aliqͥd latẽtis energie viue vocis actus
vt dicit Jero. ſic ⁊ ſuo mõ intiłndũ ẽ ꝙ
angks Rᷣ poſſit facẽ intiꝰ⁊ ſic illuĩat:nõ
lumẽ ĩfundẽdo nec ſolũ offerẽdo ſicut
obm vel ſpecłm:ſłᷣ etiã viuacit excitado
ſicut doctoꝛ extioꝛ:⁊ ad̊ efficaciõi mõ.
His viſis pʒ G? p mas pte ad oba.
ad vtrãq; ptẽ.nã rões ondẽtes ꝙ agts
nõ põt intſłctũ nr̃m illuĩare:loquũt᷑ de
intiłctu q;tũ ad ſuꝑioꝛẽ poꝛtõeʒ.ſ.mẽtẽ
⁊ de illuĩatiõe q̃ͥ qdẽ ẽ ꝑ luĩs infuſiõem
⁊ Hᷓ̊ ſoliꝰdei ꝓpꝛiũ ẽ ſicut pdictũ ẽ.vnde
rões ille ↄcedẽde ſunt. Ad illud vẽo
qð obꝛ de dio.iã pʒ rñſio.dico enĩ ꝙ lo
quit᷑ de illuĩatõe = ⁊nõ pᷣmo. Ad iltq
vᷣo qð obᷣꝛ de illa diffinitõe aĩme.dð ꝙ;
vltĩa łzareułone dr aia illuiatõnes a
ðo pcipe:nõ qꝛ angłs cadat mediũ int
deũ ⁊ aĩam ꝑ modu influẽtis:ſ̊ q; pfe/
ctius ⁊ nobiliꝰilluĩiat᷑a deo ãgłs q; aia
p nãm.⁊ iõ dr iſta illuĩatio ⁊nõ oꝛdine
cãlitatis:ſ̊ dignitatis. Ad iltd quod
obꝛ ꝙ angli ſunt luĩa.dð ꝙ veꝝn ẽ: ̊ nõ
iõ dñr lula qꝛ lumẽ ſuũ diffundãt extiꝰ

in alia:ſᷣ qꝛ intra ſe nitẽt. nõ eĩ ẽ ſile de
coꝛꝑali luie ⁊ ſpũali.lumẽ eĩ ſpũale ꝓ/

pter ſui dignitatẽ a fõte luĩs imediate
ꝓcedit cũ nõ poſſit hr̃e mediũ deferẽs.
lumẽ aũt coꝛpale ꝑ mediũ recipit᷑⁊ de-/
fert᷑.⁊ ſicut põt deferri ⁊ recipi: ſic etiã
põt reddi:⁊ ſic illuĩatuʒ põt illuĩare:ſic
pʒ in l̃a. Ad ilid qð obꝛ ꝙ młta nobᷣ
reuelãt qͥ nob ꝑ ſenſᷣ nõ expmũt.dð ꝙ

illud nõ ↄcludit.ꝙ ĩmediate iftuan⸗ in

intellectũ.hoc enĩ põt fieri ſi ĩmediate
itellectui ſuggerat:nec adh̊ illq oʒ ſed
etiã põt fieri mediãte pᷣtute fantaſtica.
ſig videmꝰ*ꝙ ego nõ poſſuʒ tibi aliquid

ondẽ niſi mediatibꝰſenſibꝰ⁊ viribꝰinfe
rioꝛibo. qꝛ intlłctꝰtuꝰnõ ẽ natꝰa ſupioꝛi
aliqͥd recipe niſia deo influẽte:cũ nihil

in me adeo ſpũale:q n mediãte verbo
ſenſibili poſſim ilid itlłntie tue depᷣmẽ
⁊ ita tecũ loqͥ de ſpualibſiẽ ð coꝛpalibo
młto foꝛtiꝰpõt h̊ qgłs facẽ ĩ vᷣtute ĩtioꝛi
qꝛ eleuatioꝛ ẽ q; ſenſus extioꝛ q̃da ſpua
li lone i fantaſmatũ exaltatõe. Ad il9
lud qð obꝛ ſi ſolũ poſſʒ ꝑ modũ excitãt
tũc nõ poſſet apliꝰq; h ł eti̊ malꝰqgłs
dð ꝙ⁊ ſi nõ poſſet hõ łãgłs malꝰ:tñ ex
H nõ vr ꝙ adeq̃t in poꝰ⁊ vᷣtute expmẽdi
qꝛ p eandẽ viã ↄtigit bñ ⁊ meli docẽ ſiẽ
pʒ.p aures enĩ extioꝛes addiſcimꝰa ſa
piẽte ⁊ fatuo:ſ̊ mito meliꝰ nos docet qͥ

lumẽ ſapie hʒ q; qͥ ĩ illa carʒ. ſic ĩ ãgło

ĩtlłndũ ẽ ſe hre.⁊ p ̊ patẽt illa duo vl
tia.qꝛ nõ ẽ ſiłe nec de hĩe nec ð ðᷣmõe.
neut eĩ põt inſtruẽ ita efficacit cũ nõ tin
hẽant lumẽ ſapĩe. Ad illd qð vlłtimo
qrebat᷑ qũo fiat diſtictõ iſtoꝝ actuũ dð
ꝙ vnꝰmodꝰdicẽdi ẽ ꝙ illi tres actꝰrſpi
ciũt intlłctũ vt purgatio ſit in iitio:illu

mĩatio ĩ ꝓgreſſu:⁊ pfcio in fmĩo:vł alt

vt notẽt᷑ ibi tria ad q oꝛdiat eruditio vł

doctrina agłica.pvè ad remotiõeʒ ipi·

dimẽtoꝝ.⁊ vẽ ad cognẽ poꝝ.ʒ vad di/

lectõem btõꝝ.ad h̊ aſt oꝛdinat᷑ p moduũ

excitãtis ſicẽ ſmo bñ pdicãt.⁊ iõ nõ irrõ

bilr̃ bonꝰdoctoꝛ ⁊ pdicatoꝛ dr illuiare

purgare ⁊ pficẽ ſuos auditoꝛes: ſicut

expſſe btũs dioꝰ ĩ li.ð ãgłica ierarchia
dat intelligi. ”Mll

offm exequũt᷑ ⁊ cũ h̊ faciãt diſcurrẽdo

denũciãdo ĩcidit hic qõ de ãgeli motu:

T de łone.⁊ qꝛ de motu ẽ diciũ ĩ pmo liꝰ
di.xxx vij.nũc q̃rẽqũ ẽ de fone angłica
⁊ ſuppoſito ꝙↄpetat agkłis loqͥ abſq; aſ
ſumpto coꝛpe:ſicut dñt ples auctes et
ſcripture tone ſpiᷣali qͥ dẽ ẽ ſine voce
Circa modũ loqndi duo qrũt᷑.bmũ ẽ
vtꝑ locutio agki ide ſit qð ei cog.= mẽ

Onſequenter

AIrit᷑ de ʒꝰarꝰſ.õq̃lr̃ iniüctuʒ ſibi

vtx eadẽ locutio poſſit eẽ a deo ꝛogko.
Ina primü ſic

SNVrcedit᷑ ⁊ oñdit᷑ ꝙ ſpũalis ãgeli

locutio nõ ẽ idẽ qð ei coò&.pᷣmo p illud
qð dr̃.i.coꝛ.ſi linguis hoĩm loq̃r Xc.ibi
glo.ãgli poſtpoſiti ſiont mioꝛibꝰqð de
dei volũtate pſentiũt:qdð fit aliqͥbꝰnuti
bus aut ſignis.ſi g̊ nut cog&nis aliud ẽ
qᷓ; cognitio.̊ cog aliud eſt q; locutio.
Itẽ vf̃t in ggelo act vᷣtutiſ⁊ ĩtlłctiue
⁊ opatiue. pi rõe dr̃t actꝰ tut cogni/
tiue ⁊ ĩterptatie.ſig cogitare ẽ actpit
tutis intlłctiue:⁊ loq act vᷣtu ĩterpta/
tiue.ꝗ nõ ſunt idẽ. Itẽ nõẽ eadẽ ↄuer

ſio qᷓ intlłct'cõuertit᷑ ad ſe:⁊ q̃ couertit᷑
ab alten. ſig cogitaãdo puertit᷑ intlłłctuſ

ad ſe:⁊ loqndo puertit᷑ad alteꝝ.g cogi
tare ⁊ loqͥ in gło nõẽ idẽ:ſed diuerſuʒ
Itẽ p lonẽ ẽ maifeſtatio cogitatꝰãge
lici.ſi g idẽ eſſet loqͥ ⁊ cogitare:qcqͥd co

gitaret alteri maifeſtaret. nihil qð ẽ ĩ

vno agelo lateret qð eẽt in alio.& qᷣcqͥꝗ
ſciret ãgelꝰ ſupioꝛis oꝛdis: ſciret ille q

ẽ inferioꝛis oꝛdis.qð ẽ plane flm.ꝗᷓ &.

Löoõtra greg..in moꝝ.diffiniẽs vocẽ
ãqgeloꝝ dic.vox ãgloꝝ in laude ↄditon

admiratio ĩtime ↄtẽptonis.ſi ꝗ admi

ratõ ſiue ↄtẽpło nõ ẽ actꝰdꝛñs a cog̊ne

Inec lo ſiue vociferatio. Itẽ dain.ñ
ligua ⁊ auditu indigẽt ãgeli.nã ſine ſer

mone poce plato tradũt ſibi ſuas illu/
mĩatões. vr ꝙ aut lo agelica nihil ſit:
aut ſi alièᷣd eſt:nõ eſt aliud qᷓ; cogitare.
AIſtẽ to nõ ẽ aliud qᷓ; ↄceptꝰmaitreſtatõ
angelꝰaüt inq;tũ ẽ ſba cognitia hʒ nãʒ

luis ⁊ ſpeculi:pᷣ lux coꝛpalis ꝑ h̊ ꝙ lucʒ

ſe mãifeſtat: ⁊ ſpeculũ ꝑ H̊ ꝙ ſpẽʒ rcipit
⁊ retinet ſpẽm repñtat. vr q ãgls hoc

S

ipo ꝙ ĩtltit:cogitatões ſuas ðclarat.ꝗ

cũ cognis declaratio ſit locutio idẽ eſt

in eo cogitatio ⁊ locutio. Itẽ loqͥ nõẽ
aliud q; dicẽ: ⁊ dicẽ nõ ẽ aliud q; verbũ
gignẽ ſiue for̃are ſ̊R cogitatõ nihil alis

q́; vbi foratio t vbi cõceptio:ſicut vult
anſel.⁊ aug. cogitatio nihil aliud è q́
intioꝛ ło:ſ lo q ↄuenit agelo ſᷣm ſe ẽ tin

intioꝛ. g idẽ eſt qdᷣ cogitatio. Itẽ ſito
vr̃ta cogitatõe cũ pſuꝑponit es.qᷣro qͥᷣ
aqdit ſupꝛa ipam. Si tu dicas mibi ꝙ

Altnii
ohtoen!
lti. tic i
ncpiotad
ſnigordi
gonsors
ellod
gelo. 3
glidſig
ickioe
loqndo:
feratſpea
geͤrode⸗
ſiſpesg⸗
imtoeil
ſernnone
ſcnſbikſen
ſigleſtit
gppbiqtig
geinintlta
nnpnoägel
igelohoʒ
weſpese
Gareſui
Roea
üüdefen
epis kri
rctee
e
hjaunfe
ſieiniri
ſbͤerniſcu
ſineſteg
fdeyine
Noſteint

zcogb⸗
Werbin
lecünon
decppis!
Ulliſogl
lfiter
ſmierte⸗
nerſoſtne
halacerfe
wieſond⸗
etiägctin
eAlterinöf
formico
aplicat.
acitoct

Weſtäban
unſtülen
SS
iareigetit
intirön⸗
tnotagi uer
lleräcönennt
Wernrintktent
Maltn cogi
Kſeidinerſ;
idd ie
re. it
Sois ſülle

—*
õä
LEW.

lonisſginn
onsac
Nrdani
tli niſneſet
rſbi ſuas lu⸗
aticunbbiſi
möcoiare.
cremaflad
cocrinabyi,
malspbguig
1 rf gogo
sſins dclnnn,
vealungtien
gitonhiin
Leptioſatn
ionhnl inin
„olofmnter
n i

vnbig

Nℳ
RN

5

„₰

addit mãifeſtatiõem q ſit p quãdã ſpẽi

oblatõem ⁊ tñffuſionè ĩ alteꝝ q̃i ĩ audi

entẽ. tũc vr̃ cũ ãgłs ſuꝑion oꝛdis nihil
recipiat abgło inferior.q aͤgks infe⸗
rioꝛis oꝛdis nõ poſſit loqͥ alicui ãgło ſu
pioꝛis oꝛdis.qð plane flm ẽ.ſi eĩ pptan
gełꝰloqͥͥ deo młto maꝗ põt loqͥ alti an/
gelo. Itẽ ko q of̃ta cogitatiõe addit
aliqð ſignũ expmẽſ.ſigagis vult ſpẽʒ
ĩtlłibilẽ quã hʒ in ſe alti ãgło mãifeſtãe
loqndo: ⁊ ĩ ipo dr̃t ło⁊ cogiꝰoʒ 56 dif
ferat ſpẽs q ĩtltit⁊ ſignũ q expmit.tũc
̊qro de illo ſigno:aut ẽ ſpẽs aut res.
ſi ſpẽs.ꝗ pi rõe indigʒ alio ſigno.⁊ ſitr
qret᷑ de illo alio ʒꝰnec erit ibi ſtat ſicut
nec in pᷣmo.ſi aũtẽ res:aut ĩtlłibił aut
ſenſibit.ſenſibił nõ.qꝛ qcqͥd ẽ in ãgelo ẽ

ſpũale.ſi ĩtlłtibilis.qro q̃re magis illa,ʒ

apphedit ãgelꝰcui fit ſmo q; ipaʒ ſpem
qẽ in intlłctu ãgelico.⁊ iteꝝ illa res qẽ
in vno agelo nõ põt fieri in vitate ĩ alio
ãgelo. oʒ ꝙ fiat ſᷣm ſiłitudinẽ.⁊ tũc pi
rõoe ſpẽs exñns in intlłetu vniꝰ ageli põt
ghᷣare ſui ſiłem in alio.aut ſi nõo:q̃re nõ
Itẽ quo põt illg ĩtelligi:⁊ d ẽ ibi me
diũ deferẽs:⁊ q ẽ ibi lux abſtrahẽs:⁊ qᷓ
ẽ vis ł virtꝰexcits ⁊ impmẽs. oĩa eĩ h
vidẽt᷑ eẽ nccia ſi drt ĩ ãgło to ⁊ cogita?
AMeead pdcõꝝ intiłntia ẽ notàduʒ ꝙ;
loqͥ duplir̃ ẽ.vno mõ loqͥ dicit actũ in ſe

ſ iue ĩtriſecũ.a?ꝰactü ad alteꝝ ſiue qdã

mõ extriſecũ.pᷣmo mõ loqͥ idẽ ẽ qð vᷣbũ
for̃are ſiue gĩgnẽ.⁊ꝰið ẽ qð pbũ for̃
tũ depꝛimẽ ſiue expᷣmẽ.pᷣꝰmõ ło ſiue in
deo ſiue in hoie ſiue in ãgelo ñ ẽ aliud
qᷓ; cogiꝰ⁊ꝰꝰplꝰdic̃ q; cogitatõʒ:ſ̊ dr̃t in
diuerb.in deo eiĩ loqͥ ad alten ſup intel
lectũ notat effcem ſᷣm reułonẽ.nõ eĩ dr
deꝰv̈bis loqͥ ſolũ q; intlłit:łᷣ etiã qͥa re⸗/
uelãdo aliqͥd aliquã illuſtratiõʒ in nob

efficit.vñ greg.in moꝝ. dei ło ad nos

intriſecꝰfcã vr̃ potiꝰq; audit.quia de ſe

metipo ſine moꝛa ſᷣmõis ĩſinuat repẽti

na luce nr̃e igrantie tẽbꝛas illuſtrat.in
loĩe vo nõ ſolũ addit effem in alteꝝ ſed
etiã actũ ⁊ ſignũ mediũ.cuù eĩ hõ loquit
alteri nõ ſolù cogitat:ſ̊ cogitatõeʒ ſuã
foꝛmãdo vocẽ ſenſibilẽ alij iterpꝛetat᷑
explicat. MRõ aũt qre ło hoĩs nõ ſolũ
reddit actũ ſ̊ etiã ſignũ mediũ h̊ ẽ.quia

in aĩa alius ẽ actus ↄuerſiõis ſupᷣ ſe:⁊
aliꝰactꝰↄuerſiõis ad alteꝝ.⁊ in cogita/
tiõe cõuertit᷑ aia ſupᷣ illd qð hʒ in ſe.in
one po offert alteri.⁊ ita opʒ ꝙ aliꝰſit
actꝰcogitare ⁊ loqui.⁊ ita addit actũ ło
ſupᷣ cogitatõem in hoĩe.addit et ſignũ
qꝛ aĩa qdiu ẽ cũ coꝛpe ñẽ nata ſuſcipe
niſi mediãte vi ſenſitia.uvnde qͥ amittũt
vnũ ſenſũ ncce hñt amittẽ vna ſcĩaʒ.iõ
ad hꝙ aĩa ↄceptũ ſuũ alti expmat oꝑʒ
ꝙ ipm voci ſenſibili p oꝛgana foꝛmare
mediãte via imaginaria piũgat. ⁊ ſic ſi
militudo ĩtlłibilis ſiue ſignatũ ĩtiłibile
p illud ſuũ ſignum ſenſibile mediãtibꝰ
vtutibꝰſenſitis ad ĩtlłctũalt᷑iꝰaĩe aſcẽ/⸗
dat.⁊ hoc ↄueniẽſẽ vt ſicut ho ↄpoſit ẽ
ex aĩa ⁊ coꝛpe:ita eiꝰłoaliqͥd hʒ ſpuale
aliqͥd coꝛpale.in ſpũalibꝰautẽ ſbᷣijs me
dio mõ c.nã ło ſup cogitatõʒ addit effe
ctũ ſiue reſpẽm:ſᷣ̊ ñ addit ſeſibile ſig
reſpẽm qͥdẽ ⁊ effem addit ppt h ꝙ cogi
tatio ẽ de ſui nã ſecreta.⁊ iõ nũq; fit ma
nifeſta niſi ipe cogitãs aliqͥd taq; audiẽ
ti offerat:c appiẽdo ſe q̃ſiquodã nutu
mediãte qð in ſe hʒ ad ĩtlłctũ alteriꝰ q̃
ad aurẽ ptĩgẽ fciat:nccariꝰẽ etiã actuſ
nonꝰ.qꝛ nõ eadẽ ↄuerſiõe ſe ſup ſe cõ⸗
uertit ⁊ ſupᷣ alteꝝn ład alteꝝ:łᷣ tñ nõ eſt
nccãriũ ſenſibile ſignũ nec deferẽs me
diũ.qꝛ cũ ipe ĩtlłct agelicꝰ ſine potẽtijs
ſenſitis natſit ſuſcipe.ãgelꝰloqns ſiñ
ſenſibilimedio nateſt ſiłr offerre.⁊ iõ
ad loquẽdũ ſuffiẽ ipiãgelo ipa ſpꝑecies
intlłibilis qᷓ ex vtute ĩtſictiua ipiageli
p vĩ volũtatis põt ad alterũ ꝓtẽdi.⁊ ſiẽ
illa ſpẽs dũ eã ſibi ⁊ in ſe ↄtuebat intel
lectꝰerat verbũ interiꝰ:ſic dũ eã ꝓtẽdit

ad alteꝝ efficit᷑ q̃ſi nutP vbũ exteri.et

qꝛ tã illa ſpẽſ qᷓ; tꝰ ꝓtẽdẽſ illã ad alteꝝ
⁊ ipa ꝓtẽſio ſpũałẽ.iõ ñ indigʒ coꝛpali
meꝰ deferẽte:łᷣ q; vᷣtvilla finita è ncce ẽ
ad hoc ꝙ vn agelꝰintlłctũ alteriꝰãgeli
loqndo:Hh̊ ẽ illã ſpẽʒ ꝓtẽdẽdo excitetq;
finita diſtatia ad inuicẽ diſtẽt. Ex his
igit᷑ pʒ ꝙ ſi nõ tin deferat in agelo ło et
cogiꝰ qtü dr̃t in hoĩe:dr̃t tñ aliq mõ.iõ
rões inducte ad hac ptẽ ↄcedẽde ſunt.
Ad illud qð obꝛ de gregꝗ.dð ꝙ greg
loqͥt de lone ãgeliĩ ↄpatðòe ad deuapð
quẽ loqͥ cogitare ẽ.q; aurẽ eꝰnihil latzʒ
i =

Ald illud qð obꝛ de dam.dð ꝙ quis
to ageli nõ differata cogitatiõe ꝓpt h;
ꝙ vltra cogitatõeʒ dicat vocẽ ſenſibilẽ
nibilominꝰtñ nõ ẽ oĩo indꝛñs.qꝛ ſi non
addat vltra cogitatõʒ extiꝰſignũ:addit
tñ vltioꝛẽ actũ atq; regulã rõe cuiuſ cõ
cernit diſtãtiã finitã:q́;uis cogiꝰ⁊ intel
lectꝰab oĩ diſtãtia abſtrahat. Ad iltq
qð ob de maifeſtatõe lucis ⁊ ſꝑecłi.dð
ꝙ nõ ðẽ ſile.qꝛ lucis ł ſpecłi mãifeſtatõ ẽ
nolis.nñ nec lux põt noſcẽ lucẽ nec ſpe-
culũ ſuſcipe qͥn etiã ſe mãifeſtẽt: ſᷣ ñ ſic
ẽ de ãgkica cogne cꝰ maifeſtatio ẽ volũ
taria ſic diẽ augꝰ.ſuꝑ ge.ad lit.dũ ipſi
ãgeli cogitatòes ſuas ad nutü volũtadꝭ
mòõ occultàt mõ cõicat qbuſdã ſpualibꝰ
obſtacuł poſit łremot ſiẽ ſenſibłr vide
mus circa coꝛpa. Ad illłd qð obꝛ ꝙ ni
hil aliud ẽ loqͥ qᷓ; dicẽ.dð ꝙ ſiẽ loqͥ ẽ du
plr̃ in ſe ⁊ ad alteꝝ:ſic eti ⁊ dicẽ.⁊ q;uiſ
dicẽ in ſe idẽ ſit qdᷣ cogitare ł cogitado
itlłre:tñ dicẽ ad alterũ vltioꝛẽ hʒ actũ.
Ad illd qð ob ꝙ ſi łlo addit aliqͥd ſup
cogitatiõʒ ꝙ tẽ nõ poterit ãgłs ĩferion
oꝛdis loqͥ ad ãgelü ſuꝑpion.dð ꝙ venẽ
ſi loqͥ addẽt influẽtiã verã in alteꝝ: ſed
actꝰonis ſupadditꝰactui cogitatõis ñ
diẽ niſi quãdã ſpẽi ꝓtẽſiõeʒ ad alterũ q
qͥdẽ ꝓtẽſio nõ ẽ illiꝰſpẽi impſſiua ſ̊ poꝰ
excitatiua intlłctꝰaudiẽtiſ vt ppᷣa vᷣtute
ſuſcipiat ⁊ in ſeipo fcĩat.vñ ło ex pte lo
quẽtis nõ poit niſi excitatõeʒ actiuã:ex
pte audietis nõ niſi excitatõeʒ paſſiuã.

Et ex h̊ pʒ qͥd ſit audit ãgeli ⁊ qũo dif-/

ferat audire ⁊ vidẽ.nãa t audire q; vidẽ
E i ãgelo ĩtlłre:ſᷣ tũc vidʒ cũ ex ꝓpo mo
tu intltłit aliqͥd:tũc auditqñ ꝑ abulatõʒ
ſpei ĩtlłibilis ab alio itelligẽte excitat
ipm qð ꝓfert᷑ intlłit.⁊ ſic ↄpetitsgło nõ

olũ reſpẽu ſupioꝛis:ſ etiã reſpẽu pis

vł inferioꝛiſ.qꝛ ſic audit ſupmꝰãgłs ab
infimo:ſic mgr audire põta diſcipulo.
noò qꝛ ab eo ſuſcipiat doctrinã ſiue illu⸗
minatiõeʒ:ſᷣ q;ꝛ meliꝰcosſcit eiꝰdefectꝰ
p ſuiipiꝰdetectiõeʒ. Ad illd qð obꝛ ꝙ
ſi to dr̃ta cogitatòne ꝙ nut or̃ta ſpẽ.
dð ꝙ illd nõ oʒ ꝙ differat re: ß̊ ſufficit

.0

ↄpatoe.eadẽ eĩ ſpẽs ẽ q̃ cõſiderat᷑ in ſe

⁊ qᷓ põt ꝓtendi ad alterü rełone dꝛñs:ß

actꝰↄſiderãdi eò in ſe qͥ àdẽ ẽ cogitatio

⁊ actus ptẽdẽdi ad alterũ qͥẽ koẽ alius

⁊ aliꝰ.nã his actib ĩtlłct ãgelicꝰ eadeʒ
ſiłtitudine diuerſimode vtit᷑ ita ꝙ i vno

illa ſiłtitudo ⁊ itlłibilis ſpẽs dr̃ iin ſpẽs

⁊ vbũ:in alto vᷣo nõtm ſpẽs ſᷣ eti nutꝰ.

verũtñ poſſʒ dici ꝙ ſiẽ ſpẽs q ĩ ſpeculo
dũ ꝓtẽdit ſe ad oculũ nõ eſt oĩo eadè:ſ
ſe mitiplicat.ſic etiã põt ĩtlłi ſpũali mõ

de ſpẽ qᷣ eſt in intlłctu ãgłico. Siaũt q

rat᷑ de medio.dð ꝙ nilta ẽ qõ.q; cum ſit
actio ſpualis ⁊ ĩtiłctualis nõ idigʒ meꝰ

coꝛpali. Si vo qrat᷑ de vᷣtute pꝑ quã ſit
ſiue de luce ſpũali.dðᷣ ꝙ ↄcurrit ibi lux

itlłct agłici offerẽtis:et lux etiã ſupne

vitatis.vt ſiẽ ĩ luce coꝛpali ad ĩmutãdũ

nviſuʒ vidẽ ↄcurrẽ:et lucẽ ĩcoꝛpatã ⁊ lu

cẽ inſuꝑ ĩfluẽtẽ ⁊ abſolutã.vtpote lucẽᷣ

ſot. ſic etiã ⁊ in ſpualiↄgnitõe duplicè
lucẽ ↄcurrere intelligamꝰ ſm ꝙ in plu

ribꝰlocis innuit aug?.
Ecundo queri
tur vtrũ eadẽ to poſſit eẽ a deo
⁊ ãgelo. Etꝙ ſic vr̃ apoc.i.loquẽs per
ãgelũ ſᷣuo.ſ.iohi ⁊c.ſ̊ qñcũq; aliqs arti
fex agit pꝑ inſtr̃m eadẽ ẽ actio agẽtis et
inſtr̃i: ſic ; incidit ꝑ ſecuri eadè ẽ inci

ſio.g eadè ẽ actio dei ⁊ głi. Itẽ loqt᷑

de nob p ꝓphaʒ.lo illa dr eẽ dei⁊ ſ.ſ.⁊
ſilr to illa ẽ ipiꝰ pph̊e:p ↄſtat ꝙ nè niſi
vnica.qᷓ pi rõe cũ deꝰloqͥt᷑ nob pꝑ ãgłos.
Itẽ qn audita fuit nox illa.hic è filiꝰ

meꝰvilect“. luce.iij. cõſtat ꝙ illa fuit lo
dei.qꝛ nullꝰpotat ̊ pᷣe dicẽ niſi deꝰ:ſed

illa lo ſucceſſionẽ hũit ⁊ variatõnem.&

fuit ab aliq̃ creatura ſpũali.̊ vr̃ ꝙ vna

7 eadẽ ło poſſit eẽ dei ⁊ ãgeli. Itẽ vr

HPnulla ko ſenſibik poſſit eẽ dei qn et ſit

ageli.ło ei ſenſibił fit mediãtib oꝛgais
ᷓ ſi deꝰ ꝑ ſe non põt currẽ qꝛ curſus fit
mediatibꝰoꝛganis coꝛpalibo qͥ n hʒ deꝰ
Sſitr nec pꝑ ſeipm ſenſibilit᷑ loqͥ.̊ ſaltẽ
lo ſenſibił dei:ſic ẽ dei ãgeli. Cön

diuerſaꝝ ſbaꝝ agètiũ diuerſi ſuntactꝰ
6 deꝰ qgeloĩo ſunt diuerſiagẽtes.ꝗ
dliuerſas faciũt lones. Itẽ ko dei nõ

aliud q; bũ dei:ß verbũ dei⁊ verbuʒ
qgeli ẽ oĩo aliud ⁊ aliud.g ło dei ⁊ ãgłi
oĩo alia ⁊ alia. Itẽ nullꝰactꝰ q p ſe ⁊
ꝓpe ↄuenit deo rt ſbo ſi dicat ð creata

put⸗
Galuce
deigpit
Nc
zuiad I
gertabt
le lodei
ippete
dorfi
appito
de apt
tib ung
pigede
intkkau⸗
ſoholue
lerfoe
un
goſgnüe
eglici
goſignüi

eſofen

ſbünris
gucſtita⸗
tiglice
aalait
ſignoſ⸗
deikde
hütyri⸗
iclutte
ntbilha
bllefueet
erftpigt
iüloiſi⸗
Nincicn
disan
Gerer
Wreri
ſcet
acor
ercitit
dehi⸗
ſpeme
dalfat
guoi⸗
oglip
lig rete
ee duol
ſccifo
ne dij 3

nüsehe
üthilns
bin
e Len; 1
hes eninr,
esgiiſan
lsinein
denmegquiſ
dihi
riuretäſn
Paliadinii
ceicopauirl
luti nweehel
iedlplii
m oin

.
octeri
awntinde
enes
toſunicein
Coratoeitſit
esr pienit
rtobpigs⸗
tiu. brefi
ſurgilafuitlo
dictniſde ſel
1earimnönen
ſilicnigin
tägeln urf
ſittedeichtifi
Cnectünb aes
npalipqiii⸗
nſbiit gten
iͦdiueni n,
diueſiiegce,

4
9
„7

=

—
—

eiidẽ put d᷑ de deo t de ereatura:ſicut

pʒ.aliud ei ẽ intltre hoĩs:aliud intlłre
dei. ̊ pi rõe alia erit ło di alia ło ageli.
Iſtẽ cũ deꝰloqͥt mẽtibꝰ nris loòᷣt aĩe
qtũ ad ſupmã pic.cũ vo ãgłs loqͥ᷑ ſug
gerit ab inferioꝛi.& nõ vr ꝙ eadẽ poſſic
eẽ lo dei ⁊ ãgłi. Juxta h̊ qrit᷑ cůagts
appẽt ⁊ loq̃t ĩ pſona dei vtrũ ſiłr poſſit
adoꝛari in pſona dei.Querit᷑ etiõ vtrũ
appitõeſoẽs in ſbiecta creatura qbus
de appuit ⁊ lones etiã fcẽ ſint median
tibꝰangeł. Weoð ſiẽ eplr̃ dicimur
vidẽ deũ.ſ.viſiõe coꝛpali.imagĩaria.⁊
intlłctuali.in viſiõe ĩtlłctuali vr̃ deꝰ in
ſeipo lucès. viſiõe aũt imagĩaria ⁊ coꝛ
pali vr̃ deꝰi ſbiecta creatura appens.
ſic etiã triplr̃ dicimur audire.aut pꝑ ali
qð ſignũ ext᷑ioꝛibꝰaurib oblatũ ſic płi
es audit fuit ⁊ ĩ veti ⁊ ĩ nouo.aut p ali
qð ſignũ ĩ intioꝛi ſenſu vxł᷑ ĩ intioꝛi ima
gine for̃atũ.aut p aliquod inſpiratõis
vꝓbũ nris mẽtibinſtillatũ.Et ſiẽ tripir̃
audit ita etia triplr̃ dr loqͥ ſᷣm ꝙ in nob
triplicẽ excitat auditũ.ſiẽ ei ſenſũnr̃m
ad ſuiipiꝰapphẽſiõem excitat mediãte
ſigno ſenſibiliĩ q appʒ ãgłs ex pſona
dei de appetex miſterio ãgti.mentẽ
aüt nrãm p ſemetipm infor̃at vt ipſuʒ
videat ⁊ cogſcat.ſic in tone itlłndũ eſt.
nã ſo illa q̊ deꝰnobᷣ loqͥr per ſignũ ſenſi
bile ſiue extiꝰſiue intiꝰaut ſꝑ aut freqn
ter fit ꝑ ãgłm:ſic diẽ greg.in moꝝ. ait
eĩ.cũ loqdeꝰnobᷣ ꝑ agelũ:alñ vocẽ ſuã
rebꝰindicat.aln imaginib ocuł᷑ coꝛdis
oſtẽſis.alñ imaginibꝰañ coꝛpeos ocu
los ex aere aſſũptis.alñ ſbijs celeſtibꝰ
alñ trenis.alñ ſił᷑ celeſtibꝰ⁊ trenis.⁊ ð
oĩbꝰexẽplificat.ło vᷣo q̃ deꝰ inſpirat ali
qͥd coꝛdibꝰnrĩs.⁊ ſi poſſit fieri ꝑ angim

excitãtẽ ab ĩferioꝛi ſiẽ diẽ greg.ꝙ nũqᷓ;

de huanis coꝛdibita ꝑ ãgim loquit᷑ vt
ipe mẽtibꝰobtuſibꝰpſentet᷑. fit tñ pᷣnci
palr̃ ab ipo deo.pᷣmꝰ igit᷑ ⁊ z modꝰlo⸗
quẽdi⁊ angłi ẽ ⁊ dei.ſᷣ dei taq; ĩpantis
ãagkłi vo tãq; exeqntis:ita ꝙ ſᷣmo exeqᷣn
tis referat᷑ ad pſon ipantis.̊ aũt põt
eẽ duplr᷑.vel cũ àgłs loqᷣt᷑ in pſona dei

ſiẽ̃ cũ for̃auit illaʒ vocẽ luce.iij.h ẽ filiꝰ

me dilectꝰ:ſiue ſiẽ locut' è ad moyſen
exo.iij.vel cũ loquit᷑ vt nũciꝰdei ꝑferẽs

illud vᷣbũ qſia deo.p quẽ etiã modũ or
dñs loqͥ p ꝓphᷣas.ʒ vᷣo modꝰloquediẽ
pꝓpꝰipi dei.⁊ ita nõ põt eadẽ eẽ to dei

⁊ angłi ſᷣm illi modũ.Ex his pʒ rñſio
ad qoem ꝓ mas pte ad oba.nã rõnes qᷣ

ꝓbãt ꝙ eadẽ ło poſſit eẽ dei ⁊ ãgeli pce
dũt ſᷣm eũ modũu loquẽdi ſᷣm ꝙ deꝰloqͥt᷑
pãgeli miſteriũ.⁊ tũc eadẽ ẽ to ſic eað
ẽ opatio ⁊ pᷣncipłr mouẽt ⁊ ĩſtr̃i: qᷓ;uis
ſit ibi diuerſa reło.et oẽs ille rões hac
via pcedũt vt pʒ.⁊ ideo ↄcedẽde ſunt.
Ad iliq po qð obꝛ in ꝛiũ ꝙ dipſarũ
ſbaꝝ agẽtiũ dipvᷣſi ſunt actus.dð ꝙ ilłq
intlłr de actu pᷣmo et ĩmediato reſpẽu
virtutiſ agẽtiſ.ſi eĩ ĩtlłigat᷑ de oꝑe opa
to ſic nõ hʒ vitatẽ ſimplſr̃᷑ maxie qñ pła
agẽtia nata ſunt ↄcurrẽ ad vnũ effcm.
⁊ ſic ẽ in ꝓpoſito.nã ło ãgtłi ſic ẽ ab ãge
lo vt nõ excludat ſ̊ ĩicludat oꝑatõʒ dei.
actio tñ dei qẽ idẽ qð ipe deꝰ:nõ põt eẽ
eadẽ cũłone ãgeli:ſ iſtiꝰłonis effectꝰ ⁊
dei ⁊ ẽgłi eẽ pt. Ad illłd qð obꝛ ꝙ ło
dei nõ ẽ aliud qᷓ; vbũ dei.dð ꝙ ſic ns
dictũ ẽ:ſiẽ loqͥ eſt intiꝰ ext᷑i:ita ẽ ſmo
intioꝛ ⁊ extioꝛ.⁊ ſᷣmo ſiue vᷣbũ intiꝰnon
põt eẽ idẽ cũ ſᷣmõe ł pbo ãgłi:ß ſᷣmo ex/
terioꝛ põt.ſᷣmo eĩ intioꝛ dei ſiue vbũ eiꝰ
ipe deꝰ:ſᷣmo vo extioꝛ ẽ illiꝰpᷣbi effcũſ
daliud dð ꝙ loq put deꝰdr̃ loqͥ per
ãgelũ nõ ↄpat᷑ ad deũu ſicẽad ſbᷣm ſᷣ ſicut
ad cãm.nõ eĩ vr illa ło eè dei: q; ſit dei

diſpõ:ſᷣ qꝛ ẽ ab ei ĩpio.ipe aũt obicit de

łone intna ⁊ increata de q̃ nihil ad ꝓpo
ſitũ. Ad illud qð obꝛ ꝙ ex alia ⁊ alia ꝑ
te loqͥ deꝰ ãgłs.dð ꝙ obiectio illa ꝓ/
cedit de lone pᷣm ʒ modũ. Ad illud
qð q̃rit᷑ vtꝝ ſiłr ↄpꝑetat ei adoꝛari ex per
ſona dei ſiẽ ↄpetit eiex pſona deiappẽ
⁊ loqͥ.dðᷣ ꝙ ſiẽ ſmo quẽ for̃at ãgel ĩ ſſ
iecta creatura dupir᷑ poteſt referri ad
deũ.aut mediate:aut ĩmediate.media/
te cũ ãgłs ꝓnũciat taq́; fidẽ ꝓnũciaret.
ĩmediate qũ ãgłs ꝓnũciat vt nuũci dei
ſic ĩtlkndũ ẽ in appitõe ſenſibili.qꝛ foꝛꝰ
illa aut pncipalr̃ duẽ in ãgim qẽ nũciꝰ
dei.aut pᷣncipaltr᷑ ducit in deũ.⁊ pmõ
põt adoꝛãi dulia.⁊ 2? põt adoꝛãi latria
ſicut adoꝛauit abꝛaha. Ad iltd quod
vltĩo q̃rit᷑ vtlꝝ huiuſmodi appitõnes et
kones ſẽſibiles fiat ſp mediate miſtẽio
5

angeli. de hoe dubie rñdet aug. in li.iij
de tri.magr tñ hac ptẽ ĩnuit ꝙ oẽs fiãt
mediate agelico miſterio ſiue fuerit in
veti teſtõ:ſiue ĩ nouo.̊ gregꝗ..expſſiꝰhᷣ
gffirmat ꝙ omès fiat mediàte rõli aliq̃
creatura.ait eĩ ſic in moꝝ.p ãglm loqͥt᷑
dñs cũ ſuꝑne reułonis pᷣbᷣa audiũt᷑:ſiẽ
dr Yo.xi.clarificaui ⁊ iteꝝ clarificabo.
necq; eĩ de q ſine tpe vi itime ĩpulſiõis
clamat i tpe rocẽè ſuã ꝑ ſbaʒ edidit quã
circũſcriptã tpe p hana vᷣba diſtixit:ſᷣ
de celeſtibꝰ loquẽs vᷣba ſua q audiriab
HNibꝰvoluit rõli admiſtrante creatura
for̃auit.de his aũt aꝑtiꝰhitũẽ ĩ peli.di
xvi.nbi habitũ eſt de appitõne ſiue viſi
bili miſſione.

SRr T „
7parte iſta
ſut dubones circa lit. Et pᷣmo
querit᷑ de H̊ ꝙ diẽ in lr̃a.qͥ nã ſunt ſpũs
alñ agłi.i.nũcijʒ fiũt.cũ eĩ nõ ſint tin bõi
ꝗgłi ſ etiã mali.vr̃ ꝙ deꝰ nõ tmmõ bõs
ſpiᷣs:ĩmo etià malos mittat.Et hoc vr
p iltid qð dr.iij.reguʒ vli.vbi dñs dixit
ad ſpm mẽdacij.egredẽ ⁊ fac ita.vr̃ enĩ
ꝙ demißit ãgim malũ.⁊ expſſiꝰin ps.
ſupꝑ iltd.ĩmiſſiões p angłos malos.ibi
diẽ glo. ꝙ agli mali mittũt᷑.et expſſiſſiẽ
math.piij.mitte nos ĩ poꝛcos. Ad op-/
roſitũ qꝛ cũ itẽtio maloꝝ ãgtoꝝ ſit pꝑdẽ
oẽs ⁊ dei ĩtẽtio ſit ſaluare.nõ vr ꝙ aliqͥ
mõ dẽat eos mittẽ:iĩmo potius ĩpedire.
Itẽ ſi hos mittit:tũc ̊ ſunt nücij dñi.
Sdebẽt diciãgłi dñi.qð tñ ñ diẽ ſcripta
Ivdð ꝙ ĩ exercitio qͥ nos diaꝰexer
citat duo ↄſiderat᷑:⁊ ptãs:⁊ vſus.ptãs
9 deo ei collata ẽ.vſus pᷣo ptãt ñẽa ðᷣo
pcipiẽte:ſᷣ potiꝰpmittẽte.qm igr miſſio
ꝓpᷣe diẽ impiũ ⁊ aucteʒ.iõ demões nõ
d nr ꝓbe mittia deo vtãgłi:ſj potiꝰdñr
angti diaboli.qꝛ a ſuo pncipe dirigũt
ei obedire intẽqũt. Ad oes autẽ illas
auctes rñdeqũ ẽ ĩtelligũt nõ ipatiue
t potiꝰpmiſſine. Itẽ qrit᷑ de H ꝓꝙ dicit
ꝙ medij oꝛdies pceptũ dĩnũ a ſupiõib
ꝗccipiũt ⁊ referũt ad inferioꝛes.ex ̊ eĩ
vr ꝙ vneagls inittat alteꝝ.cui ↄcoꝛdat

—

xpo greg.in moꝝ.arguẽs ex eo qð le.

it in cacha. ꝙ vneqgls dixit ad alium.
loqre ad pueꝝ illũ.rbi diẽ ipe greg.ad

ꝓpbetã. angls ãglin mittit:x quẽ ſa ecuz

gaudẽ dedero:cõiter ꝓſpicit ⁊ docet et
erudit.Hᷣ etiã ꝑ ſiłe ꝓbat᷑tã ĩ demonibꝰ
q́; ĩ hibo:pbi ſupioꝛes mittũt iferioꝛes
Ad oppõitũ.ſiagłi mittutab ãgłis.
ãgli ſunt nücij ãgloꝝ:⁊ ãgłs ẽ miniſter

agti:⁊ ãgts hʒ aucteʒ ſup ãgei. ſi ſo
lus deẽ penes quẽ reſidet auctoꝛitas:

ſolidei dñr ãgłi miĩſtri⁊ nũcij: ſiẽ dĩ
ĩ ps.qͥ facit ãgłos ſuos ſpũs.vr̃ a ſolo

deo debeãt mitti. Hedo ꝙ mittere

dicit aucteʒ.põt igit dicẽ auct᷑em pnci⸗

palẽ:ł põt dicẽ ptatè aliq mõ ᷑ auctem

ſbiectã auctoꝛitati pᷣncipali.ſi mittẽ di⸗/
cat pᷣm ⁊ pcipu auctem:ſic ſoliꝰdeĩẽ
mittẽ agelos ta ſupioꝛes qᷓ; inferioꝛes.
totũ eĩ miſteriũ ãgłoꝝ ad dĩnã auctem
⁊ eiꝰ ↄplẽdã volũtatẽ refert᷑.⁊ ideo dñr
nũcij⁊ miſtri ſoliꝰdei.ſi aũt mittẽ dicat
aucteʒ 2 ſic vnsꝰãgłs ab alto põt mitti
ſiẽ diẽ greg.⁊ oñdũt auctes.⁊ ſic intlłr

ilkq vbu mgri in lĩr̃a. Itẽ qrit de h .

dicit. hi ſpus q pmittũt᷑ pcipiũt hoꝝ vo

cabulũ q; gerũt offm. qð ẽ vvdioniſi ij

aut eĩ ſpũs mittũt᷑ ad ſuũ offi:aut ad
nõ ſui.ſi ad ſuũ:cũg denoiet᷑ a ſuo nõ
dDz ſoꝛtiri aliud nomẽ q; ppuʒ. ſiad nõ
ſuü.g vſurpat ſibi qð ẽ alienũ.⁊ hoc eſt

iĩoꝛdiatũ. d5 mitti ad ſuũ ẽ du⸗

plicit.aut ſuũ ꝑ vitatẽ:qꝛ ad H̊ ðᷣputatꝰ
e:aut ſuũ p appꝛopatõem.pᷣmo mõoĩs
q mittit᷑:mittit᷑ ad ſuũ offm.i.ad ilłd ad

qgð idoneꝰ. omittit᷑ aln ãgłs ad pfici

endũ illiꝰdoni vſuʒ qð ſibi ñ aꝑpꝛopat᷑.

iõ nec ab illo m bmã impõem noĩs de
noiĩat᷑:nihilo minꝰtñ ſoꝛtit᷑ nom ↄpetẽs

illi dono:vt oñdat ad quid mittat᷑.
Diſtinctio vndecima.

Lludquoqʒ

i ſciẽdũ ꝙ angeliboni=t.

Supꝛa detiauit mgr de

ãageloꝝ miſterio q;tuʒ ad

ipos ãqgłos miſtrãtes.ĩ hac pte detiat
de agloꝝ miĩſterio p ↄpatiõʒ ad hoĩem

cui miſtrat.⁊ qm oẽ offm ſiue miſteriũ

laudabile ⁊ bonũ dʒ hr̃e pmiũ. Jõ ps

iſta hʒ duas ptes.ĩ pᷣma detiat ql agki

Gn
ſigt
inpmio
ſcern
maon
bini
puteka
crivtt
duask
detiat
peni⸗
0z..
losi⸗
tintli⸗
diſicni
ſlitt
4

4
b.
dubo
(tczeli⸗
tin pmn
crintade
Kercch
äwi
rasſ

(

itoͤpu
roeer
riolenan
bünnüac
Gacbie
iaget⸗
Kefrugr
ibege
fo
hede⸗
giͤs
igſta
Mäne
gkede
röibiſ
cübit̃
tvien
lobed
ſgrtͤgt
li⸗ pue
wleme

pchune
Sſiuffiſd⸗
wedöoni
Keaucten n⸗
linökaucnn
paliſimined⸗
nſcſon veni
zoͤinſeroes.
Adiniauctem
ſni aiceode
aütminidien
daliopmiti
wirsaſcinir
NRqrideb
iͦ pz. ſalſb
alenitlxrck
mia uiei⸗
gerbchun⸗
n nonois
rinen /
gridnini.

4
CeNRNRA.â.

ndgtog

„ . 49
4 detunn
ℳ
Ntoz
r. , eri
mſnerthr
maat,

Nibo mĩſtrãdo eos euſtodiũt.in⁊q̃rit
vtꝝ ãgłi ex ipo actu miſtrãdii merito ł
in pmio ꝓficiat.et ĩcipit aꝑs ibi.pᷣ iltdᷣ
ↄſiderari oʒ . Mꝛĩa ps hʒ duas.in
ma oñdit ꝙ ãgłi deputt᷑ ad cuſtodiã
Im. in ⁊qrit ⁊ det᷑iat vtꝝ ſinguli de
putẽèt᷑ ad cuſtodia ſingłoꝝ ibi. ſolet aũt
qri otrũ ſingłi. Siłr ps pncipalis
duas hʒ ſᷣm ouas opiões ſʒʒ q̊s duplr̃
detiat qöem ꝓpoſitã. In oma pte poõit

pmã opiõem q ĩcipit ibi.pᷣ illd ↄſiderãi

oʒ . In 2τι 1Ü i.è alij aüt dicut age-
los ĩ ↄfFirmatõe ⁊c.ſbᷣdiſiões aũt ptiuʒ
⁊ intlłctꝰmgr̃i pʒ ĩ lfa.nã tõlis intẽtio
diſtictõis verſat᷑circa duo.viʒ circa cu
ſtodiã ⁊ eioñtia ł annexa.

. intelligetia
huiꝰ ptis circa duo incidit hic
dubo. QOꝛĩo circa ãgłoꝝ cuſtodiã. 22
circa einexa. Quãtũ ad pᷣmũ qrũt

tria. pmo qrit᷑ vtn agli deputaridebu
erint ad cuſtodiã hoĩs lapſi. = vtrũ ſi

hõ ſtetiſſet deputati fuiſſent ad cuſto-
diã woĩs. ʒ vtrü aliquis angłs depu
tatus ſit ad cuſtodia xpi.

pcedit᷑: oñdit᷑ ꝙ ãgłi ñ debue
rĩt ᷣputari ad cuſtodiã hoĩs.Et pᷣoñn⸗
dit᷑ rõe ex pte hois.ſ.cui nulla põt fieri
violẽtia nulla ĩdiget cuſtdia: ſed li.ar.
hũanũ ad pcẽm nõ põt violẽtãi.̊ ñ ĩdi/
get ab ãgelo cuſtodiri.fruſtra g ſũtan
ki ad eiꝰ cuſtodiã deputati:ſ̊ ðᷣs nihil

faẽ fruſtra.ꝗ̊ cc. Itẽ q; to aliqͥs pauci

oꝛibꝰ auxilijs ĩtrĩſecꝰ fũphat aduſario
tãto głoſioꝛ ẽ victõia ſᷣ gloſi eẽt Hi vĩ
cere diabolũ p ſeipm q; p agłicũ ſuffra
giũ. carẽtia ãgłici pſidij auget głam
igit᷑ ab oppoſit cuſtodia ãgłica minuit
nrãm głam:ſꝶ deus nihil fac qð ſit nr̃e
gke detrimẽtüu. g «. Itẽ Hipm oñdit᷑

rõibꝰſumptis a pte ãgłi: maioꝛ eſt q re
cũbit qᷓ; qui mĩſtrat.̊ ſiãgłs qͥ cuſtodit

hoĩem ei miſtrat:hõ viatoꝛ ẽ maioꝛ ãge
lo btõ.ꝙ ſi h flm ẽ.g ãgłs ñ miĩſtrat hõi
igitãgłs nõ cuſtodit hoĩem:autĩ cuſto
dia puertit᷑ oꝛdo. Itẽ ſi ãgłs cuſtodit

boĩem aut h̊ habʒ a na auta gra.ſia nã

Ira primũ ſic

cũ eadẽ ſit na in bonis ⁊ in malis.vr q
mali ſint cuſtodes hoĩm.ſia gr̃a: cum

pna aĩa excedit aliã in gra.vr̃ ꝙ vna dʒ

ad cuſtodiã alteriꝰdeputari. Itẽ hoc

oßqdit᷑ a pte ipiꝰvei.deeĩ euſtos pfectꝰ

eſt:ᷣm qð legit᷑ ĩ ps.ecce nõ doꝛmitabit

neq; doꝛmiet c. & ſi ſufficiẽs ẽ dina cu

ſtodia:vr̃ ꝙ ſupfluatãgłica.autſiãgli
ca ẽ nccia vr̃ dĩna cuſtodia eẽ eĩnuta.
Itẽ cuſtodia è ad ↄſeruãdũ in bonũ:
ſ nõ minꝰ c ↄſeruare in bono q; libare

a malo. nã nõ mĩoꝛẽ vᷣt q; qrere parta

tueri.ſig nõ decuit hoĩem liberari:nec
erui de ptãte diaboli niſip deũ.vr ꝙ ñ
deat cuſtodiri:aut honoꝛ dĩnꝰ traſfert
in angelůũ. Sed pſa.lxij.ſup muros
tuos ierłm cc.glo.muri ſuüt apti.cuſto
des ſuntãgłi. Itẽ eccł.xvij. vnaqq;
gẽtẽ ppoſuit rectoꝛẽ.glo.i.angelos.
Itẽ math. xviij. ãgkłi eoꝝ ſp vider fa⸗

ciẽ patris mei.glo.nõ ſunt ↄtẽnẽdi ad

quoꝝ cuſtodiã mitrũtur agłi. Ex his

auctoꝛitatib colligit᷑ q ãgeli deputati

ſunt ad cuſtodi hoĩm. Itẽ Hipm oñ⸗

git᷑ rõe.oꝛdo vniuerſi hᷣ exigit vt omne
malũ heat bonũ ſibi oppoſitũ qð cõfir⸗

mat᷑ pꝑ illuq qð dicit eccł.xxxiij. malü
bonũ.nec qͥ tptamur pagelos malos
vf ꝙ defendi debeam? p bonos. Itezʒ
lex vniuerſitatis h exigit:vt media re/
ducãt᷑ ad pᷣma ⁊ poſtrema per media ad
ſuũ pᷣmũ pᷣncipiũ.⁊ H ↄfirmat᷑ ꝑ illd qð
dicit dioꝰin li.de ieraangłica.lex diui/
nitatis ẽ in nullo negligẽ oꝛdinẽ:ſᷣ per
pma media ⁊ poſtrema p media redu⸗
cere.& ſiangis btũs ſupioꝛ ẽ hoĩe via/

toꝛe.vr᷑ hõ mediãte auxilio angeliad

btitudinẽ dẽat puẽire.auxiliũ aut illd
maxiĩe ẽ in cuſtodiẽdo.ꝗ̊ c. Item lex
pietatis hᷣ exigit vt ſuſtentet indigẽs a

potẽte.ſi ̊ hõ viatoꝛ fragił ẽ et indigẽs

ſuſtẽtatiòe ⁊ cuſtodiẽte:⁊ ãgłs btũs foꝛ

tis ⁊ potẽs vr̃ ho ↄmitti dẽat àgłlice
cuſtodie. Wdð ꝙ ↄuẽiẽs ẽ homin
lapſuʒ deputari ãgłice cuſtodie:⁊ äage

lũ deputari ad cuſtodiẽdũ hoĩem.tũ q;

Decz altitudinẽ dine potẽtie.tũ qꝛ decʒ

oꝛdinẽ ſapĩe.tũ etiã qꝛ decʒ dulcedinẽ
mie.altitudinẽ nãq; decet dĩne potẽtie
duplici ex c̊. Nna ẽ qꝛ deꝰ nõ ſolumõ
4

—
—

ä

pult honoꝛari in ſe ſ̊ etiã in ſuis ſeruis

vñ nõ ſufficit alitudini dĩne potẽtie ꝙ
angeli miſtrẽt ſibi:ſ etiã qꝛ ad onſionẽ

excellẽtis ſue potẽtie h̊ ab eis exigit vt

miſtrẽt etià creature ſue. A lia eſt etiã

rõ.qꝛ deꝰhẽat diabolũ ⁊ ei ꝰdemões ad
uerſarios:magis decẽs ẽ ꝙ ipe eos vi

cat p ſuos miniſtros vt p q̊ oñdat᷑ poꝰ

manꝰRdei q̃ nõ ſolũ potẽs ẽ in ſ. eꝛt etiaʒ
in ſᷣuis ſuis:⁊ nõ indebite poſſit dñs ex

ercituũ appellari.oꝛdinẽ vẽo ſapie ſitłr
decʒ. nã h eſt oꝛdo quẽ vĩna lex in ſuis
opibꝰexeqͥt᷑ ⁊ ↄuat vt poſtrẽa ꝑ media

deducat ad ſũma.qm igit᷑agłs tũ rõöne

ĩmoꝛtał᷑ nẽ.tũ etiã rõe gr̃e ↄſuũmate me
diũ tenet int᷑ deũ ⁊ hĩem lapſuʒ decẽs
fuit vt de?ꝰloĩeʒ adiuuaret ⁊ cuſtodiret
pꝓangeluʒ.dulcedinẽ etiã decet diuine
mie que apuit ſinũ hoi lapſo:nec ĩ aliq
ei defecit qð ſꝑectet ad ſalut ſue ꝓmoti
onẽ.⁊ iõ cũ hõ lapſus eſſet venũdatꝰ vt

facẽt malũ:ei miſtrauit pciũ ſanguiniſ/

filij ſui ꝑ què ẽ redẽpt vt faciat bonũ.⁊
qꝛ hʒ aduerſariũ impugnantẽ dedit ei
miniſtrũ cuſtodiẽtẽ ł cuſtodẽ auxliatẽ.

vt ſic ex nulla pte miſia remanẽt hůa-/

na ſine dĩne miĩe ſbſidio ⁊ bñficio.cõpe
tebat igit᷑ hi lapſo dari ex hac triplici
rõe angelicã cuſtodiã.ſunt ⁊ alie rões
que in obiciẽdo tacte ſunt. Rões ergo
ad hãc partem inducte cõcedẽde ſunt.

Ad illud qð pᷣmo obꝛ ꝙ hõi non põt
fieri violẽtia.dð ꝙ ⁊ ſi nõ poſſit fiẽti vio
lẽtia q;tũ ex pte li.ar.poſſet tñ fieri q;tũ

ẽ ex pte ſui.⁊ iterũ q́uis angelñ poſſit

ſufficièter li.ar.violẽtare niſi hꝛẽt ꝛtia

ptãtẽ arcẽtẽ adeo poſſet inducẽ ⁊ circũ/

uenire ꝙ valde pauci eẽnt qͥs nõ deicẽt

⁊ iõ pneceſſaria ẽ cuſtodia angłiea que

ↄpmat ptãteʒ diabolica. Ad ilid qᷣ

obꝛ ꝙ carẽtia angłici pſidij augz gliaʒ
⁊ triũphũ.dð ꝙ verũ eſſet ſi ita bñ triũ
pharet hõ abſq; anglło ſicut cũ adiuto
rio angłico:nũc aũt nõ ẽ ita.ſi eĩ ei de⸗
eẽt angelicũ ſpᷣſidiũ multo frequẽtiꝰvi

ceret᷑ q; vĩcerʒ.⁊ młto meliꝰ ẽ cũãgłico

pſidio vĩcẽ qᷓ ſine pſidio pdẽ.⁊ iteꝝ pſi
giü angeli nõ excludit li.ar.nec minuit
Dignitate gre dei. et iõ nihil minuit de

ſba meriti pmij łde nobilitate triüpbi

q;tũ ad id qð ſpaale. Ad illud q ob:

q; nõ auenit ex pte agłi.q; maioꝛẽ qͥ re-

cüũbit q; qui miſtrat.dð ꝙ ven ẽ qñ mi-

ſter recũbẽti mĩſtrat ꝓpt᷑ ſeipm:ſiẽ ſᷣuꝰ
regis miſtrat regi ꝓpt eiꝰ dignitatè et
impiüũ.ꝑᷣ nõ hʒ vitateʒ qñ aliqs miſtrat
alicui hñdo reſpẽm ad aliũ.ſiẽ alñ ali⸗-

q́ᷓs magn'miles deſuit:nõ tm regi ſed

etiaʒ toti familie: nec aliquẽ abicit nec
deſpicit vt ei ñ ti mĩſtret ꝓpt vtilitatẽ
pſone:nec eĩ ↄſiderat qͥs ẽ:p cuiꝰſᷣuꝰẽ.
ſic ⁊ in ꝓpoſito intlłndũ ẽ ſe hr̃e.angłs

eĩ hõi nõ ꝓpter ſe mĩſtrat:ſ̊ ppter deun

cui gerit ima ginẽ. Nel alr̃ dici põt q;

vbũ illud intlłit᷑ de miſterio ſbiectõis ñ

pſidẽtie.cuſtodire aũt hoĩem:⁊ ſi miſte
riũ dicat:magis tñ ĩpoꝛtat angłʒ pſidẽ

hoi q; eẽ ſbiectũ. Ad illud qð querit
vtruʒ hẽat a gfa ła nã.dð ꝙ ab vtroq;

hʒ.qꝛ enĩ de nã ſua foꝛtioꝛ ẽ hoĩe ⁊ potẽ
tioꝛ.⁊ ſiłr in gr̃a ẽ excellẽtioꝛ ⁊ ſtabilioꝛ
adeo vt plłꝰexcedat hoĩem:qᷓ; excedit pe
dagogꝰ puulũ.iõ ↄuẽit angło:⁊ ex na⁊
ex gra vt hõ ↄmittat᷑ eiꝰcuſtdie ⁊ tutele
Ad illud qð obꝛ ex pꝑte dei:ꝙ dñs ẽ

cuſtoſ ꝑfcũs.dð ꝙ pfcĩo dĩne cuſtodie

nõ excludit vtilitatẽ ãgłice.ſicut eĩ deꝰ
opat᷑ in oĩbꝰrebꝰ:⁊ tñ eiꝰopatio opatõ

nes creaturaꝝ nõ excludit ſ̊ᷣ ↄſeruat?-

adiuuat:nec tñ ei opatio ẽ impfcã:aut
opatio creature ſupflua.ſic intlłIndũ ẽ

de cuſtodia. ſicut ei deꝰ ꝓpt᷑ ſue boitat

manifeſtatiõem:⁊ oꝛdis ſapie oñſiõem
creaturiſ cõicauit poſſe opari:⁊ ĩ alias
creaturas effcm ſuũ impmẽ.ipſo tñ nõ

deſerẽte:ſ coopante.ſic dedit angelis

poſſe hoĩem cuſtodire:cuzʒ tn a ſeruoꝛũ
ſuoꝝ cuſtodia ipe nũqᷓ; deſiſtat.qꝛ tale
poſſe ↄpetebat angelice nẽ.⁊ gre.⁊ vna
iſtaꝝ cuſtodiaꝝ alteri nõ piudicat:imo
dina facit ad ãgłice cuſtodie pfectõem
ãgłica vpᷣo ad pfcõis dĩne cuſtodie mai⸗

ſeſtatöem. Ad illd qo obꝛ ꝙ de p ſe

ipm debuit redimere & ꝑ ſeipm debuit
cuſtodire.dð ꝙ nõ ẽ ſſũe.redimẽ enĩ eqʒ

magnũ ẽ ſicut ↄdẽ. ⁊ iõ ſiẽ nullꝰ debuit

eẽ cõditoꝛ niſi ſolꝰ deꝰ:ſic nullus alius
debuit eẽ redẽptoꝛ.cuſtodire aüt dicit

alñ effem bñficẽtie qͥ magis è exteriq;

ĩteriꝰ.⁊x iõ nõ ẽ tãtꝰ.nec vʒ illd qð oñdit

glin
cene

tott

4
depatar
ſöffane
Niſun
ſtatazn
ader
angts⸗
höeret
inſuis
nnia
rfſitrg
N
cuſtooten
ſoloem
ſitinſte
depnar
ſckali⸗
wisinſ
cürirt
deeche
anci
ſuſftei
galu
Irinon
degnutn
tuns ſue
Pdinetok
inſtinn
er
wäd
N
Cenan⸗
buert
tusn
clſogi
ſobisa
Uabamn
tigen
rect
N⸗
ytpſa
ſbſigii
liusa
pere

Alug,
0
kelalfdiinie,
ker beenisi
wientſinite
lucdgdcreri
dogebmg
mibwiel
ttiort ſhhii
nghorerſü

„ . 4
S 4
„* e

ꝙ nõ mioꝛ ẽ vᷣtus tueri bona q; acqrere
dicendũ eni ꝙ tũc illud verũẽ qñ cõſer
uatio ⁊ acqͥſitio è in ptãte eiuſdẽ vᷣtuſ.

.;⸗Ecundo queri
tur vtrũ cõpetẽs fueritangelũ
deputari ad hoĩſↄditi cuſtodiã. Et q;
nõ vr.angis deputat ad cuſtodiã hoĩs
ꝓpt᷑ ſupplẽdos eiꝰdeſcũs:ᷣ in hoĩe fᷣm
ſtatuʒ nẽ inſtitute nulli erãt defcũs.g
ad ei cuſtodiã nõ dẽat deputari aliqs
angkls. Itẽ bõ ßm ſtatuʒz nẽ inſtitute
nõ erat magis ꝓnad malũ q; vnsag:s
in ſuis nalibꝰↄſtitutꝰ.̊ ſi angłs cõditꝰ
nulliꝰcuſtodie ẽ cõmiſſus niſi ſoli dĩne
vf ſiłr ꝙ nec h ĩ ſtatu ĩnocẽtie ↄſtitutꝰ
AItẽ cuſtodia dicit quãdã pᷣſidẽtiã in
cuſtodieète r̃ſpẽu cuſtoditi:ß aĩa hũana
ſolꝰdeꝰmaioꝛ ẽ niſi depᷣuet᷑ per culpã.ꝗ

ſi ho in ſtatu ĩnocẽtie nulla culpa erat

depᷣuat?nõ debuit ei p officiũ cuſtodie
pſidẽ aliqs angłs. Itẽ ſi ad cuſtodiã
hboĩs inſtituti deputat᷑ angelicꝰ ſpus.
cũ virt* hoĩs ſit modo pꝑ pcẽm młtipłxr
deiecta.vr̃ ꝙ vni hoi nõ ſufficiat vnius
angeli cuſtodia ſi nunc vni hõi lapſo
ſufficit vnꝰ vr ꝙ tũc nõ idigebatcuſto⸗/

dia alicuiꝰ. Lontra ſup illud math.

xviij:angeli eoꝝ c. glo. Jero.magna
dignitas ẽ aĩaꝝ vt vnaqq; ab oꝛtu nati
tatis ſue hẽat ad ſui cuſtodiò ãgelũ de
putatũ.ſiꝗᷓ deputatio agelice cuſtodie
ptinet ad dignitatẽ aĩe cũ aĩa ſᷣm ſtatũ
nẽ inſtitute dignioꝛ eẽt qᷓ; ſm ſtatuʒ nẽ
lapſe.vr̃ ꝙ ſi nc hẽatangłm ad ſui cu
ſtodi deputatũ ꝙ multo magis tunc.

AIſtẽ ꝓnioꝛ ẽ de ad miſerẽdũ qᷓ; ad cõ

dẽnandũ.& ſi hõ in ſtatu nẽ inſtitute ha
buerit angelũ malũ tẽptãtẽ. młto foꝛ
tius mĩa diuina debuit ſibi dare ägłm
cuſtodiẽtẽ. Itẽ angłi deputati ſunt
nobis cuſtodes vt ꝑ eoꝛũ opatiõem re/
trahamur a malo:ſᷣ̊ hõ ĩ ſtatu ĩnocẽtie
indigebat a malo retrahi cũ poſſet pꝑec-
care.ꝗ debebat ab angelo cuſtodiri.
Itẽ hõ viatoꝛ ↄmittit᷑ ãgłice cuſtodie

vt ꝑ ſuſtẽtatõem ⁊ auxiliũ ãgłicũ ⁊ per

ſoſidiũ ei opatõis poſſit de bono in me
lius aſcẽdẽ:ſj hõ in ſtatu ĩnocẽtie ꝓficẽ

poterat.q̊ vr ꝙ ad ipſiꝰ cuſtodi angłs

deputari dẽat. WÆοα ſiangelus

deputat᷑ ad cuſtodia hoĩs in młtis ꝓſit

ei vt ſueniat.ſpalr̃ tñ ad H̊ deputat᷑vt
ab iuiſibili adpſario defendat.qꝛ ei hõ
nõ hʒ colluctatõeʒ aduſus carnẽ ⁊ ſan
guinẽ: ſ̊ adſus mũdi rẽoꝛes ⁊ adſus

ſpũalia neqcie in celeſtibꝰqͥ ſunt hoſteſ
ĩuiſibłes dʒ p oppoitũ hr̃e iuiſibłes ad

iutoꝛes ad ſuipi defẽſiõeʒ.⁊ q adſa
riꝰvndiq; nos ĩpugt.na rõem ſeduẽe p
aſtutias.volũtatẽ allic pꝑ blãdicias.vir

tutes oppmit ꝑ violẽti.iõ bonꝰangłs

ſpãlr̃ ad ̊ nob dat᷑ vt ieʒ de fẽdat ab
oppᷣſſiõe ʒ violẽtiã.vt hoĩem erudiatet
dirigat fallaciq.vt hoiĩem exhoꝛtet᷑ et

ĩcitet ad bonũ q̊ blãdicias.qꝛ igit᷑ adpᷣſa
riꝰnr̃dia et hoĩe iſtituto erat foꝛtioꝛ et
aſtutioꝛ ⁊ ĩ ꝓpoito malicie ptinacioꝛ.io
ↄpetebat hõi dariã głicã cuſtodia q ↄp/

mẽt ptãtẽ adpſaris.nõ ſolũ ſᷣm ſtatũ nẽ

lapſe:ꝑ eſ ĩſtitute:lʒ mag nẽ q; tẽ idige
ret.vñ ↄcedẽde ſunt rões ad h̊ inducte

Ad ilłq po qð obꝛ pᷣ ãgts dat hõöi

ad cuſtodiã ppt᷑ ſuxꝑplẽdos defcũs.dðᷣ

ꝙ illa nõẽ tota cã niſi large vocet᷑ ſup/
pleꝰ ðᷣfcũs ſiue q;tũ ad ðſem qͥ ieſt:ſiue

et q;tũ ad vᷣſcm q põt ĩeẽ vt ñᷣ ĩſit.⁊ lʒ in
pᷣꝰhoĩe ñ eẽt vfcũs actuał eãt tñ ĩ eo de

fcibłitas.⁊ ſi ex ſe ñ hꝛẽt ðfcm vt ðfcm:

tñ pcipitãi potẽat p ſuũ adpᷣſariuũ. Ad
iltd qð obᷣi q ãgłs nõ ðᷣputat᷑ ad cuſto/
diã altiꝰãgłi.dð ꝙ ⁊ ſiãgłs poſſit alteri
ãgkło pſidẽ:tñ ꝓpe ñ dr ipm cuſtodire.

ns ille ſolꝰ idiget cuſtodia qͥ ppt ĩpugri

⁊ p cuſtodiã ſupãe łabſq; cuſtodia pdẽ
⁊ ille ſolꝰdʒ cuſtodire qͥ n põt expugri:
nec pdẽ.⁊ hĩc ẽ q ãgłs põt deputariad
cuſtodiã hoĩs ĩſtituti ⁊ ñ alti angłi.nã

ãgti ſił ↄditi ſunt:⁊ ſił e q btificat beaa⸗/

tificati ſũt.⁊ ſił et qͥ peccauer̃t irrecupa
ber lapſi ſunt.⁊ iõ ãgłs ñ põt deputari
ad cuſtodiã alt᷑iꝰagłi.qꝛ bonꝰ pofirma
tionẽ ñ ĩdigʒ:malo pꝰobſtĩatõʒ ñj/ ꝓdeſt
añ vᷣo ↄfir̃atõʒ ⁊ obſtiatõʒ ñ eãat ꝗͥ poſſʒ
defendẽ:nec eãt qͥ poſſʒ ĩpugre:cũ oẽs
eẽnteqlt̃᷑ tibłes.ĩ hoĩe vo viatoꝛe ſecꝰ
ẽ.nã hoĩe exñte ĩ ſtatu vᷣtibilitat ⁊ pug
ĩ q poterat amittẽ ł lucrari:agłs ĩ ſtatu
btitudĩs erat᷑ a qͥ nõ poterat ↄmoueri.

Ad ilid qð obꝛ ꝙ mẽti huane qꝗᷣ 3 6C
i

p pcẽm conuꝑta ſolꝰde dʒ pfici. dð q;
veꝝ ẽ de ea platõe q̃ hʒ oppõitã ſᷣuitutẽ
ſic ei hõ ↄditꝰſoli vðᷣo dicebat᷑ eẽ ſbiectꝰ
⁊ ſoliꝰdei erat bᷣuꝰñ alti.de platiõe vo
q attedit᷑ ſʒ excellẽtiã ſtat ⁊ ſʒ pſidẽtiã
reſpẽu alicꝰactꝰñ hʒ vitatẽ: ſic eĩ ãgelꝰ
peſt agio ĩ qͥbꝰnũq; fuit pccʒ. Ad iltq
qð obꝛ ꝙ ſi h huũerit ãgim ad cuſtodiã
deputatũ ꝙ nẽ vnꝰhõ dʒ hr̃e młtos.dð
ꝙ iltq ar nõ cogit.qꝛ effcũs agłice cu⸗
ſtodie dupir põt creſcẽ. ꝓpt᷑ młtitudi
nẽ cuſtdiẽtiũ:ł ꝓpt᷑ maioꝛẽ ſuccurſũ cu
ſtodiẽt.⁊ iõ lʒ hõ lapſuſ maioꝛi ĩdigeat
offieio cuſtodie q; ĩſtitutꝰ.tũ qꝛ idè ãge
lus ſʒ dipᷣſaſ oppoꝛtũitates põt mag ⁊
mag ſuccurrẽ ⁊ idigẽtias reuelãe.iõ ñ
oʒ ꝙ p augmẽtatõem indigẽtie ĩ cuſto
dito numeꝝ cuſtodũ multiplicare.
Ertio queritur
vynttrũ aliquis angel deputatꝰ
fuerit ad cuſtodiã xpi. Et ꝙ ſic videt᷑ ꝑ.
ilłq ps.ãgeł ſuis ðᷣs ma.de te:vt cuſto.
te ĩ oĩbꝰvjijs tuis.& ſi h intlłr de capite
ſic glo. ex põit ibidẽ pʒ c«. Itẽ ſup ilta
luce.xxij. ecce appuit ei ãgłs dñi cõfoꝛ
tas eũ.beda iĩ teſtioniũ vtuſq; nẽ ⁊ ãgis
eũ ↄfoꝛtaſſe:⁊ ãgłs ei miĩſtraſſe deſcri⸗-
bit᷑. ſig act foꝛtadi ptinʒ ad offm ãgli
cuſtodiẽſᷣ vr̃ c. Itẽ vr H̊ rõne.qꝛxps
Fʒ nãʒ hũanã maxie ſʒ ſtatũ paſſibłita/
tiſ mioꝛatꝰẽ paulominꝰab aget. ſi eãt
moꝛtatł ⁊ paſſibił ⁊ etiãõ mioꝛat ab ãget
ĩdigebat ⁊ ↄꝑetebat vt vr ab ãgel pſidẽ
tibꝰ? ĩmoꝛtalibꝰcuſtodiri. Atẽ oꝛdo
vninſitatis H̊ exigit vt ᷣ malũ ſit bonũ.
cũ igit᷑ -ps hũit malũ ãgłʒ ad exercitiüũ
pugnãa: ſic legit᷑ math.iiij.ꝙ tẽptatꝰẽ
a diabolo.g pᷣbuit hr̃e bonũ angłm ad
cuſtodiãa. IOtẽ ad dignitatẽ ſpectat hu
mane aie ꝙ cõmittat᷑ ta nobili cuſtodie
ſic ãgłice. ſi aĩa xpi fuit nobiliſſiã oim
vrñ ꝙ ſibi maxĩe ↄpetat cuſtodia agłoꝛũ
Itẽé ſapiẽs dñns iltd qð hʒ cari ſas cu
ſtodiri ⁊ diligentiꝰ: ſ ðs carioꝛẽ hẽbat
ipm q; aliquẽ aliũ. vr ꝙ ſi alij ñ deeſt
ãgłoꝛũ cuſtodia ꝙ nec aĩe xpi qͥ int oẽs
7 ſup oĩa eãt vᷣo cariſſiã. Sxps ab ĩſtã

ti ſue ↄceptõnis fuit btũs ⁊ pfectiſſime

btüs:ſi ergo beati potius ẽ cuſtodire q;

6

cuſtodiri v ꝙ pᷣo nullo modo cõpetat
cuſtodia ãgłica. Itẽ xps ab ĩſtati ſue

ↄceptõis ⁊ ſᷣm aĩaʒ ⁊ ſm coꝛpꝰfuit dĩni
tati vnit tãta vniõe ꝙ maioꝛ neqͥd ĩtlłi.
& ſi dĩna vtꝰq oĩ potẽtiſſiã ẽ p oĩa ad nu
tu ſue volũtat ꝓmpta eãt.g vr̃ ꝙ nulla

idigerʒ aliena cuſtodia. Itẽ ab alio
cuſtodit᷑ ex H̊ ꝙ cuſtodit᷑ ẽ àdamodo illi

obnoxiꝰ. ſixpus nulli dʒ eẽ obnoxi a
nullo agto debuit cuſtodiri. Itẽ eſto

ꝙ xps ñ hẽat ãgłm ad ſui cuſtodia.qͥro

vtꝝ ex ̊ icurrat aliqð danũ ł icõmodũ

pcẽm ?ł obmittat aliqð boꝰ* cũ nullũ

honꝝ ſit nihil tollit a xpo abñtia ãgelice

cuſtodie.ꝗ nihbil adduẽ pſidẽ. ſi poit
xps ab aglo cuſtodiri.vr ꝙ aliqͥd circa
ipm fiat fruſtra.qð ẽ ĩcõueniss. ?
dð ꝙ xpo ñẽ dat ãgls ad cuſtodiã.tũ
q; xps ñ idigebat. tũ eti qa n ↄpetebat
nõ egebat.qꝛ adpſariꝰeiꝰnec potat oppᷣ
mere ꝑ violẽtiã coꝛꝰdĩnitati vnitũ:nec
potat ſeducẽ p aſtutias ĩtlłctũ a verbo
plenarie illuſtratũ:nec potat allicẽ per
blãditias affem plẽitudie gr̃e ↄfir̃atuʒ
iõ xpſ ñ ĩdigebat ãgło bono:nec q; ad

defẽſionẽ coꝛpis:nec qᷓ;tũ ad eruditiõʒ

rõis:nec q;tũ ad icitatõeʒ affcõis.nõ ſo
lü aüt nõ ĩdigebatãgłica cuſtodia: ſed
nec etiã eiꝰↄpetebat.cuſtodia eĩ ĩ cuſto/
diẽte reſpcu cuſtoditi dic pſidẽtiꝗ quã/
da.⁊ qꝛ qgłixpo dño ſberat nõ pibãt.iõ
nec aliqð officiũ pſidẽtie ipis ãgłis re
ſpẽu xpi ↄmitti dẽbat.⁊ ꝓptẽa nullꝰan
elꝰdebuit ðputãiad cuſtodiẽdũxpim:
ãgłoꝛũ młtitudo debuit deputariad
eiꝰmĩiſteriũ.p. Ad ilłq ̊ qð obꝛĩ ꝛiũ de

ps.angeł ſuis d.m.de te X. dð ꝙ illud

itlłr de capite rõe mẽbꝛoꝝ. vñ ſiẽ dicit
aug. dia? male ex poſuit ſiue ĩtlłxit duʒ
capiti attbuit rõe ſui qð ſcriptura att-/
buit ei rõe mẽbꝛoꝝ. Ad ilłq qð obꝛ qꝙ;
qᷓgłs eü ↄfoꝛtabat.dð ꝙ ãgłs ñ ↄfoꝛta⸗
bat eũ ↄfoꝛtatõe ptãtia:ſic ↄfoꝛtat illoſ
qs cuſtodit:ſᷣ ſolũ miſteriali:ſicut ↄfoꝛ
tat armiger ſtrẽnuũ militẽ. Ad illud

qð obꝛ ꝙ xps ẽ ab ãgeł mioꝛatꝰdð ꝙ ſi

mioꝛat dicat᷑rõne paſſibilitat:nũq; tñ
ſic mioꝛatẽ vt aliqs agłs audẽt ei pſi⸗
qẽ:cũ ita bñ ſit adoꝛãqꝰ xps ĩ cruce⁊ in

ſua ifirmitate: ſic̃ etiã c ĩ ſua apꝑebit

ffen⸗
igelüan
ſüfui
batoez.
odyſa
iminue
offöcun
güden
ſochy
glicſiſ
latiset
ſuntd
dignit
ghlat
igois
niceat
Gepte
cnucuſto
gtebadci
löͤſtabe
dignita
jcuſtoctt
Aaik
i dde
wici
guͤtno⸗
batcen
alfpo⸗
picj
hnqn

„0
ſie
ols
difici.
Ncre
gse
Curr

batabt
ſinnde
neern
mecte
eone
gloo
kelin⸗
ſelle

rocäen
Siſe⸗
pſſini
hei
werciͦnuli
ditügelte
igir
necpdiatg
itlaünmn

. t YN
. Wia

õ
Wuciicals
ſenig⸗
noztito
Rtianulmn
ſcndcinr.
Repanmni

„ „
„
„ „
õzõz

„.
ſedect

pirtute. Agd ilłd qð obꝛ ꝙ hũit malũ
ãgelũ ad exercitiũ.dð ꝙ illuq exercitiũ
ſolũ fuit extiꝰnõ inti nec fuit ad ipiꝰ
batõeʒ:̊ᷣ etiã potiP ad nram ĩſtructõem
⁊z adpſarij ↄfutatiõeʒ:exqᷣ xpi dignitas

ñnñ minuebat᷑ ſ̊ maifeſtabat.ſᷣ nõ ſic ẽ in
offõ cuſtodiẽdi.nã ſi angłs ad eiꝰcuſto

diã deputaret᷑ potiꝰeẽt defcibłitaſ oñ-
ſio q; vᷣtut᷑ ⁊ dignita mãaifeſtatio ł etiã
alic ĩſtructio. Ad iltd qð obꝛ ꝙ digni
tatis ẽ hr̃e cuſtodiã ãgłica.dð qꝙ qdam
ſunt dignitatis ſimpłr: q̃dã p ſic ſunt

dignita vt etiã ãnexũ hẽant aliqᷣ indi

gnitat ſiue ifirmitat.cuſtodiri autẽ ab
aglo ita diẽ dignitatẽ ĩ aĩa reſpẽu alia
rù ereaturaꝝ ꝗ nõ ↄmittũt᷑ ãgłice cuſto
die vt tñ dicat ĩpfcõʒ reſpẽu btõꝝ qᷣ ali
ena cuſtodia nuũq; egẽt.⁊ qꝛ aĩe xpi nõẽ
atebnẽdũ aliqͥd qð derogʒ eiꝰbtitudini
⁊ iõ ſi ab angło cuſtodiri aliqͥ mõ dicat
dignitatẽ:ñ tñ xpo dʒ attbui.qꝛ ſił cũ H
ĩ cuſtodito quãdã ĩpoꝛtat defcibilitatẽ.
Ad ilłd qð obꝛ qð cariꝰ ẽ meliꝰcuſto

dit᷑.dð ꝙ ven ẽ qn illd qð maꝗ e caruʒ

ita ĩdiget cuſtodia ſiẽ illud qð min. ſic
aũt nõẽ ĩ ꝓpõito.nã xpi aĩa ñ ſic indige
bat cuſtodiri qͥ peccare nõ potẽat. Vel

alf põt dici ꝙ ðs diligẽtiꝰcuſtodit aiaʒ

xpi q aiaz alicꝰaltiꝰhvĩs.pleĩ fac p ſe
ipm qᷓ vlli aie faciat p ſe ⁊ p angelũõ.

⁊carticło.ſ.de aneris ãgtłice cu
ſtodie. Et circa h qrũt᷑ fa. peqrit᷑ vtrũ
angks peobſtiatiõeʒ ſbtrahat cuſtogie

pñficiu. 2? qrit᷑ vtꝝ ex nr̃a btĩficatõne

accreſcat ei nouũ gaudiũ ʒ?qrit᷑ vtrũ
agłs cuſtodiẽs ĩ danatiõe cuſtoditi in-
currat aliquod detrimẽtũ.
ℳ

IAra primũů ſic
pcedit᷑ ondit᷑ꝙ angłs ſubtra
hat ab hĩe cuſtodie bñficiũ ꝓpter ob/
ſtinatöez. p illa Yẽ. li. curauimꝰbabilo
nẽ et ñ ẽ curata dẽlinqmeã ⁊c.ibi glo.
medici ſunt ãgłi qͥs a nob reꝑellimꝰdũ
eoꝝ cõſilio nõ acqeſcimꝰ. Itẽ p aliã
glo. oñdit᷑ illd idẽ ibidẽ glo. caue neqñ
relinq̃t te medicꝰ.ſi eĩ reliqrit pʒ ꝙ ab-

ſceſſio medici danatio tua ſit.ꝗ angłs

Onſequẽter de

.
☚

tpĩem quẽ cuſtodit alñ velianuit: loe
nõðẽ niſi qũ obfirmat faciẽ ſuã p obſtia

tõem. ergo c. Itẽ dam. dicitꝙ anti
xps carebitangeloꝝ pſidio: ſed hoc nõ
niſi quia ipſe erit obſtinat in malo.ꝗ
vf̃ ꝙ pſidiũ cuſtodie obſtinatis ſubtra
hat᷑ ab angelis. Itè angts neminẽ
inuitũ põt cõpellere ad bonu:ſed obſti-
natus fcũs è inuit'ad bonuʒ. fruſtra

circa ipm laboꝛatãgłs. ergo ſi ſtultus
qui aliquid fruſtra facit:maxime qui

hoc nouerit.vr ꝙ ꝓpter obſtinatoõnem
pdat homo angelicu pꝛeſidiũ. Item
maioꝛis benignitatis ⁊ mie deus ẽ q;ᷓ ſit
angłs:ſed ðᷣs ꝓpter peccati cõmiſſionẽ
relinq t coꝛdis hũani hitaculũ.gꝙ multo
foꝛtius vr̃ ꝙ ppter obſtinatõem angłs
ſbtrabat miſteriu. Itẽ ꝓpter rebelli
onẽ ⁊ obſtinatõnem excõicat᷑ qs ⁊ eicit
extra cetũ fideliũ ⁊ ſptrahit᷑ ei oꝛationũ
eccleſiaſticarũ beneficiũ.ergo ſi tatus
gelatoꝛ iuſticie: vel maioꝛ angłs q;; ſit

eccłie platus:⁊ platus rebelli ⁊ obſtia/

to ſoſtrahit beneficiuũ cõmuniõis ⁊ of̃o

nis.vr̃ q młtofoꝛtiuſangłs ſubtrahat

pꝛeſidiũ cuſtoditõis. IOtẽ Fuius pec/⸗
cat ille cui ſuggerũt᷑ bona ⁊ facit mala

qᷓ; qui facit mala ſine aliq̃ exhoꝛtatõne

bonoꝛũ:⁊ H̊ ꝓpter cõtẽptu.̊ͥ obſtiatus
in malo Suius ꝑccat qn ↄtẽpta exhoꝛ⸗

tatõe angłica pſiſtit in malicia:q; ſi eẽt

oĩo ab anglo delictus. gͤſiangłs bonꝰ
nõ dʒ aliq facẽ qð vergat in malũ eiꝰ

quẽ cuſtodit.vf ꝙ exquo obſtinatus e:
nõ debeat eü amplius cuſtodire. Co/
tra paratioꝛ ẽ bonus angis ad conſer

uandũ in bono: q; ſit malus angelꝰ ad
pꝛecipitandũ in maluʒ:ſed mal'angts
q;tũcũq; homo ſit bonus vſq; ad moꝛtẽ
nõ deſinit ipm infeſtare. vr ꝙ nec bo
ne q;tũcũq; malũ vſq; ad moꝛtẽ deſinat

cuſtodire.maioꝛ ꝓpo mãaifeſta ẽ. minoꝛ

ꝓbat᷑ ꝑ ilłd qð dr i glo.thob.vi.ſr illud

apphẽde bꝛachiũ eius.glo.dia vſq; ad

crucẽ ſecutus ẽ xpm. Itẽ qto aliqs
peioꝛ é:tanto ẽ ꝓnioꝛ ad malum. et q;to
pꝛonoꝛ ad malũ: tanto magis indiget
retrabẽte.ergo ſiangelus deputatus

ad cuſtodiã ad hoc oꝛdinat᷑ vt retrabat
a malo.nfr̃ ꝙ nõ dẽat ſotrabi obſſiatoi.

õ

Itẽ de nemie deſ pandũ ẽ dũ ẽ ĩ via
ergo q;tücũq; s ſitobſtiat nõ ẽ deſpa
qũ.ergo ſi medicꝰ nõ relinqͥt egtuʒ niſi

illü de quo deſpet. v hangls nullü re
linq̃t qtücũq; obſtinat*H̊. Itẽ in egri

tudine coꝛpali ſic ẽ ꝙ quis aliq̃ egritu
go ſit incurabilł:tñ ſi põt intẽdi putile ẽ
hr̃e ↄſiliũ medici.ſig nullꝰ adeo obſti
natin hac vita quin poſſit ĩ eo malitia
intẽdi.vr ꝙ cuilʒ ↄxetat cuſtodia ageli.
ſigagkłs nõ ſptrahit cuſtodi ab eo qͥẽð
idone cuſtodiri.vr̃ ꝙ nullꝰq;ẽtũcũq; ob
ſtinatꝰbñficio ãgłice cuſtodie q́diu è in
via debeat deſtitui. MWeead pdictoꝛũ
intelligẽtiꝗ notaduʒ ẽ qð cõiter tenet᷑a
doctoꝛibꝰſacre ſcripture.qꝙ àgts ñ oio
relinqt obſtiuatoſ q́diu ſunt viatoꝛes.
nec tñ adeo diligẽter cuſtodit ſiẽ cuſto
qit bonos:aut mediocrit᷑ malos.iõ cõi
ter dr ꝙ quodãmõ deſerit:⁊ quodãmoõ
cuſtodit.explicatio aũt huiꝰpõt diuerſi
mode fieri.nã aliquẽ cuſtodiri ab agło
hoc põt dupłr intllłi.vł ſᷣm habitũ ł vᷣm
actũ.voluerũt ergo aliqͥ dicẽ ꝙ angłs
obſtinatũ ſᷣm actũ cuſtodiedi relinquit

ꝓ eo ꝙ ipe cuſtodiẽti angło nõ obedit.

imopↄtra eiꝰmonita faciẽ obfirmauit.
q;tũ vero ad habitũ nõ deſerit.q ſemꝑ
ꝓmptè ei ſᷣuenire: ſi quo modo ipm
ad viꝗq vitatiſ videat inclinari.⁊ hic qͥẽ
modqꝰdicẽdi nõ ſufficit.qͥa nullꝰ adeo
mal puerſus qͥn angłs bon poſſit ei
aliqð bnficiũ cuſtodiẽdo largiri. ſi ſp
ẽ ei ꝓmptꝰ facẽ bonũ.vr̃ ꝙ nunq; ſſtra
hat oẽm actũ. Et iõ z modqdicedi ẽ
duplex ẽ cuſtodie angelice actꝰ.vnꝰ

reſpectu coꝛpis.alter reſpectu ſpiritꝰ.

vn ſiſtit in repulſiõe hoſtis ne oxpꝛi-
mat coꝛpa. alter ĩ arcẽdo ipm ne puer

tat aias.pmi actꝰefficacia ẽ in angelo.
ſecũdi vero nõ ſolũ ẽ in angło:ſed etiã
in nobis.qtũ ad pᷣmũ actũ bonꝰ angłs
hoiem vſq; ad moꝛtẽ nõ dẽlinqͥt.qꝛ non

patit᷑ im a demone oppꝛimi vłoccidi:

niſi quando alit exigit fieri ſnia diuini
iudicij.qtũ po ad ⁊ vactũ.qꝛ actꝰillius
efficacia nõ tin ẽ in angło ſ etiã in nobᷣ
ſubtrahit cuſtodie bñficiũ ab his circa
quos videtſe fruſtra exerceri. vtpote
ab execatis ⁊ obſtinatis:qͥ nec recipiũt

inſtructõnem nec exhoꝛtatiõem. ſed cũᷣ
cuſtodia magis reſpiciat aiam q; coꝛꝰ.

adh̊ nõ videtoĩo ꝓbabile angls oẽʒ

actũ cnſtodie ſbtrahat reſpẽu anime.
Et iõ ẽ adhuc tertiꝰmodꝰdicẽdi pba⸗
bilioꝛ pdictis ꝙ effcũs agelice cuſtodie
⁊ ẽ reſpectu boni ⁊ reſpectu mali.reſpe-
ctu boni ↄſeruãdi vłacqͥredi vkaugedi
reſpẽu po mali deſerẽdi rł euitadi vel
muniedi.bonigit᷑ ãgłs obſtinatos nõ

deſerit qtũ ad actũ cuſtodie q reſpicit

malũ.qꝛ ſemꝑ retrabit hoĩem ne labat
in ꝑei.et H̊ͥ ondũt rões pdicte caucte

⁊ ↄcedẽde ſunt.qtũ po ad actũ qͥ reſpi -

cit bonũ:obſtinatos deſerit:⁊ antixpm
nõ cuſtodit.⁊ ſic intelligüt᷑ tres aucto/
ritates ad illꝗ pteʒ inducte.vna q dicit
angeli nos reliquũt ⁊ nos eos repel

limus. alia que dicit ꝙ abſceſſio angłi

denatio infirmi.⁊ tertia dam.q dicit.
ꝙ antixps carebit angłoꝛũ pſidio. In

oibꝰei his ĩtlłigit᷑ qgelꝰ recedẽ łabeſſe
no quia nõ defendat ab aduerſario vł᷑

nõ retrahata malo: ſed quia nò coͤſer-/

uat in bono:nec ꝓducit ad bonũ.et per

hoc patet roò ſequẽs.nõ ei pbatq ãgelꝰ
ſimptr derelinqͥ t obſtinatu: ſed ſolum
q;tũ ad effectü cuſtodie qui ẽ in exhoꝛtã
do⁊ ꝓmouèdo ad bonũ. Ald ilid qðᷣ

obicit ꝙ de deſerit habitaculũ coꝛdis
ꝓbter peccatũ.dicenqdũ ꝙ nõ eſt ſimile.

quia peccatũ pᷣuat gratie habitũ ꝑ quẽ

diſponit᷑ anima vt homo ſit dei habita⸗

culuũ.⁊ ideo efficit coꝛ homĩs ineptũ ad
hoc ꝙ in ipſo habitet de*.habitatio eiʒ
dei in eo in quo habitat requirit digni
tatem. Quſtodia vero angelica a cuſto
dito non exigit dignitatẽ:ſed potius re
ſpicit indigentiã ⁊ neceſſitate. Ad il
lud quod obicit ꝙ eccleſia ſoõtrabit of̃o
nis beneficiũ ab eis quos excõicat. di/
cendũ ꝙ hoc facit ad ipſoꝛü confuſionẽ
coꝝꝛectiõem ſicut patet.j.cum agitur
de excõicatõe.nunq; tamè ſbtrahitoĩo
oronũ beneficiũ.ſic ⁊ in ꝓpõito ĩtelligẽ
qũ ẽ ꝙagls iuſto dei iudicio nõ ↄpellit

Hoiĩeʒ qn àbulet ĩ iuijs ⁊ abboĩatõibet

ignomie paſſionibo ſ̃m ĩpetũ coꝛdis ſui

nüq ta men ſic deſerit qn aliq modoa
malo retardet:licet nõ oĩo impediat.

ul
gſaun
9
delaga
dbiplof
ſcipp
dicin
neliſſi
leptůa
tatiop
ſerẽte
Lred
noscl
nüͤrt
pepi
ſpbint
uura
useffia
ppterh
gienoſſer
angfise
etſcriptn
geeparei
Lgaae
lerraeg
Ne
angts⸗
manib⸗
Zi
ſöroro⸗
t.
denoni⸗
ttodenn
egreſus
Gſec⸗
imiſte
bicri
R
Miwr
9fornr
grot
deuc
ciei
egreſt
rion?
ſizeg
Tema
oure:
eabas

Rtanön
ſen te,
4
eeſ⸗
Ddenze
4 da,
rangwe
S 1 .
“ A ia,
KbCrie „* .
Wmiägatt
nan ſ

R
„
geſenens
NKN
WU

.

daacnigfeh⸗
genttannihn
gir mesancd⸗
nr. ua diet
twostdsen
dſceſidanl
udamd⸗
biuaic
nͤttiinie
buntice
oſtdeibebirn
misſetüu
de
mungimunig
atſmi. 1l
. ee
SS

*

Ad illud po qð obꝛꝙ boc pcẽm hoĩis
aggrauat᷑.dð ꝙ ſiẽ pccoꝛ ex dei mia et

patia theſauricat ſibi irã et ↄvᷣtit miam
dei ad cumulũ reatꝰſui.⁊ H̊ nõ ẽ a vᷣo:ſᷣ
ab ipſo pccoꝛe:dei tñ iudicio ꝑmittẽte.
ſic ĩ ppoito intlłndũ ẽ ſe hr̃e. MPot tñ

dici ꝙ nũqᷓ; ſic ↄpᷣtit᷑ pccoꝛi ĩ malũ quin

meli ſit ſibi cuſtodiri qᷓ deſeri.ꝙc ſi cõ
tẽpt agguat peccãtis reatũ:cũ frequẽ

tatio pccẽoꝝ quã hõ incurrẽt ſiãgłs de

ſerẽt:agguaret młto foꝛtiꝰqᷓ; cõtẽptus
Credẽdũ ẽ eĩ mitis modis ageli qui
nos cuſtodiũt ⁊ ſtudeant ꝓmouẽ ad bo
nũ:⁊ ſtudeãt retrahẽ a malo q;uis H̊ nõ
pcipiat hebetudo ſpũs nr̃i ꝓpt᷑ qð miti
ſupbiut młti ſunt ingẽti:⁊ freqnt ſibiat
tribuũt qð ẽ ex bñficio ãgłico.⁊ ex G̊ mi
nus efficiũt digni vt abageładiuuent᷑
⁊ ꝓpter h̊ putile ẽ effcũs angłice cuſto
die noſſe ⁊ intlre. Cöſueuerũt autẽ
a mgfr̃is effcũs.xij.aſſignari qͥ eliciunt
ex ſcripturiſ. Pꝛimẽ ꝓ delictis in⸗
crepare.iudic.xi.aſcẽdit angłs dni ad
galga ad locũ flẽtiũ ⁊ ait.eduxi vos de
terra egipti:⁊ pꝰnõ audiſtis vocẽ meã
⁊ꝰẽ a vĩicuł pccoꝝ abſoluẽ actuũ.xij
angls aſtitit:et pꝰceciderũt cathene de
manibꝰei.̊ᷣ tñ intlłndũ ẽ diſpoſitiue.
6 impediẽtia ad bonuʒ auferre qð
ſigt᷑ exo.xij.vbiãgts pcuſſit pᷣmogẽita

egipti. ꝗvẽ demões arcẽ tho.vltimo
demoniũ ab vxoꝛe mea cõpeſcuit. dicit

tho. de raph ꝛle. F* docẽ dañ.ix.nẽ
egreſſus ſum vt docerẽ te ⁊ ĩtelligeres
6* ſecreta reuelare geñ.xviij.tres
ãgkłi miſteriũ t᷑nitatis ⁊ vnitat expſſer̃t.
æ ibidẽ vr̃ vñ celare poſuit abſolute .
7½2ſolari tho. v. foꝛti aĩo eſto:ĩ ꝓxi
mo ðẽ vta deo cureris «. Sẽ ĩ via ði
ↄfoꝛtare.iij.regũ.xix.ſurge ⁊ comede.
grãdis eni tibi reſtat via. ẽ in via
deducẽ ⁊ ↄducẽ.tho.v.ego ducã ⁊ redu
cã eũ c. xꝰẽ hoſtes deicẽ yſa.xxxvij.

egreſſus aglłs dñi pcuſſitĩ caſtris aſſi.
rioꝝ ct. xiteptatiões mitigare in H

ſiẽt ge.xxxij.vbi iacob luctatꝰẽ cũ ãgło
vbi bndictõe accepta ↄfoꝛtatP ẽ pꝰluctã
2 emarcuit nerufemoꝛis eiꝰ. xij eſt
oꝛare ⁊ oꝛes deferre.thobᷣ.vltimo.qñ
oꝛabas cum lacrimis ego optuli =c.

Hioẽs ſunt effeũs cuſtodie angeli er

quibꝰoĩb tam deo q; angelis debemꝰ
eſſe obnoxij⁊ grati.

sS j
tunr vtꝝ ex btificatiõe cuſtoditi
angko cuſtodiẽti ãplificet gaudiũ. Et
ꝙ ſic vr luce.xv.gaudiuʒ ẽ angelis dei

ſup vno pccoꝛe pniaʒ agẽte:q; ſup.ꝰ

iuſtis. Ex ̊ textu pʒ ꝙ ex ↄuerſioe pec

catoꝛis:angłis dei accreſcit gaudiũ.g

multo foꝛtius de btĩficatõne eiuſdem.
Itẽ ãgłs in miſtrado hõi aliqd mẽt᷑
nõ mẽt ilłq qð bʒ:ſiẽ ꝓbatũ ẽ S.g̊ mẽt᷑
hñdũ:ſ̊ qð retribuit᷑ ꝓ merito h̊ ẽ gau
diu.ꝗᷓ mẽt᷑ mai gaudiũ. Itẽ agls bʒ
pfectã caritatẽ. ꝗ diligit ꝓxĩm ſicut ſe-

ipm:ſ vbi ẽ par dilectio: de pari bono

. * 2 9*

ẽ par gaudiũ.ſig ãgłs diligit illũ quẽ

cuſtodit ſiẽ ſeipm.tm gaudet de eiſal⸗

uatöne q;tũ de ſua.ꝗ vr̃ ei gaudiũ du⸗

plicari. Itẽ vbicuq; ẽ deſiderij ople

tio ibi ẽ gaudiũ et delectatio.ergo vbi

de nouo ↄplet᷑ aliqð deſideriũ ðᷣ nouo

accreſcit gaudiũ:ſ ãglłs deſiderat ilũ

quẽ cuſtodit ſa luari. cũ ſaluat᷑ ncce ẽ

ipm gaudẽ de ei ſalute:łᷣ pus de HnO

gaudebat qꝛ ñ eet.̊ vr ꝙ nouũ gaudiũ

ſibi accreſcat. Itẽ aͤgel cuſtodiẽ tix

hoies creſcẽ põt coꝗᷣ ſiẽ ꝓbati lr̃a mgr.
ß q rõe creſcit coꝗ: eadẽ rõe ⁊ dilectio.⁊
ſi dilectio. ergo gaudiũ ⁊ delectatio.

Itẽ in eo q oꝛdiate gaudet ſiẽ creſcit

mã gaudẽdi ita creſcit ⁊ gaudiũ:ł ĩ ſu-

pna ierłm creuit ⁊ creſcit mã gaudij ex

xpo ⁊ eiꝰmẽbꝛis qbꝰmiſtraãt ageli bti. S
vf ĩ ilk creſcat gaudiũ.ꝙ aut mã gau
qij creuit pʒ.tũ pp xpi exaltatiõem.tũ
ꝓpt ruine aglice repatõeʒ.tũ ꝓpt᷑ hoĩs
pditi reĩuẽtiõʒ.q oĩa affcũi oꝛdiato ſüt
mã gaudij maxie affectuiagelico cũ ſit
maxie oꝛdiat. S33 btitugoẽ ſtatus
oĩʒ bõꝝ ↄgregatõe pfcũs:h vbiẽ ſtat?
pfcũs ibi ñ ẽ pfcũs. ſi iãgeł biĩs Epfe
ctũ t ple *gaudiũ n vr ꝙ ex aliq ſuſci

piat ĩicremtũ. Itẽ gaudiũ e ð eẽnbti

tudiſ ſiẽ ⁊ cãitaſ.ꝗ ſi põt ĩ eiſ creſcẽ gau

qiũ põti eiſ caãitat᷑ hiĩtꝰcreſcẽ:ſᷣ ſi ctitas

põt creſcẽ põtĩ eis altari⁊ põt ĩ eis ad-
mitti. Itẽ boꝰ*catũ ↄpatũ ad icatũ?

Scundo queri

—

ſiẽ pũctꝰad lineã.gᷓ ſiãgłs btũs gaudet

de vnoqq; ſiẽ gaudẽqũ ẽ ĩpꝛopoꝛtõabij
pluſ gaudet de deo q́; gaudeat de aliq;
creato.g ſiẽ puct adueiẽs linee naugʒ
lineã:ſic creatura cũ creatõe ñ ẽ maioꝛ
gaudẽèdi mò q; ipa creatrix eentia ꝑ ſe
ipm. cũ ãgłs gaudeat de ipa veritate

erna ꝓpf aliqͥd creatũ ñ vr ꝙ gaudiũ ĩ

eo creſcat. Itẽ ſi creſcit gaudiũ ĩ ãge
lo ꝓpt btĩtudinẽ eiꝰquẽ cuſtodit: ſ ille
qui cuſtodit᷑ põtĩpedire ſuã btitudinẽ.ꝗ
pPõt ipedire gaudij ãgłici pfcõem.ꝙ ſi H
E fim cũ ſit ð rõem pe btitudis.z pmũ
MN dõ ꝙ gaudiũ ĩ qglo creſcere põt
intlłi duplir̃.łextẽſiue:ł᷑ intẽſiue.extẽſi

ue dr creſcẽ qñ qͥs de plibꝰgaudʒ. intẽ

ſiue po qñ affect eiꝰ de aliq copioſius
gaudʒ.ſig ĩtelligamꝰde ĩcremèto gau
qij im pᷣmũ modũ:ſic abſq; dubio verũ
⁊ doctoꝛes cõit᷑ h ſentiũt ꝙ ipis beatiſ
ãget accreſcit gaudiũ.qꝛ de ptibꝰgau⸗
dqẽt ſᷣm ꝙ płes ſaluat᷑.ſi aũt loq̃t de cre
mẽto gaudij q;tũ ad modũ= ⁊.ſ.q;tum
ad ĩtẽſionẽ᷑:ſic diſtĩguèdũ ẽ.nã gaudiũ
duplex ẽ.ẽ eĩ gaudiũ ĩ quooſiſtit pmiũ
ſpale.⁊ H̊ͥ ẽ gaudiũ de bono ĩcreato qð
hʒ agłs de deo ⁊ ĩ deo.Eſt iteꝝ gaudiũ
in quo conſiſtit pmiuʒ acẽntale.⁊ H̊ eſt
gaudiũ qð hʒ ãgłs de bono creato ſiue
ꝓpᷣo ſiue alieno. Fueft igit᷑ qͥ dixerũt
ꝙ ĩ ãꝗgeł btis creſcit vtuq; gaudiũ intẽ
ſiue.qꝛ nõdũ ſunt pfcè bti: q́;uis btĩ cõ/
firmati.de qꝝ opiõe vr fuiſſe mgr. Sʒ
q; ̊ nõ vr ꝓbabtr:ſicut ð ĩpꝛobatũ fuit
di. v. vbi agit de ↄpᷣſiõe ãglłoꝝ. iõ fuer̃t
ꝗ dixerũt ꝙ neutrũ gaudiũ ĩ eis creſcit
intẽſiue:ſ ſolũ extẽſiue.ſicẽ caritas eoꝝ
nõ ẽ maioꝛ qᷓ; fuit ab ĩitio:qᷓ;nis plures
nõ diligãt qᷓ; tũc:ſᷣ q; illd nõ vr̃ adh̊ m
tũ ꝓbabile ꝙ ãgeł accreſcat mã qͥn aliqͥ
mõ intẽdat᷑ ⁊ gaudiũ. Jõẽ ʒꝰmod di
cẽdiꝙ ãgeł᷑ nullo mõ accreſcit gaudiũ
Iq ↄſiſtit pmiũ eẽntiale.qꝛ q́tũ ad illud
pfcè bti ſunt.ſ¶ gaudiũ ĩ qͥ cõſiſtit pmiũ
acẽntale accreſcẽ põt.nõ ſoluʒ extèſiue
verũ etia ĩtẽſiue:⁊ rõe bõiꝓpꝛij:⁊ rõne
ↄiſcti.q; mĩſtrado alijs boa opa faciũt
ĩòbꝰpmiũ acẽntale mẽnt᷑:⁊ etiã ↄciues
ſuos ad btitudinẽ pducũt:ſup quibus
abſq; dubio gaudẽt ⁊ ↄgtulat᷑.⁊ hec põ

lat᷑ de wĩm ſalute vt tñ ñ triſtet᷑ de dã⸗-

pẽa arrij ſp creſcit ppi młtitudinẽ eoꝝ

terti⸗ vr eẽ ꝓbabilioꝛ.Et ſʒʒ hãc pʒ rñ

ad ptes oꝑpõitas.nã rõnes oñndẽtes ꝙ;
ex nr̃a btificatiõe ãgełaccreſcat gauꝰ
ↄcludũt ſolũ de gaudio acẽntali qð eſt

circa bonũ ĩqͥ tñ nõ ↄſiſtit eẽntiat᷑ pmij

augmẽtatio. Rões pᷣoad oꝑpõitũ pce

dut ſiue ↄcludũt de gaudio ibali ròe cꝰ
ãgłs pfẽ btus:⁊ ꝙ rndʒ q;titati hĩtꝰ
⁊ ꝙ ẽ bonũ ĩcreatũ.⁊ h qqẽ nõ creſcit in
eo ſiẽ ille rões ondũt. Altia vo ròõ nõ
re.qꝛ ſic iã meliꝰpatebit:ſic ãgłs ↄgtu/

natiõe.ita nr̃e ſalut ipedimètũ nullũ in

Iglłico gaudio ł᷑ pmio poit ðᷣfcm. nullũ

tñ incõueniẽs eè vr̃ ſi ↄcedat᷑ ꝙ ipediri
poſſit ipi ãgłi aliqð acẽntale gaudiũ:ſ
iltd meliꝰdeclarabit᷑ ꝑ ſeqns pblema.

Eñnio queritur

vtꝝ ex dõnatõe cuſtoditi incur
rat ãgłs aliqð detmẽtũ.⁊ ꝙ ſic vr.iij.re
gu.xx.ſcribit᷑.cuſtodi vin iſtũ qͥ ſi lapſꝰ
fuẽit erit aĩa tua ꝓ aĩa illiꝰ.ex qͥ colligi

tur ꝙ vñs eo pacto pmittit ad cuſtodiẽ

dũ ꝙ ſi cuſtodit amittit᷑ ᷣ mau cuſtodiſ
Fqͥrat᷑ ſig hõ ꝑdit᷑ v ꝙ ãgłs ipʒ cuſtodi
Es icurrat ſaluti ſue picłm.⁊ h̊ vr̃ dicẽ
oꝛig.ſr iltd nũ.xxv.iitiati ſut beel.glo.
peſt ãgts boq ꝓ delictcłpat᷑ ⁊ ꝓ bñ ge
ſtis laudat᷑. Itẽ yſa.xxxiij.ãgti pacis
amare flebũt.cõſtat aũtqꝙ ñ fſebũt niſi
ꝓpi miſiã ⁊ dãnatõʒ hoĩm.j ſi ilkmaxꝰ
ↄpatiũt᷑ qs cuſtodiũt vr ꝙ de dãnatiõe
eoꝝ ĩcurrãt gẽitũ ⁊ plãctuʒ.⁊ ita aliqð

gaudij detmẽtũ. Itẽ ſi oppoſitũ eſt cã

oꝑpõiti ⁊ ꝓpõitũ ꝓpõiti: ſaluatõ hoĩm
cuſtoditoꝝ gñat ĩãgelis cuſtodiẽtibus
gaudiũ ⁊ ↄgtulatõʒ.gꝗ dãnaꝰgñabit ge
mitũ ⁊ ↄpaſſiõʒ. Itẽ ſic ↄpletõ deſide
rij ðᷣlcãt aĩaʒ:ita fruſtratõ ↄtriſtat:ſ an
gelꝰq cupit ſaluari eũ qñ cuſtodit gau
det cũ ille ſaluat᷑ qꝛ deſideriũ eiĩplet᷑.ꝗ
cũ ex eiꝰdãnatõne fruſtret᷑ vr̃ c. Itẽ

qs p erroꝛẽ ſuũ trahit ad dãnatoneʒ.gꝗ
p oxpoitü ex nr̃a ſaluatõe creſcitãgło
rũ pmiũ nos cuſtodiẽtiũ.ſi gᷓ nos dana
mur cũ ipi glari debeat in nodᷣ ſiue de
nob.vr̃ ꝙ patiatur glie detrimẽètuʒz.

ↄcludit ꝙ hõ poſſit gaudiũãgłicũ ĩpedi

Ni
wiey
üͤt̃
dligut
popo
brüſec
gbuin
Metüͤ⸗
giüͤtn
el'v
ſir
natos
geſtin
bon
mtet
nutpa
hüfuit
Ng
ſochmal
ſiſretrt
weritün
Gpſcich
gerili
derrims
liiläo
eſtſii
nari
iyrolit.
necera
nicfos,
Oſatocen
crcaſalua
Bindmnoo⸗
et
Craaßdi,
dictp
Woͤsce
Neet
erſblin
lesnd
eraͤi
fſaieſ⸗
illdn
epan
pietate

marie.

züiſit
9o diẽ
nobite
luſtop⸗

Eihdeyei
aifdn
rſatgun⸗
lcdeſ
R
w wee
Wimetünullän
witdien nuli
XNutiit
negnmüͤß
enspden.
gernor
cacdaininen
inn iiaſl⸗
t poig
milis
tyiſebitnii
ingſillna
Odedinande
nytindlid
locpoſtüchich
sſalualöboic
õõ
dindegilhlge
ſe lüͦnſa
tcitaez
ciſtoet
ſerüciice
ſreini
minineinein
boe aliatin
iſihten
R

Iſtẽ angeli mali gaudèt duʒ poſſint
Hleʒ ptrabẽ ad ſuꝑplicia.⁊ Hẽ qꝛ hoĩeſ
odiũt qͥs exercitãt ⁊ tẽptãt.ꝗ ſi boiagłi
diligüt illos qs cuſtodiũt: vr ꝙ doleãt
p oppõitũ. Cõtra bonꝰãagłs ẽ btüs:ſʒ
btũſẽ cui ad nutũ cũcta ſuccedũt.ei aũt
qͥ huiuſmõi ẽ nõ põt aliqð accidẽ detri/

mẽtũ.ꝗ vr ꝙ ex danatõne eoꝝ q̊ͥs cuſto

diũt nullũ detrimẽtũ ĩcurrũt. IJtẽ an
elꝰbonꝰvolũtatẽ ſuã dĩne volũtati cõ
or̃at.ꝗ̊ ſi deꝰnõ vult ſaluare niſi pdeſti
natos:vr̃ ꝙ nec ãgłs bonꝰ. ſi nullꝰp⸗/
deſtinat dãnat᷑: nullꝰdãnat᷑ quẽ agelꝰ
bonñ velit dãnari. vr̃ ꝙ ex nulliꝰdã⸗/
natõe triſten. Itẽ doloꝛ ⁊ triſtiñ ẽ ſñ
pẽa:⁊ pẽa ñ ẽ ſñ cłpa puia:ſ ĩbtĩs ãget
nũq; fuit cłꝑa.q̊ nec fuit nec eẽ põt tſtiꝰ
Iſtẽ ãgłs nõ maꝗ mẽt᷑ĩ miſtrãdo bo

no q́; malo cũ ex volũtate eq̃lr̃ dona mi

niſtret vtriq;.ꝗ̊ ſi remuneratio ꝑẽſat᷑ pʒ
meritũ ñ minꝰremũerat᷑ ãgłs cũ cuſto
dit pſcitũ q; cũ cuſtodit pdeſtinatu.g vr
ꝙ ex illiꝰdanatõe nullũ ĩcurrat angłs
detrimẽtũü. Yuxta h̊ qrit᷑ vtꝝ ãgłs re/

lit illũ quẽ cuſtodit ſaluãi cũ reuelatuzʒ
eſt ſibi ipm eẽ pſcitũ.ſi nõ vult ipm ſal-
uari.g vr̃ eũ cuſtodire ĩuite.ſi vult g vr

ꝙ volũtas eiꝰvolũtati dĩne ñ ↄfoꝛmet᷑
nec ꝙ etiã ĩpleat᷑. Itẽ cũ cuſtodit pſci
tũ q̃ro qð pmiũ ei ex H̊ reddit᷑.ſbale nõ
ↄſtat.accntale nõ vt vr̃.quia illq ↄſiſtit

circa ſaluatoõeʒ eoꝝ qͥs cuſtodiũt.ſicut

pʒ in pmio aureole.qð hñt pdicatoꝛes
Meead pdcõꝝ intlintiaʒ ẽ notãdũ qꝙ;
circa h̊ dibᷣſimode ſenſerũt dipᷣſi.qͥdaʒ
eĩ dicẽ voluerũt ꝙ ãgeli btĩ ex dãnatõe
eoꝝ qs cuſtodiũt ⁊ ſi ñ icurrat ðᷣtrimtũ

gle:ↄcipiũt tñ gemitũ mĩe.q;uis eĩ ſint

ex ſblimitate glie ĩmoꝛtales ⁊ ĩipaſſibi/
les: nõ tñ ſuticõpaſſibłes.⁊ H̊ accipiũt
ex qͥdã pbo bᷣ.qͥ ṽ h dicẽ:⁊ dictũ pbum

yſaie ſupiꝰdẽm ſic intlłndũ eẽ. Sʒ tñ

illd nõ vr ĩtltibłe quõaliqͥs poſſit ↄpati
⁊ ñ pati.nec iltq vr̃ pbabile ꝙ ãgłi aliqʒ

pietate ⁊ mĩa flectat ad repꝛoboſ cũ ipi

maxie gelãt iuſtitiã ⁊ dĩnã glaʒ: vtpote
q i ſũt ↄſtituti ĩ ꝑfcõ ſtatu iuſticie ꝓpt᷑
qð diẽ greg.in q̃dã omł. ad růpꝛobos

nõ hñnt cõpaſſionẽ iuſtoꝝ aĩe.ait enĩ ſic

iuſtoꝝ/ aĩe ⁊ ſi bõitate nẽ ſue mĩam hñt

iz nunc actoꝛis ſui iuſticie ↄiücte tanta
rectitudie ↄſtrigunt᷑ pt nulla ad repio

bos ↄpaſſiõe moueãt᷑:de btis loquit᷑.
Et ꝓpt h̊ ẽ alia põ.ꝙ angłi cuſtodien

tes ex danatõe eoꝝ qͥs cuſtodiũt nec cõ
cipiũt gemitũ: nec incurrũt aliqð głie

detrimẽetu. gemitũ non cocipiut ppter

plenitudinẽ gaudij qð adeo pꝑfectũ eſt
vt nullo modo ſuſcipiat admixtõem cõ
trarij.detrimẽtũ nõ patiũt᷑ ꝓpter ſtabi
litatẽ boni adepti.nibil enĩ habẽt quod
poſſint amittẽ:nec ex pte meriti:nec ex
pte pmij:cũ ſint in gła ⁊ in iuſticia ofir
mati. Et qm detrimẽtũ dicit amiſſiõeʒ
alicuiꝰboni hĩti.iõ ex nullo euẽtu detri

mẽtũ aliqð pnt pati.⁊ ↄcedẽde ſũt rõeſ

que ad h̊ inducùt. Ad illud vero qðᷣ
obꝛ ꝙ de reqret aiam cuſtoditi de ma
nu cuſtodiẽtis.dð ꝙ veꝝ eſt cũ pit ppt᷑
cuſtodis negligẽtia.⁊ qꝛ in btis ãgelis
nulla cadit negligẽtia.iõ de manu ipo
rũ nullꝰdãnatꝰreqrit᷑. ⁊ ꝓpterea vbuʒ
oꝛig.qð ſequit᷑ ſi ſimplr᷑ intelligat᷑ ẽ fal
ſum.nullo eĩ mõ ãgłi boni culpabũtux
nec in iudiciũ adducẽt᷑:niſi foꝛte q di⸗
cat h̊ debẽ intlłiq adducẽt᷑ in iudiciuʒ

nõ ex ſuoꝝ cuſtodũ negligẽtia ł᷑ niſi qͥs
ĩtlłigat bũ oꝛig..vt ãgłi dicat᷑ ibi plati.
⁊ p hũc modũ vᷣbuʒ yſa.qð ſbᷣſequit᷑ pðt
intiłi łexꝑoni vt agłi pacis dicat᷑ ita bo
ni plati.S i tñ qͥs intił it de angeł btis
m vitatẽ amaritudo flet nõ ĩdicat ve
ritatẽ doloꝛis:łᷣ aliquã ↄfoꝛmitatẽ indi

cat in ſigno łaffectu exterioꝛi.et poteſt

illud intelligi dictũ p antropoſpaton.
ſicut dicit᷑ deꝰ tactꝰfuiſſe doloꝛe coꝛdis
intrũſecꝰge.vij. Ad illud quod obicit᷑
ꝙ ſi oppoſitũ ẽ cã oꝑpoſiti c. dð ꝙ iſta
maxia hʒ inſtãtiã vbi alteꝝ ineſt ꝑ nãm
ſiue ad modũ nẽ:ſiẽ ⁊ illa ꝙ oꝑpöita na

nõ ad ſuã ↄdẽnatiõem: ad maifeſtãdua
ꝙ repꝛobi ex malitia ſua ſunt dãnati:

ta ſüt fiẽi circa idẽ.⁊ qm ãgis btũs ẽ ſu

ſceptibił gaudij ſ̊ ñ triſticie.iõ gaudere
põt de ſalute qᷓ;uis ñ triſtet ex danatõe
Ald illud qð obicit᷑ ꝙ fruſtratio deſi
derij ↄtriſtat.dð ꝙ tunc deſideriũ fru/
ſtrat᷑ quãdo quis aliquid aꝓpetit ĩ oẽm
euentũ ſiue abſolute ⁊ illud nõ euenit.
qñ vo appetit ſo ↄditõe ⁊ illa cõditio nõ

ſtat ſi illud qð appetit nõ euẽit ꝓpt höe

nõ dicit᷑ deſideriuʒ fruſtrati.⁊ ſic ẽ ĩ ꝓ
poſito. nã ãgłs axpetit eũ quẽ cuſtodit
btificari ſi ibe voluerit fidelr adherere
xdo:⁊ H̊ nũq; fallit qͥn eueniat. ⁊ qͥa ille
q dãnat᷑ recedit ab oppõita ↄditõe iõ in

deſiderio ageli nullã poit fruſtratòem

dũ nõ ad id puẽit qð ſibiangłs axpete
bat. Ad ilłd qð obꝛ ꝙ ex nr̃a ſaluatõe
creſcit ãgeloꝝ pmiũ.dð ꝙ veꝝ ẽ ꝙ cre⸗
ſcit pmiũ accntale: nõ tñ ſeqͥ ex H ꝙ ex
defectu ſalutis icurrãtãgłi detrimètũ
vł dãnũ.qꝛ detrimẽtũ vł danũ ẽ reſpẽu
rei iam hite.ſiaũt ſit reſpẽu rei hñde:
H ſolũ ẽ qñ ex tedimẽto aliq̃ remanet
indigẽtia ⁊ ĩpfciĩo in eo ꝗ ĩpedit᷑.h̊ autẽ
nõ ẽ ſic ĩ ꝓpðito.qͥa qᷓ;=tũcũq; ille qͥ cuſto
dit᷑ danet᷑.nihilominꝰ iñ ãgłs hʒ ſuum

pmiü ſaluũ:⁊ q‚tũ ad gaudiũ qð habʒ ĩ
deo:⁊ q;tũ ad gaudiũ qð hʒ ĩ ſeipo ſiue

,

„₰

de bono ppo.gaudebit ei de bõis opꝑib⸗
q circa illù feẽ quẽ cuſtodiuit:et q;tũ edſ
ad gaudiũ qð hʒ in alto.qꝛ cũ vnꝰ cadit
alt᷑ coꝛonã ſus accipit:ſic fuit expoſitũ ĩ
pmo li.iõ ⁊ ſi ruina ãgelica nõ reꝑpat᷑ ex
illo queʒ cuſtodit repat᷑ ex alio.quis ̊
ꝓpt cłpã illiꝰ ne de eo gaudeat patiat
ĩpedimẽtũ:⁊ ex tali tropo foꝛtaſſiſ dicat
oꝛig.ipm eẽ cłpadũ.nullũ tñ ex icur.
rit detrimẽètũ. Ad iltd qð obꝛ ꝙ ãgłs
malꝰgaudʒ de dãnatõe.ꝗ ct.dð ꝙ nõ ẽ
ſile.qͥa ſi n ẽ repire malũ oĩo ĩpmixtũ
bono.& tñ repire bonũ oĩo ĩpmixtũ ma
lo:ſic repꝛobatio ãgłoꝝ aliq mõ admit

tit gaudiũ licʒ ĩpuꝝ:ſᷣ̊ pfcã btĩtudo nul

lũ patit᷑ ſecũ toꝛitũ ł gẽitũ. Ex pqcĩs
patẽt illa duo q̃ vltĩo qrebat᷑.ſ.de volũ
tate ⁊ pmio agłoꝛũ cuſtodiẽtiũ malos.
volũt eĩ malos qͥs nouerũt eẽ pſcitos
volũtate abſoluta dãnari:qᷓ;tũ autẽ i ſe
E vellẽt ſaluãi:⁊ iõ nõ cuſtodiũt ĩuite.qꝛ
q́;uis ſentiãt ſe fruſtra laboꝛãe ad ꝓdu
cẽdũ eoſad ſalutẽ:tñ ſciũt ſe fructuoſe
laboꝛare ĩ ͥ ꝙ retrabũt ne ĩicurrat ma⸗/
ioꝛẽ danatõem. Quadruplex eĩ cõ/
ſueuit bncipatł᷑ effectꝰ cuſtodiẽtie aſſi-
gnari circa aĩias. VUnꝰẽ vt pficiat aĩa ĩ

bonũ gr̃e. A liꝰpt nõ cadatiĩ malũ cłpe.

Terti ſi cadat ꝙ poſtmodũ reſurgat
Quart ne totiẽs ł in tatũ malũ cadat

qtiẽs kad qtũ adſariꝰĩcitat. Moſſet
tñ alit᷑ dici ꝙ nõ ẽ angeł reuelatuʒ qͥ ex

eis qͥs cuſtodiũt ſaluari debeât ł danãai

H tñ nõ ẽ certũ.de pᷣmio vo dð ꝙ ſiẽ du

plex è finis artificis.vnꝰin ſe:⁊ alter in
alio:ſic pʒ in rethoꝛe cuiꝰfinis ẽ loqͥ oꝛ

nate:⁊ hic finis ẽ in ſe.⁊ alt᷑ alij ꝑpſuadẽ
⁊ hic ẽ finis in alio.S ic etiã duplex eſt
pmiũ ãgłiaccñtale.vnũ qͥ gaudʒ de bo
nis opibꝰq fecẽ.aliud q̃ gaudʒ de ſalute

eius quẽ cuſtodiuit.⁊ quẽadmodũü arti

fex ſi hat finẽ pᷣmũ careat?nihilomi
nus pfcẽ dr hr̃e methodũ:ſi ex ↄtigen-
tibꝰnihil omiſit.ſic ãgłs qͥ fidelr̃ cuſto/

iuit eũ qͥ ex ſua culpa danat᷑ ꝑpfectũ hʒ

pmiũ ⁊ meritũ dũ de bõis ſuis oꝑibus
głat᷑.gaudiũ aũt iltq qð ẽ de młtiplica
tiõe bõꝝ opũ:ñ ẽ pmiũ ſbale:cũ ñ ſit de
ſũmo bono ſ̊ accñtale:nec tñ ẽ aureola
qꝛ nõ oẽ pmiũ accñtale eſt aureola:ſed
illud ſolũ qð hʒ pexcellentiã.

parte iſta

ſüt dubones circa lit.⁊ pᷣq̃rit

de H̊ qð diẽ̃ Jero.ꝙ vnaq;ʒ aĩa ab oꝛtu

natitat hẽatãgłm ðᷣlegatũ.vr̃ eĩ flm qꝛ
cũ aĩa puuli i oꝛtu ſue natitat᷑ nõ poſſit
mẽri nec demẽri nec ſit capax diſciplĩe
vr̃ ꝙ fruſtra ãgts ſe occupʒ circa illũ p
illo tpe.ſicẽ ſialiqᷣs doctoꝛ vellʒ erudire
puulũ vagiẽtẽ.ꝙ ſi tu dicas ꝙ ãgłs cu/
ſtodit nõ erudiẽdo q́;tũ ad ſpm ſᷣ deferẽ

do q;tũ ad coꝛpꝰ.tẽ vr ꝙ cũ ĩ pi picło ſit

puer nõ natꝰ natq;tũ ad coꝛpꝰq dẽat
cuſtodiri añ natitat oꝛtũꝗ. NWedð ꝙ

ſiẽ dic̃ YJe.aucto.intlłndũ ẽ ꝙ ad cuſto

„*

1

diã hoĩs ãgelꝰiĩtelligat᷑ deputari ab oꝛ
tu natiĩtatis.nõſolũ ĩtlłit ð natitate ex
vtero:łᷣ etiã de natitate ĩ vto.ex tẽ eĩ ñ
añ dz ãgelica cuſtodia circa eũ qͥ naſci
turꝰẽ ðᷣputãi.qꝛ illa cuſtodia pncipaliꝰ
Tſpiẽ ſpm q; coꝛꝰ iõ ñ dʒ ſpalẽ ãgłʒ ad
ſui cuſtodiã hr̃e anq; ſpuſĩfüdat᷑.ñ dʒ
et differre qꝛ ex tẽ defẽdẽ põt ⁊ adiuuãe
mag:tñ ſʒ tpa disſa.dũ eĩ ĩ vto ẽ puu
lus põt itimi ⁊ dãnãi dũ ẽ er pteꝝ anad

ultsa etatẽ põta baptiſmate ipediri:dũ ẽ

in adulta etate ad diuerſa peccata põt
ptrahi. Qontra hec omnia in his tribꝰ
ſtatibꝰdzʒ ãgelica cuſtodia ſibi vᷣputar.

nerariode
maſn
Uunlehdin
efonbeat
ſbovaſi
Jiiqn
igelosi
celluztpi
Koia ri
Plardin
Sion
ctre/
oetit
eimoocet
guetooin.
ſamtöfe
Goſetduͤn
Enpoeſinz
Attüſmmuta
edde
woragie
cie⸗
afuntde
agelino⸗
bonchü
dfapa
ſue caci
igelicmpe
entüirorſi
fnnatiag
(alid'p
äfgeſin
ſcickoci
Nh
nats.
einele
cheſcit
keutor
nelatd
bicit
gupt
eelsa⸗
fciüte.
dictie
ſuffici
angetſ⸗

7314 4
Aremlmn

—HSõ
ndeanlden

vodeee
Wdohfda
., R

mo
W
„eſ
*

4
E

n n

Weatehiblon
wüſier uigen
Bofoelf aiſt
dämtſeb)
wis ussopibus
ide nluplica
balecänſide

enecthe auregn

letameoaſer

meift

ſtaperoiſchl⸗
xpzciulliip
correlzeructe
diclsgigo/
iagſnaiel
Ncälhipchoſt
adcdden
ü. Heedd
tüigata⸗
gl degunncd
itlirnainni

„*

„ „
.„ ſ. 415 4
zi dz ſole 19)
j ℳ. 7„
Sdt⸗DV.
DIRCC 7

„ li
S . 1XN 9
ſmnatei,
“
era ee
610
ℳ .
CjcN.
NWN—GY

, 4
KSEA
Rg

vt p eã ab bis malis poſſit erui:⁊ ab ad
uerſario defendi.x hi effectꝰ ſatis dũr

plani qͥ ſunt ꝑ libatõeʒa malo.vtꝝ aũt
puul“q;din carʒ vſu rõis aliquẽ occltũ
effcm hẽat qtũ ad hĩlitatõʒ ⁊ directiõʒ
boꝰ aſſigre ẽ difficile F̊ negãe nẽ tutũ

Itẽ querit᷑ de hoc ꝙ dicit. ↄſtat oẽs
ãgelos i cognẽ dĩnoꝝ miĩſterioꝝ ſᷣm ꝓ
ceſſuʒ tpis ꝓfeciſſe.Hᷣ eĩ ſeqᷣt eẽ ↄ greg.
q diẽ ĩ dialogo.qͥd ẽ qð ñ videatq vidẽ
tẽ oĩa videt.ſig vidẽt q̃ſia pnꝰ tꝑis exẽᷣ
plar dĩnũ.vr̃ q ĩ nulliꝰcogne defecer̃t.
Situ dicas ꝙ intlłit de oĩbꝰq ſunt de
ncẽitate ſalutis ſiẽ dic męr ĩ lr̃a. Obᷣꝛ
ʒ h.vnũ ſolũ è illð qð ẽ de eẽnꝰſalutis
nõ debẽt dicẽ rõe illi omia ſciãt q̃i

dtĩtudo eẽtĩ mult. pᷣ ſiiltd exèplar dĩ

nũ ẽ rõ oĩm:⁊ q cogſcit rõeʒ rei co&ſcit
ipam rẽ.vr̃ ꝙ agelꝰ oẽs res creatas co
gnoſcit dvũ ilłd vnũ cogſcit.⁊ ſi ꝓfecer̃t
m ꝓceſſuʒ tpis.̊ vr̃ ꝙ eoꝛũ cog ſbiace

at tiſmutatoi tpali. ⁊ ita nõ vidẽt᷑ eẽ btĩ

MNeedõð ꝙ cog i aglis qdã ẽ a nã:qᷣdaʒ
po ẽ a gra.cog vo ꝗqẽ a na duplex E.qdã
c ĩ dr eẽ a nã.qꝛ rait̃ iſerta.vt cog eoꝛuʒ

q̃ ſunt de ᷣma mũuũdi ↄſtõe.⁊ qtũ ad hac

ageli nõ ꝓficiũt nec deficiũt.qa qtũ ad
banc hũit vłes ſpẽs oĩm. A?ꝰcoꝗ a nã
dr coj qẽ ꝑ nãlẽ potẽtiã:ſiue ſit innata
ſiue lit acqͥſita.⁊ q́;tũ ad hanc ꝓfecerũt
ãgeli ſᷣm ꝓceſſuʒ tꝑis ꝑ mitiplicẽ exꝑi⸗
entiã ⁊ ↄpſionẽ ſuꝑ his q de nouo fiũt.
Siłr coga gr̃a duplex ẽ.q̃qaa gratia
fixa:qͥdã a gra influẽte.ſiẽ eĩ in mẽbꝛis

coꝛꝑalibꝰ ponũt᷑ quedꝗ v̈tutes ĩfluẽtes
Aqdã fixe ſiue vita:qdã influẽs:q̃da fixa.

ſic ĩtlłndũ ẽ ⁊ ĩ ſpualibꝰ mẽbꝛis ſiue ſpi
ritibsangelicis.gra fixa dr eẽ gra⸗ ir
matiõis.cogꝗ ꝓcedẽs ab hac gf̃a ẽ viſio

etne lucis ĩ q̃ nec ꝓficiũt angeli nec de

creſcũt.co& vᷣo qͥẽ a gra influẽte ẽ cog
reułonis:q iõ vocat᷑ influẽs.qꝛ nõ ſꝑ re
uelat deꝰ miſteria: ſ̊ ꝓ loco ⁊ tꝑe.et ſᷣm
hãc ĩtlłit mgr angelos mag ꝓfeeiſſe:ñ
qꝛ aptiꝰviderĩt vbũ:ſᷣ qᷣ reueło aliq̃ fcã

c eis a bo. Ad illud ꝗ ꝗð obꝛꝙ nõp
ficiũt qꝛ vidẽt oĩa vidẽdo vᷣbũ.dð ꝙ illð

dictů eſt nõ p pbetatẽ:ß p equalentiã ⁊
ſufficietis.qꝛ cog ſoliꝰpᷣbi a deo ſufficit
anget ſiẽ ſi hꝛent cognẽ oĩs rei etiaʒ in

pticulari. Ad illud qð obꝛ; vident

oëm rõem.dð ꝙ ſpeculũ et᷑nũ ẽ ſpꝑculũ
volũtariũ ⁊ exẽplar illud eſt volũtarie
ductiuũ.iõ qᷓ;=tũcũq; qs in eo aſpiciat ni
hil in eo videt niſi q;tũ vult reuelare.
Ad ilłd vo qð obꝛ de tñſmutatõe tpis

dicendũ ꝙ ⁊ ſi cognitio btitudĩs tẽpoꝛi

nõ ſbiaceat:tñ cognes ⁊ affciões ⁊ etiã
cogitatões ãgeloꝝ circa h̊ create nibil
ĩpedit vãiari p tꝑa.dicit ei aug.ſupꝑ ge.
ad lit.ꝙ de ſpualẽ creaturã mouet per
tꝑa ñ pꝑ loca.⁊ h de angeł dẽa ſufficiat.

Biſtictio duodecima.

Ec de ageli
nẽ
h ogitiõe τι. Supꝛa egit
msęgr de ↄditõe nẽ ſpũaliſ
in hac zapte agit de cõdi
töne coꝛpał᷑.⁊ qm creature coꝛpał duo
ſunt pᷣncipia.viʒ male et foꝛmale.iõ ꝑs
iſta duas hʒ. In pᷣma agit de cõditiõe
coꝛpatł᷑ creature qᷓtũ ad pncipiũ male.⁊
H ꝓductio dr̃ creatio.indagit de ꝓdu
ctõe ipiꝰqtü ad pᷣnfor̃ale.⁊ Bꝓductõ

dr diſtĩctio.j.di.xiij. Oꝛĩa aũt diſtĩctõ

nis opatio fuit ct. Pꝛia ꝑs ↄtiet pntẽ
diſtictiõem ĩ q̃ itẽdit agẽ de mẽ reꝝ coꝛ
paliũ ꝓductõe. Et qm circa ꝓductiõem
mẽ coꝛpał oue fuerũt ſolẽnes opiões.
iõ ps illa duas hʒ.in pᷣma vnaʒ ex illis

eligit. in 2diuxta illaʒ opiõem de mate

ria illa tractat ⁊ inquirit ibi.de q̃ pᷣuſq;
tractemꝰ. Pꝛĩa ꝑs hʒ q̃tuoꝛ pticu-
las.in pᷣma dicta dicẽdis cõtinuat.ĩ =
diuerſas ſcõꝝ opiões circa ꝓductõem
mẽ coꝛpaliũ explicat ibi.qda naq; ſcõꝝ
.ĩ ʒoalterã ex illis opioib eligit ⁊ ex

planat ibi. m hãc itaq; traditiõem ⁊t.i
q̃rta ⁊ vltia qdᷣdã duꝰ detiat ibi.attẽde

q bic dicit aug.t. Silr =ps pᷣncipatł

in q̃ de ipa mà ſᷣm opiõeʒ plꝰelecta inq;

rit q̃tuoꝛ hʒ ptes.in pᷣma detiat qit᷑ fu-/
erit infor̃is ⁊ ↄfuſa.in ⁊ detiat vbi fue
rit locata ibi.nũc ſuꝑ ẽ qð ſp qrebat᷑

in ep aticipado detiat q*diebvt in
qt fuerit diſticta ibi.nũc ſuꝑ ẽ vt diſcu

tõem ⁊. q̃rto vᷣo ⁊ vltio aucte alcĩnij cõ
fir̃at ibi.q̃tuoꝛ eĩ modis vt vic alciniꝰ.

a a
hy'ptis ſm duo q̃ mgr dtiat de
infoꝛmi mã coꝛꝑaliũ: circa duo hᷣ icidit
dubo. p̈*circa mẽ infor̃itatẽ. z ro
circa eiꝰq;titatt. Circa pmũ qrũt tria
Pmo qrit᷑ vtꝝ mã coꝛpaliũ creata ſitiĩ
oĩoda poſſibilitate. vvtꝝ creata ſit in
pfc actualitate. ʒꝰ vtrũ creata ſit ſub
aliqua foꝛmarũ diuerſitate.
Ara pᷣ ſic ꝓcedit᷑ ⁊ ondit
c ꝙy mã creata ſit oĩoda
poſſibilitate: ita ꝙ nullaʒ hüerit

foꝛma.pᷣꝰp aug.in li.de ſimboł:qͥ ait ſic

poĩm for̃aꝝ capacitas fcã ẽ vt oꝛdina
tiſſimo dei munẽ cetera for̃arẽt᷑ q for̃a

ta ſunt. vr̃ ꝙ in mã ſᷣm ꝙ pꝰ adita fuit

fuerit ſolũ for̃aꝝ capacitas ⁊ nlła foꝛꝰ
Itẽ aug.i.xij.li.ↄfeſ.nõne tu dñe do⸗
cuiſti me.qꝛ puſq; iſtã foꝛnãʒ foꝛmareſ
atq; diſtiguẽs nõ eãt aliqͥd nõ coloꝛ:nõ
figura:nò coꝛpꝰ:nõ ſpũs.tñ nõ oĩo ni/

hil erat infor̃itas ſine nlla ſpe: ⁊ pꝰilłd

totũ ꝓpe nihil erat qmn adh̊ oĩo infoꝛme
erat:ia tñ erat ꝙ for̃ari potẽat. Ex his
dDuobp̈bis expſſe colligit᷑ ꝙ mã coꝛpa/
liũ ſ oĩodaãfor̃itate et poſſibilitate p/
qucta fuẽit. Itẽ q ilta ſit poſſibile vf.
poſſibile ẽ pᷣꝰeẽ ſñ poſterioꝛi:ß mã poꝛ ẽ
oĩ for̃a.ꝗ poſſibile fuit eò fieri abſq; oĩ
for̃a. Itẽ ad reꝝ ↄditõeʒ ↄcurrit du/
plex poꝰ.ſ.poactia ⁊ popaſſiua: pt po
tẽtia agẽt᷑ ⁊ pomẽ: ſ̊ poſſibłe ẽ potẽtiã
agẽt pcedẽ effem ⁊ nã ⁊ durone. poſſi
bile ꝙ poſſibilitas vł capacitas mẽ nã
durõe petiſtat oĩ fore. Itẽè ꝙ illd ſit
ↄgruũ vf ſic.ſi aliqð vnũ rpit᷑ ĩ vnipᷣſo
qð ↄſtitutũ ẽ ex płibꝰnatun:⁊ alterã il/
laꝝ ẽ ꝑ ſe ĩmediate ſiłr ↄtiĩgit p ſe inue
nire ⁊ reliqua ad h̊ ꝙ vninſitas ſit ↄple
ta: rs mudane p nãʒ ↄponũt ⁊ foꝛmat
⁊ ẽ ĩuẽire purà foꝛmã i quꝗ nihil ẽ ð pta
te mẽ vtpote deũ.ꝗ erit pire purã mãʒ
ĩ q̊ nihil erit ðᷣ actualitate foꝛ ſ h ñ fuit
niſi in mũdi exoꝛdio.ᷓ vr ꝙ mã ꝓducta
ſit ſm oĩ fora Itẽ deẽ ages oꝛdiatiſſi
megab extrẽo ĩ extremũ puèit p meꝰ:
ß me vint oĩo ñ ẽs ⁊ ẽs ĩ actuè ẽs oĩo ĩ
Nog vr ꝙ deꝰĩ pductõe rʒ pᷣvde nõ ẽte

—

fec ens ĩ poqᷓ pduxeritaliquã foꝛmã.

ℳ

intelligẽtiã

Ad oppõitũ hugꝗ.⁊ li.v ſacra.credo il
lq pᷣmꝗ mãʒ ñ iõ dicta ifoꝛmẽ foꝛe qꝛnt
lã oĩo foꝛm hũeritqꝛ ñ aliqͥq tłe coꝛpe
um exiſtẽ põt.⁊ H̊ ið mgr dic ĩlr̃a Itẽ
boeoẽ eẽ ẽ a foꝛß oẽ qð creat᷑ ſtati po*
creatõʒ ẽ. ł foꝛł hʒ foꝛmò.ſiigr mã
creata fuit t fuit for̃ata ł hũit foꝛmã in
ſue eductõis pᷣnꝰß ñ fuit foꝛg Itẽ

phᷣs ĩpoſſibte ẽ mãʒ ſeparia moꝛpha:ſᷣ

ſi mã tpe pexiſtẽt oĩ foꝛme: poſſet ab ea
ſeꝑãi.g ñ fuit creata ĩ carẽoĩs foꝛme.
Itẽ vnitas boitas pitas ſiue modus
ſpẽs ⁊ oꝛdo:ſũtĩ rebꝰ ex pte pncipij foꝛ
mal:ßꝶ ipoſſibłe ẽ aliqq eẽ pduciĩ qͥ nõ
ſit veſtigiũ creaton. g ĩpoſſible ẽ cali⸗
qq educat᷑ carẽs oĩ foꝛꝰ Itẽ ſi mã illa
carẽtoĩ foꝛg ⁊ oĩ accñte.gᷓ nec hꝛẽt ex/
tẽdi nec locãi:nec eẽ ĩ motu necĩ qete:h
nihil tke ĩ u nã põt exiſtẽ.q̊ mã n potuit
iĩ ſui ↄditõe oĩ foꝛcarẽ. Itẽ mã Hipm
qð è dr̃ eè a foꝛs eentialẽ hʒ vᷣpẽdẽti
a foꝛdſi g impoſſibłke ẽ aliqͥd ſepai ab eo
qð eeẽntialr ſibi ihẽt ĩpoſſibile ẽ nãm pt
oẽʒ foꝛmã exiſtẽ̃. Mead pqcoꝝ ĩitlłn
tiã ẽ nõndũ ꝙ duplr ẽ loqͥ ð mã:aut ſᷣm
ꝙ exiſtit ĩ nã aut ſʒ ꝙ ↄſiderat᷑ ab aĩa.ſi
Fʒ ꝙ ↄſiderat᷑ ab aĩa ſic põtↄſederãi in
for̃is ſiue ꝑ pᷣuatõʒ fofr̃e diſticte ſiue ꝑ
puatõʒ eſ oĩs for̃e.⁊ ſic docʒ aug.xi.ↄf.
eẽntiã mẽ itltre.nã mã ſʒ eênti ẽ ifoꝛ/
mis ꝑ poſſibilitatẽ oĩoda.⁊ dũ ſic ↄſide
rat᷑ for̃aꝝ ipa capacitaſ ſiue poſſibłitaſ
ẽ ſibiꝓ foꝛ.ẽ iteꝝ loqͥ ð mã ſᷣm ꝙ hʒ eẽ
nã ⁊ ſic nũq; ẽ pt᷑ locũ ⁊ tps ſiue pt qͥe
tẽ ⁊ motũ.⁊ Beñ ſoluũꝰn ↄgruitimo e ĩ

pPoſſibte ẽ mãʒ ĩfoꝛmẽè exiſtẽ ꝑ pᷣuatõem

oĩs foꝛ.⁊ Hẽ qdᷣ diẽ mgr ⁊ hug. de ſcõ
yvic.⁊ oẽs ĩ Hͥ tractatões ↄſẽſũt ꝙ i mã
pᷣ? ꝓqca ẽ p creatõʒ ñ fuit ĩ oĩioda poſ
ſibtłitate ſiue ĩ carẽoĩs for̃e.vñ ↄcedẽ

de ſüt rões ad hqc ptẽ ĩqucte. Zd iltd

qð obꝛ ꝙ pᷣfcã ẽ oĩm capacitas.et ſilit
ð eo qð dr i.xi.ↄf.dð ꝙ auꝰ.loqͥ ł ð poꝛi
tate nẽ ñ durõis. ſʒ eĩ oꝛdinẽ nẽ pᷣus ẽ
mã oĩode ĩ poaq; ſit ſb aliq foꝛt ita oĩo
de ĩfor̃is 6 aliqᷣ?for̃ata.qꝛ for̃atòeʒ hʒ
aliũde ſ̊ ĩfoꝛmitatẽ ⁊ poſſibilitatè hʒ ex
ꝓpꝛia natura:non tamẽ poteſt eſſe poꝛ
durõe.nũqᷓ; ei infor̃itas è niſi ꝑ aliquã
foꝛmã nec poſſibłitaſ niſi pꝑ aliquẽ actu

Allg⸗
iepicz
veletüqt
ſepoſte
ltpctan
lacipa;
ſtpoꝛpe
mnypien
tis me
ſicdepe
depeaz
gefap
ilarotz
cti
nniſhe
iofde
ſore enod
ſoianoiati
getnalitate.
agaltt'ap
Eineipanea
inpductoe
Rboator
eiinnder
ensi pon
ſitmectü
7bceguta

4

tur⸗
ſnacna
gene
Nctene
idrs
ditode
lccktrin
biaſckiä
Ciocape
gl pnofa
giiſkfcä
nuc pfun
oncürde⸗
fecthng
6maionis
ſucceſſige
wepque
ſleſekſin
lcceſſioe

1
dumncnl
miſcen
„. e
ilin de
iſigini
aMene d
Adüſenin
Mnandg
meplann
rödigſne⸗
us ſun monns
1prkönagin
e atmiiqt
re
Kſimaile
1gnecbeiter,
ounicers
Kimiiui
.Fümabin
iaezdtti
iaſehict
rmhlke h
Nediri
filoädniun
vfuemt
raie icrin
vroinin iue⸗
caug/
Ctiſc t⸗
, „
ſirepſla
dnüfmgd
iceſrdic,
crntindtli
es/Künt

4

( 0 , NeeN
4 1s oe- AA
„
„d 1 1.
— E
NN ieCl. Mu.
Ne N!
„S
nc NCN;AI
IER .
— 0

Naeoſ
5 *
5qoan Lodld.
7 . e/
. * „
, 7 eNN.
RIE . .
„
1 (N
4 1
balW!
„„ „N
aene)
1C. : tond“
ℳ** .„
4 %
ſſiei k
ſſibi.
e
. S “
me N,
,
.⸗ ,GoA

Ad illd qð obꝛ ꝙ bpot eè ſñ poſterio

ri.dð ꝙ iltid nõ hʒ vᷣitatẽ qñ pᷣꝰa poſtẽio
ri pecdʒ łqñ ad ipm ncciaʒ hʒ oꝛdiatõʒ
vel etia qñ illud nõ ẽ pus ĩ vna ↄſidera
tioõe poſteriꝰẽ ĩ alta.oĩbꝰhis d cauß fal
lit pdẽa rõ ĩ ꝓpoſito.mã eĩ a foꝛde ꝑᷣqʒ
⁊ ad ipaʒ hʒ nccariã oꝛdĩatiõeʒ:⁊ q́uis
ſit boꝛ ꝓductõe ſiue gñatõe:poſterioꝛ ẽ
in ↄpletõe. Ad ilłqd qð obꝛ de po agẽ
tis ⁊ mẽ.dð ꝙ nõ ẽ ſiłe.qꝛ po agẽtiſ nõ
ſic depeẽdet ⁊ ↄplet᷑ pꝑ effem ſicut poꝰmẽ
depẽdʒ ⁊ ↄplet᷑ p actũ. Ad illd qð obꝛ
q rcipe foꝛmã ꝑ ſe.gꝗ̊ ⁊ mãʒ.dð q; ꝓpõ
illa nõ hʒ nccitatẽ ſᷣ ſolũ ↄgruitatẽ.pec
catũ ẽ etiã ĩ aſſumptõe.qꝛ for̃a illa q cũ

mã fac ↄpoſitũ:nũq; ſine mã repit᷑.cuʒ
eni dr̃ deꝰẽ pure foꝛma.equocat᷑ nomẽ

for̃e.qꝛ nõ dr ibi for̃a ꝓut ẽ ꝑfcio mẽ:ſʒ
for̃a noĩat ibi eẽntiã que hʒ eẽ in oĩoda

actualitate ⁊ ↄpletõe:⁊ nꝰpõt puenire

ad altiꝰↄpðem. Ad ilłd qð obꝛ de oꝛ/
dine i pducẽdo.dð ꝙ ad h̊ ꝙ ſᷣuet᷑ oꝛdo
in ꝓductõe nõ oʒ ꝙ quicũq; hẽat oꝛdinẽ
nẽ hẽat oꝛdinẽ duratõis ſucceſſiue. ð H
eĩ innuerabiles ſunt inſtãtie.⁊ iõ quis
ens ĩ potẽtia ſimplr᷑ int ens ⁊ ens actu

ſit mediũ:nõ oʒ ꝙ duratõe ſeõtur vnu

⁊ pcedat alterũ.

.Ecundo queri

tur vtuꝝ mã illa ꝓducta ſit in pꝑ/

fecta actualitate. Et ꝙ ſic vr̃ pmo per
tex.ge.ij.iſte ſunt gñatoes celi⁊ terre ĩ
die ͥ creauit deꝰ celũ ⁊ frà ⁊ oẽ vᷣgultũ
agri t. in eodẽ die ꝓducta ſunt q pꝰ
dixit pꝑ dien nũeꝝ fuiſſe diſticta. Otẽ
eccł.xviij.q viuit ĩ et᷑nũ creauit oĩa ſitł:ſi

oĩa ſił ſt creata.ꝗ coꝛpalia ⁊ ſpũalia ?

oĩs coꝛpaliũ dꝛĩa. Itẽ iob.xl.ecce ve/
hemoth quẽ feci tecũ:s nrehemoth ẽ an⸗

gelepmo fact: et ho vltio die factus.
oĩa ſit᷑ fcã ſunt.his auctõitatibꝰar guit

aug. ꝓ ſua opiõe ĩ hac pte. Itẽ hipm

oñdit᷑ rõe.ab agẽte pfcẽ po dʒ exire ef

fectꝰpᷣm ꝙ mai ẽ maifeſtatiuꝰſume po

ſ maioꝛis poẽ poſſe ſitł omnia ꝓducẽ q

ſucceſſiue.̊ magꝗ ẽ declaratia diuine

po ꝓductio mẽ cũ pfcã actualitate foꝛ
ſił ⁊ ſeł ſibi collate q; poſtmoduʒ ex illa
ſucceſſiõe educte.ſiq̊ de ꝰoꝑat᷑ ̃m ꝙ eiꝰ

pPotẽtiã magis vecet vr &c. Itẽ pfcc
fapiẽtis ẽ oꝛdiate opari.ꝗ ſi cofuſio re⸗

puõt oꝛdinatõi vr ꝙ deꝰnihil ꝓduxerit
cũ ↄfuſiõe cũ ſit ꝑfeẽ ſapiẽs.ꝓduxit igi
tur ſbᷣ oꝛdine:ſᷣ oꝛdo pſuꝑpõit diſtictõʒ
̊ „π. Itẽ pfcũs effcũs atteſtat pfcẽ
bõitati in efficiẽte:ſig de ẽ bõitatis pfe
tiſſime.vr qꝙ ſtati cũ ꝓduxit mãʒ debnit
ipam foꝛmis plene pficẽ cũ ipe h̊ poſſʒ
Situ dicaſ ꝙ h nõ cocludit ꝙ ſtatĩ de/
buit pficẽ:ſᷣ ꝙ ex totali cã:⁊ potuit ⁊ de⸗
buit differre. O bꝛ õ h.qꝛ na ⁊ ars opa
tur qcitiꝰpõt:⁊ de excellẽtia vᷣtutiſ ⁊ bo
nitatis ẽ q; offm ſuũ ↄpleat velocit.ſig
tã nãꝗ q; ars ẽ imitatrix dĩne artis ⁊ vir
tutis.vr ꝙ decũ ſtati cõplẽ potuerit
nulla tpis moꝛa ł duratiõis diſtulerit.
Sʒ3ʒ2 pmo p tex.ge.arguit᷑ vbi dĩ ꝙ
p.vi.dien ſpaciũ ↄpleuit dñs opus qð
ĩchoauẽat.̊ᷓ vr ꝙ nõ ſbito mã ſit ĩ ꝑfcã
actualitate ꝓducta ſᷣm ſacre ſcripture
ſniaʒ. ſi igit᷑ maioꝛ ẽ hꝰſcripture aucto
ritas qᷓ; ois hũani ĩgenij pſpicacitaſ vt
diẽ aug.maꝗ ſtãdũ ẽ huic ſnĩe: qᷓ; oi pꝰ.
ſuaſiõi hüane. Si dicas ꝙ rudibꝰlodꝗ
bat᷑ legiſlatoꝛ: nec potuit ſił dicẽ qð ſit
de potuit facẽ.neutra iſtan rnſionũ vẽ̃
ſufficiẽs. qꝛ ꝓpt᷑ ruditatẽ auditoꝛis nõ
dʒ ei dare aliqs occaſiõeʒ deceptõnis
moyſes aũt bñ nouerat ꝙ ipi verba eiꝰ
ad lrãm intelligerẽt.g ſciẽter docebat
eos id vñ poſſent decipi ⁊ errare. Itẽ
q́;uiſ ſił nõ potuit oĩa dicẽ ⁊ opa illa ex
pmẽ:tñ potuit expᷣmẽ ſimul ola fcã eſſe
AItẽ criſtoſ.ſup Jo.omi.xxij.qð ſimt
extitit p ſbaʒ mẽ ñ ſit appuit ꝑ ſpeʒ ſoꝛe⸗
nõ vr ꝙ ſił pducta ſit ſb foris. Ad H
ſunt auctes cõit ſcõꝝ ⁊ doctoꝝ.vtabꝛo.
JYo.gregꝗ.baſilij dioni.⁊ dam.⁊ alioꝛũ
priü ta grecoꝝ q; latinoꝝ. Itẽ p rõeʒ
v hipm q;uis deꝰpoſſʒ ſtati hoĩeʒ ĩ bti
tudine collocare:⁊ vniuerſuʒ in ea pfe
ctõne in q̃ erit pꝰiudiciũ facẽ:maluit tñ
oꝛdinẽ ſeruare:nõ ſolũ in mũdi exntia:
ſed etiã in decurſu.quia efficaciꝰſic ma
nifeſtat eius ſapia.ergo ſiłr videt᷑ ꝙ in

pmario rerũ exitu nõ tatümodo ſerua

uerit oꝛdinẽ qtũ ad ipſum eſſe:ſed etia
qtuʒ ad ipm ꝓducẽ ſine facẽ.ꝗ̊ nõ vĩꝓ½
omia ſimul ꝓduxerit:ſed ſucceſſiue.

IVItẽ diuina potẽtia nõ tin mãifeſtat᷑
in ꝓpductõe for̃e:ſ̊ etiã tm ⁊ àpliꝰ mani⸗/
feſtat᷑ in eductõe mẽ.mã aũt ſᷣm maioꝛẽ
ſui capacitatẽ magis decłat efficiẽtis
ptãte:ᷣ tato maioꝛ ẽ capacitas ĩ mã q;
to maioꝛẽ in ea infoꝛmitas.ſi g ad mãi
feſtatõem dine potẽtie debuit mã ꝓdu
ci capax ſᷣm ꝙ erat poſſibtłe.vr̃ ꝙ deus
de buit eꝗ ꝓducẽ in tata infor̃itate ĩ qᷓta
mõ poſſet aliqͥ mõ ſbᷣſiſtẽ. nõ ſſ pfecta

foꝛmaꝝ diſtictõne. Itẽ ĩpoſſibile eſt

dies mãles ſił eẽ.g ipoſſibile ẽ H itlłere
ꝙ de ſi oĩa ꝓduxerit:⁊ tñ ea ꝓduxit ꝑ
vi.dies.oʒ g̊ hᷣm põem q pðit oĩa ſił eſſe

ꝓducta ſenariũ illũ dieꝝ itliłre ſpũalit᷑

⁊ ita lucẽ ſpalẽ ⁊ noctẽ ſpualẽ.ꝗᷓ ſihec
oĩa ſił ꝓducta ſuntĩ pᷣmo inſtãti:dĩſa ẽ
lux a tẽbꝛis.i.boni angłia malis.g nõ
fuit moꝛa int creatõem ⁊ lapſᷣ.qð eſtẽ
ipꝛobatũ ⁊ oñſuʒ ẽ eẽ aug. Itẽ cũ
ſacra ſcriptura nũerat opa.vi.dieruʒ
aut oꝛdiat q;tũ ad oꝛdinè duratõis:aut
q́;tũ ad oꝛdinẽ nẽ: aut qᷓ;tũ ad oꝛdinẽ di
gnitatiſ.ſi qtũ ad oꝛdinẽ dignita.ꝗ cũ
v ſit digniſſima creaturaꝝ debuit eiꝰ
ꝓductio attribui pᷣme diei.ſi quàtũ ad
oꝛdinẽ nẽ.gO pductio ſolis ⁊ lie añ pdu-
ctionẽ ꝓplataꝝ ⁊ herbe. Reſtat igit᷑ h̊ eẽ

dictũ q;tũ ad oꝛdinẽ tpis ſiue durònis

HM ad pdictoꝝ intiłntiã nõndũẽ q

circa hac qõem dinᷣſe ſunt ſcõꝝ opiões

Quidã ei ſci in hac qõe magꝗ ſecuti ſũt
viã tologicã trah'tes rõnem ad ea q
ſunt fidei.Quida vᷣo int᷑ qͥs pcipuꝰfuit
aug.mag ſecuti ſunt via phicã que illa
pPit qͥ riqẽèt᷑ magis rõiↄſona.pñ ⁊ intel
lectũ ſcripture trahit ad rõis ↄfir̃atiõʒ
⁊ atteſtatõem.vñ cũ videat᷑ rõbilius a
ſumma potẽtia oĩa pduci ſimul ⁊ moꝛa
tpis intiacẽtis nulliꝰ videat᷑ eẽ vtilitaR
necitatis:poſuit oĩa ſił eẽ ꝓpducta ſuã
Nõeʒ ↄfirmas ꝑ auctes ſacre ſcripture
⁊ exponẽs illud qð vr̃ ſibi ᷣdicẽ: viʒ de
dieꝝ diſtictõe:oñdẽs ꝙ illi dies nõ fue
rũt dies mãles ſᷣ po tiꝰ ſpales qui oẽs
ſit potuerũteẽ.⁊ põ mitũ fuit rõbilis:
⁊ valde ſptilis. verũtñ q; ad hoc põneʒ
vr intlłctꝰſcripture diſtrahi ⁊ ſecuriꝰẽ
⁊ mag meritoꝛiũ intlłctũ nr̃m ⁊ rõnem
oĩo ſcripture ſupponẽ: qᷓ ipam aliquo

modo diſtrahere. Y cõiter alij docto⸗
res ⁊ q pceſſerũt aug.⁊ qͥ ſecuti ſunt ſic

ĩtellexerũt⁊ poſuerut ſicut textus ⁊ lr'a

ſacre ſcripture.ge.ſonare vr.vñ poſu⸗
erũt oĩa malia coꝛpa ſił eẽ creata ĩ mã:
Htz nõ ſit p ſenariũ dieꝝ eſſe diſticta in

foꝛma. Hac poeʒ ⁊ ſi minꝰ videat rõbit᷑

q; alia:nõ tñ ẽ irrõbile ſuſtinẽ. q́uis eĩ
ro nõ pcipiat hꝰpõis ↄgruitatẽ ꝓut cõ
ſideratõi ſue initit᷑:pcipit tñ ꝓut ſb lu⸗

mine fidei captiuat. Eſt eĩ hꝰſucceſſi

ue for̃atõis ⁊ diſtictõnis rõ q̃druplex.

viz lfalis. ? moꝛalis.allegoꝛica.⁊ ana⸗
goꝛica. Afalis ĩ H ꝙ deꝰnõ im ĩtẽdit fa

cẽ qð põt q;tũ etiã cõicãe creatfe qð põt

recipe. vñ cũ poſſit dãe btĩtudinè abſq;

meritis:pult tñ q mẽamur.ſic cũ poſſit
ſtati pficẽ mãm:maluit tñ ipaʒ ſb q̃daʒ
infor̃itate ⁊ impfectõne facẽ q̃ſi mã ad
deü clamaret vt ipam pficẽt.⁊ hoc ideʒ
uoluit ꝑ ſenariũ dieꝝ differre: vt ĩ pfe
ctõe nũeri ſił oñdẽt᷑ pfcio vniuerſi.ſᷣm
eĩ aug.ſenariꝰẽ numerꝰpfcũs.q ↄſtat
ex oĩbꝰſuis ꝑtibꝰaliqtis: ita ꝙ ñ deficit
nec excreſcit.ptes autẽ aliqte dñr que

ſumpte aliqͥtiès redqũt totů. Rõ mo

ralis ẽ vtin H̊ͥ erudiat᷑ hõ.ꝙ ſiẽ natura
coꝛpea p ſeipm infofis exiſtit:tüc autẽ
for̃at᷑ cũ dĩna bonitas ei infor̃itati tri
buit foꝛma:ſic aĩa foꝛmari nõ põt per ſe
ipam:niſi deꝰgrãʒ ſuò infundat:cui edꝭ
nñerſenariꝰatteſtat᷑.q; tps ẽ merẽdi
P vniuerſuʒ tps vite pñntis:vt pꝰmodũ

det᷑ hõi quies.qꝛ nõ puẽit᷑ ad pfectõem

meritivſq; ad ↄfirmatiõem gfe finalis
pꝰ quã nulla ſeqͥt veſpa.x iõ dieſ ſepti-

mus nõ hʒ ſibi aſſignatü veſpe in ſcri⸗

ptura. Allegoꝛica vo rõ ẽ᷑.qꝛ ſi expſſe
aug.oñdit in illa pᷣma mũdi ↄditõe q ẽ
diſticta p ſenariũ totũ ſpaciũ ðᷣcurſus
mũdi pntis ſm.vi.etates pſignat᷑ vt ꝰ
dies:etati pme rñdeat.⁊ ?2*.˙7 ſic dein-
ceps ſᷣm ꝙ plane adaptat aug.ſuꝑ ge.
ad lit. qd hic lõgũ eetrepetẽ. Roautẽ
anagoꝛica ẽ vt in illa dieꝝ diſtictõe in⸗
telligat᷑ ꝑfcio cognis in agłica nã btifi
cata.ſm ꝙ plane oñdit aug.ſup ge.ad
lit.q̃ſi p totũ.qð iõ pocat ad lit.q;ꝛ expõ
nem iſtã qua alij reputabàt ana goꝛicã
dixii legiſſatoꝛẽ intẽdiſſe ad lr̃aʒ: nihil

tiſiaen
hiſtonof
ſpetbitinn
nmaelic
ſfisphice
niiphinin
ſiibſeali
itlctü
legiſaton.
fuericktü
inktiptrpos
nulliſpen
ſcriptumne
Gitalsn
ſaſtmnoon
Milhei
doilgoian
i die tbian
dieb pttitcen
Nebiisillyre⸗
obrdeccckiat.
doſcriptun
nicteatdem
ſctoneoi
Genpdid
goͤcreane
Pxouta
hoinxcan
Neglerwia
wposſltutin
glefeciterüii
Nthratnüͤpe
täſtüme
inpecidede⸗
iniormatde⸗
bontndd
aming
reipfco
dinogctoi
biügeop⸗
omnatde
we ineeſ⸗
olainqh,
hiſantn
ila tinſt
cadiſtictn
ſanetu

e unbee det. „
4 H P
6 Need
Ctn
Ae Co.N
de o 5 ſreet
N wcU
„. 5 7.
CE N d
* „ ſſ.
Mu ſrciit
„ „ „ 4»—
e,
uñ pn bt
erifi nien
—— .
pfrüntrtt,
„ „
difeme nigſe

z e :
s
„ . 4 , .
e N .
NNN
A 4 ee r
„ . „.
WGPere —*
N. R H
* .
eed e.
..Fcd
.2⸗ * „ 4
** n, /
N Vedra A.
„ 4 4
eESL/
SS Vreſ⸗
NN PAK
“
. atzedefenn
R V .,
2
. 86
ricsn od
A. 4 .
. gerten
GKMaen
iendem
WRen
e,
NNAICRNIGV
7 1„

*
„ꝑ
ℳ mede
4 VENE

6 NNIN
tliſnininn,

ℳ½
neszige
. ,aeie,

14 . N
epi N
„ .
.

WMe M/,

tñ ibi aſſerẽdo dicit ſᷣ pteſtat᷑ipe modo
inqͥ ſitoꝛio ſe ibi pcedẽ.⁊ ſicẽ pʒ ex eiꝰ ĩtẽ
tiõe ibidẽ mag volebãat intlłctũ ex ſcri9/
ptura elicẽ exquo ſcriptura nõ poſſʒ a
viris phᷣicis derideri: nec ꝓpt᷑ h̊ aliqͥs
nãli phia inbuta fidei vitate retardari
ſiẽ ipſe alñ fuerat retardatꝰ*: magꝗ inqᷓ;
qᷓ; itlłctũ pᷣncipalẽ exponẽ quẽ ibi hũit
legiſlatoꝛ.⁊ mag intedit oñdẽ qͥd gẽtuʒ
fuerit:ł᷑ tũc potuerit q; qͥd fem fuerit.et
in.xij.ↄf. ondit᷑ ꝙ vna ⁊ eadẽ ſcriptura

młtipłr põt ĩtlłi:⁊x in oĩbꝰſenſibꝰpᷣe qrũ

nullꝰſpm ſcm latuit:ex cuiꝰini biralac
ſcriptura edita fuit.⁊ in H̊ͥ maiſeſte oñ/
dit ꝙ alijs nõdicit.hãc igit᷑ poſitõnem
ſuſtinẽdo ad obiecta in ꝛiũ rñdẽdũ ẽ.
Ald iltq eĩʒ qð pᷣmo obꝛ de textu ge.
dð ꝙ illd dictũ ẽ ꝑ recapłatiõem.⁊ iſte
tin die.ibiↄfundit᷑ vt teneat᷑ ꝓ diuerbᷣ
dieb vyl tẽt ceumatice vt reddat᷑ ſingutł

mẽ bꝛis illiꝰrecapłatöis. Adilłq qʒ

obꝛ de ecckiaſ.xviij.ꝙ viuit ĩ eternũ ⁊c.
dð ꝙ ſcriptura facit vĩ int᷑ creãe ⁊ facẽ.
n creatõem vocat ꝓductõeʒ ex nihilo
factionẽ pᷣo ipam diſtĩctõeʒ.⁊ h̊ bñ ſigẽt᷑
gen.ij.vbi dr ꝙ ceſſauit ab oĩ oꝑere ſuo
qð creauẽat vt facẽt.oẽs igit᷑ ſancti in
H ↄcoꝛdãt ꝙ oĩa ſunt ſił pducta in mã.
⁊ iõ oĩa ↄcedũt ſił eſſe creata:ſᷣ tñ nõ ſit
facta. Ad illq qð obᷣ de iob.xl.dð ꝙ
greg.expõit ꝙ tecũ dicit ibi ſiłtatẽ non
tpis:ł̊ ſiſtatẽ rõis.q.d. ecce vehemoth
quẽ feci tecũ.i.tibi ſſteʒ ĩ rõis capacita/
te. Ad ilłd qð obꝛ ꝙ maioꝛis potẽtie ẽ
declaratiuũ ꝓducẽ młta ſil.dð ꝙ deus
potẽtiã ſuã mag intẽdebat maifeſtare
in ꝓductõe de nõ eẽ in eè: q́; poſtmodũ
in foꝛmatiõe.ibi eĩ mãifeſtat ſapĩiam et

bonitatẽ:⁊ vt ſigillati ⁊ diſtieti ⁊ aꝑpꝛo

pꝛiatim in ꝓductõne effectuũ maifeſta

ret᷑ pfcio potẽtie ſapie ⁊ bõitat.placuit

dĩno actõi pᷣmittẽ opꝰcreatõiſ:pꝰmoð
ſbiũgẽ opꝰdiſtictiõis.poſtrẽo po opus
oꝛnatꝰ⁊ decoꝛatiõis.⁊ in pᷣᷣmanifeſtat᷑
poꝰ.in ⁊ ſapia.in ʒꝰvo bõitas pfcã:licʒ
oĩa in qͥlʒ hoꝝ maifeſtari poſſit.et iõ ita
bñ ſunt maifeſtata pꝰↄſũmatũ eè rerũ
illa tria ſiẽ̃ ſi in pᷣnꝰſtati mã fuiſſʒ ꝓdu/

cta diſticta ⁊ oꝛnata. Et ꝑ h̊ patẽt duo

ſequẽtia que ꝓcedũtↄſiłi via. videlicet

—

de bonitate ⁊ ſapie pfcoe.ille enĩ rões
nõ ↄcludũt niſi ꝙ deꝰmãm ĩ ifoꝛmitate
nõ debuit relinqᷣre.qꝛ H eẽt oꝛdinẽ et
pfcòem:ſᷣ̊ dũ feẽ ĩfoꝛmẽ vt foꝛmaret:et
ĩpfectã pt pficẽt:oñdit ⁊ pfcõem ⁊ oꝛdi/
nè a ſe mẽ dari. Et ſi tu obicias ꝙ ad
pfciõem oĩm hoꝝ ſpectat velocit᷑ effcmn
pficẽ:⁊ oꝛdinare:⁊ diſtiguẽ.dð ꝙ illud

pverũ ẽ pbiagẽès agit ſm totũ ſuũ poſſe.

vbi po ↄdeſcẽdit poſſibilitati ⁊ ifirmita
ti ⁊ vtilitati aliene:nõ hʒ vitatẽ.⁊ ſic eſt
in ꝓpoſito.ſicẽ eĩ deꝰ ſacrã ſcripturã no
bis tradidit q̃ſi rudi mõ ⁊ inepto:vt qlʒ
poſſʒ cape ⁊ ĩtlłre:cũ cñ ĩ ipo ſint ifiniti
thegauri ſapiĩe ⁊ ſcĩe. ſic etiã in for̃atõe
reꝝ qᷓ;tũ decebat ↄdeſcẽdit mõ nẽ ⁊ etiã
eruditõe rõliſ creature.⁊ q in illa dila
tiõe erudiebat᷑ hõ ſic pᷣus viſuʒ ẽ.iõ pla
cuit dĩne potẽtie bonitati ⁊ ſapie reruz
for̃as ſo dierũ ſucceſſiõe diſtiguere cũ
poſſʒ eis ſito mãm diſtiguẽ ⁊ oꝛdinãe.

Ertio queritur

v trũ mã illa coꝛpaliũ creata ſit
ſi aliq̃ foran diuerſitate. Etꝙ ſie vr
p textuù.in pnꝰcreauit deꝰce.⁊ ter.& vr
ꝙ in pnꝰſue ↄditõis hũit foꝛmã celeſtẽ
⁊æ foꝛmã ełarẽ. Si dicas ꝙ celũ ſtat ibi
ꝓ celo empireo:⁊ terra ꝓ mã coꝛpaliũ.
O bꝛ ꝑ textũ ſequẽtẽ.cõgregẽtaque in
locũ vnuʒ:⁊ appeat arida. vr ꝙ ʒ die
tra ſolũmõ manifeſtata fuit nõ ꝓducta
in ipo chaos videbãt ia eẽ ela. IAtẽ
hug.de ſan.vic.noiĩe terre h certe ełm
ſignatũ puto. ſig erat ibi ełm tre.pari
ròe ⁊ alia eła. Si tu dicas ꝙ ibi vocat

ełm tre nõ qꝛ iã erat:ſed qꝛ futuꝝ erat.

Obꝛ pillq ꝙ ſbdit᷑.eratq; trenũ Hetm
medio ⁊ vno loco ſbſidẽs ceteris ĩ ↄfu

ſiõe pmixtis.ſi g̊ pmixtio nõ ẽ eiuſdẽ iᷣ
diuerſonꝝ.vr ꝙ ibi ia erant dipſe foꝛme

elares. IYtẽ rõe h̊ vr.pme foꝛme que
inſunt mẽ:ſunt for̃e elares ſicut pʒ.q
vltra illas nõ ẽ reſotło niſiad pᷣmã maʒ
ſi mã illa aliqu foꝛmò hũit coꝛpoꝛalẽ
vr̃ ꝙ hũerit foꝛmò ełarẽ: p̊ for̃e etares
ſunt eqͥ pme.ꝗ vr ꝙ ſi hũit oẽs. Itẽ
ↄſtãs ẽ ſᷣm ponem ſcõꝝ ꝙ lux illa facie
bat noctẽ ⁊ diẽ: ſ̊ diẽ nõ poterat facere

niſi eẽt coꝛpPꝰtñſparẽs ilminahile .

noctẽ nõ poterat facere niſi eẽt coꝛpus
opacũ qð vmbꝛã picẽt.vr igit᷑ ĩ pma-
ria ↄditõe mã ĩ q̃dà ſui ꝑte fuerit tñſpa
rẽs ĩ qqã opaca:⁊ ita ꝙ in ſe hũit for̃as
diuerſas. Itẽ nihil ẽ in gñe qð noõ ſit
in aliqᷓ eiꝰſpẽ.ꝗ ſi illa eãt q coꝛpeũ:eãt
igit᷑ aliqd coꝛpꝰ.ꝗ nel ſimplex vł mixtũ
ß nõ erat coꝛpus ſimplex qꝛ nec celeſte
nec elare.ꝗ̊ pmixtũ.ꝗ hẽbat in ſe diuer
ſitatẽ forfan. Itẽ mã illa cũ eẽt imp/
fecta habebat aliquẽ appetituù:aut g ad
vnã foꝛmã:aut ad płes.ſiad vnaʒ. vr
cũ vᷣs ↄpleuerit aꝑpetitũ eiuſ ꝙ debuit
dare vnã ſolã foꝛmã coꝛpalẽ.ſi ad płes

cũ młtifor̃itaſ appetituũ veniat ex mł

tifoꝛmitate diſpõnũ:⁊ młtifoꝛmitas di
ſpõnũ ex mitifor̃itate for̃aꝝ.q̊ videt᷑ ꝙ
illa mã ↄdita fuerit ſ foraꝝ dipſitate.
S 33 ge. i. tra aüt erat ianis ⁊ vacua
ſiſi eèt ĩ ma for̃aꝝ dipꝶ*ſitas nõ eẽt ĩanis
⁊ vacua. Itẽ alia tñſlatio.mã eãt ĩuiſi
bilis ⁊ ĩcõpoſita:Kʒ ſi eẽt ibi for̃a celeſtis
⁊ ełan:eẽt ibi mã aliqͥ mõ:⁊ viſibił᷑ ⁊ cõ/
poſita. Itẽ ſi eènt ibi for̃e płes:autg
erat pmixte aut diſtiĩcte.ſi diſticte.g̊ nõ
erat mã illa infoꝛmis. ſi pmixte.g vr̃ ꝙ
br̃et foꝛmã mixtõis:⁊ ita ñ eãt ĩfoꝛmis:
imo mag foꝛmata q; ſi hret ſolã foꝛmã
ekarẽ. Itẽ miſcibilia pcedũt mixtũ.g
ſi ibi erat foꝛme pmixte:p nãʒ pᷣuſ ſunt
eta in ſequẽtibꝰdiebo q; illa mã qͥ pꝰẽ cõ
dita.g vr oꝛdo ppoſterꝰqñ ðᷣs ex mã illa
fecit eła in ſequẽtibꝰdiebo. Itẽ ſi per⸗
mixte erãt ibi for̃e.g mã illa magis ap/
pꝛoximabat mixto ꝑfecta mixtòe q; ap
pꝛoximet ełm.g̊ magis aꝑpꝛoxĩabatad
opꝰqnte diei⁊ ſexte:qᷓ; eloꝝ diſtictio.ꝗ̊
vr ÿ nõ debuit ꝓductio illiꝰmẽ detiari
in reꝝ pmoꝛdio. Itẽ ſi eãt ibi foꝛmaꝝ
dinſitas.q̊ videt᷑ ꝙ eẽt ibi actio ⁊ paſſio
⁊T ita gnatio ⁊ coꝛuptio ⁊ altatio.⁊ ita ñ
erat dicẽda mã infor̃is cuʒ in tali ſtatu
eènt opatõnes q ↄpꝑetũt for̃is diſtictis.
IIN ad pdcoꝝ intiłntiã ẽ notãduʒ ꝙ
infor̃itatẽ illiꝰ mẽ coꝛpał dipᷣſimode in
tellexerũt disſi.qdã nq; voluerũt dicẽ

mã illa dicẽt cahos ꝓpter forf̃an mi/

titudinẽ ? ↄꝛietatẽ q erat in ptib mẽ ita
wille ptes nõ diſtiguebatadinuicè ſm

loca detiata necita ꝓ poꝛtionalr̃ innicẽ

iugebãt vt ex eis reſultarʒ aliqð mixtũ

ↄpletũ.⁊ iõ erat ibi qdà pmixtio:ñᷣ ppoꝛ
tiõis hi̊ ↄfuſiõis.⁊ ſic nõ erat ibippoꝛtõ
nalis mixtio:ita nec ibi erat regularis
actio:ĩmo cuiuſd pugne ↄfuſio:ita vt
calida pugrent frigidis:⁊ hũida ſiccis
⁊ ſic rẽe poſſet mã illa cahos appellari.

Sed iſte mocꝰ ponẽdi poti ẽ poeticq;

phicAqꝛ mag ſeòt᷑ imaginis fictõem q

rõnem:cũ ſm iſta põem ponat᷑ ela illam
mãm ſic ꝓducts nalr̃ pcedẽ.qð nec rõni
ↄſonat:nec ſacre ſcripture. Et ideo ẽ

aliꝰmodqꝰdicẽdi rõnabilioꝛ ꝙ mã illa ꝓ

ducta ẽ ſᷣ aliq̃ for̃a: ſ̊ illa nõ erat for̃a

ↄpleta:nec das mẽ eẽ ↄpletũ.⁊ iõ ñ ſic

for̃abat qͥn adh mã dicẽt infoꝛmis:nec

appetituʒ mẽ adeo finiebat qn adh̊ mẽ
alias for̃as axpeterʒ.⁊ iõ diſpõ erat ad

for̃as vltioꝛes nõ ↄpleta ꝑfcio:⁊ qm ad

multas for̃as mãꝗ infor̃is axpetitũ ⁊ in/
clinatõem hẽbat.iõ qᷓ;uis illa foꝛma nõ
hfr̃et in ſe nãs disſas:tñ mã ex diuerſis
ſuiſ ptibꝰquãdã dipſitatẽ ipfcãʒ hẽbat
nec ex diuerſᷣ actibꝰↄpletis:ſᷣ̊ mag ex
appetitibad diuerſa.⁊ iõ pmixta dicit᷑
⁊ cõfuſa:ſicut exꝰponit᷑ in embꝛione.q;
actu hʒ vnã foꝛmã ⁊ figurã quãda maſ⸗
ſe carnis. illa tñ ẽ diſpõ ad dipſas mẽ/
bꝛoꝝ figuratiões.iſtud tñ nõ ẽ oĩo ſite.
qꝛ foꝛꝰilla nõ erat tãte actualitat ſicut
⁊ foꝛdembꝛionis ad eductiõem mẽbꝛoꝝ

foꝛeĩ ẽbꝛiõis ẽ viſibił ⁊ pide nẽ ad ꝑfe

cta ↄpletõem ẽ pducibit. illa po mã ſub
tali foꝛ incõpoſita erat ĩuiſibil:⁊ ad foꝛ

mas ſbſequẽètes ſola dĩna vᷣtute ⁊ opa

tõe poterat pduci.⁊ iõ ꝓpter ĩpfectõem

fofe illiꝰmã illa vr infor̃is.⁊ ꝓpt inde/
termĩatũ appetitũ młtaꝝ foran cofuſa

dẽ ⁊ pmixta.⁊ H̊ põ ſatis vr eẽ itlłigibit
⁊ ꝓbabitł. ⁊ iur hac põʒ ↄcedẽdũẽ ꝙ ms
nõ fuit creata ſb foraꝝ dipᷣ ſitate: ſicut
rões ad ̊ inducte oñdut. Ad illudg
qð pᷣmo obꝛ in hꝛiũ de textu dð ꝙ celuʒ

ſtat ibi p ẽpireo. Et ſi obꝛ ꝙ ſcriptura
ↄñter dicit terrã appuiſſe ñ foꝛmatã eẽ
dõð ꝙ ſicut artifex facit appere effem ꝓ

ducedo ñ oñdẽdo ſolũ. ſic intllndũ ẽ ꝙ
ðs feẽ trò appẽ ñ ſolũ ſepãdo ela adin

nicẽ: etiã ꝓqucẽdo: ita ꝙ ꝓductio fuit
cũ diſtictiõe:⁊ diſtictio ci pductone.

ul
ehett
züneiti
chenneo
ſiwſ
leoſue
Göcrdi
balbucie
ſerpti
1ildas
dictii .
giüctio⸗
ctoo. 4
zneim
nicit
funizni.
libfis in
glcitdri
Allag
ſſſis dd⸗
Neepkcitii
efzh
ſogspon
nodeda
Galode
nagop
ligidzi⸗
nnltawe⸗
inghey
nexedeee
lnitlane
ingnecop
Neiatgi
ſeicie
ſinnean⸗
gonkforn
Wtisi
Dlenin
ſetoiſ⸗
D
Ttaritats
Gaſonna

,
circaqn
o nüen
4

ni
Knmin
1O ergeihese.:
ee ſnint
usünſet
wenc
Mbllrniͤl
Filnöenatin
rpleti, tönft
Nitinſmis
mebatnaohn
ödiſpöerata
kenfcot n
isewrit⸗
uis Aaſonnti
Smerduns
naatömmunef
tſci iün
ſwaipidoſt
ir amulintſo
Auirn Mihi⸗
mitgicenianfe
ik Aazoniſib
iniſbitato
Urinznetoe
tiz othtdil

7

ſete
ſoft. diylcael

4
vony 4
22
ev
ef

benmvogen
7 „
Poenſriſnni
ppalen ,
ckape,
, , eW—
webe⸗ eet
Dlu ſe,
1 N/

4

Ad illud vo qð obꝛꝙ bug.diẽ ꝑ trã
Itlłi eła tre.dð ꝙ h diẽ ñ ꝓpt᷑ foꝛm tre
q i ineẽt illi mẽ:ſ pꝓpt᷑ quãdã axpetitu-
dinẽ incõpletã qͥ ierat illi pti mẽ:ł̊ vtp
ficẽt᷑ poſtinodũ foꝛꝰ*terre pꝑ eũ modũ tᷣʒ
quẽ ↄſueuit aliqͥq axꝑpellari eiꝰnoĩe ad
qð oꝛdiat᷑ mã eĩ illa n potat niſiqᷣdamõ
balbuciẽdo ðᷣſcribi.qꝛ necdũ qð ſfᷣmo ꝑ
feẽ explicet:ſᷣ et itlłctꝰ'i imagie ðfic.vñ
ilłd qð ipe ſbiũgit de pmixtiõe nõ ẽ h
dictũ. qꝛ ibi fuerit a oppõitaꝝ foꝛmaꝝ
ↄiũctio:ſᷣ qꝛ ñ eãt ibi pfe for̃aꝝ diſtin/
ctio. Ad ilid qò obꝛ ꝙ for̃e elareſ ſüt
pme ĩ mã coꝛpali.dð ꝙ de for̃is qͥ dant
mẽ eẽ ↄpletũ veꝝ ẽ.foꝛꝰ pᷣo illa quã hʒ ĩ
foꝛmis mã nõ dabat ſibi eẽ ↄpletũ.⁊ iõ
tã for̃as ſimplices qᷓ; ↄpoſitas qͥ eẽ cõ/
pletũ tribuũt pcedebat łpcedẽ poterat
Ad iltłd qð obꝛ ꝙ eãt ibi coꝛꝰopacũ ⁊
tñſpẽs.dð ꝙ nec eãt ibi pfcã opacitas
nec pfcã tũſꝑẽtia.erat tñ ĩ diᷣſis ptibꝰ
mẽ ſʒ ↄditoꝛ oꝛdiauẽat ex eis dipᷣſas
for̃as ꝓducẽ qͥs dipᷣſus diſpðis modꝰqʒ
nõ poebat dinᷣſitatẽ for̃aꝝ:ſiẽ ſiĩitlłigat
ꝙ aliqð coꝛꝰĩ vna pte ſit rari:⁊ in alia
mag ↄpactũ ſalua for̃e vnitate.ſic ĩtel
ligi dʒ i illa mã q foꝛmã hẽbat maxad
mlta poſſibilẽ. Ad illq qð obꝛ ꝙ nihil
ẽ in gñne qð ñ ſit in aliq̃ eiꝰſpẽ.dð ꝙ ilłqᷣ
ven ẽ de eo qð ẽ ĩ gñe tãq; ens cõpletũ.
ſi mã illa nõ ſic eãt coꝛpea ꝙ eẽtↄpleta
in gñe coꝛpũ:ſ̊ ſic hbat extẽſionẽ ⁊ coꝛ

Peitatẽ ꝙ ñ hebat for̃e actualitatẽ ſicut
pdictũ ẽ pꝰ. Zld ilłq vo qð obꝛ de diꝰ/

ſitate appetituũ.dð ꝙ aꝑpetit nõ ſp ſe

quit᷑ foꝛmꝗ ↄpletã: ſᷣ etia attẽdit᷑ ſʒ ap/

petẽtis ĩdigẽtiã ⁊ aliquã diſpõem ſemi
plena:niſi foꝛtaſſis ſit tał appetit ꝙ cõ
ſeqt diſpõem qẽ nccltas:ł tał nõ erat ĩ
illa ĩfor̃i mã:ſ̊ ſʒ q́;dã maioꝛ? ſpᷣtilitatẽ
⁊ raritatẽ ĩ ptibꝰmẽ erat diſpõ lõgiqua
ad foꝛmas alias ⁊ alias.

.Onſequenterꝙᷣ

de tarticło.ſ.ð ipiꝰmẽ q;titate
circa quã tplex vᷣſat᷑ inqſitio.pᷣmũ q;tũ
ad nũeꝝ.= vq;tũ ad tps.ʒ vq;ad locũ
.AIYra primũ ſic

pcedit ⁊ querit᷑ vtrũ celeſtiuʒ ⁊

vus ſiue trenis ẽ ponẽ nãm vnã ſᷣm eẽ.

terreſiriũ vna ſit mã q;tũ ad eẽ. Supꝛa
ei qſitũ ẽ de vnitate mẽ q́;tũ ad eſſentiã
Et ꝙ ſit vna vfr cõit᷑ ſʒ expoſitoꝛes nõie

tre cũ dr.ĩ pᷣnecreauit dece.⁊ ter.⁊ in-
tlłr mã oĩm viſibiliũ citra celũ ẽpireuʒ
ſi illa vna fuit et hũit aliquã foꝛmã vt
5 viſuʒ ẽ. vr ꝙ celeſtia ⁊ terreſtria ex
vna mã q;tũ ad eẽ ſint pducta Itẽ mẽ
illa ex q̃ foꝛmata ſunt coꝛpa:nec hẽbat
foꝛmã celeſtẽ nec ełarẽ nec ↄñtè ad hoc
ſi aliquã hẽbat foꝛmã ha bebat foꝛmã
ad hos cõem ⁊ indrũñtẽ.ᷓ vr q ſʒ aliqð
eẽ forale ſit ponere celeſtiũ ⁊ terreſtriũ
mãm eẽ cõeʒ Itẽ extẽſio ↄſeqͥt nãʒ nõ
Gm ſuã eẽntiã:ſᷣ ſʒ aliqð eẽ cũ ſit accñs

&ſi cõiter repit᷑ extẽ ſio ĩ coꝛpibꝰſupio⸗

ribꝰæ inferioꝛibꝰꝗ vr ꝙ vna ſit mã cõis
Hm eẽ in celeſtibꝰ treſtribꝰ. Itẽè lux
E nã cõiſ repta ĩ oĩbꝰcoꝛpibꝰtã celeſtib⸗
; terreſtribꝰſiue ſit ſba ſiue accñs.ꝗ ſi
foꝛaiſta coꝛpał ñ ẽ ĩ mã niſi ſʒ aliqð eẽ
vf idẽ qð pᷣꝰ. Itẽ pſpicuitas ẽ nã ſitr
re pta in oĩbꝰcoꝛpibꝰta ſupioꝛib q; ĩfe⸗

rioꝛibꝰſm plꝰæ minꝰ:ſ pſpicuitaſ ñ tmn
pfſeqͥ; ?᷑ nãm ſ etiã foꝛmã ⁊ eẽ mẽ nõ tatũ

eẽntiã. vr ꝙ ĩ oĩbꝰcoꝛpibꝰſiue celeſti/
Itẽ rari ⁊ dẽſi m eẽ ponit na mã.ꝗ
pi rõe luĩoſi⁊ opaci.⁊ ſi hoc.& celi⁊ eli.
Contra coꝛuptibiliũ ⁊ ĩcoꝛuptibiliũ
ſiẽ vult phᷣs nõ ẽ mã vna:ſᷣ coꝛpa ſupi/

oꝛa ſunt iconuptibilia: ĩferioꝛa coꝛu
ptibilia. ̊ τ. Itẽ q hñt eãdẽ mãm ſũt

gꝗdĩuicẽ trãſmutabilia:ſ̊ coꝛpa treſtria

X celeſtia nõ ſũt adiuicẽ traſmutabilia

Xς. Itẽ mã ſbiecta pᷣuatiõi:⁊ ᷓ nõ eſt
Iiecta puatiõi dꝛñt ſᷣm eẽ:ł ĩ celeſtibꝰ
mã nõẽ ſbiecta pᷣuatõi:ĩ freſtribꝰvero
ẽ ſbiecta.ꝗ̊ c. Itẽ coꝛ celeſte ⁊ etare
ñ tmmõ dꝛñt foꝛac q̃litate: ſᷣ etiã diſcõ

tinuitate. ſig ↄtinuitas vẽit ab vnitate

mẽ ſᷣ veẽ cũ iſta adiuicẽ ſint diſcõtinua
qð pʒ:qꝛ vnũ mouet᷑ reliquuʒ qͥeſcit.vr
pm eẽ celeſtiũ ⁊ treſtriũ ñ poſſit eſſe mã
vyna. He?dõ cũ qrit᷑ vtꝝ coꝛpa cele
ſtia ⁊ freſtria ſint ex eadẽ mã ſᷣm eſſe.̊
dupir põt itlłi:aut ſᷣm eẽ qð mã habuit
añ ꝓductiõem:ſic ſine duꝰvna fuit mẽ
coꝛpũ celeſtiũ ⁊ treſtriũ.qꝛ vna fuitmo

les hñns vna foꝛmã ↄpletã. ſi zm er qo

bʒ mã poſt pductiõem qð qdè è eè ↄple

tuũ:ſic abſq; dubio dr̃t mã celeſtiũ ⁊ ᷑re⸗

ſtriũ q́tũ ad eẽ. tũ q; ſ vna fora ẽ ſbie⸗
cta pᷣuatõi:ſᷣ alia nõ.x ̊ͥ nõ ſolũ faẽ̃ di
uerſitatẽ in mã ſveẽ qᷓ;tũ ad actũ:imo

eti q;ẽtũ ad potẽtiã oꝛdiatã ad actũ que

q̃dẽ disſitas nõẽ in mã e e fofiſ eka
ribꝰſbiecta.nã ⁊ ſi mã igni ſbiecta ⁊ ae-/
ri hẽat aliud et aliud eſſe eẽntiale.tñ qꝛ
vtrobiq; ſbiecta ẽ tñũſmutatõi ⁊ puatoni
⁊ poſſibiład vtrũq;:iõ dñr hr̃e vnã mãʒ
ſ vec.in celeſtibꝰaũt coꝛpibꝰ ełaribꝰn
ↄtĩgit h repire.Et ex his patẽt oba ad
vtraq; ptẽ.pme eĩ rões q ondũt ꝙ cele/
ſtia coꝛpa ⁊ ełaria cõicãt ĩ mã ſᷣeſſe lo
quũt᷑ de mã q;tũ ad ilłd eẽ qð hũit añ ꝓ
quctõeʒ et q́;tũ ad ꝓpetates q ↄſequũt᷑

iltd eẽ: ſiẽ ſũtæxtẽſio ⁊ pſpicuitat ptici

patio.yvltia tñ rõ nõ cõcludit qͥ ꝓcedit ꝑp
ſile de raro ⁊ dẽſo:⁊ celeſti ⁊ ełari.ñ eĩ
ſite.qꝛ raꝝ ⁊ dẽſ ſũt adiuicẽ tñſmuta
bilia:nõ ſic coꝛpa celeſtia ⁊ ełaria.et lo

qr de ptate tſiſmutãdiſ*nãm:ñ ſ vpir

tutẽ dĩnã. NRões vo ad oppõitũ coclu-
dũüt ꝙ mã ſᷣveſſe:nõ ſit eadẽ ĩ celeſtibꝰ⸗
treſtribꝰpꝰipoꝝ ꝓductiõʒ:ſiẽ pʒ diſcur
rẽgo p ſinglas. Alr poſſ vici et q̃i in
idẽ redit qm q̃druptr põt ĩtlłi eẽ vnitaſ
mã.aut q;tũ ad eẽntia:aut qtũ ad eſſe
ĩcõpletũ ⁊ a ↄpletõe remotũ:aut ſᷣm eẽ
Tcõpletũ ↄpletiõi ꝓxim:aut ſeẽ ſipłr
ↄpletũ.⁊ ſh̊ diſtiguit᷑ mã.q q̃d ẽ ſbᷣ-

iecta foꝛ ſbali tm.qqã foꝛeſbhiali ⁊ exteſio

ni ſiue qtitati.qda foꝛ?ſpali ⁊ qtitati et
ↄꝛietati.et in oĩbꝰſuis ptibꝰvnifor̃itati

Pꝰodr eẽ eað mã ſpualiũ ⁊ coꝛpaliũ:ſiẽ

S fuit oñſ.?celeſtiũ ⁊ freſtriũ ſiue coꝛ
ruptibiliũ coꝛpũ ⁊ ĩ coꝛuptibiliũ.ʒꝰvẽo

coꝛpũ etariũ ⁊ adĩuicẽ tranſmutabilin

4ꝗcoꝛpũ ſpẽ ⁊ nã ſiłiũ.pꝰ igit᷑: ⁊ ea.

dẽ ẽ mã celeſtiũ ⁊ treſtriũ:ſiẽ pᷣme rões

oñdũt.tertio ⁊ q̃rto mõ nõ: ſicut conclu
qut rões inqucte ad oppoſitũ.

Ecundo queri

tur de infoꝛmi mã q;tuʒ ad tps

ſue ꝓductiõis.⁊ ẽ qõ vtꝝ pqucta fuerit
in die:an añ oẽm diẽ. Et ꝙ añ oẽm diẽ

vf pmo p tex.ge.ĩ pᷣn. cre. de. ce. ⁊ te. äð

ↄſts ẽ H fem fuiſſe añ ꝓductõem lucis

ſicut ipa ſcriptura inſinuat:ſ cum luce
cepit dies.g añ oẽm diẽ fuit pductõ in-

for̃is mẽ. Itẽ aug.xij.ↄf.ĩfoꝛmẽ mãm
feciſti an oẽm diẽ. Itẽ hug.ð ſan.pic
in li.de ſacra. pᷣmo momẽto tpis ĩ quo
creata ẽ oĩm viſibiliũ ⁊ ĩuiſibiliũ nã:ita

neq; nox neq; dies fuit. Itẽ rõe gir
3

litas tpis dʒ rñdẽ q̃litati rei pducte:

mã pᷣma nec ẽ pducta oĩo ſo puatõe foꝛ
met: nec ſ ↄpleta diſtictõe.g eꝰ pductõ

nec viei ↄpetebat nec nocti.ꝗ an oẽʒ diẽ
Sʒ33 ge. ij. iſte ſũt gñatioes celi⁊ tre

qñ creati ſutĩ die ĩ q feẽ s ce.⁊ te.⁊ qñ

ðs fe. ce.⁊ te.tũc creauit ill pᷣmoꝛdialẽ
mãm.g ĩ die ipam creauit. Itẽ crea
toꝛ oĩm ẽ ðs lucis.ꝗoĩa q̃ fac:faẽ̃ ĩ luce
ſi creauit mãm:i ſuce creauit:etita in
die. Itẽ arguit maicheꝰ.ſi ðs creauit
aliqᷣd in tẽbꝛis:erat ĩ tẽbꝛis.quo hĩtat
lucẽ ĩacceſſibilẽ.ſig h̊ ĩcõueniẽs ẽ ipaʒ
creaſſe ĩ tẽbꝛis ⁊ creauit ĩ tẽbꝛis łi die.

t. Itẽ nox ⁊ dies ĩmediate diĩdũt
tps:ł̊ mã reꝝ coꝛpaliũ ꝓducta fuit cuʒ

ſ●

tpe. cũ nocte:ł cũ die:łᷣ nõ cũ nocte.g
cũ die. NWꝰdð ꝙ creatio ce.⁊ ter. bᷣm
oẽs fuit añ oẽm diẽ:qᷓ;ꝛtũ ad oꝛdineʒ nẽ.
q;tũ vo ad oꝛdinẽ tpis ſiue durõis dip/⸗
ſimode ſenſt dinᷣſi.qdã eĩ ſenßũtꝙ nõ
fuit aliq̃ moꝛa int creatõeʒ ⁊ diſtictiõis
iceptõnem:ĩmo ſtatĩ cũ pducta fuit illa
mã ⁊? lux q diẽ faciebat:nec fuit moꝛula
aliq̃ intme. A lijs auũt vr ꝙ fuit moꝛa

tpis intiacẽs int᷑ tre creatiõem:⁊ lucis

factõem.⁊ iſtud vr̃ mag ↄſonũ ſnie ex/

poſitoꝝ: ſic patebit ĩ diſtictõne ſequẽti.

vtrũq; tñ potuit eẽ veꝝ nec ẽ aliqð hoꝛũ

vſq;q; certũ: ſoſtituẽdo tñ illq vltim.rñ
dłẽdu eſt ad pᷣmũ obm de tex.ge.q; crea

tura equoce ſuit ĩ ſcriptura ⁊ ibi dr cre
atio ce.⁊ te.vtriuſq; fcio ſiue for̃atio.et

ſic expõit aug.ſupꝑ ge.ad lit. v. vbiĩnuit
ꝙ creãe ce.⁊ te.dr̃ dupłr.łifoꝛmè mãm

facẽ:łHꝑ for̃as ⁊ ſpes diſtiguẽ. Ad illd
qð obꝛ ꝙ deꝰẽ ĩ luce.dð ꝙ itlłndũ ẽ dẽʒ

eẽ lucẽ ſpũalè ñ coꝛpalẽ qͥẽ lux ſapĩe.

hac feẽ qͥcqͥd ꝓduxit.cꝛ oĩa ĩ ſapia fec.

⁊ iõ qð obꝛ de tẽbꝛis coꝛpalibꝰnibil fac

ad ꝓpõitũ.q n mag ẽ deĩ tẽbꝛis i loco
coꝛpalr̃ tẽbꝛoſo qᷓ; ĩ luioſo. Ad illud
qð obꝛꝙ nox ⁊ dieſimediate didũt tpſ

giclhz
Ciottea
ſutuc
emtinnn
aoſchpe
colpisd
cſitndt
Gios⸗
wiltae
Gintik
maus

Etici
nicop⸗
cutterre
ſiscere
ciigino
wuttet
gfepleue
dicitb.c
Poſtise
roeoi
coükad
änöſt
Feplitl
ir ſüni
guſyni
Fenntbi⸗
llaſeng
eratrario⸗
peſpiſſon
Aleuitists
bnriſar⸗
Nopp
dicand
Paid⸗
Guind
inho⸗
hoera
cnüre
vacn
Itè⸗
ſump
Loꝛgir
ßtüen
eratib⸗
leuitas

nmnin
efut,

if .

.

1

—
=— —ꝰ

— Mleßſ.⸗
kedsce ttti
untiliorti
ut. N
niſhetriler
zatantetiain
eſisdeaui
ddis giddie
ſurnmizn,
eiſenin
ni toifii
ijuan funl
Enerfutnonula
itrffuntmon
Neatdemnls
, ſonüſtie⸗
giigöneſemen
nerialgiun
otnüldrinn
rimathinft
ſoſuehbin
diſignt E,

E
A
RNECL!

dicẽduz ꝙ ven eſt m eẽ qð bñt nüc qð

dẽ attẽdit᷑ m reuolutiõem coꝛpu cele
ſtiü:ß tũc erat tos m mutabilitatẽ que

erat in mẽ ptibꝰq qdẽ mutabilitas erat
abſq; pñtia coꝛpiſ luĩoſi:x⁊ abſq; vmbꝛa

coꝛpis opaci.⁊ iõ tps ilłd ñ eãt hns vi /

ciſſitudinẽ diei ⁊ noct añ fof̃atiõʒ luciſ
Si qͥs aũt velit ſuſtinẽ oꝑpoſitũ plane
potit ad rõeſ ⁊ auctes ad oppõitũ rñdẽ
intlłigat᷑ inſinuare oꝛdinẽ nẽ nõ tꝑis
ſᷣm quẽè infor̃is mã oẽm diẽ anceſſit.

Ertio queritur
de illa infor̃i mã qtũ ad locnʒ.
Et ẽ qõ vbi hũit illa mã ſitũü. Etqꝙ illa
mã coꝛpalẽ hũit ſitũ vr̃ hug.ð ſan.yic.
erat terrenũ ̊ ehm medio vno loco ſb⸗
ſidss ceten in vnà ↄfuſiõem pmixti cir/
cũq̃q; ĩ modũ nebule opunſis:ſᷣ hoc nõ
potuit eẽ abſq; ſitu coꝛpali . Itẽ

ꝙ repleuerit locũ vr̃.qꝛ celũ ẽpireũ ſicẽ

dicit b.cũ ipſa mã coꝛꝑaliũ fuit creata:
ſj oſtãs ẽ ꝙ ẽpireũ ĩtra ↄcauitatẽ ſuam
natũ ẽ oĩa coꝛꝑa alia ↄtinẽ.ꝗ vłerat va
cuũ ł ab illa mole coꝛpea replebat᷑:ſed
nã nõ ſuſtinet vacuũ.ꝗ vr ꝙ moles illa
replẽt locũ. Itẽ vr ꝙ hꝛẽt ſurſ ⁊ ðᷣoꝛſ
qꝛ ſũmitaſ eiꝰſicut diẽ hug.ponigebat
quſq; nũc ſũmũ creature coꝛpee ptigit

gerat ibi circũferẽtia ⁊ cẽtꝝ. Jtẽ ma

illa ſiẽ mgr diẽ in a.in ptibꝰſupioꝛib⸗

erat rarioꝛ leuioꝛ ⁊ ſbᷣtilioꝛ.in inferioꝛi

pte ſpiſſioꝛ ⁊ groſſioꝛ.ꝗ erat ibi Suitas

aleuitas:ſᷣ ſᷣm haſ ꝓpetates coꝛpa bñt

locari ſurſ ⁊ deoꝛb.̊ redit idẽ qð pᷣus.
Ald oppoſitü.nihil p ſe ĩ celo ẽ niſi qð
ẽ hic ⁊ nũc:⁊ nihil ẽ hic ⁊ nũc niſi qð eſt

H aliqͥd:a nihil ẽ ̊ aliqd niſi qð ẽ idiui/

duũ:⁊ oẽ tale ẽ ens cõpletũ.ꝗ̊ a pᷣ?nihil
in loco niſi qð ẽ ens ↄpletũu:ſ̊ mã illa
nõ erat enſↄpletũ.ꝗl loco ñ hẽbat ſitũ
Itẽ ꝙ ñ replẽt locũ vf.nihil ĩiane ⁊ va
cuũ replet locũ:ſᷣ mã illa erat inanis et
vacua:ſiẽ dr in ge.g locũ nõ replebat.
Itẽ ꝙ nõ hr̃et dꝛias põis ſurſ ⁊ deoꝛ
ſum vt. q iſte ſt pes ſʒ q̃s diſtĩguũt
⁊ oꝛdinãt᷑ diuerſa coꝛpa mũdi ĩ vnipſo.
Hßz tüc nõ erat ibi diſtictõ nec oꝛdo.ꝗ̊ nec
erat ibi hꝰmõi dipᷣſa pp. Itẽ raritaſ⁊

leuitas ſunt ꝓpꝛietates ↄntes foꝛmas

ełares:ſᷣ ĩ mã illa nõdũ erãt foꝛme ela⸗
res. nec eãt.ibi Sue nec leue. nec ſur
ſum nec deoꝛv: cũ he põis dꝛĩe attẽdaãt᷑
ſʒ illaſ ꝓpetates. e?dð ꝙ cũ mã illa
eèt moles hñs extẽſiõem:⁊ celũ ẽpireũ
br̃et ãbiẽs:ꝙ ipa in loco erat:⁊ cũ eſſet
ſba coꝛpulẽta locuʒ replebat. Rurſus
cũ ĩ ptibꝰdiſtictõeʒ quãdã hr̃et ſᷣm ſbᷣti
litatẽ ⁊ groſſiciẽ: ſeĩplẽ pðes ſᷣm ſurſ
deoꝛſ qdãmõ ſ̊ ĩpfcèẽ hẽbat.⁊ iõ cõce⸗
dqẽde ſüt röes q ad iſtã ptẽ iducte ſunt:
Ad ilłd qð pobꝛ ĩ iũ ꝙ nihil eſt ĩ
loco niſi ens ↄpletũ.dð ꝙ è flm ſi intlti
gat᷑ de ↄpletõe pfcã.ẽbꝛio eĩ ĩ loco ẽ qᷓ;
uis ſit d ĩcõpletũ nec vʒ illa deductio.
peccat eĩ ĩ H ꝙ diẽ ꝙ oẽ qð ẽ h̊ aliqᷣq: eſt
cõpletũ.̊ᷣ eĩ flm ẽ.nã ipin ĩdiduũ ⁊ foꝛꝰ
indiduał hʒ eſſe ↄpletũ ⁊ minꝰↄpletũü.
Ad ilłd qð obꝛ ꝙ n iplebatlocũ.quia
eãt ĩanis ⁊ vacua.dð ꝙ vacuitas loci ⁊
vacuitas mẽ ẽ eͥuoce dẽa.vacuitas eĩ
loci ẽ pꝑ ᷣuatõem coꝛpis ↄtẽti:Fᷣ vacui⸗
tas mẽ ẽ ꝑ puatõnem fofe ⁊ ↄplemẽti.
Attẽdẽdũ tñ ꝙ ſiẽ locꝰ dupłr d̃ vacuꝰ

aut ppe ut pꝑ pᷣnatiõem oĩs coꝛpis. aut

large ſʒʒ vulgarẽ modũ p buatõeʒ coꝛ
pis ſolidi ⁊ ſenſibił:ſic dẽ archa vacua
ꝓpt᷑ abñtiã panis.⁊ doliũ vacuũ ꝓpter
abñtiã vini.ſic e᷑ itlłndũ ẽ in vacuitate
mẽ ꝙ dr̃ dupłr vacua. autqꝛ nõ hʒ ali⸗
quã foꝛmã.et ſic nũq; fuit vacua.aut qꝛ
non hʒ foꝛmã oĩode pfciuã.et ſic quis
eẽt vacua:tñ locũ potat replẽ.qꝛ eãt ex-
tẽſa ⁊ coꝛpea. Ad ilłd qð obꝛ ꝙ nõ hẽ
bat ſurſ̃ ⁊ deoꝛb.q carebat oꝛdie ⁊ di/
ſtinctiõe ⁊ ełari ꝓpetate.ad illas duas
rõeſ ſiłr dð ẽ.ꝙ ſiẽ illa ta ꝓpoita nõhẽ
bat niſi ĩpfeẽ ⁊ ſeĩplẽ rõe cuiuſdã ĩclia
töis ⁊ lõgiq; diſpois:ſiẽ ⁊ ſurſ ⁊ deoꝛſũ
nõ hẽbat ppᷣe:hẽbat tñ qᷣdãmõ.ſ.incõ⸗/

plete ꝓpt q̃ſdã diſpõnes qs hẽbat ad

Fue ⁊ leue.diẽ eĩ mgr leuioꝛẽ fuiſſe ĩ ſu
pioꝛi pte:⁊ Suioꝛẽ ĩ inferioꝛi.nõ ꝙ iſtas
ꝓbetates pfecte pticiparet:ł in qdam

lõgĩqua ⁊ pꝛeãbula diſpõe ſicut ð oñb

eſt expꝛefſfſfe.
parte iſta
ſuunt duboes circa lit. Et pmo
querit᷑ de h qð dicit ꝙ mäz ſticz eloꝝ

noĩe terre appellauit moy ſes. a intra
alia eła terra ẽ minꝰſpacioſa.) h̊ vr eẽ

qð dicit hug.p terrã h̊ elm terre ſigri

puto cũu or in pᷣn. cre.deꝰce.⁊ t.gᷓ nõ vr

ſigre illa mam infoꝛmẽ ĩ ſua gñalitate.

Itẽ ſi ꝑ terrò ſigt mã infor̃is cũ ĩ illa
ↄuẽiat celũ ⁊ tra.vr ꝙ nõ bñ diſtiguat᷑
illa duo. Auxta h̊ ẽ qõ ꝓpt qͥd iſtis tbꝰ
nõibꝰilla infor̃jis mã appellat᷑.ſ.nomĩe
terre abyſſi ⁊ aq: cũ nõ magꝗ eſſet ibi de
rõe terre ⁊ aq q́; ignis kaeñ. Eèdð
ꝓꝙſi inlte ſunt expones huiꝰpᷣbi. in pᷣnꝰ
crea.dece.⁊ te.q̃tuoꝛ tñ ſũt pᷣncipales
2 Fm has dꝛñter exponit᷑ nomẽ terre.
Ana expõ ꝙ ce.⁊ ter.vnã ⁊ eqdẽ mãm

noĩat.ſ.maãm ĩfoꝛmẽ oĩm coꝛpaliũ ꝓut

tñ de ipa dẽbant fieri duoꝝ coꝛpũ gña
ſ.celeſtia ⁊ etaria.vt ſit ſenſus.in pᷣnꝰ
cre.deꝰ ce.⁊ ter.i.mãm ex q̃ dẽbat fieri
ce.⁊ oĩa eła.⁊ iſta expõ ↄfirmat᷑ pꝑ ſubſe
quẽtẽ lrãm.ſbᷣſeqnt᷑ eĩ expᷣmit᷑ q̃lr factũ

E celũ:⁊ q̃l̃ facta ẽ tra. A lia pᷣo expõ ẽ

ab hac expõe valde lõginq̃̊.qͥa nõie celi

vult intlłre nãm ſpũalẽ: noĩe terre nãʒ

coꝛpalẽ vt ſit ſenſus.in pn.cre.deꝰce.⁊

te.i.angłicã nãm ⁊ mãm pmã.⁊ H̊ expõꝰ

ↄfirmat᷑ ꝑ lram ſequẽtẽ.q; in =?die p/

quctio celi coꝛpei expᷣmit᷑.gꝗ in pᷣncipio

tpis ſi q̃ fuit ꝓductio celi.nõ fuit ce.coꝛ

palis:ł ſpualis. ʒex põ q̃ſi media eſt
int has duas.expõ hug.q dicit ꝑ terrã

intlłiterrenũ ełm.⁊ p celũ tria alia eła
que ſiłr ſuꝑ terrã circũquaq; in modũ

nebule erãat expsſa ⁊ in vna cõfuſiõe p.

mixta: ſiue poꝰi vna pmixtõe cõfuſa cir

cũqʒ ſuſpẽſa qͥ ĩ eo vſq; ĩ altũ ꝓtẽdebat᷑

quſq; nüc ſůmitas coꝛpee nẽ ptigit.et
illud vr̃ ſir ꝑ lram ſequẽtẽ cofir mari.
Abex põ que cõioꝛ ẽ ſʒ ex poſitoꝛes pla
nioꝛ ẽ.ꝙ p celũ intlłiga t᷑ celi empireũ:

qð eſt angłoꝝ hitaculũ in qͥ angti ſunt

creati.p terra pᷣo mãm oĩm coꝛpũ intra
ipm ↄtẽtoꝝ:ſiue celeſtiũ ſiue terreſtriũ
B erpõ ſequẽ tilr̃e ↄcoꝛdat:que expmit
de illa mã facta eẽ coꝛpa celeſtia ⁊ ela.
ria. Et ſi tu qras q̃re illa vno diſtiguit
plana ẽ rñſio.q; celi empireũ cõpletũ
erat imutabile ⁊ hẽbat menſurari eui/
ternitate cum ſuis ↄtẽtis.mã vero illa

incõpleta erat⁊ ſbiecta mutabilitati tä

ipa q; ea que ex ipa futura erãt.et ideo
dẽbat mẽſurari tpe.⁊ pꝑ h̊ pʒ ꝙ ſcriptu
ra diſtixit illa duo valde rõbir ⁊ elegg
ter:cũ in pᷣmaria ↄditõne dipᷣſas hꝛent

mẽſuras ſʒ q̃s adinuicẽ differrèt ſiue

eoꝝ dꝛĩe innoteſcẽnt.⁊ ꝑ H̊ patent duo
obiecta pᷣma. Ald iltd qð querit᷑ ̃re

his tribꝰnõib appellata ẽ.dð ꝙ ſiad H̊
ſatis ſufficiẽter rñdeat mgr in lr̃a.põt
tñ dici ꝙ inſinuat᷑ ipſa mã infofis iſtis
tribꝰnõibꝰ ſb tplici ↄditõe ſe hr̃eĩ ↄpa⸗/
tiõe ad foꝛmã.ipa eĩ mã dat foꝛ?ᷣfixionẽ
⁊2 ꝓpt ̊ axpellat᷑ noĩe terre q int cetera
ela plus hʒ de ſtabilitate.ipa etiã mã a

fofa recipit ſpacioſitatẽ ⁊ ↄpletõem.et

P ſe ẽ q̃ſi tenebꝛa:⁊ iõ ſigt᷑ nomie abyſſi

tenebꝛoſe. ipa aũt mẽ ad foꝛma hʒ apti

tudinẽ ⁊ ĩclinatõem:⁊ ita quada fluxiõʒ
q ſiẽt noĩe aq. Itẽ qrit᷑ deh qð dicit

nõ eĩ tenebꝛe aliqͥd ſunt.ſi eĩ tẽbꝛa nibil

ẽg& nõẽ alicubi & nõ vr̃ ꝙ eent ſuꝑ faciẽ
abyſſi. Atẽ tenebꝛa nihil dicit niſi ne
gatiõem pnñtie lucis coꝛpat:cũ ab et᷑no

eẽt veꝝ dicẽ ꝙ lux coꝛpat ñ eat ab etno

E ven dicẽ ꝙ eent tẽbꝛa.qð flm ẽ. Itẽ
ſi tenebꝛa nihil ẽ: ⁊ qdð nihil ẽ nõ pot ab

alio didi. g̊ nõ potuit tẽbꝛa didia luce.
cuiꝰ ꝛiũ hr ĩ lr̃a ge. Itẽ ſi tẽbꝛa nibil
e:⁊ qð nihil ẽ nõ bnñdicit deũ.ꝗ tẽbꝛe nõ

bñdicũt dñno. vdð ꝙ tẽbꝛe ſp acci

piũt᷑ puatie:⁊ q puatõ relinqͥt ↄſlãtia
alicſbi tẽbꝛa ſp aliqͥ pſuppõit ĩ obliqͥ.
nuq; eĩ ẽ tẽbꝛa niſi ſit aliqd qð tenebꝛet᷑
vñ tẽbꝛa nõ dicit tm nõ exntiã lucis:ſed
etia cũ H addit aptitudinẽ coꝛpis illuia
bilis.qꝛ g̊ tẽbꝛa puatõem dic̃ im nõ exñ
tia lucis:ſed etiã cũ H̊ͥ addit aptitudinè

coꝛpis illuĩabił.qꝛ ꝗ̊ tẽbꝛa puatõeʒ diẽ

1 dr eẽ fcãꝗ.qͥa vo aliqͥd poit ĩ obliq iõnñ
&ẽ etna.ſig alicui dicat᷑ ꝙ tèbꝛa nihil eſt
H dr qtü ad ilłq qð dicit tẽbꝛã in recto.
ſiẽ dr̃ cecitas nihil è. Si vᷣo dicat᷑ ꝙ tẽ/
bꝛe aliqͥd ſunt:lł diſe ſüt: łI bñdicũt
dñnm.̊ dr̃ rõe eicirca qð ſũt.⁊ ſic pa/
t᷑tẽt oba. Sʒ adh̊ poſſʒ obici ꝙ hitꝰnãltr

pcedit pᷣuatõeʒ.g ſi tẽbꝛa diẽ puatõem

luĩis:pᷣ fuit lux q; eent tẽbꝛe. p nox eſt

dꝛĩa tpis.̊ nõ ẽ ppuatio pura:ꝑ ſcriptu

ra dicit ꝙ tebꝛas apellauit noctẽ. vr
ꝙ flm dicat cũ dicat ꝙ tẽbꝛc ñ aliqͥd ſũt

Lpye
prkr
Günpt
ſedelucd
täitlti
Geabrt
gligaſi
pnapiea
noted
mroe
vurt
punn.
dfee
Glaun
Ne
alm⸗
nirieg
diſwnit⸗
ctho.rg
ſſpiereo
zcüdsſi
nullepe
dalen
mcez
diſcden
nomee
Pgi
diſcoſ⸗a
ethooi

i
ſigeſe
dupt
lisi;
(opi
ſofa⸗
bmo
alter
dafi
eoge
5 n
gneti
wpen

Letiten
ſodtn
nickgi
sden
maſine
Mentdo
rfnen
finicern
Letänin
letemet
niegbrſi
näbzatt
äfri
adit
incbanci
loumire
lenon⸗
tihunbl
trhreſd
nr ſpucci
Nini
tioblic.
tenedrei
lucis:ſed
isilii
imnoen
aprimane
daatöejd
tiobligi
danpbi
hrünſe⸗
ybie
ſitſtl,
igbirni
cduuin
zl
ii

Et ꝓpterea oꝑʒ diſtignere ꝙ tenebꝛa

dupłr põt ĩpoꝛtare puatiõem. vno mõ
q̃a ſimptr diẽ lucis abñtiã.⁊ q̊ͥ mõ non
ſeqᷣt lucẽ.⁊ ſic nibil ẽ for̃alr loqndo. ſic
etiã ĩtlłit ſeriptura ꝙ tẽbꝛe erãt ſuꝑ fa-
ciẽ abyſſi.⁊ ſic ĩtlłit aug.cũ dic.tẽbꝛe nõ
aliqͥd ſũt.AQ?ꝰtẽbꝛa dic pᷣuatõeʒ luciſĩ
vna pte cuũ põne illuiatõnis ĩ alia.⁊ hoc
mõ tẽbꝛa appellat᷑ vmbꝛa q reſultat pꝛi/
uatio ex obiecto coꝛpis opaci.⁊ ſic tene
bꝛa ⁊ ſi aliqͥ mõ ſit pᷣuatio:ñ tñẽ pᷣuatio
pura.⁊ ꝑ hũc modum accipiẽdo a luce

dr eẽ diuiſa:⁊ ſigẽt nõie noctis⁊ ĩuita

ad laudẽ creatoꝛis:⁊ ↄſeq hĩtũ lucis.
Itẽ qrit᷑ de H̊ qð diẽ aleuinꝰꝙ deus
opat᷑ in ybo oĩa diſponẽdo. oĩ eĩ opa
tõni rñdʒ aliqͥs effcũs.g ſi ðs opat᷑ oĩa
diſponẽdo in vᷣbo cũ opꝑatio iſta fuit ab
et᷑no.vr ꝙ; młta ꝓduxit ab eteno. Itẽ
ſapiẽte opatoꝛe diſpõ pcedit opatõeʒ
cũ ðs ſit ſapiẽs ĩ oꝛbꝰopibPſuis vr q;
nulla eiꝰoꝑpatio dẽat dici diſpꝰ-. Rꝰ
dð ꝙ aleuin indiget hic pio expoſitoꝛe
młtũ eĩʒ loquit᷑ ĩpꝛopᷣe dũ ipam eternã
diſpõem vocat opꝑatoem. ipe eĩ extẽdit
nomẽ opatõis ad oẽm ꝓductõem:Kᷣ qm
pr̃ grando ⁊ ꝓducẽdo vᷣbũ omĩa in ipo
diſpoſuit.iõ largo mõ ſ̊ ĩpꝛope ipm ab
etno diſponẽdo ĩ filio oꝑari dixit.

Biſtiĩctio. xih.

p diſtinctõnis opatio ⁊c.
Suß egit mgr ð ꝓductõ
ne nẽ q;tum ad pnꝰ*mãle
in hac no ꝑte intẽdit agẽ de eiꝰↄpletõe
ſiue for̃atõe qtũ ad pᷣnfor̃ale. Et qm
duplex ẽ infor̃atio mẽ coꝛpatł.q̃dã gna
lis:qda ſpalis.gñał p foꝛmã cõem oĩb⸗
coꝛpibo.⁊ q̊ ẽ foꝛlucis.ſpatł᷑ no p alias
for̃as ſiue ełariſ ſiue mixtõis. Jõ mgr

ppmo agit de for̃atõe ſiue ꝓductõe clʒ

alteriꝰfoꝛme coꝛpat.j.diſ.xiiij.dixit qͥq;
ðs fiat firma.⁊t. Nelalłr vt peagat de
eo qð ẽ gñale pᷣnꝰdiffũdẽdi ĩ coꝛpibꝰ:
H ẽ de luce.⁊ꝰvo de ſpalibꝰfofis diſtin
guẽtibo. pᷣmuʒ ſpectat ad opꝰpme diei.
⁊ pero ad opa dieꝝ ↄntiu. Diuidit᷑

.
4

autẽ ps iſta in duas ptes. In pma de
termiĩat de lucis ꝓductõe in ſe.in =in
ↄpatiõe ad ei effem.ſ.diẽ quẽ faciebat
ibi.hᷣ̊ notãdũ ẽ ꝙ dies dipᷣſimode accipi
tur.in ʒin ↄpatõe ad eiꝰpᷣnꝰ.ſ.ad vbũ

p qð fiebat ibi.pᷣ ĩueſtigãdũ ẽ quõacci/

piédũ ſit c&. Pꝛia ps hʒ tres pticłas

In pma detiat qñ luxr illa facta fuit:q;

añ oĩa alia.in =dpvo q̃lis fnerit ibi.ſᷣ qri

tur q̃lis illa lux. in ʒpo vb poſita fuit

i.
ibi.ſi aũt qᷓrit᷑ vbi fcã ẽ lux. Sitr æ=ps
pncipał tres hʒ ptickas. In pdetiat
de ipo effcũ lucis ſiue de die quatũ ad

ſpaciũ.ĩ zaq;tũ ad modũ diſtiĩguẽdi ibi

Hẽ nãlis oꝛdo diſtictõis dieꝝ.i ʒq;tuʒ
ad ↄplemẽtũ ibi.ſolet aũt qri q̃re factꝰ
ẽſol. Sitr zps in q̃ detiat de lucis
for̃atõe ꝑ ↄpatõem ad ſuũ pnꝰqð qͥdẽ
ẽ pr opãs ꝑ pbũ hʒ tres ptes. In pᷣma

erxplanat q̊lr intlłndũ ſit qð ðᷣs dicẽdo

fecit ibi.pᷣ ĩueſtigãdũ ẽ cc.ĩ adexplanat
ilłd qð dicit ſcribtura.ſ.pꝛẽm in filio:⁊
p filiũ opari ibi.h̊ qri ſolʒ quõ accipiẽ-/
dũ ſit.in ʒvo remouet opiõeʒ hẽticoꝝ
inſinuãs ali eẽ expoðem vbi pdẽi.⁊ hoc
facit ibi.ſᷣ dixit hẽticꝰhac rõne poſſe c

haptis in qᷓ agit᷑ de foꝛmatõne

lucis qͥẽ opꝰpme diei qrũt᷑ tria. pᷣmuʒ

de ipa lucis ꝓpductõec. = vẽ de ipiꝰlu

cis effcũ ⁊ illuſtratõe. ʒ ẽ ð ipiꝰlucis
eẽntia ⁊ nã i ſe. Circa pᷣmũ duo qrũt᷑

pmo qrit᷑ vtꝝ pꝓ illã lucẽ qͥ dr̃ eẽ opus

pme diei ſi ĩtlłigat ſcriptura lucẽ coꝛ⸗/

palẽ ᷑ ſpualẽ. ⁊⁊ dato q itlłigat coꝛꝛpa
le:ẽ qõ q̃lr̃ faciebat diẽ ⁊ noctę.

Nra primũ ſic
prcedit᷑ ondit᷑ ꝙ illa lux q dicit᷑
pmo die fuiſſe creata ñ eãt lux coꝛpaliſ
lux coꝛpałè ad decoꝛẽ ⁊ ad ↄplemẽtum

celi ſiderei ſiue firmamenti.ſi ergo qð

oꝛnat ⁊ decoꝛat aliqð coꝛꝰnõ põt nec dʒ
añ ipm fiẽi:cũ pducꝰfirmamẽti ſpectet
ad opꝰ= dieivr ꝙ pᷣdie lux coꝛpatł᷑ nec
potuit nec debuit fiẽi:⁊ fuit fcã lux coꝛ/
pał?ł᷑ lux ſpual.ꝗ̊ c. Itẽ ĩ enütiatõe

opüũ ſex dieꝝ intedit ſcriptura explicie

ꝓductõemilloꝛũ qͥ ↄſtituũt vni nſa; ſie
R4

manifeſtũ è. gcreatura ſpũał. vtpote

angts nõẽ de cõſtõe vninſi:ł ſcripiura

reꝝ ꝓductõeʒ inſufficiẽt explicat ? tra

dit oʒ p aliqᷣq ĩpõitũ expᷣmi:ſ pᷣmi duo
modi ſunt icõueniẽtes.reſtatg ꝙ ſcri/
ptura explicat ꝓductõeʒ creature aãgkłi
ce: ſ̊ creata agiica fuit in pᷣn? creata ſic
oñnſ ẽ S.̊ poꝛ oĩm creata ẽ ſapia.ꝗ eꝰ p

dquctõ expmit᷑ ꝑ ope pme dieit ſaltẽ foꝛ

matio:ſᷣ opꝰ pᷣme diei ñ fuit niſi pducꝰ
lucis.̊ ꝑx lucẽ ĩtlłit ſcripta nãʒ ſpualeʒ
Itẽ lux ð ſpualibꝰ⁊ coꝛpalibꝰdi ꝓbe
mag tñ ꝓpe de ſpũalibꝰqᷓ; de coꝛpalibo

ſiẽ diẽ aug. ſup ge.ad lit. ꝓpiſſiẽ ei deꝰ

lux ẽ.⁊ qad ipᷣm mag accedunt plꝰhñt
de nã lucis. in ꝓductõe lucis illa crea
tura dʒ pnciptxr ĩtlłi cui pncipaliꝰↄue⸗/
nit: Hͥ ẽ creatura ſpuat.ꝗ cc. Itẽ lux
iſta coꝛpate ad fomè tũ plãtaꝝ ⁊ aĩaliũ

1 etiã ad ſolaciũ hoĩm.ſiꝗᷓ pꝰ z?die nõ
erãt plãte qͥ fouerẽt᷑ nec aiaꝰnec hoĩies

qboilla lux aliqð ferret obſequiũ.vr̃ ꝙ
ðs fruſtra feciſſet eã in pᷣmo dieꝝ. ꝙ ſi
ðs nihil fruſtra fac̃: reſtatꝙ pꝑ illa lucẽ
nõ intlłit᷑lux coꝛpalis vł ſpualis.g̊ &.
AIſtẽ lux illa q̃ p?die creata ẽ:eat lux
coꝛpałg diẽ ⁊ noctẽ coꝛpaltr faciebat.ꝗ
vr̃ ex hoc ꝙpductio ſoł fuerit ſupflua.
Iſtẽ ſilux illa fuit coꝛpał cũ eẽt bona

debuita dĩina bõitate i ſuo eẽ ↄfirmari

ſic eĩ expõitaug.vidit deꝰ ꝙ eẽt bonũ.i.
ꝙ placuit vt fiẽt:placuit et vt ĩ ſuo gñe
pmanẽt. vr̃ ꝙ ſi lux illa pfcã eẽti pᷣnꝰ
ꝙ adh manẽt.ꝗ ſi i magnitudie clãitaq
eèt illa:ĩ poſſibłe eẽt ſenſũ nr̃m latẽt.
ſi igit᷑ lum eiꝰnõ ꝑcipimꝰſenſu:⁊ vſum
eiꝰnõ capimꝰitlłctu:ipa ñ cẽ.̊ nũq; fuit
S 33 H obᷣ ⁊ oñdit᷑ ꝙ lux illa coꝛpatł᷑
fuerit ꝑ textũ pᷣ mo.qͥa añ for̃atõʒ lucis
pmir q tẽbꝛe erant ſuꝑ faciẽ abyſſi.ꝗ
ſi p abyſſuʒ intiłr mã coꝛpatł lux q̃ fcã ẽ
gd expulſiõem illaꝝ tẽbꝛaꝝ eãt coꝛpał.
Iſtẽ Hipm ondit᷑ ꝑ mitos expoitões
⁊ pmo pꝑ b.occidẽte luce paulati:⁊ poſt
ſpaciũ dĩne lucis iferioꝛes ꝑtes ſbeũte
fem ẽ veſpe:ſic nũc rſitato curſu ſolis
fieri ſolet. ſi H nõ põt intlłi niſi ð luce
coꝛpali.pʒ c. Itẽ eꝙ de luce coꝛpali
intiligat᷑ ṽ ſcriptura nüerat ſenariuʒ

diexꝝi⁊ ↄſtat ꝙ dies iſti oẽs ſunt eiuſlẽ

foꝛmatò: dixit intlłi ad lrãm. pꝑ diẽ vẽo

nẽ.alioqͥn nõ eènt inſi ł onumerabiles

ſ̃ poſt for̃atõeʒ ſolis a qrto die ĩ antea

fuer̃t dies coꝛpales:ſ tales dies ñ pñt
e niſia luce coꝛpali.ꝗ̊ t. Itẽ ꝙ non
poſſit intlłi de luce ſpuali vr.qa diuiſio
lucis ſpualis a tẽbꝛis ſepatio bonoꝛũ

a malis.ꝗ ſi ſiłẽ dĩſio lucis a tenebꝛis:
⁊ fof̃atio luciſ.⁊ h̊ fuit totũ in pme diei

initio.vr̃ lapſus maloꝝ ãgtoꝝ fuerit
abſq; alio ſpacio tpis ĩteriecto.ſig h ẽ

ipoſſibłe ſiẽ ð pbatũ ẽ.pʒ t. MWꝰ?dð

ꝙ in hac qõe diñter ſenſerũt aug.⁊ alij
doctoꝛes.ſic eĩ in qõne de infor̃is mẽ ꝓ
ductõe.aug.ei voluit ꝙ p celũ intłłret
nã ſpũał infor̃is.⁊ qꝛ lux rnñdebat celo:
poñns ꝑ ipam lucẽ ſpũalẽ ãgelicã nãm

4

dixit intltłi ipam ↄſideratõʒ agłicã.per
ſeptenariũ dieꝝ ſeptẽplicẽ ↄſideratõʒ

p veſpã dieiↄſideratõeʒ creature ĩ ſe

ipam.qꝛ creatura ẽ ſicut tẽbꝛa.p mane

vo reductõem ipiꝰ cognitõis creature

in gñie ppo ad cogònẽ qꝗ in ſũma luce:⁊

ad laudè ipiꝰdei.⁊ qꝛ pꝰ pfcãm ↄpvᷣſiõeʒ

a laude dei nõ ceſſat.iõ.vij.diẽ in quo ẽ
reqͥes ↄtẽplatõis dixit nò hr̃e veſpam
Ald hãc aũt ponem mãifeſtãdã ſatis
ſcriptura ↄfor̃at ſuꝑ geñ.ad lit.vbi oñ
dit ꝙ młta dicũt᷑ de illa.vi.dieꝝn enume

ratone.qꝛ mag ↄpetũt diebꝰ ſpũalib'ł†

luci ſpũali q; luci mali ꝓpt᷑ qð ĩ ꝓpductõ
ne oĩm reꝝ coꝛpaliũ dr fiat fec ⁊ fcem.ĩ
ꝓductõe vᷣo luciſ nõ dr̃:niſi fiat ⁊ fem ẽ

Et hꝰrõð.qꝛ oẽs alie res a creata ſpũu

ali hñt triplicẽ modũ eẽndi.viʒ ĩ ſua cã
ꝓducẽte:⁊ in mẽte rõli:⁊ in coꝛꝑali ma
ibᷣſiſtẽte. Creatura aũt rõliſ nõ hʒ niſi
duplicẽ modũ.viʒ in vᷣbo⁊ in ſe.multa
etia ad H̊ adducit qᷓ ondũt ipaʒ poem eẽ

ↄſonã tã fidei q; ſcripture:qᷓ; etiã rõni.
⁊ p H̊ nitatẽ fidei ⁊ ſcripture a rẽo rois
tramite nullatenꝰetiã deuiare oſtẽdit.

vñ idẽ ſuꝑ ge.ad lit.li.i.hẽmꝰ.ꝙ ſʒ fidẽ
rndẽdũ ẽ oĩbꝰ q calũniari libꝛis noſtre

ſalutis affectat. vt qcqd ipi de rerũ nã
vacibꝰdocumẽtis demfr̃are potuer̃t oñ
damlris nrĩs nõ eẽ ↄꝛiũ.qͥcqͥd autẽ de
qᷣbuflibet ſuis volũinibꝰhis nriĩs lriſ.i.

catholice fidei iũ ꝓtulunt:aut aliqua
facltate aut nulla dubitatiõe credam-

hreitun
aiteet:
ſedaug.
erütmug
ſuſenibi
natoluce
c
inuatte
acſior⸗
fPdic
vicige
lägus
inſioua
Sl
coion
Ntinnon
micayi
fichun
tmngte⸗
Nland
Nelgpſand
hitonalis
Gſcrprur
dusrepan
eberp
web'de
ctöent
agkdel
Alta
Cltutgen
mnonng

läintin

Pbentvii
ſeggülaint
ſumgtenl
ſigtönen
wienieer
Bana
Rſpüal
vocabul
noiane
Dntalu
Ppducim
nfaici⸗
di.no.
al fome
pluxce
lmoetĩ
letqpe

Nlhies
innte
Wzd
diſ
ninedee
ugtnn
hrsni
lüinclrer
tebatcelo⸗
lecinin
pdierio
i
Nſcan;
nanneiſe
apnmwe
isgum
jietn
Vltrio
erenne
ſiulin
imi
cuuſoi
lriiti
nſt,ne
bnend
reafiofch
Z
ndgh
linsi
reppmiin

ipm eẽ falſiſſimũ:qtũcũq; aũt hec põ p
babit eẽt ⁊ rõbił.catholici tñ tractato/
res q aug.ſecuti ſunt:viã aliã aꝑpꝛoba

uerut mag.ſ.ꝙ dieꝝ diſtictio eẽt maliſ

ſeu ſenſibił: ⁊ pᷣme diei opatõ eẽt infoꝛ
matio lucis coꝛpatł᷑ qͥ tres dies fecit añ

ꝓductõeʒ ſoł.⁊ qꝛ iſtã pductõeʒ magis
inſinuat textꝰ ſcripture ⁊c mag ſequuiui
expoſitoꝛeſ⁊ illi q aug.libet ſecuti ſunt
iõ põ iſta ſecuriꝰ⁊ vtiliꝰẽ ſuſtinẽda.ſᷣm
hac igit᷑ ppem dð ẽ ꝙ ſcripturs per lucẽ

illã quã dicit pᷣmo eẽ factã coꝛpalẽ lucẽ

inſinuat.⁊ ↄcedede ſũt rões q illq pbat
Ad illq vo qð obꝛ pᷣmoꝙ lux ẽ ad de
coꝛẽ ⁊ oꝛnatũ celi.dð ꝙ nõ qlitcũq;:ſᷣ ꝓ
utẽè in diſtictõe opleta fᷣm nüeꝝ 1 ꝓpe
tatẽ coꝛpũ celeſtiũ ſtellaꝝ.ſ.⁊ planeta-
rũ.⁊ H̊ nõ fuit añ diẽ q̃rti. Adnilłqqᷣ
obꝛ anglice nẽ dʒ in.vi.diebꝰexplicari

dð ꝗ illd nõ oʒ explicite dici:ſic et nec

de lapſu nẽ angkice. in ſcriptura legit

hiſtoꝛialit᷑ h mag allegoꝛice. Et rõ hꝰẽ
q; ſcriptura pncipir intẽdit agẽ ð opꝑi/

bus reꝑatõis:ſiẽ diẽ hugꝗ..⁊ ꝓpt illa vt

meliꝰexplicẽt᷑ agit de lapſu ⁊ ↄditiõe.⁊
rõe hdetiat de his ꝗ faciũtad hoĩs cõ
ditõem ⁊ ↄuatõem. ⁊ qꝛ in ſcriptura ñ
agit᷑ de lapſu nec de ↄditõne inſtituti.

Alit etia poſſet dici ꝙ qe ſcripta tra
debat᷑ genti rudi q ſat᷑ circa ſenſibilia

iõ pᷣmo in opib.pvi.dien ↄditiõeʒ ſenſi⸗

biliũ inſinuat. nihilominꝰ tñ pbẽs viaʒ
p H̊̊ ſenſibilia ad itlłnda ſpualia.hec ei

fecẽ ad illa inſinuada.vñ nõ indocte pꝑer
foꝛmatõem lucis ĩtlłi põt faꝛmatio nec
ſ bmaineialt ti inſ innat᷑ for̃atio coꝛ
pat.⁊ ſic pʒ q̃l̃ ꝓceſſuſ ſcripture q́;uis

videat᷑ eẽ vulgan:tnẽ ſufficiẽs ⁊ rõlis.
Ad ilłꝗ qð obꝛqꝙ lux pᷣncipaliꝰ ↄuẽit
nẽ ſpuali:dð ẽ ꝙ veꝝ ẽ qtũ ad ꝓpetate

vocabuli. nõ ẽ tñ veꝝ q;tũ ad v ſuʒ cõeʒ
noiata eĩ luce niſi detiet᷑ ꝑ ancedẽtia ⁊
ntia lucẽ intlłigimꝰcoꝛphalẽ: p quã tñ

pducimur ad intlłnqũ ⁊ ſpualẽ.qa cog

nfa ĩcipit a ſenſu.⁊ ſic docʒ dioꝰĩ li.de
di. no. Ad ilłd qð obꝛ ꝙ lux coꝛpatł eſt

ad fomẽètũ viuẽtiũ et ſolaciũ a ĩ alj.dõ

ꝙ lux coꝛpał ñ ſolũmò hʒ iſtã vtilitatẽ:
imo etia alias młtas q foꝛtaſſe nos la⸗

tet q̃ꝝ etia vſum potuit tũc hr̃e ſiẽ mite

creature bñt tutes et vtilitates quas

nos ignoꝛamꝰ:⁊ tñ eas br̃e nõ dubita⸗
mus. Molſſʒ tñ dici ꝙ vſus eiꝰ fuit diẽ

⁊ noctẽ facẽ nõ ad aĩaliũ illuſtratõeʒ:ſᷣ

ad dĩnoꝝ opũ diſtictiõeʒ.vñ ⁊ ſitũc nõ

facẽt ad illuſtratõem huani ſenſus: fa
eit nuc ex ipa diſtictõe ad illuſtratiõem
intlłetꝰdũ ex illa ĩtlłt capit diſtictõeʒ

dinoꝝ opũ Ad iltd qð obꝛ ꝙ ſupfluũ
fuit facẽ ſolè. dð ꝙ flin c᷑.qꝛ ſi lux illa ꝑp
fecte illuiaret ⁊ diẽ facẽt ſʒ q faciebat

ꝓ illo tpe ad dieꝝ viſtĩctiõem. placuit
tñ deo reb ad maioꝛẽ pfcõem ðᷣductis

vtpote ad oꝛnatuʒ lucè facẽ plenioꝛẽ:q

etiã diẽ facẽt clarioꝛẽ.⁊ ꝓpter hᷣ ex ipſa

etiã luce ſiue nube lucida ſolẽ fec i ma-

ioꝛi luĩe ſiẽ dicet᷑ poſtea.⁊ pꝑer ̊ pʒ illud

qð obꝛ vltio.ſ.qꝙ illa lux debuit manẽ.
dð eĩ ꝙ ven ẽ ꝙ manet ſʒ foꝛmꝗ ⁊ nam
ß nõ oʒ maneat ſm illu ſtatũ ſᷣm que

ppmo forata erat. manet aũt in ſole q ex

ipa foꝛmatꝰẽ:ſicut ĩnuũt expoſitoꝛes:⁊

4r=

meliꝰpatebit ſupꝑ lrãm.

⸗Ecundo queri

tur qlr illa lux faciebat diem ⁊

noctẽ. Et dicit dam. ꝙ faciebat emiſſio

nẽ radioꝝ ⁊ ↄctiõem. ait eĩ ſic.in pᷣmis
tribꝰdieb reflexo łHcto luĩe dnico pce

pto dies ⁊ nox fiebat.? Baſili'ĩ exam.

tuc aũt nõ ſolan coꝛꝑis motu ſ diffuſi
one pncipał luĩs mò ſe ſbducẽt: modo
denuo reducẽtis ſᷣm diuina pceptoem
diẽ faciebat: noxq; reuertebat. Beda
auũt ⁊ alij expoſitoꝛes latini dicũt ꝙ diẽ
⁊ noctẽ faciebat ſua reułone.⁊ h̊ hĩtuʒ
fuit in aucte pᷣ poſita in lr̃a.occidẽte lu

ce paulati t. HV‚otra pmũu dicẽdi mo⸗/

qu ob ſic pmo. ſcriptura dicit. dimiſit
lucè a tenebꝛis.g ſit fuerüt lux⁊ tẽbꝛe.
ſ ſi lux illa facet diẽ ⁊ noctẽ pꝑ emiſſiõeʒ

2 retractatõem radioꝛũ cũ nõ ſit ſimul

emiſſio ⁊ retractatio:niſi eet ſił lucis ⁊

tẽbꝛaꝝ diſio. Itẽ ſcriptura dicẽ ꝙ lux

illa faciẽdo die:faciebat veſpe ⁊ mane

f6 ſi ſola emiſſiõe fiẽt dies ⁊ ſola ↄctiõe

fiẽt nox:nũqᷓ; eẽt veſpe ⁊ mane:ſpᷣ ſp eẽt
clarꝰdies Hobſcura nox. ille modus

Ddicẽedi nõ ↄpetit ſacre ſcripture. IJtẽ

emittẽ et ↄhẽ radios ſunt coopatones

ofppõite. ergo cũ ſole ptãtes röles ſint
ad oppõita vr̃ ꝙ lux illa eetrõlis ſba. ſi

h̊ ẽ abſurde dicere.vr̃ . Itẽ ꝙ lux
illumiĩet:iſte actꝰnãł᷑ ⁊ nccari ſig nul

la ſpa põt ſeipaʒ puare ſua nccia ⁊ nali

illuiare. nõ poterat radios ſuos pᷣhẽ.
Cötra = ꝰmodũ obꝛ ſic.ad hoc ꝙ fiat

motꝰalicꝰcoꝛpis regłan ⁊ vnifor̃is nõꝰ
ſolũ reqͥrit᷑ ᷣtꝰmoton ſ̊ et ↄgrua diſpꝰ
ex pte mobił:⁊ ex pte ſpacij.g ſi adh̊ nõ
eet fcã oꝛbiũ diſtictio.vr̃ ꝙ nulla fieret
buiscoꝛpis reuolutio. Itẽ mã ex oi p/
te ſua erat vnifoꝛmis.ſig motPꝰẽ ꝓpter

aliquã diuerſitatẽ ł in eo q́ͥ mouet᷑ vł in
eo circa qð mouet᷑ vr̃ ꝙ lux aũt mouẽt

gnõ faciebat diẽ ⁊ noctẽ p ſuũ motum.
Vtẽ mã illa ex oĩ pte eãt eqͥ illuiabit᷑.g

ſi lux illa ybiq; eẽt illuiabat qcũq; mo⸗
ueret᷑ diẽ ↄtinue faciebat.g nũq; facie⸗
bat mane ⁊ veſpe. Itẽ ſi ꝑ ſuũ motũ
faciebat diè ⁊ noctẽ cũ illa lux añ fuerit
ꝓducta q; mota:fuit ꝓducta añ oẽʒ diẽ
nõ erat opus pme diei. Si tu dicas

mihi ꝙ ſił cepit eẽ moueri⁊ illumiare.
Iro vbi pmo ĩcepit moueri.aut ei ex oꝛi

ente:aut ex occidẽte:aut ex aliqua pte

celi.ſi ex oꝛite. vr̃ ꝙ pᷣmo fecẽit mane
⁊ poſtea veſpã.⁊ h ẽ ↄ ſcriptura qͥ dicit

foem ẽ veſpe et mane.ſi ex occidẽte.̊ vr
qꝙ lux cepit in occaſu:qð eſt ĩcõueniẽs.
ſi in aliq̃ pte alia:vt in meridie.tunc vr
ꝙ dies ille nõ hũit.xxiiij.hoꝛas.qð eſtʒ
expõitoꝛeſ.⁊ ꝓpter h̊ ẽ qõ vbi lux illa ſit
fcꝗ ⁊ q̃l᷑̃. Nẽdð ꝙ ſicut ptactũ fuit in
p nꝰduplex ẽ hic moddicẽdi.vnus ſᷣm
doctoꝛes grecos.videlʒ baſiliũ gregꝗ
dam.alter ſʒ latinos.dixerũt ei baſiliꝰ
⁊ dam.qꝙ lux illa emiſſiõe ⁊ ↄctõe radio
rũ diẽ ⁊ noctè faciebat.hoc aũt dicebat

eẽ in ptate ipiꝰluc is:nõ ꝑ vᷣtutẽ ꝓpꝛia ſj

p pceptõem dĩãn.⁊ hſite legimꝰĩ ſcri/
ptura exo.x extẽdit moy.manũ in celũ
⁊ fcẽ ſunt tenebꝛe honibileſĩ tota terra
egipti tribꝰdiebꝰ.ↄſtat eĩ ꝙ ĩ illo ᷑duo
ſol erat i emiſpio terre hĩtabił:⁊ in fra
ieſſen:⁊ in alias hitabiles regiones ra
dios ſue lucis emittebat: ⁊ a tra egipti
radios ſue luciſ ohebat. Sile etiã foꝛte
fem ẽ ĩ paſſiõe dni vbi ſol d obſcuratiꝰ

fuiſſe. ? totu factũẽ nõnã ſ oĩno pce⸗

pto.⁊ p hüc modũ ĩtellexerũt doctoꝛes

greci fuiſſe in illo ptduo. t poſtea ra

tões pᷣinducte de nãli ptãte ĩ nlło eos

ledũt.auctes etiã ſacre ſcripture nõ vi

dqẽet᷑ ↄꝛie.qꝛ dĩſio illa lucis a tẽbꝛis non
ĩtiłr q;tũ ad ſitũ localẽ:łᷣ q;tũad diſtin⸗

ctiõeʒ for̃ale:ſic diſtĩguit᷑ hit a ſua pꝛi/

uatõe.⁊ q;ꝛ ab h hitu ĩ puatõʒ:⁊ ꝓceſſus

eãt ⁊ regreſſus q;tũ ad regreſſuʒ i hitu
ofr̃ feciſſe mane:qð qͥdẽ fiebat radioꝛuʒ
emiſſiõe. qᷓ;tũ ᷣo ad ꝓgreſſũ ĩ pᷣuatõem
dr feciſſe veſpã.qð qͥdẽ fiebat radioꝛuʒ

Ʒctõe. A liꝰmodqꝰdicẽdi ſʒ latinos do

ctoꝛes qͥ vr eẽ rõbilioꝛ ẽ᷑.quia vᷣtuti nãli

poſſibilioꝛ.ſ.ꝙ lux illa noctèẽ ⁊ diẽ facie

bat ſuo motu:ſiẽ ſol ſua fac actõe.ĩtltłr
eĩ lux illa fcã fuiſſe vbi nũc eſt ſol.nã ex

illa for̃at credit᷑ eẽ ſol.ꝓducta aũt fuit

ſup eò ptè S qu nr̃m ẽ emiſpiũ:⁊ illud

emiſpiũ luiando feẽ diẽ ⁊ ꝓgrediẽs p/
uẽit ad occaſũ:⁊ feẽ veſpe.⁊ poſt deide
regrediẽs ad oꝛtũ feẽ mane.vñn reſpẽu
vniꝰz eiuſdeʒ emiſpij noctè ⁊ diè facie/
bat ſucceſſiue.reſpẽu ro emiſpij nr̃iet
alteriꝰſił faciebat diẽ ex vna pte:⁊ no/
ctẽ ex obiectu illiꝰnẽ dẽſe q eat i medio

illi mẽ q quis nõ eẽt adh̊ ĩ foꝛopleta:
tñ ĩ illa ꝑte ita dẽſata poſſʒ picẽ vmbꝛã:
ſiẽ ĩ ꝑpte ſupioꝛi p ſua raritate ⁊ q̃da ſpᷣ⸗

tilitate potat ſuſcipe lucis ĩfluẽtia.⁊ iõ
vtrũq́; eoꝝ iĩſinuãs ſcriptura vic.diui⸗
ſit ðs lucè a tẽbꝛis q;tũ ad exñti lucis

i vno emiſpio:⁊ tenebꝛe ĩ alio.⁊ fem eſt
veſpe et me q́;tũ ad receſſum a noſtro

emiſpio:⁊ qtũ ad regreſſuʒ. Hüc igit

modũ taq́; ꝓbabilioꝛẽ ſuſtinẽdo rñdeð
ad pᷣmũ qð obꝛ ĩ ꝛiũ ꝙ ñ eãt ibi idone

itas ſpacij nec coꝛpis pꝑ quã fiẽt motus
alic oꝛbᷣ.dð ꝙ ſiẽ ſol ĩ clãitate illã lucẽ
excedit:ita etiã ĩ mot regłaritate ꝓpt᷑
oꝛbiũ diſtictõʒ ⁊ ↄplemẽtũ.⁊ ſiẽ lux illa
claritatẽ bẽbat ſufficiẽtẽ p illo ſtatu ſic
etiã ſuꝑioꝛ ps mẽ qͥ rarioꝛ eãt et purioꝛ

viã ſibi pbebat ad motũ hilẽ quis ñ eẽt

Itata pfcõe ĩ q;ta nüc ẽ ether. Ad ilta
qð obꝛ ꝙ mã ex oĩ pte vnifot᷑̃is erat.dð

ꝙ; ⁊ ſiex oĩ pꝑte eet ĩfluẽtia lucis eqliter
nata ſuſcipe: illa tñ lux ñ poterat vbiq;
illniare:ſicẽ ⁊ ſol ñ põt.⁊ iõ ci ex vna ꝑe

ſiobe
aalumpn
ſtüliar
ſuenige
Hituatt
celev
ſeeſſet p
n diſi
güͤtdiſß
Cerrim
Tail
ciebat.
diesa
emipi
tooli
ſolip
Gpobrg
ſſoenil/
ſefeim
eüt ſn⸗
inpte nen
llciaeſctc
ſucceſlion
bilias
lacisker
(iaan
cülucei
pwüdi
dies ſo
zmore
ſlicpi
Uureehn
bllicie.
dcdr
ſinopid
feine
lice
Poſezmn
lalitate
Rlars
lcefeeiſt
nöͤpft
aldcit
King
manend
ſerbor
Ptſeü
Poſtmo
luxqe⸗
Eragia

umatn
lcnos
unnidil
rdieſce⸗
e itler
caaütfuit
ſiürilu
ſteir
1idin⸗
titülucs
ine
manoſo
—ʒ—RKZ
eitbid
niſütno⸗
irlliler
Entue
luin
u

D

ſlluiabit᷑ ex alia pte erat obicura. et qͥa

ad lum vnifor̃it erat diſpõita cũñ polſl,
ſił illuĩari opoꝛtebat ſit illuiari ſucceſ/
ſiue.⁊ ita opoꝛtebat fieri noctẽ et diẽ7.

Si tu qͥris q̃re ðs nõ fecẽ lucẽ ita ſuffi/

cietẽ ꝙ vndiq; poſſʒ illuĩare. dð ꝙ ſi ſic

feciſſet p illã lucẽ eẽt illuiatio:ᷣ nõ ho/
raꝝ diſtictio nec tpał ſucceſſio.diuine
aũt diſpoi placuit mudũ q̃i carmẽ pul⸗
cherrimũ qͥdà decurſu tꝑu venuſtare.
Ad ilłq qð obꝛ ꝙ ſp illuĩabat.& ſꝑ fa
ciebat.dð ꝙ nõ ſeqͥt qꝛ ñ qcũq; illuiatio
dies appeliat᷑ ſ̊ illuĩatio q eſt in noſtro
emiſpio:q mag dies dicebat᷑ qᷓ; illuĩa-
tio altiꝰemiſph:nõ ꝓpt illd qð tũc erat
ſolu:ᷣ ppt᷑ id qdð futuꝝ erat. Ad illud
qð obꝛ ꝙ añ fuit pducta q́; mota.dð q;
in die nali duo ſunt. viʒ claritas aeris
ſiue rei tũſpẽtis:⁊ ſucceſſio tꝑis.clari/
tatẽ aũt faciebat lux radioꝝ młtitudie
in ꝑte mẽ tñſpẽtis.⁊ qꝛ lux ſiłẽ ⁊ lucet⁊
illuĩat:ſi cepit eẽ iſto mõ dies cũ luce.
ſucceſſionẽ aũt tꝑis faciebat:ł ipa mu/
tabilitas q eratĩ mã infof̃i an ꝓductõʒ
lucis.ł᷑ eti ipa lux mota q eãt nubes lu
cida.⁊ ita vtroq; mõ ſucceſſio tꝑis łſit
cũ luce ĩcipiebat łañ.⁊ illa ſucceſſio ad
pmũ diẽ ſpectabat.et iõ q̃cũq; mõ dicat
dies for̃atio lucis ẽ opꝰpᷣme diei:ñ qͥa
pma dies ipam lucẽ pꝛeceſſerat:ſed qͥa
ſił icepit dies cũ luce:qᷓuis eĩ motꝰſeqᷓ
tur eẽ ſᷣm nam:tñ durõne põt ſił cũ mo
bili icipe. Et ſi qras vbi icepit moueri
dico ꝙ vbi fca ẽ. h de loco vbi fcã ẽ due
ſũ topiões. Quidã eĩ dicũt ꝙ lux illa
fcãẽ ĩ meridie.⁊ rõnem hꝰ aſſignãt du/
plicẽ. Anã q; lux illa p?faciebat veſpe
poſtea mae:ſiẽ diẽ ſcriptura.̊ vr ꝙ pᷣꝰ
iẽdẽt ad occaſum:qᷓ; rediret ad oꝛtũ.

Alia rõ ẽ.qꝛ dei ꝑpfcã ſũtoꝑa.⁊ iõ diẽ ⁊

lucẽè feẽ ĩ ſua plẽitudie:⁊ ita in meridie
⁊ H̊ mõ vf ſentire beda ⁊ alij exppitoꝛes
qui dicũt pᷣmũ diè a plena luce cepiſſe.
Et ſi tu obicias ꝙ tũc a pᷣnꝰdiei vſq; ad
mane nõ ſũt.xxiiij.hoꝛe rñdẽt ⁊ dicũt ꝙ;
ſex hoꝛe hdiei pceſſerat ſucceſſiõe tꝑiſ
ptñſeũte ꝓpt᷑ ipius mẽ mutabilitatẽ.et
poſtmodu.vi.hoꝛa qͥẽ ĩ nüero pfcã fcã ẽ
lux qᷓ coꝛꝰp fem i ſui nã plena ⁊ pfecta
irradiatõe vtpote i meridie.⁊ cu eẽt tũc

tps eqͥnoxiale vſq; ad occaſuʒ ſuere.vi
hꝛe.et poſtmodũ vſq; ad oꝛtu ſequẽtis
diei fuerũt xij.⁊.vi.pceſſerat an for̃atio
nẽ lucis p creatõem celi ⁊ tre.⁊ ita fcũs
ẽ dies nat pfcũs ⁊ iteger. Alia opio
ẽꝙ nõ fuerit moꝛa tꝑis intiecta int cre
atõem ⁊ diſtictõeʒ:ĩmo ſtati pꝰcreatõʒ
celi ⁊ terre pduxit dñs lucẽè:ita ꝙ poſte

ryinã: ſ̊ ſił durõne.⁊ iſti dicũt ꝙ lux illa

cepit ĩ oꝛiẽte ⁊ ſua reułone ꝑfcã tẽdẽdo
ab eodẽ pũᷣcto in idẽ feẽ diẽ nalẽ.⁊ q̊ v
hug..ſentire in li.de ſacra. ait ei ꝙ ñ fu
erit moꝛa intiecta int creatõʒ ⁊ diſticti
onis inchoatõʒ q̃ icepit ĩ lucis for̃atiõe
⁊ illud vr̃ ſatis ꝓbabile vt ibi ceꝑit lux
illa in pᷣmo die vbipditẽ ſol ĩ die q̃rto
credit᷑ ei ſol q̃rto die ↄditꝰfuiſſe ĩ oꝛiẽte
nõ iĩ meridie:⁊ luna ĩ occidẽte. Et ſi tu
obicias ꝙ pᷣdebẽt dicere fcm ẽ mane ⁊
veſpe.dð ꝙ ſiẽ diẽ mgr in lr̃a. mane di
cit finẽ pcedẽtis noctis:et ex H diẽ q;da
obſcuritatẽ ꝓpt h̊ ꝙ ñ tm dic dieiĩitiuʒ
mo dicit noctis ↄſùmatõeʒ.⁊ qꝛ ĩ pmma
lucis for̃atõe nõ pceſſerit nox:ꝑ ſtatim
lux ĩcepit ſᷣm ſuã totã ptãtẽ illuiare.iõ
dr dies illa cepiſſe a plẽa luce.adeo eiʒ
lucebat ibi vbi cepit ſiẽ ſi eẽt ĩ meridie.
nec dr̃ feciſſe mae:qꝛ nõ pceſſerat dies
ſ pᷣopeſpe qð ẽ finis diei:⁊ poſtmoduʒ
mane qẽ finis noctis.qꝛ pᷣꝰfecit dieʒ et

poſtmodũ noctẽ.⁊ ta h mod dicedi q; p

cedens:ſatiſ ẽ pbabił nec facile diſcer⸗
nit᷑ qͥs eoꝝ plꝰhẽat vitatiſ.⁊ iõ quocũq;

iſtoꝛũ modoꝝ dicatur non eſt facienda

magna vis.
Vnſequenter

querit de eſſentia ⁊ quidditate
lucis coꝛpalis in ſe. Et circa hoc duo

querũtur. Pꝛimo querit᷑ vtrũ lux ſit
coꝛpus vel foꝛma coꝛpis. =? qrit vtrũ

ſit foꝛma ſbalis vel accñtalis.

Irca primn ſic
prtcedit᷑ ⁊ ondit᷑ ꝙ lux ſit coꝛpus
Aug.in li.de li.ar.ij.in coꝛꝑibꝰlux pꝰꝰ
locũ tenet. Itẽ aug.ſuꝑ ge.ad lit.lib.
vij.ala oẽm coꝛpeaʒ nam dignitate nẽ

peecellit per luce tamè c aere q ĩ mudo
pcelletia ſunt coꝛꝑa coꝛꝰadmiſtrat.

Itẽ aug.in epiſtola ad vpoluſiañ.iij.

hominũ inquit iſte ſenſus eſt nibil niſi
coꝛpa valetiũ cogitare ſiue iſta gſſioꝛa
viʒ humoꝛ aut humꝰſiue ſbᷣtilioꝛa ſicut
ger ⁊ lux. ſiłr in coꝛpalibo:ſᷣ tñ coꝛpa.
Iſtẽ H̊ vr rõne in ſpiritibꝰ ẽ reperire

ſpm qͥẽ pure lux. ſitr ĩ coꝛpalib vr̃ ꝙ

ſit repire coꝛpꝰqð ſit pura lux.qᷣ ſiłr v
qꝙ illd qð ẽ luioſũ i coꝛpib ſit lux pura
Hz illd ẽ coꝛpꝰcu hẽatextẽſiõeʒ: ſiẽ pʒ in
ſole. g vr ꝙ lux ſit coꝛsꝰ. Itẽ lux ĩ ſole

ĩ plena actualitate ⁊ ptãte mitiplicã/

di ſe. nõ vr ꝙ ſit permixta poſſibilitati
mẽ.còſtat aũt ſolẽ eſſe coꝛꝰ vr̃ ꝙ pura

lux ſit coꝛꝰ. IJtẽ nihil mouet᷑ localiter
motu dimẽſiuo⁊ ſucceſſiuo niſi coꝛꝰ: ſᷣ
lux illa q pᷣmo creata fuit ſuo motu fa/
ciebat diè ⁊ noctẽ.ꝗ erat coꝛꝰ. Ad op

oſitũ dam.lum è qͥlitas nãt᷑ ipiꝰignis:

nulla q̃litas ẽ coꝛꝰ.gꝗ lux nõẽ coꝛꝰ:ſed
q̃litas coꝛpis. Itẽ diẽ phᷣs ꝙ foꝛma ẽ

pnvagẽdi. ilłd qð marxie eſt pncipiũ

agẽdi ilid maxie ẽ for̃a ſ̃ lux int cetera
coꝛpalia eſt maxie actiua.ꝗ vr ꝙ ſit pu

re foꝛma:p nullũ coꝛꝰẽ pure for̃a cũ oẽ

coꝛpꝰſit ↄpõitũ.ꝗ̊ lux nõ ẽ coꝛpꝰ. IJtẽ
aug. ſup ge.xij.ad lit.lux ẽ ſbtiliſſimũ ĩ

coꝛpe:⁊ ob h̊ aĩe viciniſſimũ:ſᷣ qð ẽ nvici

niſſimũ nobiliſſiẽ foꝛme:ilłd maxie pti
cipat rõem for̃e.g vr̃ ꝙ ipa lux ſit pure
for̃a:p̊ nulli coꝛpi oꝑpõit᷑aliqͥd puatiue
Hʒ ꝙ coꝛꝰ:ſ luci ſᷣm ꝙ lux ẽ oꝑpõit᷑ tẽbꝛa
puatie ſᷣm ꝙ coꝛꝰ. lux nõ ẽ coꝛꝰ. HGeꝰ

dð ꝙ q dã nõ attẽdẽtes nec intiꝰ cõſide

rãtes vba aug.dixer ũt lucè eſſe coꝛꝰ ꝓ
eo ꝙ poſuerũt aliqð coꝛꝰpure eſſe lucẽ

ita ꝙ in eo nihil eẽt admixtũ de tẽbꝛoſi

tate mẽ.ſic eiꝰcoꝛꝰſolarea qͥ ceta coꝛpa

mũdi recipiũt illuĩatõem.̊ cũs pbatũ
Eꝙ nulla ſba p ſe exñs ſiue coꝛpatł᷑ ſiue

ſpnᷣałẽ pure for̃a niſi ſolꝰðs.ſatis pla

nũ ẽ ꝙ nullũ coꝛꝰpõt eẽ pure for̃a. cum

etiq nullũ coꝛꝰcareat extẽſiõe:⁊ oĩs ex.
tẽſio fudet᷑ ſup nim coꝛpalẽ:nullũ coꝛꝰ
Pt eẽ ſine ma.⁊ iteꝝ nullũ pot eẽ pure

fora.ſi g lux foꝛma diẽ ñ pot eẽ lux ihm

coꝛꝰ.ſi eĩ lux eẽ ipm coꝛꝰ cũ lux ſit ex ſe/
ipa ſeipaʒ mitiplicãe:aliqð coꝛpꝰ poſſʒ
ſeipʒ młtiplicãe ſñ appoe mẽ aliũde qð
ipoſſibile alicui create:cũ mã nõbẽat

educi niſi p creatõem. Et iõ alłr dð è
ſiẽ hũoꝛ ⁊ caloꝛ duptr accipiũt᷑.alñ eni

diẽt ꝓpetates ſiue qlitates coꝛpee ſbe:
ſiẽ dñr hũoꝛ ⁊ aq̃ ⁊ caloꝛ ipi ignis.alñ

noĩant ipam ſbam ſb tali for̃a ſic dicit

aug.ꝙ hũoꝛ ⁊ humꝰſuntela.⁊ phi diẽt
ꝙ caloꝛ ẽ ſba qda ſbtit. ſic intiłndũ eſta

pte lucis:ꝙ lux põt dici ĩ abſtractõne.⁊
ſic noĩat foꝛm coꝛpis luioſi ꝑ qu iltq

hʒ lueẽ ⁊ agẽ.⁊ ſic dicit dam.ꝙ ẽ qlitas
ignis.Aln noĩat in ↄeretòe ipaʒ ſbam
ſſ.luioſa m. ⁊ ſic accipit᷑ in illa diſiõe.ſ.

ꝙ tres ſunt ſpẽs ignis.ſ.carbo:flaãma:

⁊ lux.⁊ p hũc modu loqͥ᷑ augꝰ.qñ dic q

lux tenet pᷣvlocũ i coꝛpibo:⁊ ꝙ lux ⁊ aer

ſunt coꝛꝑa ſbtiliõa.vocat eĩ ibi lucẽ qð

nos vocamꝰignẽ:ſiẽ ex pbis ipiaugꝰ.

colligit᷑ expſſe.⁊ ꝑ hoc patẽt obiecta ad

vtrãq; ptẽ.nã auctes ⁊ rões qͥ dicũt ⁊ p

bãt lucè coꝛꝰnõ eẽ ſᷣ q̃litatẽ:accipiũt lu⸗

cẽ in abſtractõe ſic pʒ.Auctes vo qad
oꝑpõitũ iducuũt᷑ loquuũt᷑ de luce putacci
pit᷑ ↄcretie.rões vᷣo q ꝓbat ꝙ aliqð cosꝰ

ſit pure lux:ñ ſũt cogẽètes. Ad illᷣ eĩ
qð obꝛ ð ſiłitudie ſpualiũ ⁊ coꝛpaliũ:n
E ſiłe.q; lux ſpuał cõis ẽ creaton ⁊ crea
ture ſ analogiã.⁊ qꝛ creatoꝛ pure actꝰ
ẽ: ideo põt reꝑiri ĩ ſpũalibꝰ lux ĩ oĩoda
actualitate ita ꝙ nihil hẽat ð poſſibtita
te mẽ nec ð tẽbꝛoſitate igra.coꝛpat vo
lux ñ r pꝑit᷑ niſiĩ creata q ad h̊ et pꝑ ſe ex
iſtat:idiget ſbſtẽtãi mã.⁊ iõ ñ põt iuẽiri
lux pura ꝑ oĩodã excluſiõʒ paſſibilitat

mẽ.põt tñ iuiri pura lux p excluſiõem

opacitat ⁊ tẽbꝛe.⁊ ſic ẽ ĩ ſole. Adilta
qð ob ꝙ ſi lux ſoł eẽt pꝑmixta mã n poſ
ſet ſe mitiplicãe pfcẽ.dð ꝙ pntia mẽ ñ
tollit actualitatẽ foꝛmaxqn coꝛꝰ mttũ
hʒ ð ſpè ⁊ paꝝ ð ma.⁊ qꝛ ĩ ſole ẽ abũda/
tia lucis q;uis ſit ibi mã ñ ĩpedit᷑ ab acti
one ſua.ea aſt qͥ dñr hr̃e lucẽ icoꝛpata
hnt pfcãʒ ptatẽ mitiplicãdi ſe:nõ qꝛ lux

ſit ſolũ ibi ĩ mã:ł̊ qꝛ coꝛ illa młtũ hnt ð

mꝗ ⁊ paꝝ de ſ. Ad illd qð obꝛ ꝙ lux
p⁊cata mota fuit dimſiue ⁊ ſucceſſiue.

dð ꝙ lux ibi võt᷑ nubila lucida qͥ ve coꝛꝰ
eãt ⁊ iañ fuit creata ꝓ eo ꝙ fuit ex pexñ
te mã foꝛluciſ ſibi dĩnit ĩpſſa ł educta

ſic igit ex pdeĩs pʒ ꝙ lux ꝓpe ⁊ abſtra-

cte loquẽdo nõ ẽ coꝛꝰ fora coꝛpis.

6
dur
Nettils.
ſntoſbe
opalesd
gonyf ace
owinat⸗
zacchta
ſöſäim
gliefote⸗
me ſbal
aſitutlu
1marien
ug/t
ſorſielu.
rcopiscd
genblit
Snfoſtſi⸗
Netpmnacck
ſſeneine⸗
näührior
ſteiacchs
esiar
ſcocſicis
Nermino⸗
Picpät
laqtiag
feſocun
ſbie lluct
lbntedec̃
fdeoppee
alyricope
eſofgacent
ſenſusniſie
izſgicin
ſariasn
ſintdidn
gechs. A
lwceaus
gere.de⸗
deißci
craſſituu
augetin
accñſ.
ſis ſie d
tlux ſot
norecip
mülielue
iſpol

ddi
itaie
herſe
S
tphiot
Ngiits
didrn.
Wdorfne.
gidig
plurtan
bilucid
brng⸗
Cbiecnad
adicitp
caipiütlu⸗
es po
Eepatacci
alcdco
Naltei
umi ice
hborioioe
capar
eptear
Aclutben
nniip
ſahen

S
Namtiend

₰
enne

4
= zwo
0909 V
. „Uitte⸗
e! ſoaclin
„,,4
cAR,
ℳ
eNN
fuun⸗
„ v. xt
peAN
,,

W
7

.Ecundo queri

tur vtn lux ſit foꝛma ſbalis vel
accñtalis. Et ꝙ ſit foꝛ ſpalis vr.poꝛẽ
gñatio ſbe q; accñt:ł̊ᷣ lux int oẽs for̃as

coꝛpales deſcribit᷑ pᷣmo fuiſſe creata.
non vf accñs ſ ſba:aut illa opatio fuit

inoꝛdinata. IOtẽ for̃a ſbalis ẽ nobilioꝛ

qꝙ̊́accñtał:ſ lux ẽ nobiliſſia for̃a coꝛpa-
liũ ſiẽ ĩ młtis locis diẽ aug.g cũ multe
alie foꝛẽcoꝛpales ſit ſbe. vr ꝙ lix ſit foꝛ

me ſbat Itẽ lux int oĩa coꝛpalia max
aſſiłat᷑ luci etne:ſic oñdit dio de di.no.
2 maxie in vᷣtute ⁊ efficacia. ſi Hͥ totuʒ

mag ↄpetit fofe ſbali q́ accntali.vf̃ ꝙ
lux ſit ſba. IJtẽ nullũ accñs ẽ ca ſbe:hᷣ

lux coꝛpis celeſtis ẽ pᷣneducẽdi aiam

vegetabilẽ ⁊ ſenſibilẽ q ſũt for̃e ſbales
3 vf ſit ſba. Itẽ nullü accñs ẽ p ſe⸗
metipm actiuũ vt nullũp ſe exns. ſiẽ

P ſe ñ è:ita eſ nec ꝑ ſe agit: ᷣ coꝛꝰluĩoſ
inq;tũ luioſ ẽ ꝑ ſe actiuũ. vr ꝙ lux nõ
ſit ei accñs ſ̊ ſbał fora. Itẽ nullũ acci
dẽs fac gẽdũ ⁊ nobilitatẽ ĩ rebꝰſᷣʒʒ dꝛĩas

ſpecificas ꝓpt᷑ ſuiſpiꝰpticipatõeʒ maio
rẽ ⁊ minoꝛẽ:ſ coꝛpa mũdi ᷑ʒʒ plłꝰ ⁊ minꝰ
pticipãt de luce:ſunt mag ⁊ min nobi
lia q́;tũ ad eẽ ſale ⁊ ſpẽ ⁊ dꝛĩa: ſicut pʒ

reſpiciẽdo gradꝰĩ coꝛꝑibꝰ mũdi.ꝗ ĩpoſ
ſibile ẽ lucẽ eẽ accñs coꝛpi luioſo. ⸗
nihil ẽ de cõſtõe accñt niſi accñs:łᷣ lux
eſt de ↄpõe coloꝛis cũ coloꝛ nõ ſit aliud
qᷓ; lux icoꝛpata. cũ coloꝛ ſit accũs:lux

cẽ for̃a accñtał. Itẽ nibil ẽ p ſe obßm

ſenſus niſi accñs.q; oẽ obm ſẽſuſ poit᷑
1 ꝭʒaſpẽ q̃litat:ſᷣ lux ſeipa vr̃ ⁊ pcipit᷑ſen

ſu viſus:⁊ eſt ilłd q̊ mediãte ceta ſetiůẽ

ſicut diẽ aug.ſupꝑ ge.xij.ad lit. lux eſt
accñs.Ait eĩʒ aug.ſic.viſus agit pura
luce.auditꝰluce ĩcoꝛꝑata in ſbᷣtiliſſimo
gere. deĩde lux mixta ĩ aere caliginoſo
deiñ cũ eoꝛpulẽto hũoꝛe.deiñ cu trena

craſſitudie.⁊ ſic.v.ſẽſus effitK. Itẽ qq
auget in ali qͥ ſalua eiꝰ ſba ⁊ nã ipʒ ẽ ibi

accnſ:Fᷣ lux auget᷑ i coꝛpibꝰpcipue luio
ſis ſiẽ dr yſa.xxx.erit lux lue ſic lux ſoł
⁊ lux ſoł ⁊t. lux ñẽ ſba ſ̊ accũs cũ ſba
nõ recipiat mag ⁊ minꝰ. Itẽ ſiẽ igniſ
nãlit lucet:ita et nalit calet:nec maioꝛ ẽ
vtĩ ipo lucẽ q; caleſcẽ ſiue calefacẽ ſed

p ipam ſentit

caliditas ẽ ällitas accñtał ipius ignis.
⁊ luioſitas. Itẽ ſilux ĩ igne ẽ for̃a

ibatł.aut vltia ⁊ ↄpletia:aut citra vlti

maã. ſi eſt ſor̃a vltia ⁊ ↄpletia. nõ vr ꝙ
ignis differat a celeſti nã:nec ꝙ aliqua

luioſa differt ſpecifica dꝛia.ſi eſt for̃a
citra vltimã.̊ minẽ foꝛ? ꝑfcã q; foꝛma
ignis ſpecifica:cũ for̃a vltia ↄpletiĩa ſit
in re pfciſſima. nõ vr̃ ꝙ in igne lux ſit

nobiliſſiã for̃a.ſi ꝗĩ celo ẽ fora vltima.

vr̃ ꝙ dignioꝛa ſiue nobilioꝛa ſint coꝛꝑa

ełaria q; celeſtia.qð ſi flm eſt:reſtat t.

Itẽ ĩ creatun q̃litas ẽ ĩmediatũ pᷣnꝰ

actõis. vñ foꝛ ſbałagit tãq; mediatibꝰ

ꝓpetatibꝰ accñtalibo:ſ lux ẽ ĩmediatũ

pncipium actõnis. vr ꝙ lux ſit accñs.
MAWe pnotadũ ẽ ꝙ ĩ bac qõe ſapiẽtes
opinat᷑ ↄia ſapiẽtib. Quidã eĩʒ dicẽ

voluerũt ꝙ lux ẽ accñs coꝛpi luĩoſo ſiẽ
ſapĩa ſiue ſcĩa qͥ ẽ lux ſpuałẽ accñs ipi
aĩe.⁊ ſiẽ caloꝛ ẽ accñſ coꝛpi tiato ⁊ caloꝛ
eſt accñs coꝛꝑi calido. Dixerũt eĩ ꝙ ſic
ſe hʒ coꝛpꝰluĩoſuʒ ad lucẽ: ſicut aia ad
cognẽ:⁊ ſicut coꝛpꝰtiatũ ad caloꝛẽ:⁊ ſic
coꝛꝰcalidũ ad caloꝛẽ.qm p ipaʒ decoꝛat
k. p ipam opat. ⁊ iltd ſi di
cat᷑ for̃a nobitł ſ̊ nõ intiłr qtũ ad eẽ pᷣ

ßꝙ qtũ ad eẽ ⁊ v: ſiẽ ſcia ⁊ gra nobiliſſiẽ

foꝛme ponũt᷑ q́uis aceñntia eẽ dicat᷑.Et

ſic ꝓ mas pte rões euadut. ſ qm ſacra
ſcriptura lucẽè int ceteras for̃as pure

coꝛpales ↄmẽdat.⁊ catholici tractato-
res ſicut dioꝰin.iiij.de di.no.et aug.in

mMttis locis ⁊ phi etiã pncipatũ opadiĩ

coꝛpibꝰluci attribuũt. ideo lucẽ magis
eſſe ſbam q; accñs ſentire vident. Et

iedo ẽ alia poſito ꝙ lux ẽ foꝛma ſbalis
coꝛpoꝝ ſm eiꝰ maioꝛẽ ⁊ minoꝛẽ pticipa
tionẽ coꝛpoꝛa bñt veriꝰ digni eẽ ĩ ge⸗
nere entiũ. vnde ſi nobiliſſimũ coꝛpoꝛũ
ſicut eſt empireũ illud eſt pcipue lumi
noſum. infimũ vᷣo ſicut terra eſt opacũ

Iſtẽ media vero bm ꝙ ſunt magis⁊

minus nobilioꝛa participãt plus ⁊ mi-
nus.⁊ ꝙ omnia coꝛpoꝛa natura lucis ꝑ

ticipent.hoc ſatis de plano oſtenditur.

quia vix eſt coꝛpus opacũ quin per mł/

tam tenſiõem ⁊ politionem poſſit effici

luminoſum. ſicut patet cum de cinere
fit vitrum:⁊ de terra carbunculus.

4 S

Vtraq; at haꝝ põnũ magnoꝝ è: x qlʒ
valqde ꝓbabitł nec de facili ĩpꝛobari pot
Si au ĩteriꝰcõſiderare velimꝰq iſtaꝝ

Ponũ ſit vioꝛ.inuẽim ꝙ vtraq; haꝝ fun

gata fuit ſupᷣ aliqð verũ.veꝝ Eeiꝙ lux
cuʒ ſit fora nobiliſſima int coꝛpalia ſic

dicũt phᷣi ⁊ ſci:bm cui pticipatõòeʒ ma⸗

ioꝛẽ ⁊ minoꝛẽ:ſunt coꝛpa mag⁊ minus
entia:ẽ ſbalis for̃a.veꝝ ẽ eti ꝙ cuʒ lux
ſit ꝑ ſe ſenſibilł: ſit eti inſtr̃m opãdi: ſit
etiã augmẽtabitł᷑ ⁊ minuibil:ſalua foꝛꝰ
ſpali ꝙ ipe bʒ foꝛm nẽ accñtał. Etio
notaãdũ ẽ ad ĩtlłntia auctoꝛitatũ ⁊ rõnũ
ꝙ ſiẽ lux ĩcoꝛpataẽ pᷣncoloꝛis in ipo
coꝛpe tiato ꝙ dẽ coloꝛ ẽ accñs ⁊ paſſi/
bilis qlitas ⁊ ſenſu pcipit᷑:ſiẽ etiã lux ẽ
pPnꝰcuiuſdã fulgon qͥ ad modũ colon
accñs:⁊ mediate qͥ luĩoſ coꝛpꝰa ſenſu
apphẽdit᷑.Et ſᷣm h̊ duptr põt lux acci⸗
pi.vno mõ djr lux ipa for̃a qͥ dat eẽ coꝛ⸗
pi lucido:⁊ a q̃ luĩoſ̃ coꝛpꝰpꝛincipir eſt
actinũ:ſicut a pᷣmo moute ⁊ regulate.
Aor̃ lux eẽ fulgoꝛ qͥẽ circa coꝛpꝰlu
mioſuʒ q ↄſeq exnt ia lucis ĩ tali ma: 7
qð eti ẽ ſenſus obᷣm ⁊ opatõis inſtr̃m
⁊ ſic pʒ rnſio ad qõem ppoitã eſ pꝓ mag
pte.etia pʒ rñſio ad oba. Rõnes eĩ oñ
détes lucẽ eẽ ſbalẽ foꝛm pcedũt ſᷣm pᷣ
mã viã ſic pʒ ĩtuẽti.rões aũt ad ptẽ op
poſitã ꝓcedũt via alia exceptis qbuſdã
ad qͥs ſatis de facili rñderi ppt. Adq
illd eĩ qð obꝛ ꝙ lux ẽ de ↄpõne coloꝛis.
dici põt ꝙ lux nõ dr eẽ de ↄpõe coloꝛis
tãq; pᷣnꝰintriſecũ:ſ taqᷓ; pn veffectiuũ
cũ accñtia ſimplicia ſint. foꝛ aũt ſbalis
bñ poõt eẽ effciuũ pn accñh. Ad illq
qð obꝛ ꝙẽ foꝛſenſibil. dð ꝙ nõ vf roe
ſue eẽntie:ſᷣ rõe fulgon ł colon eò inſe
pabir ↄcõitat:max vbiẽ vehemalucis.
Ald illq qð obꝛ ꝙ auget᷑ dð q augmẽ
tu iliq attẽdit᷑ rõe fulgon ñ ròe lucis qᷓ
ẽ foꝛ ſbatl.⁊ ſi rõe illi attẽdẽt᷑ adh rõñ
vʒ. qꝛ quis foꝛ ſbałſʒ ſe ñ r̃cipiat ma
gis ⁊ minꝰ?hʒ tñ intédi⁊ remitti ſᷣm eſſe
ipiꝰl mo. ⁊ B maxiĩe reꝝ è ĩ for̃is gñabi
libo in bmag oſiſtit cõitas analogie
Im magꝗ ⁊ min?ꝰ⁊ pꝰ poſteriꝰqᷓ; vnino/
catõis. Ad illłd qd obꝛqꝙ caloꝛ ñ ẽ foꝛꝰ
ſbał calidi.dð ꝙ nõẽ ſi ile. qͥa nõ eſt tate

dignitatis ⁊ ꝑfcõnis for̃a caloꝛis:ſicut

foꝛma lucis.⁊ Hᷓ̊ pʒ.qͥa fofa lucis plus
receditꝗ no õꝛietatis conuptõis ⁊ alta
tõis. Ad iltq qð obꝛ ꝙ nõ foꝛvltia ĩ

igne.dð ꝙ ſi lux põit᷑ eẽ foꝛ ſpatł coꝛpũ

ſpẽ dip ſoꝝ:vtpote celi ⁊ ignis:neutris

foꝛ vltio ↄpletia.iõex h̊ nõ ↄcludit
nꝗ elaris ſit nobilioꝛ celeſti.nec ex hoc
põt etiaʒ ↄcludi ꝙ alia for̃a ſit nobilioꝛ
for̃a lucis:quis ſit vlterioꝛ.foꝛma eim
lucis nõ põit᷑ in eodẽ coꝛpe cũ alia foꝛ
ſiẽ diſpõ ĩpfcã qᷓ nata ſit pfici p vltimã
foꝛmã:ſᷣ woit᷑ tãq; for̃a ⁊ nã oĩs altiꝰ coꝛ
palis for̃e ↄſuatia:⁊ dãs ei agẽdieffi
caciã:⁊ ſʒ quã attẽdit᷑ cuiuſſibʒ foꝛccoꝛ
palis mẽſura ĩ dignitate ⁊ excellẽtia.

Et ꝙ obꝛ ꝙ fof̃a vltio ↄpletia nobilioꝛ

c. H̊ neꝝ vbi for̃a illa hʒ ↄpleri ⁊ pfici

P yvltimã.ſ.vbi for̃a cõis hʒ pfici pꝑ vlti:

mꝗ ⁊ ſpalẽ.pel ꝙ ̊ vitatẽ bʒ vbi vtraq;
foꝛma ſcʒ cõis ⁊ vltima eſt in ſuo potiſſi
mo eſſe. ſicaũt lux non eſt niſi in celeſti
coꝛpe. Ald illud qð obꝛ ꝙ ẽ immedia
tũ pᷣncipiũ opandi.dð ꝙ illud nõ cogit
nccio vt vr.for̃a eĩ ſpalis p ſe poſſe agẽ
vf.ſᷣ qa exhuinõ de facili inuenit᷑ in
alijs: qᷓ;uis ñ irröbir credat᷑ĩ foꝛalucis
poſſibile eẽ cũ ſit maxĩe actia.ↄcedi põt
ꝙ q;uis lux iti pficiẽs ſit ſalis foꝛma
tñ fulgoꝛ ille q coꝛpꝰilliq inſtrumẽtalit᷑
opat᷑ ſentit᷑ et deputat᷑ ad nãm accñtis
ſic pꝛedictũ eſt ptinẽ ñ ĩdocte credi põt

Onſequenter

qrit᷑ de lucis effcù ⁊ irradiatõe
Et circa h̊ duo qrũt᷑. pꝰqrit᷑ vtꝝ lum
qð emittit᷑a coꝛpe luĩoſo ſit coꝛpus an
qualitas coꝛpalis dato ſit q̃litas
E qõ vtzꝝ ſit ſbalis vel acchtalis.
Ira primũ ſic
prtncedit᷑ ? oñdit᷑ pᷣ lum qð exit
acoꝛ?Rluioſo ſit coꝛꝰ.oẽ qð ꝑ ſe mouet᷑
localr̃ ⁊ dimẽſiue ẽ coꝛꝰſ̊ radiꝰſiue lum
egrediẽs a ſole mouet᷑ local vtpote ab
oꝛiẽte i occidẽte.& tꝗ radiꝰ qᷓ; lum ẽ coꝛꝰ
Itẽ nihil pcutit᷑ ⁊ ĩpellita coꝛpe niſi

coꝛꝰ.ĩpoſſibile eĩ ẽ nõ coꝛpꝰcoꝛmoueri
ſi–c-uis ? radioꝝ fit repcuſſio ad coꝛpus

opacũ.ergo ta lumẽ q; radiꝰeſt coꝛpus
IVtẽ ĩpoſſibile ẽ eẽ ↄfractõeʒ ⁊ inter-⸗

ſantöen
ninsau
ſonior)
l̃ſt coꝛp
ſonteco
ſeſöem
mectiſa
ſſchaap
cop.
ellerſpe
juneln
mẽ ſui
illoſpe
buel
litinalt
upſen
uls
luminwen
ſignipn⸗
loeſtcor⸗
giolum pe⸗
Nehr
lioppoit
cotpisßf
NRy
ſotoßm
inſtätlat
noecoꝛ
Ffeuen
conmai
ſoſautp⸗
nus reloct
Neogie⸗
toͤpelocl
Noc
Glarin
lumnde
Monek
nonet⸗
ſurßrde
Nltrizg
idaocan
bgeiſn
ipmaen
cor. .
epbs
ittiac
de pene⸗
nullüͤcea
luhing

falc⸗ Ne
ösrin
deſcenzj
Wlateopi
luttg
Wſndolian
letiz robli
zoplerirpfeui
zpfeprla⸗
zrbiptraq
iunſuopotiſt
tnminceleſti

geimmeda

„» . „
Gocnöcog

7 G. „
sRſewleagi

4 „* .
mahwuentes

ndruminli
ninacits
orawicot

enter

ſacpusan
voq iuätos

40*
* .
“
6

„

FEL,,„,
. Ane⸗
ed/lu

loe
1,1 e

. e
,e
EW
WV

R
,ð ₰
Uwe.

ſecatiõem niſi coꝛpũ:ß ex repeuſſiõe lu
minis ad ſꝑcłm ↄcauũ fit radioꝝ ĩter/

ſecatio ⁊ ↄfractio.̊ vr̃ ꝙ tà lumèẽ q; ra-

diꝰſit coꝛpꝰ. IOtẽ oẽ qð hʒ trinã dimẽ/

ſionẽ ẽ coꝛꝰ: ſ lum in medio hʒ trinã di
meẽſiõem.q; diffundit᷑ ſʒ oẽm põeʒ nec
tm eſt ĩ ſupficie:ĩmo eti pꝑnetrataerẽ

vſq; ad ꝓfundũ. vr̃ ꝙ lum in medio ſit
coꝛpꝰ?. Itẽ eſto ꝙꝙ ſol eſſet ⁊ circa ipin
eſſet ſpaciũ vacuũ:cum ſol potẽs ſit ex
vtute lucis abſq; adiutoꝛio extriſeco lu

mẽ ſuũ diffundẽ niſi hẽat reſiſtẽs.et in

illo ſpacio vacuo nullã hẽat reſiſtẽtiã:
ibidẽ lum ſuũ diffundẽt:ſ̊ lum illud nõ
eẽt in alio coꝛpe ſuſtinente. vr ꝙ eſſet
ſba ꝑ ſe ens ⁊ nõ ſpũalis:h̊ ↄſtat.& coꝛ
palis Itẽ qð põt gñare coꝛꝰeſt coꝛꝰ:ſᷣ
lum in medio diffuſuʒ põt gnare coꝛpꝰ
ſſ.ignẽ p ſui mitiplicatõem.& lum ĩ me
dio eſt coꝛꝰ. Ad oꝑpoſitũ phs in =? de
aĩa.lum nec ẽ coꝛpꝰnec deflux?ꝰcoꝛpis.
IYtẽ h̊ rõe vr̃ ꝑ ſuũ oꝑpoſitũ.lumini
eĩ oppõit᷑ tẽbꝛa pᷣncipłr.ſiq pᷣuatio nõ ẽ
coꝛpis ſ̊ foꝛme:lum nõ eſt coꝛꝰſᷣ foꝛma
Iſtẽ vr ꝑ motũ.nullũ eĩ coꝛpꝰmouet᷑
ſbito ᷣm locũ:ł lux ſbito alterat.quia ĩ
inſtãti ab oꝛiẽte venit in occidẽs. lum

nõ ẽ coꝛꝰ. Situ dicas ꝙ ñ mouet᷑ ſito

ſ rexpẽte mouet᷑.i.ĩpceptibłxr in aliqͥ ſpa
cio:in maioꝛi ſpacio poſſʒ ſentiri ſucceſ
ſio:ſicut pʒ ĩ ſono.ꝗ̊ c. Itẽ nullũ coꝛ
pus velociꝰmouet᷑ qᷓ; coꝛꝰ mobilis pᷣmi

ꝓ eo ꝙ ille motꝰẽ pfcĩſſimꝰoĩm motunu

⁊ iõ velociſſimꝰſ lum ab oꝛiẽte ĩ occidẽſ
mkłto citiꝰmouet᷑ q; moueat᷑ oꝛbis pᷣmꝰ.
q lux in inſtati:⁊ illud ſaltẽ.xij. hor ſic
lum nõ ẽ coꝛpꝰ. Itẽ nullũ coꝛꝰſił᷑ ⁊ ſeł
mouet᷑ ad oppõitas ptes:pᷣ lum ſił⁊ ſeł᷑
mouet᷑ ad ptes oꝑpoſitas:qꝛ diffundit

ſurſ ⁊ deoꝛb:añ ⁊ retro:a dextris ⁊ a ſi

niſtris. & nõ põt eẽ coꝛꝰ. Itẽ ĩpoſſibile
ẽ duo coꝛpa ĩpmixta:⁊ nõ ſeſe augmẽ/
tatia eẽ ſimt: ſ̊ lumẽ cũ aere ẽ pmixtũ⁊
ipm aerẽ nõ augmẽtat:et tñ ẽ ſił.̊ nõ ẽ

coꝛꝰ.O aut ĩpoſſibile ſit duo coꝛpa ſit
2 phs dicit:⁊ ad h ſunt ratões qͥ pñt ob

mitti ad pñs q inducũt in qjrto vbi agit
de penetrabilitate coꝛpis gloſi. IAtẽ
nullũ coꝛꝰ:hʒ ſuũ eſſe in fieri ↄtinue ſed

lum in aere bʒ ſuiſ̃ eè in fieri ↄtinue.qͥa

ↄtinue egredit᷑a ſole:ſicut dicit aug.q̊
ipoſſibile eſt coꝛ eſſe. Itẽ ſi lumẽ eſt
coꝛautẽ ex aliquo aut ẽ ex nihilo.ſi ex
nihilo.̊ͥ ẽ a creatoꝛe.g lum è a ſolo deo

cũ ipſi ſit creare.ſi ex aliqͥ qro ex qͥ.aut

ex coꝛpe a qͥ cat aut ex coꝛpe ĩ qᷣ ſuſcipit᷑
q̃a lum nõ ꝓducit᷑ ex aere.tũc ei ibi poſ/

ſet manẽ recedente ſole.ſi ex coꝛpe aqͥ

cãt᷑.ꝗ vr̃ ꝙ coꝛꝰluĩoſuʒ in emiſſiõe luis
aliqͥd ꝑdit de ſua ſba ⁊ mã.⁊ ita vr̃ ꝙ iã

ſol debẽt eſſe vAſumptꝰ*. Heead pdẽo

rũ intlłntiã eſt notàdũ ꝙ circa h qtuoꝛ
ſunt opiõnes. Quidã ei voluerũt dicẽ
ꝙ tã lum q; radiꝰin medio coꝛpus eſt:⁊
egreſſus ipoꝝ radioꝝ ab ipo ſole ?ẽ: ſiẽ
egreſſus riuuloꝝ a fonte.ſicut eĩ a fſfon

te ꝓcedũt riuuli qui ſunt coꝛꝑa ⁊ eiuſũ

nẽ cũ fonte:ſic dicũt eè in radis ſolis.
Et ſi tu obicias eis ꝙ vr̃ ꝙ ſba ſolis ⁊
alioꝝ lumiariũ iã eſſet ꝑne cõſumpta.
dicũt ꝙ ſicut nõ ↄſumit᷑ ſᷣa fontis ꝓ eo
q ſicut fit emiſſio:ita fit etiã reſtauratõ
ſic dicũt ꝙ non ↄſumit᷑ ſoa ſolis ꝓꝑ eoꝙ
ſicut exteriꝰemittit lumẽ ſuũ inferius.
ſic virtute radioꝝ va poꝛes ad ſe trahit
ſuꝑius ex quibꝰreſtaurat᷑: ſicut coꝛpa
alimẽto adeo vt nec deficiat nec decre

ſcat.x hoc videt᷑ ſenſiſſe ſeneca.poſitio
tñ iſta eſt cõtra phiam que dicit coꝛpa

celeſtia oĩo eſſe incoꝛpalia. Secuda
vo põ eſt.ꝙ lumè eſt coꝛpꝰ⁊ ſũr rad et
ꝓceſſus ipoꝝ radioꝝ a ſole eſt ſicut ra
moꝝ a radice. marie ſi ita eſſet ꝙ ſtatiz
radix poſſet ex ſe ꝓpducere arboꝛẽ adiu/
ta diuina virtute: ſicut foꝛte fuit ĩ pᷣma

rerũ cõditõne:⁊ ſicut radix nõ diminune

ret᷑ ſi ita pduceret arboꝛẽ:et tñ dicerẽt
ſemp ramiab illa radice exire.nõ quia

de nouo egrediatur: ſed quia cum ſua

oꝛigine cõtinuat᷑.ſic dicũt ⁊ ĩ ſoł radijs
ſe habere: cum eis deus ſolè tanq; oꝛi/
ginẽ ⁊ pncipiũ luciſ fecit ſimul:cuʒ hoc
ramificatiõem radioꝛũ ſibi dedit. et ita
ſol cõtinue dicit᷑ illos radios emittere
qꝛ illi radij nũq; ſepant᷑a ſuo oꝛigine:łᷣ
ſicut ſol mouet᷑ ſic radij circũferùt non
noui gñant᷑.eoſdẽ ei radios qͥs emiſit
a pᷣnꝰ ſup terra: emittit ⁊ et nẽ:ꝑ eſto qꝙ;

ſol obſcuraret ſiẽ i paſſiõe xpi credit᷑ eẽ

fcm. vr ꝙ oꝑtẽt ex tc radios renouari.

⁊ ita de nono creari ſicoꝛpoꝛa eſſent.

3 põ ẽ tã lum q; radiꝰ ĩ medio coꝛpꝰ

„—-

c.⁊ ꝓductio ei qᷓ;tũ ad foꝛmã a ſole c᷑: qᷓ

tũ ad mãm ẽ a creatoꝛe.dicũt eĩ ꝙ h̊ſpe

ctat ad pfectiõeʒ pitat.⁊ ſiẽ ẽ aliq̃ crea/
tura q q;ẽtũ ad mʒ ⁊ foꝛmã ĩmediate eſt
A do vtãgis.qdã aũt q; Pad foꝛmã eſta
ðo ĩmediate.et qᷓ;tũ ad nãʒ ẽ a nã vt ho.
ſic ⁊ ʒ ꝰ geꝰ ẽ ꝙ q;tũ ad foꝛmã ẽ a creata
qᷓ;tũ ad nãʒ a deo:ßᷣ illd ñ vr ꝓbabte:cũ
nũq; eẽt mã pt᷑ foꝛmã aliquã.lʒ autẽ qͥlʒ
haꝝ triũ põnũ ſpalr̃ dicat aliq d ĩpꝛoba
bile circa oꝛiginẽ luĩs ex luie.omẽs tñ
cõit᷑ ĩpꝛobat᷑ ꝑ ̊ ꝙ dicũt lum ĩ meꝰ eſſe
coꝛꝰ.tũ ꝓpt᷑ ipiꝰdiffuſiõeʒ q ſbito eſt.tũ
etiã ꝓpt exñtiã cũ aere q ĩpmixta eſt.tũ
etiã ꝓpt᷑ ipiꝰ ꝓductõeʒ q nec ẽ a mã nec
vnq; ſeꝑat᷑ ab eiꝰexnñtia:imo ſicẽ ↄtinue
ẽ ita ↄtinue gnat᷑ vt dicitaug.qꝙ lum hʒ
pꝓmanẽtiã ꝑ ↄtinuã ſoł ifluẽtia. Et iõ
ẽ π ↄcoꝛs rõi ⁊ phie.ꝙ lum ⁊ radiſi
noĩet᷑ illq pciſe qð a luce hʒ oꝛtũ nec eſt
coꝛꝰnec coꝛpis defluxꝰ:ſicẽ rões ad h̊ in
ducte oñdũt. Si aũt dicat᷑ radiꝰaer il⸗
luiat ſʒ diametꝝ:⁊ lum aer illuiatꝰſʒʒ
ꝓfũdũ.ſic iſto mõ radiꝰ⁊ lum potit dici
coꝛpꝰ.ꝓut tñ ꝓpe accipit᷑ lum ⁊ radiꝰin
medio coꝛꝰñ e. Ad iltq g qð pobꝛ ꝙ;
mouet᷑ localr̃.dð ꝙ ſiẽ nidemꝰ in ſpecie
gñata a coloꝛe ᷣ duptr mouetf᷑.⁊ vnus
motꝰ ẽ ꝑ diffuſiõeʒ ꝓcedẽdo a coꝛobo
vſq; ad ſpecłm.aliꝰaũt mot bʒ ꝙ vr̃ mo

uẽii ſpecło ad motũ coꝛpis obi.⁊ pꝰn ẽ
motꝰlocał i gñatiõis.ꝰpo motu nñ mo
uet᷑ ꝑ ſe ſ̊ ꝑ acẽns.ſic ĩtlłndũ ẽ i ppõito

ꝙ motꝰluis qͥ ẽ ꝑ egreſſũ ipiꝰa coꝛpe lu
cido:ñ eſt ꝓpe loci mutatõ:ſ̊ mag luis
gnatio ⁊ diffuſio.⁊ ꝑ h̊ pʒ ꝙ fit ſbito in
ſpacio qᷓ;tũcũq; magno.motꝰpo aliꝰqͥ ẽ
pðᷣlatõeʒ ipoꝝ radioꝛũ ſuꝑ trã cũ ipſo
ſole.iſte ẽ ſolũ ꝑ acẽns:ſicẽ mouet᷑ ptus

ipa ad motũ ſui pncipij ĩfluẽt.et tñ vtꝰ

coꝛꝰn c.ſ̊ᷣ ĩtlłndũ eſt de luie qð ſe hʒ ad
coꝛPꝰluĩoſ̃ pꝑ modũ vtut ifluxe.vñ dam.
dicẽs.ꝓpt᷑ lumẽ qð ex ipo puẽit lucere
ignẽ ⁊ n ppimꝰmiſteriale oꝛganũ ignis
eẽ qð ex ipo ẽ lumẽ.vᷣtute vo maꝗ nalẽ
Ald illd qð obꝛ ꝙ radij repcutiunta
coꝛpe. dð ꝙ repcuſſio alic ab aliqͥ põt

eè duptr.qᷣdã ex colliſiõe duoꝝ ſibiiui,⸗

cẽ obuiãtiũ:ſicut pila repcutita piete.

ꝗda ex ieptitudie patiẽt ad ſuſcipiẽdũ

vtutẽ agẽtis.⁊ ſic rpcutit᷑ radiꝰ a coꝛpe
opaco.ſol eĩ ſiue qðᷣcũq; aliud coꝛꝰluĩo
ſuz hʒ vᷣtutẽ diffüũdẽdi lum vſq; ad ſpa⸗
ciũ aliqð detiatũ:cũ ſit vᷣtutiſ finite.⁊ qᷓ
diu ſe ptẽdit illa vᷣtꝰmitiplicat᷑ lum ſi ſu
ſceptibile ſitidoneũ.cũ vẽo añ tiatõem
illiꝰvtutis obuiat aliqð coꝛPꝰqð ñ ẽ ido⸗
neũ ad eiꝰſuſceptõeʒ Hipo lum ñ potat
ſe młtiplicare ĩ anteriꝰmłtiplicat ſe re
troꝛſ ñ ex vᷣtute coꝛpis exñt:ſᷣ̊ ex vᷣtute
vᷣmi mouèt᷑. vñ cũ ſit reꝑcuſſio radij in
aq̃ mota mouet᷑ radiꝰ.nõ qͥa aqᷓ ſit önꝰ
mouc᷑s:ſᷣ pᷣptꝰradiũ ꝓducẽs qͥ occaſi⸗
one accepta ab aq̃ potat radiũ retrahẽ
⁊ occaſiõe accepta ab eadẽ põt r flectõʒ
variare:⁊ ita radiũ mouẽ. 'eĩ dicit
ipoſſibile ẽ ñ coꝛꝰa coꝛ? repelli.dð ꝙ ſiẽ
aliqd ita nñ coꝛꝰqð ñ ſit ſpus:h ẽ veꝝ. ſi
aũtẽ ita ñ coꝛꝰ qð qͥqẽ ĩdigʒ coꝛpe defe

rẽte:ſic abſq; duꝰr̃pelli põt ſic pdẽm ẽĩ

luĩe.⁊ mãifeſtũ ẽ ĩ imagiĩe qͥ relucʒ ĩ ſpꝑe
cło ꝓpt appðõeʒ plũbi cũ vitro qð ẽ coꝛꝰ
opacũ.ſi ei eẽt ſolümodo vitꝝ pꝑ ſe qð ẽ
coꝛꝰ puiũ:tñſiret ſpes ⁊ ñ r̃dirʒ ad ocłm
ſiẽ pʒ ꝑ ſẽſibłe expimẽtůũ. Ad iltd qð
obꝛ ꝙ fit iterſecatio ⁊ ↄfractio radioꝛũ
dð ꝙ; H dr rõe aen ↄiũcti qͥ ex pᷣtute ra/
dioꝝ ibi ↄcurrẽtiũ hʒ ſotiliari ⁊ mouẽi
⁊ rde illiꝰdñr et radij ↄfrĩgi:dũ ex miti
plicatõe ſʒ oꝓpoitas vias p ꝓgreſſũ et
regreſſũ fit qdã mitiplicatõ ⁊ aggrega
tio luĩs:⁊ ſſᷣtiliatio aen circa coꝛꝰterſũ
ex q̃ ↄtĩgit effcem radij ĩtẽdi et ignè ibið
per calon intẽſionẽ ex aere ſic ſbtiliato
grari. Ad iltq qð obꝛ ꝙ lum hʒ trinã
dimẽſiõeʒ ĩ medio.dð ꝙ dimẽſiõeʒ põt
hr̃e aliqͥd duptr.ł ex ſe:łex rõe eiĩ qͥẽ.
ſiex ſe ſic ẽ coꝛꝰ.ſi aliüde nõ oʒ.ſic ei hʒ
trinã dimẽſionẽ albedo ĩ ceruſa ⁊ niue
q ſüt albe itra ⁊c eY. Ad ilłd qð obꝛ ꝙ ſi
circa ſolẽ eẽt vacuũ qð illuiaret.dð q;
lʒ H alij dixer̃t:tñ nõ vr nen nec ꝓbabte
phs eĩ Siũ ſentitĩ ⁊ð aia cũ dic.ꝙ per

nacuũ nõ ẽ vidẽ.⁊ aug.ſiłr in.xij.cõf.in

pncipio dicens ſic. vbi lux eſſet 1. i eſſet
niſi ſupeſſeteminendo etilluſtràdo.

Ratio etiã eſt ↄtra hoc.qꝛ cũ lumẽ ſit
foꝛma coꝛpoꝛalis idigz medio deferẽte

ſtu
pitüii
ſialiſ⸗
ſſoͤtc?
11
dög
dislul
chtüa
bͤcil
conᷣ

.

als
nitſigr
gentae
Nos
enstla
geſbn
dcoti
fens:ß
Ner
gcchs
accidi
ipol
coden
duo⸗
ney/
Mje
ihzan
Bmnkla
ſgene l
e
Ry
Gbmn
ſlrg
geihs
na⸗
cisn
lunimn
Gtadi
on
nſpin
tlknri
dicegi
m ſin
lanin
gecnt.
hogf
ls.xji

miaer,

nebotn „„
MW

R
Cnſſa

4
RR d⸗
Hane

ll
Maöſti
cshoccaſi⸗
cüüferrabe
dötffleciö;
Qedii
Addgſi

„ 92
cee dſecde

jfnrzud
i Aaina
tofti
jermuen
ont ovel
gvüernii,
pgreſien
5140
rCACMͦEe
ietighiin
reſi kann
Nlui ine
erröetkige
cruistnu
gbolg

7

uner, vo
nupeptl.
in

nt 4
chtiſe
Auna,
railmi ſt
odeſelile

e

⁊ ſi tu qraſ qͥd ĩxediat.dico ꝙ h̊ ñ ẽ ppt᷑
pntiã ĩpediẽt:ſ ppt᷑ abñti adiutoꝛij ſiẽ
ſi aliqs hñs magnã famẽ etcarẽs cibo
ñ põt cõedẽ.ñ qꝛ iediat ̊ qꝛ ñ adiuuat᷑.
Ed illud qð obi ꝙ lumẽ gñatcoꝛpꝰ.
dð ꝙ lumè ñ agit ppa vᷣtute ſᷣ pᷣtute coꝛ
pis luĩoſi.coꝛꝰaũt luĩoſũ nõ eduẽ coꝛpꝰ
q;tuũ ad mãm:jᷣ ſolũmõ q;tũ ad foꝛmã.et
iõ cũ lum ſit ilid ꝑ qð agit:ñ oʒ lum eſſe
coꝛꝰſ ſufficit ꝙ ſit ſoꝛma coꝛpalis.

Ecundo queri
tur. vtꝝ lum ſit foꝛꝰſbał ł acẽn
talis.Et ꝙ ſit foꝛdacẽntał vr.qð adue/
nit ià ↄpleto in eſſe ẽ acẽntale lum ad
uenit aeri iã ↄpleto in eſſe. ẽ acẽntale
Itẽ qð adẽ ⁊ abẽ pt ſbi coꝛuptõeʒ eſt
acẽns:lux adẽ ⁊ abẽ pt᷑ aen coꝛuptõem
qð ẽ ſoᷣm eiꝰ tι. IYtem ſiẽ ſe hʒ coloꝛ
ad coꝛꝰ tiatũ:ita ſe hʒ lum ad coꝛꝰtũſpa
rens:ſᷣ coloꝛ eſt acẽns ĩ coꝛꝑe tũſpenti
Iſtem ſi vnũ oppõitoꝝ ĩ ibo exñs eſt
accñs ⁊ reliquũ ẽ accñs:ſ obnubilatio

accidit ipi aeri. pi rõe ⁊ illuiatio,.

ĩpoſſibile ẽ duo accñtia eiuſdẽ ſꝑi eẽ in

eodem ſbo.qꝛ accñs nüerat᷑ ꝑ ſõᷣmĩ qͥ ẽ
H̊ duo luia ſic dic dioꝰſũt i eodeʒ aeris

medio.gꝗ ĩpoſſibile lum eẽ accñs aeriſ
IYIteʒ accñs cũ gñat᷑ ex ꝓpis pncipijs
Wi hʒ oꝛtũ.⁊ cũ reſoluit᷑:reſoluit᷑ in ſuũ
ſbᷣm:̊ lum nec educit᷑ ex aẽ nec r̃ſoluit

i gerẽ.ᷓ lum ñ ẽ accñs aen ⁊ ↄſtat ẽ ĩ

gere.ꝗ ſi eiꝰñ eſt accñs:nulliꝰeſt acẽns

Iſtẽ nullũ acẽns tñſita ſbᷣo ĩ ſᷣm ſ̊ ra

diꝰmutat᷑ ab vna ꝑte aeris ĩ alia:⁊ lum
ſiłr.g lum acẽns eè ñ põt. Item nullũ

acẽns manʒ ĩmobte moto eoĩ qͥ ẽ:ß ra

diꝰmanʒ imobitł moto aere.g radiꝰ ac/

cidẽs nõ ẽ. Si tu dicas ꝙ h ẽ ꝓpt h̊ qʒ

lum ĩ meꝰhʒ eẽ ſpũale ſiẽ idoluũ.obꝛ) B
qꝛ radiꝰ⁊ lum hʒ ibi opatõʒ nalẽ ⁊ pnꝰ
opatõis nãt.g vr ꝙ ſit ibi nalr̃ ⁊ ↄcrete
n ſpũalr̃ ⁊ abſtracte. N?ad pdcoꝝ in
tiłntiã ẽ nõndũ ꝙ circa ̊ tplex ẽ modꝰ
dicẽdi qͥꝝ qͥlʒ ſuppõit lum in meꝰeẽ foꝛ/
mãꝗ ſiue q̊litatem aliquã.qͥdã eĩ dicũt q;

lum i me?ẽ ſba:exiſtit tñ ĩ me?p moduʒ

accñt.qꝛ nõ ẽ ipiaeri ſbatl.⁊ H̊ diẽt ppt᷑

H ꝙ gña?luĩs a luce ẽ ſ̃ʒ viã vniuocatö

nis.⁊ iõ cũ lux ſit foꝛꝰ ſbałĩ ſuo fõte di⸗

cüut lum ſbaʒ eẽ ĩ medio: lʒ modũ eẽndci
hẽat acẽntalè: maxcũ luls ⁊ lucis n vi

deat᷑ alia eẽneſſe:ß ſolumõ differre vi
geat᷑ ꝑ moð eẽndi ſiue ꝑ eẽ:ſ q; lum eſt
ĩ medio ðẽ ilłd qð potiſſime ſentit᷑⁊ facit

alia ſentit. Jõ ẽ=p ꝙ lum ĩ me?eſt

accñs.ñ eĩ cat᷑ a coꝛꝑe luioſo niſi ĩqtũ
fulgiqũ e.⁊ ita ẽ accns p ↄpatõʒ ad pᷣn

cipiũ a qͥ.dicũt eſt ꝙ ẽ acẽns pꝑ ↄpatõe,zʒ

ad ſbᷣm ĩ ꝗᷣ.qꝛ adueit iã ↄpleto ⁊ põt ab-
eſſe ⁊ adeẽ pt᷑ ſbi conuptiõʒ.⁊ ita plenã
roeʒ acẽnti hʒ lum ĩ meꝰnõ tñ ꝑp ↄpatõʒ

ad ið.acẽns eĩ hʒ ↄpãi ad ſbaʒ ſicut ad

ſbm cãm.lum pᷣo ⁊ ſi hisvuobꝰmodis
hẽat ↄpãiad ſbaʒ:nõ tñ ad eadeʒ.qꝛ ad
gerẽ ↄpat᷑ ſic ad ſm.qꝛ ẽ ĩ illo.ad coꝛꝰ

luĩoſ ſic ad pnꝰ.qꝛ ẽ ab illo.ſᷣ qꝛ lum ꝓ

ut ẽ ĩ me?exns hʒ ſeipo ſẽtiri ita ꝙ poſi
tũ S ſenſũ:ſenſᷣ fac.et iteꝝ ĩ eað pte me
dij hʒ ſñ ↄfuſiõe młtiplicaiſʒ ppeʒ dio.
260 c ze põ ꝙlum ĩ me? nec ẽ ſba nec ẽ
accñs ꝓpe.qꝛ ñ hʒ ibi eẽ nale ⁊ mẽ ↄcre

tuʒ:̊ ſpuale ⁊ abſtractũ.vñ dicũtꝙ ſiẽ

ↄpat᷑ ſꝑs colon ĩ mead coloꝛẽ exnteʒ
coꝛpe obiecto: ſic lum i medio ad lum
exñs in coꝛꝑe luioſo:ſ̊ cũ lum ĩ medio
n ſolũ hèat ↄpatõʒ ſpũaleʒ ĩ aĩa:ſ̊ etiã
nãleʒ ĩ coꝛpa nãlia:ñ ſolũ vr eẽ ĩ aere p
modũ ſpũalẽ ſiue eè ibi p modũ hĩtꝰ: Hᷣ

et᷑ aliq mõ eè nãle.⁊ ita vr ꝙ ilłq ñ ſuffi

ciat dicẽ:q́uis videat᷑ eſſe valde viſiłe.
pᷣ itlłndũ ẽ ꝙ oès mõi pdci aliqͥd pitad

ſe ↄtinẽt.⁊ ex oĩbꝰhis elicit᷑ vna nitas
ĩteg.qð pʒ ſic.lumẽ eĩ ĩ me? dicit pᷣtutẽ
actiuã egredièteʒ a coꝛꝑpe luioſo ſiue p
qu coꝛꝰluioſ agit ⁊ impmit ĩ h̊ ĩferiõa
2 Hẽ vᷣt ſpᷣatł ipi coꝛpi.⁊ ð hac diẽ dam.
ꝓlum qð ẽ ex igne nè aliqͥd mĩſteriale
ipiꝰignis łaccntłe:łᷣ vᷣtꝰei ↄnãł ⁊ ↄſbat

icut pʒ ĩ aucte i ducta ĩ pcedẽte ꝓblẽa
te. ⁊ H vtñ eſt ſenſu pceptibił: nec ſolũ

mõò opat᷑ in ſenſu viſus:ᷣ etiaʒ facitad

eductõem ſenſuũ in actũ ſicut diẽ aug.

vij.. ſup ge.ad lit.qð habitũ ex ĩ quadaʒ

aucte pᷣus ĩducta:ſic et dicũt phi ꝙ coꝛ

pus celeſte medite ſuo lumine influit

vſq; ad ꝓfundũ terre vbi mineralia coꝛ

pa gñari hñt.⁊ qtũ ad ̊ peꝝn dicũt qͥ di

cũt ꝙ lumẽ dicit ſbaʒ accñtałr ad aerẽ

patã ſiẽ it agẽtis ad deferẽs qͥda mõ

ↄpat᷑ accñtałr.ñ ſolũ aũt lumẽ diẽ illaʒ
vi actiuã quã ñ pcipit ſẽſus:łᷣ eſ quãdã
q̃litatẽ ſẽſibilẽ qᷓ ſẽſus viſus efficit᷑ ſen
tiẽs ĩ actu.⁊ illa ẽ qlitas accñtati ʒ ſpẽ
õlita.⁊ ſʒ H̊ diẽ auicẽna ĩ li.de ſufficiẽ

tia nãli. lumẽ è affcio coꝛpiſ hñt lucẽ

cũ oxpoſitũ fuerit illi.ſ.puũ.⁊ ſic verũ
dicebat illa opρτDο q; dicebat lumè eſſe
accñs:nõ ſolũ p ↄpatiõem ad aerẽ in qͥ
recipit᷑ ſ̊ etiã ĩ ↄpatõe ad coꝛꝰ a qͥ creat
qꝛ ab ipſo oꝛit᷑ in q;tũ ilłd ẽ fulgidũ ⁊ bʒ
eẽ obm ſẽſus.ſᷣm aũt vtraq; naꝝ iſtarũ
in luie reptaꝝ:lumẽ ad aerẽ ↄpat᷑ non
ſiẽ ad pmũ ſbᷣm: ſicut ad deferẽs ⁊ ad
mediũ.⁊ iõ ꝑ ↄpatõeʒ ad ipm aerẽ ñ hʒ
modũ exñdi nalẽ:ſᷣ̊ pꝑ modũ hit*:nec eſt
foꝛnãlis ſ̊ potiꝰſiłitudo eiꝰ:ſicutſpẽs ĩ
medio nõ ẽ ꝓpe coloꝛ ſᷣ vt coloꝛ ſiue ſiti
tudo colon:maximã tñ hʒ appꝛoxiatõʒ
ad illũ:⁊ adeo illi ĩnitit᷑ vt ñ idigeat pnꝰ
extrĩſeco ex qͥ educat.vñ lumẽ ĩ medio
nõ hʒ pnꝰmale ex qͥ: ſ̊ poꝰoꝛigĩale a qͥ
fluit:⁊ ad qð eſ redit cũ ĩ medio deſinit
e: ſiẽ dr̃ de ſiłitudie.⁊ G̊ͥ mõ dic̃ cõmẽ⸗/
tatoꝛ ſuꝑ ⁊ v aĩa.qꝙ lux ẽ hĩtꝰ diapha
ri:x ꝙ ẽ in ipo ſiẽ intẽtio ſiue ſpẽs ł ſiłi⸗/
tudo ⁊ ad H̊ veꝝ dicebat ʒopio. Ex
his igit᷑ pʒ ꝙ lumẽ ĩ medio inq;tũ dicit
vĩ actius:dic̃ ſam hñtẽ modũ accñtis
inq;tũ diẽ q̃litatẽ ſenſibilẽ dic accñs:ł&ᷣ
accñs iltq relatũ ad aerẽ:ñ hʒ plẽ rõeʒ
accñi nãł ſᷣ ſiłitudinis łᷣ intẽtõis q̃ ẽ ibi
nõ ſiẽ in ſpᷣo ſuſtinẽte:ſᷣ ſiẽ in deferẽte.
Er his patẽt rões ad vtrãq; ptẽ. Qð
eĩ obꝛ qð aduẽit iã cõpleto:⁊ recedit pᷣt
ſbiecti coꝛꝛuptõeʒ h̊ oñdit ꝙ hʒ moduʒ
aceñt ſʒ e ĩ medio. Qð vo obiẽ qð
ſe hʒ ad modũ colon ⁊ ẽ q̃litas ſenſibit᷑
de luĩe loqͥt᷑ ſʒ ꝙ in ſe hʒ nam accñtis.
Rões po ad oxpõitũ q pbãt ꝙ non ſit
accñs.qꝛ nõ nũerata nüeratõne ſbiecti
qꝛ nõ mouet᷑ ad motũ aen qꝛ nõ cauſat
ab aere nec reſoluit᷑ĩ aerè᷑:ↄcludũt ſo/
lũ ꝙ nõ hʒ ibi ꝑlẽ rõeʒ accñt᷑ nãł qð cõ/
pat᷑ ad ilłq in qͥ ẽ ſiẽ ad ſõm ⁊ cam.⁊ qð
etiã ſuſtiet᷑ ⁊ depẽdʒ ab eo ĩ qͥ ẽ pncipir
7 ei ↄiũgit᷑ inſepabili vĩculo.̊ aũt nõ ẽ
1 ppoſito. qꝛ lumè q́uis ſit in aere cãta
coꝛpe luioſo:⁊ ab illo pᷣnciptr deꝑedet:
nec ẽ ĩ gere ſiẽ ĩ ſuſtẽtãte:ß ſiẽ i ðferẽte

2iõ duratõez ⁊ mutatõeʒ ⁊ neratöem

poti recipit a lucido ĩfluẽte q; ab aere

ſuſcipiẽte.⁊ ob ̊ diẽ dioꝰplła luia eẽ in
eodẽ medio incõfuſa ⁊ ↄuelli ſiue ſeꝑa
ri adinuicẽ ſᷣm abſentatõem coꝛpũ illu
minãtiũ. diſtĩctio eĩ illa ẽ ppt᷑ ↄtinuatõ
nẽ luminũ cũ ſua oꝛigĩe a q̃ ꝓcedũt nã/
liter ⁊ vᷣtute eiꝰ agũt q́;uis ĩ medio ſint
quodãmõ ſpũuatr ⁊ abſtracte.⁊ ſic cete/

ra circa hoc qſita iò patẽt.

712 parte iſta
ſunt dubones circa lräm. Et
pmo dubitat᷑ de ̊ qð diẽ ꝙ in mĩſterio
fem ẽ ꝙ dies ↄputat᷑ de veſpa in veſpã
Nõötra h̊ eĩ vr ꝙ ad ieiunij obbuatõem

oʒ ieiunãe diẽ pcedẽtẽ cũ nocte ſequẽti

Itẽ vr ꝙ nogrue ſignificet miſteriũ
r̃dẽptõis 2putato die a veſpa ĩ veſpaʒ
imo poꝰĩ pᷣvpatõe dieꝝ q̃ xps a tẽbꝛis
nos ꝓduxit ad lucẽ eꝛoð ꝙ duplicẽ
modũ cõputadi diẽ accipimin ſcripta
pei qͥ dies pcedẽs copłat᷑ nocti ſequẽti

⁊ H qͥdẽ fuit ĩ pᷣdieꝝ enũeratõe in q vt

diẽ męr pfigurabat᷑ lapſus futurꝰa lu
ce gre ĩ tẽbꝛas cłpꝑe. A?vputãdi dies
attẽdit᷑ĩ ſolẽnitatũ cuſtoditõe in q nox
pcedẽes ↄnũerat᷑ diei ſeqnti.⁊ H̊ vult di
cẽ a veſpa ĩ reſpã:vt pcedat nox ⁊ ſeq̃t

dies.qꝛ eãmꝰalñ tẽbꝛe:nẽ aũt lux ĩ dño

Et qð obꝛ de obſuãtia ieiunioꝝ.dð ꝙ

tps ieiunij ↄpetit tpi miſie.⁊ iõ ↄputatõ

diei ĩ obſuatiõe ieiunij dʒ fieri ſʒ cõfoꝛ
mitatẽ ad diſtictõʒ tpis pᷣmi ĩ qͥ eãt pfi/
guratio lapſus huůani. Et qð obꝛ ꝙ ñ
dʒ tiari a veſpa ĩ veſpã.dð ꝙ pᷣveſpa

poit᷑ ibi inq;tũẽ noci᷑ pᷣn?ꝰ⁊ ⁊e inqtũ eſt

finis diei.⁊ ita ꝓ nocte ⁊ die. Licetaũt
he due diſtictões ĩ ſcriptura maxexp⸗
mãt q̃tuoꝛ tñ modis ſʒ dipᷣſoꝝ ↄputati
ones dies diſtiguiↄſueuer̃t. greci eim
ↄputãt diẽ a mae ĩ mae.qꝛ tũc pappꝑet
ſol. hebꝛei ho a veſpa ĩ veſpã.qꝛ tũc inci
piüt ſolẽniſare.aſtronomi vᷣo a mẽidie
ĩ mẽidiẽ.qꝛ tũc ẽ ſol in maioꝛi vtute.ſc
eccłia a media nocte vſq; ad mediã no-
ctẽ. qnia tũc natus ẽ xps.vnde nerſus
mane diẽ greca gens incipit: aſtra ſe⸗

quẽtes in medio lucis:iudei veſpe:ſcã

inchoat eccłia medio ſtemꝑe noctis.

Ni
toee
alei
oco
eratſie
nſnt
Eosl
jti
gisn
netin
deil
udi
luci
zſo
ſion
nolt
neni
ni⸗
N.
nwar
ſuie
Pifruſt
ſvceſcn
röderi⸗
Pim
itad
ſacied
öpte
roezt
diep̃
dccht
ſunüm
ſnppt⸗
ſmnat⸗
iaſ
Pd
aſal
ſiſa
guren
firt.
ſitcox
ſeefin
dergei
ſi
krile
maio
died
Hdie
hitf
gexii

rnnad

„*
gee ſeen
.1 K

R

teiſti
lnin.
gin miſteri
ſpamnreſpi
obfuatoen
ei miſeri
hirege,

A.. .
ſe
Wuon mie

.
.

9

.
eNet ſecte
. . . 4
orte ſ 1
EA. Ro
ſ. 4
1
40

–

—
S
—

4.07, 4 18
/
AN!
rANE.
„
. „ f
Lode
iar
64
Fmmd
ne Lum
— e
v V. 4 .
3,40e
tee
cſann
midin⸗
mioin,
rNN,

CNr,

Itẽ qrit de hoc qð dicit de illa luce.
aut de ea coꝛꝰſolis for̃atũ:aut ĩ ea pte

celi eẽ in qᷓ ſol ẽ.nã pᷣmũ vr eẽ flm.qꝛn ẽ
oꝛdo ð pfcõ ad ĩ pfcm:h̊ lux illa pfciſſiã

erat ſiẽ diẽ dam.q oꝑa pᷣme diei pfelo

ra ſunt. Itẽ tex.vr̃ eẽ ꝛiꝰ.dr eĩ ibi.vi

dit vᷣs lucẽ ꝙ eẽt bona.⁊ aug.expianat
pidit.i.placuit volũtati dei vt ꝓ mõ ſui

gñis manẽt ꝙ placuit vt fiẽt. ꝗ adh ma

net lux illa in ſeipa. Itẽ ſi ſol fcüs eſt

de illa luce vñ fcã ſunt alia luĩaria.Si
tu dicas ꝙ de iluce tẽ vr ꝙ vna pfilliꝰ
luciſ coꝛꝑiſ creſcit ĩ coꝛpa luĩoſa q ſunt
g ſolẽ:⁊ ĩ coꝛpa luiĩoſa q ſũt infra ſolẽ.g
ſi nullũ coꝛꝰbʒ moueri oxpiſitiſ motib⸗
nullũ etia coꝛꝰceleſte qn nãm hẽat mo-⸗
neri motu rẽo ſ̊ oꝛbicłari vr̃ ꝙ pᷣluĩa⸗
riũ ꝓpductio fuerit ꝑ violẽtiã ⁊ pter nãʒ
Itẽ ꝙ nõ poſſʒ eẽ ĩ ea ꝑte ĩ q̃ẽ ſol vr
pmoqꝛ duo coꝛpa ñ pnt eẽ ſił.⁊?etiã qꝛ
ĩol ſufficiẽter illuĩat. vr ꝙ lux illa ſit
ibi fruſtra. . ο%6ε+¾ cü qrit᷑ d ð illa
luce fem ſit q̃tuoꝛ modis ad h̊ cõſueuit
rñderi.qꝝ duos tãgit magiſter in lr̃a.
Pꝛimꝰ ẽ q; luiaribꝰceli fcis lux illa re
dijt ad piacẽtẽ mãm. qꝛ ñ eãt fcã niſi ad
faciẽda quadã diſtictõeʒ dien ſeiplenã

q̃ pfcã inde redijt vñ ſũpta ẽ.ᷣ h pðẽ õʒ⸗

rõeʒ ⁊5 lrãm.ꝙ dñs deſtruerʒ opa ſex
dieꝝ pᷣncipalia ł ſinẽt pire. z modꝰ
dicẽdi ẽ ꝙ illa lux ſimpir manʒ ⁊ ĩ foꝛꝰ
ſua ñ mutata:nec diſcernit᷑ q;tũ ad ſen
ſuʒ pꝓpt ↄiũctõʒ ſui ad ſolẽ:nec tñ ẽ fru
ſtra.q;ꝛ ipi ſołaugʒ effcm:ł qꝛ difficile
aſſigre quẽ effem hẽat cũ ſole. Joẽ
ʒꝰmod dicẽdi ꝙ ex ipa fact ſit ſol:⁊ in
ea ſaluat᷑ tãqᷓ; ĩ re eiuſdẽ gñis.ſᷣ qm nõ
vr̃ ſcriptura expᷣmẽ ꝙ ðᷣs pꝰpᷣmũ diè ꝓ
duxerit nouà lucè ̊ ſolũmõ luĩaria di/

ſtixit. Joẽ 4oh ĩo ꝙ ex illa luce facta
ſüt coꝛpa luĩoſa int᷑ q pncipatũ tenʒ ſol

nec fuit ibi aliq̃ violètia.qꝛ vnaqʒ crea
tura eũ locũ accipiebat quẽ ſibi dñs ꝑp
nõʒ vᷣputabat.⁊ ſic patẽt oba.q; nec fu
it illiꝰlucis conuptio nec ec violẽtia:ſʒ
maioꝛ qᷣdã ⁊ pfcioꝛ diſtictio. Oꝛ: autem
diẽ dam.opꝰpᷣme diei fuiſſe ꝑpfciſſimũ.
H dic ꝑ ↄpatiõeʒ ad alia coꝛpa q a luce
hñtr̃ciꝑe ifluẽtia:ñ p ↄpatioʒ ad luia
q̃ ex ipa luce ſut forata. Itẽ qrit᷑ de H

qð dicit.dixit ðᷣs fiat &c.. non tpalłr nec

ſono vocis:łᷣ ĩ ᷣbo dei coet᷑no.vr̃ eni
eẽ flm.ſtati eĩ vt dixit ðs res feẽ ſũt:ſiẽ
dðr ĩ ps.dixit ⁊ fcã ſũt.gꝗ cũ ꝓductio rerũ
ſit tpał:dictio ñ fuitetna Atẽ ĩ dictõe
etna ñ diẽ ðs niſi ſeł:ſicẽ dr ĩ ps.ſeł lo/
cutꝰẽ deꝰſ cũ pduxit opa ſex dieꝝ in ꝓ
ductõe cuiuſiʒ opis dixit.& ilłd dicẽ nõ
E et᷑nũ:ſiue gnare filin. Si tu dicaſ ꝙ
illud dicẽ nò fuit niſi vnũ ſolũ:iterat᷑ tn
ꝓpt młtos effcũs.tẽ vr̃ ꝙ ad dicẽ ſeqͥ
facẽ:⁊ ſił dixit gᷣ ſit oĩa fec:ſᷣ ñ ſił fec ſic
diẽ ſcriptura ⁊ ; pbatũ ẽ. nõ ſił dixit.
Pꝛopt h qrit᷑ vtꝝ dicẽ accipiat h tpa
lit᷑ łet᷑nalit.et ſi et᷑nalit quõ dictũ poſſit
eẽ tꝑale ⁊ ſi tpałr quõ dicẽ tpale potuit
oẽm creaturà pcedẽ. Itẽ qõ ẽ vtꝝꝛ ac

cipiat᷑ notionatr aut eẽntiatr.ſi accipi-

at᷑ notionalr quõ ponẽt effcem aut quö⸗

effcũs creatiõis què ðᷣs dicẽdo ꝓduxit

ↄpetat toti t᷑nitati.ſi pᷣo eẽntiałr quõ po
terit ilłq referri ad nãʒ vbi ꝑ qð fcà ſũt
oĩa:cũ vbũ dicat᷑ pſonattr ſiẽ ĩ pꝰli.oñſᷣ
E. WMẽdð ꝙꝙ dicẽ vno mõ ↄnotat effe-
ctũ ĩ actu.a?ꝰꝰonõt effem i hitu ñ ĩa ctu
diẽ eĩ vno mõò q̃i actũ extiꝰ.⁊ ſic dicẽ eſt

aliquẽ effem efficẽ ĩ qᷣ dicẽs expmit ſe·
H̊ mõ dr ðs dicẽ ſiue creatura ꝓducẽ=ẽ

doĩ q̃ ſe decłat: ſiue aliqͥd ĩſpirado aie
Iqͥ volutatẽ ſuã ᷣmr̃at.⁊ ſic płies acci/
pit᷑ĩ ſcriptura ⁊ ↄnõt effcm actualiter.
Aedicẽ᷑ diẽ actũ q̃i extiꝰnihilominꝰtñ
relatũ.⁊ Hͥ mõ dic ↄꝑatõeʒ ad vbũ cõce
ptũ ꝑ qð dicẽs ſe ⁊ oĩa loqͥ᷑ p quẽ moð
accipit᷑ ĩ ps.ſet locut'ẽ ðᷣs.glo.ibi.filiũ
genuit ĩ qͥ oĩa diſpoſuit.⁊ ſic dicẽ ↄnõt
effcm ĩ hitu.qꝛ dicẽ ipoꝛtat diſppeʒ ⁊ ad
diſpoez ſeqt op?ꝰ. ʒtöbicẽ dic actù itri
ſecu ⁊ abſolutũ.⁊ H? diẽ aſeł.q;ꝛ dicẽ ñ ẽ
aliud qᷓ; vidẽdo ĩtueri.⁊ ſic qlʒ ꝑꝰ dic ſe
⁊ alia.⁊ huic dicẽ ñ rñdʒ pbũ ↄceptũ.qꝛ
ſᷣm hũc modũ idẽ põt eẽ dicẽs ⁊ dictuʒ

qlʒ ei pſona ſeipam videt ⁊ ſeipam in-

tuet᷑.⁊ ſic ñ ↄnõt effem nec actũ nec hĩ-
tüů. Sis qrit᷑ quõ accipiat᷑ dicẽ in reꝝ
ꝓductõe.dð ꝙ põt accipi pᷣmo mõ.ſ.ꝓ
utↄnõt effem in actu.⁊ tũc dicere ide ẽ
qð ꝓducẽ:nec ẽ ibi nugatio cũ dr̃.dixit
deꝰfiat.qꝛ ñ tm ĩpoꝛtat ipaʒ actõem ĩ ſe
eti ꝓut eſt ad ipius manifeſtatõnem

⁊ pmittit ſcripia ᷣbũ dicẽdi vᷣbo faciẽdi
pt in hoc oñdat ꝙ vᷣs maxima facilitate
ꝓduẽ ſingla.nõ q; aliq̃ vox creata reꝝ
ꝓductõem ancedat.⁊ ſic dicẽ in diuerſ
dieb põt pł:ficari:nõ rõe pncipatł᷑ ſigti

B ↄnotati ſic pʒ.q;ꝛ płiuʒ ꝓductoꝝ płes

ſunt ꝓductões paſſiue: ⁊ rõne ↄnotati
actia dici põt płificari. ot⸗ nihilo⸗
minꝰaccipi? ſic ẽ ſenſus. dirit.i.fi⸗-
liũ genuit i q oia diſpoſuit:⁊ p quẽ oĩa

ꝓduxit.⁊ ſic expit aug.cũ dic.ꝙ vox vdᷣi
ad nãm vbi ꝑ quẽ oĩia fcã ſunt refert᷑.et

ad illud dicẽ vr̃ creaturã fieri:ſicut ad

diſpõnem vr̃ op?*:nõ imediate vt tũc ſit
qñ qͥs pᷣmo diſpoſuit:łᷣ pꝓ loco ⁊ tꝑe.ſc

ſiẽ dicẽt᷑ diſpõ oꝛdi auit.⁊ ſic ẽ ĩ ppoſito
nꝗ deꝰ ꝓduxit nõ tũc cũ filiũ genuiti qͥ
diſpõſuit:łᷣ ſic gñando filiũ ab etno di
ſpoſuit ſe pductuꝝ ĩ tpe ſic ꝓduxitĩ tpe
ipa eĩ diſpoe dei et᷑na nõ ſolũ eãt ꝙ res
ꝓducerẽt᷑: ᷣ etiã qñ ꝓducẽnt᷑.⁊ hoc mõ
dicẽ in diuerſ diebꝰ dictũ eãdẽ ĩpoꝛtat
diſpõem ⁊ eternã in q̃ ſij diſponũt᷑ eter
nalit qͥ ſucceſſiue ꝓducãt᷑ ex tpe. ſi igit

pmo ⁊ ⁊ vpõt h accipi dicẽ:ſ = vmagiſ

ꝓpᷣe.ʒaũt mõ nõ vr̃ haccipi.qꝛ nõ ↄno
tat᷑ ibi aliqs effectꝰ:necactu:nec hĩtu.

nec vf etia illo ʒ magꝗ ꝓpe accipi actꝰ

dicẽdi.na ſicut dictũ fuit in pᷣmo li.diſ.
xxvij.dicẽ ꝓpe nõ ẽ ſine vᷣbo ſiẽ nec ppᷣe
ibi dr̃ eẽ locutio vbi nullꝰẽ ſᷣmo.nihilo
minꝰ ʒꝰmodqꝰ accipiẽdi dicẽ ñ vr̃ eẽ oĩo

ĩpꝛobãdꝰ ꝓ eo ꝙ ſatis rõbłr vr poſſe cõ

cedi ꝙ qlʒ pſona loq̃t ſe alteri. ſi eĩ iſte

act q ẽ dicẽ ↄuẽit cuilibʒ pſone create

põt ↄuẽire cuilʒ pſone icreate:vł ve vł
mõ trãſpõito.iſte tñ modꝰ accipiẽdi nõ
ↄpetit ꝓpõito.⁊ ꝑ q̊ patẽt que obᷣa ſunt.
Itẽ vr de h̊ qð dicit in pᷣnꝰli.in filio
crea.ðs ce.⁊ ter.ſi eĩ creatio mutatio ẽ

⁊ in filio nibil mutat᷑ ergo in filio nihil
creat. AYItẽ qrit᷑ qre iſta accipit᷑.pr̃ ẽ

in filio creat in filio:ita ꝙ h ppõ in.re
fert᷑ ad ᷣbũ eẽndi ⁊ ad verbũ opadi.hec

aũt nõ recipit᷑ pr̃ ẽ pꝑ filiũ:qᷓuis iſta reci

piat᷑ pr opat᷑ per filii.qrit etiã quã hitu
tudinẽ ĩpoꝛtat H̊ ppõ ꝑ.cũ d vᷣs pater

creat p filii. M? dð ꝙ h ppõ in. põt
ipoꝛtare calitatẽ:⁊ põt impoꝛtare idepti
tatẽ.calitatẽ.yt cũ dr.omĩa ſunt in doo

idẽptitatẽ.vtcũ dr.pt ẽ in fuio.hec aũt
ppõ pꝑ q;tuʒ ẽ de ſe ĩpoꝛtat calitatẽ.dico
igit᷑ ꝙ ↄueniẽter dr ðᷣs opari in filio.et
rõe iqẽptitaſ.qꝛ pr̃, opãs ẽ ĩ filio.⁊ rõne
cãlitat.qꝛ filiꝰẽ effcũs cã ꝓductia pr̃e.
⁊ iõ H ppõ in.cũ ſuo caſuali accipit᷑ ĩ dĩ

nis cũ pᷣbis abſolut ⁊ cuᷣ tñſitis rõe du.

plicis hĩtudis.ſ.cãlitat᷑ ⁊ idẽptitatis.ᷣ
aũt ppõ ꝑ qñ ĩpoꝛtat hĩtudinẽ cae ⁊ pᷣn⸗
cipij nõ recipit᷑ niſi in ilłbis qͥ ĩpoꝛtãt
aliquẽ effem reſpcu cꝰfiliꝰhʒ calitatẽ.⁊x

iõ rcipit᷑ ꝙ pr opat᷑ ꝑ filiũ ſ̊ tn ñ recipi

ꝙ pr ſit ꝑ filiũ:ꝑ h plani dẽa ſũt ĩ p?liꝰ

di.xxxij.⁊ iõ ad pñs h̊ ſufficiãt.

Diſtinctio. xiiij.

„ Irit quoque
dDdeus fiat firmamentũ .
Supꝛa egit mgr de ꝓdu/
ctiõe illiꝰ for̃e q ẽ qſi gñale
pncipiũ diſtiguẽdi cetas coꝛpales foꝛ/
mas.ĩ hac pte agit de ꝓductõe reꝝ q;
ad for̃as ſpãles.⁊ qm qdã res ſunt ſim
plices qͥda mixte:ſiue qdà ſũt iſẽſibłes
qdã ſenſibłes. Jõ pꝑs iſta hʒ duas.In
pma agit męr de pductiõe ſimpliciũ et

inſenſibiliũ.ĩ zo de ꝓductõe mixtoꝝ

⁊ ſenſibiliũ.j.di.xli.dixit q; ðs.ꝓducãt
aq reptitł c.et qm coꝛpa ſimplicia ſiue
inſenſibilia ſunt in duplici dꝛia.qdã eĩ
ſunt ↄtinẽtia qᷣdã ↄtenta.iõ ꝑs pᷣma hʒ
duas.in pᷣma agit de ꝓductõe ⁊ diſtin/-
ctõe coꝛpaliũ q;tũ ad res ↄtinẽtes.ĩ⁊
po q;tũ ad res ↄtẽptas ibi.ſeqt᷑ diẽ deꝰ
vↄgregẽtaq c. Mꝛiĩa ps in q.ſ.agit᷑ de
reb tinẽtibꝰ vtpote de ceł⁊ celoꝛũ di-
ſtictõe hʒ q̃tuoꝛ ptes.in pma detiat ce/
loꝝ nãm.ĩ ⁊tãgit qõem de figura ibi.
queri ſolʒ cuiꝰfigura. ʒqrit de motu

ibi.qrit᷑ etiã ſi ſtet aut moueat᷑.in po

remouet quãdã dubonẽ ibi. poſt hᷣ qri

ſolʒ qre coẽs he pteſ remanet indiſe

pter pmã qͥ didit᷑ ĩ duas.in pᷣma detiat
nam celoꝝ ſᷣm veritatè.in aſm qrũdã
opiõem ibi.ꝙ vero celũ &c. Et ſic bꝛeui
ter tria inquirit magiſter in hac ꝑparte.

celoꝝ naturã. figurã. ⁊ motũ.

—

celäſt
fiuti
megho⸗
ithol
ſiga

6rmna

Gbgfin
niſateen
glelepwv
uteti
kaaavel
ik bodie
ſuntſap⸗
ilgs eiſ
bs.ente
ſein; 4
legtn
wanga
lulierci
nus,mai
zcisbuan
isgn
AR
aaacrn
ſhenen⸗
hitads
Miot
lelili
iiun
lnuitue
ererel⸗
mmiade
riagon
pigen
ddea
frigi
ſupſol
Wen

,
hflahri
talti
man,

W

„
Räͤſici
8 .
leoſ,
* . „
ſe⸗ atet .
N
rpir ſr
„ . 2
A
werdiſin⸗
en Kde
eirNN.
iirtan

8 e
.ℳ A W
IIA4
4 aK

—,—
n
aeN.⸗ Wu,
. .
.
. 7

rer
SGmder W.

intelligetia
huiꝰptis incidit hic qõ de celis
Et querũt᷑ hic tria. pmo qrit᷑ de celis
q;tũ ad nãm. =“qõ eſt de eis q;tũ ad fi⸗
gurã. ʒ* qõ ẽ q;tũ ad motoꝛis ifluẽtiã.
Lirca pᷣmũ querũt᷑ duo. pᷣmo qrit᷑
de nã celi criſtallini. dde natura celi
firmamẽti.

Inra primũ ſic
pꝓrtncedit᷑ ⁊ querit᷑ vtꝝ criſtallinũ
celũ ſit de na aque.Et ꝙ ſic vr̃ ꝑ aucto
ritatẽ ſcripture ge.i.fiat firmamẽtũ in
medio aquaꝝ ⁊ dĩdataq̃s abaqͥs.que
aüt ſola diniſiõe vilignur ſunt eiuſdẽ
nẽ.g ea que ſunt ſuꝑ firmamẽtũ ⁊ que
ſb firmamẽto ſunt eiuſdẽ nẽ. Si tu di
cas ꝙ firmamẽtü ibi vocat᷑ nõ ſolũ ſide
reũ ſed aer. obuiat textꝰ ſequẽs vbi dr
ꝙ ſtelle poſite ſunt in firmamento. ob/
uiat etia illud qð ſcribit᷑ dañ.iij.bñdici⸗/
te aq que ſuꝑ celo ſunt dño.⁊ poſtea ſbᷣ
dit᷑.bñdicite ſol ⁊ luna dno.& aque ille
ſunt ſup ſolẽ ⁊ lunã. Situ dicas aq̃̊s
illas eẽ ſpũales:obuiat illud qð dicit᷑ ĩ
ps.extẽdẽs celũ ſicut pellẽ qͥ regis aqͥs
.ſ.eiꝰ:ſ̊ celu extẽſuʒ ẽ coꝛpale.&̊ aq que
tegũt ſunt coꝛpales. Itẽ h̊ vr̃ aucte
doctoꝝ.aug.ſuꝑ ge.ad lit.loqns ð aqͥs
qualitercũq; ſicut ibi.eẽ eas nõ dubita
mus.maioꝛ ẽ eiʒ hui ſcripture auctas
qᷓ; oĩs huani ĩgenij pſpica citas.Si tu
dicas ꝙ ſunt ibiaq ſ̊ tn nõ mãales ſ̊ ſpũ
aleſ. H.dicit baſiliꝰaquã illã ĩtlłigimꝰ
aqu eẽ verã.&̊ᷓ vr ꝙ vere aque ille hñt
ſpẽm ⁊ nãm aq.OQꝛ ſi tu dicas ꝙ foꝛmã
hnt aq:ſ tñ nõ ꝓpetates. Cõtra hoc eſt
v̈bũ bedeqð adducit mgr in l̃a.qͥ infra
celũ ligataq̃s ad tps vapoꝛibꝰnubiũ re
tẽtãs.põt etia ſupᷣ celi ſꝑxrã nõ papoꝛali
tenuitate:h̊ gtiali ſoliditate aq̊s ſuſpẽ
dere ne labat.· Itẽ rõe vr̃.oꝛdo ptiũ
in microcoſmo ſiue in minoꝛi mundo.
rnñdet oꝛdini ꝑtiũ in maioꝛi mũdo:ſᷣ ſic
videmꝰin nã coꝛpis huani ꝙ ſupᷣ coꝛpꝰ
qð ẽ calidũ ⁊ ignee nẽ põit᷑ cerebꝛũ qð ẽ
frigidũ et aque vere.ꝗ in maioꝛi mũdo

ſup ſolẽ ⁊ alia coꝛꝑa calefacientia erit

ponẽ nãm aques̊. Itẽ aqua de ſui na

*

eſt pſpicua:⁊ p hocapta ad ſuſceptoõeʒ
luis.ᷓ cõfoꝛmis ẽ nã celeſti.ꝗ apta ẽ vt
de aqᷓ poſſit aliqð celũ fieri.g ſi aliquod
celũ hʒ fieri ex aq̃ cũ nullũ ſit infra fir-/
mamẽtũ:celũ aqueũ vr ꝙ ſit ſupᷣ firma
mẽtũ. Itẽ q illud ſit poſſibile videt ꝑp
rõem quã facitaug.ſupꝑ ge.ad lit.aqua

p ſui ſbtiliatõnem põt eleuari vt ſit ſupᷣ

aerẽ.ꝗ maioꝛi ſptiliatõe poterit ampliꝰ
eleuari.qᷓ ſi oẽ coꝛꝰdĩſibile ẽ in infinitũ
ſi aſſit potètia dĩdẽtis poterit aq̃ tin di-
nidi ⁊ ſptiliari ꝙ ſupᷣ firmamentũ nãlt
poterit ↄſiſtẽ.⁊ ſi h. aliqð celũ aqũ eẽ
Iſts illud ẽ nale vnicuiq; qð creatoꝛ
ei indidita pᷣma ↄſtõe.& ſi in pᷣma diui⸗
ſiõe aquarũ quedã poſite ſunt ſupᷣ fir̃a-/
mẽtũ:quedã ſbᷣ firmamẽto:ita nãle eſt
illis eẽ ſupᷣ firmamẽtũ:ſicut iſtis eſſe.j.
firmamẽtũ:& ſicut nobis entibꝰ ſupᷣ fir
mametũ ſtultũ eẽt dubitare vtrũ aque
poſſint eſſe infra firmamẽtũ: ſic nobis
entibꝰinfra firmamẽtũ:ſtultũ eſt credẽ
eẽ icõueniẽs Sð firmamẽtũ eẽ celu aquʒ
Ald oxpoſituʒ arguit᷑ ſic.pᷣmo aucte
aug.xiij.ↄf.ſunt alie aq q firmamẽtũ
ſũt ĩmoꝛtales ⁊ ab oĩ coꝛuptõe ſecrete
̊ vr ꝙ celũ aqueũ nõ ſit de nã iſti aque
Iſtẽ coꝛꝰ hnñs ſpẽm aq pꝑ nam ẽ pode
roſuʒ. ſi aliqð celũ ẽ aquee nẽ ilid eſt
põderoſuʒ: ̊ põderoſuʒ nõ oʒ collocãi
niſi deoꝛſuʒ p nãm.q̊ vr̃ ꝙ ioꝛdinatũ ſit

ponẽ aliqð ſit celù aq qð ſit ſurſum
AIſtẽ coꝛꝰmũdi oꝛdiat᷑ ſᷣ maioꝛẽ nobilita

tẽ ⁊ minoꝛẽ:⁊ coꝛꝰ qð nobiliꝰẽ ſupꝑiꝰlõt᷑
̊ſi aq̃̊:minꝰnobilis eſt qᷓ; firmamẽtũ.g
nũq; locada ẽ ſupꝛa firmamẽtũ. Itẽé
coꝛpa mũdi oꝛdinãt᷑ ſb ⁊ Sð ſᷣm maioꝛẽ ſb
tilitatẽ ⁊ minoꝛẽ.et ſᷣm maioꝛẽ raritatẽ
⁊ minoꝛẽ:ł aer ſpᷣtilioꝛ ẽ qᷓ; aq̃ ⁊ rarioꝛ⁊
ſiłr ignis. g nũqᷓ; aq̃ adeo potit rarefiẽi

ypt ſit ſotilioꝛ aere ⁊ igne.gᷓ nunq; vr̃ q

poſſit ↄuẽient᷑ S ignẽ ⁊ gerẽ collocari.
Itẽ hñtiũ eadẽ nãm idẽ ẽ locꝰ. qͥa ei
eadẽ eſt nã glebe ⁊ totiꝰ terre:idẽ è locꝰ
glebe ⁊ totitre. idẽ ẽ locꝰ hui aque ⁊

totidꝰaq.& ſi aliq̃ aqua nalrñ eſt iuxta ter

rã.̊⁊ oĩs aq̊.qͥ vr ꝙ nullũ ſit celũ aquʒ
Situ dicas ꝙ nõ eſt querẽda h̊ rõ nẽ
qꝛ h fit vᷣtute dine potẽtie.Hãc rñſiòeʒ
refutat aug.ſuꝑ ge. ad lit. in quiss. nec

qſq; dicat hoc oĩpotẽtia dei fieri. qlf ei
s nãs fecerit qrit᷑ nũqͥ d de his p mira

culüũ ſue potètie opet. Itẽ qro ad qͥd

poſite ſunt ibi aque.ſiad refrigerädu,zʒ
caloꝛẽ igneũ.qð quideʒ vr̃ ppter hoc ꝙ

ſaturn qui ſupmẽ iter planetas ⁊ ve
lociſſime mouet᷑.⁊ ita ex motu debet eẽ

calidioꝛ:tñ frigidiſſimꝰeſt.⁊ hoc nõ niſi

ꝓpter aqs illas vt ṽ. Obꝛ hqᷣͥa aqʒ

ille pñt infrigidare caloꝛẽ ſolis ⁊ alioꝝ

„

coꝛpũᷣ.g̊ eadẽ rõe pnt ab eis calefieri.ꝗ
⁊ ↄſumi.⁊ ita aliqñ totalr̃ coꝛüpet᷑.qð
eſt incõueniẽs. Querit᷑ cuiꝰnẽ ſunt
ille aque:⁊ ꝓ qᷓ;to celũ illud dicataquʒ.

ſi eĩ ꝓpter nam ꝑſpicuitatis: tũc oẽ ce⸗/
lũ dʒ dici aqueũ. Gad pdẽcoꝝ intel/

ligẽtiã eſt notadũ ꝙ in hac qoõe ꝓpt᷑ div
ſitatẽ põnũ:⁊ debilitatẽ rõnũ:vix poteſt
aliquid certũ dici i̊ ex quadã ꝓpetate ⁊
ↄiectura ex diuerſis põnibus põt eligi
vna quedã ſobꝛia que ĩter fidẽ ⁊ ratõeʒ
icedat q̃ſi quedã media via. ꝓpt᷑ quod

notãdũ ẽ ꝙ alij ſequẽtes viã rõis ⁊ mů⸗/

qane phie.dixerũt ꝙ ſupꝛa firmamẽtũ

qð eſt celi ſidereũ: nulle ſunt aq coꝛpa

les:⁊ ſcriptura ſacra intlłi dʒ de aquis

ſpũualibꝰ. ꝙ ſi alicubi in ſcriptura legaf⸗
de iſtis aquis malibꝰ ꝙ ſint ð firmamẽ

tũ eleuate:tũc noĩe firmamẽti ĩtlłr aer
⁊ vtrũq; hoꝝ dictoꝝ elicuit ex vð augꝰ.

pmũ ex hoc qð dicit.xiij.ↄf. ꝙ ille aque

ſint imobiles.⁊ vpo ex hoc qð diẽ ſup
ge. ad lit.ꝙ hoc põt intlłi de aqͥs q̃ ſuſpẽ
dqũᷣtur in nubibo.S ed iſtã põeʒ ĩpꝛobat
anſeł.in exam.repꝛobat etiã ipe textus

qui dicit ſtellas eẽ poſitas ĩ firmamèeto

p qð firmamẽtũ dixerat s̊:aq̃s ab aqͥs

eſſe diuiſas.ſi g̊ firmamẽtũ illq ẽ celulʒ

ſidereũ:et aque ille ſunt males.poſitio

pdicta nullo mõ vr̃ poſſe ſtare.Etideo
alij inittes textui ſacre ſcripture ᷣm

ꝙ vf ſonare dixerũt ꝙ aliqð celũ ſurſũ
eſt qð eſt aquee nẽ qð dĩna diſpõ ſurſũ
poſuit ad refrigeradũ ardoꝛẽ etheris.
Et ad oẽs rões ad oppoſitũ rdẽt p h
ꝙ de in oꝛdinatõe mũdi plus ↄſiderat
finis vtilitatẽ q; foꝛme qlitatẽ.⁊ iõ ſic ĩ

minoꝛi mũdo poſuit cerebꝛũ ſurſuʒ aG

caloꝛẽ coꝛdis mitigadũ.ᷣſic ſupꝛa celum
ſidereũ poſuit celù aquei:⁊ ibidẽ aque

ille quieſcũt? ſuſtètant vela ſua ſolidi

tate ſicut vr̃ beda dicere: vel ſua ſubtili

tate:vel etiã dei virtute q̃ ſic oꝛdinauit.

Sed qꝛ; credẽdũ ẽ opificẽ ſümũ coꝛpa

mũdi optimo oꝛdine oꝛdinaſſe:nõ ſolũ
vr ꝙ in oꝛdinãdo ↄſiderauerat finiſ vti

litatẽ:t etiã pfcõis dignitatẽ.iõ non vr
veꝝ elłm aque ſuꝑ firamẽètũ collocaſſe:
cũ p nãm ſit minꝰnobile. Etiõ eſt ʒꝰ
modꝰ dicẽdi.ꝙ s firmamẽtũ ſicut dicit
ſcriptura ſunt aque:que tñ nõ hñt nãʒ

⁊ ſpẽm aque ełi: cẽſent᷑ tñ aque nomĩe
ꝓpt ↄueniẽtiã in aliq̃ ꝓpetate. NVnde

nõndũ ẽ ꝙ aq̃ᷓ iſta tres hʒ ꝓpetates.hʒ

ei pſpicuitatẽ.hʒ frigiditatẽ. hʒ nibilo
minꝰgrauitatẽ.q;tũ ad nãm pſpicuitad
he aque ⁊ ille ↄueniũt:eo ꝙ hnñt nãm re

ceptiuã luis:⁊ quodãmõ retẽtiuà: ſicut

expimẽto pʒ in aliquibꝰlapidibꝰqui de
nocte nõ vident᷑ ꝑ ſe niſi ponat᷑ in aqua

q;tũ ad nãm guitatis ſimpłr differnnt.

ille ei aque nullo mõ ſunt graues:nec
appetüt eẽ deoꝛſum. q;tũ vero ad nãm
frigiditatis:ptim cõueniũt:ptim drñt.

cõueniũt eĩ in hoc ꝙ vtreq; ſunt frigide

effectie.drñt eĩ in hoc ꝙ iſte ſüt frigige
foꝛmaltr:ille o mĩme. Et m h̊ patet ꝙ

nomẽ aque triptr accipit᷑ in pᷣmãia reꝝ
diſtictõe.aliqñ ꝓ infoꝛmi mã vt ibi.ſpũſ
dDñi ferebat᷑ X. alñ ꝓ nã tñſpenti⁊ luĩs

retẽtiua vt ibi. fiat fifamẽtu ĩ me? aq̃ꝝ.
aln ꝓ ipo eło aqueo vt ibi.ↄgregẽtaqĩi

locũ vnũ.et ſic pʒ ꝙ ſup fir̃amẽtũ vere

ſuit aque ſicut dicit ſcriptura ⁊ auctes
ſcõꝝ:⁊ illud intẽdũt pſuadẽ. Pʒ etiaʒ
nõ ſunt ibi aque ełares ſiue eiꝰnẽ cꝰ

ſunt aque iſte: nec qᷓ;tuʒ ad coꝛuptibili
tatẽ:nec q-tũ ad grauitatẽ:nec q;tuʒ ad
ignobilitatẽ:nec q́‚tuʒ ad groſſiciẽ: nec
q́;tũ ad tiſfundẽdi poſſibilitatẽ:ſicẽ oſtẽ

düt rões ad oppoſitũ adducte. Hac aut

viã tertis ſatis ſuſtinẽ poſſumꝰ ꝓbabłr
cũ nihil videat᷑ ſibi obuiare.hoc ant pci
pue attẽdẽdũ è ne in ĩcerta mã aliquid

certitudinalr̃ aſſerat᷑.meliꝰ eſt eniʒ pie

dubitare q; aliquiq temerarie diffinire
Ald illud vᷣo qð vlteriꝰ querit᷑.ſ.q̃re

noie aqn cẽſeat celũ illud cũ non ſit de
nã aque iã pʒ rñſio.hoc eĩ dẽm ẽ ꝓpter

ↄueniẽtiã nõ ſolo in ꝑſpicuitate: b etia

fttii
afrigidl
girnan
atguiss
nenite
cuiatel
veni
tantür
coüae
ſicat
qpoe
ſupf
telae
guip
cinn
tz
jfiu
Nönter
Ucelia

5

ſteint
Fön
ſoctn
pmue⸗
debuit
noiecel
ſupge⸗
acres
dert
ht
gerce
n
c⸗
ſon⸗
tcel
liho
lerre⸗
copi
gonin
ſtden⸗
Guatue
debete
gipm⸗
mirei
lnͤen
Derie

ſuſt
ſecetne.
Moca
mnle ſi
unrhin
Mile
miiſone
Nödiri
iaemi
an.
henns
n hnbin
inghpnt
pbitninſe
ini ſcut
Padeenide
aimnae
Werdcckem.
ng
iai
nürmm.

„ „
RN.ℳ *

A
fnömäun.
niniihi
hemnt lis
ninennir.
tgäni
fmiiͤree
m ms

4 ,
(Wen K

ba
4 7,
Gre. N
ſ et
, angpe
li eine
* DINTNI
C,,
. ire
I.,

, WX
ſaimnin
„„

in frigiditate:łᷣ in pſpicuitate foꝛmalit᷑

in frigiditate effectiue.Et ſi tu obicias

ꝙ firmamẽtũ ↄuẽit ſiłr in pſpicuitate.
arguis ab lnſufficiẽti. Pꝛeterea nõ
ↄuenit eo mõ firmamẽtũ cũ aq in pſpi
cuitate ſʒʒ quẽ modũ celũ aqueũ credit
ↄuenire.aque eĩ hñt pſpicuitatẽ que ñ
tantũmodo eſt luĩs ſuſceptiua ſiẽ pſpi
cuũ aeris:ſed etiã quodãmõ retentiua
ſicut ꝑ expientiã ondit᷑.cũ metallũ ali/
quod ponit᷑ in fundo vaſis in tenebꝛis:
ſuꝑfuſa aqua liqͥda videdit᷑ ſub luce re
tẽta ab aqua. ſic etiã dñr ꝓbari rubini
qui ꝑ ſe nõ lucẽt de nocte.Cõuenit etiã
cũ aqua in frigiditate:ſed effectie ſicut

dicit baſiliꝰ.nec tñ ex h̊ vr̃ ꝙ poſſit cale

fieri łoſumi:ſicut nec ſol q́;uis calefa/
ciat hʒ foꝛmalit᷑ infrigidari:ᷣ̊ ſolũmõ
pꝓ frigiditatẽ ei oppoſitã põt effectꝰ ei
repmi. et ſic patèt omnia queſita circa
illiꝰceli aquei nãm.

Ecundo queri

tur de nã firmamẽti.⁊ ẽ qõ vtꝝ
ſit eiuſdẽ nẽ cũ igne elemẽto Etꝙ ſie
vr̃ pᷣmo pꝑ auctem ſcripture que nullã
facit mẽtõem de ꝓductõe ignis.& ſi ſu/
pmũ eſt nobiliſſimũ ełm:eiꝰ ꝓpductõ nõ
debuit ptermitti.vr ꝙ ſaltẽ intelligat᷑
noĩe celi. Itẽ hoc vr̃ aucte augꝰ.qui
ſup ge.ad lit.⁊ in li.de ci. dei dicit tatũ
q̃tuoꝛ eẽ coꝛpa mũdi.ſ.humoꝛ⁊ bumuſ
ger ⁊ lux.ſig firmamẽtũ eſt aliquod de
coꝛpibꝰmũdi:⁊ nõ eſt terra: nec aq̃ nec
ger. eſt ignis. Itẽ hug.de ſan.vic.
exponẽs illud.in pncipio creauit deꝰ
celũ ⁊ terrã.dicit circa pᷣncipiũ libꝛi de
ſacra.ibi nãq; terra erat ipm terre ełm
⁊ celũ eãt leuis ⁊ mobilis circũfuſio re
liquoꝝ triũ que in circuitu meꝰ iacẽtis
terre ſuſpenſa ferebat᷑.⁊ illud opꝰoim
coꝛpũ ſiue celeſtiũ ſiue treſtriũ foꝛman
doꝛũ mãm ↄtinebat.ex hᷣ vr ꝙ fir̃amtũ
ſit de nã alicuiꝰeli. Itẽ h vfr rõe. tin
quatuoꝛ ſunt q̃litates pᷣme.ergo q̃tuoꝛ
debet eſſe coꝛpa que ſunt de ↄſtõne mũ
di pᷣmaria.ergo ł firmamẽtũ eſt coꝛpꝰ
mixtũ łeſt de nã alicuiꝰquatuoꝛ ełoꝛũ.
ſi nõ eſt mixtũ:nec de nã triũ elemẽtoꝝ

inferioꝛũ.ꝗ ẽ de nã ignis. Itẽ tplex

eſt ſpẽs ignis.ſ.ignis carbo:ignis lux.
⁊ ignis flama.ſ̊ nã firmamẽti ẽ vt nã lu
cis. vr̃ ↄtineri ſb ʒſpẽ ignis. Itẽ
caliditaſ ineſt igni in ſũmo.& ſi aliquid
maxiĩe calefac:illud hʒ nãm ignis: ſed
coꝛpa celeſtia maxiĩe calefaciũt inferio
ra ſiẽ pʒ in ſole.ergo habʒ igneã nam.
Ad oppõitũ ẽ auctas phi in libꝛo de
ce.⁊ mũ.qui pꝛet hec q̃tuoꝛ coꝛpa ponit
eſſe coꝛpꝰ.v. Itẽ hocipm rõne ondit᷑
coꝛꝛuptibile ⁊ icoꝛuptibile ꝑ nãm non
hnñt eãdẽ foꝛmã ↄpletiuã:ſ̊ firmamẽtũ
ẽ ĩcoꝛꝛuptibile:ignis ełm nãlr̃ coꝛũpit
ergo nõ ſunt eiuſdẽ nẽ. Itẽ coꝛpoꝛũ
hntiũ diuerſos mot nales diuerſe ſüt
nẽ: h̊ firmamẽtũ ⁊ ignis hñt diuerſos
motꝰnãles.qͥa ignis nalr̃ mouet᷑ motu
recto:firmamẽtũ mouet᷑ nalrt̃ motu oꝛ/
biculari. igniſ ⁊ fir mamẽtũ ſunt altiꝰ
⁊ altiꝰnẽ. Si tu dicas ꝙ ille motꝰnõ ẽ
nãlis firamẽto.O bꝛ õ hoc.qꝛ ſi aliquiſ
motꝰineſt alicui coꝛpi nõ nalis:ẽ rfůpire
aliqð coꝛꝰcui ſit nale. ſi hoc eſſʒ verũ.
tũc eſſʒ ponẽ aliud coꝛpꝰ cui magis cõ/
ueniret moueri oꝛbicularit q; firamto.
qð flin ẽ. Itẽ ſi fifamẽetũ eſſz ignee
nẽ. ᷓ nãlr̃ inflãmarʒ coꝛpa ſibi maxime
ꝓxia.cũ igit᷑ ſit maxĩe q;titatis.videt᷑
ſtatĩ totũ aerẽ obſoꝛberʒ. Si tu dicaſ
ꝙ a deo repmit᷑.hoc nõ vr.qꝛ ↄditoꝛ nẽ
ſic res quas ↄdidit admĩſtrat: ſic dicit
aug. vij. de ci. dei. vt eas agere ꝓpꝛios
motſinat.p ſi hoc veꝝ eſſʒ tüc mùdus
nõ ſpſiſtẽt naturalit:ſed miraculoſe.
Itẽ nobiliẽ coꝛpPꝰqð nõ hʒ ꝛietatẽ
q́; coꝛꝰ qð hʒ pꝛietatẽ.ꝗ ſi ponẽ ẽ coꝛꝑa
hñntia pꝛietatẽ:erit ponẽ coꝛꝰa pꝛietate

imune:ſᷣ ̊ nõ ẽ niſi coꝛꝰceleſte.q̊ firma

mẽtũ nõ hʒ pꝛiü.ꝗ̊ nõ erit ð nã eiꝰ Itẽ
ſi aliq̃ divſa reducãt ad ↄcoꝛdiã per ali-
q̃d.vr̃ ꝙ ilłd nõ hẽat nãʒ alicꝰilloꝝ ſᷣ ꝙ;
potẽs ſit ſuꝑ oĩa:ſᷣ fiframẽtũ ſua influẽ
tia fac eła ꝛia cõcurrẽ ad coꝛmixta.g
nõðẽ de nã alicꝰeli. Wehpnõndũ eſt
qꝙ in hqõis detiatõe vidẽt᷑ ſcĩ ⁊ expoſi
toꝛes ſacre ſcripte ↄᷣdicẽ phis.cõit eim
phᷣi pꝛet q̃tuoꝛ eła poſuer̃t eẽnti qͥntã
quã dixerũt eẽ coꝛꝰicoꝛiupt ble ⁊ eleua
tũ a ꝛietate.⁊ p hoc eẽ pᷣn?cociliatiuũ
⁊ ↄſeruatiuũ.ſancti ᷣo non vidẽt᷑ ponẽ

2

☚

niſi ſolũmõ q̃tuoꝛ coꝛpa:.⁊ ſentire vidẽt᷑

nãm fir̃amèti eſſe igneã.ſed cũ recta rõ
ſatis euidẽter pſuadeat fir̃famẽtũ eẽ al
teriꝰnẽ q; ſit aliqð elm.tũ ꝓpter motũ
qui nõ latet ſenſus noſtros.tũ etiã ppt
effcũs varios. tũ etiã ꝓpter vniuerſi p
fectionẽ: nõ abſurde credi põt phᷣos in
hac pte reꝝ ſenſiſſe ⁊ doctoꝛes vitat ab
eis ĩ ſenſu ñ diſcrepaſſe q́uiſ vocetenꝰ

videãt᷑ gire. ſicut enĩ pʒ ex verbis aug.

in pluribꝰlocis ipe aug.eim ignis de⸗/
nomĩat a pfectõne lucis.nãles enĩ phi
maxiĩie ignẽ notificãt p ꝓpietatẽ calidi⸗-
tatis.⁊ qmi nã lucis repit᷑ ⁊ in coꝛpe.v.⁊
in igne eto.ideo ipm firmamẽtũ ⁊ ignẽ
dixit coꝛpꝰvniꝰnẽ eſſe:nõ inq; vni quia
heant v nã foꝛmã ſpei ſpaliſſime:ſed qꝛ

naturã lucis pticipàt ſᷣm quãdaʒ rõem

analogi e.qͥa pᷣo illud coꝛpꝰ.ſ.firfamẽtũ
ſpleuatũ eſt a natura ꝛietat:⁊ lucè pti
cipat ĩ quada puritate:ignis vᷣe naturã
bʒ hꝛietat. hic eſt ꝙ phi dixerũt ignẽ et
fir̃amẽtũ alteriꝰ⁊ alteriꝰeẽ nẽ. In cuiꝰ
teſtimoniũ adducũt ꝙ ignis quia pꝛiat

terre:mouet᷑ directe motu hio.ſ.ſurſũ

celũ pᷣo qa pꝛietatẽ nõ hʒ mouet᷑ oꝛbicu
lariter. is eni ſolꝰmotꝰeſt ſimplex qui
caret ↄtrarietate.⁊ in hoc veꝝ dixerũt:
⁊ ſcĩs vt pdictũ ẽ n odixerũt.vnde rões
oñdẽtes ꝙ fir̃amẽtũ ⁊ ignis elm ñ ſunt
eiuſdẽ nẽ:cõcedẽde ſunt. Ad illudꝗ
qðᷣ obꝛ ꝙ ſcriptura nõ facit mẽtionẽ de
igne.dð ꝙ ſur nõ facit mẽtõeʒ de aere
in ſepatiõe aũt aquaꝝ a terra intlłnda
eſt diſſctio ełoꝝ facta fniſſe:ſicut infra
meliꝰpatebit. Ad illud qð obicit᷑ de

hug.pʒ rñnſio.iõ enĩ celũ ↄpheudit᷑ ſub

igne ꝓpter ↄfoꝛmè lucis pticipatõem.

vñ ſicut dictũ ẽ ſupꝛa ꝙ celũ criſtallinũ

cẽſeri põt noie aque:qͥa aliquã ꝓpetatẽ
eiꝰin ſe hʒ.ſic ⁊ in ꝓpoſito intilłi põt.tri/

plex eni eſt ignis ꝓpetas: ſicut dictũ ẽ

de aqua.vna eſt luioſitas.altera calidi
tas.⁊ ʒleuitas.p qu mouet᷑ motu qui
eſt ſurſuʒ. in ꝓpetate pma ignis ⁊ fir̃a
mẽtupueniũt. in ʒignis ⁊ firmamẽtũ
ſimptr dꝛñt.in mediã ᷣo ptim differũt
pti ↄueniũt.ↄueniũt vtiq; in hoc ꝙ tam

ignis q́; firmamẽtũ eſt caliduù effectiue

dent ro in H ꝙ ignis eſt caliq for̃aliter

firmamẽtũ vero mĩme. ſi enĩ bʒ calidi/
tatẽ infoꝛmàtẽ: habẽt vtiq; ↄtrarietatẽ

Ald illud qð obꝛ ꝙ tin quatuoꝛ ſunt

Sfrpme qualitates.dð ꝙ ven ẽ de q̃litatib⸗

actiuis ⁊ paſſiuis ſm hꝛietatẽ.⁊ ideo nõ
ſequit᷑ ꝙ oĩa coꝛpa qͥ ſunt in pma ↄſtoõe

mũdi hẽant aliquꝗ illarũ qualitatũ ſed
ſolũmõ illa que hñt ↄꝛietatẽ.ad ↄſtõeʒ

aũt mũdi nõ ſolũ hec coꝛpa requirũt᷑: ̊

etiã aliud qð ſit ſup̃ hec:ſicẽ pᷣ oñſuʒ eſt

Ad illud qð obꝛ ꝙ lux ẽ ſpẽs ignis.
dõð ꝙ nõ quecũq; lux eſt ſps ignis:ſed

illa que eſt in ma tiſmutabili:⁊ hec que

habʒ caliditatẽ annexã infoꝛmatẽ eadẽ
materiã. huiuſmõi nõẽ lux coꝛpis qͥnti:

quis aliquo mõ ſit iſti ↄforfis. Ad il

lud qð obꝛ ꝙ coꝛꝰ.n.calefacit.rñdet᷑ ꝙ
coꝛpꝰ.p.nõ calefacit ꝑ nãm caliditatis

quꝗ in ſe heat:ſed ꝑ vĩ luĩs.⁊ hoc appʒ

cũ ex cur ſu ⁊ reflexiõe radioꝝ circa ſpe
culũ cõcauũ gñat᷑ignis. Et ſiobicias
ꝙ nihil dat alteri qð nõ hʒ. ſi celũ nõ
hẽéat in ſe nãm igneâ:nõ magis gñabit
ignẽ q; aerẽ. Rñdet᷑ ꝙ illud hʒ ĩſtatiã
in gñatõe eqͥuoca:ſicut pʒ quãdo aliqͥd
calefacit a motu. ſic⁊ in ꝓpoſito intilłr
eſſe. Et ſi tu dicas quare magis ge⸗
nerat ignẽ q; gerẽ cũ nõ hẽat cũ ipo cõ/
foꝛmitatẽ in foꝛma.dð ꝙ ſi non habeat
ↄfoꝛmitatẽ in foꝛvltia:tñ ignis maxĩe
accedit ad eius nam. Pꝛeterea cuʒ
aliqͥd habʒ ptatẽ educèdi multa qͥ ſunt
in potẽtia in mã:eſto ꝙ ſit ad illa ĩidrñs

magis educit qð nobiliꝰeſt.nã eĩ ſempꝑ

deſiderat qð melieſt.⁊ ideo cuʒ ignis

ſit nobilioꝛ magis educit ignẽ.Sʒ ad/
bhuc manʒz qõ ſi coꝛꝰ celeſtia calefaciiit

p nãm luis.yvñ eſt H ꝙ luna humectat⁊
ifrigidat: ſᷣ̊ de hoc foꝛtaſſis aliqͥd dicet᷑
infra.ad pñs aũt tin ſufficiat ꝙ gñatio
caloꝛis a coꝛpe celeſti in his inferioꝛib⸗
vel ẽ ꝓpter radioꝝ aggregatoeʒ ⁊ intẽ
ſionẽ ex qua ſpᷣtiliat᷑ aer ſuſcipiès illu⸗/
minatòem: vel eſt ab aliqua vtute diui
nitei data a pᷣma ſui ↄditiõe tot ſpẽm
ñte:ſiẽ ppit᷑ in adamãtis vᷣtute.que et
ſi nõ faciat coꝛpa celeſtia for̃alr̃ calida
q; ſua mẽ nõ ẽ ad foꝛmã ↄꝛietatis apta
influẽs tñ in Hͥ inferioꝛa inflamat ea cũ
ſint tiſmutabilia ppt diſpõeʒ rꝑta ĩ mẽ

9
Etcircai
cerikrt
ri. Get

nini

3

Eton
partit
ſenon
auleſo⸗
min
overia
ſicinnt
Korbicue
ſnocopit
ſlcelieſt
ciſuttbun
haberenig
lariserg⸗
warer
ſeaceli⸗
dam. t
maſien
ergoẽ.
pbeemnn
mionnu
ſinvon
lluſctetin
ſennniſeni
nein ͤe
ergoc.
Urfigon
Wäde
ee
Vi⸗
ertde
ſicuten
ad moe
ſemici
in ynin
factaſt
nengi
ſeg ſice
ſufficer
abtwibt
lenice

4
lzalch
mnend
um ſant
iu
Miteoi
nemnſe
nmimiſel
Anaumi

18 81

ſesiine
psigniͤſl
il:thea
ſſomireit
1copisint

fis. Aail

lt. rietg
1alicitans
bocapp;
mrcraaſo⸗
Lichicus
gs n
adziſkii
; icotii
niveuz
join
Pemmc;
nladſen.
G

1
aPe— 1.

Mo

liunn
ð
tuſpnid
ziue,
1nlinnuch

Onſequenter

querit᷑ de celis qtũ ad figuraʒ
Et circa hoc querũtur duo. Pꝛimo
querit᷑ vtrũ celi habeat figura oꝛbicula
rẽ. Secũdo querit᷑ vtrù bẽant dextx
? ſiniſtrũ.

od aunteʒz ha

beant oꝛbicularẽ figurã videt·

Et pᷣmo expiẽtia ſenſuſ.na in quaãcũq;
partẽ terre vel aque quis videat celuzʒ
ſemp videt᷑ equaliter diſtare a terra. H
autẽ nõ eſſet niſi haberet oꝛbicularẽ fi/
gurã. ergo 'c. Itẽ videmꝰſenſibilit
moueri circularit᷑: ſed mot circularis
nõ cõpetit niſi figure oꝛbiculari.q celũ

eſt oꝛbicularis figure. Itẽ ſimpliciſ

ſimo coꝛpi ſimpliciſſima debet᷑ figura:

ſed cel eſt ſimpliciſſimũ inter coꝛpoꝛa
cũ ſit ſotiliſſimuũ.ergo ſimpliciſſimà dʒ
habere figurã: ſed hec eſt „Zrn circu⸗

laris. ergo . Itẽ ei coꝛpi quod eſt
maxie extẽtinũ de bet᷑ figura capaciſſiã
ſed celũ eſt cõtentiuũ omniũ ſicut dicit
dam. ⁊ figura oꝛbicularis eſt capaciſſi
ma ſicut manifeſte ↄuicit rõ et ſenſus.
ergo cτ. Itẽ coꝛpi pfectiſſimo de bet

pfectiſſima figura:ſed celũ eſt pfectiſli

mũ omniũ:⁊ figura oꝛbicularis eſt pfe
ctiſſima omniũ figurarũ:ſicut ꝓbat᷑ in
alia ſciẽtia:maxĩe cũ in ea repiat᷑ pfcio
ſenarij.ſexies enĩ tantũ repit᷑ in circũfe
rẽtia: q;tũ eſt a circũferẽtia ad centru.
ergo τι. Itẽ coꝛpi velociſſimo debe
tur figura maxie ad motũ idonea: ſed
celũ eſt velociſſimũ coꝛpꝰ:figura auteʒ
maxie apta ad motũ eſt oꝛbiculaſ..g c
Ad oppoſitũ arguit᷑ bᷣmo pꝑiltq ps.

extẽdẽs celũ ſicut pellẽ.alia tranſlatio

ſicut camerꝗ.ergo videt᷑ ꝙ celũ ſe hẽat
ad moduʒ tẽtoꝛij.⁊ ita videt᷑ eſſe figure

ſemicircularis. Itẽè rõne videt᷑ quia

in vniuerſo nihil eſt ſuꝑfluũ:ſed omĩa
facta ſunt ꝓpter hoĩem. ergo nibil po⸗
nendũ eſt quod nõ valeat ad hoĩs vſuʒ
ſed ſi celuʒ eſſet ſemicircularis figure
ſufficeret ad regendã terra inhabitata
ab hõibus. ergo videt᷑ ꝙ ſupfluat alius

ſemicirculꝰ. Itẽ celi ſunt ſolidiſſime

firmati:ſicut diciin Job.⁊ hoc innuit
ipm nomèẽ octaue ſpe que dicit᷑ firma⸗
mẽtũ.ergo maxiĩe ↄpetit eis figura ſᷣm
quã maxie ſtabilit᷑. hoc autẽ magis eſt
ſemicircularis q; circularis.ergo .
Itẽ ſi celũ eſt figure oꝛbicularis.er
go autaliqua ꝑs celi erit vacua aut me
to plus diſtabit coꝛpꝰxpi ab aliquibus
beatis:q; celũ a terra:⁊ ab vna circüfe⸗
rẽtia ad aliã: cũ terra in medio cõſiſtat
ergo ſi nõ eſt egrun ponere ꝙꝙ aliqᷓ ps
empirei vacua ſit a ↄtinẽtia beatoꝝ nec
ponere tãtã diſtantiã int xpm ⁊ alia coꝛ
pa beata. videt᷑ q empireũ ñ ſit oꝛbicu-
laris figure.⁊ ſi hoc.ergo nec criſtalli/
nũ nec firamètũ. MNedicendũ ꝙ ad
iſtã queſtiöem ſᷣm phiam ſatis planũ E
reſpõdẽ qᷓuis expoſitoꝛes ſacre ſcripte
videant᷑ de ea loqui dubie.̊ enĩ faciũt
ꝓpter ipius ſacre ſcripture reuerẽtia:
nõ audẽtes explicare quod illa diuina
diſpoe voluit ſubticẽ: vel hoc faciũt ad
repꝛimẽdã nr̃am curioſitatẽ:volentes
nos in his que dicũt᷑ in lege ⁊ ꝓphetis
cõtẽtos eſſe ⁊ nihil vlrra hoc inquirere
quia tamẽ curioſoꝛũ inſtatia nõ de ſiſtit
ncẽio habẽt doctoꝛes ſacre ſcrip.multa
determinare que ſine ſalutis diſpẽdio
poſſent de facili ptñſire. Mꝛopt quod
ad pdictã qõem rñndẽt:⁊ iuxta ratiõis ⁊
ſenſus atteſtatiõem dicũt celũ habẽ fi-
gurs oꝛbicularẽ:⁊ hãc maxĩe ſibi ↄpetẽ

tũ rõe ſimplicitatis.tũ rõe capacitatis.

tũ rõe pfcõis.tũ rõne mobilitatis: ſicut

patet ptractati. Ad illud ergo quod

obicit᷑ de ſacra ſcrip.que dicit celũ ſicut
pellẽ eſſe extẽſuʒ:vł ſicutcamem. dð ꝙ
ſcriptura cõdeſcẽdẽs puitati ſimpliciun
modo vulgari freuqẽter loquit᷑.⁊ iõ cũ
loquit᷑ de celo de ipo loquit᷑ ſᷣm ꝙ axpa

ret ſenſuinr̃o.⁊ dicit ad modu pellis v
camere extẽſum: qtũad nr̃m emiſpiü.
Ad illud qð obicit᷑ ꝙ ps inferioꝛis

emiſpij nõ eſt vtilis ad vſum bumanũ.

dicẽdũ ꝙ falſum ẽ:ĩmo eſt neceſſaria ſi

dʒ celũ ſuꝑ nos moueri circulariter et
vna pꝑs ſeruit nobis de die alia ſuit de
nocte. Ad illud qð obꝛ ꝙ celi ſolidiſ
ſimi ſunt firmati.dicẽdũ ꝙ firmitaſ illa
nõ excludit mobilitatẽ quãcũq;:ſ iilam
1 3

ſolũ qua aliqͥd mouet᷑ ſurſuʒ ? deoꝛſuʒ
m motũ rectu.vnde firmũ dicit᷑ celuʒ
qa nõ mouet᷑ ad locù:nihilominꝰ tamẽ

eſt mobile.qa mouet᷑ circa locũ vel ĩ lo

co.⁊ tali diſpõi cõpꝑetit figura oꝛbicula

ris magis q; aliqua alia. Ad iltd q Gq
queritquõ empireũ ſi circulare eſt vn-

diq; ſanctoꝝ coꝛpibꝰ replebit᷑.dð ꝙ aſi
nõ ſit certũ qualtr ibi ſancti⁊ ꝑ què mo
qũ locẽt᷑:tamẽ quocũq; mõ locãt᷑ ſiue ꝙ

ſint in vno ſemicirclo ẽpireo:ſiue ꝙ in
toto nihil ĩpedit r trũq; poni. ſi ei ĩ toto

—

ſunt:vtutẽ riſiuã hẽbũt adeo potẽtẽ

xpm vidẽ poterũt vbicũq; ſit.ſi vero in

media pte celi:altera nec eſt vacua nec
ſupꝑflua.ſicut magnũ palaciũ nõ eſt va

cuũ qñ eſt vnꝰmagnꝰinhĩtatoꝛ:qᷓuis ñ

ĩpleat oèm ptẽ.magnitudo eni curie ⁊
ſpacioſitas ⁊ ſi nõ ĩpleat᷑ totalr̃: faẽ tñ

ad oſtẽſionẽ regalis magnificẽtie:ſed

hoc meliꝰſciemꝰqn videbimꝰ.

.; Ecundo queri

tur vtꝝ in coꝛpe celi ſit ponere

dextuꝝ ⁊ ſiniſtꝝ. Et ꝙ ſic vñ p illud qd

dicit phᷣus in.ij.de ce.⁊ mü.ait eĩ ſic.eſt

oꝛbi ꝓculdubio vᷣtus diuerſa.ſ. dextra

⁊ ſiniſtra:qm ſunt ei loca inceptõnis et
ſtatꝰex ope factõis ſue. Itẽ ondit᷑ p
rõem ſuà ibideʒ.oĩs motꝰfinit bʒ pᷣnꝰ
a quo incipit:ł cuiuſſibet celireuolutio
eſt finita. g hʒ aliquẽſſitũ a quo incipit.
6Hꝙ dextra vĩ in coꝛpib vñ ẽ motꝰpn
cũ celi ſint mobiles:celi hñt dextrũ ⁊ ſi
niſtrũ. Itẽ dextꝝ ⁊ ſiniſtu ſunt tmini
latitudis: ſicut ſurſuʒ ⁊ deoꝛſuʒ tmini
lõgitudis:⁊ añ c retro tmini pfudita.
ſßmf5”f0ẽ coꝛpꝰcõpletũ ⁊ tmĩatũ hʒ tres di⸗
mẽſiones:⁊ tmĩos dimẽſionũ.coꝛꝰaũt
celiẽ huiuſmõi.g vr ꝙ habeat dextrü ⁊ꝛ
ſiniſtꝝy. Ité pfcioꝛi motu mouẽt coꝛ
pa celeſtia q; inferioꝛa:ſ ꝓpt᷑ ↄpletõeʒ
motꝰalia hñt dextru ⁊ ſiniſiu.ꝗ multo
foꝛtiꝰcoꝛpa celeſtia. Cotra ſicut diẽ
phᷣus in ⁊? de ce.⁊ mũ. in platis nec eſt
dextra nec ſiniſtra:ß młtomagis plãte
accedũt ad diſtictõem oꝛganigatois q;

celũ.g vr ꝙ celu ñ hai dextꝝ ⁊ ſiniſtu.

AItẽ dextꝝ ⁊ ſiniſtꝝ cauſant᷑i nobis

rvt dicit 9mẽta oꝛ ſup li.ve ce. x muͤdo.

a qualitatibo actiuis t paſſiuis. ſcilicet

ab habũdãtia caloꝛis nãlis pꝛocedẽte a
coꝛde ⁊ ſpuuʒ plꝰ vigẽtiũ in pte dextra
q; ſiniſtra.ſi igit᷑ H nõ ẽ repire in celeſti
nã. ṽ . Itẽ dextn ⁊ ſiniſtu pſuxpo

nũt ſurſuʒ ⁊ deoꝛſuʒ:ſicut latitudo pꝛe

ſuxponit lõgitudinẽ:et bʒ ſecũ annexa

añ ⁊ retro.in celo aüt nò eſt ponẽ ſurſũ

7 deoꝛſuʒ:cũ h ſint ia.nõ è etiã ponẽ
añ ⁊ retro:cũ añ dicat᷑ vbi ſurſum: ſiẽ
dicit phᷣs.̊ vr ꝙ nõ ſit ibi dextrũ⁊ ſini.
Itẽ nihil qð hʒ extra ſe pᷣnvet finẽ
ſui mot hʒ dextꝝ ⁊ ſiniſtrũ:ſᷣ coꝛꝰceliẽ

huiuſmõi cũ motoꝛ ei ſit ſepat.g̊ non

hʒ dextꝝ ⁊ ſiniſt. Itẽ dextrũ⁊ ſini
ſtr eſt vnũ b mnot: tz yna pte circki
mota mouèt᷑ oẽs.ꝗ nõ magꝗ ĩcipit mot
ab vna pte circuli q; ab alia.ꝗᷓ i circulo
vel quelʒ ps erit dextra ł᷑ nulla:ꝶ celũ
coꝛpꝰcirculare qꝛ mouet circulariter
R. Itẽ ſialiqð coꝛpꝰbʒ dextuꝝ ⁊ ſi⸗
niſtrũ illa ps que ſeł dextra ſemp eſt
dextra qualitcũq; coꝛpꝰillud mouet᷑lo
caliter. ſi celũ hʒ dextrũ ⁊ ſi. illa ps q

ſełẽ dextra:ſp ẽ dextra:ᷣ nõ ẽ dare ali

quã ptẽ celi que mõ nõ ſit in oꝛiẽte mõĩ
occidẽte mõ in alio loco ſᷣm regionem
celi.ꝗ dextra celi alñ eẽt oꝛiẽs:alñ occi

dens.qð nullo modoↄcedi pot. ?

dð q q;;uis dextꝝ ſi. dicũt tmios lati-
tudinis:⁊ ſur ⁊ deoꝛſ lõgitudis:⁊ añ
⁊ retro ꝓfũditatis:nõ tũ noiant ᷑mios

illos ſimptr:ſ p ↄpatiõem ad motũ.vñ

in nullo coꝛpe ponit᷑ ꝓppe dextra ⁊ ſini⸗-

ſtra:nõ ꝙ diuerſimode ſuſcipit moton

ifluẽtiã: ita ꝙ pᷣꝰin vna pte q; ĩ alia.vñ
dextrũ ⁊ ſi.nõ ponit᷑ eẽ nec ĩ lapide nec
in plata:nec eti ĩ ſtatua ponũt niſi ſiłi⸗
tudinarie.qꝛ nõ hñt mouẽi localr a mo
toꝛe ſufficiẽte.ĩ eis po coꝛpibꝰq mouẽt
ad locũ:⁊ magꝗ in vna pte q; in alia ſu/
ſcipiüt motoꝛis influentiã ppe ponitur
dextra ⁊ ſi.ſicut in aĩalibꝰque mouent᷑
motu ꝓgreſſiuo:⁊ in qͥbꝰ virtꝰ coꝛdis ⁊
motoꝛis mag viget in pte dextra cuiꝰ
ſignũ ẽ maioꝛ foꝛtitudo aĩaliũ ĩ pte illa
ꝓpt qð ⁊ ptẽ ill pᷣꝰ mouẽt qñ incipiũt
ambulare.ſm ̊ intlłndũ è ꝙ cü coꝛpꝰ
celeſte qdᷣda heat moueri ab oꝛiente in
occidẽte ył ecõſo:ſiẽ fif̃amẽtũ ⁊ oꝛbes

nen
enopcren
lͤtſotis
obib'n
Ate
celopot
cuiuſch
wotor
nerſan
aei⸗
pdert
liü:n
eſinit
bnn
nizb⸗
celeleno
gigtüſn
zndeidiß
guapece
erqame
appaner
ſacnſin
perwin
peniati
motori
necmu
diſpel
fuenci.
loc auun
dictſtein
müͤciaue⸗
Ropp
Qed
des
aren⸗
ſoniy
lagzo⸗
dermi
dertn
nebor
duta⸗
deſeſt
cppalio
Ppatter
repiti
tſiint
ſiuigti
nnaiali
ynionè
modün

Noctlie
ndiedem
Weinctet
niköſip
ümmen

e.

wiſnf
diiſrinſ
Adenmürſen
eieoafri
kuscorli
tſeont g
kdemürtn
meecirk
Giapitnor
Agicireulo
nulla.celi
icrnlariter
Rderm tſi⸗
amaſemde
inis⸗

azſin
carttla⸗

1ornlun
Ho

ℳ
õl

71
eedandn
vaiiiinn
O UDW
due ,
Ciigdich
ien
.
Fmmin ⸗

planetarũ: quodd vero minime ſicut
empireũ ꝙ dextra ⁊ ſiniſtra celis cõpꝑe-
tũt ſatis ꝓpe.nõ tñ vłiter.ↄueniũt eniʒ

oꝛbibꝰmobilibus:ſed nõ oꝛbi immobili

Attẽdendũ aũt ẽ ꝙ cũ in aĩalibꝰ⁊ in
celo ponat᷑ dextra ⁊ ſiniſtra ſᷣm ratõem
cuiuſdã ↄfoꝛmitatis.ſ. ꝓpter influẽtiã
motoꝛis:dꝛnter tamẽ accipiũtppter di
uerſam ↄpatõnem mobilis ad motoꝛẽ
q̃a eĩ aĩalia mouẽt᷑a motoꝛe ſibi vnito.
iõ dextꝝ ⁊ ſini.dicit diſtictio ĩ ptibꝰaĩa
liũ: ita ꝙ illa ps que mõ ẽ dextra:nũqᷓ;
ſiniſtra.qꝛ vnifoꝛmit opat᷑ ad ipi mo
toꝛis influẽtiã ꝓ eo ꝙ ipm hʒ ſibi vnitũ
⁊ nũqᷓ; ab eo magis elõgat᷑.coꝛpꝰ vero
celeſte motoꝛẽ hʒ ſepatũ cũ nõ ſit coꝛpꝰ
aĩatũ:ſicut poſtea videbitur.⁊ iõ motoꝛ
ſm dei diſpoem pncipaltr influit ex ali⸗/
qua pte celi.⁊ credit᷑ pbabir ꝙ ĩ ea pte
ex qua motꝰ coꝛꝑũ celeſtiũ pᷣmo nobis
axpparẽt: vtpote in oꝛiẽte cũ oĩa coꝛpoꝛa
facta ſint ꝓpt᷑ hoĩem.et q; motoꝛ ex illa
parte influit vnifor̃iter: quecũq; ꝑps ibi

veniat immediatiꝰ ꝓpinqus: ſuſcipit
motoꝛis influentia.⁊ iõ ſp eſt ibi dextra

nec mutat᷑ cũ ptibꝰmobilibo ꝓ eo ꝙ nõẽ
diſpõ abſoluta:ſᷣ relata ad motoꝛis in-

fluentiã q ſp manet fixa.⁊ p hũc moduũa

locꝰ cuiuſlʒ rei dr eẽ ĩmobit᷑ ꝓpt᷑ hoc ꝙ
dicit ſitũ relatũ ad centꝝ ⁊ circũferẽtiã
mũuũdi que nũq; pñt moueri. Ex pdciĩs
pʒ qõ ꝓpoſita.pʒ etiã rñſio ad obiecta.
Eõcedẽdũ ẽ enĩ ꝙ in celo ſit der ⁊ ſini.
rões ad hoc inducte ſiłꝛ ↄcedẽde ſunt
qꝛ veꝝ ↄcludũt:lʒ ʒrõ ſumpta a dimẽ
ſionib pcedat ab inſufficiẽti. Ad il⸗
lud vᷣo qð obꝛ in ↄꝛiũ ꝙ plata nõ habet
dextrẽã et ſiniſtrã q́uis ſitoꝛganica.dð
ꝙ dextrã ⁊ ſiniſtrã nõ facit pᷣncipaliter
mẽbꝛoꝝ diſtictio.Hᷣ eĩ accidit ⁊ frequẽt
ↄtigit ꝙ eiuſdẽ diſpõnis ẽ aĩal in parte
dex ⁊ ſi.ſᷣ H̊ facit influẽtia motoꝛis pᷣn/

cipalioꝛ ⁊ minꝰpncipalis ſuſceptio 'm

attendit᷑ inchoatio mot ⁊ fiatio.⁊. ſic

repit᷑ in celo. Ad illd qð ob: ꝙ dextz

⁊ ſi.in nobis ẽ a qualitatibꝰ actis ⁊ paſ
ſiuis:iã pʒ rñſio ex dictis.q;ꝛ dextn ⁊ ſi.
in aĩalibꝰↄcernũt ꝑtes detiatas ꝓpter

vnionẽ motoꝛis ad mobile:nõ ſolũ per
modu motoꝛis:ſᷣ etiã ꝑ modũ ꝑfciõnis

bus tactũ eſt.

et iõ ad hoc ꝙ vna ps magis ſuſcipiat
in fluẽtiã motoꝛis:requirit᷑ diſpõ alia ⁊
alia.que quidẽ fit p q̃litates actiuas et

paſſiuas. in celoaũt nõ ſicẽ ſic oñſẽs.

Ad illud qð obꝛ ꝙ dextꝝ ⁊ ſi.pſuppo⸗/
nũt ſurſ ⁊ deoꝛb.rñderi potꝙ veꝝ eſtp
ut ſurſ ⁊ deoꝛp dicũt tios dimẽſiòis:nõ
aüt ẽ veꝝ put dicũt inchoatõnem ⁊ ter⸗
minũ alicꝰtñſmutatõnis.ſᷣm enĩ ſur
deoꝛb ppe attẽdit augmẽtũ ſiue motuſ
ad locũ:ſᷣ ſᷣm dextꝝ ⁊ ſi.attẽdit᷑ motꝰin
loco.⁊ ſi incelo ponat᷑ dextꝝ ⁊ ſi: nõ tñ
oʒ ſic poni ſurſ ⁊ deoꝛſ.Al põt rñderi
magis ſᷣm opiõem phi ꝙ in celo ẽ ponẽ
ſurſᷣ ⁊ deoꝛſ:⁊ añ ⁊ retro: ſicut ponitur
deð ⁊ ſi.nõ qꝛ dicũt tios dinerſoꝝ mo/
tuũ:ſᷣ qꝛ in eodẽ motu ↄſiderat᷑ vltima
triũ dimẽſionũ:lʒ magis ꝓpe dextrũ?
ſini. Et ̊ pʒ.ad H̊ eni ꝙ celu reuolnat᷑
ncce eſt ponẽ duos polos.quoꝝ vnꝰhʒ
rõem ſurb:⁊ alter rõem deoꝛſ.Eſt etiã
ponẽ duo emiſpia quoꝝ vnuʒ bʒ rõem
an:⁊ alt᷑ hʒ rõem retro.ncce ẽ etiã ponẽ
ꝙ in emiſpio vna ps ſit ex qua celeſtia
coꝛꝑa pᷣmo appere incipiãt:altera vẽo
ps ex qua deſinãt.et h̊ totũ de facili eſt
imaginari. Si qs imaginet᷑ hiem qui
pedes hẽat in polo artico:⁊ caputĩ po/
lo antartico: ⁊ hẽat faciẽ ᷣſam ad nrjm
emiſpiũ:ſtati imagĩat᷑ haꝝ põnũ dꝛias
Ad illud quod obꝛꝙ celũ bʒ extra ſe
pncipiũ ſui motꝰ:⁊ ita nõ habʒ dextꝝ ⁊
ſiniſtrũ. dicẽdũ ꝙ illud verũ ẽ quando
dextrũ ⁊ ſiniſtrũ nominãt ꝑtes deter/
minatas:ſʒ quãdo nominaãt oꝛdinẽ mo
bilis ad motoꝛis influentià nõ habʒ ve
ritatẽ.nihil enĩ facit ad hoc vtꝝ ſit mo/

toꝛ intra vel extra. Ad illud qð obꝛ

ꝙ vna pte circuli mota mouet᷑ omnes.
dicenqũ ꝙ verũ ẽ: ſed tamẽ ex hoc non
ſequit᷑ꝙ eque pᷣmo recipiãt motoꝛis in
fluentiã.quod pʒ cũ aqua mouet rotaʒ
pmo mouet illam partẽ quã cõtingit.
Ad vltimũ qð obꝛ ꝙ pꝑs der̃ ſemꝑ ẽ
dextra:iã patet rñſio.qꝛ h intlłx de illo
dextro⁊ ſiniſtro qð dicit diſpoſitõnem
partiũ in cõparatõe ad motoꝛẽ piũctũ:
ſicuteſt in animalibus.hoc autem mo⸗
do nõ ponitur in coꝛꝑibꝰceleſtibꝰ ſicut

Onſequenter
AFrit 3 loco ĩ ↄpatõe ad moton
ifluetiã. Et circa h duo querũt᷑. pmo
querit᷑ vtrũ pᷣmũ mobile moueat᷑ a deo
immediate tm:an mediate aliq̃ virtute
creata. 2z vẽ vtꝝ moueat ab intelligẽ⸗

tia:an a ꝓpa foꝛma.

Irca primum
ililſic ꝓcedit᷑ ⁊ ondit᷑ ꝙ celũ imme
diate moueta deo.pᷣmo ꝑ phᷣm quiili.
de ce.⁊ mũ.dicit.cã pma mouet cauſa⸗
tũ pmũ.cã aũt pma nõ eſt niſi ðs.g c.
Iſtẽ boeti.deↄſol.loquẽs ad dñm.
ſtabiliſq; manẽs dãs cũcta moueri.er
go vfr ꝙ maxie moueat illud qð ẽ pmũ
mobile. H aut ẽ celũ.g̊ͤ . Itẽ rõe vr
pmi mobilis motoꝛ dʒ eẽ bmꝰ:ſ pmus
motoꝛ ẽ ĩmobilis oĩo.qꝛ nũq; ẽ ſtatꝰni⸗

ſi in imobili:ſ̊ nihil ẽ oĩo pmũ ⁊ imobi

le niſi ſolꝰðs.qͥ motꝰ pᷣmi mobilis ſolꝰ
eſt deꝰpncipiu. Itẽ ex motu ⁊ influẽ
tia celeſtis coꝛpis ẽ ↄſeruatio oĩm coꝛ
poꝛũ viuẽtiũ.ꝗ ex motoꝛe eius eritↄſer
uatio oĩm ſpùuʒ viuificãtiũ.qꝛ ſicut ſe
hʒ mobile ad mobile:ſic ſe habʒ motoꝛ
ad motoꝛẽ:ł̊ ſol*s ẽ ille qͥ ẽ ↄſeruatoꝛ
⁊ vpiuificatoꝛ ſpuuʒ.g ſolꝰipe mouʒ pᷣꝰ
celũ. Sed imẽſitas potẽtie ⁊ ſapĩe
⁊ bonitatis h̊ reqrit: vt deꝰ cõicet vtuti
create actũ quẽ illa ẽ nata ſuſcipe:ſedq
act qui ẽ mouẽ ſᷣm locũ qdðᷣcũq; coꝛpuſ
nat*ẽ ↄuenire vᷣtuti create. vr ꝙ deuſ
nullũ coꝛpꝰmoueat abſq; vtute alicuiꝰ
creature. Itẽ vᷣt motoꝛis dʒ ppoꝛtõ
nari mobili:ſ̊ virt celi finita ẽ:vᷣt autẽ
dei infinitaẽ. gad h̊ ꝙ ſaluet᷑ in mũdo
ppoꝛtio debita vr ꝙ inter deũ mouẽtẽ
⁊ celũ motũ ſit ponẽ aliquã vtutẽ crea/
tã ⁊ finitã. AItẽ phs dicit ꝙ ſitãta vtꝰ
in tãto tempe:⁊ maioꝛ in minoꝛi:⁊ maxi
ima in mimo:?⁊ infinita in nũc.ꝗ ſi deus

inſfinite vtutis ẽ: ipe ĩmediate mouet

celũ.videt᷑ ꝙ in inſtati reuoluat ipmab
dꝛiete in occidẽs. qd manifeſte fim eſt.
BSitu dicas ꝙ derin mouedo nõ exer
cet toti vtutis ſue effectü.quia cum ſit
mous volũtariũ: põt mouere ⁊ cito et
tarde:tũc redit ma obiectio.q; cũ act?

iſte.ſ. mouere ſucceſſiue:ſit ᷣtus finite
erit nat uenire creature. Item ea
que ſunt ĩmediate a dĩna potentia pce
qũt in eè ſm curſuʒ mutabilẽ. vt patʒ ĩ

creatõe ⁊ iuſtificatõe ⁊ miraculoꝝ opa

tiõe. ſi celu ĩmediate moueta deo mo
tus erꝰẽ mirabilis nõ nãlis.q; eſt nalis:

nõ eſta deo imediate. Neead pdcõꝝ

intelligẽtia ẽ notãdũ q in oĩ opatõe ðᷣs

opꝑat᷑ intime ⁊ imediate:cũ dei volũtas

ſicut dicit aug.⁊ hĩtũ ẽ in pmo li.ſit ꝰ

ſumma cã oĩm ſpẽꝝ ⁊ motionũ.in ali

quibaũt ſic opat᷑ vt ipe ſit tota cauſa.

in aliqͥbꝰ ſic opatur ⁊ mouet vt virtutẽ
agendi ⁊ mouèdi cõicet creature.pᷣma
quidẽ dicũt᷑ mirabilia.⁊apo nãlia vł vo
lutaria:qᷓtũ ad egreſſuʒ.Qñ g querit᷑
vtꝝ motꝰpᷣmi mobitł imediate ſit a deo
nõ ẽ qõ vtꝝ vᷣt dĩna intime opet᷑ ime⸗/
diate ſita deo ad illã mutatõʒ exercẽdã

qq nihil mouet ſic niſi ibe moueat ⁊ co-
opet ᷣtuti motiue:ſᷣ ẽ qõ vtꝝ mot pmi

mobit ſit a deo tanq a tota c:an ſit cũ
vtute dina mouẽte moueataliqua vtꝰ
creata. Et ad iſtà qõeʒ ſatis de plano

rðñqderi pot qꝛ cũ mot ille ſit natꝰↄueni

re vᷣtuti finite ꝓpt ſui ſucceſſionẽ ⁊ diui
na bonitas ad ſui maifeſtatõʒ cõicʒ cre
ature qð ipi nata ẽ ſuſcipe ꝙ deꝰpmuʒ

mobile mouet mediãte aliq̃ ptute crea⸗

ta:ſicut ⁊ alia mobilia.⁊ cõcedẽde ſunt

rões ad ̊ inducte: q́uis aliq nõ ncc̃io

cogat. Ald illud po qð obꝛ de pho di
ci poſſʒ ſatis ꝓbabłr ꝙ phs nõitellexit

q pmi oꝛbis motoꝛp modũ efficiẽt eſſʒ

dey.ipe eĩ ponit vtutẽ motoꝛis a deo ꝓp/
Poꝛtionai mobili ꝙ ſi minimũ ł modicũ
coꝛpꝰaxponẽt᷑ coꝛpi laxaret᷑ t moton

in mouẽtdo:ſic diẽ in lib.de ce.⁊ mũ.ſed

ponit ꝙ ðᷣs moueat pᷣvcãtu methapho
rice:ſiẽ finis ⁊ deſideratũ.aut ſi poitꝙ
moueat p modũ efficiẽt:nõ poit ꝙ ipſe

ſolmoueat:ß coopate vᷣtute mobili p⸗
poꝛtionata.vñ pvᷣbũ ſuũ põt intlłi eẽ deʒ

p quadã appꝛopatõeʒ ⁊ pmari ĩfluẽtie
ſue infuſionẽ. Ad illq qð obꝛ ðᷣ boe?

ꝙꝙ ðs cũcta mouʒ.dð ꝙ ex illa aucte nõ

ↄcludit ꝙ ſolꝰðs cũcta mouʒ:ſed ꝙ nõ

mouet abſq; dine vtutis influẽtia.nlta
ei vt alicꝰ motoꝛis põt ł modicũ oꝑari

hrebif
hlisſa
giteich
Ai
zwrri
wobik⸗a
ſuffſe
tutüm
nani
pmin
deſan
agiß
nen
Mut/
Ms
wno
liipon⸗

fHueinale

Ctores
linet
gtepicu
gispar

9

ſolla
ſepul
Cclieni
Nlen
lſcigenn
ſceli
Memee
dc
ſor
woreſ⸗
eco:s
teryne
coneli
inſuoot
egn
ie
inte
aliän⸗
celiſin
nulle⸗
tureti
lyniſ
gno⸗

ſasftt
Jene
wemie
i npi
ulroh
Adeon
Readhtii
dichnirds
ndeipolins
daoliſty
otonüinel
wucauſ.
unt nimi
umre an
niluarkyo
sgneri
ueſtadeo
Mirine,
eraii
ent⸗
ſe/
jet
tnta,
teimn
ni i
ngdo
wsn,
ece in⸗
imet;
autſiic/
otn⸗

wecen

ſine bñficio ⁊ auxilio ei q penit eſt ĩmo
bilis: ſiẽ ĩ pᷣmo li.oñſ fuit:⁊ ĩ ſequẽtibꝰ

oñdet᷑ cũ querit᷑ vtuꝝ oĩs ectio ſita deo.
Ad iltd qð obꝛ ꝙ motoꝛ pᷣmi mobiłẽ

pmꝰ ĩmobil.dð ꝙ nõ oꝑʒ motoꝛẽ pᷣmi
mobitł eẽ oĩode pᷣpł᷑ oiode ĩmobilẽ:Hᷣ

ſuffiẽ ꝙ pᷣreſpẽu alioꝝ moton ſiue vir
tutũ mouètiũ:⁊ ꝙ ſit ĩimobitł ſᷣ eũ modũ

p quẽ mouʒ.nõ eĩ oʒ eè ſtatũ in motoꝛe

pmi mobit ſimpkr:ſᷣ i gñe creaturarũ.

oẽſaũt creature defciue ſũt ⁊ redqucuid

ad ipm deũ:qͥ eſt pᷣmũ ⁊ finis oim citra

quẽ necẽ pfcâ quies nec pfcũs ſtatus.

Ad iltq qð ob ꝙ ſiẽ influẽmotoꝛis
ↄbuat mobilia:ita ĩflumoton motõeſ
alios.dð ꝙ illd nõ opʒ.qꝛ nõ ẽ ↄſiłis ꝓ

poꝛtio ꝓ eo ꝙ oꝛdo eſt i coꝛpibꝰ mũdi ſ̃ᷣʒ

tatã pqnãntiã ⁊ excellẽtiã ꝙ vnũ põt in/
fluẽ in alteꝝn.ſpũs vᷣo rõles q ſũt viuifi

catoꝛes ⁊ motoꝛes coꝛpũ ſiẽ hñt gdũ et

oꝛdinẽ:vt tñ ſʒ ſuũ ſupmũ a deo ĩmedi
ate pficiãt᷑ ⁊ foꝛmẽt ⁊ ̊ ẽ ꝓpt᷑ rõeʒ ima
gĩs ꝑ quã ĩmediate ſũt ipiꝰdei capaces

⸗Ecundo queri

tur vtꝝ motus celoꝝ ſit a ꝓpᷣa
foꝛ łab intlłntia.Et ꝙ ſit a ꝓbᷣa foꝛvr
ſiẽ vult phᷣs.nã ẽ pᷣnꝰmotꝰ ⁊ qei ĩ eo in
qẽ.gꝗ oĩs motPꝰẽ a foꝛꝰ intrĩſeca:ſ̊ motꝰ
celi ẽ nãt᷑ ſiẽ ꝓpbat phᷣs.ꝗc a ꝓpᷣa foꝛma
Itẽ leue ſua leuitate ⁊ pᷣtute põt ſur
aſcẽdẽ nullo iĩpellète:⁊ ſił᷑r gue dñdere

abſq; aliqᷓ intlintia mouẽte.ſig foꝛ celi
pfcioꝛ ẽ q; ełan: ⁊ figura eiꝰaptiſſiã ad

motũ circularẽ vr̃ ꝙ moueri poſſita ꝓp/

pꝛia foꝛabſq; oĩ intlntia. Itẽ pl'eſt

mouẽ ſeipm exeũdo locũ ꝓpuʒ qᷓ; nõ ex

eũdo:ſᷣ̊ pᷣt lucis ẽ ſe diffundẽ ꝑ coꝛꝰal/

teriꝰnẽ:⁊ eſ᷑ diffundẽdo redire.q̊ vr̃ ꝙ
coꝛꝰceli młto foꝛtiꝰp nãm lucis poſſit ſe
in ſuo oꝛbe mouẽ abſq; ĩflualicꝰſpũat
ſbe. Itẽ motꝰaĩaliũ ẽ a foꝛ* ꝓpa ⁊ in-/
trĩſeca.ꝗ ł eelũ nõ mouet᷑ ab ĩtlłntia vł᷑

intiłntia ẽ ipiceli pfcĩo ⁊ for̃a:ſ itlłnꝰ

aliq̃ nõ ẽ pfcio celi ſiẽ diẽ dam.ij.li.c.v.

celi ſũt iaĩati⁊ inſenſibłes.ꝗ c. Itẽ

nullꝰmotꝰnccariꝰ pedʒ a volũtate crea

ture taq́; a pncipali motoꝛe: ſ̊ mot celi
vnifor̃is ⁊ nccarinſm ſanctoſ? phos.
Snõ ẽ a volũtate alic ãgłi ł intltxntie.

Itẽ vᷣ̈t illiꝰangli ł intlłntie è finita:

ſßᷣ utꝰfinita ĩ mouedo recipit fatigatõeʒ
⁊ laboꝛẽ maxiĩe cũ mouʒ illd qð nẽ ꝑ ſe

mobke.aut eĩ celũ mouet᷑ ꝓpa foꝛ:aut
ſi mouet᷑ vᷣtute intiłntie ncce è illã labo
rare ⁊ laſſari. q oẽ qð moue: ab alio
mouet ſ celũ ſᷣm ſe totũ mouet᷑. vr q;
pꝛet᷑ nãm ⁊ foꝛmaʒ ei ſit ponẽ aliqͥd a q

moueat᷑.̊ᷣ aũt nõ ẽ niſiagis łintlłntia
S Xc. Itẽ ois motoꝛẽ ĩ actu reſpectu
mobitł:p̊ totũ celũ ẽ moblłe:ſᷣ nihil idè ẽ
ſiki actu ⁊ po. g celũ nõ põt mouẽi a ſe

ſiue ppa vtute. Itẽ oĩs motoꝛ ſuffici
ens diſtat a mobłi: cũ qᷓ illa foꝛꝰextẽſa
diſtat a mã nulla for̃a extẽſa põt eẽ mo
toꝛ ſufficiẽs:ſ̊ for̃a celi ẽ for̃a coꝛpał et
extẽſa:⁊ mot eiꝰ cũ ſit pcipuꝰint᷑ alios
motꝰeiꝰè a motoꝛe ſufficiẽte.̊ ñ põt eẽ
a vᷣtute ppe for̃fe. Itẽ oẽ qð nãlit mo⸗/
uet᷑ ad locũ aliquẽ ſi mouet᷑ ab illo loco
mouet᷑ pꝛet᷑ nãʒ.ꝗ ſi celũ mouet᷑ nalr ab
oꝛite ĩ occidẽs:ab occidète in oꝛiẽs nõ
regimur ꝑ nãm.ꝗ vr̃ ꝙ celü hẽat moto
rẽ aliũ q; foꝛmã ꝓpaʒ. Itẽ oẽ qð mo.
uet᷑ ꝓpa foꝛ mouet᷑ ppt᷑ ꝓpaʒ ĩdigẽtiã
nã eĩ foꝛ nõ mouʒ niſi ꝓpt aꝑpetitũ rei
q̃ nalr̃ indigʒ:ſᷣ celũ ſiẽ dicũt ici ⁊ phi ñ
mouet ppt indigẽtiã ppꝛiã.q̊ nõ mouet

a ꝓpa foꝛ nã. Itẽ oẽ qð mouetura

ꝓpa for̃a nãlr̃ mouẽte nũq; qeſcit niſi
violent ipo exñte ĩ eadẽ diſpoe:ł&ᷣ celuʒ
q́;tũ ad nãʒ ſue for̃e ſpꝑ erit ĩ eað diſpõe
autꝗq nõ mouet᷑ a ꝓpa foꝛ nã aut nũqᷓ;
qeſcit:xł ſi qeſcit niolent᷑ qeſcit.ſig celu
alñ qetabit᷑ ⁊ nõ violent᷑.qͥ motꝰei nõ ẽ
a vᷣtute fofe ĩtriſece. edð ꝙ ĩ bac
qðe due ſunt põnes ꝓbabiles ↄcoꝛdes
rõi ⁊ ſcripture pꝛet illã ttiã viã quã qda
phi poſuiſſe vidẽt᷑.ſ.ꝙ celi hꝛẽnt aias⁊
ꝙ celü eẽt magnũ aĩal:⁊ ꝙ mouẽtur a
ꝓpa for̃a ꝑfciua ſiẽ mouet᷑ aial.⁊ hanc
aiam motricè poſuerũt regi ⁊ dirigia
deo mediate ĩtlłntia.ſᷣ H̊ põ fl ẽ ⁊ erro⸗/
nea:ſic eĩ diẽ dam.celi ſũt iaĩati ⁊ ĩſen/
ſibiles. ⁊ ꝙ dicũt deuʒ alñn bñdicẽ:hoc ẽ

dẽm p ꝓſopopꝑeiã.⁊ iſta ẽ ↄueniẽs ſnia
ſcon. ⁊ iõ aug. retractat illud verbũ qð
viyxerat ĩ li.d& ĩmoꝛtalitate aĩe. mũdꝰ
Aiat. ſi aliqͥ ſcĩ videãt᷑ H dicẽ ſiẽ Jero.
ſuꝑ eccł.hoc totü itelligendũ evier

methaphoꝛice. nõ ſolũ aũt hec põ ẽ cõn
catholicos doctoꝛes:ſ̊ etiã cõtra phos
tractatoꝛes qͥ ponũt ꝙ ſba intellectuat
nõ vnit᷑ coꝛpi niſi medite vegetabili⁊

ſenſibili.⁊ ita ſi celũ ꝑficẽta ſba ſpuali:

hfr̃et ſentire ⁊ vegetari:⁊ ita nãlr̃ poſſʒ

coꝛũpi.⁊ ꝓpt᷑ hoc iſta põne oĩno eiecta
intiłndũ ẽ ꝙ duplex ẽ hic modus ſatis
catholicꝰ. Quidã eĩ dicũt ꝙ celũ mo⸗/

uet᷑ a ꝓpa for̃a H̊ mõ.celũ hbʒ qtitatẽ ⁊
figurã:⁊ p hãc ẽ ad motũ hile.hʒ nihil

ominꝰlucis pfectiõem ⁊ foꝛmã que int

cetas foꝛmas coꝛpales ẽ maxie actiua
⁊ quaſi viã medià tenẽs int᷑ for̃as ſpũa
les ⁊ coꝛpales.⁊ ꝑ virtutẽ huiꝰ foꝛ᷑ᷣmo
uẽtur coꝛpa celeſtia oꝛbicularit᷑ multo
ſufficiẽtiꝰq; elemẽta moueãt᷑ motu rẽo
nec opʒ ad motũ celiadhiberi miſteriũ
angli nel aĩe:ſic nec ad motũ cuiuſlibʒ
ełaris nẽ. Nec obſtat illd ꝙ mouẽs dʒ
eẽ aliud a mobili.q; ſicut aĩal ſᷣm aliud
ſui mouet:ſm aliud ſui eſt mobile.⁊ tñ
totũ ẽ mouẽs ⁊ mobile: ſic ⁊ in celo ĩtel
ligẽdũ ẽ ꝙ ẽ mobile p nam q;titatis ⁊ fi
gure:⁊ mouẽs ꝑ nãm ucis actiue:niſi
obſtat illud ꝙ recedit ab eodeʒ loco ad
quẽ mouet᷑.celũ enĩ ꝓpe nõ hʒ moueri
ad locũ: potiꝰcirca locũ:nec ps qͥ eſtĩ
oꝛiẽte mouet᷑ ad occidẽs:qꝛ illũ ſitũ in/
tẽdat det᷑iate: ſ̊ qꝛ intdit moueri oꝛbi⸗/
cularit᷑ qͥ ẽ mot ↄpetẽs ſue nẽ.vñ ſicut
dr in radio ꝙ pcedit ⁊ retrocedit ꝑ vᷣtu
tẽ ſuã cũ ſit repcuſſio ad aliqð coꝛꝰſplẽ
didũ.ſic ẽ in ꝓpõito.⁊ ꝑ hrñdẽt ad oès
obones:difficile tñ ẽ ſjm hac põeʒz ſuſti

nere quõ celũ mouet᷑a ppa for̃a ⁊ nãali:

⁊ illa pꝑmanẽte qᷣeſcat pꝛet᷑ violẽtiã.dif-
ficile ẽ eti intlłre quõ nõ moueat᷑ ꝓpt

ꝓpꝛia ĩdigẽtia ſi appetitille eſt in fora

intriſeca.⁊ iõ iſti ↄpellũt᷑ ad ̊ redire vt
Dicãt ꝙ ad motuʒ celi nõ ſuffiẽ vᷣtꝰ ꝓpe

forfe: ß ſił cũ ea reqrit fluxꝰdĩne potẽtie
m ꝙ celũ hʒ moueri ⁊ qeſcẽ. Sed tůũ

remanet qõ qd ſit ille fluxus.vtꝝ dicat
ꝗd creatũ ł increatũ.⁊ ſiue h dicat ſine
illud: nõẽ facile explicare qre deꝰ illuʒ
motũ exerceat ſine miſterio ſpuatł cre/

ature cu illis ſit natꝰↄuenire:nec iñn de

facili põt hoc ĩpꝛobari ſi qͥs hoc dicat q
defectũ iſtiꝰcreature coꝑalis veilt de

b ſemetipm fupplere: vt oſtedat ſe eſſe

deü celi ⁊ terre:⁊ ita dicat celũ moueri
vtute ppa ꝙ ſi aliqͥd deſit ſibi ad mouẽ

di ſufficiẽtiã ſuꝑpleat᷑ ab ipa vᷣtute diui

na.⁊ ſic ſuſtinẽdo hãc ppem:rnad oba

ſatis ẽ plana. Alia po põẽ ꝙ ðs mo
uet celũ mediante intlłntia creata:ſiue

mediate angło.⁊ H ↄpetebat oꝛdini quẽ

deſtituit vniuerſo.de qͥ diẽ aug.ſuꝑ
geñ.ad lit.ꝙ deusſic mũdũ oꝛdiauit vt
ſpm pficẽt oĩ coꝛpi.⁊ iõ ſic ↄgruũ ẽ ãge
los deputari ad mĩſteriũ hoĩm: ſic etiã

ↄgruũ ẽ ipos deputariad motũ ⁊ regi
mẽ celoꝝ:cũ i etiã miſtrt i viatoꝛi
⁊ dĩne ſbſeruiat maieſtati.⁊ H̊ͥ v augꝰ.
ſentire in.iij.de li.ar. loquẽs de ãgłica
nã de q̃ dicit ꝙ nõ ſua maieſtate ↄtinet
oĩa:ł̊ inherẽdo illi maieſtati et eiꝰ ĩpijs
deuotiſſime obtẽpàdo a qͥ ⁊ p quẽ:⁊ ĩqͥ
fcꝗ ſunt oĩa.⁊ H̊ po magnoꝝ ẽ ta in theo
logia q; in phia: qꝛ ↄcoꝛs pietati fidei⁊
rõi płiũ eẽ vr. ſiigit᷑ hac ponem ſuſtinẽ

velimꝰde facili pot ad oba ĩ ↄꝛiũ rñderi

Ad illq qð pᷣmo obꝛ ꝙ moille nãłẽ
dð ꝙꝙ motꝰille p ↄpatiõem ad pᷣmũ mo
bile:nãlis eẽ dr.quia nã eiꝰ ⁊ figura illi
motui ↄcoꝛdat:nec oʒ ꝙ oẽ qð ẽ nãle ſit
a pncipio intriſeco ſicuta tota cã:ß ſuf
ficit ꝙ virt intriſeca coopet᷑ vᷣtuti actie
Ald illud qð obꝛ de graui⁊ leui.dðᷣ
ꝙ ad motũ guis nõ ſufficit ſolũmõ gra

uitas ſiue q̃litas ꝓpa:ĩmo cocurrit vᷣtꝰ

loci attrahẽtis:⁊ virtꝰloci expellẽtis:et

virtꝰ coꝛpis.v. ꝓpt illa duo mouẽtia qꝗ
ponit phᷣus.ſ.gnans graue ⁊ leue:⁊ re⸗

mouẽs ꝓhibẽs.⁊ qꝛ Had motüũ celi non

pñt vcurre re:oʒ ꝙ ↄcurrat virt ſp ſat

ſye. Agd illud qð ob de vdiffuſioe lu

cis.dð ꝙ ille nõ ẽ motꝰlocalis:b magiſ

motus alteratõis.yvñ ſicut ignis põt ca

loꝛẽ ſuũ diffundere deoꝛſ:tamẽ virtute

ꝓpa nõ ſe mouet de loco in quo eſt. ſic
etiã in celeſti coꝛpe intelligẽdũ eſt eſſe.
Ald iltd qð obꝛ qꝙ ad ↄpletõem motꝰ

fac ꝙ aliqͥd moueat᷑ a pᷣncipio itriſeco.

dð ꝙ H̊ accidit.nõ enĩ ̊ eſt pꝓpt vnionẽ
motoꝛiſ ad mobile:ſ̊ ppt ſufficiẽtiã mo
toꝛis qui qè ẽ ſba ſpualis diſtãs a mã.
vñ diſtatia motoꝛis que qͥdè ẽ a mobili
⁊ ↄpletio moton:illa ẽ qͥ fac ad moton

nobüe
nobit
leitiſi⸗
inlfa.“
goͤdſi
ſaſpic⸗
ſamde
lüſe
Ozd
ino⸗
bilita
diut
golee
lehiorb
yftüc
Polinta
cealiad
Nes:
K
nü
moy
mio⸗
ſihen
ptit
rit
picti
eale
roit
cijbi
alien
röma
enibi
feceg⸗

füäte
dii Wer
ſdini
Nehdo
xrüti
win:ſren
morütte
Ttwiriatt
1erang.
Sdeiglin
ſne dinet
nncbins
nwcitſi
erzmnaci⸗
mitleui.ob
ſolünogee
cöruit
lereleigr
merkevertn⸗
utrt ſhin
tigen

½ 4 2
ezameRE

.* R
. e”,

r
H

pfectõem. boc autẽ multomagis repit

in motu celi ꝙ mouet᷑ ab anglo ſiue ab

intiłntia ſepata 'm ſbam vnita bm vir

tutè: q; ſi mouẽta ꝓpa fora. Ad iltd
qð obꝛ ꝙ nccariũ nõ pẽdet a volũtario
dð ꝙ ven ẽ de volütate vertibili. q;uis

aüt volütas agkłi ſit p naãm vtibilis:tñ pꝑ
gkam oĩo inuertibit efficit.· talẽ ſůam
intlłndũ ẽ eẽ motricè celi:q vt dic aug.

1

ſũme maieſtati incõtineti inhẽat pfcẽ.
⁊ ꝙ talis ſba ſit motrirx celi oñndit ipius
motꝰ nobilitas ⁊ vnifor̃itas ⁊ nccitas.·

oñdit nibilominꝰqes futura:cũ pfecta

erit ſupna ciuitaſ:ad quã fruẽdã finalf

oꝛdiĩat agłica miſtratio. Ad iltd qð
obꝛ cũ ſit vᷣtꝰfinite laxat᷑.dð ꝙ laxatiõʒ

nõ facit finitas:ſ ĩpꝛo poꝛtio mnotort ad

mobile:vel ꝛietat: łb ineptitudo ex pte
mobit. quoꝝ nullũẽ in ꝓpoſito.⁊ ſic pa
teãt qſita.p ̊ etia manifeſtat᷑ ea q dicũt

in lr̃a. Doſſʒ tñ aliqs dubitare de eo

qð diẽ ĩ lfa.deũ glaciali ſoliditate aqᷓ̊s
ſuſpẽdẽ. Ex H̊ eni vr̃ ſupponẽ qaq ille
ſunt de ſe poderoſe:⁊ ꝙ ibi teneãt᷑ ꝑ vio
lẽtia ſoliditab.qð ẽ ↄ oꝛdinẽ vnipᷣſitatis
Sʒ dð ad hqꝙ adqs illas ↄpat ſolidita⸗
ti:nõ ppt guitatẽ:łᷣ ꝓpt ↄtinuitatẽ ⁊ ſta

bilitatẽ.qꝛ ñ fluũt nec refluũt:nec deoꝛb

dñdut. Itẽ poſſʒ alies dubitãe de hoc
ꝙ diẽ aqs ſup ilła celũ mĩoꝛibgutris ⁊

leuioꝛib ꝰemanare vapoꝛibo. ſi ei h ven

. vr̃ tũc fifamẽtũ poꝛoſuʒ eẽ: cũ ꝑ illud
poſſint gutte aq emanare. vr etia illud

eẽè altabile ſi ſuſcipit pegrinas impſſio

nes. dð ad h ꝙ ñ yult dicẽ ꝙ aq mõ p
ſbtiliatõʒ calon piñſeat celü ſidereũ.qꝛ
nũq; illuc aſcẽderũt:ſᷣ p ↄpatiõem nẽ q

mõ vſq; ſuꝑ aerẽ eleuat aqs. vult qſia
mĩoꝛiarguẽ ꝙ dĩna vt'aqs s fifamẽtũ
ſine nẽ piudicio potuit coſtituẽ:cũ ĩ ſua

ptãte eẽt mag ⁊ magꝗ coꝛꝰ ſbtiliãe IYtẽ
qrit᷑ de iſta rõe qu reddit.nõ ẽ hic dẽʒ
vidit ðᷣs ꝙ eẽt bonũ.q; binariꝰpncipin
alteritatis:⁊ ſignũ diuiſiõis.vr ei iſta

rõ ita bñ eẽ ad oppoſitũ:ſie ad ꝓpoſitů.
ci binariꝰplaccedit ad vnitatẽ q; aliqᷣſ
aliꝰnüerus. Rñndẽdũ ẽ ad hoc ꝙ iſta

rõ magriẽ alle goꝛica: vera iñ eſt. cuis
eni binariꝰint nüeros min ab vnitate

recedat. pmo tñ bʒ rõem receſſus in ſe

ꝓpter hoc p ipm intelligit᷑ diuiſio ma
gis q; p alios nuüeros ⁊ receſſus ab vni
tate virtutis ⁊ pſcõis.A lia tñ rõ lr̃alis
eſt qu facit magiſter in hbiſtoꝛijs.qz?
die notat᷑ fca eẽ diſtictio aq̃ꝝ ab aquis.
que diſtictio ⁊ ſi inchoata fuit in =?fuit

tn ↄſummata in ʒvcũ dr.ↄgregẽtaque

in locũ vnũ.⁊ qꝛ diuina viſio ſigt aꝑpꝛo

batõem poſt pfectõeʒ. hĩc ẽ ꝙ ſcriptura

tacuit ⁊?die verbũ vidẽdi.

.Euitur dixit

deus. ↄgregẽt aque ĩ vnü locũ

Supꝛa egit magr de ꝓductòe inſenſi⸗
biliũ ↄtinẽtiũ. in hac ꝑte de ꝓductõe in
ſenſibiliũ ↄtẽtoꝛũ: ⁊ q;tũ ad hoc ſunt in

duplici dꝛia. Quedã eĩ intra celos cò/
tinent᷑ vot malia reſpectu gnãndaꝝ rerũ
ſicut ſunt elemẽta. Queda vero acẽnꝰ
ſicut ſunt celeſtia luminaria. IJdeo ps
iſta habet duas. In pma agit de diſtin
ctione celoꝛũ.in ſecũda de ꝓductiõe lu/
minariũ ibi.dixit deus fit luminaria.

Pꝛima pars babet duas. In pᷣma de

terminat veritatẽ. in ſecũda ſoluit du-
bitatiõem ibi.ſi autẽ querat᷑ vbi cògre/
gate ſunt aque. Siliter ſi ecũda ps pn⸗
cipalis habet duas. In bma ↄpat pꝛo
ductoem lumĩariũ oꝑibus alioꝛũ dieꝝ
In ſecũda vpo detiat ꝓpt qͥd ſint facta
ibi. que iõ fcã ſunt vt p illa illuſtret .

Et ſic duo ↄtinẽt᷑ in pte iſta. viz diſtin⸗
ctio ełoꝝ.t hec ſatis plana q́tũ ad pntẽ

mãam ptinet. Secũudũ aũt eſt foꝛmatio
luminariuz circa quod plura cocurrũt

dDubitabilia vt textuſ ſacre ſcrip.plane

intelligas.

.D intelligetia

prui ptis omiſſa diſtinctiõe ele
mento:ũ.Circa ꝓductiõem luminariũ
duo querunt. ꝛimũ eſt de ipis lumi
naribus per cõparatiõem ad coꝛpus in
quo locant᷑. Secũdũ eſt de ipis in cõ

5 „

paratõe ad ea in que opantur. Circa

pmü tria qrũt. pmo querit᷑ vtn luia/
ria poſita ſint in eodẽ coꝛꝑe ↄtinuo:an
in diuerſ. zvtꝝ moueat᷑ motu coꝛꝑis
tinẽtis:an motibo ꝓpis. ʒe rtꝝ mot“
ↄpetat alicui celo ſine ſtelliss

.Irca primũ ſic

pPcedit᷑ ⁊ querit᷑ vtꝝ oĩa luiaria
celi locèt in vno coꝛpe ↄtinuo.Etꝙ ſic

p(f p tex.ſacre ſeripture qͥ dicit oĩa luia

ria in fĩamẽto poſita eẽ. HBe.i.fiat inqᷣt
luiaria in fiframẽto celi ᷣ. Itẽ h̊ vr

rõe.quecũq; coꝛha diſtĩguũt᷑ adinuicẽ
diſtiĩguũt᷑ aut foꝛ aut ſupficie: F coꝛpꝰ
celia luna vſq; ad celũ ſtellatũ eſt vni/

foꝛme.⁊ iterũ nõ ẽ coꝛpꝰhñs fiatã ſuꝑfi
ciẽ.SO ĩpoſſibile ẽ ipm hr̃e płitatè ſiue di
ſtinctoeʒ.igit᷑ oĩa luiaria ſita ſuntĩ eo/
qẽ coꝛpe. Itẽ ſi aliq̃ coꝛpa ſint diſti/

cta adinuicẽ ad motũ vniꝰnõ ſeq mot
alteriꝰ: ſ vltia ſpa mouʒ totũ qð infra

ipaʒ ẽ ab oꝛieète in occidẽs. neceſſe eſt
totã nam celeſtẽ eẽ vnũ coꝛpꝰcõtinuũ.
Itẽ ſiẽ aues ſunt ꝓducte adoꝛnatũ
geris:ita luiaria ad oꝛnatu celi:ß vnũ ẽ
coꝛp aeris qð oꝛnat᷑ oĩbꝰauibo. pi rõe
vnũ ẽ coꝛpꝰceliqð oꝛnat᷑ oĩbꝰluĩaribꝰ.
Adq oxpoſitũ arguit ſic.nũerꝰvenitĩ
coꝛpibꝰeiuſdẽ nẽ ex diuiſiõe ↄtinui:ſeq
oꝛbes pla netaꝝ dr eẽ.pij.tã a nãlibꝰq; a
mathematicis dicũt᷑.gꝗſunt diſcõtinui.
igit luiaria celi nõ ſũt i eoð coꝛotinuo
Itẽ ĩpoſſibile ẽ duo coꝛꝑa q̃ monet

dipᷣſis oĩo ⁊ diſpatis motibꝰſᷣim ſuũ to

tũ eẽ ↄtinua:ſ oꝛbes planetaꝝ ſiẽ dicũt
aſtronomi mouet᷑ vltima ſpera.g ĩpoſ
ſibile ẽ adinuicè ↄtinuari. Itẽ dam.

in nũeratiõe celoꝝ diſtiguit ce.vij.pla⸗-

netaꝝ a celo ſtellaꝝ: ſ ̊ nõ eet ſi coꝛpꝰ
iltd in qͥ ſunt planete ⁊ ſtelle eẽt ↄtinnũ
SX. IYtsé ſioĩa luiaeent i firameto
poſita ita ꝙ ĩ vno coꝛpe ↄtinuo:tüc oĩo
eent ſtelle fixe ⁊ nulle erratice. ſig alie
vñr fixe:alie erratice vr ꝙ poſite ſunt ĩ
aliq alio coꝛt. Jux H̊ qrit᷑ qre ᷣs płes
feẽ ſtellas q; facet planetas:ſiue quare
ples ſunt ſtelle fixe q; erratice. e?
ad pdcòꝝ intitnti ẽ nõndũ ꝙ bᷣm cõem
opioeʒ loquẽtiũ circa hãc maʒz:ſiue nã-
liũ ſiue mathematicoꝝ:luĩaria locãt᷑ in
diuerb oꝛbib. H aut diſtictio ſiue diuer

ſitas oꝛbiũ ſʒ meliꝰĩtlintes nõ venit ex

viſtictõne for̃aꝝ:ſiẽ diſtiguũt aer ⁊ aq̃

nec veit ex diſcötinuatone ſ̃ upficiei: ſiẽ
diſtiguitur lapis lapide: ſed venit ex

diuerſitate motuũ. viuerſitas aũt mo⸗
tuũ nõ tollit ↄtinuitatẽ ĩ eo ẽ ſbᷣtile ?
ad motũ hĩle. ſicẽ maifeſte appʒiĩ aqua

quõ ſᷣm diuerſas ſni ptes:ad diuerſas

mouet pões.⁊ ſiliter in aere:ex ̊ tñ nõ
diſcõtinuat᷑.ſᷣm hac igit põeʒ dð ẽ luĩa
ria celi poſita eſſe ĩ płibꝰ oꝛbib.ĩ coꝛpe
tñ vno ↄtinuo qð ſcriptura vocat noie

fir̃améti. ⁊ iõ dic oĩa luĩaria poſita eè ĩ
fit̃amẽto celi.vñ rões ad hac ptẽ indu⸗

cte ſunt ↄcedẽde. Ad iltqg qð obꝛ ꝙ
nũerẽ ex vĩſiõe ↄtinui.dð ꝙ verü ẽ de

illo nũero ĩ q numerãt᷑ coꝛeiuſdẽ nẽ in

gne entiũ:pᷣ nõẽ veꝝ de nũero qͥ nũerat

in gñne mobiliüu.ad hüc igit᷑ nüeꝝ faciẽ-

qũ ſuffiẽ ſola motuũ diſtĩctio.⁊ ſic eſt ĩ
ꝓpoſito. Ad iltd qð obꝛ ꝙ oꝛbes pla
netauꝝ mouẽt ↄꝛijs motib ſpere vltie:g
diſcòtinuat᷑.dð ꝙ nõ ſeqͥł.hᷣ ei nõ babʒ
pitatẽ niſi in coꝛpe ſolido.ĩ coꝛpe eĩ ſſ⸗
tili ⁊ raro ſiẽ ẽ aq ⁊ aer: maifeſtã hʒ ĩſtã
ti. in his eĩ diſtictio põt venire a vᷣtute
moton ſalua ↄtinuitate mobił ppt hoc
ꝙẽ maxĩe obediẽs motoꝛi:nec hnt ſuꝑ
ficiẽ ſic tiatã ſiẽ hñt coꝛpa ſolida.⁊ illa
pʒ plãe cũ duo vẽti oppoſiti ꝑflatĩ aera
ita ꝙ vn?deſuꝑ:⁊ alt deſbᷣter. Ad iltd
qð obꝛ de dam.qꝙ celũ planetaꝝ diſtin
guit᷑ a fifamto.dð ꝙ diſtictio celoꝝ plꝰ
attẽdit᷑ ſʒ dipſitatẽ ꝓpaʒ ⁊ motuũ q; at
tẽgat᷑ ſʒ diſcõtinuatõʒ coꝛpũ:lʒ ntroq;
mõ poſſit attẽdi.pñ ⁊ rabanꝰi diſtictiõe
celoꝝ celũ ſidereũ ⁊ celũ plaetaꝝ ſb eo/
dẽ celo ↄph'dit. Ad iltd qð obꝛ ꝙ ſi
plaete ſũt ĩ fifamto ñ ſũt ſtelle erratice

dð ꝙ ñ ſeqͥ q; ĩ eoð coꝛꝑe pñt ↄtẽèta di⸗

uer ſimode collocari:ita ꝙ vnũ alligat᷑
inſepabtr:reliquũ no mime.⁊ ſtelle di⸗

cüft᷑ fixe ĩmediate poite i.viij.ſpa cuius

motu mouẽt᷑.plete vᷣo ſüt in coꝛꝑibꝰ q
mouẽt motu alio.iõ aſpectui nr̃o erra-
tice vidẽt᷑ dũ q̊ viã ſupioꝛis oꝛbᷣ incedũt
Ad iltq qð qrit᷑ ĩ vltia ſpa luiaꝰpła
poſuit ðs.ad H̊ aſſiẽt phᷣs tres rõnes.t
pꝰrõẽ ꝙ ſpa octaua maxiĩe ẽ eè vite in/

ferioꝝ p ceten ſpis.⁊ ̊ nõ põt eẽ niſi ꝑ

viuerſuʒ lumẽ in diuerſis ſtellis.⁊rõ
qꝛ na tẽpauit vt daret ĩferioꝛibꝰſperiſ
que plures habet motus ſtella vnaʒ: ⁊

ſuꝑioꝛi q; hʒ paucioꝛes: ſtellas multas

lnn⸗
obibei
ſtobis
nong⸗b
ſofitate
bablio
ſokirat
ao
nkrir
MkaiF

sſ.
ligue
roven
uiarun
niinil⸗
poocop
eaneſiu
Ptfac⸗
Difficul
ideh
rin⸗/
motit
ſvore
rqſin
futui
nouch
Nanfreſe
bieleuati
lneroc⸗
od'n
Mordp
hae⸗
üpen
concel
uen
ſoͤdefe
gueſun
Wogene
nnr
inc
ſed iſ
pelt
turm
ſperg
ergot
in ſye
hullͤ

Usditn
Dgnried
euſcenen
Eroqnöerii
motſceſi
golkesie
erylieg
Zanodad
ickäſb⸗
nenieafar
enpditn
or
oig
ührmo
idiſticioe
enn be⸗
aöchig
aleenance
ne tſteleni

icfoen⸗
UE R VV .
„ *
„ acet
1S Mve⸗

. 1. etA
ſosi e
, 2 „

7
5E
rie eW!
4 l „
. 4

ertia veroðè qꝛ moxifluita ſupioꝛib

oꝛbibi inferioꝛes.qꝛ ̊ dʒ eẽ pdnãntia
vt oꝛbis ille ceteris pcellẽt ĩferioꝛibꝰqͥs
mouʒ:habũdauit ĩ coꝛpũ luiariũ multi
for̃itate. Ont᷑ has aſũt media rõ vr̃ eẽ ꝓp
babilioꝛ in q̃ onñdit᷑ dina ſapia q multi⸗/
for̃itate ad vnitatẽ redirʒ.⁊ iõ illi ſpe q̃

pl“ accedit ad vnifor̃itatẽ motus dedit

młtitudinẽ coꝛpũ.illis o q hñt motuũ
młtifor̃itatẽ dedit luĩariũ vnitatẽ.

⸗ Ecundo queri
tur ntꝝ luiaria moueat᷑ in oꝛbi
bus ſuis motibo ꝓpis. Etꝙ ſic vr.aueſ

ei que ſunt ad oꝛnatu aeris motu ꝓpo

mouet in illo:⁊ piſces in aqs.ꝗͥ ⁊ pi rõe
luĩaria in celis. Itẽ mot oꝛbiũ nõ po
nit᷑ niſi ꝓpt᷑ motus luĩarii.qꝛ circũſcri
pto coꝛꝑe de ſe eqlr̃ hñt influẽ ſiue mo

ueankt ſiue ſtent.ſᷣ nã nõ fac ꝑ plura qð

põt facẽ ꝑ paucioꝛa: nec facit cũ maioꝛi
difficultate qð põt facẽ cuʒ minoꝛi.ſiqᷓ
idẽ fac motꝰſiderl qð fac motꝰtotiꝰoꝛbᷣ
vr nẽ ↄſonũ ponẽ ꝙ ſtelle mouest ꝓpiſ
motib. Itẽ ſi luiaria mouẽnt᷑ motu
ſuoꝝ oꝛbiũ cũ moueat᷑ motibꝰdiſpatis
⁊ q̃ſi in oꝑpoſitũ celo ſtellato.tũc vr̃ ꝙ
fiat ibi obuiatio ⁊ retardatio cũ illud in
q mouẽt ſit vnũ coꝛpus ↄtinuũ. Itẽ
manifeſte videmad oculũ in planetis
eẽ eleuatiões ⁊ depſſiões ⁊ ꝓgreſſiões
⁊ retrogdatões:ꝑ nõ poſſʒ eẽ niſi ꝓpis
motibꝰmoueri hẽant.ꝗ̊ . Sed 3. ſi
motibo ꝓpis mouẽt᷑ planete. g vel duo
coꝛpa erũut in eodẽ: vel ncce è eẽ vacuã
viã ꝑ qua traſit planeta: vel neceſſe eſt
coꝛꝰceli rarefieri ⁊ ita conũpi:ſᷣ qðᷣlibʒ
hoꝛũ eſt manifeſte ĩpoſſibile. Itẽ nã
nõ deficit in neceſſarijs maxie circa ea
que ſunt in ipa nobilioꝛa. ſiin hiſ que

mouent᷑ ꝓpꝛio motu ꝓuidit inſtrumta

vtpote pedes ⁊ alas vel pẽnas.videt᷑ q
in celeſtibꝰcoꝛpoꝛibꝰdebuerit dare iſta
ſed iſta nõ habet ſicut patet ad ſenſum
ᷓ vel natura in eis deficit: vł nõ mouẽ
tur motibo ꝓpis. Itẽ ſtelle ĩ octaua
ſpera nõ mouent niſi motu illius ſpere.
ergo ſi ita collocat᷑ vnuſquiſq; planeta

in ſuo oꝛbe ſicut ſtelle in.viij.ſpa. vf p

õ ðð ”cü

Itſtem ſi luĩaria aliqua mouẽt᷑ motu

ꝓpꝛio ad faciẽdũ pꝓgreſſiõem vłretro/

gradatoem:ĩpoſſibile eſt motũ celi eſſe
vnifoꝛmẽ.ſi & mot eſt vnifoꝛmis ⁊ ppe

tuus videt᷑ ꝙ nibil ſit planetas moueri
motibo ꝓpꝛijs:⁊ alñ retrocedere aln ꝓ·

gredi. Rndeèdu ꝙ de hac qõe ↄtrouer⸗

ſia fuit int᷑ nales ⁊ mathematicos. ma⸗/

thematici aũt maxie cõſiderates appa-

rẽtiã vt illa poſſent ſaluare ſi᷑ cũ motꝰ
ppetuitate ⁊ vnifor̃itate poſuerũt ecen

tricos ⁊ epicyclos ⁊ planetas moueri
motibo ꝓpꝛijs in epicyclis.⁊ ſm hoc ſal

unata mot vnifor̃itate alñ ↄtigit plane
tã depmi:aliqñn eleuari ſᷣm motũ ipius
planete ĩ epicyclo:⁊ epicycli ĩ ecẽtrico:
⁊ ecẽtrici circa cẽtrũ ꝓpꝛiũ qð eſt extra
cẽtrũ mũdi. Ad obiectiõem autẽ nã⸗

liuʒz de coꝛpis illiꝰcõtinuitate reſpõdẽt

diuerſimode dicẽtes ꝙ nõ eſt incoueni

ens ſi coꝛpeillud ſcindit᷑ motu planete.

quia eſt nature ignee. Alij dicuntꝗꝙ
coꝛpꝰillud nõ ſcindit᷑ ⁊ planete ptñſeut
coꝛpus enĩ luĩs ſil põt eẽ cù alio coꝛꝑe.
MWoſitio vero naturaliũ ẽ ſicut An.

X cõmẽtatoꝛis ꝙ planete nõ mouẽt᷑ niſi

motu ſuoꝛũ oꝛbiũ ſicut clauꝰtix in rota
mouet᷑ motu rote nõ ꝓpꝛio.⁊ hoc ponũt
ꝓpter illiꝰcoꝛpis ĩcoꝛuptibilitatẽ ꝓpt᷑
quã non põt ſcidi:nec trãſitũ pᷣbere alij
coꝛpi. Ponũt etiã centrũ eſſe idẽ oꝛbiũ
ſupioꝛũ ⁊ inferioꝛũ.ſcilicʒ centrũ mũdi
ꝓpter rotũditatẽ perfectã oꝛbiũ ipoꝝ qꝗʒ
circulariter mouent᷑: ita ꝙ vnus nõ ſb

intrat alterũ. Ponüt etia cu hoc maio

rẽ ⁊ mĩoꝛẽ velocitatẽ in oꝛbibo:⁊ ex hoc

bfe mõ retrogdatões:mõ ꝓgreſſiões.
quia cũ vnũ coꝛpus multu pꝛecedital/
terũ ſua velocitate alterũ retrocedere

Et hec omnia vident᷑ valde cõſona rõi.
et ideo licet poſitio mathematicoꝛũ ſᷣm
iudiciũ ſenſuũ videat᷑ eſſe verioꝛ.quia
ſm illã viam pꝛocedẽdo ⁊ iudicado nõ
fallunt᷑ circa motus coꝛpoꝛũ ſupꝑerioꝛũ.

ſm rè tamẽ nõ opoꝛtʒ eſie verius.quia

falſuʒ eſt frequẽter via inueniẽdi verũ

ſed rationabilius videtur pꝛocedere ?

ponere naturalis philoſophus.ideo ſi
illa poſitiõem ſuſtinere velimus poteſt

2—2

reſpoderi ad ea que obiciũt in oppoſitũ

Ad illud enĩ qð obꝛqꝙ aues inaere

⁊ piſces in aqͥs motibippis mouẽtur.
dicẽdũ ꝙ nõ eſt ſile. qa ta aer q; aq̃ ſunt
coꝛpa que pnt rarefieri ⁊ ↄ-dẽſari. Et
pterea iſta elemẽta nõ ſunt ſic nata mo
ueri vt coꝛpa que ad eoꝝ oꝛnatũ ſpectät
ipoꝝ motu ſufficiẽter poſſint tũſmutãi

localiter ſm ꝙ exigit decoꝛ vniuerſi.
Pꝛetẽa ipis aĩalibꝰppꝑetit mot ꝓgreſ

ſiuꝰ ꝓpter ſui indigẽtiã:⁊ ꝙ eſt aſſequẽ

dũ aliqð delectabile.⁊ hoc in luiaribuſ

celi nec ↄꝑetere põt nec dʒ. Ad illud

qð obꝛ ꝙ motꝰoꝛbiũ ẽ ꝓpter motꝰ luia⸗
riũ.dð ꝙ veꝝ c.tñ ex hoc nõ ſequit᷑ꝙ ſo
la luia debeat moueri.nõ enĩ ſic ſaluat

integritas coꝛpis.p.ſi ſtelle mouẽt᷑ mo

tibus ꝓpis:ſicut ſi moueãt᷑ oꝛbibꝰſuis.

quia ibi ꝑ talẽ motũů coꝛpeũ celeſtiũ nõ

ſit aliqua mutatio de loco ad locũ ſʒ to

talitatẽ mobilis circa locũ:nec alicuiꝰ

coꝛpis diuiſio.⁊ hoc totũ ꝑpfectio ⁊ ĩcoꝛ
ruptibilitas celi exigebat. Ad illud
quod obicit᷑ ꝙ ſi moueret᷑ motu oꝛbiuʒ.
videt᷑ ꝙ ſit retardatio ⁊ obuiatio.dð ꝙ;
nõ eſt obuiatio niſi quando directe ſᷣm
lineã eandẽ coꝛpa mouẽtia ſibi obuiãt.
hoc autẽ non eſt ſic.qꝛ oꝛbes inferioꝛes
ſunt ſub ſuꝑioꝛib.ideo motus eoꝝ eis
non repugnat:nec cti retardat ꝓpter
maximã mobitł᷑ ad motoꝛis obedientiã.
Ad illud autẽ qð obᷣꝛ de illis retro/
Sdationibꝰ ⁊ ꝓgreſſiõibi.dð ꝙ ſiẽ tactũ
eſt ꝙ ⁊ ſi videat᷑ fieri ad ſenſum:hoc nõ
eſt niſi p maioꝛè ⁊ mĩoꝛẽ velocitatẽ ipo
rũ oꝛbiũ:quã ſi quis bene ſciret hac via
vnica poſſet ſaluare illud:ad qð ſaluã/

dũ mathematici ponũt circuloꝝ ⁊ cẽtro
rũ multitudinẽ:ſed hoc ad aliam ſcien-

tiam ſpectat.

Ertio queritur

vtꝝ conueniat alicui oꝛbi mo/
uerſabſq; ſtellis. Et ꝙ non vr.qꝛ celũ

empireũ ponit᷑a ſanctis ĩmobile ꝓpter
ſui vnifoꝛmitatẽ: ſ celũ qð carʒ ſtellis
eſt vnifoꝛme. ergo nullũ celũ qð caret
ſtellis:eſt mobile. Itẽ vbicũq; ẽ mo⸗

tus ibi eſt cõtinuitas ⁊ nariatio:ſed cõ⸗/

tinuitas que eſt in motu è a ↄtinuitate

magnitudinis. ergo pari rõe pariatio

motus ẽ a varietate mobilis:ſ̊ coꝛpus

celeſte quod caret ſtellis:nõ hʒ in ſuis

motibꝰvarietatẽ.ꝗ̊ nec mutabilitatem.

Itẽ omis moteſt ꝓpter aliqu indi
gentia ſupplendã vel in ipo mobili vel

in aliquo inferioꝛi: ſed celu quod caret
ſtellis nõ põt moueri ꝓpter ſui indigẽ⸗

tiã cũ nulla in motu illo eius indigetia
cõpleat᷑: nec ꝓpter ſuꝑplẽdà indigẽtia
in inferioꝛibꝰ.quia ita bene influit qui⸗
eſcẽdo ſicut mouẽdo ⁊ vnifoꝛmit᷑.ergo
videt᷑ ꝙ nullo modo abſq; ſtellis celeſti
coꝛpi moueri còpetat. Ité motceli
eſt pfectiſſimꝰomniũ motuũ:⁊ ideo eſt
omniũ motuũ regula.ergo ſi ꝑ motuʒ
mẽſurant᷑ omĩa que ſunt in genere illo
aĩa mẽſurat oẽs mot pꝑ motũ pᷣmi mo⸗
bilis.& mot pᷣmi mobilis maxie notꝰẽ
ipiaĩe:ſ nullꝰcoꝛpis motꝰẽ not ipi aĩe
niſi qð hẽat aliqð luiare.qꝛ ñ dephedit

motꝰoꝛbis niſi ꝑ motũ luĩaris.g videt

ñ ſit poſſibile aliquẽ oꝛbẽ moueri qui
caret oĩ luiari:peipue cũ motus lateat
ſenſ̃ nr̃m: ⁊ ſacra ſcriptura vnifoꝛmis
oꝛbis reticeat motũ.⁊ ſic vr̃ꝙ ponẽ ali⸗/
quẽ oꝛbẽ moueri ſupᷣ firfamẽtü quod eſt
oculis nrĩs cõſpicuũ:ſit temerariüu.
otra oĩs mititudo reducit᷑ ad vni-
tatẽ.ꝗ̊ͥ mot'coꝛpiſ młtifor̃is reducit᷑ ad
motũu coꝛpis vnifor̃is:ſᷣ vnifoꝛme nõ ẽ
qð caret oĩ luĩari.ꝗ vr ꝙ vltra iſtos oꝛ/
bes in quibſunt luĩaria ſit aliqꝰ mobi
le celũ. Itẽ motille qui ẽ mẽſa oĩm
motuũ eſt ille qui ẽ ab oꝛiẽte in occidẽs
p accidẽs qð eſt mot diei nalis effciuꝰ
7 ↄplet.xxiiij.hoꝛas.ſ̊ dies nał oĩ tꝑe ẽ
vnifoꝛmis.ꝗ iſte motus.g mobile. c.
Itẽ ſi eſt recta oꝛdĩatio medij ad ex.
trema:ncce eſt mediũ ꝑticipare quodã
modo nãm vtriuſq; extremi:ſed celum
criſtallinũ ẽ mediũ int ẽpireũ ⁊ firfamẽ

tũ:cũ ̊ ẽpireũ ſit vnifor̃e ⁊ imobile:et

fir̃amẽtũ ſit młtifor̃e ⁊ mobte vr ꝙ cri/
ſtallinũ ſit aut mitifor̃e ⁊ ĩimobile:aut
vnifor̃e ⁊ mobile:ſ̊ mitifor̃e ⁊ ĩmobile
eẽ ñ põt cũ varietaſ mobit diſponat ad
motũu. ncce ẽ ꝙ ſit vniſor̃e ⁊ mobile.
Iteʒ qñcũq; aliq̃ plura ↄcurrũt ad
ↄſtõem alicuiꝰncce ẽ per virtutẽ alicniꝰ
illa ↄiũgi.ergo quadocũq; pta mobilia

Nrn
ſfuet
mifon
ſellaen
ggbist
ſceee
gonte
ſofita
Ptit
1.
lü⸗
eñ
loig
tic
eni
jaula
nic
gpptnd
Rpicut
Nceli.
celi mon
farieran
niradc
cd
nerüte
ipmm
Ppbe
celipt
aucte /
prei
cenij
nöb ſuf
tintilas
ſunier
ſictoce
Luͤn⸗
Nl
nop⸗
NNein
accep
pyhce
luis;
eſtyr
1 mot
Pot.
mot“
coꝛpi⸗
uaan
bilf:g
ſeſtie

znſ⸗
nhiinn.
R
Wmürel
e
Detänrt
eninnnn
nimün
Plells eleh

Arnorad

miͦ tweoeſt
oſionon;
ngenereile
wüpmind⸗
Spiendri

Lincrhhii

uteN
ginnt
mianene
tiigdn
ninenen
nnos
giszfin
S
o in⸗
Nunmn an
Pfritfin
ttinobt
nobleyit
Tinoni
ſoietinn
büloiſpen
ofel.
muna
uinau

aↄeurrũt ad effectũ vnũ ↄfoꝛmẽ p ſuam
influẽtia:ncce ẽ q iũgat᷑ p alicꝰmobilis
vnifoꝛmitatẽ.ſi ergo virtuſ planetaꝝ ⁊

ſtellaꝝ ↄcurratad ꝓductiõeʒ effectuũu
in his inferioꝛibꝰſᷣm quad ofor̃itateʒ:
ncce ẽ vltra illa eè aliqdð mobte p qð iũn

gant᷑ qð qdẽ héat in toto ⁊ in ptib vni⸗
for̃itatẽ.⁊ ita alicui oꝛbi abſq; ſtellis cõ

petit moueri.Eſt igit᷑ qõ qͥd ſit ille oꝛbiſ

7 p quã nam ↄpetit ei moueri.ſi eĩ qꝛ ce/

lũ ẽ X.ꝗẽpireu erit moblłe:ᷣ qꝛ celuqð

E nõ tm ↄtinẽs:ſᷣ etiã ↄtẽtũ.obꝛ tũc de ce
lo igneo ⁊ ethereo qͥ qẽ ↄtinẽt ⁊ ↄtinẽt᷑
⁊ tũc nõ mouẽt᷑ oꝛbicularit. Jux᷑ hoc
querit᷑ de ſufficiẽtia ⁊ nüero celoꝝ.⁊ cũ
nã celeſtis diſtiguat᷑ ab ełari: quõ aliq̃ᷓ
dꝛĩeſceloꝝ ſumut ꝑenes ela.ſitu dicas

ꝙ ꝓpt nam pſpicni in eis reptã:tũc cuʒ

pſpicuitas ſit in aqua:ełm aque debẽt

dici celꝗ. NB? dð ꝙ eſt ponẽ aliquod

celũ moueri qð carʒ luiariũ ⁊ ſtellarũ

varietate. ⁊ h̊ ẽ celũ aqueũ ſiue criſtalli

nũ:ad cuiꝰcognẽ ⁊ ſi pauci phi puener̃t

qꝛ coꝛpꝰilłid latz ſenſ.rõcinãdo tñ pue
nerũt aliꝗ.⁊ illi qui puenerũt poſuerüt
ipm moueri ſiẽ qdã aſtronomi niſi ſũt

Hꝓbare.cõit᷑ tñ ad coònẽ exñtie huius
celi puenerũt omẽs rectoꝛes catholici
aucte ſacre ſcripture diĩnitilluſtrati.q
ipi exñntiã expſſe declarat:motũ tñ eiꝰ
Eqͥetẽ ñ explicat.ſ̊ doctoꝛes theologie
rõibꝰſuffulti cõit᷑ ponũt ilłd celũ mouẽi
⁊ int᷑ illas rões potiſſima eſt illa rõ que
ſumit᷑ ex pfectiõe vniuerſi:ex q̃ etiã di/
ſtictio celoꝝ ⁊ nüerꝰrõbłr põtĩueſtigãi
Et h̊ pʒ ſic.celũ eĩ de ſua cõiacceptiõe
Dicit aliquã nãz pſpicuã ⁊ ↄtẽtã.de ſua

Hp̈o ꝓpa acceptõe nomiat nam pſpicuã

ↄtẽtiuã ſupꝛa ↄꝛietatẽ eleuatã.ſᷣm pᷣma
acceptõem celoꝝ diſtĩguũta Rabano

vij.celi.nã eni pſpicua ⁊ cõtẽtia:aut eſt
luis datiua aut receptĩa.ſi ẽ datia:aut
eſt vnifoꝛmis nõ mota:autẽ vnifoffis

⁊ mota.⁊ ſic criſtallinũ q̃rta dꝛia eẽ nõ
põt.ſ.ꝙ ſit młtifoꝛmis ⁊ mota ꝓpt h̊ q

mot ẽ paſſio ↄns nalr̃᷑ ad mitifor̃itatẽ
coꝛpis.ſi aũt nã pſpicua ẽ luis recepti

ua:aut ſepabir aut inſepabłr.ſi ĩſepa/
bilr̃: aut ſᷣm circulũ ſupioris ſupficiei

vt eſt igneũ: aut ſᷣm circuluʒ inferioꝛis

ſupficieiĩ quo cõicat aeri.⁊ tũc olipiũ
qð quidem dicit᷑ olimpiũ ꝓpter olimpi
mõtis appꝛoximatõem.ſiautẽ eſt rece/

ptinuũ ſe pabir ſicut ẽ aer qui illuiat᷑ ex

pſentia lumioſi coꝛpis:⁊ obtenebꝛat᷑ ex
eiꝰabſentia.⁊ hoc duptr: aut ſᷣm ſuꝑpio
rẽ ptẽ.⁊ ſic eſt ethereũ:aut ſᷣm inferioꝛẽ

ſic eſt aereũ.⁊ in hac diſtictõe phen⸗/

dqunt᷑ oĩia coꝛpa mũdi pter terra ⁊ aquã

terra enĩ nõ põt ↄphendi noĩe celi.quia

caret t pſpicuitate q́; ambièdi capaci⸗
tate.aqua autẽ ſiłiter caret.quia q́;uis
ha beat pſpicuitatẽ:nõ tñ ambit vndiq;
ſic ex iſta ſufficiẽtia celoꝛũ in qua oſtẽ
dit᷑ ſapiẽtia cõditoꝛis ⁊ ꝑfectio vniuer⸗
ſitatis:manifeſte apꝑpʒ ꝙ opꝑʒ ponẽ ali/
quẽ oꝛbẽ ſine lumiariũ multifoꝛmitate
moueri.⁊ illud ꝓpe dð ẽ pmũ mobie.pᷣ

autẽ diſtinctio ⁊ ſufficiẽtia ſumpta eſt

ſᷣm enumeratõnem Rabani qui celos
numerat ſᷣm cõem acceptõem celi ꝓut
noĩat nãm pſpicuã ⁊ ↄtẽtiu.ſic eni ↄp
hendit natura celeſtẽ ꝓpe dictã ⁊ etarẽ
licet nõ oẽm.ſi autẽ celũ ꝓpe dicat᷑ na-
tura celeſtis ſcʒ natura pſpicua vndiq;
cõtentiua:ſic diſtiguit᷑a quibuſdã phi⸗
loſophis p.viij.oꝛbes qui dixerũt.vii.

ſpera vltimã. Alij aut ampliꝰillumiati

hac mẽ vltra.viij.ſperã poſuerũt nonã
Tertij pfecte illumiati venerũt ad ꝑfe
ctã oꝛbiũ diſtinctiõem vt ponerẽt deci-
mã ſperã in qua eſt quies ⁊ vita ſempi‚/
terna.videlicet celũ empireũ.de quo⁊
ſiaug.vix aut nunq; loquat Beda tñ
Rabanipm eſſe expſſe teſtant᷑. hoꝛũ
autẽ numerũ ⁊ ſufficiẽti poſſumus ſu

mere ſic. Biſtinctio eni celoꝛu auteſt

p diuerſitatẽ ꝓpꝛiarũ foꝛmarũ:aut per
diſtinctõem motuũ ⁊ luminariũ contẽ⸗
toꝛũ.ſi per diuerſitatẽ foꝛmarũ:ſic diſtĩ
guimus tres celos.aut enĩ viget in eo
natura perfecte luminoſitatis.et ſic eſt
habile ad ſtatũ gloꝛie:ideo quietũ.⁊ ſic

eſt empireũ.aut viget in eo natura pxxr

fecte pſpicuitatis:⁊ effectiue frigidita
tis.⁊ ſic eſt criſtallinũ ſiue aqueũ quod

quidẽ facit ad ↄſeruatõeʒ reꝝ coꝛpaliũ
2 ideo habile ẽ ad motũ.aut viget in eo

natura pſpicuitatis vel luminoſitatis
⁊ effectie caliditatis.⁊ ſic ẽ celu ſideren

quod quidè facit ad tũſmutatõeʒ rerũ
inferioꝛu.ideo eſt multifoꝛme ⁊ mobile
Si vero fiat diſtĩctio celoꝛũ penes di⸗
ſtinctionẽ luiariũ:ſic eſt diſtictio oꝛbiũ

aut enĩ oꝛbis ↄtinet multitudinèẽ ſideꝝ

aut vnitatẽ.ſi multitudinẽ:ſic eſt celuʒ
ſtellatũ.ſi vnitatẽ:cuʒ.vij.ſint planete
m ꝙ regit vniuerſitas tpũ in quo.pij.
dieꝝ claudit.vij.ſũt oꝛbes.⁊ ſic ʒ vcelũ
ſua vnifoꝛmitate cõtinet.piij.ſpas ſiue
oꝛbes:⁊ duo ſunt pcedẽteſ.⁊ ita ſũnt.x.
vt ſic pfectiõi ptiũ vniuerſi rñdeãat etiã
pfecti numeri.ſ.denarij. Ex pdictis
igit᷑ patet ꝙ qualitercũq; ſumat᷑ ſuffici

entia celoꝝ ſiue ſub ꝓpꝛia appellatõne

celi ſiue cõiter ponere ẽ celũ criſtallinũ

moueri qð quidẽ caret ſtellis. Et iõ

ad queſtiõem oppoſitã reſpõdẽdũ eſt ꝙ
abſq; ſtellis põt aliquis oꝛbis moueri.
ſcʒ celũ aqueũ quod eſt pᷣmũ mobile et
quod vnifoꝛmiter mouet᷑ ab oꝛiente in
oꝛiens ⁊ per occidens:⁊ illiꝰ virtute tra
hit᷑ firma mẽtuʒ:⁊ oẽs oꝛbes inferioꝛes
vt vno die naturali.ſcʒ p ſpaciü.xxiiij.
hoꝛarũ ab oꝛiẽte in oꝛiẽs reſoluat᷑ q́uis
noſtro ſenſui nõ appeat.⁊ alij phi hoc
ſenſerũtꝙ firmamẽetũ ſit mũ mobile.
Aliqui tamẽ phi dephẽderũt ꝙ ipſum
fir̃amẽtü mouet ꝓpo motu:ita ꝙ in cẽ
tũ annis ꝓcedit vno gradu.ſiue aut hoc
ſit verũ ſiue falſum:hoc tenẽdũ ẽ quod
cõiter doctoꝛeſ theologie ponunt. ꝙ eſt
celũ aliquod mobile vltra firmametũ
carẽs ſtellis.⁊ ↄcedẽde ſunt rõnes hoc
oſtendẽtes. Ad illud vero qð obicit
in cõtrariũ ꝙ eſt vnifoꝛme.dicẽduʒ ꝙ ſi
babeat vnifoꝛmitatẽ p carẽtiã diuerſi⸗
tatis ptiũ:habet tm diuerſitatẽ ſᷣm ra/
tionẽ dextri ⁊ ſiniſtri per cõpatiõem ad
influẽtiã motoꝛis.⁊ hec diuerſitas ſuffi
cit ad faciendũ motũ.⁊ per hoc pʒ rñſio
ada *ρqnõ eſt talis variatio in illo mo
tu pmi mobilis que exigat diuerſitatẽ
luls in ꝑtibꝰqͥn potiꝰ ↄcoꝛdat vnifoꝛmi
tati.⁊ ſi enĩ motꝰdicat᷑ variatio reſpẽu
detis:mottñ pᷣmi mobilis reſpẽu alio
rũ eſt vnifoꝛmis. Ad iltd qð obicit᷑ ꝙ

equaltr influit cũ mouet et qͥeſcit.dð

falſuʒ eſt. ſi eĩ eſceret nõ mouẽt oꝛbes
inferioꝛes ſuo motu:nüc antt c mouet

vis motiua ab ipſo veſcèdit in coꝛpoꝛa

inferioꝛa. Agd illud qð obꝛꝙ motus

eius debet eſſe notiſſimus cũ ſit regula
alioꝛũ motiiũ.dicẽdũ ꝙ nò opꝑʒ eẽ notuʒ
ſenſui in ſe:ſed ſufficit ꝙ notificet in ef
fectu ſuo.ſicut etiã nõ pcipimꝰreuolu⸗
tionẽc.viij.ſpere ab oꝛiẽte in oꝛiẽtè mani
feſte niſi p ſolẽ ⁊ alia lumiaria.p hunc
modũ nnifoꝛmitas q;tũ ad ſpaciũ hoꝛa
rũ nobis motũ celi vnifoꝛmis expſſe in
dicat.hũc tamè pcipimꝰ ꝑ vãietatẽ diei
⁊ noctis.ad illa vẽo que vltio q̃rebãt᷑ iã
pʒ ſolutio ex pdictis.

Onſequenter
gquerit᷑ de ipis luiaribꝰin cõpa
ratõne ad ea in qua agũt. Et circa hoc
querũtur tria. Pꝛimo queritur vtrü
in luminaribꝰdiuerſis ſit diuerſitas ꝑ
fectionũ. Secũdo querit vtrü beant
diuerſitatẽ impſſionů. Tertio querit

vtrũ ex eoꝝ impſſiõibꝰcauſetur diuer/

ſitas moꝛũ.

Irca primum

ſic pꝛocedit ⁊ querit᷑ vtru lumi-

naria diuerſitatẽ habeãt perfectionũ.
Et ꝙ ſic videt᷑ ſicut vult philoſoph.
ſol non eſt nomè indiuidui ſed ſpeciei.

ſimiliter ⁊ luna. Cõſtat autè ꝙ ſol ⁊ lu

na ſunt impoſita diuerſis. ergo ea ſüt
diuerſa ſᷣm ſpecis. Itẽ nõ poteſt eſſe

niſi vnus ſol:ſicut dicit philoſophꝰ.q;
ſol eſt ex tota ſua materia: ſed ſi ſol ab
alijs luĩaribus nõ differt niſi ſolo nu/

mero:nõ eſſet ex tota matẽia ſua.ergo
differt ampli q́; numero.ergo differt
ſpecie. Itẽ coꝛpus quod eſt natura-
liter lumĩoſum ⁊ coꝛpus quod ex ſe eſt
opacũ:ſunt alterius ⁊ alterius nature
ſm ſpeciè:ſed coꝛpus ſolis de ſui natu-
ra eſt luminoſum. luna vero quãtũ eſt

de ſe opacuʒ coꝛpus eſt.quod patet in

eclipſatõne ſolis ex inter poſitiõe lune
ergo ſol ⁊ luna differũt ſpecie.pari ra/
tione ⁊ alij planete. Itẽ terra oꝛna-
ta ẽ diuerſis lapidibꝰ ⁊ platis ⁊ aĩalibꝰ
ſm ſpẽm.ergo pari ratiõe videt ꝙ celũ
ſit oꝛnatũ diuerſis lumĩaribus ſᷣm ſpe
ciẽ differẽtibus. Sed cotra coꝛꝑis

nle⸗
.ptes
ait
ſöͤmtrtu⸗
masf
futante
ſepultt
agoreg
uͤhnſe
celino⸗
Ns
ſmnſor
tok
cralui
ſumntien
gueſtnn
ſomamr,
holoren
ſußinlue
ſbusigii
diſicta.
eſtnotans
interlorm
aa
tisrato
neatran
tefmn ſ
eniolin
caſaro⸗
nmim
ettoti ſu⸗
tpnepiüen
Piciino
luspatedt

mteriere

diencüg
weinde
indlicun
pisaßr
fice ſec
rürni
kuni
oꝛülun
cauſe.
ratio.ſ
influet
Pptere

Mlebat

luteg: y
eſala

Dohgnins
waüſtngl
ro eon
nfcine
m mon⸗
Anmkinant
n'gfürnint

enter

nirbeincin
Etcrahbe
weenrpi
ſtduerſinsg
emi mibeant
Trodveri

Mduer⸗

Wwrun

4 4 . . um
tcerirann,

2 4
dorot

A

W
ſtatani il
Jtniti
tbio
erua: ſoſiſan
ſen niſiſoon
nmtiu ſue
rongodiffen
AtRnnan
6t Aers lun
sſoisdeſliſcn
una rocii
nenpſinn
nürſet

V

fimplicis nõbns admirtõez alteri?co:

pis ptes ſũt hõgenee ⁊ ad totũ int ſe:
ſed celũ ſicut pbat phs ẽ coꝛpꝰ ſimplex
nõ mixtũ:⁊ ſiłiter luĩaria.ergo nõ hñt
foꝛmas ſᷣm ſpẽm diuerſas. Itẽ luĩa
ria ſunt ex aggregatõe lucis ſui oꝛbis:
ſiẽ vult phᷣs in li.de ce.⁊ müũ.ſed maioꝛ
aggregatio ⁊ minoꝛ nõ facit diuerſita
tẽ ᷣm ſpẽm:ſed ſolũ ſᷣm nũen. luĩaria
celi nõ pficiũt diuerſis for̃is ſʒ ſpeciẽ.
Itẽ flãma maioꝛ ⁊ minoꝛ nõ differt

ſm ſpeciẽ q;uis ſit in vna maioꝛaggre

gatio luĩs q; in alia.ergo ſi ſic videt eẽ
circa luĩaria celeſtia.videt᷑ ñ differat
foꝛma ſpecifica. Itẽ nobiliſſima foꝛꝰ
que ſit in ſole eſt ipiꝰlux:et nobiliſſima
foꝛma in vnaqnaq; re eſt foꝛma vltima
ergo lux eſt foꝛma ↄpletina ſolũ in ſpẽ
ſua:ſᷣ in luce cõuenit cũ oĩbꝰalijs luĩa/
ribus.igit᷑ videt᷑ ꝙ lula celi ſpẽ nõ ſint
diſticta. Heead pdictoꝝ intelligẽtiã
eſt notandũ ꝙ cõis poſitio phoꝛũ fuitꝙ

inter lumina celi eſt repire diuerſitatẽ
qtũ ad ſpeciẽ ⁊ foꝛmꝗ.⁊ iſtud ↄcoꝛdat ſa

tis ratõni recte q́;uis nõ oino recta mo

ueat ratio quoſdã ad ponẽdũ diuerſita

tẽ ſm ſpeciè in luĩaribus celi.poſuerũt

enĩ aliqui ꝙ lumĩaria ſᷣm ſpeciẽ erãt ne

ceſſario diuerſa ꝓpter hoc ꝙ nõ habẽt
naturã tranſmutabilẽ: ⁊ vnũqðq; erat
ex tota ſua mã. ̊ hec rõ eſt falſa ⁊ vana
⁊ pncipiũ erroꝛis: ⁊ occaſio fuit aliqbꝰ

ponẽdi in oĩbꝰhõibꝰanimã vnã:ſiẽ me⸗
lius patebit infra.vñ ꝙ tiiſmutabilitas
materie requirat᷑ ad vitatẽ ſm numeꝝ
dicendũ ꝙ hoc nõ eſt generalit verũ vt
pote in diuerſitate ſᷣm naturã q attẽdik
in aliquibꝰſᷣm ſimplicitatẽ ſue pductio
nis: m imediatũ egreſſuʒ a pᷣmo opi

fice.ſed in his ſolũ habet veritatẽ quo/
rũ vnũ generat᷑ ex alio.Et iõ hac rõne
krermi a poteſt ſumi ratio dipᷣſitat il⸗/
oꝛũ luminariũ ex parte quadruplicis
cauſe. Et pꝛimũ ex parte finis accipit
ratio.ſunt enĩ ꝓducta ꝓpter diuerſas
influẽtias in his inferioꝛibꝰfaciẽdas.⁊

ꝓpter oꝛnãd celeſtẽ naturꝗ.⁊ ideo cöo⸗

petebat diuerſas habere ſpecies et vir/
tutes: vt ex diuerſe arü rerů cõiunctõne
reſultaret pfectio in effectu.⁊ ex diuer

ſarũ ſpẽnꝝ cõparatõe pulchꝛitudo ↄſur

geret in oꝛnatu. Sumit᷑ eti ro ex pte
efficiẽtis qui ſᷣm ſu potẽtiã ⁊ ſapiẽtiaʒ

⁊ bonitatẽ diuerſa ꝓducit ſᷣm ſpꝑecieʒ et

foꝛmã.vt quod dari nõ poterat ni ſoli
per ſe:daret᷑ diuerſis in Keie. . umit
etiã rõ ex parte materie.ſicuteĩʒ ĩ mixi
materia ipa ſᷣm diuerſitatẽ mixtionuʒ

aptat ad ſi uſceptionẽ diuerſarũù foꝛma
rũu:ſic in coꝛpoꝛibꝰſimplicibꝰbſᷣm maioꝛẽ

raritatẽ ⁊ dẽſitatè in ſuis partibꝰad di
uerſarũ foꝛmarũ aptat᷑ ſuſceptõnem.
ſicut pʒ in elemètis quoꝛũ mã ſᷣm maio
rẽ raritatẽ ⁊ dẽſitatẽ ſuſcipit foꝛma ter
re.dũ autẽè rare fit ſᷣm plus ⁊ minus di
ſponit᷑ ſuſceptõni ad foꝛmas alioꝛũ ele
mentoꝛũ. OPer hũc modũ eſt intelligẽ
qũ in celo cũ in celeſti natura ſit reꝑire

rarũ ⁊ dẽ ſuʒ: ſicut dicit᷑ in libꝛo de ſub⸗

ſtãtia oꝛbis.ſic repire rarũ ⁊ dẽſuʒ con
tingit m maioꝛẽ raritatẽ et denſi itatẽ
materiã diuerſarũ foꝛmarũ eſſe ſuſce/
ptibilẽ. A liter tamẽ eſt rarũ et denſuz
in materia elemẽtari ⁊ natura celeſti.

in elemẽetis enĩ cauſant᷑a frigido et ca-

lido diſſoluẽte ⁊ conſtrigẽte ꝑ res ma/⸗
terie. In celo autẽ cauſant᷑ ſolümodo
ſm diuerſum partiũ ſitũ.in denſo eim
ſunt partes ꝓpinqͥoꝛes:in raro autem

magis diſtates.quia in dẽſo ſunt ↄpꝛe
penſe ⁊ magis vnite:ĩ raro ſperſe. Su

mitur eti ratio ex parte foꝛme.lux ei ẽ
vna ſoꝛma cõmunis repta ĩ omibus lu
minaribꝰ:æ ᷣm cuiꝰparticipatõem ma
ioꝛẽ ⁊ minoꝛẽ:ſunt magis ⁊ minꝰnobi/
lia.⁊ ideo cũ iſtã foꝛmà diuerſimode ꝑ-/
ticipãt: diuerſos babẽt gradus cõple-
tönis.ideo etiõ diuerſas ſoꝛmas cõple
tiuas. Cõcedẽde ſunt igit᷑ ratões oſtẽ-
dentes lumiaria celi ſm ſpꝑeciẽ eſſe di-

nerſa quãuis illa ratio paruʒ valeat ꝙ

ſunt ex tota ſua materia:ſicut iã oſten⸗
ſum eſt. Ad illud vero quod obicit᷑
ꝙ eſt coꝛpus ſimplex.dicendũ ꝙ ſimpli
citas coꝛpoꝛis tollit diuer ſitatẽ que oꝛ/
tum babet ex mixtone in foꝛmis pficiẽ-/
tibus mixtũ: ſed nõ tollit illã diuerſita
tẽ que venit ex diuerſitate foꝛmax ſim
pliciũ tm: ſicut pʒ quis em ſit coꝛpꝰ
ſimplet:nõ tñ oĩa eła ſunt vni ſpẽi·

Ad illud qð obꝛ ꝙ ſunt ex aggrega
tione lucis. dicendũ ꝙ nõ tãgit᷑ ibi tota
ratio: ſed ſolũ tãgit᷑ diſpõ ad diuerſita
tẽ.ideo ſeqͥns rõ nõ valet de flma ma
ioꝛi ⁊ minoꝛi. plus eni differũt luĩaria
q́; flama maioꝛ ⁊ minoꝛ:ſicut colligit ex
ſuis virtutibꝰ opatõibꝰↄſequẽtibus.
Ad illud qð obꝛ ꝙ foꝛmalvlt ma eſt
cõpletia. dicẽdũ ꝙ hoc eſt veꝝ reſpectu
foꝛmarũ que diſponũt ad ipam.lux aũt

potiꝰeſt foꝛma pficiẽs illas foꝛmas coꝛ

pales:qᷓ; ad eas diſponẽs:cũ ſᷣm eiꝰpti
cipatiõeʒ maioꝛẽ ⁊ minoꝛẽ foꝛme coꝛpa
les ſint magis ⁊ minP?cõplete. ANel dð

ꝙ lux eſt nobiliſſima foꝛma coꝛpalium

earũ ſcilʒ que ſunt ei extranee:ᷣ nõ eſt
veꝝ de foꝛmis luĩariũ celeſtiũ in quibꝰ
virtꝰeiꝰ⁊ nã ↄplete ſaluat᷑.

Ecundo queri
tur. vtꝝ diuerſa luĩaria hẽant
diuerſas impſſiões ſupꝛa coꝛpalia.

Etꝙ ſic vr pᷣmo aucte augꝰ.in.p.de ci.

dei.nõ vſqueq̃q; abſurde põt diciꝙ ad

coꝛpũ differẽtias afflatꝰvalẽ ſidereos

ſicut in ſolaribꝰ acceſſibꝰ ⁊ receſſibꝰvi⸗-
demus ipiꝰ anni tpa variari ⁊ luiaribꝰ
incremẽtis ⁊ detrimẽtis augẽi⁊ minui
quedã gña rerũ: ſicut mirabiles eſtus
occeani. Itẽ aſtronomi dicũt ꝙ que
dam ſtelle calefaciut:qued infrigidat:
quedã humidãat:⁊ quedà deſiccãt.⁊ hoc
oñdũt p ſenſus expientiã.igit᷑ vr p coꝛ
Poꝛa celeſtia impſſiões diuerſas Rant

ſup coꝛpalia. Itẽ ad dinꝶſitatẽ for̃arũ

ſequit᷑ diuerſitas ututũ:et ad divᷣſitatẽ
virtutũ ſequit᷑ diuerſitas impſſionũ.
luiaria celeſtia dꝛĩa ſpẽ ⁊ nã dipᷣſas effi
ciũt impſſiões ſuꝑ hecinferioꝛa. Itẽ
ſi diuerſas impſſiões ⁊ ᷣtutes nõ hñt.
vf ꝙ diuerſitas in eis fruſtra eẽt:ſᷣ nõ

eſt fruſtra. gO. Cotra obꝛ ꝑ ſcriptu-

rꝗ.dr enĩ ge.i.ꝙ ſicut in ſigna ⁊ tpa &.
hz aliug eſt ſignü:⁊ aliud cꝗᷣ ſigni. ſi igit
luĩaria nihil pñt niſi ̃m ꝙ vs inſtituit
vñ ꝙ nihil heant in his inferioꝛibꝰ effi-
cere ß ſolũ ſigsre. Itẽ dam. nos aũt
dicimꝰꝙ ipa nõ ſunt cã alic eoꝝ q fiüt:
eq; conuptõis alicuiꝰ eoꝝ qͥ conũpũt᷑
rr ꝙ nõ hẽant in his inferioꝛibefficẽ

aliquã impſſion. Itẽè ꝙ nõ habeant
diuerſam impſſionẽ vr.quia aut impꝛi

mũt foꝛmꝗ qu hnt:aut foꝛmꝗ quò non

hñt.foꝛmã quà nõ hñt non pñnt impmẽ
qꝛ ages dz eſſe in actu reſpectu paſſiui.
ſi impmũt foꝛmã qu hñt. aut foꝛmaʒ
in qua cõicãt:aut foꝛmas in quib drñt
ſi foꝛmas in quibꝰdrñt. g videt luna
gnat luno:⁊ ſol ſolẽ ⁊ hoc è flm.ſi foꝛmã
in qua ↄueniũt. vr̃ ꝙ oĩa luĩaria eãdẽ
bẽant impſſiõem in his inferioꝛibus.
Itẽ ſol calefacit ꝓpter ſuũ motũ et
emiſſiöem radioꝝ:⁊ ita mediãte lumĩe.

Hoĩa luĩaria celeſtia cõicat in luce et in

radioꝝ emiſſiõe ⁊ in motu.ꝗ vr̃ ꝙ omĩa
hẽant calefacẽ. & nihil eſt iſtq dicere q
qued calefaciũt:quedã nöõ. Itẽ ſol

hyzʒ vtutẽ illuiandi ⁊ calefaciẽdi hec infe

rioꝛa.ſig ſol plꝰ cõicat de vᷣtute ſua lüe
q́; alicui coꝛpi inferioꝛi. vr̃ q luna hẽat
eandẽ impſſionẽ licet minus intẽſam.
Itez ignis inter oĩa elemẽta maxie

accedit ad nãm celeſtẽ.g oĩa luĩaria ce

leſtia plcõicat cũ igne: q́; c aliquo ele
mẽtoꝝ.g vr̃ ꝙ maxie hèant effectũ ſupᷣ
ignẽ ⁊ eiꝰ qualitatẽ. vr̃ ꝙ omia in ſui
actõe ⁊ dñio qualitatẽ ignis intẽdãt et
foꝛtificẽt.⁊ ita vr̃ ꝙ oĩa diſiccẽt ⁊ caleſa
ciãt:⁊ nulla infrigidẽt. Rñdẽduʒ ꝙ;

luĩaria celeſtia impſſionẽ hñt ſuꝑ ele⸗

mẽta ⁊ elemẽtaria coꝛpa.impſſiõʒ inq
nõ vnicà tin ſ̊ multimoda. Rõ aut qre
ſupioꝛa in hec inferioꝛa aguũt ⁊ impᷣmut
in reꝝ q̃litates intẽdũt eſt.q; ſunt coꝛꝰ

nobilioꝛa ⁊ pcellẽtia in virtute: ſic pcel

lüt in ſitu.⁊ iõ cũ oꝛdo vniuerſi: itatis ſit
vt potẽtioꝛa ⁊ ſupioꝛa influãt ĩ ĩferioꝛa
⁊ minꝰpotẽtioꝛa.oꝛdini vniuerſitat᷑ cõ/
petit vt lumĩaria celeſtia influãt in ele⸗
mẽta ⁊ coꝛpa elemẽtaria.ſtatus etiã oꝛ
dinis hoc requirit ꝙ ſicut in motu loca

li venit᷑ad vnũü mouẽs ĩmobile:ita mo⸗/

tu alteratõnis bᷣm qualitatẽ neceſſe eſt
venire ad vnum alterãs nõ alterabile:

fm eaſdẽ qualitates.⁊ ideo cũ elemẽta

ex elemẽtis cõmixta ſint ſm pᷣmas q⸗
litates alterabilia ⁊ alterabilia rẽe di-
ſpoſuit dina ſapĩa coꝛaceleſtia. vipote

luminaria ꝗ inferioꝛa altarẽt ſua iflu⸗
entia ſm q̃litates pmas: ita ꝙ ipitam

jitthe
oͤre
Pinſdi
oihi
ltnrshi
weecia
Nipirtn
nnopi
tenrecal
retalin
erpied
mücice
ſuitac
licrel
epinn
ſluoru
lont.
Giueſt⸗
pcutz
ucüauge
citmarua⸗
ſentäpoin
ſcetüäinu
Vöceded
luiariain
inppſtöe⸗
Hbitin
ſerppwr⸗
nor u
ngstie
ſcnacie.
Neccauſan⸗
estenſe
Nn.d
Nopehrä
Ewerun
ſuſticet
cieytes
nuntp
Aurinen
gonolgt
ligiant
noba
hyd
pelform
cniſuffi
fofalf.

ills iß

lnppot

*.
rhnöhn
naanm
Kdnöin

hmeſin.

rntäetsere
ümiun
peerſoünctie
Netüitlmni
Rirnluerern
mngyfgoni
latikldcereg
nd. Rſol
leicicidente
Adeſmeſuli
Ririily
i Kotitife
Unmrmrſehel
Amunſdoll
pionnndi
. : eie
rris dN.

7

qlitatibo q; altatõibo illan eent caretia.
NRoõ vero quare diuerſa impꝛimũta

quibuſdã ſumit᷑ ꝓpt diuerſitatẽ quali-
tatũ ſiẽ ſcribit᷑ in li.de ſba oꝛbᷣ.ibi eĩ ſᷣm

quoꝛũdã opiõem dr ꝙ luĩaria celi que
litates ht ꝓpas:hᷣ nõ hnt eas oĩo vni/
noce cũ qlitatibꝰełariboꝓ eo ꝙ ſʒ ills

agẽ pñt in hec inferioꝛa:h adinuicẽ pa-

ti nõ pnt: ſ iſta rõ nõ vr̃ cõueniẽs.ſi eni
eẽnt eqͥuoce tũc effcũs eoꝝ nõ ↄcoꝛda-
ret q̃litatib ełaribuſ.⁊ iõ melioꝛ ſi uĩt rãa
ex pte diuer ſitatis vᷣtutũ.qꝛ eim ↄditoꝛ
mũdi coꝛpa celeſtia incoꝛuptibilia po/

ſuit ad regulandũ ⁊ regedũ conuptibi
lia que ſunt diuerſa ⁊ mitiforia. dedit
eis vᷣtutes ↄntes ſuas ſpẽs ſᷣm q̃s dis

ſa luĩaria aſpectũ hꝛent ad diuerſa ela:

etad dipᷣſa coꝛpa mineralia.vñ qꝛ luna
ex vᷣtute ſibi indita cũ adiutoꝛio lumis:
aſpectũ hʒ ſuꝑ huoꝛẽ.iõ ꝑ ſuã influẽtiã
hbuidũ augmẽtat:et ad ei pntiã excreſ-⸗
cũt maria: ⁊ q̃ſi exeſtut ⁊ effluũt.ad ab
ſentiã vᷣo in ſitũ ſuũ colligũt᷑ ⁊ refluunt
ſic eti intlłndũeſt ⁊ in aljs luiaribus.

Löcedẽde ſunt igit ratiões ondẽtes

luĩaria in his inferioꝛib hñt diuerſas

impſſiões. Ad illud o q obꝛ ꝙ nul
lã hnt impſſionẽ ql ſi unt ſigna tm. dð ip
ſcriptura nõ diẽ ꝙ ſinttm iĩ ſignificatio

nẽ. qꝛ ⁊ ſuntin ſignẽ:⁊ ſunt in efficaciã.

magis tñ exbmit ꝙ ſint ſigna: q ꝙ ſint
ſigna cãe. ꝓ eo ꝙ nec cauſant ſufficiẽt

nec cauſant nccio.⁊ iõ magis attribuit

eis rõem ſigrũ.⁊ ꝑ hoc pʒ rñſio ad ill

dam. cũ diẽ ꝙ nõ ſunt cã ĩ his ĩferiõib⸗
nõ vult eĩ negare qn hant ĩ ſui eẽntiã
ß hoc vult dicẽ ꝙ nec ſunt bᷣnꝰĩferioꝛa
ſufficiẽtia nec ſunt nccia.opant᷑ enĩ vt

cãe vłes que per pticulares indigẽt ad

iuari ⁊ pñt ĩpediri. Ad ilłq qð obꝛ 3

aut impmũ: qð bnt:qut qð nõ hũt. oð
ꝙ pmo influũt vᷣtutẽ ſuã qua hnt:⁊ pe-

illa gñant ⁊ augmẽtt foꝛma ⁊ ſpqʒ qu
nõ hñnt.x cù dĩ ꝙ nihil dat foꝛm qu ñ

hʒ.dð ꝙ br̃e dĩ duobꝰmodis.ł vtualit

vel foꝛmalr.⁊ ad hoc ꝙ ĩptiat᷑ aliqͥd ali/

cui ſufficit ꝙ hẽat vᷣtualr̃: nõ oʒ ꝙᷣ heat
for̃alr.ſicut mouẽs iĩmobile dat motũů:
q;uis ipm nõ moueat᷑.ſic intelligẽdũ ẽ
in ꝓpoſito. Pꝛetereã cũ ponut᷑ coꝛpa

magis ↄfoꝛmat

oimnnis acti

celeſtia impmereiß; inferioꝛa dipſas
qualitates gñare.hoc nõ eſt ĩtelligẽdũ
qð eis dʒ ex ſe:ſed educũt illud q eſti

ppotẽtia in actůũ. Mꝛeterea nõ eſt intel

ligẽdũ qð dʒ p ſe iolũ:ſᷣ adiuuãdo vir
tutẽ nature inferioꝛis.hoc autẽ faciuůt.

tũ ꝑ virtutè lucis in qua cõicãt. tũ etia
ꝓpter pᷣtutes ꝓpᷣaſ ſᷣm quas agũt in

mnferioꝛa. nõ vt ꝓducat ſibi ſilia: ſed vt
inſfluèdo cõſeruèt reget 2 incẽdt rerũ
inferioꝛũ qualitates ⁊ nas. Ad illud

qð obꝛ ꝙ omniũ ſit calefacẽ rñderi põt
ꝙ mot ⁊ lumẽ nõ eſt ſufficiẽs cꝗ calon
ſed cã motcũ velocitate:⁊ lumẽ cuʒ; ra
dioꝛũ multiplicatõe.⁊ qꝛ Hͥ nõ ↄcurruti
oĩbꝰluĩaribiõ nõ pnt oia calefacere.
Poſſet etiã ad h reddi rõ alia.qʒ HF nõ
tm fac motꝰ ⁊ luĩoſitas: ſᷣ etiã ad h̊ͥ fac
virtꝰ ppᷣa ſm quã ſtella ł planeta cale-
faciens aſpectũ hʒ ſuꝑ ignes nam pnci
paliter. Ad illud qð obꝛ ꝙ ſol mag
cõicat virtutẽ ſu lune q; alicui ĩferioꝛi
dð ꝙ ſicut dicit phs.act actiuoꝝ eſt in
patiẽte ⁊ diſpoſito.⁊ boes.omne quod
recipit᷑ eſt in recipiete p modu recipied
nõ recepti.quonia igit᷑ inferioꝛa ſunt
receptiua luis piter ⁊ caloꝛis:hic eſt
ſol nõ tm illuiat ſed inflamat.quia vẽo
luna nata eſt illuĩari:ᷣ nõ ẽ nata cale/
fieri. hĩc eſt ꝙ a ſole lumè recipit etre⸗
fundit. caloꝛẽ vo nò recipit nec refudit.
Ad illud qð obꝛ ꝙ na ignis plꝰↄue⸗/
nit cũ nã celeſti.dð ꝙ de celeſtibꝰluĩari
bus eſt loqͥ duptr q;tũ ad nam in q ↄue

niut. videlicet q;tu ad nãm lucis. ⁊ q́tũ

ad bãc verũ eſt dicere ꝙ vniuerſaliter
kigni q; alij elemẽto. eſt
etiã loqui q́tũ ad virtutes ſibi ſpaliter
datas m ꝙ deputãtur ad regimẽ infe
rioꝛũ.⁊ quia nõ tantũmodo ba bet rege
re ignẽ ſed etiã alia coꝛpa.binc eſt ꝙex
ſua iſtitutiõe pᷣmaria aliqua ex eis ma
gis q; ignè inſpiciut elemẽta alia. et qa
io attedit᷑ ᷣm aſpectũ vᷣtutis
agẽtis ad patiẽtis ſicut dicũt medici⁊

aſtronomi.hinc eſt ꝙ quedã luminaria
magis cü igne in effectu cõicat. queda
vero diſcoꝛdãt du pᷣncipaliter aſpiciut
elemẽta ⁊ alia. aſpectib autipoꝝ deter
minare alterieſt ſcire.

.„„₰½ . „.

Ertio queritur

vtrũ ex impſſiòibꝰilloꝝ luĩiariũ

cauſet᷑ in hib diuerſitas moton. Et
ꝙ ſic vr̃ boe.in li.de ↄſoł.fcm ẽ rebꝰmo
bilibꝰ inherẽs diſpo ꝑ qu puidẽ ſuis
queq; nectit oꝛdibꝰ. Sitr etia aug.i.p.
de ci. dei.dicit ꝙ fatũ ẽ vis põnis ſideꝝ
qua exñte qñ qͥs ↄcipit᷑ naſcit᷑ coòſcit᷑
quat futurſit.ex pᷣma ancte hr̃ ꝙ fatũ

ve eſt. ex zehr ꝙ fatü eſt nis ſtellan. ſi

totũ regimẽ vite oſiſtit in fato ſiẽ dicit
boe.x fatũ ẽ vis pois ſideꝝ ſiẽ diẽang.
tuc regimè vite ⁊ diuerſitas moꝝ pce-/
get ex vtute ſiderũ. Itẽ pbs in li. de
ełoꝝ ꝓpetat ibꝰ diẽ q regna vacua fcã
ſunt:⁊ terre depopulate ſi unt apud cõ⸗/
iũctiõeʒ duaꝝ magnanꝝ ſtellaꝝ.ſ.iouis
⁊ ſaturni:ſᷣ h̊ nõ eêt niſi bella ⁊ lites h
minũ ex aſtris pẽderẽt. ᷓ &. Itẽ ſoc.
ipm vr̃ ꝑ ſacrã ſcriptura math. ij. magi

cognouerũt oꝛtũ reg p appitõeʒ ſtelle

2⁊ in iohe dicit dñs.nodũ vẽit hoꝛa mea.
ſitr Jo.pii.nemo apphẽdit eũ: qꝛ ndũ
venerat hoꝛa eiꝰ.ſig hõ natfuit ſſ ſtel⸗
latõe ⁊ hoꝛã tpis expectauit ĩ ſua paſſio
ne. vr ꝙ multofoꝛtiꝰoẽs alij ĩeſ regi
⁊ gubernari ha beet ⁊ diſpõi m ſtellaꝝ
virtutẽ. Itẽ hipm vr ſiki expiẽtia in
moꝛtibꝰeĩm regũ vt dicũt aſtronomi:
mathematici de multis reqͥſiti ſʒ aſtro
logie iudiciũ multa pdicũt pa.NRᷣ aüt nõ
eêt niſi moꝛes ⁊ affcus hoim diſponẽnt
Fm vtutẽ ſtellaꝝ. ᷓ cτ. Itẽ Hipm vfr
rõe certa. ad vnipſitatis oꝛdine pectat
⁊ ad pfectiõem regiminis vt nihil caſu
fiat reſpẽu dĩne puidẽtie. ſi ðs regit
ignobilia p nobilia:⁊ conuptibilia per
ĩconuptibilia: ⁊ inferioꝛa pꝑ ſupioꝛa. vf᷑
ꝙ nihil in his infer ioꝛibꝰ fiat qdᷣa ſtel⸗
laꝝ uᷣtute⁊ influẽtia nõ ꝓcedat.⁊ ſi hoc
veꝝ c. diuerſitas moꝝ cat᷑a vitate cõ
ſtellationuũ. Cõtra.iiij.deut.ſolẽ ⁊ lu⸗
nã ⁊ oĩa aſtra celi creauit dñs vᷣs ĩ mi
ſterio cũctis gẽtibꝰ q ſ celo ſi unt. ß qð
creatũ in mĩſteriũ hoĩs nõ pqñat᷑ ei ĩ
regimie ⁊ vtute.aliter eĩʒ eẽt creatũ in
Oñniũ:nõ in miſterin.ſi igit aſtra celi ſũt
Cr eata in miſteriũ.ꝗ ex eis nõ pĩdẽt oᷣn
cipalỹ moꝛes hoĩm. Itẽ hoc vr aucte

ipius ptolomei matimi aſtronomi qui

dicit ꝙ ſapiẽs hõ dñabit᷑aſtris: ſ ̊ nõ
eẽt ſimoꝛes hoĩm caret ex impſſiõibus
ſtellan. g t: Itẽ Hipm vr roͤe oñſiua

qð recte oꝛdinatũ ẽ ſm ꝙ hniꝰ:nõ teqit

niſi ad rectũ:ꝶ celũ cũ ſuiſ ſideribꝰꝗ 5

2ditõe rectiſſime oꝛdinatũ ẽ. nuq; niſi
ad bõs moꝛes ⁊ rectos tẽdit. ꝗ̊ aut oẽs
toĩes hñt bõs moꝛes:aut bõitas moꝛũ
nõ cat ex pone ſiden. Itẽ h yf p rõem

Ducæẽtè ad ĩ poſſibile.ſi eĩ disſitas moꝝ

cat᷑ a põnib ſideꝝ:cũ motꝰeoꝝ ſit nalis
⁊ nccariꝰ diuerſitas moꝝ in Hoib“ eſſet
nali ⁊ ncc̃io. nec erit li.ar.nec valebit
ↄſiliũ: nec meritũ erit:nec laus:nec vi⸗
tupiũ.ſi igit ẽ maxim incõueniẽs im
poſſibile eſt ꝙ diuerſitas moꝝ cauſefa
Põnibꝰſiden. Nvdð ꝙ moꝛes hoĩm
⁊ euẽtꝰfuturoꝝ a ſiderib cari duplicit
põt intlłi.aut nccio ⁊ ſufficiẽter.aut di
ſtolitine ↄtĩgẽter.ſi pꝛimo mõ dicet᷑
ſic nõ tm ẽ flm:imo ẽ hẽticũ ⁊ diabolicũ
figmẽtü.qꝛ repugnat xpiane religioni
repugnat ſenſui:⁊ repugnateti roni.
xpiane religiõi repugnat dũ ẽ q vitatẽ

faꝗdei honeſtatẽ mon. vitas ei fidei ĩ h
erroꝛe nõ põt ſaluari. du ei ponit oia a

ſigeribnccĩo euenire tollit meritnʒ et
ↄñter tollit pmiu.tollit etiã gram: per

ↄñns glłam.Hneſtas etiã moꝝ per hunc

erroꝛẽ piudiciü patit᷑ dũ culpa peccatiſ

in ſidera refunditur et licètia malefa/

ciẽdi ſine rephẽſiöe ↄcedit᷑.⁊ hõ ad ado

radũ ⁊ colẽduũ ſidera incuruat᷑. Et iſte
ẽ finis huiꝰerroꝛis peſſimi.qꝛ ad idola⸗

triã pducit.⁊ in H ps Hͥ eè ↄmerciũ dia⸗

boli qͥ maxĩe ad h intẽdit hoĩeʒ ptrahẽ
vt faciat ſe adoꝛari ⁊ coli.ſenſui etia re
pugnat. qꝛ ſenſibili expietia ineadẽ cõ
ſtellatõe ↄceptos ⁊ natos ridemꝰdinſi
ficari in moꝛibꝰa exercitijs ⁊ euetibus
nalibꝰ ꝓpetatib*. ⁊ iſtud maifeſte ap⸗
paret in iacob ⁊ eſau: qui ſimul fuerũt

ↄcepti⁊ nati.⁊ tñ ĩ omnibꝰhis ſunt di/

uer ſificati.A pparet etia qꝛ ĩ ↄſtellatoe
eadẽ naſcit᷑ filiꝰregis ⁊ filiꝰruſtici.na⸗
ſcit᷑ etiã ho ⁊ aſinꝰ.naſcit᷑ feĩa ⁊ maſcts
qui nec cõicãt in moꝛibꝰ nec in euetibꝰ
nec in nãlibo ppᷣetatibꝰ.⁊ Hipm pꝛobat

greg..ĩomt.ephyſic fateri matbẽatici

G
ctorl
. i
ſoͤbabet
uan
viücen
tnpecere
ſolibran
ignonit
düſupi⸗
iplicat⸗
igferio
dignit
wiene
wrin
ſppartr
blcerram
ſou ſuoſe
gotnoſ⸗
llücgiſe⸗
ſoes boi⸗
☛
toͤes ooß
auteine
ſieris⸗
tend⸗.
düg pt
ſia wi
ne
ſſcgfmn
mnoctb'n
Neeſtteib
Pnaztel
Gmele⸗
raſdi⸗
Wed
müͤnd
errore
tripler
expbie
moci
turon
falſita
dicant
pgriar
hfepin
blanu
lacitac
niet P

inaenſtis
tlar ene
nerlansn,
Nicoeniisi
nor auſe
donores vin
tbrändulii
uftirt u

“
„ *ꝰ UWlh

rmiginn
ninor
iapuaril
cau naltt,
ütida
mui. Liſe
menüde⸗
S
As iun din
imptaili⸗
niteſeah⸗
niſnnlfueni⸗
twis ſnn,
aioele

ſolẽt.qꝛ ſi quis ſbᷣſigno aquarij naſci

piſcatoꝛis in hac vita miniſteriuʒ ſoꝛti
atur. piſcatoꝛes vero vt fertur gethoꝰ
nõ habet.qͥs ergo dicat ꝙ nẽo ſbᷣ ſtella
aquarij naſcit᷑ vbi piſcatoꝛ oĩode nõ hr
BDicũt etiã p qui ſi ſigno libꝛe naſcunt
trapꝑeçete futuri ſunt.i młtis autẽ locis
ſo libꝛa multi naſcũt᷑ vbi trapegete peitꝰ
ignoꝛat᷑. Repusgt nihilominꝰrecte rõi
dũ ſupioꝛibus pponit inferioꝛa: ⁊ in ſe

ĩplicat cõtraria.ſupioꝛibꝰ nãq; pponit

inferioꝛa dũ hõi pponit aſtra:qͥ ẽ creata

digniſſima:ſicut phs teſtat᷑.⁊ rcẽa ratio

Hiĩem eẽ finẽ oĩm que ſunt. Et iõ dicit

Hreg.vit qpe hoĩm ſolꝰ qui creautt
ↄditoꝛ ãminiſtrat.nõ enĩ ꝓpt ſtellas hꝰ

ß ppter hoĩem ſtelle facte ſunt. dů igit
hic erroꝛ moꝛes hoĩm aſtris ſbijcit:infe
rioꝛa ſuo ſuꝑioꝛi:⁊ igbilioꝛa nobiliõib
ppit. nõ ſolũ aũt ex ̊ rõni repugt:ſed
etiã qa ĩ ſe oꝓpoſita ĩplicat.diẽ eĩ ꝙ qᷣa
moꝛes hoĩm pẽedẽt ex aſtris ⁊ ↄſtellatõ
nibus.iõ aſtra ſunt venerãda:⁊ ↄſtella
tiões obſᷣuãde.⁊ hHͥ ẽ ponẽ duo oppõita.

aut eĩ nece ẽ euenire hõi bʒʒ ↄſtellatões

ſideris aut nõ. ſi nõ.ꝗ nõ ſunt fata me
tuenda.ſi ſic.q̊ nõ ſunt aſtra venerada.
dũ g poit fata eẽ metuẽda:⁊ aſtra vene
rãda.põit duo ↄᷣꝛia. Itẽ aut euẽit hoi

ſm ꝙ ↄoſtellatio ĩ ſuo oꝛtu exigit:aut nõ

ſi ſic. g fruſtra ſunt ↄſuade ↄſtellatões
in actibꝰſuis: cũ ſm pᷣmã ↄſtellatõnem
ncce ſit ei vona vł mala euẽire.ſi nõ in

igit᷑ nulle ſunt obſeruade.dũ ergo hic
erroꝛ põit ↄſtellatiões effem hre:⁊ poit
ↄſtellatões obſeruãdas eẽ poſt homis
natitatẽ aperte vr ſibiipi )dicẽ. ⁊ ſic iſte
erroꝛ repugt ſenſui ⁊ fidei ⁊ rõi.q̊ autẽ
triplex incòueniẽs qð dictuʒ ẽ colligit
ex vᷣbis dam.⁊ greg.⁊ aug.ſᷣm igit᷑ hüc
modũ dicendi.ſ.moꝛes hoim ⁊ euẽt fu
turoꝝ a ſtellis nccio ⁊ ſufficienter cãri

falſitas icurrit᷑ ⁊ hẽſis piculoſa.ſi autẽ

dicant᷑ moꝛes hoĩm a diſponib ſiderũ
variari diſpoſitiue ⁊ cõtingẽter:ſic põt
hfe pitatẽ.q; nec rõni nec fidei repugt.
planũ ẽ enĩ ꝙ diſpõ coꝛpis varia multũ

facitad variatõnem affectionũ ⁊ moꝛũ

aĩe.vt plurimũ eĩ aĩa ↄplexiões coꝛpis

poſitõnis ſiderũ ⁊ cõſtellationũ ſʒ quã

imitatur. vnde colerici ſunt iracũdi. et

ſanguinei ſunt b'igni. ⁊ melacolici ſüt
luinidi. flegmatici ſunt pigri. H aũt nõ

nccio.aĩa eĩ ſuo coꝛꝑi dnat᷑: maxime

qqñ eſt adiuta p gram. młtos eĩ videmꝰ
colericos maàſuetos:⁊ melãcolicos be-

nignos. Qm igit᷑ virtus coꝛpũ celeſtiũ
opat ad mixtõem ⁊ q̃litatẽ ↄplexionuʒ
hĩic eſt ꝙ p ↄns opat᷑ quodamõ ad qua
litatẽ moꝝ:valde tñ de lõgiquo.płꝰeni
facit ad q̃litatẽ ↄplexiõis vᷣtus nẽ infe/
rioꝛis:qᷓ; ᷣtus ſideris.vñ aug.v.de ci.
dei.in ſolutõe cuiuſdã qois de fratrib⸗
duobꝰqui ſił infirmabat᷑ ⁊ curabat᷑.vñ

B eẽ magis ↄmẽdat ratõem ypocratis

phici q; aſtronomi.ypocras eĩ rnditqꝙ
Hᷣ erat ꝓpter ſimilitudinẽ ↄplexiois.et
aſtronomꝰrñdit ꝙ erat ꝓpter idẽptita/
tẽ ↄſtellatõis. Meliꝰeĩ rñdit phicꝰqᷣa
cãz reddit magis ꝓpꝛiò ⁊ mag ꝓpiquã
Si ergo h̊ mõ quereret᷑ vtꝝ impſſiões
ſiden alio modo diſponat ad varietatẽ
monꝝ.rndẽdũ eẽt ꝙ ſic.verũtñ nõ diſpo
ſitõne neceſſaria ⁊ ꝓxima ⁊ ſufficiẽte:ᷣ
diſpõne remota ⁊ ↄtigẽte.Si auũt que.
ratur vtrũ ſit cauſa ſufficiẽs. Rndẽdũ
eſt ſiłiter ꝙ nõ.quia cõtrariũ dicere eſt
hereticũ ſicut p us onſum eſt. Ad il-
lud ergo qð obicit᷑ de fato.dicẽdũ q de
fato aliter loquit᷑ boetiꝰ.⁊ aliter aug.
Boeꝰ.enĩ loquit᷑ de fato ꝓutẽ aliquid
m veritatẽ.⁊ ſic fatũ nomĩiat oꝛdinẽ in
rebꝰmobilibꝰad dĩnã ꝓuidẽtiã relatũ.
oꝛdinẽ inq; nõ ſolũ ſᷣm nãm ⁊ cãm ncca
riã: ſed etiã ſᷣm libertatẽ volũtatis ⁊ cõ
tĩgentia.dicit enĩ ſic in li.de cõſoł. ꝓui
gentia cũcta piter q́;uis diuerſa: q́uis
infinita ↄplectit᷑: fatũ vero ſingula di-
rigit in motũ locis foꝛmis ⁊ tpibus di/
ſtributa. ⁊ hec tempalis oꝛdinis expli/
catio in diuine mẽtis adunata ꝓſpectu
pꝓuidęẽtia eſt. eadẽ vero adunatio dige-

ſta atq; explicata tempibꝰfatũ vocat᷑.⁊

ſic patet ꝙ boe. fatũ accipit generalit
adegreſſum ⁊ decurſum omniũ reruʒ
ſiue volũtariarũ ſiue naturaliũ ſiue ne
ceſſariarũ ſiue cõtigẽtiũ. Augꝰ.vero
in.p.de ciui.dei.accipit fatũ ſᷣm extima
tionẽ philoſophoꝛũ qui vocàt fatũ vim

mn

cũcta nccario eueniũt in his infeꝛioꝛib⸗

⁊ ſic fatü nihil eſt. Et oſtẽdit ipe ꝙ nihil
ſit. ⁊ ita equiuoce accipit fatů boetiꝰ et

aug. ⁊? ppter hoc nõ fit aſſumptio ſub

medio:ſed magis equiuocatonis acce/
ptio ꝓpter quà tollenda de medio dicit
aug. in.v.de ciui.dei.ꝙ ſi quis fatum
vocat oꝛdinẽ cauſarũ quẽ deꝰ inſtituit
cũ hoc ſit verũ:ſnĩaʒ teneat ⁊ lĩguà coꝛ
rigat.quia hᷣm cõmunẽ vſum accipit᷑ ſi
cut mathematici accipe conſueuerůt.

Ad ilid quod obicit᷑ ꝙ bella cauſant
ex poſitõe ſiderũ.dicẽdũ ꝙ illud verbũ

—

philoſophi nõ tribuit aliud ſideribꝰ q́;
quaãdã diſpõem ad tales effect ex qui
buſ bella generat᷑.ex motõe eni alicuiꝰ

humoꝛis põt aliqua affectio in aĩa exci
tari quã tamẽ nõ neceſſe eſt ponẽ.quia

gĩa põt eã repmere. ſed quia młti ſunt
inſecutoꝛes paſſionũ:⁊ eis quibus pñt

vñnari ſeipos ſubiciũt.hinc eſt ꝙ multi
ſe ſubiciut impſſionibꝰ aſtroꝛũ.et ideo

frequẽèter aſtrologi vera pdicũt maxie
circa homĩes aĩaliter viuẽtes.circa pᷣo
ſpũualiter ſapiẽtes qui dominãt᷑ paſſio/
nibus pauca poſſunt vera pdirere ĩimo
ſicut dicit magnꝰ aſtronomꝰtholomeꝰ
ſapiẽs homo dñnabit aſtris. Ad illd

quod obicit᷑ ꝙ dñs natꝰfuit ſub conſtel

latõe. dicẽdũ ꝙ falſü ẽ: nec aꝑpꝛobauit

ſtella ſub cuiꝰregimine naſceret: nec ĩ

patiẽdo expectauit hoꝛã fatalẽ:ſ in nati

uitate apparuit ſtella vt ſignũ.ĩ paſſiõe

vero tẽpus expectauit ſibi a deo pꝛede-/

ſtinatũ ⁊ figuris legalibꝰpꝛeſignatũ.

Et ſiqueras.vnde hoc eſt ꝙmagi per
illa ſtella cognouerüt regẽ. dicenduq;

Hoc nõ ſolü humana inuẽtõne fuit:ſeq

ſue mẽtis attentõe ⁊ diuina reuelatõe.
Pꝛeterea illa ſtella non fuit cũ alijs
ſtellis creata:ſed in natitate dñi fuit p

ducta:nec motũ habuit aliarũ ſtellarũ.

ſicut dicit criſoꝰ.nec fuiſſe credat᷑ in oꝛ

bibus aliarũ ſtellarũ:ſed lõge inferius
adeo vt directa appareret ſup locum.

Ad illud quod obicit᷑ multa vera
pꝛedicũt: ⁊ maxime hoc apparetiĩ ſtella

comata que apparet ex moꝛte regũ.di-

ceqũ q; in his que cõſiderãt circa motũ
celeſtiũ co:poꝛũ infallibilr̃ poſſint vera

pdicere ⁊ per artè: ſicut de eclipſi ſolis
⁊ lune.In hisvero que cõſiderãt circa

effectũ reruʒ inferioꝛũ que eis ſubſunt

pꝛobabiliter ⁊ p artẽ pñt nera pdicere:
non tamẽ ſemp ſicut circa tẽpeſtates æ-
ſerenitates ⁊ huiuſmodi. In his vero
que ſubſunt libero arbitrio frequẽter

ita dicũt falſa ſicut ⁊ vẽa.⁊ ſi aliquãdo
vera videant᷑ dicere:hoc eſt vel caſu vł
diabolico inſtictu. Nam diabolꝰſicut

dicit aug“. ſe libẽter ĩmiſcet ĩ huiuſmoi
diuinatõ.bo.nec valet id quod obicit de

ſtella comata.quia put ſignificat moꝛ-/

tẽ regis nõ fit natura:ſed diuino iuſſu

vt dicit damacenꝰ.S i enĩ natural· fit

nõ videt᷑ magis ratio quare appareat

in moꝛte pncipis magis q; in moꝛte ru-

ſtici. niſi foꝛte tu dicas ſicut volũt aliq

aſtrologi dicere.ꝙ ſtella aliqua pꝛeeſt

pncipi que in eiꝰ moꝛte diuino iuſſu ad

ſe trahit ptes celeſtes que erat in eius
coꝛpe:quibo abſtractis a coꝛpe gñatur
diſſolutio in eo quod remanet.⁊ dum

ſurſum trabunt᷑⁊ ſtelle appꝛoximat fa/

ciũt coma. Sed tũc manet queſtio q̃re
ſimiliter nõ fit circa ruſticũ. Ideo ſecu

rius dici põt ꝙ comata aut non ſignifi

cat moꝛtẽ pncipis:ſed ſoluʒ hoc accidit
ꝙ moꝛiat᷑ in eius aꝑparitõe.aut ſi ſigni
ficat:hoc fit dĩno iuſſu qð mag moꝛteʒ
eius pnũtiat.tũ quia ẽ pſona cõmunis
tũ quia ex hoc põt frequẽter oꝛiri ptur⸗
batio regni in cuiꝰcuſtodia magis ſol⸗
licitant angłi dũ bonũ cõmune pponũt
bono ſpeciali. Ad illud quod obicit᷑
ꝙ de pfectone oꝛdinis eſt ꝙ illud quod
regit᷑ pfecte ſubijciat᷑ regẽti.dicendũ q;
hoc rerũ eſt vbi regès aliquid regit per

modũ dominaãtis:nõ ꝑ modũ miſtratis

vnde quia humani actus regũta dĩna

pꝛouidẽtia ſicut a dominãte:nec poteſt

pter ratõnis euidẽtie intẽtõeʒ ⁊ cogni
tionẽ:⁊ ita nihil caſu.qͥa vero ab aſtris
dirigũtur ſolũmodo ꝑ modũu miniſtẽij
ideo nõ opʒ ꝙ p oĩia ſbdàt eis:nec exi
git pfectio vniuerſi. SèJ

1171112 parte iſta

ſflunt dubitatönes circa litterã.

Et omo querit᷑ de hoc qð dic.ↄgregẽt

apel
niine
njlocu
faque
ſür
zmen
coloꝛa
dicit.
gliae
ſitſci
eppli
voiat
gh’
nulet
N
ir⸗
nicin⸗
cienag
ſtſalaa.
debeitar
Fſrip
algeer
genin
hadt
Gega
Pnat
tühm.
ſiide
uteen
obelsst
znzxr⸗
cloglio
ſuntnate
Crcuiretr
ſbusa
inſe
ſcenn
germi
greſe
aqua
uioꝛi
dicit
diſtin
pnü.
denn
ppte
bit tt
gater
itma
enipmn

deechlic
4
4 ſeni
e⸗ e6 2
uchfſcbin

e 2 ,,

ſegoininoiſt
enimralfſt
ure gpare
Sinmonenn,
ſanrolütalĩ
haligun deeti
dinmnoiuſuad
Merüineis
ecam

cee n
Wa.da
mi
RKeodmat

4 „
moekonetoee
Wetcoeſtoc
.„
rdi Neodn
1 MmA5E
„ .
ee e
dlAII N
„
* 4 /2.
er HAEEE
„ .,%A
eſeſir
.
e 7
R N
(e ig

mmerxro

.
„
. 2
* 0
. „

. 4 “
meeetN
e MrWe)),
7 ſnſ⸗
ebit
„ rero ℳ
VVv .

. 4
e
J „ 4

— * ℳ0
r e

aque Ið locũ vnu ⁊ appareat arida.bmo
enĩ incõueniẽter videt᷑ dicere.ↄgregẽt᷑
in locũ.qꝛ mot ad locũ ẽ entis ĩcõpleti:
aque nõdũ erãt ꝓducte.g male dixit.ĩ
locũ vnũ ↄgregẽk. Itẽ nihil põt ap⸗
parẽ niſi coloꝛ: ⁊ nulluʒ ełm ſimpir eſt
coloꝛatũ. terra nõ põt appere.male g̊
dicit.appeat arida. Itẽ cü ſint duo
alia ela viʒ ignis ⁊ aer.vr̃ ꝙ iſufficiẽs
ſit ſcriptura que nihil de eoꝝ diſtictõe
explicat. Juxta h̊ qrit᷑ q̃re ełm aque
noĩat płr:⁊ ełm terre ſingtr.ſitu dicaſ
ꝙ ̊ ẽ ppter aq̃n diſpſionẽ.tũc videt᷑ꝙ
male dicat.ↄgregẽt᷑ aque in locũ vnũ.
Iſtẽ qꝗrit᷑ q̃re ełm terre pꝛimo nocat
arid:⁊ poſtea vocat terrã.cuʒ autẽ ſit
dictũ.in pᷣn?cre.ðs.ce.⁊ ter.⁊ct. Itẽ
cũ ełm aque ſit inſipidũ pꝑ nãm ⁊ maria
ſint ſalſa. nõ vr̃ m ↄgregatões aquarũ
debeãt appellari maria. Wedicẽduᷣ
ꝙ ſcriptura diſtictõem ełoꝝ ĩ his vbis
valde explicat elegãter ſi quis attẽdat
qꝛ enĩ motad ſitũ nõ eſt niſi rei ↄplete
⁊ habẽtis foꝛmò:nec aliud fuit aq̃̊s con
gregari in vnũ q; ipi eło aq̃ dado ſpẽm
vnã ⁊ inclinatiõem ad locũ ſpẽi ſił᷑ debi
tü ſᷣm exigẽtiã foꝛme ⁊ inclinatõnis ad
ſitũ dare locũↄgruũ.⁊ qꝛ locꝰ aqẽ ĩme
diate eſſe circa terr du aqua ↄgregat
ab etis ſuperioꝛibi.ſ.aere ⁊ igne ſepat᷑.
gSin ↄgregatõe aq̃n tangit᷑ p ↄñs diſtĩ
ctio alioꝛũ duoꝛũ eloꝝn. Rurſus qꝛ aqᷣ
ſunt nate circũdare terra: ⁊ ſi ex oĩ pte
circuirẽt terrã ad inhĩtadũ nobis ⁊ aĩa
libus apta nõ eẽt.iõ ſic diſtixit vt in ſu/
pioꝛi ſupficie arida apperet. Rurſus
ſiterra eſſet ab aqua omino ſepata ad
germinãdũ nõ eſſet apta.⁊ ideo deꝰ ſic
arefecit terre ſupꝑficiẽ: vt tñ ipiꝰradicẽ
aqua terrã impleret ⁊ ꝑ decurſum flu/
uioꝛũ etiã irrigaret. Et ꝓpter hoc tria

dicit ſcriptura. ꝛimo ꝓpt elemẽtoꝛũ

diſtinctiõem cõgregent᷑ aque in locum
vnũ. Secũdo vero ꝓpter ſupficiei tre
denudatõnem:⁊ appeatarida.Tertio
ꝓpter irrigatiõem quã ab aquis ſuſci⸗
pit vt germinãe poſſit dicit.vocauit ari

qã terra: cogre gatõeſq; aq̃ruʒ appella⸗
uit maria.Ex his patẽt obiecta. ð

eni pᷣmo obicit᷑ de verbo cõgregãdi nõ

palet.quia nõ fecit deus aqᷓs ↄgregãi:

ſicutpᷣus exiſtentes:ſed ſicut datis eis

foꝛmã ⁊ nãm p quã ſint apte nate i vnũ

locũ cõcurrere. Similit patʒ illud
quod obicit᷑ de appitõne terre.qꝛ terra
que appet nõ eſt elemẽtũ cõmixtũ. Si

militer patʒ illud quod obicit de diſtin
ctiõe alioꝛũ elemètoꝛũ.quia in his duo
bus que ſunt maxie ſenſibilia ⁊ tracta
bilia claudit᷑ illoꝛum diſtictio que ſunt
ſenſibꝰnoſtris occulta. S imiliter pʒ
quare aquã vocat pluralr:⁊ trã ſingłr
ꝓpter ſcʒ earũ diſpſiõem.humidũ eni
ꝓpꝛio tertio eſt male termĩabile:ſed q;
ſiccũ de ſui nã terminabile eſt.ideo t᷑rã
vocat ſingłræ pᷣus vocat eã arid ⁊ po/
ſtea terra.quia pᷣmũ nomẽ dicit ꝓpꝛie/

tatẽ elemẽèti: viʒ ſiccitatẽ.⁊ o nomẽ

dicit eius vſum ſiue vtilitatẽ qua habʒ
per cõ mixtiõem aque vt poſſit coli ⁊ fru
ctificare.ideo dicit᷑ terra quaſi trita.
S imil pʒ de illo quod obicit᷑ de aqs.
appellat᷑ enĩ maria.nõ quia amaritudo
ſit ma q̃litas aque: ſ̊ qꝛ ↄſequit᷑ aquꝗ
in ſua ↄgregatiõe ꝓpt᷑ groſſiciẽ ꝑtiũ qꝗ
remanẽt ſpᷣtilioꝛibꝰeleuatis ſurſuʒ vel

penetratibin terre ꝓfundo ex qᷓ ſotilia

ione dulceſcãt. Itẽ querit᷑ circa hoc
qð dicit.eodẽ die ꝓtulit terra herbã vi⸗
rẽtẽ.vfr eĩ ꝙ fem eſt inoꝛdinate. ſſi eĩ fir-

mamẽtũ pᷣus fem ẽ q; terra:pᷣus debuit

oꝛdinari q; terra. Itẽ cü imutabilia

coꝛpa ſint ex terra ita bñ ſicut ligna vr
ꝙ inſuffient᷑ determinet ſcriptura ea qͥ
virtute dĩna pducũt᷑ ex tra. Ittẽ qrit᷑
vtꝝ tũc terra germĩauerit tribulos et
ſpinas.ſi eĩ tũc nõ ꝓduxit vr̃ pꝰpcẽ̃m
fuit terra fecũdioꝛ ⁊ nouã recepiſſe po/

tentiã ad pducẽda talia. ſi vero tũc pꝛo
Qucit vr̃ ſcriptura inſufficiẽs.q; nõ ex-
pꝛimit.vr̃ etiã ſibi cõtrariari duʒ in.iij.

ge. dicit. illa in pnã homĩs germinari.
maledicta tfra gäů. dðõ quod ſcri-
ptura oꝛdinate expmit:deꝰoꝛdinatiſſiẽ
fecit dũ eodẽ die quo terra pducta ẽ ex

ea herbas ⁊ ligna ꝓdire fecit.tũ ꝓpter

erroꝛis remotõem. vt dicit baſilius:ne
crederet᷑ ꝙ ſol eſſet c pncipalis terre

naſcẽetiũ: ſicut dicit phᷣus.ꝙ tra eſt mr

planetaꝝ:⁊ ſol pr.tũ qꝛ planete ⁊ herbe

.
Siin

ſunt quaſi ↄnãles terre vũ ei ſuntradi
citus affixe trahẽdo ex ipa fomẽtumꝰ

oꝛiginẽ.nõ ſic autẽ eſt in oꝛnatibꝰalioꝝ

triu.p hoc pʒ pᷣmũ obiectůũ. Qð veo

obicit᷑ de coꝛpib mirabilibꝰ.dicẽduʒ ꝙ
quia put recedunta nã tre:⁊ quia latẽt

ſub tra nõ curauit ſcriptura ſpualiter
expꝛimẽ. Ad illud qð ob de ſpinis
X tribulis.dð ꝙ tũc ꝓducte ſunt ꝓ eo qꝛ

pfcã feditas data ẽ terre:⁊ nulla herba

eſt ti vilis que nõ ſit alicui vtilitatiſ

virtutis. ⁊ ideo cũ alijs virẽtibꝰ herbis

lignis fructiferis intelligèdũ eſt iſta

pꝛoduci:⁊ ſcriptura ſub illoꝛũ genera⸗/
litate cõpꝛehẽdit. Etquod obicit᷑ q;
gfñata ſunt in ꝑenà peccati. dðᷣ ꝙ ſpinã
⁊ tribulũ gñari vybi ſeminat᷑ frumentũ:
hoc eſt in ꝑnà ꝑccati ⁊ ex maledictõne
terre que cum colit᷑ vt det fructũ vnde
homo ſuſtẽetet᷑ potiꝰ pducit vnde homo
cruciet᷑.ꝙ autẽ in locis multis generet
ſpina ⁊ tribulus:hoc nõ ẽ pena ſed nã.
AItẽ querit᷑ circa hoc quod dic.fiant
lumĩaria in firmamẽto celi.⁊ queritur
que ſint iſta luminaria: Si tu dicas q;

ſol ⁊ lũa. quia ſcriptura explicat. fecit

deus duo lumiaria magna ⁊. vf eſſe

inſtãtia pᷣmo quia iſta nõ ſunt in firma

mẽto. Secũdo vero quia luna non eſt
luminare magnũ:cũ iudicio ſapiẽtum
multe ſtelle ſunt maioꝛes. Tertio po

ꝙ luna nõ videt᷑ eſſe luminare:ſ potiuſ

coꝛpus opacũ dũ ſui inter poſitiõe ſolẽ
facit eclipſari. Si tu dicas ꝙ; luna dr
lumiare. nõ quia ex ſe luceat: ſed quia
luiè recipita ſole. Obᷣ cõtra h.quia
cuũ luna ſit de nã quinte eſſentie ſicut ⁊
ſol.pidet᷑ ꝙ ita debeat lucere ſicut ſol.
Itẽ ſi lumè recipit aut ſicut coꝛpus
tñſpens:aut ſicut termiatũ:aut ſic ſpe-
culũ quod ptim habʒ nam terminati:⁊
ptim tñſpentis.ſi recipit ſicut tñũſpens

tuc vr̃ ꝙ nõ obiciat ſe infra ꝑ ſe:⁊ ꝙ etiã

nõ poſſit occultare ſolẽé. ſi ſicut tmiatũ

tũc oupir oꝛit᷑ incòueniès.pᷣmũ ꝙ; cum

coꝛpꝰ termiĩatũ nõ eſt niſi mixtũ nõ põt
luna eſſe coꝛpus terminatu. vyero ;
tuc nõ illuminabit᷑ niſi in ſupficie.ergo

yidet᷑ ꝙ paruũ de lumie ſuſcipiat ⁊ parũ

reſundat. ergo nõ debet dici luminare.

ſi vero recipit ſicut ſpeculũ tunc ſimi

duplex eſt incõueniẽs.pᷣmo q in luna

debemvpidere imaginè ſiue ſpẽʒ ſolis
ſicut videt᷑ in ſꝑꝑculo.aliud ꝙ tũc nõ dʒ

luna illumĩare omnẽ piẽ: ſicut nec ſꝑ

culum imaginèẽ offert ſm omnè᷑ partẽ.
MWꝛopt h̊ igit eſt queſtio quare luna
dicat᷑ eẽ lumĩare:⁊ quare magis lucet

de nocte q; de die:⁊ quare magiſlucet
dũ a ſole elongat᷑ q; c ei appꝛopiquat

ↄtrariũ ei dʒ eſſe ſi ab ipo recipit lumẽ

N dð ꝙ circa lumĩaria celi quidã
ſingularè tenẽt opiõem dicẽtes ꝙ coꝛ/

poꝛa celeſtia ſunt ex quatuoꝛ elemẽtis

pdominãte in eis nã ignis ſiue celeſtis
coꝛpis qð dicũt eſſe nẽ ignee.pdnante
inq; nõ ſolũ ſᷣm qualitatẽ: ſed etiaʒ ſᷣm
quatitateʒ:⁊ ſᷣm ꝙ in eis magis pdnat᷑
illa nã. ſ̃m hoc hñt loca magiſ⁊ mnagis
ſupma.⁊ qm in luna que nobis ꝓxioꝛ ẽ
⁊ minime dñnat᷑ nã ignea int ceta lumia
ria:⁊ plus reꝑit᷑ in ipa de nã luĩs ſuſce
ptiua. hinc eſt ꝙ luna parũ ꝑ ſe lucʒ ex

pſentia ſolis multũ ſuſcipit lumè adeo

vt mereat᷑ dici luminare ⁊ magnũ luia

re:ꝓpter magnũ effectü luis que hntĩ

terris.in ſue autẽ põnis fulcimẽtũ ad/

ducüt hoc ꝙ luna videt᷑ eẽ coꝛpꝰtmiatũ

⁊ coloꝛatũ:⁊ ideo int᷑ nos ⁊ ſoleʒ poſita
radios ſolis nobis occultat ⁊ ſe oli oxpo
ſita dũ ex ea pte qua nobis oꝑponit᷑ lu

myẽ ſuſcipit ⁊ inferioꝛa illumiat. Sed

hec põ ẽ cõtra cõem via phoꝝ:⁊ q cõem
viã ſcõꝝ. Lõön ph̊os naq; eſt.quia phᷣi

dicunt qꝙꝙ mixta ex q̃tuoꝛ elemẽtis ſunt

conuptibilia ⁊ eẽnt grauia:⁊ ad ᷣ ꝙ ſit

cõueniens mixtio oꝑʒ ꝙ plus ſit ibi de

nã grauiũ ſᷣm quàtitatẽ.⁊ ita lumĩaria

celi ſᷣm hac poſitõem ⁊ eẽnt coꝛuptibi⸗
lia ⁊ eſſent grauia. ſi tu rndeas ꝙ
illa ſolimata ſunt a nã coꝛuptibilitat ⁊?
Suitat: ſicut coꝛpa hoĩm gtoſa.hoc nõ

ſoluit.qꝛ nõ querit᷑ hic quiq faciar deul
p gram ⁊ gloꝛiã:ſed q̃lia ſint illa lumia
ria ↄdita p nãm. Cõtra cõem nia ſcoꝝ

eſt. quia ſi coꝛpa illa ſunt mixta nobui
valde mixtõe mixta ſunt.⁊ ſi hoc.ergo
ſunt nata pfici ab aia:⁊ ſic ſuntaialia.

⁊ hoc eſt ctra dam. qui dicit celos eſſe
inoiatos ⁊ inſenſioiles.Moc etiq ẽ con

——

Jero⸗
dicu

vreſes

direra
hoͤtam
eniſici
munct
nörat
ninar
ſole⸗
dictü
teme
falſun
heco⸗
tyot
iobi
ni nrn
no o⸗
ptdiciß
caggre
ſcutenit
Urſſiere
isin
wnoc
winar
meo!
corpa
eiotb
pecp⸗
neloci
inar.
ſaispn
ſuſeptit
dbictt
Ueiar⸗
Rin⸗
ſise
ſienil
prüf
du⸗
edel
cept
achr
Abaſ
lucig
ecch
opug
bicule
lucis
ſepol

Qlininl
dwoilen
lueſoczſcls
Pelarneſa

nociresen,
unmor elemits
nͤſueceleſis
er. AMnine
ſagtenuzfn
moli nagis
emprine
ainictialani
eſünisſuſc
1drüdlelgen

wt; w

boocontt ſ
lumu. Oech
bont)cden
gect upbi
cemets tun
i tdbe
3.34
volusſuhide
etialunin
me SNDN
Pſitmtidess,
ndtbit
oſr N

2 .

4

Jero.adeo vt dicere aſtra eſſe anima⸗

ta dicat hereticũ. vnde hoc enũerat int

hereſes oꝛig. Augꝰ. autè retractat.qa
dixerat in libꝛo de ĩmoꝛtalitate anime.
nõ tamẽ oĩo tanq; falſum cõdẽnat.Ait
eniĩ ſic in libꝛo retractationũ.animal eẽ
mundũ ſicut plato ſentit alijq; plurimi
nõ ratiõe certa indagare potui nec di/
uinarũ ſcriptarũ auctoꝛitate pſuaderi
poſſe cognoui. Vnde tale aliquida me
dictũ quo accipi poſſit ꝙ aĩal ſit mũdꝰ
temere dictũ rephẽdo:nõ quia hoc eſſe
falſum cõfirmo:ſed qꝛ nec veꝝ eſſe ↄp/
hẽdo.Oꝛ ſi tu dicas illa eẽ ↄplexiona-/
ta nõ tamẽ aĩata: quõ verũ eſſe poterit
cũ nobis cõplexio ſit ad ſuſcipiẽdũ ani
mã ꝓxima diſpõ.ꝓpt᷑ hec ⁊ his ſiłia hic
modꝰnò videt᷑ aꝑppꝛobadꝰ.Secũdo mõ
põt dici ſᷣm phᷣm ꝙ luiaria ꝓducta ſunt
ex aggregaiõe lucis vel ſuoꝛũ oꝛbium
ſicut enĩ ſi caloꝛ diſpſus in vnũ colligẽ
tur:fieret intẽſioꝛ ⁊ foꝛtioꝛ:ſic dũ nã lu⸗/
cis in oꝛbibꝰreꝑta virtute ſui opificis ĩ
vnũ colligit᷑ lulare cõſtituit᷑.⁊ ſᷣm G̊ lu/
minare magis ⁊ minꝰẽ ſᷣm ꝙ maioꝛ eſt
in eo lucis aggregatio.⁊ qm luna ĩter
coꝛpa celeſtia magis ẽ nobis ꝓpĩiqua⁊
eiꝰoꝛbis.hĩc ẽ ꝙ ta ipa q; eiꝰ oꝛbis minꝰ
pticipat de pfciõe lucis.qꝛ tñ multuʒ ẽ
nẽ lucis ↄfoꝛme obiecta ſoli multũ illu
minat᷑.⁊ qꝛ hʒ dẽſitatẽ in ꝑtibꝰiõ radijſ
ſolis puia nõ eſt.⁊ ꝓptẽa radios quos
ſuſcipit refũdit ex ea ꝑte ex qua ſoli ſe
obicit.⁊ cũ ſit nobis ꝓpiqua multũ noſ
illuiat.⁊ ꝓpterea ſacra ſcriptura vocat
ſolẽ ⁊ luna duo luĩaria magna.⁊ hͥ po
ſatis eſt ꝓbabilis:nõ tñ vr̃ oĩo ſufficiẽs
ſi eni luna eſt ex aggregatõe ⁊ dẽſatõe
ptiü ſui oꝛbis qð eſt lumioſuʒ licʒ non
ueniat ad luioſitateʒ ſolis videt᷑ꝙ de
e debẽt lucere nõ tm ex luĩs ſolaris ſu
ceptõe.qð ad oculũ pʒ eè flm. Et iõ ẽ
adhuc ʒꝰmoqꝰdicẽdi ſm ſcõs ſcʒ dam.
⁊ ba ſiliũ.dð q; luiare nõ ti diẽ lumẽ:ſʒ
lucis vehiculũ ⁊ lucis vaſculũ. ꝓpt qð
eccł.xlv.de ſole dicit. vas admirabile
opus excelſi.vnde ſiẽ lucerna qͥ diẽ ve/
hiculũ lucis hʒ in ſe duplicẽ nãm. ſcilʒ
lucis que vehit᷑:⁊ coꝛpoꝛis quod vehit.
ſic voluerũt dicere de luminaribꝰceli.

Ait enĩ baſilius ſic.hoc ſolare coꝛpus

effem eſt vehiculũ illi mogenito lumi
ſiẽ enĩ aliud eſt ignis aliud lucerna:ſic
illi luci vehicula lumĩaria pata ſunt.
Itẽ dam.luĩaribꝰillis pᷣmu claꝝ lumẽ
cõditoꝛ ĩpoſuit:nõ vt impotẽs dare eis
aliud lum:ſp nõ nacãs illuqremanerʒ
luĩare eĩ nõ ipm lumè ſ̊ luis receptm
ſm igit᷑ baſiliũ ⁊ dam.luĩaria ſunt cõſti
tuta ex illa pᷣma luce que faciebat diẽ ⁊

noctẽ⁊ ſui oꝛbis nã quadã aggregatõe
dina manu ad modũ vaſis ⁊ receptacu

li lucis coadunata. Hũc igit᷑ modũ ſu-
ſtinẽdo ꝓpt᷑ ſcõꝝ reuerẽtia ⁊ ſecuriꝰeſt
perbis eoꝛũ inniti in hac ma ĩ qua plus
ꝓcedit᷑ ⁊ ex cõiectura q; ex rõne certa..

dð ꝙ luĩaria inq;tũ ↄſtituũt ex oꝛbibuſ

ſuis ꝑ aggregatòem:plꝰhñnt idoneita/
tẽ ad ſuſcipiẽdũ qᷓ; ad diffundẽdũ.ꝙ vo
lucẽt q̊ hñt ex lucis pmo create pfciõe
⁊ ideo illud luĩare cui deꝰ multũ dedit
de illa luce:maxiĩie lucet. ſiẽ ſol iſte cui
minꝰdedit:minꝰ*.⁊ illud cui mime:mini
ine lucʒ ex ſe.ſꝑ ſi lucʒ H̊ eſt ex ſuſceptõe
ſolaris inſluẽtie.Et ideo voluerũt alij
Dicẽ nõ tin luĩa ̊ oẽs ſtellas:a ſole lu/
mẽ recipe.qᷣcqͥd autẽ ſit de alijs ſtellis
tñ de luna ſatis plane apparʒ ꝙ p ſeñ
lucʒ. Et rõ huiꝰ eſt.qꝛ ad ſui ↄpletõem
modicuʒ ſuſcepit de illa luce pᷣcreata
qꝛ vero eſt aggregatũ ex nã que multũü
eſt apta ad ſuſcipiẽdu lumẽè: cũ ſit coꝛꝰ
magnũ ⁊ dẽſuʒ ⁊ nobis ꝓppiquũ.hĩc ẽ
ꝓꝙ multüũ de luĩe ſuſcipit ⁊ multũ refun
dit qñ ex ea pte illuiat᷑qua ſe nobis op
ponit.hoc autẽ eſt qñ ẽ impfcã diſtatia
a ſole ita ꝙ ſol eſt ĩ vno emiſpio:⁊ luĩia
in alio.⁊ hec eſt rõ quare ſcriptura ap⸗
ꝓellat luiare magnũ.⁊ quare ſol ppõitꝰ
ein diei⁊ luna ppoſita ẽ nocti.⁊ ꝑ q̊ pʒ
rñſio ad obiecta. & enĩ dr̃ luna eſſe
luiare magnũ:hoc nõ dr qꝛ luceatex ſe
vel qꝛ ſit mai q; ſtelle:ſ quia mag nos
illuĩat.quare auũt magis illuminat de
nocte q; de die rõ iã dicta ẽ. Ad iliq
vero quod querit᷑ quare recipiat lumẽ
vtꝝ ſicut traſpens rel tmiatũ ł᷑ſpecłm
dð ꝙ luna nec nãm pfcẽ opaci nec pfcẽè

trãſpentis nec pfecte habʒ nam ſpecłi:

Pticipat tamè aliquid de quolibet hoꝛüũ
m 5

—

naturò trãſpentis quodã modo ptici⸗

pat cũ ex nã quiti coꝛpis cõſtat.naturã
vero opaci in eo ꝙ ptes ille ita dẽſant

vt nec radijs nec viſualib ſe olarib pꝛe
beat traſitũ.nãm vero ſpeculi hʒ in h̊ ꝙ

ſic recipit vt etiã reddat:nõ tñ oĩo red/

dit ſicut ſeculũ.quia nõ ẽ coꝛpꝰterſuʒ
⁊ politũ:ſic pʒ aſpicicti ipm coꝛꝰ luiare
cũ eſt illuĩatuũ.ſpeculũ aut reddit imagi
nẽ.quia eſt coꝛpus polituʒ quod nõ eſt
radijs puiũ.hec aũt magis ↄiecturado
dicta ſunt q; aſſerẽdo vt aliqͥs ĩtellectꝰ
ſanus haberi poſſit de eo quod diẽ ſcri
ptura.fecit deus duo luĩaria mag .
Quod vero obicit᷑ꝙ nõ ſunt poſita
in firmamẽto t. dicẽdũ ꝙ firmamẽtũ
I ſcripturis aliquãdo accipit᷑ large alñ

ſtricte.aliqñ enĩ vocat᷑.viij.ſpera ĩ qua

poſite ſunt ſtelle.⁊ ſic ꝓpꝛie accipit᷑ ibi⁊
poſuit ſtellas in firmamẽto celi.aliqñ
accipit᷑ large ꝓ nã quiti coꝛpis que di-
uiſit aquas ab aquis.⁊ ſic accipit᷑ ibi.fi

at firmamẽtũ in medio aquarũ.⁊ pꝰh̊.

fiãt luĩaria in firamẽto celi. Itẽ qrit
de H quod ſequit᷑ ⁊ magr querit in lir̃a
de hoc. ſcʒ ⁊ ſint in ſigna ⁊ tpa ⁊ dies ⁊
annos.ſieni ſunt in ſigna no vidẽt᷑ pec

care.qꝛ per illa ꝓnoſticãt futura.⁊ ſi in

tpa.tũc vr ꝙ an ſolẽ ⁊ lunã tpa nõ fue/
rũt.vel ſi in tpa querit᷑ q̃re pluralit᷑ diẽ
tpa cũ nõ ſit niſi vnũ ts. Itẽ quẽit
de ſufficiẽtia iſtoꝛũ qᷓtuoꝛ que enũerat
in ſigna ⁊ tpa ⁊ dies ⁊ annos.qꝛ ſiłiter
ſunt in mẽſes ⁊ ſeptimanas.Si tu di/
cas ꝙ claudunt᷑ in his duobi.ſcʒ dies
⁊ annos. cũ ſiłr dies ⁊ anni claudi pñt

in 5 ꝙ dicit ſigna ⁊ tba. Wedicẽqu
willud verbũ duptłrhabʒ exponi ſ᷑m ꝙꝓ

dnplex ẽ vſus ſigni. ſignü eni et eſt ad

⏑

ſignãqũ ⁊ eſt ad diſtiguẽqũ.ſ: pmo mõ
.⸗ accipiat ſignü tüc eſt ſenſi us ꝙ illa luia
ria fcã ſunt in ſigna.i.in ſiq̊nẽ futuroꝝ

7 variatõnem tpuʒ ⁊ dierũ ⁊ annoꝝ.vt
variatio tpũ attẽdat᷑ in mutatiõe q;tuʒ
ad caloꝛẽ geris ⁊ frigꝰ.variatio dieruʒ

qtũ ad lumẽ ⁊ tenebꝛas. variatõ qnoꝝ
q;tum ad renouatoem hoꝛũ duoꝛũ.⁊ ſic

dicũt coꝛpa celeſtia eẽ in ſigna nõ quo-/
rũlibʒ futuroꝛũ: ſ̊ eoꝝ quoꝛũ ipſa ſunt
quoda mõ ca ſicut imbꝛiu ⁊ vẽtoꝛũ.⁊ ſic

er ponit dam. vel etiã eoꝛi p ea que pꝛe
ſignãat diuina ꝓuidẽtia: ſicut eoꝛü que

aduenient in iudicio ſᷣm illud luce.xxi.
erũt ſigna in ſole ⁊ lu.⁊ ſtel. Alioꝝ po

que ſunta li.ar.nõ ſunt ſigna ex inſtõe

diuina:ſ̊ potiꝰad illa ſignda traxit hu-

mana fixio ⁊ fallacia diaboliia. Si

aũtz? mõaccipit᷑ viʒ ab actu diſtiguẽdi
tũc eſt ſenſus ſicut ſigna ⁊ tpa ct.ſintĩ

ſigna quaſi diſtictiões tpũ ⁊ dien ⁊ an
noꝛũ. Hec autè expõ dine ſcripture vr

eẽ magis ↄſona.quod pʒ p añncedentẽ
lram vbi dr̃.fiat luiaria in firmamẽto
celi:⁊ diuidant diẽ a nocte.Guplerx eſt
mot luiariũ.vnꝰ quiẽ ad motũ vltime

ſpere ſuꝑ polos pncipales ad oꝛiẽtẽ in

oꝛiens p occidẽs quo motu reuoluunt
ſeł quolʒ nali die.⁊ ſᷣm hũc modũ diui⸗-
duũt diẽ ⁊ noctẽ:ſicut dr in ps.fecit ſolẽ

in ptatè diei.lu.⁊ ſtel.ĩ ptatẽ noc.Aliꝰẽ

motꝰꝓpus quẽ hñt nalr̃ in circulo ob
liquo.ſ.in codiaco in quo.xij.ſigna ſcri
bunt᷑:⁊ ſᷣim motũ planetaꝝ in ilt ſignis
⁊ maxie ſolis fit ſigtio ⁊ diſtictio tpuʒ
⁊ dierũ ⁊ annoꝛũ.diſtictio tꝑm fit.quia
quatuoꝛ ſunt tpa anni.ver.eſtas.autũ/

nus.⁊ hyẽs.que diſtiguũt᷑ ꝑ motũ ſolii

ĩ codiaco ꝓut ad nos accedit ⁊ a nobis

elõgat᷑. Diſticctio vero dierũ fit ſimilr
p eundẽ modũ.quia modo dieſ creſcũt

modo decreſcũt. Aliquãdo dies ſunt
maioꝛes noctibꝰaliquãdo minoꝛes ſᷣm
ꝙ p illũ motũ duplicit᷑ accipit᷑ ſolſticiũ.
ſcʒ eſtiuale ⁊ hyemale.ſcʒ vernale ⁊ au
tünale.Sũt etiã motꝰin diſtinctõe an/
noꝛũ ſᷣm ſeruatõem illiꝰmotus ſolis in
obliquo circulo. Siłr modo ſuo luna
eſt in ſignẽ tempoꝛũ ⁊ annoꝛũ⁊ dieruʒ.
apud iudeos maxie q;tũ ad ſolẽnitateſ
ſicut apud xpianoſ eſt ſol.ſicut dr eccłᷣ.
xliij.a luna ſignũ diei feſti. Siaut que
rat᷑ quare eccleſia magis accepit feſta
ſua m ſolẽ q; ſ̃m lunã exceptis duob⸗
ꝓlixa eſt huiꝰqueſtõnis determĩatio:⁊
plane inueniri põt in li.aug.ad ianua/
riũ.hoc qᷓ;tũ ad pñs ſufficiat ꝙ quia ſy
nagoga in tenebꝛis noctis ambulatet
minuẽèda erat.ideo a luiari quod nocti

pꝛeeſt ⁊ quod minuit᷑ in cõſumatõe acci

piebat ſuarũ ſolẽnitatũ diſtinctõnem.

gunen
ſcutden

ſerlu⸗

tntr die⸗
lhlun
gispete
ſoüͤcele
recöni⸗
ſeeſan
quoc
feſtiait
iganse
qui n
cait
ſerppen
riſouu
Aſrelin
ſnaet⸗
tonetoen
inoelen
inos.nt
ſcetazt
motus
ermman
tafem
guom
on
figei
Lot

Fodae
ü
ddeſ⸗
adod
Jec
deſe
noꝛi
creat
de.p.
reqn
haben
pauc
depel

infrmanin
e Sopleret
umwurline
mittoluunt
nds ſecnſcl

.
d en ſonaſe
ü
„

.
U

=êeꝝ

S

H”””ÿäl 5

Ngrne

4,
ä AN
OUNW
ℳ% 1
vorriAN
* „
worα
i ous ſnt
ommoes
ſe eit,.
cortlollna,
remaetau
„
ditncenn,
. „5
nosſolon
nocoa an
. .. 4
944 ſolenicate

—R erdf 77
ALHINRi⸗

ade .
5KR.
. „
neia do
ecepb
. .
7
PR
aeſt/
5sl „
5 .
cAYG .

7
N
r4 Wlle:

quia vero eccleſia iãẽ ambulatin lumĩe

ſicut de ipa dicit᷑ apoc.xij.młier amicta

ſole ⁊ lu.ſub ꝑe.eius.ideo mèſes cõpu-

tat ? dies ſolẽnes magis ſᷣm motũü ſo/

lis q; lune:excexto ſolo paſchate.⁊ per
ↄñs pẽtecoſt.paſchalis eĩ ſolẽnitas ñ
ſolũ celebꝛat᷑ in cõmemoꝛatiõem reſur
rectõnis ptexite:ſed etiã in pfiguratio
nẽ reſurrectõis future.⁊ in h eccleſia
quodã mõ eſt ↄfoꝛmis ſynagoge.vnde
feſtiuitatè illa obſeruata luna nõ iuda

icando:ſed potiꝰillã futurã ſolẽnitate,ʒ

quã exꝑectat ſᷣm ꝙ ſibi cõpetit pſigẽndo
bec aſt dicta ſunt ꝓpter illud quod diẽ
ſcriptura.⁊ ſint in ſigna cc. ⁊ ꝑ hoc pʒ
rñſio ad oba.ꝛ enĩ dr̃ eſſe in ſigna.q&̊ᷣ
eſt vel in ſignẽ imbꝛiũ ⁊ vẽtoꝛũ vel in di
ſtinctõe tpuʒ.⁊ iõ diẽ tpa płr ꝓpt᷑ varia
tionẽ tꝑuʒ in qᷓtuoꝛ temꝑpibus anni ſᷣm
q̃tuoꝛ elemètoꝛũ q̃litates.⁊ ſbiũgit dieſ

⁊ anos.yt ſicut ꝑ tpa notabat᷑ variatio

ſic etiaʒ per dies ⁊ annos poſſit notari
motus illiꝰterminatio:ita ꝙ dies dicit
termiatõem motus quo mouet᷑ ſol mo
tu firmamẽti: annꝰtermĩatiõeʒ mot

gquo mouet᷑ iĩ obliquo circulo. Et in hoc

pʒ ꝙ nõ dʒ poni mẽſis ⁊ ſeptiana.qꝛ nõ
tãgit᷑ ibi noua variatio nec noua tiatio.
Etꝑ hoc patèt omĩa que ſunt queſita.

Diſtinctio xv.
Irit etiã de
d us. ꝓducãt aq reptile c.

Supꝛa egit magiſter de
ꝓductõe reꝝ inſenſibiliũ

In bac parte agit de ꝓductone ſenſi⸗

biliũ vt aĩaliũ.Et qm ad aĩaliũ ꝓducti/

onẽ facta eſt vniuerſitatis cõpletio: et

ad cõpletõem ſequit᷑ ab opere ceſſatio.
IYgeo iſta ps babʒ tres In pma agit

de ſenſibiliũ pductõe. In 2de diui⸗

noꝛũ operũ pfectõe ibi.oĩbus autẽ his
creatis atq; diſpoſitis c In ttia agit
de. vij. diei requietiõe ibi.iã de.vij.diei
requie aliquid loqui oʒ c. Mꝛima ps
habet duas. In pma determinat de
ꝓductõne animaliũ ex aquis. Inz?
de ꝓductiõe animaliũi ex terra ibi.ſeqᷣt᷑

dixit deus ꝓducat terra te. In qua

parte pᷣma determiat veritatẽ:deinde
ſoluit diſtinctiöem. Similtr᷑ z pars ĩ
qua determĩat de operũ diuinoꝛũ ↄſu-
matoöne habet duas. In pma oſtẽdit᷑
qualiter in ꝓductõne homis facta eſt:⁊
cõſumata diſtinctio rerůü. In 2 vero

circa eandẽ diſtinctõem explicat diuer
ſas ſentẽtias cat holicoꝛũ tractatoꝝ ibi

in hac eĩ rerũ diſtinctõne catholici tra/
ctatoꝛes τ Similiter tertia pars hʒ
duas. In pma veritatẽ explicat In
2zaqueſtõnem mouet ⁊ determinat ibi.
ſed querit᷑ quomodo ſeptimo die dica/
tur deus .

intelligetiaã
huius ptis incidit hic queſtio
circa duo. Et pmo querit᷑ vtru ſenſi
bilia ſiue animalia facta ſint. Secũ/

do querit᷑ quo oꝛdine facta ſunt. Cir

ca pꝛimũ querũt tria. NPꝛimo querit᷑
vtrũ ſenſibilia quãtũ ad anim ſint pꝛo

ducta ex aliquo vel ex nibilo. Secun
do querit᷑ quãtũ ad coꝛpoꝛa vtrũ pꝛodu

cta ſint ex quatuoꝛ elemẽtis an ex vno.

Tertio querit᷑ vtꝝ in eaꝝ ↄpõe actia

pdominẽt᷑ paſſiuis:an ecõtrario.
Ira primũ ſic
pꝛocedit᷑ ⁊ oſtẽdit᷑ ꝙ ſenſibiliuʒ
ſiue irratõnabiliũ anime ꝓducte ſint ex
aliquo.pᷣmo ꝑ textũ ſcripture qui dicit
pꝛoducat aque reptile anime viuẽt &.
⁊ paulo poſt.pꝛoducat terra animã vi/
uentẽ.ſi enĩ quod creata ſolo deoẽ cũ
aqua accepit poteſtatẽ ꝓducẽdi reptile
anime viuẽtis.non videt᷑ ꝙ animal ſᷣm
aliquod ſui pncipiũ ſit ex nihilo. Itẽ
per auctoꝛitatẽ philoſophi in li.de aĩa/
libus.xvi.ſolus intellectꝰ intrat ab ex/
trĩſeco:ſed ſi anime bꝛutoꝛũ fuiſſent p/
ducte ex nihilo:tunc eſſenta ſolo deo.⁊
intrarẽt ab extriſeco. Itẽ hocipſum
videt᷑ ratõne.quia ex eo res pꝛoducit᷑ in

quod reſoluit᷑: ſed nõ eſt aliquid quod

naturali reſolutõne reſoluat᷑ in nihil.
igit anime bꝛutoꝛũ animaliũ nõ ſunt in
nihil reſolute qñ aliq̃ aĩalia fuerũt coꝛ
rupta.ꝗ nõ ꝓducte fuerũt ex nihilo.
m 4

AIſtẽ ex eodẽ eſtala iſtins bꝛuti quõd

nüc eſt ⁊ pmi bꝛuti per cõfoꝛmitatẽ: ſe ed
anima illius bꝛuti generati per naturã
nõ eſt ex nibilo.quia tũc a natura non

poſſet pꝛoduci.⁊ ſic ſequeret᷑ ꝙ natura
non poſſet facere pꝑediculũ: quod cũ nõ

videat᷑ pꝛobabile ⁊ planũ ſit ſicut ex p⸗/

cedẽtibus aꝑparuit ꝙ natura non põt
aliquid ex nibilo ꝓducere.reſtat ergo

ꝙ iſte anime bꝛutoꝛũ animaliũ non fue
runt pꝛoducte ex nibilo. Itẽ anima
rationalis quia per creatõem educitin
eſſe eſt ĩmoꝛtaliſ ⁊ incoꝛuptibilis.eius
enĩ pꝛoductio nõ pẽdet ex coꝛpe:ſed ex
pncipio effectiuo:ſed anime bꝛutoꝛũ p

naturã ſunt conuptibiles.ergo nõ ſunt

ex nihilo pꝛoducte. Itẽ opus oꝛna-

tus pſupponitopus diſtinctiõis:⁊ pꝛe-/
ſupponit opus creatõis.ſi igit in diſtin

ctõne coꝛpoꝛũ nõ fuit noua creatio ſed

pꝛoductio ex aliquo:multofoꝛti videt
ꝙ in oꝛnatu.ergo ſi coꝛpus animaliũ ⁊
anime ad oꝛnatum ſpectẽt.videt᷑ꝙ non
ſint pꝛoducte ex nihilo ſed ex aliquo.
Mõtra ſiex aliquo pducte ſunt ſenſi
biliuʒ anime in pᷣmoꝛdio.quero de illo
ex quo ꝓducte ſunt.vtrũ illud ꝓductũ
ſit ex aliquo vel ex nihilo. ſi ex aliquo.
ſimiliter querat᷑ de illo:⁊ ita vel erit ab
ire in infinituʒ:vel erit ponere ꝙ illud
ex quo pꝛoducta eſt anima ſenſibiliſab
ĩitio ꝓducta fuerit ex nibilo:ſ qua rõe

illud ꝓductũ fuit ex nihilo:cadẽ rõne ⁊

anima ſenſiblis. ergo vr̃ c. Itez ſi
anime ille ꝓducte ſunt ex aliquo: illud
aliqͥd aut erat ſpũale aliqͥd aut coꝛpale
ſi coꝛpale.cõtra.ex coꝛpe nũq; põt fieri
ſpnᷣs:ſicut dicit augꝰ.ſup geñ.ad lit.ſi
ſpuale.tunc querit᷑ de illo:aut viuebat
aut nõ viuebat:⁊ quẽ vſuʒ hẽbat.⁊ iteꝝ
ſi ſpũale: quare ex illo nö poterat fieri
anima ratõnalis.Siergo ad hoc non

contiĩgit ratõnabłr reſpodere ſiẽ inuit

aug.ſupꝑ ge. ad lit.ad h̊ icõueniẽtia du
cens.ſequit᷑ex q̊ ꝙ pᷣme anime ſenſibi/
liũ ex nihilo ſint pducte. Itẽ ſi fuiſ⸗
ſent ꝓducte ex aliquo: cũ talis modus

ꝓducèdi cõpetat virtuti naturali.videt᷑
tunc ꝙ cũ iam eſſent coꝛpa ſup celeſtia
Igetia ⁊ ſnouẽtia ⁊ ad mixtionè oꝑãtia

ꝙ alalia virtute nature pñt pducere.
ergo pᷣmaria opa nõ eſſent ppꝛia dĩine
potẽtie.quod eſt incõueniẽs:cũ ipſe ſit
ſolus vniuerſi cõditoꝛ⁊ pfectoꝛ. Itẽ
videmꝰ nũc quedã animalia ignobilia

p putrefactõem generari.quero igit᷑ a

quo educat᷑ eoꝝ anima.⁊ vr ꝙ nõ poſſit

a natura:cũ natura ſit vis inſita rebus
ex ſimilib ſimilia ꝓcreâs. videtetiã -
nõ poſſit a vᷣtute coꝛpiſ celeſtis.qꝛ minꝰ

nobile nõ põt educere maiꝰ nobile. ſba
autẽ ſpuᷣalis vt dicit augꝰ. nobilioꝛ eſt
omni coꝛpe.ergo opoꝛtʒ ꝙ educata cre

atoꝛe imediate. ſed quod ſic educit᷑:hʒ
educi ex nihilo.ergo illoꝛũ aĩalinʒ que
putrefactõem generataie creant᷑.g
multo foꝛtius animaliũ pᷣmo factoꝛũ.

Itẽ nos videmꝰin animalibꝰanulo
ſis ꝙ ad diuiſionè coꝛpis remanet aĩa
in ptibus diuerſis:ſed illa nõ poteſt eẽ
anima pma que erat vna ſola neca nã
ꝓducta cũ ſtatĩ ſit in q̃libet pte.opatio
autẽ nature fit cum ſucceſſione.ergo
videt ꝙ ille ptes aĩent a creatiõe.ergo

mkttofoꝛtiꝰ ſenſiblia ĩ pᷣmãia pductõe

Itẽ quãdo bꝛutũ generat bꝛutũ:qut
traffundit aiaʒ aut nõ.ſi traffundat cũ
aĩa nõ ſit dĩſibił dabit aiaʒ ſuã totã.g
in generatõne moꝛiet᷑. ſi nò traffundit
cum eẽt eius opatio in ſemis deciſiõe
neceſſe ẽ ponẽ aliud genus p quod aia
educat᷑.H̊ aũt nõ põt eẽ feĩa:cũ ſit magꝗ
pncipiũ paſſiuuʒ qᷓ; actiuũ:ſic vult phᷣs

nec aliud pncipiũ actiuũ creatũ. ergo

imediate ꝓpducũta deo:⁊ ita ex nihilo.
igit᷑ multo foꝛtiꝰ vr̃ ꝙ ſic ꝓducte fuerit
in pᷣmoꝛdio. Mad pdictoꝛuũ intelli⸗
gentiã eſt nõndũ ꝙ circa ꝓductõeʒ aĩa

rũ aĩaliũ bꝛutaliũ diuerſi diuerſa opia

ti ſunt. Quida eni dicẽ voluerũt ꝙ aĩe
bꝛutoꝝ ꝓducte fuerũt ex nihilo.quia ñ
ex aliquo mãlr̃:nec ex aliquo ſeminalr
nõ ex aliquo mãalr᷑:quia ſunt for̃e pure
nõ ex aliquo ſemialr̃: quia nõ hüerunt
aliqͥd pexñs.⁊ iõ dicũt in pᷣma ꝓductõe
eas ſimpfr fuiſſe creatas:ſed deiceps
i ꝓpagatõe nõ dicũt eas creari:ſᷣ potiꝰ

traduci.nõ p deciſiõem ⁊ ſepatiõʒ ptis
aĩe:ſᷣ p młtiplicatõem.ſicut enĩ cadela

exquo accẽſa eſt põt ſe młiplicare ſine

pisdi
deitt
ſſbuie
zauce
Fältten
guelze
närte
mämd
copal
ducit
anner
ſecitt
ni il
eſtipt
tmnil
niſi⸗
gchitian
Nolssni
Terni
ſunteral
inizgoin
müilan⸗
guoder
denire
giasſe
etiä ni
bles,
tone!
xpes
dichye
Ntlan.
1toeſ
ſomicaſt
ekipoobe
Gecica
ſpänlai
utene
Ghlee
piugtn
ſpüaie
palet⸗
qenoy
tuncy
yfeſſe
mäaie
illa de
tatiph
aturei⸗
ngenit
eſpi

ſrtei;
dünilizn
tarceant
dnofuami.
inaldno
Sfemanetaia
nöweeſte
1ſanetan

ee „

— —

——
v

U
woifn
tmmüneli
inonerigi
,

, in!
mnolechk
40U .

„ , e⸗
ſuntſoitn
nin oN.
.
. / „2
g: ſec
19. e 1
Cei,
,adei
4 Dale
„* ,
ctNR—XRα
. /

luis diminutiõe: ſic ĩmo multo foꝛtius
dicũt ſbaʒ ſpualẽ poſſe. Secũda po
eſt huic directe oppoſita. ꝙ aĩe bꝛutoꝝ

ꝓducte ſuntex aliquo mãlr̃ ⁊ ſeminalr
maliter inq;: quia ſunt hoc aliquid:cuʒ

quelʒ earũ ſit motoꝛ ſufficiẽs.⁊ ideo ex
mã ⁊ foꝛma dicũt eas cõſtare. illã autè

mam dicũt eè ſpalẽ inſepabłr iüctam

coꝛpali nature.vñ ſicut ex coꝛpali nã ꝓ
ducũt᷑ coꝛpa aĩaliũ:ſic ex mã ſpũali ſibi

annexa vt dicũt fit pductio aĩiarũ.⁊ ſic

fecit deus a pᷣmoꝛqio.⁊ ſic etiã fac nüc
nã. illa autẽ mꝗ cũ pexiſtat fore ſeiariũ
eſt ipiꝰ.⁊ ſic dicũt aias illas ꝓduci non
tm mãliter: ſ etiã ſeĩalit᷑ cũ eis pexiſtat
mã ſpuᷣalis ⁊ hẽat in ſe aliquã potentiã
actiuã ad hoc vt ex ea fiataĩa:ſicẽ et coꝛ⸗
palis nã ad hoc ꝙ ex ea fiant coꝛpoꝛa.

Tertia põ eſt ꝙ aĩe bꝛutoꝛũ ꝓducte
ſunt ex aliquo malir̃ ſed nõ ſeĩalr.mãli

inq; quia coſtat ex mꝗ. nõ aũt ſ eialit. qꝛ
maã illa nõ pexiſtit foꝛme tanq; ſemen ei
quod ex eo ꝓducẽdũ eſt:ſed cũ illa con.

creat᷑ ⁊ cũ illa deſtruit.⁊ hi dicũt omẽs
aĩas ſenſibiles nõ ſolũ a pᷣmoꝛdio: ſed
etiã nũc eẽ a creatoꝛe:nec tũ incoꝛupti

biles.qꝛ ipe creatoꝛ dat vnicuiq; dura-/

tionẽ ſᷣm ꝙ ↄpetit einẽ. Sed qm oẽs

he pes aliqͥq dicũt ĩpꝛobabile.nã pᷣma
dicit ꝙ aĩia ſeipam multiplicat ⁊ tñſfun

dit:ita tñ ꝙ aia nõ hẽat aliqͥq ex qͥ fiat.
⁊ hoc eſt ponẽ ꝙ foꝛma nãlis poſſit aliã

foꝛmꝗ cõſiłem ex nihilo ꝓducere.quod

eſt ĩpꝛobabile ⁊ S impꝛobatũ eſt di.viij.
S ecũda vero põ ponit aliquã materiã

ſpũualẽ aie pexiſtere ex qua educat᷑ aĩa

v̈tute nature.⁊ hoc ſatis è male intelli9/
gibile quõ ſit aliqua ſpũaliſ mꝗ que nõ
viuat nec vſuʒ hẽat.quõ etia ſit aliqua
ſpũalis mã ⁊ ex illa aĩa rolis fieri non
valet.⁊ iterũ. vbi eſt illa foꝛma ſpualis
qꝛ nõ vf eẽ in ſe.ſiaũt eſt cũ mã coꝛpali.
tunc vr ꝙ mãẽ educat᷑ de mã.quod nihil
vf eſſe dictüů. Similt tertia põ ponit q;
mã aie ſenſibłis ſibi cõcreat⁊ ꝙ ſił cuʒ
illa deſtruat᷑.H̊ aũt ponẽ ẽ iũ auctoꝛi-
tati phi ⁊ rni:materiã ſcilʒ alicuiꝰcre-

gture in nihil olo cedẽ.ſi eĩ mã coꝛpatł

ingenita ẽ ⁊ ĩcoꝛuptibłis młto foꝛtius
vr ꝙ ſpualis que dignioꝛ eſt ⁊ nobilioꝛ

fm ꝙ eſt ſub tali eſſe. Et iõẽ quartus
modꝰdicẽedi ꝙ aĩe que ſunt pure ſenſi⸗/

biles ꝓducte ſunt ex aliquo ſemialiter
ſed nõ mãlr̃.ſemĩalr᷑ inqᷓ; qꝛ foꝛme ſunt

gñnabiles 7 coꝛuptibiles ꝑ nãm. ⁊ ideo
ſicutalie foꝛme nãles nõ ex nihilo pdu

cunt᷑: ̊ cũ aliqua potẽtia actia in mã ex
qua fiüt tanq; ex ſemĩaria.ſic eti intel

ligẽdũ eſt in aĩalibus ſenſibilibꝰq̃ ſunt

foꝛme tin:cuiuſmodi ſuntĩ bꝛut aĩalib⸗
Et iõ cõcedẽdũ eſt aĩas ſenſibiles ſiue
aĩas bꝛutoꝛũ eẽ ex aliquo. nõ inq́; malt
ſ ſemĩialr᷑.qꝛ cũ anima ſenſibtis ſit foꝛꝰ

nõ hʒ mãm ptẽ ſui:ſ ſoluʒ fit ex potẽtia

mẽ actiua que ab agẽte excitat᷑ ⁊ pficit
quouſq; fiatanima.ſicut globus ꝓficiẽ
do fit roſa. Aliter tamẽ nũc ꝓducũt ex
illo ſemĩario:⁊ aliter in pmoꝛdio.quia

nũc pducũt᷑ ex ſemĩario pexñte ſᷣm ſuf-/

ficiẽtẽ actualitatẽ:in pᷣmoꝛdio vero ꝓp/
dgucte ſunt ſił cũ illo ſeiario:vłſi eĩariũ
illud aliquo modo pexiſtit añ diẽ qntũ

in quo facta ẽ animaliũ pductio.in die

vero quĩto eſt ad cõpletà rõem eductũ
ita ꝙ data eſt virtus actiua nẽ vt poſſet

Deicepsaialia q́;tũ ad coꝛpꝰ ⁊ q́;tuʒ ad

aĩam ꝓpagare ⁊ mitiplicare.⁊ qꝛ qdaʒ
ſuntaĩalia maioꝛis pfciõis ⁊ oꝛgania
tõnis:quedã pᷣo minoꝛis.iõ dĩna diſpõ
rectiſſime oꝛdinauit vt qued aĩalia ꝓ⸗
dqucerẽt᷑ ex ſuo pncipio ſemĩario ſʒ ma
ioꝛẽ actualitatẽ vtpote ſüũt illa qᷓ gnant

per ꝓpagatõnem:ita ꝙ ſimile ex ſimili.
⁊ iſta ſunt animalia pfectioꝛa. Quedã
vero ſm minoꝛẽ vtpote illa que generã

tur per putrefactõnem. quia enĩ imper
fectioꝛa ſunt: minoꝛi indigẽtadiutoꝛio
⁊ virtute vt pꝛoducatur ad eſſe.Hec au
tẽ poſitio rõbilioꝛ eſt ⁊ firmioꝛ.qꝛ cõcoꝛ
dat in H̊ tã aug.q; phᷣs.ait enĩ Aug.ad
oꝛoſiũ ſic.ſemẽ cuiuſiʒ arboꝛis quadaʒ
vĩ hʒ:vt cuʒ coꝛuptũ fueritin tra oꝛiat
⁊ nirgultũ pꝛoducatur:deinde ramus
nihilominꝰcõſtipata dilatet᷑ in frondi⸗
bus:deinde in eiſdem floꝛibus decoꝛa⸗/
ta fructificet.ita eſt in coꝛpoꝛe vt ita di/-

cam quoddam ſeminariũ vnde ſuo tẽ-
poꝛe creãte pꝛouidentia dei aliqua ge/

nera animaliũ oꝛiatur.⁊ hoc idẽ habet᷑
ſuper SHeñ.ad lrãm.plane ⁊ diffuſe.

vt. . videbit. H.
tis cõiecturis ⁊ argumẽtis.⁊ iõ dicit ꝓ
res coꝛpales plene ſunt vᷣtute aĩe.et H

Hoc etiã vult phs in.xvi.aĩaliũ vbi oñ

dit ꝙ vegetabilis ⁊ ſenſibilis pus ſunt
in ſeĩe in poꝰq; educàt in eẽ. ⁊ ibi videt
innuẽ ꝙ illud quod foꝛmat mẽbꝛa nõ ẽ
aliud q; ipa aĩe vtus:⁊ illã giam vocat
potẽtia actiuã intriſecã ipi ſemi que cũ

coꝛpꝰex ſeĩe ꝓductũ:ẽ oꝛgaicatũ vt poſ⸗

ſit ab eadẽ pfici ꝓdit in actu:⁊ efficit᷑ ꝑ6/
fectio coꝛpis phiſici oꝛganici:aut certe
illud qð for̃at mẽbꝛa potiꝰẽ vᷣt aie pꝛis
⁊ mrĩs ⁊ cuiꝰopatõe in bꝛut aĩalibꝰ du
cit᷑ in e aĩa ꝓlis.ſecaꝰaũt eſt in hibus.

₰●

pbat ibidẽ phᷣs ex mul

multũ ↄcoꝛdat verbis aug:.qͥ dic.terra
pgnãs ẽ ſemiĩbnõ tm reſpẽu arboꝛũ:ſʒ

etiã reſpẽu aĩialiũ. Hac igit᷑ opiõem

ſuſtinẽdo dð ẽ aĩas ſenſibiliũ in pᷣmoꝛ
dio nõ eẽ creatas ex nihilo: ſicut rões
ad h inducte oñdũt.huerũt eni ſeĩariũ
pncipiũ ex q ꝓducte ſunt ⁊ nüc ꝓduciſt
Ad illud vᷣo qð pᷣmo ob ꝙ ſiaĩe ſen
ſibiliũ ꝓducte ſunt ex aliquo:ꝙ ilłq ſur
ꝓductũ eſt ex alio.dð ꝙ nõ opꝑʒ.ſeialis

enĩ rõ ſiune potẽtia actiua ipiꝰmẽ eſt ibi

mẽ ↄcreata nõ ex aliquo pꝛoducta. illa
vo que ex illo ſemie oꝛiunt᷑ ꝓpe nõ dñt

dici creari. Ad illud qð querit᷑ ſieſt

ex aliquo illud eſt aut ſpuale aut coꝛpa
le.dð ꝙ nõ eſt mã ſpũalis: nec ẽ mã coꝛ

palis:ſᷣ ẽ qued poꝰſpũᷣalis idita a cre

atoꝛe ipi mẽ coꝛꝑali ⁊ ei innitẽs ⁊ ab ea

depẽdẽs.⁊ ꝓptẽa aĩa ſenſibilis ĩ bꝛutis

gnat᷑ ⁊ coꝛupit᷑ ꝑ traſmutatõem coꝛpat
nẽ. Et ſi tu obicias ꝙ aia ſenſibilis ẽ

motoꝛ ſufficiẽs.c h aliqͥd ⁊ hʒ mãm æ

foꝛmã.dð ꝙ aĩa ſenſibił nõ dr eſſe mo/
toꝛ ſufficis. q; ipa pᷣmo moueat coꝛpꝰ
qð pfiẽ: ſᷣ qa coꝛpꝰtotũ qð hʒ ẽ ̊ aliqͥd

vtute aĩe que ẽ for̃a eimouʒ ꝑtẽ:⁊ mo⸗

uẽdo pꝑtẽ ſuã mouʒ totũ:ſiẽ pʒ in gradi
entib⸗.⁊ ꝙ illd veꝝ ſit appꝑʒ.quia ſi aia

ſenſibilis poneret᷑ in coꝛpe quod nõ ha

beret partẽ mobilẽ niſi motu totiꝰſicut
in lapide nunq; illud moueret. Nel ali
ter dici põt.ꝙ ad hoc ꝙ aliqᷣd ſit motoꝛ
ſufficiẽs nõ opꝑʒ ꝙ diſteta mobili:ita ꝙ

ſit ſba altera differes pãmm foꝛma,z
ſed ſufficit ꝙ illa ſit foꝛma in genẽ ſbe

carẽs extèſiõe ꝑ ſe ⁊ p accñs.t hec for̃a

ſic eſt in v na pte tota ꝙ tota eſt in alia.

⁊ ideo ſic vnit᷑ iſti pti quà mouet ꝙ etiã

diſtat ab ea. et hec diſtatia ſufficit ad H
poſſit monere eã:nec requirit᷑ ꝙ hẽat
aliã mãm. ⁊ ſic eſt in aĩa ſenſitiua i his

aĩalibo q hñt huic opatõi oꝛgana apta.

Ad illud quod obꝛ ꝙ nõ poſſit eam
educere.dð ꝙ falſum ẽ.qꝛ anq; pcipet
dñns aquis ⁊ dicẽt. ꝓducãtaque ⁊c.anñ
ſeminariũ illud ſenſibiliũ aiaꝝ ⁊ ꝓdu⸗/
cendarũ nõ erat:aut ſi erat non erat in
tãta vᷣtute ꝙ poſſit ad pfectõem venire.

nõ ei põt creatura qͥcq;ᷓ niſi ſm ſtatuʒ ⁊
pceptu ſibi datũ a creatoꝛe.vnde cũ pᷣꝰ

eẽt vnde fieri poſſʒ: poſt factũ ẽ diuino
impio vt eſſet: vnde fieret. Ad illud
quod obꝛ de aĩalibꝰ que generant᷑ per
putrefactõeʒ. dicẽdũ ꝙ ſi ſint vari mo

di ſoluẽdi. Quia quidã dicũt ꝙ ẽ a celi

motoꝛe.quida ꝙ a creatõe. Põt tamè
ſim phicã poſitiõem plane reſpoõderiqꝙ;

ſicut humoꝛ fit ſemẽ per potentiã gene
ratiuã:⁊ poſtmodũ fit coꝛpus oꝛganicũ

in matrice:ita ꝙ anima illa ſenſibilis q

erat in potẽtia educit᷑ad actũ ꝑ virtutẽ

agentis pticularis:⁊ per adiutoꝛiũ coꝛ
poꝛis celeſtis.ſic etia in ꝓpoſito intelli⸗
gendu eſt ꝙ cũ in terra iſta eſſet aliquo

modo ſeminariũ illud ↄcurrẽetibꝰ elis:

⁊ adiuuãte coꝛpe celeſti vt genẽt᷑ caloꝛ
piuificꝰfit quoddã ſemẽ:ita ꝙ potentia
illa actiua que pꝛius latebat adiuta ex
actõne celeſtis coꝛpoꝛis ꝓficit et venit
ad pfectõnem ⁊ cõplementũ: ita ꝙ nec
celuʒ nec motoꝛ celi dat ſibi foꝛmãà vlti⸗
mãa:ſed ſolum adiuuat ⁊ excitat vt pꝛo/
ficiendo ad ſpecieʒ completã pueniat.

Et per hunc moduʒ intellgẽdũ eſt etii⸗

in alijs terre naſcentibꝰ. Et ſi tuob

ijcias ꝙ anima q eſt in potẽtia nõ habz

ſpeciẽ nec actum completũ a ſe:nec po-

teſt habere ab aliquo quod nò ſit ita no

bile ſicut ipſa:⁊ nullũ tale eſt coꝛpale.

Bicendũ ꝙ eſſe talis ſpꝑeciei eſt in mate
ria:ſed in potẽtia illa eſſentia eſt ita e

terioꝛata ad foꝛmã talis ſpeciei pꝛodu⸗
cendã ꝙ non poteſt ex illa eſſentia ſine
ratõe ſeminali alia educi:⁊ cum in acti
equcta eſt:habet eſſe:⁊ babet tale eſſe.

tit/

giteqd

Rwobilte⸗

alisſ

dicin
paucet!
6olu;

ili fonn

(cucta.
ſicutin
Liph
obiẽde

cꝛeic
lois ti

6zſuip

Pſthee
ſomerbt

iucitto⸗

dicegicirc

Mnpliczt

Uſionelin

ferüthin

cecofin
vigema
ric
rod
ql hoe
cuſpoe
lein
love

acli⸗

Pein pon
Ncharer
aſea.

1

B
griijen
zep ſon⸗

keiitſ

igtſerp
ateräch
.
cgie⸗
ii
lei
cätſen
dteti⸗
ſorpg 4
opis

„
*
den 4. 1
Pueki
monerdes

4 ſonſ
44 Ung „ .

Mt. Meci;
Nſtacniedinnn
m. AMilud
egenennt r
Flümrargmo
tädcitgenad
ie Puns

.
Rür en awee
AELMN

ladl
rindis
in enii dhr
Neig weeN
lrrera aauer

Sicuefen.

menta:hage
Nuſtiicrnaf
4
utccinte⸗
tt'. Afug
„ ſe,
S
en.
ri
inte tc
li ealt
4 e
5 Cdanh
s ſ *

inducit᷑ for̃a.

Oꝛ aũt ſit in aetu hoc hʒ ab extrinſeco
gagste qð eratens in actu.⁊ q;tũ ad hoc
nobilieſt ſpa que erat in po“. ꝙ aũt ſit
talis ſpẽi H̊ hʒ ab eo qͥ huiꝰ for̃e eẽntiã
indidit mẽ. alioqͥn nũq́; nã ipam ad eſſe
pPdueẽt niſi ðᷣs ipam mẽ indidiſſʒ ſicut
S oũſuʒ fuit. di.vin.⁊ iõ nõ oʒ ꝙ educẽs
illa foꝛmã in actũ ſit nobiliꝰ illa foꝛma

educta.⁊ hninſmõi ex ꝰin młtiſ põt põi
ſicut in mãlibꝰ⁊ in mitis t᷑re naſcẽtibꝰ.

Et ꝑ h̊ patʒ rnꝰad duo ſequẽtia.nã qð

obiẽ de diuiſiõe coꝛpis anuloſi iã aptũ
c.q eĩ coꝛꝰanuloſuʒ ẽ modice oꝛgaica/

tõis ⁊ q̃ſi ↄſitis in ptibꝰ in toto:⁊ iõ in
q̃ᷓiʒ ſui pꝑte ẽ aĩa in ꝓxĩa ſui diſpõe ad h̊

ꝙ ſit in actu.⁊ iõ fc diuiſiõe vᷣtute pon
foꝛme ⁊ bñficio coꝛpis celeſtis:fubdito
tes aũt ſunt mõi alij
dicẽdi circa H. Quidã enĩ dicũt ꝙ aĩa
mxtiplicat᷑ cũ ſit ſpũaliſ:ſiẽ pũctꝰ ad di
uiſionè linee:⁊ ſpẽs ad diſionẽ ſpeculi.
verũtñ in neutro hoꝝ intlłndu ẽ ꝙ illd
idẽ qð fiat vnũ fiat plura.⁊ iõ pcedens
via ẽ mag plana. Ad vltimũ ſiłr pʒ
rñꝙ cũ aial gñat᷑ ab aiali pꝑ ꝓpagatoʒ
⁊ ſi nõ decidat᷑aĩa ſic coꝛ didita coꝛpe.
qꝛ nõ ẽ aĩa diſibił vt coꝛpa:decidunt᷑tñ
cũ ipo coꝛpe ſpũs ⁊ caloꝛes ⁊ vᷣtꝰet aĩał

que adiuuat eũñ vᷣtute matcis ↄtinẽt vt
illa podactia que erat in hoꝛe ſeĩario
ad actüↄpletũ puẽiat.⁊ ex H̊ nõ ſequit᷑

ꝙ aĩa ꝓducat aliã aĩaʒ ex nibilo:nec ꝙ

ꝓducat ex aliq̃ mã:nec etiam ꝙ ꝓducat
ex ſeipſa.

s Ecundo queri

tur vtꝝ coꝛꝰ aĩaliũ ↄpoſita ſint

ex.iiij. ekis:an ex vno. Et ꝙ ex vno vr
PpPep ſcripturã que dic. pduct aq repti

le ⁊.⁊ ſiłr ꝓducat terra aiam viuètẽ.ſi

igit᷑ ſcriptura ſufficiẽter expmit aĩaliũ

materia cũ nõ expmat niſi ſimplicia eta

pzʒ . Ité foꝛdʒ ppoꝛtionari mẽ.

coꝛꝰ aĩe:ſᷣ foꝛaialiũ ẽ ſimplex.ꝗ ⁊ coꝛꝰ

vñt eẽ ſimplicia.gꝗñ ſũt ex.iii.elis.ꝗ c

Itẽ q;to aliqͥd ad naʒ ↄpoðis mag ac⸗/

cedit:tato minꝰẽ pfcm.qð eĩ ſimpliciꝰẽ
potẽtiꝰẽ ⁊ pfectiꝰ.ſi igit᷑ aĩa ſenſibił eſt

foꝛvalde potẽs ⁊ nobił.g dʒ eẽ pfectio

coꝛpis ſimplicis ⁊ nõ mixti ex.iii.ełis.

Itẽ coꝛpa ad oꝛnatũ celi ſpectãtia nõ
ſunt fcã de alia nã qᷓ; celũ ꝗð oꝛnat. pi

rõe ſi queda aialia oꝛnat terrò:⁊ quedã

aq̃s: quedã ſunt ex ſola terra:⁊ quedã
ex ſola aq̃̊. Itẽ ſi coꝛpa aialiũ ↄſtãt ex

iiij.ełis.tũc vr ꝙ cũ ełta ſpas habeàt di⸗

ſtĩctas ꝙ eła cõſtituẽtia coꝛꝰaĩalis ſint
in vnũ iũcta p violètiã.ſig violẽtia ẽõ
nãm: ↄſtitutio cuiuſlʒ coꝛpis aĩalis ẽ õ
nãm.qð ẽ incõueniẽs. Itẽè ex eſſdem
aĩalia ſunt ꝓducta tũc ex q bo ꝓducunt
nüc:ſ̊ nüc nõ pnt eła pᷣtute nẽ coaduna
ri. nõ pñnt coꝛpa aĩaliũ ex.iij.ełis ꝓdu

ci.maioꝛ ꝓpõ p ſe màifeſta ẽ.mioꝛ ꝓbat᷑

qꝛ nõ ẽ in ptate nẽ ignẽ facẽ dñdẽ.ſi enĩ
dñnñdẽt cũ mediũ interſticiũ aeris ſit fri⸗
gidiſſimũ nccio hr̃et ibi extigui:⁊ alia
plura ſequerẽt᷑ incõueniẽtia.ergo ⁊c.
Ad oxpoſitum arguit᷑ ſic.ſenſus eſt
opatio aĩe in coꝛpe ſᷣm cõfoꝛmitatẽè oꝛ⸗
gani ad obiectù:ſed quodlibet animal
habet actũ qui eſt pceptibił.iiij.q̃litatũ
que radicat᷑ in.iiij.ełis.g quodlibʒ aial
Oſtat ex.iiijæłis. Itẽè oẽ aĩalaliquo
motu ẽ mobile:ł ꝓgreſſiuo:łoſtrictõis
⁊ dilatatõis:łᷣ̊ nullũ elm de ſeẽ ſic mo⸗/
bile.g ncce ẽ aialↄſtare ex płbus elis.
Itẽ q;to foꝛma ẽ ſpũalioꝛ tãto ẽ plu
riũ opationũ pncipiũ:łᷣ aia ſenſibiliuʒ
SE foꝛma valde ſpũalis.gꝗẽ pᷣncipiũ miti
ꝓlicis oꝑatõis:ſ̊ coꝛpꝰdatũ eſt ad ſbᷣmi
niſtradũ ei. neceſſe ẽ ꝙ coꝛpꝰſit aptuʒ
⁊ idoneũ ad diuerſas opatiões: ſed nõ
eſt apt ad viuerſas oꝑatões niſi ꝑ di⸗
uerſas vᷣtutes:nec ad diuerſas vtutes
niſi ꝑ diuerſas nãs.nec habʒ diuerſas
nãs:niſi qꝛ ex diuerſ ẽ ↄpoitũ.ergo c.
AYtẽ q;to foꝛma poſterioꝛ ⁊ vlt᷑ioꝛ tãto
nobilioꝛ ꝓ eo ꝙ anterioꝛa ſunt mãlia re
ſpectu poſterioꝛuʒ. ̊ nobilioꝛ eſt foꝛma
mixti q; foꝛma ełł.ſig aia ſenſibitł cũ ſit
foꝛma nobitł dʒ hr̃e coꝛpꝰnobile.g coꝛꝰ
aialis nõ tinnõ eſt coꝛpꝰſimplex:ſed cõ
ſtat ex diuerſis etis. dicendu ꝙ
abſq; dubio coꝛpa aĩaliũ hnt in ſe nãm
quatuoꝛ elemẽtoꝛũ ſicut oſtẽſum eſt ꝑ
quatuoꝛ rões.tũ ꝓpter h̊ ꝙ ſint idonea

ad ſenſum.tũ ꝓpter hoc vt ſint idonea
ad motuʒ.:um ꝓpter hoc vt ſit idonea
ad mttiplicitatẽ oꝑatiõis.tũ ꝓpter hoc

vt in ſe habeat dignitatẽ cõplexionis.
que omnia cõ petũt illi coꝛpi quo pficit
aĩa ſenſibilis.⁊ ꝓpter hoc dicit᷑ habere
aliquè gradũ pfectuʒ mixtõis vbi non
tm ſit mixtio ſed etiã cõplexio.pfcꝗ aũt

mixtio nõ eſt quouſq; ↄcurrãt quatuoꝛ

elemẽèta.aqua eĩʒ cũ ſit ſotilioꝛ terra in
decupla ꝓpoꝛtõe penetrat ptes terre:ſʒ
nõ pfecte ꝓ eo ꝙ aliquã hẽat groſſiciè.
ger pᷣo qui eſt ſõtilioꝛ in cẽtupla ꝓpoꝛtõ
ne adhuc intimiꝰ ſe pfundat: ſed ignis
qui eſt ſtilioꝛ ⁊ rarioꝛ ĩ milleſima ꝓpoꝛ
tione ſpᷣtilitate ſua penetrat vſq; ad in-
time.⁊ ſic fit alteratio plena vſq; ad mi
nima ⁊ mixtio pfcã.qꝛ miſcibilia ſunt p
fecte alterata.⁊ ſic pʒ ꝙ talr̃ debẽt ↄpõi
coꝛpa pficiẽda abaĩa ſenſibili. Ad il
lud pᷣo qð oſ de aucte gen.dð ꝙ illud
dictũẽ p quãd pdnãntia ſiue aꝑpꝛopᷣa
tionẽ:ſicut meliꝰpatebit.j. Ad illud
quod obꝛꝙ for̃a dʒ ꝓpoꝛtõnari mẽ.dð
ꝙ ven ẽ in ↄditõibꝰ que ↄpꝑetũt mag ipi

for̃e.aĩa aũt cũ ſit ſimplex in ſõa multi

plicit᷑ ẽ in vtute.⁊ iõ nõ ↄpetit pt coꝛpꝰei
aſſiłet ĩ ſimplicitate ꝓ eo ꝙ ſimplicitas
coꝛpalis repugt mitiplicitati virtutis.
⁊ p H̊ pʒ ſol o. Ad iltd quod ʒꝰobꝛ qꝙ;
q́;to aliqs ↄpoſitiꝰ tãto minꝰ pfcm.̊ eĩ

ſi hèat vitatẽ in ſpiritibꝰ quoꝛũ pfcio

attẽdit᷑ p acceſſuʒ ad ſumme ſimplex:ñ
tñ hʒ vitatẽ in coꝛpibꝰin quibꝰmagnifi
cat᷑ virt ex ptiũ magnitudine:ſiẽ magꝗ
vrit magn'ignis q́; puꝰ ⁊ plurificat᷑ ex
ptiũ multitudine: ſicut maioꝛis virtu
eſt ſirupꝰ»poſitqᷓ; liq̃r impmixt.et iõ
h ò int᷑ ceta aĩalia eſt pfectiſſim:inter

cetera eſt cõpoſitiſſimꝰſicut planiꝰvide

bit᷑ inferius. Ad illud quod obicit᷑de
coꝛpibꝰoꝛnãtibꝰcelũ.dicẽdũ ꝙ nõ ẽ ſiłe
quia illa nec ꝓpꝛijs motibꝰmouent᷑ nec
ſpũalibo pficiũt᷑ quibꝰdebeat᷑ multipli⸗
tas opationũ:pvel diuerſitas ptiũ cõ po
nètiũ ⁊ oꝛganoꝛũ ſicut potẽtia in aĩabꝰ.
Ad illud quod obicit᷑ ꝙ fit ełoꝛũ vio
lentatio.dð ꝙ nõ eſt intlłndũ qp dñs in
pᷣmoꝛdio cũ coꝛpa aĩaliũ ↄpoſuit:eła ex
diuerſis ſpis ↄcurrẽ fecerit. hoc eĩ nõ
opoꝛtebat. quia tã aqua qᷓ; terra ñ ſunt
elemẽta pura:ſed alijs pmixta ſʒ earũ
parteʒ ſᷣm quã facta ſunt ex eis aialia.

U

tu etiã quia ſi eſſent pura x ſimplicia in
vno elemẽto ſunt cetera in potẽtia ⁊ ex

vno ppñt fieri oĩa ſi aſſit virtꝰ alterãs et

actiua ſine aliqua mutatõe locali:ac p
hoc ſine aliq̃ violêtatõe. Et p hoc patet
rij ad vltimũ.qꝛ ſitr qñ fit mixtio ełoꝛũ
nã nõ facit ignẽ qui ſurſuʒ eſt deſcẽdẽ.
vel aerẽ:ſᷣ eu ignẽ vel aerẽ: qui vel è in
terra vel gñat᷑ p actionẽ alicuiꝰagẽtis
facit venire ad oſtöem aĩalis.⁊ Hᷣ qdem
fit ꝑx nãm:ñ p violẽtiã.q; ei nã ſᷣm diẽ
ſemp deſiderat qð meliꝰc᷑: mã que è ſſ
foꝛma ełari appetit eſſe ſbᷣ foꝛma mixti
⁊ que eſt ſo foꝛma mixti axpetit eſſe ſub
foꝛma ↄplexõis.ideo cũ ex diuerſis ele

mentis fit mixtio in vnũ appetitꝰnẽ cõ⸗

plet᷑⁊ violẽtia nõ infert᷑.

Ertio queritur

vtrũ coꝛꝑa aĩaliũ magis ↄſtẽt
ex ełis paſſiuis qᷓ; actiuis vel ecuerſo.
Et ꝙ magis ex elemẽtis paſſiuis.illud
videt᷑ p ſcripturaʒ que dicit ea facta ex
terra ⁊ aqua.hoc autẽ nõ eſt diciũ quia
quodlibet illoꝛũ elemẽtoꝛũ ſit alioꝝ ani
maliũ ſenſibiliũ tota materia.̊ dictuʒ
eſt p pdominãtiãa. Itẽ ſicut vult phs

ex eiſqdẽ cõſtãt aĩalia ex quibꝰnutriunt

ſed aĩalia maxĩe nutriũt᷑ ex aqua ⁊ tra
p cibũ ⁊ potũ.ꝗ̊ c. Itẽ ex eis maxie
cõſtituũt᷑ coꝛpoꝛa in quibꝰmagis requi
eſcũt.quia quies attẽditur penes appe
titum: ⁊ axpetitus intẽtio pꝑꝑnes quati/
tatem pꝛedominãtiſ.ſi ergo alia elemẽ
ta maxime requieſcũt in aq̃ vł in terra

videt᷑ ꝙ ex eis maxime ſint cõſtituia.

Itẽ in cõpoſitõe coꝛpũ aialis mem9/b
bꝛa officialia fiunt ex cõſimilibꝰ⁊ conſi
milia ex humoꝛibus:ſed in humoꝛibus
maxime dominat᷑ natura aquea:a ĩ mè
bꝛis ſolidis maxime dominatur terrea.
ergo ſi elemẽta non veniũt ad conſtitu
tionẽ coꝛpoꝛis animalis niſi per humo⸗/
res ⁊ membꝛa.pvidetur ꝙ; omia anima/
lia ex his duobus elemẽtis ſint conſti/
tuta. Ad oppoſitũ arguitur ſic ſicut
phloſophus vult. vita maxime eſt per
calidum ⁊ humidum. ergo ſi omia ani
malia viuunt: in eis habundat et pꝛe-/
dominatur calidum et bumidum.

—

cmol

ueclel
eſo

B ſdegia

Clp'rn
papue!
ſirt
Ne
inepn
tmacſ
baiali
bilint
copan
Jun
ſachhile
blisgen
Mina⸗
glcnhet
g. Gi⸗
Ploſticui
chitaten
ſeckrz
Riſarß

(aaſn
pe

polatil

pber⸗
nuli⸗

Altremi

coppubi
lpanin
(itqtüͤre
Deritdi
riorchic
dapere
Wdup
iad
marde
pib'
eiſm⸗
gaſt
ſitnan
uis:ſi
aute
ſiuaß⸗
1molt
finis.f
untac
natiaie
moti,

miſnli⸗
ni wu
ſ mrnis
arrale
AEowehn
mineſdeſti
enlii⸗

leri.

nnr

nAHNuII
Nrereiznuit
ngsru
u anesape
tomesgnii,
ncdalateni
mnaadtintenn

. 1. .* e ,
Nhüdiclonen,

„„ 414
. emne
“

1
min 1e
v ninun

, 4 en
4 1 A.
ceuma
e NN
Sniſi
1
4 d eEN
. ,,,
2 ſene/ V
eE 4

ergoilti elin cnibec pneiptr inſunt. H

autẽ elemẽtũ eſt actiuũ.ſ.aer.ergo &t.

Iſtẽ ſicut vult aug.ſuꝑ ge.ad lit.li.iij.
1 de aĩa ⁊ ſpĩ.lux eſt illud quo mediate
coꝛpꝰvnit᷑ aĩe:⁊ aĩa regit coꝛpꝰ.ꝗ ſi lux
pcipue repit᷑ in igne.vr̃ ꝙ in coꝛpe cu/
iuflibet aialis na ignis debeatpdnari.
Itẽ aĩa ſenſitiua ſiẽ ẽ pncipiũ ſẽſus

ita ẽ pncipiũ motꝰ.ꝗ aĩaliũ coꝛpoꝛa nõ

tm ad ſenſuʒ:ſ̊ ad motũ debẽt eſſe hilia
H aĩalia grauia ſunt mime ad motůhba

bilia.⁊ H ſunt eła paſſiua.g vr ꝙ aĩaliũ
coꝛpa mag ↄſtẽt ex actiuis q; paſſiuis.
Itẽ nobili pfectiõi dʒ rñdẽ nobile ꝑ
fectibile:ꝑ̊ aia ſenſibit ẽ pfcio valde no
bilis. ̊ coꝛpꝰillius maxĩe ex his dʒ elłis
ↄſtitui q ſunt nobilioꝛa inter coꝛpa ſim
plicia.H̊ aũt ſunt eła actiua nõ paſſiua.
g &. Situ dicas ad ̊ ꝙ aĩaliũ coꝛpa
plꝰoſtituũt᷑ ex elis actĩs qᷓ; paſſiuis ſᷣm
q;titatẽ ᷣtutis nõ moł᷑.obꝛ h qꝛ motꝰ
ſeqt nãʒ pdnant ſʒ q;titatẽ: ̊ aues mo
uẽt᷑ ſur.g vr ꝙ ĩ eis ſʒ q;titatẽ pdnẽnt᷑
eła q̃ͥ ſnnt nata vt ſurf.h aù᷑t ſunt actia
⁊ nõ paſſiua vt ignis ⁊ aer.g̊ c. Itẽ
volatilia ſunt ad oꝛnatũ aeris:łᷣ oꝛnatꝰ

pPꝓbꝑpe ⁊ debite collocat᷑ in eo qð oꝛnatur

nullũ aũt coꝛpꝰ ꝓpe ⁊ debite oꝛdinat᷑ in
gere niſi in qͥ dnant᷑ ela actia.ꝗ ſi auiuʒ
coꝛpa ibi oꝛdinãt᷑ vt ipm oꝛnatia vr̃ in
eis pdnant᷑ actia eła.ꝙ ſi nõ ꝓpe ibi lo/

cat q; ñ reqeſcũt:ſj mag ĩ tra.vr ᷣ po
debeãt dici volatilia ad oꝛnatũ tre q; ae

ris:cũ fcriptura ᷣdic. Nẽdð bʒ ꝙ;

dDußlex ẽ q;titas viʒ mobitł᷑ ⁊ vtus.ᷣm H̊

põt duplr attẽdi ełoꝝ pdnãntia. videlʒ
q;tũ ad molẽ ⁊ q;tũ ad virtutẽ. ſi eĩ loq̃
mur de panontia q;tũ ad molẽe: ſic ĩ coꝛ
pibaĩaliũ pdnant eta paſſiua ⁊ non ex

eiſ maxie dnr eẽ fcã.ſiaũt loq̃mur q;tũ

aqq;titatẽ vᷣtutis cũ coꝛpꝰↄplexionatũ
ſit natũ regi ab aia mediatibꝰełis acti⸗

uis:ſic pdnant in eis eła actia. Rõ

autẽ huius ſcʒ ꝙ elemẽta actiua ⁊ paſ⸗

ſiua ſᷣm hãc duplicẽ qtitatẽ virtutis.ſ.

⁊ moliſ viciſſim pdomint᷑ ſumit ex pte
finis.finis enĩ ĩ ponit nccitatẽ his que

ſunt ad finẽ. finis gũt coꝛpis còplexio⸗/

nati aĩa eſt inquãtũ dat ei vit ⁊ ſenſuʒ

⁊ motũ,ad vitã autẽ coꝛpꝰillud non eſſe

H

Dabile ſi pdominarẽtur ibi ea paſſina
quãtũ ad quatitatẽ ⁊ virtutẽ ꝓpter ſui

groſſliciẽ ⁊ ſoliditatẽ: ſicut ſunt coꝛpoꝛa

mineralia. Sitr nõ eſſet habile ſi pdo⸗
minart᷑ ei eta actiua q́;tũ ad virtutè et
molẽé. quia ſtati ↄſumerẽèt᷑ eta paſſiua:
nec eſſet quod poſſet vegetari abaia.⁊

ita opoꝛtuitꝙ ex quada mutua pdnan
ↄſurgẽt qᷣdà mutua ꝓpoꝛtio ⁊ cocoꝛdia

ex qua coꝛpꝰillud eetaptũ ad vit ſuſci
pienda ⁊ aiam que eſt q̃ſi qd armonia

ad ſenſuʒ.ſitr idoneũ nõ eet niſi pdnña⸗/

ret᷑ nã eli paſſiui q;tũ ad molẽ.qꝛ tactꝰ ẽ

mꝰint᷑ oẽs ſenſus aialis in quo ſenſu
pdñat᷑ terra:⁊ ita ſi nõ pdñaret᷑ terra ĩ
coꝛꝑe nõ eẽt idoneũ ad tactũ.ergo nec
ad aliquẽ ſenſuʒ.Sitr oꝑʒ ꝙ ad hoc ꝙ

ſit idoneu ad ſenſuʒ pdqnaret ĩ eo ignis
ea ad virtutẽè ſiue caloꝛẽ.caloꝛ enim ⁊

puᷣs ſunt inſtrumẽta vtutis ſenſitiue.
⁊ hoc eſt qð diẽ aug.ſuꝑ ge.ad lit.li.ij.

tact'ò eſt qntꝰin ſenſibꝰtreno eło magꝗ

cõgruit ꝓinde ꝑ totũ coꝛpꝰ aians.quia

maxime ex terra eſt:tactu ſentiut ⁊ poſt
gia cui ſentièdi vis eſt cũ coꝛpea no ſit

p ſptiliꝰcoꝛpPꝰagitat vigoꝛè ſentiẽdi.in⸗/
chat naq; motu in omnib“ ſenſibus ꝑ
ſubtilitatẽ ignis.Et ita ex hoc pʒ ꝙ coꝛ
pus ſit idoneũ ad ſenſum neceſſe eſt vt

actiuoꝝ eloꝝ ⁊ paſſiuoꝝ eè mutuu pꝛe
dñniũ.Sir ad hoc ꝙ ſit idoneũ ad motũ

ncce eſt ꝙ eła actiua virtualr̃᷑ pꝛednẽnt᷑
mediãtibꝰquibꝰ aĩe vis motiua ad mẽ-⸗
bꝛa ptigat. ncce eſt eti q dnent᷑ paſſiã
ſm q;titatẽ molis ex quibꝰↄſtituat mẽ
bꝛa ſolida ad mouendu idonea.Ei boc
eſt quod dicit Aug.iij.ſuper geñ.ad lit.
ignis omnia penetrat:aut motuʒ in eis
faciat.⁊ poſt. Ideo autem caloꝛis pᷣua
tione cum coꝛpus nimis frigeſcit obtũ
ditur ſenſus.quia motus pigreſcit qui

ex caloꝛe ĩeſt coꝛpoꝛi.ſic igitur pꝛopier

motum neceſſe eſt eſſe mutua actiuoꝛũ

⁊ paſſiuoꝛũ elementoꝛũ in coꝛpoꝛe ani-
malis pdominstiã vt membꝛa ſint mo⸗
bilia ita ꝙ vigoꝛez ha beat ⁊ agilitatem

ex aere et igne. ſoliditatem vero ha be⸗
ant ex pdomineo aque ⁊ terre ſᷣm qua⸗

titatem.aqua igit᷑ ⁊ tra ĩ oibꝰ elemẽtãi

bus ſᷣm quotitatẽ molis pdominãtur.

BR Z”Z S
. 8

ſicut enĩ aliqͥs artifet miſcẽdo terrò cũ
aqua facit lutũ:⁊ ex illo ↄponit ſtatuaʒ
ſic duʒ liquoꝛ aqueꝰterre miſcet᷑ fit hu
moꝛ:⁊ dũ ille coagulat ꝑ nãm fit coꝛpꝰ
oꝛganicuʒ. Dupłr autẽ põt ĩtelligi hec
ↄmixtio.aut ita ꝙ aque pexũñti fluxibili
immiſceat᷑ terra:aut ecotra vt tra pmũ
ſit quaſi arida.⁊ ad ſuarũ ptiũ cõtinua
tionẽ cõmiſceataqua.⁊ his duobꝰmo⸗
dis inducta ſunt aialiuʒ coꝛpoꝛa.⁊ ideo

dicũt eſſe ex aquis: quedã ex terra fcꝗ.
hoc autẽ nõ eſt dictũ: quia illa fcã ſunt

ex aquis plus habeàt de aqua q;tuʒ ad
ſubſtantiã qᷓ; de terra:cũ omne coꝛpus
animàt ad ſuiↄſtõeʒ plꝰrecipiat de tra
q;tũ ad ſbam.tũ ꝓpter h ꝙ ipa ẽ q pbet
alijſ ſoliditatè ⁊ ſtabilitatẽ.tũ eti quia
ipa habʒ parũ de ſpecie:⁊ multũ de mã.
ſed ꝙ dictũ ẽ aliq̃ eſſe fca: H ẽ qꝛ magis
ĩ eis q; in alijs dnat᷑ natura aquea.hoc
autẽ dico nõ qᷓ;tũ ad pdniũ actiue qua
litatis vel paſſiue:ſed qᷓ;tũ ad aliqua cõ
for̃itatẽ nẽ pꝑ quã illa que ex aq̃ ꝓducta
ſunt:in aqͥs magis delectant᷑ eſſe.⁊ qm
humoꝛ aqueẽ in duplici dꝛia. viʒ ĩ rõe
humoꝛis fluctuãtis.⁊ iõ rõe va poꝛis ex
alatis.iõ aqua ẽ pncipiũ duplicis gñis
aĩaliũ.ſ.natatiliũ ⁊ volatiliũ.natatiliũ
ſ̃m röem humoꝛis.⁊ iõ illa remàſerunt
aqͥs.volatiliũ rõe vapoꝛis.⁊ iõ cũ ille
va poꝛ ſit ↄmixt aeri ⁊ ferat᷑ ſurſuʒ.vo⸗/

latilia in aere ſoleuãt᷑:⁊ eo vſq; poſſunt

aſcẽdere quouſq; inueniataerẽ hũidis

⁊ exalatõibꝰpĩgueſcẽtẽ.⁊ h̊ eſt q dicit

aug.iij. ſup ge. ad lit. iſte inferioꝛ aer q;
excipit exalatiões humidas mañ ⁊ tre

⁊ ad aues ſuſtinẽdas quoda mo craſſat
nõ.n.ex aqͥs accipit aĩalia.qð enĩ eius

humidũ ẽ h̊ poꝛtat aĩaliũ coꝛpa que ita
vtũt᷑ pꝑènis volàtes quẽadmodũ piſces
uibuſqã ſuis alis natãtes: ꝓĩde ſciẽt᷑
puᷣs dei ex aquis dicit eẽ ꝓducta vola
tilia. Aquarũ eĩ nã biptitu locũ ſoꝛtita

eſt. inferioꝛẽ ſcʒ in vnda labili.ſupioꝛsẽ

vero in aura flabili.illũ deputatũ natã
tibiſtũ volãtibo:ſic H ełlo ↄgruos etiaʒ
duos ſenſus aĩalibus datos videmus
olphatũ exploꝛadis va poꝛibꝰ. guſtũ ex
ploꝛandis liquoꝛib. Ex pdictis igit᷑
patʒ rñſio ad qõem ꝓpoſitã.patet etiaʒ

rñſio ad obiecta.quia in coꝛpibꝰ alaliũ

pdominãt᷑ elemẽta paſſiua q́-ũ ad quia

titatẽ molis:ſicut oſtẽdũt ròes ad pteʒ

pms inducte. pdominant᷑ nihilominꝰ
actiua q;tũ ad q;titatẽ vᷣtutis ſicut oſtẽ⸗
dũt ratõnes q̃tuoꝛ in cõtrariũ adducte.

Ald illud vero qð obicit q;;to i vola⸗

tilib pqñet᷑ aer m q;titatẽ: qꝛ aer mo⸗
uet᷑ ſurſum.dicẽdũ ꝙ cũ dicit᷑m motus

ſequit᷑ nãm pdnantis.h̊ᷣ verũ ẽ de motu
nãli qui debet᷑ coꝛpi rõne ſui ponderis.
nõ tamẽ eſt veꝝ de motu aĩalis qui eſt

de nirtute ipius anime.coꝛpa aũtauiũ

nẽ ſue relicta nũq; aſcendẽt in aera ſed
deſcẽdũt ad terrà.ꝙ aũt aſcẽdat hoc eſt
p vĩ aĩe ſuffragatibꝰſibi pẽnis ⁊ ſpiriti⸗

bus iterioꝛibꝰ⁊ vapoꝛibꝰ in aere eleuad

Ald illud quod obicit᷑ ꝙ aues oꝛnant
aera.dð ꝙ nõ dicũt᷑ oꝛnare aera: qͥa ibi
magis qͥeſcãt q; in terra.ᷣ eĩ ẽ falſum.
in terra eĩ quieſcũt ⁊ ab ea recipiũt ali
mẽtũ.ſ̊ rõ huiꝰẽ qꝛ auiũ actus ẽ motus
maxie in volatu.⁊ qꝛ illũ exercèt ĩ aera
iõ dñr aera decoꝛãe ⁊ oꝛnare.potiſſimũ
enĩ actũ ſuũ ibi exercẽèt.

Onſequenter

q̃rit q oꝛdĩe aialia ſunt pducta

Et circa h̊ qrunt᷑tria. pᷣmo querit᷑ de

oꝛdine ꝓductiõis ex pte finis. ⁊ vᷣo ex
pte tẽpis. ʒꝰvero eſt parte ꝓductõnis
quieis. B .
Ira primü ſic
pꝓcedit᷑ ⁊ qrit᷑ vtꝝ oĩa ſenſibilia
fcã ſunt pꝓpt hoĩem. Etꝙ ſic vr̃ bpᷣmo ꝑ
ſcripturã ge.i.dñamini piſcibꝰ mariſ⁊
volatilibꝰce. Xc. ⁊ poſt ge.ix.oẽs piſces
maris manui nr̃e traditi ſunt.etoẽ qð
mouet᷑ ⁊ viuit. oĩa ad vtilitatẽ homĩs
fcã ſunt. Itẽ ap.i.con..iij.oĩa nr̃a ſũt
dicit viris iuſtis.g ꝓpt viros iuſtos
oĩa ꝗcũq; fcã ſunt:ſùt ꝓducta.ꝗ⁊ aialia
ſenſibilia. Itẽ phᷣs hoèẽ finis qͥdã mõ
oĩm eoꝝ q funt.ꝗ⁊ ſenſibiliũ. Itẽ oĩa
bõa exoptãt nõ qðcũq; ̊ ſũmũ: ſicẽ vult
dioꝰ.⁊ phᷣs:ſ int᷑ creatas ĩferioꝛes ſol
hõ natꝰ ẽ imediate ad deũ ptigẽ.ꝗ alie
create oꝛdint᷑ ĩ finẽ mediate hoĩe:ſ qð
ĩ fine oꝛdiat᷑ alio mediate ẽ ꝓpter illud.

oe
mnin
eſteſe
ſenſbbi
piüita
ſoͤhon
gialia⸗
quech
ſeſil
ergo
fruſt
Sit
komi
lünte
gialin
lmgonut
ſomula
buerütfi
Cettefru
beſlieno⸗
calletti
funnor
dialin
winis
node
debue
ſuisa
gefeg
Cinan

licſycn

Arreniſ
elgloni
keſts.
ükine⸗
Racdir
Gdade
1dnen
eſtnor
dupe
lis ty
ſipn⸗
creat
eſt de
altiſſi
tatis.
liquie
fine:ſie

ppter/

Recdebechgs
.
usafn
usſotaſi⸗
Nmücgme.
Wäiziſ
omailsic
ecraaütti
Mtinenſt
italeititbpetl
bicmnst ſpini⸗
b'naereleuat
lanes anant
mraen daibi
nheäiflam.
Nunadidl

enr

2 *
W 72
” N
o NN

4*

„7 ſ
etN
ee
II .
4* ⸗
o 1.
„ 0N
nulene AR.,
GAN,
.
95 9 M
„ „
SSS
enſvii

ergo omnia ſenſibilia facta ſunt ppter
hominẽ. Sed cõtra tate dignitatis

eſt eſſe rerũ finẽ ſicut eſſe pᷣucipiuʒ:ſed
ſenſibiliũ aĩaliũ ſolus deus fuit pꝛici-

piũ ita ꝙ nõ homo.ergo earũdè finiſ eſt
nõ homo ſed deus. Itẽè quedaʒ ſunt

aĩalia que ñ valẽt homini niſiad eſum.
quedã que nõ valet niſiad veſtimentũ:
ſed ſi homo ſtetiſſet his nõ indignuiſſet.
ergo huiuſmodi aĩalia:aut facta eſſent
fruſtra:aut nõ ſunt facta ꝓpter hoiĩiem

Si tu dicas ꝙ de ea fecit quia puidit
hominẽ eſſe lapſurũ.tũc videt᷑ ꝙ in vo/
lütate homĩs ⁊ ptate cõſiſteret vtrũ illa
aĩalia fruſtra eſſent.quod falſum eſt.
Itẽ ſiaĩalia facta ſunt ꝓpter hoĩem
ergo nulla de bet eſſe facta cõtra hoĩeʒ
ſed multe beſtie ſunt nociue.ergo nõ de

buerüt fieri in pᷣmaria rerũↄditõe:aut
certe fruſtra facta ſunt. Si tu dicas

beſtie nõ poſſunt nocere ſi hbomo nõ pec-/
caſſet.tũc videt᷑ ꝙ poſt peccatũ hominis
fuit noua potẽtia eis tradita. Itez ſi

aĩalia facta ſunt ꝓpterhabitatoòͤem ho

minis decoꝛãdam cũ in ſtatu innocetie
nõ deberet habitatio fedari.videt᷑ ꝙ nõ

debuerũt coꝛuptibilia aĩalia fieri que

ſuis conuptõibꝰ ⁊ exalatiõibꝰinficerẽt
gerẽ. Si tu dicas ꝙ nõ coꝛũpent᷑ h eſt
cõtra augꝰ.ſuꝑ ge.ad lit.li.iij.qui dicit

tũc facta eſſe aialia viuẽtia de rapina.
Ait eni ſic.quedq refectõem coꝛpiſ ſui
ex alioꝛũ querũt coꝛpibo.vbi loquit᷑ de

beſtys. Atẽ quicqd ſit de hoc ſiue mo
riãt᷑ ſiue nõ moꝛiãt᷑ videt᷑ ꝙ aĩalia q alia

deuoꝛãt hoĩs habitatiõem dehoneſtẽt
cũ ea deſtruũt q̃ ad ipius faciũt decoꝛtẽ

⁊ oꝛnatũ. Ndad pdictoꝛũ ĩtelligẽtiã

eſt notãdũ ꝙ finis ad qu res oꝛdinan

Duplex eſt. Quida eni eſt finis pᷣncipa
lis ⁊ vltimꝰ.quid eni eſt finis ſub fine
ſi pmo modo loqͥmur de fine:ſic omniũ
creaturaꝝ tà rõnaliũ q; irrõnaliũ finis
eſt deꝰ.qꝛ oĩa ꝓpter ſemetipm creauit
altiſſimꝰ*.oĩa eĩ fecit ad laudẽ ſue boni⸗/
tatis.ſi autẽ loq̃mur de fine nõ pncipa
li qui eſt finis quodà modo:⁊ finis ſub
fine:ſic omnia ſenſibilia alia facta ſunt

ꝓpter hominẽ.⁊ hoc inſinuat phᷣus cũ

dicit. ſumus finis nos quoda mò oĩm

eoꝛũ que ſunt. Inſinuatetiã ſcriptura
multo excelletius cũ dicit. faciamꝰho.

ad ima.⁊ ſimili.no.⁊ pſit piſ.maris ⁊c.
quia eni homo ratõnis capax en:ideo
habet libertatẽ arbitrij: ⁊ natẽ piſcib
do minari.quia vero ꝑ ſimilitudinẽ na⸗/
tus eſt in de immediate tendere.ideo
omẽs creature rõles ad ipm oꝛdinant

vt mediãte ipo in finẽ vltimũ ꝓducant
Ett ſic ↄcedẽde ſunt rões oſtẽdẽtes aĩia

lia ꝓpter hominè facta eſſe. Ad diſ/

ſolutiõem autẽ rationũ que inducũt᷑ in

cõtrariũ nõndũ eſt ꝙ alit᷑ oꝛdinat᷑ aialia

ad hoĩem ſm ſtatũ innocètie.aliter ſᷣm

ſtatuʒ nature lapſe.ſᷣm ſtatũ innocètie

oꝛdinàt᷑ ad hoĩem ſᷣm roem qdruplicèẽ.

Pꝛima rõ eſt ad manifeſtãqu ei ipiuʒ
quod manifeſtarẽt dũ ei ꝑ oĩa obedirèt

S ecũdo ad decoꝛadũ homis hitaculũ

ppulchꝛũ enĩ erat habitaculu hominiſ

gialiũ multiplicatõe nõ ſolũ arboꝝ de
coꝛari. Tertio ad excitadũ hoĩis ſenſuʒ
nvt impioꝛũ animaliũ naturis diuerſis

videret homo multifoꝛmitatẽ ſapiẽtie
ↄditoꝛis. Quarto ad moderaduʒ eius
affectũ dũ homo videret animalia ſᷣm
rectitudinẽ ſue nature currere ⁊ amãe

illud ad quod naturalit facta ſunt ex hͥ
excitaret ad amadũ deũ.Et ꝓpter has
rõnes nõ ſolumodo fecit deus iumẽta
ſeg etiã beſtias ⁊ pecoꝛa.oĩa eni faciunt
ad homis ptilitatẽ ſᷣm rõnes pdictas.
m ſtatü nature lapſe oꝛdinat᷑ iſta ani/

malia ad vtilitatẽ homĩs:ſed alt beſtie
⁊ alit iumẽta.iumẽeta enĩ ⁊ ꝑccoꝛa oꝛdi/
nant᷑ad reuelandu hominis indigẽtia
qᷓ;tũ ad cibũ ⁊ q;tũ ad veſtimẽtũ⁊ q;tuʒ
ad obſequiũ:ſicut ſunt equi ⁊ aſini c&.

Lq;tü ad ſolaciũ ſicut quedã aues ⁊ ca⸗

*

Xd.

tuli ⁊ ſiłia.⁊ ſic facta ſunt ꝓpter hoiem
rõne quadruplici.ſiłr aialia ſiue beſtie

noxia oꝛdinat᷑ ad hoĩem ſᷣm q̃druplicẽ

rõem ⁊ vtilitatẽ quò ponit aug.ſuꝑ ge.

ad lit.li.iij. dicit enĩ ꝙ aut penalr̃ leqũt:
aut ſalubꝛiter exercet:aut vtiliter ꝓbat
aut ignoꝛanter docent. Et ſic patet ꝙ;
tam beſtie qᷓ; reptilia et iumenta facta

ſunt pꝛopter hominẽ ſiue in ſtatu inno

centie:ſiue in ſtatu nature lapſe.planũ

eſt eti ꝑ hᷣ illq qð obicit᷑ in cotrariũ.

5 L8 1 Aa

ats. Ne NNDWVer E

Ald iltd eĩ qd obꝛ ꝙ eẽ finẽ ẽ magne

dignitatis. dᷣ ꝙ verũ de fine pᷣncipali
qui eſt finis carẽs fine.nõ aũt ẽ veꝝn de
fine qui ẽ finis quodàmõ. Ad iltd qðᷣ
obicit de aĩalibo nõ valẽtibo ad veſtitũ.

ERñderi põt ꝙ illa fecit de quia puidit

hominèẽ lapſuꝝ:eſto tamẽ ꝙ nõ lateret᷑
notamẽ erũt fruſtra. haberẽt eim pter

releuatõem indigẽtie quadruplicẽ vti⸗

litatẽ:ſicut determĩatũ ẽs. Ad illud

qð obicit᷑ de beſtijs que ſunt cõn hiem
dicẽdũ ꝙ hoĩe ſtate nulla aĩalia ipſum
offenderẽt:ſed omĩa ſibi mãſueta eẽnt

ſieut aliqñ diuino impio fere crudeliſſi
me ſcis dei manſuete facte ſunt.vt leo
nes danieli.ꝙ aũt noceãt vel offendũt
hoc eſt ꝓpt pcẽ̃m hoĩs:nõ ꝓpter nouaʒ

potentiã eis datã:ſed ꝓpter dignitatis

pſidentiã ab hoĩe amiſſam.vñ ſic oculꝰ
ſanꝰa ſole nõ ledit᷑:ſed cũ efficit᷑ lipus
ſtati offendit᷑ nõ ꝓpt᷑ mutatõem factà ĩ
ſole:ßᷣ in oculo.ſic ⁊ in ꝓpoſito ĩtlłi põt
Ald illud qð obicit᷑ ꝙ homie ſtate nõ
debuerüt fieri
ꝓꝙ ſicut aĩalia ſua vita habitatõeʒ hois
decoꝛãt ⁊ oꝛnàt:ſic etiã moꝛte ſua ex ſuc

ceſſione faciũt ad vniuerſi decoꝛatõem

⁊ ſicut aialia ſe inuicẽ iuuantia ſunt rõ
ſapiẽtie excogitãde:ſic etiaʒ aĩalia ſeſe
offendẽtia:⁊ de carnibus alioꝛũ aĩaliũ
nutrimẽtũ ſumẽtia.qꝛ illa coꝛuptio ae
rẽ homiĩs nõ inficẽt qꝛ ei odoꝛatũ offen
deret:ſj potiꝰ quadã ſucceſſiõe ⁊ oꝛdine
dũu aialia ſibi ſuccederẽt:vniuerſuʒ de
coꝛarẽt taq́; pulcherrimũ carmẽ in quo
ſiti ſuccedit ſie. Silr dũ beſtia aliud
aĩial comedẽdo occideret in hoĩs habi⸗9/
tatiõe diſcoꝛdiã nõ faceret:ſ potiꝰocca

ſionẽ eruditõis hõi pberet.⁊ hoc eſt qd

dicit aug.iij.ſuꝑ gen.ad lit.nimirũ alie
beſtie cibi ſunt alioꝝ:nec rẽe poſſumus

dicere:nõ eent alie quib alie reſcerẽt᷑.

hryuñt eĩ oĩa qdiu ſunt mẽſuras nüeros
⁊ oꝛdines ſuos qui cũcta merito ↄſide-
rata laudat᷑:nec ſine occulta ꝓ ſuo gñe

moderatõne pulchꝛitudinis tpalis ex

alio in aliud tñſmutat᷑.⁊ certe oĩbꝰtali⸗-
bus inferioꝛis creature motibꝰ pbetur
Hi ſalubꝛes amonitões.deinde planiꝰ
exẽplificat.Et ex his pʒ rnad oba.

aĩalia moꝛtalia.dicẽduʒ

tur de oꝛdine ꝓductõis ſenſibi

liiũ q;tũ eſt ex pte tpis. Et dicit ſcripta

ꝙ volatilia ⁊ natatilia facta ſuntĩ vno
die. ſ. v. greſſibilia vᷣo cũ hoĩe facta ſunt
die altẽo. ſ. vi. Lotra iſtũ oꝛdinẽ obꝛ
ſic pmo ex pte ipoꝝ aĩaliũ ſenſibiliü in
ſe.⁊ vẽo in ↄpatõe ad hoĩeʒ. Notra
pmũ obꝛ ſic. vno die fuerũt oĩa elemta
diſticta.nõ ſolũ aer ⁊ ignis: etiã aq̃ et

teerra.igit᷑ pi rõne a ſũmo opifice debẽt
fuuiſſe oꝛnata.igit᷑ in vno die debuit fiẽi.
oꝛnataeris ⁊ aq ⁊ f᷑re. Itẽ diſtictio

dien fit penes diuerſitatè ↄpationũ.g
ſi tria ſunt eła que oꝛnat᷑ ex aĩalibus:et
tria ſunt gña aĩaliũ.ſ.volatilia.⁊ nata/

tilia.⁊ greſſibilia.vr̃ q ꝓduci debuerũt

ſaltẽ in tribꝰ diebꝰ. Itẽ tra poꝛ oĩb⸗

pꝓgducta ẽ. ᷓ ppoꝛ oĩbꝰdʒ eẽ oꝛnata.ꝗ illa

que terra oꝛnãt pus ꝓduci debuerũt qᷓ;

illa que oꝛnãt aquã vłaerẽ. Itẽ cũꝓp

ducũt᷑ aĩalia oꝛnatia eła:aut ꝓducuũt᷑ ſʒ
oꝛdinẽ dignitatis vt incipiata ſupmo.
aut ſᷣm oꝛdinẽ aſcẽſiõis:vt incipiat᷑ ab
ifimo.ſi pᷣmo mõ.ꝗ debẽt pᷣ“ fiẽi oꝛnatꝰ
ignis qᷓ; aeris.ſi ⁊?⁊ᷣ pᷣꝰ debẽt fieri oꝛ/

nat terre qᷓ; aque.qꝝ vtrũq; repugnat

ſacre ſcripture:⁊ oꝛdinatõi ꝓductoõnis
podetiate:qᷓiũ ad ꝓductõʒ ipoꝝ aĩaliũ
Iſtẽ obꝛ oꝛdinẽ ꝓpductiõis aĩaliũ in
ↄpatõe ad hoĩeʒ.hõ eĩ plꝰuenit cũan/
gelis q; cũ beſtijs.ꝗ̊ mag debuit ꝓduci
eodẽ die cũ ãgłis: qᷓ; eodẽ die cuũ beſtijs
pꝓductio hoĩs ⁊ beſtiaꝝ nõ rce fcꝗ eſt ĩ
eodẽ die. Itẽ plↄuẽit irrõle cũ irrõ
li q; cũ hoĩe ſiue rõli.ꝗ̊ mag ↄpetẽſfuit

in eodẽ die ꝓducẽ oĩa aĩalia irrõlia:q;

ſiłpducẽ hoĩeʒ ⁊ bꝛuta. Itẽ pᷣncipa-

lius opꝰdʒ pᷣmo fieri: ſ̊ ho pncipalius
ovpfuit diei.vi. ꝗ̊ debuit añ fiẽi q;ᷓ fierẽt

ſenſibilia ſiue bꝛuta. qð ẽ cõtra oꝛdinẽ

ſacre ſcripture. Itẽ poſteriꝰ magis
indigʒ poꝛi q́; ecõꝰꝑ bꝛuta aĩalia magiſ

indigebãt hoĩe. q́; h indigẽteis ſʒ illũ
ſtatũ. ᷓ añ dbat ho pduci q; illa in eſſe
ꝓdirẽt. Wdð q i pductõe ſenſibi⸗
liü duplex attẽdit᷑ oꝛdo.vnꝰ ſcilicet ſᷣm
diſtĩctònem diei a die.aliꝰ.ſ.hᷣm oꝛdinẽ

eoꝝ q eodẽ die pducta ſüt. Mꝛim aut

goat
voheilt
gecipĩ
anatin
ctese
ſoliro
ſoctit
ſoͤne
iagt
ſciz
ſpicn
nücel
cuoo⸗
oien
tove
col ie
ſipuse
Gpten.
pueniat
zusdic
gaeſan
ſeod
Gwis
wör
Oes
doſt
mult
1por
coyts
ccici
part
oie
pis:
nidin
awt
MWn

ncen

.
— 3
4 I
*

4
de

1* ſi „
ei
X htrno⸗
4 .*
96% ſ
“
Miclent
4*
12 esee
* AMeNRRN

n ſenſlie⸗
un
o i
1. 4

441 „

gnrstlüdi
oopifredeit
vdedebuſtfi
Nidiſiein
e patoni.
tarainlbuset
Nanlu.rnara⸗
Anidebuerüt
indadin
omn. glle
midedaering

N* E
44 R
ſnir
õärü
—4 2
ebet) MN
aTn⸗ „4 *
. . ℳ
4 .
„ 2 „,
istilin
.
Pyvcnitc
1 4
de
idcnnt
„
3 oen .
* *
niͤcki

.
Npſoe
e. FE
mnbe 2 SeS
“
Donmev,
„ „ 2 4N
,ginen

„

nunainie,
2 7
Cc, ,

i

1
UN

„*
Nmme?n
Pchly,
ee
41E

oꝛdo attèdi᷑ ſm exigẽtiã finis ⁊ mẽ.⁊ qꝛ

volatilia ex aqs ꝓducta ſũt put aq̃ cõit

accipit ad humoꝛẽ ⁊ vapoꝛeʒ:⁊ ſuntad

*●

oꝛnatũ nẽ pſpicue.iõ ſacra ſcriptura di
cit ea eẽ fcã vno die. q; vᷣo greſſibłia nõ
ſolũ rõlia: ᷣ irrõlia ad oꝛnamẽtũ terre
ſꝑæctãt:⁊ ex eadẽ mã ſunt pducta.ſ.tra.
iõ nõ eodẽ die ſᷣ alio a pdictis feã ſunt:

ita ꝙ ſicut vno die oꝛnata ẽ nã celeſtiss

ſcilʒ rto.ſic vno die oꝛnet᷑ nã ełaris ꝑ
ſpicua.ſ.qnto.⁊. alia terra.ſ.ſexto.⁊ ſiẽ
nã celeſtis pcedit ełarẽ pſpicuà:⁊ ꝑſpi

cua opacã: ſic nan haꝝ oꝛnamẽta ſunt

oꝛdie tpis conñdẽte ꝓducta. Secũdꝰ
aut oꝛdo qui eſt int ea que ꝓducta ſunt

eodẽ die attẽdit᷑ ̃m pcellẽti pfectiõis

nẽ. pus enĩ pducit᷑ q impfcm?:⁊ deiñ
qð pfem.qꝛ nõ ẽ oꝛdo vta minopleto
pueniat ad mag ↄpletũ.⁊ iõ ſcriptura
pus dicit eẽ pducta natatilia die qnto.
que ſunt minꝰ pfcã q; volatilia:⁊ ſiłr in
ſexto die pᷣus dic eſſe ꝓducta irrõbilia
q́; wem: quis mitiplex poſſit aſſignãi
rõ q̃re hõ poſt creaturas eſt ꝓductus.
MHcecurrit aũt triplex rõ ad pñs quare
poſt oĩa ꝓduct ẽ ho.ſ.ꝓpt ptiũ coꝛpis
multitudinẽ. ꝓpt᷑ aĩe ⁊ coꝛpis diſtãti.
2. ppt totiꝰↄiũcti pfcõem. Pꝛopi ptiũ
coꝛpis młtitudinẽ debuit hõ vltio ꝓdu
ci.cũ eĩ coꝛpꝰ eiꝰſit ↄpletiſſimũ int ceta
coꝛpa:⁊ qto aliqͥd ↄpoſitiꝰtãto poſteriꝰ
poſt oĩa ꝓducẽdꝰerat. Mꝛopter gie et
coꝛpis diſtãtiã debuit fieri poſt ceta.q;
enĩ diſtat aia a coꝛpe:⁊ nõ ſolũ ſiẽ for̃a

a mã: ſ̊ etiã ſicut ſpuale ⁊ coꝛpale:⁊ ſiẽ

ppetuũ a conuptibili.iõ magna diſtatia
tpis debuit intuenire int pductõʒ hoĩs
q;rũ ad mãle pncipiũ ⁊ ↄiuctõem ſuari

42

ptiũ: vt p diſtãtiã tẽpis intelligẽt᷑ diſtãa⸗

tia pᷣncipioꝛũ ↄſtituẽtiũ:⁊ ꝓpt᷑ totiꝰↄno

tati pfcõnem:poſt cetera debuit homo
ꝓduci.qꝛ eĩ de ſua dignitate ⁊ ↄplemẽ?
to finis ẽ omniũ coꝛpaliũ.iõ poſt omĩia
erat pducẽdus vt ſua ꝓductõne finiret
⁊ cõpleret oĩa pcedẽtia tãq; finis ↄplet
quod ad ipm oꝛdinari habʒ.⁊ ſic patet

q diuina ſapiẽtia in ꝓductõe ſen ibiliũ
conſeruauit oꝛdinè cõuenientiſſimũ.⸗
Ad illud ergo quod pꝛimo obijcit q
elemẽta ſimul ſunt diſticta.dicẽduʒ ꝙ

nõ eſt ſimile.qꝛ diſtinctio nõ eſt in vno
elo niſi reſpectu alteri.iõ nõ põtvnuʒ
elm diſtigui ab alio n alten diſtiguat᷑
ab eo.nõ ſic aũt ẽ in oꝛnatu.oꝛnatꝰ eĩm
vniꝰełi nõ nccàrio reſpicit alten. Ad
illud qð obꝛ ꝙ tria ſunt eła que oꝛnat.
R. dõ q ⁊ ſi tria ſint oꝛnatꝰ:tñ duoꝛu
cʒ aeris ⁊ aque nõ reſpicit illa vt duo
ſunt:ß vt in vno cõicãt.ſ. in nã aqa ſic g
determĩatũ ẽ.⁊ iõ duoꝝ oꝛnatP ad eãdẽ
diẽ ſpectat et pductio aĩaliũ:q illa duo
eła oꝛnãt in vno die eſt fca. Acd illud
qð obꝛ ꝙ terra poꝛ ẽ ꝓducta.dð ꝙ flim
eſt. nã in pncipio ge.terra nõ accipit᷑ ꝓ
eło b ꝓ mã. Ad illud qð obꝛ de igne
qꝙ qẽ pcipu int eła debẽt pᷣus oꝛdiari
dð ẽ ppter qualitatẽ actiu non pñt
in eo viuẽ aĩalia:⁊ ꝓpter nimiã diſtãtiã
a nobis nõ eſſent vſui homis apta.⁊ iõ
nõ determinat᷑ eius oꝛnat nec pus nec
antea. terre vero oꝛnatꝰoꝛdinat᷑ poſtre
mo pꝛo eo ᷣ ipſa eſt infima ⁊ obſcura.
æ ideo maioꝛi indiget oꝛnamẽto.⁊ ꝓpi
hoc oꝛnat᷑ platis ⁊ animalibꝰ minera⸗
libus:⁊ in eius oꝛnatu cõſiſtit totius oꝛ
natus complementũ quatũ ad hominẽ
qui eſt pcipuus inter omĩa alia anima
lia. Ad illud vero quod obijcit᷑ ꝙ ho
mo debuit ꝓduci cũ angłis cũ quibus
magis cõicat. dicẽdũ ꝙ ⁊ ſi magis cõi⸗
cat quãtuʒ eſt a parte anime:non tamẽ
quãtũ eſt a ꝑte coꝛpoꝛis. Similiter ad
ſequẽs dicẽdũ eſt q; quâuis greſſibilia
æ volatilia magis cõmunicẽt in foꝛma-
li pfectõne:non tamẽ tantũ cõmunicat

quãtũ ad elemẽtuʒ ex quo pꝛĩcipaliter

conſtituũtur:⁊ quod oꝛnat.quod quidẽ
eſt elemẽtum terre. Ald illud quod
obijcitur ꝙ pncipalius opus debet eſſe
bus. Dicendũ ꝙ falſum eſt. quia in eis
que pꝛoducũtur pᷣus eſt minus pfectũ
qᷓ; magis pfectũ ſᷣm oꝛdinẽ generatõis
quãuis magis per fectũ ſit pꝛius ſᷣn oꝛ/
dineʒ dignitatis. Ad illud quod ob-
ijcitur ꝙ poſterius indiget poꝛi.Dicen
duʒ ꝙ verũ eſt quãdo aliqua oꝛdinatur
ita ꝙ iĩter ea cadit oꝛdo eſſentialis.quã
do vẽo eſt oꝛdo ſolius cõgruentie ſicut
in pꝛopoſito: non eſt neceſſe ꝙ habeat

veritatẽ.
ℳ

Ertio queritur
de oꝛdine pꝛoductõnis aĩaliuʒ
ag qnietẽ. Et querit᷑ vtrũ deus pᷣuſqᷓ
aĩalia pduxit ab omni ope quieuerit.
Et ꝙ ſic videt᷑ ꝑ ſcripſurã geñ.ij.requi
euit deus die.vij.ab omniopere quod
patrarat:ſed animalia ꝓducta ſunt.p.
⁊.vi.ergo poſt eoꝛũ ꝓductõnem ſequit᷑
quietatio. Itẽ omĩs opatio que per
uenit ad cõpletöem habʒ quietẽ ſubſe/
quentẽ:ſed ꝓductio creaturarũ cõplet᷑
in ꝓductõne animaliũ:⁊æ maxĩe homis
ergo videt᷑ ꝙ puſq; deus die.vi.alia p9/
duxit:ꝙ deinceps requieuit. Itẽ di⸗
ſtinctio dierũ eſt ad noſtrã inſtructiõeʒ
ſed.vi.diebꝰ pmiſit deus hoĩes opari
ſeptimo pcepit quieſcẽ ⁊ ceſſare ab oĩ
opere. ſi ergo illud madatũ rõem habʒ
ex pᷣmaria rerũ cõditõe.videt᷑ qanima
liũ ꝓductõem ſubſecuta fuerit quies.
Itẽ oĩs creature pductio finẽ habʒ
? terminũ.& ſimilr̃ dies omnis in qua
aliquiq ꝓducit᷑ habʒ veſpaʒ. H. vij.diei
fim ſcripturaʒ nõ aſſignat veſpe. poſt
ſeptimũ diẽ nulla ſunt ꝓducta:⁊ in.vi.
die ꝓdqucta ſuntanimalia. ergo &.
Motra Yo. v. pr̃ meus opatur vſq;
modo:⁊ ego opoꝛ. ſi vſq; modo opatꝰ
e. vr̃ e. vi. nõ ceſſauit ab opere. Itẽ
ſeptimꝰdies:autẽ nouꝰ dies pter dies
pcedẽtes:aut nõ.ſi non. nõ debet alijs
ↄnumerari.ſi ſic:x illũ fecit deꝰ.gꝗ ↄſtat
ꝙ nõ requieuit ab oĩ ope poſtq; ꝓduxit
aialia. Situ dicas ꝙ dies ille nõ dif⸗
ferta pcedẽtibꝰniſi ſm numerũ: ſed ſic
differt octauꝰ decimꝰ ſic deinceps.
ergo ſi ſeptimꝰnumerat᷑ eadẽ ratöne ⁊
octaudeberet numerari. Itẽ reqͥes
autↄnotat aliquè effectũaut nuliluʒ.ſi
nullũ ↄnotat.ꝗ ab eterno reqeuit. igit
unte reqeuit q́; aliqͥꝗ pduceret.g penes
reqͥetatiõem nõ dʒ accipi aliqs dies. ſi
2notat aliquẽ effem ⁊ iſte effectꝰnõ fuit
in diebꝰpceqẽtib.ꝗ aliqdᷣ nouũ pquxit
in die.vij.nõ ꝗ requieuit ab oĩ ope ſuo
poſtq́; pduxit aĩalia die.vi. Itẽ deus
creat cotidie nouas aĩas ⁊ ĩfundit coꝛ/
bib. creare aü̃teſt opſoli deo ꝓpᷣuʒ.g

no vr ꝙ ab opatiõe qeuerit poſt diẽ. vi.

4.
— eſaee eP

Itſtẽ aĩalia quedã pqucũt᷑ p putrefa

ctionẽ.ſ cõſtat ꝙ illa nõ ſunt pducta in
vi. diebꝰſicut dicitaug.iij.ſup gen.ad
lit · huiuſmodi hñt ſpes ppᷣas ? nãs.
vf ꝙ poſt. vij. diẽ nõ ceſſauerita pquctõ
ne nouaꝝ ſpẽꝝ ĩ gñe aĩaliũ. Itẽ qᷣdã
aialia gnant p ↄmixtionẽè ſicut᷑ mulex
eq̃ ⁊ aſino.h̊ᷣ autẽ in.pi.diebꝰnõ fuerũt
fcà:nec in eẽ indiduali:nec in ſuaſ pẽ. &
Poſt.vi.diẽ nõ ceſſauita reꝝx pductòe.ñ
ſolũ qᷓ-tu ad indĩqua:ß eti q;tũ ad ſpẽs
gna. N ad pdictoꝝ intiłntiã è no
tagũ ꝙ oĩs artifex pfcũs opꝰ ichoat vyt
ad pfcõem ꝓducat:⁊ ſi intdit ita facit
⁊ ſi p oĩa ſufficiẽtia virtutis agẽtis ſibi
ſuppetit. cũ aũt ad pfectõem deduxerit
hʒ qð intedit.oẽ aũᷣt opãs ꝓpt᷑ qͥd obtẽ
to eo ꝓpt qð agit qᷣſcit.oĩs igitagens
pfectſic opat᷑ vt alñ qeſcat.cũ igit de
ſitages pfciſſimPꝰin pducẽdo ipm vni⸗
uerſuʒ.ncce ẽ ipm alñ quieſcẽ᷑:ſ cum
duplex ſit agẽs.quodqã qð mouetæ la

boꝛat in ſua oꝑpatõe.quoddã po qð nec

mutat᷑ nec variat᷑.illud qð pᷣmo modo
agit qeſcit ꝑ qᷣetatõem que qᷣdẽ eſt Pua
tio motꝰ⁊ laboꝛis:ſicutè ages creatũ.
illud po qð zmõ agit qͥeſcit qetatõe:ñ
q ſit laboꝛiſ ᷑ fatigatois Puatio:ß que ẽ
ceſſatio ab oꝑe ppt ipiꝰpfcõem.⁊ ſic dr
ðs ab oi ope qͥeuiſſe cũ vniuerſt uz ꝓpdu-
xerit ad eẽ pfcm:⁊ ſic q euit cũ ad pfem
eẽ deduxit.· Pꝛopt qð nõndqũ ꝙ du/
plex ẽ pfcio vniuerſi.vna ⁊ pcipua ſᷣm

eęèẽ pman?s. alia ẽ ſm ipiꝰeẽ decurrès.

pma attẽedit᷑ in ↄpleta exñtia pncipioꝛũ
⁊ ↄpleto nũero ſpẽꝝ:que qdẽ ſpẽs nãʒ

gñis pticipt ſm recta ⁊ oꝛdinata intẽ⸗
tionẽ nẽ.=apo pfcĩo ↄſiſtit in pductõe
eoꝝ que ꝑ tpa æcurrũt ⁊ ſibipſi vnter
ſuccedũt: ex cꝰ ſucceſſiois oꝛdinatoõe re

ſultat queqã vnitatis pulchꝛitudo ⁊ p/
fectio.qm igit᷑ pᷣm pᷣmà pfciõem ðᷣs vni
uerſuʒ in.vi.dieb adq eẽ ꝓdnxit.ſ.q;ẽtuʒ
ad ↄpletã exntia pncipioꝝ:⁊ qtũ ad co
pletũ nũerũ ſpẽꝝ. iõ dr̃ reqeuiſſie ab oĩ

ope qð patrarat.qꝛ po ↄtinue opat᷑ ad

rerũ ſucceſſiõem p ꝓpagatõem ⁊ indi⸗

uiduoꝛuũ multiplicatõʒ. iò vr opari vſq;

mõ.⁊? ex his pʒ rnſio ad qoem ꝓpoſitã.
Coõcedẽdu ẽ eĩ q ad pductoeʒ aĩaliũ

n.5

nerieb
akiſit
cwati⸗
ſopr me
llaopa
meed
Act
dies.
imog⸗
adpm
gebat
gmnbe
pas
uͤea
ota
limui
niefato⸗
diesnödj
rutdiesn
Adit
orater
gugeed
wraſh
beredo
glios
noͤſt
dffeq̃
noan
ſuiioti
uenter
ſunmari
mtecie⸗
ſoceain
Hautinc
Mariar
crata⸗
Much
mirdd
gn
Pdine
in ſui⸗
nöſin
eni eo
nlpote
ſſapſ
ſtoen
glo
gmtoe/
ggbüan

—
Wecnnnt

vop'icwan
kinriitinn ſei
moagio ſin
vendecreni
disgiagens
ſen cigide
metdhnpn⸗
lügnieſchban

.

eheeeee
1 N

ATa min 1
E dN
. 1
ðð 4 4
„ .
ſef⸗⸗ v4
CNEESNA.
„7 4 „ „
EDHee
4 ARCEZN—
.
EEEEPeſ,
DE/
2: „ „
tnt&
E
9 „.
. 1 .
me 44 „
4 „eene
1.4 z.
ee
7
“
„„ „ 2
3 ſe
.
. en
7
„ ceen ece
eif
„ „2„
4 „ſindtt
rmert/
c. AA
ade
palchmuct⸗
,
def
SS
. (AII
mneit
4 „ „
,16500
dorlcenn
. . ſſ⸗ 40 9
f redte
. 7
Nc,
77
CRNe , 6
. T
—R 6,
.
1, Y 9.
EDL
,

ujiilli

“

——

— tu⸗

maxiĩie homis ſecuta ẽ qͥes in die.vij.nõ
qꝛ fc ſit labon tiatio:ᷣ qꝛ fcꝗ ẽ opis in/
choati ↄpletio.⁊ ↄcedẽde ſunt rões hoc
ꝓbãates. Ad iltd qð obꝛ in pꝛiũ ð Jo.
v. pr̃ me opat ⁊c. ia pʒ rnꝰ obycit eiʒ de
illa opatõe q ſpectat ad opatiòeʒ npnipᷣſi
Fm eè decurrẽs:non ſᷣm eẽ pmanẽs.
Ald ilłd quod ob ꝙ feẽ diẽ.vij.dð q;
dies.vij.n fuit aliꝰſpẽ a pcedẽtibꝰdieb⸗
ĩmo qdaãmõ i erat ĩ aljs ꝓpductis.et iõ
ad pmũ ↄplemẽtũ vniuerſuʒ nihil ad/
debat rõe ſui.⁊ iõ eiꝰ ꝓductio nõ repu/
gnabat qeti ſᷣm ꝙ qes diẽ ceſſatiõem a
ꝓductõe eoꝝ q̃ ſunt de pncipali vnipᷣſi
ↄſtõe.enũerat᷑ tñ cũ pdeĩs diebꝰmagis
qᷓ; dies.piij.ł.x.ꝓpt᷑ ceſſatõnem ab ope
ↄſtituẽdi vniuerſuʒ:ſᷣm quã nõ attẽdit᷑
nũeratio dieꝝ ꝙ nõ hñt t᷑minũ.⁊ iõ.vij.
dies nõ dr hr̃e veſpã:nec poſt illũ enue
rat᷑ dies nonꝰſ fit regreſſus ad pnꝰꝰ.
Ald iltd qð obꝛ ꝙ reqeſcẽ ab ope aut
ↄnotat effem aliquẽ:aut nullũ.dð ꝙ vſᷣʒ
aug.reqͥeſcẽ dr in deo calr̃.qꝛ fac crea/
turã ſpualẽ p ↄpletã ↄtẽplatõeʒ ſibi in
hrẽdo qeſcẽ ł᷑ q eſcẽdo ſibi ĩherẽ.ſʒ aũt
alios ſcõs ⁊ viã cõem qͥeſcẽ dicit effem
nõ ꝗ ſit ĩ die ſabbati:łᷣ qͥ pceſſit.vñ deꝰ
dr reqͥeſcẽ ab ope. qͥa pus feẽ ⁊ deinde

nouamõ fac̃.⁊ ꝓpt᷑ h̊ dr cõpleſſe oẽ opꝰ

ſuũ ĩ die.yvij.nõ qꝛ tũc aliquid fecerit qð
fuerit ad ↄpletõem:ſᷣ qꝛ tũc q eſcẽdo cõ
ſummatũ oñdit. Ad iltq qð obᷣꝛ de cre
atiõe aĩiaꝝ.dð ꝙ cũ creãt᷑ nũc aĩe rõles
nõ creat᷑ nona ſpẽs:łᷣ̊ nouũ indiuiduũ.
H aũt indiduũ nõ ẽ de ↄſtõe vniuerſi pᷣ⸗
maria.⁊ iõ ꝑ qͥ etatõem ĩ ſabbo nõ exclu
debat᷑ aian creatio. Ad ilłd qð obꝛ de
ꝓductõe eoꝝ qͥ ſunt ꝑ putrefactiõʒ ⁊ cõ
mixtõem q̃ ſunt noue ſpẽs.dð ꝙ tã illa
q̃ gnãnt᷑ ꝑ putrefactiõeʒ q;illa q gnãnt᷑
p diuerſaꝝ ſpẽèn pmixtõem ꝓducta ſũt
in ſuis pᷣncipijs ⁊ rõnib ſeĩialib:qᷓ;uis
nõ ſint ꝓducta in ſiłi ſm foꝛmã.pncipia
enĩ eoꝝ ſunt de ↄſtõe pᷣmaria vniuerſi
vtpote ſpẽs ↄplete ⁊ rònes ſeĩales:ſed
iſtaꝝ ſpẽꝝ actualis exñtia ad pᷣmariaʒ
ↄſtõem vniuerſi nõ ſpectat.qꝛ ſpẽs ille
quodãmõ deſignâtes: ⁊ q̃ſi ꝑx quãdam
gnñatõem ꝓduci hñt:ſicẽ mes ꝓducunt᷑

ex hũano coꝛpꝑe pꝑ coꝛuptõem aliqua:qᷓ

ma degñare.⁊ iõ nõ opoꝛtuit h

fenchache Ra

quidè facit coꝛpus humanũ a ꝓpa foꝛ⸗

uit h pduci in
ſe:nec in ſuo ſiłiad pᷣmaris ↄſtõeʒ vni⸗/

uerſi:nec tñ ſunt ſuꝑflua.qꝛ vniuerſuʒ

q;tũ ad bñ eè aliquo mõ decoꝛat. Un

bꝛeuit nõnqũ ꝙ eoꝝ q ſucceſſiue ꝓdncũ
tur.quedãa fuerũt in pᷣma reꝝ diſtictiõe

ꝓducta in ſiłi:ß nõ in rõe ſeiali.vtpote

gie rõles que ſcʒ ꝓducũt᷑ p creatõem.⁊

iõ nõ hñt rõem ſeialẽ.in ſiłi tñ ꝓducte
ſunt qñ ꝓducta fuit aĩa ade:poſt cuiꝰ ꝓ
ductõem nõ ꝓducit᷑ noua ſpẽs:qᷓ;uis ꝓ⸗
ducãt᷑ noua indidua.quedo eĩ ſunt que
ꝓducte ſunt in pᷣmis diebꝰq;tũ ad rõeʒ
ſeĩalẽ: ſ̊ nõ in ſiłi:ſicut ea que gñant᷑ ꝑ
putrefactõem:⁊ p diuerſaꝝ ſpẽꝝ com
mixtionẽ.quedã ſunt que ꝓducta ſunt
⁊ in rõe ſeĩali ⁊ in ſiłi:ſicut plãte ⁊ bꝛuta
aĩalia que ꝓpducũt᷑ p ꝓpagatõnem. Et
ad h tria reꝝ gña pñt reduci oĩa qͥ fiüt.
⁊ ꝓptẽa nõ dr̃ deꝰ ꝓducẽ aliq̃ de nouo

m qð dr in eccł.i.ꝙ nihil nouũ ſ ſole:

ſz d ab oĩ ope reqᷣeuiſſe.qꝛ nihil ꝓducit
qð pᷣus nõ fuerit: łin ſili ſpecie ł in rõe
ſeĩali:que tũc erãt de pᷣmaria ↄſtitutõe
vniuerſi.⁊ ſic pʒ qualit᷑ ad aĩaliuʒ ꝓdu

ctionẽ in die.vi.ſequit᷑ requieſ ab omni

102parte iſta
incidũt dubitatões circa lràm.
Et pᷣmo querit᷑ de ̊ qð dicit.ꝓducant
aque reptile aie viuẽtis:reptilia ⁊ nata
tilia diuerſarũ ſunt ſpẽꝝ.ergo cũ ꝓdu-/
cta ex aqͥs ſint natatilia nõ debent dici
reptilia. Itẽ cũ reptilia ſpectẽt ad oꝛ

natũ terre:nõ vr̃ ꝙ ſpectẽt ad oꝛnatũaꝗ̊

Itẽ vfr hic eẽ nugatio cũ dicit.repti
le aĩe viuẽtis.oĩs eĩ aĩa eoipo ꝙ eſt aia

viuit. MWdð ꝙ in aĩalibꝰort motus

repẽdi a motu gradiedi.motꝰeĩ repẽdi
attẽdit᷑ ſm tractõem.aial eĩ quod repit
anteriꝰaliqu partẽ ꝓtẽdẽs etiã cũ illa
aliqͥd apphẽdẽs coꝛpꝰ trahit totũ ſuuʒ
poſt:ſic pʒ in ᷣmibo.mot vo gradiẽdiẽ

p ĩpulſionẽ.qtũ igit᷑ ea que natat ſe ra
hüut ⁊ ꝓtẽdũt anterius:⁊ extẽdẽdo ſe ad

anteriꝰquaſi tenẽdo ſe ad ſoliditatẽ vel
groſſiciẽ aque trahũt totũ coꝛpus ſuu:

ſiẽ pʒ in natãtibo.hic eſt ꝙ oia na tantia

2

*

☛☚R

K tReN

dũr reptilia:⁊ ſi cõtigat ea aliqñ gradi
ſicnit eſt in cotodrilł ⁊ aliqbꝰq verſant᷑
in aqͥs ⁊ in tra vnant᷑:tñ a motu qͥ ẽ eis
mag nãlis.ſ.q ↄpetit eis ſᷣm hitatõem ĩ
Aqqͥs. volatilia aũt nõ dnr reptilia q́;uis
videãt᷑ ſe ferre ĩ aere:ſicẽ piſces ĩ aqͥs.ẽ

enĩ diuerſus modꝰmouẽedi.qꝛ impulſu

mag mouet᷑ q; iterato.dũ eĩ auiſ volat

claudit᷑ aer in ↄcauitate alaꝝ:⁊ duʒ ale

applicãtad coꝛpꝰ violent aer ppellit᷑ ex
pte alaꝝ poſterioꝛi:⁊ ex illo ĩpulſu coꝛꝰ
auis ꝓcedit anteriꝰ.⁊ iõ volatilia ſub re
ptiliũ noĩe nõ ↄphẽdũt᷑: nec eti ſb gñe
greſſibiliũ.qꝛ nõ mouẽt᷑ pᷣtute pedũ:ſed
vtute alarũ. VUñ põt ſic ſumi dĩſio aia/
liũ quãtũ ad motũ.qꝛ aial aut mouet ſe
anteriꝰtrahẽdo.⁊ ſic ẽ reptile:ſiue ſit in
aqs ſiue in tra.aut ipellẽdo.⁊ HG̊ duptr.
aut pedib⁊ ſic ẽ greſſibłe.autalis ⁊ ſic
ẽ volatile.⁊ ſic pʒ ꝓ quãto piſces dicũt
reptilia:⁊ ꝙ flm ẽ illd qð pᷣ? ꝓpõit᷑.ꝙ re
ptile diſtĩguit ̊ aq̃tile:ĩmo eſt in plus.

Ad iltd qð obꝛ ꝙ reptilia ſpectatad
oꝛnatũ terre.dð ꝙ reptile dr̃ q̃drupt:r.
vno mõ qð ſe trahit vi oꝛis ſic vermes.
alio mõ qð ſe trahit vi coſtaꝝ ſicut ſer/
pẽtes.ʒꝰmõ qð ſe trahit vi pʒnularũ vt

piſces.ꝗ?mõ dr teptile large qð in mo
uẽdo ſe magnã ptẽ coꝛpis axplicat tre:
quauis hẽat ꝑedes ſicut lacerte ⁊ ſtelli⸗/
ones.⁊ ſic ᷣm diuerſas acceptõnes re/

ptile põt ptinẽ ad oꝛnãduʒ diuerſa eła.

Ald iltd qð querit᷑ ̃re dr̃ aĩe viuend
dð ꝙ vita manifeſtat᷑ maxĩe ꝑ ſenſuʒ ⁊
motũü.iõ qĩa viuẽs aꝑpellat᷑ q viuit vita
manifeſta. ⁊ hec ẽ illa que dat coꝛpi mo
tũ ⁊ ſenſuʒ.talis aũt nõ ẽ in platis:ſed ĩ
gĩalibo.⁊ iõ ad dꝛiam plãtaꝝ dicit. ꝓdu
cat aque reptile aĩe viuẽtis:q̃ſi ĩ plãtis
ſit aĩa virẽs:⁊ in aialibꝰſitaia viuens.
qꝛ hec mouẽt᷑⁊ ſentiũt:illa vo minime.
Itẽ querit᷑ de h qð dicit ꝓducat tra
iumẽta ⁊ beſtias ⁊ reptilia.vr eĩ ibi eſſe
ſuꝑfluitas.q;ꝛ ome aĩal bꝛutũ beſtia eſt.
Situ dicas ꝙ beſtia vocat᷑ aĩal bꝛutuʒ
quia nocet:tũc ſupfluit dicere reptilia.
Itẽ in ps.nõ ſolũmõ enuerat iumẽ⸗
ta ⁊ beſtie ⁊ reptilia:ſ̊ etiã pecoꝛa.ergo
vfr hic eẽ diminutio.querit᷑ igit᷑ de hoꝛũ
triũj dꝛĩa ⁊ ſufficiẽtis. Querit᷑ etia cũ

. PA A Ae EEE J —

X yr

4

oĩa aĩantia que ſunt in mari ↄtineqt᷑ſb
vna dꝛĩa aĩalis que ẽ reptile.⁊ ſiłr oĩa
aĩantia aeris que ẽ volatile.q̃re nõ ſiłr
oĩa aĩantia tre ſpᷣ vna differetia ↄtinet᷑
:? dõð ꝙ tra int cetera eła min eſt
decoꝛa:iõ mag idiguit decoꝛari.⁊ iteꝝ
qꝛ ipa maxĩe pſtat pabulũ aĩalibꝰ inter
cetera eła.hĩc ẽ ꝙ płes aĩaliũ dꝛĩe reꝑi
unt᷑ in illa.oẽs aũt ille dꝛie reducũt᷑ ad
has tres dꝛias.q̃re nuũerꝰ et ſufficiẽtia
Põt accipi dupłr.ł᷑ ex pte mot ipoꝝ aĩa
liũ.ł ex pte finis ſic. Oè eni aĩal qð mo
uet᷑ aut mouet tractu:⁊ ſic ẽ reptile.aut
ĩpulſu:⁊ ſic greſſibłe.⁊ H̊ͥ ẽ duptr.autẽ
aĩal natũ ſᷣuire:aut mãſueſcẽ.pᷣmo mõ
dr beſtia.⁊?ꝰ mõ dr iumẽtũ.⁊ ſb iumẽtiſ
ↄphẽdũt᷑ pꝑecoꝛa.ex ꝑte finis ſic.Aialia
eĩ fcꝗ ſunt ꝓpt hoĩem.autigit᷑ ſunt oꝛdi
nata ad hoĩs iuuamẽtũ:ſic ſunt iumẽta
q̃ſi iuuãtia.aut ſunt oꝛdinata ad homis
exercitiũ.⁊ h̊ põt eſſe dupłr.qꝛ autexer
cẽt nocẽdo mãaifeſte.⁊ ſic ſunt beſtie q̃ſi
vas ire.aut occulte nocẽèt:⁊ ſic ſunt re/
ptilia que occłte nocẽèt⁊ inſidiat᷑ calca⸗/
neo.hos aũt fines ⁊ ſi nõ hꝛẽnt:ſi hõ nõ
peccaſſʒ ĩ actu:hꝛẽnt tñ i aptitudĩe:⁊ ex
ipa aptitudie meliꝰ erudiret᷑ tũc homo
in ſtatu ĩnocẽtie q; erudiat᷑ nũc ex actu
1ſtatu cłpe.⁊ ſic pʒ hoꝝ triũ dꝛĩa ⁊ ſuffi⸗
ciẽtia.⁊ pʒ rn?ad oba. Itẽ querit de

HB qð dicit.in reꝝ diſtictiõe catholici tra

ctatoꝛes diſſentire vidẽt᷑.cũ eĩ nõ ſit ðs
diſſenſiõis ̊D pacis:⁊ ſcripture ſintĩ eo
dqẽ ſpu expõite quo fuerũt ↄdite: ſic diẽ
greg.vr ꝙ nullatenꝰ poſſint diſſentire.
Iſtẽ verũ pᷣo nõ oppõit᷑. ſicatholici
tractatoꝛes diſſentiut.vnꝰdiẽ veꝝ:⁊ alt
diẽ flm:ł intellect ſcripture nõ põt eſſe
niſi verg cũ diſſentiũt ncce ẽ alteꝝ ipo
rũ depᷣuare ſcripturã.⁊ ita non erit ca
tholicꝰtractatoꝛ:ſᷣ potiꝰhẽticus. WBe?
dð ꝙ vis faciẽda ẽ in H̊ qð diẽ mr diſ
ſentire nidẽt᷑.vr eĩ alñ qð ẽ:⁊ vr alñ qð
nõc᷑.⁊ ſ̃m hũc duplicẽ moduʒ põtintlti
vbũ mgri vt catholici tractatoꝛes ĩ aliq
videat diſſentire:⁊ diſſentiãt.in aliquo
videãt᷑ diſſentire:nõ tñ diſſentiãt. aliqd
ei dicũt aſſertie:⁊ aliqͥd dicũt opindo.
qᷓ;tũ ad ilłd qð aſſertĩe dicũt in hoc non

diſcoꝛqãt.q;ꝛ qð aſſerũt ꝑ reuelatoeʒ ſcĩ

nſe

ſisd
uooß
lütt⸗
nroe
ptione
glist
tion
enld
gaͤtr
ore⸗s
üllue
fuit.
1
ye
fuai
ſtſuen
ſtete
diſcodi⸗
die faci
ai
dilenn
locist
noe
qo dicl
müen
ſupten
ſeycne
Ecreatur
Dpkrenn
carſusn
lſder
Ugen
wira
sr
ödf
hecet
ipe⸗
non
eccki
guxit
no poe
diep.
Alet
creati
cos y
wiuer
ids

.

1

Amdben,.
I
ſede⸗
e ſbe er
el. 3
5e⸗
debe:
Ee
end
ee 7
e
An ller
AIk le
4 „

ne alge .
Rer
* 4

4
mi
KN

. 4
R odee 4
N Wy
. *

S

rlcintlean
bedrptnani
eſci non
tſimmiti
migii ſontock

No P c
NeNMNAN

eee eN e
RrLEETW
we
Ne
K . M
„

„ „ „ Ar
EEEEe

. ETWV.
„ orwie „
o
„
*
WerDNW
NoeD 7/
. „ „
Rr
1,ℳ 3
Peerrd
11
7
HHeEe.
„„ fſ, A,
* a D
dam 09
*
N
Gheneſmied
ſe e
N NMerKd.
Nu.
ſrdce.
z: ſaatri
ee
E
M.S . 1
.
e KNA
4 noce NW
.
. . pr
. eeiR⸗N
CNKt 1
, anee
„ * ſoNRR
mriens, b
. ie
WIV
2 , 4. 4
„6,pf4N
„. 8 Ponnn
„* M

ℳ

macunt⸗

ſpũs dicũt qͥ nõ ẽ ſibi ↄꝛiꝰ. in eo vero in
quo opinãt:diſſentire pñt:⁊ alñ diſſen
tiũt.qꝛ opio venit alñ ex ꝓbabili ↄiectu
ra rõis in q̃ h frequẽter decipit᷑ dece/

ptione poti que ẽ pena q culpa:a ̃ vix
aliqͥs tractatoꝛù catholicꝰĩmunis fuit.

Tiõ tał diſſenſio rephẽèſibitł᷑ nõ ẽ.q;uis

enĩ diſcoꝛdẽt aliquo mõ iudieia:cõcoꝛ/
dqãt tñ deſideria.oẽs eĩ catholici tracta
toꝛes pitatẽ dicẽ volũt.Et ſic pʒ rñad
illud qð obꝛ.Alit᷑ poſſʒ dici ſiẽ Sð tactuʒ
fuit.qꝙ ⁊ ſi diſſentire videat᷑ nõ tñ diſſen
tiũt.qꝛ nõ dicũtqͥd fuerit in re:ſed quid
ↄgruũ eẽ potuerit.nec dicũt qͥq legiſla/
toꝛ.ſ.mo ſes in illo pᷣbo ĩtellexerit:ſed
magis qͥd ſpũs ſcũs intẽderit qͥ eũ illu⸗
ſtrauit.⁊ qm diuerſi modi ꝓducẽdi ſiue
ſit ſiue ſucceſſiue cõgruẽ pñnt dĩne potẽ
tie.⁊ ſpũs.ſ.in eadẽ ſcriptura multa ſit᷑
intlłit ⁊ facit expoitoꝛes intlłere.iõ et ſi
diſcoꝛdia videat᷑ int doctoꝛes ſᷣm exteri
oꝛẽ faciẽ lr̃e:nõ tñ eſt diſcoꝛdia ſᷣm veri
tatẽ.⁊ iõ ſignt dr.diſſentire vidẽt᷑: non
diſſentiũt.vñ aug. in libꝛis ſuis ĩ młtis
locis tenuit viã alioꝝ ſcõꝝ.ex quo patʒ

ꝙ nõ erat eis öᷣꝛiꝰ. Itẽ querit᷑ de ho

qd dicit.nous creaturãa facere ceſſauit.
ↄꝛiũ enĩ dr̃ Oere.xxxi.nouũ faciet dñs
ſupꝑ terrà. Itẽ Gat. vi.in xpo eĩ iheſu
neq; circũciſioaliqͥd valʒ neq; ppuciuʒ
ſ creatura noua. öhꝝ nouuũ dr
dupłr.vno mõ dr̃ nouũ ↄtra antiqͥtatẽ
curſus nẽ ⁊ cõſuetudinẽ rõlis creature
⁊ ſic deꝰnõ ceſſauit in.vi.diebꝰfacẽ no⸗/
uã creaturã:ĩmo młta facit miracłoſe
⁊ mirabir ↄ ſolitũ curſum nẽ ⁊ ↄſuetu/
dinis hſane.⁊ iſta noua dici pnt.Alio
mõ dr̃ nouũ cuiꝰ nulla ſittitudo pceſſit:
nec eti aliqð pᷣncipiũ creatũ quod eſſʒ
ipiꝰſeĩariũ.⁊ ſic dicit mgr in ꝓpoſito q;
nouã creaturã facẽ ceſſauit.⁊ dr etiam
eccł.i.nihil ſb ſole nouũ.nihil enĩ pꝛo⸗/
dquxit cuiꝰ ñ fecerit aliq mõ ſiłem:᷑ cuiꝰ

nõ ꝓduxerit pᷣncipiũ ſeĩale in opibo.vi.

dieꝝ. ⁊ ſic pʒ ꝙ nõ ẽ cõtradictio aliqua.
Alit poſſʒ dici eti req euit facẽ nouã
creaturã que quidè ſit de nccĩtate pfe⸗/
ctõis vniuerſi. ꝓductio aũt xpi excedit

vniuerſi ↄplemẽtũ:⁊ iõ pure gratie eſt

2 dr ðs feciſſe nouũ cuʒ mir circũdedit

vin. Itẽ querit de hoc qð dicit illuz

diẽ bñdixiſſe ⁊ ſanctificaſſe dr̃ c cũ eĩ
ips quatũ eſt de ſe ſit indifferẽs:⁊ dies

dicat tps:nõ magis dʒ bñdici dies.vij.

qᷓ.i. Itẽ cũ ſcificatio reſpiciat crea.
turã rõlẽ:qͥq eſt qð dr ꝙ ſcificauit dieʒ.
Ytẽ cũ eq̃lis k maioꝛis dignitatiſ ſit

bñ opari q; reqᷣeſcere.vr mag debuit
bñdicẽ diei.vi.in quo oꝑatꝰẽ:q; diẽ.vij.
in quo reqeuit. e? dð ꝙ ſicut dies

dr eẽ malꝰnõ ratõe ſui:ſᷣ qꝛ mẽſura eſt
actõis male:ſicut dicit apꝰ.eph.v. QNe
redimentes tps q;tũ dies mali ſunt.ſic
dieſdr bñdict⁊ ſcũs.qꝛ ẽ mẽba alicuiꝰ
opatõis in q̃ eſt bdictio ⁊ ſanctificatõ

1 nihil aliud ẽ diẽ aliquẽ bñdicẽ ⁊ ſancti

ficare:qᷓ; diẽ taliactõi vt mẽſura depu⸗/
tari.Om igit᷑ ðs oĩa fecit ppt homĩs in
ſtructiõem nvt hoĩem nõ ſolũ verbo:ſed
etiã ope erudiret.ſic.ni.diebꝰdedit hõi
licẽtiã opandi ⁊ intẽdendi rebꝰ inferio
ribus.⁊ ſicut.vij.die ab ope ceſſauit:ſic
voluit ꝙ. vij. die hõ ab oĩ opere ceſſaret
⁊ ei p ↄtẽplatõem inhereret ⁊ inherẽdo
qeſcẽt.⁊ qꝛ in hac heſitatõe hõ optineta
deo ampliatõem bñdictõis ⁊ ſanctitad

iõ dies.vij.dr a dño bñdict ⁊ ſcificatꝰi

nõ rõe ſui:p rõe illiꝰqð dñs deputauit
in illo fieri.Et ſic pʒ rnꝰad oba.pʒ etiã
quãtũ deo plʒ ꝙ hõ ſibi ſoli intẽdat ⁊ in

eo reqeſcat:dũ talẽ vacatõem ſiue reqͥ

etatõem bñdixit ⁊ ſcificauit ꝓpterea in
lege freqntiſſime iterat int oĩa madata
de obſeruãtia ſabbati. IYtẽ querit᷑ de

boc qð dic̃.numerãdo dies vſq; ad.vij.

ꝓcedimꝰ.cũ eni ſtateſſe nõ debeat niſi
in aliqua pfectõne.⁊ ſenariꝰpotiꝰ dicat

pfciõem qᷓ́; ſeptenariꝰ łetiã denariꝰ.yr̃

ꝙ aut. . vij. debemꝰſtare:autyltra ꝓce/
dere. Querit᷑ etià quare gẽtiles qui
ſacrã ſcripturã nõ recipiũt ĩ cõputatõe
dierũ vſq; ad.vij.pcedũt. Situ dicas
ꝙ hoc eſt ꝓpter ſeptenariũ planetaruʒ

tũc nõ vr̃ oꝛdo rectꝰ.qꝛ mars nõ ſequi᷑

ĩmediate lunã.ꝗ nõ dʒ ſeqͥ dies martis
poſt diẽ une. He?oð ꝙ nüer?dierü
pfigit᷑ ſᷣm diuerſitatẽ mẽſuratoꝝ qͥbus
ipa mẽſura appꝛopatur. QOm igit᷑ nũc

dies noua nõ appꝛopat᷑ ad aliquẽ ſpalẽ?
effectũ:ł̊ ſolũ in pᷣmaria reꝝ pditioõe in

* 3

2

)

qua repit᷑ diſtĩctio ſᷣm.vjij.iõ numerus

dierũ ſᷣm illu numerũ ſemp termiat᷑ nõ
ꝓpter pfectõem numerił tꝑis qð clau
dit᷑ in ſeptenario:ſ ꝓpter pfciõem dini
opis ⁊ qetis accipit᷑ ſic nüerus.gẽtiles
aut numerũ dierũ accipiũt penes dñiũ
vij. planetarũ ſᷣm qs regi hʒ et diſponi
tps.⁊ qꝛ ſaturnꝰẽ pᷣmꝰ'int᷑ planetas di/
cũt ꝙ oꝛnat᷑ in pᷣma hoꝛa diei:et ſequẽs
planeta in a die. ſic vſq; ad. vij. hoꝛas
poſtmodũ fit᷑regreſſus ad pncipiũ.⁊ ſic
ꝓcedendũ.⁊ poſtmodũ ille planeta qui
dDñat᷑ in.xxv.hoꝛa:ille ẽ pncipiũ ſeqntis
diei:⁊ ab illo denoĩat᷑ dies illa.⁊ ſic de
inceps ꝓcedẽdo denoĩant.pvij. dies q̃ſi
vij.planetas.⁊ hoc pʒ ↄſiderati oꝛdineʒ
planetarũ: quo oꝛdine ſeruato in enũe
rando qñ ſaturnꝰdñat᷑ i pᷣma hoꝛa diei
ſol dñat᷑ in ᷣma hoꝛa ſequẽtis.⁊ luna ĩ
pma hoꝛa ttij.⁊ ſic ꝓcedẽdo vlteriꝰ.hũc
aũt modũ denoĩandi dies nec omnino
tenemꝰne videamur ełis mũdi ſeruire:
nec oĩo relinqmus ꝓpter ↄſuetudinẽ.
vñ dñnicã diẽ noĩamꝰa nobis:ſabbatuʒ
qꝗ iudeis:in alijs diebꝰ ſeruamꝰↄſuetũ
moꝛẽ gẽtiliũ.eccłia tñ in loco illoꝝ no/
minũ põit⁊ feria:ʒferia.⁊ ſic deĩcepſ
ſic pʒ reſpõſio ad obiecta.

4
4

Diſtictio xni.

Js excuſſiſ
b qð g de hoĩs creatiõe &.
Termiatis duab pmis
prtibꝰin quibꝰmgr deter/
minauit de ↄditõe creature ſpũalis et
coꝛpalis diuiſim. Hic ſequit᷑ ʒ ps in q̃
determĩat de ꝓductõe creature ↄpõite
ex vtraq;.ſ.de hoĩe.Diuidit᷑ aũt ꝑs iſta
in duas ptes. In pma nãq; determĩat
de hoĩe q;tũ ad ipiꝰ pductõem.⁊ qᷓ;tuʒ
ad pmantiã ⁊ duratõem.j.di.xix. So
lent plura queri de pmi homis ſtatu.
Pꝛima pꝑs hʒ duas. In pᷣma agit de
ꝓductõe hoĩs ĩ ↄpatòe ad pᷣnveffciuũ
IJn z pte in ↄpatõe ad pᷣncipia ↄſti
tutiua.j.di.xvij. Hic de oꝛigie anime
plura queri ſolent. ꝛima ps ſpectat
ad pnñtẽ di.Et diuidit in duas partes.

In p̈ma pte magr veritatẽ narrat.ſcʒ
qualr̃ ðᷣs ꝓduxerit hoĩem aq imagineʒ

ſu in qua ſiłitudinẽ hʒ ad pncipiũ ſnũ

efficiẽs. In z vero pte veritatẽ expla
nat ibi. fili v ppe ima go d. Pꝛĩa pſ
hʒ tres pticulas. In pᷣcõtinuat magr

dicta dicẽdis. In vero auctoꝛitateʒ

ſacre ſcripture inducit in qua oñdit᷑ per
quẽ modũ homo ꝓductꝰ ad ſuũ effciuũ

pncipiũ ↄpet᷑ ibi in ge.legit᷑. faciamus

In zaepte ſbit illiꝰauct᷑is exponem ibi

imago aut ⁊ ſimilitudo in hoc loco &.

S iłr 2ps pᷣncipalis hʒ tres pteſ. In
pma eĩ poit explanatõeʒ iducte auctis
ſim alioꝝn opiõem. In 2pte ſʒ opiõeʒ
ꝓpꝛiã ibi.verũtñ hec diſtictio c. In ʒ
vẽo ex pitate explanata ↄcludit quãdã
ↄcluſionem coꝛelariãa ibi.quo circa hõ
imago dei ⁊ ad imaginẽ ⁊c. Et ſic ſum
ma totiꝰ ptis huiꝰ ↄoſiſtit in hoc ſcʒ oſtẽ
dendo ꝙ homo fact eſt ad dei imaginẽ
⁊ ſimilitudinẽ.
. „* * + „
M Dintelligẽtiã
huiꝰ ptis circa duo incidit hic
queſtio. pᷣmo querit᷑ qualr̃ hᷓ ſit ima/
o ſ̃m ↄſideratõeʒ abſolutâ. 2?qualt
it imago ſᷣm conſideratõnem relatã.
Nirca pᷣmuũ querũt᷑ tria. pᷣmo querit᷑
vtꝝ ſit imago dei nẽ. ⁊v vtꝝ ſit imago
dei nãlr. zꝰvtꝝ ſit imago dei ꝓpe.

Irca primü ſic
pcedit᷑ ⁊ oſtẽdit᷑ ꝙ hõ ſit imago
dei vere ge.i. faciam?ꝰhoĩeʒ ad ima.c.
Hc.nõ eſt niſi verbũ trinitatis.ergo c
Iſtẽ eccł.xvij. de de terra creauit ho
min ⁊ ſm ima.ſu.fe.il.ſi igit᷑ hõ factus
eſtm imaginẽ dei:homo ẽ imago dei.
Iſtẽ qð eſt maxime natũ vniri alteri
maxie natũ eſt ei ↄfigurari ⁊ ↄfoꝛmari
amoꝛ enĩ qꝛ vnit traſfoꝛmare dr amãtẽ

in amatũ:ſicut dicit aug.ſ᷑ᷣ cũ creaturna

rõlis vt homo:maxiĩe nata è vniri deo:
? in ipm tẽdere per amoꝛè. ergo maxie
nateſt ei cõfigurari ⁊ aſſitłari.ſi igitur
imago dicit ſi itudineʒ expſſam.pʒ .
Iſtẽ quod vere repſentataliquid fʒ

eiꝰnobilẽ actũ:⁊ ſm diſtictõeʒ ⁊ oꝛdinẽ

vereẽ ei?mago: b homo vere repntat

veüfme
eligere
ſtenst
gis
ſeqaier
ſeci
eier⸗
Aims
doi⸗
eſtice
ſiigt
zuenl
iuhe
tuton⸗
hoitt
diſcuren

mmuptl

uagtyd
deiſcien
Nr
wagde

fanl

wral
Gert

o

plei
voe

de ſe

nulacj
cehr
doelquo

6

8lifni

I

mngep

iim

a.
n
N
607
n⸗
aſſt
peſt
pic⸗
cre⸗
ima
.
0
ſ

ndiman
Neßzopĩc
lutridi
ocireav
. Liſeſan
nweſczoſt
Reiimagn

„ „

gei

eſe mneitt
1Rd E5

e ſei
.An

4 RWe
r

0

”ͦñů 7 7

.
„„

—

.

N—

7

nüſie

zcrinaco
ucS

„*

deũ ſᷣm eius nobiliſſimũ actũ qui eſt in
telligere. nõ ſolũ eĩ repñtat deu inq;tũ
eſt ens ⁊ viuẽs:ſed etia inq;tũ eſt intel⸗
ligẽs.⁊ iten repñtat diſtictiõem ⁊ oꝛigi
nẽ qui è in pſonis qtũ ad mẽoꝛi ⁊ ĩtel
ligẽtiã ⁊ volũtatẽ.ꝗ homo pe ẽ dei ima
o. Lötra nihil è illd qð fit ad ſeipʒ
homo fcũs ẽ ad imaginẽ dei: ſicut dr
ge. i. ergo hõ nõ è imago. Itẽ vbicũq;
eſt ima go ibi ẽ ſiłitudo: vbicũq; ſititu
do ibi ẽ idẽptitas aliqua:vbicũq; auteʒ
eſt idẽptitas ibi ẽ ↄueniẽtia in a liq ttio
ſi igit᷑ deꝰ creatura in aliquo tertio nõ
ↄueniũt:creatura nõ põt eẽ ſiłitudo di
? ita nec imago. Itẽ nõ qᷣcũq; ſilitu⸗/
tudo eſt ima go:ł̊ ſititudo expſſa:ſ ma-
la ẽ ſilitudo expſſa alicuiꝰ que plus eſt
diſcõueniẽs q́; ↄueniens.cũ oĩs crea
tura płſit deo diſſilis q ↄſiłis: ſiẽ diẽ
aug. xv.de trini.igit᷑ nulla põt eẽ expſſa

dei ſilitudo. nulla poteſt eſſe imago.

Itẽ vbicuq; ẽ ima go ibi ẽ figuratio

imago eni attẽdit in figura:ſ dina een

tia nullo mõ ẽ figurabtis.ꝗ̊ nullo mõ ẽ
per aliqu imaginẽ repntabłis.ꝗ nulla
creatura è imago dei. Itẽ dft ima⸗
go a veſtigio. qͥa veſtigiuʒz repntat ſᷣm
ptẽ:imago aũt ſm totũ:ſᷣ nullũ finituʒ
põt repñtare infinitũ ſᷣm totũ.cũ igitur
de ſit infinitꝰet quelʒ creatura finita:
nulla creatura põt eè imago dei. Itẽ
quelʒ creatura diſtat a deo in infinitũ
ðs eĩ quodlʒ finitũ excellit in infinituʒ
&D ſi ifinita diſtãtia nõ ẽ maioꝛ vna crea

tura:nõ diſtat mag q;ᷓ alia.ſitr nec vna
mag appꝛopiquat q; alia.ꝗ vł oĩs crea

tura ẽ imago ł nulla:p nõ oĩs ẽ imago.

Snulla. Head pqcoꝝ intitntiq ẽ no
tadũ ꝙ imago dicit expſſam ſił᷑itudinẽ.
ncce eſt aũt oẽm creaturã quoquo mo

do aſſimilari deo. neceſſe eſt auteʒ ali
quã ad complemẽtum vniuerſi expſſe
aſſiłari deo.⁊ iõ oĩis creaturabʒ rõem
veſtigij: ß aliqua hʒ rõnem imagiſilla
videlʒ que aſſiłat᷑ expſſe.hec aũt ẽ rõlis
creatura vt hõ.⁊ iõ cõcedẽdũ ẽ ꝙ bõ eſt
imago dei.qꝛ ẽ eiꝰexpſſa ſiłitudo. Ad
qð intiłndũ notãdũ eſt ꝙ quedã ẽ ſiłitu
do ꝑ ↄueniẽtia oĩoda in na.⁊ ſic vna ꝑ/

ſona in tnitate ẽ alteri ſitis.qued per

pticipatõnem alicuiꝰ nẽ nnibilis: ſicut

hõ ⁊ aſinꝰaſſiłlant᷑ in aiali.quedã vero

ßpsẽʒ ꝓpoꝛtionalitatẽ ſicut nauta ⁊ auriga

ↄueniũt ſᷣm ↄpatõem ad illa que regũt
quedã ẽ ſiłitudo p ↄueniẽtiã oꝛdiſ ſicut
exẽplatũ aſſiłat exẽplari.pᷣmis ei duo/
bus modis nulla creatura põt deo aſſi
milari.ſecũdis duobꝰmodis oĩs crea/
tura aſſiłat᷑:ſᷣ illa que aſſitat᷑ magis de
longiquo bʒ roem veſtigy. illa vo que
de pxĩo hʒ rõem imagis:talis autẽ eſt
creatura rõlis vtpote hõ. ⁊ ̊ patet ſic
pmo de ↄneniẽtia oꝛdis.deeiʒ vnipᷣſa
ꝓpter ſemetipm opat eſt: ita ꝙ cuʒ ſit
ſumma ptãs ⁊ mageſtas:fecit omia ad
ſui laudẽ.cũ ſit ſumma lux: fecit oĩa ad
ſui manifeſtationẽ᷑.cũ ſit ſᷣma bonitas
fecit oĩa ad ſui cõicatõeʒ.nõ ẽ aũt pfcã
laus niſi aſſit qui appꝛobet. nec eſt pfcã
manifeſtatio:niſi aſſit quiĩtelligat.nec
pfcã cõicatio bonoꝛũ: niſi aſſit qͥ eis vti
valeat.⁊ qm laudẽ appꝛobare. veritatẽ
ſcire. dona in vſuʒ aſſumere: nõeſt niſi
ſolũmõ rõlis creature:nõ hñt ipe crea
ture irrõles ĩmediate ad deũ oꝛdinari:

mediate creatura rõli.ipa aũt creata

rõlis qꝛ de ſe nata ẽ ⁊ laudare ⁊ noſſe ⁊
res alias in facultatẽ volũtatis aſſumẽ
nata eſt oꝛdinari in de ĩmediate.⁊ qin
q́;to aliqͥd ĩmediatiꝰoꝛdinat᷑ ad aliquid
tato mag ↄuenit cũ eo ↄueniẽtia oꝛdis
⁊æ aĩa rõlis ⁊ quelʒ rõlis creatura eo ꝙ
capax dei eſt⁊ ꝑticeps eẽ põt ĩmediate
oꝛdinat᷑ in ivm maxie ↄuenit cũ eoↄue
niẽtia oꝛdĩs.⁊ qꝛ tãto maioꝛ ẽ ↄueniẽtia
q;to expſſioꝛ ẽ ſiłitudo.hĩic eſt ꝙ qtũ ad
EH genꝰiiłitudis rõł creatura ẽ ſitudo
expſſa:⁊ ideo imago ẽ.et hoc ẽ qð dicit

aug'. de tri. xiiij. ꝙ eo eſt aia imago dei
qWuo capax eſt ⁊ pticeps eẽ põt.quia eĩ

ei ĩmediate oꝛdinat᷑ ideo capax eius eſt

pel ecõuer ſo.⁊ qꝛ capax eſt:nata ẽ ei cõ
figurari ⁊ ꝓpter hoc fert in ſe a ſua oꝛi-
gine lumèẽ vultꝰdiuini. ideo qutũ ad
ſiłitudinẽ que attẽdit ad ↄuẽiẽtiã oꝛdis

pfecte dr imago dei.q; in hoc ei aſſiłat
expſſe. ſiłr in ſiłitudie que attẽditur in
dↄuenistia ppoꝛtionalitat vel ꝓpoꝛtiõis
erpſſe aſſilat deo creatura rõlis.⁊ ideo

ſm eâ recte dr imago. Quod patet ſic
H „ 4

9 6

cõueniẽtia eni ꝓpoꝛtiõis attẽdit᷑ ſitr ſᷣm

ſe habere.ſitr aut ſe hr̃e H põt eẽ dupir

vel in ↄpatòe ad extrĩſeca: łin ↄpatioõe

ad itriſeca.tũc aũt ẽ ſiłitudo expſſa qñ

noõ tm eſt ſitis mod?ſe hñdi in ↄpatõſte

ad extrĩſeca:ꝑ̊ in ↄpatõne ad intriſeca.
Notigit aũt ↄpare dĩnã eẽntiã ad crea
turãq. ↄtigit etis ↄpare pſonã ad pſonã
oĩs aũt creatura aliquã ↄpatõeʒ hʒ ſʒ
quà aliqͥ mõ ↄfor̃at᷑ deo ſᷣm ꝙ ẽ cq erea
ture:ſic ẽ ↄpatio illa qͥ eſt ad effcm ꝓpdu
ctũ.ſiẽ eĩ ðs ꝓduẽ ſuũ effcem:ſic ⁊ ages

creatũ:lʒ nõ oĩo.creatura npo rõlis non

ſolũ ſic ↄuẽit:&ᷣ eti qtũ aq intriſecarũ
ſuaꝝ potẽtiaꝝ oꝛiginẽ ⁊ diſtictoeʒ ĩ qboy

aſſilat᷑ illi diſtĩctõi ⁊ oꝛdĩ qͥ ẽ in dĩnis p/
ſonis intrĩſeca dĩne nẽ. In hoc oñdit
aug.iin li.de tri.hoĩeʒ eẽ imaginẽ dei.⁊
H exẽplatũ fuit in pᷣli. vbi oñſuʒ ẽ ꝙ in
aĩa rõli ẽ vnitas eẽntie cu tnitate potẽ/

tiaꝝ adinuicẽ oꝛdinataꝝ:⁊ q̃ſiↄſuti mõ

ſe hñtiũ.ſic ſe hñt pſone in dinis.⁊ iõẽ
ibi expſſa ſiłtitudo ꝓpoꝛtõis.⁊ ꝓpt᷑ h̊ rõt
creatura qẽ hõ ẽ imago dei. His viſis
ʒ rñ?ad qõnem ꝓpoitã:⁊ eti ad oba.
ↄcedẽdũ ẽ eĩ ꝙ hõ vere ẽ imago dei: ſiẽ
oñdũt rões ad h̊ͥ inducte. Ad iltd qð
obꝛ ꝙ hõ ẽ ad imaginẽ g̊ t.dð ꝙ nõ ſe
quit᷑.qꝛ cũ dr.factꝰ ad imaginẽ:imago
accipit᷑ abſtractie.cũ dr imago dei:ima
go accipit᷑ ↄcretie.qꝛ ẽ imagie dei inſi/
gnitꝰ:ſiẽ tabula in q̃ depicta ẽ imago.⁊
imago põt dici⁊ ad imagin᷑:ſic ⁊ ĩ ꝓpo
ſito. Ad iltd qð obꝛ ꝙ nõ ẽ aliq̃ iqepti

tas dei ad creaturaʒ.g nec ſiłitudo.dðõ
ꝙ ſiłitudo q̃ in imagie nõ attẽdit᷑ ꝑ idẽ/

ptitatẽ aut eiuſdẽ nẽ p pticipatõeʒ:ßᷣ p
ↄueniẽtiã in oꝛdie ⁊ ꝓpoꝛtiõe q ſiłitudo
nõ exigit cõicanti in ʒ?ꝰ qꝛ in ↄueniẽtia
oꝛdĩs vnũ ẽ ſiłitudo alteriꝰ:in ↄuẽiẽtia

ꝓpoꝛtõis nõ ẽ ſiłitudo in vno ſ̊ ĩ duobꝰ

ↄpatõibo. Ad illud qð obꝛꝙ imago
eſt ſiłitudo expſſa:ia pʒ rnꝰq; ſi magna
ſit diſſit᷑itudo in ꝓpetatib abſolus:mi⸗

tũ tamẽ magna? ſiłitudo in ĩimediatõe

oꝛqinis ⁊ cõpatõe ꝓpoꝛtõis:ex quibꝰ⁊ ĩ
quib duobo expſſio ſiłitudinis cõſiſtit:
que imaginè facit. Ad illud qð obꝛ

de ↄfiguratõe.dicẽqũ ꝙ imago coꝛpał

exigit cõfiguratõem coꝛꝑalẽ:imago ro

ſpualis cõfiguratõe ⁊ refiguratõe ſpi⸗
rituali cõtẽta eſt. hec autẽ cõſiſtit nõ in

q;titate molis:ł in q;titate vtutis.ſcilʒ
ĩ potẽtijs:ita ꝙ ſicut figura trijgulariſ
hʒ tres tminos ⁊ tres lineas. ſic etiã in

imagine ſpali potètie ſuntad moduʒ
tminoꝛiũ ⁊ egreſſio vniꝰab altera: qᷓtuʒ
ad actũ ſe habebat ad modũ linee cõiũ⸗-

gẽtis. Ad illud qð obꝛ ꝙ imago rep
ſentat ſᷣm totüũ.dð ꝙ illud ẽ veꝝ de illa

imagine que hʒ oĩoda pfectõnem. ſic
ſolꝰfiliꝰdeiẽ imago pꝛĩs.de alia nõ eſt

verũ ꝙ repñᷣtet ſm totũ ſimptłr.repſen

tat autẽ qtũ ad aliqu totalitatẽ.qꝛ eni

irrõlis creatura ⁊ intellectꝰ quodã mõ

oĩa:⁊ oĩa nata ſunt ibi ſcribi⁊ impᷣmi
oĩmq; ſiłitudines ⁊ depiĩgi.iõ ſiẽ totuʒ

vniuerſuʒ repñtat deũ in quadã totali
tate ſpuᷣali.quelibet autẽ alia creatura
irrõlis repñtat eũ ſolũ in ꝑtẽ.qa ſᷣm ſe
tm cũ nõ ſit nata alia in ſe ſpualiter co⸗

tinere:ita ꝙ nihil ſit qð non ſit nata co
gnoſcere.hoc dico ꝓpter aĩaʒ ſenſibilẽ

que ſic cognoſcat aliqua:nò tamẽ nata
eſt cognoſcere omia. Ad ilłd quod

obꝛ ꝙ quelibet creatura diſtat ĩ ĩfinitũ
dð ꝙ verüũ eſt de illa inſtatia que oppo⸗

nit᷑ pticipatõi ⁊ adequatõi.cũ enĩ deus

ſit infinit nihil põt eiadequari cum ſit
ſimplex nõ põt aliqu natura terti cuʒ
aliqua creatura ꝑticipare.⁊ penes has

ſilitudines nullo modo attẽdit᷑ roima-
ginis in hĩe:ſed penes aliã duplicẽ ſc,ʒ

oꝛdinis ⁊ ↄſimilis habitudinis pᷣm quã

rationalis nõ diſtat in infinitũ a crean-
toꝛe ſed valde appꝛopĩquat ei ſicut ſuß

oſtenſum eſt.

s Ecundo queri

tur vtꝝ homo ſit imago dei na
turaliter. Et ꝙ ſic videt. qð ineſt ali/
cuia pma ſua oꝛigine ineſt ei naturalit
ſed eẽ imaginẽ dei cõuẽit homini a ſua
pma ↄditõe.ergo eſt ei nale. Itẽ qð

ineſt oibus cõiter ⁊ inſepabiliter:illud

ineſt naãliter:ſ eſſe imaginẽ còuenit hoi
vniuerſalit ⁊ inſepabłr ergo «. Itẽ
quod cõuenit alicui ſjm nales eiꝰ ppᷣe/
tates cõuenit ei nãlr:ſed eſſe imagineʒ

cöuenit homini ſm intrĩſecas potetis

in⸗
ſat⸗
it
deit
ſier
grti
ſech
noi
im
10
o
en
ſon.
o
Nlt
flort
Nejein
pators
cllisn
Wrali⸗
F⸗
Ap
gine
list
ſige
loc
pou
uti
Mohri
fnnun⸗/
godein⸗
inagod
Cſialie
AWmtai
Rdinn
Wia
zg⸗
ami
dam
mire⸗
foꝛm
natun
jepſe
forma
ingita.
cihlist
magin
imago

*
kcoſ .
e 4
EWI 0 3
ton
ey 4
V
S
Ae
S
KA
hers ſegts
K45 116
„ Eein
NALRZC.
nd noi,
een r
4. ;
Rn 63 .
N ⸗
mn. .
NN deer
dhene
B 4
Reen 4
weo
Liche ſe
Re
6 deg nes,4
1.RNaor
2
rS 6
IRLeden
Neie
eeE
☚ . .*°„
oC
. ⸗ , .
4. .
—1 7 „
5 R ;
. .
nomggte
ncacännii
N
d 3 †
tamdeam.
„„„„
nete datbeb
. Ae
..
ſenn ſe,

.
— V .
VWVIOAE

„ „1.
DA Be Ne
E
6*

. .
ELeedd,
EKE3NE

nn
mirrmia;
upess

„
ℳ
m TiEEY
e 4*

Wnnhiy,
„
ut

emad 4
MNNX N
õõ 4
4. ee
nM un k
MrIhe,

a naturales.ergo còuenit naturaliter.
Itẽ eẽ imaginẽ dei nõ eſt wi accñhs
ſed potiꝰſbale ſicut eẽ peſtigiũ nulli ad
cidit creature. ſi ergo h nò eſt imago
dei nalis.ergo nõẽ res nãł ſ artificiak
ſi ergo ̊ eſt plane falſum.ſ.ꝙ homo ſit
artificialis.ergo nõ ẽ imago artificia

ſed nãlis. &&. Itẽ aſin artificialis
nõẽ aſinꝰverꝰ.g imago artificiat᷑ nõ eſt

imago vera:ſᷣ ſomo eſt imago vera.ꝙS
nõ c imago artificial:et ẽ artificiał veil
nãlis.g̊ c. Cotra hyltł.in li.de ſyno-
do.diffiniẽs nalẽ imaginẽ dicẽ.imago ẽ
eiꝰrei ad quã imaginat᷑ ſpès indifferẽés
ſed homo nõ eſt ſpes indifferẽs ipi dei
ergo nõ eſt imago nalis. Itẽ augꝰ.

de.x.coꝛdis.ſicut dr̃t imago ĩpatoꝛis ĩ
filio ? in nũmo: ſic differt imago ĩ filio
dei ⁊ in homĩe.ſi igit᷑imago in filio im
patoꝛis eſt naturał:in nuùmo eſtartifi⸗

cialis. videt᷑ ꝙ ſolꝰfiliꝰ dei ſitimago na

turalis:homo vero ſolũ artificialis.
AItẽ hocipm videt᷑ ratiõe.ſicut ppꝛiũ
eſt pſone filij eẽ filiũ:ita ꝓpᷣuʒ ẽ eẽ ima
ginẽ:ſed ſola pſona filij eſt filiꝰnatura
lis ⁊ n homo. ergo pari rõe ſola pſona
filij ẽ imago naturałæ nõ homo. Itẽ
quod eſt a volütate nõ eſt a natura:ſed
ꝓductio hoĩs eſta volũtate dei.g nõ eſt
a natura:ſ̊ ab eo hʒ eẽ imaginè a qͥ hʒ
⁊ ꝓduci.ſi igit᷑ aĩa hois nõ ꝓducit᷑a deo
ſm nãm ſed ſm volũtate:non eritima⸗
go dei naturalis ſed volütaria. Itẽ
imago dicit imitatõem ⁊ ſiłitudinẽ. er⸗
go ſi aliquid eſt imago alicuiꝰnaturał᷑
aſſimilat᷑ cũ eo in natura:ſed homo cuʒ
deo in natura aſſiłari nõ poteſt. ergo ñ
Nt eius eẽ imago natural. Wodicẽ
quʒ ꝙ imago dicat᷑ ab actu repſentãdi.
nam imago refertad ꝓthotipũ:vt dicit
damꝰ. ⁊ repſentatio duptr poſſit cõne/
nire alicui:pel ꝑ foꝛmã naturalẽ: vel P
foꝛmaʒ artificialẽ ꝙ duplex eſt imago.
naturalis.ſ.⁊ artificiał.⁊ cũ homo non
repſentet p foꝛma artificialè: ſed p ſuã
foꝛmã naturalẽ: ⁊ potètias ei naturalr̃
inditas.ideo homo nõ eſt imago artifi⸗
cialis ſed naturatł. Biffert autẽ dicere
imaginẽ naturalẽ ⁊ cõnaturalẽ. Nam
imago naturalis eſt que repſentat per

id qð habeta natura:ſiue cuʒ illo quod
repſentat cõueniat in natura ſiue non.
Jmago vero cõnaturał dicit᷑que imi/
tat᷑ ⁊ refert᷑ nõ ſolũ p id quod habʒ a nã
ſed p ↄueniẽtiã in natura eade.ideo et
ſi eẽ imaginẽ ↄueniat hei:eẽ tamẽ ima
ginẽ ↄnaturalẽ nõ cõuenit hoi:ſed ſoli
fulio dei.Cõcedẽde igit᷑ ſunt rões onẽ/
dẽtes ꝙ homo nõ eſt imago artificiatł ſ
naturał. Ad illud vero quod obꝛ in
ↄtrariũ.dð ꝙ hylt.diffinit imaginẽ cõ
naturalẽ:nõ naturalẽ. Ad illud qp
obꝛ de aug.dð ꝙ nõ intẽdit ponere ſiłLi
tudinẽ q;tũ ad naturale ⁊ artificiale: ſſʒ
q;t ad cõueniẽtiã ⁊ diſcrepãtiã ĩ natu-
ra.ſicut enĩ nümus cum ĩpatoꝛe ĩ natu
ra nõ cõuenit:ſed filius eius ↄuenit:ſic
ꝓpoſito ĩtelligẽqũ eſt. Ad illud qð
obꝛ ꝙ ſola pſona filij eſt naturał filius
dicendũ ꝙ nõ eſt ſimile.Aliter enĩ acci
pitur naturale put adiacet filio:aliter
ut adiacet imagini. nõ enĩ dr̃t dicere
filiũ naturalẽ ⁊ cõnaturalẽ ſicut dr̃t in
imagine.Et ratio huieſt iſta.qꝛ filius
dicit vt a quo q;tum eſt de ſuo pncipali
intellectu.imago dic vt ad què.iõ nãle
dictũ de filio ſigt ꝙ egreſſus filij ſit per
modũ nẽ:⁊ ita ꝙ cũ pr̃e puẽiat ĩ nã.ł̊ᷣ cũ
dr imago nãlis ſigt᷑ ꝙ illa repntatio ẽ
a nãali pᷣncipio ſiue ppetate.⁊ ꝓpt H̊ nõ
Daf ĩtlli ꝙ ſit int imaginẽ ⁊ eiꝰcuius eſt
imago ↄueniẽtia n. Ad illud quod
obꝛ qð eſta volũtate nõ eſt a na.dicẽdũ
ꝙ verũ eſt ex ea pte ex q̃ eſt a volutate.
vñ cũ creatura a deo ꝓducit᷑ volütarie
nõ dr̃ ab eo exire nalt̃᷑ i̊ volũtarie.ex H
tñ nõ ſequit᷑ ꝙ volſũtarie repſentet:im⸗
mo eſt ibi accñs.qᷓ;uis enĩ deus volüta
rie ꝓduxerit hminẽ:tamẽ hʒ opatões
nãles.quia diuina volũtas fabꝛicauit
⁊ fecit ibpam naturã.non ſic autẽ eſt de
volũtate artificiſ creati qui nãalẽ foꝛma
nõ poteſt pducere. Ad illud qð obꝛ
ꝙ imago dicit ſiłitudinẽ in nã.dicẽduʒ
ꝙ hec determiatio naliteraddita alicui
termĩo qui quidẽ nec dicit habitudinẽ
vt a quo nõ vt ad quẽ: ambiguã reddit
locutõnem.quia poteſt dicere habitu⸗
dinẽ vt in ratõe cauſe nel in rõne finis
vñn hec eſt duplex.iſte nãalr̃ aſſiłatur illi:

pel vt intiłigat᷑ foꝛmalr̃ qð aſſila: in eo
qð bʒ a nã: vł vt intlłigat᷑ foꝛmaliter vt

aſſilat in ipa nã. pmo mõ accipiẽdo H ẽ

vera.hõ nalr̃ aſſilat᷑ deo. alſa.et pꝰ
mõ ſequit᷑ ad hãc:homo nãlr̃ eſt imago
dei.alio vero modo nõ.
Ertio queritur
vtꝝ eẽ imaginẽ cõueniat homi
ni ppe:ita ꝙ nulli ali. Et qꝙ ſic vf. in ſo
lius hoĩs ↄditõe dictũ ẽ.faciamPꝰhoĩem
ad imaginẽ X. & H ẽ nobiliſſima oditio

que ſi daret᷑ alus:nullo mõ debẽt pter

mitti.ᷓ vñ ey nulli alij q;; hõi eẽ ad imagi
nem ſuò deꝰdederit. qð ſi ptermiſit de
alijs:⁊ nõ de homĩe.tũc ẽ queſtio quare
ſcriptura fecit. Itẽ aug. in ſermone
de imagie. ad imaginẽ ⁊ ſiłitudinẽ ſuã
deꝰvillũ creauit:loquit᷑ de hoĩe qð nulli
alij creature degit. Itẽ H vñ p roem
qꝛ qð ꝑ ſuphabũdãatia dr: vni ſoli cõue
nit:ſ̊ imago dicit ſiłitudinẽ expſſiſſim
in gñe creature. oʒ ꝙↄuéiat kyni ſoli
ſpeciei:vel vni ſoli indiuiduo. Item
eoipo homo eſt imago vei:q;ꝛ ĩmediate

tèédit in deü.ſig vniuerſuʒ eſt oꝛdinatũ

ſᷣm oẽm ſui ptẽ ĩpoſſibile ẽ ꝙ aliq crea/
ture diuerſaꝝ ſpẽn oꝛdinẽet᷑ in deũ ex qͥ
2 iĩmediate.ergo vłhomo ⁊ angis eruᷣt
eiuſdẽ ſpẽi:vel eẽ ima ginẽ cõue nit ſoli
hoi. Itẽ homo eoipſo ꝙ ima go dei
finis oĩm alioꝝ: ſłᷣ H̊ nõ põt plurib?di
uerſis ſpẽ ↄuenire:⁊ planuũẽ ꝙ angelo
nõ ↄauenit.ꝗͥ vr̃ ꝙ eẽ imaginẽ cõueniat

ſoli hoi. Itẽ qꝛ hõ eſt imago vdei fuit

vynibił dĩne nẽ.H̊ᷣ aũt ẽ eiꝰ ꝓp:iũ.O/ppuʒ
eſt höi eſſe dei imaginẽ. Lotra dioꝰ.
de di. no. dicit ꝙ angel“ẽ imago dei ma
nifeſtatio occulti lumis. Itẽ aia eo
eſt imago dei quo capax dei pticeps
eẽ põt:b Hopetit angelo ſicutaĩe.ergo
nõ ſoli hõi couenit eẽ imaginẽ. Itez
iſta eſt nobiliſſima oĩm ↄditionũ naliu.
videlʒ eẽ imaginẽ.ꝗ nobiliſſima omniũ
creaturarũ huiuſmodi ꝓpetatis nõ de
buit es exps.ſi igit creatura angelica ẽ
buiuſmodi.pʒ c. IJtez imago ineſt
gĩe ᷣm ſupioꝛẽ ptẽ:ſicut in pᷣmo liꝰoſtẽ
ſum eſt: t in illa pte homo ⁊ angłs hnt

Zuenletia. ergo videt᷑ ſur ꝙ ĩ dignitate

imagĩis ↄueniũt.igit᷑ eẽ imaginẽ nõeſt

ppꝛiũ ſoliꝰ hoĩs. IWG? dõ ꝙ ppꝛiũ dĩ

uplr. eſt enĩ ꝓpꝛiũ ſimpłr: ⁊ ꝓpꝛi ali

cui.ꝓpꝛiũ ſimpłr eſt.qð ↄuẽit oĩ ⁊ ſoli
ꝓpꝛiũ alicuieſt quod cõuenit oi còtẽto
bᷣ illa ſpecie:ita ꝙ quibuſda alijs ↄueit:
quibuſdqã vero miĩme. ſicut eſſe biꝑedeʒ
ꝓpᷣe ↄuenit hõi reſpectu q̃drupedis:nõ
reſpectu volatiliu. dð eſt igit ꝙ ſicut eẽ

rõle vel intlłctuale nõ eſt ꝓpꝛiũ homini

ſimpkr. qꝛ ↄuenit in h cũangelo:ſed eſt

pPppꝛiu reſpectu reꝝ coꝛpaliũ.ſic eẽ ima·

ginẽ ppe ↄuenit hoi reſpectu bꝛutoꝛuʒ:
nõ tñᷣ reſpectu angeloꝛũ:ĩmo cõiter cõ⸗
uenit bõibꝰ? angłis:ſicut onñdũt rõnes
ad h̊ inducte. Ad iltd ergo qð pᷣmo
obijcit in ↄtrariũ ꝙ ſcriptura nõ deter
minat ↄditõem angli expſſe.ideo nõ eſt
minꝝ ſi nõ determiat eiꝰ modũ:nec dicit
eam ad ima ginè eẽ fcãm.ſi aũt queras
quare nõ determiat: H determiatu ẽ S
di. xij. Ad illud aug.dð ꝙ aug.non
excludit creaturas ſpuales: ſᷣ creatas
coꝛpales ⁊ viſibiles quãdo dicit ꝙ; nul⸗
li alij creature dedit. Ytez H diẽ ꝓpt
aliquà ꝓpetatẽ repñtatois qu de de⸗
dit Hi:nõ alij ſpuali creature łcoꝛpali.
nõ ꝓpter rõnem imagis pncipalẽ que
ↄſequit᷑ oẽm naãm rõlẽè. Ad illud qð
obꝛ ꝙ eſt ſilitudo expſſiſſima. dð ſutꝑ
latiuũ duptr põt exponi.vno mop ſuü
poſitiuũ cũ h aduer bio valde. vt albiſſi
mũu.i.valde albũ.⁊ ſic intlł᷑igitur cũ vr

ad imaginẽ: ⁊ nõ opʒ ipm angelũ ſuꝑ/-

poni. Aliqñ ſuplatiuũ intler reſpectiue
⁊tüc diẽ exceſſuʒ reſpẽu oĩm ad que cõ
pat᷑.x H̊ mõ nõ põt ↄuẽire pluribo. et ſic
nõaccipit᷑ ĩ ꝓpoſito. Ad illud qð obꝛ
q eoipo quo eſt imago eſt finis.dicẽdũ
q iſta nõ eſt tota ratio:ĩmo quia ſic eſt
imago in anima ꝙ ex pte coꝛpoꝛis cum
omnibꝰcoꝛpalibꝰhabet quãda ↄuẽiẽtiã
ciõ ſolꝰomo dr oĩs creatura:⁊ omia

–⏑

ꝓp ipm qͥdãmõ fieri ⁊ ad ipm referri.

Ald iltd qð obꝛ de vniõe.dð ꝙ? ſi rõ
imagis ſit diſpõ ad vnionẽ:no tamẽ eſt
diſpoſitio ſufficiẽs de ſe niſi competat
hoc perſonali pꝛopetati:et culpabili in-/

fir mitati. ⁊ hoc eſt repire in homine no

in angelo: ſicut.. meliꝰ patebit in ttio.

⸗
nibi
genn
inage
acſ
ges

one
quel
ang
n
hit̃

.
ſonci
Lioſe
aläſckt
nitoine⸗
inp.
Lbola
igikin
dictn
inlfa.
dinit⸗
N
deigh⸗
pocori⸗
ſtonat
tusind
Winate
obza
Sinetae
Obliui⸗
volüͤ
oppoli
ſtsr
latnoͤſ⸗
Adiſie
Nont
gütnd⸗
angts
pſtion
latalt
ci
une
ſchn

demeese
Amaohehic
N. ‧ * .
„
d 0 Peee
. . „RRN
.
4 MWAI
z yf.
W Matlo
enenen n
Ae—
r e l⸗ m
1 „
. cneedcre
uk
.
1 eS
hee.
„J ₰ „ .
Eeeen
venkey MWe⸗
8 6 e
„ R
X. .4
—— „ KI
. vngeloddc
„
“
Apal. Ncce3NRRN
FeE En—
e emeoa
rien 6%
RV (olerc⸗
„ „ „ „
e.ẽ
Woes
ey
1
A.
s⁴ „ 10
9*!
—R—Ppefe
notura o decer
Ro ed 4
de. Cedde
cdirretde!
,
* „
F Sae ee
W.WCCN
„2
„ 0 /
.d deernm⸗
40
. ℳ
9 Nodes.
. 7 4
—
3 40 U 4

.
RKRr
. AEH R
„7 1

. 6%
—H
SNN
.

iie
..2* * 4J
. P
oſer
Kn,
nanpklil⸗
7 5 . 5
cbrreſawun
, =
inat
emnſ
nnginaſ
.
. dc
„AN. 9
6,

Ad pñs aũt ſufficiat qᷣ quicquid ſit de
vnibilitate:imago tñ vtr ↄſequit rõleʒ
creaturã ita ꝙ omĩis creatura rõlis eſt

imago dei veracit᷑ ⁊ nalr.Et rò huiꝰẽ

expſſio ſiłtitudis qᷓtũ ad ↄuẽiẽtiã oꝛdĩs
ques in pnaqõis explanata fuit.
BOnſequenter
querit᷑ de imagĩe ſᷣm ↄſiderati

onẽ relatã. Et circa h̊ querũt tria. pᷣꝰ
querit᷑ vtꝝ rõ imagĩs öncipaliꝰrepiatĩ

angto q; in aia. =ovtꝝ pncipaliꝰi viro

q; in feia. ʒ?vtꝝ pncipaliꝰreꝑiat᷑ in co
gnitiua q; in actiua.
².
Irca primum
ſic ꝓcedit᷑ ⁊ querit᷑ vtꝝ rõimagi
nis pᷣncipaliꝰrepiat᷑ in angło q; in aia.
Et ꝙ ſic vr ſup ilłd ece.xxviij.tu ſigna
culũ ſiłitudis. Greg.qᷓ;to ſbtilioꝛ ẽ nã:
tãto in ea imago dinitatis ſitiꝰ ĩſinuat
impſſa. Itẽ ſapiẽs artifex ĩ nobilioꝛi
tabula nobilioꝛem deſcribit picturã. ſi
igit᷑imago in creatura ẽ quaſi quedaʒ

pictura tabule impſſa:ſicut magr dicit

in l̃a. pfectioꝛi ⁊ nobilioꝛi mò imago
dĩnitatis inſcribi dʒ in angło q; in aia
Iltez ex eo dr creatura rölis imago
dei quo capax dei ẽ:ſ̊ angelicꝰſpũs ca

acioꝛ ẽ qᷓ; hũanꝰcũ ſit virtuoſioꝛ ⁊ expe
;

ditioꝛ.q̊ in eo imago dĩnitatis ẽ eminẽ⸗
tius impſſa. Itẽ imago ↄſiſtit ĩ mẽo
ria intlłia ⁊ volüũtate: ſ̊ mẽoꝛia pfcĩoꝛi
mõ hʒ actũ ſitũ in angło q; in hoĩe.ſiłr
intlłia ⁊ volũtas.mẽoꝛia eĩ eiꝰtenʒ ſine
obliuiõe:⁊ intlłia intlłit ſine inqͥ ſitõe:⁊
volũtas diligit ſine retardatiõe.quoꝛũ
oppoſita ſunt in aĩa.ꝗͥ t. otra ex⸗
pſſius repñtat ſumma t᷑nitatẽ qð repñ
tat nõ ſolũ qᷓ;tũ ad ſbe nnitatẽ:ꝶ et qᷓũ
ad diſtictõnem pſonaꝝ:łᷣ hõ expſſiꝰre-/
pñnitat pſonaꝝ diſtictõem.qꝛ in homĩe ẽ
pſonalis diſcretio ꝑ oꝛiginẽ:in angłis
aũt nõ. expſſiꝰ repñtat trinitatẽ ho qᷓ
angłs:łᷣ in qͥ ẽ expſſioꝛ repñtatio eſt ex
pſſioꝛ imago.ꝗ̊ . Itẽ euidentisꝰimi
tatalteꝝ qð imitat᷑ q;tũ ad ſõam ⁊ moð
exñdi:qᷓ; qd imitat᷑ ſolũ qtuũ ad alterũ:ſᷣ

aĩa repñntat trinitatẽ ſumma ⁊ ꝓutẽ in

ſeipa:⁊ ꝓut ẽ in rebi:vt ſic in qualʒ ꝑte

coꝛpis ſit tota: ſicut ſumma eentia è in

creatura.g expſſi imitat᷑ deũ q́; angelꝰ

H qð expſſi imitat᷑ excellẽtiꝰſus imagie
inſignit. g τπ. Itẽ expſſiꝰrepſentat
deũ qð repñtat ipm nõ ſolũ in ſe: ſ̊ ſᷣm
ꝙ ẽ pncipiũ alioꝝ:qᷓ; qð alto modotm.
z hö repntat deũ nõ ſolũ vt ens eſti ſe:
Hz etiã vt ẽ pᷣneipiũ alioꝝ.qꝛ ſicut ex vno
Deo oĩa:ita ex vno hoĩe oès hoĩes ſicut
vult glo.ij.con.xi.̊ ſi qd expſſiꝰrepſen
tat rõnem imagĩs:pticipat eminẽtius.
Pʒ c. Itẽ plenius repnñtat aliqͥd qð
repñitat deũ pꝑ maioꝛẽ acceſſuʒ ad ſuaʒ

totalitatẽ:ſᷣ Hõ repñntat deũ inq;tũ ẽ ex-/

emplar⁊ ſpualiũ ⁊ coꝛpaliũ.angłs aũt
alto mõ tm.ꝗ ĩ hĩe exceliẽtioꝛi mõ repi
tur imago. Itẽ q;to exꝰmag initit᷑
exẽplari tãto mag ↄfor̃at᷑ ei:x q́;to ma⸗/
gis natũ ẽ vniri:tato mag natũ ẽ ↄfoꝛ/
mari:p nã humana vnit᷑ diuine ĩ vnita
te pſone qð qͥdẽ nõ facitãgłica.ꝗ expſſi
oꝛẽ in ea imago q; ſit in agto. Itẽ ꝑ
ↄſideratõem phᷣi.ſi optim ĩ vno gñe eſt
meliꝰoptĩo in alio gne ⁊ ẽ ſimptr ̊ illo
meliꝰ:ß xps qͥ ẽ optimꝰint oẽs excellen
tioꝛi mõ iſignit ẽ imagie dei q; optimꝰ
angts. g imago deiiĩ hoie q; ĩ angko re

pit᷑ excellẽtiꝰ-. W? ad pdcoꝝ ĩtiłntiã

ẽ nõndũ ꝙ qͥda voluerũt dicẽ ꝙ creatu⸗
rꝗ mag eſſe ad imaginèẽ dei dici põt du
ptr.Lextẽſiue łintẽſiue.ſi extenſiue:ſic
dixerũt ꝙ hõ mag repntat deũ q; ãgłs
qꝛ in płibꝰ rõe coꝛpis ſibi vnite vtpote ĩ
ſpſal b?ꝰ coꝛpalibo:⁊ ĩmo exñdi ĩ rebo.
⁊ ſm etia modũ pducẽzèdi res.⁊ ſic dicũt
ꝓcedẽ rões ad pmã ptẽ. Nã qð de xpo
obꝛ nõ vʒ.illud enĩ eſt ſingulare puile⸗
giũ: nec eſt nẽ ̊ potiꝰ gfr̃e.ſi autẽ dicat
vna creatura magis eẽ ad imaginè q;
alia intẽſiue:quia expſſius repntat:ſic
dicũt angelũ magis eſſe ad imaginẽ vi
q; ſit homo:ſicut oſtèdũt auctes ⁊ rões
ad oꝑpoſitũ.⁊ hoc inſinuat greg.cũ diẽ᷑
qᷓ;to ſotilioꝛ ẽ nõ:tãto in ea imago trini/

tatis ſiłi ĩ ſinuat᷑ impſſa.⁊ rões etiã ↄñ/

tes oſtẽdũt ꝙ ſicut excellẽtioꝛ ẽ natura
angelica:ſic excellẽtioꝛes hʒ potẽtiaſ:⁊
maioꝛẽ hʒ capacitatẽ ⁊ dignioꝛi modo

eſt imagine dei inſignita. ⁊ ſm hãc via
plana ẽ rnoad qõem ꝓpõità ⁊ ad oba.

Sed lʒ iſte mod dicẽdi ꝓbabił videat

nõ tñ modicã hʒ calũniã rõe vtriuſq; pdi

diſtictõis.Oꝛ eĩ dicat᷑ imago mag eẽ iĩ

hoie extẽſiue qᷓ; in angeł:ꝭ̊ vbũ aug.nõ

ↄſonat:qqͥ rõeʒ imagĩis diẽ eẽ ĩ aĩa pciſe
m ptẽ ſupmã ſic pʒ in.xiiij.⁊.xv.de tri.
S itr ꝙ dicat᷑ vtr expſſioꝛ eẽ imago dei
in angio q; ĩ ala ꝓpt᷑ maioꝛẽ dignitatẽ

nẽ.H̊ n vr ↄſonare glo.que diẽ ſuꝑ illd

ij.ad hebᷣ.ei ꝗ modicũ minoꝛatꝰ ẽ abaãge
lis.ibi dicẽ glo.ꝙ nã mẽtis hũane qualẽ
xps aſiumpſit iolꝰ ðᷣs maioꝛ ẽ.⁊ aug.hᷣ
ĩnuit in płibꝰlocis:⁊ pie credit᷑ ⁊ cõiter
ſentit᷑ ꝙ nirgo maria mag int᷑ oẽs aãge
los accedit ad deũu. Pꝛoptẽa eſt aliꝰ
modꝰdði ꝙ cũ expſſio imagĩis ↄſiſtit in
ↄuẽiẽtia oꝛdis ⁊ ꝓpoꝛtõis:intẽſio digni
tatis imagĩs ↄſiſtit ſʒ intẽſionẽ cõueni
etie q;tũ ad ꝓpoꝛtiõʒ łoꝛdinẽ.Attẽèdẽdũ
aüt ꝙ ↄuenietia creature rõölis ad deũ
ſm oꝛdinẽ qued ẽ de eẽ imagis ⁊ q̃daʒ
de bñ eẽ.de eẽ imagiĩs ẽ ꝙ creatura im

mediate oꝛdinet᷑ ad deũ.de bñ vo eſſe ẽ

ꝙ creatura que ẽ imago pponat᷑ alijs qꝗᷓ
tenẽt rõem veſtigij:et ꝙ alia oꝛdinẽt᷑ in
ipam tanq; in finẽ. Et ſic triplex ẽ oꝛdo
in creatura rõli pᷣm quẽ cõfoꝛmat᷑ deo.

Pꝛimꝰꝙ ĩmediate nata ẽ deo piũgi.⁊

Hẽ eẽntiale imagĩ.⁊ in h agts ⁊ aia eqͥ
parat᷑.qꝛ vtriuſq; mẽs iĩmediate ab ipa
pma vitate foꝛmat᷑.Secũdꝰẽ qͥ pponit᷑
creatura que ẽ imago alijs creaturis.
⁊ in H̊ angli pcellũt.qꝛ nõ ſolũ beſtijs: ſʒ
etiã hõibꝰrcoꝛes ſunt deputati.ſᷣm ilła
eccł.xvij.in vnaq̃q; gẽte ppoſuit rẽoꝛes
glo.i.angelos. ⁊ iſte ẽ oꝛdo qͥ creatura

irrõlis regita doo mediate rõli.Tertiꝰ

oꝛdo qͥ creature irrõles ad rõlẽ oꝛdi/
nat᷑ taq; in finẽ ꝓpt᷑ quẽ ſunt fcè:⁊ medi

uAnte illo ĩ vltim finẽ pncipalẽ.⁊ ſʒ hüc

oꝛdinẽ mag ↄuęit hõ cũ deo q; angel.
mag ei fca ſunt et coꝛꝑalia ⁊ ſenſibilia
ꝓpt holes q; ppt ãgłos.⁊ ſic patʒ ꝙ rõ
imagĩis ꝓut attẽdit᷑ ĩ ↄueniẽtia oꝛdinis
q;tũ ad iꝗ qð ẽ de eẽ ĩ vĩe ⁊ ãgto repit

Q'αι

equalr᷑.qꝛ vterq; oꝛdiat᷑i den imediate.

q;tij ro ad ilłq qð ẽ de bene eẽ.ſ.q;tũ ad

oꝛdinẽ reſpẽu creaturaꝝ ſe hbʒ ꝑ modũ
excedẽet ⁊ exceſſi.Angłs eĩ mag ↄuẽeit

q;tũ ad oꝛdinẽ ſe rõe regimis.homo vo

magis q́tũ ad oꝛdinẽ qui attẽdit᷑ in růe

finis.Conſiłi mõ repimus ⁊ eq̃litatè x
mutuũ exceſſuʒ in expſſiõe imagĩs que
attẽdit᷑ ʒ ↄuenietiò ꝓpoꝛtõis.qꝛ quedã
ẽ ↄueniẽtia hĩtudis que ẽ de eè imagis
quedã de bñ eẽ. illa ẽ de eè que ↄſiſtit ĩ
ↄpꝑatõe ad intrĩſeca ſic ad potẽtias.⁊ in
hac hõ ⁊ angłs adequat᷑.q; ita bene eſt
diſtictio ⁊ oꝛigo ⁊ eq̃litas ⁊ ↄ ſbalitaſ in
Potẽtijs aie in mẽoꝛia.ſ.intlłntia ⁊ volũ
tate:ſiẽ in potẽtijs ãgłi.illa ᷣo uẽiẽtia
hitudis ẽ de bñ eẽ que attẽdit᷑ i ↄpatõe
creature rõlis ad aliqð extrĩſecũ.vtpo
te ad coꝛpꝰqð ẽ ipa inferiꝰ.H̊ aüt duptr
põt eẽ expſſioꝛ.ł puatie:t᷑ poſitĩe. ſi poſi
tiue.ſic aia eſt imago expſſioꝛ q in h qð
ↄiüũgit᷑ coꝛpi ita ꝙ ꝑ ilłd ẽ pncipiũ alioꝝ
⁊ pꝑ ilłhq totũ inhitat mag repntat deuʒ
qui ẽ pncipiũ oĩm:⁊ qui vnꝰẽ in oĩbꝰ.ſi
aũt pᷣuatie:ſic angłs mag repñtat deũ
qꝛ deP ꝰẽ ſpũs pur oĩo ĩpmixtꝰ⁊ indepẽ
dẽs a creaturiſ oĩbꝰ.⁊ H̊ repñtat agłicꝰ

ſpuᷣs dũ è a coꝛpe ſᷣm actũ ⁊ aptitudinẽ

ſepatꝰ.⁊ ꝓ tãto or̃ eẽ ſbtilioꝛ a greg:⁊ i
eo imago dĩnitat eẽ expſſioꝛ.⁊ ſic pʒ ꝙ
q́;dtũ ad ↄuẽiẽtiã ꝓpoꝛtiõis q ẽ de eentia
imagis int hoĩeʒ ⁊ ãgłm põt eẽ eq̃litas
q;tũ po ad illa qͥ de bñ e ſe hñt ſicẽ ex/
cedẽtia ⁊ exceſſa. Ex pdcĩs igit᷑ pʒ rñꝰ
adg qõeʒ ꝓpõitã.cũ eĩ qrit᷑ vtꝝ pᷣncipaliꝰ

expſſiꝰſit imago deii ãgło q; i aia.rn⸗

dẽdũ ꝙ q;tũ ad aliqͥd ẽ eq pncipłr:qᷓ;tũ

ad aliqd magꝗ pncipłr:q;tuʒ ad aliquid

minꝰſic explanatũ ẽ.⁊ ĩ G̊ pʒ rnꝛad rõeſ
ad vtraq; ptẽ q ꝓcedũt ſm dipſas vias
ſʒ q̊s pitatẽ pñt ↄcludẽ qꝛ n hñt oꝑpõʒ.
IVlta tñ qð ob de maioꝛi capacitate.
dici põt ꝙ ñ cogit.angłs eĩʒ capacitatẽ
gre hʒ ĩ ↄpatõe ad ſurf:ĩ q̃ ↄpatiõe nõ
excedit nãʒ mẽd᷑ hũane.ꝙ aut nã agłica

dicat᷑ excedẽ hũanã. H ẽ ĩ ↄpatõe ad coꝛ
pad qð ñ hʒ ĩclinatõʒ ſʒ ꝙ aĩa.⁊ iõ ma
ioꝛitas dignita ĩ nã agłica rſpẽu aie n
fac ad excellètiã imagis ſiue illi capa⸗

citaſ qẽ ĩ nã huane mẽt ſ̃m qð aĩa ẽ ca
pax dei.Siłr nec iltq qð ſeqͥr cogit.qa
maioꝛ viuacitas mẽoꝛie łitlłie po facit
ad ĩtẽſiõeʒ ſiłitudis q; ad imagis maio
rẽ expſſionẽ.ſiłitudo eĩ ↄſiſtit i ꝓpetati
bus nalibo.imago vo ĩ oꝛgie ⁊ bitudine

cei
jmnai⸗
biton
imago
KE
gütme
c
npy
Ib⸗
eſſiei
dati⸗
ſnſcon
niigt⸗
fntnu
ntnigk
hedebeet
ſbbiomi
datügte
aacape
Mädod
üach
ia
maſau
pirein
ſcpatnt
gorantſ
Nig
rhörm
möͤſta⸗
ckadin
image
Pnidir
mai⸗
iinng
Ginn

tſbcte

Menitb

Ginn

ſennd

ds bo⸗
hitille
deirg
de lat⸗
amn a
iwker

Nreig
ne iiti
8

Ailso Nin

vanmiſtin
imeinchdeſt
Girminnni
in ride
riruigi
Nroirereiſi⸗
ierſebitſit⸗
is iini
imu
prprci
ealüigtit
nrteunne
indiſesri⸗
nuwichhdt

e ere
i,

105

„„ ℳ
ee ME—
.

27 qnis potẽtie ĩ angłis ſint viuacioꝛes

qᷓ; in aĩalibꝰ⁊ iõ ſiłioꝛes deo:eũdẽ tamẽ

bñᷣt oꝛdinẽ ⁊ hĩtudinẽ ſiẽ oñſum ẽ õ.vñ

mag ꝓpe ↄcedit᷑ q angęłs ſit deo ſitioꝛ

qᷓ; h:q; potiꝰſit ↄcedi ꝙ ãgis ſit magis

imago.⁊ H̊ vult dicẽ auctoꝛitas greg.
NRões vᷣo ad oxpõitũ pcedũt ⁊ còclu

duũt maioꝛẽ expſſionẽ q; ad iltd quod eſt
accñũtale imagini:excepta illa q fundat

ſup vnionẽ.ad quã dð ꝙ nõ cogit ꝓ eo

ꝓꝙ ſba que eſt vniꝰcapax gr̃e pꝑ nãm põt
effici mag capax pꝑ aliquã grãʒ gratis
datã qͥ diſpõit ⁊ ãpliat capacitatẽ nẽ ad
ſuſceptõem gr̃e gtũ facietis.vñ eſto ꝙ
nã agłica eẽt mag capax gfe q; hũa nã

Fſᷣm nalẽ potẽtia.ſic vr̃ rõbtr eẽ ponẽdũ

vt nã agtica ſit excellẽtioꝛ:⁊ excellẽtioꝛi
nẽ debeat᷑ excellentioꝛ poꝰ capacitas.

nihilomintñ per aliqð donũ dĩnitꝰſibi
datũ gtis põt eleuãi capacitas aĩe vſq;

ad capacitatẽ angłi:et qdãmõ aplioꝛè.

nã donũ gfr̃e gtis date diſpõit ad gram
Stũ faciẽtẽ.⁊ ſic poſſibłe ẽ fuiſſe ĩ xpo et

btã vᷣgie.⁊ ſic patẽt oba ad vtraq; ꝑtẽ.

Ecundo queri

tur vtrũ bncipaliꝰ ſit imago in
maſculo q; in feĩa:Etꝙ ſic vr.i.conl.xi.
vir è imago ⁊ gla dei. H̊ aſt vt dic apꝰ.
ſepat viꝝ a miiere.igit᷑ aut mir ñ ẽ ima
go:aut ſi ẽ imago nòẽ ita expſſa ſiẽ vir
Itẽ gl. ibi dic.ad imaginẽ dei facteſt
vir nõ młr:Kᷣ H̊ nõ ẽ dictuʒ qꝛ młr nullo
mõ ſit ad imaginẽ fcã. dictũ ẽ qꝛ minꝰ
eſt ad imaginẽ q; vſir. Itẽ qͥa hoẽ ad

* —

ima ginẽ vnibił ẽ nẽ dine: i magis fuit
vnibił᷑ in ſexu maſculino Pfeind ergs
magis imago vir q; mir. Itẽ qꝛ hõ

ẽ imago dei oĩbꝰẽ platꝰſiue p poſit bᷣm

qð innuit᷑ ĩ textu ge.i.fa.ho.ad ima.⁊c.

⁊ ſſodit.⁊ pſit piſcibꝰ⁊c.& ſi pſidẽ nõ cõ/
uenit hoi in ſexu feĩneo ̊ maſculino vr
qꝙ imago excellẽtioꝛi mõ ſitĩ maſcłino
ſexu q; in feino. Cõtra ge.i.creauit
ðᷣs ho.ad ima.⁊ ſi.ſ.maſculũ ⁊ fe.crea⸗/
uit illoſ. ſi igit mer creata è ad imaginẽ

dei⁊ ad elitatẽ viri ſiẽ ĩnuit for̃ato ei
de latẽ.⁊ rõ etiã q̃re for̃ata ẽ cũ dr. faci

am adiutoꝛiũ ſiłem ſibivr igit ꝙ ĩ viro
⁊ młiere equalr᷑ reꝑiat᷑ ratio imaginis.

Iſtẽ imago attẽdit᷑ ĩ wĩe q;tũ ad ſup
mũ aie: ſ̊ ĩ ſupmo aie nõ ẽ diſtiĩctio ali
qua ſm ſexũ.ꝗ ſiue hõ ſit młier ſiue vir
equalr̃ ẽ imago. Itẽ ſexꝰ nõ variat

ſpẽm.& vir ⁊ mir ſunt eiuſdẽ ſꝑciei:ſed
imagoſeqͥt᷑ hoĩem q;tũ ad foꝛmã ſpẽi
nõ q;tũ ad foꝛmã indidui. eqlr ẽ ĩ viro
młiere. Itẽ imago creatõis nõ oꝛ/

dinat᷑ ad imaginẽ recreatõis ſiue grati

ficatõis:łᷣ imago qͥ cõſiſtit ĩ gr̃a ⁊ virtu
tibita excellẽter põt eẽ ĩ młiere ſicut in
viro.ꝗ pi rõe ⁊ imago creatõis ĩ q̃ ↄditꝰ

eſt hů. Weead pdictoꝛũ intelligẽti ẽ

notãdũ ꝙ ſicut ex pcedentibꝰpʒ.imago
q;tũ ad ſuũ eè pncipalr ↄſiſtit in anima
⁊ e potẽtijs et in his potiſſime ꝓput hñt
ad deũ ↄuerti.⁊ q;tũ ad H̊ nõ ẽ diſtictio

maſcli ⁊ feie:ſerui ⁊ liberi.ideo imago

q;tũ ad id qð eſt de cõplemẽto ei et de
eius eſſe nõ magis repitur in viro q; in
młiere.q;tũ aũt ad bene eſſe ſiue ad cla
rioꝛẽ expſſionẽ ↄſiſtit magis in aĩa ſᷣm
qꝙ ad coꝛpP?ꝰRhabetoꝛdinẽ ⁊ habitudinẽ:⁊
q;tũ ex ꝑte coꝛpis eſt ſexuü diſtictio: et
ᷣm ſexuũ diſtinctõem maioꝛ eſt repſen
tatio q;tũ ad ratõem pſidẽdi ſiue q́;tum
ad ratõem pncipiadi.quia vir eſt caput
mulieris:⁊ vir eſt pncipiũ mulieris: et
nõ vir ppter mulierẽ:ſ mir ꝓpter virũ
qᷓ;tũ ad hũc vtiq; modũ excellẽtioꝛi mõ
repit᷑ imago in ſexu maſculino q; femi
nino.nõ roe eiꝰquod eſt de eſſe ipiꝰima
ginis:ſed ratiõe eius quod adiacet.Et
ᷣm hoc ſatis plane poteſt reſpõderi ad
obiecta. Ratõnes enĩ oſtẽdetes ꝙ no
magis eſt imago vir q; mulier:ꝓcedũt
de imagine quatuʒ ad ſuuʒ pꝛimũ eſſe:
ſicut intuẽti patet. Ratõnes vero ad
oppoſitũ pꝛocedũt de imagine qutuʒ
ad aliquã accidentalẽ pꝛopetatem ſiue
per relatõnem ad coꝛpus. Ach illud
autẽ quod dicit apoſtolꝰet gloſa.ꝙ vix
eſt imago et gloꝛia dei. Dicendũ ꝙ vir
accipit᷑ methaphoꝛice pꝛo ſupioꝛi parte
ratõonis:⁊ mulier pꝛo inferioꝛi.ſicut ex/
ponit Auguſtinꝰ.xiij.de trini. Et ſi tu
obijcias ꝙ apoſtolus loquitur ibi de vi
ro⁊ muliere ad litterã. Dicẽdum ꝙ lo
quitur de eis non ſᷣm ſe: ſm ſignifica
tiõem.vir eĩ quia foꝛtis ẽ ⁊ pſidʒ młieri

“ Mß S

ſupioꝛẽ ratõis pꝑtẽ ſigt:młr vᷣo ĩferioꝛẽ
vñn eſ ẽ in mrĩonio ꝙ vir ſiẽt deũ ⁊ mir
ſigt eccłiam ſiue aĩaʒ.HG̊ auũt ẽ rõe vtili9/
tat ex pte vna:⁊ infirmitat ⁊ fragilitaR
ex alta q̃ nõ reſpiciüt imaginẽ ſᷣm ſe:ſ
rõne coꝛpis anexi:⁊ ita non eẽntialiter
ſeq accidẽtaliter.

Erxrtio queritur
äyvynnttu imago oncipaliꝰſit ĩi cogni
tiua q; ĩ motia ſiue affciua. Etꝙ pnci/
paliꝰſit ĩ cognitia vr̃ ꝑ illq qð dic aug.
imago ẽ ĩ pocogſcẽdi:⁊ ſilitudo in poꝰ
diligẽdi.ſᷣ hoc nõ ẽ dẽʒ ꝙ omnino ſit in

potẽtia cognoſcẽdi.ergo dictũ eſt quia

pncipalius ẽ ibi. Itẽ imago pᷣꝛ pnci
paltr᷑ ↄuẽit ipi bo etno. ei pncipłr ma
gis ↄuẽit qð illi ᷣbo et᷑no rñdʒ.h̊ aũt ẽ
ipa ĩtltntia q ẽ in ipa poꝰcognitia.g &c.
Itẽ imago ↄſiſtit ĩ mẽoꝛia intiłntia ⁊
volũtate ſ̊D due iſtaꝝ potẽtiaꝝ.ſ.mẽoꝛia
⁊ intlintia tenẽt ſe ex pte cognitiue.⁊
imago plſe tʒ ex pteↄgnitie qᷓ; affciue
Iſtẽ imago diẽ q́dã ↄfiguratõeʒ ⁊ di
ſtictõeʒ: ſ̊ affciue ẽ vnire:⁊ cognitie di
ſtĩguẽ.ꝗ imago pᷣncipaliꝰreſidʒ pẽs co
gnitiua qᷓ; pẽs affciuã. q imago refoꝛ
matõis rñdʒ imagĩ creatiõis:ſ̊ů imago
refor̃atõiſ qͥ qdẽ ẽ gr̃a pᷣncipaliꝰẽ ĩ affe
ctiua q; i cognitia.gꝗ ⁊ imago creatõis.
Itẽ ĩ eo pᷣnciptr ↄſiſtit res in qͥ ↄſiſtit
ei vplemẽtũ:ſ imago ↄplet᷑ ĩ volũtate
⁊ volũtas ſe tʒ ex pte affciue.g c Itẽ
imago ẽ nobiliſſimũ ĩ aĩa. ↄſiſtit pẽs
id qð ẽ ĩ aia nobiliſſimũ:pᷣ li.ar.ſiue vo
lũtas ẽ nobiliſſim qð ſit ĩ aĩa.̊ pncipłr
ↄſiſtit imago pẽs ar.li.ſiue volũtatẽ.̊
aũt pncipir reſpic affciuã g̊ cc. IJtem
ſiłitudo ẽ ĩ plꝰq; ſit ima go.nõ ei qlʒ ſiti
tudo ẽ imago:ᷣ ſilitudo expſſa ĩ q̃dã cõ
figuratõe ⁊ imita tõe g̊ vbicũq; ẽ imago
ẽ⁊ ſiłirudo: ̊ ſiłitudo nõ ẽ pᷣncipłr pẽs
cognitõʒ ſ̊ pẽs affciõeʒ:cũ ſiłitudo ſitĩ

Stuit q maxie reſpiciũt affciuã.ᷓ pi rõe

imago. Yux H̊ qrit᷑ qͥ ſit ꝛĩa int imagi
nẽ ⁊ ſiłtitudinẽ:cũ eni ĩ plꝰſit ſiłitudo q
imago:ſicut oñdit augꝰ.in li.lxxxiij.q.⁊
ſupiꝰnñ dẽat ↄnũerari ſuo ĩferioꝛi.vr ꝙ
male dr̃.h fcũs ad ima.⁊ ſiłi. Itẽ cuʒ

due ſint po'ex ꝑte affcõis.ſ.iraſcibłiſ

Acupiſcibił. ſiẽ due ex pte cognis. ſ. me
moꝛia ⁊ intiłntia.qd ẽ q̃re ĩ ròe imagĩs

poꝰaccipiũt᷑ due po?ex pte cognitiue et
vna ex pte affciue. vr eĩ ꝙ po“ debẽt es
ecõꝰ cũ tres ᷣtutes theologice q refoꝛ/
mãt aĩaʒ ad imaginèẽ ſic in ea pont᷑ vt
due ſint ex pte affciue.ſ.ſpes łñcaritas.
q̃ꝝ vna ẽ ĩ iraſcibłi ⁊ alta ĩ ↄcupiſcibili
7 vna ex pte ↄgnitie.ſ.fideſ qͥ còit᷑ ppit
rõli. Nedð q de pᷣma noiĩs ĩpõe dẽ̃t
imago ⁊ ſititudo.imago eni noiatↄfoꝛ
mitatẽ ĩ qtitate:ſiłtitudo po ↄueniẽtiã ĩ
q̃litate.imago eĩ noĩat qda ↄfiguratõ

2 % 2 „

nẽ.⁊ ita ĩpoꝛtat figurã q qtitas ĩ q̃lita

te Nq̃litas ĩ q;titate.ſiłitudo po dr rerũ
dꝛñtiũ eadẽ q̃litas.ex hac autẽ pᷣmaria
dꝛia triplex ↄſueuit aſſigri mod diſtin
guẽdi int imaginẽ ⁊ ſilitudinẽ cũ dr̃.fa
ciamꝰho.ad ima.⁊ ſi. pmꝰẽ quẽ diẽ̃ hu
go ꝙ ſikitudo reſpiẽ nãʒ:⁊ imago reſpi
cit figurã.qꝛ ſiłitudo dic ↄuẽiẽtia in qli
tate nãli.imago vo ↄuẽiẽti ĩ diſtictiõe
figurali ad modũ cꝰdã triagtłi in qͥ ſunt
tres t᷑mĩ ⁊ tres linee.qꝛ tres ſũt poq̃rũ
qlʒ hĩtudinẽ habʒ ad qualʒ.⁊ ſiłr tres
p? poꝰł᷑ patʒ rõeʒ ti.hitudo vo vł ima
go tz rõeʒ linee. =moddiſtiguẽdi ẽ
ꝙ imago ẽ ĩ nãlibꝰ⁊ ſittitudo ĩ gtuitis:q
ſitr hʒ oꝛtũ ex illa p*ꝛia. qꝛ eni imago
diẽ ↄfiguratõeʒ:⁊ illa attẽdit᷑ ex pte nã
liũ poꝰ?ᷣaĩe.ſ.mẽoꝛie ĩtlłntie ⁊ volütat᷑.

hic ẽ ꝙ imago ẽ ĩ nalibꝰ.qꝛ nec ſiłitudo

dicẽ ↄuẽiẽtiã q oꝛtũ hʒ a q̃litate:⁊ q̃litas
ĩq̃ aia ſilat᷑ ðo ̊ ẽ gra.iõ ſiłitudo ĩ gtui
tis dr eẽ. ʒ moꝰdiſtiguẽdi ẽ ꝙ imago
ĩ poꝰ cogſcẽdi:⁊ ſiłitudo i poꝰ diligẽdi
⁊ iſte modſiłr hʒ oꝛtũ ex dꝛia pᷣ.qꝛ enĩ
imago ↄſiſtit ĩ ↄuẽiẽtia ſʒ ↄfiguratiõʒ
7 ↄfiguratio attẽdit᷑ ĩ oꝛigie hitudine ⁊
potẽtiaꝝ diſtinctõe.⁊ hͥ oꝛigo ⁊ hĩtudo
pncipłr reſidet ex pte cognitiue.iõ ima
go bncipaliꝰ põit ĩ ↄgnitia. ſiłitudo no
diẽ ↄueuiẽtia ĩ q̃litate.⁊ qꝛ q̃litas ĩ qua

pnciptr aſſiłat᷑ aia deoẽ in volũtate ſñ

affcoõe. hic ẽ ꝙ ſilitudo põit᷑ pncipalis ĩ
potẽtia affectiua.⁊ inde ẽ ꝙ in imagine
creatõis due ſunt potẽtie ex ꝑte cogni
tiue.ſ.mẽoꝛia ⁊ intlintia.⁊ vna ex parte
affciue.ſ.volũtas.ecõn pᷣo in imagine
recreatõis:que quidẽ cõſiſtit in gtatia.

dueritt
1caritae
imagoe
einebi⸗
morii
Linthe
toͤls ſin
Ncupt
cümot
ſcbili
eeſine
terint
iſutde
gmisd
nermi
tougoe⸗
alſkeine
jopncie
greqct
perreſ⸗
recrest
nwtes
rinsp.
Nupiſ
ſies
ſomis
rici
planuen
guſieci
nſlcco⸗
geh pet
Ghereſofe
nſofnäi
Klpz⸗
Wmor
Rmend
Pneger
aqris
A
einpoli
inimag
inroemn
gineipo
güttia p
fius,l
lins pu
ſeegreg
bolgis⸗
uintiinti
Nibalior

cr
le ſ
6 2 * *„

Umcozodffei
TbcaNOr
inon diſin
Hrimnugoreſpi

4..
ð
. 00 unhnenn.

.

Aurrtroliazt
eanerſilio
„ .*
becoignl
e nng
woi dligie
4 „ 14 .2
ußo,
jorigiebian
.
,Sangot bio
N
am
. nicue vn
EN
Gitin ſnm
. 4
e DNK
10 N .

. FFY,„ ,

8

oue virtutes ſt unt er pte effclue. ſ. ſpes

T caritas.⁊ vna ex pte cognitie.ſ.fides

imago ei onciptr reſpiẽ oꝛiginẽ ⁊ hitu

dinẽ. hĩtudo aut ⁊ oꝛigo attedit᷑ int᷑ me-
moꝛiꝗ ⁊ intiłigètiã ꝑ modũ pẽtis ⁊ ꝓlis
⁊ int hc duo ⁊ noluùtatẽ ſᷣm modũ doa
tiõis ſiue pfeſſiõis.int iraſcibilẽ vero ⁊
ↄcupiſcibilẽ nec ẽ talis oꝛdo nec oꝛigo
cũ motꝰiraſciblis poſſit eẽ ſine cõcupi⸗
ſcibili ⁊ ecõꝰ motꝰ aũt volutatis nõ põt
eẽ ſine motu intiłntie puio:nec actſiłi
ter intlintie ſine actu mèoꝛie:ĩ hiſ dico
q̃ ſũt de rõe imagĩs.iõ in aſſigtiõe ima
ginis duo ſumũt᷑ mẽbꝛa ex pte cogniti
ne: ⁊ vnũ ex pte affcĩue.ᷣ ei exigit oꝛdo
⁊ oꝛigo ⁊ diſtictio.⁊ ꝓptẽa imago pᷣnci
Paliꝰẽ in cognitia qᷓ; in affciua.ſiłitudo
p pncipaliꝰoſiſtit in vniõe aĩe aq deũ

que qdè è ꝑ grãm: ⁊ qᷓ́tũ vnio gra pᷣn

ciptr reſt Piciut affelus. bĩcẽ qĩ imagie
recreatõis que qdẽ ẽ in gtuitis due ſũt
vtutes que reſpiciũt affciuã.ſ.ſpes ⁊ ca

ritas penes duas vires.ſ.iraſcibilem ⁊
cupiſcibilẽ.vna ſo qͥ reſpiẽ cognitiuã

ſ. figes que reſpiẽ rolẽ: q́nis T ſi bes re
foꝛmãs iraſcibilè p ↄns refofet memo
riꝗ cũ ↄueniãt in actu qͥ ẽ tenẽ. ßʒ H igit

planũẽ rñdẽ ad qõeʒ ⁊ ad oba. Cõce/
qedũ ẽ eĩ de plano qꝙ imago pncipalit
reſpic cognitiuã.ↄcedẽde ſunt eſ rões

que H̊ ꝓbat. Ad illd po qð obꝛde ima
gine refor̃atiõis.dð ꝙ nõ p 3.qꝛ imago

refofatõii potiꝰẽ ſiłitudo qdã q́ ſit ima
go.ſi eĩ ppe eẽt imago:eẽt capax dei et

eẽt ĩmoꝛtat:nẽ aũt ñ è ſic.x iò qꝛ imago
recreatõiſ poꝰẽ ſiłitudo q; imago maꝗ
pnciptr reſpiẽ potẽti affciuq q; ↄgniti
uã q;nis refofettã cognitiuꝗ q; affciuã
Ad iltq qð obꝛ nplemẽtu imagĩs

in volũtate.dð ꝙ ⁊ ſi volũtas vltia ſit
in imagie:nõ tñ ſe hʒ p modi cõplemti

in rõe imagis.imago eĩ diẽ oꝛdinẽ ⁊ oꝛi

7

ginẽ ĩ potẽtijs ſic Tĩ pſoĩs.⸗ quèadmo-
gũu ttia pſona nõ poit aliaꝝ oↄpletia nec
alias ↄplẽ:Fᷣ potiꝰab eis recipe. ſic vo-
luũtas ꝓutẽ bs imagĩs:potiꝰↄſiderat i
rõe egrediẽtis q; in rõe ↄpletis. qꝛ p ½
rõ oꝛigis ẽ pꝑ modũ nẽ q q ẽ ↄſiſtit ĩ oꝛ/

tu intlintie et mẽoꝛia. hic eſt ꝙ ima go
pncipaliꝰreſpiẽ cognitiuã qᷓ; affciuò.

Ad illd qð ob: ꝙ imago ↄſiſtit penes
nobiliſſimũ in aĩia.dð ꝙ nobiliſſe imũ in
aĩa duptr põt accipi.vł ſᷣm diſtictõem
Potẽtiarũ.ſ.affciue ⁊ cognitie.łſᷣm adi

tõeʒ ſtatuũ.ſ.ſupion poꝛtõiſ inferion

£

cũg dr ꝙ imago aſiſtit pẽſ nobiliſſimũ

c intitr q́tũ ad ſtatü in ſupioꝛi pte nõ

q;tũ ad potẽtias.qꝛ imago ↄplectit᷑taʒ
affciu q; cognitiuã cũ vtraq; nate ſint
imediate ferri in deuʒ. Ad ilłq quod
obꝛ ꝙ ſikitudo ẽ in plꝰq; imago. dð ꝙ ſi
militudo ſi accipiat᷑ ĩ ſua gñalitate plꝰ
C. ſi no accipiat᷑ ppe ſiẽ accipit᷑ ĩ ppõito
nõ eſt in plus:ĩmo diſtinguit ab imagi
ne:ita ꝙ ſi vtrãq; tà affectiuã q; cogniti
nã reſpiciat: imago tamè pncipaliꝰre/
ſpicit cognitiuã:⁊ ſimilitudo affectiuã.
⁊ rõ iam dicta ẽ.⁊ p hoc pʒ rñſio ad illa

duo que querebãt᷑.

1parte iſta
ſunt dubitatioes circa litterã.
Et mo querit᷑ de rõe quã reddit mgr
cũ dicit ĩ eo ꝙ dicit faciamꝰvna opatio
triũ pſonarũ oſtẽdit.cũ ei indiuiſa ſint
opera trinitatis ⁊ tres pſone ita opate
ſint ſimul omia alia ſicut fecerüt homi
nẽ:quẽadmodũ in ꝓductiõe hoĩs dicit
faciamus:ita deberet dici in pductõne
alioꝛuũ. Itẽ querit᷑quare in pductõe
hominis vtit᷑ legiſlatoꝛ nbo pᷣme pſone
ſcʒ faciamꝰ.in ꝓductioe alioꝛũ pᷣbo ttie
pſone ſcʒ dixit ⁊ fecit. Juxta hoc etiã
eſt queſtio quare diſtinguit inter ꝓdu-
ctionẽ hĩis ⁊ beſtiarũ:cũ eodẽ die pdu

cte ſint ad oꝛnatũ eiuſdè eti. Modi⸗

cẽdũ ꝙ in pductõe ĩs nõ timn erat ma⸗
nifeſttaio trinitatis in veſtigio:łᷣ etiam

fm imaginẽ.ideo tribꝰpſonis płr attri

buit᷑ homis ꝓductio:vt oſtẽdat᷑ ꝙ in ho

mine trinitas repſentat᷑ expſſe. in alijs

vero inſinuat trinitas quoquo modo:
licʒ nõ ita explicite.ꝛ qꝛ rõ imaginis nõ

cuenit ylli pſone que põt loqui per ſe.

iõ in ꝓquctõe eiꝰvtit᷑ ᷣbo pᷣme pſone.et

iteꝝ qꝛ Hͥ creatura pcellitalias ĩ ẽqu et

dignitate.iõ ꝓductõeʒ hoĩs diſtiguita
ꝓductõe beſtiaꝝ:lʒ ppt᷑ ↄueniẽtiq in oꝛ
nado trã in opꝰv ni diei ↄuẽiat.⁊ ſic pʒ
rñ ad q̃ſita. Itẽ qrit᷑ ð H qð dic.dei⁊

ãgłon nõẽ vna ⁊ eadẽ imago.ↄtra hoc

eſt qꝛ cũ angel ſit imago dei qð cõfoꝛi⸗

—

mat angelo:p ↄns ↄfoꝛmat᷑ deo. ergo
quod eſt imago angeli:eſt imago dei.
Itẽ vnu opus pot eẽ dei⁊ angeli.g
pari ratõe vr ꝙ eadẽ imago: KRed
qqꝛ imago dicit oꝛdinẽ ad illud cuieſt
imago tanq; i
cũlim poſſibile ſit deũ ⁊ angim eiuſdem
rei eè finẽ ĩmediatũ ⁊ vltimũ.ĩpoſſibile
ẽ eandẽ imaginẽ eẽ angłi⁊ dei.qꝛ vero
ðᷣs coopatangło:⁊ oẽ quod ẽ ab ãgelo
eſta deo.iõ poſſibile ẽ vnũ opus ſił eẽ ⁊
angeli ⁊ dei. Nec vʒ illuq quod obijcit
ꝙ fſialiquis repntat angłm: poñns rep
ſentat deuz. quis enĩ inferri valeat ꝙ;
creatura que repntat angim repñntat
deũ mediate:nõ tñ põtĩferri ꝙ repñtet
imediate. Itẽ querit᷑ de hoc qð dicit
fuerũt nõ nulli qui ita dixerũt vtĩ hoc
loco imaginẽ intelligerẽt filiũ.qͥs etiã
oñter rephẽdit.videt᷑ enĩ ꝙ cõueniẽter
dixerit ꝑ illud cuʒ dicit᷑ Ro.viij.quos
pdeſtinauit cõfoꝛmes fieri imagis filij
ſui. Itẽ qꝙ ita opoꝛteat iĩtelligi videt
Aut enĩ ima go ibi ſtat ꝓ re creata:aut
pꝛo re increata.ſi p creata.ergo idẽ eſt
dicẽ.faciamꝰho.ad ima.quod faciamꝰ
hominẽ ad ſeipm.ſi p increata: ſed illa
nõ eſt niſi fili? ergo videt᷑ ꝙ ex põ illa ſit
recta. ꝓpter hoc querit᷑ q iſtaꝝ exponũ
q̃s magr in lr̃a aſſigt ſit tenẽda. HGe?
dõ qꝙ duplex eſt modus exponẽdi iſtaʒ
auctem.faciamꝰho.⁊t.vnꝰ intelligẽdo
de imagine increata. alter vo intlłndo
de imagine creata. Mꝛimꝰmoq'tripli
catur. vnus eſt vt imago et ſimilitudo
referat ad idẽ. ſcilʒ ad eẽntiã in tribus
pſonis. Secũdꝰmodꝰè vt imago? ſiti
tudo referat᷑ ad idẽ. ſcilʒ ad pſonã filij.
Tertiꝰmodꝰexponẽdi eſt vt imago re/
ferat ad filiuʒ: æ ſimilitudo ad ſpm ſcm
Iſta hos oẽs modos ponit magr quos

tamè nõ appꝛobat: licʒ ſuſtineri poſlſint
Pꝛimũ eni arguit de ipꝛopetate.quia

vina eentia nõ ẽ ꝓpe imago.= oe fal
ſitate. qꝛ filiꝰnõ ẽ imago nrᷣa.? de h̊ etia
qð dic.ꝙ hõ nõẽ imago ſᷣ ad imaginẽ.
ʒ Parguit de incertitudie.qꝛ auctem ex
ſcriptura nõ hʒ. Alius modus expo

n finẽ ⁊ oꝛdinẽ ĩmediatũ:

”

nẽdiẽ de imagiĩe creata.⁊ iſte tplet eſt
Vnq ſic exponit vt imago pcedat ſiłi
tudinẽ:⁊ dicẽ q imago ẽ in nalibeet ſiłi⸗
tudo in Stuitis.⁊ꝰqui ſic exponit:vt ſilłi
tudo ↄcomitet᷑ imaginẽ:⁊ iſte q imago
ſit in poꝰ cogᷓſcẽdi:ſilitudo in po diligẽ
di.ʒꝰmodꝰqui ſic ex poit.vt imago ſeqᷣt᷑
ſikitudinẽ m rè.⁊ iſte diẽ ꝙ ſiłitudo eſt
in na:⁊ imago in foꝛma. Oẽs hos mo⸗/
dos appꝛobat mgr ⁊ ſuſtinet.⁊ ſatis vr̃
ꝓbabiie ꝙ ſcriptura de imagie creata
intelligat: quis etiã poſſit intelligi de
icreata.veꝝ ẽ enĩ hõ pdeſtinat eſt vt

ↄfor̃et imagini filj dei: nec iõ mgr illã

põem redarguitꝙ h̊ nõ ſit veꝝ:ſᷣ qꝛ illa
imago nõ ꝓpe pot dici nr̃a.łetiã qꝛ nõ
ſolũmõ filiꝰè imago:ᷣ etiã ho. cuiꝰ Zꝛiü
dicebat in illo mõ exponẽdi. Ad illq
po qð obꝛ ꝙ imago nõ põt ſtare ꝓ crea
ta imagĩe.dð ꝙ ĩmo qꝛ imago accipit᷑ĩ
abſtractõe.⁊ ſic põt dici hõ fieri ad ima
ginẽ: ſiẽ tabula dr̃ fieri ad imaginẽ qñn
ſibi impmit᷑ imago herculis. hĩc ẽ q ho
nõ tm ẽ imago:ſᷣ eti ad imaginẽ᷑.q; nõ
ſm oẽ qð ẽ èimago:ĩmo differt ab ima
gine. filiꝰο m oè qð imago pꝛĩs.⁊
iõ ſolu ẽ imago:nõ ad imaginẽ. Itẽ
querit᷑ de h qð dic̃.nõ oĩo eq̃lis fiebat

illa imago tãq; nõ ab illo nata: i ab eo

creata.qð eĩ creat᷑ nõ ẽ p nãm ſ ꝑ artẽ:
nõ vniuocat᷑ cũ eo qð eſt ꝑ nãm:ĩmo eqͥ.

uocat᷑.g eqͥuoce dr̃ imago de filio vei

de hoie. H?dõð eſt ꝙ imago de filio
dei⁊ hoĩe:nec dr eqͥuoce:nec dr̃ vniuo
ce: ſed analogice ſm bᷣus et poſterius.
Quod ꝗ obꝛ ꝙ illud quod creat᷑ẽ ab
arte. dð ꝙ quedãa ẽ ars cu oꝑatio coſe
quit᷑ naʒ. ⁊ opiſtiartis ſic artificiale
q nõ ẽ nãle.⁊ iõ opiſtiꝰartis cũoꝑe ne
in eodẽ noĩe faciut euocatõnez:ſiẽ ho
pictꝰ hõ verꝰ.quedã ẽ ars que eſt fun
damẽtũ nẽ.⁊ opꝰilliꝰartis bñ ẽ zle qa
fabꝛicat ipaʒ nãʒ.⁊ tałẽ ars cui opẽe
creare.⁊x iõ nõ opoꝛtebit eẽ equocatoeʒ.
Vkdð q iõ ẽ equocatio qñ dr o pict
⁊ hõ verꝰ.qꝛ H̊ nomẽ hõ pᷣmo⁊ pncipir

im ponit hoi vo. ⁊ iõcũ dr̃ de hole picto

alia acceptio ⁊ alia ſigtio.nõſic ima⸗
S0 pᷣmo ⁊ pᷣncipir im poit dei filio: z oĩ
ei qd expſſe repũtatatalteꝝ.

Pneipii
cce er
äntüa
pside
vini
pirorb
maun⸗
pobyol
nninufon
utilocu
i, P
miatde
ſeroin rla
weanci
ſdeimiat
Jnpe⸗
Nemobete
wereticis
Miatde,
pus hab⸗
dus xra
Nſcd
ennteote
ſper. G

lntdeiifo

lmnindel
Nüntinar
Mhaciis

ctöehoi
depdu⸗
Scd⸗
Pmüͤ
bnibo
Gritpt
Tene
pus pe

.

ſt i

tikeipeeen
ectatſil
nnüdetſcli⸗
Wowrüge
Keſünchck
1Oisen
Kiner tſcten
eimagiegenn
pſit meligid
ceſtinaren
ner̈norli
ſtrer:il
fu. keiqeno
übau i
d. Adiltd
ſhuepcre
magdarrhiti
aWferiadind
nuimagnic
nolis hKigli
Jimaeins 1

„
AWd..

„ „ris
Biig

gr. I

heulsͦfeta
nuu: Kabe
inoant:
Hmninec.
„deflodeit
VV 4;
mcodeflo
wkerus.

riscächene

* . 0
ar nvscee.,
ſ

4
4 11 My

BDiſtinctio.xvij.

Ic de origi
hH ne aie plura ſolẽt qᷣri &.
Sup egit magr de ꝓpdu-
ctõe homiĩis in ↄpatoe ad
pncipiũ ex.in hac vero pte agitde pdu
ctõe eiꝰ q̃ntũ ad pᷣncipia cõſtitutiua. ſ.
q̃ntũ ad coꝛpꝰ⁊ aiaʒ. Biuidit᷑ aũt iſta
ps ĩ duas. In pdetermiat ð pductõe
viri. In = vero de ꝓductõne młien ex
viro:ibi.in eo quoq; padiſo młierẽ foꝛ
mauit ⁊c. xviij.diſ.ĩ pᷣncipio MPꝛima
ps hʒ duas. In pᷣma determĩat de ho
minis foꝛmatõe. In ſcdᷣa de hoĩs foꝛ/
mati locatõe:ibi.hoĩem aũt ita foꝛma
tũ . Pꝛima ps hʒ duas. In pma
det mĩat de ꝓductõe aĩe in ſe. In ſcdᷣa
vero in relatõe ad coꝛpꝰ:ibi.ſᷣ vtꝝ ĩ coꝛ
oꝛe:an ex coꝛpꝰc. Pars aũtilla in
q̃ detmĩat de ꝓductõe aĩe in ſe hʒ du/

as. In pma deetiat veritateʒ. In ſcða

remouet erroꝛẽ:ibi.putauerũt.n.qͥdaʒ
heretici ?c. Simłxr illa ꝑs in q̃ deter-/
mĩat de ꝓdu ctõe aĩe in ↄpatõe ad coꝛ/
pus habʒ duas. IJu pᷣma detmĩat vtꝝ
deus creauit aĩ aʒ in coꝛpe:an ex coꝛpꝰ
In ſcðᷣa qrit vtaʒ deus fecerit hoĩeʒ in
etate pfecta:ibi.ſoletqri vtꝝ deꝰhoĩeʒ
repẽte. Simtxr pꝑs illa in q̃̊ de᷑miatð

locatõe ia foꝛmati hʒ duas. In p de⸗

termiĩat de loco ei in ſe. In ſcdᷣa vero
detiat in ↄꝑatõe ad cõtenta:ibi.in hoc
aũt padiſo erãt ligna c.
„ „ „„—
DQDintelligẽtiã
hui ptis incidit hic qõ de ꝓdu
ctõe hoĩs q̃ntũ ad duo. MPꝛimo qrit᷑
de ꝓductõe ipius qntũẽ ex pte anime.
Scðo qntũ ẽ ex pte coꝛpis. Circa
pmũ qrunt᷑ tria. Mꝛimo q̃rit᷑ vta aĩa
pmi homĩs ꝓducta ſit de dei ſba! 20
qrit᷑ rtzꝝ ꝓducta fuerit ex aliq̃ cauſa:
Tertio q̃rit᷑ vtrũ ꝓducta fuerit añ coꝛ⸗
pus vel pꝰ. ſiue in coꝛpe an er·

Ira primũ ſic
DHpVcedit᷑: et oñdit᷑ aĩa hůana
ſitex dei lba.pᷣmo aucte Heñ.i. Inſpi

ranit in faciè ei ſpi.pi.ſᷣ inſpiratio eſt
p egreſſuʒ alicuiꝰ ab int᷑nſeco.q ſiẽ ſpi
rit.ſ.qͥ ẽ eiuſdẽ nãe cũ ſpirãte:ſic hũᷣa/
nus ſpũs qͥ fuit inſpirat a deo ẽ de nã
diuĩa. Si tu dicas ꝙ inſufflatio pł in⸗
ſpiratio põt eẽ rei diuerſe p nãʒ. Obꝛ
qͥa glo.diẽ ſuꝑ illud Jo. Inſufflauit ĩ
eos ⁊ dixit eis acci.⁊c.Mug. dicit ibi
ꝙ in H̊ oñdit᷑ ex ſe ꝓcedẽ ſpm ſcm. ſi er
go de inſufflauit in faciẽ homĩs ſpira
culũ vite:pidr̃ ꝙ ſpmin homĩs ꝓduxit ex
ſe. Itẽ Ecckłe.vlt. Bonec puluis re
uertat᷑ in terraʒ vñ erat:et ſpũs redeat
ad deũ qͥ dedit illũ.ſi igr ſpũs redit ad
deũ ſicut puluis redit ad terrã:ſiẽ ho/
mo qntũ ad carnè eſt de terra:ita vidr
ꝙ qntũ ad ſpm eſt de dei ſů=a. Item
Act.xvij.Genꝰ.n.dei ſumꝰſiẽ qͥd poe
taꝝ nr̃aꝝ dixerũt. ſᷣ qͥ ſunt eiuſdẽ gñis
ſunt eiuſqèẽ nae.ꝗ̊ nos ⁊ deꝰ ſumꝰeiuſ-
deʒ nãe:łᷣ nõ q̃ntũ ad coꝛpꝰ:ꝗ q̃ntuʒad
aĩam.ꝗ aĩa ẽ de dei ſõa. Itẽ rone vi
det᷑. Omia coꝛpalia ꝓducunt᷑ ex aliq̃ᷓ
mã qͥ ẽ in oĩb coꝛpalibovna.qͥ pi rõne
ſpalia pducunt᷑ ex aliq̃ ſpali nã q̃ in
oĩbus ſpiritibo ſit vna.ſ̊ ſpualis ſuba
in oĩb repta ꝑ idẽptitatẽ nõ ẽ niſi di/
uina.igr aĩa facta è ex dei ſů=a. Itẽ
ſolꝰdeus ẽ ĩmoꝛtał p nãm.ꝗ nulliↄue
nit ĩmoꝛtalitas ꝑ nãm niſi qð ẽ vel deꝰ
velex deo.nulli aũtↄuenit eẽ imaginẽ
dei niſi cui ꝰↄueniteẽ ĩmoꝛtalẽ ꝑ nataʒ
nõ.n. imago eẽt ſic diẽ Augꝰ.ſi moꝛq
termĩo clauderet᷑.ſi g aĩa rölis nãliter
ẽ imago:& nãliter ẽ ĩmoꝛtalis.gᷓ de dei
ſba pducta fuit. Itẽ deẽ lux ſpuatł
qẽ fons oĩs illuiatõis ſpualis:ſic ſolẽ
fons illüiatõis coꝛpalis.ſ̊ coꝛpa lũio/
ſa ſunt eiuſdẽ nãe cũ luce ⁊ cũ ſole.er⸗
go pirõe ſpũs nãir lũioſi ſunt eiuſdeʒ
nãe cũ fonte lucis ſpũalis.ſ̊ quicqͥd ẽ
eiuſdẽ nãe cũ deo:vel ẽ deus vel ð deo
SXK. Loñ. Heñ. i. Fa. ho. ad ima. et

ſi.no.N̊ᷣ nõ ẽ dictũ ſᷣm coꝛpꝰ:g ſᷣm aĩiaʒ
igr aĩa hoĩs facta ẽ:⁊ circa diuĩaʒ nãʒ
nõ cadit factio vel mutatio.& nõ eſt ex

dei nã vel ſvůa. Itẽ ſi aia è ex dei nʒ

cũ aĩa ſit ps homĩs dei n venitad oſti
tutõem hoĩs.qʒ ps ẽ minꝰ nobilis q; to
tuʒ. g deẽ minꝰ nobilis qᷓ; ho.h hoc eſt
n

falſuʒ ⁊ impiũ dicere.ergo c. Iteʒ
ſi aĩa ẽ ex diuĩa nata aut ̊ hʒ aliq; foꝛ⸗
mã ſupinductã illi nẽ ex q ẽ:aut null.
ſi null:& ñ vidr eẽ nec facta nec a deo
diuerſa.ſi aliq;. &̊ diuĩa nata ẽ ipi aĩe
mã.ſᷣ̊ qð ẽ mãle pᷣncipiũ alicuiꝰẽ minꝰ
ↄpletũ ⁊ impfcm.ꝗ̊ deẽ incõpletꝰ im

pfectꝰꝑ nãz:qð ẽ blaſphemia. Itẽ ſi
aĩa ẽ ex dei ſba:⁊ aĩa depᷣuat᷑.ꝗ̊ ↄtigit
diuinã ſbaʒ depᷣuari.⁊ ſi q̊ ↄtingit dei
ſbaʒ depᷣuari:deꝰ nõ ẽ ſũme bonꝰ.cuʒ
igr̃ rõłſpus peccare poſſit:ſiẽ pʒ:rõlis
ſpũs nõẽ ex deo. Itẽ ſiaĩa è ex deo

aut igr pꝑ gñatõem:aut ꝑ ſpiratõem.ſi
Pmoꝰtũc aĩa nihil aliud ẽ q; bũ. ſi =ꝰ
tüc aĩa nõẽ aliud q; ſpũs.ſic igr̃᷑ omis
hõ eẽt deꝰ. Itẽ ſiaĩa hoĩs eẽt ex deo
aut de toto deo:aut de pte. ſi de ꝑte:ꝗ̊
deẽ ↄpoſituſ:⁊ hʒ pꝑtẽ ⁊ ꝑtẽ:qð ẽ oĩno
falſuʒ.ſi de toto.ſᷣ deꝰ ẽ ĩmẽſus ⁊ infi⸗
nr. & cꝰlIʒ hoĩs aĩa ẽ ĩmẽſa et infinita:
⁊ ſi h:qͥlʒ hõ eſt oĩpotẽs:qð nullꝰdubi
tat eẽ falſuz. MWÆ dð galiaͤn poſitõ
fuitꝙ ĩtellectꝰhũùanꝰnõ erataliud qᷓ; ĩi-
tellect diuinꝰ.ſ̊ diuinꝰintellẽus dice/
bat putoſiderabat᷑ ĩ ſe.hũanꝰ vero ꝓ
ut pficiebat coꝛpꝰaliud.ſᷣ̊ cũ deꝰnulliꝰ
ſit pſↄſtitutiua ꝓpt᷑ ſuã ſũmã pfectõeʒ
⁊ abſolutõeʒ: poſitio fuit ſtulta ⁊ erro-
nea. Eſt ⁊ alia põ ñ min ſtulta ⁊ im
pia manicheoꝝ.viʒ ꝙ ſpüs rõtł ſit ðᷣ dei
ſba ⁊ nã.dicũt.n.ꝙ ĩ hoĩe ẽ duplex aĩa
ſiẽ recitat Augꝰ.in li.de duabo aĩabꝰ.
q̃ꝝ vna ĩclinat ad bõa:⁊ alia ĩclinatad
mala.⁊ illa q fac bõa nũq; potfacẽ ma/
la.⁊ illa q facit mala nũq; põt facẽ bõa
⁊ illa q iclinat ad faciẽdũ bonũ ẽ ð dei
nã. ſ̊ h põ multipłra veritate ẽ aliena.
Pꝛimũ qꝛ põit deũ eiuſdẽ nate eè cuʒ
creatfa:⁊ alicꝰcreate eẽ mãʒ: cũ poit cre
aturã fieri ex dei ſba.⁊ hãc poeʒ ſequũt᷑
ĩnumerabilia incõueniẽtia.⁊ hpcipuũ

e:qꝛ ĩplicatĩ ſe duo oxppoſita.dũ ponit
aĩaʒa deo eẽ factã ⁊ ea eẽ de diuĩa ſba.
deuiatet a veritate in H:ꝙ poit in nob

duas aĩas.ſ̊ hꝰĩpꝛobatõ meliꝰtanget
infra. Et iõ zapõ ẽ venm ⁊ catholica.
ꝓaĩa nõ ẽ pducta de dei ſba.deꝰ.n.ad
creatas ſe hʒ in rõe efficiẽt:⁊ foꝛmał:⁊
finis.ſ̊ nullo mõ põt ſe br̃e in rõe mãt

q̃ntũcũq; creata ſit nobił᷑.et iõ rões ad
Hꝓbãtes ↄcedẽde ſunt. Ad iltd po

qð obꝛ inõgriũ ꝙ inſpi.in fa.ei . dð q;

inſpirare idẽ ẽ ibi qð ſpm facẽ:⁊ factuʒ
coꝛpi inſinuare.ſiłr⁊ inſufflare ẽ flatũ
hoĩs facẽ:⁊ factũ coꝛpi infundẽ. Vñ ſi
cut qñ deꝰres ꝓduxit de mũdo nõ fuit

ibi vox mãt:ſic qñ inſufflauit ñ fuit me
diãtibo faucibo et inſtrumẽt coꝛpalib⸗.

⁊ iõ nõ valet iltq ſiłe ð Jo.xxij.ad lr̃aʒ
ſufflauit.⁊ illa inſufflatio erat pceſſio
nis ſpũs.ſ.ſigẽtio ⁊ oñſio. Ad illud
qð obꝛ de Eccx᷑.⁊ ſpũs redeat ad deũ
X.dð ꝙ ſiẽ coꝛpis reſolo ſtat cũ puen
tũ ẽ ad terrã:ſic mutabilitas aĩe tũc de

mü ſtat qñ ↄiugit᷑ ei m què facta ẽ. in
ſolo. n. deo ĩuenit ꝑ ſpin qetẽ. Et ideo

n vult ſapiẽs dicẽ ꝙ ſpũs redeataq &
um p conuptõeʒ ſiẽ coꝛpꝰ in tra:ſᷣ ſiłi-/

tudo qntũ ẽ ad q etatöůem. Ad illud

qð obiꝙ gen dei ſum. dð ꝙ gen?du
plicit᷑ accipi põt. Anoꝰ ꝓpe:⁊ ſic dicũ

tur aliq̃ ↄuenire ĩ gñe q ↄueniũt ĩ aliqᷓ

foꝛꝰ et nã cõi.A lioꝰaccipit᷑ large:⁊ ſic
dicũt᷑ aliqᷓ ↄueĩre ĩ gñe ĩ qboẽ aliq̃ ↄue
niẽtia ſpãł ſᷣm habitudinẽ analogie.⁊

ſic diẽ Aug'. xij.ð tri.q aĩa cognoſcit

in q̃dã luce ſui gñis.⁊ vocat illã lucem
lucè ĩcreatã quã dicẽ̃ eẽ ſui gñis:ꝓpter
H̊ ꝙẽ ſpũatł ſic aĩa.⁊ ſic intelłrverbuʒ
apki. Ald illd qð ob ꝙ coꝛpalia ſũt
ex aliqͥ vno.rñdẽdũ ẽ ꝙ h̊ nõ ↄcluditq;

ſpuüs rõles fiãt ex deo.illud.n.vnuʒ ex

quo fiüt coꝛpalia è ens ĩ potẽtia reſpe-

ctu illoꝝ.deꝰ aũt reſpẽu nulliꝰ põt eẽ ĩ

potètia.⁊ iõ ex H̊ nõ ſeqͥꝛ ſpuales ſbe

ꝓgducãt᷑ de diuĩa naã. Ad illd qð obꝛ

ꝙ ſolꝰdeꝰẽ ĩmoꝛtałꝑ natura. dð.qntũ
ſufficitad pñs.qꝛ.ʒ.hẽbit᷑ de ĩmoꝛtali⸗

tate ꝙ ĩmoꝛtalitas ꝑ naturã dẽa de deo

inteltłr p puatõeʒ oĩs gfe: ſiue gfa di⸗
cat aliqd ſupadditũ nẽ: ſiue dicatgtui
tã influẽtiã ꝑ quã ↄſᷣuat᷑ nã:qꝛ de ſeibo

pmãꝗet.aĩa aũt ⁊ ſi ð ſui nã ſitad pꝑma⸗

nẽdũ ydonea: tñ nũq; pmanẽt niſi Pß/
uaret p gtuitã dei influentiXã. Ad il

lud qð ob ꝙ de ẽ lux ſpuał c.dð ꝙ; ñ

ẽ ſiłe de luce ſpũali coꝛpalioĩno. lux
enĩ ſpuałq deꝰ ẽ cũ ſit ſimpliciſſima ñ
pPõt eẽ pfectio reꝝ diuerſarũ naturaꝝ.

cuaut
ceeln
ciſbi⸗
aſitei
.
geati
cetn91
copic
fonof

1

rter
dieg
un
lein
cyir
Gohzn
ſeciuan
bamaie
gliacon
Jußĩ
bücog⸗
ac
disa
telie
Pg
am
cio⸗s
Fip
lurern
gi⸗
Ptes/
bllain⸗
doſt
ſtiun
muͤt
iy⸗
G⸗
nieſ
geoi⸗

.„

Get
mieſßi
iſeen
1ptati⸗
term
Rhise⸗

nlcerhan,
uftreſni

4 .

Sfecen ati
oſtatcien
lunsgietüen
eficni

naeni Ctie

Seceatad&
9 4 „ E
mnir.bſiti⸗
N„☛☚
R 9
. or 1I
Senſen
N rerſſ
ARfNNRRR
witillinnn
* „
Ns. il
7
intlrerai,
eamu ſi
Fni cludg
ictenani⸗
. „0
mnuliwrt
8 ! )
—õ
V W
——— 44 N
iind
4 . „ed
„ vſtedle
ige⸗
2 aeN R
ne: ud⸗,
„ 7, ic
idn
„,
ſui nült n.
. A .
4 m „
„ 2* 2 7
. ſoil
„ℳ .
Ee,
„ % A1
ZN

MNMNND

cũ aũt ſit oĩpotẽtiſſima põt ꝓducẽ ⁊ fa.
cere lucẽ creatã aliq mò ſibi cõfoꝛmẽ:qͥ

cũ ſibi nõ ſufficit poſtq; pducta eſt niſi

aſſit ei ſůma lucis influẽtia:⁊ ſic ĩtelł᷑n
dqdã ẽ ĩ aia hũana ꝙ ipa bʒ luceʒ ꝓꝛſus
creatã p quã ↄplet᷑:q a luce et᷑na ⁊ ꝓdu
cit᷑ ⁊ ↄuat᷑.lux aũt coꝛpałin diuerſis
coꝛpibo põt repiri vt ꝑpfectio cũ non ſit

foꝛ oĩno ſimplex:ſᷣ ſit nata ↄiũgi mẽ.

Ecundo queri
tur vtr aĩa Ade ꝓducta fue/
rit ex mã: Et ꝙ nõ videt᷑ pᷣmo ꝑ phᷣm qͥ

diẽ q foꝛma ẽ ↄpõni ↄtigeſ in ſimplici

eẽntia ↄſiſtẽs. Si igr aia rõłve foꝛma
e: ſimplex ẽ.g nõ ↄpõit᷑ ex mã ⁊ foꝛma
Itẽ phᷣus ĩ pᷣnciꝰ tertijde aĩalibi.di
cit ꝙ ĩtellẽus ẽ ĩpmixtꝰ⁊ ĩpaſſibił.hᷣ oẽ
qð hʒ mãʒ potẽtiã hʒ paſſiuã.& ſba ĩtel
lectiua nò hʒ mãam. Itẽ magri lr̃a.
ſbam aie ĩ q̃ viuẽt creauit deꝰ nõ ð mã
aliqᷓ coꝛpali vel ſpuali: de nibilo.
Itẽ hipm vidrñ rõe. ſba ĩtellectiua ni/
hil cognoſcit niſi abſtrabat᷑ a mã:ł in
actu cognoſcẽdi fit aſſilatio cognoſcẽ
tis ad cognoſcibile ⁊ eꝰꝰq ſiad q̊ q ĩ-
telligat᷑ ncce ẽ ꝙ abſtrahaf a mã:⁊ ad
HG ꝙ aliq̃ ſba ĩtelligat ncce è ꝙ ſit ꝑ nãʒ
a mã ſepata.ſ̊ᷣ aĩa Ade fuit huiõi.ꝗct.
Itẽ q;to foꝛma nobilioꝛ tãto ſimpli

cioꝛ.ſ̊ aia int oẽs foꝛmaſẽ nobiliſſima

O ſimpliciſſima.&̊ᷣ alie foꝛme nõↄponũ
tur ex mã ⁊ foꝛꝰ. multo foꝛtiꝰ nec rõtł
aĩla. Item oõẽ qð bʒ mãʒ ⁊ foꝛmã vt
ptes ↄſtitutias ẽ H̊ aliqd:⁊ ẽ ↄpletũ.ni
hil aut qð ẽ ̊ aliqͥd ⁊ ↄpletũ ĩ ſe venit
ad ↄſtitutòeʒ tertij. ſ̊ aĩa rõł veit ad cõ
ſtitutõem tertij:ita ꝙ ex aĩa et coꝛpe fit
vnũ p eẽntia. g aĩa nõẽ h̊ aliqͥd.ꝗẽ vel
mã vel foꝛma pura.nõ mã:gfoꝛma.
S35. in. ? de aĩa dic phus ꝙ ſiẽ in oĩ
nã eſt mã efficics:ſic in aĩa eſt ĩtellectꝰ
qq oĩa fieri:⁊ intellect q eſt oĩa facẽ.ſi
igr potẽtia paſſiua ca mã:⁊ hẽ ĩ aia:pʒ
R. Itẽ in.ix. pᷣ᷑ phie diẽ phᷣus ꝙ ſiẽ
mã ẽ ſbiectũ foꝛmaꝝ ſbaliũ:ſic ↄpoſitũ
ẽ ſbiectũ accñtis.ſᷣ aĩa rõłẽ ſᷣm ſciaꝝ
⁊ vtutũ:etiã ſjm ſe ↄſiderata.qᷓ ↄpoſita
ẽ ex mã? foꝛma. Itẽ phs ĩ.S.meth.
opꝑpãs et gñans nihil fac aliud niſippi

mãʒ. ergo ſi deꝰfacit aĩaʒ q eſt aliud q;

ipe: ncce ẽ q mã vel ſitĩ deo ł᷑ ſit ĩ aja.

ß nõẽ ĩ deo: aĩua. Itẽ h̊ ipʒ vidr
rõe.oè creatũ cui debet᷑ ꝓpa opatio hʒ
hec duo diuerſa bᷣm ꝙ agit: et q agit.ſh
aĩe ſᷣm ſe ↄſiderate debet᷑ ꝓpa opatio.
̊ vidqr ꝙ nõ ſolũ ſit foꝛma.qꝛ ſi pure foꝛ
ma eet tũc agẽt ſeipa.̊ bʒ aliqd ð mã.
Itẽ oẽ illd qðᷣ ſᷣm ſui mutatõeʒ eſt
ſuſceptibile grion ẽ H̊ aliqd et ſba p ſe
exiſtẽs ĩ gie.⁊ oẽ tale cõpoſitũ ẽ ex ma
7 foꝛma.ſ̊ aia ſᷣm ſui mutatõeʒ ẽ ſuſce
ptiua gaudij⁊ triſticie.ͥ aĩa rõłↄpoſi
ta ẽ ex mã ⁊ foꝛma. Itẽ aia rõł nõ ſo
ſolũmõ vitã pbet coꝛpi:ſ etiã ipa viuit.
aut igr è ſua vita:ant nõ.ſi ſic.ergo nõ

differt ĩ ea viuẽs:⁊ q viuit.Et itm.ſi ẽ
ſua vita nõ viuit ꝑ pticipatõeʒ ᷣ p eẽen
tiaʒ: q̃ duo ſunt ꝭ Boeciũ:et Aug. g

ponẽ ẽ in aĩa ſᷣm ſeↄſiderata aliqd qð
det vita: ⁊ aliqͥd qð recipiat.⁊ ſi h:g eſt
ↄpoſita ex mã ⁊ foꝛma. Ad h̊ pnñt ad
duci rõnes q̃ adducte ſunt S ad onden
dũ angelũ eẽ ↄpoſitũ ex mã ⁊ foma.
o ad pdictoꝝ intelinti ẽ nondũ ꝙ
circa hoc diuerſi diuerſa opinati ſunt.
Quidã.n.dixerũt nullã aĩaʒ nec rolẽ:
nec bꝛutalẽ hr̃e mãz:qͥa ſpus ſunt ſim-

plices.aĩam tñ rõlẽ dixerut hr̃e poeʒ

ex q ẽ ⁊ qd ẽ:q; ipa ẽ H̊ aliqd:⁊ nata ẽ ꝑ
ſe ⁊ ĩ ſe ſbſiſtẽ. Sʒ cũ planũ ſitanimã
rõlẽ poſſe pati ⁊ agẽ: et mutari ab vna
pꝓpetate ĩ aliã:⁊ in ſeipa ſpſiſtẽ: nõ vi/
det᷑ ꝙ illud ſufficiat dicere ꝙ ĩ ea ſit tmn

ↄpoſitio ex qͥ ẽ ⁊ qð ẽ:niſiaddat᷑ ĩ ea eẽ

ↄpõ mãe ⁊ foꝛme. Ideo fuerũt ⁊ alij qͥ
dixerũüt nõ ſolũ aĩaʒ rõlẽ ſ̊ bꝛutalẽ etiã
ex mã ⁊ foꝛopoſitã eẽ: cũ vtraq; ſit mo
toꝛ coꝛpis ſufficiẽs.ſᷣ qꝛ aĩa bꝛutał ppã
opatõeʒ nõ hʒ: nec ẽ nata ꝑ ſe e ſbſiſtere
nõ vidr̃ ꝙ hẽat mam ĩitra ſe.Et iõ ẽ ter⸗
tiꝰmoddðᷣi:tenẽs mediũ int vtrq;.ᷣſ.
qꝙ aĩa rõł cũ ſit hᷣ aliqͥd ⁊ ꝑ ſe nata ſbſi
ſtere:⁊ agẽ ⁊ pati:mouẽ ⁊ moueriq bʒ
intra ſe fůdamẽtũ ſue exiſtẽtie ⁊ pᷣnci⸗
piũ mãle a qͥ hʒ exiſtẽ:⁊ foꝛmale a q bʒ
eẽ.de bꝛutaliaũt nõ opꝑtʒ iltid dicẽ cum
ipa fundet᷑ in coꝛpe.cuʒ igit᷑ pncipiũ a
quo ẽ fixa exiſtẽtia create in ſe ſit pᷣnci
piuũ mãle:ocedendũ ẽ aiaʒ buanã mãʒ
n 2Zz

habere: illa tñ mã ſbleuata ẽ ſup̃ eẽ ex⸗
tenſionis:⁊ ſupᷣ eẽ puatõis ⁊ coꝛuptio
nis.⁊ iõ dr mã ſpuatł᷑.Et pptẽa illi qͥ lo
cuti ſunt de mãli pᷣncipio qntũ ad eſſe
extenſiõis:⁊ ꝓut hʒ eẽ ſ puatõe dixe-/

rũtaĩaʒ rõlẽ nõ hr̃e mãm nõ intèdẽtes

de mã in ſua grñalitate:ſ̊ ꝓutad eã ſtat

reſolutio phica:ſic dẽm ẽ de ſimplici/

tate angeli. Nñ cõcedẽde ſunt rões ̊ᷣ
oñndentes. Ad illud qð obꝛqꝙ omis
foꝛma ẽ ſimplex.dð ꝙ auctoꝛ ille diffi/
niẽs foꝛmꝗ loqͥt᷑ de foꝛꝰ illa q foꝛ tin:
n de ea qẽ foꝛꝰ H̊ aliqͥd.vñ ł diffinit ibi
foꝛmã accñtalẽ:?᷑ diffinit foꝛmà vłem.
Ad illud qð ob ꝙ iĩtellẽus ẽ ĩpaſſi/
bił ĩpmixtꝰ.dð ꝙ ph̊ᷣus remouet ab
ĩtellẽu mãʒ bᷣm ꝙ ↄſiderat᷑ ſub pᷣuatõe
⁊ ſb potẽtia ad tũſmutatõeʒ ſᷣm eẽ:ñ re
mouet mãʒ vłiter ĩmo põit: cũ diẽ ꝙ in
intellcu ẽ nã q̃ ẽ facẽ ⁊ q̃ẽ fieri. AZd il
lud qð dicẽ magr in lr̃a.dð ꝙ magr nõ
vult dicẽ ꝙ aĩa nõ hẽat mãʒ:ſᷣ nõ ha
beat mãz piacẽtẽ.hꝰaũt rõ habebit.j. ſ.
q̃re aia nõé ꝓducta:nec ꝓducit᷑ ex pia⸗
cẽti ma. Ald illud qð obꝛ ꝙ ſba intel

lectiua nihil cognoſcit niſi qð ex pia/

cẽtiabſtrabata mã.dð ꝙ H̊ nõ fac ꝓpt᷑
H ꝙ ipa ſit oĩno imãlis:łᷣ ppt h̊ ꝙ res
nõ potei vniri ſᷣm veritatẽ:oʒ ꝙ vniat
hm ſilitudineʒ qua aĩa abſtrabita re.
Alia ẽ etiã rõ:qꝛ intellẽus ꝑ ſiłirudinẽ
quã ĩtellexit dʒ fieri ĩ actu intelłndi.il/
lud aũt qð facit rẽ eẽ in actu ſpẽs eſt⁊
foꝛma.iõ aĩia nõ cognoſcitrẽ niſi p ſpẽʒ
eiꝰ⁊ foꝛmã ſibi impᷣmat.⁊ H̊ nõ pot eſſe
niſi illa abſtrabata mã.nec ex Hſequit᷑
ꝙ; aĩa careat mã. res.n.abſtracta a mã
ꝓPba bñ põt fieri in re alia qͥ ſuã hʒ pp-
am mãʒ ⁊ foꝛma:ſic ſiłlitudo coloꝛis in
ſeculo. Ad illud qð obꝛ ꝙ qnto foꝛ
ma nobilioꝛ tanto ſimplicioꝛ eſt.dð q;
iſtud hʒ locũ ĩ his q ſunt pure foꝛe. aĩa
aut nõ tm ẽ foꝛma:ĩmo etiã ẽ h aliqͥd.⁊
iõ ſi ↄpetur foꝛma aĩe ad alias foꝛmas
abſq; dubio ſimplicioꝛ erit q; alie for-
me. pſa autaĩa cũ ſit rõtcũ ſit p ſe ex
iſtẽs aliq; ↄpõem bʒ quã alie foꝛme nõ
lunt nate ꝑ ſe hr̃e:dũ nõ ſunt nate p ſe
exiſtẽ. nibilominꝰtñ ipa aĩa ſimplicioꝛ
alijs foꝛmis dici pot. Eſt.n.muitiplex

gen ſimplicitat ßm ꝙ mltiplex è ge⸗

nus ↄpõnis ptiũ.ſunt.n.ptes ſbales ?

ſunt ptes q;titatiue.⁊ ↄpo ex ptib ſpᷣa

libo:⁊ ↄpõ ex ptibo q̃ntitatiuis.⁊ ſic ſim

plex dr duptr.aut ꝙ caret ptibo ↄſtitu
tiuis:aut ꝙ caret ptib⸗ q̃ntitatis.qᷓ;uis
igit᷑ aĩa non ſitaljs foꝛmis ſimplicioꝛ
qntũ ad ꝑtes ↄſtitutiuas:q; tales par-
tes hr̃e ſpectat ad ↄplemẽètũ ⁊ pfectio/

nẽ:H.n. facit rẽ eẽ ꝑ ſe ſimplicioꝛ:tñ eſt

q̃ntũ ad puatõeʒ ptiũ qntitatiuaꝝ.ipa
eni nec hʒ extẽſionẽ ꝑ ſe: nec hʒ extèſi
onẽ ꝑ accñs.nec qntũ ad ſbaʒ:nec qᷓtũ
ad actũ ꝓpꝛiũ.Alie tñ ꝑ accũs pñt hr̃e
extẽſionẽ ⁊ ptibilitatè:vel ſjm id ꝙ ſũt:
vel ̃m id ꝙ opat᷑.⁊ iõ q̃ntũ ad ̊ aĩa ⁊
maxie rõłẽ foꝛma nobilioꝛ. Ad iltd
qð obꝛ ꝙ ↄpoſitũ ex mã ẽ ens ↄpletuʒ:
ita nõ ↄuenit ad ↄſtitutõem tertij.dð
H nõ ẽ veꝝ gñatłr. ſ̊ tũc qñ mã tmiat
oẽm aꝑpetitũ foꝛme:⁊ foꝛoẽʒ appetitũ
mãe:tũc ẽ appetit ad aliqͥd ex.⁊ ita nec
poſſibilitas ad ↄpõnè q pexigit incõpo
ſitõibo appetitũ et ĩclinatõeʒ.lʒ aüt aĩa
rõłↄpõnẽ hẽatex mã et foꝛma:axpeti/
tuʒ tñ hʒ ad pficiẽdũ coꝛpalẽ mãm: ſic
coꝛpꝰoꝛganicũ ex mã et foꝛma ↄpoſitũ
ẽ:⁊ tñ hʒ appetitũ ad ſuſcipiẽdũ aĩaʒ.

— „
Ercõ queritur
4 vtꝝ aĩa Ade ꝓducta fuerit añ
coꝛpꝰ:vel poſtea: Et ꝙ añ vidr̃ p textũ
Beñ.i.,Yaciamꝰ hoĩeʒ ad ima.⁊c.hoc
dẽm ẽ. vi. die. h p?.vij.ſbdit᷑. Foꝛmauit
de ?hoĩem de limo tre.igr pma foꝛma
tio refertad aĩaʒ:ſcðᷣa ad coꝛpꝰ. pfu
it facta aĩa q; coꝛpꝰ. Itẽ H viqf roe.
ſiẽ hõ ex pte coꝛpis cõicat cũ aĩalibus
bꝛutis:ita ex pte aĩe cõicat cũ angelis.
ſic coꝛpꝰhomĩs ꝓduct ẽ eodẽ die cũ
gĩalibo bꝛutis:ſic ſpũs eiꝰ rõlis debu-
it pduci eodẽ die cũ angeł. gτ—r. Atéẽ
aĩa Adge ſe habʒ ad coꝛpꝰ ſiẽ euit᷑num
ad tpalem:⁊ ſic euũ ad tpus.ſed euũ ẽ
pus tempe:⁊ euiternũ pus tempꝑali.g
pꝛius videt᷑ debuiſſe ꝓduciaĩa Ade q;
coꝛpus cui debebat vniri. Itẽ ſoſtaã

tia ſpalis a coꝛpe nõ dependẽs qntuʒ

ad eẽ nõ dependet q̃ntuʒ ad pductõeʒ.
ſed ſpũs rõlis Ade ab eius coꝛꝑe nõ

maren
ac dei
nuciti
ineega.
de wiend
ſrierpi
ſonſeet
Aittdi
anitcop'
igipdon⸗
liereſon
wuder
aurgia⸗
pa
wee n
bilor⸗
ſiſina
rlaimng
lſenſbi
Ctabimp
ahokerf
Adaiamept
cdchan
aneſe

. d

gamer
wennig
meriti
lariin
giam
cuz.
eſſetp
orian
noͤeſſe
ſetpne
nor
ſn
Meig

.0
NS .
Weren
Mrech⸗

00
. Vr 1
Waſeſin
hyſin
„ e uns
emers. .1
4 .
* 1 .„
4 . . 1.
10 enez
1 . l.
Kcns itbit
nelkno oſir
t. Ain
ens pleng.
nt 4
ventenm do⸗
„2—
n motmiat
A „ 17
e. enec.
J
anmmgawep
.

.* 7
14 NHPDI
EKOUDMA M00

ſa zu.

Nerim

ufuent
nuf ei
Famarn
igmafonm

Ge
MW⸗
1

1:.2
ve
No ANR

deb

„*
ℳ7 Wmeel.
A õ
„ 6 Ween
ℳ .
„ M. “
4 de

4 a se
e
„„ de,

7
.
11 44
120 7*
„ 4
eW.
N 1
*
„ℳ
ℳ
. R
SS
14 .
ℳ*²
WW,
10 6*%%

10

„ NN

dependebat q̃ntũ ad eſſe.ergo nec qtũ
ad ꝓductõem. coꝛpus aũt a ſpu depen
debat.qa ſine illo pmanẽ nõ poterat.g
ſiabſolutũ añ dependẽs:pᷣus debuit
ꝓduciaĩa q́; cꝛpus. Itẽ maioꝛ ẽ di
ſtãtia inter ſpũalè ⁊ coꝛpalẽ q; ſit inter
coꝛpa miſcibilia.ſᷣ coꝛpa miſcibilia pꝛi
us ꝓducta ſunt ſeꝑati q; ſint adiuiceʒ
ad ↄſtitutõeʒ tertij mixta.qaĩa pᷣus de
buit pduci qᷓ; coꝛꝑi vniri.ꝗͥ nõẽ creata ĩ
coꝛpe ſ̊ extra. Itẽ taͤto aliq pus de
bet ꝓduci q̃nto mag axpꝛopiquat pꝛi⸗
marie reꝝ oꝛigini.ſᷣ aĩa plꝰappꝛopinq̃t
ad deũ ꝗqͥ eſt nciꝰ oĩuʒ qᷓ; coꝛpus hua
nũ:cũ ſit ei ſiłioꝛ in ſimplicitate ⁊ ſpũa
litate.ꝭͤ . Loñ. Beñ.ij. Foꝛmauit
deꝰboĩem de limo terre:⁊ inſpirauit in
faciẽ eiꝰſpiraculũ vite.Qð exponit᷑.i.
ſpm fecit.ſᷣ ſpiraculũ vite ſpirare nihil
aliud ẽ q aiaʒ hoĩs creare.ꝗ ſi pᷣus cre
auit coꝛpiq; ſpiraculũ inſpiraret:bus
igr̃ pduxit coꝛpꝰq; aĩaʒ. Itẽ aĩa nã⸗-

literẽ foꝛma coꝛpis.ſᷣ nãł foꝛma aut ſi ⸗
mul ꝓducit᷑ cũ mã:aut ſequit᷑ mãʒ.igf

autaĩa nõ ẽ foꝛma nãlis:aut ſicẽ foꝛma
nãtł᷑ ꝓducta ẽ poſt coꝛpꝰ: vel ſił cũ coꝛ
poꝛe. nõ igr an. Itẽ qnto foꝛma no⸗
bilioꝛ ẽ tato vltimioꝛ.ſᷣ aĩa rõlis nobi⸗/
liſſima ẽ inter omes foꝛmas natales.g
vltima.ꝗ̊ ꝓduci debuit poſt regetabilẽ

⁊ ſenſibilẽ. Itẽ oꝛdiata ꝓductio pce

dit ab impfecto ad pfectũ. ſiꝗᷣ pfectio
oĩnz opeꝝ facta ẽ in hoĩe:⁊ maxiĩe q;tũ
ad aĩam:videt᷑ ꝙ hõ qntũ ad aĩiam ꝓdu
ci debuit vltimo pᷣoiĩia. Itẽ ſiaia ꝓ

ducta eſſetañ coꝛpꝰ:cũ hr̃et vſuʒ li.ar.

nibil eẽtimpediẽs nec retardãs.ꝗ vidr
qꝙ ante vnionè ad coꝛpꝰmeruiſſet ł de
meruiſſet.ꝗ̊ coꝛpꝰnõ eſſʒ pticeps omis
meriti ipᷣius aĩe:nec aĩia debẽt remune
rari in coꝛpe.qð ſi h falſuʒ ẽ᷑:planũ eſt
aĩam Ade añ coꝛpꝰ ſuũ nõ fuiſſe ꝓdu/
ctaz. Item ſiaĩa Ade ante coꝛpus
eſſet ꝓducta aut appetiuiſſet vniri coꝛ/
poꝛi:aut nõ. Si nõ.ꝗ vnio eiꝰad coꝛpꝰ
nõ eſſet nãlis:nec vnio eiꝰ ad coꝛpꝰfie/
ret p naturã. Si ſic appetebat.igr̃ cox
pus qð nõ hẽbat.ſiq̊ coꝛpei defereba
tur ipa in appetẽdo affligebat᷑.ꝗ pena
erat eian culpa. MWdiceẽduͦ q;uis

circa iſtã qõem videat᷑ vubitaſſe egre⸗

giꝰdoctoꝛ Aug“. qa vtraq; ps vr̃ poſſe
ſuſtineri ꝓbabłr:⁊ oꝛdo ↄgruꝰ ſeruari

vtrobiq;. Tenendũ ẽ tñ taq; veꝝn ⁊ ma⸗

gis ↄgruũꝙ aĩa Ade ꝓducta fuerit in
coꝛpe:necdeus eam ꝓduxeritante coꝛ⸗
poꝛis foꝛmatõem.licet enĩ videat᷑ ſatis
rõbiłr poſſe dici ꝙ deꝰ aĩaʒ añ coꝛpus
eiꝰ ꝓduxerit:vt onderet eaʒ a coꝛpe no
dependẽ ß p ſe ſubſiſtẽ. vt eti cũ hᷣ pit
oñderet ↄfoꝛmitatẽ eiꝰ:⁊ nae angelice
taʒ in rõis capacitate p quã ẽ aia ima
go: q; ĩ beatitudie ad quã aĩa etangel
hñt oꝛdinari.longe tñ rõbiliꝰvidet po

nere ꝙ aĩa pducta ſit ſtati in coꝛpe.tu,ʒ

qa aĩa vnit᷑ coꝛpi vt pfectio nãt᷑ cuina-
turałrappetit copulari:adeo vt ſine il⸗
lo pena ſit ei eſſe ⁊ ab illo ſeqſtrari.tuʒ
qꝛ etiã vnit᷑ ſicut motoꝛ mobili:ita ꝙ ſi
ne ipo nõ põt mereri nec demereri.⁊ iõ

nõ debuit añ coꝛpꝰ ꝓduci:ne añ culpa

puniret᷑:⁊ ne abſq; coꝛꝑe mereret᷑ b de⸗

mereret᷑. Huic aũt põni nõ tin ↄcoꝛdat

rõ:ĩmo eti ſcripte ſuffragat᷑ auctas q
diẽ pꝰ ꝓductõem ⁊ foꝛmatõem homis
deu ſibi vite ſpiraculũ inſpiraſſe. Huic
igr̃ pti tanq; pbabilioꝛi ⁊ ſecurioꝛi ad/
Hrẽdo cõcedẽ poſſumꝰ rões hac ptem
aſtruẽteſ. Ad illud po qð pᷣmo obij
cit᷑ ingriũ de textu.dicẽdũ ꝙ alteꝝ eoꝝ
ẽ dẽm ꝑ recapitulatõeʒ:vel pᷣmũ eſt di

ctũ p anticipatõem.melius tñ ẽ dicere

ꝙ ſcriptura illud recapitłat vt addat.
Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ coꝛpus ſimt

☛ àn ₰ℳ

pꝓductũ ẽ cũ bꝛutis:q̊ c.dicendũ ꝙ nõ

ſiłe. pductio.n. coꝛpis ſic ↄcoꝛdat ꝓ/
ductõi bꝛutoꝝ aĩaliũ:vt ꝓductio rõlis

ſpũs nõ diſcoꝛdet:ĩmo potiꝰilloꝝ imp

fectõem ſua dignitate cõſeruat.ꝓdu/
ctio vero ſpũs ſic cõcoꝛdat ꝓductoian
geloꝝ: vt mĩme cõcoꝛdet ꝓductõni coꝛ

poꝝ huanonꝝ: que qͥdeʒ ſpectat ad terre

oꝛnatũ:cuiꝰ oꝛnatꝰ ꝓductio ſpꝑectat ad
diẽ ſextũ. Ad illud qð obijcit᷑ de cõ

patõe euiterniad tempale.dicendup

9

? ſi ſubſtãtia euiterna ex pte poſt ſe pl
extendat q; tempalis:vtpote qͥ caret fi
ne:nõ tamẽ optʒ qꝙ a pte ante: maxie ſi
ſit talis ꝙ ſui ꝓductõe axpetitũ rei tpa
lis habeat termiare:⁊ ſic fuit in anima
n 3

Ade. Et pterea ſi illud poſſit eſſe verũ

—

de euiterno qð pure hʒ rdeʒ euitni:nõ
tñ bʒ veritatẽ de eo qð ſic hʒ růem eui
terni ꝙ etiã tpalis.aĩa.n.rõł⁊ ſi inq;=tũ

ſpus ⁊ ens pꝑ ſe heat rõem euitni inq̃n

tũ tale:tñ inqntù aĩat coꝛpꝰ tñſmutabi

le hʒ tpe mẽſurari. Ad illud qð obꝛ

ꝙ aia nõ depedet a coꝛpe qntũadeſſe.
dicẽdũ ꝙ ſi nõ depẽdeat a coꝛpe tanq;

ĩdigẽs co ad ſui ↄuatõem:depedettñ
pappetitſuiĩclinatõeʒ quã hʒ ad ipm

ſic mã ad foꝛmꝗ ꝓpᷣaʒ.⁊ ideo ſiẽ foꝛma

ꝓducit᷑ ĩ mã ſic aia Ade pduci debuit
ĩ coꝛpe ꝓpo. Ad illud qð obijcit᷑ de
coꝛpib miſcibilibi. dicẽquũq nõẽ ſike.
qa elemẽta q miſcent᷑ nõ dependèt ad-
ĩuicẽ:⁊ vñ põt hr̃eↄpletũ ſine alto.nõ
ſicaũtẽ deaĩa ⁊ ei coꝛpe:qᷣn vtrũq; ab
alto depẽdet. Ad illud qð obijcit ꝙ
aĩa oꝛigini pᷣme mag axppꝛoxĩiat. dicen
qũ ꝙ cu deſit alpha ⁊ o:pᷣnꝰꝰ finis.⁊
rõlis creata ĩ v traq; habitudie ſit eip-
pinq̃: ppᷣe tñ loqndo angelica nã plus
ei aꝑpꝛopinq̃t ĩ rõe pncipi:⁊ huana plꝰ
in roe finis. ideo ĩter omes creaturas
pPoꝛ oĩuʒ creata ẽ ſapia ſiue creataan⸗
gelica ⁊ dignitate ⁊ oꝛigĩe.⁊ pꝰ oĩa ꝓ9
dquctacẽ aĩa hũana tqq; finis oĩuʒ ⁊ cõ/
ſeruatio.⁊ ideo q́uis multũ appꝛoxĩet
deo inqntü tenet rõem oꝛiginis:nõ mi
nus tñ appꝛoxiĩat deo inqntũ hʒ roneʒ
finis.⁊ iõ cõpꝑetentiꝰfuit eã ꝓduci poſte
rius q; pus. Hec dicta ſunt ð aĩia Ade
nꝗ de alijs aĩabo.j.ſuo loco qret᷑.

EVnſequenter
qrit᷑ de ꝓductõne pmi wiĩs ex
pte coꝛpis.Et circa ̊ qrũt tria. Pꝛi⸗/
mo q̃rit᷑ vtꝝ co:ꝛpus pᷣmi homĩs pquci
debuit pure de nã celeſti? Scðdo qrit᷑
yvtꝝ ꝓductũ fuerit pure de na elemẽta-
ri: Tertio qrit᷑ vtu ↄditũ fuerit in cõ-⸗
plexione eq̃li ⁊ ineqᷣli

Ira primü ſic
ꝓcedit᷑:⁊ oñdit᷑ coꝛpus Ade
ꝓduci debuẽit pure ð nã celeſti ſic.no
biliſſime foꝛme debet dari nobiliſſima
ma. ꝑz nobiliſſima int foꝛmas è aĩa rõł

ĩnocès ⁊ abſq; pcco q̃lis fuit aia Ade

nobiliſſima int naturas coꝛpales ẽ nz

celeſtis. gO 7t. Iteʒ motoꝛiſaq mobi

le debʒ eſſe p poꝛtio.hᷣ aĩa rõlis eſt mo/

toꝛ ĩcoꝛuptibił. ꝗ̊ debuit ei dari ĩpaſſi
bile coꝛpus. Itẽ finis impoitnccita
tem his qᷓ ſunt ad finc.ſ̊ totus Adã fa
ctus ẽ ad ꝑpceptõem beatitudinis.locꝰ
autẽ beatitudis ſpalisẽ ipſe deꝰ.coꝛ⸗
Poꝛalis ẽ celu.̊ ſiẽ ſpus Ade nõ quie⸗
ſcit niſi ĩ deo:ſic debuitei dari coꝛpus
qð nõ quieſcit niſi ĩ celo.H̊ autẽ eſt coꝛ
pus de nã celeſti.ꝗc. Itẽ ſpus rõt

ꝓut abſq; culpa cõditꝰ fuit maxie erat

potens ⁊ ydone?ꝰad agendũ:⁊ pfectus
erat cognitõis lumĩe ⁊ ydoneus ad co
gnoſcendũ:libererat volutate ⁊ recti⸗/
tudine:⁊ ideo facit᷑ attendenduʒ in ſui
optimũ.ꝗ debuitei dari coꝛpus cui ma
xime cõpetit agere ⁊ ad cognitõem di⸗
ſponẽ:⁊ qðᷣ mime habʒ retardatõeʒ. Hᷣ
autẽ eſt lux et nã celeſtis.ꝗ̊ coꝛpꝰ Ade
pure pduci debuit de celeſti coꝛpe.
Sed coñ.aĩa rõlis quodamõ ẽ oĩa.ſi

igit᷑ coꝛpus debʒ ꝓpoꝛtõnari aĩe: coꝛpꝰ

eius debʒ habẽ cũ omibo cõueniẽtiaʒ.
ß H nõ habẽt ſi eèt pure de nã celeſti:et
nõ cõicaret elemẽtis.ergo ?t. Iteʒ
aĩa rõlis qᷓ;uis ſit ſimplex ĩ eèntia:tñ ẽ
multiplex in effectu.g ſi coꝛpꝰ ei debet
corrñdere:neceſſe ẽ ꝙ coꝛpus eius ha/

beat varietatẽ in ptiũ opoſitõne ⁊ oꝛga
nicatõe.łᷣ Hͥ nõ habẽt ſi eẽtcoꝛpus pu/

re celeſte: ergo t. Iteʒ vegetabik
? ſenſibilis diſponũt ad rõlem:⁊ mag

ad ipaʒ appꝛopiqnt q nata alicuiꝰ coꝛ
poꝛis.nec alicui coꝛpi vnit᷑ rõlis poten

tia abſq; vegetabili et ſenſibili.nulluʒ
igit᷑ coꝛpus ẽ abile ad actũ vite rõnatł᷑:

niſi pᷣus fuerit abile ad actũ nite vege
tabilis.tale autẽ coꝛpus eſt cibabile::

huiõi nõ põt eſſe pure coꝛpꝰ celeſte.er-
go *„«. Item coꝛpi ſimplici debetur
vnus mot tantü:ſiue illud coꝛpꝰſit ce
leſte:ſiue elemẽtare.coꝛpiautẽ qð mo
ueturab aĩa debet᷑ motus ĩ omnẽ dif-

ferentiã: cum aĩa ſit motoꝛ ſufficiẽs.er

go coꝛpus Ade nõ potuitcſſe oĩno de
natura coꝛꝑis ſimplicis.q̊ nec pure de

nã celeſti. M“ dicẽdũ ꝙ coꝛp Ade
nõ fuit pure foꝛmatũ de natura celeſti

ſati
nß;
wer⸗
ucun⸗
went
enpſ
biteni
catun
femeſt
minie
moc
ſcere⸗
etiaʒ
non
iuſt
ſuobie
ys fl

cfuerein

debuiten
Cbileagr
gbileade
ſorol
ſasdar
emp
wena
min
pales
ſernin
ithe⸗
no
enioſts
ſuün
omea
Roͤqoc
nemie
miniden
Wcari
Wo
Oe⸗
lumkh
töͤnal
morpt
rölis⸗
igeoc
babite
tume
fineß
vtphi
angelu
ni. di⸗

4

Bchizi
imohiuide,
e Ul
Lus Nif
Mmins lo
Aigiwen,
Rs arnüeni,
c.emiein
t. Jſii
efutmin
encütpins
twonens
nolütne n
Encenetnini
icapusain
cognibend⸗
Nrmmine;
s6cp'Ace
chice.
dämndedit
minmiiiec
mivcienin,
urdenücklch
a.
eriennani
Rcup ciont
nposcisi⸗
wſairta
tucapospur⸗
Ezregetnbi
emtnag
giaclian'c
nüfisſen
miblinul;
Nürir tön
NAürteng
Gockcbarie
inpleinmn
rilagcan i
pimin

oemme

ſicut ĩ nuit textus Geñ.qui diẽ euʒ foꝛ
matuʒ de limo terre. nec debuit pure
petere ð natura celeſti foꝛmari:imo de
natura elemẽtari.̊ exigẽte oꝛdinis cõ
Pueni quam ĩ omibus ſuis opibus
emp ſeruat ſapiẽtia diula. Require/
batenĩ h̊ oꝛdo homĩs ſiue in ſe:ſiue ad
creaturꝗ inferioꝛẽ: ſiue ad creaturã pa
rem:ſiue ad deũ fineʒ. Oꝛdo ipius ho
minis in ſeipo hoc reqrebat.qͥa eni ho⸗
mo cõditus fuit vt natꝰ multa cogno⸗/
ſcere:nõ ſolũ cognitõe intellectiua ſed
etiaʒ ſenſitiua.ideo debuitei dari coꝛ

pus multifoꝛme: vt diuerſa oꝛgana di
uerſificati ſenſuũ deſeruirẽt ad diuer

ſa obiecta cognoſcẽda. Quia.n.cõdi⸗
tus fuit ĩ vertibilitate li.arbi.vt potẽs

viuere in iuſticia ⁊ moꝛi ꝑ culpaʒ.dari

debuit etiaʒ coꝛpus qð nõ eſſet tantuʒ
abile ad viuendũ:ſed etiã poſſetfieri

abile ad conũpendũ ſiue moꝛiendũ. et

ita oꝛdo homĩs ipiꝰ requirebat vt coꝛ/

pus daret᷑ hoĩ młtifoꝛme:⁊ ad coꝛup/

tõem poſſibile.⁊ ideo non celeſte ſᷣ ele/
mentare. Oꝛdo etiã homĩs ad creatu/
ram inferioꝛẽ requirebat.Quia.n.coꝛ
pales nate inferioꝛes facte ſunt vt de/

ſeruirẽt create rõli:ſicut ſup oñſuʒ fu⸗
it. facte ſunt etiã vt mediàte illa dam

mõ ꝓducant in finẽ.hinc ẽ ꝙ debuit fi
eri roõlis creatura taliter cõpoſita q ob

ſequiũ inferioꝝ creaturanꝝ ect ei vtile:

7 ꝙ mediãte illa creatura nãe inferio/
res quodãmõ pducerent᷑ ad beatitudi
nem. ⁊ ideo vt nãe inferioꝛes poſſet ho⸗
mini defuire:⁊ ĩ homĩe quodamõ glo
rificari:debuit homo vt tã ex nã ſupio
ruʒ coꝛpoꝝ q; ex nata elemẽtoꝝ ↄſtitui
MHꝛdo etia ad creaturã parẽ.i.adange

lum h̊ reqrebat.S iẽ.n.facta ẽ vna ra

tõnalis creata ꝓpe deũ:et in loco ſup-/
mo:vt in emppreo:ſic debuit fieri alia
rõlis creata in loco infimo ſcʒ terra.⁊
ideo coꝛpus eiꝰ cõſtitui debet ex nã tali

habitatõi cõueniẽti.⁊ ideo maꝗ ex na-
tura elemẽtari q; celeſti. Oꝛdo etiã ad
finẽ ̊ requirebat.debebat.n.ho ſubijci
ävoyt p huilitateʒ ſbiectõnis aſcendẽt.vñ

angelus ceciderat ꝑ ſblimitatẽ elatõ⸗

nis. ⁊ ideo debuit ſibi dari coꝛpus cõ⸗

ſtitutũ de nata inferioꝛi:vt ſeipm pul-
uereʒ reputãs: tũc per omia ſbiaceret.
Vngde ⁊ ſcripiura maluiteũ dicere de
limo terre ꝓductũ.vt ex H̊ homo ꝓfice/
ret et aſcendẽt p hũilitatis meritũ. Et
ideo cõcedende ſunt rõnes q ad h idu-/

cte ſunt. Ald illud vero qð obijcit in
cotrariũ de nobilitate foꝛme. dicendũ
ꝙPnobilitas mãe venit ex oꝛdine ad foꝛ

mã.Quoniã igit᷑ coꝛpus maꝗ emtoꝛ/
dqinabile ad aĩaʒ qð erat ↄſtitutũ ex va

rietate nae q; coꝛpus qð eẽtpure cele-
ſte. hic ẽ ꝙ ſi illud ſit nobiliꝰ ĩ ſe:tamẽ

in relatõe ad foꝛmã coꝛpuſ ex diuerſis
elemẽtis compoſitũ magis eſt nobile.

Ad illq qð obijcit᷑ ꝙ motoꝛis ad mo
bile debʒ eſſe ꝓpoꝛtio.dicendũ ꝙ q;uis

anima ſit imoꝛtalis moꝛtalitate natu/
re:qn tamèẽ creata fuit moꝛi potuit moꝛ
te culpe. Et qͥa coꝛpus datũ ẽ ei nõ ſo/
lum ad viuificandũ: etia ad merendũ
ideo nõ ſolũ dari debuit coꝛpus aptuʒ

eius ĩmoꝛtalitati:ſed etiã aptuʒ eiꝰvei

tibilitati.⁊ ideo nõ ſolũ nccariũ ad ppꝑe
tuitateʒ:ſed etiã poſſibile ad moꝛtalita
tem. Ald illud qð obijcit ꝙ homo fa
ctus eſt ppter beatitudinis pceptõem.
dicendu ꝙ ⁊ ſi fact eſt ꝓpter beatitudi
nẽ ita tamẽ vt pueniret ꝑ merita ⁊ bõa
opa:⁊ ita pꝛius eſſet viatoꝛ qᷓ; comphen
ſoꝛ.Et qͥa pᷣus opoꝛtuit eũ tranſire per
viã q; pueniret ad pr̃iaʒ.ideo in pᷣma⸗
ria ſui cõditõe debuit ei dari coꝛpꝰ cõ/
neniẽs bᷣm ſtatuʒ vie. Et qa locus ſibi
deputatas ad merendũ erat:loc infe
rioꝛ.ſ.padiſus terreſtris.inde ẽ ꝙ cõpe
tebat coꝛpus ſuũ ð nã terreſtriaſſumi:
nõ pᷣncipałr de celeſti. Cũ aũt aſſumet᷑
in gloꝛia tũc coꝛꝑis eius diſpõ erit va/
riata:ſiẽ in q̃rto.vbi agit᷑ de dotib coꝛ
poꝝ gloꝛificatoꝛn. Ad aliud qð obij
cit᷑ ꝙ aĩa illa erat potens ad agendũ et
cognoſcendũ ⁊ tendendũ in deũ.dicẽè-
duʒ ꝙ ⁊ ſi erat potens ad actõem:nõ tñ
ita pfecte potẽs erat qn eſſet poſſibilis
ad defectuʒ.⁊ iõ nõ ſequit᷑ ꝙ debẽt ſibi
ad h̊ cõplenda dari coꝛpus celeſte qð
eſt ĩcoꝛuptibile:ſ magis elemtare qðᷣ

ex bona diſpoſitõe ⁊ complexiõe equa

li eſſet ydoneꝰad agẽdũ.et nihilominꝰ
et † 9
14

ſi homo peccaret eſſet poſſibile ad pa-
tiendum. .
Ecundo queri

tur vtꝝ coꝛpꝰ Ade ſiue coꝛpus

pmi homĩs ↄſtitutũ fuerit de nã pure

elemẽtari:aut ſił cum nã elemẽtariad
eius ↄſtitutõeʒ ↄcurrẽt nã celeſtis:Et
ꝙ ſim? cũ elemẽtari cocurrit nata cele

ſtis ad coꝛpis hũani ↄſtitutõem videt᷑

velle Aug'.ad lr̃am ſuꝑ Geñ. qͥ dicit
qꝙ aĩa mediãte luce coꝛpus viufiicat⁊
admiſtrat.Et eadè è rõ Auicẽne.ſi er-/
go coꝛpus hũanũ ſic cõditũ ẽ vt natuʒ
eſſet ab aĩa viuificari:vidr ꝙ ad eiꝰ cõ
ſtitutõem cõcurrerit nã lucis.⁊ q̊ ẽ na
tura celeſtis.ꝗ̊ . Itẽ phus in. xvi.
liꝰde aialib diẽ ꝙ in nob ẽ caloꝛ igne/
us:⁊ caloꝛ celeſtis qͥ quidè ẽ caloꝛ vita
lis.̊ᷣ nõ eſt accñs ſine ſba.g de ↄſtitu/
tõe coꝛpis nr̃iẽ celeſtis na. Iteʒ im
poſſibile ẽ ↄria venire ad ↄfoꝛmitatẽ ⁊
vnitatẽ niſi ꝑ ynũ qð fit eleuatũa grie
tate.qͥa ſi ilt hr̃et orietatẽ potiꝰdiſcoꝛ
dia facẽt qᷓ; ↄciliaret.ſi igr nã coꝛpała
Zrietate eleuata ñ ẽ niſi nã celeſtis: eiſ
in coꝛpꝑe viuificabili:ncce ẽ gria elemẽ
ta ↄciliari.maxĩe igr̃ videt᷑ ꝙ de ↄſtitu
tõe pmi hoĩs fuerit nã celeſtis. Itẽ

oẽ coꝛpꝰ mediate aĩa rõli quodãmò hʒ

beatificari.̊ ñ ptingũtad beatitudinẽ
mediate aĩa niſi q ei vniũt᷑.nulla tñ coꝛ
poꝛa piũgunt niſi q ſunt de ↄſtitutõne
ſuicoꝛpis.videt᷑ igr ꝙ coꝛpꝰ pmi hoĩs
nõ tm ↄſtitutũ ſit de nã elemẽtari:veꝝ
etiã de nã celeſti. Ytẽ in aͤlʒ oꝛgano
cuiꝰlʒ ſenſus dnat᷑aliqð coꝛpꝰſimpli/
ciũ:ſicẽ ondit Augꝰ.ſup Geñn.ad lr̃aʒ.
cũ igr qnq; ſenſus ſint in hoĩe:videt᷑ ꝙ
qnq; coꝛpa ſint de eiꝰ ↄſtitutõe.ꝗ̊ nõ ſo
lü nã elemẽtaris ł̊ etia celeſtis. Itẽ
oꝛdo eſt in aſcẽdendo ⁊ in deſcẽdendo
ita ꝙ ab infimo puenitad ſupmuʒ per
media:⁊ eↄ?ꝰ ſ̊ ſba ſpſalis maxĩa diſtã
tia diſtata nã coꝛpea ⁊ opaca:⁊ minꝰa
nã pſpicua:⁊ adhuc minꝰa nã lumio⸗
ſa q eſt n celeſtis.ꝗ videt᷑ ꝙ nec coꝛpꝰ
nie nec aĩa coꝛpi vniri debeat niſi nata
lucis intueniẽte.videt᷑ ꝗ̊ ꝙ coꝛpꝰ pᷣmi
homis nõ tm de elemetari: ſ etia de ce

leſti nã ↄſtitutũ fuerit. Coñ.ex nlłis

coꝛpibus oſtituit᷑ coꝛpꝰvnicũ niſi qͥ poſ

ſunt adiuicẽ agẽ ⁊ pati.Hhaũt ſola ſunt

hñtia grietatẽ.cũ igr nã qͥnti coꝛpis ta

lis ſit vt nõ habeat grietatẽ:nõ videt

veniat ad oſtitutõem coꝛpis mixti.ꝗ̊n
ad ↄſtitutõem coꝛpis pᷣmi hoĩs. Itẽ

nihil venit ad cõſtitutõeʒ mixti niſi coꝛ

pus qð ẽ miſcibile.miſcibile aũt nõ eſt
niſi coꝛpꝰ rarefactibile ⁊ còdẽſabile. et

oẽ tale eſt coꝛuptibile.nã aũt qnti coꝛ⸗
Poꝛis ẽ iconuptibilis. nõ potuit veni
re ad ↄſtitutõöem hũani coꝛpis. IJtẽ

coꝛpꝰhũanũ ſm ſe totũ eſt ꝓpagabile.
Sßm ſe totü eſt gnabile ⁊ coꝛuptible ꝑ

nãʒ.ſ̊ natura qnti coꝛpꝑis nõ recipit ge

nermatõem in coꝛuptõem. nõ viqr̃ eſſe
de ↄſtitutõe hüani coꝛpis. Itẽ ſieſt
de ↄſtitutõe:qͥro vñ ſumpta ſitilla na⸗
tura.aut.n.de celo:aut de terra.Si ð
celo. vidr̃ ꝙ ab ipo celo fiat aliquaꝝ
ꝑtiũ ſeq̃ſtratio cũ gñat᷑ h.Si de terra
Sů53. nihil ẽ de terra qð nõ ſit natũ
ex ipa ꝓduci.̊ natura qnticoꝛpis nõ ẽ
nata ꝓduci de nãa alicuiꝰelemẽti. nec
de celo nec de terra põt ſumi illa nata.
ᷣnõ ẽ de coͤſtitutõe coꝛpis hůani. Si
tu dicas ꝙ de celo venit ꝑer radioꝝ im
miſſionẽ:H̊ nõ vidr̃ ↄueniẽs.qꝛ impoſſi
bile ẽ radiũ ſeparia ſua oꝛigĩe:impoſſi
bile ẽ etiã venire ad alteriꝰ ↄſtitutöem
cũ lumẽ in medio ſit ꝑ modũ ſpeieiet
ydoli q nullo mõ veniũt ad cõſtitutõeʒ
alicuiꝰrei nalis. Item ſi nata anti
coꝛpis venit ad ↄoſtitutõem coꝛpis ho⸗
minis: qro qͥd fiet de ea qñ coꝛpꝰ huũa⸗
nuʒ reſoluit᷑.aut.n.tendit ſurſum:aut
I ppꝛia natura manet deoꝛſuʒ:aut coꝛ-
rumpit᷑ in aliqð elementũ. Sʒ nõ põt
cedere in aliqi elementũ:cum ſit ꝑ na

turã ĩcoꝛuptibilis. Deoꝛſuʒ in ꝓpꝛia

natura nõↄiienit ſibi manere:cũ eius
ꝓpꝛi locus ſiteſſe in circũferẽtia.naʒ
in centro ſemꝑ ſurſuʒ tendit. Si ſur-
ſum tendit.ꝗ videt᷑ ſpaciũ oꝛbiuʒ cele/
ſtiü aliqñ ampliari:aut cõdenſari.O:
ſi tu dicas ꝙ cedit in coſtitutõem alte⸗
rius coꝛpis nec habʒ coꝛumpi.cuʒ er⸗
go ex coꝛꝑe homĩs gñant᷑ vermes atq;
buffones ⁊ ſerpentes: ponet᷑ nata qnti

ſt⸗
hün
ſen.
ſam:
nit
Si
püi⸗

lee

ſi
fii
tih⸗
wanie
ignis
1par⸗
inkert
Eem⸗
nes
ſui⸗
neg
nam
niap
nio/
rele
ſunfin
ſentiti⸗
didee⸗

Kital

wwen

63
.
nmäniiinf
1Mieſee⸗
Vandcapen
. de
e... 11
midie 3
ln s.
DMnilco⸗
AR
7 „
4
ickppagii
erconumui
Nsſofeah
141

Mürairn
aigie: inp
mi tinnie
nociͦſcrcii/
tad coli
. cheins
SSõ
nn. Sin⸗
giobine
cödenſen⸗
ſianöent
nungn⸗

mmetpliſ

coꝛpis eẽ de ↄſtitutõe vermiũ ſiẽ de cõ

ſtitutöe hoĩuz. Itẽ quero ꝓpter qͥd
nata qͥnti coꝛpis veniat ad coſtitutõeʒ
hũani coꝛpis.aut enĩ ꝓpter cõmixtio/
nem:aut ppter aĩatõeʒ:ant ꝓpter ſen-
ſum:aut ppter intellectũͥ. Si ꝓpter cõ
mixtionẽ:tũc ̊ eẽt de ↄpone clʒ mixti
Si ꝓpt aĩatõeʒ:tüc eẽt de nata cuiꝰlʒ
plãte. Si ꝓpt᷑ ſenſificatõem:tũc eẽt de
nã clʒ bꝛuti. Si gᷓ venith ẽ ꝓpter itel
lectũ ſolu. Sʒ. intellect nulliꝰpt
coꝛpis ẽ actꝰ. q́tũ ẽ ð ſe ñ magexigit
coꝛpꝰſuũ ↄponi de nã celeſti qᷓ; de ele-
mẽtari. Heead pdictoꝝ intelligẽtiã
eſt notãdũ ꝙ circa h ẽ triplex mod di

cendi. Quidã.n. dicẽ voluerũt ꝙ nã ce

leſtis venit ad ↄſtitutõeʒ hũani coꝛpis
ſiẽ elemẽtũ:ꝓ eo ꝙ nã celeſtis ñ ẽ alia
q́ᷓ; na ignis.⁊ iõ cũ ↄſtet ignẽ ad ↄſtitu
tõeʒ huani coꝛpis veĩre dicũt coꝛpꝰhu
manũ ex nã celeſti ↄſtitutũ eẽ.H̊ aũt nã
ignis ⁊ ſi put alijs pmiſcet᷑ heat agere
⁊ pati:⁊ conũpi⁊ gñari.⁊ H/ ꝓut eſt hic
inferiꝰ.put tñ ẽ ĩ ſpera ſua traquillita⸗/
tem ⁊ quietẽ hʒ:nec ſuſcipit conuptio
nes:nec pegrinas impſſiões.Et iſtaʒ
ſuã poſitoez p verba Aug'. ĩnuüt:qui
negat eẽ qntũ coꝛpꝰ ꝓpter q̃tuoꝛ coꝛpo
ra mũdi.ſ̊ hec poſitio vie phice ⁊ cõmu
ni apte repugt: que pter q̃tuoꝛ coꝛpoꝛa
mũdi ponit eẽntiã qͥntã ſupᷣ oẽm zrie/
tatẽ eleuatã qð valde rõle eſt:ſic oſten
ſum fuit ſup̃ diſ.xiiij. nec huic repugt
ſentẽtia Aug.ſi recte intelligat᷑ ſicut
ibidẽ expoſitũ eſt. IJdeo aliter volu/

erũt alij dicẽ nã celeſtis venit ad cöo⸗

ſtitutõem hũani coꝛpis:mõ ſiẽ vnuʒ ex
elemẽtis:ſᷣ ſiẽ mediũ ligãs oĩa elemẽ-/
ta:⁊ illa ↄcilias.⁊ H̊ dicũt exigẽ digni/
tatẽ cõplexiõis hũane p quã coꝛpꝰhu/
manũ ĩ ſua pᷣma cõſtitutõe habuit ele
mẽta ĩ optima ↄciliatõe.hũit etiã ydo/
neitatẽ ad h̊ vt ꝑpꝰ meriti cõſuatõem in
habitaret in celeſti mãſiõe.⁊ ſic debuit
habẽ naturq celeſtẽ ⁊ elemẽtarẽ de ſui
ↄſtitutõe.elemẽtarem ꝓpter ſtatũ vie ĩ
quo cõpetebat ipm habẽ coꝛpꝰ paſſibi/
le.celeſtẽ ꝓpter ſtatuʒ pfie in qͥ cõpete-
bat ipm habẽ coꝛpꝰ claꝝ ⁊ impaſſibile.

2 quẽadmodũ in ſtatu vie nã elemẽta⸗

ris pdñat᷑: ſic in ſtatu pr̃ie erit eõrio.
Hoc aũt⁊ ſi videat᷑ ſatiſ ꝓbabile eẽ di
ctũ:tñ nõ modicã habʒ calũniã q̃lit᷑ na
tuna illi qnti coꝛpis cũ ſit ĩcoꝛuptibit
carens grietate veniat ad ↄmixtiõeʒ
cũ alijs elemẽtis.⁊ iteꝝ:ſi venit vñ ve/

nit: ⁊ ĩ q; cedit difficile ẽ aſſigsre. Et

iõ eſt modus dði ꝙ dupir ẽ loquide
nã celeſti.aut p ꝓpꝛietatẽ:aut per cõfoꝛ
mitatẽ. Oer ꝓpꝛietatẽ nã celeſtis dici
tur eè nã qnti coꝛpis:que ſic ꝑfecta eſt
ſua foꝛma vt nullo mõ habeat appetitũ
ad aliã foꝛmatõeʒ. ſic actiua ꝙ nullo
mõ põt pati ⁊ coꝛũpi.⁊ ſic eſt nata oꝛ/
biũ ⁊ ſtellaꝝ ⁊ firmamẽti.G̊ aũt nõ veĩt
ad ↄſtitutõez hũani coꝛpis ſᷣm ſbam⁊
veritatẽ:ſᷣ ſolũ venit ſᷣm virtutẽ.qꝛ viſ
tus ſtellan ⁊ oꝛbiũ influendo facit ele/
mẽtoꝝ ↄciliatõnem q veniũtad huani
coꝛpis ↄſtitutõnem ſᷣm rẽ:dũ actio ele
mẽtoꝝ regimẽ ⁊ directõeʒ hʒ ab influ⸗
entia coꝛpoꝝ ſuꝑpioꝝ.A lio mõ dr na/
tura celeſtis per ↄfoꝛmitatẽ:⁊ ſic large
accipit᷑ ⁊ vocat᷑ nata celeſtiſ ilłd qð eſt
ↄfoꝛme celo ⁊ in ſublimitate ⁊ clarita/
te:⁊ q̃daʒ ſblimatõe a grietate.⁊ pꝑ hũc
modũ ſpũs q ſunt de ↄſtitutõe coꝛꝑis
viuẽtis:⁊ maxime homĩs dicunt᷑ eẽ nẽ
celeſtis ꝓpter ſbtilitatẽ ⁊ lũioſitatẽ:et
ꝓpter h̊ etiã ꝙ ſblenuatõnem habent a
natura gqrietatis:oũ ↄſurgũt ex cõmi⸗/
xtiõe elemẽtoꝝ in q̃daʒ harmòia et cõ⸗
ſonantia. Et qm in coꝛꝑe huano ſic.j.
patebit maioꝛ eſt harmõia q; ĩ aliqͥ coꝛ
poꝛe mixto.hĩc ẽ ꝙ eiꝰcaloꝛ ⁊ ſpũs ⁊ cõ
plexio mag ↄfoꝛmãtur nʒe celeſti.⁊ H
mõ accipiẽdo nãʒ lucis ſiue nãm cele/
ſtẽ large ſiue p ↄfoꝛmitatẽ ĩtrat ↄſtitu
tõᷣem huũani coꝛpis ſᷣm veritatẽ magis
qᷓ; ſᷣm ↄſtitutõem alteriꝰmixti ꝓpt hũa
ne cõplexiõis eq̃litatẽ ⁊ dignitatẽ.ſᷣm
veritatẽ tñ tam ſpũs q; caloꝛ qͥ dicunt
nãe celeſtis ſunt de nata elemetari.qᷣa
de pdunt᷑ ⁊ reſtaurant:ſᷣm qꝙ expſſe phi
dicũt. Juxta hãc viã que ꝓbabilioꝛ eſt
⁊ planioꝛ patʒ reſpõſio ad qõem ꝓpo⸗/
ſitaʒ.patʒ etiã rñſio ad obiecta. Nam
rõnes oſtẽdentes ꝙ natura qnti coꝛpo
ris nõ venit ad cõſtitutõem coꝛpis hu/
mani loquit᷑ de nata celeſti ꝓpe dicta

que eſt ĩconuptibilis:⁊ ĩalterabilis:et
ĩmiſcibilis.⁊ ideo nõẽ miſcibił ad cõ/
ſtitutõem terth. MRatões voad oppo
ſitũ ĩducte ꝓcedũt vł de nã celeſti dẽ̃a
poↄfoꝛmitatẽ ſicẽ due pᷣme auctes.vłſi

ↄcludũt de nã qnti coꝛpis ꝓpᷣe dẽa:nõ

oñduntꝙ veniat ad ↄſtitutõem coꝛpo-

ris ſᷣm ſbaʒ:h̊ ſᷣm veritatẽ:aliter nõ cõo

cludũt:ſiẽ pʒ diſcurrẽdo per ſingulas.
M06/15ãꝗ ad illud qð pᷣmo obꝛ ð luce.doᷣ
ꝙẽ lux qnti coꝛpiſ:⁊ lux ignea:⁊ lux ex
eq̃litate ↄplexiõis gñata ſiue ↄſurgẽs

⁊ hec ẽ illa lux q facit coꝛpꝰ eẽ ſuſcepti/

bile rite. alie ᷣomĩme. Ad illud qð
obꝛ de caloꝛe.dð ꝙ caloꝛceleſtis nõ dr

qa ſit in nq celeſti ſiẽ in ſbo:q; neq; illa

calida neq; frigida ẽ.ſ qͥa ẽ a nã celeſti
m debitã ꝓpoꝛtõem:ita ꝙ facit ad ↄß⸗
uatõem.⁊ talis caloꝛ ĩ coꝛpe huano eſt
H ex H̊ nõ ſequit᷑ ꝙ nã celeſtis veĩat ad
ↄſtitutõeʒ coꝛpis huani ſᷣm ſbaʒ: ſᷣ ſo⸗
lü ꝙ influat. Ad illud qð obᷣ de cõ/
ciliatõe iꝗ pʒ rñſio.q;ꝛ nõ ↄciliat veniẽs
ĩtra:tz ſufficit ad cõciliãd e᷑. Ad il
lud qð ob de beatificatõe.dð q coꝛpa
dicunt᷑ beatificari ĩ hoĩe nõ ꝑ veritateʒ
tz p ↄfoꝛmitatẽ.⁊ iõ ex h̊ nõ ſequitꝙ de
ↄſtitutõe hũai coꝛpis ſit nã celeſtis ſᷣm
veritatẽ:łᷣ ſufficit ꝙ ſit ſm ↄfoꝛmitatẽ:
ita qaliquid ei ↄfoꝛme rñdeat ĩ coꝛpe
huano. Ad illud qð obꝛ ð qnq; ſen
ſib.dð ꝙ ſiẽ idẽ Augꝰ.dic.vnuũ elemẽ
tũ dñat in duob: ſicaq̃ ſb rõe vapoꝛis
dñat᷑ in olphatu:ſbᷣ rõe hüoꝛis dnat᷑ ĩ
guſtu:ſiẽ ipe dic.iij.ſup Señ. Ad il
lud qð obᷣ de oꝛdine.dð ꝙ ⁊ ſi na cele/

ſtis ſit excelſioꝛ int coꝛpa ſimplicia ßm

ſe oſigerata: nõ tñ excellit ĩ gdu ĩ ↄpa
tõe ad vlterioꝛẽ foꝛmã ſuſcipiẽdã.łᷣ hiſ
oꝛdo ꝙ foꝛma elemẽtan vnit᷑ aĩe me⸗/

diate foꝛma mixtiõis:⁊ foꝛma mixtiõiſ

diſpõit ad foꝛmã ↄplexiõis.Et qꝛ cũ Hᷣ
iĩ eqlitate ⁊ hbarmõia ↄfoꝛmat᷑ nẽ cele
ſti. iõ abilis ẽ ad ſuſceptõem nobiliſſi-
me influẽtie.ſ.vite.⁊ ſic in vnioneʒ aĩe
ad coꝛpꝰrectꝰſermnatoꝛdo.magna etiaʒ
dignitas huani coꝛpis ppt᷑ magnaʒ
harmoniã ⁊ ꝓpoꝛtõnabilẽ ↄiuctõeʒ ſu⸗
⁊ ptiũ ob q̃m ĩ ſtatu viatoꝛiſↄfoꝛmis
ſit nẽ celeſti. in ſtatu aũt ↄphenſoꝛis p/

ficiet᷑ a deo nõ tin vt ſit ↄfoꝛmis:ſ etiij
vt ſup celeſtẽ nãʒ ſit exaltata ⁊ ſõlima

ta vteiↄgruat potiſſime habitatio ce⸗
li empyrei.

Ercõ queritur

vtu coꝛpꝰ pᷣmi wĩs oſtitutũ ſit

ex elemẽt i ↄplexiõe ↄpoõne eq̃li:. Etp

ſic vidr̃.q̃nto ↄplexio ⁊ ↄpõ mag acce

it ad eqlitatè tato nobilioꝛ ẽ:⁊ q;to no

bilioꝛ ẽ tãto nobilioꝛis ẽ foꝛme ſuſcep⸗/
tiua.ſ̊ ↄplexio coꝛpis pᷣmi hoĩs fuit ſu

ſceptibił nobiliſſime foꝛme pꝑ nãʒ q eti

am nõ erat depᷣuata p culpã. fuit cõ/
plexio maxiĩe nobit.⁊ ſih:maxie eqᷓ lr.
Itẽ tãto res ↄplexionata ẽ ad durã

dqũ habilioꝛ qᷓto ei ↄplexio ẽ eq̃lioꝛ.ĩe⸗

qlitas.n.miſcibiliũ ẽ via ĩ coꝛuptõeʒ.
htz coꝛpꝰ Ade habile erat ad durãqũ in
ſempitnũ q̃ntũ è ex ſua p aſtitutoe.
vidr̃ ꝙ ĩ pfecta eq̃litate ↄplexiõis ⁊ cõ
pPoõnis fuerit ↄſtitutüů. Itẽ vbiẽ ĩeqᷓ
litas còplexiõis ibi nccario eſt pugna.
vbi vᷣo pugna ẽ foꝛma ñn põt ſic gubᷣna
re mãm ſi ſi eẽt ibi pax et mmquillitas.
vbi aũt hẽ ibi ẽ aliq̃ pẽalitas.ꝗ aut in
coꝛpe pᷣmi hoĩs ꝑfca fuit ełoꝝ eq̃litas
aut añ pcẽm fuit ĩ eo aliq̃ pèalitas.ſed

nlto mõ pẽa pceſſit culpa.gẽͤ . Itẽ
coꝛpꝰ Ade debuit fieri ꝓpoꝛtònabilea-

nime.⁊ iõ qdiu aia fuit imunis a moꝛ/
te cłpe coꝛpꝰeiꝰ fuitĩmune a moꝛte nẽ.

&pi re qdiu aĩa fuit eq̃t ĩ volutate coꝛ
pfuit eq̃le ĩ ↄplexiõe.ſᷣ ĩ aia pᷣmi hoĩs

nilta erat obliqtas iuſticie ĩ pᷣᷣcõſtitu/

tõe:ĩmo pfca ĩnocẽtia. nec ĩ coꝛpꝑe e-⸗
rat aliqᷓ ieqᷓlitas: ̊ cõcoꝛdia ⁊ amicitia
pfecta. Sʒ ↄ:vita ẽ ꝑ calidũ ⁊ huið

⁊ oĩs opatõ aĩe ĩ coꝛꝑe ẽ ꝑ caloꝛẽ:ſiẽ di

cũt nales medici.ſ ĩ coꝛꝑe Alde aĩa ha
bebat expeditas opatõnes.gꝗ mag erat
ibi habũdãtia caloꝛis.ꝗ pqnabat᷑ cali/
qũ.⁊ ſi h:g; n erat pfca eqlitas oplexio
nis. Itẽ ⁊ ſi ↄplexio hoĩs ẽ ðᷣtioꝛata
tñ ñ ẽ totatr coꝛupta.ſ̊ nos rigemꝰ ꝙ
coꝛ ꝑ nãʒ ẽ calidiſſimũ:⁊ epar ſiłr:⁊ q;
dqã ſunt alia mẽbꝛa in bo reõt fleuma

⁊ melãcolia.̊⁊ tũc ita erat.ſig ĩ coꝛpe

Ade erat pdñatio huoꝝ: pi roe ⁊ q̃lita
tü elemtoꝝ.& ñ erat ibi ꝑfecta adeq̃tio

ni
nt
ni
ſeͤne
.op“
ntif
mend
plle
nöp
nect
igfe
Lturn
ſica
ſute
ſfai
ſciortn
tgie
Niurin
utüuit
Cohisg
calip'e
opee⸗
morda
Pend
duob
mitte
oe⸗
ſitaan
ilits
ſmia
liitmnns
ſünöß
Kleco
dydeſpe
aune
ſtipeſ
eäiad
töe⸗
Fma
ſolüi
illan⸗
ſatip
ag
tireet⸗
eetlene
ſegnit⸗
lſinde

5

. „ „
mepſi
unedoni
uicoruptic.
AAdidin
meamuten
„ ,.
ge aü
twlall⸗

miſcibiliũ. Itẽ ſi eẽt ibi pmixtio ſᷣm
oĩmodã eq̃litatẽ: ̊ tin eèt ibidẽ de gᷓui
q̃ntũ de leui. coꝛp ilłd eẽt indifferẽs
ad guitatẽ ⁊ leuitatẽ. ⁊ ad motũ⁊ ad
qetẽ.ſi igr̃ nec eẽt natũ moueri:nec qͥe/
ſcẽ:nec ſurſuʒ:nec deoꝛſuʒ eẽ.ꝗ nõ eẽt
coꝛpꝰnãle. Itẽ ſi coꝛpꝰ illꝗ eẽtoſti⸗
tutũ ſᷣm q̃ndã eqlitatẽ:tũc qᷓ;tũ vnũ ele
mentũ agẽt tm reliquũ reſiſtẽt ⁊ ipʒ re
pellẽt. ̊ vnũ virtutẽ ſuã ⁊ actõeʒ ĩ al᷑m
nõ ꝓfundaret.⁊ ſi h: nõ eẽt ibi altatio:
nec tũſmutatio:ac ꝑ H̊ nec mixtio.aut
igr̃ coꝛpꝰAde nõ fuit mixtũ.aut ſi mi/
xtũ:ñ ĩ pfecta eq̃litate ↄſtitutrů. Itẽ
ſi coꝛpꝰ Ade eẽtoſtitutũ ĩ pfecta eq̃li-
tate:q̊ ignis ſiue caloꝛ ĩ eo nõↄſumẽt.
igr̃ alimèto nõ ĩdiguiſſet.ſ̊ ↄſtãs ẽ ſᷣm
ſcõs:⁊ maxĩe ſᷣm Aug.qð alimto ĩdi

guit. ĩ elitate miſcibiliuʒ ipm coꝛpꝰ

ↄſtitutũ nõ fuit. Itẽ cũ Adẽ pecca/

uit ñᷣ fuit ei ablatũ aliqd qð eẽt ex pte

coꝛꝑis.& ſi bᷣus eratↄpoſit ↄplexione
eq̃li:pꝰea fuit ſiłr.q̊ pꝰᷣpcẽm nlła fuit ĩ
coꝛpe eiꝰ pugna. nec infirmitas nec
moꝛtalitas.ꝙ ſi h̊ falſuʒ ẽ:reſtat ⁊c.
ndũ ſiẽ diſtinguũt nãles ⁊ medici:
duobo modis dr eq̃litas miſcibiliũ in
mixto.ſ.a põdẽ:eta iuſticia.Eq̃litas a
põdẽ vt dicũt nõ ẽ poſſibit in reꝝ nã.eqᷓ

litas.n.a põdẽ põt dici tripłr. Anoꝰdi
eqlitas a põdẽ qñ miſcibilia adeq̃nt᷑ ⁊
Intüũ ad qntitatẽ moł:⁊ q̃ntũ ad q;tita

tẽ vᷣtutis. ⁊ H duo ſi unt incõpoſſibilia ñ
ſolũmõ ſᷣm rẽ:ſ e᷑ ſᷣm ĩtellectũ.⁊ G̊ in-/

tellecto ꝙ elemẽtũ qð plł'bʒ ĩ na minꝰ
bʒ de ſpẽ:⁊ eꝰ? Sic.n.ĩpoſſibile ẽ ꝙ ve
rũ auꝝ eq̃t argẽto in qntitate ⁊ valoꝛe

ſic ĩpoſſibile elemẽta actiua et paſſiua
eq̃ri adĩuicẽ eq̃litate põderis aliq̃ mi/
xtiõe.Alioꝰpõt dici eqlitas a pondere
m adeq̃tõeʒ miſcibiliũ ĩ qntitate moł

ſolũ:⁊ adhuc ẽ ĩpoſſibił.pᷣmũ:q; coꝛpꝰ

ilid nõ eẽt durabile.elemẽta.n.actiua
ſtati paſſiua ↄſumerẽt.ſi.n.adeq̃rent᷑ ĩ
ſba adeo actiua excederẽt ĩ vᷣtute vt po
tiꝰeẽtↄſumatio q; mixtio.nec tin coꝛpꝰ
illud nõ eſſet durabile: ĩmo etiam nec
eẽt leue nec Sue:cũ motꝰguis vł leuis

ſequit᷑ pdñans qntũ ad eq̃litatẽ moł.

⁊ ſi nõ eẽt durabile:nec leue: nec gue:

nõ eẽt de nate intenſiõe:nec nãe poſſi/
bile. Tertio mõ dr eq̃litas a pðdẽ eqli
tas a qntitate virtut.⁊ ſicadhuc dicũt
talẽ eqlitatẽ nõ eè ĩ nã poſſibilè.pᷣqꝛ ſi
eẽt oĩmoda eq̃litas virtutuʒ:virtꝰvniꝰ
tin reſiſtẽt q̃ntü virt alteriꝰ agẽt.⁊ ſic
nõ eẽt ꝓfundatio ⁊ ↄfractio vſq; ad mi
nima:ac pꝑ h̊ ñ eẽt mixtio. Itẽ ſi Beẽt
coꝛpꝰ illd carẽt opatõe calidi ⁊ frigidi
⁊ alioꝝ q̃litatũ elemẽtariũ.igit᷑ fruſtra
eẽtex diuerſis cõſtitutũ.tale igr̃ coꝛpꝰ
nec ẽ nãe poſſibile:qͥa repugt nẽ mixti⸗
onis.nec eſ ẽ ex intentõe nẽ:qͥa careret
debita ſibi opatõe. Et ſic q cũq; mõ ac
cipiat᷑ eq̃litas a põdẽ nõ potuit eſſe nec
debuit ĩ coꝛpe Ade.eth̊ ſatis axparet
cũ coꝛpus Ade mag eſſet qᷓue q; leue:

mag eẽt ydoneũ ad agẽdũ q; ad patiẽ

du.igr nõ hũit ealitatẽ miſcibiliũ.nec
qᷓntũù ad qᷓntitatẽ moł:nec qᷓntù ad qn/
titatẽ virtu.⁊ ita nõ hũit eqlitatẽ a põ
dere. AUnñ ↄcedẽde ſunt rões ̊ oñden/
tes:qm ꝓcedũt iſta via ſic pʒ ↄſiderãti.
Eſt ⁊ alia eq̃litas a iuſticia ⁊ h ẽ eq̃ᷓ
litas q attendit᷑ in cõmenſuratõne mi⸗
ſcibiliũ ſᷣm ꝓpoꝛtõem debitaʒ:⁊ ſᷣm exi
gentiaʒ foꝛme introducẽde.⁊ hec eq̃li/
tas repitur in homĩe.quia nobilioꝛ de
bet eſſe in eius coꝛpe ꝓpoꝛtio ⁊ harmo

nia miſcibiliũ ſᷣm ꝙ diſponit᷑ ad nobi/

lioꝛem foꝛma.hec auteʒ eq̃litas non eſt
equalitas pũctabilis:ſed latitudinem
habʒ ⁊ gradus:⁊ h ſm diuerſos ſtatꝰ.
eſt. n. ſtatus gloꝛie:⁊ ẽ ſtatus miſerie:⁊

eſt ſtatus ĩnocentie.ſᷣm ſtatuʒ gloꝛie qᷓ

eſt pfectus debet᷑ coꝑi huano equali/

tas a iuſticia.eq̃litas qᷓntum pꝑfecta in

qua nec cadit diſcoꝛdia nec repugnã-
tia:nec actu nec potẽtia.ſm ſtatũ miſe
rie qui ẽ ſtatus impfectus debet᷑ coꝛpi
homiĩs eq̃litas:ſed diminuta que pꝑmi
ſceri hʒ in eqlitati ⁊ diſcoꝛdie.nõ ſolũ

poſſibilitate:ſ etiã qdam nccitate.ſᷣm

vo ſtatũ mediũ.ſ.ĩnocẽtie debet᷑ hoĩ eq̃ᷓ
litas media qa diſcoꝛdia ⁊ repugntia
miſcibiliũ erat aliena ĩ actu p adiuto/
riũ intnſecũ aĩe gubnãi ⁊ pꝑ adiutoꝛiũ

extnſecũ alimti nutrièt.erat.n. eqli/
tas poſſibi ad ineqlitatẽ ſiue ob ðfcim
vtut ↄtẽtiue: ſiue et ob ðᷣfem alimõie.

nullus autẽ hoꝝ defectuü eſſe poterat
in homie ſi non pcederet tranſgreſſio
inobediẽtie.Et ſic patʒ ꝙ coꝛpus pmi
homĩs ↄſtitutũ fuit in eq̃litate a iuſti-
cia:q̃ſi media inter eq̃litatẽ qͥ eritĩ glo
ria:et eq̃litatẽ que nũceſt ĩ miſeria:bm
ꝙ ſtatus aĩe exigebat. Et hãc eq̃litatè
ꝓbant in coꝛpe fuiſſe pᷣmi homĩs rões
inducte ad affirmãdã pꝑtem iſtam:⁊ iõ
ↄcedende ſunt:qꝛ veꝝ cõcludũt.Si.n.
ex eis velint ↄcludere oĩmodã eq̃lita-
tem a pondere:rõnes ille nõ valẽet.qꝛ il
la eq̃litas ad nobilitatẽ nõ ſpectat.Si
aũt velint ↄcludẽ eq̃litateʒ oĩmodã nõ
a iuſticia:adhuc nõ ↄcludũt. qͥa ⁊ ſi coꝛ
pus habẽt nobiliſſimã foꝛmã:nõ tamẽ
adhuc erat in ſtatu ſuo nobiliſſimo ſiẽ
eratin gloꝛia.̊ autẽ ſolumõ cõcludũt
ꝙ ibi erat tata eq̃litas a iuſticia: non
erat ibi miſcibiliũ actuat repugnatia.
⁊ H quidẽ eſt veru.Et ita patʒ reſpoſio
ad totum.

R DE Z
1parte iſta
ſunt qões circa lr̃aʒ. Et pᷣmo
qrit᷑ de H ꝙ diẽ in lr̃a. Creatoꝛis volũ/
tas nccitas eſt.H.n. nccariũ futurũ eſt
qð vult ⁊ pſcit.qð ſi verũ ẽ:cũ deꝰvelit
oĩa bona futa nullũ bonũ futuꝝ eueit
⁊ↄtigẽter. peritꝗ̊ libtas arbi. Pꝛetẽa
falſuʒ vidr̃ dicẽ in ̊ qð ſubiũgit.mul-
ta etiã m inferioꝛes cas futa ſunt:ſed
in pñntia dei futura nõ ſunt.qð.n.eſt fu
tuꝝ erit.qð nõ ẽ futurũ in pſcia dei nõ
erit.g ſim ł idẽ erit ⁊ ñ erit. We? dicẽ
dqũ ꝙ pᷣmũ verbũ intelligẽdũ ẽ de ncci-
tate nõ ↄnt:ſ ↄñtie.qꝛ nccario ad vel-
le dei ſequit᷑ ipm volitũ eẽ vel futuruʒ
eſſe. Scðm autẽ verbũ intelligenduʒ
eſt ita ꝙ p ̊ pticipiũ futuꝝ: ſignificet᷑
oꝛdo effect'ad cãs nõ euẽtus.vt ſit ſen

ſus. Multa ſᷣm inferioꝛes cãs futura

ſunt.i.oꝛdiata fieri que ᷣm veritatẽ vł
bſcientiã nõ ſunt futura. qͥa nõ eueni⸗/
unt. Item qrit᷑ de hoc qð dicit ꝙ ho
mo extra pamdiſuʒ eſt creatꝰ poſtmo/
duũ in paradiſo eſt poſitus. cũ eniʒ pa/
radiſus eſſet locus habitatoõnis debi-
tus homĩ ſm ſtatũ innocẽtie: ⁊ locꝰ cõ

gruogñatoni ? ꝓductõi:videt q ho de⸗

buit ꝓduci in paradiſo. Iteʒ cũ to⸗
ta terra eẽt tũc fructifera:⁊ aer traquil
lus:videt᷑ ꝙ tota erat cõgrua vtinhabi
taret ab hoĩe.& ſi hõ extra paradiſum
eſt ꝓductus:videt᷑ ꝙ extra pamdiſum
ad habitandũ debuit relinję. Its ſi
tota terra ꝓducta ẽ ꝓpter hoĩem.g vi
det᷑ ꝙ ſi hõ ſtetiſſet alia ps terrea pa-
radiſo ſupfluẽt.ꝓpter hᷣ eſt hic qõ qᷣd
vocet᷑ hic paradiſus in quo hõ eſt poſi
tus. Had pdictoꝝ intelligentiã ẽ
notanduʒ ꝙ ſiẽ dicit magr tres fuerũt
de paradiſo ſentètie. Quidaʒ.n.dixe⸗
runt ꝙ paradiſus ille in quo erat poſi⸗/
tus homo erat locꝰcoꝛpalis qui ppter
ſuã amenitatẽ padiſus dicebat᷑: necẽ
alius paradiſus niſi coꝛpalis.A lij ve
ro attendẽtes ꝙ beatificatio homĩs eſt
in paradiſo que cſiſtit in dei fruitõne
nõ in coꝛpaliamenitate:dixerũt hunc
paradiſuʒ nõ eſſe locũ coꝛpalem:&̊ ſpi
ritualẽ: ⁊ omia illa que dicunt᷑ eſſe de

paradiſo in Geñ. dicta eẽ metaphoꝛi-/

ce.vñ hõ in foꝛmatõe ſui poſit dicit fu
iſſe in paradiſuʒ.nõ qa fuerit localiter
mutatus:pᷣ qͥa ĩ ſpali amenitate ⁊ de/
liths ex dei amoꝛe ⁊ cognitõe ⁊ fruitõe

eſt poſitus. In huiꝰ autẽ ſentẽtie aſſer

tõne adducũtillud qð dicit᷑ de latrone
Luc̃.xxiij. Hodie mecũ eris ĩ padiſo.
Et illud qð dr d lucifero Ece.xxviij.
In delitijs padiſi dei fuiſti. Tertia ẽ

poſitio ꝙ ẽ padiſꝰ ſpuał:⁊ padiſꝰ coꝛ

poꝛał.padiſus ſpũatł᷑ diẽ ſtatũ łq etem
⁊ amenitatẽ delitiaꝝ ſpũaliũ.⁊ iſte põt
eſſe ſᷣm duplicẽ ſtatũ.ſ.eccłie triſbhan⸗
tis:⁊ eccłie militat. VUñn padiſus ſpa
lis duplex ẽ ſiue dupłr dict'ẽ. Unꝰeſt
ĩ eccłia militate.alterĩ eccłia triüphã/
te. Vñ illa qͥ ſunt dicta in Geñ.de pa
radiſo ſpuali poſſunt exponi metapho
rice. Paradiſus aũt coꝛpalis loceſt
delitiarũ ⁊ amenitat.⁊ H̊ ẽ duplex ſiłr
ſm duplicẽè ſtatũ.ſ.pfectũ:⁊ impfectũ.
ſim ſtatü pfem padiſus ẽ empyreũ.ſᷣm
ſtatũ imꝑfectũ padiſus ẽ locꝰq q ame
nus ĩ ptiba oꝛiẽt᷑.de qͥ dicẽ Damaſ.Di
uin?ꝰpadiſ ẽ dei manibꝰmodici plãta
tus gaudij ⁊ exultatõis vniuerſe ꝓm/

tuariũ. In h aüt loco ðᷣcuit hoĩeʒ poni

trite
ſtoe
ciame
ſcam
ſere⸗
ſetem
Ltna
nme
Merer
ſteere
tern⸗
Eta⸗
ſadiſa
chen
ſenſib
culpi⸗
Difen
cciui
obiect
trthaue
laluten
wiema⸗
1cſimt
aterra
ſedirar
möcdiſ
beſtis
culi
jeteſ⸗
mognn
gulhder
gooli.
Golunar
eſefnliuz⸗
Uertiſpr
ninepſ⸗
ſhicne
pid⸗
(ased⸗
bomob
aceoe⸗
appoop
tempe
neetſ
gu ſi
ſitd⸗
noctia
ag mer
ſis pti
leje ele⸗

R
A es
rrise.
en,
wen; M,. 0
.
el
Mr
maärtwe
G eue
n
Polsguine
Sdirebct:ſt
4 4
apolis Alt
totonnist
ndeiffnlon
* i
WaNd

S3

„

* *
NWd

Ei
Lripaur co
ncttM
Uidawiidn

P

2. S
. leO
jecorpols N
ð /,

thedcpenii
„ „/

vt eẽt ei facilitas pueniẽdi ad pr̃iaʒ: ⁊
vt de pomĩ oñderet beniuolẽti cui lo
cũ ameniſſimũ ad inhĩtãdũ ppauerat.

⁊ ſic amenitas exterioꝛis habitacłi coꝛ
rñᷣderet delitijs interioꝛibo q̃les hʒ aia

q̃ ẽ templũ dei:⁊ habebat aĩa pᷣmi hoĩs
Extra aũt hũc locũ debuit homo ꝓdu
ci:vt meliꝰ cognoſcẽt dei bnficiũ dũ ſe
videret q̃ſi aliũde adductũ.⁊ vt etiã o/

ſtẽderet ꝑ H̊ ꝙ hõ nõ erat ibi factus ad
eternalkr habitaduũ:ꝑ tpałr pegrinãdũ.
Et qꝛ de pſciebat homĩs caſuʒ:in pa-

radiſo voluit eũ collocare vt p eiꝰ eie/
ctõem de loco voluptatis cognoſceret
ſenſibikr q;ta bona ſpualia amiſiſſet ꝑ
culpã.cognoſceret es nihiloꝰ q̃nta eẽt
Differẽtia int eũ qͥ dño obedit hũiliter:
⁊ eũ qui ipm cotemnit.Et p h̊ pʒ rñſio

ad obiecta. Locus.n.padiſi còuenien

ter factus fuit ꝓpter hoĩem inſtitutuʒ
⁊ alia terra ↄueniẽter fuit facta ꝓpter
boĩem què deus puiderateè lapſurũ.
7 qꝛ ſimx etiã viderat hoĩeʒ ⁊ peccati 8
ea terra ſumpſit ei in quꝗ erat pᷣmoð
reditur:nec tñ ſi hõ ſtetiſſet alia pars
mũdi ſuꝑflueret.qꝛ beſtis ſeruiẽtibus
beſths homĩ habitaculũ pberet:⁊ habi⸗
taculũ ſua inferioꝛtate excellès oñde/
ret:x ſua magnitudine decoꝛaret:ſicut
magna platea decoꝛat palaciu:⁊ ſicut
aula decoꝛat camera. Itẽ qrit de H
qð diẽ. Locuʒ ꝑadiſi in alto ſitũ ẽ vſq;
ad lunarẽ circulũ ꝑtingentẽ. videt᷑.n.
eſſe falſuʒ:bpmo qͥa inf lunarẽ circuluʒ
æ aerè è ſpera ignis:qͥ nõ pateret᷑ ibi ho

minẽ poſſe viue. Itẽ ger in ſua pte

ſuꝑioꝛi ẽ tate ſbtilitat ꝙ ibi non pnta⸗
ues viuẽ:ſicut diẽ Augꝰ. ſi padiſi lo
cus eẽtadeo eleuatꝰ:nò poſſet ibi vinẽ
homo hñs coꝛpus aĩiale. Pꝛetẽa ſi
adeo eet ille locus eleuatꝰ:cù maxime
axpꝛopinret ſoli. eẽt calidiſſimPꝰ⁊ in
tempatiſſimꝰ.ſequeret᷑ etiã ex H ꝙ ter⸗

ra eèt ſup aqu: ⁊ ſupaerẽ᷑. Ruden/
dũ ꝙ ſiẽ doctoꝛes dicũt padiſi coꝛpoꝛa

ſitꝰ valde emienns ⁊ altꝰ et iuxta eqͥ;
noctialeʒ in oꝛientẽ quodãmõ vergẽs
ad meridiem. Eſt auteʒ tante altitudi
nis vt illuc non ↄſcendant vapoꝛes in
gere eleuati:ſed fit ibi aer mũdus ⁊ pu

rus ydoneus ſtatui ppetuitatis. ꝓpt᷑

puritatem aeris ibi eſſe cotempantiaʒ

caloꝛis. Et qͥa ſecus eqͥnoctialem ẽ ibi
magna tempies tempis.ꝙ ergo dici⸗
turvſq; ad lunarẽ circuluʒ ptingere:H
nõ eſt dictũ ſᷣm ſitũ:ſed ſᷣm quãdaʒ ꝓ/
pꝛietateʒ:ſiue qͥa cõfoꝛmat in raritate:

1 lumĩoſitate:⁊ tranquillitate.ſiue àa

vapoꝛes quibꝰdnatur luna illuc nõ p/
tingũt. Et ſic patʒ illud. Atem qri⸗
tur de hoc ꝙ dicit. In paradiſo erant
ligna diuerſi generis t& ppt qd vuo
ex ipis lignis noĩat? ñ plura. Iteʒ
cum lignũ illud de quo facta ẽ ꝓhibi⸗
tio non fuerit ſcientie boni ⁊ mali:niſi
ꝓptertraſgreſſioneʒ Ade.no viget ꝙ
ſic debuerit a ſui pncipio nomĩari.
Item cuʒ lignũ vite illum effectũ vi⸗

nificdi non habuerit: videt q aut fru
ſtra fuerit:aut ab illo effectu denomi⸗-
nari non debuerit. Reſpodendũ ꝙ;

vniuerſalitas lignoꝛuʒ ſub tribus dif

ferentis comphendit᷑ 'm ꝙ ad tripli⸗

cem vtilitateʒ homis poterat oꝛdinari.
aut ex parte coꝛpoꝛis: aut ex parte ami⸗/

me: aut ex parte cõiuncti. Siex parte
coꝛpoꝛis:ſic erant ligna fructifera que

pbebant ei alimenta ad coꝛpoꝛis ſuſtẽ.

tatöeʒ. Si ex pte anime: ſic fuit lignũ

ſciẽtie boni ⁊ mali qð oꝛdinabat᷑ado/

bedientie homĩs ꝓbatõem.Si ex par⸗
te cõiuncti: ſic erat lignũ vite qð facie⸗
bat ad vite huane pꝑetuatõcʒ. De his
auteʒ lignis duo nomĩata ſunt ꝓpter
ſpuales effectus: ꝓpter qð ⁊ dominꝰil

la duo ligna collocauit in medio pa/
radiſi.⁊ vnuʒ poſuit iuxta alterũ: vt ex
vno cõciperet homo affectũ am oꝛis: et
er alio affectuʒ timoꝛis.⁊ quaſi oppo-
ſita iuxta ſe poſita eluceſcerẽt.⁊ faciẽ⸗
do abſtinẽtiã ab imo hr̃e mẽt refectio/
nem ſufficientè ab altero. Et hoc ẽ qd
dicit Auguſtinꝰ de ciui. dei.loquens
de pꝛimis parentibus.Status ĩmoꝛ/
talitatis eis de ligno vite quod in me
dio paradiſi cum arboꝛe vetita ſimul

erat dei mirabilis gratia monſtraba-

tur:tñ ⁊ alios ſumebat cibos pter vna
arboꝛẽ que fuerat interdicta. Et ſic pʒ

qliter illa duo ligna ſpualłr nomĩant.

nrnſ

AVnuz autem ſcʒ lignum vite nomĩat
vt ab effectu.nõ quẽ fecit: ſᷣ ad quẽ oꝛ/
dinatur. Eliud vero ſcilʒ lignüũ ſcien/

tie ab euentu:et vtrũq; ſatis congruit.

qa ta ille effect'q; ille euent valde no.
tabiles erãt.Licet aũt lignũ vite pᷣmũ

effectũ nõ habuẽit in actu:hũit tñ ĩ ha

bitu. nec tñ fruſtra fuit.qͥa quis ex ipo

pmꝰho nõaccepit refectõem eiꝰtñ po⸗
ſteri recipiũtinſtructõeʒ:dũ pꝑ illud li⸗
gnü intelligüt xpm. Itẽ qrit de hoc
diẽ.a ligno hõ ꝓhibet ꝙ malü ñ erat
vidr.n. ꝙ de incõueniẽter fecerit pmũ
qͥa ſic ꝓhibẽ malũẽ bonũ:ita phibẽ bo
nũ eſt malũ.̊ videt᷑ ꝙ deꝰfecerit male
du ꝓhibuit illiꝰligni vſuʒ. Itẽ bene
ſciebat dñs ꝙ ipi phibitõeʒ ſuã nõ ſer⸗/
uarẽt. ſi ſine illa phibitõe poterat eẽ
ſaluꝰ:viqr̃ ꝙ nõ feceritaliud q; laqueũ

eis inijcẽ du phibuit. Iteʒ ſi oĩa fa⸗

cta ſunt ppt hoĩeʒ:ͥ lignũ illud eratho
minis. ſ nlłi dʒ ſbtrahi res ꝓpa abſ;
culpa. videt᷑ q; deꝰĩiuriatꝰfuerit hoi:
⁊ eũ puninerit ꝓhibẽdo qð ſuũ erat:in
quo tñ nltła culpa pceſſerit. Rñden
gqũ ꝙ de homĩ illud lignũ phibuit ꝓpt᷑
obediẽtie meritũ acqrendũ ex pte ſoĩs

7 ꝓpter ondendũ ſue iuriſdictõis dniũ

qð habebat ĩ hoĩe. qa phibuit ppt obe⸗
diẽtie meritũ vt illud meritũ eeèt purũ
7 plenũ:⁊ bñ a tali re phibuita q̃ n de/
beret ceſſari niſi ſoliᷣ obediẽtie ĩtuitu.
⁊ ideo a re bona. Itẽ qͥa phibuit ad
oñdendu ſue iuriſdictònis dñiuʒ:iõ a
tali re debuit phibẽ a q̃ ho non deberet
retrahẽ manũ niſi ꝓpter ſoliꝰ dei impe
riu.⁊ H qgeʒ fuit res bõa.⁊ ꝓptẽa illud
mãdatũ dr eẽ mãdatũ diſciplie.qͥa ad
H ho nõ obligat ex ſe ſine aliq rõis nãł
dcamĩe:ß ex ſola diuĩa pceptoe :q;uis
⁊ alia poſſit reddi rõ ꝙ datũ ſit illq mã
datũ diuinũ vt ꝑ h̊ diſceret de quo vᷣo

debet eſſe ſbiectꝰ. æ q̃ᷓntũ etiã differtin⸗
ter eũ qui deo obedit ⁊ euʒ qui cõtem/

nit eius impin. Nulla igit fiebat ex H
homi iiuria:ĩmo fiebat vtilitas dũ pci
piebat ad eius eruditõem:⁊ meriti am

plificatõem. q; ſi cõtrariũ euenit h̊ fuit

ex culpa ſi na ex qua cõuertit ſibi bonũ
in maluʒ: ſicut impijs pccoꝛibi bona

cõuertunt᷑ in mala. ppter iſtius tñ euẽ?

tus puiſionẽ non debuit de dimitte-
re dare tale mandatũ. qͥa oꝛdo ⁊ decoꝛ
qÿui attendit᷑ in opibus dei bm regulã

diuſĩe ſapiẽtie nõ debʒ intmitti ppter

incõmodũ alicuius ſecialis creature.

Pꝛetẽa ex illo malo ĩde ſequẽeti po

terat deꝰ ⁊ ſciebat multo magis bonũ

elicẽ. Et ꝑ H̊ patʒ rñſio ad obiecta:ex⸗
cepto pmo:qͥa nõ eſt ſimłe.pꝓhibẽ eniʒ
malũ bonũ eſt.qͥa non põtaliquis ma⸗
luʒ ppetrare ſine culpa.&̊ phibẽ bonũ

nõ eſt ita malũu.qͥa abſtinere pᷣthomo

abſq; culpa.abſtinẽ enĩ a bono cõmo⸗
di cadit ĩ gñe boni honeſti.Alia ſatis

patent pꝑer iam dicta.
Biſtinetio. xviij.
1eodem
i quoq; padiſo &. Sup
egit magr de foꝛmatoõne

viri. hic agit ð foꝛmatõe
mulieris de viro. Diuidit᷑ at ps iſta
in duas ptes. In quaꝝ pma dermiat
de ꝓductõe mulien ex pte coꝛpis. In
ſcda ex pte aĩe:ibi.quẽadmodu mulie
ris coꝛpꝰ. Mꝛima ps hʒ q̃tuo: ptes.
In pma pante determĩat de ꝓductio
ne coꝛpis mulieris ex viro in compa⸗/
tõne ad cauſaʒ finalem. In ſecũda ve
ro in compatõe ad cauſaʒ materialeʒ:
ibi.ſolet etiaʒ qri vtrũ de coſta illa .
In tertia vero in compatõe ad cauſaʒ
efficientem:ibi. illud etiaʒ ſciri c. In
quarta vero in compatõne ad cauſaʒ
foꝛmalem:ibi.ſ queritan ratõ quꝗ de⸗
us pᷣmis opibus creauit. Similit᷑ ſe
cũda pars pᷣncipalis habet q̃tuoꝛ par-
ticulas. In quarũ pꝛima ponit opini/
oneʒ qndam erroneaʒ de ꝓductõe ani
me mulieris. In ſecũda vero ſubiügit
aliam opinioneʒ nõ minus falſaʒ: ibi.
alij auteʒ putauerüt t. In tertia ve⸗
ro ponit veritateʒ catolicam: ibi.ca⸗
tholica autẽ eſſentia. In quarta auteʒ
? vltima falſitateʒ impugnat:⁊ verita
tem cõfirmat auctoꝛitate Yero.⁊ Au⸗
guſ.ibi.vñ in eecłiaſticis codicibi t.

2 ☚ - ——

tie
tact
depi
ſiet
(
cie

ſe
der
noſ
nin
ſren
giglii
ſenet
Hzor
W
Me⸗
ß
ſe⸗
qui
tur⸗
gat
nue
nib
nat
debi
pon
neit
gutn.
ſuseſ

nuͤen⸗

„

ee .. .
. .
4 e
.

IIIA n. „
4 ,*
( 4
. Gh

4 /9
(MHANEMCRi.
Peeeee
„00 K*
“ *
AIN
ͦsͦä N
oCGG 8
77
7 n
. NαοαWπ
„
mieen *
6 menulcz.
R (Na A.
.
. iee
ℳ006 4 A
eaa ;
. „ „
„ 47
WB G/1
. ℳ4
geowe
RR WX

R
GEEENNN
1* MN

NA

Et ſic duo detmĩat᷑ in pte iſta. Quon
pmũ ẽ foꝛmatio młieris qntũ ad coꝛpꝰ

Scðmẽ pfectio qᷓntũad aĩam.

aüt huiꝰ ptis circa duo incidit

bic qö. Mꝛimũẽ circa ꝓductõeʒ coꝛ-/
poꝛis mulien ex latẽ viri. Scimẽ cir

ca ꝓductõem ſpũs ſiue ale eiuſdẽ mu-
lieris:⁊ p ↄns oĩuʒ aĩaꝝ q ſuntĩ poſte/

ris. Lirca pᷣmũ qrunt᷑ tria. Pꝛimo

qrit᷑ vñ młier foꝛmata fuerit Scðo
qrit vtꝝ ſm ſeĩalẽ rõem coꝛpꝰmulieris

—

in coſta pceſſerit? Tertio qrit᷑ quid ſit

ſᷣm rem ipa rõ ſeĩalis:
MNca primü ſic
prncedit᷑:⁊ qrit᷑ vnde fuerit ꝓdu
ctũ coꝛp mulien.Et dic magr in lr̃a:⁊
tractũ ẽ de z“ Beñ.ꝙ młier foꝛmata ẽ
de viro:⁊ nõ de qcũq; pꝑte:ſᷣ de coſta ex
q̃ mulier ẽ de viro doꝛmiẽte foꝛmata.⁊
ſic tria tãgũt᷑ ĩ foꝛmatõe młien.ſ.ꝙ fa/

cta ẽ ð viro.⁊ ð viro doꝛmiẽte.⁊ ñ de qᷓ
cũq; pte ſᷣ ð coſta eiꝰ ⁊ oſſe. Coñ pᷣꝰ

obꝛ ſic Geñ.i.Fecit deꝰ hoĩem ad ima.

ſ. ⁊ ſiłi.ſu.maſcu.⁊ fe.crea.eos.Si igr
deus ĩ pᷣmaria ↄditõe maſculũ ⁊ femi/

nã ſimł creauit:nõ vidr̃ ꝙ mulierẽ de
viro ꝓduxerit. Itẽ ſexuũ diſtinctio
ſpectat ad pfectõem ſpẽi.ꝑ̊ alie ſꝑecies
aĩaliũ in q pus ẽ diſtictio ſexuũ ſimet

ſemel pducte ſunt.ꝗ̊ τ&. Atem qõ ſe

hbʒ p modũ mãł ad alteꝝn minꝰ èↄple/

tũ q; il lud qð ex ipo ꝓducit᷑.ſi g̊ vir hʒ
ↄpletõem reſpectu młieris:nõ mir ð ri
r0 ſ eõ de muliẽ ꝓduci debuit. Coñ
ſcdm obijcit᷑ ſic. Somn vel ſopoꝛ eſt

„ £

quies aĩaliuʒ virtutü cuʒ intenſiõe na
turaliũ. ſed in Adã nõ erãt ſenſus fati

gati:nec vᷣtutes aĩales. videt᷑ ꝙ ſom
nus ille nõ fuerit Ade natalis.ſi ergo
nihil debuit fieri circa Adãa niſi qð eiꝰ

nature cõgruẽt:videt᷑ ꝙ deus in euʒ nõ
debuit ſopoꝛem mittere vt de coſta eiꝰ

ꝓduceret mulierẽ. Item in ſepatio

ne illius aut fuit aliqᷓ leſio etafflictio:

aut non. Si ſic:ergo Adaʒ ante paſ/

ſus eſt penam q; cõmitteret culpã. Si
noõ:ergo ita bene potuit fieri de latẽ vi⸗

gilãtis ſiẽ de latere doꝛmiẽtis. Itez
maioꝛi potentie atteſtat᷑ ſepare parteʒ
a toto ab homie vigilãte ſine doloꝛe q
doꝛmiente. magis igit᷑ eſſet manifeſta
dei potẽtia ſi abſq; doloꝛe ꝓduxiſſʒ mu
lierem de latere Ade vigilatis q; cum
ꝓduxerit de latere doꝛmiẽtis. Iteʒ
cõtra tertiũ obicit᷑ ſic. Sexus mulie/
bꝛis eſt infirmioꝛ q; ſexus virilis ꝑ na-
turã.ergo de ptibus eius debuit fieri.
nõ ergo de oſſe ſed potius de carne.
Ateʒ in textu poſtea ſubiũgitur. Hoc
nũc os ex oſſibus meis:et caro de car/
ne mea.ergo non tantũmodo de coſta

Alde facta eſt: ſed etiaʒ de carne alia.

AIſtem coſta illa erat nccaria Ade:
aut ſupflua.Si neceſſaria:ergo debu
it alia coſta reddi Ade ꝓ illa. Si ſu/
pflua:ergo coꝛpus Ade nõ fuit in pꝛi-
ma ſui pductõne pfecte foꝛmatus:cũ

ad pfeciõnem ſpectet nihil habere ſu⸗

perfluuʒ vel diminutü. Item ſiſu⸗
pflua erat.ergo nõ opoꝛtebat carnem
repleri ꝓ ea. Eſt igitur qſtio quare

mulier de viro.et ſi de viro quare ma/

gis de doꝛmiente q; de vigilãte.et ſi de
doꝛmiente quare magis de coſta q; de
carne. Wꝰ. ad pdictoꝛũ intelligen-/

tiaʒ eſt notandũ ꝙ cuʒ ſapiẽtia deiad-/

mirabilis ⁊ laudabilis oſtendat᷑ in oĩ⸗
bus opibus ſuis: potiſſime tamè ma⸗
nifeſtat in foꝛmatõne creature ratõna

lis. Hoc auteʒ clarius apparet ſi coſi⸗
geret᷑ oꝛdinis cõgruẽtia q; ſeruauit di/
uina ſapiẽtia dum ꝓduxit mulierè de

latere viri. Congruũ erat enĩ mulierẽ
ſic de viro ꝓduci.tuʒ ꝓpteroꝛdinis ha
bitudinẽ que attendit᷑ inter virꝝ ⁊ mu
liereʒ in hana ſpecie.tum etiaʒ ꝓpter
habitudinẽ que attendit᷑ inter ea qͥ per

virũ ⁊ mulierẽ habent ſigri. Nir enim
2 mulier ſᷣm ſuoꝛuʒ ſexuũ⁊ ꝓpꝛietateʒ
⁊2 naturaʒ ſic facti ſunt vt inuiceʒ con
iũgerent᷑:et ex hoc vnus in altero qui/
etaretur: ⁊ vnus ab altero ſuſtentare/
tur. Quia igit᷑ foꝛti vinculo et ſingn/

lari muliercõiungit᷑ viro:⁊ econuerſo.

ideo vnus ſexus ꝓductus eſt de alte-
ro.qa vero iſta cuiũctio dat viro quie-
tatõeʒ.ideo ꝓducta ẽ d viro doꝛmiẽte.

Rurſus.qꝛ dat mulieri foꝛtitudinẽ
⁊ ſuſtentatõem.hic ẽ młr or̃ eè facta
de oſſe. Et qa in oĩbo his ẽ qdã eq̃litas
mutue ſocietat.iõ foꝛmata ẽ mir ð oſſe
nõ qncũq; ̊D ð coſta ⁊ eiꝰ latẽ.Et ſic pʒ
quõ modꝰ foꝛmatõis rñdet ꝓpetatibꝰ
illiꝰmutue ↄiũctõĩs q ẽ int viꝝ ⁊ młieʒ
ſm rẽ. Cõſonat es nipiloꝰ his q̃ ſiẽnt᷑
p mlierẽ ⁊ viꝝ. Per viꝝ naq; ⁊ młierẽ
ſigẽt de* aĩa:xpus ⁊ eccłia: ſupioꝛ poꝛ
tio rõis ⁊ inferioꝛ. Pꝛime ſigni cõpetit
foꝛmatio młien ex viro ſm modũ pdi/
ctũ.qꝛ.n.oẽs ſpũs rõles ĩmediate ꝓdu
cunt᷑a deo tãq; a pmo pNnoᷣ ⁊ ĩmediate.
7 de ĩ eis reqͥeſcit ⁊ q̃ſi ſopoꝛat᷑:dũ de
litie ſue ſunt eẽ cũ filijs hoĩum.⁊ rõlis
ſpũs a diuĩo ſpũ inhabitãte ↄfoꝛmat⁊
roboꝛat᷑:optia ↄſonãtia ↄfoꝛmat᷑ ſigꝰ
ſigto ᷣm ꝙ p viꝝ ⁊ mulierè ſignificat᷑
de ⁊ aĩla. Sitlr corrñdet ſᷣm ꝙ p vin ⁊
młierẽ ſignificatxpus ⁊ eccłia. Eccle
ſia.n.ex xpo foꝛmat᷑ duʒ ð latẽ xpi doꝛ/
miẽtis ĩ cruce ꝓfluxit ſanguis ⁊ aq̃: ex
qbo in ſacr̃is eccłie redũdauit efficatia
p q ſacrfa fdat᷑ eccleſia.⁊ ſic vir rñdet
xpo:doꝛmitatio rñdet moꝛti:abło coſte
aptõi latis. Lõcoꝛdat etiã h̊ foꝛmatio
ſignificatõi:ꝓut pꝑ viꝝ ⁊ młierẽ ſupioꝛ
poꝛtio rõis ⁊ inferioꝛ hʒ ſigri. Sic enĩ
vir ẽ foꝛtioꝛ ⁊ młirẽ infirmioꝛ:ſic ſupioꝛ
poꝛtio ⁊ inferioꝛ.⁊ ſiẽ młr ex viro:ſic in
ferioꝛ poꝛtio ẽ ex ↄuerſiõe ſpũs ad hĩ/
ferioꝛa.dũ aũtad h̊ ĩferioꝛa ↄuertit᷑ ceſ
ſat a vigilãtia tẽptatõis:⁊ q d mõ effi⸗
cit᷑ infirmioꝛ ſemetipo ⁊ tẽdit ad molli
ciẽ młieris.et iõ qͥdamõ ſepari dr ⁊ os
ei auferri:⁊ exĩde mulierẽ foꝛmari.Et
ſic pʒ iꝑ magna fuit ↄgruẽtia oꝛdinis
obbuata ĩ hꝰfoꝛmatõe młien:ſiue ĩ ſe:
ſiue ĩ ſigto p ipam. His viſis defacili
rñdet᷑ ad oba. Oꝛ.n.pᷣmo obᷣꝛ dete⸗
xtu Geñ.dð ꝙ illud dẽm ẽ q̃ntũ ad p-
ductõem aĩe ſᷣm quõẽ nõ ẽ foꝛmata mir
ex viro:ſᷣ ex nihilo:ſic.ʒ.patebit. Ad
illd ro ꝗë obꝛ ð alijs ſpèby iã pʒ rñſio.
nõ.n.ẽ ſite ꝓpt᷑ legẽ mr̃imonij q nõ ita
attendit ĩ beſtijs ſiẽ ĩ hoibꝛ. Ad iltd
qð obᷣ ꝙ virẽ muliẽ foꝛtioꝛ. dðᷣ ꝙ mã⸗
le min“ nobile q; illud qð ex eo ꝓdu-
cit᷑ ſm id qð ẽ male. viraũt nõ fuitmã

mulieris ſm ſe totũ:ſᷣ ſm aliqͥq ſui:ſcʒ
ſm coſtã.⁊ iõ q́;uis vir ẽ nobilioꝛ: potu
it tñ ex eiꝰcoſta coꝛpꝰmulieris foꝛmari
Nam nõ ẽ tãta pfectio ĩ vna coſta viri
qᷓnta ẽ ĩ vno coꝛpe mulienl. ꝛ ſi qras
q̃re magꝗ młr de viro q; virde muliere.
dð ꝙ H̊ aliqñ futuꝝ erat:ſic ĩ ʒ Adaʒ
ſcʒ xpo.⁊ iõ vt pfecta eſſent dei opa de
buit eẽ ſiłr ⁊ talit᷑ de ſolo viro. Sic.n.
ſunt ĩpleti ſiẽ dicẽ Anſelꝰ.q̃tuoꝛ modi
eductõis hoĩs ĩ eẽ. Vnꝰqẽ de viro et
muliẽ quẽ mõ obſᷣuat nã.Aliꝰ qͥ nec ᷣ

viro nec de muliẽ q fuit ĩ pductõe pmi

hoĩs.Tertiꝰqͥ ẽ de viro tm.⁊ hic fuit in
foꝛmatòõe eue. Quart qͥ ẽ de muliẽ tin
abſq; viro.⁊ h̊ fuit ĩ ꝓductõe xpi de pᷣgi
ne.tuc aut mag ↄgruebat młierẽ edu/
ci de viro:vt onderet᷑ ꝙ vir caputẽ mu
lieris.⁊ nõ vir ꝓpt᷑ mulierẽ ſ̊ mulier
ꝓpt viꝝ.⁊ alia plura qͥ pᷣus tacta ſunt.
Ad illa q obijciunt᷑ ðᷣ ſopoꝛatõe.dð
qꝙ ille ſopoꝛ nõ fuit ex laſſitudine: ſᷣ fu/
it ex diuina ĩmiſſione:ſicut diẽ textus.
nec tamẽ fuit cõtra naturq.qͥa ſi Adaʒ
ſtetiſſet eẽt vtiq; ĩ ilo ſomnꝰ:nõ ꝓpter
debilitatõem potẽtie ſenſitiue:ſ ppter
vigoꝛatõem pticule vegetatiue: qm et
ſine vtraq; haꝝ viriũ ↄtingeret ĩ Adã
laſſari.tamẽ qñ vna ceſſabat opatoõne
cõtingebat alten vigoꝛari:dũ tota ani
ma cotra actuʒ vni virtutis intendit.
Immiſitautẽè deus ſopoꝛẽ in Adã nõ

ꝓpter hoc ꝙ nõ poſſet ſepare coſtãa vi

gilate ſine doloꝛe et honoꝛe. h ꝓpter ſi⸗
nificatõem:⁊ ꝓpter etiaʒ mẽtis Ade
Siblenatdem .qͥa ſiẽ dicũt ſancti Adã
in illo ſopoꝛe multa puidit. Vnde ſta/
tim cuʒ euigilauit ꝓphetice locut'eſt.
et in hoc multuʒ oſtendit᷑ dei omipotẽ/
tia que ſic potuit ſepare coſtaʒ vt natu
ra nõ amitteret quietẽ ſuaʒ.Ex hoc pa
tent illa obiecta de ſopoꝛe. ꝛimũ nõ
valet.quia ibi non erat ſomnus ex laſ
ſitudie.Secũdũ ſimilit᷑ non valet.qͥa
non eſt factum ꝓpter leſioneʒ homis
occultanda. Tertiũ etiaʒ non valet.qa
ita bene manifeſtata eſt dei potẽtia dũ

non excitauitooꝛmienteʒ a ſomno: ſi⸗

cut manifeſtata eſſet ſi foꝛmaſſeteam

de latere vigilãtis ſine doloꝛe aliquo.

zan
gixoßt
Neoleſt
üͤpa
nuiehe
Geütt

lfuittp

fhtent
ſabvire
delſe
ſortitn
ei aꝛc
no.n.
yt de
triao
debit
mag⸗
Ooon
Colrn
Lit
rAo⸗
gutini
öͤteſung
eplica

1

ſiapir

vxtu.4

n.O
ſniſ
opienni.
Nllicoſt
ſooſcei.
lig.
Oia

Pmniv

Nnad
Pnsd
iſtisca
eraͤtſei
caeri⸗
ſicoſta
cexip
deo.f
ctaea
lioñ ſe
betiäg
ctino V
Ite

ℳ 7
enee
R
Nde
0 RNN ey
. IWVNWI.
Að

01
jedemulen
werhiderg
rapurèmun
un
Xd

0

s etaſa
WUAlE—
ee
l

ee⸗ orte
KN cb.
———1
ce
nn 4 E S
„ *
õsõsõ
6
IIII⸗. MI
ſete
Ne .AZR Ue
NmEEEEIA
KE eIIE.
. .
7 1
W R ve
n E.
MroS.
e e .
inten
„.
A! 1
eeed 34
MecD .
drerſt⸗
N
„*
4) R „
*

*
ſancn20

R

Ad illa qͥ obijciunt᷑ qð nõ debuit fi
eri de oſſe.dð ꝙ nõ timmõ mir facta eſt
de oſſe ſiue de coſta:ᷣ et᷑ aliq̃ ꝑticła fu
it ſůpta de carne Ade:ſicẽ ſeqns l̃a in
nuit.Hoc nũc oſ.⁊ ca.de car.m. Ma
gis aũt fit denoĩatio ab oſſe: ſiue qa il

ſa fuit ps pncipalioꝛ: ſiue qͥa vir młie/

ri ↄfert robur:⁊ mir p viri ↄſoꝛtiũ rigo/
rat:vir aũt ꝑ młien ↄſoꝛtiũ emollit᷑:⁊ iõ

dr eſſe caro repleta ꝓ coſta:qͥa vir dat

foꝛtitudinẽ et ſuſcipit infirmitatẽ.ſiue
es q coſta illa locũ carnis occupabat.
nõ.n.facta fuit ĩ Adã vt in eo manẽt:ꝶ
vt de ea foꝛmaret᷑ młr.Et ſic patẽtilla
tria oba. Oꝛimũ.n.ñ valet: qꝛ mir⁊ ſi
debik ſit ĩ lie:tñ a viro hʒ roboꝛari.⁊ iõ
maꝗ dj eſſe facta de coſta q; d carne.
Scðm nõ valʒ.ꝙ. n. mir dr eẽ facta ðᷣ
coſta nõ inteltr pciſſe:ita ꝙ; nõ ð carne
Tertiũ nõ valʒ.qꝛ ſi illa coſta ſupflua
erat Ade inqntũ erat idiuiduũ:erat tñ
opoꝛtũa inqntũ erat młien pᷣncipiũ.et

iõ reſurget ĩ młiere ñĩ viro: ſiẽ planiꝰ

explicat᷑ in qrto.

7 Ecundo queri

tur vtꝝ młr foꝛmata ſit de co
ſta viri ßᷣm rõeʒ ſeĩalẽ:Et ꝙ ſic vr pᷣꝰpꝑ
textũ. Cõſumauit deꝰdie.vi.oẽ opꝰſu/
um.S iq foꝛmatio młien fuit pꝰdiem
ſextũ:ſic ſcripta ĩnuit.aliqͥ mõ ĩ illis
opibo.vi.dien mirↄdita fuit.ſᷣ nõ erat
niſi ĩ coſta. ĩ coſta erat vñ fieret mir.
ßͤ qð ſic ẽ ĩ aliqͥ dr eẽ ĩ eo ᷣm rõeʒ ſeĩa/
lẽ. g τ. Itẽ Aug'. vi. ſupꝑ Geñ. ad
lr̃aʒ. Oia ntib⸗ erãt euoluèga tpi/
bepmitꝰ de ſił creauit cũ facẽt müduʒ
ↄſũata qdẽ:qm nihil hnt illa ĩ naturis

pPꝓpꝛijs qo ſuon tẽ poꝝn curſꝰ agũtqꝙ nõ
iſtis cãłr fem ſit.ichoata aut:qm q dam
erãt ſeĩa futuronꝝ. ſier poſtea ꝓducen

da erãt.ſemè młien pexiſtebat:iß nõ ni/
ſi coſta.q̊ . Itẽ vir dr̃ eè imago ði
qꝛ ex ipſo fiũt oẽs hoĩes ſic oĩa ſunt ex
deo. hnulla creata ẽ ex deo matr. S ſire
ctaẽ aſſiłlatio:ncce ẽ ꝙ virreſpẽu mkie
ris ñ ſolũ hẽat habitudinẽ pcipij mãtł᷑
H etiã actiui.ſ̊ qð ẽ ex aliqͥ ſic ex mãli ⁊
actiuo bᷣncipio ẽ ſᷣm rõem ſeialẽ..
IVvtẽ vir ꝓductẽ de limo ⁊ mir ð vi/

ro: aut igẽ maioꝛ habitudo ⁊ ↄueniẽ

tioꝛ coſte ad młierẽ q; viri ad limũ:aut
non. Si nõ: nõ maꝗ attinet mir viro
q́; vir limo. Si ſic: vltra rõeʒ poſſibit
fuit ibialiq mõ rõ actiui.ſig hẽ rõ ſeia
lis:apparet ꝙ m rõeʒ ſeĩaleʒ ex coſta
fuit foꝛmatũ coꝛpꝰ mulien. Itẽ cuʒ
de pduxit coꝛpꝰmł-ien de coſta auth
fuit 'm nãm:autꝭ.Siſm nãm:cũ nã
quicqͥd facit faciat ſm rões ſeĩales: vi
detꝙ ſeĩałr ðᷣ coſta młr ꝓducta ſit. Si
qʒ nãm. Coñ̃:ↄditoꝛ nae vt diẽ Nug.
nõ facitõ nam.⁊ idẽ ſup Oeñ.ad lr̃aʒ.
Mõ facit deꝰ cãs q̊s boas ↄſtituit qa

3 volütatem ſuã nõ facit. ſi foꝛmatio

eue nõ potuit eẽ j̊ nãm.fuit igit᷑ 'm na

turã.ſi ̊ fuit: ſm rõem ſeĩialẽ. IAtẽ

ſi ꝓductio illa fuit nãm. foꝛmatio
młien fuit miracłm. ̊ Aug“. ſt Heñ.
ad l̃aʒ diẽ q de in ren ↄditõe nõ vtit᷑
rebad miraculü ſue potẽtie:ſᷣ hm ꝙ ꝓ
pꝛie ↄpetit ipaꝝ reꝝ nẽ. ſi miraculuʒ
ñ faciebat i̊ opabat᷑ m ꝙ nã exigebat
vr ꝙ młieʒ pduxit ſʒ ſeĩalẽ rõeʒ ſi eã ꝓ
dquxit ſm exigẽtiã n. Loñ magr di
cit in l̃a:⁊ ẽ auctas Aug. Illa q ſᷣm
cãm ſeĩalẽ fint dicunt᷑ natłr fieri.q; ita
curſꝰnẽ hoĩb ĩnotuit.ſi q̊ͥ pductio mu
lien de coſta ñ ẽ ſᷣm nẽ curſuʒ. nõ erit
ſm ſeĩalẽ rõeʒ. Itẽ magr ĩ ̃a coꝛpꝰ
młien de coſta factũ dr̃ eo ſano mira/
culo qᷣ de qnq; pãibo qnq; milia holum
ſatati ſunt:łᷣ ilłd ñ fuit ᷣm ſeĩalẽ rõeʒ.
R. Itẽ H̊ vidr̃ rõe.ſemè dic pᷣnx
actiuũ ⁊ intnſecũ.vñ nõ dr ſemẽ hoĩs
hũoꝛ q cũq;: ̊ ille q deciſꝰ ẽ a lũbis pa⸗
ternis.ſᷣ ĩ coſta non erat vis actiua ad
mulien ꝓductõneʒ. ꝙnec rõ ſemialis.
Itẽ ſemẽ hʒ in ſe rõem totiꝰ ⁊ ptiuʒ
eiꝰrei q ex ipo ꝓducit᷑.vñ Augꝰ.v. ſup
Heñ.ad l̃aʒ. In ſeĩe oĩa ꝓducta ſunt
et fuerãt bmitꝰ nõ mole magnitudis ſᷣ
in potẽtia cli.ſᷣ ĩ coſta illa nõ erat vir/
tus ad ſingula mẽbꝛa foꝛmãda. non
erat ibi mirſm röem ſeĩialem. Atez
ĩpoſſibile è aliq creſcẽ pꝑ virtutẽ crea/
tã:niſi p rarefactõeʒ:anut aꝑpõeʒ.h̊ coꝛ/
pus młien ð illa coſta ꝓductũ qð erat
ipa maiꝰ:ñ ꝑ coſte rarefactõeʒ:nec ex-/
tnſece mẽ appõem:ſiẽ diẽ magr in l̃ᷣa.

ergo ꝓductio illa ex coſta non fuithᷣm

vtutẽè create :ſ ſolũ creatricis eentie.ſᷣ
ſeiał rõ dic vᷣtutẽ creatã.nõ.n.dicũt᷑ in
deo res eẽ ſeĩałr.̊ Hꝓductio miien ex
coſta nõ fuit ſjm ſeiales röes. Iteʒ
ſm ſeiales rões attẽdit᷑ reꝝn ꝓpagatõ ⁊
gratio. ̊ ſᷣm eductõeʒ coꝛpis de coſta
nõ fit ppagatio ĩ hũana ſpẽ.o pductio
alicꝰ coꝛpis huai ex coſta nõ ẽ hᷣm rõeʒ
ſeialẽ. Pꝛopt h ẽ qõ:cũ magr dicit
aliq̃ fieri ̃m rões cales:aliq̃ pᷣm rõnes
ſeĩales:q̃ ſit dria int H duo. Si tu di/
cas ꝙ illa fiũt ſm rões cales qͥ fit ſᷣm
rões incõmutabiles vel etnas.illa ſᷣm
rões ſeĩales q fit ſᷣm exigẽtiã et vᷣtutẽ
potetiaꝝ ĩditaꝝ ipis creatun. Obꝛõ h
p Aug.dic.n. NAug. in.vi.ſup Geñ.
ad lr̃am. Nihil hñt res ĩ natun ꝓpꝛijs

qð nõ ĩ pᷣmis diebscauſałrfactũ ẽ. Et

iteꝝ.cãles ille rões q̃s mũdo ĩdidit cũ
pmũ creauit:quõ inſtitute ſunt merito
qri põt.Et paulo pꝰ. In ilł pmis rerũ
cauſis q̊s mundo pmitꝰcreatoꝛ inſuit
nõ tm poſuitꝙ de limo foꝛmaterat ho
minẽè:ſ̊ quẽadmoqũ ꝓducturꝰ. rões
cales nõ dicũt qͥq ĩcreatuʒ ſ̊ creatũ.
Itẽ ipe Aug.rões cãales q̃s diẽ indi/
tas pᷣmis reb:diſtiguitõᷣ incõmutabi
les rões tã in.v.ſrt̃ Heñ.ad lr̃aʒ qᷓ ĩ.vi.
Querit᷑ et q dr̃a ſit int rões ſeiales
7 nales?: vidr̃ ꝙ nulla.qꝛ Augꝰ.diẽ q;
cũ arboꝛ germiat de ſeĩe q̃tidie ẽ ꝓpa⸗

atio ſᷣm reʒ ſeĩalẽ:ĩ fi.v.ſup Heñ. ß

idè ẽ ſm rõeʒ nalẽ. Itẽ opatio qẽ
a vi ſeĩali autẽ nãł:aut ẽ volũtaria.cũ
enĩ nõ ſit a cã p acẽns ⁊ ſita cã creata:
ncce ẽ ꝙ ſita nã vł ab itellẽu.ſ̊ nõ ẽ ab
ĩtellẽu:ga nq.ꝗ̊ oẽ qð fit ſeĩatłr fit nãtłr
pi rõe cu nã fit vis ppagatia ⁊ ꝓpaga
tio fiat mediãte ſeie oẽ qð fitnłr viqr̃
fieri ſeĩakr. MWead pdictoꝝ ĩtelłntiã
ẽ noñdũ ꝙ cũ de his rõib ſeĩalib egre
giꝰcoctoꝛ Augꝰ.i.p.⁊.vi.ſup HBeñ.ad
lr̃aʒ àbigue loq̃t. ⁊ ab ipſo potiſſie he⸗
mꝰhoꝝ noĩuʒ v ſü.nõ ẽ facile int᷑ huiõi
vocabula recte diſtiguẽ. Ipſe.n.rões

csales mõ diẽ reb fuiſſe intas:mõ diẽ

qtũ ad aliq̃ ĩ diuia volũtate fuiſſe ſer

uatas.poſſumꝰtñ q̃ntũ ẽ ðᷣ vi vocabuli

vr̃aʒ aſſigre ĩ hũc moð.Cauſa.n.cõis

ad ncipiũ int᷑nſecũ ⁊ exenſecũ.ſiłre
rõ cauſatł q̃ntũ ẽ de vi noĩs.ſemè po di
eit pᷣncipiũ intnſecũ:⁊ ita rõ cãt ſe extẽ
dit ad rões creatas.q̃ntũ g de vi noĩs
vnũ ẽ cõe reſpectu alteriꝰ.inqntü autẽ
adiuicẽ diſtiguũt ⁊ ↄnumerat᷑:ſic cꝗ et
cauſał rõ accipit᷑ qtũ ad pncix increa
tũ.ſemẽ po et ſeĩał᷑ rõ ſpctatad pnciꝰ
creatũ. Differut aũt cauſa ⁊ rõ cãł. qa

cã dic pᷣnciꝰ ꝓductiuũ.rõ pᷣo cãlis di

regula dirigẽetẽ illud nciꝰ ĩ ſua opa⸗
tõe.S iłr p hũc modũ differt ſemẽ ⁊ rõ
ſeiał.regła aüt aget ĩcreatiẽ foꝛꝰ exẽ-/
plan ſiue ydeal.reglła no agẽt creatiẽ
foꝛma nãtł.⁊ ita rões cales ſunt foꝛme
pdeales ſiue exèplares.rões po ſemĩa

les ſunt foꝛme nales.Et ſᷣm H̊ pʒ gra
tões cales ⁊ pᷣmoꝛdiales idẽ ſũt re:dif/

ferẽtes ſola rõe. Pꝛimoꝛdiales.n.di⸗
cũt᷑ ꝑ pᷣuatõeʒ poꝛis.ſ̊ cales p põnẽ po
ſterioꝛis.⁊ pᷣmoꝛdiales inqntũ reſpici-
unt deũ vt pncipmũ. cles inq;tũ re
ſpiciũt deũ vt finẽ vltiꝰꝰqͥ c caꝝ.Si
mitr nales rönes ⁊ ſeiales re idè ſunt.
rõe no differũt.qꝛ.n.qͥ diẽ vtex ſemĩe:⁊
nã dic vta q.rõ ſeiał attẽdit᷑ inq̃ntu di/
rigit potẽtia nẽ vt ex aliqᷣ fiataliqᷣd:nãł
vero vt abaliquo fiat aliqͥ d. vel ratõ ſe
miat? reſpicit ĩchvatõeʒ ⁊ intnſecã vtu/
tẽ.qa mouet ⁊ opat᷑ ad effect pductio
nẽ: nãł vo ↄcernit ꝓducèt ad ꝓductuʒ

aſſikatõeʒ ⁊ modiagẽdi aſſuetudineʒ.
vñn axpꝛopate loqnᷣdo cũ magiex virꝗ

fecerũt ſpẽtes:ł̊ᷣ fuit ſm rões ſeiales.
cũ po ſpẽtes gñant:hfit ſm rões nolei
lʒ vtreq; nales ⁊ ſeĩales ↄgie dicipoſ
ſunt. Quãdo igit᷑ querit᷑ vtrü aliqs
effect“ fiat ſm rõnes cauſales aut ſe⸗
miĩales.reſpõdendũ eſt ꝙ aut ſic eſta
deo ille effectus q creata nõ habʒ ĩ eo
potẽtiã aliquã:aut ſi habʒ:hʒ ſolã po⸗

tentiã obediẽtie:vtpote cũ mũdus ſitde

nihilo vbi nulla ẽ potẽtia creature.vel
cũ multi panes młtiplict ex pae vno:
vbi ẽ ſola potẽtia obediẽtie.⁊ H̊ fit ſᷣm
rões cauſales qᷓs deꝰbſᷣuauitiĩ ſua volũ
tate: qa nõ fiüt ſm exigentiã creature:
ß̃ im exigeti diſpoõis etne. Siaüt ſic
ꝓducit᷑ effect qð ẽ l potetia nẽ:nõ ſolũ
obediẽtie:ſᷣ etia potẽtie ad actũ pducẽ:

ſenjfe
ſrado

tippic
Aihiens
ebfen
ngeof
Pſeiak.
ſpenp
cipiat.
ſpectut

mecia

tuyen
diig
wel
umt
onmi
Crz
fnitun
ifuct
Clesiöni
Aubcin
gia.tn
rera
ſierisfn
gecipia
iſtetein
FPun
coſtafin
coſtan
ſpemtit,
Nattöens
RCnN
Ki⸗
ircel
ilndan
fonnar
eticr
hoeen
cuene.
ipreerp
Mrar
nöd⸗
ctaſin
mili.
gieqn
Ffmnſ⸗
noͤſuit
leitcz

N.
.
4
Merdeen
NMI
* . WIII
(Apinoe 4 .——
. WleR
Krri „ 3e
bmhegss..
WheRy
„ u 3 S
A gientne
E

e, .
N s A
.
We
14 e * . .
AMe .

.—

8 erm enl..“

„ IV
ſ!
Ns cilsſuntin

Akobe. Wede

„ 1
e 61 1 e *

† .
òòůM .
R Mopwy
. „
A aWweee,
“
„

* ree.òRẽ

ſic dẽ fieri m rões ſeiales.ſiẽ pʒ cũ hõ

ghat ex wie:vel arboꝛ er arboꝛe. ßᷣ attẽ
qẽedũ ẽ qꝙ illa potẽtia ne ad effectxiſtos
aut ẽ ppiq ⁊ ſufficiẽs:ſic ẽĩ ſeie deciſo

a lübis ad griatõeʒ huai coꝛpiſ.⁊ ſic dr

ꝓpe bfe in ſe rõeʒ ſeĩalẽ.autẽ remota
T inſufficiẽs: ſiẽ ẽ in pae vłin alimẽto

vt ex eo fiat hõ.⁊ ſic minꝰ ꝓbe dẽ eẽ ibi

rõ ſeĩał. nõ. n. d in pane eẽ rõ ſeiałre⸗
ſpectu hoĩs ꝓducẽdi:niſi valð large ac
cipiat. Q= aũtẽ ſic remota diſpone re
ſpectu effect: aut pducit᷑ ad illuũ effem̃

—„

mediãtibo ilł ad qͥ hẽbat oꝛdinẽ imedia

tuʒ:aut ĩmediate. Si mediate:tũc põt

dici ꝙ effect' ille ſit bm rõem ſeiĩalẽ. vt

pote ſi panis comedat᷑ ⁊ digerat᷑ ⁊ cõ-

uertat in huoꝛẽ. ⁊ pꝰmodũ in lübis cõ⸗

.

uertat᷑ ĩ ſemẽ deĩdeĩ hoĩeʒ. Si guůtme

diate pducat᷑ad effcm:vtpote ſide pãe
ſtatĩ foꝛmaret᷑ coꝛpꝰhoĩs.ſic nullo mõ
of eẽ factũ m rões ſeĩales:ſ̊ ſᷣm rões
cãles.quis.n.ibi eẽt aliq̃ potẽtia actĩa
ad h̊ ꝙ inde fieret coꝛpꝰp młta intme⸗

dia.tñ qꝙ ĩmediate fieret h hüit in ſola

potẽtia obedie.Cũ qrit vtn coꝛpꝰmu
lieris fuerit in coſta ſeĩałr.ð q; ſi pbe
accipiat᷑ large ꝓ q̃cũq; potẽtia actia ex
iſtẽte ĩ mã:ſic põt dici ĩ coſta rõ ſeialis
Kurſus ſi qrat᷑ vtn młr facta ſit de
coſta pᷣm rões ſeĩales.rñdẽdũ Eꝙ non.
qꝛ coſta reſpẽu tał modi ꝓducẽdi:⁊ re/
ſpæctu tãti coꝛpis ex ea foꝛ mãdi abſq;
additõe nõ hũit niſiſolã potẽtiã obediẽ
tie. vñ ↄcedẽde ſunt rões ad H inducte.
Ald illud aũt qð pᷣobꝛ inoriũ ꝙ ni⸗
hil nouũ fecit de vltra diẽ ſ. extũ. dð qꝙ;
illud argu?deficit dupłr. Mi a ſi
foꝛmatio młieris pꝰdiẽ ſextũ narret᷑:ñ
tñ credẽdũ qꝙ taʒ lõgo tpe viri foꝛma

tio pceſſerit:h q die ſexta de latẽ viri pꝓp

ducta c. Illud aũt qð ſpdit᷑ intelłndũ
ꝑ recapitulatõem. recapitulat.n. ſeri
ptura vt addat.Heficit etiã in hy deꝰ
nõ dr facẽ nouũ:nõ ſolũĩ ̊ ꝙ oĩa ꝓdu
cta ſint ĩ re ſeialiiß qa ꝓducta ĩ ſuo ſi
mili. ⁊ B nccariũ ẽ dicẽ ꝓpt creatõem

aĩe q nõ exit ĩ eẽ ßm ſeĩals roõeʒ. Et p B

pʒ tmſio ad ſeqñs. foꝛmatio mulien
nõ fuit de nñtibo ad opa ſer dien. vel ſi
facit cauſałr dicit fuiſſe facta.qa pcel·

ſit totẽtia obediẽetie in coſta: vel et aliqᷓ
rõ ſemĩał lõginq: licʒ bm illã multum
ſit foꝛmata:ᷣ ſᷣm potẽtiã diuinꝗ.

*

illud qð obꝛ ꝙ virẽ imago dei: a oͤn⸗

+

cipiũ oĩuʒ Hoĩuʒ. dð ꝙ nõ ẽ oĩimoda ſi⸗

militudo. de. n. ẽ pncipiũ ſufficiẽs re/

ſpectu oĩuʒ. viraut nõ eſtp ſe pᷣncipiũ
ſufficiẽs reſpectu hoĩuʒ. aliq tñ mõ te⸗
netrõeʒ pᷣncipyi: ⁊ H facit ad maioꝛẽ ex
pſſionẽ imaginis:ad cexpſſionẽ aliq;
mõ amplificada nõ ſolũ facit aſſilatio

*3

pfecta: ſᷣ etiã aſſitatio modica. Ad
illud qð obꝛ ꝙ maioꝛ erat ↄueniẽtia co
ſte ad mulierẽ q; limi ad viꝝ.dð ꝙ co-

ſta dupłr põtↄſiderari.auti ſe:aut in⸗

Intü fuit ps viri. In ſe adez ita bñ di⸗

ſtabat a foꝛmatõe coꝛpis mulien ſiẽ li⸗
mꝰa foꝛmatõe coꝛpis viri. Siaũtoſi⸗
deret᷑ inq̃ntuʒ ẽ ps viri:ſic qa vir ⁊ mer
ſunt pſone ĩ by põt eẽ affinitas⁊ atti
nẽtia.talis foꝛmatio faciebat quoddã
mai vĩculũ attinẽtie eẽ int vin et ele/
mentü terre. Ad illud qð obꝛ ꝙ p⸗

ductio mulien de coſta no fuit nam.
dð ꝙ dupłr dicit᷑ nata. Uno mo dicit

nã oe illud qð cõpetit rei a ſua nli oꝛi/

gine. ⁊ ſic ↄpetit create vt ex ea ꝓducat᷑
o qð deꝰvult.opꝰ.n.reſpectu ſuiarti ·
ficis hʒ in ſe potentia pfecte ců per oĩa
ſubiaceat eius volũtati. ꝓpter qð dici
tur ꝙ ſpiritus dñi ferebat ſup aquas.
2 cõtra hãc naturã deꝰ nũq facit: ĩmo
quicqͥd facit de creafa 'm hac natuiaʒ
facit.⁊ ſᷣm hũc modũ accipiẽdi naturã
mulier de coſta nõ eſt foꝛmata cõtra na
turã. Alio mõ dicit᷑ nã ꝓpe vis inſita
reb bᷣm quas res nãles pagũt curſus
ſuos ⁊ motus ſolitos.⁊ hoc mõ accipi
endo nãm aliqñ deus facit cõtra natu
raʒ:aliqñ ſupᷣ naturã. Tüc facit cõtra
naturã qñ facit aliqd cui ſimile in na
tura ⁊ a natura ꝓduci habẽt:tamẽ alio
mõ oĩno diuerio.vtpatet in hoc ꝙ na⸗

tura vat alicui viſuʒ ſ ucceſſiue in pꝛi

maria gñatoe:ſimłr ⁊ dat vitaz. nunq;
tñ eecum reducit ad viſuz: nec moꝛtuu

ad vitazʒ. Sig de ſua virtute h faciat

aut alicui ceco viſum reſtituat: moꝛ⸗

— 2„ „

tuo vitaʒ: tũc dicit᷑ facere cõtra nãm. i.

3 ſolitü curſü nẽ. tüc dicit miraculu.

Quddo vo deus facit aliqͥq cui ſimi
le nã facẽ nõ põt:⁊ ad qð nã nõ hʒ oꝛdi⸗/
nẽ bm ꝓpam virtutẽ:ſiẽ qñ deus factꝰ
homo: vel qñ coꝛpꝰ moꝛtale factũ eſt
gloꝛioſuz tüc facit S nãm. illud opus
ꝓhe dr̃ mirabile: nõ miraculũ. Quo⸗
niq igr in opib ſex dieꝝ nãe reꝝ nõdũ
erat ↄdite:nec curſus eaꝝ detiari.ideo
t in ꝓductõe mulien ex coſta viri qᷓ in
ꝓductõe aliaꝝ reꝝ opabatſi up̃ nãz: no
3.? iõ opa illa mirabilia ñᷣ miracula di
ci debebãt.Et ꝑ ̊ pʒ rñſio aq vltimuʒ
obiectũ.qꝛ nõ fuit ꝓpeq nãm:necè mi
raculũ dicendũ. Datʒ etiã rñſio aq il
lud qð ↄſueuit q̃ri q̃ differẽtia è int mi
mculũ ⁊ mirabile.⁊ in q differt facẽ ali
qq ʒᷓ nãm ⁊ ſupᷣ. Moſtremo q̃lit᷑ veꝝ ẽ
de nihil facit 9 nãm: t miracula
aliq mõ ſunt nam Patzʒ etiã q̃ dria
ſit int rões pmoꝛdiales:cãales:ſeĩales:
7 nãles. Duo.n.pma mẽbꝛa.ſ.pᷣmoꝛdi
ales roões ⁊ cauſales differũt ròe. Si⸗
milit duo vltima.ſ.rões ſemiales 7 nã
les. Duo vero int media.ſ. rões cãles
7 ſeiales vno mo ſe hñt ſiẽ grale ⁊ ſpe
ciale.alio mõ ſi fiat aꝑpꝛopatio:cauſa
les ſunt q̃ ſuate ſunti mète diuĩa.ſeĩa
les vero q ſuntreb inßte. v hicẽ pAAlu
guſ. cales rõnes diciteẽ rõöes ad ea fi
unt miraculoſe ⁊ nãliter. dicit etiã q̃̊s
rönes cãales in mẽte diuĩa reſ. eruatas
quaſdã aũt eè rebꝰinſtas.pi.ſi up Beñ.
Et ſic pʒ ꝙ nulla ẽ Zrietas.

Exrcõ queritur
qd ſit rõ ſeĩalis ſᷣm eẽntiã⁊ cũ
ↄſtet eꝗ eẽ foꝛma ẽ qõ vtu ſit foꝛma vni
uerſalis:an ſingulan? Etꝙ ſit foꝛma
vtis videt᷑ pᷣmo p phm in.xvi.de aĩali⸗
bus: vbi diẽ ꝙ bus e aĩal q; H. g nã p⸗
qucit foꝛmã ſpẽi mediãte foꝛma genen
h illa rõ ſemĩalis mediãte q̃ nata pue
nitad vltimũ cõplemẽtũ. ro ſeĩalis ñ
aliud q́; foꝛma vtis. Itẽ qnto ali⸗/
qᷣq ſimpliciꝰtato pᷣꝰ. ſ foꝛma q;to vłioꝛ
tãto ſimplicioꝛ:tato poꝛ.ſ ĩ ꝓceſſu oꝛ
ginato ꝑ iq qð pus ẽ deuenii ad iq qð
pPoſteri c.̊ nʒ ꝓcedẽs ad gnatõeʒ foꝛ⸗
me ſingulan puenit ad ipam mediãte
vpti. ß rò ſemiałe illa mediate q̃ ꝑuenit

ad effectü opletũ.ergo &. YItẽ itel
lectyſi verẽ intelligit ſiẽ è ĩ re. alioqn
ſi nõ rñget ei ita ĩ re ſiẽ ĩtelligit falſus
X vanꝰ. ß t rölis phᷣus q; etiã metha
phiſic diẽ differẽtias erbi de potẽtia
gnis. optʒ ꝙ ita ſit ĩ re. ſ. ꝙ foꝛme mi⸗
nus vles exeaãt ĩ eèa foꝛmiſ mag vtib⸗
aut cõſideratio logiciꝛ phi è oĩno va⸗
na.qð ſi h eincõuenies:reſtat ꝙ foꝛme
vles ſunt ille mediãtiboqbo educũt᷑ ſin
gulares ĩ eẽ. ſ huiõi ſunt rönes ſa emĩia
les. g . Itẽ foꝛma pticulariſ dicit
ens ĩ actu còpleto.qͥa nulla põt vlteriꝰ
fieri additio.mã vero diẽ ens oĩno ĩ po
tentia.ſᷣ int ens oĩno actu ⁊ oinoĩ po.
tẽtia cadit mediũ ens qð ẽ ptĩ in actu:
⁊ ptim ĩ potetia.huiõi aũtẽ foꝛma vni⸗
uerſalis q reſpectu matie è ens in actu
reſpectu ylterioꝛis foꝛme ens ĩ poten⸗
tia.igr̃ ſi nõ puenit᷑ ab extremo ĩ extre
mũ niſi ꝑ mediũ mã nõ pducit᷑ ad actũ
ↄpletũ niſi mediãtiba foꝛmis vłibe. ſed
rões ſeĩales ſunt ille mediatibo qbop⸗
uenit᷑ ad actũ ↄpletũ.̊ Itè ex ho
mie gñat᷑ hõ nõ aſinꝰ. hoc ait nõè niſi
ꝓpt aliq; ↄueniẽtiam q̃è inter ĩeʒ et
Hĩem:⁊ nõ int hoĩem ⁊ aſinũ. illa autẽ
Ppueniẽtia nõ ẽ niſi ĩ foꝛma pki. g rõ q̃re
hH gñat woĩeʒ e foꝛma vlis.h illa eſt rõ
ſeiat. g . Itẽ videt᷑ p deductõeʒ
ad ĩpoſſibile.ex eo incipit gñatio in qð
tiat conuptio:⁊ enꝰſi igr nã nibil pqu⸗
cit ex nibilo conuptõe nãli:nlłᷣa foꝛma
nãtł cadit ĩ nihil.cũ igr ex aere fit ignis
foꝛma aen nõ conũpit᷑ ĩ nihil:nect mã.
qꝛ mã ñ erataliqͥd de eèntia ipiꝰ foꝛme
coꝝũpit᷑ ergo ĩ aliq; foꝛmã.illa & foꝛma
autẽ ptis:aut ſingłariſ. Si ſingulan
autg ẽ foꝛma ignis:aut foꝛma alia ab
igne. nõ alia ab igne. qꝛ ĩ igne ghato ñ

ſũt due foꝛme ſinglares ̊ vna tm. Si

2„

foꝛma ignis:ergo foꝛma aen ⁊ foꝛma
ignis ſunt vna foꝛma numero: quodẽ
ĩpoſſibile. Reſtat igr cũ nõ poſſiteẽ foꝛ
ma ſingularis ꝙ ſit foꝛma plis.ſi ergo
hʒ ĩcipi gnatio aq qð termiat conup⸗
tio:gñatio vniuſcuiuſq; rei naincipit
a foꝛma vlis.ſᷣ aquo gnatio incipit eſt
gratio ſeialis.ꝗ̊ gñatio ſeiał no e ali⸗

ud q́; foꝛma vniuerſalis. Itẽ phᷣus

Glior
pſn
ſiialis
ſkeiſe

hien⸗
miali

1

zſei

ſisr⸗

coß
ſing
plie
gli
n
nsi
ſſit
ſiil

niſein
nigi⸗
zinri
niſpen
ilad

M̃
wab
falſn
Nita
ſeint
culani
aatiin
nniſo
ſenſcoit.
gins
lqſius
Panci
Wo
dr
ir
c
dai
ſtet
mie
tüͤf
ope
el
plen
teèi
tiage
ar

ſ ünenl .
dſririg in li.de aĩa. Aniuerſale aut nihil ẽ aut ſunt modi dði m diuerſas põnes qs
szain poſteriꝰ. rõ ſeialis ſemp pᷣoꝛ eſt. rõ hñt diuerſi de foꝛma vłi.Quid.n.di
uschhiei ſeialis nõ põt eſſe foꝛma vlis. Yteʒ cere voluerũt ꝙ cũ vłia nõ ſint fictões
tirlgien⸗ ple ẽ ſemꝑ ⁊ vbiq;.ſ̊ rõ ſeĩalis reſpicit reałxr. ⁊ m veritatẽ nõ ſolũ ſunt in aĩa
hãc mãʒz in q̃ fundat᷑ detmĩate. roſe⸗ ſß etiã ĩ na.⁊ qꝛ oẽ qð ẽ ĩ nã bʒ fundarii

mã: t fome oles q; ſinglares i mã ha
beẽt es. ⁊ ita nõ differũt foꝛma vlis ⁊ ſin
gularis p abſtractoeʒ a ma? ↄcretõeʒ

mĩalis nõ pot eſſe foꝛma vkis. Itez
rõ ſeĩalis nõ pdicat᷑ e eo cuieſt ſeia⸗
lis rõ.nõ.n. pot dici ꝙ bo ſit ſemẽ:vł ꝙ

e
ee
R gent.
Z N
e

– coꝛpꝰhomis ſit embꝛio.h vke pdicat᷑ de in mã: ſᷣ orñt p additõeʒ vniꝰ ad altaʒ
S ſingkari. rõ ſeĩalis nõ põteſſe foꝛma 1 b mag ↄpletũ min»pletü. cyſig“
KAnleini vkis. Itẽ oĩs opatio nẽ emiat ad 6 e: qꝛ ⁊ ĩ cooꝛdiatõe genen ⁊ ſpẽn foꝛma
voktnsoine aliqd: ẽ circa Hᷣ aliqᷣd. H aliqd aũt dic ſpẽi ẽ copletiſſima 7 9 poſitiſſima. foꝛ
warnecipin⸗ foꝛmã cũ mã: vłe aũt oiẽ foꝛmaʒ tmn.er. vero gñis reſpẽu illiensi potẽtia: et
R go foꝛma vlis ſm ꝙꝙ huidi nec opatõ ſic mag ĩ actu ꝑ driaʒ ſibi additã. ? ita
iütifngn nis pᷣncipiũ: nec ẽ opatois tmin pſe. cũ rõ ſeiał vicat foꝛmã rõne incõpleta
Wiriensingen Hz rõ ſemialis dic obalois Pᷣncipiu. gr5 dixerũt nihil aliud eẽ rõez ſeialẽ ; foꝛ
Mici ſeialis nõ põt eẽ foꝛma vkis. Ytez ſi mã vłem. HBaũt po puipẽdẽda nõc᷑.ma
8 ni rõ ſeĩalis diẽ foꝛm vłem.antigit foꝛ⸗ gnox. n. ẽ1 cο8πενzaN aucti? ror⸗
archting mã gñis:ant ſoꝛmã ſpẽi. ſi foꝛmã gnis ? ſenſui. Aucti:qͥa ipe cõmẽtatoꝛ dicit
d in hoĩe ẽ ro ſeĩak reſpecta aſini. ſi foꝛ ſup metha. in. c. qñ aüt in fundamẽto.
ianlllidd mã ſpẽi. bũanitas ẽ rõ ſeĩiał hehois. qꝙ foꝛma ſuſcipit foꝛmas ſingkareſ me
emtamden, illud ẽ rõ ſeĩaliſ alicꝰqð añ pexiſtit ĩ diãtibo foꝛmis vłibo. Ratõi et ↄcoꝛdat

ngd. inn qa ci ſingłare dicat ens ĩ actu:æ mate
ria ens in potẽtia:⁊ foꝛma vłis qdãmo
dicat ens ĩ actu et q dʒmõ ĩ potetia: re-

ctũ vidr̃ ↄgruũ ꝙ mã pducat᷑ ad foꝛ⸗

mã qᷓ ſit res ↄpletaĩ actu. añ erit foꝛ
ma buanitadu in mã q; ſit cõpleta. h ẽ
falſuʒ et nõ intelligibile ꝙ foꝛma hüa/
nitatis ſit ĩ aliqᷣ ⁊ illud nõ ſit res cõple

„

weeſers!
mam43 ⸗
gefeor we
Wngenerwot

. . . 1 H
omne/ ee

fime gni ta. nõ ẽ ponẽ ꝙ foꝛma vtis dicat rõeʒ mã ↄpleta mediãtibo foꝛmis yłiby. Sẽ
urlsFibiti ſeĩalẽ. Itẽ ſi foꝛma vlis reſpẽu ꝑti- ſui et ↄcoꝛdat:q ſiẽ vult phus ĩ pᷣnciꝰ
utpawhain cularis eẽt rõ ſeĩał᷑: cũ g̊ hec albedo di phicoꝝ. Mꝛogreſſent̃e coq́nis aſſilat
cprgumb ini⸗ cat ſingłarẽ foꝛmã:⁊ albedo dicat foꝛ⸗ ꝓgreſſui nẽ ĩ ſua opatõe. ꝑ nob inata
Fnithi i⸗ mã ſpei:⁊ coloꝛ foꝛmã gñis:⁊ qua litas Cvia ab vlioꝛiboad minvłia:g ſimłr
üenlhfom ſenſibił adhuc foꝛmã ſuꝑioꝛis gñis:et erit ĩ nã. Si qs aũt hãc ponèẽ ſuſtinere
jauriiignis q̃litas coꝛpał adhuc foꝛmã maꝗ vlez: velit poterit decliare rões ad oxpoſitũ

214
Cimhümectma.
er d foe
R M
ei 4
7 *
ℳ0 6

Ler

⁊ qlitas adhuc foꝛmã vłiſſimã.tũc nã ĩ
ꝓductõe bui albedis pueniret mediã

tibo oĩbo pdictis. ̊ hus facẽt qlitatẽ q;
qlitatẽ coꝛpalẽ: ⁊ qlitatẽ coꝛpaleʒ pᷣq;
qlitatẽ ſenſibileʒ:⁊ qlitatẽ ſenſibilẽ pꝰ
ᷓ coloꝛẽ qð nõ ẽ ĩtelligibile. eead
pdictoꝝ ĩtelłntis ẽ nonduʒ ꝙ cũ ſat cõ
ſtet rõem ſeĩalẽ eẽ potẽtiã actiuã ĩditã

adductaz. dicẽs ꝙ loquũt᷑ de vli ſᷣm ꝙʒ
hʒ eẽ abſtractuʒ ĩ aĩa.⁊ ſic pdicte põni
no obuiaãt. Alion vo po eſt ꝙ vte foꝛ
ma ẽ: ß nõ qlʒ foꝛma ꝓpe vle E. eſt. n. foꝛ
ma ptis ⁊ foꝛma totiꝰ:⁊ vłe nõ ẽ foꝛma
ptis ſ̊ foꝛma totiꝰ.aĩa.n.nõ dĩr eſſe vłe
reſpẽu vniꝰhoĩs ſ potiꝰhoõ. Illa aüt di
cũt eẽ foꝛmã totiꝰ:q deʒ dat eẽ toti.et

du – mãe:x ill potẽtiã actiu⸗ 2ſtet eẽ eſſen⸗ hec dr eèntia rei: qa totũ eſſe ↄplectit᷑.
R tia foꝛme: cuʒ ex ea fiat foꝛma mediate ⁊ hanc foꝛmã coõſiderat methaphilicꝰ.
n J opatõe nẽ qno ꝓducitaliq ex nihilo: foꝛma po ptis q̃ in gñe nõ hʒ eſſe niſi p
fnſe⸗ O ſat rõbiłr ponit ꝙ rõ ſeiak è eẽntia foꝛ reductõeʒ nõ eſt dicẽ ꝓbe vlem. põt tñ
n me ꝓducẽde differẽs ab illa hm eẽ cõ⸗/ dici aliquo mõ vłis radicatõe cu illa ẽ
iug e pleiũ ⁊ incõpletũ:ſiue bm eẽ in potẽtia indifferẽs ad multa q pnt fieri ex ipa.
d i, eẽ ĩ actu. vtꝝ aüt illa foꝛma ſiue potẽ ſiẽ cauſa vr eè vlis qa põt ĩ mkta. et ſic
n litn tia actiua qua dicimrõeʒ ſeĩalẽ ſit foꝛ illa potẽtia actiua q eſt ĩ mᷣ q̃ dicebat᷑
s ma vlis H̊ nõẽ ita planũ.diuerſienim rato ſemĩat põt dici vlis nõ ꝓpe ᷣm ꝙ
0

vle cõſiderata methaphły ſicoꝛß large

vt dicat q;dã pᷣncipij idifferẽtiã qm eſ
ↄſiderat phus.⁊ G po magnoꝝn ẽr mul
toꝝ:⁊ magreaʒ axpꝛobat via cõis.nec
imerito:qꝛ ↄcoꝛdat rõi:x aucti:⁊ ſeſui.
Ratõi qdẽ:qꝛ ncce ẽ ponẽ vłes foꝛmaſ
ꝓpt cogneʒ ⁊ pdicatòis vnionẽ. ſi igt
nõẽ integ cognitio niſi totũ eẽ rei co/
gnoſcat᷑: ⁊ noẽ cognitio niſi p foꝛmaʒ
ncce è aliq; foꝛmã eè qͥ ↄplectat᷑ totũ eẽ
hac aut dicim eẽntiã.⁊ H ẽ vłis foꝛma
yt diẽ Auicẽna. Dic.n.ꝙ eẽntia nihil
aliud ẽ q q4ditas rei vłis. ſiłr nõẽ pᷣa
vniuocatio niſi qñ aliq̃ in yna foꝛ cõi

reatr aſſiłant q̃ ð ipis eẽntiatr pdicat

foꝛma aũt in q̊ pluraaſſiłant no põt eẽ
niſi foꝛma vłis.qͥ po eẽntiałr pdicat᷑ de
ilł nõ põt eẽ niſi foꝛma totũ còplectẽs.
Foꝛma igtf vtis nõ ẽ aliud q́; foꝛtotiꝰ
q cũ de ſe nata ſit eẽ ĩ mult vłis ẽ. pti⸗
culat auũt nõ p additõem vlteriꝰ foꝛme
H p ↄiuctõeʒ ſui cũ mã:ex q̃ ↄiũctõe mã
appꝛopat ſibi foꝛmꝗ ⁊ foꝛ mãm:ſiẽ di/
ctᷣ ẽ S. Et qꝛ nũq́; foꝛ ᷓ̊ ſepataa mʒ
nũiq́; foꝛma vlis ſine pticulari. q;uis
gũt vnũ nõ ſit ſine alto: differt tñ vnũ
ab alto. quis.n.albedo ñ poſſit es ſine
coꝛpe:differt tñ a coꝛpe.vñ inſepabili
tas nõ põit iqẽptitatẽ oĩmodã.Cõcoꝛ⸗
qat etia h põ aucti.dic.n. phᷣus ꝙ cũ di
co celũ dico foꝛmã:cũ dico h̊ celũ dico
mõʒ. idiuiduũ ſup foꝛmã vłem nõaq
git aliq; foꝛmã ſᷣ ſolũ mãʒ. Dicit etiaʒ
HBoe.ꝙ ſpẽs ẽ totũ es idiuidui.̊ͥ foꝛꝰ
vtis q ẽ ſpẽs è foꝛma totiꝰq ↄplectit᷑ to
tu eẽ: ⁊ q ſufficiẽs rõ cognoſcèdi q;;tũ
ad eé ſbale. ⁊ h meliꝰ tactuʒ ẽ 3.diſ.iij.
Cõcoꝛdat et ſenſui.aliꝰẽ.n.oꝛdo ⁊ mo
q'i egreſſu ſpẽꝝ a gne:⁊ ĩ eductõe foꝛ-
maꝝ ð potẽtia mãe.nãt.n.dic q mã pꝰ
ſuſcipit foꝛmo elemẽtare:ꝛ mediãte il-/
la venitad foꝛmã mixtiõis: mediate il
la venitad foꝛmꝗ ↄplexiõis.qꝛ cõſide/
nat illa potẽtiã mãe n quã pꝑ opatõem
nze hʒ ĩ effem ꝓdire.methaphyſicꝰ po
cõſiderat vłes foꝛmas ſine eëntia in
qbres ſinglares hñt aſſitari põit ma
gis vle ⁊ minꝰ: ſᷣm ꝙ plura ᷑ pautioꝛa
hntaſſitarii illo.⁊ illud Iqͥ è pᷣ aſſila⸗
lio diẽ et gengnaliſſimü.illud vo in qᷣ

e pfecta aſſilatio diẽ eè ſpeʒ ſpaliſſimã
⁊ ꝓptẽa dicẽ ſpem addẽ aq gen“. H to-

tü venit ĩ re. Biẽ etiã genus ſimpliciꝰ

ſpẽ in płib⸗ repiri.⁊ hic ẽ gen ĩaliq

aſſitat deo mag q; ſpes:ĩ aliq enꝰ DHe

eni q; nobiliſſimꝰẽ in fine toti nobili⸗

atis ſit hʒ ĩ ſe oẽʒ pfectõeʒ: ita q ipe ẽ

ſimpliciſſimꝰ? oĩno ĩcoꝛuptibil.ẽ etiã
pfectꝰ ⁊ ĩ oĩmoda actualitate ↄſtitutꝰ.

creata vo ßᷣm ꝙ põt ſa emiplene aſſila

deoꝛ⁊ q̃ntũ ad rõem ſimplicitatis ⁊ in
coꝛuptibilitat mag aſſimilatei qð eſt

mag vte: qᷓtũ ad roeʒ actualitatis ma

gis aſſimilat minꝰvle. Haꝝ aũt du

an põnũ q fit ꝓbabilioꝛ ⁊ verioꝛ diffici
leẽ vigẽ ſtati in ipa coioſt. igeratõe. de⸗
ſcẽdẽti po ad pticulares opatões nãe

vigebit ↄſideratio phiꝛ methaphyſici

diuerſificari:nec poſſe bñ ſił ſibi corrñ
dere.alit.n.diffinitalbedo: ſiẽ potactũ
e:alit᷑ a ni ꝓducit. Diffinit᷑.n.p gen?
ſuũ qͥ ẽ coloꝛ:⁊ coloꝛ p gen?ſupiꝰ: ⁊ ſic
vſq; ad ſümũ gñiſ ſui.ſ nã in ꝓducẽdo
nõ ſᷣuat hũc oꝛdinè.hł ſic pducitalbedo
ſiẽ exigit opatio q̃litatũ elemẽtariũcũ
vtute lumĩs.⁊ iõ põ vltimo dca cõioꝛ ẽ
⁊ ĩtelligibilioꝛ ⁊ ſenſui vicinioꝛ. Hanc

igr iuxta viã cõem ſuſtinẽdo rñdẽ poſ-⸗

ſumꝰad qoõem ꝓpoſitã.qꝙ ſi foꝛma ptis
dicat ppe ſᷣm quã res ẽ oꝛdiabit᷑ ĩ gñe
quã methapbiſicꝰ hʒ ↄſiderare:rõ ſeia
lis nõ ẽ foꝛma vłis. Si aũt dicat᷑ foꝛꝰ
vtis foꝛma exiſtes ſᷣm eẽ incopletũ in
mã ⁊ ĩdifferès ⁊ poſſibił ad multa pdu
cenda:ſic põt dici rõ ſeĩał foꝛ vłis.Et
fʒ h̊ pʒ rniio ad oba qtũ ad vtraq; ptẽ
NRatões.n.q pbãt ꝙ rõ ſeiał nõ ſit foꝛꝰ
vłis loquũt᷑ de vłi ppe.rões po ad op/
poſitu adducte loquũt᷑ ð foꝛma pli hᷣm

aliã acceptõem ſm q́; foꝛma vtis dicit

qcũq; foꝛꝰ exiſtẽs ĩ potẽtia:ſiue ſit foꝛꝰ
totiꝰ:ſiue ſit foꝛma ptis.⁊ h pʒ diſcur⸗
redo p ſingula. MNaʒ illud qð Ppmo

obijcit ꝙ pus ẽ aĩal q; h nõ cogitꝙ rõ

ſeialis ſit foꝛma vłis ꝓpe dẽa. na hot
aial et q cũq; alia vłis foꝛma nõ djr eſſe
niſi p eductõem alicꝰſingulan.vñ au⸗
ctoꝛ.vi. pᷣncipioꝝ diẽ ꝙ nã ĩ his occul-
te opat. Ald illud ſiłr qð obijcit ꝙ
vleẽ ſimplieiꝰ pʒ rſio.veꝝ ẽ.n. ꝙ vle

aroe

ginniez4
Difen
oinatoe
cnigpo⸗
Silt
glicam
ſokſ
ncceẽt
int wi
ſigerat
eentu
ſuffct
gcn
etig.
Ninune
ſafnes
te hple
miporen
ſtaßil⸗
wotetis
trf
jactn
Ohgh
noppt
nim det
Nontmn
ociu
ſeccens:
llhen
hreſolun
4
.
ſpene⸗
AoeC
ntpoieo
ſel ꝛoda
Dfuccent
ſurcch

wiuzſ
degdi
Wmu
Npen
met
ſnelo

ſreg
azſälſnz

re,KR

ier e⸗
Umigteigdet
cnlitans
Hapautdn
toifi
Cernwöe de⸗
0haröes nie
Wüi
te
mini⸗
nitditſ
Aumuinpen
ents
ziſtini
ieunloil
u ſueſtie
jülugg
Hnocogid

le 11
Na A,
2 . ℳ
. „4 72
α.
4 4

2.

eſt ſimpliciꝰbim eã piã ſᷣm quã bʒ cooꝛ/

dinatõeʒ ad id qð ẽ min vle. ſ. bm eſſe
diffinitiuũ.ſᷣm aũt viã gñatõis ñ hʒ co
oꝛdinatõeʒ:niſi ſolum p acẽns.accidit
enĩ ꝙ p opatõeʒ nẽ pꝰ ſit aliqn genꝰq;
ſpẽs.ſpẽs aut nuq; ẽ qn ſit iqiuiduũ.
Ad illud qð obꝛ ꝙ cõſideratõi phice
aliqd rñdeti re.dð ꝙ veꝝ E.va.n. ⁊ rea
lis ẽ ſikitudo int etn Paulü. ita
ncce ẽ ponẽ aliqͥd ʒ ĩ q aſſiłant᷑.ſimłr
int hoĩeʒ ⁊ aſinũ reałẽ ſilłitudo. iõ cõ
ſideratio phica ñ ẽ vana.nec tñ oʒ ita
eẽntias reꝝ ꝓduci ſi icut hñt cognoſci:
ſufficit. n. ꝙ ſic ſe hantad eẽ ſiẽ ſe hñt
ad cogneʒ. ß nõ oʒ e ſic ſe hẽant ad p⸗
ductoeʒ. Ad illud qð obꝛ ꝙ foꝛma
pticulan dic ens ĩ actu ↄp leto.dð il
lud aᷣ mediãte puenit᷑ ab ente ĩ potẽtiã
ad eẽ ↄpletũ eſt àdãmò ens ĩ actu:qͥdã
mõ ĩ potẽtia:ſ Hnõẽ q cũq; mõens ĩ po

tẽtia:ſ illud qð hʒ oꝛdinatõeʒ ad h. 5

—

potẽtia mãe actiua q rõeʒ vłis nõ bʒ
ciſit foꝛma pticulan q;uis ſit qdamõ
ĩ actu:qͥdamòõ ĩ potẽtia. Ad iltd qð
obꝛ ꝙ hõ gñnat hoĩem nõaſi inü. dð gh

nõẽ ꝓpt foꝛma hüũanitatis:ſᷣ̊ H ẽ ppter

vim datã illi nẽ ad ꝓducẽdũ ſui ſike.
Ad vltimũ pʒ rnꝰ cõcedo.n.qꝙ potẽtia

illa actiua ñ ẽ foꝛᷣ ſingulan nec ignis

nec aeris:b Eĩdifferẽs ad vtuq;. iõ ex
illa qlʒ eaꝝ põt educi:⁊ Tillã qlibʒ eaꝝ
bʒ reſolui:⁊ illa dici põt rõ ſeĩat᷑.

Onſequenter

q̃rit ð a artiꝰ.ſ. ductõe aie

ℳ

ipiꝰ eue:et ꝑ ↄñs oĩs alteriꝰ aĩe ab aĩa
Ade. Et circa h̊ tria qrüt. Mꝛimu ẽ
vtꝝ aĩe oĩuʒ hoĩuʒz ſint vna ſba oiuer
ſer zodato ꝙ diuerſe:qritur vtꝝ ſimul
pł ſucceſſiue ſint ĩ eẽ pducte. 3? dato
ꝙ ſucceſſiue:qrit᷑ vtꝝ ai ſit extraduce.

Irca primum
ſic ꝓcedit᷑: oñdit᷑ aĩe oĩum
hoĩuʒ ſint na aia numero nõ viuerſe.
oẽ qð ĩdiuiduat᷑ ⁊ multiplicat adalte⸗
riꝰmultiplicatõeʒ ⁊ diuiduatõeʒ ſbalr

dependet ab illo.ſᷣ aĩa ĩtellectiua n de/

hendet ſbatr a coꝛpe cũ poſſit eſſe ſbatr
ſine illo.g nõ idiuiduat nec młtiplicat

ſm diuiduatõeʒ coꝛpis ł młtiplicatio
nez. IYtẽ pl'aſſiłant ĩ ↄplexiõe ⁊ nã
ↄuoꝝ hoĩuz coꝛpa q;ᷓ eiuſdẽ coꝛpis mẽ
bꝛa oiuerſa:vt caro mea carni tue oſ

◻

meũ carni mee. ſi vna aĩa pot ee viui

ficatiua diuerſoꝝ mẽbꝛoꝝ r ni coꝛpis

ita ꝙ ĩ illa mẽbꝛa diuerſas hʒ influeti/
as bm eon diſpões varias: vidi mkto

foꝛti vna aĩa poſſit eẽ pfectio duoꝛũ

coꝛpoꝝ ſibi ſiliuʒ. Itẽ m ktiplicatio
indiuiduis eiuſdẽ ſpẽi attẽdit᷑ ꝓpter
ↄbuatõez vt ppetuet es ĩ płibo qo ñn po/
terat ppetuariĩ vno: ł̊ aĩa rõłẽ icoꝝꝛu⸗/

ptibil: ſic.j. patebit.& vid ; ĩ en i ſit

mktiplicatõ m numeꝝn. igi i diuerſis
Hoĩb nõ numerat᷑: ſ̊ eſt eadẽ numero.
IZtẽ ſi aia ĩtellectiua ĩdiuiduaret᷑ ſʒ
coꝛpꝰ: pↄñs qð recipet Tilla diuidua/
ret õm exigẽtiã coꝛꝑiſ.ſᷣ aĩa ĩtellectiua
ſuſcipit foꝛmã vleʒ vtẽ vlis.g ſi foꝛma
exiſtẽs ĩ aia nõidiuiduat᷑: pari rõe nec
aĩa ꝓutẽè in H coꝛpe idiuiduari põt.
Itẽ ad h̊ q aĩa rot aliqd ite lligat ne⸗

ceſſe ẽex ſe itelligẽte itellecto fiat

vnü.ſ ↄtigit aiaſ diuerſox hoĩnʒz oĩno
deüũ ĩtelligẽ. ̊ntigit vnũ ⁊ id eis vm

ri.ß qcũq; vni ⁊ eidẽ ſunt eadẽ int ſe ſuůt
eadẽ.̊ᷓ aie pluriũ hoim ſunt vna ⁊ ea⸗

dem ſba numero. Ité act' ? officiũ

ſbe ſpuałẽ regẽ ⁊ mouẽ ſbam coꝛpalẽ

å ſi nibil ẽ ocioſũ ĩ nã nuqẽ pone ſbaz
ſpüalé qᷓ nõ moueat coꝛpalẽ.ß ſi diuer

ſe eent ſbe ĩ diuerſis hoĩbo c ztingat

eas ſeparia coꝛpibo ꝓpꝛijs ↄtigẽt eas
aliqñ ab actu ceſſare et ita occiſa eẽ. q;
ſi h incõueniẽs: incõueniẽs Eplures
boies diuerſas aĩas rõles hr̃e. Koñ̃
ſiẽ diẽ phus.ppꝛiꝰ actꝰbʒ fieri in ꝓba
mã.ſᷣ aĩia rõłẽ act' endelichia coꝛpis
hüani. cũ diuerſa ſunt coꝛpa huũana
diuerſe erũt aĩe rõles illoꝝ coꝛpoꝛũ p/
fectiue. Itẽ pfectõeʒ ⁊ pfectibile ne
ceſſe ẽ adinicẽ eẽ ꝓpoꝛtonabilia. g nec
pfectibile excedet pfectõeʒ:nec pfectõ
ipin pfectibile. ſi igit aĩa rõłẽ pfectio
coꝛpis huani: illa aia rõlis q̃ẽ pfectio
iſtiꝰcoꝛpis nõ ẽ pfectio alteriꝰ coꝛpis:
2 ita ĩpoſſibile ẽ ꝙ pficiat aliud coꝛpꝰ.
Item albedoẽ eẽ ⁊ eẽ vnũ ſine eſle

diſſictu. ſ v nũqðq; bʒ eẽ a ſua pfectõe
bbgceg ſug Ree

Sy

ergo diſtinetöem. ſi igf ho ab lvle vi⸗
ſtiguit᷑:& pfectio vniꝰ hoĩs a pfectö

Aalreri“, ß pfectio hoĩs ßᷣm ꝙ e hoͤẽ ipſa
aia röt: nõ tantũ bꝛutat. g. Itez
Hipm videtp deductõöem aq ipoſſibile
multiplex. Quoꝝ pm6. q; ſi eandẽè aĩa
ĩ multis hoĩbo:cũ vnſit ſcis alt igno
rans:vnꝰbonꝰalt᷑ malꝰ: vnꝰetiq odiat
altm:ſeqͥt᷑ tũc ꝙ duo gria erüũt ĩ eodeʒ
ſbo ſm numeꝝ ⁊ ĩ eadẽ pte:cũ ñ heéant
diuerſas ptes:⁊ iqẽ ipʒ ↄriabit᷑ ſibippi.
ꝙ ſi Hẽ ĩpoſſibile:reſtat⁊ illuq ex qᷓ ſeq
tur.ſ.vnà ⁊ eande aĩaʒ eẽ ĩ ptib hoĩby.
IVItẽ ſi vna ⁊ eadẽ aĩa ẽ in pluriba pꝰ
moꝛtẽ:nihil plꝰpʒ iuſtꝰq; im piꝰ.g boꝰ
fremanetirremuneratu: malũ impu-⸗
nitu. g mũdꝰẽ ĩoꝛdinatꝰ:⁊ deꝰẽ ĩiuſtPꝰet
ſtultq facitaliq bonũ. ſi adeo ĩ
pPolſlibile vt nõ tm ſitãỹ fidè ſ etiã ) rõeʒ
rectã:ĩpoſſibile ẽ plures hoĩes eandeʒ
diaʒ rölẽ hr̃e. Itẽ ſi vna aia rölis
ĩ diuerſis hoĩb:ò pꝰmoꝛtẽ nõeſt mag
bear'ynq; alt. ſi igf ad beatitudinẽ nõ
Puenit᷑ niſi ꝑ vᷣtutẽ:et mitiſi unt qᷣ i hac

vita nõ hñt virtutes. multi ſi unt q nõ

pueniũtad beatitudinẽ. ſi igr eadẽ eſt
oĩuʒ aia:nulli beatificant. g fruſtra fa
ctus ẽ hõ: fruſtra factꝰẽ et totꝰ muũq.
? ſi h ẽ oĩno falſuʒ ⁊ impiü:falſuʒ eſt ⁊
impiũ vnã aĩaʒ eẽ ĩpluribb. Geeaq
pdictoꝛũ ĩtelłintiãẽ noñdũ qi hac qõe
multi phantes multa dixerũt falſa et
vana. Quidã.n.phi crediderũt nõ ſolü
eanqẽ e aiam ĩ oĩbi hoĩbi: h etiã ĩ oĩb
aĩalib. crediderũt. n. aiaʒ n eẽ aliud qᷓ;
deũ.⁊ hꝰpoõnis fuit NMitagoꝛas ⁊ Har
ro:ſic dic Augꝰ.in li.de ci.dei de Dar
rone. Maxie aut h̊ putauerũt de aia
hua na ppt ſui dignitatẽ æ ſ Ppüalitateʒ
nti ad itellectũ agentẽ. q̃ntũ po ad ĩ-

tellectũ poſſibile crediderũt eẽ ideʒ qdᷣ 4

Ve:q qia põt recipe oĩa t ita denuda-
ia ea foꝛmis oĩbo.ᷣ auᷣt ponẽ nõ ẽ phia
led manifeſta inſipietia, Eu.n. ala ſit
rariabita teſmutabik: 7 bõitaſt ⁊c mali
tie ſuſceptibikoĩno de enñ põt. cũ itm
ſit foꝛmꝗ nobiliſſima int nales foꝛmaſ
dans actu ↄplemetũ coꝛpi:⁊ diſticta
ab alijs foꝛmis naliby: yle eſſe nõ põt.
Ali aut alit opiati furaĩa bana

ſiue ltellectuał m q ltelleuake vna&

ĩ oĩbo ñ ſolũ qtũ ad iĩtellẽm agetẽ: ß ei
Intũ ad ĩtellẽm poſſibilé. æ f q mouit
ad h̊ ponẽdũ fuit ipius aĩe ĩmateriali⸗

tas ĩcoꝝuptibilitas.q;.n. ĩmãtł e:et 4
Ccoꝛpe no deꝑendẽs: p coꝛpꝰnõ põt diui
dquari:cũ nec ſircoꝛpꝰ nec virt ĩ coꝛpe

vt diẽ phus.cum ſitiĩcoꝛuptibiłno in
iget miłtiplicari:cũ vna numero oſer
uari poſſit. Et h fuit põ ↄmtatoꝛis ſi up
li.de aĩa:quã etiã vult imponẽ Ariſ.et
trahẽ ex verb ſuis.tũ qͥa põit mũqũ et-
nũ:⁊ ita hoĩes ĩnumerables pceſſerũt.
tũ etiã qa pit ꝙ nulla ſit ſba ſpuakqñ
Hat coꝛp mouẽ.qꝙ ſi diuerſe aĩe eſſent
ĩ diuerſis hoĩby aliqñ ceſſarèt ab actu
mouẽdi cũ ſepant᷑.eent eti infinitea/
ctu cũ mot celi nõ habuerit pnci ßm
phᷣm. Ad vitadas aũt obiectoeſ inriü
adductas diſtiguit ↄmtatoꝛ tres ptes
in huana aĩa.cuiꝰ nba ſunthᷣ ſup.ʒ. de

aĩa.Opinadũ ẽ ĩ aĩia ſunttres ptes

iĩtellect'.qᷓꝝ vna ĩtellect'recipies.=

aut efficièſ. ʒaauũt factũ. due illaꝝ ſüt

et ne. ſ. ageſ: ⁊ recipieſ. ʒo? gñabił ⁊ coꝛ
ruptibi?᷑. aiaʒ aut terti qm diẽ gñabi⸗
lẽ ⁊ coꝛuptibilẽ vocat ĩtellẽm paſſiuũ
Tiltd diẽ nibilaliud ẽqᷓ; imagiatio.
Vñ pꝰmoð ſbiugit. Intellect paſſi⸗
nus ẽ coꝛuptibił:⁊ abſq; ̊ nihil ĩtelli
git. p ĩtellectũ auùt paſſiuũ itelligo vir
tutẽ imagiariã. vñ vult dicẽ: ꝙ fiẽ ĩ vi
ſu coloꝛ:⁊ ẽ lux:x ẽ oculꝰ vides: ſic in
ĩteflectu ſe hʒ ꝙ ſpẽs imaginarie ſunt
ſiẽ coloꝛ:ĩtellectꝰ ages ẽ ſi lux:intelle
ctpoſſibiłẽ ſi oculꝰ.x ſiẽ ex curſu illo
rũ triu efficit᷑ viſus:ita ex curſu illoꝛuʒ
triũ efficit itellectꝰ.⁊ ſicex diuerſitate
vel defectu coloꝛis cauſat᷑ diuerſitas

pvel defect'actus viqẽdi: ſic ex diuerſi

tate exñte ĩ ſititudinibs imagĩarijs vel
ſmagiatõe cauſat diuerſitas i inteile-
ctu pluriũ ⁊ defectꝰ:etiã act iteltndiĩ
eodẽ hoĩe.qꝛ nihil ĩtelligimꝰniſi ifan⸗
taſmate.⁊ ꝓ tãto diẽ phus coꝛũpi ĩtel
lectũ quodã intericoꝛupto.ĩtellectuʒ
inq; nõ quẽlʒ: adeptü. Et ꝑ H̊ q dicta
ſunt nitit᷑ declinare incõueniẽtia q ad

hãc opionẽ ſequũtur.qtucuq; aut hãc
opinioneʒ coloꝛet peſſima ẽ c heretica.

Eſn.
nenis
nmaee⸗
gaia⸗
Si3
gialia
ſasin
eidi⸗
ctü⸗/
mie⸗
Tafl
dine
nibi
ſel
huct
ndt
iuginn
ircci⸗
ücoti
Mpitnte;
giasrol
es.
itellon⸗
Prict
turßem
gtoea
fo
detni⸗
wrp
llipeo⸗
Cuntaam
cüree
nr
ad
bn
Naii
ſtpp,
thdan
moone
lnidinie
ſürnteis
sn
astn
glarect
ſiile
Acmkte
Vileſs
ſäftea
Penin
ſ

Roſel: 1
„⸗ pſe
teel⸗
KMee .
Angdesle
Wlils „N.. n
ALDomg
i⸗ NM
s t,,.
„ Kimgengt
De. . . ei Al

„

18 Ned:
e,. n
. en.
4 , I N
.
Whlpdin
„
n 7
kinpne di
„ ⸗
Dcg mirnidi-
nor, .

AN
R

Uuſe laſoüti
* . ,
ſen⸗ , 5 .
ndienſeieeſſe
ncckaraaden

ae
—NAed ee Ana Ge
Rerſenee
N

. .
Meeetn
Nade Wch.

%&
Ee eere
elſe,
AͤhLCDNWS
. . 4 4 4
neees⸗
4
, 39

—
4 M

,B
E EEEee
we.
.. . .,,
—vHEE ⸗
/ ſ. .
btilikli
DKNLDWUIII
„
Ainiitelliadvr
AE N
„ .
e ey ſiije
NS.
8
tee
Nan bicgee EY
TꝑR5E—
. e,
*% * daem
5 Re
* 11
ze z
is lru
UREN
R “
ℳ

—
ei WW

I.TMANR
„ ſec
14 EII VNNY
„ 4
,Krauund
„„ ,
roneſtii
/ ert
ror ect dluenl
4. ae
õ
. .4
Küllen m 4
Fobencn
4 ciueni

Eſt.n. coñ xpianã religionẽ dũ aufert
meritoꝝ retributõeʒ qͥñ eẽt ſi oĩm aia
vna eẽt.ẽ etiã rcaʒ rõeʒ. Olanũẽ.n.

aĩia ĩtellectiua ẽ pfectõ hoĩs ſᷣʒ hõ

Sisꝗ hoĩes nõ ſunt diuerſi ſolũ ſᷣm ꝙ
gialia ſ̊ ſᷣm ꝙ hoĩes:nõ ſolũ hũt diuer

ſas imagĩatões ⁊ aĩas ſenſibiles:ĩmo

et diuerſos ĩtellẽus etaias rõles.Eſt
etia õᷣ ſenſibilẽ expiẽtiã: qm diuerſi ho
mies diuerſas hnt ⁊ grias cogitatões
⁊ affectões.OQ ſi tu dicas ꝙ h̊ veĩtex
diuerſitate ſpeꝝ exntiũ ĩ imagiatõe:H̊
nihilẽ.q;ꝛ ñ ſolũmõ diuerſificant᷑ ĩ his
ĩtelligibilib qͥ exhũta ſenſu:ĩmo et in
his q ſuntẽ oẽʒ imagĩiatõeʒ: ſiẽ ſũt vir
tutes q itelligũt ꝑ ſuã eenti:nõ ꝑ ſpẽʒ
imagĩariã. ſiẽ et ipe deꝰ quẽ qͥdã dili
gũut:qdã ↄtemnũt.Hãc igr̃ ponẽ repu⸗
diqdo taq́; hereticã ⁊ falſa: dð ẽ ſʒ fidẽ
⁊ vitateʒ ꝙ diuerſi hoĩes diuerſas hñt
aĩas rõles.⁊ cõcedède ſuntrões h̊ ꝓpbã

tes. Ad iltd aùt qð pᷣvobꝛ inriũ q;

ĩtellẽus ñ depẽdeta coꝛpe igr᷑ ab eo n
pt ĩdiuiduari.dð ꝙ ĩtellẽus ĩdiuiqua
tur b̊m coꝛpis ĩdigètiã:ñ tñ ei idiuidu
atio ẽ a coꝛpe ſ̊ a ppꝛijs pᷣncipijs:mã.ſ.
⁊ foꝛſua:qs de ſe hʒ ſiẽ ĩ ſe ſbſiſtit: ſiẽ

detmiatũ ès. Ad iltd qð obꝛ ꝙ vna

aĩia põt pficẽ diuerſa mẽbꝛa.dð q; nẽ
ſite: ꝓ eo ꝙ oĩa mebꝛa ↄtinuat?⁊ redu⸗
cunt᷑ ad vnũ pncipłe mebꝝ ĩ coꝛpe me
diate ꝗẽ ðᷣfluxꝰ:mot:⁊ ſenſus ad alia
mẽbꝛa:vt pʒ ĩ coꝛð.diuerſoꝝ aut hoĩuʒ
coꝛpa no ↄtinuat᷑ nec reducut ad vnuʒ
mẽbꝛꝝ.⁊ iõ nõ pnt hr̃e vnã pfectõeʒ.
Ad illd qð obꝛ ꝙ młtiplicatio nuerał

fit ꝓpt᷑ ↄpuatõem ſpẽi.dð ꝙ ſiẽ ĩ pcedẽ

tiba dẽm ẽ᷑:hec nõẽ tota cꝗ nec pcipua:
ĩmo pᷣncipatł rõ ẽ ad maiĩfeſtatõeʒ bõi⸗
tat diuĩe.et ̊ pcipue è ĩ aĩiab qͥ multe
ſüt vt eis diſtribuat᷑ gr̃aꝝ vi młtifoꝛmi

tas:⁊ ↄpleat᷑ illiꝰ ſupne ciuitat itegri ·

tas ⁊ nüeroſitas. Ad illd qð obiq
aia recipit foꝛm vłeʒ vtẽ vłis.dð q; ⁊
ſi illa quã aĩa recipit ſit vłis p ĩidriam
ad młta ſingłaria cognoſcẽda:tñ reue

r ille ſpeſ q aĩa qdã acẽniſ ſiglaf
q qlificat ⁊ diſpoit ipam aĩaʒ:⁊ ĩ diuer

ſis aĩiabo diuerſificat᷑:ſiẽ ſeia q ĩ diuer

ſis cogſcẽtibꝛẽ alia ⁊ alia: quiſ ſit ð re

vnica. Et ꝑ h̊ pʒ rnoad ſeqns qñ dr ꝙ
ad actũ ĩtelłndi rerit᷑ ꝙ exr ĩtellẽo ⁊ in
telłnte fiat vnü.̊ itelłr q;tũ ad ſpẽʒ qͥ
vnit᷑ ĩtellẽui nõ q̃ ntũ ad ipʒ obᷣm ext᷑n/
ſecũ.illa aũt ſpiſ q ĩtellẽui vnit᷑ hʒ ↄpa
tõeʒ ad ĩtellẽmĩ qͥ ẽ: ⁊ ad obᷣm ad qð:
⁊ qð repñtat.et q;uis ĩ ↄpatõe ad obᷣm
hẽat vnitatẽ qdamõ iĩ diuerſiſ cogſcẽeti

— + +—

bꝰ. q; ad idẽ inq;tũ ẽ rõ⁊ ſiłitudo e dẽ.

tñ ĩ ↄpatõe ad aĩaʒ ĩ qͥ ẽ hʒ diuerſitatẽ
⁊ põt poi ex ð ſpebo recepſ i duobi ſpꝑe
culis:łi duobo ocuł. Ad ilłd qð obᷣꝛ

ꝙ ſbe ſpiał offm ẽ mouẽ coꝛpꝰ.dð q il
lud arguꝰꝰduptr deficit. MPꝛiqͥdẽ qꝛ
ꝓdt h̊ nõ ð ſba ſpuał᷑ oncipatr fca.ceſ⸗
ſabit.n.oĩs mot qð ignoꝛauit phus.
vñ vana c rõ ſua qñ aſſũpſit nüeꝝ mo⸗
toꝝ ſʒ nůen mobiliũ ⁊ motuũ.mito.n.
ſũt płes ãgłi q; ſint oꝛbes qͥ mouẽt.nõ

eni facti ſut ad Biſ ad fruèdũ vo. Befi

cit etiã ĩ H ꝙ; ⁊ ſi aia ſeꝑet᷑ a coꝛpe:reſu

met tñ aliqñ coꝛpꝰſuũ ꝑ reſurrectõem

qð phᷣus et ignoꝛauit.et iõ nõ ẽ mirũ ſi
ĩ huiõi defecit.ncce c.n.ꝓ phantè ĩ ali-
quẽ erroꝛem labi:niſiad inuet᷑ per radi
um figcgei.

,Ecundo queri

tur vtꝝ aie oĩm fuerut ſit ꝓdu

cte?et ꝙ ſic vr Job. xl. Ecce vehemoth

quẽ feci tecũ. Job fcus? ſił cü lucife
ro.ſ̊ ñ ẽ fem coꝛpꝰ:ꝗ ñ ẽ facta aĩa.ꝗaia

3 ob fca ẽ ſił c lucifero. pi rõe ⁊ ali⸗

ꝝ aĩe hoĩm ꝓducte ſüt ĩ pᷣmoꝛdio.
Itẽ ãgli ſił ꝓducti ſũt⁊ coꝛpa celeſtia
ꝓpt iĩmoꝛtłitatẽ ⁊ ĩiconuptibłitatẽ.ſi ꝙ
gie roles ſũt hꝰdi.vr̃ . Itè aie oẽs

eq̃ł ſut duratõis cũ ãgełex pte pꝰ.ꝗ pi

rõne vr̃ ꝙ debeat eẽ eq̃lis duratõis ex

pte an.Soes ſił c ãget᷑ fuerũt create.
Itẽ nõẽ aia ꝓpt coꝛpꝰ: ſ̊ coꝛpꝰ ꝓpt
aĩaʒ. ꝗ poti coꝛp debẽt foꝛmari ſᷣm exi
gẽetiã aĩe q; aia ꝓduci ſᷣm exigẽtia coꝛ⸗
pon.ſ illdad cexigẽti fitaltm p?ẽ. g
vr ꝙ oẽs aĩe anq; ſua coꝛpa ſit pducte

fuerüt. Itẽ repimꝰſpm p naʒ ſuã

ẽ oĩno ſepatꝰ:⁊ ſpm qͥ ꝑ nas ſus ſpẽ cõ

iuct. vr ꝙ ſit repire ſpm qͥ ſit natꝰ et

ſepatꝰ⁊ piuctꝰ. taau᷑t ñ ẽ niſi aia hůa

na.ꝗ ſiaia bana de ſua na ſepata:g
o 3

vigff ꝙ aĩe ſepati a ſuis coꝛpibꝰ debue
rũt ꝓduci⁊ ita ſi. Ad oxppovargui
tur ſic in pẽ. Qui finxit ſigillatĩ coꝛ.e.

Blo. expoit.i.aĩas. aĩe fce ſũt ſigilla
tim ⁊ ſucceſſiue ſicẽ ⁊ coꝛpa. Itẽ Au
guſ.ĩ li.ð eccł.dog. Tenẽqũ ẽ gaie nõ
fſũüt create ſibt. Itẽ Hvidqr̃ rõe. Siaĩe
eẽnt create a nã:aut hr̃ent vſũ rõiſ:aut
nõ. Si nõ:qro qͥd ipediret:⁊ cũ ñ ſit da
re:reſtat ꝙ ſi ſi ł odite fuerüt ſtati habu
erüt vſũ rõis.⁊ ſi H: ꝗ̊ meruerit deme
nyerit:qͥn vtuqᷓ; 3 A[ po'. ro. ix. Anq́;
boi hmalialiqͥd egiſſẽt. Itẽ ſiaĩe fue
rũt ſił create:aut volũt veĩre ad coꝛpꝰ
qut n.Si volũt:cũ coꝛpa illa ſint infe⸗
cta ⁊ pẽalia:g ſũt impie ⁊ ſtulte cũ veĩ⸗
ant volutarie ad ᷣhendã culpã⁊ penã.

Si nolut ⁊ mittũt ĩ coꝛpa. cũ ſint in
noctes fit eis ĩiuria:dũ aũt infligit p

na q; cõmiſiſſet culpi. Itẽ aĩa q;diu
ĩ coꝛpꝑe mole coꝛꝑis guat᷑.ꝗmeliꝰẽ ei
⁊ pfectiꝰẽ eè ex carnẽ q; ĩ carne.ſᷣ ñ è oꝛ

do ſ̊ puerſio ꝓcedẽ ad ſtatũ min pfem
a ſtatu mag pfco.ſi igr deꝰ⁊ nã oꝛdĩia⸗

te facit qcq facit:nec oꝛdie nẽ nec ꝓui
detie diuie decet aias ſił᷑ creari ⁊ poſt

modũ coꝛpibo vniri. Ad h̊ et faciüt

rões qs adducte ſunt de aĩa Ade:vbi

ondit᷑ ꝙ aia creata fuerit i coꝛpe non

an. Wead pdictoꝝ ĩtelntiã ẽ nota⸗
du ꝙ circa ̊ triplex ẽ modꝰdði.vnꝰ ſᷣʒ
eſtiatõeʒ aliqͥn phoꝝ:alt᷑ ſjm iuentõeʒ
Arũda hereticoꝝ. ʒꝰpʒ inſtructõeʒ ſcõꝝ
doctoꝛn. Primꝰmod dðiẽ aie
fuerũt ſił create ĩ ſtelłpib⸗.⁊ pꝰfoꝛma
tis coꝛpibo ſibi ydoneis ad h̊ coꝛpa vi⸗
uificãda deſcẽdũt ꝑ lacteũ celũ ⁊ alioſ
oꝛbes plãetaꝝ.⁊ pꝰmoð coꝛupt coꝛpi
beilluc reuertut᷑.et pꝰmoð loco ſuo et
tpe itm deſcedũt.⁊ cũ deſcẽdut obliui⸗
ſcut᷑ pus cognitoꝝ.⁊ cũ aſcẽdũt obliui
ſcũt᷑ maloꝝ qĩ coꝛpe habuef̃t. Hecaũt
PHPlatõis fuit ⁊ ſuoꝝ ſeq̃ciũ.⁊ hanc
multu nitit᷑ appꝛobare. Macrobi er⸗
planãs ſõniũ ſcipiois.hᷣ pe iſta põ plꝰẽ
ſomniũ q; aliqð dẽm autenticu. Pꝛi⸗
mũ qdẽ qꝛ tał creatio ⁊ deſcẽſꝰ ⁊ aſcen
ſus nlłaʒ oĩno põt hf̃e certitudinẽ: cuʒ
nemo poſſit Houicẽ rõcinãdo.nemoetᷣ

fit q poſſit dicẽ ſe taliũ recoꝛdari.= po.

qaa: maiĩfeſtq̊ otinetabſurditatẽ. q; dum
Pit talẽ aĩaꝝ circłatoeʒ: poitꝙ aĩa nõ

Ilt pa coꝛꝑis pfectio:cũ pmꝰact ĩ ppᷣa
mã hẽat fieri.põit etiã ꝙ nlła poſſit eſſe

btitudo:cũ illa nõ ſit vbiẽ pꝑetuitas ?

certitudo.ſic onñdit Aug'. de tri.xiiij.
z mod“ dòi ẽ ꝙ aĩe hüae ſił fuerüͦt

create ĩ celo cũ ãgel:vtpote qᷣ ſütei dẽ
nẽ.⁊ pꝰmoð ad ſuggõeʒ dei tenebꝛarů

peccauerũt:⁊ merito illiꝰ pcc̃i in coꝛpa

ſunt detruſe taq; i carcẽs vt ibi purgẽeẽ

⁊ cũ purgate fuerit ad celeſtẽ pr̃iaʒ re⸗

uocẽt᷑. Hec aut põ ẽ hereticoꝝ qͥ dicũt

manichei.⁊ nõ ſolũ ẽ j̊ fidẽ catłvlic:ſ

etiã phiaʒ:⁊ etia ſenſibilè expiẽtiam.
Noñ fidẽ catholicã ẽ cũ ppataĩas ante

peccaſſe q; coꝛpibo eẽnt vnite.cũ dicat

A poꝰ. de Jacob⁊ Eſau Ro.ix.A nqᷓ;

Aliqͥd bõi ⁊ mali egiſſẽt. Ponat et nul
la aĩiaʒ danari finatr ⁊ ita timoꝛẽ dian
ferat ð coꝛde.Coñ phiaʒ ẽ dũ poit aĩaſ

circuire diuerſa coꝛꝑa cũ ꝓpa foꝛꝰ:etiã
ꝓpa mã at fieri:dũ etia poit ꝙ coꝛpꝰ
ↄpꝑpat᷑ad aĩaʒ ñ ſic pfcibile ſ̊ ſiẽ carcer.
ꝙ ſi ven ẽ hõ ñ ẽ nᷣa ſpès cũ ex aĩa ⁊ coꝛ

poꝛe nõ fiat vnü. roeʒ ⁊ ſenſibilẽ expi
entiã ẽ.qa videmꝰ aiaʒ q̃ntũcũq; bona

nollea coꝛpe ſepari.ſᷣm ꝙ dicit Apoꝰ.
NVolumꝰexpoliari ̊ ſuꝑueſtiri.ꝙ miꝝ
ect ſi ad coꝛpꝰ nalẽ aptitudinẽ ⁊ iclina
tõeʒ nõ hr̃et ſiẽ ad ſuũ ſodaleʒ:ñ ſic ad
carcerẽ. Nidemꝰ etiq ꝙ nihil nouimꝰ
niſi ea qͥ pꝰq; nati ſumꝰ didicimꝰ:qdð nñ

ect ſiaĩe nẽ a pᷣmoꝛdio create fuiſſent:
⁊ ĩ ceęlo ꝑeccaſſent.multa.n.alia ſcirẽt.

ſitu dicas ꝙ mole coꝛpis oppꝛeſſe
ohliuiſcut᷑.qro tũc qre ĩ ꝓceſſu tpis nõ
recoꝛdàt aliq: Tertiꝰmodꝰ dðiẽ ꝙ
gie nò ſunt ſił create:ſ̊ ſucceſſiue ꝓdu

cunt ĩ ſuis coꝛpibo.⁊ ĩ H ↄſenſerũt oẽs
cativlici tractatoꝛes.et adeo certũ ẽꝙ
nõ licet alicui dubitare de aĩabo alioꝛũ
hoĩuʒ ab Adã. Mã de aia Ade videt᷑
dubitaſſe Augꝰ.ſr̃ Heñ.ad lr̃aʒ:vtrůᷣ
fuerit an coꝛpt ĩ coꝛpe creata.de iſtis
aũt nõ dubitat:ĩmo ipꝛobat qꝙ añ coꝛ⸗
pus ꝓducte fuerũt duplici rõe mouete
circa aias alioꝝ hoĩm q̃n nulla repit᷑ i

aĩa Ade. Mꝛitẽ qaĩe cu coꝛpibo vniũ

tur:oꝛigialem culpã phüt ⁊ inficiütur:

yt
lis ne
ger⸗
lope
Zlia
geſ
pſen
niſc
bac
R
i
A
der
liu
fie⸗
Har

62.

ſcqi
Iſone
tnrfm
gaüen
grarc
itelkn
bꝛd
adi
ſunte
iſtisn
leciir
fuenit,
de ohe
Nönria
nitatin
ciie
Wülun
an
en
glierd⸗
copi
loqn
bck
(opt
uin
natoe
8
apte⸗
n dd
hrepe
emman,
dtalii

4
48*

G huin
Wönrie
oſteſe
416 eee. .
Nez deic
leeleſtepfin⸗
EPeacn

”äü
„.

6 .
es akei
„7ᷓ 1.)
dil
ſupucſtmyn
pcicncinetnn.
ſogleiſi
ug nibimmn
ta
AnNN
ans ⸗
. zetſuts
cireicluche
Zn vo d
„
is enſeni
—R L .
ct odcoin
Iredeia/,
decia e 4
Heiadli

4 % 1 V
ihicto .
AIEN
ee.

ita ꝙ nullã hñt eulpã actualeʒ:ergo in
eis nec meritũ nec ðᷣmeritũ potuit pce
dere:nec libꝛi arbitrij vſus:nec deliba
tio veniẽdi vel nõ veniẽdi ad coꝛpꝰ.
A lia pᷣo rõẽ: qͥa aĩe nr̃e a ſua pᷣma oꝛi-
gĩe ſunt ignoꝛãtes: nec nouerüũt iſta

p ſenſus addiſcũt.nõ.n.addiſcẽ ẽ remi

niſci:vt pbant ſancti ⁊ phi.⁊ iõ ale nr̃e
hac duplici ðᷣcauſa nõ pñt dici añ coꝛ⸗/

poꝛa pducte.tũ ꝓpt ignoꝛatiã.tuʒ ꝓpt᷑

oꝛigĩalẽ culpã:q̃ꝝ neutm fuit ĩ anima
Ade:q in coꝛpe fuit infuſa.⁊ iõ maꝗ
de illa dubitauit q;ᷓ de iſtis. Mꝛobabi
liuſ tñ ẽ de illa dicẽ ſic ð oñſum fuit ꝙ
fuerit creata ĩ coꝛpe.Be iſtis aũt ñ ſo⸗

lü debe mꝰopĩari ꝓbabłr:̊ eſ cogimur

credẽ fidełr ꝙ añ coꝛpꝰcreate ñ fuerũt
Hᷓ oẽs catholici ſentiũt tractatoꝛes:et
ſic q iuenit᷑ auctas eoꝝ q̃ videat᷑ ali⸗
uꝗ ſonare:pie intelłnda c.qͥa vłloquũ
tur ſm alioꝝ opĩoem.vł ſi ᷣm ꝓpaʒ lo
quũtur:ĩtelligũt ꝙ aĩa puſq; coꝛpi vni

atur creata c.nõ oꝛdiĩe tꝑis ſed nẽ.⁊ ſic

ĩtelłnda ſunt vba Grego.niceni.⁊ ver
ba Bam.⁊ vba Augꝰ.i li.ð aĩa et ſpũ.
qͥ diẽ ꝙ cupiditas ⁊ iraſcibilitas pᷣ in/
ſunt aĩe q; ipa vniat᷑ coꝛpi. In oĩbo.n.
iſtis mag notat᷑ oꝛdo nae q; tpis. Cõ⸗

cedẽde ſuntigit᷑ rões ondẽtes ꝙ aĩe ñ

fuerũt ſił create. Ad illud qð obꝛ ppꝰ
de Job. dðᷣ ꝙ tecũ nõ diẽ ibi aſſociatio
nẽ qᷓntũ ad ſiłtatẽ duratõis: ̊ diẽ ↄfoꝛ
mitatẽ in ꝑticipatõe rõis.q̃ſi dicẽt.feci
tecũ.i.ſilem tibi. Ad illud qð obꝛ ;
ãgłi ſunt ſił creati qꝛ ĩcoꝛuptibles.dð
q iſta nõ ẽ rõ tota.ſᷣ q;ꝛ ſunt ĩcoꝛuptibi
les ſᷣm ꝙ nõ hnñt inclinatõeʒ ad alicuiꝰ
alteriꝰ rei pfectõeʒ.aĩa vo cũ ſit pfectõ
coꝛpis nãlẽ hʒ inclinatõeʒ ad coꝛpꝰ.et
iõ q́;uis ſit ĩcoꝛuptibił ⁊ a coꝛꝑe ſepa/
bilis.dʒ tñ tũc ꝓduci qñ fca ẽ foꝛmatio
coꝛpis ſᷣm exigẽtiã incliatõis ad coꝛpꝰ
qua nõ ẽ ponẽ ĩgeł. Qui aũt hãc ĩcli
natõeʒ negat eè in aiab ĩdiget ſenſu.
Ad illud qð obꝛq oĩs aĩe duratio
a pte pᷣẽ eqlis duratõi angłi g̊ ⁊ a pte
an.dð ꝙ non?ð ſiłe.qꝛ duratio cuit᷑ni a
pte pꝰẽ infinita.⁊ infinituʒ infinito nõ
E maiꝰ.⁊ iõ niła ſba ſpuał᷑ ĩconuptibił
põt aliã excedẽ q;tũ ad duratõeʒ ex ꝑte

p. öntũ aũt ad duratõeʒ ex pte añ è fi

nitas.⁊ ex illa pte pot eẽ exceſſus.⁊ ex·
cedit duratio àgłi duratõeʒ aie ꝓpter
nãm aie p quã hʒ vniri ꝓbo coꝛpi vt ꝑ/
fectibili. Et qꝛ coꝛpa nõ decuit ſit eſſe
ſed ſucceſſiue pduci.ſpus ſiłr hůanos
optuit nõ ſił pduci ̊ ſucceſſiue. Ad
illud qðᷣ obꝛ ꝙ coꝛpꝰ ẽ ꝓpt aiam. dð ꝙ
ven è. ſ tñ non oʒ ꝓpt᷑ ̊ aĩa pcedat
ſm rẽ:ſ̊ ſolũ ſᷣm intentõeʒ artificis. fi/

nis.n. ⁊ ſi pcedat in intentõne:tñ bʒ ſe

quiĩ executõe. Ad illd qð obꝛ ꝙ de
beret eè ſpus qͥ mõ ſit ſepat mõ ↄiũct
dð ꝙ illa ↄbinatio nõ ẽ ↄgrua:nec de⸗
bet es p nãʒ.ſpũs.n.qͥ nalrↄiũgit᷑ coꝛpi
nũq; natè a coꝛpe ſepari: nec ꝓpt pe-
nã pcci.cij.n.ſit ĩconuptibił ſm nalem
inſtinctõeʒ:dʒ ei aptari coꝛpꝰĩconupti
bile cu nõ poſſit ab eo ſepari abſq; do/
loꝛe.⁊ i illa tertia dria ſpũs ñᷣ dʒ nãtx
repiri. Moſſet tñ dici ꝙ ↄpetẽtiꝰẽ aiaʒ
manẽ p coꝛpꝰq; an:qa ĩconꝛuptibłe ne
ceſſarioexeedit conuptibile duratone

ex pte pꝰ.ſ̊ cõmetiri ſe põt duratõne ex

pte an.⁊ hͥ qdẽ decebat eẽ ĩ aia ⁊ coꝛpe
cũ ꝓpoꝛtio debeat eè ꝑfectõnis ad ꝑfe
ctibile qᷓnta põt eſſe.
Ertõ queritur
ſuxpoſito ꝙ aĩe ꝓducant᷑ ſuc-
ceſſiue vtu aĩa rõlis ſit extraduce?: Et
q ſic v Geñ.xlvij. Omes aie q egreſ
ſe ſunt de femoꝛe Jacob.lxxij. Si tu

dicas ꝙ aĩa nõ ſtatibip ſba rõli:ß p vi

ta carnali ſiue hoĩe exterioꝛi. Obyjcit᷑
de HBeñ.ij.in foꝛmatõe młien nũq; di⸗
cit᷑ deꝰinſpirauerit ĩ eã ſpiraculũ vi-
te. ̊ vidr̃ ꝙ; tota młr ðᷣ Adã ꝓducta fu
erit qᷓntuʒ ad aĩam ⁊ qᷓntuʒ ad coꝛpus.
Itcẽ ad Eph.ij. Maſcimur oẽs na-
tura filnj ire. h̊ nõ ſumꝰ filij ire ex parte
carnis ſᷣ ex pte aĩe.nec ſumꝰ⸗ filij ire: ni
ſi qꝛ ſumꝰfilij Ade: aĩa nr̃a ꝓceditex
aĩa Ade. Itẽ hipm vidr̃ rõe.actus
gñandi ẽ entis cõpleti.tũc.n.vnũqðq;
ↄpletuʒ ẽ cũ põt gnare tale q̃le ipm c.ꝑ
aia huana int oẽs foꝛmas nales è pfe
ctiſſima. S ſi alia foꝛma nã lis hʒ poten
tiã multiplicãdi ſe ĩ diuerſis matems
ſiẽ vna flãma ĩ diuerſis candeł:multo
O 4

—

foꝛtiꝰ;̊ pior̃ eſſe in aĩa rõli. Itẽ vis
gratiua pᷣncipatr reſidet penes aiam.
g̊ ſihomo gñat hoĩeʒ:cũ gnatio ↄſiſtat
in ꝓductõe ſilis pncipaliꝰ ꝓducit aĩaʒ
q; carnẽ.ꝗ ſi caro ẽ ex carne multo foꝛ⸗/
tius aia ẽ exduce. IYtẽ eq̃ magna vł
maioꝛ cõgruẽtia hoĩs ad hoĩem qᷓ ſit
bꝛuſ̃ ad bꝛutũ:et ꝑpfectioꝛ ẽ vis gñatiua

in hoĩe q; ſit ĩ aliqͥ bꝛuto aĩali.ſig bꝛu/

tũ totałr põt ꝓducẽ bꝛutũ:⁊ q̃ntũ ada⸗/
nimõ:⁊ q̃ntuʒ ad coꝛpꝰ:nõ ẽ ncce aĩiam
bꝛutoꝝ creari.multo foꝛtiꝰ vidr ꝙ ani⸗/
ma rõtł᷑ poſſit traduci:et pꝑ coitũ ſeĩari.
Itẽ h̊ vidr̃ p deductõeʒ ad ĩcõueni
ens.aut.n.aĩa rõłẽ pꝑ ꝓpagatõem:aut
pcreatõem. Si p ꝓpagatõem:habeo
ꝓpoſitũ.ſ.ꝙ ſit exduce.Sip creatõeʒ.
cũi deꝰcuiꝰẽ creare nibil poſſit ł debeat
inoꝛdĩate facẽ: vidr̃ ꝙ ſic adulio ñ dat
gr̃aʒ qͥ imediate ꝓcedit ab ipo: ſic etiã
coꝛpi p adultiuʒ gñato ñ debeat infun
dere aiam.qꝙ ſi infũdat:p idr̃ eẽ rephen
ſibit᷑ ⁊ accipe coitũ adulterj. Lõtra
Aſa.lvij. Omeʒ flatü ego feci. ↄſtat ꝙ
de flatu coꝛpali nõ ĩtelligit.gᷓ de flatu
ſpuᷣali q ẽaĩa rõtł. & ſi ſolꝰdeꝰ inſuffla⸗

uit in faciẽ Ade ſpiraculũ vite:ita cre-

at aĩiam cA?lʒ hoĩs. Itẽ phus in. xyvi.
ge aĩalibo.S olꝰ ĩtellẽus ĩtrat ab extn
ſeco.ſꝑ ſi traducent᷑ n intraretab extn
ſeco. gaĩa rõt nõ ẽ educe. Iteʒ rẽe
vidr̃.oẽ qð ẽ ꝑ nãm ꝓpagabile ẽ ꝑ naãʒ
conuptibile.i aĩa rõlis m phos:⁊ ſm
etia oẽs leges et ſectas ẽ ĩconuptibitł᷑.
no e p naʒ ꝓpagabił.g non exduce.
Itẽ ſiaĩa ẽ ẽduce:autq;aĩa è ex car
ne:aut aĩa ex aĩa.Ex carne eſſe nõ põt.
qm impoſſibile ẽ ex coꝛpe fieri niſi coꝛ-
pus.aia aũtẽ nõ coꝛpꝰ:ſiẽ multipłrp/
bat phᷣus:? Augꝰ. Si ex aĩa:aut ꝗ ex
toto:aut ex pte.ex pte nõ:qꝛ aĩa ẽ ſim-
plex. ſi ex toto: gcu aliqͥs gñet aliqueʒ
cu det ei totq aĩaʒ ſuã deſinit hr̃e aĩaʒ

⁊ deſinit viuẽ. ꝙ ſiß è manifeſte falſu.

Pʒ ⁊c. Itẽ aĩa rolis cũ ſit ſba p ſe exi
ſtens 7 lconuptibił hʒ mãʒ ⁊ foꝛmãa:ſic
ꝓbatuʒ ẽ S̊.cu g̊ pducit᷑ ex mã piacẽte:
aut ſit cu ipa pducit᷑ ſua mã. Si ſił cũ
ipa ꝓducit᷑ ſua mã. ncce ẽ pducat
ex nihilo.g a ſolo deo. Si pducit᷑ ex

mã piacẽti:qro de ſua mã:aut è coꝛpat

aut ſpuał᷑.ᷣ coꝛpalis ex ea nõ põt fieri
aĩa.Si ſpualis: aut hʒ foꝛmꝗ:aut nõ.
ſi nõ: quòõ põt eẽ ĩ reꝝ nã ſine foꝛma:cũ
oẽ eſſe ſit a foꝛma. Si hʒ. gykeritãge⸗
lus:vłaĩia.ꝗ ex ea non pot fieriaĩa.
Itẽ ſiaĩa rõł eẽt er̃duce:nccario opoꝛ
teret tũc deſcindi qñ deſcindit᷑ ſemẽ.ſᷣ
mita ſeĩa ſunt q nuq; pueniũt ad oꝛga
nicatõeʒ:ĩmo plura effundũt᷑ qᷓ; ad foꝛ
pe ucant᷑.ꝗ ł eênt aĩe röles ſine coꝛ
poꝛibo:vel piret ta nobił foꝛma:quoꝛuʒ
vtuq; abſurð ẽ dicẽ ⁊ impiiꝗ. vad
pdictoꝝ intelłntiã ẽ noñduʒ ꝙ circa h
triplex ẽ modꝰ dði. Quidaʒ nãq; dixe
rũt ꝙ aĩaꝝ ꝓductioẽ mediate ĩtelłntia
vt ſiẽ coꝛpꝰ celeſte ad ꝓductòeʒ fac hu
mani coꝛpis:ſic etiã itelłntia ad ꝓdu⸗
ctõeʒ aĩe.⁊ ̊ plures ſenſerũt phi:⁊ ſen

ſiſſe vidr̃ auctoꝛ in li.de cãis. Ratõau

teʒ q̃ͥ mouit eos ad h:ponẽduᷣ fuit⁊ di-/

uina vnitas q nõ patiebat᷑ vt de ĩme⸗/

diate ꝓducẽt młta.et diuĩa ĩmoꝛtłitas
q̃ nõ patiebat᷑ vt deꝰ pducẽt noua.ꝑ H
tãq; heretica obijciẽda ſunt:et oñſa ſüt
eẽ falſas diſ.i. Añ vᷣbũ iltd ð cais tãq;
hereticũ ẽ etreſpuẽdũ.niſi qͥs ĩtelligat
qꝙ aĩa dr creari ab ĩtelłntia ĩ H ꝙ aliq;
illũinatõeʒ ſuſcipit mediate illa.ĩtelli⸗
gẽtia.n.ſᷣm phᷣm excedit aĩiam ĩ clari-
tate cognis.⁊ iõ diẽ quidã phᷣus ꝙ aĩa

rölis creat᷑ in vumbra ĩtelłntie:⁊ ſenſibi

lis ĩ vmbra rõł.H̊ aũt dẽm ẽ:qꝛ vna de
ficit a pfectõe alt᷑ius:nõ qꝛ vna ꝓducat
ab alta. Eſt ⁊ aliꝰmoddði ꝙ aĩaꝝ
ꝓductio ẽ p traductõem vt aĩa tradu/
cat᷑ ex aĩa ſiẽ caro ex carne.⁊ ſiẽ ab vna
cadela accendunt᷑ mite:ſic ab vna aĩa
p ſui młtiplicatiõem abſq; diminutoe
viuificent᷑ młta coꝛpa.⁊ de h̊ aliqñ du
bitauerũt catholici tractatoꝛes.⁊ Au/
guſ.maxiĩe ſic pʒĩ li.ſupꝑ Heñ.ad lr̃aʒ.
in liꝰ de li.arbi.⁊ in liꝰ retractionũ.ybi
etiã dic ꝙ nõ potuit puenire ad certitu
dqinẽ iſtiꝰqõnis. Ratio aũt qͥ potiſſime
fecit eũ dubitare fuit tñſfuſio oꝛiginat
pcci.veꝝtñ ipe Augꝰ.ponẽ hac expſſe
rephendit in liꝰ.de eccł.dog.cꝰauctem
magr põit in lr̃a.⁊ ipe iſtũ eudẽ moduʒ
impꝛobat ſuꝑ Señ.ad lr̃aʒ.qm ſi ꝓpt

ealiga
epe
re.V
gierd
Bei
dre
n
cti
ci iſo⸗
1aiaz
öcho
Rinei
ſclr)
uckk:
güthf
dcioo
ginnon
noyple
lai
nzeni
Pen.
ad
1ſße
mond⸗
coꝛp'
lſiop
Ndian
Muct
hunin

izgam
Mcznipdir

—ſͤüen

4 .
eAde

4
del
„Wee 8
maeKdN un
. ſe

oꝛiginale pcẽm aĩa tranſfundit᷑ ex aĩa
aut aĩa xpi nõ eẽt de gñe aliaꝝ aĩaruʒ:
aut habuiſſet peẽm oꝛigĩale:qͥ ꝝ vtu q;
falſũ ẽ ⁊ impiũ. Et iõ ẽ ʒꝰ moddði
catholicꝰ ver aĩe ñ ſeĩant᷑: F̊ foꝛma
tis coꝛpib a deo creant᷑:⁊ creàdo infũ
dunt:⁊ infundẽdo ꝓducũt᷑.aĩaꝝ.n.cre
gtõem deꝰſibi ſolũ debuit reuare.tuʒ
ꝓpt᷑ eaꝝ ĩmoꝛtalitatẽ.tũ ꝓpt᷑ aiaꝝ di/
gnitatẽ.qꝛ cũaĩa ſitimago dei:⁊ nata
ĩmediate ferriĩ deũ:⁊ beatificariĩ ipſo
diligẽdo eũ ex toto coꝛde:totũ ſuũ eſſe
ĩImediate debuitab ipſo hr̃e vt ipm ex
toto coꝛde teneret᷑ diligẽ. Dhecuit eũ h
ꝓpt aĩaꝝ ĩmoꝛtlitatẽ.cũ.n.ſolꝰ deꝰ ſit
q̃ hat vitã in ſemetipo:⁊ vitã indefici⸗
entẽ:ſolꝰẽ qͥ pᷣt pducẽ bnciꝰ vite ppe⸗
tuũ.cũ igr̃ res ĩcoꝛuptibitł ſbᷣſtatificari

rõ poſſit ĩ mã tiſmutabłi:⁊ opatio cre
ate ſit ſupꝑ mãm tñſmutabilẽ:ĩpoſſiblie

aliquè creataʒ aĩam rõlẽ ꝓducẽ.⁊ iõ
eiꝰ ꝓductõeʒ de ſibi ſoli debuit rebßua
re.Cõcedẽde ſunt igit᷑ rões ꝓbãtes qꝙ;

gie röles non ſint er̃duce:ꝑ a creatoꝛe.

Ald ill vo qð ob inriuʒ de textu
Beñ.dð ꝙ aĩa ibiaccipit᷑ ꝓꝑ ĩe:et hõ
d egreſſus de coꝛpe rõne ptis coꝛpat.
MNec valet illd qð j̊ h̊ obijcit ꝙ nõ dr̃i
ꝓductõe aĩe eue:inſpirauitĩ fa.eiꝰ⁊c.
qꝛ cũ iſdẽ modꝰ ꝓducẽèdi eẽt:aĩam eue
⁊ aĩa ʒ Ade nõ optuit itari. Ad iltq
qð obꝛ.oẽs naſcimur nã filij ire.dð q;
H ẽ qa aĩa cũ vnit᷑ carni infecte: ſtati in
ficit᷑ ⁊ hit culpã oꝛigĩalẽ.nõ q; ipa tra

ducat᷑:̊ q; traducit᷑ caro cui vnit᷑.quõ

aut h̊ fieri poſſit.j.detiabi᷑ cũ aget᷑ de
pcco oꝛigiali. Ad ilłd qð obꝛ ꝙ actꝰ
gnñandi ẽ ent cõpleti.dð qꝙ nõ ẽ cꝰlʒ en
tis ↄpleti:łᷣ eiꝰ rei qͥ hʒ nãʒ tũſmutabi⸗
lẽ ex q̃ pot poꝛduci.Et qꝛ aĩa nõ hʒ tłeʒ
mãʒ: nõ pot aliã ꝓducẽ q;uis ſit foꝛma
ↄpleta. Ad ilłd qð ob ꝙ vis gñati⸗
una pᷣncipałr reſidet penes aĩiam. dð ꝙ;
2 ſi pᷣncipałr reſpiciat aiam p moduʒ
mouẽtiſ⁊ agẽtis: pᷣncipał tñ reſpicit

coꝛpꝰ tãq; illud ex qno ꝓducit.⁊ qm de

ciſio põt fieri a coꝛꝑpe nò ab aĩa.hic ẽ q;
oꝛdiat ad ꝓductõem coꝛpis hũai:ñ ad
ꝓductòeʒ aĩe rõtł. Ad ilłd qð obꝛ ꝙ
bꝛutü põt ꝓducẽ bꝛutuʒ.dð ꝙ nõẽ ſile.

qꝛ aĩa bruti cũ ſit foꝛma tm:⁊ foꝛma coꝛ
ruptibił: põt ðᷣ potẽtia mẽeduci.aĩa vᷣo

rõlis cũ ſit h̊ aliqͥd et ĩcoꝛuptibitł᷑: nec

educat᷑ de ma piacẽte:ncce ẽ eꝗ ex nihi
lo educi⁊ ita creari. Q:aũt ñ poſſit ꝓ

duci ex mã piacẽti multipłr oñdit Au

guſ.ſuꝑp eñ.ad lr̃aʒ li.x.ꝙ illa mã p/-
exiſtẽs nec poſſit eẽ coꝛpał:nec ſpuał᷑.
Ad iltd qð obꝛ ð gñato pꝑ adulteriũ
dð ꝙ in H ondit᷑ potiꝰlans diuĩe bõita
tis q;ᷓ rephẽſio.q;ꝛ bñficiũ qð diſpoſuit
ſeruare ſiue ↄtinuare ꝓpt᷑ pcca hoĩum
nõ ĩmutat vel interrũpit.vñ cũ aĩaʒ in
fundit nõ ↄſiderat vitiũ:h̊ ↄſiderat naʒ
Mecð ſite de gra q nõ reſpicit nãʒ bim
ꝙ nã ẽ:s maꝗ ᷣm ꝙ ad den ↄauerſa eſt.
Et pꝑ ̊ pʒ rnſio ad oba.patẽt eti ea ꝗ

dicunt᷑i lſa. Poſſet tñ aliqs dubi

tare de ̊ ꝙ diẽ q ilr de coſta fca ẽ eo
miraculo quo de qnq; paibꝰ .. videt᷑
enĩ dicẽ ꝙ foꝛmatio mieris fuit mira⸗/
culoſa.⁊ gr̃a hpoſſet itroduci cõ ð mi
racuł:p ꝓpt᷑ ſus ꝓlixitatẽ:⁊ qꝛ paꝝ pti⸗/
netad ꝓpoſitũ: omittẽda ẽ ad pſens G̊
ſolü dixiſſe ſufficiat qiõ dẽm ẽ mlierẽ
de coſta miraculo eè fẽam.nõ qꝛ factũ
ſit ) ſolitũ curſuʒ nãe ł᷑ ↄ nãʒ. ſᷣ qa fem
virtute diuĩa opante ſup naʒ. Si
qͥs aut qrat vtꝝ h̊ opꝰ ſup nam fecerit
miniſtrate ſibi ᷣtute angelica. Rũñdet
Augꝰ.ſuꝑ G eñ.ad l̃am li.ix.ita inqͥ
ens. Quale miſteriũ exhibuere ãgeliĩ
illa foꝛmatiõe młieris:qͥs audeat aſſig
re?certiſſime tñ dixerĩ ſuꝑplemẽtũ illd
carnis ĩ coſte loco ipius q feĩe coꝛpꝰ⁊
aĩam ↄfiguratõem: qͥa mẽbꝛoꝝ oĩa vi-
ſcera ſenſus oẽs ⁊ q cqͥd ea quo illa cre
atura ⁊ ho ⁊ feĩa erat:ñ niſi illo oꝑe ði
factũ.qð deꝰnõ p ãgelos ſᷣ pꝑ ſeipʒ ope
ratus t. Ratio aut potiſſima qre de
us ita foꝛmauitẽ.tũ qa modus ille foꝛ
mõdi erat ſup̃ ptãteʒ nãe.tũ eti vt hõ
in vtroq; ſexu ĩmediate ĩ e tendẽt:⁊ ex
ſe tota eũ diligẽta quo ſe noſſet ĩmedi
ate eſſe factũ. NRatio aũt q̃re ex vno
hoĩe deus oẽës ꝓducẽ voluerit:licet in
alijs generibo aialiũ hoc nõ fecerit ſu⸗
mi pot ex oꝛdie:⁊ cõnexiõe:⁊ ſigne.Ex
oꝛdine vero dupłr. Pꝛimo ex oꝛdine
coꝛꝑaliad aiam: vt ſiẽ omes aĩe roles
900α0⸗

imediate peedũt ab vno pᷣnciꝰ ſic oĩla

coꝛ hũana ĩmediate exirẽt ab vno.?
pᷣo ex oꝛdie totiꝰↄiũctiad aliaſ creatas
qꝛ.n.hõ mediũ tenet int᷑ nãm ãgelicã ⁊

bꝛutalẽ:cuʒ agłi ſigillatĩ a deo ꝓducti
ſunt:et create bꝛutales ĩ duplici ſexu.i
maſculino.ſ.et feĩno:hõ debuit ꝓduci

medio mõ.⁊ ſic feĩna ex viro.Ex cone.
xiõe ſiłr duplex ſumit᷑ rõö. Pꝛivreſpẽu

totiꝰſpẽi vłit:vt oĩs hᷣ diligat oẽʒ ho⸗
minẽ tãq; ffeʒ.⁊ꝰpᷣo reſpẽcu vxoꝛis ſpe/

ciatr.ꝓpt᷑ qð miracłm relinqͥ t hõ pr̃eʒ
7 ma.⁊ adhe.yvxo.⁊ ſũt duo ĩ carne vna
Ex ſigne et duplex ſumit᷑ rõ. Pꝛivex
ſigne allegoꝛica:q̃ ĩtelligimꝰ p viruʒ ⁊
miiẽʒ xpm ⁊ eccłiaʒ.⁊ꝰpanagogica:q̃

Pviꝝ ĩteltamꝰdeũ ò fuit pᷣnꝰvoĩm reꝝ.

Diſtinctio.xix.

O lẽt q́ri płla de pᷣmi

hois ſtatu ſ..
1ſ 5s eg magr ð hoĩs pductõe
ĩ hac pte ag ð hoĩs durõe
⁊ ↄbᷣuatõe.⁊ qm hõ dupłr hʒ ĩ eẽ cõſua
ri.ſ.ĩ ſe:⁊ ĩ ſuo ſiłi.ĩſe p vitã ⁊ diutnita

tẽ.ĩ ſiłi ᷣo ꝑ filioꝝ ꝓcreatõeʒ.iõ pſ iſta

hʒ duas. In pdetiat ð hoĩs iĩmoꝛtłi⸗

tate. In = etiat ð filioꝝ pcreatõe. j.

diſ. xx.pꝰſ̊ vidẽð ẽ q̃lr cc. Pꝛips hʒ
duaſ. In pdetiat vitatẽ. Inzdiſſol

uit dudᷣoes:ibi.ſolet hic q̃ri cũ pmꝰhõ

X. Pꝛips hʒ duas. In p“ pte veri
tatẽ narrat. In = vitatẽ explanat:ibi.
I Peſtatu fuit coꝛpꝰhoĩs aĩale c. Silr
ps hbʒ duaſ. In p* mouet detiandã
qõneʒ circa hoĩs ĩmoꝛtlitatẽ. IOn⁊po
mouet aliã dubonẽ q̃ hʒ oꝛtuʒ ex illa:x
illã det᷑iat ſm opiones diuerſas:ibi.ſᷣ
adhuc qᷣrit᷑ ſi nõ eẽt pceptũů XK.
„ „ „ —
.Nintelligẽtiã
hypĩ q̃ agr hoĩſ ĩmoꝛtłitate
ſtatũ ĩnocẽ. circa tria cõſiſtit dubo.
Er pᷣ qit᷑ ð ĩmoꝛtalitate hoĩs q vẽ ex

hte aie. 2 qᷓ; eſtex pte coꝛpiſ. 3½

7Ocx pte niũcti. Circa pᷣqrũt duo.

Pꝛiẽ qrit᷑ vtꝝ aĩa rõt᷑ p nãz ſitĩmoꝛta

lis: ze qrit᷑ vtn oĩs aia qPeſt ð pᷣ cõ
ſtitutõe nature fuerit ĩcoꝛuptibilis

IAIrca muz ſic pceditx

oñdit᷑ ꝙ aĩa rõtł᷑ nõ

ſit nãłr ĩmõꝛtał.pp ancteʒ a poꝰ. i.thi.
vlt. Qui ſolꝰhʒ ĩmoꝛtłitatẽ.loqͥt ð deo
Sĩmoꝛtłitas ñ ↄueit alicui create. Si
tu dicas h̊ eẽ dictũ q; ſoli deo ↄueĩt p

nãʒ.aĩe homis vo non ↄueiĩt ꝑ nãʒ ſ p
graʒ. 2.gr̃a nõ repuẽt ne:nec nam

variat ſᷣ poti ↄᷣuat.ſig moꝛtłitas ĩeſt
oĩ creat᷑e ꝑ nãʒ: moꝛtlitas q ẽ ↄditõ op

poſita niłi create ĩeſt pꝑ gr̃aʒ.ꝗ necaĩe.

Itẽ Bam.oẽ qð a verſide icipit:et
ĩ verſionẽ tẽdit.̊ aĩa rõlis a verſiõe ĩ/
cipit cũ ſit creata vtoñſũ fuits. tẽdit
ĩ uerſiõeʒ.igr̃ ñ ẽ ĩmoꝛtatł᷑. Si tu dicaſ
qꝙ tẽdit q̃ntù ẽ de ſe: tenet᷑ et ſuſtètat
manu ↄditoꝛis. hẽè illd Aug. vy
de ci.dei.Sic res q̃s cõdidit ãmiſtrat:

32 2 „ -»g

vt eas agẽ ꝓpoſ mot'ſinat.loqͥ ð ðo.

ſi ðᷣ ſe ad conuptõeʒ tẽdit dine manꝰ
potẽtia ñ obſiſtit. Itẽ p aucteʒ phi.
Intellẽ̃us coꝛũpit᷑ q d ĩteri coꝛupto
hß nõ coꝛũpit᷑ intellẽus niſia coꝛuptõe
aĩe rõł.ꝗ aĩa rõłn ẽ ĩimoꝛtał. Itẽ h
ipm vr̃ rõne.aĩa patit᷑ĩ coꝛpe p nãʒ:ſiẽ
planũ ẽ.ſ̊ paſſio mag ⁊ mag fca abij⸗
cit a ſba.a q̃cũq; aũt ſba fiat aliq̃ abie⸗
ctio fit et aliq̃ coꝛuptio pꝑ qu aliq̃ ĩide
coꝛũpũt᷑:⁊ oĩs tał ſba ẽ conuptibit᷑.g
aĩa rõtłẽ coꝛuptibił. Itẽ aĩa rõtcõ⸗/
dolʒ coꝛpi patiẽti.g mag patiẽti magꝗ
mag ↄdolet:⁊ maxie patiẽti maxiĩe cõ
patit᷑.q̊ vr̃ q moꝛiẽti ↄmoꝛiat᷑. Itẽ ſi
ſba ẽ ĩicoꝛuptibit:⁊ opatio corrnñdẽs il

li ſe:qꝛ nũqᷓ; ſba pᷣuat᷑ ppa opatõe.ꝗ̊ ſi

deſtruit᷑ ⁊ ledit᷑ opatio:deſtruit᷑ ⁊ ledit
ſbᷣa.h ad leſiõeʒ coꝛpũ ledit᷑ ⁊ ipeqr actꝰ
ſbe rõt q è itelłre. vr ꝙ ledat⁊ ipaſba
̊ ſba ẽ coꝛuptibit᷑ moꝛtal. Adop
poſitũ ſũt ĩnuãbtes auctes:⁊ phoꝝ: et

„ „ 2

ſcõꝝ:⁊ iõ oñdãꝰH̊ rõibo. ANt aũt ſuffici

ent᷑ aie ondat᷑ ĩmoꝛtłitaſ.attẽdẽdũ ẽ q;
aĩa hʒↄſidẽariĩ oꝛdĩe:hʒↄſidẽariĩ ſe.
i oꝛdie reſpẽu vniuerſe create ⁊ reſpẽu
dine iuſtit:vł reſpcu finis qͥ ↄpetit ppᷣe
nãe.⁊ ĩ ſe q;tũ ad vᷣtutẽ:q̃ntũ ad actu:⁊
qᷓ;tũ ad obᷣm. ⁊ ſic ſex modis ↄſiderari
hʒ. Et p*οN1ſäderatio è ſʒ oꝛdieʒ què hʒ
int creatas vuipᷣſi.⁊ ſʒ hãc ↄſidẽatõeʒ
oñdit᷑ e ĩmoꝛtłitaſex duplicẽ rõe. ꝛi
ma ẽ h.ĩ oꝛdĩe creataꝝ vnipſi repi pꝛi
mõ mãʒ ⁊ vltiaʒ for̃aʒ:et eqͥ.ł mag ẽ v

get
e
hegig
Horn
gian d
pifir
crite⸗
Gr
Ghit
gitr
ſun
kai
coll
mi
nlß
niii
ſen
in
;
F. S
ſcinc
venieſ
ceam
tareit
al dit
ſtefe
pöme
i wo
terut
netoio
ſoqinſt
lübferſi
cligfi
. K
Appa
zdoen
1var
atito⸗
giaf⸗
lllft
ni 99
ceim
na
oig q⸗
hileo
natas
lobi
lalibi
eèt
lüͤfin

uI Sindc
reietſuſteu
eint Augen
itimiſnr
ur loqtodo⸗
imndinenen⸗
Wiande⸗

„ . 6
ckicoded y
ri ed P
. . ₰△
—.

e N Ne
beIAOe⸗
* mi N
. H *
9

Karis/,
We LH,

utni
. 4

ↄplem̃to vnipſi vltĩa foꝛꝰ ſiẽx pᷣᷣmã.ſi

igr̃ pamãq ẽ ĩconuptibil:̊ ⁊ vltia foꝛ.ſᷣ

Bẽ aĩa rõł. . Itè alia rõad idẽ.ad

H ꝙ vnipᷣſũ ſitↄpletũ ncce ẽ repire cre
ataꝝ dr̃as ſᷣ pfcaʒ ↄbĩatõʒ.ſᷣ ↄtĩgit re⸗
pir̃ ĩ vniuerſo ſbaʒ hñtẽ magnitudieʒ
exñteʒ ĩconuptibilẽ:vt coꝛpꝰ celi.⁊ ↄtĩ
git repire ſbaʒ ĩconuptibilẽ q necẽ ma
gnitudo: nec ↄiũcta magnitudi. ̊ ↄtĩ⸗
git repire ſbaʒ mediã ĩco: ꝛuptibilẽ q nõ

ſit magnitudo ſ̊ ↄicta magnitudĩi.ł H

aĩa rõł ex pfectõe.igr̃ oꝛdiſ vnißſitat
colligr aĩaʒ eẽ ĩmoꝛtłeʒ. Ex 20ο1ſide
ratõe.ſ. ex oꝛdie dĩne iuſticie ondit᷑ ſic.

nlłʒ boꝰ* irremuẽatũ:⁊ nlłʒ malũipu

nitũẽ apð eũ qͥ iuſte iudicat. ßz mlta bo
na remanẽtirremuẽata:⁊ mita mala ĩ
punita ſ̃ pntẽ vitã.̊ ẽ ponẽ aliã vitq qᷓ

bãc.ſᷣ H̊ ñ eèt niſi aia remanẽt pꝰ coꝛpꝰ

●⬤

ſcitat coꝛpꝰita poſſʒ aĩa ſuſcitari:ñ ẽ cõ
neniẽſ ta kiſtãtia.cũ.n.aĩa ex nihilo ſit
creata:ſi coꝛupet᷑ĩ nihil tẽdẽt.q ñ ſuſci
taret alia aia ð nouo crearef. Itẽ
ad dinã iuſticiã ſpectat ꝙ nihil bñ ⁊ iu
ſte fem dʒ vᷣgẽ ĩ malũ exitũ. ſᷣ ſ moꝛalẽ

phᷣm ⁊ ſ legẽ dĩnã: ⁊ et oẽs ſectas po

tiꝰhõ dʒ pati moꝛtẽ q; rcedẽ a vitate vi

te ⁊ vitate iuſtie.ſᷣ ſi oĩo pimẽt᷑ aĩa peri

mẽt oĩo iuſtiq ẽ ĩ ipa.ꝗᷓ tał moꝛt᷑ ppeſ-
ſio q iuſta ẽ ⁊ qm laudat oĩs rõ rẽa ma
lũ hr̃etſipłrexitũ qð ẽ ñ dĩnaʒ inſticiã
colligr̃ igr ex oꝛdie iuſti aĩaʒ ĩmoꝛtalẽ
eẽ. Ex ο1/ſidẽatõe.ſ.ex oꝛdie ipi aĩe
ad ꝓpu finẽ oñdit᷑ ſic.remoto vltĩo fie
qͥ pncipałr mouz: oẽs alij fies caſſi ſüt

⁊ vani.ſ finis vlti oĩs opatõis rõł ¶ be
atitudo pfca.& ſiilla ñ è: oĩa q cũq; faäa

aia fac fruſtra. ſig hẽ ĩcòueniẽſ: nece ẽ
illũ finẽ ponẽ.ſᷣ btĩtudo ẽ ſtat oĩm btõ

ru ↄgregatõe pfẽus.vbiaũt ̊ͥ ẽ᷑:ncẽe ẽ

eẽ ĩ moꝛtłitatẽ.igr̃ aĩa ꝑ nãʒ c apta na

ta ad ĩconuptõeʒ ⁊ ĩmoꝛttitatẽ. YJeE6˙
oĩs aĩa rõł nãłr appetit btitudieʒ.ſᷣ ni⸗

hil ẽ otioſũ ĩ füdamto nẽ.̊ oĩs aĩa rõł
nata ẽ ad btĩtudieʒ pueĩre.vbiat btĩtu

do ibi pfca ſecuritas:⁊ vbi pfẽa ſecuri
taſibi ĩmoꝛtłitaſ.vbi.n.moꝛſ pot accidẽ

ncce ẽ timẽ. colłrg ex oꝛdie ipiꝰ aie ad

ſuü finẽ ipaʒ hr̃e Imoꝛtłitateʒ.⁊ H ᷑płxx-

5&. S i tu dicas ꝙ hͤ ñ cogit: q ſiẽ ſu

ↄſidẽatõ ſũpta ẽ ſ iplicẽ oꝛdĩeʒ ipi aĩe
ſ.ad finẽ ppu:ad dĩnũ iudiꝰꝰ: ad totũ
vnipſüů. Ex q̃rta ↄſidẽatõe.iſ.ipiꝰ aĩe
q; ad ꝓpã vᷣtut ar.ſic.nlla virt'motc
conuptibił nata ẽ ſupꝑ ſe reflecti.H p ſe
maifeſtaé. aia rõłſᷣ actũ ꝓpᷣ nata ẽ ſt̃
ſe rflecti cognoſcẽdo ſe ⁊ amdo. veꝰ
aie roõłnñ ẽ mãł ⁊ conuptibił.gẽ imãtx
icoꝛuptibilł.ſ ſi ᷣtẽ ĩcoꝛuptibit ſba.
R. Itẽ oĩs vᷣt q p receſſũ⁊ ĩꝑ mixtio
nẽ cũ coꝛpe coꝛuptibłifoꝛtificat⁊ potẽ
tioꝛ efficit᷑: ĩcoꝛuptibitł p nãʒ.aia rõt
bꝰ: ſiẽ pʒ. q; tato maꝗ releuat ſpüs ?
hõ ĩtioꝛ qto mag montificat᷑ ho extioꝛ.
vt igr aie rõłẽ ĩconuptibił⁊ ſic ex ſua
vtute colligt aĩa rõł eẽ imoꝛtat. Ex
qnta ↄſidẽatõe.ſ.qPad opatõeʒ ar. ſic
clʒ ſᷣe rõł ſ eẽ ⁊ duratõeʒ pẽdei ex coꝛ
poꝛe opatõ pedʒ ex coꝛpe:⁊ aia röł ppã
opatõeʒ bʒ ſʒ q̃m ñ pẽdʒ ex cox.ſ.itel

ligẽ.qꝛ nlłʒ oꝛganũ ſibi appꝛopat.g du
ratõ aĩe ñ pẽdʒ ex coꝛꝑe.łᷣ ipa ð ſe coꝛ⸗
rupi ñ hʒ cũ nllaʒzrietatẽ hat.ꝗð ſe ẽ
ĩmoꝛtał ⁊ icoꝛuptibitł. Itẽ clʒ ſbe
coꝛuptibił᷑ opatõ stiqt ⁊ ſeneſcitĩ tpe.
hz aie rõt opatõ nec ſeneſcit nec atiqt i
tpe:g iuueneſcit.qꝛ ĩ atiqs ẽ ſapia:⁊ in
młto tpe pꝛudetia.ex ꝓpa ̊ opatõe col
ligẽ poſſũ aĩaʒ rõlẽ eẽ imoꝛcłeʒ. Ex
ſexta ↄſidẽatõe.ſ.p ↄpatoeʒ ad obm ꝓ
bat᷑ aĩa rõł imoꝛtatł eè ſic.ncce ẽ ꝓpoꝛ⸗
tõeʒ eẽ cognoſcèt ad cognitũ ſiue po/
tẽtie ad obʒ.̊ aĩa rõł nata ẽ cognoſcẽ
⁊ ĩtelłre nitatẽ.vitas aũt ẽ icoꝛuptibit
ſiẽ pbatA¶ ugi ſolit.cũ ſit tałnẽ ꝙ ipa
negatõ vitat vitatẽ poat.igr aĩa rõł cũ
ſit vitati ppoꝛtoabił:ẽ imoꝛtał. Hautiõ
n ſolü ↄcludit aĩaʒ eẽ ĩmoꝛtalẽ p vita⸗
tẽ ĩtel᷑ntie ſiue ↄſcĩe:ſᷣ et ꝑ vitatẽ mie

ſiue iuſtie. ð q̃ ſap.i.iuſtiꝰẽ ppetua ⁊ im
moꝛtat.ac ꝑ Haia qͥ ẽ iuſti᷑capax. Itẽ
oĩs vt coꝛuptibit ledit᷑ ab obo ĩpꝛopoꝛ
tõnatr excellẽti:⁊ mag nata ẽ delcari ĩ
medio q; ĩ extremo.hᷣ aia rõt itelliges

maioꝛa ⁊ maxia ñ ꝓpt h̊ pei itellit mi⸗

„ .

noꝛa:⁊ mag delcat ĩ cogne ſume lucis
7 pceptõe ſapĩe ði q in cogꝗne aliccre
ati. Ex ↄpatoe igr̃ ad obiectũ colligit
anima ſatonalis eſſe ĩmoꝛtalis. ſi igit
ſubſtatia cognoſcit per virtutẽ virt

sl

p opatòem:⁊ opatio ꝑ obiectũ:cuʒ ſᷣm

hc triplicẽ ↄſideratõeʒ ipiꝰ aĩe onſuʒ

ſit ipam eẽ ĩmoꝛtalẽ oĩs aĩe ↄſideratio
ſiue in oꝛdine ſiue ĩ ſe aſtruit aie ĩmoꝛ⸗
talitatẽ. MW? ad pdicta dð eſt ꝙ aĩa
rõlis ẽ imoꝛtał ſᷣm ꝙ diẽ fides catholi⸗
ca cui ↄcoꝛdat phia ⁊ oĩs rõ recta.licet
aũt ĩ coqneʒ ĩmoꝛtalitatis aĩe rõł mul
tiplici via poſſem deduci ⁊ manuduci
Potiſſimꝰ tñ modꝰ vᷣueniẽdiĩ eiꝰ coqͥnẽ
ex ↄſideratõe finis.et hũc modũ pci⸗
pue axpꝛobat Aug'.in.xij.de tri.⁊ ĩ li.
de ci.dei. Nec ĩmerito:qꝛ finis impoit
nccitatẽ his q ſuntad finẽ. Hec igr̃ po

ſupponẽeda è tãq; ᷣm ⁊ certũ ꝙ aĩa rõł

facta ſit ad pticipãdaʒ ſũmã beatitudi
nẽ.HF.n.adeo certũ è ex clamoꝛe oĩs ap
petitꝰnãlis qð nitus de eo dubitat:ni⸗
ſi cꝰrõ ẽ oĩno ſbuerſa. Certiſſimũ.n.eſt
nob ꝙ oẽs volumꝰeẽ beati. ſi igr btũs
eẽ nõ põt qͥ bonũ qð hʒ põt amittẽ:q; H

ipo iã hʒ vñ timeat:⁊ vñ etiã doleat:et

ita vñ miſer exiſtat. ncce ẽ igr ꝙ ſi aia
facta ẽ capax beatitudĩs ꝙ ipa ſit p na

turꝗ iĩmoꝛtatł᷑:⁊ colligit᷑ ei imoꝛtalitas
ex pte cae finalis.colligit᷑ etiã nihiloꝰ
ↄnter ex pte cãe foꝛmat᷑.qͥa.n.fca ẽ ad
pticipãda btitudinẽ q cõſiſtitĩ ſolo ſũ⸗
mo bono facta ẽ capax dei:⁊ ita ad ipi
uſima ginẽ ⁊ ſikitudieʒ.i ſi ẽ imago di
expſſe eiaſſilat.H̊ aũt nõ eẽt ſi moꝛtis
tmio clauderet᷑.cũꝗᷓ de nã ſua ſit ima
go dei non põt moꝛtis tmĩo claudi.
Ex h̊ etiã habet᷑ ⁊ colligit᷑ rõ ex pte mẽ
qꝛ.n.ipm quo è aĩa ſiue foꝛma tãte di⸗
gnitatis ẽ vt ipaʒ aĩaʒ reddat dei ima
gine inſignità qͥ ẽ cõditio nobiliſſima.
mã q huic foꝛme vnit᷑tanto appetitu ei
ↄingit᷑:⁊ ita ei aꝑpetit in ipa tmĩat᷑ ꝙ
nullatenꝰqat ali foꝛmã appetẽ:cũ op
tima colligatia iũgãt ad iuiceʒ.Et qm
boa roe inctũẽ diſſolui velle nõẽ di.
hiĩc ẽ ꝙ deq fuit aĩe actoꝛ ntinuꝰ aie
ↄfuatoꝛ. Et ſic pʒ rõ ĩmoꝛtalitatis aĩe
ex qchuplici gñie ce qᷓ;uis pncipatr ſu
mat ex fine. ꝛ iſte ſunt rönes oñdentes
nõ ſolumò èᷣa è ĩmoꝛtalitas: h etiã ꝓpt᷑
qqẽ ĩmoꝛtal.rões vᷣo ſupiꝰ ĩducte oſtẽ
dutqꝙ aĩa è imoꝛtalis.⁊⸗ reꝝ ↄcludũt:⁊

ideopcedẽede ſunt. Ad iltd ergo qq

pᷣmo obꝛ in riũ de Apꝰ. dð ꝙ Al po.
diẽ ſolu deũ hr̃e ĩmoꝛtłitatẽ.qͥa ſolꝰeſt
qͥ põt ſũme ſe ppetuare ſine altius iu⸗
uamie. aĩa aũt⁊ ſi ſitſm ſuò oꝛiginem
Ydonea ad ĩmoꝛtalitatẽ: nõ tñ pot ſuf-⸗
ficiẽter ſe ↄtinuare ĩ eè niſiↄſueta ſũ⸗
moauctoꝛe. ⁊ illapſᷣuatio eſt a ẽtuita
dei böoitate. nec repugt nẽ ipiꝰ aĩe q;tũ
ad pᷣncipia ex qͥboſtituit᷑:ſ poti ↄſer-
uat illoꝝ Pncipioꝝ appetitũ. Ad il⸗
lud qð obꝛ de Ham.qꝙ tedit ĩ verſionẽ
dð ꝙ tẽgẽtia illa nõẽ p aliquẽ axpeti⸗
tu virtutis:p potiꝰ pꝑ defem vanitatiſ q̃
creata ẽ ex nihilo.hũc aũt defem ſũma
vitas et ptãs ſua pñtia ⁊ manutenetia
excludit a creat᷑a. Et q; ſic pſens è aĩe
rõli quã fecit vt e nũqᷓ; deſerat qn ſit ĩ
ea p potẽtiã:pntia:⁊ eẽntiã.iõ aĩa rolis
nũq; põt conũpi. Nec valʒ inſtãtia qm
obijcit de ᷣbo Auguſti.Aug. n.iĩtel⸗
ligit de motib qͥ ſunt a nã ſʒ ꝙ nã diẽ
oꝛigĩale pᷣnciꝰ alicꝰeffecti:ñᷣ hᷣm q diẽ
defcm.⁊ ſic ĩtelłndũ ẽ et ꝙ gra naʒ pfi

cit⁊ ei ñ repugt.⁊ ̊ meliꝰ explicatũẽ ĩ

li.i.diſ. vi). Ad ilłd qð obꝛ de pho.
ꝙ ĩtellẽus coꝛũpit᷑ ⁊c. dð ꝙ illd verbũ
phᷣi dʒ piũ hr̃e ĩitellẽm.nõ.n.credẽdũ ẽ
q; phus voluerit dicẽ ĩtellẽm eẽ conu⸗
ptibilẽ ⁊ ĩmoꝛtłeʒ:pꝰea ꝓbet ipm ipaſſi
bilẽ ⁊ ĩcoꝛuptibilè cũ ec.ſiẽ in ʒꝰde aia
expſſe pʒ.ſ̊ vłt dicẽ opatio ĩtellectꝰ
qᷓm hʒ ĩ coꝛpe ĩpedit᷑ ꝓpt aliq; leſioneʒ
factã ĩteriꝰĩ oꝛgão imagĩatõiſ:łalteriꝰ
v̈tus ſenſibit. ⁊ qᷓntũ ad hᷣ ven dixit:ſiẽ
pʒ ⁊ maifeſtü eſt ſenſui. Ad illd qðᷣ
ob ꝙ aĩa patit.rñderi põt dupłr. Pꝛi
mũ qͥdẽ.qꝛ paſſio eiꝰ ñ è p ipiPleſioneʒ
Hz pↄpaſſionẽ reſpcẽu coꝛpis leſi.et hñ
it aliqͥd ð ſſa eiꝰabijci:h ðᷣ ſba cui hʒ
vniri. Alit᷑ põt rñderiqꝙ ipa aĩa ñ ſolũ
ĩ coꝛpe ſ̊ et e coꝛpꝰ hʒ pati.nec tñ ſeqͥ

ꝙO hẽłat coꝛũpi.nõ.n.ẽ illa coꝛuptio p

pt adeptõeʒ:ſᷣ ꝑ qͥef ⁊ pacis ↄtinuã ĩpꝑ
ditõeʒ. H autĩ q̃rto plani detiatũ ẽ cũ
agit ðᷣ pẽis alan danatan. Ad iliq
qð obꝛ ꝙ aĩa coꝛpiↄdolet.dð ꝙ illa cõ
paſſio ñ ẽ niſi ſalua ↄiũctõe aĩe ⁊ coꝛpo
ris.Et qm moꝛs ſepat illã ↄiũctõeʒ: iõ
nõ oʒ ↄpaſſionẽ moꝛt: cõmunicare.qꝛ il
la ↄſeqntia ñ tenet niſi manẽte cauſa.

Pe te
zneyp⸗
woriatn
ceeap
Nllomo
ſlud —
gii dd
gna in
ſuase
neipi
minit
reis
ſtell
ſtelle
Gſtn
Nei⸗

olün
nlis Ct
lerici
anrögd
gias
Sap.
inpdn
ctaniſ
neemo
mnal
ſorale

voaut

giaſttime
naiorör
giabyrdor
ſeſcbtie
sgro⸗
ngls
ibacch
buuton
disgi⸗
teexcel
gisace
woapt
lelling

Nee

„
. 1
otenes en
R
An
mr. . i
Aglelſſen.
mine i
ſet. .„. o
U Woen
. . Wen
am —1
SH”ê
Rieene Neet⸗
z. * Atiaſi⸗
4. *
n rez
agde ſi
„ 3 AK
eegr
111 4*
n Ni,

Donmnidſſ.

riedebrſ
en 4
nat muencti
* .„ „
Penſe dlone 341
MWaickpienecie
eſere ntet
nisrnaſti
“*
KAnag
N „
dechee
4 ℳ Zaee
ä A,
„ 7
e 6
LOLE.
, ,ANe
AN. ℳa
. .„ „
EN
ILLLLNES
s)
„ eere
41. URen r

aci irlancicn
uperiönipe
cic ſeinzden
„telle
igohatcirl

R PEIeK

pincahe di
s0,
.
mutretiſik
„ 0
. ie!
i acis an,
HSe eeee
bnd deinn
7 1
natn. i

,, .80 R
Goll.⸗R
7 „,

ℳAeEN
n
S 1
A

Pꝛetẽa illa ↄñtia nõ tenet ſiaĩa ma
xime ↄpatit᷑ coꝛpi maxie patientiqꝙ cõ
moꝛiat᷑ moꝛiẽti.aĩa.n. cũ ſit capax leti⸗/
cie ẽ capax ⁊ doloꝛiſ.ſ̊ cũ ſitcapax vite
nlło mõẽ ſuſceptibilis moꝛtis. Ad
illud qð obꝛ ꝙ opatio aĩe ledit᷑ vłimpe
dit᷑.dð ꝙ ̊ ẽ p acẽns ſolũ.q.n.aĩa ma
gna inclĩatõe ĩclinat᷑ ad coꝛpꝰ: ⁊ coꝛpi
ſuas opatões cõicat:⁊ virtutes ſenſiti
ne ipi virtuti ĩtellectiue ĩmediate ſub/
miniſtrat.indeẽ ꝙ leſis oꝛganis coꝛpo
reis ⁊ ĩpeditis viribo ſenſitiuis:opatio
ĩtellẽus q́diu ẽ in coꝛpe hʒ ĩpediri ipo
ĩtellectu nlłaten in ſe leſo.qð ex G̊ pʒ
ꝙ ſtati cũ a coꝛpe ſepat᷑ hʒ ſuũ vſuʒ cõ
pletũ.⁊ H ſufficiãt qntũ ad ꝓpoſitũ.

Ecundo queri
tur vtrũ oĩs aĩa vtpote bꝛutał
nõ ſolũ rõlis ex p ↄditõe fuerit ĩmoꝛ/
talis:Etꝙ ſic videt᷑ Eccł.ij. NUnꝰ ẽ in

teritꝰhoĩs ⁊ iumètoꝝ.ſᷣ̊ hoĩes ⁊ ſi int/

ant qntü ad coꝛꝑa nõ intereũt qᷓntũ ad
aĩas.ꝗᷓ pi rõe nec bꝛuta alalia. Ytez
Sap.i.Deꝰmoꝛtẽ ñ fecit:nec delectat᷑

in pditõe viuoꝝ.igr̃ moꝛs nõẽ ĩtrodu⸗

cta niſi ppter pcẽm. ſi h nõ peccaſſet
nec moꝛeret᷑ ipe:nec moꝛeret᷑ bꝛutu ani
mal.ſ H̊ nõ eet niſi aĩe bꝛutoꝝ eẽntim⸗
moꝛtales.g̊ . Itẽ H̊ vidr̃ rõe. ꝓba
to ꝙ aĩa petri ſit ĩimoꝛtaliſ:ꝓbat᷑ ꝙ oĩs
aĩa ſit ĩmoꝛtalis ꝑ ypoteſim. qͥa nõ eſt
maio: rõ de vna q; de alia:loquẽdo de
aĩab rõbilibo. pi rõe loqñdo ð aĩabs
ſenſibiliby: ſi vna aĩa ſenſibiłẽ imoꝛta

lis & oẽs. aĩa ſenſibil huana è imoꝛ

à2

talis.a nũqᷓ rolis ſine ſenſi ibili. ̊ ců
I hac cõicet hõ cũ bꝛutis:aĩa ſenſibilis

bꝛutonꝝ aĩaliũ p nãʒ ẽ imoꝛtał. Itez

oĩs aĩa qntũcũq; paꝝ hẽat de nobilita

te excellit oẽ coꝛpꝰ: ſic vłt Augꝰ. gma⸗

gis accedit ad dei ſiłitudinẽ᷑.ᷣ aliq̃ coꝛ
poꝛa pꝑ nam ſunt iĩmoꝛtalia:ſic coꝛpa ce
leſtia.ꝗ̊ multo foꝛti aĩe bꝛutoꝝn aĩaliũ.
Itẽ ſba cevirt ⁊ opatio nõ ſeneſcit

in tpe:nõ conũpit᷑ in tpe.ſᷣ aĩa ſenſibit

ẽ huiõi.qͥa ſicẽ diẽ phᷣus ſi ſenex accipꝑe-
ret ocłm iuuenis ita vidẽt ſicẽ iuuenis.
t&. ASrẽ qꝛ hõ buit deo eſt dign re
muneratõe.⁊ iõ ncce ẽ ponẽ aiaʒ ei im

moꝛtalẽ vt remuneret pꝰmoꝛteʒ. ergo
pari rõe cũ bꝛuta aĩalia buiat vĩ:⁊ p H̊
deo ĩ hoĩe:viqr̃ ſilr ꝙ ipa debeat remu
nerari. Loñ:nlła foꝛma ẽ ſepabiła
coꝛpe niſi q hʒ opatõcʒ ꝓpaʒ pter coꝛ⸗
pus.ſ nlłus ſpus bꝛuta łẽ huiõi. .

maioꝛ manifeſta ẽ.tũ qa phus dic.tuʒ
etiã qꝛ niła ẽ ſba qͥ oĩ creat opatõe: cũ

nulla ſit otioſa.=maifeſta ad ſenſũ.
Iſtẽ oĩa bꝛuta aĩalia facta ſunt ꝓpt
vſuʒ hoĩs. ſ̊ vſus hoĩs ĩ veſcẽdo eiſ⁊
veſtit᷑ eiſoũ ea occidit. fẽa ſũtad h̊ vt
nõ tm ſᷣuiat homĩ ꝑ vta:ſᷣ etiã ꝑ moꝛtẽ.
ß H nõ eẽt ſi aĩe eoꝝ eẽnt ĩmoꝛtales.ꝗ

X. Itẽ aie ĩmoꝛtali debet᷑ coꝛpꝰim/

moꝛtale qᷓntũ è ex inſtitutõe pma.ergo
ſi aĩe bꝛutoꝝ erãt ĩmoꝛtales hẽbãt coꝛ
poꝛa ĩmoꝛtalia.ſ̊ cõſtat ꝙ bꝛuta nõ pec
cauerũt.q̊ᷓ deberẽt ad̊ eẽ ĩmoꝛtalia.qꝙ;
2 ſi H cõſtateẽ falſuʒ.pʒ etiã ꝙ ⁊ pmũ.
Iteʒ ſi aĩe bꝛutoꝝ eẽnt ĩ moꝛtlłes.S
deberẽtoĩa coꝛpa bꝛutoꝝ redire ſicut ⁊
coꝛpa hoĩm.ſj ſi h̊ eet ĩpoſſibile ꝙ omia
eènt in terra cũ ĩnumera beſtiaꝝ multi
tudo ⁊ aĩaliũ ↄtinue ſibi ſuccedit. in

cõueniẽs ẽ dicẽ bꝛutoꝝ aĩas eè ĩmoꝛta

les. Mevad pdictoꝝ ĩtelłntiã ẽ noñ-
dũ ꝙ aliq dicẽ voluerũt bꝛutoꝝ aĩaſ eẽ
ĩmoꝛtales:ꝓ eo ꝙ eedè aĩe ſunt q viui
ficãt coꝛpa bꝛutoꝝ ⁊ coꝛpa hoĩm:tñ me
rito pccoꝝ ſuoꝝ de coꝛꝑe ad coꝛp cir-
cũeundo ꝑtñſeãt.⁊ G po quonda phoꝝ
⁊ hereticoꝝ fuit:ſic dictũ ẽ S:⁊ iã impꝛo
bata ẽ õ tanq; heretica.⁊ ꝓꝛſus abijciè/

daé iſta põ taq; vilis: ⁊ derogãs digni

taticreate rõł:dũ põit rões ⁊ beſtias eẽ
pares.ĩ H.n.ĩdicat ꝙ ſui ĩuẽtoꝛes ⁊ de
feſoꝛes ſũt hoĩeſ beſtialeſ dũ aias ſuaſ

credũt vł beſtiaꝝ fuiſſe: vł futas ec.
Fuerüt ⁊ alij q dicẽ voluerũt ꝙ aĩe bꝛu
ton nec ſunt adeo coꝛuptibiles ſic a⸗

lie foꝛme q hñt orietatẽ. ß qntů ẽ ð ſui
natura nate ſunt cõtinue durare: niſi

impedimentuʒ ſue duratõniſ habeant

ex coꝛpe ſine quo nõ poſſunt ſbiiſtẽ.hꝰ
aũt impedimẽtũ duratõis introductuʒ
eẽ dicũt ĩ coꝛpa bꝛutoꝝ ꝓpt᷑ pcc̃ʒ hoĩm
ſi.n. Adã ñ peccaſſʒ niłm aĩal bꝛutũ de
cedẽt. AVñ ſiẽ merito pcci huai q ad eiꝰ
obſequiũ facta ſunt deterioꝛata ſunt.

ſic et bꝛuta aĩalia facta ſunt moꝛti ob-
norxia.ſᷣ iſtud pᷣma fronte obuiat ei qð
diẽ Aug.ſup Geñ.ad lr̃am li.iij.ꝙ ſi
h ñn peccaſſet:nihilo*ꝰeẽntaĩalia viuẽ⸗
tia de rapina nõ ad ſuã ritã ſeruãädam
alia intficerẽt aialia. Repustetia rõi:
cũ nulla rõ dicat ↄgruũ eẽ ouè intfici
ꝓpt h̊ ꝙ hõ ꝑeccauit: cũ nullo mo ei in
pcco cõicauit:nec pcẽ̃m ſuũ ĩ ouè trãſ-
fuderit. Repugtetiã imagĩatõi ſenſi/
bili.vbi.n.eẽnt totaĩalia q młtiplicata
eẽnt ſuꝑ terrã ab initio mudi vſq; ad fi
nẽ:ſi nlła eẽnt moꝛtua. Qꝛ ſi tu dicas
ꝙ; nõeẽnt multiplicata ſi homo nõ pec
caſſet:quõ eti verũ eẽt qð dr eis Geñ.
i. Oreſcite ⁊ mł.⁊ reple.aq̊s. Qð ſi di/
ctũ ẽ de piſcib:cur nõ ĩtelłndũ ẽ dictũ
ec de alus aĩalib: nüquid ppt᷑ culpaʒ
HNis facta ſunt fecũdioꝛalq oĩa ſi incò
ueniẽtia ſunt:põ iſta taq́; ĩcõueniẽs re
ſpuẽda ẽ᷑. Et iõ dð ẽ tertio mõ ꝙ nul
la alia aĩa niſi rõlis ĩmoꝛtałè..et rõ hꝰ
apparet ſi aſpiciamꝰ ad finẽ ꝓpt᷑ queʒ
create facte ſunt.ex quo fine ponit᷑ ĩ re
bus pꝑetnitas ł conꝛuptibilitas ſʒ eaꝝ
exigẽtiaʒ. Cũ aũt oẽs create facte ſint
ꝓpt deũ:iuxta illud. VNniuerſa ppt ſe
metipm opatus ẽ dñs.ſola creata rõt
facta ẽ ad fruendu deo: ⁊ vt beatificet
in ipo qͥ ſola ẽ ad imaginẽ.alie pᷣo crea
ture qͥ ſolũ tenẽt ratõem veſtigij: facte
ſunt velad maĩfeſtatõem diuĩe bõita⸗
tis:vł ad obſequiũ create rõł. Mani
feſtatio aũt diuini exẽplaris ⁊ bõitatiſ
deiẽ in pductõe vniuerſi:qð è qddam
exemplatũ ↄplete repſentãs illud exẽ⸗

plar. ⁊ ꝓpt repſentatõis ↄpletõem cõ⸗

pletam debẽt hr̃e et ppetuã duratõem.
Vniuerſuʒ aũt dupłrhʒ eẽ.viʒ decur
rens:⁊ ꝑmanẽs.Eſſe decurrẽs nõ pot
eſſe pꝑetuũ: qͥa ncce ẽ aliqñ ſit qetũ.

ſſe vero pꝑmanẽs ẽ ppetuũ.Jlle igit

ptes qͥ repſiciũt vniuerſuʒ qᷓtũ ad eſſe
pmanẽs:ſiẽ ſunt oꝛbes celoꝝ ⁊ eleme⸗
toꝝ ppetuitatẽ hñt. Ille vo q reſpiciũt
qnu ad eẽ decurrẽs:ptpote qↄſiſtũt in
gnatone ⁊ conuptõe q̃lia ſunt minera
lia plate ⁊ aĩalia bꝛuta:nõ debẽt habe⸗
re ee ppꝑetuũ ſ̊ termĩati:que q̃ſi quodã
traſitu ſuo:⁊ q̃dazʒ iueteratõe ⁊ ĩnoua⸗

tõe moꝛte ⁊ viuificatõe decoꝛãt vniuer

ſum. Et ſic pʒ ꝙ bꝛuta aĩalia q̃ntuʒ ad
coꝛpus ⁊ aĩam coꝛuptibilia ſunt p na
turã inqᷓntũ facta ſuntad repſentàduzʒ
diuinã bonitatè ⁊ ſapiam.⁊ ̊ rõ ſũpta
Ea fine pᷣncipali. Eſt⁊ alia rõ ſũpta
a fine nõ pᷣncipali inq;tũ.ſ.create ĩ b⸗
E ſola rõ veſtigij facte ſunt ppter crea⸗
turꝗ rõlẽ.ſ.hoĩem.q̃dã.n.facte ſũt ꝓpt
hHĩem ſᷣm oẽʒ ſtatum ſiue vie ſiue pf̃ie
òdaʒ ſolũ ſm ſtatu pr̃ie: cũ ſtat patrie

ſit petuꝰ debet eẽ ppꝑetua. ettalia ſunt

q integrat hoĩs habitaculũ. ſiẽ celuʒ ⁊
q̃tuoꝛ elemẽta. Illa ro que facta ſunt
ꝓpter hoĩem ᷣm ſtatũ vie: cũ ille ſtatꝰ
ſit ptraſitoꝛiꝰ hèat finẽ debẽteẽ coꝛiu
ptibilia.talia auteʒ ſuntaĩalia bꝛuta q
facta ſunt ad ſupplẽd coꝛpis indigẽ-9/
tiaʒ hᷣm eũ ſtatũ in quo indiget cibis et
alimonijs. Et ſic còcedende ſunt rões
oñdentes aĩas bꝛutales eſſe moꝛtales
ex ſua pᷣma ↄditòe. Ad illud qð pꝛi-
mo obᷣꝛ de Eccł.ꝙ vn'ẽ interit X. di⸗

cen iũ ꝙ loquit᷑ q̊ntũ ad exterioꝛeʒ in-
telli gentiã.⁊ pptẽa ſbiũgit. Quis no⸗-

uit ſi ſpiritꝰ f. Ad a.ſur.q.d.nõ nouit
homo q ambulat ſᷣm intellectũ carna⸗
leʒ qui ea ſola ↄſiderat qͥ exteri appa/
rent. homo aũt ſapiẽs nouit quid illłd
attẽdit qð ipe Eccł.in fine dicit. Sci⸗
to ꝙ ꝓ omi errato adducette deus ĩ iu-
diciu. Ad illud qð obijcit᷑ ð li.ſapĩe
dicendũ ꝙ loquit᷑ vł de moꝛte danatõ⸗
nis eterne:vel de moꝛte tpali in eo cui
moꝛs ẽ pꝑena. tale autẽ è ſolũ aĩal rõis

capax. qð ſicut ſolũ natũ eſt eſſe miſe/

rum: ſic ſolũ natù ẽ pmiari:ſolũ natuʒ
eſt puniri. qͥa ſolum ipm ẽ cui data eſt
vis diſcretiua inter bonũ ⁊ malũ:verũ
⁊ falſuʒ. Vnge ſi beſtia doleat cũ occi/
ditur rel ledit᷑: non tamẽ punit᷑.nõ.n.

eſt capax miſerie. ſolus eni ille eſt mi⸗

ſer qui vel ſcit ſe miſerũ:vel ſcire debʒ
cum maluʒ habet. Ad illud qð obij
citurqꝙ aĩa ſenſibilis homis eſt ĩmoꝛ/
talis.dicendũ ꝙ non ẽ ſimile.ſenſibile

enĩ ĩ hoĩe noĩat potẽtiã.ſ.aĩe rõł: ſic.j.

patebit. ſeſibił no ĩ bꝛu noĩat foꝛmq q
ſbſtatificatĩ mã m̃ſmutabili.⁊ q; pẽdet

ex illa q;tũ ad eẽ conũpit᷑ illa conupta:

cil
pvolio
ormin
ſecegie
wmma
Pldun
cauſe⸗
1
lap
13

ſenel
tme
ae
nun⸗
Guttri
Smſ
milbͤe⸗
pctüti⸗
ſoedig
carbimn
verariak

talitat
qruntd
cirwl.
ntrſpas
nriupe
4
nöer
talinde.
pusm
dencat
woegi
oecen
Meitieg
Mcnenr
adn
Pteid
ſtatüit
ſtatn
bem.
ſunt
ſſtan
gunp

„
Dä
„ 1 6% 4
ernlaſen
— e ſh⸗ ſeen.
WRE caſonr
gi wie⸗ eiz 4 4
Are: ileſtet
ne depres⸗
R Nelklee conu
RN

*
9

— (Nos!

1*½ „
TN
V
W iae
„ RCde
. * „
edende inneſhe⸗
NNRK Kfanwſoe

„*
Perreeeceee
n

2 .
* r 0
2Le. V .

pii wliglil
urur aii⸗
i

2,4 Nank.

* . 1.3 e.
gee; ſor
Wi.

. A .
W NN )
õ
*1 S
ſſ onv 1
õäs
. ℳ
„ maiſer
l 4

NK gec
cA

* ſ
E,
ab
. ſat
eſ MW
ANNR
N 4 1 4
„AleN

.
.NTE
I mmern
„

Ald illud qð obijcit ꝙ ala ſenſibilis
nobilioꝛ oĩ coꝛpe.dð q maioꝛ nobili⸗
tas ⁊ minoꝛ nõ facitad maioꝛẽ durato

nẽ create.mag.n. nobilis E etiã ſᷣm ſta

—

tum nake lapie ho q ſit lapis. tñl apis
plꝰdurat mõ:ſ facit puatio conũpèd

cauſe.⁊ bãc hʒ aĩia ſenſibit ꝓpt h̊ ꝙ fũ

dat᷑ ⁊ pendet ex coꝛpe ↄpoſito ex Zrijs:
ſup qm zrietatẽ ſblimata ẽ na celeſtis
Ad illud qð obꝛ ꝙ aĩa ſenſibit non

ſeneſcit. doð ꝙ ven ẽ q;tů ẽ p ſe:ſeneſcit

tñ rõe eius ĩ q radicat᷑.ſ.rõe coꝛpis:röe
cuiꝰ es bʒ coꝛupi: ⁊ H ex ↄditõe ſua pꝛi
maria. Ad illud qð obꝛꝙ bꝛuta bui

2

unt hoib. dð ꝙ ßuitiũ remunerabile ñ
niſi illud qð ẽ laudabile. ſola aüt po⸗
tẽtia rõlis ⁊ delibatiua in qͥ ↄſiſtitarbi

trij liptas e:in q̊ cadit laus ⁊ vitupiũ.⁊
iõ q;tüeũq; obſequiũ ſit magnũ ⁊ vtile
nõẽ dignũ remuneratõe: niſi fem fuẽit

ex arbitrij lihᷣtate.ideo nõ decet remu⸗
nerariaĩas bꝛutoꝝ. Et ſic pʒillud.

nſequenter

SZrit qtü ad aartie oe imoꝛ

talitate Age ex pte coꝛpis.Et circa H
qrunt duo. MDꝛioqrit᷑ vt aĩa nõ lec.

cate poſſet coꝛpꝰ Ade diſſolui? æeqrit᷑
vtu ipa peccãte poſſet p eſuʒ ligni vite
in vita ppetuanrrr
apnmum

ſſc pcedit: ⁊ ondit ꝙ et ſi Ada

nõ peccaſſet coꝛpei iſſolui potuiſſet:
tali rõe. Adã ĩ ſtatu ĩnocẽtie hẽbat coꝛ

pus moꝛtale:ſiẽ magr diẽ et Nug. in
lfa. coꝛuptibile ſ ome conuptibile
de nccitate coꝛũpet:ſiẽ vnlt phs:quis

nõ oẽ ghabile de ncẽitate guet᷑.ꝗ̊ coꝛpꝰ

Ade coꝛuptũ fuiſſet: eſto ꝙ i ſtatu in⸗

nocẽétie pmãſiſſet. Ytẽ Zrietas Ec

pugne: ⁊ pugna ĩ ↄpoſito cʒ diſſolu⸗

tõis. nullo ſtatu ĩ quo poõt eẽ grietas

põt eẽ diſſolutio.ſ coꝛp Ade etiaʒ hm
ſatü ĩnocẽtie ex rijs habebat ↄponc.
gOſtatu illo manete potat habẽ diſſolu

toem. Itez cuicuch ſtatni cpetit re⸗
ſiauratio petit depditio.ſᷣ coꝛpi Aide
in ſtatu ĩnocẽtie cõpete bat reſtauratio

P ſumptonem ciboꝝ. gc eide coꝛpibm

ſtatũ ĩnocẽtie ĩerat depditio.ſᷣ cuicũq;

leſt depditio ĩeſt ↄſumptio:⁊ ĩ qcũq;

põit ſumptio ponit᷑ ?⁊ conuptio.& coꝝ⸗
pus Ade ĩ ſtatu ĩnocẽtie pſiſtẽs diſſol
ui potat ⁊ conũpi:nlła culpa ĩterueĩen
te. Itè aſtas ẽ Adã nõ pofat viuẽ

niſi coõmederet cũ br̃et coꝛp aĩale.ſ po

terat nõ comedẽ. potat abſq; vllo pec
cato coꝛpꝰei deficx. Situ dicas qy
nõ peccaret ĩ nõ comedẽdo:qʒ tenebat
comedẽ. Loñ. nõ ſpꝑ tenebat᷑ come

dere ĩ illa hoꝛa: aut Aqdãa eſuriret:autñ

Sieſuriret: patet anq; eccaret. SDi

nõ eſueiret: nã nõ idigẽt cũ nã bñ di⸗
ſpoſita tpe nccitatis cibuũ appetat. Sno

teneret᷑ tũc comedẽ: nec alias. g nüc;.

Iſtẽ ſiAda ſtetiſſet aliqs ð filijs ei
potat peccare.ponat᷑q peccaſſz. ß pol/
ſibile ẽ vin iuſtü a pccoꝛe inſ idiate int
fici abſq; ſua culpa: ſiẽ A bel interfect
a Caym. poſſibile eẽt Ada ſaltẽ ooꝛ
miẽtẽ ab eo i
culpa ſua niła intueniẽte. Itẽ ipaſ
ſibilitas eſt dos coꝛpoꝝ gloꝛificatoꝛuʒ.
ſed coꝛpus Ade in ſtatu inocẽtie glo⸗

rificatuʒ nõ erat.ergo in ſtatu illo pſi⸗

ſtens impaſſibilitatẽ ñ habebat. pſi⸗

9„

ſtengoĩ ſtatu illo:moꝛi⁊ nõ moꝛi pote-
rat. ᷓ coꝛpus Ade erat viſſolubile aia

nõ peccate. S ʒ3. YJſido. de tri.diẽ.

Si bhõ in padiſo inocẽter viueret: nec

ignis euz vreret: nec aqᷣ mergeret: nec

abſentia aeris ſuffocaret: nec oĩa q no
cent moꝛtalibo impedirẽt.ergo videt q⸗

ipſo pmaneẽte in ſtatu ĩnocentie coꝛpꝰ

eius non erat reſolubile. Itẽ moꝛs

eſt pena peccati. ſed omis pena e oꝛdia⸗

ta. pena aut non oꝛdinat niſi per culpã.

nulli ergo pot ieſſe nec pena:nec moꝛſ:
nec coꝛuptio: niſi cui pus ĩeſt culpa.

igit anima non peccate im poſſibile fu⸗
it diſſolui coꝛpus Ede. Item ad H
q debite ↄſtituat aliquod ↄpoſitũ ne⸗

ceſſe eſt materiã et foꝛnnaʒ ꝓpoꝛtiona/

ri adinuiceʒ. ſi igitur anima vtfoꝛma:

1 pfectio vnita eſt coꝛpi: im poſſibile e⸗
rat coꝛpus illud reſolui ⁊ conũpi niſi

2

aliq̃ conuptio p; icigẽt ex pte aie. ß coꝛ
ruptio ꝗ põt ĩcidẽ ex pte aie non niſi
cłpe. ᷓ ĩpoſſibile fuit coꝛpè Ade reſolui

ugulari:? iugulat intire

*

⁊ pati niſi in aĩa culpa fuiſſet pambia.
Itẽ ſtat inocẽtie mediꝰ erat int ſta
tũ gloꝛie ⁊ ſtatũ miſerie. ſed diſſ. olutio
coꝛpoꝛis omino opponit᷑ ſtatui gloꝛie.
cũ igr ſtatui gloꝛie nõ opponeret dire/
cte ſtat inocẽtie: Adã ĩ ſtam ĩnocẽtie
pſiſtẽte coꝛpꝰ eiꝰ nõ fuit reſ. olubile.
Atẽ oĩs paſſio ẽ ab aliq repugnte ⁊ p⸗
qñante.i Ada ĩ ſtatu ĩnocẽetie exiſtẽte
vłoĩancoꝛdarẽt ei:vel ſbiaceret:igfr ni
hil poſſet coꝛpꝰei legẽ:nec aliq; paſſio
nẽ inferre. coꝛpꝰ eiꝰñ eèt paſſible nec
diſſolubile. YItẽ ĩpoſſibile è ſtate re⸗
ctitudie alicꝰipʒ obliq̃ri.ſ rẽitudo oĩs
oↄſiſtit in ſbiacẽdo deo etpſidẽdo alijs
creatun t coꝛpi ſuo q; etiã bꝛus. 4ſpi⸗
ritu rõli ſtate ĩ puritate inocẽtie etobe/
diẽtie ĩpoſſibile fuit coꝛpꝰab eiꝰvolũta
te recedẽ.ſᷣ aĩa ſp appetit vniri coꝛpoꝛi.
ĩpoſſibile fuit coꝛpꝰĩ tali ſtatu diſſol⸗
ui. Wevad pdictoꝝ ĩtelłnti ẽ notan
quũ ꝙ quẽadmodũ iux̃ verbi phi hẽ du
plex. Aliqͥq nũc ĩmoꝛtłe:qꝛ aduerbiũ
tt detiare h̊ qð ẽ ĩmoꝛtłe roe actmoꝛi
endi.vel rõne potetie.ita ⁊ locutio pce⸗
des:vtꝝ cœp hoĩs eẽt diſſolubile ſiue
poſſet diſſolui ipo nõ peccãte diſtingui
dz Ylli.n. ablatiui abſolute pñnt detia
re h rbũ poſſet:łh̊ vbuʒ diſſolui. Siß
vbũ poſſet detiet:veritatẽ hʒ locutio. ẽ
enĩ ſenſus ꝙ Adã dũ exiſtẽt ĩ ſtatu in⸗
nocẽtie poſſe hẽbat vt coꝛpꝰ ei diſſol⸗
ueret. Siaũtablatiui illireferant ad
Nctũ qͥ ẽ diſſolui:ſic locutio ẽ falſa.ẽ. n.
ſenſus ꝙ Adã poſſʒ diſſolui ĩ ſtatu in⸗
nocentie: ita ꝙ ſimul eſſetinocentia et
moꝛtis ſiue conuptõis pea. ⁊ G è ĩpoſſi
hile puidete oꝛdĩe diuĩe iuſticie:q nul⸗
lã ĩoꝛqiatõeʒ ĩ vniuerſo ſuſtinet. Sig
pea deoꝛdiata niſi pcedat culpa ⁊ coꝛ
Hꝛis diſſoło nõ põt aĩe pure et ĩnocèti

no eẽ pea: ĩcõueniẽs vidr̃ 73 oꝛdinè di

nine iuſticie ÿ coꝛpꝰhis diſſolueret i
ſtatn ĩnocẽtie. ⁊ ſqcti dicut. Et roes
ad h̊ iducte oñqunt:⁊ iõ ↄcegede ſunt:
ven ↄcludůt. Ad illq S qðᷣ pᷣobꝛ
ÿ oe conuptibile de ncẽcitate coꝛüpit᷑
dð phus loqt de illo conuptibili cꝰ
regimẽ nõ ſbiacet volũtati ſ ſoli vtuti
nali. x illud v nccitate hʒ conupi.qꝛ hʒ

cauſ conuptõis ĩtra ſe. coꝛpꝰaut Ade
⁊ ſi eẽt moꝛtale ⁊ conuptibile: tñ volü⸗
tati ſbiacebat ex oꝛdie diuie iuſticie. et
ideo niſi volütas deoꝛdiaret coꝛpꝰiltq
nuq́; conüpet. Ad iltd qð obᷣ coͤ⸗

/

voni ex ↄᷣms ↄpꝑetebat coꝛp ſm illij ſta
tũ.dð ꝙ alioꝰſe hñtʒria ĩ ↄpoõne coꝛpo
ris ſm ſtatu nae lapſe:alit pm ſtatũ nẽ
iſtitute.bᷣʒ ſtatü.n.nẽ lapſe ñ ſolũ agüt
ĩ aliqð ext᷑nſecũ:h etiã adiuicẽ mutuo
agut ⁊ patiunt᷑ ñ ſolũ ĩ ipa ↄſtitutoe: ſ
etiã poſt ↄſtitutũ et. in ſtatu aũt inocẽ
tie talit᷑ cõmixta fuerũt ꝓpoꝛtõnata ĩ
ppone ⁊ ad tantã ↄcoꝛdiã educta:vt
illo ſtatu manete mutuo nõ repugret.

. 92

iõ ꝓpt illã ↄpõnẽ coꝛpꝰ illud diſſolui

ncce nõ erat. Ad illq qð obꝛ ꝙ poſt
ſtatũ inocẽétie ĩ illo coꝛpe fiebat depdi

tio. dð ꝙ ſiẽ na vłis patit elemta conü⸗

pi ſm ptẽ: nlłoꝰpatit coꝛũpi ſm totũ
ſic et na bñ inſtituta ĩ hoĩe regulata ab
oꝛdie iuſticie ⁊ pꝛudẽtie admittebat de
pcditõeʒ fieri ĩ hoie m aliq; ptẽ ꝓpt ſta
tũ aĩalita ĩq erat.ſᷣ nlłoꝰpatiebat coꝛ
ruptõeʒ fieri in toto. Sic.n.fiebat coꝛ⸗
ruptio ⁊ depditio ita etiã fiebat reſtau
ratio.⁊ iõ n ↄſeqbat᷑ diſſolutio. Ad
illud qd obi ꝙ Adã a cibo potatabſti⸗

nere.dð ꝙ nõ potat abſtinẽ a comeſtio

ne qn eet locꝰ? tpus. tuʒ qͥa ſibi expſſe
pceptü erat vt comedẽt d lignis padi
ſi alijs a ligno ſcĩe bõi ⁊ mali.tũ etiã qꝛ
ſi dñs ñ pcepiſſet nã bñ iſtituta dẽaret
que dictat niłm debẽ manũ ſibi inijccẽ.

„

Nec valet illa obiectio quã obijcit de

fame. debebat. n. famẽ pueire. ⁊ ipe bñ

ſciebat hoꝛq idigẽtiã ſue nãe.qua ſip

trãſiret omittẽt ⁊ pccaret. Ad illud

qð obꝛꝙ pccoꝛ põtoccidẽ inocẽteʒ. dð
ven e ſm ſtatũ nze lapſe in qoĩs boõͤ
merito pcci oꝛgiatẽ moꝛi debitoꝛ. Uñ
pmittere ĩnocentẽ occidi nõ ẽ cõtra oꝛ⸗

ginẽ diuiĩe iuſticie bm ſtatuʒ pſentẽ.in
ſtatu auũt illo qꝛ nlła culpa pceſſeratoꝛ

do diuie iuſticie talẽ deoꝛdlatõeʒ 1pu
nitõeʒ admittẽ nõ debebat. Aid iltq

qð obijcit᷑ ꝙ impaſſibilitas eſt dos coꝛ

poꝛuʒ gloꝛificatoꝛũ. dicendũ ꝙ verum

eſt ſm ꝙ impaſſibilitas pꝛiuat etactuʒ

⁊ Potentiaʒ paſſionis ſᷣm omeʒ ſtatuʒ.

flaau⸗
efatnt
föͤera

1
ſoſe

ſicr
fon
nül
cati
cx
ſid
urta
rict
hoct
Auatesſcl
Girieer

ſſqadi

deicep
Vöfrir
umalia
nis fae
altertn
ſolcen
ſeſtoco
ſolubier

us vis

Uüponi
flgnmg
Cotp'fui⸗
eſpnr
ſignopit

(ickice

ntin⸗
here Pt
biini
mniwolet
fifari
doctesh
dicalen
Pcohpe⸗
Cömiſſior
Itin
uit nec
fithn
Nſolii,
Kent⸗ i⸗

merpwrtöe
Ntiecucn

A

fiadchope
4 †
nehedn
Sideie
H d er
ʒʒKW
„ . 4
kontolucto. 1
acdon,
. A.3 9,/
„ 38,
cäeEDE.
NHNMWEN
8 „
um Aln
9
fmitdd
Apln disbi
742
1, .
otbi
„ à * „
S
iſarnzpten
S
n
bilicns,

DtNNCDNGN/—..

illa aũt impaſſibilitas coꝛpi Ade ñ in·
erat niſiſm ſtatũ detmĩatuʒ.⁊ iõ pfẽ6a
nõ erat:nec dos dici debebat.

Ecundo queri

tur vtꝝ Ad pꝑccãte coꝛp eiꝰ
poſſet ppetuari p eſuʒ ligni vite: Et ꝙ;
ſic vidr̃ pꝰꝑ textũ Geñ.ii. Nũc igr ne
foꝛte ſumat de ligno vite ⁊ viuati eter
nũ.H̊ dẽm ẽ de Adã pꝰpcẽm.j ſi pꝰ pec
catü ſumpſiſſetĩ etnũ vixiſſet:et coꝛpꝰ

eiꝰppetuũ fuiſſet. Itẽ Hipm ridet᷑ p

NRich.de ſcõ vict.qͥ de Adã ait ſic.Ha

buit añ pcẽm coꝛuptõeʒ:pꝰpcẽ̃m coꝛ⸗

ruptõeʒ.ſᷣ vtroq; mõ pꝑ eſũ ligni vite po
tuit ſuſcitari. Itẽ H ꝓbat᷑ ꝑ exꝑimẽ
tũ. Enoch.n.⁊ Helyas ſicẽ dicũt glo.⁊

auctes ſcõꝝ ĩ padiſo ↄpſᷣuant᷑ ꝑ eſuʒ li/

gni vite vſq; ad antixpi aduẽtũ.ꝑ q̃ rõe
vſq; ad illud tpus ↄſᷣuari pñt eadè rõe

⁊ deĩceps. pi re ⁊ coꝛpꝰAde. Jtẽ?
nõ fuit maioꝛis efficacie lignũ ſcĩe bõi

⁊ maliad coꝛpus pdẽdũ q; lig pite ad
ↄbuãdũ.ſj p eſuʒ illiꝰ ligni coꝛpꝰ homi

nis factũ ẽ diſſolubile.g pi rõe pꝑ eſum

alteriꝰligni poterat coꝛpꝰ coꝛuptibile

ſolidari ⁊ pꝑetuari:ſic eõ altiꝰligni co-
meſtio coꝛpꝰſanũ ⁊ ſolidũ reddiditdiſ-
ſolubile ⁊ infirmũ. Itez pepcẽm ſi
ſpũs hoĩs iügeret fõti vite diſponeret᷑
ad ppetuã beatitudinẽ ⁊ vitã ĩmoꝛtaleʒ

ſi lignuʒ vite coꝛpale ſic ſe hẽbat ad
coꝛpꝰpᷣuadũu ſiẽ lignũ vite ſpũale ſe hʒ
ad ſpm.vidr̃.n.ꝙ ſi hõ penituiſſet:et de

ligno vite guſtaſſet ꝙ coꝛpeieſſet fa-
ctũ ĩdiſſolubile. Itẽ hõ bñ ↄplexio⸗/

natſi nõ hʒ impedimentũ extnſecũ vi/
uere põt vſq; ad ↄſumptoeʒ radicalis
hũidi.ſi igit᷑ illud hũidũ poſſet reſtau-
rari:poſſet coꝛpꝰeiꝰ imppetuũ icoꝛup/

tũ buari. ſi illud ligꝰ vite ſic dicunt
doctoꝛes hẽbat vim reſtaurãdi hũidũ
radicale:vidr̃ ꝙ ſi hõ d illo comedifſet

ꝙ coꝛpei in et᷑nũ poſſʒ durare:eti pꝰ

cCcoömiſſionè culb. Sed coñ̃i. Ro.pi.
Sitipendia pcci moꝛi. ſi poſtq; ho pec
cauit nccariũ fuit ipʒ peccaſſe: nccariũ
fuit ipm moꝛi. g nccariũ fuit coꝛpꝰeius
diſſolui.igr nõ poterat ꝑpetuari p eſu,
alicuiꝰ ligni. Item ſentẽtia data fu

it Geñ.iij. uacũq; die come c. Si

. * „

igit᷑ illã ſententia nulla virtꝰcreata põt

infirmare qntumcũq; hõ comedẽtde li

gno vite ncce erat ipm moꝛi⁊ coꝛpꝰeiꝰ
reſolui.⁊ Hipm dicit alius textꝰ HBeñ.
ij. Puluis es ⁊ in pul.⁊c. Itẽ hõ p

peẽm ſimił factus iumetis inſipiẽti⸗

bus.ſ̊ iumẽta ſicomederẽt d ligno vi
te nõ ꝓpter h̊ coꝛpa coꝝ fierẽt indiſſo-⸗
lubilia. ſi hõ q̃ntũ ad cõditoòem moꝛ/
tis iumẽtis ſimił effect ẽ ꝑ culpã q;tũ
cũq; de ligno vite comederet:coꝛpꝰeiꝰ
diſſolui ncce eẽt. Itẽ non minꝰẽ de
moꝛtali ĩmoꝛtalẽ facẽ qᷓ; de moꝛtuo vi⸗/
uũ.ſ̊j moꝛtuũ ſuſcitare hè virtutis ſoli
us dei ⁊ virtuſ infinite.̊ coꝛpꝰdiſſolu
bile ad indiſſolubile reducẽ hͥ ẽ ſolius

virtutis diuĩe.q̊ᷓ ſi hõ poſt pcẽm de illo

ligno comederet:coꝛpꝰeius nihilomi⸗/
nus diſſolui eẽt neceſſe. eedicen⸗
dqũ ꝙ eadẽ lege qua diuĩa iuſticia non
patit᷑ innocentẽ puniri et moꝛi.nõ pati
tur etiã maluʒ remanere impunitũ.et
ideo diuinũ decretũ fuit vt ſi h man/
datuʒ deitraſgrediẽdo ꝑeccaret:⁊ ipſi
actoꝛi ſuo inobedies exiſteret:ſpũs car
nis dominiũ amitteret.et ſicut volun/
tas a deo receſſerat: ſic aĩa in vita coꝛ⸗
pus ipm deſerẽt:⁊ diſſolutuʒ in ſuam
oꝛiginẽ vnde ſumptuʒ erat rediret.Et

quoniã diuinũ decretũ erat ĩuiolabile.

hĩc eſt ꝙ poſtq; homo peccauit qntum⸗/
cũq; de ligno vite ederet:coꝛpꝰeius nõ
fieret indiſſolubile:ita q moꝛteʒ poſſet
euadere.ideo cõcedende ſunt ratõnes
toc oſtendẽtes. Ad illud qð obijcit᷑
incõtrariũ de textu.dicendũ ꝙ eternuʒ
non dicit ibi vite intermĩabilitatẽ: ſed
vite qᷓndam diuturnitatẽ quõ ſepꝑe cõ⸗

ſueuit loqui ſcriptura. quàuis autem

lignuʒ vite illud coꝛpus nõ poſſet per/
tuare:poterat tamẽ adeo naturã ipi/
us adiuuare ⁊ vigoꝛare vt diutinus vi/
ueret. Et per hoc patʒ reſpõſio ad duo

ſequẽtia.ſcilʒ ad verbũ Richardiz ad
lilud quod obycit᷑ de Enoch ⁊ Helya.
ANANAtrũq; eniʒ non cõcludit vite intmia
vilitate m:ſed ſolum qᷓndam diutnita⸗

tem quã ⁊ ſi lignũ vite poſſet hoĩ lapſo

coõferre er ſibi diuinit collat virtutẽ:

nõ tñ poterat ĩ eternũ ↄpuare.qͥa diui/
nũ decretü infirmare nõ potat ⁊ coꝛpꝰ
hoĩs peccãtis ad h̊ pꝰ pcẽm habile non
erat.⁊ illud lignũ ĩ ſolo eo ꝙ viſpoõneʒ
hẽbat ad eiꝰeffem efficaciaʒ hẽbat.
Ag illud qð obᷣ pꝑ ſiłe de ligno ſcĩe bo
ni ⁊ mali.dð ꝙ illud ſiłe de ficit duptr.
Pꝛimũ qa illud lignũ ſcie bõi ⁊ mali
nõ fecit coꝛpa illa eẽ diſſolubilia: ſᷣ ſo⸗
lũ hoĩs culpa ⁊ diuĩa ſuia. Scðo ve/
ro qͥa coꝛpꝰ Ade anqᷓ; peccaret nõ habe
bat nccitatẽ ad conũpẽð: ſ̊ pꝰqᷓ; hõ pec
cauit coꝛpſei ſbm fuit nccitati moꝛiẽ/

di.⁊ iõ p eſũ ligni vite ñ potat cõſuari.

Ad iltd qð obꝛ de ↄiuctõe ſpũs ad
fontẽ vite ſpuał t. dð qꝙ illud ſite de⸗
ficit dupłr. Pꝛimũ qͥdẽ qꝛ volũtas fa
ciliꝰvertit᷑ ⁊ reuertit᷑ q; naj. Scðo vero
qa fons vite ſpualis multo potẽtioꝛ eſt
ſuꝑ aĩam q; illud ligꝰ eèt ſuꝑ coꝛpꝰ.⁊
iõ nõ ſequit᷑ ꝙ ſidiuinꝰſpũs recreat et
viuificataĩaʒ ꝙ lignü vite refoꝛmet et
ↄſolidet coꝛpꝰin ſtatũ pᷣſtinü. Ad il

lud qð obᷣ: ꝙ lignũ vite reſtauraret hu
midũ radicale.dð ꝙ ⁊ ſi pꝑ ſui eſuʒ ſuf/

ficiẽter reſtauraret hũidũ i coꝛpe hoĩs

— 0 —„— —

ſm ſtatũ nẽ inſtitute: nũq; tñ ĩ ſtatu nẽ
lapſe ſie reſtauraret qͥn ſp aliq̃ depdi⸗/
tio fieret.⁊ ita q;uis diuti ↄſᷣuaretini·
hilominꝰ tñ aliꝗñ illud radicale hũið

deficẽt ⁊ coꝛpꝰ ad diſſolutõeʒ pueiĩret.

BGnſequenter

Arjrit de ĩmoꝛtalitate pᷣmi hoĩs
q̃ntũ ad ↄiũctũ.Et circa h̊ duo qrunt.

Pꝛimo qrit vtꝝ illa ĩmoꝛtłitas ĩeſſʒ

hoĩa'nã vła gra: 2oqrit vtyꝝ illa ĩmoꝛ
talitas eèt eadẽ ꝑ eẽntiã cũ ĩmoꝛtalita

te gloꝛioſa:

Irca primum

ſic ꝓcedit᷑:⁊ q̃ri vtꝝ illa ĩmoꝛ
talitas eẽta nã ła gr̃a:. Et qa nã vidi
Illud ẽ nobᷣ nale qð nobᷣ ĩnaſcit⁊ cuʒ

quo nati ſumꝰ.ſ̊ hõ cũ illa imoꝛtłitate

ꝓductꝰẽ:⁊ illa ĩmoꝛtłitas ĩdita ẽ hoĩ a

ſua ↄditõe.ꝗ fuit ei nãał vła nã. Its

moꝛs nõ potat ĩeſſe homĩ: niſi peedete
culpa:ſic ꝓbatũ ẽ g̊.ſᷣ culpa nõ poterat
hoĩ ĩeſſe niſi deoꝛdiaret᷑ nã.ſi ̊ moꝛs ĩ

S

erat hoĩ ̊ nãm:ĩmoꝛtalitas ĩerat ei per
nam. Itẽ p h̊ ho erat ĩimoꝛtat᷑ ꝑ qð
erat ĩnocès.ſ̊ ĩnocẽs erat ex ↄditõc nẽ
eſto.n. ꝙ nullam hf̃et graʒ:nihilo tñ
hr̃et ĩnocẽètia.ꝗ imoꝛtał erat ex ↄditõe
nẽ:nõ ex bñficio gre. Itẽ imoꝛtali⸗
tas aĩe ↄſiſtit in ↄtinua ↄiũctonce aĩe ⁊
coꝛpis.ↄtinua aũt niũctio ale ⁊ coꝛpis
pↄtinuũ appetitũ vniꝰad altm.&ꝑᷣ ani
ma hʒ ↄtinuũ appetitũ ad coꝛpꝰ: ⁊ eoꝰ

p naʒ abſq; gra.ꝗ ĩimoꝛtalitas ĩerato
mini ꝑ nãaʒ. Itẽ idẽ ẽ pncipiũ p qd

dat res eſſe ⁊ ꝑ qð in eè ↄtinuat᷑.ſ̊ aia
rõłq; ẽ foꝛma pꝑ nãʒ ĩmoꝛtał ⁊ ĩconipti
bilis coꝛpi dabat nãlr ſui eẽ ↄplłemtũ.
get ipius coꝛpis ſiue hoĩs eẽ nãlrↄti/
nuabat.ßᷣ a qͥ ĩeſt ei ↄtinuatio ab eodẽ
eſt ĩmoꝛtalitat pperuatio.ꝗ̊ . Itẽ
nãle ẽ hoĩ comedẽ ea q ſibiapponũtur.
ß hõ p eſuʒ ligni vite ⁊ alioꝝ lignoꝛuʒ
padiſi vitã ſuã potat ꝑpꝑetuare ſiẽ dicit
Augꝰ. ⁊ magr. pidr̃ ꝙ oĩs ppetuatio
ĩerat homĩ p nãazʒ. Sʒ. Aug“. ſup
Heñ.⁊ magr dicit in Fa.Creat ẽ bo/
mo ĩmoꝛtalis qð erat ei de ligno vite:
nõ de cõditõe nãe.moꝛtał emt ↄditõne
coꝛpis aĩał:ĩmoꝛtatł᷑ bñficio ↄditoꝛis.
⁊ rõe ipe Aug.expſſiꝰdic.ꝙ ſic pſcitũ
fuit filis Aſrl ꝙ in. xl. ãnis veſtimèta
eoꝝ ñ veteraſcerẽt:ita pſcitũ fuit Ade
vt nõ moꝛeretł. Itẽ ſupꝑ illud ¶nc.x

Ex poliauerũt eũ ⁊ plag impoſitis c.

HBlo. expõit de pᷣmo hoĩe què dic expo

liatuz fuiſſe ẽtuitis: ⁊ vulneratũ ĩ na

turalibo.ſi q̊ imoꝛtalitas nõ fuit vulne
rata ſ ſimpir ablata ipſi homi pꝑer cul/
am. non inerat eia nã ſeda gratia.
Item h̊ videtratõe.ꝓpꝛieta tes na
turales n dereliquũt ſubiectũ ꝓpt cul
pam. ergo ſi imoꝛtalitas ĩerat hom ini
a nata nõ videt᷑ ꝙ debuerit euʒ relin⸗
quere ppter culpã.ꝙ ſi e amiſit. pʒ c
Iſtẽ impoſſibile ẽ duo oꝑpoſita ieſ⸗
ſe eidẽ m eadẽ pncipia natr cauſatia
q nõ ĩclinãt ad oppoſita.ſᷣ homo pꝑ nãʒ
ſuã potat moꝛi.ꝗ aut ĩmoꝛtalis no erat
aut ſi erat:nõ erat p niaʒ ſ p graʒ ſolu.
Itẽ coꝛpꝰAde ꝑ nãʒ ꝓpaʒ erat no/
biłr ↄplexionatũ.q̊ molles et teneras
carnes hẽbat.ᷣ̊ nãlr molle cedit duro.

Fonm
ſceng
Niie
petisöͤt
ſmii
bocace
Proͤee⸗
cetan⸗
diema
rafui
gimo
geit⸗
buitel
nmng
6ali⸗
Notin
oftpe
aijben
ſinterl
lunfcabil
ttolpn
einead e
diſpdemſt
penitad v⸗
gine agac
gfupni
necſineill
oimortat
wplatfpyn
anabebata⸗
pletdez E
Wginge
Diſolatden.
prinſe
6Repadd
giäßtuage
conkimors
agactißo
uminonl
Nlieigienn
neeuggie⸗
ſan nin
natonmir⸗
ſpneeent
ſifdeffct
gtpöſuffe
hnſfaceſin
urlli
icer

1

„ .
Usſerat
.— .
ſent 7Pf
1v2
MNS. N

. z .
—e
aE

.—14

—
—

—

—
☛ι
—

– — 4
— —

—
—
S

=ð

—
ðð
—
= 2
ð

S

NIRIW.
rrr De .
9 .
NmeANe
AAAXXnℳ⁰
: rs.
MRENE
“
ſe eſtinet
6 I
„ 4⸗*
rAe e
⅓ A M.
e Aakk dt
ſſ Urd
o . .
emetiA
. wlh. .
8 . e
reaueolap⸗
. 3
1
. „ .
e
.
N W
4 —44
GieNG
eid 4AWE
» „4
e „
40% „ℳ
ſE NRR
it 4
, “
. 1 4 WN
fIYH
cbuereh.
ſe
„ 2* 1 “
EINP
eWTORE
„
W„,
pa
4
ſita. WE,
1 . ,4
ime,
4, 0
6 * „
4 5 .
5 .

„
.

1
„A
.

A1O

We. .
9 ) 74590
1e AN
e
„ „ℳAIONN—
tan

HEEE
Wee

4

igr p nãʒ coꝛpꝰ Ade vulnerari potate
ſecari.q̊ ꝑp nãʒ Adã nõ erat ĩmoꝛtalis.
Irtẽ ignis nãłroſumit coꝛp ex ele/
metis q̃tuoꝛ ↄſtitutũ.⁊ coꝛpꝰ aĩale per
nãm idiget aſpiratòe ⁊ reſpiratõe. ſi
hõ cadẽt ĩ aquã vł ĩ ignẽ ⁊ nõ moꝛeret
H nõ eẽt ꝑ vᷣtutẽ nãe:ſᷣ potiꝰʒ vłs.nõ g̊

eéta nã h̊ potiꝰex gra. Wꝰ dð ꝙ ſiẽ

diẽ magr in lr̃a circa H̊ multiplex ⁊ va
ria fuit opĩo. Quidã.n.dicẽ voluerũt
ꝙ iĩmoꝛtalitas pᷣmi hoĩs eẽt a nã:qqdaʒ
ꝙ eẽta gr̃a.vtraq; aut haꝝ opĩionũ ha
buit aliquã efficacẽ rõem mouentẽ.et

ytraq; hʒ aliqͥd pitatis:lʒ vna plꝰ hẽat

qᷓ; alta. Sic.n.cũ dr̃ hõ ẽ beatificabit᷑
duo tãgunt᷑:⁊ aptitudo:⁊ diſpõ.ita ei.
cuʒ dr̃ hõ ẽ ĩmoꝛtał. Vñ ſic h qͥdãmõ
põt dici beatificabił p nãm:qͥdãmõ per
Stann.e ⁊ ĩ ꝓpoſito. Pꝛout.n.q̊ qð ẽ
atificabile ĩpoꝛtat aptitudinẽ:ſic in-
eſt hoĩ pꝑ nãm.h.n.a nã ſua hʒ aptitu/
dinẽ ad beatitudineʒ.ſᷣm aũt ꝙ ĩpoꝛtat
diſpõem ſufficiẽtẽ ⁊ ꝓpĩquã p quã qͥs
venitad beatitudinẽ ſiue ſufficiẽtẽ oꝛ/
dinè ad actũ.ſic ĩeſt hoĩ nõ pꝑ nãm ſᷣ per
graʒ ꝑ quã ſufficient᷑ diſpoit᷑ ad głiaʒ.
nec ſine illa põt ſufficẽ na.ſic ⁊ ĩ ꝓpoſi⸗/
to ĩmoꝛtatł᷑ q̃ntũ ad ſtatũ ĩnocẽtie dici
potat hõ ꝑ nãʒ:ĩmoꝛtat᷑ etiã pꝑ graʒ.qͥa
a nõ hẽbat aptitudinẽ:ſed a gr̃a hẽbat
ↄpletõeʒ. Et Hpʒ ſic.tripłr.n.põt moꝛſ
hoĩ ↄtingẽ.aut ꝑ elemẽtoꝝ pugnaʒ et
diſſolutõem:aut ꝑ hũidi ↄſumptõem:
aut pꝑ ext᷑nſecã leſionẽ. Immoꝛtalitas
̊ diẽ pᷣuatõeʒ h triplicis modi moꝛiẽ
di qntũ ad act ⁊ potẽtiã in beatis qͥ di
cunt᷑ ĩmoꝛtales:qͥa nõ pñt moꝛi.q̃ntuʒ

ad actuü pᷣo ſolũ ĩ hoĩbo ↄſtitutis:qqͥ dicũ
tur ĩmoꝛtales:qͥa potant nõ moꝛi h̊ tri⸗/

plici gñe moꝛiẽdi.Habebãt.n.aptitudi
nẽ euadẽdi H̊ triplex genꝰmoꝛi ꝑ id qð
hẽbanta nã.nã coꝛpvalde bñ erat cõ⸗
plexionatũ:⁊ aĩa ð ſe ĩicoꝛuptibitł erat
q illud coꝛpꝰregebat ⁊ ↄſeruabat.⁊ ita
ydoneꝰ erat pᷣmꝰ h ex his ↄſtitutis q;

nuq; deficẽt ꝑ elemẽtoꝝ pugnã:ſ̊ tñ il

lud nõ ſufficiebat. H.n.nõ poſſʒ aĩa pec
catrix facẽ ſi ponẽt᷑ in ↄſiłi coꝛpe.⁊ iðᷣo
datũ fuit illi aĩe donũ gre ꝑ quã poſſet
coꝛpꝑi pſidẽ ⁊ illud agẽ:et elemẽta q̃ſi ĩ

.

qdã amicitia cuſtodire.⁊ h q;diu vllet
ſuo actoꝛi ſoiacẽ. Hoc aũt donũ gf̃e vo

cat A nſel.iuſticia oꝛiginalẽ. Et ſic pʒ
ꝙ qntũ ad ĩmoꝛtalitatẽ õ pᷣmũ genus
moꝛiẽdi aptitudinẽ hẽbata nã:hł ople⸗/
mẽtũa gra.S iłr qᷓntũ adæ genꝰmo
riẽdi ꝙ ẽ p hũidiↄſumptõeʒ.vis.n.nu

tritiua potẽs eratad ↄuertẽdũalimẽtũ

ſibi ſufficiẽs.⁊ elemẽta efficacẽ hẽbãt
v̈tutẽ ad nutriendũ.⁊ ex H̊ h̊ ydoneus
erat vt ↄbuaret᷑ ĩ eo ſine coꝛuptõe nã/
le hũiduʒ.ſ̊ qa hũidũ radicale paulati
ↄſumit᷑:nec põt reꝑpari ꝑ qdᷣcũq; alimẽ
tũ.iõ data è virt ſpãlis cuid ligno qð
dẽm ẽ lignů vite:p cꝰ ſumptõeʒ repare
tur hũidũ radicale.et h̊ q deʒ nõ fuit ex
ↄditõe nãe:̊ ex bñficio ↄditoꝛis:ſic diẽ
Aug“. S ikr etiã qᷓntũ ad ʒ gen qð

qdẽ fit pꝑ ext᷑nſecã leſionc. Adã.n.foꝛd
2 potẽs erat ad repellendũ nociua: ſa⸗

piens ⁊ diligẽs ad pcauẽda.nec habe⸗/

bat nociua extnſeca.⁊ ideo ydoneitatẽ

habebat vt ꝑ nulliꝰleſionem ĩcurreret
moꝛtẽ.veꝝtñ ꝙ beſtie et ſiq̃ aĩalia ſunt
que nocẽ poſſent ipm oĩno nõ lederèt:
nec in ſomno: nec ĩ vigilia ̊ nõ erata
nata:ſeda dei ſpꝑeciali ꝓuidẽtia que ita
euʒ cuſtodiebat vt ſub ꝑedibus eiꝰ oĩa

ſubiacerẽt:vt nihil cuꝑet ipſuʒ offen/

dere:⁊ ſi cupet non valeret.Et ſic patʒ
ꝙ ĩmoꝛtalitas que fuit in ſtatuĩnocen
tie qᷓntum ad aptitudinè fuita natura
qᷓntum ad cõplementũ fuit a gratia.et
per h̊ͥ ꝓ magna parte patʒ reſpõſio ad
obiecta. Ratönes.n. que ꝓbant ꝙ
non fuit ſimplicitera nata cõcedende
ſunt:quia veruʒ cõcludũt. Ad illud
vero qð obicit᷑ ꝙ fuit a natura qͥa fu/

it ei inata. dicendũ ꝙ nõ ome qð ineſt

homĩ a pᷣncipio ſue natiuitat natale ẽ
niſi extendat̊ nomè natale.multa.n.

bona Stis data cõcreant᷑ et dant᷑ cum

nata:ſicut planũ eſt.⁊ ideo illud nõ va
let. Ad illud qð obicit᷑ ꝙ moꝛs non
poterat intuenire niſi puia culpa.dicẽ
dũ ꝙ nõ erat ſolũ ꝓpter nãʒ: ̊ ꝓpt be/
neficiũ gr̃e qð eratnẽ ſupadditu.qꝛ.n.
oꝛi glatł᷑ iuſticia faciebat nãʒ imoꝛtaleʒ
eẽ: ⁊ hãc nõ poterat pdere niſi ꝑ culpa.
iõ moꝛs nõ potat intueĩre niſi ꝑ culpã.

.êòõĩr

Ad illud qð obꝛ ꝙ ĩnocentia erat a
nã & ſiłr ⁊ ĩmoꝛtalitas.dð ꝙ ĩnocentia
dupłxr põt dici. Ano mõ puatiue quia
puat culpa.Alioꝰ poſitiue qͥa ponit iu
ſticia õriã.ĩnocentia aũt nõ erat cauſa
ĩmoꝛtalitatis ſᷣm ꝙ dic purã pᷣuatõeʒ:
ſß ſᷣm ꝙ impoꝛtat oꝛigĩalẽ iuſticiã:meri
to cuiꝰ erat ĩ aĩa vis totiꝰ coꝛpis cõten
tiua. Ad ilłd qð ob ꝙ ↄtinuatio vi

teèẽ ex ↄiũctõe aĩe łcoꝛꝑis.dð ꝙ ad cõ/

iũctõem vite nõ ſufficit aꝑpetitꝰ:ſic ad
beatificatõeʒ nõ ſufficit appetẽ beatitu
dinẽ:ſ̊ nccaria ẽ vlteriꝰ virt ad ſatiſfa
ciendũ appetitui.oĩs.n.nã axpetit eẽ ⁊
durare nõ ſolũ hoĩuʒ:ſ̊ etiã bꝛutoꝝ:nõ
tñ in oĩba ẽ ĩmoꝛtalitas.et iõ nõ ſequit᷑
ꝙ ſia nã ſit ↄtinuatio aꝑpetitꝰ:q a na⸗
tura ſit ↄtinuatio ĩmoꝛtalitat. Et ꝑ

H pʒ rñ ſio ad aliud qð obi ꝙ ab eodeʒ

ẽ datio eẽ et cõſeruatio.dð.n.ꝙ ſi iltq
ſit veꝝ de ↄbuatõe q̃ẽ ad tpus:nõ tñ ẽ
veꝝ de ppꝑetuatõe.multa.n.ſuntq̃ pñt

dare ⁊ tñ nõ pñt ppetuare. Ad illud

qð obꝛ ꝙ pereſum ligni vite ⁊ alioꝝ li
gnoꝝ poterat in eẽ ↄſeruari.dð ꝙ iſta
nõ erat tota cã:ĩmo nccaria erat diui/
na virtꝰ ꝓtegẽs ⁊ ꝓhibẽs nociua:⁊ ĩte
rioꝛ virtoſᷣuãs ⁊ ↄcilias vᷣria. Pꝛetẽa

ꝙ lignũ vite talè effem hr̃et h ſpale do

nũ erat dei.ſiẽ etiã ꝙ tato tpe veſtimẽ/
ta ⁊ calciamta xꝑpłi Iſrł potuerũt ſibi
Pbere obſeqa. Et ſic pʒ illud.

EEcundo queri

tur vtꝝ eadeʒ erit ĩmoꝛtalitas
ĩnocentie ꝑ eẽntiã cũ ĩmoꝛtalitate glo
rie ſi hõ ſtetiſſet! Et ꝙ ſic vidẽ Aug.
de pᷣa relig. Per xpʒ recupamꝰ qð pꝑ⸗
didimꝰ ĩ Ada.ſᷣ illa ĩimoꝛtalitas q̃m re

₰

cupamꝰ ꝑ xpm ẽ ĩmoꝛtalitas głoſa. ꝗ

XK. Itẽ potẽtia mãe diſpoſita ẽ eadõ

p entiã cũ ſeipa ĩdiſpoſita.ſᷣ ĩmoꝛtali
tas ĩnocentie ⁊ imoꝛtalitas gtłie ſic ſe
hñt ſic potẽtia ĩdifferẽs:et potẽtia di/
ſpoſita diſpõne q̃ ẽ nccitas.cũ igr ĩ ſta

tu ĩnocẽtie poterat moꝛi ⁊ ñ moꝛi:ĩ ſta/

tu gloꝛie ncce hẽat ñ moꝛi.ꝗ̊ c. Itẽ
li.arbi.cõfirmatũ ⁊ nõ ↄfirmatũ ideʒ
p eẽntiã:ſiłr ⁊ caritaſ. pi rõe ⁊ ĩmoꝛta
litas.ſᷣ ſic ſe hʒ h moꝛtalitas ⁊ illa. er⸗

go c. Itẽ moꝛtalitas ĩ ſtatu ĩtiocẽ
tie nõẽ alia a moꝛtłitate ĩ ſtatu miſerie
qa ñ ẽ pꝰpcẽm data noua potẽtia: nec
ablata. ꝗ pi rõe ĩ ſtatu ĩnocètie ⁊ in ſta
tu gloꝛie non ẽalia ⁊ alia imoꝛtalitas.

tẽ ſi hõ ſtetiſſet tũſfferret᷑ ad ĩmoꝛ⸗

talitatẽ ita ꝙ nulliꝰ ꝓpetatis nobit in
eo fieret depditio. cũ ĩmoꝛtalitas in

Hie dicẽt cõditõeʒ nobilẽ ſi trãfferret

illa ĩmoꝛtalitas nõ amitteret᷑.̊ ñ ſunt
in eodẽ hoĩe duo ĩmoꝛtalitates ſił⁊ ſe

mel.qimoꝛtalitas ĩnocẽtie ⁊ ĩmoꝛtali⸗

tas gloꝛie nõ differrt. Sʒ.qð ha
betaliud ⁊ aliud pncipiũ ꝓpximũ diffe⸗
rẽs ꝑ eẽntiã:eſt differẽs ꝑ eẽntiã.ſᷣ im
moꝛtalitaſĩ ſtatu ĩnocẽtie ⁊ ĩ ſtatu glo

rie htaliud et aliud pᷣncipiũ differẽs

p eẽntiã.qͥa illa ẽ a gloꝛia: iſta ẽ a gra/
tia gratis data. differũt ꝑ eẽntia.
Itẽ nõð tranſit ab eodè in idẽ. ſᷣ traſi
tus eẽt ab ĩmoꝛtalitate ĩnocẽtie ad im
moꝛtalitateʒ gloꝛie. illa ĩmoꝛtalitas
⁊ iſta nõ ſunt eadẽ. Itẽ quoꝝ oppo

ſita ſunt diuerſa:ipa ſut diuerſa.ſᷣ im
moꝛtalitas ſtat'inocètie non opponit᷑

moꝛtalitati cũ ſiłt ineẽnt eidẽ. Adã.n.
⁊ moꝛtalis erat ⁊ ĩmoꝛtalis.ſᷣ ĩmoꝛtali
tas gloꝛie opponit᷑ illi.g nõ ẽ eadẽ cũ il
la ĩmoꝛtalitate. Itẽ licet vita Ade
eẽt vna ⁊ cõtinua ſi ſtetiſſet ĩ via ⁊ pa/
tria:ſtatꝰ tñ vite et cõditio eẽt alia ⁊ a-
lia.qa ↄditio aĩalitat ⁊ ſpualitatis nõ
hñt idẽptitatẽ ſ̊ potiꝰoppõem ⁊ diuer/
ſitatẽ.ᷓ cũ ĩmoꝛtalitas nõ dicat ſolũ vi
tam ſᷣ potiꝰↄditõeʒ vite ſᷣm ſtatũ aĩalẽ
⁊ ſpũalẽ: vidr̃ ꝙ ĩmoꝛtalitas ſit alia et
alia. Itẽ Hipʒ vidr ꝑ illud qð dicit
in l̃a.Alia eſt imoꝛtalitas qu amiſi-
mus:alia quꝗ ĩ reſurrectõe ſperamuſ.
Ex hac aucte expſſe colligit᷑ ꝙalia ſit
iĩmoꝛtalitas vie ⁊ alia prfie. Wad
pdictoꝝ intelligẽtiã ẽ notandũ ꝙ cum
idẽ ſitſignatü in pᷣncipali ⁊ ſumpto: ſi
ue in abſtracto ⁊ cõcreto idè ẽ ſignatũ
huiꝰ qð ẽ ĩmoꝛtale:⁊ eiꝰ qð ẽ ĩmoꝛtali
tas.ĩmoꝛtale aũt dr qð ẽ aptũ natũ ſi⸗
ue potẽs nõ moꝛi.ĩmoꝛtalitas igit᷑ idẽ
eſt qð potẽtia ſiue aptitudo ad nõ mo-
riendũ.⁊ hec potẽtia ad nõ moꝛiẽdũ nõ
eſt aliud qᷓ; potẽtia anime ĩ regendo et

Stnn
oben
liawi
nocen
cneſt
inere⸗
ſeroi⸗
pecn
ſerd.
care:
gine
tinu⸗
pei⸗
ſwo⸗
tinui
lina
liſn
mine
ttft
ment
ſpone
musn

ic

glterar
gentes
igee⸗
poſitüf
pmoob
orrali⸗
ehniĩ
ncirennn
teralkdi
n Ar
Cecgein⸗
Uginand
Wenſan
ctnis
Taling
ſoſitoi
habitd
dilerſi
gaiter
tearbin
Para mi
gogital
lsgüte
ſthen, .
M diſ

Atsiumnits
llammiſe
Autitinne
nit Sz

—— . .
ſentsperſtu
. 7
Wene tiſamn;
mecigiü difſi
ngan:inea
Näeiteinti
Peinict.
”
41. ⸗ .
. 16 *
eneg Sr igen 4
“
Iurniu N
. 2 /2
0 » .
. „ * 1
We Kim
— 1
e ſatdi
SriNNN,
ℳ 04
E

1
7

e
R.

1
1,21
.
„ ſi4
. P
i E
. e,ae d
E 2 4
* „WEWN
. .*
80
7 1,,7 1400
OCAN*
ecolliene,

ea ofie. N
alu pre. ,

,—

△ e

ↄtinuãdo coꝛpus vt nuqᷓ; deficiat:nec

ab ea ſepet.hec autè potẽtia ↄſeqͥt iym
li.arbi.⁊ ei cõfoꝛmat᷑. Vñ ſiẽ ĩ ſtatu in/

nocentie homo pofat peccare ⁊ nõ pꝑec-
care:ſic aĩa potat coꝛpꝰ cõtinẽ ⁊ nõ cõ/
tinere:⁊ hõ potat moꝛi ⁊ nñ moꝛi. Quia
vero in ſtatu gloꝛie ĩpoſſibile ẽ li.arbi.

peccare.ĩpoſſibile è etiã aĩam coꝛpꝰde/

ſerẽ. Et qͥa in ſtatu miſerie ncce hʒ pec
care:⁊ aliqñ in pcco eſſe ſaltè in ſua oꝛi

gine.iõ ĩpoſſibile ẽ aĩam coꝛpi vitaʒ cõ

tinuare.quẽadmodũ igit᷑ ipius li.arbi.

potẽtia ĩ ſtatu ĩnocẽtie ⁊ gloꝛie ẽ eadeʒ

p eẽntiaʒ: differens ſolu ſm ſtatũ ⁊ di
ſpoſitõem ſuꝑadaditã.ſic illa potẽtia cõ

tinuãdi⁊ regẽdi coꝛpus q̃ dicit᷑ imoꝛta

litas p eſſentiam eſt eadẽ:differẽs ſo⸗
la ſupaddita diſpõne.⁊ ideo cũ querit᷑
vtꝝ tmoꝛtalitas ĩnocètie et gloꝛie:ſ iue
vie ⁊ pr̃ie eſſet eadem:rñderi potꝙ ea/
dem ẽ qᷓntũ ad potentiã. h̊ alia qntũ ad
diſpõneʒ ſupadditã.vel vt ꝓpus dica/
mus:vna ⁊ eadẽ eſt:ſᷣ alta ſiue altera/
ta:ſic coꝛiſcus albus ⁊ niger ideʒ eſt ⁊
alterat.Et iõ ↄcedẽde ſunt rões oſtẽ-

dentes ꝙ hec ĩmoꝛtalitas ⁊ illa ꝑ eſſen

tiaʒ eẽnt vna. Ald rões veroad op-
poſitũ facile ẽ rñndere. Naʒ adiltd qðᷣ
pmo obijcit pᷣncipiũ pximũ huiꝰim-/
moꝛtalitatis ⁊ illiꝰ ẽ aliud ⁊ aliud pla⸗/
na eſt rñſio.qͥa pᷣncipiũ pcipuũ.ſ.potẽ
tia cõtentiua ẽ vna ⁊ eadeʒ:licet ſitali⸗
ter? alit diſpoſita.hĩc gr̃a:ĩde pᷣo glo/

ria. Ad illud qð obꝛ ꝙ nõeſt traſitꝰ

ab eodẽ in ideʒ.dicendũ ꝙ tranſitꝰ ab
hac ĩmoꝛtłitate ad illã ẽ ꝑ diuerſifica-
tõem ſtatuũ.qa eſt tranſitꝰa ſtatuĩ ſta⸗
tuʒ. ⁊ iõ ſicut qð monet a ſtatu impfe/
ctõnis ad ſtatũ pfectõis nõ dicit᷑ aliud
⁊ aliud:ꝑ ſtatꝰdicit alius ⁊ aliꝰ.ſicĩ p⸗
poſito ĩtelłndũ. Ad illud qð obꝛ ꝙ

habt diuerſa oppoſita.dicendũ ꝙ illa
diuerſi itas oppoſitõis venit ex rõe ſup
addite diſpõnis:ſiẽ intelligit᷑ in libßta-

te arbitrij.q eſt libtas a coactiõe:a cul⸗/
pa:a miſeria. Cibertas.n.a culpa ſuꝑ
addit aliquã diſpoſitõeʒ.ſ.gratiã.liber
tas aſjᷣta miſeria ſupaddit ali diſpo-
ſitõem.iſ.pel ĩnocentiã vel gloꝛiã:ròne
quaꝝ diſpoſitionũ habʒ opponi diuer

—

ſis:ſic ⁊ imoꝛtalitas głie ſupaddit vl⸗
tra ĩmoꝛtłitatẽ ĩnocẽtie: ſicut diſpoſi⸗/
tio q eſt nccitas ſupᷣ diſpõeʒ que eſt cõ/
gruitas. Ad illud qð obꝛ ꝙ ĩmoꝛta
litas dicit ↄditõem vite ſiue ſtatũ.dicẽ
dũ ꝙ venꝝ eſt ſ̊ non pᷣncipatłr.ĩmo pnci

palius dicit potentiã coꝛpis cõtentiuã

ſicut pdictũ eſt.et ideo rõ illa nõ cogit.
Ad vltimũ ſcʒ auctem magri iam
patʒ rñſio.qð.n.dicit᷑ꝙ ſit alia et alia:
autĩtelligit᷑ H̊ eſſe dictũ qꝛ eſt altera et
altera:aut intelligit᷑ eſſe alia ⁊ alia.nõ

Intu ad ipam potentiaʒ quã pncipalit

ĩpoꝛtat ipa ĩmoꝛtalitas:łᷣ q̃ntuʒ ad di/
ſppem ſuꝑadditã.Et ſic patet reſpoſio
ad queſita.

=
1parte iſta
ſuunt dubitatöes circa lr̃aʒ. Et
pmo qrit᷑ ꝙ dicit: in pᷣmo ſtatu fuit coꝛ
pus homis aĩale.aĩiale.n.denoĩat᷑ ab
aĩa.ꝗome coꝛpꝰ habẽs aĩam põt ⁊ de/
bet dici aĩiale.ſ̊ coꝛpus gloꝛioſuʒ ẽ hu
iuſmodi. aĩale dici põt.q̃liter igit᷑ di⸗
uidit᷑ aiale contra ſpũale?ẽSitu dicas
ꝙ; aĩa nomiĩat ibi vitã car nalẽ:ſiẽ dicit᷑

Jo.xij. Qui amat aĩam ſuã pꝑdet eaʒ.

iz tali mõ viuẽ eſt rephenſibile. g videt
qꝙ tale coꝛpus nõ ↄpetẽt ſtatui ĩnocen⸗/
tie. dicẽdũ ꝙ nomẽ genen aliqñ
axpꝛopat᷑ ei ꝙ ꝓ ſui incõpletõe vel im-

pfectòne nõ addit nomè ſpale.vñ ſicut
aĩal appꝛopat᷑ quodamõ his q habent

aĩam cibatius.⁊ ideo voluit Aug.ap
pellare coꝛpPꝰaĩale.i.coꝛpus alimnoijs

egens.⁊ iſte modꝰ dicẽdi attendit᷑ ſʒ

aiale venitab aĩa. Et pʒ rñſioad obᷣa
Alio mõ poſſet dici licet minꝰ ppᷣe:ꝙ
giale veniret ad H̊ ꝙ ẽ aial.⁊ cum aĩial
axpꝛopet᷑ beſtijs diceret᷑ coꝛpꝰ aiale.i.
beſtis ſile. erataü‚t Adam in ſua cõdi
tõne q̃ntũ ad coꝛpꝰↄſilis beſtijs in hoc
q indigebat refici cibis.q̃ntũ ad men⸗/
teʒ vero erat in honoꝛe ⁊ beſtis diſſiłis
ſ qa cũ in honoꝛe eẽt nõ intellexit:ĩmo

peccauit.ideo ↄpatus eſt iumetis inſi
piẽ.⁊ ſi.f.ẽ illis:vt⁊ nõ ſolũ ipe ⁊ ei po

ſteri beſtys eſſent ſiles indigẽtia cibi:ß

etia ĩ beſtialitate ⁊ aꝑpetitu mẽtis. Et
ſic pʒ ꝓ qnto dr̃ Ada habuiſſe copus⸗

P

aĩale: ?⁊ quõ diuidit coñ ſpũale. Itẽ
querit de H̊ qð dicit ꝙ hẽbat coꝛpꝰmoꝛ
tale ⁊ ĩmoꝛtłe. cũ.n.moꝛtale et ĩmoꝛtłe

ſint oppoſita: vidr̃ duo oppoſita ſi?·

ſemel ĩeſſenteidẽ. Item aial eenti⸗/

ali diuiſione diuidit᷑ per moꝛtale ⁊ im-
moꝛtale:ſiẽ p rõle ⁊ irrõle.ſig ĩpoſſibi-
le ẽ aĩal ſiłæ ſemel eè rõle ⁊ irrõle:ĩpoſ

ſibile ẽ eẽ moꝛtale ⁊ ĩimoꝛtle. Weedi

cendũ ꝙ ĩmoꝛtle dupłr dicit᷑. Anoꝰ ꝓ

ut pᷣuat actũ ⁊ aptitudĩeʒ moꝛiẽdi ⁊ ſic
dr̃ ĩmoꝛtle qð nõ ẽ potẽs moꝛi.⁊ H̊ mõ
dirce oppõit᷑ ei qdð ẽ moꝛtłe.⁊ ĩpoſſibile
ẽ eè circa idẽ. Alioꝰ ꝓut pᷣuat actũ ſo/
lü.⁊ tũc dr ĩmoꝛtłe.i.potẽs ñ moꝛi.et h

modo moꝛtle ⁊ ĩmoꝛtłe ñ hñt oppõneʒ

qm potẽtie rõles et ille q rõlib ſbijciüt
ſunt ad oppoſita.⁊ iõ lʒ act ſint oꝑpo-/
ſiti:potẽtie tñ nõ ſunt oꝑpoſite. Et ſic

pʒ rñſio ad illa oba.ꝓcedũt.n.ſʒ q; im
moꝛtłe puat potẽtiã. Et ſi tu obijcias

potẽtie diſtinguũtp actꝰ:⁊ ita ſiact

ſunt oppoſiti ⁊ potẽtie ſiłr. dð ꝙ illud
hʒ locũ ĩ potẽtijs nalibo pun.xſi ĩ alijs

potẽtijs locũ hʒ:ĩtelłr de actu qͥ circũ/

plectit᷑ totã potẽtiã.cũ aũt potẽtia ẽ ad
oxꝑpoſita vnꝰilloꝝ actuũ potẽtiã totã nñ
circũplecti᷑. Itẽ qrit᷑ de H̊ qð diẽ q;
pcẽm coꝛpꝰ fcm ẽ moꝛtuũ.moꝛtuũ.n.⁊
riuuʒ opponũt᷑ pᷣuatiue.ꝗ ſi coꝛpꝰ Ade

pꝰpcẽm viuebat falſũ ẽ dicẽ q moꝛtuũ

erat. Si tu dicas ̊ eẽ dẽm qͥa nccitati
moꝛiẽdient aſtrictu:pi rõe cũ hr̃et ne⸗
ceſſitatẽ ad putrefactõeʒ debẽt dici coꝛ

pus Ade eſſe putrefactũ. NN? dð ;
ſiẽ dicit Aug. in.xiij.li.de ci.dei.moꝛ
tuũ põteẽ nomẽ vtł pꝑticipiũ.ſᷣm ꝙ ẽ pti
cipiũ ſic ſigt moꝛte infuiſſe.qꝛ ẽ pticipi
um pteriti tpis.⁊ tũc dr̃ eẽ aliqs moꝛtu

us ĩ quo moꝛs pᷣus fuit.ſᷣm aũtq ẽ no

mẽ ſic denoĩat aliquẽ ñ ſolũ a moꝛte q̃
infuit:ſ ed a moꝛte qͥ ĩeſt:ſiẽ or aliqͥ ſal

be ab albedie q̃ ĩeſt. Et qi moꝛs nihil

aliud diẽ qᷓ tendẽtiã ad nõ eſſe: ⁊ ho ↄti
nue ad nõ eẽ tendit pꝰlapſũ. hic ẽ ꝙ cõ

tinue ẽ ĩ moꝛte:⁊ iõhtinue põt dici moꝛ

tuꝰ.⁊ iõ dic A poꝰ.ꝙ coꝛpꝰmoꝛtuũ ẽ ꝓ/

pter pcẽm. Qð ̊obꝛ ꝙ moꝛtuũ ⁊ vi

uũ opponũt᷑. dð ꝙ veꝝ ẽ m ꝙ moꝛtuũ

ſimptr puat viuũ:hᷣ ẽ ſ̃ᷣm ꝙ dic actualẽ

ſepatõeʒ ſiue minũ conuptõis.qñ aũt

diẽ oꝛdinẽ ad illũ fminũ:nõ oppõit᷑ de

ſe ſ̊ rõe eiꝰad qð oꝛdĩat.qꝛ oꝛdiat ad op
poſituʒ vite.⁊ ſic ſił pñt ſtare:iĩmo ncce
E ſiłeẽ cũ vita pñti.⁊ iõ ſignt pticipiuʒ
hoverbi moꝛioꝛ eſtanomalũ:nec tenet
foꝛmatõeʒ alioꝝ pticipioꝝ pteriti tpis
ſic diẽ Augꝰ. Itẽ qrit᷑ de h qð dicit

Sumẽt bo de ligno vite quo pfecteĩ⸗/

moꝛtatł factꝰ:cibi alimẽta vlteri nõre⸗
quirẽt.Coñ hᷣ c᷑.qð ẽ coꝛuptibile ñ põt

dare ĩcoꝛuptõem.ſ̊ fructꝰilliꝰligni vi-

te erat conuptibił:alit nõ poſſet maãdu
cari nec digeri.ꝗᷓ nõ potathoĩ pbẽ pfe⸗
ctaʒ ĩmoꝛtłitatẽ. Itẽ aut ille fruct
cöuertebat᷑ in coꝛpꝰhũanũ:aut nõ.Si
nõ:& nõ reficiebat nec ſuſtẽtabat. Si
ſic. Serat eiuſdè nẽ cũ carne reliq̃.ꝗ vr̃
q ĩmoꝛtłkitatè pſtare nõ potat. Meꝰ.
dð q illud lignũ vite dĩ ab Augꝰ.po⸗
tuiſſe pſtare pfect ĩmoꝛtłitateʒ.nõ qa

ex ꝓpꝛia virtute poſſet coꝛpꝰ hoĩs facẽ

ĩcoꝛuptibile:cu hᷣ ſit ſoliꝰpotẽtie diui⸗
ne:ſ̃ qꝛ virtute ſibi data hbatad h̊ di-/
ſponẽ:⁊ diuĩa virtilli ligno taq; ſacro
aſſiſtẽt ꝙ ĩmoꝛtłitatẽ pficẽt.⁊ ꝙ lignuʒ

vite hãc poſſet hr̃e vᷣtutẽ vtad ĩmoꝛtłi-

tatẽ diſponẽt:ſatis pʒ in multis ſiłibꝰ.
multa.n.ſunt aromata:vt mirra ⁊ bal

ſamꝰ: q coꝛpus hoĩs diu a putrefactõe

ↄbuãt. Oꝛ vero rõe diuĩe virtutis aſſi
ſtẽtis diceret coꝛpibus illis ĩmoꝛtłita

tem pbere ſile habet in ſacr̃is qͥ dicunt

ↄferre gram:q;uis nõ ipam graʒ creẽt

ß diuĩa virt ipis aſſiſtẽs.ſic melius in
qrto li.explicari babʒ. Sic ⁊ ĩ ꝓpoſito

ĩtelłndũ ẽ:cũ lignũ vite eẽt pᷣmis hoĩb⸗
in ſacramẽtuʒ:ſiẽ dicit Augꝰ.

Biſtinctio.xx.

Oſt boc ui

p genduʒz qliter pmi parè
tes τ. Supꝛa egit ma⸗
giſter de duratõe ĩmoꝛta

litatis:in hac pte agit de ꝓcreatõe po-

ſteritatis. Nel alit ⁊ in idẽ redit. Supᷣ

egit de ↄbuatõe indiuidui: bic agit de

ↄbuatõne ſpeciei:q quidẽ eſt per filioꝝ

woring
Dbitubi
inocent
ini

mano

ſpaiui
inliu
.
4 4

ſio
delece⸗
lacom

üſen

keſbegr
lirisni
wͤſäk⸗
dsdich

uiſike

mumen

tgſt

no fec⸗

mug
ni

cͤic

fin
letfi

½ „
te
SLNNN
4

MInri-n n.
h de
Wook
Mohen
2 1
E
A.
eebe.
dapn
Wong inee
W Ahekſeyet
eeot. .
KANWN ſen D
Mnuts
ANdeze⸗
D Docſt
0 X ast.⸗ 1
R Wkl⸗
méen e ¹
3nee 4..
Ne ablengd
c.A
Een.
a er ni ienz
Woſletma
weeledhest
/ Nept
weawipoede⸗
JT AAi.⸗ e
Peſlehne
Nroantüe u
MEE Uen
2 ½.
——à
eſultenbar. J
„ *
meſel , 0
Mameſeloo!
„
0 : Po
„ * Ar .
RMBao
0 *

* 1
En.
WRN

. al. ¹.
ereee iee
de

Mol
ſeſowere
8R
H
Reletwee
NWLEEN

„
e ð
4Ee
4 AV

„ „
“”
ac onc
Dkhee)
X . 44
wopet W.
½4 )

4
“
—— e
0 “ NIDE.
RE

TE* „
roui immval
chen hi
.„». 312
S1
7 „1 .
„AYn

eedt

Duß WA

ſtpoe

5 1
7 G
) een ,

1
4.
S
A

ꝓereatõeʒ. Biuidit᷑auùt hic ps l tres
ptes. In pma detiat q̃łr pᷣmi pẽtes fi,.-ꝭ
os pꝓcreaſſent. In2“ detiat q̃les filij

naſcerent᷑: ibi.ſi pᷣo q̃rit᷑ ̃les ſi nõ pec-
caſſent t. An bꝛeuiter epilogat qpᷣ
mo detiata ſunt:ibi.talis erat boĩs in
ſtitutio ante pcẽm. Pꝛips hʒ duas
Inpᷣdetiat de mõ gnatõis. In =ade
tpe tñſlatõis:ibi.ð tmĩo vero tpis quo
tñiferent᷑ &. Siłr 2 ps pncipatł ba/

bet ouas. In poetiat qles naſcerent
filij qntũ ad coꝛpꝰ. In a q̃les naſcerẽ
tur qntũ ad aĩiam:ibi.⁊ cũ de coꝛpe hu

mano nõ ſit abſurdũ c. Aliaꝝ ptium

Painiſicar cõtinẽtia manifeſta ſunt

AWND intelligẽtiã

buiptis q eſt de pereatõne li

beronꝝ in ſtatu ĩnocètie quedaʒ incidut
dDyvubitabilia. Et pᷣmo qꝗrit᷑ vtꝝ in ſtatu
inocentie fuiſſet ſexuuʒ còmixtid? =z2
vtꝝ in illa cõmixtiõe eſſet ſeminũ deci,⸗
ſio? 3 vtꝝ in illa ſemĩs deciſioe eſſet
Delectatõis intentio? ꝗcqrit᷑ vtꝝ. in il
la cõmirxtiõe eẽt integritatis coꝛuptõök
ʒ qrit᷑ ntꝝ in oĩ coitu eẽt ꝓlis gñatö⸗
Gο qrit᷑ vtꝝ eq̃t eèt ꝑ gñatõeʒ maſcko

rũ ⁊ femĩaꝝ multiplicatio?:

Irca primũ ſic

Zcedit:⁊x ondit ꝙc ſi ſtetii ·

ſet facta eẽt ſexuũ cõmixtio.bmo p te⸗
xtũ Heñ.ij. Faciamꝰ ei adintoꝛiũ ſimi

le ſibi.ſ vir nõ ĩdigebat adiutoꝛio mu-

lieris:niſi q;tũ ad actũ gnatõis:nec po
terãt ſił aliquẽ grare niſi ſi ł amiſcerẽt
gX. Itẽ Aug'. xiiij.ð ci. dei. Quiſ
qͥs dicit nõ coituros nõ genitos hoĩes

niſi peccaſſet: Quid aliud diẽ niſi ppt
numeroſitatè ſcẽꝝ nccariũ fuiſſe pꝑcca

tũ:g ſi ̊ ẽ᷑:incõueniẽs ẽ ponẽ etiã ſi hã

noõ ꝑccaſſet vir ⁊ młr p cõmixtionẽ ſe-⸗
xvuũ gnarent. Itẽ diſtinctio ſexunz
noõ ð niſi ꝓpt gñatõem. ſ̊ in pᷣmaria ſui
cõditõe diſtinctio fuit in hůana ſpecie
ſiẽ in alijs.ꝗ ſi ſexus diſtincti ad vnuʒ
officiũ nõ cocurrut niſi còmiſceant᷑: vi

det᷑ ꝙ ſi hõ ſtetiſſet vir ⁊ mulier ↄmixti
eẽt. Item vir habuit vim gnatiuaʒ.

ß planũ eſt p ꝓlem intra ſe ↄcipe non

potat:cũ nec hr̃et locũ in quo fet vege
taret᷑:nec viã p quã egrederet᷑.ꝗ videt
ad ̊ ꝙ gñaretꝙ nccariũ erat ſibi cũ
muliẽ còmiſceri ⁊ ↄuenire. Sʒ coñ.
Aug.de bono còiugali. Nuptie n ni

ſi moꝛtaliũ eſſe poterũt.cõſtat hoc dẽm
eẽ qntũ ad cõmixtiõem ſexuu.ſig ma⸗/
nste ſtatu ĩnocẽtie homo nõ potat mo.
ri.̊ nec mulieri potat ↄmiſceri. Itẽ

Ham. Moterat de gen⸗ H abſq; gia/
tõe multiplicare ſi hò mãdatũ ſuu ſer-

uaſlet vſq; in finẽ. vidr̃ q ſi hõ ſtetiſ⸗

ſet ꝙ vir mulieri comiſceri nõ br̃et:nec
filiu pcreare. Atem ad h̊ data ẽ vis
ghatiua vt q nõ pnt ↄtinuari in ſe cõb⸗

ↄtinuari poſſet.g̊ non videt ꝙ hõ gene
raret. Itẽ cõmixtio ſexuũ ẽ opcar-

nale.ſᷣ pmi pentes cũ eent ſpuales nõ
erãt dediti opibus carnis:nec imꝑdi-

ebankt a qete ↄtemplatõis.ꝗ nõ vidr̃ ꝙ

nã ſtãte hr̃ent inſi cmiſceri. We.

dDicendũ ꝙ in ſtatu ĩnocentie abſq; du⸗

bio hõ hr̃et gñari ex boie. et h atteſtat
aucti ſcripte ⁊ iudicio rõis recte.dr̃.n.
hHoib in ſtatu ĩnocẽtie ſiẽ ſcribit Heñ.

pmo. reſcite ⁊ mul.⁊ re.ter.Et alius

text dic̃ mulierẽ in adiutoꝛiũ viri eè fa

ctã. NRatõi etiã recte h ↄſonat qͥ dicẽ po

tentiã gñandi ſpectare ad ↄpletõeʒ nẽ.
vſuʒ pᷣo gñatõis ad ↄplemẽètũ ⁊ pfectõ
nem ciuitatis ſuꝑne. Et qͥa in ſtatu in
nocẽtie nã pfectioꝛ erat q; in ſtatu vie:
⁊ ſi hõ ſtetiſſet ſuꝑna ciuitas ſuoꝝ ciui
um numeroſitate neq̃q; fraudata eent
ponẽdũ eſt ꝙ hõ ĩ ſtatu ĩnocẽtie gñare
potat et genuiſſet.et qͥa nec vir p ſe nec

mir p ſe ſuffeciſſetad gñandũ.ideo per
coõmixtiõeʒ fieret ↄiũctio vni ad alteꝝ:
mutuũ ſibi pberet auxiliũ ĩ pcreatioe

ꝓlis ad młtiplicandũ genꝰhuanuũ. Et
iõ ↄcedende ſuntrões ondẽtes ꝙ ſihõ

ſtetiſſet:⁊ eẽt gñatio ⁊ ſexuu còmixtio.

AEld illud aũt qð pᷣmo obᷣ inoriũ ðᷣ

yerbo Aug'.in li. ð bo. còiu.dð ꝙ moꝛ
tale nõ vocat᷑ ibi ꝙ hʒ nccitatẽ in moꝛi/

endo:ſ̊ moꝛtale dr̃ gnjialiter ꝓ vita ani

mali in qꝗᷓ ſola põt fieri gñatio: qͥa in ea
ſolũ põt fieri deciſio ⁊ reſtauratio.⁊ qͥa

p =

hec moꝛtalitas eẽ poterat in ſtatu ĩno/

centie q;uis nõ in ſtatu gloꝛie:ideo pa⸗/
tetillud. Ad illud qð obꝛ de verbo

Dam.dð.q HDam.nõ vult dicẽ ꝙ non

eẽt gñatio ſi hõ ſtetiſſet:ſ ꝙ nõ eẽt per
eũ modũ p qułẽ mõ.ſ.cũ libidie ⁊ fedi
tate. Pꝛetẽa ipe nõ diẽ qͥd de facẽt:h

qͥq facẽ poſſet. Ad illud qð obꝛꝙ iõ
data ẽ vis gñatiua ꝙ ppetuẽt᷑ coꝛupti
bilia.dðᷣ ꝙ illa nõẽ rõ tota:iĩmo rõ pci⸗
pua ⁊ ſm fideʒ quã ignoꝛauit phus eſt
ꝓpt᷑ młtitudinẽ numerielectoꝝ qð de

us ſic diſpoſuit facẽ ſucceſſiue ꝓpt co-

gruentiã multiplicẽ: ſiẽ ſupᷣ tactũ ẽ.tũ
viz ꝓpt diuĩe gnatõis manifeſtatõem.

tũ etiã ꝓpter hoĩieʒ maioꝛẽ ↄiuůctõeʒ vt

maꝗ adinuicẽè ſe diligerẽt.tũ eti ꝓpt᷑
vniuerſi decoꝛè ⁊ ꝑpfectõnem q̃ nõ ſolũ
mõ attendit᷑ ſᷣm eẽ pmanẽs:ĩmo ei tᷣʒ
eſſe decurrẽs. decurſus aũt in reb ir

rõnabilibs dʒ eẽ ſm oꝛdinẽ ⁊ exigẽtiaʒ

ad res rõles ꝓpt᷑ q̃̊s facte ſunt. Ad
illud qð obi ꝙmixtio ſexuũ ẽ opꝰcar
nale.dð ꝙ caro vnoꝰ ſonat in vitiũ:ſiẽ
illud Gat.v. Caro ↄcupi.aduer.ſpm.
Alio mõ caro diẽc nãʒ: ſiẽ illud Eph.v
Memo carnẽ ſuã odio hũit.Et ſic car⸗
nale põt dici dupłr.vła carne ſᷣm ꝙ di

cit nam.vel a catne ſᷣm ꝙ diẽ vitiuũ.⁊ H
vltĩo mõ ĩ pᷣmo ſtatu ſexuũ cõmixtio n
eèt carnale opꝰ eo ꝙ nõ eẽt ibi vitioſi/
tas:eèt tñ opus carnale ſᷣm ꝙ caro ſo

nat in nãʒ.⁊ nihiloꝰ et ſpũale opꝰ. qͥa
nã ⁊ opꝰnãe cõcoꝛdat ſpui⁊ gr̃e.

Ecundo queri

tur vtu in illa ↄmixtiõe eẽt ſe⸗
minũ deciſio:Etꝙ ſic vidñ.gñare ẽ de
ſha ſua aliqueʒ ꝓducẽ.ſ nemo ꝓducit
aliquẽ ðᷣ ſba ſua niſi det ei ptẽ ſbᷣe ſue:

cũ dare totũ nõ poſſit niſi ſolꝰdeꝰ*.pteʒ

auũt ſbe nõ dat niſi decidẽdoa ſe.̊ c.

Itẽ fili a pre ⁊ mr̃e gñat nõtin effe

ctiue ſ̊ etiã mãtr.ſᷣ qñcũq; aliq̃ duo ſũt
mã vni ncce ẽ adinuicẽ vniri ⁊ ↄmiſce
ri ſm ſe tota:vel ſᷣm aliqͥd ſui.illud auũt
in quo vniunt᷑ nõ ſolũ hʒ rõem mãt: ſᷣ
etiã effcm.⁊ tale vocamꝰſemẽ.igr̃ ſi ho
ſtetiſſet griatio nihiloꝰeẽt pꝑ ↄmixtiõeʒ
ſeminũ. Itẽ virex ſuo coitu młierẽ

fecũdauit.ſᷣ hoc nõ eèt niſi aliqͥd ĩparti
ret᷑ mulieri.ſj ↄſtat ꝙ ñ imptiret᷑ neceſ-/
ſariũ:qͥa nã illud ſibi rebuat. ĩpartire
turalimẽti ſuꝑfluũ.⁊ h ẽ ſemè. fieret
ſeminů ↄmixtio. Itẽ a pᷣmaria codi

tõe habuerũt vir ⁊ mir vaſa ſuſceptibi
lia ⁊ ydonea ad huoꝛis ſeiarij gñatõeʒ

⁊ deciſiõeʒ ⁊ mixtiõeʒ.⁊ illa ſunt que
ſunt oꝛgana vᷣtut gñatiue.q in gñatõe

pPlis nale ẽ ſemè deſcindẽ.g ſi hõ gna⸗

ret tũc ſᷣm ꝙ ↄpetebat nãae in ſtatu ĩno

centie fuiſſʒ ↄmixtio ſeinũü. Sʒ coñ

ſemẽ ẽ ſupfluũ nutrimẽèti.vbicũq; autẽ
ſupfluitas ibi ẽ vitioſitas.ſᷣ ĩ nã inſti

tuta ñ erat vitioſitas.q̊ nec ſuꝑfluitaſ.

igj nec humoꝛ ſeiariꝰ. Itẽ ſemẽè eſt

ſupfluitas tertie digeſtiõis.ſ ſi hõ ſte⸗

tiſſet nõ eẽt in eo ſupfluitas ſcðᷣe dige
ſtiõis:vtpote ſtercꝰc vꝛina.ꝗ nec ſupflu
itas tertie. ꝛi pʒ pꝑ phᷣm.=ma nife
ſta ẽ. qꝛ ille ſupfluitates nunq; ſunt ſi⸗

ne feditate ⁊ ignomĩa. er go ſi feditas

⁊ ignomia nõ ſunt in hoĩe niſi ꝑ culpa
nulloꝰeẽèt ĩ eis talis ſupfluitas. Itrẽ
ſi eẽt in eis ſemẽ:auteèt cõueniẽs ppe

ↄplexiõi:aut nõ. Si nõ.ꝗ nõ vidr ꝙ de

eo debẽt vl poſſet ples gñari.Si ſic.ſ

nã nãtr tenet qð ẽ ſibi coueniẽs.⁊ ſier

vellith nõ ẽ p nãm ſᷣ pꝑ violentiã. ſi in

ſtatu ĩnocẽtie hõ hoĩem gñaret:nõ vio

lent ̊ nãtr:vidr̃ ꝙ in gnatõe ſemẽ non

emittẽt. Itẽ actuał deciſio pi a pte
ð via ad coꝛuptõ eʒ.ſ̊ hõ ĩ ſtatu ĩnocẽc⸗

tie ad coꝛuptòeʒ nõ tẽdebat.̊ gñando

ſemẽ nõ deſcindebat. eẽdð cuʒ
ggatio plis qntũ ẽ de oꝛdie ⁊ ptate nãe

hẽat fieri p ↄiũctòeʒ ⁊ ↄmixtiõem duo

“ ruʒ ſexuũ in hoĩb q reſpẽu ꝓlis ſe hůt

p modũ mãł ⁊ efficiẽtis.ita ꝙrõ mãlis

plreſidet penes młierẽ: ⁊ efficiẽtis ſi⸗
ue actiui plłꝰreſidet penes viꝝ:ncce eſt

ad gñatõeʒ aliq̃s pticłas tam a miłiere

ſlqn a viro decidi in qb eẽt virtuſa mõſe⸗
mialis reſpẽ̃u coꝛpis ꝓpagãdi.Quia

igr hic oꝛdo nẽ ñ ſolũmõ lapſe:ł etia
inſtitute.ideo dð ẽ ꝙ ĩ ſlatu ĩnoceètie ⁊

vir⁊ mir p deciſionè ſeminũ gnaſſent⸗

A

Ad illud ꝗ obꝛ inzriũ ð ſemis ſu

pfluitate.dð ꝙ ẽ ſupfluitas reſiduita

⁊ ẽ ſupfluitas ĩpuritatis.Suꝑfluitas

ſeſchin
noshen
goſcca
ſſuptl
giatiue
uicas n
alnoͤſon⸗
(aliaſag
cyrina:
gors:/
Nentin
Ltalis
tes nul
efficace
neniin
ſuiſetn.
ousern
ſiobinonn
umcaſtun
enin wwor
liofetore⸗
ccitvaſa:
lomlaſus
Kro
pmäcde
vitioſita
ſupfluit
tasſeni
ſupfluitn
trincit
lſemp
Cifenien
cnuptoein.
ſecͤgerſine⸗
r
Pnrſani⸗
ſciilua
uisnd
eoeni
nocogi⸗
luptöen
ſio ptis
phiede⸗
eſtinſen
Erino
abemor
uqagt

tmenſuni
airbriga
ſuns kimiiti
erſuoftirt
Nſeniel
tsſiböſe⸗
uns ſchedice
mönaſuhſn
mnemit
iettür
icnis
otopieg
mürgärn

„ . 12

„
lümol ℳ

ſ 2 4

12

reſiduitatis eſt in ſemĩe:⁊ hec ſupflui⸗
tas nccitatem nõ excludit:ĩmo idẽ ipʒ
qð nccariũ eſt:eſt ſupfluũ:ſed nccariũ
ſpẽi ſupfluũ in diuiduo nccariũ virtu⸗
ti gñatiue ᷣſuꝑfluũ nutritiue.⁊ h̊ ſup⸗
fluitas nõ repugt bõitati et ↄpletõi nẽ.
qꝛ nõ ſonat in vitiũ ſ̊ in ↄplemẽtũ.Eſt
⁊ alia ſuꝑfluitas ĩpuritatis:ſic ſtercus
⁊ vrina:defluxꝰreumatis:⁊ emiſſio ſu

doꝛis:⁊ ↄſiłia.⁊ h ẽ in duplici differen

tia.Quedã venit ex debilitate virtutiſ
ↄtentiue ⁊ ↄuerſiue:ſiẽ ſudoꝛ⁊ reuma.
⁊ talis nõ fuiſſet in Adã.ꝓptẽa qꝛ vᷣtu⸗
tes nãles in ipo ert in ſuis opatõnib⸗
efficaces. A lia vero ẽ q venit ex nutri
mẽti q̃litate ⁊ nutrimẽèti puritate.⁊ hec
fuiſſet in Adã q̃lis ẽ ſupfluitas egeſti

onis ⁊ vrine:qͥ ſunt ꝓpt᷑ ſepatõem pu⸗

ri ab impuro:vtillud qð puꝝ ⁊ ydone
um ẽ aſſumaf᷑ in alimentũu.illud po qð
minꝰydoneũ abijciat᷑ exteriꝰ: lʒ nõ cũ
tãto fetoꝛe ⁊ feditate ſic nũc.⁊ H̊ ſaſ in/
dicàt vaſa ⁊ inteſtina ⁊ foꝛamia q ſunt
homia ſua pᷣma ↄditõe nãłr deputata.

Et pꝑ h̊ pʒ rnſio q̃ſiad oĩia ob5a. Nã
pmũ qð obijcit ꝙ vbi ẽ ſupfluitas ibiẽ

vitioſitas nõ valet.qꝛ nõ hʒ veritatẽ ðᷣ

ſupfluitate reſiduitatis q̃lis ẽ fupflui

tas ſemis. Scõðm aüt ꝗð obijcit ꝙ
ſupꝑfluitas ſcðe digeſtiõis ẽ cü fedita⸗

te ⁊ ita cũ pena.ſitr nõ valet.qͥa quis il

la ſepatio puriab impuro ſit in nobis
cũ feditate:in iſtis eẽt ſine aliq̃ fetoꝛis
conu ptõe in atteſtatõem virtutis potẽ
tie cõuerſiue ⁊ puritatis nutritiue.
S iłr tertiũ nõ multũ cogit.qꝛ ſemẽ cũ
ſit ſuꝑpfluũ nutritiue ẽ nccariũ gñatiue
⁊ nõ cõuenit cũ nã vt ſaluãs ipam in ſe
Hßz vt ſaluãs eũ in alto.⁊ iõ nã nõaxpetit
ſibi illud retinẽ: ſ in alto tiſfundere.⁊
q;uis nõ cõueniat nẽ gñjantisĩ ſe vt ſic
ẽ:cõuenit tñ nae gñari. Sitr vltimũ
nõ cogit qð diẽ ꝙ deeiſioẽ via ad coꝛ⸗/

ruptõem.hoc enĩ locũ habʒ ybi ẽ deci⸗

ſi io ptis nccarie cũ quada violentia:et
vbi deciſio ſine reſtauratòe.h̊ aut nõ
eſt in ſemis deciſione ſicut oſtẽſumẽ:

Et ita oĩa obiecta pñt ſolui per diſtin⸗
ctõem pᷣus factã. ⁊ alia etiaʒ plura me

dia qͥ ad H̊ͥ pñtadduci.

Ertio queritur

vtꝝ ĩ illa ſeĩs emiſſiõe eẽt dele
ctatõiſ ĩtẽſiolc ꝙ ſic vr.nã bñ diſpoſita
ðᷣſiderat ſupfluũ emittẽ. meliꝰ diſpo
ſita maꝗ deſiderat illud emittẽ.ſᷣ nã ĩ-
ſtituta multo meliꝰerat diſpoſita qᷓ; nã
lapſa.qᷓ vis giatiua multo mag deſi⸗
derabat ſemẽ emittẽ qð eſt ſupfluuʒ.ſG
vbi maiꝰẽ deſideriũ ibi ĩ ↄplexiõe mul
to maioꝛ ẽ delectatio. in ſemis deciſi

one multo maioꝛ esét delcatõis intẽſio

q; ſit mö. Itẽ delectatioẽ ex ↄiuctõ
ne cõueniẽtis cũ cõueniẽti ⁊ ſenſu eiuſ
dem. ⁊ iõ dicũt nales delectatõeʒ eẽ in
coitu ꝓpter traſitũ hũoꝛis ꝑ locuʒ ner
uoſuz in qͥ maxie viget ſenſus.ſig tan
ta erat tũc ↄueniẽtia ł maioꝛ q; ſit mõ
2 ſenſus tũc maꝗ vigebat qᷓ; mõ:videt᷑
ꝙ ĩ ſemĩs deciſioe maioꝛ tũc q; nuc eẽt
delectatõis intenſio. Itẽ vnaqueq;
virtus cognitiua delectat in facilitate
⁊ ↄplemẽèto ſue opatõis:h̊ p ſe veꝝ eſt
Sq;to maioꝛ ẽ cõpletio⁊ facilitas:tãto
maioꝛ est deleetatio. ſᷣ vis gñatiua in
q̃ viget ſenſus:tact: faciliꝰ⁊ ↄpletius
exiſſet tũc ĩ actũ ſuũ qᷓ; nũc.q̊ maioꝛ eẽt
ibi delectatõis intenſio. Ateʒ ocul⸗
Ade pꝛius delectat᷑ in aſpeetu lucis:⁊
auditus in auditu cantſonoꝛi q; aſpe-
ctus ᷑ auditꝰhoĩ lapſi.& pi rõe ĩ guſtu
⁊ tactu appoſito ſibi ↄueniẽti mito plꝰ
hret delectari.ꝗ̊ cũ cognouiſſet vxoꝛẽ
vel cũ comediſſet maioꝛẽ delectatõem
habuiſſet. Sʒ. Aug“. diẽ ð ci. dei
ꝙ ſi h̊ nõ peccaſſet ſicẽ mẽbꝛa genitalia

applicarent adinuiceʒ ſiẽ mõapplicat

manus oꝛi.ſ̊ in applicatõe manad os
aut niła:aut modica habet᷑ velectatio
&O pi re vidr̃ ꝙ nec in cõtactu illoꝝ mẽ
bꝛon. Itẽ ſi tata eẽt delectatõis intẽ
ſio tũc q;ta ẽ nüc cũ mõ ſit deoꝛdiatio ĩ
actu gñandi ꝓpt intẽſiõeʒ delectatõis
tũc fuiſſetgñatiua deoꝛdiata.ꝗ nõ eſſet
gñatiua inſtituta ̊ deſtituta. Itẽ ſi
in actu illo nã ſtãte eẽt delectatõis in⸗
tenſio:cũ foꝛtificata vna vitate mino⸗
rat᷑ vſus altius viqr̃ ꝙ ſicẽ nũeĩ illo oꝑe

re abſoꝛbet᷑ vſus rõis:ita et tũc.łᷣ G̊ͥ non

põt eẽ ſine hoĩs ſbuerſione.g nõ eẽt nã

oꝛdinata ſ inoꝛdiata ⁊ ſbouerſa. Jt?

ſi tanta eèt tũc delectatio in pſentia et
ↄiũctõe ſexuũ q̃nta è nuc. ſiłr tantus
eètaxpetitꝰin abſentia qntꝰẽ nũc.ꝑ ve
hemẽtia ⁊ deſiderij appetit excitat pꝛu
ritũ.⁊ pꝛuritꝰvehemẽtia facit mẽbꝛa il/

la ĩobedietia rõi repuẽntia.ꝗ ĩ ſtatu añ

lapſuʒ eẽt puẽ ⁊ cõtrouerſia: qð ẽ coñ
oẽs ſcõs:⁊3 fidẽ ſinceraʒ. Reſtatg qꝙ
tpe nãe inſtitute in ſexuũ cõmixtiõe nõ
erat delectatio intèſa. Wᷣitellndaũ
ẽ hic duplicẽ modũ eẽndi.Quidaʒ.n.
dicẽ voluerũt ꝙ tãta vł maioꝛ erat de/
lectatio tũc q; nũc:⁊ tñ ñ erat imodera
ta.tanta erat ꝓpt᷑ nãt virtut pfectõem.
ĩmoderata nõ erat ꝓpti inferioꝝ virtu
tũ ſbiectõem.rõ.n.dnabit᷑ illi delecta/

tõi et eò deferrebat in ſuũ finẽ.iõ nõ ab

ſoꝛbebat. nec erat ibi repugntia. Et p
H volũt ſoluere obßa. Eſt⁊ aliꝰmo⸗

dus dði qͥ magↄcoꝛdat ᷣbis Augꝰ. et
pPꝓbabilitati rois ꝙ in deciſiõe ſeminũ:
⁊ cõmixtiõe ſexuũ tpe nẽ inſtitute aliq̃
fuiſſet delectatio moderata:tñ ⁊ mẽſu

rata ſʒ ꝙ exigebat hoĩs rectitudo:ꝛ fʒ
eã volebat tpare rõ hoĩs.⁊ iõ nõ erat

tanta qnta ẽ mõ. Nũc.n.qꝛ virtus illa

maxie exiuit rõnis impiũ dũ rõ amiſit
oꝛiginatł iuſticie vinculũ ⁊ retinacłm ꝑ

gqð impabat viribo inferioꝛibo. iõ laxaſt
habenis toto impetu ⁊ conatu ſe pcipi
tat in delectabile ſibi oblatũ.nõ ꝓpter

intè ſiöem vᷣtutis mouètis:ſ̊ ppt᷑ defe/

ctũ virtus retardãtis.vñ ſiẽ equꝰlaſci

uus rupto freno velociꝰ currit ⁊ impe/
tuoſiꝰq; cũ infrenat᷑ ⁊ detineta ſuo ſeſ
ſoꝛe:lʒ nõ hẽat maioꝛè virtutẽ.ſic ⁊ ĩ p/
poſito intelłndũ ẽ ſe hr̃e.⁊ h ẽ qð dicit
Augꝰ.de ci.dei. Nuptie ille digne fe⸗
licitate padiſi ſi pcẽ̃m nõ fuiſſet:⁊ dili/

2 12S „ 5

gentiã ꝓlẽ gignerẽt:⁊ pudẽdãa libidiĩeʒ

n hr̃ent.⁊ iõ ↄcedẽde ſũt rões oñdẽtes

ꝙ ñ eẽt tũc tãta delcẽatõis intẽſio qᷓnta
⁊ nũc:cũ mõ tãta ſit vt modũ ⁊ oꝛdineʒ
debitũ nõ obßuet. Ad ilta qð obꝛ
inõriũ ꝙ nã deſiderat emittẽ ſupfluita

tẽ. dð q ven ẽ:ß illud deſideriũ hʒ tmi
nuũ⁊ limitẽ.⁊ in nã inſtituta illũ tminũ

no exiuit.nũc aũt exit:⁊ rõ pᷣus tacta ẽ.

Ad illud qð obꝛ ꝙ delectatio venit

ex ↄiũctõe cõueniẽi cũ cõueniẽti ⁊ ſen.
ſu eiuſdẽ.dð ꝙ nõ tm venit ex ↄiũctõe:
ſ̃ etiã ex virtutis ↄuerſiõe ſup delecta
bile. in ſtatu aũt nãe inſtitute ⁊ ſi eẽt cõ
iũctio ↄueniẽtis cũ ↄueniẽti ⁊ ſenſus:
nõ tñ tãta eẽt virtutis ĩcuruatio ⁊ ĩcli⸗
natio q̃nta ⁊ mõ.⁊ iõ nõ eẽt tã ĩpꝛoba et
tam intẽſa delẽatio. Ad ilłd qð obꝛ
qꝙ virt delectat᷑ in ↄplectõe⁊ facilita/
te ſui act.dð ꝙ ven ẽ: ̊ tñ adhuc iſta
delectatio t᷑minũ pfixũ dʒ habẽ:⁊ hr̃et
vtiq; ſi hõ ſtetiſſet. Et qm illum merito
pcci egredit᷑.hinc ẽ ampliꝰ delectat᷑
q́;uis delectatõnis mã nõ ſit maioꝛ.
Ad illud qð obꝛ ꝙ ampliꝰ delectaret
hõ in ſenſu viſus ⁊ auditꝰ.dð ꝙ veꝝn ẽ
de delectatõe nãli:̊ nõ ẽ veꝝ de delca
tõe curioſitatis.nec ẽ ſile de delcẽatiõe

q̃eſt in viſu ⁊ qẽ in tactu:qm viſus de/

lectat᷑ in obiecto qð ẽ nobile:⁊ maꝗ ac

cedit ad nãz ſpualẽ.ſiłr ⁊ auditꝰ.⁊ 560
in beatis delectatio viſus potiſſime in

tendet᷑.tact vero delectat᷑ in re magiſ
groſſa ⁊ mãli.⁊ iõ intenſio ſue delecta

tois maꝗ repust ſtatui ſpuali: ⁊ magꝗ

reddit hoĩem camalẽ ⁊ aialè q̃lis ho
mo in ſtatu miſerie. Et ſic pʒ illud qd
nõ eſt ſimile.

A Elarto queri
tur vtꝝ ĩ illo coitu eẽt integri -
tatis coꝛuptio: Et ꝙ nõ vidr̃ pᷣmo per

Aug.xxiij.de ci.dei. S ine vlla coꝛu
ptõe integritat infunderet᷑ maritk gre
mio mlieris. vidr̃ ꝙ ſi hõ ſtetiſſet nul
la eeẽt ĩtegritatis conuptio. Itẽ vbi
coꝛuptio ẽ integritatis ĩ re hte ſenſũ
ẽ paſſio ⁊ doloꝛ.qͥa doloꝛẽ ſenſus diui/
ſionis ptiũ:ſic dicit phus.ſigĩ actu il
lo fuiſſet itegritatis coꝛuptio: cũ ectĩ

re hñte ſenſuʒ:eẽt nihiloꝰ pↄñns dolo⸗
ris paſſio.ſᷣ H paſſio nõ poterat eẽ ĩ na
tum ſtãte. nec itegritaſt conuptio.

Itẽ vbiẽ coꝛuptio ĩtegritatis ẽ amiſ⸗

ſio virgĩat vignitatis. ſi hõ ſtetiſſetiĩ

actu nò fuiſſet alic* dignitatis amiſſio
nec ĩtegritatis violatio. Iteʒ coꝛ⸗
ruptio iĩtegritatis ẽ pᷣncipiũ deſtructõ
nis et diſponis ad moꝛteʒ.ĩmoꝛtalitas
eni integritatẽ dic ⁊ puat coꝛuptõem.

ſiſmmil
gitinonn
enalich
ſpoſpied
hlpczi⸗
winacom
igfinap
piolatio.
deterioꝛ
coͤniſce
Porcon
nect
mirac
rachn
rpo
mori
ſatr.
oir
ſetpun
tiſvſa
ſpronpe
wappo
ſtlintis.
bitrode
Uliddi⸗
riſineyil
nopife
integra⸗
comirto⸗
ſregniune
ſwrope
deleetntien
ſoeconn⸗
Umintraul
Guſſſyr
ſeridichene
Resrind
dace
mnetei
üllamed⸗
Os: mnan⸗
clauci
ſiopepen
ſetinmi
logni de
uc.n. ti
tembeſe
Nſiſtit E
Npoſiti
ncont

AX
. 1
RIRK
„
4
ſihdrn
. .
WIenee „
..
Antſenis⸗
Biennge.:
Moric⸗

ſeſe.

.

„ niſt⸗ .

moli'deleemi

mi döent
weperdede
ſcededelani
arqiriinsde⸗
Nblertmag
Rramcdir. ro
ſias wllinei

,„
.. Lorpzuwe

wo

* R
/
0 ℳ N
. 7
. S
. XN
„
N
14,
⸗
ETRER.
E .
Ai. v
Neee

„
”
„„ de
NW

„
wWeNN
Hcãä

Peas
4 . E- „
mio/ Nenn
õ
7.
/ .*
. A e
—
7 n
aco. N
tczi
l 4

ſig ſtatu illo manẽte tam vir q; mulier

erãt ĩmoꝛtales. integritatẽ ꝑ coꝛup⸗/

tõem aliq; nõ potant pdere. Sʒ coñ
ipoſſibile ẽ ſemè ſuſcipi⁊ remitti niſi ꝑ.
aptõeʒ viaꝝ.ſᷣ ĩ actu gñatõis fuiſſet ſe
minũ cõmixtio. fuiſſet⁊ viaꝝ aptio.ſi
igr in aptõe viaꝝ ĩtegritatis pᷣginatł᷑ ẽ
violatio.igẽ . Itẽ q;uis nalia ſint
deterioꝛata:nõ tñ ſunt ablata. ſic mõ
cõmiſcet᷑ marit vxoꝛi ita et tũc.ł̊ nũc ñ
põt cõmiſceri ſine coꝛuptõe ĩtegritat.
ᷓ nec tůc. Itẽ ꝙ aliq̃ ᷣgo ↄcepit h ẽ
miracłm:⁊ ꝓpꝛiũ ſoliꝰmr̃is xpi.ſigꝗ mi
ractłm ẽ ſup nãm:vidr̃ ꝙ nã ſtãte nulla
mir poſſʒ ↄcipe vᷣginitate manẽte ⁊ coꝛ
ruptõis ĩtegritate. Itẽ mir nõ poſ/
ſet parẽ ſalua vxoꝛis ĩtegritate. qͥa fe-
tus nõ poſſet niſi ꝑ aptã poꝛtã exire.exi
re.n.p ianuã clauſaʒ ᷣ ẽ ſoliꝰpꝓpũ xpi
nãe ĩpoſſibile.ſi ꝗ eẽt integritatis coꝛ
ruptio in ptu:pi rõe inↄceptu. NEeꝰ
dð q ꝓpoſita qõ plłꝰ hʒ curioſitatis qᷓ;
vtilitatis.qꝛ tñ hʒ oꝛtũ ex pbis Aug“.
iò ĩtroducta è maxie ꝓpt explanatoeʒ
illiꝰvᷣbi qð dic̃.ꝙ marit ↄmiſceret᷑ vxo
ri ſine vlla conuptõe ĩtegritat.qð qdẽ
nõ vidr̃ eẽ ĩtelligibłe.ſi.n.młr pmanẽt

integra:nũq; eẽt viri ad młierẽ carnis

cõmixtio. Pꝛopter qð intelłnduʒ ẽ w

itegritatis coꝛuptio tria dicit.ſ.clau/

ſtroꝝ aptõem:penalẽ paſſionè:⁊ fedaʒ
delectatõem. pmũ ẽ nãe.⁊ vẽ pene.ʒ
vero ẽ coꝛuptõis vitioſe q tenet medi
um inter culpã ⁊ penaʒ. Si igr vir co/⸗
gnouiſſet vxoꝛẽ in tpe nãe inſtitute fu⸗/
iſſet ibi clauſtroꝝ aptio:ſiẽ oñdũt ratõ
nes ⁊ inducte.nõ tñ fuiſſʒ ibi penalis
paſſio ac feda delectatio.qꝛ vis gñati⸗
ua nec eẽt conupta:ĩmo obedirẽt rõni
illa mẽbꝛa: ſiẽ dicit NAug. ſicẽ obediũt
os:manꝰ:⁊ lingua.vñ ſic manꝰ apit᷑ et
claudit᷑:⁊ oſ apit᷑ ⁊ claudit᷑.nec ẽ ibi paſ
ſio vł pena:nec delectatio feda: ſic fuiſ
ſet in nã inſtituta:nec turpiꝰfuiſſet tũc
loqui de iſtis mẽbꝛis q; ſit loqͥ de aljs
nũc.n. turpe ẽ loqui ꝓpter hq; nã hoꝝꝛet
⁊ erubeſcit actũ illũ rõe feditatis qͥ ĩ ipo
ↄſiſtit. Et ſic pʒ ruſio ad rões ad ptem
oppoſitã.oẽs.n.ꝓcedũt de conuptõne
Fm ꝙ coꝛuptio ſonat i violentia: ⁊ pe-

nalitatẽ: ? in delectatöem: ⁊ in fedita⸗
tem. ⁊ ſic minuit dignitatẽ virginalẽ.

⁊ H̊ pʒ ptractati ſingulas.

q Tl into queri
tur vtrù ĩ q̃lʒ ↄiũctòe viri ⁊ mu
lieris eſſet ꝓlis gatio: Et ꝙ ſic vidf̃.
mfr̃imoniuʒ ꝓ tpe ĩnocètie erat ſolũ in
officiũ nõ ĩ remediũ.ſ̊ officiũ ↄſiſtit in
ꝓcreãdo ꝓlẽ.q̊ ſolũ ad ̊ erat.ſi ò vir⁊
młr non cõiũgebant᷑ mr̃imoniałr:niſi
ꝓpter qð erat mr̃imoniũ: vidr̃᷑ nũq;
còiũcti eẽnt qͥn plẽ gnarẽt. Itẽ qͥ de
bitũ petit in ſtatu nae lapſe ꝓpter ncci-
tatẽ ꝓlis ꝓcreande peccat ſaltẽ venia-
liter. ꝗ̊ ibi nũq; vir ꝑetẽt debitũ pter ne⸗
ceſſitatẽ ꝓlis ꝓcreade.aut ſi ꝑetẽt:pec⸗-
caretet cadẽta ſtatu ĩnocẽtie.& illo ſta
tu manẽte nũq; cognoſcẽt vxcꝛẽ qͥnex
ea ſuſcipet ꝓlẽ:cũ ibi actꝰnò eẽt puatꝰ
debita intẽtõe:nec inttio debito fine.
puatio.n.intentõis recte nõ ẽ ſine cul⸗9
pa.puatio vero vtilitatis intẽte nõ eſt
ſine ꝑena:quoꝝ neutꝝ erat in nã inſti/
tuta. Iteʒ nũq; hõ comediſſet qͥn ex
illa comeſtiõe ſumpſiſſʒ refectõeʒ.nec
vnq; nutritiua ĩ ſuo actu pᷣuata fuiſſet
ꝓpꝛio effectu. pi rõne gnatiua in ſuo
actu nũq; caruiſſet debito fructu.ꝑᷣ fru
ctus eiꝰẽ ples.q 7. Itẽ nũq; hõ ſe-
mĩaſſet terram qn ex ea collegiſſet fru
ctũ tempaneũ.ſterilitas.n. nõ fuit ĩ ter
ra niſi ꝓpter hoĩs culpã.ꝗ ſi vẽtermu⸗/
lieris ita erat alienꝰ a ſterilitate ſic ter
ra tpe nãe inſtitute.igr̃ nũq; mulierem
cognouiſſet qn ex ea debituʒ fructum
ſüůpſiſſet. Sʒ . vis nutritiua ſemẽ
aminiſtrat gñatiue.ꝗ cũ hõ ↄtinue am

miniſtrabat᷑.ꝗ̊ vł optebat hoiem extra

oꝛdiarie pollui vel nãm guari extenſio
ne ſemis:vel aliqñ mulierẽ cognoſcẽ

qñ nõ eẽtapta gñare:vtpote qn ꝓlẽ ha

beret ĩ rètre. ſig pᷣma mẽbꝛa duo ſunt
incõueniẽtia:reſtat & tertiũ.ſ.ꝙ vxoꝛeʒ
aliqñ cognouiſſet qn ꝓlẽ nõ gnaſſet.
Itẽ ſic comedẽ ẽ actus nãlis:ita etiã
⁊ coire.ſ̊ hõ nałr aꝑpetit comedẽ nõ ſo
lü in ſtatu nãe lapſe: etia inſtitute.er/

go pirõe nãtr appetebat coire.ᷣ̊ homo

tꝑe nãe inſtitute debebat aꝑpetui nate
b 4

bonũ mr̃imonij excuſat᷑ coit a culpa:
etiã qñ nulla ẽ plis gnande nccitas.g
vigdr̃ ꝙ multo foꝛtiꝰtůc. Itẽ nõ erat

ſatiſfacere:cũ nã eẽt oꝛdinata:⁊ oꝛdina

te appetẽt alioqͥn pena ſe entiret. videt
ꝙ ſiue młr poſſetↄcipe:ſiue nõ:virpꝛe/

ter nccitatẽ plis gñande aliqñ młiereʒ

cognoſcẽt. Itẽ ponat ꝙ Adam co⸗
gnoſcẽt vxoꝛẽ ſuã pgnatẽ:qro aut ꝑec-/

caret:aut nõ. Si nõ:igit᷑ ñ erat ncce ꝙ

in oĩ coitu gñaret.Si ſic.Coñ.ſancti⸗
erat tüc mr̃imoniũ qᷓ; tpe nẽ lapſe:⁊ eqᷓ
magne ⁊ maioꝛis efficacie.ſᷣ nõ ꝓpter

₰△

maioꝛ ĩoꝛdinatio ĩ ↄtactu illoꝝ mẽbꝛo/

rũ q; in admouẽdo manũ ad os.ſ̊ ma-/
nus admoueri põt ad os ſine aliq pec-
cato ⁊ pter nccitatẽ.̊ vidr̃ q Adã po/
tuit cognoſcẽ vxoꝛeʒ ſuã abſq; peccato

pter nccitatẽ ꝓlis giande. Wdðz
ꝙ vir in ͤlʒ actu quo cognouiſſet vxo-
rẽ ſuſcepiſſet ex ea ꝓlẽ.Et rõ hꝰẽ.qꝛ cõ

gruẽtia oꝛdinis exigebat:⁊ pfectio vir
tutis ad h̊ ſufficiebat. Exigebat naqq;

H ↄgruẽtia oꝛdinis duplicis.ſ.virtutiſ
giatiue ad rõeʒ:⁊ vtriuſq; ad ſuũ finẽ.
Nis.n.gñatiua oꝛdinẽ hẽbatad rõeʒ.
oꝛdinẽ inq; pfecte ſbiectõis.⁊ iõ in actũ

ñ exibat niſiſᷣ ꝙ rõ dictabat.rõ aũt rca
⁊ oꝛdĩatadictat niła re eẽ vtenduʒ niſi

ad id ꝓpt qð c.vqꝛ viſ gnatiua data fu
it hoĩ ad ꝓlis multiplicatõneʒ.iõ recta

rõ nũq; dictaret:⁊ vis griatiua nũq; exi

ret in actũ niſi ppter ꝓlis gñatõeʒ.hoc
enĩ ↄgruẽtia oꝛdinis exigebat. Perfe

ctio aut virtutis aderat qͥ ad hoc ſuffi/

ciebat.qꝛ.n.vis gñatiua ĩ viro ad gene
randũ erat potẽs ⁊ ſufficiẽs:nec habe⸗/

bat ipedimẽtũ.ſiłr ĩ muliẽ ꝓ ſuo loco ?ꝛ

tpe.iõ cũ oꝛdiate cognoſcẽt vir vxoꝛeʒ

ſemp ex ea pꝓlẽ ſuſcipet ꝓpt exigentiã

duplicis oꝛdiniſ:⁊ ſufficiẽtiã duplicis
vᷣtutis.ſ.gñantis:⁊ ↄcupiſcẽtis:ſiẽ pdi
ctũ ẽ. VUñ rões Hondẽtes ↄcedẽde ſüũt.
Ad iltd ꝗ̊ qð pᷣmo obᷣꝛ inᷣriũqꝙ nu/
tritiua ſp deuiret gñatiue.dð ꝙ ita eſ

—

ſet nã Ade oꝛdiĩata vt nũqᷓ; de cibo ſu
meret niſiadeo tempate ꝙ ſuꝑfluitas
tertie digeſtiõis qͥ qdè dr̃ ſemẽ nõ eſſet

ſufficieter coadunata quſq; veĩret ho⸗

ra debita gñandi.Adã.n.in ſtatu ĩno/

centie poſſe nãe ſue cognouiſſet t ſuffi

cienti alimẽti ⁊ tpus ⁊ hoꝛã qn gñare
debuiſſʒ: ⁊ ita viuẽ modeſte ⁊ ſobꝛie ꝙ
nec ad ſuphabũdantiã:nec ad ĩdigẽtiã
declĩaret. Ad illud qð obꝛ ꝙ naliter

Appetẽt coire ſic comedẽ.dð ꝙ ñè ſilłe:

qꝛ act comeſtiõis ẽ oꝛdinatꝰ ad ſalutẽ
ĩdiuidui ĩ quo ↄtinue fit depditio.actꝰ
vᷣo gñatõis ad ↄſᷣuatõeʒ ſpẽi⁊ młtipli
catõem ſiłis qͥ nõ oꝑtʒ ↄtinue fieri:ł tẽ
poꝛibo detiatis ⁊ iõ nõ ſic eſſet appetitꝰ
nãtł ad coitũ ſiẽ ẽ ad cibũ:nec ita ↄtinu
us:nec ita frequès.Si.n.ĩ viris caſtis
etiaʒ tpe nãe lapſe nõ ſic ẽ incliatio ad

coitũ ſicad cibũ:młto minꝰnec ĩ Adaʒ

erat. Q. aũt ita intẽdatappetit vis ge
neratiue ̊ potiꝰẽ coꝛuptois nãe qᷓ; in
ſtitutõis pᷣmarie. Ad illud qð obꝛqꝙ
ſi cogſcẽt pgnãtẽ nõ peccaret. dð ꝙ p/⸗
gnãs nõ põt cognoſci ſine deoꝛdĩatõe.
vel q ſit:vel q̃ vidr᷑. Et qꝛ ĩ ſtatu ĩnocen

tie deoꝛdinatõem timẽ nõ potat:qꝛ non
erat ibi titillatio nec pꝛurit.iõ ſi tůc co
gnouiſſet ſi ſciret ſe ĩutilit cognoſcẽ ĩ⸗
oꝛdinatꝰfuiſſet.⁊ iõ peccaſſʒ. Hec ẽ ſile

qð ĩducit de mr̃imonio in ſtatu nãe la
pſe.qͥa nũc nõ ſolũẽ in officiũ ꝓcreade

plis:ſᷣ etiã ĩ remediũ vitade foꝛnicatio

nis.ſiẽ meliꝰĩ q̃rto li.patebit. Ad il

lud qð ob ꝙ nõ eẽt ibi maioꝛ deoꝛdia

tio q; in admouẽdo manũad os.dð q;
ſiłitudo illa attẽdit᷑ q;tũ ad H̊ ꝙ vtrũq;
mẽbꝝ rõi ſbiacebat:⁊ vtꝝq; ↄcupiſcẽ-/
tie pꝛuritu ⁊ ardoꝛe carebat.in ̊ tñ diſ
ſiłitudo ẽ.qꝛ maꝗ optebat actũ illũ ad
finẽ debitũ oꝛdĩare q; qlemcũq; motuʒ

manꝰł᷑ pedis ꝓpter detiatõeʒ vſus illo

rũ mẽbꝛoꝝ ad ꝓductõeʒ ꝓlis.vſus aũt
manꝰł᷑ pedis nõ ẽ ita detiat:⁊ iõ nõ oʒ
cũ tata deliberatõe exerceri.

Exrto et ultimo

q̃rit᷑ vtꝝ eq̃l fieret młtiplicatio
piroꝝ ⁊ młieꝝ:Etꝙ ſic vidr̃.nã ſic ꝓce
deret in gñando ſic deꝰ eaʒ inſtituit.ſ
de?ꝰcũ ꝓduxit nãm hũanã:ꝓduxit ma/
ſculinũ ⁊ feinũ ĩ ꝑpi numero.& ſitr et nã

in pi numero młtiplicauit. Itẽ ge⸗

neratio hoĩs nõ potat ↄtinuari niſi per

maſ.et fe.⁊ ira nccaria eſt ad gñatõem

Galerſetn
älierintene

Artumti

iniattſe
Nnenſie
ſueqoneet
ſohſirirn
Pütneen⸗
d)uatd
feiasad⸗
Jeinſt
itaaßpi
cücleſ
morſi
incamen
ſerphet
ſurain
itivmtion
ndim
Nwpnihüpin
ſus gnidei
ſſipanceie

ees. J

ceratadme
Ner welion
Raeck⸗
igſtpane
es poucitn
ginnonme
ganniseſen
mecleifint
tnatſene

Centiditrpin

ſalgcn
iipeni
midbtr
ſalut⸗
ttyineirſe
nimahahe
igſtot
Urüogenn
lekatde
fclkrigrihe
lenigfne
enidiſtinei
bemgfis
Certop t
ret: e
müpnae
Apiſem

cktſihieg
unfült
iunl
— mdacr⸗
vmin wei
n ig
mts ie hiſ⸗
mem..dde,
diroto
nrg npiſck,
toal nhlidi
taciilün
Aign
NCrzitsir
udeiat ai

weert
eeche.

etuluno

latr
Efentnipi

ſ
7 iſN
yſerti⸗
„ „5
. 9 ℳ* eſtie
de eadzml
hüaneode,
en
mumeſog

4
mAN
e.
r

N „ 7
4/M.
AN

mulier ſiẽ t maſculus.ergo videtꝙ nã

eãliterintendẽt vtuq; ſexũ.ſᷣ ſiẽ intẽde
bat ita młtiplicabat.ꝗ̊ c. Itẽ ſicut
vir intẽdit ſe ſaluari ĩ ſiłi.ſ.in viro quẽ
generat:ſic ⁊ miłr in aſiłi.ſ.in muliẽ.ſᷣ
nã eq bñ eẽt oꝛdinata in muliẽ ſiẽ in vi
ro.ꝗ̊ͥ ſi vir nõ fruſtraret᷑ ſua intentõe ſi
milit᷑ nec młr.igr̃ qͥt cõcipet maſculos

ad ↄfuatõeʒ ſexus virilis: tot ↄciperret

feĩas ad ↄſᷣuatõem ſexus miiebꝛis.

Itẽ in ſtatu ĩnocètie ſiẽ qlʒ comederet

ita qͥlʒ ꝓlẽ młtiplicaret:cũ oĩb eẽt di⸗
ctũ.creſcite ⁊ multipli.⁊c. qͥlibʒ hr̃et
vxoꝛẽ.ſig mr̃imoniũ reqͥrit ꝙ ſint duo
in carne vna: tot eẽnt viri q̃t mulieres
nec plures nec paucioꝛes. Sʒ coñ.

ſicut diẽ phᷣus in li.de aĩalibꝛ. Femĩia

viroccaſionat.ꝗ videt᷑ eſſe pter nate
intentõem. ꝑᷣ tpe nẽ inſtitute cũ nã eſſʒ
recta nihil ꝓduceretur pter intentõem

ipius.ꝗg videt᷑ ꝙ nlłła mulier gnaret vł

ſaltẽ pauce.igr̃ plures eẽnt viri q mu
lieres. Itẽ ſiẽ vult phus. nã ſp deſi

derat qð melieſt.ſᷣ̊ ſexus virit p fecti⸗/
oꝛẽ⁊ melioꝛ qᷓ; ſet muliebꝛis.ꝗ̊ nã ma-
is deſideraret gñare virũ qᷓ; mulierẽ᷑.

„

viri pdnat᷑ ſemi młieris tũc ad ꝓpã na

turã trabit ⁊ ↄuertit.ſ̊ ſʒʒ oꝛdinè nẽ ma⸗

ſculꝰpotẽtioꝛ ẽ feĩa.̊ na ſtate ſꝑ łpluri
es vincẽt ſemè virile. plures grnaret
nã maſculos qᷓ; młieres. eꝰ. dicen

dũ ꝙ ſi hõ ſtetiſſet eq̃liter nã młtiplica⸗/

ret viros ⁊ muliẽs.Ratõem aũt hfa.

cile eſt acciꝑe a ꝑte finis ad quẽ:łᷣ dif-

ficile ẽ acciꝑe a ꝑte pncipija q̊;.A par⸗

te nãq; finis ad quẽ rõ eſtin ꝓmptu.cũ
enĩ diſtinctio ſexuũ eẽt ppt᷑ mitiplica⸗

tõem gñis hũani ⁊ cõpletõem numeri
electoꝝ.⁊ illa młtiplicatio ad oẽs ſpe-
ctaret: ⁊ ̊ ſolũ ſᷣm legẽ mr̃imonijin qᷓ

tantũ vna erat vniꝰ:nece ẽ ſi nã ſtetiſſʒ

tot fuiſſe mulieres qͥtviroſ:cũ nlła mu

ig ſic ꝓduceret hm ꝙ deſideraret plu
res ꝓducẽt viros q́; mulieres. Jte,z
gñiatio maris ẽ pꝓpter vigoꝛè virtutis
gña ntis ⁊ ſemĩs deciſi.ſicẽ dicũt nãles
⁊ medici.hłᷣ in ſtatu nãe inſtitute virtus
griatiua ⁊ ſemèẽ deciſuʒ ↄpletã ⁊ ſuffi/
cientẽ hr̃et virtutẽ.̊ ſp vłpluries ma
ſculos gñari ↄtingẽt. Itẽ cũ ſemen

bꝛuʒz ſe habet oppoſi

lier carẽt viro:⁊ nlłus vir careret pxoꝛe
nec vna eẽt pluriũ: nec plures vnius.
NRatõeʒ aũt a pte pᷣncipij effectiui aſ⸗
ſigre eſt difficile:pot tñ ſic inueſtigari.
deſcẽdendo ad pncipia alteri ſcientie

.ſ. nalis ⁊ medicine qꝝ vtraq; famula⸗
ri hʒ tologie.magna ẽ.n.qõ apud na

turales ⁊ medicos de diſtãtia gñatõis
maris ⁊ feĩe.et tñ qrit᷑ q̃re mõ maſculꝰ
mõ feĩa gnat᷑:t᷑plex rõ reddita diuerſ.
Vna a pte vaſis ſuſcipiẽtiſ.ſi.n.ſuſci

pit in ꝑte dextra: dicut ꝙ ibi gnat᷑ vir⸗
pPpter foꝛtẽ caloꝛẽ qͥ ibi viget.ſi in par⸗

te ſiniſtra:ſic gñari hʒ młr.Scða ratõ
reddit᷑ ex pꝑte cõmixtiõis vtriuſq; ſexus

.ſ.viri⁊ mulieris. ſi.n.pdñat᷑ ſemèẽ viri

tũc trahit᷑ ad nam viri ⁊ grat᷑ maſculꝰ.
ſi vo ſemẽ mulieris tũc trabit᷑ ad ſuaʒ
nãm ⁊ gñat᷑ ſexus feieus.Tertia ratio

reddit᷑ ex pte virtutis ſemĩs virilis. ſi
enĩ ſemèẽ virile fuerit virtutis foꝛtis ex

curſu triplicis caloꝛis ⁊ ſpũs ĩ ipo exi-
ſttis tũc fit foꝛtioꝛ coagulatio ⁊ ↄple⸗

xio:⁊ gñat᷑ ſexus vigoꝛoſus.i.maſculꝰ

ſi aut fuerit virtutis debilis tũc fit coa
ulatio mollioꝛ ⁊ fragilioꝛ:⁊ gñat᷑ex eo
exus infirm.ſ.feĩeus. Hec aũt rõ ter
tio dicta pꝛincipalioꝛ ẽ inter iſtas tres
nec alie hñt efficatiã niſi ad iſta. Naʒ
ſicut vult phus pncipałr mouẽſ in ge
neratõe ſiue maris ſiue feĩe ẽ ſemèẽ vi⸗/
rile.⁊ ideo nec ſemen mulieris ꝓpe bʒ
ſemĩ viri pdñari:niſi H̊ dicat᷑ ꝓpter de
bilitatẽ ſemĩs virilis q̃ accedit ad ↄfoꝛ
mitatẽ ſemĩs muliebꝛis.nec locꝰmatri
cis facit ſexuũ diuerſitatẽ bncipaliter
ſiẽ ncipałr mouẽs:ſᷣ ſic cooꝑas pᷣnci

pdair moucti: q̃ q dẽ ẽ foꝛtitudo ?ł᷑ debili

tas ĩ virtute virił ſeĩis. Si aũt querat

que ſitratio diuerſitatis in debilitate

⁊ virtute virilis ſemĩs: triplex etiã ra⸗
tio poteſt reddi. Vna eſt ꝓpter calidi/-
tatem ⁊ bonã diſpoſitõem mẽbꝛia quo
fit ſemĩs generatio:⁊ ꝑ qð fit ſeminis
tranſfuſio.ita ꝙ nec excedit in calidi⸗
tate:nec declinat ad frigiditatẽ.tũc.n.
ſemen qð ab illo mẽbꝛo tranffundit᷑ eſt
foꝛtis virtutis ⁊ vigoꝛis.ſi autem mẽ-/
ita diſpoſitõne: tũc
ſemen eſt virtutis debilis.Alia murlo
P

4

põt ſumi ex pte exterion adiutoꝛij:vtpo
te alimenti⁊ venti ⁊ tpis que multum
faciũt ad vigoꝛatõem vel debilitatõeʒ

vtutis.boꝛeas.n.ſuo flatu virtuteʒ vi-

goꝛat dũ ea recludit interius. ̊ auſter
debilitat dum eaʒ exalare facit.ſic etiã
facit cibus ⁊ tempꝰ.⁊ qñ exterioꝛes di
ſpoſitöes ↄcurrũt que virtutẽ habẽt vi⸗
goꝛare tũc ſemen eſt foꝛtis virtutis.qñũ
vero ſunt in ria diſpoſitõne tũc ſemẽ
eſt virtutis debilis. Tertia poſitio ſu⸗
miturex parte aĩe.vis enĩ generatiua
multuʒ cõfoꝛmat᷑ accidentibo anime et
imaginibo ᷣm ꝙ expimentũ patet. Nã
ex memoꝛia delectatõnis frequẽter fit
excitatio pꝛuritus carnis:⁊ ex imagia
tõne oꝛtis in ſomnis fit effuſio ſemi⸗
nis ſicut fit ad pſentiaʒ mulieriſ.⁊ vis
foꝛmatiua que eſt pcipua virtus in ſe/
mine multũ adiuuat᷑ ab imaginatiua:
ſm ꝙ exempla ponũtur⁊ ſunt in ſacra
ſcriptura:⁊ etiaʒ in medicina:vt patet
in ouibus Jacob Geñ.xxx.etnarra-
tur ꝓ exèplo ꝙ mulier q̃ͥ vanũ aſpicie/
bat cum a viro cognoſcebat᷑ omes fili
os vanos ↄcupiebat. Inter has au
tem ratõnes cum omes ſint bone ⁊ fa-

ciant ad ſeminis vigoꝛatõnem ſᷣm ſta⸗

tuʒ nature lapſe pcipua ſumit᷑ ratõ ex
parte cõplexionis mẽbꝛi.alie due ſunt
ſicut ãminiculãtes ſolum vel impediẽ/
tes. ſed tempe nature inſtitute in qua
coꝛpus ſubiectuʒ erat anime pncipa/
lis ratio ſumit᷑ generatõis maris et fe/
mine a parte virtutis animał mouen⸗/
tis et imaginãtis.cum eni vir intende
ret ⁊ vellet generare viꝝ tũc vigoꝛare/
tur virtus naturalis eius in agendo:⁊

eẽt ſemen maioꝛis virtutis ⁊ grnaret᷑ ſe

xus vigoꝛoſus ſiue maſculus.qñ vero
vellet ⁊ imaginaret᷑ generare ſexuʒ fe⸗
mineũ tũc minꝰ foꝛti impſſione ageret

in naturã inferioꝛẽ coꝛpalem:⁊ tunc ſe

men eſſet minꝰfoꝛte:⁊ generaret᷑ ſexus
femineꝰ.et ideo in tempe nature inſti/
tine generatio maris ⁊ femie ſubeſſet
volũtati rõnali. Et quoniã ratio dicta
ret omia facienda eſſe oꝛdinate:⁊ tot ꝓ
ducere mulieres quot viros:vt quili9/
bet vir haberet adiutoꝛiü ſimile ſibi ſʒ

exigentiaʒ legis mf̃imonij.ideo tũc pi
ros ⁊ mulieres ꝓduceretĩ numero eq̊⸗
li. nũc autẽ qà generatiua nõ oĩno ſub

eſt virtuti aĩali.i.imaginarie:nec etiaʒ
rõnali licet ei aliquo mõ cõfoꝛmet᷑.ſed
magis variat᷑ pꝑenes diſpoſitõnem mẽ⸗
bꝛi ⁊ exterioꝛis adiutoꝛij.hinc eſt ꝙ nõ
eſt certa det᷑mĩatio numeri:nec in vin
nec in femis generãdis.vno modo qñ
credit generare maſculũ generat femi
naʒ:⁊ qñ credit generare feminã gene
rat maſculũ.⁊ aliqui plures habet fe⸗
minas:aliqui plures maſculos. S ic
igit᷑ patetꝙ ſi homo ſtetiſſet ⁊ eq̃li nu-
mero fieret multiplicatio viroꝝ ⁊ mu/
lien. VUnde rõnes ̊ oſtẽdentes cõce/

dende ſunt. Ald illud autẽ qð pᷣmo

obijcit᷑ ꝙ femĩa dicit᷑ vir occaſionat.
dicendũ ꝙ phᷣus nõ vult dicẽ ꝙ femĩa
ſit pter nature intentõem:ſᷣ ꝙ virt na⸗
ture aliquẽ defectũ hʒ in ꝓductõe mu/
lieris reſpectu ꝓductõis viri.ille auteʒ
defectus nõ repugnat oꝛdini nãe:łᷣ po
tius ſaluat.ſᷣm.n.oꝛdinẽ nãe ſicut ꝓdu
cunt᷑ in eodẽ coꝛpe quedã mẽbꝛa maꝗ
foꝛtia quedã minꝰ:ſic ꝓducunt᷑ in eodẽ
qdaʒ indiuidua quedãa alteriꝰ.⁊ ideo li
cet ille defectus qͥ oꝛdinẽ nãe conũpit:
vtpote ẽ ille ꝗͥ eſt cauſa defectꝰ mẽbꝛi k
bone ↄplexiõis:ſic pter nãe intentõem

generatio tñ mulieris nec ẽ pter nam

nec con nãm:ſ̊ ſᷣm nãm. Aid ilid qð
obꝛ:nã ſemꝑ deſideratillud qð meliꝰẽ
dð nõ intelłr ꝙ ſemp deſideret meli
us ſimpłr: ̊ melius in oꝛdine.licʒ aũt
ſexus maſculinꝰ melioꝛ ſit ĩ ſe q; femi
neus: nõ tñ eèt ita ſufficiẽter ſalus na

ture in ſolo virili ſexu ſiẽ eſt in virili

muliebꝛi.⁊ iõ natura magis deſiderat
vtuq; q; alteꝝn ſolũ. Ad illud qð obꝛ
ꝙ ſemẽ viri pdnabat᷑ ſemi mulien.dð
ꝙ illa rõ dʒ ſane intelligi ad ̊ vale⸗
at. ꝓpꝛie.n.loqñdo nũq; ſemen mulie
ris pdũat᷑ ſemĩ viri.ſᷣ iõ dicit᷑ pdñari ſe
men mulieris:qͥa ſemẽ viri adeoẽ vir-
tutis debilis q magis ẽ ydoneũ ad ꝓ/
ductõem ſexus muliebꝛis q; virił.hoc

autem modo potuit eſſe in ſtatu pꝛimo
ſicut ptactuʒ eſt. Et per hoc patʒ reſpꝰ

ſio ad illud quod obicit᷑ de foꝛtitudi-

ſec⸗
ſin
ns
Göf
nisf
gis

N

wuti
ſini
G
kas
li⸗
fo
lſe

.

gteri⸗
ruin
nuptin
lleſine
zed
ſinep
d de
mag
tüem
Poct
diem
kintel
lofai
diffut⸗
Monio.
Wnt
ſce
ſinſ⸗
nch
dica⸗
Gk
gr
liye
enipe
ſera
wnt
ud.
aaſt
acti
ipae
nor
npa

—
con edetes
icf
re; .
Wrimmer
2 edee⸗

en zgr
H 10 0 1
Wolnoſ
.
Crene⸗
enert.
Nmen »
Denge⸗
ſee , 7
menegete
I„
Wmnd
1 eet.
! N* W
re, Kr
eRN
1 4.
mronree ae
— . e 6
3 MKIO N.
Kerlleerezlten
74 .
älenteaeie
tcemes co⸗
„△
ergee
rocctſionat.
. — *½ „
undew
K gmmi
. . 9
oewen ewi
MR. 4

.
Noperee,
W Rolk.

⸗
eb

„ 4 44
“l
A.I
„RD

E
RG N N.
ℳAH ℳNWE

* 4
7 WEV
. l RI.

vrederu

Gete W
We e

ne caloꝛis t virtutis.gradus enĩ ibi fu

iſſent ſᷣm oꝛdinẽ rõnis:et ſᷣm exigentiã

finis:ita ꝙ viraliqñ oparet᷑ actõe ma/

gis foꝛtificata ĩ ꝓductõe viri: aliqũ; mi

nus foꝛtificata in ꝓductõe mulieris. ſi

quis autem vellet dicẽ ſiẽ aliqͥ eſtimäat

ꝙ mulier ſemp gemellos ↄcipet:ita ꝙ;
dextra ps attraheret qð ẽ maioꝛis vir

tutis de ſeĩe ad guiatõeʒ ſexvirił.⁊ ps

ſiniſtra qð eſt virtutiſ maꝗ debilis ad

gñatõeʒ ſexus femĩei:tũc facile eẽt ad

ea q oba ſunt rñdere.h̊ eti nec defaci
li ꝓbat᷑:nec etiaʒ repꝛobat᷑ certitudine

rõis:⁊ iõ moqꝰ ſoluendi phabit videt᷑

eſſe magis rõlis.
1Qparte iſta
ſunt qõnes circa lr̃am.⁊ pᷣmo
querit᷑ de ̊ qð diẽ ꝙ infirmitas pꝛona
ad ruinꝗ turpitudiſ excepta honeſtate
nuptiaꝝ. ex H̊ vr.n.dicẽ ꝙ ñ poſſit acc
ille ſine pcco ⁊ turpitudie exerceri. Sʒ
h ẽ:qͥa oĩs act qͥ ẽ in pcepto põt fieri
ſine pcc̃o.̊ ⁊ coitꝰ. Hedð ꝙ H̊ non
dẽ de turpitudiĩe qͥ ſonet ĩ culpã:łᷣ que
mag ſonet ĩ penã.ył ſi de illa intelłat᷑:
tũc nuptie ita excipiũt ꝓnitatè carnis
qꝙ act'ille abſq; oĩ pcco põt fieri.vñ qð
diẽ magr ꝙ nuptie oꝛdinãat actũ illũ nõ
ẽ intelłndũ rõe ĩoꝛdĩatõis q̃ ſit ĩ actu il
lo:ſ q ĩeſſet niſi eẽt mr̃imoniũ.ð h̊ aũt
diffnſi aget᷑ in q̃rto.ĩ tractatu ð mr̃i-
monio. Itẽ qrit᷑ de H ꝙ dic ꝙĩ padi
ſo eẽnt nuptie honoꝛabiles.videt᷑.n.q;
ſiłr ſint honoꝛabilesĩ ſtatu eccłie cum
ſint ſacr̃ᷣm magnũ. ſiẽ diẽ poꝰEpłh.
v. cũ eti aꝑpꝛobent᷑ a iure nali. Si tu
dicas ꝙ honoꝛabilitas nuptiaꝝ atten
dit᷑ q̃ntũ ad actũ illũ:tũc qrit᷑ q̃re maꝗ
actille honeſtet caſtꝰ fit cũ pudoꝛe q;
aliactus in qᷣ culꝑ deoꝛdiatio.maꝗ
enĩ verecũdat᷑ quis de actu illo hone⸗
ſte ⁊ caſte facto qᷓ; de alio actu ĩoꝛdina
to:vtpote cognoſcẽ vxoꝛẽ q; pcutẽ ſer/⸗
uü. WH. dõ ꝙ ẽ loq de nuptijs q;tũ
ad ſignatũ:⁊ q̃ntũ ad fructũ:⁊ qᷓntũ ad

2*

actũ.⁊ qntũ ad ̊ tria honoꝛabiles erat

ĩ padiſo.in ſtatu po mißie quis ſint ho
noꝛabiles qntũ ad ſigtũ ⁊ fruetũ.habẽt

tñ pudoꝛẽ annexũ qᷓntũ ad actũ.qꝛ oĩs

bomo vtens rõe actũ illũ erubeſcit et/
ercere coꝛã alis:etiã cum ꝓpꝛia vxoꝛe.
NRatõem aũt hꝰaſſigẽt Aug. in.xiiij.ðᷣ

ci.dei.qa cũ rõ deberet dnari coꝛpi ma
gis erubeſcit ꝙ ipa ſbijciat alicui parti

coꝛpis:⁊ ꝙ aliq̃ ps coꝛpis dñet᷑ ei q; ꝙ
ipa ĩoꝛdinate dñnet᷑ ei.⁊ ideo mag vere
cuũdat᷑ de ardoꝛe libidinis qẽ in actu il

lo q;; de pturbatõe furoꝛis q ẽ in ↄuicia
do ſeruo. Itẽ qrit᷑ de h̊ ꝙ dic.deꝰnõ
dũ iuſſerat vt coirẽt.H.n.vidr̃ eẽ falſuʒ
qͥa dr̃ Geñ.i. Creſcite ⁊ mul.⁊ reple.t.
Nöſtat qꝙ; H̊ dẽm ẽ qntũ ad actũ gnati⸗
ue. . Yuxta H̊ ꝗrit᷑ ſi madatũ ilłd
oẽs obligãt. ꝙ ſi ſic.ꝗ vidr̃ ꝙ tragreſſi
ſunt qͥa nõ coierũt ĩ ſtatu ĩnocẽtie. ſi ñ

g& vid r potantcõtinue fuare virgini⸗
taté. Itẽ qro vtꝝ illud mãdatũ ma/

neat adhucꝙ ſi manet. non licetali-
cni pᷣuare virginitatẽ.qð eſt ᷣ A poꝰ.qͥ

Diẽ.i. Con.viij. Nolo vos oẽs eẽ ſicut

ego ſum.loquit᷑ de caſtitate.ſi nõ obli9/
gat mõ:qro qñ reuocatũ eſt.vidr̃ etiaʒ
ꝙ mõ ſint melioꝛis cõditõis homĩes qᷓ;
tunc.qͥa modo poſſunt ſeruare virgini
tatem.tũc autẽ nõ poterãät. Meꝰ. dicẽ
dqũ ꝙ illud mãdatũ datũ fuit viro ⁊ mu
lieri in ſtatu ĩnocentie.ſed cum eẽt mãꝗ
datü affirmatiuũ nõ obligabatad ſem
per:ſeꝗ ꝓ loco ⁊ tempe.de fmĩatio aũt
tempis dependebat ex reuelatõne di⸗
uine voluntatis.quã qꝛ deus nõdũ eis
reuelauerat.ideo dicit magr ꝙ nõduʒ
iuſſerat. Ad illud qð qrit᷑ vtꝝ illud
mandatũ fuerit reuocatũ. dicenduʒ ꝙ;
aliter obligabat tempe nature inſtitu
te:aliter nunc.tũc.n.oẽs obligabat.qꝛ
oĩbus eratin officiũ.nũc aut non obli
gat oẽs:ꝓ eo ꝙ ſunt mlti qͥ ſufficiũtil-
lud implẽ alijs ↄſiliũ virginitatis ſᷣuã
tibo. H̊ aut ↄſiliũ ↄpætit ſtatui nae lapſe
nõ aũt nae inſtitute.qꝛ tũc cũ niła eẽt p
nitas nõ eẽt maioꝛ virt ↄtinẽ q; nubẽ:
⁊ oẽs ꝓlẽ ad cultũ dei gñarent.nũc au
tẽ ꝓpt difficłtatè ⁊ arduitatè oĩno ↄti/
nere magne tutis è et dignitatis. Et
ſic patent ea qͥ obijciun᷑. Iteʒ que⸗
ritur de hoc ꝙ dicit.cõpleto numero ſi
ne moꝛte coꝛpa in alia m qualitatẽè tñſi

rẽt.vidr᷑.n.H poſitio eẽ ĩcòueniẽs.pᷣmũ

quia magnü diſpendiũ eſſet pentibus

ſi tãtotpe gloꝛia eoꝝ differet᷑ quouſq;
electoꝝ numerꝰimpleret.Et iteruʒ.ſi
ſpes qᷓ differt᷑ affligitaĩaʒ: vidr ꝙ ĩ eis
eẽt aliq̃afflictio. Rurſus.eſt nume

rus electoꝝ futurꝰ ſic in magna multi
tudine:quõ poſſent oès hoĩes intrapa
radiſi ſpaciũ ↄtinẽi: nõ vr̃ eẽ ppabile

Situ dicaſ ꝙ ꝓpt h̊ pètes tranſferẽt
abſq; alijs ⁊ gloꝛificarẽt᷑:h ñ vr ↄueni

ens.qꝛ ad magnitudieʒ dei ſpectatoẽs

ſit gloꝛificari:ſicut faciet in die iudicij
in reſurrectõe gñali. Et dð bꝛeuit qꝙ;

iſta ſcᷣa opĩo ꝓbabilioꝛ ẽ: ſiẽ dicte ra⸗
tões ondunt. nec obſtat illud ð ſittate

gloꝛificatõis.Hᷣ.n.mag ẽ ppter iudiciũ
⁊ reſurrectõem coꝛpoꝝ quã decet eẽ ſił

qᷓ; ꝓpter beatitudĩs collatõem.hꝰ ro ex

pſſiꝰhabet᷑ in q̃rto in tractatu de reſur-
rectöõe. Itẽ qrit᷑ de h ꝙ dicẽ:in puuł
expectaret etas ad ãbulãdũ et loquẽdũ
ſic mõ.hãc.n.opĩoeʒ vidr̃ magr axpꝛo
bare. Sʒhẽ vbü Augꝰ.pcedẽs pau
lo añ h.dic.n.ſic. Infirmitati mentis

ↄgruit h̊ infirmitas carnis. Iteʒ ſi

na hũana potẽtioꝛ ⁊ nobilioꝛẽ qᷓ; bꝛutał
⁊ quoꝛũdã aĩaliũ fetus:ſtatĩ qñ naſcũ⸗
tur pñt ambulare:mito foꝛtiꝰpidr ꝙ fi
lij hoim. Mdð ꝙ magryltaʒ iſtaꝝ
opĩoeʒ intẽdit aſſerẽ.⁊ dubiũ ẽ vtꝝ ſic

vel ſic eẽt.nihilo tñ hãc opĩoeʒ appꝛo
bat taq; ꝓbabilioꝛẽ q̃ dicit puulos pau
latiue pficere ⁊ creſcẽ ad vſuʒ mẽbꝛoꝝ
MNMec h dicit ſine rõe.teneritudo enim

mẽbꝛoꝝ debet᷑ ꝓli hoĩs ꝓpter bõitateʒ

cõplexiõis ⁊ ↄgruẽtiã nẽ qͥ ꝓcedita de

bilioꝝ oↄplexiõe ad foꝛmatòem. vñ par
nuli hñt tenerioꝛa mẽbꝛa q́; adulti.p⸗
ceſſus aũt in ĩcremẽto nõ eẽt miracło⸗
ſus ſᷣ nãlis:etiã tpe nãe inſtitute.et iõ
rõbłr magr hüc modũ dðᷣi mag axpꝛo
bat. Nerbũ aũt Aug. pcedès intelłr

de infantia rõe incõmodon ↄcomitan

tiũ eã:ñ rõe impfectòis mẽbꝛon. Ad
illud qð obꝛ de illis generibiaialiũ nõ
valet.qa alteriꝰſunt ↄplexiõis ⁊ oꝛga⸗
nicatois. Itẽ qrit᷑ ð h dic.puulos
p intuallũ tpis in ſenſu ⁊ cogne pficẽ.
cu.n.aĩa rõlis ſeneſcit in tpe nõ videt᷑
Im ↄditõeʒ tꝑis altari. viqĩ ꝓceſſꝰ

tpis nõ efficeret maꝗ ſciẽs: cũ no bfet
in ſciẽtia pꝑ tpa altari. Itẽ de fecit

diam Ade pfectã ſciètia. pi rõe feciſ

ſet aĩam filioꝝ ſi ipe ſtetiſſet. Gedi
cendũ ad h̊ ꝙ hec ẽ pbabilioꝛ põ ꝙ aliqͥ

mõ ꝑ intualla tem poꝝ ĩ ſenſu ⁊ cogne

ꝓfeciſſent.aia.n.dũẽ in coꝛpe ↄplexio
nẽ coꝛpis imitat᷑.Et qm infatia ẽ mol⸗

lis ⁊ fluida ↄplexio cerebꝛi.iõ ñ pot ibi

eẽ foꝛtis impſſio ſpẽꝝ:nec foꝛtis ↄuer⸗
ſio ſuꝑ illas. Vñ ſiẽ facies nõrelucetĩ
aq̃ mota:ſic puuli nõ eẽnt ydonei ſtatiĩ
ad vſuʒ coonis. Qð ̊ obꝛ ꝙ aĩa nõ

alterat in tpe verũ ẽ qntũ eſt de ſe.ſᷣ ra

tõe coꝛpis cui iũgit᷑ qð creſcit etĩ tpe

foꝛtificatł. Adillud no qð obijcitꝓ

hr̃et habitũ.dicendũ ꝙ ſi hr̃et ſciẽtiaʒ

q́;tũ ad habitũ nõ tñ hr̃et q́‚ũ ad actu-⸗
alẽ ↄſideratõem ꝓpt᷑ oꝛgani ĩeptitudi-

nẽ:ſicẽ etiã nõ habẽt doꝛmiẽtes. Uñ ſiẽ
puuli baptiſati dicunt᷑ hr̃e virtutes in
munere:nõ in vſu vel ĩ actu.ſic intelli⸗/

gendũ ẽ puulos illos ſciam habuiſſe:

⁊ pꝰmodũ ↄplexiõe facta habili ad ↄſi

derandũ ſtati eẽntin actu ↄſideratõis
ſine penuria ⁊ laboꝛe.et potiſſime verũ
eẽt in eis illud verbũ phᷣi qð dicit ꝙ in

ſedẽdo ⁊ ĩ q eſcẽdo fit aĩa pꝛudẽs ⁊ ſci⸗
ens:cũ ſeſſio ⁊ quies dicat᷑ coñ motũ ⁊

fluxibilitatẽ ↄplexiõis. Yteʒz qrit de
B qð dicit. pceptü addit obediẽtie.q̃re

dñs addidit pceptũ ſupꝑ pceptuʒ:⁊ q̃re
tot fuerũt pcepta q̃ homĩ dedit.⁊ iterũ.
q̃re pceptũ obediètie ſiue diſciplĩe po-

tiꝰfuit negatiuũ q; affirmatiuũ. Rñ

genduʒ eſt ad h̊ breuit ꝙ tria dñs fecit
eis pcepta in pᷣncipio. Qnũ.ſ.qð fuit.
Oreſcite ⁊ multiplicamini.Aliud fuit

Be ligno paradiſi comedite.Tertiuʒ

fuit. Be ligno ſciẽtie boni⁊ mali noli

te comedere. Numerus autem ⁊ ſuffi

ciẽtia iſtoꝛuʒ pceptoꝛũ poteſt ſumi du/

pliciter. Qno modo ſic.quoddam eni

eſt pceptũ qð oꝛdinatad deum:⁊ iſtnd
fuit pceptuʒ obedientie. Quoddaʒ qð

oꝛdinat ad ꝓximũ:⁊ illud fuit pceptuʒ

de multiplicãdo genere. Quodqã qð
oꝛdinat ad ſeipſum:⁊ hoc fuit pceptuʒ

ð comeſtiõe. Secũdo mõ ſic.vt quod-/

dã pceptü reſpiciat coꝛpꝰ:⁊ Hẽ pceptũ

deco
thip
teme,
gi⸗
gütdi
e⸗
.ſ
Ern
di

nifr
dalssi
wiset
nncſe
wis⸗
nürh
nac
poiſ
giſter
detia
canſa
mze⸗
diſen
P
peunby
gecſücn
didktn
Pdein
WMerun
iedi
haſ
old
deir
In⸗
xIi.
;
Trin.
pñte⸗
beme
teptat
tptie
Lptan⸗

1 diiͤfe
Pen
weſtdeſten
ibfet cen;
tigacnn
miieptinn⸗
WRKinli⸗
adliad,
W ſicenais
i7ai
wtneit
aha;lär
ecnttieni⸗
michie,
nd.
munisf
wwerf nd,
QOo

de comedèdo. Quoddã reſpiciat aĩaʒ
B ẽ pcept de abſtinẽdo qð ẽ obediẽ-
tie meritũ. Quoddã ↄiũctũ:⁊ Hẽ pce/
ptũ de ↄſiti młtiplicàdo. Pꝛeceptum
aũt diſcipline fuit negatiuũ:vt facili
oꝛ eẽt eiꝰobbuatia:⁊ hõ nõ poſſʒ de tñſ

greſſiõe vel omiſſiõe hr̃e excuſatöem.

Et in h termĩiat᷑ totatł illa ꝑs huiꝰlibꝛi
qᷣẽ de hoĩs oſtitutõe. *R

Diſtinctio.xxi.

₰GeG
Idens autẽ
» dia bol?ꝰho. . Termia
H ta pma pte pᷣncipali hu/
ius totatł᷑ libꝛi ĩ qua agit
magr de hoĩs ↄditõe.ſeqͥ zaps pnci/

palis ĩ q̃ agit de lapſu. Et qm lapſus

boĩs ẽ pcẽ̃m:⁊ pccʒ hoĩs ẽ tplex.qͥddaʒ
in qͥ pſona coꝛꝛũpit ꝑ nãʒ:⁊ H̊ fuit pcẽʒ

hoĩs pᷣmi.quoddã in qͥ nã conũpit pſo

nã:⁊ H ẽ oꝛigiale.quoddã no in qͥ pſo⸗

na conũpit ſeipaʒ:⁊ hͥ ẽ actuale. AJdeo
ps iſta hʒ tres ptes. In p detiat ma-

giſter de pcco pᷣmoꝝ pentũ. In vo

detiat de pcco oꝛiginali qð ab illo fuit

cauſatũ.j.diſ.xxx.in ſupioꝛibiinſinua

tuʒz ẽ . In ʒzpero de pcco actuali.j.
diſ. xxxiij.p pdicta ð pcc̃o actuali .
Pꝛiaps in qᷓ detiat de pcco pᷣmoꝛũ
pẽtũ hʒ duas. In pᷣꝰ detiat modũ trãſ

grediẽdi. In = pο vt oñdat᷑ hoĩs cłpa
oñdit᷑ ꝙ hõ hũit potẽtiã reſiſtẽdi. ſiue ĩ
padetiat de cłpa ꝑ quãẽ cecidit.ĩ 2 de
potẽtia ꝑ quã ſtare potuit.j.diſ.xxiiij.
nuc diligenter iueſtigarioʒ . Et qm
cłpa ſiue pcẽm Ade ↄpatõeʒ hʒ ad di
abolũ tẽptãtẽ:⁊ ad hoĩem cadẽtẽ:et ad

deũ pmittẽtẽ. iõ pᷣma ps hʒ tres ptes.
In p detiat de diaboli temptatõne.

In 2 detiat de hoĩs tñſgreſſiõe.j.diſ.
xxij. hic vidr̃ diligẽter iueſtigaduʒ c.
In ze po detiat de dei pmiſſiõe.j.diſ.

xxiij.ptẽa ſolet qͥri c. Mꝛips ↄtinet

pñtẽ diſ.et põt diuidi in tres ptes. In

pᷣ magr detiat qtr pmi petes fuerunt
tẽptati. In ⁊³ v detiat gnñalr modos

tẽptãdi:ibi.poꝛo ſciẽdũ duas eẽ ſpẽs

tẽptatõis. In ʒ voocludit ppt᷑ tẽpta-

tõeʒ pambłaz remiſſibilitatẽ bũai pcci
ibi.hõ igr qͥ ſola extioꝛi tẽptatõe.NHua

bepltis ptibo remanẽtibo ĩdiuiſis pᷣpſ
hʒ tres ptes. In pᷣdetiat de tẽptatõe
pmi hoĩs q;tũ ad motiuũ.ſ.pꝰc. In⁊ꝰ
po qtũ ad inſtrumẽtũ:ibi.łᷣ q; p violẽ⸗
tiã c. In vo detiat qᷓntũ ad bgren⸗ 7
ſuʒ:ibi.tẽptatio vᷣo h̊ mõ facta c.Et ſic
I pte iſta tria detiant᷑.ſ.modpme tem
ptatõis ĩ ſpali.modi eſᷣ cꝰlʒ tẽptatõis ĩ
gñali.poſtremo pᷣo q̃litas ⁊ q;titas pec

cati huai:ibi.hõ igtr qͥ ſola tẽptatõe &.

Dintelligetiã
h pi circa tria ĩcidit hic qð.
Pꝛioqrit de tẽptatõe pᷣmon pentuʒ?
⁊oqrit᷑ ð diuerſitate tẽ ptationũ: ʒ vᷣo
incidit h̊ qõ circa qᷓ;titatẽ ⁊ q̃litatẽ pcci
qð ex i tẽptatõe ẽ ſecutũ. Circa pᷣꝰ
qrunt᷑ tria. pᷣoqrit᷑ de tptatõe pmoꝝ
pẽtũ qᷓ; qd motiuũ: ⁊vq;tũ ad inſtru

mẽtũ. ʒoqᷓ; qd oꝛdĩeʒ ⁊ ꝓgreſſuʒ.

Irca primü ſic
ꝓcedit᷑:⁊ qrit᷑ qͥd mouerit dia/
bolũ pᷣncipłr ad tẽptãð hoĩeʒ: Et ꝙ in
uidia vr pᷣoꝑ illd qð dt Sap.ij. Onui⸗
dia dia boli moꝛs ĩtroiuit ĩ oꝛ.ter.ĩtroi
tꝰaũt moꝛt᷑ fuit pꝑ tèptatõeʒ ⁊ ſeductõeʒ
his. ad tẽptadũ hoĩeʒ ĩuidia diabo⸗

lü ↄmouit. Itẽ Brego.ĩ morat. In
padiſo diaꝰĩuidẽs hoĩ ſuꝑpbie vulnꝰin

flixit.ꝗ cũ vulnꝰ inflixerit pꝑ tẽptatõem
tẽptatõ fuit ĩuidia. Itẽ dia?tẽptãdo
Hiĩeʒ fẽuſ ẽ homicida:ſʒ ꝙ dr Ya.viij.
Ille hõicida eratab initio.ſ hõicidiuʒ
ꝓcedit ex odio.odiũ aũt ꝓcedit ex iui⸗
dia.ꝗᷣa pnciꝰtẽ ptatio hoĩs ĩ q̃ dia fuit
hõicida ꝓceſſit ex iuidia. Itẽ qͥ deſi
deratcaſũ altius ſine ſuo fructu n mo
uet᷑ ex amoꝛe comoditat᷑ ꝓpe:ł̊ ex odio
felicitataliene.ſ̊ diaꝰcaſũ hoĩs deſide
rabat ⁊ abſq; ſuo fructu ſiẽ ↄſtat.g̊ mo

uebat odio felicitat huae ad cèptàð ho

minèt᷑.ſᷣ tale odiũ nõ ẽ aliud qᷓ; iuidia.ꝗ
K. S33. oĩs luidia ẽ reſpẽupan t
ſupion:Fʒ ꝙ diẽ̃ Gregoꝛius.ſup illud
Job. MParuulũ occidit iuidia ſupion
inquãtuʒ ſaltem ſᷣm reputatõnem. ſed
diabolñ reputabat hoĩeʒ ſuꝑioꝛẽ ſibi.

ergo pidt᷑ ꝙ ei nõ ĩuidebat.ergo ſi iom

temptabat hoc non erat ex inuidia.
Item ĩuidia ẽ reſpectu bõi qð aliqͥ mòõ
potacquiri.ſ̊ diabolꝰnon potat pueni
re ad eternã beatitudinẽ.qa lapſꝰ erat
irrecupabiłkr. S vidr̃ q ꝓpterilliꝰacqui
ſitionũ nõ iuidebat homĩi. Itez iui⸗

dia ẽ reſpectu boni qð deſiderat᷑.nullꝰ

enĩ ĩuidet alicui de aliquo: niſi cũ ilłd

amat⁊ cupit.ſp dia* nec cupiebat man

datis dei obedire:nec ad ſuꝑpnã pr̃fiam
aſcendẽ:nec amicꝰdei eẽ ppter ſuide-
ſperatõem. g vidr̃ ꝙ ̊ in hoĩe nõ ĩuidẽt
SXRK. Itẽ uidia nõẽ niſireſpectu eiꝰ
qð eſt natũ diminuẽ bonũ ꝓpꝛiũ.ſᷣ bea
titudinis acquiſitio nulliꝰbonũ põt di
minuẽ. ñ ẽ aliqͥd qð ab aliquo ĩuide⸗-/
ri poſſit.ꝗ̊ videt᷑ ꝙ ſi diabolꝰaliquo ap
xcetitu cadere fecit ex ĩuidia motus nõ
fuit. W. dicendũ ſicut ptactuʒ fuit
iſta duo pcca ſunt q̃ maxime poſſident
mentẽ diaboli:ſuꝑbia.ſ.et ĩuidia. Añ
ſiẽ habitũ fuit S.⁊ Aug.dicit.Ex his
duobo qͥ pᷣus emt lucifer diabolꝰfactꝰ
eſt. ⁊ ſunt q̃ſi H̊ duo inſepabilia: ita q
vnũ cõicat᷑ad altm. ſupꝑbuſ.n.amat ex
cellentia:⁊ ita nullũ vult hr̃e parẽ.ac p
H ſtatim appetit excellẽtiã ſingłariter
poſſidẽ.⁊ ideo ſtati vel ab actu vel ha/
bitu ĩuidet cum nolit bonu ↄſiłe bono
qð axpetit abalio cõicari. MMens igit᷑
diaboliab his duoby vitys poſſeſſa. vi
delʒ ſupbia:⁊ iuidia vidẽs hoĩeʒ in ſta
tu qͥ potat cadẽ ſb̊ diabolica ptate.⁊ in

quo potat aſcendẽ ad ſupnãa felicitatẽ

ex qua ipe ceciderat:⁊ ex ſupbia motꝰ
eſt:et ex iuidia ad ipm temptãduʒ. Ex
ſupbia nãq; vt ipm ſibi ſbijceret.ex ĩui
dia vero vt ipma ſupna felicitate ĩpe/
diret.Et ſupbia fnuit mouẽs pᷣmũ:ĩui⸗
dia vero ſiẽ mouẽs pximũ ⁊ imediatũ.
Eſto.n.ꝙ nõ poſſet dñiuʒ ſup hoĩeʒ ac
quirẽ᷑:adhuc ſtuduiſſet ipᷣm a paradiſi

gaudijs ĩpedire. Nãa ſcriptura diẽ ⁊ eiꝰ

expoſitoꝛes diabolũ ad temptãdũ ho⸗
minè ex iuidia motũ eſſe.Etↄcedende
ſunt rões h̊ ondentes. Ad ilłq qðͤ
pᷣmo ob ꝙ iuidia ẽ reſpectu ſupion vł
paris.dicẽqũ ꝙ nõ ſolu ẽ reſpectu ſupe
rioꝛis q ſuꝑioꝛ:ßſ eiꝰqͥ põt eẽ.quis aũt

diaboliĩ ſtatu illo nò reputaret holem

ſupioꝛẽ ſe: ĩuidebat tñ ne merito obedi
entie ſblimaretad ſtatũ gloꝛie: in ſta

tu ipm ſuꝑioꝛẽ ſe nõ dubitaret. ao⸗
upi⸗

teſt etiã dici ꝙ tũc reputabat ipm
oꝛẽ ſe in H̊ ꝙ poterat puenire ad illam
gloꝛiã ad quã diabolꝰ aſcendẽ nõ pote

rat. Ad illud qð obꝛ ꝙ ĩuidia ẽ reſſe

ctu bõi qð põt acquiri.rñdendũ ẽ p in-

teremptõem.qͥa nõ ſolũ ĩuidet aliqui/½

illd qð põt optinẽ: etiã illud qð natꝰ
ẽ hr̃e qᷓ;uis nõ poſſit:ſiẽ trũcatus ⁊ cecꝰ

Tuidetalijs viſuʒ ⁊ ꝓgreſſuʒ.lʒ aũt di⸗

abol“nõ poſſet ad beatitudinẽ puenire
tñ hẽbat ad h̊ naleʒ aptitudinẽ. Ad
illud qð ob: ꝙ ĩuidia ẽ reſpectu bõi de9

ſiderati. dicendũ ꝙ iuidia nõ tmi venit

ex deſiderio alicPꝰboni puati:ĩmo ex o/
dio hoĩ alieni.qͥa tñ deſideriũ bõi ꝓpꝛij
pidr̃ eẽ pᷣncipiũ oĩs pcci.iõ põtalit᷑ dici
qꝙ ĩuidia nõ ſolũmõ ẽ reſpẽu eiꝰ boi qð
deſiderat᷑:ſ et reſpẽu eiꝰ bõi cꝰ obtẽtu
minuit᷑ bonũ deſideratũ:ł eſtiat᷑ minꝰ.
Et qm diaꝰdeſiderat ſingłarit᷑ efferri.
iõ exaltatõe hoĩs eſtimabat ſuũ bonuʒ
ĩpediri.⁊ iõ ĩuidebat ⁊ ex ĩuidia pugbat
Et ꝑ H̊ pʒ rñꝰad vltimuʒ.qꝛ ⁊ ſiboĩs
gkificatio ⁊ exaltatio ſʒ vitatẽ alicꝰ*bo
nũ nõ diminuẽt: tñ ſᷣʒ extiatõeʒ falſaʒ

credipotuit eẽ alicꝰ bõi diminutiuũ: et
ex ia extiatõe oꝛiri ĩuidia. affectões.n.

nõ tm oꝛiunt ex iudicijs certis:ſ etiã ex
ſuſpicatõibo ⁊ extimatõibo falſis.

Ecundo queri
tur ð tẽptatõe pᷣmoꝝ pẽtũ qᷓ;
ad inſirumẽtũ mediũ.⁊ dr ĩ Heñ.iij.ꝙ
diabol'tẽptauit hoĩem p f pentẽ. Et q;
iſte modꝰnõ fuerit cõueniẽs oñdit᷑ pꝛi/
mo ſic.q̃nto tẽptatio ẽ occultioꝛ tãto ẽ
ad decipiẽdũ efficatioꝛ.ſiq̊ diaꝰ q̃nto

maioꝛi calliditate potat hoĩem decipe
cõabat᷑:pr̃ ꝙ ipʒ ðᷣbuiſſʒ tẽptare ſpũali

tẽptatõe abſq; alicꝰcoꝛpis aſſũptõe.

Item tãto temptatio ẽ efficacioꝛ qᷓ;to

temptãs eſt in ſuggerendo effabilioꝛ.
ſed actus locutõnis ꝓpꝛie debetur hu
mane effigiei.ergo videtur ꝙ diabol

ad temptanduʒ magis debuitaſſume

re effigieʒ hominis q; bꝛuti animalis.

ainbuun
itenoech
venptistn
Ctts tat
vbnult
nsſĩc
nagis de
gnandu.
nudʒc
tempd
bolusd
ſaztch
wzin⸗
rennſe
foͤs
ſwſone
noni/
terobo⸗
ſetüerdin
wotenoe
lonoͤquo⸗
dinaſapi⸗
niſitqydie
figiegiali

ſicneei⸗

hotempt
tiaialise
türeſtert
dinini in
monr'e⸗
marieep
müenr
misbuuti
hnüerat
korttono⸗
Wwridon
icedad
buunden
niincic,
min iaſ
temptar
tur diah
bilomin
igeono
blaretoi
cle effe
Perigfe
adiab

epemden
en ens8.
We.
9
Nbre P
rehen
hrönſn
1 Won,
n cilen
dor Neg. .
chſicinfr
vl
* 3 „6

2A1
ℳ*IE e
V 14
4

tirſrnbän
ipuaminoero⸗
öpoalt deci
ſen ⸗R
aae do 0d
uck däie dnn
Weouminumne

ocen

niibe
vioclnantae
SANN

HFndORN—*

cum bꝛutũ aĩal ſua locutõe potiꝰeètad

interioꝛẽ q; ad pſuaſionẽ. Itẽ q̃nto
temptas magis ſilat ⁊ induit ſpẽʒ ſan

ctitatis tãto magis pualet in temptã/

do.&̊ multa ſunt aĩalia q̃ magis ĩ ſuis

ꝓpꝛietatibo ſanctitateʒ ptenduũt q́; ſer ·
pens:ſiẽ colũba ⁊ agnus. vidr̃ ꝙ illa

magis debueritaſſumẽ diabolꝰ ad tẽ⸗
ptandũ. IYtẽ inſtrumẽètũ ſiue oꝛga-

nũ dʒ cõfoꝛmari exercitio pꝑ ipm facto.

temptatio erat ad decipiendũ. dia
bolus debuit aſſumẽ aĩal maxĩie dolo

ſuʒ ⁊ callidũ.ſᷣ plłꝰ ẽ de doloſitate ĩ vul

Pe q; in ſerpẽte.g̊ mag debuitaſſume⸗
re vulpè q; ppentẽ. Ad oppoſitü ſũt

rões.ſłᷣ qm veꝝ ↄcludũt pñt claudiĩ re

ſpõſione Ad pdictoꝝ intellłntiaʒ eſt
noñdũ ꝙ modłꝰille temptàdi nõ tin fu/
it ex diabolica electõe: ſic dicit Augꝰ.
ſi etiã ex diuĩa pmiſſiõe.ñ.n.licuit dia-
bolo temptare oĩno qͥj vellet ⁊ poſſet:ſ

eo mõ quo dnñjs pmittẽt. Cõceſſit autẽ

diuĩa ſapĩa q̃ oĩa oꝛdiatet gubnat ⁊ ꝑ

miſitꝙ diabolꝰtemptaret oĩem in ef

figie aĩalis bꝛuti.⁊ nõ cꝰeũq;: ſ̊ ſerpẽ.

ſic.n. exigebat ↄgruẽtia oꝛdinis..n.
hõ temptareta diabolo in effigie bꝛu⸗

ti aialis cõgruũ erat.tuʒ reſpectu opiſ.

tũ reſpectu finis intèti.tuʒ etiã reſpectu
diuini iudicij. Reſpꝑectu opis: qͥa ho/
mo nat eſt inclinariad bonuʒ vt nüc.
maxie ex pte ſenſibili ⁊ bꝛutali.et ideo

cõgruũ erat ipm tẽptare in effigie ani/
malis bꝛuti. Reſpectu finis intẽti ſiłr

cõgruũ erat.qͥa ad ̊ oꝛdinabat᷑ tẽpta/

tio vt homo efficeret᷑ ſimilis aĩali bru⸗
to cũ cõtemptu bono incõmutabili ad
herẽt bono cõmutaibli ⁊ ibi quieſceret
et ideo ad ̊ inſinuandu in ſpecie aiat
bꝛuti debuittempta ri. Reſpectu diui

ni iudicij etiaʒ cõgruũ fuit: quoniã do/
minꝰ iuſtus ⁊ fidelis nõ pmittit hoĩiem
temptari vltra qð poſſit.⁊ ideo ſic pati

tur diabolũ in temptatõe latere:vt ni/

hilomin poſſit ab homie dephendi. et
ideo nõ paſſus eſt ꝙ diabol? hoĩeʒ tem
ptaret oĩno in ſꝑcie ↄſiłi.⁊ p H̊ nõ i ſp

cie ł effigie hũa na:ſᷣ poti bꝛutali. Tri

plex igr̃ cõgruẽtia oꝛdinis exigebat vt

ho a diabolo in bꝛutali effigie tempta

retur. Hac etiã triplici ↄgruẽtia exigẽ
te pmiſſus eſt hõ temptaria diabolo ñ
in quolʒ aiali bꝛuto ſᷣ in ſerpète. Pꝛi⸗

mü rone opis.qᷣa.n.temptatio fiebatꝑ
ſuggeſtiois ĩgreſſuʒ qͥ intrat ad coꝛ ad

modũ ſerpẽtili.⁊ ibi virꝰpeccadi fundit
ex quo hõ habʒ ſpũaliter moꝛi.ideo vt
exterioꝛ effigies opi rñderet interioꝛi:
cõgruũ fuit holem a diabolo temptari
in effigie ſerpẽtis cuiꝰẽ ſerpẽ et vene/
nũ diffundẽ:⁊ diffundẽdo hoĩem inte⸗
rimẽ. Reſpectu etia finis intẽti ↄgruũ
erat.qͥa.n.intẽdebat diabolꝰfacieʒ lo⸗/

minis ⁊ caput ⁊ ſupioꝛẽ mentẽe ↄuerte

re deoꝛſuʒ:⁊ totũ pſternẽ:⁊ ſic ꝓſternè

do ad malü finẽ deducẽ.ꝓponèdo ſibi

pmũ aliqð delectabile.ideo pꝑmiſſus ẽ
temptare in ſerpente:qͥ ſᷣm totũ coꝛpuſ

ſiiũ habʒ terre in ſuo inceſſu adherere.

Coõgruũ etiã erat reſpectu diuini iudi⸗

cij.qa.n.ex illa temptatõe diuino iudi

cio inter temptatũ ⁊ temptatoꝛẽ debe⸗
bat inimicitia exoꝛiri.ideo tẽptatio ani
malis in ſerpẽte debuit fieri quẽ pꝰ la
pſuʒ maxime exhonet:⁊ qͥ maxime ſua

calliditate inſidiat hoĩez ledere.Et ſic

pʒ młtiplex ↄgruẽtia q̃re diabolꝰpmiſ
ſus ẽ hoĩeʒ tèptare ĩ effigie ſerpẽétina.
Ad illd g̊ qð pᷣvobꝛ ꝙ tẽptatio tůéto
c efficatioꝛ q;to occłtioꝛ.dð ꝙ ſi diabo
lſe maifeſtaret extioꝛibo ĩ effigie ſ pèůi
nihiloꝰ tñ ĩ illa maĩfeſtatõe płꝰ ſe occk
tabat q; maifeſtabat.vñ mir ñ credidit
eũ qͥ loqbat᷑ ĩ pẽte eè aduerſariũ:łᷣ edſ
potiꝰbonũ ↄſiliariũ.⁊ iõ ita occłia erat
illa tẽptatio:ſicẽ diaꝰloqret᷑ ad coꝛ intiꝰ
Alit᷑ rñderi põt ꝙ iuſto iudicio vi ñ
pmiſſꝰtẽptare ĩteriꝰ: qꝛ ñ hẽbat poſſe

igredi ĩteriꝰniſi hõ pbẽt ſibiaditũ.⁊ iGd

tèptauit ab extioꝛi p ſenſũ:⁊ voce ſen⸗

ſiblili mag q́; voce ſpũali.n.n.debebat

alit pmitti. Ad iltd ð maioꝛi affabi
litate iã pʒ rñꝰven c.n.ꝙ ſi fuiſſʒ ĩ effi·
gie huana affabilioꝛ fuiſſʒ.̊ diuia pui

Iẽtia n buit ̊ pmitiẽ ſ̊ cautelã diabo
lie pᷣbuit tẽptare.⁊ iõ ↄceſſũ ẽ ſibi coꝛpꝰ
ppẽd qð tñ gẽbat faciẽ pᷣgĩs:ſiẽ dic GOe
Qga:? reliqꝰꝰcoꝛpꝰeꝛat ſpẽ.⁊ ſic ex vna
pte poſſzʒ latẽ:ex alta dephendi. Ad
iltd qð obꝛ ð amicabkitate i pʒ ruſio.

qꝛ ſie debuit pmitti oñdi effigies ami⸗
citie vt poſſʒ dephendi vitas inimicitie
naʒ temptatoꝛ qͥ effigiẽ amicitie pten/

gdebat ſᷣm veritatẽ inimicus erat.ideo

huic opi aĩal maxie ↄpetebat qð habe
ret aſpectũ huanũ.coꝛpus vero ei ani
malis qð natuʒ eſt hoĩ eẽ maxĩe inimi
cũ. Ad illud qð ob vltimo de calli

ditate. dicendũ ꝙ ſi ſint aliqᷓaĩalia cal

lidioꝛa ⁊ pꝛudẽtioꝛa:tñ in nocẽdo ⁊ in-
ſidiãdo hoĩ ſerpẽs ẽ aĩal calliqiſſimuʒ.
Et qꝛ calliditas temptãtis erat ad ho-
minẽ offendendũ.hic ẽ ꝙ inter cetera
alalia mag ꝑpmiſſus ẽ temptare ꝑ ſer-
Pentem.ꝓ 1.

Ertio queritur
de temptatõne pmoꝝ pentuʒ
q̃ntũ ad oꝛdinè ⁊ ꝓgreſſuʒ.et dic ſcrip/
tura et magr ĩ lr̃a ꝙ temptatio ĩcepita
muliẽ:⁊ pꝑ mulierẽ venit ad vin.⁊ videt
q; hic modus pꝓgrediẽdi ↄpetat aſtutie
diaboli.⁊ ꝙ et debeat a deo pmitti.oꝛ/

do.n.deſtructõis griꝰẽ oꝛdini ↄſtructõ

nis.qͥ.n.ſunt vltia in cõponẽdo ſũt pꝛi-
oꝛa in reſoluẽdo.ſ̊ młr fuit vltĩo facta
7 foꝛmata.q̊ videt᷑ꝙ via deſoꝛmatònis
⁊ coꝛuptõis a muliẽ debuit hr̃e exoꝛtũ
temptatoꝛ debuiteũ pᷣus aggredi.
AItẽ tẽptatio exterioꝛ dʒ ↄfoꝛmari inte
rioꝛi.ſ̊ in tẽptatõe interioꝛi pcẽm aſcen
dit a ſenſualitate ad ſupioꝛẽ ptẽ medi
ante inferioꝛi poꝛtõne rõnis.ſiꝗ ſupioꝛ
poꝛtio ẽ vir:inferioꝛ ẽ młr:ſiẽ temptatio
interioꝛ ꝓceditad vin mediaãte muliẽ:
ſic ⁊ tẽptatio exterioꝛ. Itẽ cautꝰpu
gnatoꝛ citi aggredit᷑ad bellũ illuʒ quã
põt expuõgre facilius.ſiq̊ mir faciliꝰ po
terat expugri q́; vir:vidr ꝙ ꝓgreſſus tẽ
ptatõis puenire debuit ad riꝝ mediã-
te muliẽ. Itẽ faciliꝰè alicui expug⸗
re foꝛtẽ inimicũ pꝑ domeſticũ q; etiã p ſe
ipm.ſj vir erat foꝛtis ⁊ ſpũali mẽte pdi
tus. nõ videt᷑ ꝙ diabol auſus fuerit
eü temptare pꝑ ſeipʒ łᷣ p ſuũ domeſticũ.
mediãte muliẽ temptatio puenit ad
piruů. Sed coñ.peccatũ nõ eſt in car⸗
ne ß in dei imagĩe.ſed mulier ⁊ vireq̃li
ter ſuntad imaginẽ dei.qͥa ĩ aia nõ eſt
diſtinctio ſexus. videt ꝙ temptatio ñ

magiſ oebuit ichoaria ſexu młieri q; a

virili. Itẽ mulier nulla habebat p⸗

nitatẽ ad peccatuʒ ſiẽ nec vir:⁊ ita erat
recta ſic vir: nec caro eius aliquo mo⸗/
do aiam incuruabat.qͥ videt᷑ q ita dif⸗
ficile erat mulierem ſicut virũ ecere.
nulla igit᷑ rõ videt᷑ eſſe ob quã tempta⸗
tio diaboli mag incipeta muliere.
Item vitupꝑabilius eſt vincia muliere
qᷓ; a viro:gloꝛioſiꝰẽ vincere virũ q; mu
lierè. ſig̊ diabolus maxiĩe refugit vitu⸗
periũ ⁊ auidiſſime qrit gloꝛiaʒ:videt᷑ q
magis temptatõeʒ a viro q; a muliere
incvauerit. Item nata audaciũ eſt
libenter foꝛtib occurrẽ.ſed diabolus ẽ
audaciſſimꝰ ꝓcaciſſimꝰ:⁊ maxĩe pſu/
mens de ſuis viribo.ergo videt ꝙ dedi
natus fuerit pᷣmo aggredi muliebꝛẽ
exũ.non igit᷑ vidr̃ pbabile ꝙ bᷣus tem
ptauerit mulierè q́; viYꝗ. MWeedicen⸗
dũq ſicut diẽ ſcriptura ⁊ magr dicit ĩ
lr̃a.non eſt dubitanduʒ qn temptatio
diabolia muliere inchoauerat: ⁊ p eaʒ
pueneritad viruʒ. Ratio autem bur
ſumitur ex parte ſapiẽtie dei:⁊ ex par⸗

te aſtutie diaboli. Ex parte ſapientie
dei. domin eniʒ tali oꝛdine pmiſit di/

aboluz temptare. tum ꝓpter viri exer⸗

citatoem. tum etiaʒ ne mulier haberet

exeuſatõem.tum etiaʒ ꝓpter eruditõ⸗
nem noſtrã. Oꝛopter viri exereitatio/
nem.qᷣa ipſe adeo foꝛtis erat ⁊ ſpiritu-
ali mente pditus ꝙ non ſoluʒ poterat
reſiſtere ſerpẽtis temptatõni:ſed etiaʒ
ſuggeſtiõi mulieris.⁊ ideo foꝛtioꝛitem
ptatõne pmiſſus eſt temptari. Pꝛopt
mulieris vero remouẽdo excuſatiõem
pmo debuit ab ipſa temptatio incipe⸗
re. nam ſi vir pᷣmo peccaſſet:cum vir ſit
caput mulieris ⁊ dominet᷑ ei:non eſſet
multuʒ miranduʒ ſi mulier ei cõſenti⸗-

ret:ĩmo magnũ haberet excuſatois co

loꝛem. Mꝛopter noſtraʒ eruditõem e-
tiam hoc permiſſuʒ eſt. in illo eniʒ mo⸗
do temptãdi ſenſibili cognoſcimꝰnos

modum et ꝓgreſſum temptatõnis in/

uiſibilis. et ſicut ille a ſerpente venit
ad virum mediante muliere: ſic iſte a
ſenſualitate peruenit aq ſuperiorem
poꝛtõnem ratõnis mediante inferioꝛi⸗

Hubol
orisſapi
uuniof ar
ſcllioꝛer
ſeguctoꝛ
paenidt
ſazedo
adit'mi
ratach
ipapm
teretyi
laqnse
laſuntn
ngipl
ſcyzy
güfut
eh oinbo
diniapuid
leſuntre
gütaon
gineznde
mualieter
demii
wweopl
dilitatis
effemin
niſiaſſt
incunnte
lloa now
trnltazb⸗
enötßert⸗
mins
uneedee
Weratin
ine
i. D
pincian
rioſſ
vifolae
lcepiſe
ſiſtet ĩ
aipiſe
libentin
lllugpe⸗
diabol
cax: imo
tenptil

4 8
P *
n
.
4 .
Oeeee
Ha A
eN
4 NV
“
nrerleteshnn
4. „
t Wrieo
WI Emdeg,
eEeeeeen
Weid
„
N3R Dülee
4
Rechnaten
„NAo..
1e èůᷓñäü
„ w. dcen⸗
„
urie mier die
mardati
B ,
ewe
BI 1 10
EEebee en
WAAd— N)
H aAmew NS
„ W WowI
AXR W.

en

46
. L E
e Hr pan p
„„ Ge

“ü

AAA8E 4 N
ermmerename
zan hnnn
viorna
* „
veaineſetcta
1eofoiden
N e
enwe
4
AN,
wo, 9
. ee
KN,
e EN
S
icoge,
,
NS

.

NHH
aeeſnt 200 “ .

er pte ſikr aſtutie diaboli põt ſumi rö.
Diabolꝰ.n. attẽdebat mulierè eſſe mi

noꝛis ſapĩe:⁊ debilioꝛis ↄſtãtie:⁊ ĩpoꝛ/

tunion adherẽtie.qͥa mĩoꝛis ſapĩe erat

facilioꝛ erat ad ſeducẽdũ.et iõ diabolꝰ

ſeductoꝛ p eã voluit ſibi facẽ traſitũ ac

viã.qͥa debilion ↄſtãtie facilio: eratad
puertẽdũ:⁊ iõ diabolꝰexpugtoꝛ aggꝛeſ
ſus ẽ homiĩs ciuitatẽ ex ea pte ex q̊ͥ erat

adit minꝰmunit.qꝛ po ĩpoꝛtunioꝛiſ e/

rat adherentie cogitauit diabolus ꝙ ſi
ipa pᷣmo vinceret᷑ nõ qeſcẽtqͥuſq; puer

teret viruʒ. Nñ dr Eccł.ij.de muliẽ q

laqus ẽ venatoꝛ:⁊ ſagena coꝛ ei*: vĩcu
la ſunt manꝰilliꝰ.ꝓptẽa diabolꝰ aſtu⸗
tus ĩpulſoꝛ incepita ſexu femineo.Et
ſic pʒ ꝙ ſiẽ diẽ ſcripta pꝑ oẽm modũ cõ
gruũ fuit temptatòti incipi a muliẽ.tuʒ
qꝛ H̊ diaboli aſtutia expetebat.tũ qͥa G
diuĩa puidẽtia diſppebat. Vñ ↄcedẽ⸗
de ſunt rões ad h̊ inducte. Acilluꝗ
aũt qð pᷣmo obᷣꝛ ingriũ ꝙ qntũ ad ima

gineʒ nõ ẽ ſexrnũ dr̃a.dð ꝙ lʒ in viro et
muliẽ repiat᷑ imago eq; expſſe q̃ntũ eſt

de nã ipius aiĩe:qꝛ tñ aĩa q;diu ẽ in coꝛ
poꝛe ↄplexiòeʒ coꝛpis imitat᷑ ex rõe de
bilitatis ↄpõnis.⁊ ſexꝰ hit aĩa q̃ndaʒ
effemĩatõeʒ.⁊ ꝓptẽa q̃ntũ ẽ ex ꝑte nãe

niſi aſſit foꝛtitudo maioꝛis gre facili
incuruatad malũ ſexͤꝰfemĩeꝰ.⁊ ꝓptẽa

illud nõ cogit. Ad illd qð obyjcit ꝙ
mir niłaʒ hũitad h ꝓnitatẽ.dð ꝙ verũ
ẽ:nõ tñ ex h̊ ſequit᷑ ꝙ hf̃et eq̃leʒ ſtabili
tatẽ.q;uis.n.nõ hr̃et curuatõeʒ in affe
ctu:nec deceptõeʒ in aſpectu:faciliꝰtñ

poterat in h̊ incidẽ q;ᷓ vir in qͥ et n erat

foꝛtioꝛ et gr̃a creditur fuiſſe habũdan/
tioꝛ. Ad illd qꝗð obꝛ ꝙ vitupabte eſt
vincia muliẽ cc.dð ꝙ um :veꝝtñ glo
rioſi ẽ mulierẽ lactado ſupare qᷓ; cum
viro lactãdo ſuccũbẽ. Etqͥa diabol ſi
ĩcepiſſet a viro:timebat ne viritr ſibi re
ſiſtẽt.iõ maioꝛi cautela ſtuduit gloꝛiaʒ
adipiſci. Ad ilłd qð obꝛꝙ audaces
libenti aggrediunt᷑ foꝛtes.dicenduʒ q;
illud veꝝ eſt vbiẽ audatia ſine aſtutia.

diabolus aũt nõtantũ eſtaudax ⁊ pio

cax: ĩmo etiã ẽ aſtutus etfallax.et ideo
temptãdo non agreſſusẽ viam diffici

lioꝛẽ ſed poti efficacioꝛẽ. Neetẽa nõ

pypittebat᷑ ſibi totã ſuã exercẽ potẽtiaʒ
cü. n. nõ vincat niſi volentẽ:ẽ debitł᷑ in

pugnãdo. ideo nõa foꝛtioꝛi ſᷣ a debili
oꝛi ſuã inchoauit tẽptatõem.

Onſequenter

q̃rit᷑ circa varticłm ð modis

temptatõis in gñali. Diuidit aut ma-

giſter temptateʒ in e qẽ ab hoſte: ⁊ ĩ

eaʒ q ẽ a carne.ſᷣ cũ de temptatõe que

ab hoſte aliqlis poſſit haberi noticia
p ea q̃ de᷑mĩata ſunt ſupᷣ de ptãte de/

monũ.ideo hic querit᷑ de temptatiõe q̃

eſt a carne. Etcirca h̊ poſſunt q̃ri tria.

ABu qri᷑ vtꝝ carnis ſit temptare

cðᷣo q̃rit᷑ vtrũ temptatõni carnisa
temptatõne diaboli cotingat ſepare:

Tertio qrit᷑ cui iſtaꝝ tẽptationũ diffi.

cilius ſit reſiſtẽ:

Irca primũ ſic

vcedit᷑: ⁊ oſtendit ꝙ car nis ſit

temptare Yaco. bmo. Anuſquiſq; te-
ptatur a cöcupiſcentia ſua abſtractus

⁊ illectus.ſed cõcupiſcentia que maxi⸗
me abſtrahit ⁊ illicit eſt cõcupiſcentia

carnis.ergo π. Item Caſſiodoꝛꝰ
diffiniens temptatòoem:dicit ꝙ tem⸗
ptatio eſt aſſimilatio boni ad fallendũ
ſed appetit carnalis facit bonũ vt nũc
coꝛpus eſſe bonu ſimplieit᷑: ⁊ hoc deci-
pit ⁊ fallit ſpiritũ.ergo ↄtingit ſpir itũ
tẽptari a carnali appetitu. Oteʒz tem
ptatio diabolica nonè᷑ aliud q; ſugge⸗

ſtio. ſed ſicut diabolus ſuggerit homĩ

mala: ita ⁊ carniſ pꝛudentia que ẽ deo
inimica. ergo ſi diabolꝰdicit᷑ tempta⸗
re cum ſuggerit mala:eadem ratõne ⁊
caro cum ſpirituʒ trahit ad carnalia.
Item diabolus ĩpugnat nos tem·

ptando: nec eſt aliud diaboli tempta/

tio q; eius ĩpugnatio.ſed ſicut impu⸗
gnamura diabolo:ita etiã ⁊ carne im /
pugnamur et impellimur.ergo videf
ꝙ ſicut temptamur a diabolo:ita vere

⁊ ꝓppꝛie temptemura carne. Sed cõ
tra.Hugo de ſancto victo. Tempta⸗

re eſt callide expiri:⁊ quaſi quibuſdaʒ
blandis conatibus pꝛobare. ſed expe-
rimentnʒ ſumere h̊ ẽ ſolius ſbe rõlis

ergo ñ̃ vidf eè carnis. Itẽè temptãs
differt a temptato. nullus.n. temptat
ſeipm.ſ q temptat᷑ eſt homo carnalis.
cũ igit᷑ h carnalis a carne ſua nõ dif-
ferat p ſbam:vidr̃ ꝙ nlłus hõ temptet᷑
a carne ſua nec abalia cõſtat.̊ nilła ca
ro temptat. Itẽ pſi uaſ io oꝛdiata ad
decipiendũ potiꝰẽ ſophiſticatio q; tem
ptatio.tẽptatio.n.ẽ pſuaſio oꝛdiata ad
ſumendũuũ expimentũ.ſ̊ caro vitioſa di
recte incliat ad malũ:⁊ ſua inclinatõe

ſeducit ſpm. carnis ꝓpulſatio potiꝰ

dz dici ſophiſticatio qᷓ; temptatio.
Itẽ qncũq; aliqs actꝰ de aliqͥb ſubie⸗
ctis dr̃:dr̃ ſᷣm aliqð cõe in eis reptũ.ſ̊ᷣ
deus temptare vr in ſcripta:⁊ diabo⸗/
lus:⁊ ho:⁊ caro.̊ ſᷣm aliqð cõe dʒ dici
ſ caro nõ vidr̃ aliquo mõ cõicare in ali
quo cũ deo ⁊ cũ ſpu angelico.ꝗ videt
qꝙ ei nõ poſſit cõpꝑetere temptatio.aut ſi
ↄpetat h̊ erit euoce ⁊ m aliũ modũ di
cendi.⁊ ſi eſt:tũc ẽ qõ ſᷣm quẽ modũ dr
⁊ q̃liter illa carnis ĩpulſio tẽptatio ap
pellat. M? dð ꝙ 5 vocabulũ tẽpta/

re multas hʒ acceptões:ſiẽ dicũtilliq
ſignes vocabuloꝝ ſtudioſe rimati ſũt.

ſi tñ velimꝰeiꝰpncipalè ⁊ pcipuã ſigni
ficatõem accipe:temptare ꝓbare ẽ.vñ
tẽptatio dici põt quidã tactus quo il⸗/
lud qð tangit᷑ ꝓbat᷑.ſiẽ cecꝰor̃ tẽptare
qñ ſuo tactu vult aliq; certitudinẽ hr̃e
de aliq̃ re q̃m tangit.p hũc modũ ĩ ſpi
ritualibo tẽptatio dr quidã tact ad pꝓ⸗/
bandũ oꝛdinatꝰ.Hoc aũt põt eẽ q̃dru/
plicit᷑.Aut qꝛ ille qͥ pulſat intẽdit ꝓba
re ⁊ axꝑpꝛobare ſiue ꝓbatũ oñdere.et h
mõ tẽptat deꝰ:vʒ ꝙ dr Sap.iij. Peus
tẽptauit iiloſ:⁊ iuenit illos dignos ſe.

Aut ille qͥ pulſat intẽdit pbare ⁊ repꝛo

bare ſiue repꝛobũ facẽ.⁊ ſic temptat di
abolus:ſᷣm ꝙ d Act.v. ur tẽptauit

ſatha nas coꝛ tuũ mẽtiri ſpui ſcò. Aut

qa ille qͥ pulſat intẽdit ſolũ pbare ⁊ ex-

pꝑrimentũ ſumẽ de eo qð eſt in hoĩe. et
ſic tẽptat hõ caut.⁊ de H Eccłxxx.Ex

multis loqͥlis tẽptabit te: ⁊ ſbridẽs in⸗
terrogabit te de abſconditis tuis.Aut

qa ⁊ ſi pulſans nihil intẽdat:ad ei tñ

pulſatõem ſequit᷑ appꝛobatio vł repꝛo

batio hoĩs.⁊ ſic tẽptat caro ł carnał cõ

cupiſcètia ſua abſtractꝰx illẽuſ. AN car

ne.n.ſiue a carnis ↄcupĩa hõ pulſat᷑ ·

qᷓſitangit᷑:cui tactui ſiue pulſatõi ſi cõ

ſentiat ꝓbat᷑ ⁊ repꝛobat᷑.ſi po diſſenti:
at ꝓbat᷑ ⁊ appꝛobat᷑.⁊ ſic rẽe ⁊ ꝓpe car⸗
nis ĩpulſio tẽptatio dici pt. AUñ rões

B oñdẽtes ↄcedende ſunt. Ad illud

qð ob ingriũ ꝙ tẽptare ẽ expiri.dð ꝙ
illa rõ ab Hug.nõ aſſigtur niſippᷣe de
tẽptatõe diaboli.ſiaũt qͥs gñalłr velit
eã intelligẽ vt ſe extẽdat ad oẽm tem-
ptatõem qͥ ad malũ incliat:tũc dicemꝰ
ꝙ intelir ꝑ cãm: vt ſit ſenſus ꝙ ꝑ tem⸗/

ptatõem fit expientia ⁊ ꝓbatio:vt cum
ho6 dignſit appꝛobari:⁊ hoc tmn nõ fita
diabolo ß̃ etia a carne. ſi aũt velit dicẽ

H eentiałr eẽ dẽm:tunc dicemꝰ noĩe
carnis nõ intelłr coꝛpꝰ ſolu ſ̊ rõ carnat

⁊ idẽ ipe hõ ſᷣm ꝙ carnalis è et ad car⸗
nẽ ↄuerſus ſeipm tẽptat ſᷣm ꝙ ſpuatłẽ

⁊ diuĩe leg ſbiectꝰ*. Ad illud qð obꝛ
⁊? ꝙ tẽ ptas differt a tẽptato ſᷣm ſbaʒ.
dð ꝙ ſiẽ iudicare ⁊ iudicari ſuntactus
diuerſaꝝ pſonaꝝ:nihiloꝰtñ eadẽ pſo⸗
na fm aliã ⁊ aliã ſurreptõeʒ põt ſeipaʒ
iudicare ſiẽ ſemetipm nõ iudicat.⁊ ſu/
pioꝛ poꝛtio iudicat inferioꝛẽ.ſic etiã in-

telłnduũẽ ꝙ ſpuũałr ipa ſenſualitas tẽ⸗

ptare põt ratõnem:ſiue homo exterioꝛ
interioꝛt.⁊ ita cum caro temptat ſpiri
tuzʒ nõ idem temptata ſe:ſed alius ab
alio:illa tamè repiri habẽt in eadeʒ p⸗

ſona. Ad illud qð obicit᷑ ꝙ perſua⸗

ſio oꝛdinata ad decipiendũ poti eſt ſo
phiſticatio q́; temptatio. dici poteſt ꝙ;

tẽptatio large dicta comphendit⁊ ſo⸗
phiſticatõem et temptatõem ꝓpꝛie di⸗

ctam. ſophiſtica eniʒ perſuaſione po/
teſt homo de alio expimentuʒ ſumere
⁊ ita nõ valet illa obiectio.qa tempta/

S tio ſᷣm ꝙ hic accipit᷑ contra deceptio⸗

nem ⁊ ſophiſticatõem non diuiditur.
A liter tamen poſſet dici ꝙ temptatio/
nis nomen magis tranſlatũ eſt a tem-
ptatõe materiali in qua eſt quedã pul
ſatio ſʒ cecus dicitur temptare q; a
temptatõone illa que eſt in ratõcinatõ⸗
nibus: per quẽ moduʒ diuidit᷑ contra
ſophiſticatõeʒ vt dicat᷑ aliꝰ ſilis tẽpta
tiuꝰ. Ad vltimũ pʒ rmſio ex pdictis.

glos n c
ninofaet
Cnpolſgn
znotht
3
tur
ſtsatonp
ſcrick
Prkſin
ſoßunt
Pmdden
temnptan
Ppecca
maliint
lalgait
toickar
cn.
ſhußn
milzab⸗
npcriedi
Götenptare
Ndeinonanè
menwdſp
ſpüaliarc⸗
cüpeonſt
e yicfg
halegtane
qcug duon
lenie male
ſucceſepen
crigenim
igcnparka
Grwaian
Füpade
ſedictne
tinten⸗
cbeogde
lbaagee
lignooẽ
penogee
Deuſfeetne
ſchices
ereroinndi
poſſircher
Galiont
locarmnis
ctepte
Geloſtis
morfa⸗

, *
4 1 H 1*,
S

1
3
ſe
IN

l 1
Wrk ſionſtn
Aaloſenc⸗
rgepeee . 3
Erdo
„ 2. 4
r⸗ 2
er; „
ön
N
mens
ctctcd
ae
urutot
Urtð3NN
„ *
E. ſaütreltdie
ee
4 8 * * „
leerdenee
8 4

H 4
S

. „„
— 1 eee

e

42 * 1.
KlIMNAIES

wenpahi
E Calist
u nj⸗
becig Ms⸗
türt ſ⸗
õ

„ WNKe

mioche.

8

cnmeNN

. 4
itureNN,
ℳ,
. ſ
I
AfN
m DDIV

DPe.”,
2 “ 4
R
17 RAH

„
EN
ſi.

aliqð.n. cõmune repit᷑ in oĩba illis de
quibo d act temptadi:viʒ tactu quo/
dam pulſare ad què ↄſequit᷑ pulſanti
ꝓbatio.⁊ q̊ pus explanatũc.

EEcundo queri

tur vtuꝝ ↄtigat temptatõeʒ car
nis a temptatõe diaboli ſepare? Et qꝙ;
ſic vidr̃᷑.qcũq; diuidũt᷑ ex oꝑpoſito vnũ
põt eẽ ſine alto ſiue ſepari põt ab alte/
ro.ſᷣ temptatio carnis diuidit᷑ coñ tem
ptatõem hoſtis.ꝗ̊ . Itẽ diabolus
temptauit hoĩem pᷣmũ:⁊ tẽptauitxpm
ſ nec caro xpi:nec caro homĩs pᷣmiad
malũ impellebat.̊ neut᷑ a carne tẽpta/
bat᷑.ꝗᷓ cũ temptarenta diabolo:tẽpta/
tio q eſta diabolo ſepata temptatõe q̃

ẽa carne. Itẽ eſto ꝙ diabol? nunq;

nobis mala ſuggẽt:nibilo ſenſus nr̃i

ad maluʒ ab adoleſcẽtia ꝓni eènt.ꝗ̊ oiĩ

temptatõe diaboli circũſcripta adhuc
hHo temptareta carne ꝓoa. Ytez ali⸗
nd ẽ inq namẽtũ carnis:⁊ aliud inqna-
mentuʒ ſpũs.ſ̊ diabolꝰ ĩpꝑellit ad pcc̃a
ſpũalia: caro vero ad pcca carnalia.ꝗ
cũ pcẽm ſpũale poſſit eè ſine carnali:⁊

enð vidr̃ ꝙ temptatio carnis ſeqſtrari

habeat a temptatõe diaboli. Item
qcũq; duo ſic ſe hñt ꝙ vnoðptingit me⸗
reri ⁊ in alio demereri:illa cõtingit ab
ĩuicè ſeꝑpari.ſ̊ tẽptatio hoſtis ẽ mã ex⸗

ercẽde virtus:tẽptatio pᷣo carnis ſemp

ẽa culpa vłcũ culpa:ſicẽ dicit magr.er
go vna iſtaꝝ ſequeſtrari hʒ abalta.

Itẽ tẽptatio carnis ⁊ hoſtis differunt:

ſiẽ dicit magr in lr̃a:ſiẽ tẽptatio exteri
oꝛ⁊ interioꝛ.ſᷣ qð exteriꝰſeq̃ſtrari habʒ

ab eo qð ẽ interiꝰ.& et tẽptatio carnis

ab ea qẽ a diabolo. Qð ſi tn dicas ꝙ
tẽptatio q̃ ẽ ab hoſte ẽ ita ĩterioꝛ ſiẽ tẽ/⸗
ptatio qͥ ẽ a carne:p h̊ nõ effugit᷑.qꝛ cũ
deuſfideł nõ pmittat hoĩem temptari
ſupᷣ id qð poſſit.⁊ alt iſtoꝛũ modoꝝ ad
exercitandũ ſufficiat.nec homo ſimul
poſſit eſſe intẽtus circa diuerſa:videt᷑
ꝙ alioꝝ ⁊ alio tꝑe fiat circa nos tẽpta

tio carnis ⁊ tẽptatio diabolicc. Sʒ

3: ꝙ tẽptatio carnis hẽat eẽ ſine tẽpta

tõe hoſtis vidr ſuꝑ illud ps. Diuerte a
malo ⁊ fac bonũ. Glo.Jero.mala oĩa

ab inſtinctu viaboli pcedũt:ſiẽ bõa ab

inſtictu dei.ꝗ̊ nlłm pcẽm fit in quo di/
abolus nõ intponat ptes ſuas. ſi tẽ-/
ptatio carnis via ẽ ad pcẽm:vidr ꝙ nõ
poſſit eſſe ſine tẽptatõe diaboli. Itẽ
motus inſtrumẽti nõẽ ſine motu pnci
palis motoꝛis.ſ̊ caro ẽ ſiẽ inſtrumẽtũ
in temptãdo reſpectu diaboli.ſic dicit᷑
ſup illud Job. x. Terra data ẽ ĩ manꝰ
impij.i.caro ĩ manꝰdiaboli. titillatio
carnis nõ ẽ abſq; impulſiõe diaboli.ſi
igr̃ H ẽ temptatio.pʒ t. Itẽ ⁊ ſi nõ
ſit ponẽ pᷣmũ malũ qð nõ ſit ab alio:ẽ
tñ ponẽ malũ qð eſt initiũ oĩs mali:ſic
dẽ Eccłl.x. IJ nitiũ oĩs pꝑeccati ſupbia.
Siigf diabolꝰrex ẽ ſuꝑ oẽs filios ſu⸗-
pbie:⁊ pr̃ oĩs mẽdacij: vidr ꝙ nłłm ſit
pcẽm qð aliquo mõ nõ ꝓcedat ab ipo:
⁊ ita ad nlłm malũ impellit caro abſq;
diabolo.ꝗ temptatio carnis nõ ſepat᷑
a tẽptatõe hoſtis. Itẽ ꝙ tẽptatio ho
ſtis ñ ſepet᷑ a tẽptatòe carnis ſiłr oñdi

tur Gał.v. MManifeſta ſunt opa car/

nis:q̃ ſunt foꝛnicatio:adulteriũ:còten/
tões:emulatões:ire:rixe:ĩuidie ⁊c.ibi
enumerãt᷑ pcca carnalia ⁊ ſpualia.& vi
det ꝙ oĩa pcca ꝓcedũta carne.igit᷑ ad
nullũ malũ ĩcliat tẽptatio hoſtis abſq;
temptatõe carnis. Itẽ gñatio traſ⸗
ferta coꝛpalibo ad ſpalia.ſᷣ in coꝛpa⸗/
libo ĩpoſſibile eſt giiari aliqͥd a pf̃e ſine
mfr̃e.ꝗ nec in ſpũalibo.ſᷣ pr̃ oĩs pcci dr

eẽ diabol.mat᷑ vero caro ſiue ↄcupia

t. MPꝛi pꝑ ſe pʒ.⁊manifeſtat p il.
lud qð dr̃ Ece.xvi. Pat᷑ tu ꝰamoꝛeuſ
⁊ mat᷑ tua cethea. Peramoꝛeuʒ vero
intelłr diabol.p cethea vo ↄcupia.Et
expſſius dicit Grego.ſup Leuit.xix.
Lõcupia è mat᷑ oĩs pcci:l diabolpa-
ter. ̊ . Itẽ diabolnõ põt tẽptare

bonũ angelũ nec malũ: neq; ſpm ſepa

tuʒ:ſed ſolũ ſpm carni ↄiũctũ. vidr̃ ꝙ
aditũ nõ habeat ad mentẽ niſi ꝑer car-
nem. abſq; carne nõ temptat.g nõ cõ

tingit temptatõem diaboli a tempta/

toõne carnis ſepari. dicenduz qꝙ
cum dicimus temptatònem eſſe a car-
ne vkab hoſte hoc dupliciter poteſt in/
telligi.aut ſicut a mouente pꝛimo:aut

ſicut a mouente pꝛoximo et ĩimediato.

Si ſicuta monẽete pᷣmo:ſic temptatio

carnis nũq; põt eſſe abſq; temptatone
hſtis:qꝛ oĩs carnis temptatio ẽ ex eiꝰ

coꝛuptõne qᷓ oꝛtũ habuita pᷣma hoſtis

temptatõe.temptatio tñ hoſtiſ pot eſſe
abſq; temptatiõe carnis.tũc potiſſime
qn his temptant᷑ ĩ quo nõẽ carnis coꝛ
ruptio:ſiẽ fuit in Adq:etin xpo.pel qñ
ex illa temptatõe nulla oꝛit᷑ incuruatio
Qñ vero temptatio hoſtis ad pcẽ̃m ꝑp
trahit:cũ nlłm peccatũ ſit in nobis qð
nõ ha beat oꝛtũ ex cõcupiſcẽètia aliq̃:ſic
temptatio diaboli a temptatõe carnis
nõ põt ſepari.ſic igit᷑ iudicandũ ẽ ſʒ q;
temptatio dicit᷑ eſſe a carne vel ab ho
ſte tanq; a mouẽte pᷣo. Siaũt ſic dicat᷑
eſſe ſiẽ a mouẽte ꝓximo: ⁊ ꝓpe ſicacci

pit magòr in l̃a.ſic ſequeſtrant᷑ ⁊ diſtã

tia foꝛmali:⁊ diſtatia tpali.diſtãtia foꝛ
mali:qꝛ alio mõ tẽptat caro ⁊ alio mo9/
do diabol“.⁊ ad aliud vitiũ impellit :
⁊ ad aliud ille:⁊ pncipiũ mouæs eſtali
ud ⁊ aliud. Sequeſtrant᷑ etiaʒ diſtãtia
tempali:qͥa aliquo tpe vexat diabolꝰ⁊
inſtigat ad aliqð vitiũ ad qð non ĩcli-/
nat caro.et aliqñ põt eſſe ecõuerſo. Et
ſic iſto v'ltimo mõ accipiẽdo ppꝛie tem
pratõem carnis et tẽptatõem boſtis vt
accipit magr in l̃a: cõcedendũ eſt eas

adinuicẽ ſepari:vt nõ ſolũ inter vnam
⁊ alter ſit differẽtia: ſ̊ etiaʒ vna poſſit

eſſe ſine altera. AUnde cõcedende ſunt
rõnes qͥ hoc ꝓbant. Ald illud qð pꝛi
mo obyijcit᷑ inriũ ꝙ ome malũ eſt abĩ/
ſtinctu diaboli:intelligẽduʒ eſt ſicuta
monẽte pᷣmo:non ſica motoꝛe ꝓpximo.

naz abſente diabolo peẽm poõteſſe a li
bero arbi. vel volütate ppꝛia:vela tra/

hente carnis ↄcupiſcẽtia. Ad illud

qð obijci᷑ꝙ caro mouet ſiẽ inſtrumẽ⸗/

tü.dicendũ ꝙ h̊ veꝝ eſt qñ diabolꝰ ve⸗/
xat carnẽ:⁊ vexãdo carnẽ vexat ſpiritũ
⁊ tũc temptatio carnis ⁊ diaboli no po
nuũtĩ numen. cõtingittamẽ carnẽ me⸗
diãte ſenſualitate ſibi cõiũcta ſpm no-
ſiꝝ ad mal inclinare etiam diaboloñ
mouẽte.⁊ tũc nõ mouet ſicinſtrumen
tuʒ hᷣ ſic mouẽs pᷣmũ:.et q̊ mõ hʒ ſeque

ſtraria temptatõe diaboli. Ad iltd
qð obijcit᷑ ꝙ pcẽm diaboliẽ initiũ oĩs

mali dicendu i no eintelligenguͦ

ſit pncipiũ ĩmediatũ reſpẽu cꝰlʒ pecca
ti:t qa an pcẽm eiꝰnõ fuit aliud:⁊ ipᷣm
fuit initiũ illiꝰ peccati oꝛigiał ex quo ẽ

initiũ ad oẽ malũ. Ad illud qð obij

cit᷑ ꝙ oĩa pcca ſunt a carne.dicendũ ꝙ
caro ſumit᷑ ibi large ꝓ omi cõcupiſcè⸗
tia q inſit aĩe ex ↄiuctõe ſuiad carnẽ
⁊ ſic noĩe carnis intelligit cupiſcẽtia
q̃ eſt mater oĩm maloꝝ.⁊ ſine ̊ diabo
lus nõ gñat in nobiſaliqð pcẽm. Etꝑ
H pʒ rñſio ad ſeqs obiectũ de gñatõe
ſpuali. accipit᷑.n. ibicaro ⁊ ↄcupĩa lar
ge: ſic oñſum ẽ:ex illo tñ nõ ſeq7 tem
ptatio diaboli nõ poſſiteſſe abſq; tem-

ptatõe carnis.nõ.n.oĩs temptatio dia
boli ẽ pccẽi gnatio.freqñter.n.tem btat
ita ꝙ nulla ſequit᷑ culpa. Ad iltłq qð

obꝛ ꝙ nõtemptat niſi hoĩem carnalez.
dicendüu yh nõẽ: qa temptatio diabo-
li ppndeata temptatõe carnis:ſᷣ qa nõ

põt aliquẽ temptare niſi qñ habʒ verti

bilitatẽè li.arbi.⁊ eſt in ſtatu merẽdi vel
demẽrẽdi:⁊ in quo põt ſeduci.⁊ h̊ ſolũ
ẽ qñ ſpũs rõlis ẽ ↄietus carni moꝛta/
li.ex illa tamẽ rõne nõ cõcludit᷑ ꝙ caro
in temptatõe diaboli ſit cauſa pcipua
ß ſolü cauſa ſine q̃ nõ.

Eñnio queritur

cui iſtanꝝ temptationũ ſit diffi

ciliꝰreſiſtẽ. Et ꝙ temptatõi carnis vi/

det᷑ ꝑ illd qð magr diẽ in ſrfa. Tempta

tio carnis interioꝛ difficiliꝰ deijcit᷑: q
interi oꝑpugnãs de nr̃oõ nos roboꝛa

tur.ſ̊ illius tẽptatõni difficiliꝰẽ reſiſtẽ
quã difficiliꝰẽ vincẽ.ergo c. Item
S eneca. nulla peſtis inimicitioꝛ q; fa
milian inimicꝰ.ſ̊ inimicꝰcarnis ẽ mul
to famaliarioꝛ qᷓ; diabol.gꝗeius tẽpta
tio crudelioꝛ ⁊ picłoſioꝛ:ac ꝑ H̊ ad vin-
cendũ difficilioꝛ. Itẽ q̃nto tẽptatio
ẽ ad nocendũ efficacioꝛ tto difficiliꝰt
reſiſtere temptatõi.ſᷣ temptatio carniſ
efficatioꝛẽ ad nocendũ qᷓ; temptatõ ho
ſtis.qa cum tẽptatio hoſtis ſit exercen

de virtutis mã: temptatio carnis nuq;

ſine culpa.ergo c. IYtẽ tanto dif⸗/
ficiliꝰẽ reſiſtẽ alicuiꝰpſuaſiõi qnto ille
qui ꝑſuadet magis amat᷑.ſᷣ hõ multũ

oligtan
omnn
nlſonic
–
gnise
diffu
btiston
Ponek
ſtconp
gtaiͤni
eitemp
quãot
oetunte
cautlr
ſunſint
lunum
mi
noveen
Npintarnz
otisſpüsl
otiomani
Pluzdiade
ſtatocar⸗
lateeireſt
tur gdeſt
eſtinoſft
Peteſtatet
for:raa
cfgereot
Nulohci
nmnitnyr
nongts
camis ſin
Ufendiſecr
Madbonn
ansſci⸗
Ufernsd⸗
Nalbus. ſt
eſtmigte
turteptari
rituali
catocarn.
ſiſterepio
glennn i⸗
bllitaten
ſeg diabo
ar dicit
nengo. er
winet

e; 3
.
. ù
., „ NNN
hgee⸗
; N
. e
—
„E W

Kone. 1„
m: * n
.
„„
KR Pcmecnaß.
hMi
4 merte .
eS 4 3
mor. Rd
* r W
Deaeees:. e
Wddendn
. . NV
e o. . „ .
cd
3 1 95
.† ,—⸗„
1 den ote
„ „ 4
PSeAK a.
lekebſgtn
„ ſe . 4
. .
re .
1a Zitt .
e. Boldc
*
Wemenr.
Wem (mh
Ame „ .
AEmocnodo⸗
„
,.„ 4
e
A 4 N
NaedH 1ee
WINMKNve
. 8 8 15
Nedeeeeee
MN W. W.—

ä WN
WN

eA
—.
„ HeiEeEE
„ .*
uboliſtaace
AAA ℳℳℳ

nea

nen

õ

ELMAʒN
. ℳ
. T 4
roifili denc
25
eno“ Woſon
. 1 3 &7
. „ ſ
„ „
* *8

4
mimte Tbee
SmunkWe.
„H e
— R
„ 5
.

„ S
MDOA
R „ ,46
ſſ Eee
te ODE N
. KNNNXSN
„„ . ℳ,
„* „ ODN
ℳ 61 V
1. . .ℳ
„reme—
VL;ReeEe,
4
122 wed
ℳE SNN.
noh S
dAA. ſver
4

diligit carnẽ ⁊ multuʒ odit diaboluʒ. H

ergo multo difficilius ẽ ei reſiſtere im
pulſioni carnis q; ſuggeſtioni diabo-
li ſiue temptatõni. Cõtra.quãto im
pugnãs eſt foꝛtioꝛ tanto eiꝰ impugna⸗
tõni difficilius reſiſtit᷑.ſed diabolꝰ eſt
hoſtis foꝛtiſſimus: ſicut dicit᷑ Job.xl.
MNon eſt poteſtas ſup terrã que ei poſ-
ſit compari.ergo difficilius eſt eiꝰtem
ptatõni ſiue impugnatõni reſiſtere qᷓ
ei temptatõni queẽ ex carne. Item
quãto temptãs eſt verſutioꝛ et callidi⸗
oꝛ tanto difficilius ẽ eius laqueos et
cautelas euadere.ſed diabolus ẽ ver.
ſutiſſimus.ergo difficilius eſt eius il-
laqueatõni ſiue temptatiõi reſiſtere qᷓ
temptatõni carnis. Item quãto ini
micus ẽ occultioꝛ tanto minꝰ poteſt ho
mo impetuʒ declinare.ſed diabolus ẽ
hoſtis ſpũalis ⁊ occultus:caro vero eſt
hoſtis manifeſtus.ergotemptatio ſiue
pliuʒ diaboli maioꝛis eſt piculi qᷓ; tem
ptatio carnis:cuʒ maioꝛi igit᷑ difficul/
tate ei reſiſti’. Item facilius ſuꝑpa/
tur qð eſt ĩ noſtra poteſtate qᷓ; qð non
eſt ĩ noſtra poteſtate.ſed caro ĩ noſtra
poteſtate ẽ. nam ipam poſſumꝰmoꝛti/
ficare:⁊ cum vitijs ⁊ ↄcupiſcẽtijs cru/
cifigere: diaboluʒ vero minime.ergo
multo faciliseſt reſiſtere eius tempta⸗
tõni q; temptatõi diaboli. Itez ſpi⸗
ritus magis adheret bono ꝓpꝛio q; bo
no carnis: ſiue bono interioꝛi qᷓ; bono
inferioꝛi.ſed diabolꝰſuggerit et incli⸗/
nat ad bonuʒ interius duʒ temptat de
ꝑccatis ſpũalibus:caro vero ad bonũ
inferius duz temptat de pꝑccatis car-
nalibus. ſi ergo difficilius repellit᷑ qd
eſt maioꝛis adherẽtie:difficiliꝰ repelli⸗/
tur tẽptatio hoſtis que ẽ de peccato ſpi
rituali q; tẽptatio carnis que ẽ de ꝑec-
cato carnali. Item difficilius ẽ re/
ſiſtere violentijs q; blanditijs.quia vi⸗
olentuʒ impoꝛtat de ſua ratõe impoſſi⸗/

bilitatem ſiue difficultateʒ reſiſtendi.

ſed diabolus temptat violentnado ſi9/
cut dicit Hug.caro auteʒ temptat blã
diendo. ergo difficilius ſupat᷑ diabo⸗

lus q; ſupetur caro. Mꝰ. ad pdicto

rum intelligentiã notanquʒ eſt ꝙ cum

querit᷑ cui temptatoni ſit difficilius re

ſiſtere:vtruʒ temptatõni carnis vel ho
ſtis duplicit᷑ poteſt intelligi? aut reſpe-/
ctu eiuſdeʒ peccati:aut reſpectu alteri/
us. Si reſpectu eiuſdem peccati:vtpo
te peccati carnalis:ad qð inſtigatcaro
inſtigat ⁊ diabolus:tunc reſpodenduʒ
eſt ꝙ tẽptatio carnis ẽ difficilioꝛ ꝓpter
cõiunctõem carnis ad ſpirituʒ ob quã
magis incuruat animà.⁊ ſic intelligit
magr in l̃a:⁊ ratõnes pꝛobant ad pꝛi/
maʒ partem inducte.Si auteʒ intelli⸗
gaturcompatio fieri reſvectu diuerſo
ruʒ peccatoꝛuʒ: vtpote temptatio car⸗
nis ĩtelligat᷑ reſpectu carnaliu:⁊ tẽpta
tio hoſtiſ reſpectu pccoꝝ ſpualiũ:ſic ſe
habent vt excedentia⁊ exceſſa.quidaʒ
enĩ hoĩes ſunt qui magis ſunt ꝓni ad
peccata carnalia: vtpote ad luxuriaʒ qᷓ
ad ſupbiam:⁊x his difficilius eſt reſiſte
re temptatõni carnis q; temptatõni ho
ſtis.quidã auteʒ ſunt qui ꝓnioꝛes ſunt
ad peccata ſpualia q; ad carnalia:vtpꝑo
te illiqui magis deſiderãt honoꝛes qᷓ
voluptates.⁊ his difficilius eſt reſiſte
re temptatõni hoſtis qᷓ; temptatõi car/
nis. Si quis autem ſit indifferens ad
vtrũq;: et eq̃liter ꝓnus quatuʒ eſt de ſe
ei quodãmodo temptatio carnis ẽ dif
ficilioꝛ quodãmodo temptatio hoſtis:
temptatio carnis erit difficilioꝛ ꝓpter
maioꝛem et magis intrinſecã ⁊ magis
cõtinuaʒ adherentiam.temptatio vero
hoſtis difficilioꝛ ꝓpter maioꝛeʒ boni p
miſſi apparentiaʒ:⁊ ꝓpter latentioꝛem
inſtigantis fallaciã. Sicut eniʒ Gre/
goꝛisin moꝛat᷑.oſtendit. Hoſtis anti⸗-
quꝰ multa que ſunt vitia ſᷣm veritateʒ
palliat ſub ſpecie virtutuʒ. Siigr̃ que
ratur que haꝝ temptationũ ſit ad vin
cenduʒ difficilioꝛ:⁊ ſi reſpectu eiuſdeʒ

peccati intelligat: reſpõdendum eſt ꝙ

temptatio carnis.ſi reſpectu diuerſo.
ruʒ:ſic ſe habent ſicut excedentia ⁊ ex
ceſſa:ſicut oſtenſuʒ eſt.et ſic ꝓcedunt
ratões ad vtrãq; parteʒ.Si auteʒ que

ratur q earuʒ magis excedat alteram:

dicendũ ꝙ omis caro conũpit viaʒ ſu-
am: et homiĩes ex maioꝛi pte carnales
ſunt:et deſiderijs carnis obſeqũt᷑ ꝓpt᷑

qð difficilius è reſiſtere temptatõi car

nis q́; hoſtis. Et ad rões illas que obij
ciunt᷑ in oppoſitũ ꝙ hoſtis ille ẽ foꝛtior
⁊ aſtutioꝛ ⁊ occultioꝛ: facile eſt reſpode
re.qꝛ non pmittit᷑ temptare ſᷣm totã ſu
am potentiã ⁊ aſtutiaʒ:ĩmo repmit᷑ po-
teſtate diuina. Ad illud vero quod

obijcit ꝙꝙ caro eſt in nr̃a poteſtate. dicẽ
dum ꝙ ⁊ ſi in noſtra ſit poteſtate ſᷣm oꝛ

dineʒ nature:tamẽ ꝓpter puerſitatem

cõcupiſcẽtie in multis ⁊ regnatancil/

la:⁊ ſeruit dña.minꝰ amoꝛ carnis facit
ventrem deũ eſſe homĩs.⁊ ideo nõ ẽ in
noſtra poteſtate qͥuſq; liberemur de po
teſtate coꝛpis huiꝰadiuuãte gratia dei
p Yeſuʒ xpm dñnñm noſtꝝ. Lanta eniʒ
eſt vis amoꝛis vt amantẽ amato quo⸗/
dãmodo ſubijciat. VUnge et ſi filius ſit
in poteſtate pr̃is:non ẽ tamẽ patri faci

le occidere vel affligẽ filiuʒ.ſic in ꝓpo/

ſito intelligendũ eſt.qꝛ nemo vnq; car
nem ſuaʒ odio habuit: ſed nutrit ⁊ fo-
uet eam. Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ bo⸗
nuʒ interius magis adheret. dicendũ
q; ⁊ ſi magis adhereat ſpũi ſᷣm ꝙ ſpiri⸗
tus eſi:non tamẽ magis adheret ſᷣm ꝙ;
carnalis eſt.nũc auteʒ fere omes homi
nes carnales ſunt:nec pmanetſpiritꝰ
dei in homine:qꝛ caro eſt. Ad illud
quod obijcit᷑q diabolꝰ remptat violẽ⸗
tus. dicendũ ꝙ nulli infert riolentiaʒ
ſimplicit:violentare tamẽ dicit᷑ quodã
modo ꝓpter ĩmiſſiõem aliquaꝝ tribu⸗/
lationũ que nõ ita mouent affectuʒ ſi⸗
cutcarnis incitamẽta:niſi caro ibi int᷑⸗
Ponat ptes ſuas.

VOnſequenter

qᷓntũ ad tertiũ articulũ querit

de q;titate pcẽi pᷣmoꝝ pentuʒ. Et cir/
ca ̊ querũt᷑ tria. MPꝛimo querit᷑ vtrũ
pꝛimuʒ peccatũ potuerit eſſe veniale:-
Secũdo querit᷑ vtꝝ fuerit remediabi⸗/
le ſiue remiſſibile: Tertio querit᷑ vtrũ

inter ceta genera peccatoꝛũ fuerit ma-

gis graue!

Ira primũ ſic
Pcedit᷑: ⁊ querit᷑ vtꝝ pꝛimũ pec
catnʒ homiĩs fuerit vel potueriteẽ ꝑec⸗

catũ veniale! Et ꝙ ſic videt᷑. in egreſſu
a rectitudine pᷣus curuat᷑ aliqͥd in pua
obliqͥtate q́; magna.ſed obliqtas ma⸗

gna ẽ culpa moꝛtalis:et pua eſt culpa

yenialis.ꝗᷓ cum cecidita ſtatu rectitu⸗
dinis ĩnocètie ꝑ veniale trãſitad moꝛ⸗
tale.ergo pᷣus peccauit venialit᷑ q; moꝛ
taliter. Iteʒ ↄſenſuʒ ſiue electõöem
pcedit appetitus.nihil enĩ eligimꝰ:ni⸗
ſi illud pus aꝑppetamꝰ.ergo ante ↄſen

ſum pᷣmi homĩs fuit appetitus.ſed ille

appetitus erat ad illicitũ.ergo erat pec
catũ.ſ̊ non moꝛtale.qꝛ nihil ẽ moꝛtale
citra cõſenſuʒ.ergo veniale. pᷣus igit᷑

peccauit peccato veĩali qᷓ; pccato moꝛ/

tali. Item cõtingit aliquid diligere
inoꝛdinate et ſupᷣ deuʒ.cõtingit etiam
aliquid diligere oꝛdinate et ſub deo.ſᷣ

inter hec duo cadit mediuʒ: videlʒ dili
gere aliquid ſub deo ſed inoꝛdinate.ſi
igit᷑ ab extremo in extremũ puenit᷑ per

mediũ:pᷣus dilexit homo aliqͥd inoꝛdi-
nate ſub deo q; ſup deuʒ.ſed pmuʒ eſt
moꝛtale:ſcᷣm veniale.ergo c. Si

tu dicas ꝙ homo in pmo ſtatu exiſtẽs
non potuit peccare venialiter:oſtendit᷑

ꝙ ſic.pᷣmũ quia verbũ otioſum eſt pec⸗

catuʒ veniale quatuʒ eſt ð genere ſuo

cum nõ ſit cõtra aliqdð mandatuʒ. ſed
Adam poterat verbuʒ otioſum dicere
⁊ cun vxoꝛe ſua iocare.̊ poterat in ſta/
tu illo venialłlrpeccare. Itez qð põt
in maius põt in minꝰ qꝙ eſt oꝛdinatum
ad illud.ſed Adã poterat peccare moꝛ⸗
taliler.ſ̊ pcẽm moꝛtale ẽ maiꝰ qᷓ; venia
le.cum igi᷑ Adam potuit pᷣmo pecca-
re moꝛtaliter:potuit pᷣmo peccare veni
aliter. Item ẽ ponẽ ſtatũ in quo no
põtaliquis peccare veniałr:nec moꝛta
liter:vtpote ſtatù comphenſoꝛis.⁊ ſta-
tum in quo põt peccare venialr:vtpote
ſtatũ viatoꝛis.⁊ ſtatuʒ in quo cõtingit
peccare moꝛtatłr ⁊ nõ venialit᷑: ſicut ſta
tum angeli lapſi.ꝗ erit ponẽ ſtatum in
quo cõtingeret peccare venialit ⁊ non
moꝛtaliter. ſᷣ hic nõ ẽ ſtatus niſi homi-
nis inſtituti.ergo . Sed coñ.pec/

catuʒ veniale ideo veniale ẽ ꝓpter im⸗

pulſionẽ ⁊ ꝓnitatẽ quã homo habʒad

illud.ᷣ pᷣmhõ nullu habuit impulſuʒ

win
i
Notus bru
ſem ſent
kratöend
ſeniſin
gieaded
glitzal
fetebi⸗
careni⸗
motal
gnint
tnlter⸗
lnocent
Gude
octos
hallume
irluut
uuntmo
Umanterti
pmiinocet
atdauicn
moren
le.gahn
woinwi
ſici
ptn potun
fuiſſetim
nialeoei
eitt ſpal
latſmneop/
chefutnn
wotlexel
uigeityen
doſnle
Apdicton
Gügcire
cnidiren
mortalr.
thoige⸗
leergi⸗
1menck
diſſolut
puenitt
ſequit,
dotuiſſe
g of y⸗
ſeptöer
itnoſb⸗
Wodixe

D
Wer,
ei 40
halauna⸗
4 „*
Tei
. . en
4 * .
WN
4 .
e. .
eren
RRNNEN
D 5 4
‚⸗ wee 1
S ee ſ
AK W l 4
4
en ⸗ „
B ſe 4
3
. „
e “ 12
/aNIT 1.
4. ℳ le⸗ noge
enn,⸗ 81216
2 %&
WU. s
„ ,„ „ 5
Meb,
91 .
2 S /,
.
ſſ⸗ etee 4 .
motecan
*
nte
Wen zil
„ „ .
RSRen
MadmoNNENX.,NA
.
ebeſA
vVS ldnovi⸗
WACK
.* *
H N 4
WEWEIWN
dN
emee NR
õ
. 1
andmna Eacnerits
IWIW acenm.
1
0 Gene
.
neſtd
. CCNON IND.

4 Henert
h Mooene *
„

( mdA A. N
*
5”ä
=e ſu⸗
eTAGW
„— „ „ *
.
79 icoſo
1„ win
e
eſt dm
Ae
ereae Nee
wuR
. A20
kemm
₰
„ Nu Ne
, 2

uneeN
õä 7

ergoñ potuit pᷣmo coͤmittẽ veĩale pec⸗
catũ. Item in pꝛimo hoĩe nullerat
motus bꝛutalis:pᷣ qlʒ erat ſᷣm delibera
tõem rõnis.ſ̊ peccatũ cõmittere cũ deli
beratõe rõnis vbi nulla ẽ ꝓnitas ñ põt
eſſe niſi moꝛtale.ꝗ̊ . Item regnũ̃
aĩe a deo oꝛdinatũ erat:ſic diẽ Augꝰ.
ꝙ ſi ipa ſeruaret oꝛdinẽ ſb deo nihil ex
iret eiꝰimpiũ.gĩpoſſibile fuit hoĩeʒ pec
care niſi pᷣus a deo ſe auertẽt.ſł Hᷣ eſt ꝑ
moꝛtale. ͤ . Itez angelus ppt di⸗
gnitatẽ ſui ſtatus nõ ſolu peccauit moꝛ
taliter etiã irremediabiłr. g ſi ſtatus
inocentie excedebat ſtatũ mibie in ma
gna pcellẽtia: videt᷑ ꝙ illud qð in no⸗
bis eſt modo modicũ ⁊ leue in ſtatu il/
lo eſſet magnuʒ ⁊ graue. nulla igit᷑ ibi
eẽnt leuia ⁊ minuta ꝑccata:ł̊ oĩa eẽnt

grauia ⁊ moꝛtalia. Iteʒ ome pecca⸗

tum aufert ĩnocentiã. F̊ qð auferebat
homiĩ ĩnocẽtiã auferebat ĩmoꝛtalitatẽ:
et qdð auferebat ĩmoꝛtalitatè inferebat
moꝛtè:⁊ qð inferebat moꝛtẽ erat moꝛta

le.ꝗa pᷣmo nullũ pcẽm poterat eſſe pꝛi
mo in ĩe qð nõ eẽt moꝛtale. Iteʒ

ſi dã pmo cõmiſiſſet veniale:quero
vtn potuiſſet penitere:an nõ:Si non.ꝗ
fuiſſet irremediabile.Si ſic.q̊ ppt ve/
niale pcẽm doluiſſet.q̊ paſſibilis factꝰ
eẽt.⁊ ſi paſſibilis:q̊ ⁊ moꝛtalis:cũ eadẽ
eẽt in eo rõ paſſibilitatis ⁊ moꝛtiſ.ꝗ ne
ceſſe fuit pᷣmũ peccatũ bᷣmi homĩs vł eẽ
moꝛtale:vel eſſe irremediabile:vł ali

quid eẽt veniale ⁊ inferret moꝛteʒ:que

duo ſimul ſtare non poterant. W.
ad pdictoꝛuʒ intelligentiam eſt notan
dũ ꝙ circa ̊ duplex fuit opĩio.Quidã
enĩ dixerũt ꝙ Ndã pᷣmo pcco pꝑeccanit
moꝛtałr.potuiſſet tũ ꝑccare veniatr:ñ
tñ oĩ gñe venialis.quoddã.n.eſt venia
le ex gñe actus:ſiẽ dicẽ verbũ otioſum
⁊ mendaciũ iocoſuʒ: vel exire in vſum

diſſolutũ: ⁊ H eſt veniale nõ ſoluʒ cum
puenit rõnis iudiciũ: ſ̊ etiã cauſa ſub⸗

ſequit᷑.⁊ q̊ͥ pcco dicũt Ada pᷣo peccare
potuiſſe. Eſt ⁊ aliud genꝰvenialiſ pꝑcc̃i

gqo or veiale a veniẽdo q; venit ex ſur⸗

reptõe ⁊ ꝓnitate nqe conupte. ⁊ H pue
nit nõ ſoſequit᷑ iudiciũ rnis.⁊ tali pee
cato dixerũt Adam peccare nõ potuil⸗

ſe ꝓpter oꝛdinẽ oꝛiginalis iuſticie quo

inferioꝛ potentia ita ſodebat᷑ ſupioꝛi ꝙ

nihil appetẽt abſq; eius impio t dicta
mine. ⁊ hec poſitio ſatis fuit ꝓbabilis.
Ventñ cõiter nõ ꝓbant eam doctoꝛes
theologie.naʒ impꝛobabilitatẽ habʒ ſi

quis attendat ad pfectõem ſtatus:⁊ re

gulã rectitudinis in qᷓ erat.a ꝗ etiã cuʒ
nullũ habẽt impellẽs exire nõ poterat:
niſi cõtemnẽdo diuinà inſticia:⁊ fed/
do ſuã ĩnocentiã:⁊ coꝛũpendo nãm ſu

am:qͥ oĩa facit pᷣmaʒ culpa Ade non

venialè ſed moꝛtalẽ fuiſſe.nec potuiſſe
aliter eſſe. Et ideo ẽ cõis opinio quam
hodie appꝛobant toctoꝛes ꝙ in ſtatu i⸗
nocentie pᷣmo pcco peccauit moꝛtalit.
nec pᷣmũ eius peẽm veniale eſſe potu⸗
it. Unde ↄcedẽde ſunt rones q; h oſtẽ⸗
dunt. Ad illud ̊̊ qð obꝛqꝙ pᷣusẽ p⸗
uenire ad paruã obliquitatẽ q; ad ma-/
gnã.dicendũ ꝙ verũ eſt vbiẽ curuitas
paulatiua ⁊ p ſucceſſionẽ.ibi aũt potiꝰ

fuiit fractio q curuatio. vel ſicuruatio

dici debet: ̊ incepit in ↄſenſu qui fuit
moꝛtale peccatũ:⁊ ita inter rectitudinẽ
⁊ illam obliquitatẽ non intercidit me-
diuʒ. Et ſi tu queras vnde h dico ꝙ h
nõ fuit ꝓpterimediatã oppoſitõem re⸗
ctitudinis ad pcẽm moꝛtale.ſᷣ quia in
tali ſbo:qð quidẽ vel opoꝛtebat eſſe ſa
nuʒ:vel moꝛtuũ. Ad ſcdᷣm qð obijci

tur ꝙ axpetit pcedit ↄſenſuʒ. dicendũ

ꝙ veruz eſt. ß appetit q pceſſit ↄſenſus
pᷣmoꝝ pentũ nõ fuit libidinoſus:ſ nãt

ex tunc aũt incepit eſſe libidinoſus qnñ

volũtas deliberatiua coſenſit:⁊ tũc in.

cepit etiã eſſe moꝛtalis.⁊ ita nõante ce

pit eſſe pcẽm q; eẽ moꝛtale. Ad iltd
qð obꝛ ꝙ mediũ ẽ inter diligẽ oꝛdinate
ſb̊ deo et ĩioꝛdinate ſup deũ.dicendũ ꝙ;

ſi ſit mediũ ↄpando ſtatũ ad ſtatum

ſimpłr:cõpando tamẽ ad hoĩem illuʒ
nõ cadebat mediũ. Ratio autcẽ hꝰerat
ꝓpter magnã appꝛoximatõem ad deũ
ob quã nihil potat ĩoꝛdinate diligẽ qn
p H̊ deo ĩinriã facẽt:ac ꝑ h ſupᷣ deuũ di⸗

ligẽt. AZld illud qð obꝛ ꝙ potat dice-

re verbũ otioſuʒ qð ẽ veniale.dicendũ
ꝙ verbů otioſuʒ ei fuiſſet moꝛtale ꝓpe
ſiatus pfectõeʒ vnde ꝙ dr̃ aliqð pxcʒ
2

—

*

eſſe moꝛtale gnñaliter ſiue de gñe ſuia⸗
ctus:h̊ intelligendù ẽ reſpectu nature
lapſe. Ad illud qð ob:qð põt ĩ ma
ius põt in minꝰ.dicendũ ꝙ illud nõ eſt
verũ. qͥa nõ eſt homĩs potẽtia aliqñ ita
oꝛdinata ad minꝰſicut ad maiꝰ.vñ ma
ius eſt hoĩeʒ moꝛi q; febꝛicitare. faciliꝰ
tñ põtaliq alicui inferre moꝛteʒ qᷓ; fe⸗
bꝛem. ſic et hõ pmꝰcitius potuit ſe occi
dere q; deliberare.i.pᷣus moꝛtatr q; ve
nialiter peccare. Ad illud qð obꝛ ꝙ
irtus ſtateſſe debẽt in quo poſſer tan
tum veniatr peccari.dicendũ ꝙ illũ ſta
tuʒ nlio mõ ↄuenit eẽ.ꝙ enĩ aliqð pec-
catũ ſit veĩale alicui ̊ ẽ ppt magnã p-
nitatẽ quã hʒ ad peccanqu:⁊ difficulta
tem quã habʒ ad bñfaciendũ.⁊ vbi hec
ſunt eſt facilitas ad moꝛtale. ita nüq;
eſt ponẽ ſtatũ in quo peccẽt veniałr in
quo nõ poſſit peccari moꝛtatr:eſt tñ po-
nere ecõuerſo ſiatũ.ſ.ĩ quo ↄtingit pec
care moꝛtaliter et nõ venialr ppter de⸗

fectuʒ penitentie.huiꝰautem eſt ſtatus

demonuü.

NEcundo queri

tur vtꝝ peccatũ qð pᷣmo ſecu/

tuʒ eſt ex temptatõe illa fueritremiſſi/

bile vel irremiſſibile:Et ꝙ irremiſſibi⸗
le videt Augꝰ.de mirabilibo ſacre ſcri
pture:loquẽs de angelo dicitqꝙ reſur/
gere nõ potuit:qꝛ de ſublimiſſimo ſta/
tu cecidit.ſᷣ hõ cecidit ðᷣ nobiliſſimo g/
dqu ⁊ ſtatu quã potuit hr̃e in via.q ſi nõ
potuit reſurgẽ demon:pi rõne nec ho.
Itẽ pcẽm ad qð nulla habʒ hõ ĩcli
natõem nullã habʒ excuſatõnem.⁊ qd
oĩ caret excuſatõe nõ eſt dignũ remiſſi
one.ſ pccẽ̃m qð oĩno ineptuʒ eſtad re-
miſſiõem ẽ irremiſcibile. pcẽm ẽ irre-

miſcibile qdð fit ſine aliq̃ iclinatõe.ſed

tale fuit pcẽm qð ↄſecutũẽ ex pᷣma tẽ-
Ptatõe. gH ι. IYtẽ moꝛbo qui totâ naʒ
inficit è incurabilis. qꝛ oĩno ſanitatẽ ⁊

pncipiũ ſanitat expellit. ß peccatuʒ qð

ex pᷣmaria temptatõe ſbſecutũ eſt totã

nam huanaʒ infecit. videt᷑ igr ꝙ fuerit
moꝛbus icurabilis. IJtem Adã an/
teq; gꝑccaret nõ ſolũ habuit nãlia ſ eti
Im gtuita:ſicut oñdit infra.et h̊ inuit

glo. Luẽ. r. vbi dicit ꝙ hõ vulneratꝰfu
it in natalibo:⁊ expoliatgratuitis.an⸗

gelus vero nõ habuit gratuita ß ſoluʒ
nalia:ſicutoñſuʒ fuit ſupᷣ.gᷓ maioꝛẽ coꝛ

ruptõem fecit pcẽm homĩs in omine
q́; pccatũ angeli in angelo.ſ peccatuʒ
qð magis conũpit minꝰ eſt aptũ ſana
ri. ſi pcẽm angeli fuit irremediabile:
multo foꝛtiꝰpeccatũ homĩs. Sʒ coñ
penitẽtia ẽ via ad veniã.łᷣ pᷣmus parẽs
poſtq; peccauit potuit penitẽ. qdð patet.
qa doluit ⁊ penituit. potuit veniã ⁊ mi
ſericoꝛdia iuenire.g pcẽm eius fuit re⸗
miſſibile. Iteʒ dignum eſt ꝙ qui ab
alio deijcit ab alio adiuuet᷑.ſed hõ cuʒ

peccauit alio temptãte deiect eſt. ꝗ̊ de
buit ipm habẽ pſidiũ ⁊ adiutoꝛiũ ad re

ſurgendũ.ſᷣ illo habito peccatũ homĩs
eſt remiſſibile.ꝗ Itez peccatũ pꝛi
mihomis totam huanã naturã infecit
ſi irremiſſibile fuiſſet tota hůana na
tura danata fuiſſet.ꝗ̊ diuĩa puidentia
? diſpoſitio que hoĩem fecerat ppt᷑ bea
titudinè fuiſſet fruſtrata:⁊ ita eſſet va/
na. Itez nõ eſt maioꝛis ſtabilitatis

culpa q; gratia: nec demeritũ q́; meri-

tuʒ.ò̊ ſi culpa Ade fuiſſet irremiſſibil:
gratia pcedens fuiſſzʒ iamiſſibilis.ꝗ ſi
gratiaʒ potuit amittẽ:pari rõne potuit
a culpa reſurgẽ. Queſtio eſt igit ppt
quid remiſſible fuit peccatũ hũanũ:nõ

angelicu. Ndicendũ ꝙ bmuʒ pec⸗

catũ homĩs qð ex temptatõne diaboli
ſoſecutü eſt remiſſibile fuit. Et ſi que⸗
rat᷑ ratio huiꝰ*:dicendu ꝙ ex tribo rõib.

Nna põt rõ ſufficiẽs colligi.remiſſibi

le nãq; fuit pcẽʒ pᷣmi hoĩs.qꝛ erat ĩ car
ne moꝛtatł᷑. qꝛ ĩ volũtate vertibił᷑. q; in
tñſgreſſiõe excuſabilis.carnis moꝛta⸗
litas faciebat remiſſibilitatẽ.potuit.n.
diuĩa iuſticia ſeueritatẽ ⁊ equitatẽè ſui
iudicij in wĩe exercẽ pter et᷑naʒ dana⸗
tõem in h̊ ꝙ ĩeʒ pccoꝛeʒ moꝛti tradi⸗
dit ⁊ homĩs ĩnocẽti moꝛtẽ p ſatiſfactõe
ſuſcepit.⁊ ſic exerceret᷑ in hoie ſe eueri⸗
tatis vĩdicta ꝓ culpa ppetrata.vt quẽ⸗
admodũ hò volutarie peccãdo deu de
ſeruerat:⁊ ſeipᷣm moꝛte culpe occiqẽat
ſic ſpũs ĩuit deſereret coꝛpus:⁊ moꝛs
exigat᷑ĩ pena ſiẽ ↄmiſſa fueratĩ culpa.

õ

Angel
Necmwe
enizers
ceeſeue
tterne.
facitae
ſee
minf
tibiit
coad
turn
binc
lunn
luz⸗
tent
tunt
zunpe
rin
ſobobu
leuitat
taseins
ſutidi⸗a
iculpa
litate
gnüfun
bat ſibe
Potreſ⸗
inimie
jeintue
treniſ
noqupe
ciutoree⸗
ckciditp
woatindi
iepedn
Ncer
gan.
medio
luntan
Dtibiie
igit riᷣ
pmate
ſibie,
nobiliſt
woeèt
deſubli
gelus.
ſeocyp
npetzt

Neusfiin
ein eltade
ren

ſ nt⸗ ⸗
RWHENKN.

. .
AAETeeE
MRNR—Nα+
.
fN etdere
4
EEe. 4
RRNN
„
M
AALNEARREN&
14

—“

* 4
NIB Nring
AlER ”””
dewen
NNN ALPKW
*„ — 7.
R

WH

INKNHI W.
”l
E Nonn
,66 ₰ „
NRRNS
G e
MX EN
*
/ eN
„ . 41
,5
. „
ue eſ⸗
ee. C ⸗
*
4 ſt
”MUD
. „
3g.

de ir

Angelus aüt p naturã ĩmoꝛtalis erat
nec moꝛi poterat niſi moꝛte eterna.nõ
eniʒ eratalia via exercẽdi in ipm iuſti⸗

cie ſeueritatẽ: niſip moꝛtem dãnatõis

eterne.⁊ ſic carnis moꝛtalitas multuʒ
facit ad hoc pcẽm hoĩs eet remiſſibi

le.Nolũtatis vertibilitas ad h̊ nibilo

minꝰfaciebat. qͥa.n.hõ ↄditꝰeſt in ver/
tibilitate arbitrij qͥ nõ tm debebat eẽ in
eo ad momentũ:ſed etiã ad tempꝰoiu-⸗
turnũ.qꝛ longo tpꝑe debebat eſſe viatoꝛ
binc eſt ꝙ ſiẽ gratia adueniẽs eius vo
luntati nõ abſtulit vertibilitatẽ ad ma
luʒ:ſic culpa ſupueniẽs nõ abſtulit po
tentiã reuertẽdi ad bonũ.⁊ ſicut potuit
tranſgredi ita potuit cõteri.⁊ ſiẽ ꝑ cul/
pam puenit ad iram diuinaà:ſic p peni/
tentiã redijt ad gratiaʒ. H aũtangelus
nõ habuit:ſiẽ onſum fuit õ diſ.vij.ꝓpt᷑
bꝛeuitatẽ ſpacij merendi poſtq; volun
tas eius vertibilitatẽ habẽ non potat:
ſicut ibidẽ oñſuʒ eſt. Excuſabilitas ei
I culpa faciebat ad pcci hoĩs remiſſibi
litatẽ.qͥa.n.alio ſuggerente cecidit:di/
gnũ fuit ꝑ aliũ ſubleuari.⁊ ideo ↄpete/

bat ſibi mediatoꝛẽ habẽ.⁊ qꝛ lapſus ñ

põt reſurgere ſine manu ſubleuãte.et
inimicꝰnõ põt recõciliari ſine mediato
re intueniẽte.hinc ẽ ꝙ pcẽm homĩs fu
it remiſſibile:nõ peccatũ angeli.q; ho/
mo qui pꝑaliũ cecidit aliũ debuit habẽ
adiutoꝛè et releuatoꝛc᷑.angelꝰvero nõ.
qꝛ cecidit ꝑ ſeipm.ethᷣ eſt rõ quã magr
reddit in lr̃a.Et ſic pʒ ꝙ triplex ẽ ratio
q̃re pcẽm homiĩs remiſſibile fuit. et iſte
tres cõcurrẽtes reddũt vnã rõem inte⸗/
gram. Inter has tñ pcipua eſt rõ que
medio loco poſita eſt.ſ.vertibilitas vo
luntatis poſt lapſuʒ pꝑ quã homo ſuſce
ptibilis erat penitẽtie mediãte q̃ ad ve-/
niã poterat puenire. Cõcedende ſunt
igit᷑ rões ondentes pcẽ̃m homĩs qð ex
pma temptatõe ſecutũ eſt fuiſſe remiſ⸗

ſibile. Ad illud qð obꝛ ꝙ cecidit de

nobiliſſimo ſtatu.dicendũ ꝙ quis ho⸗
mo ect in ſtatu ſublimi: nõ tñ ſic dicit᷑
de ſublimiſſimo ſtatu cecidiſſe ſic an⸗

gelus.angelus.n. ꝓximus erat gloꝛie

adeo ꝙ vno ſolo inotu ↄuerſiõis ad de
um potat effici gloꝛioſus: nõ ſic fuitv

homiĩe:⁊ ideo nõ eſt ſimile. Ad illud
qð obijcitꝙ homo nulla habuit inclĩa
tõem.dicendũ ꝙ ⁊ ſi nõ habuit inclina
tiuũ interius: habuit tñ impulſiuũ ex-/
terius:rõe cuiꝰ aliquo mõ fuit peccatũ
eiꝰ excuſabile. eſto tñ ꝙ excuſabile nõ
eſſet in ſe:nihiloꝰexcuſabile factũ ẽ qñ

hõ incepit de ſua traſgreſſione dolere.

Ad illud qð obꝛ ꝙ tota na conupta
eſt. dicendũ ꝙꝙ ⁊ ſi coꝛnupta ſit tota q;
ad totã poſteritatẽ que ſeĩałr ex Adaʒ

cedit:nibilominꝰtamẽ remanſit ipſi

de ſemen in quo bñnñdicte ſunt omes
gentes.i.xpus:in quo nulla fuit conu
ptio: ĩmo mẽbꝝ ſaniſſimũ fuit.⁊ iõ ſua
cautericatõe cetera mẽbꝛa a fece cca
ti curauit.remanſit etiaʒ in homie aliq̃ᷓ

nãlis rectitudo: vtpote ſyndereſis que

nõ fuit in eo extincta:q̃ mouẽte ⁊ inſti⸗
gãte potuit peccatũ deteſtari:⁊ deteſta⸗-
do ad deũ reuerti:⁊ reuertẽdo curari.
Ad illud qð ob ꝙ hõ habuit natu/
ralia ⁊ ẽtuita qñ peccauit.dicendũ ꝙ ⁊
ſi aliq donũ amiſerit ĩ ꝑccãdo qð lu-
cifer nõ pdidit:qͥa nõ habuit:nec tamẽ
rectitudo nõ eſta deo obliquata in ho-
mine ſiẽ fuit in diabolo:⁊ nõtaʒ ĩpꝛobe
et ptinacit᷑ adheſit ei qd appetijt ſican⸗
gelus q nullũ habuitretardatiuu.

Ertio queritur

vtrũ peccatũ qð ex illa tempta

tõe ſubſecutu eſt:fuerit grauiſſimũ om

niũ peccatoꝝ: Et ꝙ ſic vidr̃ Augꝰ.xiij

de ci.dei. Magna fuit in peccãdo ini/
quitas vbi tata fuit in nõ peccãdo faci
litas.Ex quo vᷣbo elicit᷑ tale argumen
tum:vbi maioꝛ eſt ad obediendu facili⸗
tas ibi maioꝛ eſt culpa in cõtemnèedo.
ſed pmo homi obedire fuit facilimũ.ꝗ
in trãſgreſſione illa fuit ꝑccatũ maxi-
mũ. Item Aug. ibidem. obedietia

ſecũdi homĩs eo eſt pdicabilioꝛ quo fa
ctus eſt obediẽs vſq; ad moꝛtẽ.Ex quo
verbo põt elici tale argumentü.ſic qui
eſt obediẽs vſq; ad moꝛtẽ hʒ maximuʒ
meritũ in obediẽdo:⁊ c maxie laudabit᷑

ſicut fnit filius dei:ſic qui ſic c inobedi
ens vt etiã non deſiſtat ꝓpter timoꝛeʒ
moꝛtis maxĩe culpabił eſt ⁊ vitupabit.

P 3

—ä

—-
—

ſ talis fuit inobediètia ᷣmoꝝ parentũ
qui cõminatõeʒ moꝛt᷑ nõ timuerũt traãſ
gredi diuinũ mandatũ. videt᷑ ꝙ illud
p'ccatũ fuerit maximũ. Item tanto
Suius eſt peccatũ q̃nto mag conũpit.
qꝛ pcẽm ẽ coꝛuptio modi ſpecici ⁊ oꝛdi
nis.ſ̊ pccatũ pᷣmoꝝ pentü fuit maxĩe
coꝛuptiuũu.qͥa nõ ſolũ ipos coꝛupit:ſ

etiã totuʒ genus hanuʒ. fuit oium

pecoꝝ maximũ. Item tato grauiꝰẽ
peccatũ qnto maioꝛ pena punit᷑ ꝑ iuſtũ

dei iudiciũ.ſᷣ pcẽm pᷣmoꝝ pentũ puni

tum fuit pena moꝛtis etexhereditatõis
in ſe ⁊ in ſuis poſteris:et ̊ maxima eſt
oĩuʒ penaꝝ.ꝗ illud peccatuʒ fuit maxi9/
mũ. Sed coñ. minꝰeſt peẽm remiſſi
bile q; irremiſſibile.ſᷣ̊ pcẽm ilłq fuit re⸗
miſſibile:vt ſup ꝓbatũ eſt.multa auteʒ
teccata ſunt irremiſſibia.ꝗ̊ . Iteʒ
Euius eſt pccatũ qð nullo mõ eſt excu
ſabile qᷓ; qd aliqu habʒ excuſatõeʒ. H
peccatũ pᷣmoꝝ pentũ aliquã hʒ excuſa

tõem in ̊ ꝙ factũ eſt ad aliena inſtiga

tõe m. pcc̃m.n.in ſi pm ſanctũ coloꝛẽ ex-/
cuſatõis nõ habet.g pcẽm illud nõ fuit
teccatũ grauiſſimù. Itẽ tanto gra⸗
uiꝰẽ pcẽm q̃nto ex maioꝛi libidie pce⸗
dit.ſ̊ in pᷣmis pẽtibo regnauit minime
lihido ⁊ volũtatis impꝛobitas:cũ eoꝛũ
nã eẽt mũda ⁊ ſalua. videt᷑ ꝙ illa iſ⸗
greſſio ex iobediẽtia nõ fuerit maxima
Iteʒ grauiꝰeſt peccatũ qð ẽ coñ ra-
tõem ⁊ nãm ⁊ inſtitutõem diuinã qᷓ; qd
ſolũ eſt conñĩ diuinuʒ mandatũ.ſᷣ pecca
tuʒ pᷣmoꝝ pentũ qð ex illa temptatõe
ſecutũ eſt nec fuit oĩno coñ nãm: necõʒ
rõem: ſolũ diuinã inſtitutõem. naʒ
nec nata nec ratõ p ſe dicebat de illo li
gno nõ eſſe edendũ.multa autem ſunt
peccata que ſunt cotra naturã ⁊ ratõeʒ
⁊ inſtitutõnem diuinaʒ que nos appel
lamꝰpeccata coñ nãm. non videt᷑il
la pᷣmoꝝ pentũ traſgreſſio oĩm pecca⸗

toꝝ fuerit maxima. W'dicenduʒz

cuʒ multis modis poſſit dici pꝑccatuʒ
vnnʒ grauiꝰ maialtero:ad pſens tñ

attendenduz'eſt ꝙ tribus modis dici
vnu ꝑccatũ eſſe grauiꝰaltero.aut pꝓpt

maioꝛẽ libidinem:aut ꝓpter ingtitudi
nez:aut ꝓpter maioꝛẽ coꝛuptõeʒ. Si

pᷣmo modo loq̃mur: ſic peccatuʒ illud
nec fuit maximuʒ ſimplicit᷑: nec maxi⸗
mũ omniũ peccatoꝝ.ex maioꝛi eniʒ li⸗
bidine diabolus peccauit:⁊ etiaʒ mul-
ti fili ANdaʒ ex maioꝛi libidine peccant
q́ᷓ peccauerit pmus parẽs.Si vero ſe⸗
cundo modo dicat᷑ peccatũ maius ſcʒ
quaãtuʒ ad ingratitudinẽè:ſic peccatum
Ade non fuitmaximũ ſimplicit᷑: maxi
mũ tamẽ fuit omniũ humanoꝝ.maxi⸗
mũ nãq; ſimplicit᷑ non fuit: qͥa diabo⸗/
lus ex maioꝛi ingtitudine peccauit cuʒ
Plura bona in ſua creatõe pcepit.⁊ de
ſublimioꝛi ſtatn lapſus fuerit. fuit ta⸗-
men maximũ omniũ hũanoꝝ.quia in

nobilioꝛi ſtatu æ altioꝛi erat q; aliqs po
ſteroꝝ ſuoꝛuʒ qui lapſus fuerit in pec-

catuʒ.⁊ ideo maxime iudicat᷑ fuiſſe in/
gratus. Si auteʒ dicat᷑ tertio mõ pec-⸗
catuʒ maius altero ratõe maioꝛis leſi/
onis:ſic quodãmodo fuit maximũ om
niu:⁊ quodãmodo nõ.maioꝛ eniʒ leſio
duplicit᷑ poteſt ĩtelligi ⁊ eſſe.ſcilʒ intè/
ſiue:⁊ extẽſiue. Intenſiue loquèdo pec
catuʒ Ade nõ fuit maxime leſionis:qͥa
non adeo depᷣuauit voluntatẽ ſuaʒ ſi·
cut multa peccata depꝛauãt.Extenſi/
ue vero loquẽdo peccatũ illud maxime
leſionis fuit.qͥa nulluʒ pcẽm eſt qð tot
pſonis nocuerit ⁊ in tot ptraſeat ſicut
illud peccatũ qð ppetratuʒ fuit ex tem
ptatõne pᷣmaria.⁊ ita quodãmodo fuit
grauiſſimũ quodãmodo nõ. Etex h̊
patʒ reſpõſio ad rnes ad vtrãq; ptem
adductaſ.vtreq; enĩ ſᷣm diuerſas vias
verum cõcludunt: ſicut aſpiciẽ᷑ti ſatis
eſt planuʒ.

1parte iſta

ſunt dnbitatões circa lr̃am. ⁊

pᷣmo de h̊ ꝙ dicit᷑ꝙ diabolꝰloquebat᷑
p ſerpentẽ ignoꝛãtem ſicut p inenergu
mĩos. Sed coñ.diabolꝰ mouet ine
nergumĩos mediãte virtute ſenſibili.

videt᷑ ſimilr ꝙ mouerit ſervntemad

foꝛmanduilłoneʒ mediãte ſenſibili vir⸗
tute.hoc auteʒ nõ videt᷑ poſſibile.quia
imaginatio ſerpètis nõ erat capax ſer
monis ⁊ locutònis. ergo illa mediãte

non poterat vox articulata foꝛmari.

Yerab

sloen

dataſut
ſueriem
gead
locutön
onoin
entiadl
tiorin
turyo
mine⸗
roonit
enige
cipler.
mſon
cgint
corerudti
Gnlasnd
geſtris
gere:tüc

bezrec

drmde⸗
unzr
ſeilli⸗
Gſerpr
ptis ſn
chlino⸗
ſicwſer.
emnet
miſira
nonoane⸗
ehnrin

nopno
sd

Wddlo
Whan
Milau
ſerpnt
qung-
gnific⸗
pocis⸗
motus
ghe:no
pocisg
queſita
dicit ſer
aſturij;
dns die

Clin

Enrngln
l Kmnri⸗
Emhimnzi⸗
chedenmnt
Sinnſe⸗
idunenenn
Wneneenitg,
öͤeheegind
1 ſent. in⸗
binnor guun
enarialihs
s fentina⸗
drai fuiſein⸗
Wemonöpc⸗
tödmiisl⸗
füünarmio

4
. –-
IH

A

WIR
6 4ℳ 4
Ezſ⸗
. „ ₰
7 7

wimnim
Nochnwoofait
o. Luad
Ai N
dehss
riciiſin⸗

meiſt

4
ertſenem.

,6 ,
rteti
0.2

.
Neiple .

Juxta hoc querit᷑a qua virtute fuit illi
us locutõis foꝛmatio pᷣncipałriet vtrũ

data ſit noua ptãs ſerpentis:vtꝝ etiaʒ

fuerit miraculũ ſicut fuit ĩ locutõe aſi/
ne ad Balaan: Wo. dicendũ ꝙ ad
locutõnis foꝛmatõeʒ iſta tria cõcurrũt.
pmo inſtrumentoꝝ aptitudo ⁊ cõueni
entia.ſecũdo modo virtꝰ motiua.⁊ ter⸗/
tio virtuſ directiua:cuiꝰregimĩe ſerua
tur vox articulata.⁊ hec tria ſunt in ho

mine ↄplete a ſui natura.in bꝛutis ve-

ro animalib repiunt᷑ incõplete.habẽt
enĩ quedã aĩalia oꝛgana apta: licet nõ
cõplete ad vocis foꝛmatõeʒ.habent eti

am ſenſibilẽ motiuã. habent etiaʒ vim

excogitatiuã ſiue imaginatiuã:ratõne
cuiꝰerudiunt᷑ ad aliquas voces ꝓnuci
andas:nõ tamẽè eſt in eis cõplete.ſᷣ cũ
adeſt vis rõlis que poſſit et regẽ ⁊ mo⸗
uere: tũc illa potẽtia incõpleta ad actũ

habzʒ reduci. ⁊ ſic fuit in illa pᷣma tem-

ptatõe.nam diabolꝰexcitabat vim mo
tiuaʒ:⁊ adiunabat:⁊ dirigebat:vt poſ/
ſet illas voceſ articulatas foꝛmare:ita
ꝙ ſerpenti non eſt data noua ptãs:ſed
ptãs ſupioꝛ aſſiſtebat.vnde ꝓpe mira⸗/
culũ non erat:licet quis rõbił᷑r admira
ri poſſet:cũ eẽt ſupᷣ ptãtem irratõnalis

creature talia verba foꝛmari.licet igit

maioꝛ ſit aptitudo in energumis rõne
vis motiue ⁊ oꝛganoꝝ in loquẽdo q; in
ſerpente:qͥa tamẽ virtus pᷣncipalłr mo⸗

uens vtrobiq;: ⁊ dirigẽs in foꝛmaãdoẽ

virtus demõis.ideo dicit magr codeʒ
modo locutũ eſſe diabolũ ꝑ ſerpentem
quõ loquit᷑ pꝑxr hominẽ demoniacũ.
Ad illud ꝗ̊ qð obꝛ ꝙ imaginatiua vis

ſerpentis nò erat capax locutõis.dicẽ-

dum ꝙ verũ eſt de locutõne qntũ ad ſi
gnificatõnem:ꝑ non eſt verù q̃ntuʒ ad
vocis expſſionẽ. ł poſſʒ dici ꝙ q;uis

motus ſerpẽ᷑tis cooparet᷑ ad motũ lin

gue:nõ tamen cognitiua coopabat ad
vocis articulatõem.et p hoc patẽtea q
queſita ſunt. Item querit᷑ de hoc ꝙ;
dicit.ſerpens callidiſſimꝰoictusẽ ꝓpt᷑
aſtutiã diaboli.ſ̊ hec eſt ratõ quare ſer
pens dicteſt callidiſſimꝰpi ratõe ſi di/

abolꝰ?aliud qðᷣcũq; aĩal aſſũpſiſſet cal/
lidiſſimuʒ diceret᷑.ergo non eſſet ratio

D
WD

quare mad illud aĩal aſſũpſiſſet qᷓ; ali⸗
nd. Wo. dicendũ eſt ꝙ calliditas at
tendit᷑ in cognitõe oꝛdinata ad nocen⸗
dum ⁊ ſeducendũ.Et quoniã duplex ẽ
nocumẽtuʒ:videlʒ ſpuale:⁊ coꝛpoꝛale.
duplex põt eſſe calliditas.aut in nocẽ⸗
do coꝛpaliter:aut in nocẽdo ſpũᷣaliter.
Qalliditatẽ in nocendo coꝛpaliter ho/
mini habʒ ſerpẽs nature ſue iduſtria:
loquẽdo ſaltẽ ſᷣm ſtatũ nãe lapſe.Cal⸗

liditatẽ o nocẽdi ſpalłr nõ hʒa ſe ſed

a diaboli pſentia.⁊ ð Hͥ loqui Augꝰ.

2 magr in lr̃a.Et qͥa ſpuᷣalia debent ſi⸗

gnari p coꝛpalia ſibi ſiłia.ideo cũ ſer⸗
pens ex ſe habeat calliditatẽ nocendi⁊
inſidiadi coꝛpaliter:cõògruũ fuit ꝑ ipin
diabolũ exercere calliditatẽ ſuam coñ
hominẽ in nocẽdo ſpũaliter.et ſᷣm huùc
duplicem ſenſuʒ intelligi pot ſcriptu/
ra. IJtez querit᷑ de hoc qꝗð dicit ſcri-
ptura.ſciendũ eſt duas eſſe ſꝑecies tẽ/⸗
ptatõnis:interioꝛc:⁊ exterioꝛc.exterioꝛ
eniʒ temptatio nõ eſt niſi ꝓpter interi-
oꝛem:nec ad culpaʒ pducit niſi mediã
te interioꝛi.ergo nõ videt᷑ ꝙ abĩuicẽ ha
beant diſtingui. Item ſbdiuidit in⸗
terioꝛem in eaʒ que eſt ab hoſte:⁊ ĩ eaʒ
que eſt a carne.⁊ vidr̃ ꝙ diuiſio illa ſit
inſufficiẽs.qa non ſoluʒ temptatio eſt
ab hoſte ⁊ carne ſ̊ etiaʒ a mũdo:ſᷣm il⸗
lud.i. Jo.ij.Ome quod eſt ĩ mũdo aut
ẽ ↄcupiſcẽtia carnis c. Querit᷑ ergo
de ſufficiẽtia hoꝝ mẽbꝛoꝝ.⁊ cuũ alibi le
gant᷑ plures alie differẽtie temptatõis
querit᷑ quõ diſtinguũt᷑ ab illis: MWee

dicendũ ꝙ temptatio qnq; modis cõſi
gerari põt.ſ.q̃ntum ad motiuã:et q̃ntũ

ad modum:a⁊ qntuʒ ad inſturmẽetuʒ:et
qᷓntuʒ ad effectũ:⁊ q̃ntũ ad motiuũ.vł

gñaliter: vel ſpecialiter. Si gnalit: ſic

diuidit᷑ temptatio in eaʒ que eſt ab ho⸗
ſte:⁊ a carne:⁊ a mũdo.vt dicit᷑ in q̃da
ſequetia. mũdus caro demonia diuer

ſa mouèt plia.Si ſpaliter vt dicat᷑ mo

tiuũ qð ſe offert nõ ſoluʒ p modu obie
cti:ſed etiaʒ qdðᷣ inducit ⁊ excitat p mo/
duʒ ĩpulſiui.ſic eſt illa diuiſid qᷓm po/
nit magr in lr̃a.ꝙ tẽptatio alia ẽ ab ho
ſte alia eſt a carne:quoꝝ vtiq; habʒ ad

maluz intendere. Siautẽ loquamur

qᷓntuʒ ad inſtrumètuʒ ſic dupłr põt cõ

ſiderari. aut gñaliter: aut ſpaliter. Si

gnaliter. ſic eſt illa diuiſio Grego. ꝙ
tempiatio queda eſt p vitia:quedaʒ per
flagella.Si ſpaliter:ſic eſt illa diuiſio
temptatõis quã ponit glõ. in ps.ſupꝑ il
lud. Omeʒ eſcaʒ abhomiata eſt ⁊c. vbi
dicit᷑ ꝙ młtiplex ẽ temptatio.Quaruʒ

pma eſt erroꝛ ſiue neſciẽtia vie verita-

tis. Secũda difficultas vincẽèdaꝝ cõ⸗

cupiſcẽtiaꝝ.Tertia tediũ boni.Quar
ta tempeſtas ſeculi. Si tertio mõ ſcʒ
qᷓntuʒ ad effectũ ↄſideret᷑ ipſa tempta/

tio ſimiłr duplicit᷑ poteſt ↄſiderari.aut
gñaliter:aut ſpecialiter. Si generali/
ter: ſic eſt illa diuiſio qͥ ponit᷑: glõ.ſuꝑ
illud.i. Con..xij. Cemptatio vos non
axpetit ⁊c. vbi dicit᷑ in glõ.ꝙ temptatõ
alia diabolica:alia eſt hũana.et diffe⸗
rũt.qͥa ſicut ibideʒ ĩnuit᷑temptatio dia
bolica eſt qͥ malũ ha bet exitũ:⁊ que ter
mĩat᷑ ad moꝛtale ꝑeccatũ.temptatio ve
ro hũana dicit᷑ que exituʒ piculoſuʒ ñ
habet.qᷣa vel ibi eſt peccatũ veniale:vel

nulla eſt ibi culpa: fʒ ꝙ oſtẽdit᷑ in glõ.

vbi dicit ꝙ tribꝛ modis habʒ fieri tem/
ptatio hũana.S i ſpecialiter: ſic eſt il⸗
la Auguſ.de doctri.xpiana.ꝙ diabo⸗
lus temptat:aut vexando carneʒ:aut
vulnerãdo natalia:aut expoliãdo gra⸗
tuita. hic eniʒ ponũtur ſpaliter effectꝰ
temptatõnis diabolice. Si aũt q̃rto
modo cõſideret᷑ temptatio:ſcʒ qntũ ad
graduʒ hoc põt eſſe duplicit.aut gene⸗
raliter:aut ſpaliter. Si gñaliter:ſic eſt
illa qu ponit magr in lrfa.temptatio
alia eſt exterioꝛ:alia interioꝛ.Si ſpeci-
a liter. ſic eſt illa quã ponit Gregoꝰ. et
habet in glõ.ſupꝑ illud Jaco.i. Nnuſ⸗
quiſq; temptata cõcupiſcẽtia ⁊c. ꝙ tẽ⸗
ptatio triplicit᷑ pficit᷑:ſuggeſtiõe:dele
ctatõne: ↄſenſu.vbi vocant gradus in
ꝓgreſſu temptatõis explicite qui põe/
bant in diuiſione pᷣus habita implici-
te. Per temptatõem enĩ exterioꝛẽ in-
telligimꝰſuggeſtiõem.p interioꝛeʒ in.
telligimꝰilla in qua eſt delectatio t cõ⸗
ſenſus. Et p hoc patʒ reſpõſio ad ilt
quod pmo obijcit᷑ ꝙ illa mẽbꝛa ad ĩui⸗

cem nõ diſtinguũtur: cum vnuũ oꝛdine⸗/

turad alteruz. Siauteʒ qͥnto modo
cõſideret᷑ temptatio.ſ.qᷓntuʒ ad modũ
temptandi:hoc ſimiłr aut erit gñaliter:
aut ſpecialiter. Si gñaliter: hoc põt eẽ

vel explicite. vel implicite: ſic eſt illa qᷓ

ponit᷑ in glõ.ſuꝑ põ.Qui habitatĩ ad⸗
iutoꝛio.vbi dicit᷑ ꝙ quedaʒ eſt tempta/
tio leuis ⁊ occulta:quedã grauis ⁊ oc-
culta:quedã leuis et manifeſta:quedã
grauis ⁊ manifeſta.Si auteʒ explici/
te:ſic eſt illa quã ponit Berñ. p ſepteʒ
mẽbꝛa. Quaruʒz pma eſt im poꝛtuna.ſ.
que ꝓcaciter inſiſtit. Secunda dubia

ſcilʒ que animũ dubietatis nebula in⸗

uoluit. Tertia eſt ſbita ſcʒ que in iudi

ciuʒ ratõnis puenit. Quarta occulta
que ſcilʒ deliberatõnis oꝛdineʒ pterfu

git. Quinta violenta q vires noſtras

trãſcendit. Sexta fraudulẽta:que ſcʒ

animũ ſeducit. Septima pplexa:que

varijs vitis ĩpedit. In hac.n.diuiſiöõe

explicant᷑ difficultates ⁊ Sᷓuitates tem
ptationũ ſiue modoꝝ temptãdi:⁊ latẽ
tie que in poꝛi diuiſiõe implicite clau⸗
debant᷑.veꝝtñ tam hec diuiſio q; pce-
dens de modis temptatõis in ſua ge⸗

neralitate cõſiderate. Si auteʒ coͤſide

ret᷑ ſpciałr temptatio ꝓut cõtrahit᷑ad
temptatõeʒ diaboli:ſic modi eius poſ
ſunt duplicit᷑ aſſignari. Nel implicite
⁊ ſic diuidit Nugꝰ.in quodã ſermone.
Biabolus temptat vt leo:temptat vt
dꝛaco. Nel explicite:⁊ ſic eſt illa diui⸗
ſio Grego.ſuꝑ Job.xl.ſuꝑ quẽ locuʒ
dicit Oregoꝰ.ſic.Fideli famulo dñs
cũctas hoſtis callidi machinatões in⸗/
ſinuat.ſ.ꝙ oꝑpꝛimẽdo rapit:inſidiado
circũuenit:minaãdo terret:ſuadẽdo blã
ditur:deſperãdo frangit:ꝓmittẽdo de

cipit. In hac auteʒ diuiſiõe explicant
modi quos Aug'. clauſerat ſb his du

obus verbiſ. ꝙ temptat vt leo temptat
vt dꝛaco.Et ſic patʒ rõaſſigndi diuer-/
ſas diuiſiões temptatõnis:ſᷣm diuer/

ſas eius cpſideratõnes.patʒ nibilomi

nus rñſio ad obiecta. Itẽ querit᷑ de
hc qð dicit in lr̃a.tẽptatio q̃ fit ex car
ne nõ eſt ſine pcco.cũ enĩ diabol poſ⸗

ſit carnẽ còmouẽ ⁊ vexare:videt᷑ ſimłr
ꝙ temptatio que eſt ab hoſte ſine peco

ſſetoͤppf
eſtnelenn
beptatie
ſie ſſe
no/ſenti
ctütipi⸗
temptan
ölpan⸗
tiocarn⸗
9ſueuin
inilloi
natet⸗
tocm.
inmu.
tiptnnn⸗
ſnealijoe
ſtenr tür
ſͤteſinep
ſine. Bli
wiinptä
findom
ciha
(Rio
mimot
comgs

. tenptict:
wziiſgn
se⸗

nti

gdmcice⸗
erignoi
d. P
tmiatde
de giep
zkein
ntaseo
quo mai
nitbap

ͤzbe⸗

one.
maden
Mhres,

.
Secungrdahi
mrnebalain⸗
1Nqzuein iud
Oummorcnla
tinezoleſſu
rues noſnas
nelew aneſc,
umadderrg
ndan. dinſi⸗
stinsr
Nr Ntäcrti
ſkinglord
npnini
1 Jiannziid
v rcintin
eis
Uinplur
iſemone,
cotenpaltt
ſeckludin⸗
in cailaß⸗

1..5„
E.le i
Aliamelgds

nnde⸗
e
L 1
a
H .
el/G 6
7 e
7
gentlcom⸗
. . Rforr,
. „
1
„ „ ,e
Nen
4
4
taNN,
ci une
⸗ N
mrmin
rkee
.

0

eſſe nõ poſſit. Itẽ cũ nõ ſit in nr̃a po
teſtate temptari vel nõ temptari:videt
ꝙ tẽptatio de ſe nõ ponat in nobᷣ culpa
niſi ei ↄſentiat᷑.ſiẽ g tẽptatio hoſtis cui
nõ ↄſentit᷑ẽ mã exercẽde vᷣtutis: ita vr
etiã tẽptatio carniſ.ꝓpt h̊ eſt q̃ſtio q̃re
temptatio carnis ẽ maꝗ ſp cũ pꝑeccato
q́; tẽptatio hoſtis?: .dð ꝙ tẽpta⸗
tio carnis ẽ impulſus ſenſualitat᷑ quẽ
ↄſueuimꝰaxpellare pᷣmũ motũ.Et qm
in illo ĩpulſu ſenſualitas mouet᷑ ĩoꝛdi
nate ⁊ pter rõnis oꝛdint.hĩc ẽ ꝙ tẽpta/
tio carnis nũqᷓ; in nobᷣ qͥn ſit ĩ nobᷣ a/
liq̃ inoꝛdĩatio:⁊ ita aliq̃ veĩalis culpa.

tẽptatio pᷣo hoſlis oĩno ex eſt:⁊ põt eſſe

ſine aliq̃ delectatõe inoꝛdĩata ĩ nobᷣ ex

iſtente.⁊ iõ dic magr ꝙ tẽptatio hoſtis

Põt eẽ ſine pcco:tẽptatio pᷣo carnis mi
nime. Alia etia poſſetreddi rõ.qm ca
ro ẽ in ptate nr̃a eteã poſſumad libitũ
nr̃m domare.ideo potiꝰimputat᷑ nob ĩ
culpa carnis ĩpulſio q́; diabolica ſug
geſtio.quõ at carnis ĩpulſus ſiue pꝛi
mi motꝰdebeat dicieſſe pccẽm.j.ſuo lo
co magis expſſe detmĩabitur.

Diſtinctio.xxij.

Ic uidetur

b diligẽter ĩueſtigaduʒ c
SSBußegit magr d lapſu
⸗ hoĩs in ↄpatõe ad diabo
lũ temptãtẽ: in hac pᷣo pte agit q;tũ ad
hoĩeʒ tñſgredietẽ. Diuidit᷑ aut ꝑs iſta

ĩ duas ꝑtes. In pᷣdetiat de pcco pꝛi
monꝝ pẽtũ q̃ntũ ad genꝰ. Inzro q; P

ad radicẽ: vtu.ſ.fuerit ex induſtria:an

ex ignoꝛãtia:ibi.his aũt opponi ſoleth

mõ. Pꝛips hʒ tres ptes. In pᷣde⸗

tmĩat de gñe pmi pcci gñalłr. In⁊po

de gñe pcci viri ⁊ młien ſpãtłr:ibi.⁊ tał

qdẽ elatio ĩ mẽte mulien. In ʒpo inqᷓ

rit q; eoꝝ peccauerit mag Suit᷑: ibi.ex
quo maifeſte aĩaduerti põt c. Quelʒ

auᷣt haꝝ ptiũ diuidi põt in duas. Nam

in q̃lʒ podetiat pᷣitateʒ. In z remouet

dubonẽ. Scða pᷣo ꝑs pncipat in q̃ de

t mĩat de pcco qntũ ad radicè diuidit᷑i
tres ꝑtes. In pꝰ*inqrit vtꝝ pccʒ illd ex

ignoꝛãtia pceſſerit pillã excuſariha/

beat: In ⁊ po qrit vn ꝓceſſerit pᷣmi pe

cati malitia:ibi.ſolet etiã qri cu ſine vi
tio eẽt nã BZ In zʒpo inqͥrit cũ pcẽʒ il
lud fuerit a volũtate:vtrù pmoañn no⸗
luerit qᷓ; peccauẽitiibi.ſi pᷣo q̃rit᷑ vtꝝx vo

lũtas pcẽm illłd pceſſerit c. Subdiui

ſiões ptiũ ⁊ intellect ſatis aꝑparet.pꝛi
mo.n.magr oetiat de iba culpa pᷣmoꝝ
pentũ in ſe.ſcðᷣo vero put cõꝑarihʒ ad
adicẽ ignoꝛãtie. .
Dintelligẽtiã
hptis circa duo ĩcidu hec qõ.
Pꝛivigr qri᷑ de culpa pᷣmoꝝ pꝑẽtũ iĩ

ſe q; ad inoꝛdiatõeʒ affeciꝰ: ⁊vvero

qrit᷑ in ↄpatõe ad ignoꝛãtia ĩtellectus:
Et circa pᷣqrũt᷑ tria. pꝰqrit quo ge
nere pcci młier pꝑccauerit: 2 vtꝝ qð
mulier appetijt vir cõcupierit! ʒ? vero
qrit᷑ qs hoꝝ Suiꝰpeccauit:

Irca primum

ic ꝓcedit᷑: ⁊ oñdit᷑ ꝙ mir ꝑcca

uerit pcẽo ſupbie Eccł.x. Initiu omis
pcẽi ſupbia.Et itm Ecct.xxv.A mtiẽ

initiũ pcci.g̊ mir peccauit pcco ſuꝑbie

Iſtẽ Augy.iĩ li.de vᷣgi. Diabolꝰi ce⸗
lo voluit eẽ ſiẽ deꝰ:cadẽs aute pſuaſit
boi ſilitudinẽ ſue volũtatis.g ſi pſua-

ſit młieri:⁊ młr pſuadẽtipſenſit:pecca

ĩpoſſibile erat hoĩeʒ deoꝛdiari ĩ potẽtia
ſupioꝛi:niſi pus deoꝛdiaret᷑ in inferio⸗
ri. nõ potat pus ĩoꝛdiate ↄuertiad bo
nũ interiꝰł exteriqᷓ; ↄuerteret ad bonũ

inferi.ſᷣ ↄuerti ĩoꝛdiate ad bonu infe⸗
rius ̊ ẽ ſupbia. ppcẽm mulien no

potuit eẽ niſi ſupbia. Itẽ mir volu⸗
it mãducare pomũ:h̊ nõ fuit ꝓpt famẽ
vłkappetitũ delectadi ĩ cibo:cũ nlta eẽt
ĩ guſtu ei deoꝛdiatio.igr H fuit qa ali⸗

d ſpuale pilliꝰcibicomeſtiõeʒ iĩtende

bat. S̊ aũt nõ erat niſi eè ſiẽ deꝰqð dia⸗
bolꝰ pmibat. . Sʒ5: vidf ꝙ pᷣ“
pcẽm młien fuerit ĩobedietia.pᷣmo qͥa
H̊ inuit text?HGeñ.iij. . uis ĩdicauit ti
biqꝙ nudeſſes:niſi qꝛ de ligno ð qͥ pci
perã tibi vt nõ comedẽs:comediſti.Se

cũdo qͥa Hofirmat poꝰ Ro.v. Sic ꝑ

uit. igr pcco ſupbie. Itẽ vidr röe.

6

4 Sl 5

vnũiinobeqientiã pccoꝛes ↄſtituti ſunt
multi c. Et iterũ. p vniꝰ inobediẽtiam

moꝛs ĩtrauit ĩ mdũ. MPoſtremo hᷣ ex
pſſius declarat Aug“. de nᷣa relig. vbi
git.Adã ꝓpt tiſgreſſiõeʒ ĩobedietie de

padiſo eiect'ẽ. Siꝗ̊ pᷣpcẽʒ hoĩs fuit

ĩiobediẽtia:nõ ̊ vidr ꝙ fuerit ſupbia.
Itẽ ꝙ ᷣpcẽm fuerit gula vidtr̃: pᷣmo
p B; qð ĩnuit textꝰ HGeñ.iij. Nidit igit
mir lignũ qð eẽt ad veſcẽèduũ ſuaue.⁊?
Hofirmat euãgeliũ.q; xpus pᷣefuit tem
ptatꝰa diabolo de gula: ſiẽ legit᷑.iiij.
Math. Oic pt lapides iſti ⁊t. ̊ eo oꝛ/
dĩe tẽptatõis tẽptauit hoĩeʒ quo tẽpta
uitxpm:ſicẽ ſancti dicũt. Poſtremo hH

expſſiꝰ declarat AQmbꝛoꝰ. ĩ illo ymno.

Qñ pomi noxiałm oꝛte.moꝛ.coꝛ.ſi igr
pcẽm fuit gula.& nõ fuit ſupbia:cũ

ſint diuerſa pccoꝝ gña:⁊ vnũ⁊ idẽ ſi

⁊ ſemel in diuerſis generibi eẽ nõ poſ⸗
ſit. Itẽ via ꝙ ppcẽm mulien fue
rit auaricia.pᷣmo p textũ Heñ.iij. Eri
tis ſic dij ſciẽtes bonũ ⁊ maluʒ. H ꝓmi
ſit diabolꝰ: ⁊ G̊ pᷣmo cecidit in mulien

Appetitũ. ⁊ appetẽ multitudinè ſcĩe płꝰ

q; debʒ Hẽ auaricie: ſic diẽ Gregoꝛi.

Beinde hofirmat poꝰ.i.Thim.vlt.

Radix oĩm maloꝝ ẽ cupiditas.ſᷣ pcc̃ʒ

mlłieris oĩum alioꝛũ pccoꝝ mdix fuit.
Poſtremo hipʒ expſſe declarat glõ.

ſup illud ps.Que nõ rapui ⁊c.vbi diẽ
ꝙ; Eua voluit rapẽ diuinitatẽ. ſi gra⸗
pina ẽ pcẽm auaricie:pᷣmũ pcẽm Eue
fuit ingñe ſupbie. Itẽ viqr̃ q pmuʒ

pcẽm fuerit infidelitas.pᷣmo qꝛ q̊ inſli
nuat textus Geñ.iij.vbi dixit młr. Ne

foꝛte moꝛiamur. dubitauit igr̃ de vbo

dei.ſig dubitare ðᷣ eo qð debemꝰcred

Hẽ infidelitatis:pcẽm infidelitad pᷣmo
cõmiſit.⁊ Pofirmat euãgeliũ Luẽ.i.

Beata q credidiſti.dẽm ẽ vᷣgi Marie

ſig ſalꝰrñget p orpoſitũ puaricatõi:et

H ĩcepita fide MMarie: vicf illa ĩice⸗
Perit ab infidelitate. Doſtremo h̊ ex⸗
pſſi declarat magr:⁊ habitũẽ ĩ diſtin-
ctoe pcedẽtiĩ ꝓgreſſu tẽptatõis:vbi di

cit ꝙ miłr cuʒ dubitauit ab affirmitate

receſſit ⁊ negati appꝛopinquit.ſ H̊ͥ n fu

it ſine culpa infidelitas. igf infidelitas

fuit mulien pcẽm.nõg pᷣmo pꝑecca⸗

uit pcco ſupbie. Si foꝛte tu dicas

pluribo generiho pccoꝝ ſił? ſemel pc⸗

canit h̊ nõ vidqr̃ poſſibile:cuũ ſiłet ſemel
ñ poſſit ſe płibꝛ ↄuerſiõiba⁊ auerſiõibꝰ

deoꝛdĩare:⁊ quicqͥd de hᷣ ſit.planũ ẽ ꝙ

eẽ pᷣHαρππ vni ſoli ↄuenire põt: cuʒ p
ſuꝑphabũdantiã dici habeat. Wedð
ꝙ ſiẽ ĩnuit textꝰ:⁊ expſſe diẽ Apoꝰ.pn⸗
cipale pcẽ̃ʒ hoĩs p qð lapſus ẽ fuit in/
obediẽtie:⁊ ꝑ qð deriuat᷑ moꝛs ĩ oẽs po

ſteros. vñ ⁊ ad h̊ diabolꝰipm ĩducẽ in

tẽdebat:qð per pncipiũ ſue iterrogatõ

nis:cur pcepit nob deꝰ Sʒ qm ne⸗
mo opat᷑ ad malũ aſpiciès:nec axꝑpetit

malũ niſi ſb ſpecie boi.iõ clare dephen

gens dia ꝙ nõ poſſet młiereʒ in pcẽm
pPcipitare:niſiꝓponẽt aliqð appetibile
illa ĩ temptãdo ꝓpoſuit faciłr:ad q̃ oĩs

hõ ſm veritatẽ tẽdit nãtr. Nãtr.n. oĩs
hõ btĩtudinẽ appetitq bonũ copioſuʒ
⁊ gloꝛioſuʒ ⁊ delitioſuʒ.iõ oĩs hõ nałr

gppetit excellẽtiã:⁊ ſufficiẽtiã:⁊ leticiã:

⁊ ĩ oꝛdĩato appetitu ↄſiſtit iuſticia:⁊ in
ĩoꝛdiato no ↄſiſtit culpa. Nã ſupbia ñ
ẽ aliud qᷓ; imoderatꝰappetitꝰexcellẽtie
auaritia nõ ẽ aliud qᷓ; imoderatꝰappeti
tus ſufficiẽtie.gula ñ è aliud qᷓ; imode
ratꝰ axpetit cibi reficiẽt ſuauit.Cõſi⸗
derãs igr̃ diaꝰhac eẽ viã pcipitadã mu

lierẽ in culpà:pᷣmo ꝓmiſit dignitat ex

cellẽtiã.eritis ſiẽ dij.?ꝰ ſbiũgit cognis
habũdãtiã: ſciẽtes bonũ ⁊ malũ.poſtre
mo ptẽdit ſuauitat expiẽtiã:cũ oñdit li

gnũ pulchꝝ viſu et ad veſcẽdũ ſuaue.
Dm igr̃ mir diabolice ſuggeſtioni cõ
ſenſit. iõ pᷣmo ĩ appetẽdo eè ſiẽ deꝰ:fuit

ſupba:deĩde ĩ aꝑpetẽdo ſcire bonuʒ et
malũ qð ñ optebat:⁊ ſcire plłꝰq; opoꝛte
bat:fuit auaritia. Poſtremo in expiẽ
do ſuauitatẽè ligni vetiti:fuit guloſa.⁊
I H̊ fuit tiſgreſſiõis rea:⁊ culpa ĩobedi
entie ĩuoluta.Et ſic pʒ ꝙ pcẽm mlien

ichoatüu fuit i ſupbia: pꝓgreſſuʒ habuit

auaritia: ſumatõeʒ hũit ĩ gula.patʒ

etiã ꝙ ioꝛdiata fuit q̃ntũ ad triplicẽ po

tẽtia.ſ.qᷓad iraſcibilẽ dũ aꝑpetijt al⸗
ta.q;ad rõlẽ dũ appetijt ſcire occulta
q́; vad ↄcupiſcibilẽ dũ voluit deguſta
re ſuauia.vñ ex illo pcco pullulauerũt

radices oĩum pccoꝑ. Ex bis igrĩ pʒ

riſioe
Ninfi
ſofuiic
ſuertic
Nludui⸗
diclaß⸗
gugrit
ipſaſe
ie
mecẽ
ondia
cüin
ipiüf
tio
ipe⸗
ſylhier:
pilati
niisplun
cunead
m.ne
giden
Acend⸗
god
Gen
ffiel
gob
ibbin
erſſe
dicyn
dis ont⸗
leligeba
Palitſpi
birnee
neſcia
Peccd
We
od
füpe
ſieſp
zet
Zſtr
ſolo
mian

ſ

Ano⸗
ſeduc
gucac
geire⸗

.
ie
ese
. Mudc
eſürſene .
.ℳ .
KaAaſenet
R 5
nrmeeſere
2
NR ne:
by —).

ranecapent
bchdtzn
nlierez inpeen
Nicdappenbile

* „ „
ncirade 4
KKULANNRs
1

i uunt
niitopgniuf
bügt oni
Kicioiili
iuaerioich
ekſeeui
oſcheoe
tG

Nloricn

S
—

rñſio ad q̃ſita.rões.n.oñdètes ꝙ bmü

peẽm fuit ſupbia reꝝn ↄcludut.qꝛ ab il-

lo fuit ĩicvatio. Rões ſiłr oñdẽtes q;
fuerit ĩobediẽtia gula ⁊ auaritia veruʒ

ↄcludũt. lʒ nõ fuerit ibi auaritia ꝓpꝛie

dicta bʒ ꝙ dr eẽ appetitꝰ ꝑecũie: fuit tñ
auaritia bᷣm ꝙ ẽ appetit ſufficiẽtie et ĩ

ipſa fuit pcẽi ꝓgreſſus.ſᷣ in pcco gule

⁊ ĩobediẽtie fuitↄſũmatio ĩ actu viʒ co
medẽdi.gula.n.erat inq̃ntũ ĩ illo cibo
oꝛdiate delectari volebat.ſ̊ iobedietia

cũ in actu ipius comeſtiõis ̊ diuinuz
ĩpiũ faciebat.⁊ h̊ͥ expſſe diẽ Gregoꝰ.ĩ

qdã omeł.vbi ondit᷑ ꝙ tribꝛ pccoꝝ gñi
betẽptauit dia?ꝰxpm: ſiẽ p tẽptauerat
mlierẽ.⁊ ĩ illis tribo a xpo deiectc: ſiẽ
p illa tria młierẽ deiecerat.nec ẽ ĩcõue
niẽs plura gña pccoꝝ bᷣm ꝓgreſſuʒ cõ
currẽ ad vnũ flagitiũ ppꝑetraduz.facili-
mũ.n.ẽ de pcco in pcẽm ruere: ſic ↄtin

git de motu vniꝰ vtus ad motũ alteriꝰ

aſcendẽ. Ad illd igtr̃ ſolu reſtatrñdẽ

qðᷣ obᷣmè de infidelitate. nõ.n.ↄcedẽé⸗
dlũẽ mliẽʒ pcco ĩfidelitat peccaſſe:niſi
ĩfidelitas accipiat᷑ valð large. Q S
gobᷣꝛ ꝙ młr dixit foꝛte. dici põt ꝙ foꝛte

E ibi nõ euẽt:ñ dubois.ſ̊ qꝛ magr diẽ

expſſe ꝙ nõ ẽ dubonis. IJdeo potalit

dici ꝙ reuẽa mir ñ dubitauit vᷣm eẽ qð
dñs dixerat:h̊ H̊ dubitauit q̃lr dñs in⸗
telligebat.vtu.ſ.ĩtelligẽt de moꝛte coꝛ⸗
pali:ł᷑ ſpũali:łalio qͥ cũq; mõ:⁊ illa du/
bitatõ nec fuit pèa:nec fuit cłpa:ſᷣ q̃dã
neſciẽtia q̃ diabolo tẽptãti pbuit viaʒ.
Nec cogit illd qð obijcit de fide beate
Marie.nã ⁊ ſi fides ĩ ↄceptõe filij dei

h̃ modicũ tenuẽit locũ:hũit tñ hũilita’d
vſũ pãbulũ rõe cꝰdr̃ ᷣgo ðo placuiſſe.

ſiẽ ipa dic. Reſpexit deꝰhũi.an.ſ. Nec
oʒ es oĩno ꝑ eũdẽ oꝛdĩeʒ rñdẽ repatiõʒ
ðᷣſtructõi:ĩmo freqñt᷑ ẽ eõrio:ſic̃ via re
ſołonis ⁊ ↄpois oppoſib᷑ modis hñtter
miari ⁊ ĩcwari:ſic ⁊ ĩ ꝓpoĩto põt ĩtelłi.

Ecundo queri

J ur vtrũ qð młr axpetit vireu
ↄcupierit: Et ꝙ ñ vf. i. Thi.ij. Nir ñ ẽ
ſeducł̊ młr.ſ̊ ſi adã voluiſſʒ eẽ ſiẽ ðᷣs
quẽad moð młr vtiq; circũuètfuiſſʒ. ſi

Gᷓ circuuẽt vt ſeduct“ n fuit: id qð mir

dediſti mihi τ.&. Si ſuggeréte mliẽ.

atpetit ñ ocupiuit. Itẽ Aug'. ſuꝑ
Heñ.ad lr̃az. Mon arbitroꝛ viꝝ.ſ̊ iam

ſpuali mẽte pditerat credẽ qð dia?ꝰ p⸗/

mittebat. ſi g AA dã głiaʒ huũit.pʒ ẽc.
Iſteʒ ſi Ada appetijteẽ ſiẽ deꝰ cũ ahuc
mlto minoꝛẽ hr̃et ſiłitudinẽ q lucifer:

vidr̃ ꝙ Suiꝰ peccauit Adã q; lucifer. S
ſi pcẽm luciferi fuit irremiſſibile: pccʒ

His fuiſſʒ irremiſſibile: qð S ĩpꝛobatũ

E. Itẽ ſi A da aꝓpetijt eè ſicẽ deꝰ:aut
̊ ſuggerẽte młiẽ:aut ſuggerẽte ſpẽte.
nõ ſuggerẽte ſpẽte.qꝛ ipe Ada n ↄqᷣri
tur ð bᷣpete ſ̊ de młiẽ: Geñ.iij.młr qm
ſicẽ młr ðᷣcepta fuit a ſꝑte:ita vir a mu
liẽ. ſiẽ igr̃ mir dixit: ſpẽs ſeduxit me:

ita vir dixiſſet:młr decepit me.ſᷣ ñ di

xit:ᷣ dixit.młr dedit mihi ⁊c. Q.: ſi tu
dicaſ ꝙ ita fuit q́;uis ſcript᷑a ſ expmat
B ſimpłrapparet ipꝛobabile. na ſi mir
Dixiſſet co mede qͥa en ſic deꝰcũ ipa co
mediſſʒ:⁊ abſq; dubio ñ eẽt ſiẽ̃ ðs:nlła

rõe vr̃ pbabile ꝙ vir ei credidiſſX. S ʒ

ʒ ſup iltq ps.Supbi iniq c. Non hõ
ſuggoͤne bᷣpẽt vt deꝰeè voluiſſʒ.ñ letatł᷑
cłꝑ tñſiſſet ad nos hẽditas. Si tu di⸗

cas h̊ᷣ eẽ dẽm q;ꝰad młiẽʒ.obᷣ de viro

pilld qðᷣ dicẽ Oreg.ĩ moꝛatł.⁊ hr ĩ glõ.
Job. xli.p ſe pcipere diuĩtatẽ adã cre/

didit:⁊ ĩmoꝛtłitat głaʒ amiſit.g Adaʒ

idẽ qð młrappetht. Itẽ Pbit. ij. ſĩ
ilłd. Nõ rapinã arbitrat cẽ. lõ. Non

vſurpauit qð ſuũ ñ erat.ſ.eq̃litatẽ dei

ſiẽ dia? fec: ⁊ pᷣmꝰhõ. pᷣmꝰ hõ voluit
e ſiẽ deꝰ⁊ ᷣ̊ voluit mir.ꝗ̊ cc. Si tu di
cas ꝙ bᷣm hõ ſtat ibi ꝓ młiẽ. õ ſr illd
ps. Que ñ ra.⁊c Adã ⁊ eua voluerũt

rape diuĩtatẽ:⁊ amiſer̃t felicitatẽ.ecce

expſſe dr ðᷣ vtroq;. Itẽ H̊ vr rõe.ma
ioꝛẽ aſſiłatõeʒ hẽbat vir ad deũ qᷓ; mir.
&ſi ſilitudo ẽ mr̃ felicitat: vidr̃ ꝙ młto
mag crediblłe fuit viꝝ appetẽ eẽ ſic ðᷣs
qᷓ; młiẽʒ. Itẽ młto ſapiẽtioꝛ erat lu
cifer q; eſſet pᷣmꝰhõ.ꝗ ſi cũ tõ ſua ſapĩa
lucifer voluit eẽ ſicẽ deꝰ: nec ſapĩa ipe-
diuit ſupbiã: młto minꝰ vidr̃ ꝙ h̊ ſapi/
ẽtia ĩpediret hana.ſig h̊ mir axpetijt:
nõẽ ĩpꝛobabile ꝙ vir cõcupierit:maxi/

me cuʒ gloſe ⁊ auctoꝛitates videant H

dlcere. M.dicenduz q iſta queflio

facti circa quã nõ põt hõ multũ effica/

citer rõcinari: ⁊ ſcriptura non determi
nat expſſe.⁊ ſancti ſuꝑ h̊ loquũtur va

rie:ideo ſunt hic oꝑpoſitões diuerſe.

Quidã.n. ꝓpterauctes inductas di/

cũt ꝙ Adã idẽ ipm qð młr appetijtcõo⸗/

cupnit:pᷣ nõ credidit ſic młr.? ꝓpt᷑ ̊ fa
ct ẽ ſupbꝰ:ß tñ ñ dr fuiſſe ſeduct.ap⸗/
petẽ.n. põtaliqͥs aliquid ⁊ tñ nõ crede/
re ad H̊ puenire. multa qdè cupimꝰad
q̃ nõ ſperamꝰnos puẽturos.qꝛ nõ quid
poſſit ᷣ qͥd velit attẽditambitõis flagi⸗
tiũ.et iſtã põnẽ ſuſtinẽdo rñdẽt ad roes
ad vtrãq; ptẽ.ſᷣ qꝛ vð btĩ Aug.̊ opio
n ↄſonat:ĩmo expſſe vidr̃ ſentire ↄriuʒ
ſic patʒ ex auctoꝛitatibo eius ĩductis in
lr̃a.nec vidr̃ eẽ credibile ꝙ vir appetẽt
aliqͥd ad qð credẽt ſe nõ poſſe puenire
cũ añ illud pcẽ̃m valde oꝛdĩatus eſſet.
Ideoð alia põ ꝙ vir in appetibili et
pncipali motiuo nõ fuit ↄfoꝛmis młie
ri tiſgrediẽdo:lʒ eẽt ibi cõfoꝛmis ĩ tñſ-/
greſſiõe màdati diuini.vtq;.n.ĩobediẽſ
fuit: ſ̊ alit vir q; młr ad ĩobediẽtie cul-9
pã plapſus ẽ.nõ.n.vir pomũ comedit
ꝓpt axpetitũ excellẽtie ĩ ſui aſſiłlatõne
ad deũ.nec ppt axpetituʒ ſufficiẽtie in
multoꝝ cogne.nec ꝓpt aꝑpetitũ ſuaui
tat in cibi deguſtatõe:ſiẽ fecit miłr.fuit
tñ in viro q̃daʒ ſupbia:q̃dã auaritia:et
qdã laſciuia ꝑ q̃̊s pductꝰẽ ad ĩobedien
tiã.quodaʒ.n.mõ ſupbiuit dũ ſe nimis
magni pci eẽ apud deũ eſtianit.et tãti
vt ꝓpt᷑ comeſtiðoem illiꝰ cibi nõ ĩcurrẽt
Fuitatẽ alicꝰ ſuxplicij:ſᷣ defaciliↄſeqͥ
ret᷑ veniã de offenſa. fuit etiã qdà aua-
ritia dũ curioſe ſcire voluit qͥd ſibi eue
niret dũ cibũ vetitũ deguſtaret.fuitei
qdã laſciuia nõ carnalis delectatõis:ſ
cdaʒ amicabiłaffectõis q̃ freqñter fit
vt offendat de*:necotriſtet᷑ pximꝰ.hoc
aũt fecit Adã dũ comedẽ voluit ne ſu/
as delitias otriſtaret:̊ ẽ ne muliereʒ
offendẽt. VUñ ⁊ dñs ipm arguit ꝙ obe
diuit voci młien.⁊ p H̊ pductꝰ aq ĩobe
dientiã ⁊ tiſgreſſionẽ madati dei.⁊ hec
tria trahunt᷑ ex bis Augꝰ.ſup HGeñ.
ad lr̃aʒ:q adqucit magrĩ lĩa Pꝛimo
eni dic ꝙ nõ ẽ putadũ ꝙ hõ deyjcẽt niſi
beeſſiſſetĩ eo qdaʒ elatio ↄpᷣmẽda. Et

iten diẽ. voluit Alda lignũ vetitũ erpi

ri cũ nõ viqẽt mulierẽ moꝛtuã eſca illa
pcepta.Et itm.noluit e ↄtriſtare quã

credebat ſine ſolatio ↄtabeſcẽ ⁊ a ſe ali
enatã interire. Còcedẽdũẽ igr ꝙ; Adã

nõ axppetht eſſe ſic deꝰquèadmodũ młr
ſiẽ oñdũt rões ad h̊ iducte. Siautẽ
dicat alicubi appetibile ſe eè ſiẽ des: H
Põt eẽ dẽm tplici rõe.aut qꝛ dĩnuʒ ↄtẽ
pſitĩpiũ:⁊ volũtatẽ ſuã dĩne ptulit iuſ
ſiõi:⁊ ſe ſibitãq; ðᷣo ſbiecit:⁊ ex Hðᷣo eqͥ

pari velle.AQut dẽm ẽ mir ð illo ſũdta
appetyt ſiẽ deꝰeſſe:et pꝑ ſynodochẽ qð

eſt ptis attribuit᷑ toti.vñ ſancti. appe

tijt alit᷑ freqñter loquũtur ſynodoche:

⁊ attribuũt vterq;. Aut põt ̊ tertio mo

do dictũ intelligi.qᷣa ipſe cũeſſet mu/
lieri ppoſitus ipam nõ cõpeſcuit.vnde

ſibi imputat᷑ culpa mulieris.młier aũt
intelligenda ẽ appetibile eſſe ſicut de⸗
us.nõ ꝑ oĩmodã eq̃litatem: ſed p q̃n/
dqã ſblimatõeʒ ĩ dignitate ſup huůanuʒ

moduʒzʒ qꝙ cum vir nõ cõpeſcuit:ĩmo po
tius eius voluntati paruit:ſibi pecca/

tuʒ mulieris imputat᷑:⁊ voluiſſe eè ſi/
cut deꝰrefert᷑.Et ſic pʒ rñſio ad aucto
ritates q̃ pus inducte ſunt:⁊ p hãc viã
detmĩari poſſunt. ſiqͥ alie circa iſtã ma
teriã cõſiłes ĩueniant. Ad illud er-
go quod ob: ꝙ maioꝛem aſſimilatiõeʒ
ha bebat vir q́; mulier. dicẽdũ ꝙ ⁊ ſi ma
ioꝛem habẽt aſſimilatõem:habebat ta⸗
mẽ pcellentiã virtutis ⁊ cognitõis re
ſctu mulieris q duo nõ patiebant᷑ ho
mineʒ ita trahi a modica ſititudine ſiẽ
mulierẽ. Ald illud qð obꝛ ꝙ angel“
erat ſapiẽtioꝛ hoĩe.dicẽdũ ꝙ rerũẽ de
cognitõe ĩnata:non tamẽ verũ eſt ð co

gnitõne gratuita. credit᷑ eniʒ a doctoꝛi

bus ꝙ bm ho añ lapſuz habuerit Sra
tiaʒ:ſic melius oñdet᷑ infra.ð lucifero
vero creditur ꝙ gratiam gratũfacien/
tem non habuit:ſicut dtiatuʒ fuitõ.

Prei ꝓ rit᷑ ͥs eo⸗
Ertio que aae⸗
peccauerit:vtꝝ viraut młr/Et
vir Suiꝰpeccauẽit vr.Suiꝰẽ pcẽʒ vbi
maioꝛ ẽ ĩ gtitudo.ſ̊ʒ vbi maioꝛa ſũt dõa

ibi maioꝛ ẽ ĩgtitudo ĩ ꝑccãdo.ſ̊ Adaʒ

pcellebat młierè ĩ nãlibo datiſ⁊ gtuit.

wein.

g X.
Pcennse
niuseni
mocdogn
lieis te
natchin
paonto
eſtoten
mediat
glio ſi
mulien
ömule
oriaup
npto⸗
nrccanis
catüen
ſuspoſten
Por
tmes oſti
Auge.ſ
eccar
aa
ſio n
;muli
miliuse
liusen
wccanje
wecani
ſbiegn⸗
ezti
Cidign
ſpanas
Wccic⸗
ſtörir
Griſe
küßnn
Prari
nitint
cog⸗
dicen
tnz
mogi⸗
texzt
murde
gaatit
mulier
ſediter
ctoꝛe
Nauus f

D
„ Nolrn
ę*
ð
e.ẽ
ℳ 4 ee
Weenes
((((oone we
M
„
AI Zimes
epiiſ
„ Na

oe⸗
ℳ*— A N
N
4 ſ⸗
L. Rene
„ N
1* „* .
„
ê
„
ece⸗ 7 Ree
„ LLR Me
.

* Pdl. Z
emrolbſde

ofrnooc⸗

—
— £

nwochi
iurſrrworbe
tbeemomo
cöſait we

ſ„ weer
K .

)
„ mrieſcider⸗
. . 4
EEEweerſ
oeA
. 1.
“ —
7. /
0
„2
4 “
eere
4 ſ
„ 1do
õõ
batuent
.
n lucid
1 1
, , Hufe
tunzfuns
fics

72

j
reEEEA
e anm,

ergo eum peccanit magis ingtus fuit.
igit tτ. IYtez maius eſt pcẽm quãto

peccans eſt in altioꝛi gdu cõſtitutꝰ*.gra
uius enĩ peccat platꝰ q; ſubditꝰ: eodeʒ
modo gñe peccati.ſᷣ vir erat caput mu
lieris ⁊ ei ppoſitus.q̊ videt᷑ ꝙ peccaue/
rat ᷓuius. Iteʒ tanto grauioꝛ ẽ cul
pa qnto ibi maioꝛ eſt ↄtemptꝰ.ſ̊ maioꝛ
eſt ↄtemptꝰin trãſgreſſiõe mandati im
mediate ſuſceptia domĩo qᷓ; mediante
alio.ſi q̊ mandatũ ꝑ viruʒ pueneritad
mulierẽ:videt᷑ ꝙ magis ↄtempſerit vir
q; mulier. ergo . Itez tato graui⸗
oꝛ ẽ culpa qnto maioꝛ eſt ibi leſio ⁊ coꝛ
ruptio.qͥa peccatũ de ſe coꝛuptio eſt.ſ
peccatũ Ade magis fuit coꝛuptiuũ qᷓ;
peccatũ eue.qꝛ ex peccato Ade fuit to/
tius poſteritatis coꝛuptio:ſᷣm ꝙ dicit
NRo.pv. Per vniꝰinobedientiaʒꝝ pecca⸗
toꝛes ↄſtituti ſunt multi . Sʒ coñ
Aug.ſuꝑ Geñ.et maqr refert in l̃a.
Peccauerũüt impari ſexu:ſ̊ pari faſtu
H vbi eſt par faſtus ibi eſt partrãſgreſ-
ſio.ꝗ nõ videt᷑ ꝙ magis peccauerit vir
q; mulier. Iteʒz ſicut in bonis qð ſi⸗/
milius ẽ melioꝛi eſt meliꝰ:ita qð ſimi/
lius ẽ peioꝛi eſt pꝛius p ſe loquẽdo.ſed
peccatũ eue ſimiliꝰ fuit pccẽo luciferi qᷓ
peccatũ Ade ꝓpter maioꝛẽ elatõem ſu
pbie.g̊ maius fuit peccatũ eue q́; Ade.
JIteʒ tato grauioꝛ ẽ culpa q̃nto ma
ioꝛi digna eſt pena.ſed mulier mag fu
it punita q; vir:ſicut patʒ Geñ. iij.et a
deo qui iuſte punit.gꝗ amplius ꝑecca/
nit q; vir. Iteʒz grauiꝰpeccat qui pec
cat in ſe ⁊ in alteꝝ q; qui pꝑeccatĩ ſe tan

tũ.ſ̊ mulier peccauit in ſe ⁊ in viꝝn duʒ

ptraxit eũ ad ꝑccatũ.virautem pꝑecca⸗

uit in ſe tantũ de peccato actuali loqñũ

do.q̊ graui peccauit mir q́; vir.
dicendũ ꝙ ſicut pdictũ fuit ſup:pecca-
tuʒ põt dici grauiꝰ alteꝝn altero tribus

modis.videlʒ ingratitudine:libidine:

⁊ ex ↄſequẽti coꝛuptõe.S i igit᷑ loqua
mur de maioꝛi grauitate qᷓntuʒ ad in⸗
gra titudineʒ: grauius peccauit vir q;
mulier: ꝓ eo ꝙ habundãtioꝛa dona ſu⸗

ſcepit.⁊ ideo cũ beneficioꝝ oblitꝰ bene-

factoꝛẽ ſuũ cõtemſit ⁊ offendit mag in

gratus fuit:⁊ in ſui ingtitudine maio⸗/

ri culpabilioꝛ extitit. Siautẽ loqua

mur de maioꝛitate qntuʒ ad libidineʒ:
ſic amplius ꝑeccauit mulier q; rir: pꝛo
eo ꝙ magis ĩpꝛoba volũtate peccauit

dDum cõcupiuit deo aſſimilari: ⁊ arden

tius appetijt dum credidit h̊ ſe optinẽ
poſſe qð diabolꝰ ei ſuggeſſit.et iõ ꝓpt᷑

voluntatẽ magis impꝛobã mulier ꝑec⸗

cauit ex maioꝛi libidine:⁊ q̃ntũ ad hoc
culpabilioꝛ viro fuit. Si auteʒ loq̃⸗
mur de maioꝛitate culpe qntuʒ ad coꝛ⸗
ruptoem còſequentẽ:diſtinguẽduʒ eſt
qͥa põt dici coꝛũpere duptłr.aut permo

dũ cauſe:aut p moduʒ occaſionis.Si

p moduʒz cauſe: ſic q a pꝑeccatũ viri fuit
cauſa trãſfuſionis peccati in poſteros:

⁊ ita coꝛupit ſe ⁊ alios:maioꝛ cõſecuta

eſt ex peccato viri coꝛuptio.⁊ qᷓntuz ad
hoc culpa viri dicit᷑ fuiſſe grauioꝛ. Si
vero pꝑ modũ occaſionis:ſic qͥa pecca/
tuʒ mulieris fuit occaſio pꝑeccati viri:⁊
ita p cõſequẽs omniũ alioꝝ.hoc modo
mulier põt dici ceteros conupiſſe.non
ſolũ poſteros:ſed etiã viꝝ ſuũ.vñ non
ſoluũ peccauit in ſe:ſed etiã in ꝓximũ.et
qᷓntũ ad ̊ dici põt in muliere grauius
fuiſſe pꝑccatũ. Per hanc diſtinctõem
reſponderi põtad ratoòes que ad vtrãq;
parteʒ adducunt᷑:ꝓ eo ꝙ diuerſa mè⸗
bꝛa huiꝰdiſtinctõnis ꝓcedũt. Aliter
poſſet dici ⁊ q̃ſi in ideʒ redit: ꝙ peccatũ
põt dici grauiꝰaltero:aut penſatis cõ⸗
ditõibus ex pte peccãtis:aut penſat cõ⸗
ditõibus ex pte peccati. Si igit᷑ pꝑnſe⸗
mus cõditõnes ex pte ꝑeccãtis:graui
peccaſſe dicit᷑ vir q́; mulier: tum ꝓpter
donoꝛuʒ pexcellentiaʒ.tum etiã ꝓpter
ſtatus pſidentiaʒ:qͥa mulieri quodam
modo platus erat. Siautem pꝑenſan⸗

tur codqitõnes ex parte peccati: graui⸗

us peccauit mulier q; vir.tuʒ ꝓpter im
pietateʒ in deũ.tum ꝓpꝑter iniquitateʒ
in ꝓximuʒz. deum eni ſua ambitõe ex-

honoꝛauit:et ꝓximuʒ ſuggeſtione ſua

deiecit.ſᷣm hoc ꝓcedunt ratõnes:ſimi⸗
liter ad oꝑpoſitas ptes. Quod au⸗
tem dicit Auguſtin ꝙ pari faſtu pec-

cauerunt hoc intelligitur non quatum

ad interioꝛem affectõnem: ſed q̃ntum

ad exterioꝛem mãdatitranſgreſſioneʒ.

ad qð oterq; eon eq̊liter obligabat᷑.vł
par faſtus dicit᷑ nõ p oẽĩmodam eqlita-
tem:ſed p q̊ndam cõfoꝛmitatẽ.⁊ ſic ex
dictis colligit᷑ ꝙ peccatuʒ Eue aliquo
modo excedebat peccatuʒ Ade: ⁊ ali⸗-
quo modo ecõuerſo.Si auteʒ aliquis
querat qð eoꝝ magis excedebataliud

ad h̊ dicendũ eſt ꝙ cum peccatuʒ Eue

cexcedit peccatuʒ Ade in cõditõibꝛque
reſpiciũt peccatũ eèntialiter: vtpote in
maioꝛi impꝛobitate libidinis:in q̊ ꝙ; ⁊
maius ⁊ maꝗ habuit peccatũ Eue ma
gis exceſſit:⁊ grauis*fuit ſimptr loquẽ
do. ⁊ huiꝰſignuʒ eſt. qa magis punita
fuit.⁊ ſi ad infernũ deſcẽdiſſet maioꝛẽ
penam habuiſſet. Nec obſtãt rõnes ad
oꝑpoſitũ adducte. qͥa ſumũtura aditõ
nibus peccãtis que nõ faciũt peccatuʒ
Suius ſimpłr:ſ quodamodo.

BVOnſequenter

querit᷑ de pccato pᷣmoꝝ parè-/
tum in relatõe ad ignoꝛãtiam ex parte
intellectꝰ. Et circa ̊ querütur tria.
Nꝛimo querit᷑ vtꝝ ꝑeccatũ pᷣmoꝝ pen
tuʒ:fuit ex ignoꝛatia?! Scðdo vtruʒ ex
ignoꝛãtia aliquo mõ ſitculpa?: Ter⸗/
tio querit᷑ vtꝝ ſit culꝑe excuſatoꝛia:
ic ꝓcedit:et oſtendit᷑ ꝙ pecca/
tuʒ pᷣmoꝝ pentũ fuit ex ignoꝛantia:ad
minꝰpeccatuʒ mulieris. eñn.iij. Ser⸗/
pens ſeduxit me &.ſ vbiẽ ſeductio ibi
eſt ſciẽtie pᷣuatio. vbi autẽ hoc eſt ibi ẽ
ignoꝛãtia.q̊ c. Iteʒz qͥ dubitat ð ali
quo de quo debʒ eſſe certus potiꝰdici/
tur illud ignoꝛare q; ſcire.ſᷣ̊ młr de ver
bo dñi debuit eẽ certa qð dixerat.qua
cũq; die come.moꝛ.mo.⁊ de ̊ dubita/
uit cũ dixit.ne foꝛte moꝛiamur.ergo ex
ignoꝛatia pccaſſe videf. Itez è cre⸗
dit moꝛtale peccatũ eſſe veniale: igno/

rat reritatè diuini iuris.ſ̊ Adaʒ credi
dit pꝑeccatũ illud eẽ veniale:ſiẽ diẽ Au
guſ.⁊ magradducit ĩ lr̃a. Arbitratus
eſt illuqꝗ eè reniale vt moꝛtale delici.
Svidet᷑ ꝙ tam vir q; mulier pccauerit

2

ex ignoꝛatia. Item ome peccatũůaut

„

eſtex ignoꝛantia:aut eſtex infirmitate:

ant eſt ex malitia. ſed peccatuʒ pmoꝛũ
parentũ non fuit ex malitia.qͥa tunc eſ
ſet peccatũ in ſpiritũ ſanctũ.nec ex in/

firmitate.qͥa nullaʒ habebat ꝓnitatem
ad peccandũ.ergo fuit ex ignoꝛatia.

Item ſi Adaʒ ⁊ Eua credidiſſent de⸗/

um taʒ grauiter offendere:⁊ tantas pe
nalitates incurrẽ:cum nullaʒ haberèt

ad peccatuʒ ꝓnitatem:nullo modo vi

deturꝙ culpaʒ cõmiſiſſent.ſi ergo cul
pam cõmiſerunt: videt᷑ ꝙ hoc ignoꝛa/
uerunt:⁊ ita ex ignoꝛantia pꝑccauerũt.
Sed cõtra.ſi pccauerũt ex ignoꝛ⸗

tia:aut illa ignoꝛatia fuit pena:aut cul
pa. ergo culpa fuit in eis ante pꝛimaʒ

culpam qð eſt impoſſibile:cuʒ implicẽ

tur hic duo oppoſita.ſi pena.ergo pe⸗/
na fuit ante culpam. Itez ſi fuit ibi

ignoꝛatia:aut ergo iuris:aut facti.non
facti. qͥa bene ſciebat ſe de ligno vetito
comedere nõ debere.nõ iuris.qͥa bene

ſciebãt ſe debere deo obedire: et cõtra

eius impiuʒ nullo modo facere. nulla
ergo videt᷑ in eis ignoꝛantia fuiſſe.
Item ſi fuit ibi ignoꝛãtia:aut ergo vo
luntaria:aut ĩuoluntaria. Si volũta/

ria. ergo videt᷑ꝙ iam voluntas eoꝛum
in axppetendo ignoꝛãtiaʒ eſſet ĩoꝛdina/

ta. Si iuolutatia. ergo videt᷑q; nullo
modo debuit eis imputari culpa.ſier⸗

go eſt imputata:non videt᷑ ꝙ fuiſſet ex

aliqua ignoꝛãtia. Itẽ ſi fuit ex igno

rãtia:aut ergo ĩnata:aut cõtracta:aut
inflicta:aut ꝓcurata.ñ ex ꝓcurata nec
coõtracta nec inflicta. ergo fuit ex igno

rantia ĩnata.ſed nõ decebat deuʒ face
re naturaʒ huanam cuʒ ꝓnitate ⁊ im-/
potentia.ergo pari ratòne non debuit
eam facere cum cecitate et ignoꝛantia
ſi ergo ex ignoꝛantia peccauerũt:videt᷑
ꝙ hoc poſſit imputari deo. Item ſi
aliquo modo dicit᷑ ex ignoꝛantia pec/
caſſe mulier: hoc eſt quiaa ſerpente ſe⸗

duucta fuit.ſed vir non fuit ſeductus:ſi/

cut dicit Apoꝰ.ergo ex ignoꝛantia pec

catuʒ eius non pꝛoceſſit. ſi ergo radix

vccati in viro ⁊ muliere non fuit alte/

nm ⁊ altera: videtur etiaʒ ꝙ nec mulier
peccauerit ex ignoꝛatig. WÆ dicédũ
ꝙ pcẽm eẽ ex ignoꝛãtia põt dici dupłt

fielzp
crigno⸗
eringut
natöem
natura:
ca
ötdicd
adiul
autee
ſiope
Hiter⸗
gocᷣ
ca tecc
Vitar;
mecni
pt fniſt
ttaeui
gnenzn
tinmul
uitytr
ſaggerd
nineind
tmrign
Nnen
Geſie
thsen
preyg
ti in
liten
mi⸗
toeng
1Gciclg
e Pon
tumine
ſcentiüen
mneige
pöfa
ese
diſcun
autep
niſiorf
rantia
inſtin
ignoꝛ⸗
Apciti
lia nec
wpq
lön⸗
fuit .
öfi

A, „ 3
. X
— ”
6 . eſ
“
MA ſoen!
„**

ew,
((

CNS
.* o.

.

N
Wdnree

5 4 17
kkene
7 K e⸗
H
RENENNe
h
meemnlbn
. We
wiſi 4
eneſtee⸗
LZNeECN
2 NR
egeiennen
in
„
nenr ertnen
nerirert-n.
Tener Chor
„ „
mepn
—R— H „
. 4 „„
ſ„*
biccnzinplic
en eredte
pend. ecode⸗
n. ., 5 .:
“ͦèù1
Pezlifonſi
.
roneſgeſ. on
4 SAMacd.do

4
en
Rr a
. (K Wnowc.
„ „* 4
4

„ erehe
. N
„

„ .
6 giwi
1 OR

mmaH ,
NWStOANN
1. * n
õ
AKANN

8
wereiytul⸗
ℳG
mialga ſen⸗
eig fulictel
eſfunel i⸗
mNaC
Caofuutrin
eckbatdehi
ſ
PrtN
tönenondecn
ℳℳ
* . eite
. m
W
TiRONRNN,
N
GnddNX,
4 ſw
1.
. ,4

videlʒ ppꝛie: ꝓut diſtinguit᷑ ccatum
ex ignoꝛãtia coñ pcẽm ex infirmitate ⁊
ex induſtria.⁊ q̊ͥ mõ ignoꝛatia dicit pꝛi
natõem ſcientie q̃ nõ compꝑetit homiĩ ex

natura:ſ merito pᷣme culpꝑe fuit cõtra-

cta.⁊ ̊ modo peccatũ pᷣmoꝝ pentũ nõ
Ke dici ex ignoꝛãtia: nec cõtinet᷑ ſub il
a diuiſione qua dicit᷑ ꝙ ome peccatuʒ
autẽ ex ignoꝛatia:aut c. illa enĩ diui/
ſio pcci eſt ſm ſtatũ nãe lapſe.Cõmu⸗
niter aũt dr̃ ꝑccatũ eſſe ex ignoꝛantia
qð cõmittit᷑ aliq̃ neſciẽtia exiſtente cir-
ca peccantẽ rõne cuiꝰnec cõſiderat gra
uitateʒ culꝑ:nec grauitatẽ pene. et ſic
pteccatũ pᷣmoꝝ pentũ ex ignoꝛãtia dici
Põt fuiſſe.qa tam in viro q; in muliẽ fu
it quedẽ neſciẽtia que nõ fuit pena:ſed

quedaʒ natalis impfectio magis rep⸗

ta in muliere q; i viro. mulier enĩ igno
rauit vtrũ ſerpens ſibi veꝝ vel falſum
ſuggerẽt.ignoꝛauit etiã ſeueritateʒ di
uine inſticie.vir autè alteruʒ hoꝝ dici⸗/
tur ignoꝛaſſe.videlʒ diuĩe iuſticie ſeue

ritatem:in H̊ ꝙ eſtimauit de illa tranſ/

greſſione cito veniaʒ ĩuenire.inexper-
tus eniʒ erat ſeueritatẽ diuine iuſticie
vterq; tamẽ cognoſcere potuit ꝑ ſcien/
tia ʒ quã ha bebat ſe malefacere. Et ſic
large accipiẽdo ignoꝛantiã dici poteſt
peccatũ pᷣmoꝝ pentũ fuiſſe ex ignoꝛan
tia.⁊ magiſ pcẽ̃m Eue q; ꝑccatũ Ade
⁊ H cõcludũt rõnes ad pᷣmã ptem indu
cte. Pꝛopꝛie vero accipiẽdo ignoꝛan⸗/
tiam ᷣm ꝙ dicit penà:⁊ H̊ put dicit ne/
ſcientiã eins rei quã homo debẽt ſcire
ſm exigentiã. ſic ꝑeccatüũ pᷣmoꝝ paren
tuʒ nõ fuit ex ignoꝛãtia:ſicut oſtendũt
rõnes adducte ad ptem riaʒ.⁊ H̊ patʒ
diſcurrẽdo p ſingulas. Qð.n.obᷣꝛ
aut ẽ ꝑena aut culpa.dici põtꝙ iſta di⸗
niſio nõ eſt ſufficiẽs niſi accipiat᷑ igno

rantia ꝓpꝛie.nam nõ ſoluʒ homo pᷣmo

inſtitutus ſᷣ etia angelꝰ beatus aliqua
ignoꝛat:cũ multa ĩnoteſct pncipibuſ
⁊ ptãtibus p eccleſiã.vñ talis ignoꝛan
tia nec culpa nec pena eſt.qᷣa ẽ reſpectu
hoꝝ q non debet ſcire qᷓntũ eſt de pᷣma
ↄditõne nãe. Ad illu qð ob ꝙ aut
fuit ignoꝛãtia iuris aut facti.dicenduʒ
ꝙ nõ fuit ibi ꝓpꝛie loqñdo ignoꝛãtia iu

ris qntũ ad pncipale:ᷣ q̃ntuʒ ad aliqͥd
annexũ:vtpote qᷓntuʒ ad ſeueritatẽ iu
dicis.ſimłr non fuit ibi ignoꝛãtia facti
q̃ntũ ad pᷣncipale.quia bene ſciebat ſe
guſtare lignuʒ vetitũ.fuit tamẽ in mu
liere quedam ignoꝛantia qᷓntum ad il
lud qð credebat aſſequi ꝑ illud:videlʒ
aſſimilatõem ad deũ.⁊ ita nõ fuit igno
rantia pꝓpꝛie dicta ſ̊ cõmuniter. Ad
illud quod obijcit᷑ ꝙ ignoꝛãtia aut erat
voluntaria aut iuoluntaria.dicenduʒ
ꝙ iſta non eſt diuiſio pꝑ ĩmediata:ſi lar
ge accipiat᷑ ignoꝛantia.aliquis enĩ eſt
qui cogitat de eo qð ignoꝛat.⁊ tũc nec
circa illud affici᷑ voluntarie: nec ĩuo/
lũtarie:⁊ ſic eratde illa ignoꝛatia Eue
Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ aut erat in⸗
nata aut cõtracta c&. dicendum ꝓꝙ illa

ignoꝛãtia dicebat qᷓndam ſciẽtie incõ/

pletõem ⁊ impfectòem quce inerat ani⸗
mabus pᷣmoꝛuʒ parentu ex defectu p⸗
pꝛie nature:per hoc ꝙ anime eoꝛuʒ non
erant in oĩmoda lucis plenitudine.in
taliauteʒ ſtatu decuit ſic hominẽ fieri
quia ſiẽ infra patebit pᷣus debuit eẽ vi
atoꝛ qᷓ; comphenſoꝛ.nec tñ ex illa igno
rantia dicit᷑ homo fuiſſe in tenebꝛis vł
in cecitate.qͥa ſufficiens lumè habebat
ad incedenduʒ pꝑ viam iuſticie.et ideo
non eſt ſimile de ꝓnitate.ꝓnitas eniʒ

non ſolũmodo dicit im ꝑfectiõem: ſed

etiaʒ qᷓndam nature curuatõem: ac per
hoc deoꝛdinatõem. Ad illud qð vl-
timo obijcit᷑ ꝙ vir nõ peccauit ex igno/
rantia qͥa non fuit ſeductꝰ.dicendũ q;
non ſolimodo mulier ignoraſſe dici-
tur ꝓpter ſeductõem: ſed etiã q; igno⸗/
rauit pene ſubſequẽtis acerbitatẽ.⁊ li-
cet in Adaʒ non fuit ignoꝛãtia illiꝰ ſe/

ductõnis: fuittamè ignoꝛantia ꝑ inex

periẽtiaʒ diuine vltõnis.⁊ ideo aliqua

ignoꝛatia ſiue neſciẽtia fuit in Adam:

licet minoꝛ q; in Eua. Nec valet illud
qð obijcit de radice.qͥa ignoꝛãtia non
Põt ibi eẽ tanq; ex vna radice:ſᷣ qa quo
dãmodo talis neſciẽtia occaſionẽ pꝛe
buit aq peccandũ.

NIEcundo queri

tur gratia huiꝰ vtruũ ignoꝛatia

in aliquo homine poſſit eſſe culpa! Et
ꝙ ſic videtur.i. Con.xiiij. IJgnoꝛans
ignoꝛabit᷑.̊ nullus ignoꝛat᷑a deo niſi

ꝓpt culpã.q̊ c. Itẽ ſup iltq ps. No

luit intelligẽ c. lo. Aug. IJgnoꝛã⸗
tia in his qͥ intelligẽ nolũt eſt pcẽm.

Itez roͤne videt. cognoſeẽ credẽda et
opanda è actus virtutis.ſ.fidei⁊ pꝛu/

dẽtie. hec ignoꝛare ẽ virtutibo pᷣuari.

ſ puatões virtutũ ſunt vitia ⁊ pccata.

Paliaua ignoꝛãtia ẽ culpa. Itez nõ
acere ea que hõ tenet᷑ facere è peccatũ:
ſimir nõ dicẽ:ſimirr non amare ea q hõ
tenet᷑ amare eſt pcẽm.j ſiłr neſcire qð
tenet᷑ ſcire eſt pcẽ̃m.ſed multi ſunt qui
ignoꝛãt ea que tenẽt᷑ ſcire:vtpote ea ſi9/
ne quib ſaluari nõ poſſunt.ꝗ in talibꝰ
ignoꝛatia ẽ culpa. Itẽ erroꝛẽ pcẽm.
autsg rõne eius qð ponit: aut rõe eius
qð pꝛiuat.nõ rõe cius qð ponit.qꝛ pec-/
catuʒ pᷣuatio ẽ nõ poſitio.ſi rõne eiꝰ qð
puat:p erroꝛ pᷣuat ſciam:⁊ pᷣuatio ſciẽ-/

tie eſt ignoꝛatia.ꝗ̊ ignoꝛãtia eſt culpa.

Loñ Aug.in Ench.diẽ ꝙ inflicta
eſt nobis ignoꝛãtia reꝝ agendaꝝ ⁊ cõ/

cupiſcètia noxiarũ.ſ̊ nullũ peccatũeſt

in nobis inflictũ.ꝗ ignoꝛtia nõ ẽ pccʒ.
Ytem rõne videt᷑.in omi enĩ pccoẽ
auerſio a bono incòmutabili ⁊ ↄuerſio

ad cõmutabile.ſᷣ̊ ignoꝛãtia nulla ẽ ad

bonũ ↄmutabile couerſio.ꝗᷓ ignoꝛãtia
nõ eſt culpa. Iteʒ nulluũ peccatũ re/
manet poſt penitentiã.ſ̊ ig noꝛantia re
manet in homie pꝰpniam ⁊ ↄtritõem.
gignoꝛãtia nõ eſt culpa. Situ dicas
ꝙ remanet actu ſ traſit reatu.̊ tũc vi⸗/
det᷑ ꝙ ignoꝛãtia nõ eſſet culpa actuał ſ
oꝛiginalis.ſᷣ nõẽ oꝛiginalis.qꝛ manet
pꝰbaptiſmũ:⁊ h̊ melius patebit infra.
nec actualiſ.ꝗ̊ non cuſpa. Iteʒ oẽ
pccatũ è in affectu:cum ome peccatuʒ
ſit voluũtariũ.ſᷣ ignoꝛatia eſt in intelle/
ctu.g ignoꝛãtia nõ eſt pccatũ. Iteʒ
ſi ignoꝛãtia eſt pccatuzʒ:g ignoꝛare eſt
teccare.ꝑ de viro ignoꝛãte veꝝ eſt dice
re ꝙ in omi inſtãti ignoꝛat. in omi in-
ſtanti peccat. ̊ tot ſunt in ea peccata aͤt
ſunt inſtatia. ꝙ ſi h eſt falſuʒ ⁊ impoſſi/
bile: reſtat ignoꝛantiaʒ peccatũ nõ eſſe.
NW? ad pdictoꝝ intelligentiã eſt no

tandũ ꝙcum pnatõescognoſcant᷑ per
habitus cognitio ignoꝛatie pendet ex
cognitõe ſciẽtie.attẽdendũ aũtꝙ q̃dã
eſt cognitio aliquoꝛũ q nec eſt nccaria
ad virtutẽ:nec eſt nccaria ad ſalutẽè:ſiẽ
eſt artiũ mechanicaꝝ ⁊ liberaliũ.⁊ taliſ
cognitio nec ẽ virtus:nec de eẽ virtu-
tis.⁊ illa ignoꝛãtia queẽ huiꝰcognitio
nis pᷣuatio culpa nõ eſt: ſiue ſit ignoꝛã
tia negatõis ſiue diſpoſitõ is: ſiue etiã
ſit volũtaria:ſiue nõ.A lia eſt cognitio
credibiliũ et opabiliũ que ad ſalutè ne
ceſſaria eſt in adulto.⁊ hec ẽ cognitio fi
dei ⁊ puidentie.⁊ ad hac cognitõeʒ ha

bendaʒ tenemur. qͥa ſine hac nullꝰ põt

recte viuere. Huiꝰautẽ cognitiõis pꝛi/
uatio põt dupłr in nobis eſſe.Aut ma
nente tentõne: tũc eſt ibi culpa.qꝛ cum
qͥs tenet᷑ ad aliquid et illud nõ implet:
ex Hipo culpat᷑et dignus eſt pena. Si
aũt ſit in nobis pᷣuatio nõ manẽte ten⸗/
tõe:vtpote cũ non põt ſcire ⁊ impotẽtia
excuſat ab obligatõe. ſic pᷣuatio hꝰco⸗/
gnitiõis culpa nõ eſt: ſicut in furioſis.
7 ſm hoc ignoꝛàtia que dicit pᷣuatõem
cognitõnis ad ſalutem neceſſarie vno
modo peccatuʒ eſt:alio vero modo mi

nime. Aliter põt dici⁊ q̃ſiin ideʒ re

dit ꝙ puatio cognis ad ſalutẽ nccarie
duplicit põteſſe.Aut ita ꝙ ĩ nobis ſed
nona nobis.et hoc modo culpa nõ eſt
ſed magis pena.⁊ cuʒ nõ ſimꝰeius pᷣn⸗
cipiuʒ in ipa nec meremur: nec deme⸗
remur:Aut ita ꝙ eſt in nobis ⁊ a nob:
et ſic culpa eſt. Hoc autẽ põt eſſe tripli
citer. Qel cum in via veritatis exiſten
tis volũtarie ab ea recedimꝰ:⁊ in erro/
ris foueam nos pcipitam. et hec pᷣua/
tio poteſt dici ignoꝛantia erronea que
eſt in hereticis. Nel cum ad viam ve/
ritatis valentes ptingere cupimus in
tenebꝛis amblłare. ⁊ h poteſt dici igno
rantia affectata. Aut quia ex quadaʒ
pigritia ⁊ negligentia: non curam ve

ritatem addiſcere.⁊ hec dicit᷑ ignoꝛan/

tia craſſa ⁊ ſupina.⁊ quelibet iſtarũ eſt
culpa:licet pꝛima maioꝛ q; ſecunda:et
ſecuga q; tertia. Et ſic cõcedende ſunt
rões oñdẽtes ꝙ ignoꝛãtia aliqͥ mõ pot
eẽ culpa. Ad illud ̊ qð obꝛ inõriuʒ

gigwon
ſobistn
gutthr
nakcirc⸗
eſeculp
busila
galen
easie
ſione.
nt.ſn
ouigin
Gini
gügr
ſpan⸗
hohyn⸗
oone⸗
ſumman
nnuverp
ſncisc⸗
licnnſant
Gjempr
änuzac
träͤſirnon
penitet.
dorenna
hereacn
toͤeman
paeſtach
obein
gilaigre⸗
Uisagon⸗
Aectiseni
Wrumnde
Geräpdir
Uuſckä
N
Gignor⸗
Nlsöt
ſiincſ;
Pmpra
ſoploo⸗
Kccatgiſt
noſentas
dicglign
.

“
ien

3
29
„

4
den
gees
1 2
5
44*
enen:
ner 0 N
AN
neen. 1,
Nee:
AMeſe
ð . .⸗
4 ⸗
.
18 eNee⸗
b.iK Kamc,
10ee e
We
NR A Ncg⸗
d. ſineſzeten⸗
WRn N
6 „ℛ* *
Dieſ

.„ .

.
„ „ 17 Ae
an

tconius gi⸗
dseſe Aurna
bicalda ncum

1
.
AAbeaeengeten

WOWO Wle

beſeſſſee ſne
Menemle.

„ .
oe ennene
R (dadN
,0. ð
e Nmmam
4 .
* et
Vce dAdNR

„
ℳ 0*
ELEE3E/

1 11
. „
oritd
0ONCWR;
. .
uriwurs i
wurwef
6 n⸗
6
nur becdene⸗
. „
. – 4
grigetten
4 WMMS UR ſen
g. . ⸗
o * .
, tedng⸗
N
erNde
ae

oſ⸗
79 NeI .
„e LLMWDPZ
Mee
„ 4
. „ℳ
9„ 0

ℳ %
V
144
44*
7
4

ꝙ ignoꝛãtia eſt nob inflicta.dð ꝙ put

nobis inflicta eſt pena eſt ⁊ non culpa:
ꝓut tñ volũtas nr̃a aliquo mõ deoꝛdi
nat᷑ circa illaʒ:ſicut pus dẽm ẽ incipit
eſſe culpa: ſic paſſiões ſanctis martiri
bus illate pene erãt ↄſiderate bᷣm ſe:cõ
pate t ad voluntatẽ ſanctoꝝ libenter
eas pferentes ꝓ amoꝛe xpi erãt eis me
ritoꝛie. AUtuꝝ aũt aliquo mõ ſit culpa p

ut.ſ.ↄtracta c:videbit᷑ infra cůaget᷑ de

oꝛiginali pcco. Ad illud qð obijcit
ꝙ in ignoꝛãtia non eſt cõuerſio.dicen-/
qũ ꝙ ven ẽ put eſt pura pᷣuatio. put tñ
ipam ↄcomitat᷑ aliquo mõ nr̃a affectõ
nõ hʒ veritateʒ. ⁊ H̊ mõ dicit᷑ eſſe culpa
nõ pᷣmo. Ad illud qð obꝛꝙ ignoꝛã⸗
tia remanet p penitentiã.dicendũ ꝙ; ñ
remanet put hʒ rõem culꝑ.ſ.rõ ne vo/
lnntatis cõcomitàtis vel quodãmodo
eã cauſano.ſ̊ ſi remanet h eſt inq̃ntuʒ
hʒ rõem pꝑene ex oꝛiginali cõtracte.iðᷣo
qᷓntuʒ ad pmũ in quo hʒ rõem actuał
ttã ſit nõ ſolũ actu:łᷣ etiã reatu:cũ quis
penitet.qᷓntũ vero ad ſcõᷣm quodmo⸗
do remanet.⁊ ita vidr̃ ignoꝛàtia rema
nere actu.⁊ in h̊ hʒ q̊ndaʒ appꝛoxima⸗/
tõem ad pcẽm oꝛigĩale:bm id tm ꝙ cul
pa eſt actuale pcẽm ẽ. Adillud qð
obꝛ ꝙ ignoꝛãtia ẽ in intellectu.dicẽdũ
ꝙ illa ignoꝛãtia q̃ oꝑponit᷑ cognitõi vir
tutis ad quẽ tenemur nõ tm reſpicit in
tellectũ ſ̊ etiã affectũ:ſiẽ ⁊ virtꝰſibi op9/
poſita.vnde nõ tm dicit ſciẽtie carẽtiaʒ
hſ etiã volütatis incuriã et negligentiã
ad ſciẽtiã pcipiendam. Ad illud qð
obᷣꝛ ꝙ in quollʒ inſtati ignoꝛat.dicẽdũ

ꝙ ignoꝛare ñ dicit eſſe culpa:niſi eate
nus q̃ quis tenet᷑ ſcire qð ignoꝛat.⁊ iõ

ſi in qlʒ inſtãti ignoꝛat:⁊ in qͥlʒ teneat᷑.
qꝛ tñ pꝛeceptũ affirmatiuũ nõ obligat
ſp ꝓ loco ⁊ tpe.ignoꝛãs ignoꝛãdo non
peccat:niſi ĩ illo inſtãti ⁊ tpe in q tenet᷑
noſſe vł addiſcẽ qð ignoꝛat.iõ qᷓ;uis ſꝑ
dicat᷑ ignoꝛare:mõ tñ ſꝑ dr̃ ꝑeccare.

Eñnio queritur

yvtn ignoꝛãtia ſit culpe excuſa/
toꝛia?:Et ꝙ ſic vidr̃.i. Chim.ij.iſeri

eoꝛdiã ↄſecutſuʒ: qa ignoꝛãs hoc feci.
ſi Signoꝛatia fuit rò q̃re pueitad miaz

videt ignoꝛãtia excuſabilè feceritei

culpãa. Itẽ ſciẽtia ag guat culpã: ſic
dẽ Luc.x. S eruſciẽs vo.do.ſ.⁊c.g p
oxpoſitũ ignoꝛtia alleuiat.ꝗ excuſat.
Item o pcẽm è volũtariù.ꝗ qð di⸗
minuit de rõe volũtarij diminuit ðᷣ rõe
pcci.̊ ignoꝛatia diminuit de rõe volũ
tarij.qa volũtariũ eſt vt dicit phᷣus cu
ius pᷣncipiũ eſt in ipo cognoſcète ſin⸗
gularia.ꝗ̊ c. Item ſiẽ ad reſiſtẽdũ
pcco requirit᷑ foꝛtitudo:ſic etiã requiri
tur cognitio.ſᷣ defect foꝛtitudis vtpo/
te infirmitas excuſat culpã.̊ ſimłr vi⸗
det᷑ et defectus cognitõis.ſ.ignoꝛãtia.
Iſtẽ qð ĩ ſua plenitudiĩie oĩno tollit

culpã citra plenitudinẽ aliquo mõ di/

minuit. ſᷣ̊ cuʒ aliquis ſimpłreſt igna/
rus:ſicut puulus et furioſus:nihil qð
faciat imputat᷑ ei in ꝑeccatũ:ſicut dicit
Berñ.⁊ alij doctoꝛes.ergo vidr̃ ꝙ oĩs
ignoꝛãtia peccato ppetrato aliquo mõ
pbeat excuſatõnis pr̃ociniuũ. otra

Iſido.in li.de eccle.inſtitutõe. Nullꝰ

ĩ culpa maioꝛ ẽ q; qui denʒ neſcit.ꝗ vi⸗

det᷑ ꝙ ignoꝛãtia nõ excuſet: ̊ aggnat.

Itẽ ſupꝑ iliq Ro.ij. An ignoꝛas ⁊&t
Ambꝛoꝰ.glõ. Grauiſſime pꝑeccaſ quia
ignoꝛas. videt᷑ ignoꝛatia grauare cul

pam. IYtẽ ignoꝛãtia de ſe maluʒ c.

malũ additũ malo facit maiꝰmaluʒ.g
videt᷑ ꝙ ignoꝛãtia pcẽm augeat nõ ex⸗/
cuſet. Itẽ ſcĩa nec auget nec minu
it meritũ:p̊ ſola gr̃a ⁊ caritas.ꝗᷓ pi rõe

nec ignoꝛãtia auget:nec diminuit de/

meriũ.ꝗ nõ excuſat pccẽm. Itez eſto
ꝙ vnus ſciens peccet ex aliquàta libi⸗

dine:et alter ignoꝛans ex tanta libidi⸗
ne. ſi equalis eſt ibi libido: ergo equa/
lis debet eſſe punitio.ergo videt᷑ ꝙ e⸗
qualis ſit vtrobiq; excuſatio vel accu/

ſatio.ergo nõ magis excuſat vel accu
ſat ignoꝛantia qᷓ; ſcientia. Eſt igit᷑

qſtio ppter quid magis excuſat igno/

rantia q; ſcientia:⁊ cum tam ignoꝛan⸗/
tia q; infirmitas excuſet: S imiliterẽ
qſtio que iſtaꝝ magis excuſet?: Rurſꝰ
cum ſint multe differentie ignoꝛantie
cum hoc querit᷑ que earum excuſent:et

que non:⁊ que magis:⁊ que minus?
Weꝛad pdictoꝝ intelłnci ẽ nonquʒ

ꝙ omnis ignoꝛãtia aliquo modo excu
ſat ꝑccatũ.⁊ rõ huiꝰeſt.qꝛ minuit ð ra-
tõe vo lũtarij.minuit etiã de rõne ↄtem
ptus. ceteris enĩ paribo mag ↄtemnit
qui peccat ex ĩduſtria q; qͥ ignoꝛant pec
cat.Et iteꝝ:cũ noluntariũ includitĩ ſe
cognitõem:qð puat cognitoneʒ bᷣuat
de rõne volũtarij. Quia ꝗ̊ peccatù mẽ⸗

2 .

ſurat᷑ ſᷣm qntitatẽ libidinis ⁊ ↄtemptꝰ
⁊ ignoꝛãtia diminuit de rõne hoꝝꝑ gña
liter ven eſt c omis ignoꝛãtia inntuʒ

huiõi excuſat peccatù.⁊ ſi tãta ſit ꝙ pꝛi
uet oĩno rõem volũtarij ⁊ rõem ↄtem⸗
ptus excuſata toto. ſi vero nõ oĩno pꝛi
uet:excuſeta tanto.Cõcedẽde ſuntigi
tur rõnes ondentes ꝙ ignoꝛatia excu⸗
ſat peccatũ. Ad illud ̊ qð obꝛ inõri⸗
um de Iſido. grauiſſime peccat qͥ deũ
neſcit.dicendũ ꝙ IOſido. ibiↄpat pec⸗
catũ infidelitatis ad alia pccatoꝝ ge/
nera. ⁊ ipm in ſe valde graue eſt.qꝛ nõ
eſt ſine magna aĩe deoꝛdinatõe. nihi/
lominꝰ tñ cuʒ quis ignoꝛas aliqͥd facit
? in incredulitate:ſiẽ dicit Apoꝰ. de ſe
minꝰgrauiter peccat qᷓ; ille qui facit ex
certa ſciẽtia. Ad ilł A mbꝛo.qð di⸗
cit ꝙ grauiſſime ꝑeccat qͥ ignoꝛat.dicèᷣ
duʒ ꝙ hoc dr non rõne maioꝛis culpe:ſᷣ
rõe infirmitatis magis piculoſe.qꝛ cũ
nõ ha beat ſcientiã ðᷣ moꝛbo ſiue culpa
n querit medicinã.⁊ ita ſemp remanet
moꝛbo.et h ẽ qð dicit Aug. in li.ↄfeſ.
Eo inſanabili peccabã:quo me nõ pec
care arbitrabar. Ad illud qð obꝛ ꝙ
malũ additũ malo facitmaiꝰmalũ.di⸗
cendũ ꝙ illud hʒ veritatẽ cũ malũ ma-
lo cõfoꝛmat᷑.malũ aũt pene cũ ſit ĩuolũ
tariũ nõ ↄfoꝛmat malo culꝑe qð eſt vo
luntariũ.⁊ ideo nõ auget:ſᷣ potiꝰdimi/
nuit.Et qm ignoꝛãtia in nobis nõè ſic
culpa qͥn etiã aliquo modo ſit pena.iõ
culpã ppetratã excuſat. Ald illd qð
ob: ꝙ ſcientia nõ auget meritũ.dicen/

dum ꝙ illud nò ſequit᷑.q̃ntitas enĩ me
riti nõ eſt a nobis ſ̊ a gratia dei. deme
rituʒ vero et eius qntitas oꝛtũ habet a

volutate li. arbi..⁊ ideo qð facit adra⸗-

tõeʒ voluntarij: facit aliquo modo ad
nugmentũ pꝑeccati.⁊ ſimiłr qð diminu

it: facit ad alleuiatõem peccati.talis au

tem ignoꝛãtia vt dictũ eſt:fuit ſu¶ĩſĩũ.
Ad illud qð ob ꝙ pꝑeccãtes ex pi libidi
ne eqliter puniũtur.dicendũ q hoc nõ
cogit qͥn ignoꝛãtia excuſet.qꝛ ſiille qui
ignoꝛat peccat ex tata libidie ⁊ q̃nta il/

la qui cognoſcit in ſtatu ignoꝛãtie eri

ſtens: ſi habẽt ſcientiã peccaret multo
maioꝛi.⁊ ita grauiꝰpeccaret ⁊ guiꝰ pu.
niret᷑.⁊ ideo ignoꝛatia que in ipo eſtex
cuſat ꝑeccatũ.excuſat inq; ⁊ minuit q̃n
titatẽ peccati:nõ quã habʒ ſed quã ha⸗
beret ſi ignoꝛãtia nõ eſſet. Ad illud
qð querit᷑ que magiſexcuſet:vtuꝝ igno
rantia vł infirmitas: rñderi põt ꝙ duo
ſunt de rõne voluntarij.videlʒ cogni⸗
tio ſingłariũ ſiue circũſtãtiaꝝ:⁊ ꝙ ope⸗
ratõis pᷣncipiũ ſit intrinſecũ.igit᷑ igno
rantia excuſat.qꝛ puat de rõne cogno
ſcendi.infirmitas excuſat.quia pꝛiuat
de rõe pfecte ncipiandi.Et quoniaʒ
puato pꝛioꝛi puatur poſterius et nõ cõ⸗
uertit᷑. ⁊ cognoſcere pambuluʒ eſtad
facere:plus tollit de ratiõe voluntarij
ignoꝛantia q́; infirmitas vel impoten⸗
tia.⁊ ideo magis excuſat ceteris pari⸗-
bus.adeo tamẽ põt infirmitaſ pcellere
et ignorantia parua eſſe ſiue ex culpa
noſtra ꝓcedere ꝙ erit ecouerſo. Unde
⁊ ſi in generalitate loquẽdo verum eſt
dicere ꝙ magis excuſet ignorantia qᷓ;
infirmitas.deſcendẽdo tamẽ ad ſpua-
lia peccata poſſunt ſe habere ſicut exce

gdentia ⁊ exceſſa. Ad illud qð queri⸗-

tur que ignoꝛãtia excuſet et qntuʒdi⸗
cendũ ꝙ eſt ignoꝛãtia facti:⁊ ignoꝛatia
iuris. Ignoꝛãtia facti põt eſſe duptr.
aut adhibita debita diligẽtia: aut nõ.
Si adhibita diligẽtia:excuſata toto.

Siñ adhibita: nõ excuſata toto ſ a ta
to. S i autẽ ſit ignoꝛãtia iuris h̊ põt eẽ

duptr. autẽ vĩcibił:aut ñ vincibił. Si
vincibił:tüc ignoꝛãtia qẽ culꝑa.⁊ hoc
autẽ ex ↄſenſu vero:aut ignoꝛãtia affe

ctata. ⁊ iſta ſic ex vna pte excuſat ꝙ ex
alia pte mag agguat.Autẽ ex negli⸗

genti et ignauia: ſicut ignoꝛãtia craſ

ſa et ſupina. et iſta ſi aliquo modo ex-

cuſat:non tamen ita excuſat vt ſempi⸗
terno igne non ardeat: ſicut dicit Nu
guſtinus et Magiſter in littera. Si

nitſti
alpk.
nocue
croene
gutſunp
ninfan
nuratd
ether
tonsn
tollito
noner
bis qn
nodol
gniali
cetnon
tuu
ttn
rircoep
gcoosata
Ltiorc
nnetici⸗
zaccenee
ſegadti
ſobſeqgt
determi⸗
ebꝛius n⸗
Cömittit
toneſeqn
wotenza
ueti Al
iatonian
ogani
uſcimno
bliockepi
Noipero⸗
goritfiͤi⸗
Bkfaitine
(Ainter⸗
baerüti,
geinil
qui ded

eüfuiſe

eüfuiſe
zmoqri
hianuz;

Ner.
Wamtt

R.
Nwanſi
1Nmächees
nnkünfu
nirien
AN
Veſer Ain
aaſemin
mn nctin
urdenineco
winanüdun
uwinrusari
imizsrcie
uimund

eer en

8 „ * ageer
cnt Me
diigiern
4 NN 4
ℳ
ead Nr
J. * *
DerMN 4
„d .
. .
„ 40
„GerI,
,
mticrN
V 6 ℳ
NſN
upemmi,
t. Buidn ,,
///*
utmut.
„,a
„ N

——

aũt ſit ignoꝛãtia in vinenlis:H̊ põt eſſe
dupkr. Aut iſta ignoꝛãtia eſt in nobis
introducta p culpaʒ pambuls.ant pꝛe
ter oẽm culpam. S i pteromeʒ culpaʒ
aut ſimpłkr pᷣuat cognitõeʒ iuris:ſicut
in infantib ⁊ furioſis qui oĩno carent
vſu ratõis.⁊ hec excuſat a toto. Uñ di

cit Berñ.ꝙ puris infantibo et doꝛmiẽ/

tibus nihil qð faciũt imputat.Aut nõ
tollit oĩno vſuʒ ratõnis:ſ̊ plenũ.⁊ tũc
non excuſat a toto:ſed a tãto.ſicutẽ in
bis qui nõ ſunt plene furioſi:ſ aliquo

modo habet lucida intualla:⁊ in pueñ
qui aliquo mõ ſuntcapaces pcepti:li/

cet non plene. Si auteʒ ignoꝛãtia ẽ in

troducta pculpaʒ ꝓpꝛiam: ſicut eſt in

ebꝛio ⁊ furioſo:quoꝝ vterq; ſe pcipita⸗
nit in hoc ꝑ culpã ſuam. ſic nõ excuſat
a toto ſᷣ a tanto.qꝛ ſicut dicit phus.3.
Echicoꝝ.c. ꝭO. Ebꝛiꝰha bebit duplices
maledictiões. maledictõem.ſ.ꝓ culpa
pcedenti:⁊ maledictõem ꝓ culpa ſub/
ſequẽti. Quantũ autẽ ⁊ q̃liter excuſet

ſubſequẽteʒ culpã diuerſimode quidã
determĩant. Quidam enĩ dicũt ꝙ nec
ebꝛius nec furioſus qͥ vſu ratõis caret

cõmittit nouã culpam: ſed ex ĩoꝛdina/
tõne ſequẽti aggrauaturculpa pᷣma.

põt eniʒ culpa aggrauari ex euetu ſe⸗

quẽti.Alijs auteʒ videt᷑ ꝙ nec excuſet

n nouã culpam cõmittat:nõ tamen ẽ

adeo grauis ſicut ſi illã faceret ex cer
ta ſciẽtia.pᷣmus tñ moddicendi ꝓba/
bilioꝛ eſſe videt. Ex his patet Loth

nõ oĩno excuſat᷑a culꝑa inceſt*: cũ co/
gnonuit filias ſuas. Mꝛimũ quideʒ qꝛ
nõ fuit in eo plena ignoꝛãtia. licʒ.n.di

cat᷑ in textu ꝙ nõ ſenſerit qñ filie accu/
buerũt:H̊ dr qꝛ nõ diſcreuit. Scðo vᷣo
qꝛ in ill ignoꝛãtiã puenit ꝑ ebꝛietateʒ
quã debuiſſet vitare.⁊ iõ ſancti dicunt

eü fuiſſe culpabilẽ: lʒ ex alia pte dicãt

eũ fuiſſe aliqtenꝰexcuſabilẽ.

1111 parte iſta

ſDaunt oubitatões circa lr̃am.et
ino q̃rit᷑ de H̊ qð dic.ſi vir nõ peccaſſet

piret. S 33. ita Zhit hõ maſſaz car⸗/

nis a mliere ſiẽ a viro⁊ mag.ſig oꝛigi

ſanuʒ gen⸗ minime pecis conuptuʒ

nale pcẽ̃ʒ ᷣhimꝰex coꝝꝛuptõe maſſe dã
nate:ita gᷣheret oꝛigiale pccẽ̃ʒ ex coꝛup
tõe młien ſiẽ ex coꝛuptõe viri. MWeꝰ
dð ꝙꝙ qꝛ pᷣncipale pᷣncipiũ ꝓpagatiõis
reſidet penes viꝝ:ptãs ſeruadi iuſtici⸗/
am maxie penes virũ reſidebat:⁊ deus
hãc viro ſeruãdaʒ cõmiſerat.⁊ iõ ſi vir
nõ peccaſſet poſteri oꝛiginali iuſticia ñ
carerẽt. Ad illud qd obꝛ demuliẽ
rñdet᷑ dupłr. vłꝙ hõ tüc ex ꝑte mulie⸗/
ris tũc Iᷣheret coꝛuptõeʒ penalitat᷑: nõ
conuptõem feditatis:qͥ pncipałr habʒ
oꝛtuʒ ex pte viri.vel certe q ꝓbabiliuſ
videt᷑ vir mulieri cõmixtꝰampliꝰnõ eẽt
ſi.n. deus aliã nouã foꝛmaſſet h̊ ſaluo
ꝙ ſentẽtia dãnatõis moꝛtis ⁊ conuptõ
nis pmãſiſſetin ea. Itẽ querit᷑ de H
qð dic̃.tribo modis vt ait Oſido.pcẽm
gerit᷑ cc.qm eda diẽ ꝙ q̃tuoꝛ ſunt in

nobis inflicta ꝓpt᷑ pᷣpcẽm. viʒ infir/

ſ

mitas:ignoꝛantia:malicia:⁊ ↄcupĩa.g
cũ oĩa iſta ſint pccoꝝ pᷣnciꝰ: vidt᷑ diui/
ſio ꝗJſido.inſufficiẽs eſſe qͥ pit tmin tria
mẽbꝛa. Itẽ ſiẽ ignoꝛãtie opponit᷑ in
duſtria: ita infirmitati oꝑponit᷑ poten/
tia. ſicut ponit᷑ aliud genus pcẽi eſſe
ex ignoꝛantia:⁊ aliud eſſe ex induſtria
ſimiliter deberet aliud poni ex infirmi
tate alind ex pptentia. Geꝰ. dicendũ
qꝙ iſta diuiſio pꝑeccati accipit᷑ enes coꝛ
ruptõem viriuʒ anime:ita ꝙ ignoꝛan⸗
tia reſpicit rõnaleʒ: infirmitas iraſci:.
bilem: ⁊ malicia reſpicit ↄcupiſcibileʒ
2 vocat᷑ hic idem peccatũ ex induſtria ⁊
ex malicia.ideo cuʒ omes vires moti⸗/
ue ſub his tribus comphe ndi poſſunt
ome pẽcm qð fit in ſtatu nãe lapſe ad
iſta tria genera hʒ reduci. Ad illud
po qð obᷣ de ↄcupĩa.dicendũ ꝙ illud
mẽebꝝ nõ diſtinguit alia. qꝛ ſiẽ idem
HBeda dic̃.ↄcupiĩa ex oĩbo his eſtↄtra
cta.et iõ pꝑenes ↄcupĩam nõ ſumit᷑ aliq̃
Differẽtia: cũ oĩa pcca ꝓcedt ab ipſo.
ſic.n.diẽ Aug“.dũ lex ꝓhibet ↄcupĩaʒ
pꝓhibet oẽ malũ ecẽ. Ad illd qð obꝛ
ꝙ potẽtia opponit᷑ infirmitati ſic indn/
ſtria ignoꝛãtie. dð ꝙ ĩduſtria ñ ſtat ibi
ꝓ malicia qm ↄcõitat᷑ ſcia. q̃re aũt pec
catu ex maliꝰ dicat᷑ ex iduſtria.j.pate/
bit: cum aget᷑ de pcco in ſpm ſanctuʒ.

Item querit᷑ de hoc qð dicit.igno/
rantia eoꝝ qui ſcire nolunt dum poſ⸗
ſint nõ excuſat.quia ſicut dicit phus.
omes homĩes nataliter ſcire deſiderãt
ſed qð natale eſt nullo modo aſſueſcit
incõtratiũ.ergo videt᷑ ꝙ nullus homo
ſcientiã reſpuat. Item ſic ſe habet
ſcientia ad intellectũ ſicut ſe habʒ pax
ad affectũ.ſed qͥa pax ẽ pfectio affectꝰ
nullus eſt qui nõ appetat pacem:ſicut
dicit Auguſ.ꝓpter pacem eni bellant
omes quicũq; bellant.g videt᷑ ſimiliter
ꝙ nullus ſcientiã reſpuat. dicẽ
duʒ ꝙ ſicut cõtingit aliqͥd noſſe in vni⸗/
nerſali ⁊ ignoꝛare in pticulari:ſic ↄtin
git aliquid appetere in vniuerſali:⁊ tñ
cõtemnẽ in pticulari.⁊ hoc patʒ.omis
homo appetit beatitudinè illam:cuʒ be
atitudinẽ quam xpiani expectãt multi
ſunt qui aſpernãtur et recuſant.et pꝛi-
mus quidẽ aꝑpetitus eſta volũtate na
turali.ſcdᷣus eſta volũtate electiua.et
pꝓ hũc moduʒ ẽ ⁊ in ꝓpoſito.⁊ ſi oẽs ho
mines natura ſcire deſiderent ⁊ velint
eſſe ſcientes:ſcientiã tamẽ mandatoꝝ
dei plurimiaſpernãtur. Et ſic patʒ re⸗
ſpõſio ad illa duo obiecta.nam ſcien⸗
tiam recuſare h̊ nonð nature ſed volũ
tatis electiue.⁊ ſic etiaʒ pacem in vni/
uerſali nullus recuſet:cum hũc modũ
pacis vel illuʒ multi refugiunt.et ideo
cõfugiũtad bellum. Itez querit de
bc qð dicit.nõ ẽ cõfugiendũad igno/
rãtie tenebꝛas.cũ.n.ignoꝛãtia ſit pura
puatio ⁊ nihil axpetat᷑ niſi ſub rõne bo
ni ⁊ vtilis videt ꝙ ignoꝛãtia non poſſit
affectari vel ad eam cõfugi. Pꝛeterea
nihil amat᷑ niſi cognitũ.ſed ignorãtie
tenebꝛe non cognoſcũtur.̊ videt ꝙ ad
eas nullus ↄfugiat. dicendu
quedo appetunt᷑ ꝓpter aliqͥq aꝑpetibi9/
le ⁊ delectabile qð habeẽt in ſe ſicut bo
na ſpalia ⁊ coꝛpalia.quedã aꝑpetunt
ꝓpter bonũ qð ad ea ↄſequit᷑⁊ ex ipſis
elicit: ſicut aliqs appetit anguſtias et
tribulatões ex b puenit ho ad pfectõ
nez i merito et pmio.quedã appetunt
ꝓpter ppatõeʒ maioꝛis mali:ſiẽ aliqͥs
ne capiat ꝓhcit ſe de alto.⁊ illud ꝓpꝛie

nõẽ appetẽß ad ipʒ ↄfugẽ.⁊ ꝑ huc mo

dũ intelligendũ è eſſe in ppoſito.qͥa.n.

ho timet dephendi in ſcelẽ: iõ fugit lu⸗

cem. nõ. n. venit ad lucè ne arguãt ope
ra eiꝰ. Et qͥa nõ cõtingit fugẽ lucẽè niſi
in tenebꝛis ⁊ ꝑ tenebꝛas.iò oculꝰadul⸗

teri obſᷣuat caliginẽ.⁊ qͥ vult male facẽ
diuĩoꝝ mãdatoꝝ reqͥrit ignoꝛãtiã. nec

qa illa ꝓpt ſe axpetat:ſ qa refugit ſce⸗

leris dephenſiõem:⁊ amat delectatõeʒ
quã amat ĩ ſceleris ppetratõeʒ. Itẽ
qᷓrit᷑ de H̊ qʒðᷣ dicit.in ipo hoĩe et in alio
cũ extitit vt fieret deterioꝛ.ex H.n.vidr̃

ꝙ hõ nõ peccaſſet niſi diabolꝰfuiſſet.et
H̊ vidr̃ falſuʒ.qꝛ hõ habebat li.arbi. nti

bile. & circũſcripta oĩ temptatõe diabo
liĩ malũ potatↄſentire:ac p h̊ ꝑeccare

Itẽ Augꝰ. ꝓbat ꝙ alio auctoꝛe nul
lus põt fieri deterioꝛ:in pᷣnꝰlxxxii.q.qꝛ

nec a minoꝛi:nec a pi:neca ſupioꝛi.mi

nus.n.nõ põt.pareq̃li nõ pualet.ſuꝑiꝰ
nõ vult.qꝛ nihil ẽ ſupiꝰ bono niſi bonũ
⁊ bonũ nõ vult bonũ detioꝛare. MWeꝰ?
dicendũ ꝙ abſq; dubio nulla tempta/
tõe pellẽte hõ ꝑeccare potat.ſic̃ pʒ in lu
cifero q peccauit ſine impulſu alienoqͥ

etiã excellentioꝛ erathomie pꝛimo.ma

giſterautẽ loquit᷑ ſupponèdo modum
Peccandi ſᷣm ꝙ homo lapſus:pidelicet
ad ſuggeſtiõem diaboli.⁊ ideo dicit ꝙ
in ibo homiĩe ⁊ in diabolo eratꝙ homo

fieret deterioꝛ:ſed ⁊ aliter ⁊ aliter.qꝛ di

abolus ſoluʒ erat eam inducens:⁊ q̃ſi
admiculans.ſj̊ homo fuit cauſa pfici⸗
ens ⁊ ↄfirmãs.Et qͥa ome peccatuʒ qð
facimꝰquodãmodo habʒ oꝛtuʒ a pꝑecca
to pᷣmo ꝓpter conꝛuptõnem que inole.

uit ꝑ oꝛigĩalis traſfuſionẽ.hinc ẽ nõ

ſolum pmparens deterioꝛat dicit᷑ fu

iſſe a diabolo:ĩmo etiã ome peccatũ di
cit᷑ eſſe ab ipo. Unde Jeroꝰ.ſupꝑ Jere

miã in oꝛigiali dicit. Quicqͥd peccamꝰ
quicqͥq nocte et die malo:ũ open ppe/
tramꝰimpiũ eſt demonũ.qꝛ vel oẽ pec-/
catũ ꝓcedit ex ſuggeſtiõe demonũ im
mediata:vel ex illa ſuggeſtione pꝛima
ria. Et ſic patet illud qð magr dicit in
lr̃a.nec obſtat illuq Auguſ.quiiintelli
git de Pncipali agente: volens oſtege
re ꝙ conuptõis pᷣmarie nullꝰpotuit eẽ
pncipalis actoꝛ:nec ipſe homo.

diobolät
ente ibe
tint⸗
dequug
circüne
ſioeein
detenni⸗
ſtinſe
cognin⸗
guai/
ſaſcaoin
termürtäͤt⸗
ſtpdiſcß
wnüinſc
Gitöezde
lopſun
pobzwe
woemba
cognid̃
qnoczc
töembe
ghitint
4
4
*
nonoor.
ſodiſtnond
tpre
Güdehen
bnuc
aW
dlen
chcoir
gnäcu⸗
pugnan
pugna

c

face twi
leaeßpo⸗
hiſtdp
nullard

Anes s. rE. 1.

e ee
engen..;
”H N
G— 4 1
4/

een

Mmeenard., .
*
655nH
nmn 00 e WKrr
chy
ere r.— ,
deren W. r
.
f NKA E
I Uee
aynek,
vorbe d
„
Neme
Aded
. 1
epben
„
fſeren
Falogoen
8.
m Hn⸗
Wpr.rr
*
e ehinee
Apion n
vpoglerp
ana miſ,
4 n 0
WWIͦE F.
Wo ad e ſenden)
WN Woe
ial

AN *

**
“
”
„ * 7 4
= 5
Woheenn AKENWN
4
n —
l W

ee
äsl oN

eYtoN
ir aad

0) 4K 4
N deremoe⸗
iw .

oe

BDiſtinctio.xxiij.

„ Reterea

let.cũ dꝛus hoieʒ X. ſup
egit magr de lapſu pᷣmo
rũ pentũù in ↄpatõne ad
diabolũ temptantẽ et hoiem trãſgredi
entẽ.i hac pte agit de lapſu pᷣmoꝝ pen
tũ in ↄpatõe ad deũ pꝑmittentẽ.et qꝛ nõ

ẽ equũ pmittẽ aliqueʒ inſciũ ab aſtuto

circũueniri.ideo vtoñdat᷑ pma pmiſ⸗
ſio eẽ iuſta ps iſta duas habet.in pᷣma
determiat cur de?ꝰhoiez temptari pmi⸗/
ſit.in ſcðᷣa vero determĩat quatũ et q̃le

cognitõis habitũ ei dedit:ibi.⁊ qᷣ dẽ ſᷣm

aiuʒ .. MPꝛima pꝑte remanẽte indiui-

ſa ſcðᷣa diuidit᷑ ⁊ tres ptes.in pᷣma de/

termiat q̃liter ho cognitõnem habuit.
vtꝝ pꝑ diſciplinã ⁊ ſtudiũ:an ꝑ diuinuʒ
donũu.in ſcdða vero determĩiat quoꝝ co
gnitõeʒ habuit:ibi. fuitq; pᷣmꝰ hõ ante

lapſum triplici cognitõe pdit.Et illa

ps hʒ tres.in pᷣma detminat q̃lẽ cogni
tõem habuitde rebaↄteni.in ſcðᷣa q̃leʒ
cognitõem habuit de eo:ibi.cognitõeʒ
quoq; creaton ⁊c.in tertia q̃leʒ cogni
tõem habuit de ſeipſo:ibi.poꝛio ſui co⸗
gnitõnis &.
ID intelligẽtiã
h“ pi circa duo icidit hic q̃ſtio
m duo circa q verſat᷑ pncipalit᷑ tota-
lis diſtinctõis intentio. Pꝛimo qrit᷑

de tẽptatõis pᷣme pmiſſione: Scoo

qrit᷑ de pᷣmoꝝ pentũ cognitõe? Lir⸗/
ca pmũ q̃runt᷑ tria. Mꝛimo querit᷑

yvtꝝ de debuit hoiem facẽ inexpugna-

bilẽ an talẽ ꝙ poſſet expugnari Se
cũdo qrit᷑ tꝝ hoieʒ quẽ pſciebat expu
gnãdũ debuit pꝑmittẽ ꝑ temptatõeʒ im
pugnari? Tertio vtꝝ temptatonis
pugna a viris iuſtis debeat deſiderari

Irca primum
ſic ꝓcedit᷑ ⁊ ondit᷑ ꝙ de debuit
facẽ hoĩeʒ ipeccabilẽ ſiue inexpugnabi
lẽ.⁊ H pꝰ p diuinã bõitatẽ.qꝛ vt dic dyo
niſiꝰ.optimi ẽ optia adducẽ ſ̊ melioꝛ ẽ

◻

nulla rõlis qͥ nõ põt peccare q; qͥ põt:g

videt᷑ ꝙ decuerit deũ optimũ facẽ hoĩeʒ

etad peccandũ impoſſibile ⁊ ita inexpu
gnabilẽ. Iteʒz h ipm videt᷑ ꝑ diuinã

liberalitatè.ad excellẽtiã.n.liberalitat

nõ ſolũ fac dare multa et magna ſ re-
daꝛe velocit.ſ̊ donũ gr̃e ↄfoꝛmãati ⁊ bñfi
ciẽtis hic maiꝰ ẽ qᷓ; donũ cuiuſlibet gre
Stuʒ facietis. ſi hdeꝰ dare hoĩ diſpo/
ſuerat⁊ ̊ ex pᷣma ſui ↄditõne etad hoc
ydoneꝰ erat.videt᷑ꝙ ſtati cum eũ fecit
debuitei hoc donü dare. ßᷣ ſi H hret eẽt
inexpugnabilis ́̊ t. Itez boc ipm
oñdit᷑ tertio ex pte ſapie.maioꝛis eniʒ

ſapie ſcire mala pcauere q; poſtq; fa-

cta ſunt remediũ adhibẽ g ſi diuia ſa/

piẽtia maxie manifeſtada erat in hois

ↄditõe videt᷑ ꝙ talẽ debuit eũ facẽ ⁊ tan
tam ſibi cautelã adhibẽ ꝙ nõ poſſet in
malũ incidere. Itez hoc ipm oñndit᷑
ex pte diuie potẽtie.q̃nto eni potentia

maioꝛ ẽ tãto velociꝰ opat᷑.mag igit᷑ di

uina potẽtia manifeſtat in opatõe ſubi
ta q; in opatõne ſucceſſiua.ſi igit᷑ hoĩs
Stif̃icatio ⁊ ↄfirmatio ⁊ gloꝛificatio eſt
imediate a deo videt᷑ ꝙ de ſubito et in
eodẽ inſtãti in qͥ hoiem fecit debuit euʒ
Stiſicare ⁊ in gra ↄfirmare ac ꝑ hoc in
expugnabilè facẽc. Seq glia ẽ bo⸗
nũ laudabile:ſᷣ nullꝰ ẽ laudaãdus in eo
ꝙ hʒ niſi habeat illud ꝑ merita g ſi deꝰ
fecit hoiem ad h̊ ut pueniret ad ſtatuʒ
gloꝛie ⁊ pmij videt᷑ ꝙ de buit facẽ hoieʒ
in ſtatu meriti.ſ̊ ſtatꝰ meriti ⁊ pmijde
bent eſſe diſtincti ſiẽ ſtatꝰ vie ⁊ pr̃ie ſᷣm
legẽ cõeʒg ⁊ dona vie ⁊ prie.ſi igit᷑ hr̃e
impoſſibilitatẽ ad peccãdũ h ſpectatad
ſecuritatẽ beatitudinis videt᷑ a pᷣnci

pio nõ debuit homi dari de buit expu⸗

gnabit ſieri. Itẽ ad plenã pfectõeʒ
vniuerſi decuit fieri oẽm creaturã que
ratõe recta potuit excogitari ſic̃ dicit
Augꝰ.in ʒꝰ de li.ar.ſ̊ rònabilit᷑ cogita
ri pot ad pfectõnem vniuerſi ſpectare
creaturaʒ q hr̃et libertatè ar.et relicta
eẽtin manu ↄſilij ſui.hãc igit᷑ decuit fi
eri ⁊ in ſtatu vᷣtibilitat᷑ ↄſtitui.ſ H nul⸗
li creature magis eritc homig ꝛ.
Iſtẽ vniuer ſũ ex oppoſitoòe mali ad
bonũ decoꝛat᷑ q̃ſi qbuſdaʒ antitetis ſicẽ
dicit Aug.⁊ eccł. inuit.xxxiinj.) malũ
9

bonüu . Sig ' vniuerſuʒ venuſta⸗
re buit ⁊ decoꝛare videt᷑ ꝙ hũc decoꝛẽ
vniuer ſo nõ debuit auferꝛe. ſ ſi feciſſet

Hiem iexpugnabilẽ iã hic decoꝛ nõ eẽt

c. Iſtẽ hic videt᷑ q̃rto qꝛ deꝰ vni⸗
uer ſuʒ fecitad ſui ipſiꝰ manifeſtatõeʒ
⁊ ſicutdeꝰ ẽ ſumme potẽs ⁊ ſapiẽs ſic ẽ
ſumme iuſtꝰ miſericoꝛs:ꝗ tale debuit
facẽ vniuerſuʒ in qͥ manifeſtaret eius
ſuma iuſticia ⁊ ſumma miſericoꝛdia.ſ
ſumma iuſticia nõ manifeſtat᷑ niſi in ſe
ueritate punitõis maloꝝ.ſũma mia nõ

manifeſtat pfecte niſi in libatõe miſe-

roꝝ ⁊ remiſſiõe delictoꝝ:̊ᷣ aũt nõ poſ-
ſent eẽ niſi rõlis creata facta eẽt in ſta
tu in q poſſet peccare ⁊ expurgari:g di
uina iuſticia ⁊ mia exigebat wieʒ ver⸗
tibilẽ ⁊ inexpugnabilè fieri. Wedad
pdictoꝝ intelligetiã nõndũ ẽ ⁊ ſi ipa

opatio nõ indigeat appꝛobatõe ꝓ eo ꝙ

quicqͥd deus facit bñfacit ⁊ recte facit.
Nerũtamẽ ad exercitãdã deuotõem in
mẽte fideliũ ⁊ cõpeſcendã rabiẽ in hoꝛe
blaſphematiũ et deũ in ſuis opib incul
pantiũ q̃druplex põt rõ aſſigri q̃re deꝰ
fecit talẽ hoieʒ vt poſſit ab aduerſario

expugnari. Et pᷣᷣ ẽ manifeſtatio di

uine potẽtie.voluit.n.de oñndere homi

qa ſiẽ ſine eo fact' nõ fuerat ita nec ſi⸗

ne ipo pſiſtẽ nõ poterat.yvt igit᷑ ̊ noſſʒ
ꝙ diuinũ poſſe nõ ſolũ mõ eſt oĩs pote-
tie creatũ ſ etiã oĩs põtẽtie ↄpuatõem
ꝙ ipm ſolũẽ ꝙ nõ põt pficẽ nec expu/
gnari:iõ placuit ſibi creaturã roleʒ fa
cere vertibilẽ ⁊ expugnabilẽ:nec ipam
cõfirmare quouſq; expimẽto diſceret
ꝙ ipſe ſolus è in quo nõ cadit nõ poſſe.
S cða rõ ẽ manifeſtatio diuie ſapi
entie.maioꝛis.n.ſapie ẽ oñ ſiuũ ſcue oꝛ
dinare bona cũ malis et eligẽ bona ex
malis q; oꝛdinare ſolũ bona cũ bonis.
⁊ iõ cũ nõ deceret deu ibi mala facẽ de/
buit talẽ facẽ creataʒ q poſſet in opan
do deficẽ ⁊ malũ ↄmittẽ vt deꝰ mala il-
la oꝛdinado ſuã ſapiam declararet.
Tertia rõ ſumit᷑ ex manifeſtatõe diuie
mie q potiſſime manifeſtata ẽ cũ vnige
nitũ filiũ ſuũ tradeꝛetad liberatõeʒ ſer
ui. Quarta rò ſumit᷑ ex manifeſta/
toe diuie iuſticie qᷓ potiſſime manifeſta

tur i H ꝙ deretribuit vnicuiq; ſjm opa

ſua pcipue in eterna punitõe maloꝛi.
hec autretributio ⁊ punitio ⁊ etiã pfa/
te mie liberatio nõ eẽt niſideꝰ creatam
rõnalẽ ⁊ pcipue hoieʒ i ſtatu veritas fe
ciſſet ⁊c ita potentẽ impugnari ⁊ expu-
gnari:etiõ ↄgruũ fuit deũ ieʒ in ſta⸗
tu tali facẽ:⁊ ↄcedẽde ſunt rõnes ad H̊
inducte. Ad illud ꝙ pᷣo obicit᷑ ꝙ de

debuit facẽ hoiem optimũ dicẽdu qeſt
optimũ ſimpłr:⁊ ẽ optimũ i oꝛdine.cũ

aut dic dyoꝰ.qꝙ optimi ẽ optia adducẽ
nõ intelligit abſolute ſᷣ i oꝛdine.⁊ ideo
ex H̊ nõ ſequit᷑ ꝙ hõ debuit fieri in opti
mo ſtatu ſimpfr.ſ i ſtatu in qͥ optie ſal
uaret᷑ vniuerſitat oꝛdo ⁊ pulchꝛitudo
⁊ ſic factꝰ ẽ cũ ꝓduct fuit in ſtatu ver
tibilitat᷑ vt oꝛdinato ꝓceſſu puenireta
merito ad pꝛemiũ:ab impfecto ad pfe
ctũ:ab inferioꝛi ad ſuppiemũ. Ad il
lud ꝙ obicit᷑ de ſuma liberalitate dicen
dũ ꝙ ⁊ ſi de ſit liberaliſſim tñ liberali
tas nõ pcludit vi iuſticie ⁊ ſapie.ideo
ſic dona ſua diſtribuit largit vt tñ nõ
excludat᷑ ſapie recta oꝛdinatio ⁊ iuſti⸗-
cie iuſta retributio:iõ nõ ſtatim debuit
beatificare et cõfirmare ſᷣ merita hois
expectare. Ald illud ꝙ obicit᷑ ꝙ ma⸗
ioꝛis ſapie ẽ pcauere malũ Xc. dicẽdũ
ꝙ falſum ẽ. imo multo maioꝛis ſapie ẽ
moꝛbũ bñ curare q́; nim a moꝛbo pſer
uare. Vñ aug.in enthe. meliꝰ iudica
uit de de malis bona facẽ q; mala nul
la pmittere.⁊ maioꝛi etiã ſapie atteſta
tur vtpᷣdictũẽ ſic res oꝛdiaꝛe vtex ſup
ueniẽte etiã deoꝛdinatõe nõ deturperẽt
H reꝝ oꝛdinatio decoꝛet᷑. Ad illudꝙ

obicit᷑ de potẽtia dicẽdũ ꝙ ĩ oib opib
diuinis manifeſtet᷑ diuia potẽtia:ea tũ

q̃ ſpectãt ad hois gtificatõeʒ ⁊ gloꝛifica

tõeʒ plꝰſütad manifeſtatõeʒ diuie mie

⁊ iuſticie qᷓ; potẽtie iõ maioꝛ ẽ ↄgruẽtia

in ꝓpoſito q; in oppoſito.nihilominꝰtñ

q;tũ ad aliquẽ modũ ex ipſa huana in-

firmitate ⁊ idigẽtia plꝰ inoteſcit hoi di
uina potẽtia q; ſi H̊ nuqᷓ; ↄſpexiſſet ver⸗
tibilitatẽ in rõnabilicreatura.

Ecundo queri

twiur vtrũ debuit deus pmittere

wiem
goi
puere
ſcbu
wanil
nitter
gedie
fönis⸗
fonat
erat!
gine
toist
piſtr
lerg
ztil
iut
nor/
iyihi
ccſttn
olut l
e'n
ſaller⸗
bol'pine
Pilipol
odinat
diaboli
de'pen
Oidinat
uerſa
imprte
limnaſc⸗
ſouerate
greign
wtei
idor
Weri
laetn
enatae
nierg
riobor
. Jen
ſkeosql
nulofo
ſcärö
Parimel
ltni
ns iue
innice⸗
ſomitt
Mtisa

Adon 2
rmal. :
Dn
R
er iſ⸗

RN

t e .
S 4
es 3
„ edeen.
m. .

èH

N

A m A,2*
è
6&
rerG
Lbioche
* .
ene tr .
R „ .
geni
uhe odtieſe
eenſehlene
H”M chno.
* 4
„ ⸗ mereeH
WIäMNAI
—
— Nan
„ 6 wuenee
. .
mneleerneeeee
AWZLDDCE R.
. ,
unmi Aan
e ee
ELEORCG—MRE
eneg ſc⸗ 4
2. . 14
eetidte e
k le. Ceo
„
e een n
ARNRW
V

NE.
4AN h

„Fð
od—NNos
o

. .
ee ee Wi
?

R

1 .
VeR
ſa biide
ctibſaboan.
.,„.

„

3
*

iem impugnari.⁊ ꝙ ſic videt᷑ ꝑ illud
ꝙ diẽ magjr in Fa.nõ eẽt laudabile bñ
viuere niſi eẽt qͥ male viuẽ ſuaderet.g
ſi debuit pmittere oẽ ꝙ faciebat ad hu
manã laudẽ amplianda.debuit igit᷑ p/
mittere hoieʒ impugnari pꝑ ſuggeſtio
nẽ diabolicũ. Itẽ ſᷣm rectũ iudiciũ

rõnis ⁊ atteſtatõeʒ apłi.ij.thi.pꝰ nõ co

ronabit᷑ niſiq legit.cer.ſig H̊ pducẽdꝰ
erat ad coꝛonã gloꝛie videt᷑ ex recto oꝛ
dine ſtatui debueritin ↄflictu tempta/
tõis et pugne. Itẽ decz deü ſic admi
niſtrare res ⁊ eis ꝓuidere vt ſalua ſit
lex quã indidit eis a pᷣmaria ↄditõe.iu
xta illud augꝰ.vij.de ci.ſic res q̃s de cõ
didit ãminiſtrat vt eas agere ꝓpꝛios
mot ſinat.ſ̊ deꝰ feẽ ⁊ facẽ debuit hoieʒ
in pᷣtibilitate ar.et relinquẽ eũ i manu
cõſilij ſui ⁊ ſimiłr lucifeꝝ. ſi diabol
voluit hoieʒ vexare ⁊ iõ p oluit eiↄſen
tire deꝰnullü eoꝝ debuit ipedire. Itẽ
faciliꝰerat hoĩ vincẽ aduerſariũ qᷓ; dia

bol“ vincẽ hoiem. hoc.n.nõ poterat vici

niſi volẽs ́ pugna illa de ſe mag erat
oꝛdinata ad victoꝛiã hoĩs q; ad victoꝛiã

diaboli mag ad boꝰ q; ad malũ.ſig

deꝰ pmittẽ dʒ ꝙ directe ad bonũ hois
oꝛdinat᷑ videt᷑ a tẽptatõe pᷣmi homis
aduerſariꝰ nõ erat attendẽdꝰ*. Coñ
impiꝰeèt pr qͥ ꝑmittẽt filiũ aggredi bel
lũ in qͥ ſciret eũ eè abalio ſupãdũ.ſᷣ deꝰ
nouerat adã illa tẽptatõe eẽ ſupandũ
Svidet᷑ ꝙ nõ tanq; piꝰ pr̃ ſe habuit dũ
pmiſit eũ ſuparia diabolo. Itẽ nõ
ẽ bonꝰ plat nec paſtoꝛ qͥ ꝑmittit oueʒ
moꝛderia lnpo ⁊ capi dũ põt ipim repel
lere ⁊ arcẽ.ſ̊ de platꝰ et paſtoꝛ homis
eratg cuʒ videret lupũ acrocit inſiſtẽ
videt᷑ ꝙ nõ debuit pmittẽ ab aduerſa-/

rio hoiem impugri ſiue imꝑtia lupo.

Itẽ nõẽ rectꝰ iudex qͥ bellũ ↄſtituit
int eos qͥ nõ ſunt eq̃lit foꝛtes.ſ̊ diabolꝰ
multo foꝛtioꝛ erat viribo p naturaʒ qᷓ;
hõ cũ nõ ſit ptãs ſup terra q poſſit ei cõ
pari.multo etiã erat obſtinatioꝛ in ma
litia q; hõ eẽt ↄfirmat in gra.ſi igit᷑ de
us iudex equꝰ ẽ non debuit pmittẽ eos

inuicẽ ↄfligẽ. Itẽ nõẽ foꝛt poſſeſſoꝛ

qͥ pmittit aliũ inuadẽ atriũ ſuũ.cũ eni
foꝛtis armat cuſtodit atri ſuũi pace

ſunt oĩa qͥ poſſidet cuʒ ho i pᷣmõ ſtatu
atriũ ⁊ tẽplũ eẽt dei ⁊ dñs ipſe cuſtodi
ret:autdeꝰnõ fuit foꝛt armat ⁊ cuſtos

gut nõ debuit pmittẽ aduerſariũ vexa
re ⁊ iuadere hoĩem pↄflictuʒ ⁊ pugnã

temptatõis. ad pdicta dicendũ

ẽꝙ cũ de poſſet aduerſariũ ꝓhibẽ ne

hoieʒ tẽptaret:decuit tñ ipm ꝑmittẽ et
rõ ↄdecètie habeꝛi põt ex rõibo paſſigna
tis in pcedẽti ꝓblemate in qͥ onſuʒ ẽ ꝙ
de de buit facẽ hoiem in libertate li.ar.
Pꝛeter has tñ rõnes aſſigri põt rõ.pᷣꝰ
ex oꝛdine qͥ attendit᷑ ex ↄpatõne virtu

ad ꝓpꝛiũ actũ.ſic.n.&ꝰ res oẽs admi⸗„

niſtrat vt eas agere ꝓpꝛios motſinat
⁊ ideo tã hoĩeʒ q; diabolũ ↄſtituit in li/
bertate ar. ⁊ in manu ↄſilij ſui reliqͥt.e
vtrüuq; ꝑmiſit agere ꝙ voluit ſiue hc
in tẽptando ſiue illũ in ↄſentiẽdo.̊ᷣ.n.
ↄpetebat regimi in ↄbuatõe oꝛdinis q
attendit᷑ ex ↄpatõe virtutis ad ꝓpꝛiuʒ
actũ. ⁊vpero ſumit᷑ rõ ex oꝛdine qͥ at

tendit᷑ p ↄpatõeʒ boni ad ſuũ oppoſitũ

in qͥ gloꝛioſioꝛ ⁊ laudabilioꝛ ondit᷑ vir-/
tus fiue ex ipa pdicta ↄpatõne ob qua
relucet ⁊ mag apparʒ:ſiue ex cuiuſdã
nobilis triũphi aſſecutõe ob quã foꝛti⸗
ficat᷑ ⁊ vigoꝛat᷑.iõvt virt hoĩs relucẽt
⁊ ꝓficẽt decuit deũ ꝑmittẽ ipm adeo ad
uerſario ipugri.qꝛ vł tũc vł poſt ex ipa
tẽptatõis impulſiõe manifeſtãda erat
foꝛtitudo ⁊ eminẽtia caritat:de q̃ dicit

apo.qꝙ neq; moꝛs neq; vita neq; pᷣnci-/

pat neq; ptates ab ea poterũt ſeꝑare.
Ro.viij. Tertia põt ſumi rõex oꝛdi
ne qͥ attendit᷑ ex ↄpatõe moꝛbi ad ſuuʒ

remediũ.qꝛ.n.pcẽm hoĩs ñ debebat ca
rere remedio ꝓpter h ꝙ tota in ipo hbu

mana nata erat. ſic debuit deꝰ hoieʒ ꝑ
mittere peccare ꝙ deceret ipm eidẽ re-
dẽptoꝛẽ pſtare.⁊ iõ mag diſpoſuit deꝰ
hoĩeʒ pẽare alio ſuggeꝛẽte ⁊ ipellẽte q;
volũtate ppᷣa icuruate q foꝛtaſſis icur
uatõe hõ cecidiſſet ⁊ ſi nunq; aduerſa-
rius peſtifera ſuggeſſiſſet. Quarta
rõ põt ſumi ex oꝛdine q attendit᷑ pↄpa
tõeʒ meriti ad pmiũ.q;ꝛ n. nemo dignꝰ
ẽ coꝛonari niſi qͥ certat legittime.ideo
decuit deũ hoiem militẽ ſuũ in campo
certamis pᷣus examiare q; ipm in glia
q 2Z=

4 8
WeW

—

exaltare.⁊ qꝛ examiatio ↄſiſtit in cõfli .C
ctu ⁊ pugna pmittẽ debuit hoiem a dia

bolo impugri. Sunt ⁊ alie rõnes ꝗᷓ

pñt d H̊ ipo reddiad pſens tñ iſte ſuffi

ciant. Ad illud aũt ꝙ pmo obicit᷑ in
Zriũ de pietate pr̃na dicendũ ꝙ ⁊ ſideꝰ

ſit pr̃ pius ẽ tñ iudex equꝰ.⁊ ideo ſic de

cebat deũ erga hieʒ pietatẽ pr̃nã oſtẽ

gere vt tñ non obmittẽt officiuʒ ptãtis
iudiciarie.⁊ iõ quicqͥd de hoie pnoſcet

ſuſtinẽ debuit ipm ab aduerſario impe
ti tẽptatõis bello. Ad illud ꝙ obicit᷑
de boitate platõis dicẽdũqꝙ plat debet
ouè a moꝛſu lupieripe ſiue qꝛ ad ̊ te-/

net ex lege caritat ſiue qͥa ex malo ne-

ſcit. ⁊ ideo nõ põt eligeꝛe bonũ maioꝛiſ

vtilitatis.vtriuſq; hoꝝ oppoſitũ repit᷑

in deo ſi qs attèdat.⁊ iõ illa rõ nõ cogit

in pꝛopoſito. Ad illud ꝙ obicitur de
rectitudine iudicis dicendum ꝙꝛ ſi di

Abolus foꝛtio: ⁊ aſtutioꝛ eſſet q; homo

in pugna tamen tẽptatõnis nõ eet foꝛ-
tioꝛ imo multo debilioꝛ ſiue ex gñali le

e tẽptatõis q̃ nemo vincit᷑ niſi volẽs

ue ex fidelitate dei qͥ non pmittit ali-
quẽ temptari ſup id ꝙ poſſit:imo facit

cũ tẽptatõe ꝓuentu.⁊ iõ ipulſus tẽpta

tõis pᷣmarie cũ fieret ⁊ ſᷣuata dei fideli

tate ⁊ tẽptatõis lege nõ fuit ↄᷣ oꝛdineʒ
prtiãtis iudiciarie. Ad illud ꝙ obici
tur de foꝛtitudine armati cuſtodiẽt di
cendũ ꝙ ⁊ ſideꝰ hoieʒ foꝛtit cuſtodiret
nõ tñ cuſtodiebat iuitũ ſiue voluůtariũ
qꝛ nõ acceptat de ſeruitiũ coactũ ſ̃ li/

berale ⁊ volũtariũ.⁊ iõ ſi hõ cũ deo ſta/
re voluiſſet nullꝰ violent de manu dei
eũ auferre potuiſſet.ſ qͥa ipſe ab eiꝰ cu
ſtodia ſe ſubtraxit ideo deꝰſuã eius cu
ſtodiq de negauit⁊ ex H̊ aduerſariꝰ euʒ

inuaſit:imo nõ ex defectu dei cuſtodiẽt

hietiã ex ingtitudine hois cuſtoditi.

Ertio queritur

vtn tẽptatõis impulſio de ſide
rari de beat a viro iuſto.⁊ ꝙ ſic videtur

AYa. p? Omne gaudiũ exiſtimate fres
cu in varias tẽptatões inciderit. Sig
tẽptatio cũ pſens ẽ:eſt materia gaudẽ
di:cũ abſens ẽ videt qꝙ; de beat affectuo
ſe deſiderari. Ite in ps.ꝓba me do.

⁊ tẽp.m. Mec ſcã aĩia petebat t recte.

nihil dʒ hõ a deo petẽ niſiqꝙ dʒ deſideꝛa
reg τ. Itẽ H̊ videt᷑ rõne. oẽ. n. illud

ꝙ facit ad virtutis exercitatõem ẽ ap-/

ttendũ.łᷣ tẽptatio huiõi.vñ Grego.
ſanctus vir ſe temptari poſt virtutes
de ſiderat ne ex ↄfidẽtia virtutũü toꝛpe-
ſcat.ſi igit᷑ tẽptatio virtutes exercitãt
pʒ cc. Itẽ oẽ illud ꝙ facit ad gr̃e p⸗/
motõeʒ ẽ appetẽdũ.ſ&̊ tẽptatio ẽ huiõi.
vñ pcoꝝ.x.faciet cũ tẽptatõe puentũᷣ
X. ſi igit᷑ tptatio ꝓmouet ad bonũ vi
def ꝙ ad ipam hanelare debeat deſige
riũ iuſtoꝝꝛ. Itẽ oẽ illud ꝙ ẽ op effe⸗
ctus diuine acceptatõis ẽ aꝑpetẽdũ.ſᷣ
tẽptatio ẽ huiõi.vñ thob.vlt.qꝛ acceptꝰ
eras vbi neceſſe erat t. Itẽ oẽ illa
pꝓ ꝙ puenit᷑ ad meritoꝝ ↄſumatõem è
axppetenduʒ ſᷣ tẽptatio ẽ huiõi.ꝙ pʒ qͥa
nulla ẽ maioꝛ tẽptatio q; illa qẽ pꝑ fla-
gella.tribulatio aũt patiẽtiã opat᷑:pa
tientia o opus pfectũ hʒ videtqꝙ q;
cũq; pult eẽ pfect axpetẽ dʒ tẽptatõis
impulſuʒ. Sʒ3 nihil e deſideraduʒ

cuiꝰ ͤriũ ẽ ↄtinue appetendũ.ꝑ oẽs vi⸗

ri iuſti illã petitõem debẽt facẽ.⁊ ne nos

indu.in tẽp. nullꝰ dʒ aꝑpetẽ tẽptari.

Itẽ nihil ẽ appetẽdũ ꝙ diligent eſt
pcauendũ ł̊ tẽptatio diligẽter eſt pca
uenda ſiẽ dñs monet mattei.xxvi. Ni
gilate ⁊ oꝛ.ne intre.i temp.g . Itẽé
nihil ẽ appetẽdũ cui nõ debeat ſe Hof/
ferre ſpote ſᷣ tẽptatõi nõ dʒ ſe hõ ſpote
offerri ſiẽ dr̃ ſup illud mathei.iij.DOu
ctus ẽ Jeſus ⁊c.glo.ductũ eẽ Jeſum
ↄmemoꝛat vt nos inſtruatꝙ ſi nõ ſpõ/
te opteat in tẽptatõeʒ inſilire. Itẽ
nihil appetẽgü eſt ꝙ nr̃e ſalus aduer-/
ſariꝰ optat:ſ̊ diabolus deſiderat nos

tẽptare g videt᷑ ꝙ null debeat tẽptato
nem appetẽ. We? ad pdictã qſtioneʒ

via duplici rñdeꝛe põt.⁊ vtꝛaq; ſat ꝓba
bilit. Nno mõ ſic.vt dicamꝰ ꝙ cü tri/

plex ſit tẽptatio ſiue a triplici pncipio.

vna ſciliʒ a deo:⁊ alia a viabolo:alia a

carne. Pꝛima tẽptatio ſimpłr appetẽ
daẽqꝛ de nõ tẽptat nos niſiad bonũ.
galtera po temptatio q̃ ſcʒ ẽ a carne ſim

plicit᷑ fugiẽda ẽ qꝛ illa nõ poõt eſſe abſq;

peccato: ſiẽ ᷓ dixit magr̃ diſ.xxi.ter tia

jefocge
cuetkalte
nruneke
toemindl
bleeten
cizt cu
minime.
inteptan
fuge.na
teptat
leptat
de cl dei
elector
Ethyk
ptrign
ripeogy
Alnse
loedetipt
tipatioet
deufihr
Xtempt
ſuggeſi
niut ine⸗
pfugel
ceptatt
hacigi
nullus:
gerema
loſmn
erirtuue
ſicbeizr
Nogigni
Merpnti
Unefunn
Enidzt
Mnng⸗
Crdnga.
1ſiini
abinfer
2ce
pirtute
1plecti
adpm
temptat
ſiquocl
haſſuge
aſſiſun
dolcoer
Needunt
Ngcune

Wihl

4 Nor l
——“ðͦ”ðMäl
. Muoene

„ „ .
„ N v
Ven

W
M —.
aung „0 i
õü
4 „ „» v
e e
* RK RAHY
eetn AWNE
* 0
)

„
„ 5

-
4 ——

N
ATöf
.—.
en een 6 *
EWKAE3MCEMÿ
5
—
1 4
4

.

H een
Nn

umun

WUVVO

–—
½
2
— =
1

vero que eſt a diabolo aliquib⸗ fugien

da eſt:aliquibo appetẽda ẽ. His.n.qui
virtute foꝛtes ſunt nec defacili i tẽpta
tõem induci pnt.⁊ ſitemptant᷑ appeti⸗
bile temptari ad ſue virtntis exerci-
ciuʒ ⁊ cumulu meritoꝝ. Infirmꝰvero

minime:qꝛ timẽ pñt ne ex ipo impulſu
in tẽptatõem inducant᷑ ꝙ oẽs debẽt re

fugẽ.nam ⁊ ſi temptari malũ nõ ſit in
tẽptatõem induci ſꝑ malũ eſt qͥa Hͥ ẽa

tẽptatõe ſuꝑari.⁊ h ẽ dicẽ aug.xiij.
de ci.dei.ſicut ſe hʒ firmitas ⁊ influitaſ

electoꝝ ſic metuũt cupiũtq; temptari.
Etſᷣm hãc diſtinctionem ad rõnes ad
vtrãq; ꝑtẽ inductas põt defacili rñde/
ri ꝓ eo ꝙ ſm diuerſas vias ꝓcedunt.
Alius mod“ dicẽdi eſt ꝙ dupłrxr eſt

loqͥ de tẽptatõe.aut ſub ꝓpꝛia ròe ⁊ ſic

tẽptatio eſt impulſus ad illicitũ ſᷣm q;

de ea fit ſmo in ꝓpoſito.loqmur.n.hic

de temptatõe diaboli q̃ fit ꝑ mali culpe
ſuggeſtionẽ:q̃ diabolꝰ hoiem ad malũ
nitit᷑ incuruare:nõ de tẽptatõe dei q fit
ꝓ flagellatõem q̃ de vult illos qͥs ac⸗
ceptat aꝑppꝛobare ⁊ pꝛobatos oñndere.
hac igit᷑ temptatõem ſᷣm ſe ↄſiderataʒ
nullus dʒ appetẽ:imo abhoꝛꝛere ⁊ refu
gere maxime ↄſiderãdo fineʒ. Alit᷑
Eↄſiderare tẽptatõeʒ ꝓut ẽ mã exercẽ
de virtu.⁊ ſica viris iuſtis deſiderari
põt ab eis potiſſime qͥ in caꝛitate feruèt
adeo ꝙ ignis deuotõis ipoꝝ poſt inflã
mat᷑ ex pntia ↄrij q; ↄtiguat᷑.ab eis au
tem qͥ ſunt modice caritat non ſic deſi
derari dʒ.⁊ exꝰ qͥa ventꝰ pflans foꝛ⸗
nacẽ magꝗ ⁊ magis accẽdit:p candelaʒ
extinguit.⁊ ideo tẽptatõnis impulſus
⁊ ſi q̃ᷓntũ in ſeẽ refugidꝰ ſitab oibi et
ab infir mis potiſſime ſicut ratõnes ad
2z 0 tez; inducte ondunt. inq;tuʒ tñ ẽ
rirtutis exercẽde mã a viris feruẽtiba
⁊ pfectis axpeti põt ſiẽ oñdunt rões q̃
ad pᷣmã ꝑtem inducunt᷑.illud tñ genꝰ
temptatõnis potiſſime appetũt viri iu⸗
ſti quod eſt i flagelloꝝ ppeſſione:ſicut
paſſus eſt Yob ⁊ Thobias: ſicut etiaʒ
paſſi ſunt martires ab impijs ʒelo dia
bolico excitatis.et ad hoc oſtendendũ
ꝓcedunt ratones que ad pᷣmaʒ ꝑtem
inducunt᷑ iqeo ↄcedende ſunt.

Onſequenter

qntũ ad ſcdᷣm ꝓpoſitũ querit᷑

de cognitõne pᷣmoꝝ parentũ.⁊ incidit

hec queſtio circa tria? Pꝛimo enim

querendũ eſt de cognitoõe pmoꝝ pentũ
Intũ ad ꝓfect Scðdo querenduʒ

eſt qᷓntũ ad defectum: Tertio queri

tur de ipſa cognitõe qᷓntuʒ ad comple⸗/

mentũ ⁊ ſtatumꝰ

Irca primum

ſic pcedit᷑ ⁊ querit vtꝝ ſi ho ſte

tiſſet in cognitõe ꝓfeciſſet ꝑ tẽpoꝝ in⸗
terualla!⁊ ꝙ non videt᷑ pᷣmo ꝑ verbuʒ
Hugo.in li.de ſacram. Reꝝ oiuʒ q cũ
hoie ⁊ ꝓpter hoiem facte ſunt pfectaʒ

cognitõem hoĩuʒ accepiſſe nulli dubiũ
eẽ dʒ.ſig ſtatim pfecta cognitõem ha⸗

buit g vlteriꝰ ꝓficẽ nõ potuit. Item
H ipm ondit᷑ rne quã facit ipe Hugo.
nomẽ debite impoſitũ eſt nae rei expſſi
uũ.nullꝰ igit᷑ põt res oès noĩiare niſi is
q oiuʒ reꝝ plenã hʒ cognitõem.ſ̊ adaʒ
oibo nomẽ impoſuit. nec illis rebalia
ſunt aliqñ pfectioꝛa noĩa ĩponenda.vi

det᷑ igit᷑ ꝙ adò pfecte cognouerit oia

creata ᷓ in cognitõe nõ ꝓfeciſſet ſiĩ ſta
tu ſue cognitois pꝑmanſiſſet. Item
nullus bñ regit ⁊ gubernat ea qrũ na
turas ignoꝛat.ſᷣ oia fuerũtↄmiſſa re/
gimini et gubernatõni ade ſᷣm ꝙ dĩ in
HBGeñ.et in pð. Omia ſubie.ſpᷣ pe.e.⁊c.

Al ſui igi᷑ conditõe pᷣmaria habuit pꝛi

mus h reꝝ cognitõem g nõ ꝓfeciſſet
ad illã p diſciplinã ꝑ tempoꝝ interual
la. Itẽ quicqͥd hõ addiſcit:addiſcit
mediãte via ſenſus memoꝛie ⁊ expien/
tie ita ab inferioꝛi et exterioꝛi.ſi igitur
hõ in ſtatu inocẽtie didiciſſet p inferio
ra ⁊ exterioꝛa ad pfectõeʒ veniſſet.ſed
talis oꝛdo nõ cõgruit nature inſtitute
⁊ bñ oꝛdinate ſᷣ ſolũ lapſe cũ oĩ creatu
re peſſet.videt᷑ &̊ ꝙ nihil ſenſibiliuʒ in
ſtatu illo didiciſſet. Sʒ adã ĩ ſtatu

illo p interualla tempoꝛu ꝓfeciſſet ad

gr̃am alioqn peioꝛ eẽt ↄditio ſua qᷓ; no
ſtra cũ nos multiplicando merita cre
ſcamꝰ in gra pari rõne pꝑ interualla
tempoꝝ/ꝓfeciſſet in reꝝ notitia. Itẽ
aq 3

aut adaʒ ſciebatque ventura erãt aut

nõ ſciebat.ſi ſic pſciuit lapſuʒ ſuũu et

qͥd ex illo poſteris ſuis eẽt euentuꝝ ꝙ;

plane axparet eſſe falſuʒ ſi futa no co
znoſcebat.ᷣ rerũ nate variant᷑ in ta

multa icipiebat cognoſcẽ ſᷣm tẽpoꝝ

variatõem ergo ꝓfeciſſet in cognitoõe.
Itẽ nec ada oĩia viderat rec oĩan
dierat. eſto igit᷑ ꝙ vider et alie gè rem
—555 . r⸗ ri vi 4 .
qua pꝛi non vidi et:ciᷣ vine ſit cogno

ſcere ſiẽ intel igẽ vide ꝙ ſiẽ nccario ſe
quit qincepit inteiligẽ incepit cogno
ſcere.ſimłr ſi incepit videre incepit co
gnoſcẽ. ſig multa ſenſibilia vidiſſet q

pus nõ viderat videt᷑ multa didiciſ/

ſet ſenſibilia ꝑ tẽpoꝝ inteꝛualla Itẽ
ſi h ſtetiſſet aut vnꝰ hõ ſciret voluũtatẽ
⁊ cognitõem alteriꝰ aut nõ.ſi ſic ̊ fru
ſtra egerẽt ſ mone.ſi nõꝗꝙ̊ cuʒ poſſet ab
alio edoceri videt᷑ ꝙ in ſtatu inocẽtie
multa addiſcẽ potuiſſet. ad pdi
ctoꝝ intelligẽtiã ẽ nõndũ ꝙ ꝓfect ſcie
triplici via põt ↄſiderari.vel a pte ſcibi
liũ.vel a pte modoꝝ cognoſceÄdi.vel a
pte maioꝛis habilitatõis ĩ cognoſcen
do.ſᷣm p modũ loqñndo intelligẽdũ ẽ
ꝙp quedã ſunt res q fit cur ſu nali.qͥdã
q curſu miraculi.quedam q fit vlũta
rio curſu ſᷣm ꝙ determiat Anſelꝰ. In
eaꝝ igit᷑ reꝝ cognitõe q quidam curſu
nãli fiũt nõ ꝓfeciſſet adam quantũ ad
noui habitꝰ acqͥ ſitionũ.accepiteni ſiẽ
dicit Hugo et magj in ł̃a ab exoꝛdio
oĩuʒ reꝝ plenã notitiã.⁊ q̊ etiã ondunt
rönes q ad pᷣmã ptẽ inducunt᷑.ꝓficere
tñ potuiſſet q̊ntũ ad aliũ modũ cogno
ſcẽdi ⁊ q̃ᷓntù ad maioꝛẽ habitũ ſciendi.
q̃ntũ ad aliũ modũ etiaʒ ꝓficẽ poterat
qa qð nouerat ſimplici notitia cogno
ſcere poteꝛat ſimplici expiẽtia:⁊ qð no
uerat itellectu cognoſcẽ poterat⁊ ſen
ſu. ꝓficẽ etiã poterat qᷓntũ ad maioꝛeʒ
habilitatõem.qꝛ ex freqñti ↄſideratõe
eoꝝ q̃ nouerat ꝓmtioꝛ fuiſſʒ ⁊ paratioꝛ
ad iudicãdũ de hiſ rebꝰq̃n hẽbat cogni
tõem ꝑ habitũ innatũ.⁊ ſi.n.pᷣmꝰhomo
nõ hr̃et tarditatẽ hebitudinis p aggra
uatõeʒ coꝛpisimoꝛał.habebat.n.ſpũs
eiꝰqdã mioꝛẽ velocitatẽ p vegetatõeʒ
coꝛpꝑis aialis.⁊ ſic ĩ cognitõe reꝝ naliũ

adã quodã modo teciſſet: quods mõ

Jr 2
minime ſi et net. Inſeaꝝ vo reruʒ
cognide tiüt curſu volũtario ⁊ mi⸗

rabili iiue ſupnãli ſimpłr ꝓficẽ potuiſ

cnõ ſolũ q;tũ ad modũ cognoſcẽdi ſ

2

etiã ĩ goredo nouã cognitoeʒ. nec mi⸗

rũ qꝛ ad ̊ ꝙ cognoſcẽt diuia miſteꝛia ĩ

igebat ſupna illuſtratõe.ad q̊ veꝛoq;

cognoſceret ſecreta alteriꝰ indigebat

ipſius detectõe.nec talis ꝓfect ſtatui

inocenti derogabat cũ etiaʒ bti angeli
in coguitõe diuinoꝝ miniſterioꝝ ⁊ hu

manoꝝ ſecretoꝛũ ꝓficiat:ꝓpter qð dẽ
Ephe.iij. Ntinoteſcat pᷣncipibo ⁊ ptãti

bus p eccłiam multifoꝛmis dei ſapia.

Et ſic pʒrñſio ad ꝓpoſitã qõeʒ. NMã

rõnes ad pᷣmã pꝑtẽ inducte ꝓcedunt de

cognitõne rerũ nalium: ⁊ ſic intelligit

Hugo.illis.n.rebs noĩa impoſuit adã

⁊ illaꝝ reꝝ cura ſibi ↄmiſſa fuit. AUlti⸗
ma tñ rõ de pfectõe ab inferioꝛi⁊ exte-

rioꝛi nõ cogit.qꝛ diẽ Augꝰ.in.pvij.mu⸗
ſice.obiectũ exteriꝰ nõ agit in aiaʒ nec
ipaʒ pficit ipſa aia ſeipſaʒz mouetoc
caſiõe ab exterioꝛi accepta:⁊ infoꝛman
do ſeipſaʒ mag agit in obiectũ q; aga
tur in ipſo ⁊ ̊ fuiſſet in adã multo foꝛ
tius ⁊ nobili q; ſit poſt lapſum. vñ illa
ratio nõ cogit ꝙ adã nõ potuiſſet reſpe

ctu eoꝝ q cognoſcebat nouũ modũ co
gnitõis acquirẽ:nec pcedẽtes rõnes G
aſtruũt ꝙ adã nõ poſſet mag habilita⸗
riin cognoſcẽdo ꝑ freqñtiã in ↄſiderãa

do. Ratões aũt qad ptem oꝑpoſitã
inducunt᷑ onduntqꝙ ada ſi ſtetiſſet ꝓfi
cere potuiſſet i cognitõe reſpectu eoꝝ
q ſunt volũtaria ⁊ mirabilia.De alijs
aüt.ſ.de his q naliter fiuũt nõ ↄcludunt

qꝙ adã acqſiuiſſet cognitõeʒ nous.vñ il
la parò de ↄpatõe gfe ad ſciaʒ nõ valet
qꝛ pfectio gr̃e nõ tm ẽ ex dono ſᷣ eti ex

merito.pfectio aũt cognitõis in adaʒ
erat ex dono:⁊ ſi ſtetiſſet nõ ſolũ in ipo
ſ etiam in poſteris nõ indocte credit᷑a
pluribo ſimiłr fuiſſe ſaltẽ qᷓntũ ad habi
tuʒ:vH dico ꝑerpetatẽ in facie.Ad alia
ſatis plena ẽ rñſio iam dicta.

Ecundo queri

tur de cognitõe pmox pentuʒ

zutüse
ſen
ſent
multer
hoen
ſerpes
nin
Cred
moꝛ
gdil
peec⸗
mag
Pen
qtci
le⸗
Hni
nittn
ſtizhu
ciſommn
ginſmn
ſonnial
cpit pr
ptos
tar:pie
Fiali
piger
geret
pitſen
lisint
Npwn
ait
ſcreron
ſeretocon
ippüſol
ſeſaretip
Pnrera
oec
Wwi
f
ſtitui
ka
fult
cetie.
pſei⸗
gutp
ciẽ
yelpu
rali.
mlia

Eltrenat.:
Klh. Wiin;
„
en *
J re
R
enen
Awlrnt,
n e .
niiwn
ee 4
e
Ramunteni
N N
gerengte
— . ,
1 „ .

nie 1
„ Mndtenorio

Tncpiwtdei
ms milyi
ſrigi Hi
mcr pccduntde
meſenhgt
WamWana

er
WWaft.
?
*

owmmiſenn
oui oi:
calirs ronis
1 nug babii⸗
niniin ſoni
Erenopvſii
iitapi

Ee

„ 1 9 e
S
1
* 1. 3
taglann,
⸗ . age
ni en,
coien
— zſe
iſet oſon
10 .
„
„ 1. KE
7

„ 4
KAEAL*
e

1. 0,
MRNnN...
“

q̃ntũ ad defectũ.⁊ hoc eſt querere vtrũ
ſi ſtetiſſent i ſtatu inocentie aliũ decipi
poſſent:⁊ quod ſic videt᷑ Geñ.iij.dixit.
mulier ſeduxit me.Sʒ ↄſtat ꝙ mulier
nõ ↄſenſit niſi qa eſtimauit eſſe veꝝ ꝙ;
ſerpẽs dixit.ſᷣ añ ↄſenſuʒ nõ pꝑeccauit:
Ganq; peccaret decepta fuit. Itẽ au
g.ſup Geñ.ad laʒ.⁊ habets.⁊z.diſ.
Credidit adã vtꝝ fieri poſſe vt ⁊ vxoꝛi
moꝛẽ gerẽt pꝑ pniaʒ veniã hr̃et.ſ̊ ↄſtat
qð illud fuit falſum et h̊ crediditanqᷓ;
peccaret qꝛ alit᷑ nõ peccaſſʒ ̊ cτ. Itẽ
magr S diſ.=i. loqns de muliere⁊ ſer-
pente dic̃.ꝙ mulier nõ honuit ſerpentẽ
qꝛ cũ nouerit eſſe creatũ etia offitiũ lo⸗

quẽdi a deo accepiſſe putauit.ſ̊ cõſtat

h falſuʒ fuiſſe ꝙᷓ putauitg «7. Itez
videt᷑ rõne.ſi adaʒ ſtetiſſet doꝛmiuiſſet

vtiq; habuiſſet alias opatões nales

cũ ſomnũ ſit ex nali motu fumoſitatuʒ
⁊ fataſmatũ circa oꝛganũ fantaſie adã
ſomniaſſet.ſᷣ̊ in ſomno ſiłitudo reiac⸗
cipit᷑ ꝓ veritate:⁊ vbicũq; H̊ ẽ ibi ẽ dece
ptio . IYtẽ nale eſt ꝙ quicqͥd vide

tur:videt᷑ ſb angulo.⁊ q̃ntoa remotio
ri aliqd videt᷑ tato minoꝛẽ gñat ſpẽʒ ?

videt᷑ ſub angulo acutioꝛi.gꝗita pu vi⸗

deret᷑ ſol ipſi ade ſiẽ ⁊ nobis.& ſiẽ deci⸗
pit᷑ ſenſus nr̃ in iudicãdo de q;titate ſo
lis ita videt᷑ ꝙ decipet ſenſus ade.
Itẽ ponat᷑ ꝙ aliqͥs hõ peccaſſet adam
ignoꝛãte ⁊ aſſereret ei falſuʒ.aut adaʒ
ſciret ipm dicẽ falſuʒ aut nõ.ſi ſic tunc
ſciretocculta coꝛdis ſui q; noſſe in alio
ẽ ꝓpꝛiũ ſoliꝰ dei.ſi neſciret eẽ falſuʒ:g
neſciret ipm eẽ mendacẽ: ergo credẽt
ipm veracẽ eè aut male iudicari de il/
lo.ſi credẽt ipm eẽ veracẽ credẽt ipſuʒ
dicẽ verüũ:gꝗ nccio decipet᷑. Sʒõ augꝰ.
pa ꝓ falſis appꝛobare nõ eſt nã hoĩs in
ſtituti ̊ pꝛna dãnatci.ſ̊ cũ qs decipit᷑ ap
pꝛobat veꝝ ꝓ falſo vł ecõuer ſo.g nũq;
H̊ fuiſſet in hoie ſi pſtetiſſet i ſtatu ino/
cẽtie. Itẽ aug'. in Ench. xi.c. Ipſe
piſeipm erroꝛ aut magnũi re magna:
aut puũ in re pua:tñ ſpẽ malũ.⁊ v bi⸗-
cũq; ẽ deceptio ibiẽ erroꝛ vel magnus
vel puus.& nõ põt eẽ in aliqᷣ qͥn in eo ſit
malũ. ſᷣ in adã in ſtatu inocẽtie nec eſt

malũ culpe nec malũ pene . — — SRtée

augꝰ. in Ench. c. ix. Hic bomies fallüt

atq; fallunt᷑ mibioꝛeſq; ſunt cõmentiẽ⸗

do fallũt q; c mentiẽtib credẽdo fal⸗-
lunt᷑:q videt ꝙ vtrobiq; ſit miſia licet
maioꝛ in fallẽdo.qᷓ ſi in ſtatu innocẽtie
nõ erat mibia videt᷑ c. Itẽ in ſtatu
inocẽètie nibil hõ pateret᷑ vel agẽt coñ
nãm.ſ̊ deceptio ẽ ↄ appetitü nae rõlis:

vñ aug. in Ench. AUſq; tatũ rõlis cre
atura refugit falſitatẽ ⁊ q̃ntũ pot dui

tat erroꝛẽ vt falli noluerit.etiã quicũq;
amat fallẽ. adã igit᷑ ͥ nalit recuſabat
in ſtatu innocẽètie decipi non poteꝛat.
Iſtẽ in adã oẽs vires inferioꝛes ſub
iecte erãt volũtati alioqͥn rect'oꝛdo nõ
Fuaret᷑ in wie in ſtatu inocętie. ſi hõ

nolebat decipi nec aſſentire falſo vide

tur ꝙ nũq; in rõe ei fuiſſet deceptio vł

ad falſuʒ inclinatio q;diu pmaſiſſet in

ſtatu illo pmo. Itẽ maioꝛis indigni
tatis ẽ falli in aio q; pati in coꝛpe.onde
decuit xpm aſſumẽ paſſionẽ ĩ coꝛpe nõ
deceptõem in mẽte.ſ̊ ſi ada ſtetiſſet nul
la fuiſſet coꝛpalis paſſio ̊ nulla fuiſſet

in eo deceptio. MWead pdictã qõem

defacili pot rñderi.rõnes etiã diſſolui
q̃daʒ facili diſtinctõe. poſſet.n.ſic dici.
qꝙ deceptio quedã ẽ circa ſcibilia.qᷓdaʒ
pᷣo circa opinabilia.Scibilia aũt dico
illa q certa rõne ↄphendi pñt ſiẽ ſuntil
la de qb ſüt ſcie liberales.Opinabilia
vo illa voco que ñ hñt cognoſci niſi ꝑ
qᷓndã cõiectura ſiẽ ſecreta aliene ↄſcie
⁊ futura ↄtingẽtia q fiſt caſu vł foꝛtu⸗
na vł volũtate libera.in pᷣmis aũt adã
falli nõ poterat qꝛ oiuʒ cognitõem ha
bebat. In ſecudis vo duptr ↄtingit
aliqnẽ falli.aut ita ꝙ adheꝛet firma cre
dulitate.aut ꝙ adheret q̃licũq; eſtima-
tõne.⁊ pᷣma deceptio vocat᷑ erroꝛ ꝓpꝛie
⁊ H̊ in pᷣmo bhoie ſtate nõ fuiſſet.ſcdᷣa pᷣo

põt dici opinio in q̃ ẽ acceptatio vniuſ

ptis ſine pleno aſſenſu credulitatis.⁊
hec põt dici queda eſtimatio falſa.⁊ hec
fuiſſet in ada abſq; culpa ⁊ pena maxie
cũ ex hac eſtimatõone nec incidẽt in pec

catü nec incurreret damnũ.⁊ ſm hanc

diſtinctõem diſſolui poſſunt rõnes ad
vtrũq; ptem inducte.nam rõnes oñndẽ
tes ꝙ i adã potuit eẽ deceptio fere oẽs
q 4

ꝓcedũt de deceptõe ſm ꝙ dr q̃liſcunq;
eſtimatio. Ratones vero ad ꝓpoſi⸗
tum ꝓcedũt ſm ꝙ veceptio diẽ firmaʒ
credulitatẽ vtnoõ ſolũ qs decipiat᷑ putã
do falſuʒ eẽ ven ſᷣ etiã appꝛobãdo fal/
ſum eé reꝝ vel ecouerſo. ⁊ talis ẽ dece
ptio qᷓ eſt erroꝛ. Sʒ licet h ꝙ nüc di
ctũ eſt ſatis ꝓbabile videat᷑ nõ tñ ple-
ne ſatiſfacit rõni.nec cõcoꝛdat verbis
aug. ĩ Ench. c. viij. Qů nihil aliud ſit
errare q; ven putare ꝙ falfuʒ ẽ falſuʒ
ve ꝙ ven eſt. vel certü hr̃e ꝓ incerto.in
certũ ve ꝓ certo.ſiue falſuʒ ſit ſiue ve⸗
rum.atq; tꝗ ſitin aio de foꝛme atq; inde
cens q; pulchꝝ atq; decoꝛũ eẽ ſentimꝰ
vel loqñdo vel in aſſentiẽdo eſt.nõ eni

Pfecto ⁊ ob hoc ipm yvita iſta mibßa eſt

q̃ viuimꝰ ꝙ ei nõnũq; vt nõ amittat᷑ er⸗
roꝛ eſt maius.Ex hoc verbo colligit ꝙ
aug.vocat erroꝛè gñalr oẽm deceptõ
nem ⁊ illi diẽ indecoꝛũ ⁊ indecẽtè ⁊ ad
vitaʒ miſers ptinẽ.Et in li.de vtilitate
credẽdi expſſe vicit ꝙ nullꝰerroꝛ abſq;
vitio eẽ põt. Ideo dicẽdũ ẽ ꝙ⁊ ſiin ſta
tu inocẽtie fuiſſet in hoie alicuiꝰ neſci/
entie impfectio ſiẽ oñſuʒ fuitsẽ di.ꝓxi
ma pcedẽti nõ tñ in eo fuiſſet deceptio.
deceptio eni vltra neſciẽtià addit iudi⸗
dicij obliq̃tõe m. H̊ nõ fuiſſetin ad i ſta
tu inocẽtie ſicut nec in eo fuiſſet paſſio
coꝛpalis.⁊ H̊ põt intelligi ſic.ſic.n.du/
plicit᷑ ↄtingit aliquẽ pati.aut paſſione
intrinſeca.aut ab extrinſeco illata. ſic
⁊tingit aliquẽ dupłr decipi.autqꝙ ipſe

ſeipm palogicet.autq palogicetur ab

alio.neutn aũt hoꝝ in ada fuiſſet.ſic.n.
nulla fuiſſet in ea paſſio intrinſeca qͥa
virtꝰ aie regitiua ꝑfecte ſuo coꝛpi pſi⸗
debat⁊ ipm cõſᷣuare poterat. ſic nulla
fuiſſet deceptio veniẽs ab itrinſeco.qᷣa
iudiciũ rõnis omibo potẽtys ſenſitiuis
pᷣſidebat.nec ipſe in ↄriũ rõni monebã
tur ſ poti ab eo ſufficiẽter dirigebãt.

quẽadmodũ etiã pati nõ poteratpaſſi⸗

one illata.ſiue qꝛ nullꝰ in tpe illo eẽt qͥ
inferret.ſiue qͥa ſi adeſſet diuia virtus
eu ꝓte gẽt ſiẽ ð deminatũ ẽ:ſic etiaʒ in
ſtatu illo nemo eèt qͥ hoiem circũueni⸗
retaut palogicaret. Naʒ vnnſqᷣſq; lo
queret᷑ veritatẽ cũ ꝓximo ſuo aut ſi eſ

ſet diuine inſpiratõis reuelatio ſiue p
ſe ſiue p angelu ſuccurreretne fallere
tur:ſic virtꝰ ſuccurrebat ne lederet᷑.⁊

ſic adã ſtate nulla fuiſſet in eo deceptõ

nec ab intr inſeco nec ab extrinſeco.vñ
rõnes q̃ ꝓbàtↄcedẽde ſunt. Ad il
lud aũt ꝙ obicit᷑ de ſeductõe mulieris
⁊ etiã viri dupłr põt rñderi. Ano mõ
ſic.ꝙ illa ſeductio fuit falſa credulitaſ
⁊ ſi pceſſit pccẽ̃m iobediẽtie ⁊ ambitõis
ſecuta fuit pccim pſumptõnis merito
cuiexcecat ẽ oculus ronis vt falſum
eſtimaret eẽ veꝝ. ſtati.n.mulier audi⸗
ta platõe ſerpẽtis de ſeipſa pſumpſit.
T ſimitr vir audita ſuggeſtioe mulien.
⁊ iõ mulier exiſtimauit ꝑ comeſtioneʒ
aſſeqͥ poſſe excellẽti ⁊ vir de trãſgreſſi
one mãdati iuenire veniã. Alit᷑ põt
dici ꝙ duplex ẽ iudiciũ.quoddãa ẽ ſpe-
culatõis ⁊ illud nõ ps li.ar.necieo cõ
ſiſtit pcẽ̃m.⁊ hui iudicij erroꝛ poſt ꝑec⸗
catũ eſt:nõ an.Eſt ⁊ aliud iudiciũ ina⸗
gendis ⁊ in his q ſpectãt ad veritatẽè vi
te.⁊ illud iudiciũ è li.ar.⁊ h̊ nũq; ẽ ſine
volũtate.⁊ huiꝰ iudicij erroꝛ bñ põt eẽ
culpa vel pſumptõis vel infidelitatis
vel alicui alterius.⁊ h̊ fuit deceptio q̃
mulier pᷣmo decepta fuit ⁊ ipſe adaʒ.⁊
in iſta deceptõe nõ pmãſit in ſtatũ ino⸗
centie imo cecidit.⁊ pꝑ H̊ patʒ rñſio ad
duas auctoꝛitates pᷣmo inductas.
Ad illud ꝙ tertio obicit᷑ de auctoꝛita⸗
te magfi ꝙ mulier putauit ſerpentem
hr̃e vſum loquèdi:dicẽdũ aut intelli

git ꝙ talis putatio fuit ĩi muliere poſt

pcẽm:aut ſiañ fuit nõ putauit ꝙ H̊ offi
ciũ hr̃et de ᷑minate virtute ſibi nãliter
data:ß aliq̃ iacẽte virtute pmittẽte di⸗
uina pꝛudẽtia q oẽs res gubernabat⁊
regebat ſiẽ creauerat.nec miꝝ ſi nõex

pauit: qꝛ nõdũ eꝛat i ipa mulieꝛe paſſio

timoꝛis. vñ mulier aſpiciẽdo ſerꝑentẽ
falſum ꝓ vero nõ appꝛobauit hłᷣ aliqua
ibi virtutè latentẽ ignoꝛauit. Adil⸗

lud ꝙ obicit᷑de ſomnio dicèdũ ꝙ in ſta

tu inocẽtie ñ fuiſſet ſomniũ ex ppeſſiõe
fantaſmataꝝn ad modũ pturient᷑:ſicut
of̃ eccł.xxiiij. Hoc.n.venit qꝛ vires in
ferioꝛes nõ ſunt ſpiecte rõni ⁊ coꝛpꝰnõ
obedit ſpui.ᷣ ſi fuiſſet hoc eſſet quia ab

WW

ſn
xttüi
ſäten⸗

utſt
höſuß

paid

ſiſet
iſete

t

inſtat
ectam
ſcrie
aran
c⸗
Grii:
enti
ſede
mag
no
Fßt
fue
mül
ſielor
excell
pleſt
ſemn
tute.
geat
hon

en
Wmer he
„*

—

le
en, .
e 4

anben 4.
kir
ſee
e lii,
up conetan
rrig
ni Alen
ien eritt
men⸗
viNacs.
nutſapntn
vitſer
dicicige⸗
miöcl
rrinitc
eltt

altiſſimo mitteret᷑ aliqᷓ viſitatio in qua

hmo nõ decipet᷑ imo potiꝰ illuſtraret
Pꝛetea eſto ꝙ eèt ibi ſomniũ nõ ſe
quit᷑ ꝙ eẽt ꝓpt᷑ H̊ ibi deceptio.deceptõ
eni reſpicit rõnis vſuʒ.in ſomnis autẽ

rõnis vſus nõò eẽt:aut ſi eẽt purgaret

potiꝰ oeceptõeʒ fantaſie qᷓ; eiↄſentiret
potiꝰ.n.dicẽt rõ i ſomnis hi ſomniãti
tu ſomnias q; dicẽt qð uides ẽ vitas.
Ad illud ꝙ obicit᷑ de viſu dicẽdũ q;
nulla eẽt deceptio qͥa bñ noſcẽtadaʒ qꝙ;

res a remotioꝛi axparet eẽ minoꝛ.- iõ

nõ iudicaret ſᷣm axparẽtiã oculi tm:ſ
penſata diſtãtia medij et iõ nõ falleret᷑
ſ hr̃et iudiciũ rẽm. Ad vltimũ iã pʒ
IHevoex pdictis.qa uel adã manifeſto ſi
gno dephendẽt iſtũ pꝑeccaſſe ꝙ ſat videt᷑
ꝓbabile cũ magna valde traſmutatio
facta fuerit in nã ade pↄmiſſionẽ cul9/
pe:⁊ tũc nõ credẽt ei nec diſcrederet ni
ſi q̃tenꝰ alias vidẽt ſibi credendũ foꝛe.

aut ſi ñ dephendẽt eũ peccatoꝛẽ vbi ſua⸗
nõ ſufficẽt cautela ſuccurreret diuine
Puidłẽtie cura diligẽtiſſima q nec pmi

ſiſſet eü ledi:nec pmiſiſſet falli ſi volu
iſſet eius impijs obtempante ſubici.
Ertio uero eni.
ad cognitõis ade ↄplemẽtũ et
ſtatũ.⁊ ẽ qſtio vtꝝ adã deũ cognouerit
in ſtatu inocẽtie eo gñe cognitõis qͥ ex
pectam deũ cognoſcẽ i ſtatu głie.et ꝙ
ſic videt᷑ magr Hugo de ſcõ vic.in li.ðᷣ
ſacram. Cognouit eũ creatoꝛẽ ſuũ:nõ
ea cognitõe q̃ mõ accntibo abſens fide
qrit᷑: ea q tũc ꝑ pſentiã ↄtẽplatõis ſci
enti manifeſtatio cernebat᷑: ̊D manife⸗/
ſte deü cernẽ H ẽ viſiõis btè g̊ c. Itẽ
magt.iiij.li diſ.p.c.duplici ex cã.Ho
mo qͥ añ pcẽm ſine medio deũ videbat
X.ſ̊ vidẽ deũ ſine medio h ẽ vidẽ facie
ad facit᷑:⁊ h ẽ viſio głie g c&. Itẽ exo.
xxxiij.loqbat᷑ dñs ad mop.facie ad fa.
ſic loqͥ ſolet h̊ ad amicũ ſuuʒ.ſ̊ multo
excellẽtioꝛ fuit ſtatꝰ nãe inſtitute qᷓ la
pſe.ſiꝗ ſine medio videbat᷑ deꝰ a moy-9/

ſe multo foꝛtiꝰab hoie in ſtatu nãe inſti

tute. Si tu dicas h̊ fuiſſe in ſbiecta

creata.obicit᷑qꝛ d Numeꝛi.xi. Pala
⁊ non ꝑ figuras ⁊ enigmata deũ videt.

Itẽ hoc ipm oñdit᷑ rõne:ſiẽ volunt
ſancti cõiter.adã no ſolũ fuit ↄſtitutĩ

padiſo ſpuũali qntũ ad delitias mẽtis.

fruebat᷑.n.deo ſiẽ dicit Bam.⁊ Nug.
⁊ Hetiã de ſe planũ c.h.n.in tpe nãe in
ſtitute ipm deũ i ſe ⁊ imediate amabat
&O ſiita facilis ẽ intellectꝰad cognoſcẽè

dũ ſiẽ affectꝰ ad amãdũ ꝑ nam videt᷑

ſic deũ in ſeipo amabat ita etiaʒ ⁊ in ſe
ipſo videbat. Itẽ oĩs aia recta defi9/
deꝛat vidẽ deũ g adã ̊ de ſiderabat.aut
igit deſideriũ eiꝰ nõ implebat t ita i af

ffigebat᷑ qð nõ eſt ↄueniès.autaliquo
m deũ̊ videbat ⁊ nõ videbat viſiõe ima

ginatiua nec coꝛpali intellectuali.ſᷣ
ſec ẽ viſio q̃ videt᷑ de in ſui eẽntia ͥ̊ c.
Itẽ mẽte hũana nihil deo ꝓpinqus
cũ eſt ab oĩ pcco imunis.ſ̊ mens adei

ſtatu nãe iconupte nõ habebat aliquaʒ

peccati malicia:nec oculꝰ habebat ali⸗
quã obſcuritat nubẽ. videt᷑ ꝙ ipm de/
um imediate aſpectũ ſuuʒ figẽ poterat
⁊ H ẽ viſio quã expectamꝰin gloꝛia ut vi
deamꝰipam dei ſbam g c. Itẽ eꝙ in
gloꝛia nõ alit᷑ videat᷑ q; videbat᷑ ab adã
oñdit᷑.qut.n.in gloꝛia videt᷑ de ꝰimedia
te:aut mediate.ſi mediate ſᷣ ſic poteꝛat
videri ab adã in via.ſi imediate ondit᷑
H̊ eſſe falſuʒ pſuaſiõe ſumpta ex tripli
ci medio.q̊n pᷣma eſt ꝙ cognoſcens ſu

per cognoſcibile dʒ hr̃e potentiã qntũ

ad illud ꝑ qð cognoſcit.intellect cre/
atus nõ põt ſuꝑ ipam lucẽ increatã in

ſe qntucũq; eleuet p gram ſiue ꝑ głiaz

qꝛ illa ſp in infinitũ excedit. impoſſibi
le eſt ꝙ intellectꝰ ipam lucẽ increatam
videat in ſeipa. QMõ ſi dicas rõnem
iſta nõ cogere:qꝛ potẽtia cognitiua plꝰ
ẽ in ſuſcipiẽdo qᷓ; in agendo.oñdit᷑ hoc
ipm ſecũda pſuaſione.qꝛ cognoſcẽtis

ad cognoſcibile dʒ eſſe ꝓpoꝛtio: maxie
in ea cognitõe in q̃ eſt magna delecta/

tio.ſi ꝗᷣ illius ſumme lucis reſpectu in
tellectus noſtri ẽ exceſſus impꝛopoꝛto
nabilis:⁊ tantus vt pꝑ nihil additũ poſ-

ſit ei ppoꝛtionari noſter intellectus qn

ſemp excedat in infinitũ videt᷑ ꝙ nũq
in fonte lucis intellect noſter poſſit cõ
templari deũu. Qð ſitu dicas qꝙ; nõ
requirit᷑ ibi ꝓpoꝛtio qntitatis ſ̊ ſolum

ↄfoꝛmitatis.oſtendit᷑ hoc ideʒ pſuaſio

ne tertia.ſi.n. in glia deꝰ videt᷑ in ſeipo
⁊ abſq; oĩ medio:cũ ipſe in ſe nulla ha
beat diuerſitatẽ oĩno videꝛet᷑ ab oibus
vnifoꝛmit.ꝙ ſiↄſtat eẽ in gloꝛia diffe-⸗
rentias pmioꝝ nõ videt᷑ ꝙ abſq; oĩ me
dio deꝰ a gloꝛificata aia videt᷑.ſi igit᷑ vi
det᷑ p mediũ ⁊ ſic videbat᷑ ab adam. re
ſtat ꝙ adã eo gñe cognitõis cogno⸗
uit quo cogniture ſunt aie bt. Sʒ
3 exo. xxxinj. Hõ videbit me hõ ⁊ viuet.
ↄſtat ꝙ Hñ itelligit᷑ de vita ſpuali ſᷣ ð vi
ta aĩali.ſi igit᷑ adã i ſtatu inocẽtie vita
aĩali videbat g deü videre nõ poterat.
Itẽ Jo.ppᷣ?Heũ nẽo vidit vnq; niſi
ingenit .ſi nullꝰ vnq; vidit deũ añ
aduentũ xpiꝗ nec ada. Itẽ ſup illd
IJſa.vi. Vidi dñm ſedẽtẽ c. Grego.
Quantũcũq; mens in ↄtẽplatõe ꝓfe⸗
cerit ſp qð infra deu ẽ videt.qᷓ videt᷑ q
cũ aliq hoies pueniãt ad eminẽtiã gr̃e
q̃ fuit in adã ⁊ nullꝰin pñti ꝑ actũptem
platõnis deũ videat.ꝗ nondũ habebat
illam viſioneʒ quã expectat aia ſancta.
Iſtem viſio dei tota merces ̊ qui
viſionẽ dei habet plenà habʒ mercedẽ.
⁊ qui q̊ habʒ:habet plenã gloꝛi.⁊ nul/
lus talis põt cadere.ſi igit᷑ adam ceci⸗
dit ̊ deũ in ſeipſo nõ vidit. Iteʒz lux
increata pfecta delectatõe delectabat
aſpicientes.̊ ſiadam illa ſummo lucẽ
aſpexiſſet pfecte in ea delectat fuiſſet.
S nũq; ab ea aueꝛtiↄſenſiſſʒ. Itẽ ſta
tus vie ⁊ ſtatus pr̃ie debent eſſe diſtin/
ctig pari rõne cõtemplatio vie ⁊ ↄtem
platio pr̃ie ̊ adã erat viatoꝛ nõ erat
comphenſoꝛ. nõ eo gñe viſionis vide
bat qua videre expectamus in patria.
Heꝰ ad pdictoꝝ intelligentiã eſt no
tandũ ꝙ cõmuniter oẽs ponũt cõgni⸗/
tõnem quã habebat adã de deo mediaʒ
inter cognitõem que ẽ in ſtatu miſerie
⁊ cognitõeʒ que erit in ſtatu gloꝛie.ſjᷣ in
modo ponẽdi plurima ẽ differẽtia.qͥdã
nãq; initentibo auctoꝛitatibo male intel
lectis ⁊ rõnibus ſophiſticis dixerũt de
um nũq́; imediate videri nec in via nec
in pr̃ia. Dicit.n.Criſo.ipm qͥ deus eſt
nõ ſoluʒ ppłxte.ſᷣ nec etiam angeli vi
gent.Et alie reperiunt᷑ anctes ↄſimi-
7

les quas male intelligetes et puttes
H dictũ eſſe q deus imediate videri nõ
poſſit ꝓpter impꝛopoꝛtionabilitatè lu

cis increate ad oculũ mẽtis create.di-/

xerũt ꝙ deus p quaſdã ligubꝛatões vi

deri habet ⁊ in ſtatu vie ⁊ in ſtatu inno⸗/

centie videbat᷑ ⁊ i ſtatu gloꝛie.⁊ in illis
lumioſis influentijs dixerũt deũ in his
ſtatibo videri magis clare ⁊ minclare
hſm ꝙ deus magis ſe oculo nr̃o vultcõ

tempare ⁊ clarioꝛibo theophanijs oſtẽ

dere. Se d iſta poſitio heretica eſt et
repꝛobata.nec imerito qͥa ⁊ rõneʒ eſt
cũ aĩa quiſcere ꝑfecte non poſſit donec
in ſeipſo videat deũ.et ſacrã ſcriptu/
ram.nam.i.coꝝ.iij dicit᷑. Tũc cogno⸗/

ſcaʒ ſicut ⁊ cognitus.Et.i. YJo.iij.Ai⸗/

debimꝰ eũ ſicuteſt. Ad h̊ etiã ipſuʒ
innumere auctoꝛitates doctoꝝ repiũ/
tur quibꝛ omibus adherẽdo erroꝛ iſte
repꝛobandus ẽ:⁊ auctoꝛitates ſiq vide
ant᷑ eſſe ꝓ ipſo omnes exponẽde ſunt.
q̃a loqutur de cognitòne comphenſi
onis qua dicitaliquid cognoſci totali
ter.⁊ hac cognitõne deꝰ ſibi ſoli cogno
ſcibilis eſt ſicut in libꝛo tertio patebit.
Secũdus autem modus dicendi ẽ
ꝙ deus a purgatis mentibo nõ ſoluʒ in
pfia ſ̊ etiam in ſtatu inocentie ⁊ in ſta
tu vie in ſeipſo videri habʒ. nec eſt dif
ferentia niſi in gradu ꝙ clarius ⁊ pfe/
ctius in ſtatu gloꝛie videbit᷑:⁊ min pfe

cte in ſtatu innocẽtie:et minime in ſta/

tu nature lapſe. differẽtia aut iſtoꝛum
graduũ venit ex hoc ꝙ aĩa in ſtatu glo
rie eſt oino a ſarcina coꝛpoꝛis abſolu/

ta. aut oino habʒ coꝛpus ſpuale ꝙ nul

lo mõ impediat ipſam qn poſſitimedia
te in deũ tendere ⁊ ſ̃m totũ ſuuʒ poſſe.
in ſtatu vero nature lapſe q; habʒ coꝛ
pus coꝛuptibile ⁊ aiale imꝑditf᷑ ⁊ ag-

grauaf ex terrena inhabitatõe ne poſ
ſit in ipam lucẽ tendere pfecte.in ſta-
tu vero nãe inſtitute ſe habebat medio
mõ:qꝛ coꝛpus ade ⁊ ſi nõ eèt ſᷣjm neceſ

ſitati moꝛiẽdi ⁊ paſſibilitati:erat tñ in⸗
digens alimonijs ⁊ opoꝛtebat animaʒ
circa regimè ⁊ vegetatõeʒ ſui coꝛpoꝛis
aliqñ occupari.⁊ ideo nec adeo excellè
ter intuebat pmus ho deũ ſicut viriin⸗

tnent⸗
cutnr
e
tibnse
coͤn
temp
piiet
cerni
perit
Po
ſari⸗
ſane
inli
noe
req.
tine
Onu
it ſen
ſn ſuß
cignel
Puenita
fesind
aw
Nawe
ſpen.
venie
cerni
centi
ſcht.ſ.
inbis
pauloe
fumſa
ſſoiag
cendie
plenei
ſeromi
Uperor
lenipt
Wnac
Gicteai
terwoſt
Gcrih
Gyr
ſund⸗
obui
(le.
reet
intco
fieſi
ſulle⸗

eeee
ee egeee
è
.
Se.

ffett.
“ (

—
NDen.:!
*N R

4

reen,
Aeceßͤg
lan

4„!
Aroronee
l⸗
4 — .
nwikee
W
— .„
—JèðB
72
TA⸗
.

7 —†s., „
LMKC(MMℳÜÜ0,
S

„
A* .
1 * .* *
——=
labeans

„.
c
Weeb! dpu⸗

ert ie
”äl We

„
eroc e dide
Rocrochw
*
EEeeſee
4 ä”õäl 9

. —
Nodd edene ,
NWIEEBNE

Adet
CRHAAEe.
„*
EEEA
RWν„GN
. 4
”Mõ E
EZEWN
9
ANLNY
AREÜ5GÜR

S 2
ℳ 9 4
“ ,, “ .
. “ dN
ann
Pen 0
W Lug

,Uð 7
W Mn

„.
ſee
”” 4
5 o 1
1
RNNN
„ſar.
rerT.
A 2 W
„ℳ eC
*
4 4 „
ℳ 7 4%
Ei 1e,
„ 4
nede
beracoe hepe

„
R 6
4
„:„ſum

Rer wu
0 CEE W .
,

NTV
eteAN
*“
„

8 »*
4 1
Wn

tuentur in gloꝛia.nec adeo exiliter ſi-
cut viri ſancti intuent᷑ in pñti miſeria.

Hanc ad ſuã poſitõem ex auctoꝛita

tibus aug.eliciũt qͥ dicitin pluribolo
cis in li.de tri.ꝙ etiã in pñti vita notio

rem põt hõ hfr̃e deũ q; fratrẽ.et h̊ in liꝰ

viij.et alibi dic.qa purgatis mentibo

cernit᷑.Socetetiã in.viij.li.p ↄtuitum

veritatis ⁊ bonitatis itueridteůũ. Sʒ
HB poſitio ⁊ ſi nõ ſit adeo veꝛitati aduer
ſaria ſicut pꝛima:nihilominꝰ tñ dictis
ſanctoꝝ ñ ↄſonat. S icut.n.dic dyoꝰ.
in li.de miſtica theolo.ꝙ excellẽtiſſimꝰ
modus ↄtemplãdi eſt ignote aſcende-

re.qͥa nec ipſe moyſes valuitdeũ vidẽ.

⁊ ideo introduct' or fuiſſe in caliginẽ.
Angde dyoꝰ.pocat cos indoctos di
cũt ſe noſſe eũ qͥ poſuit tenebꝛas latibu
lum ſuũ.Etetiã Orego.dic̃.ꝙ q̃ntum

cũq; mens in cõtemplatõe ꝓfecerit nõ

puenit ad ↄtuituʒ dei. Et cõiter docto-/
res in H̊ ↄcoꝛdãt intelligètes illud qð
diẽ apoꝰ.ꝙ q;diu ſumꝰ ĩ h̊ coꝛpꝑe pegri
namur a dno ⁊ ꝑ fidẽ ambulamꝰ nõ ꝑ
ſpem. Vnde ſiq auct᷑es illud dicere in
ueniant᷑ ꝙ de in pñti ab homie videt᷑ ⁊
cernit᷑ nõ ſunt itelligẽde ꝙ videt᷑ in ſua
eẽntia:ſᷣ ꝙ i aliqͥ effectu iterioꝛi cogno
cit᷑.ſiẽ iam meliꝰpatebit.niſi foꝛtaſſis
in his q rapiunt᷑:ſic credimus fuiſſe in
paulo qͥ ſpalitate puilegij ſtatũ viato⸗

rum ſupgrediunt᷑.nec ibi alid agunt

h ſolü agunk. Tertiꝰ aut modus di
cendiè ꝙ in pr̃ia videbit᷑deus imediate
⁊ plene qᷓntũ eſt ex pte vidẽtis.in ſtatu

vero mip̃ie mediate ⁊ ſemiplene.in ſta-

tu vero inocẽtie medio mõ.ſ.imediate
ſemiplene.ſemiplene inq; q nõ rece-/
perat ad h plenã remuneratõem.ime⸗
diate aũt qꝛ nullã habebat velamis in/
terpoſitõem.⁊ H̊ videt᷑ ſonare vba ma
giſtri Hugo. Nerũtñ nec ſic intelligẽ
qũẽ ꝙ hõ in ſtatu innocẽètie vidẽt deũ in
ſua eèntia ſiue facie ad faciẽ.huic eniʒ
obuiat rõnes ⁊ auctoꝛitates pꝛiꝰ indu-/
cte. Etiõ ẽ q̃rtꝰmodꝰ dicẽdi ad H̊ ꝙ;
reuera cognitio ſtat inocẽtie media ẽ
int cognitòem ſtatꝰ gloꝛie ⁊ ſtatꝰ miſe/
rie ſicẽ ⁊ locꝰ padiſus mediꝰ ẽ int᷑ hane
yallẽ miſerie ⁊ pr̃iam celeſtẽ.⁊ quẽad⸗

modũ padiſus terreſtꝛis plus ſe tenet
cũ terra q; cũ celo:ſic ade cognitõ ſiue
ſtatꝰ innocẽtie plꝰↄfoꝛmis ẽ cognitoni

ſtatꝰ pñtis q; futuri. Unde in ſolo ſta

tu gloꝛie videbit᷑ deus imediate ⁊ in ſui
ſba ita ꝙ nulla erit ibi obſcuritas.i ſta
tu vero innocẽtie ⁊ nae lapſe videt᷑ deꝰ
mediãte ſpeculo ſ̊ differẽter.qꝛ in ſta-
tu innocẽtie videbat᷑ deꝰ pꝑ ſpeculũ claꝝ
nulla.n.erat in aia peccati nebula.iſta
tu vero miſerie videt᷑ p ſpeculũ obſcu

ratũ pꝑ pcẽm pᷣmi hois ⁊ iõ nũc videt᷑ p

ſpeculũ ⁊ ienigmate. Enigma.n.ſicut
dicit augꝰ.in.xiiij.de tri.eſt ſimilitudo
obſcura. Vnde nõ qdruplex eſt
mod cognoſcẽdideũ.viʒ pꝑ fidẽ.p con
templatoeʒ.p apparitõeʒ.⁊ p aꝑta viſi
onẽ᷑.⁊ pmũ eſt gre cõis.⁊ ẽ gr̃e excel/⸗
lenb.ʒ gr̃e ſpalis.⁊ q̃rtũ głie ↄſuman
tis. Et ſufficiẽtia iſtoꝝ modoꝝ ita col-
ligit.ome eni qð cognoſcit᷑ cognoſcit᷑
p aliqͥd pſens.ſi igit᷑ deꝰ cognoſcit᷑ ne
ceſſe ẽ ꝙ ꝑ aliqd pſenſ itellectui cogno
ſcat᷑.pſens autẽ voco h̊ ᷑ᷣm ꝙ aug.vo
cat.ꝙ pſens ẽ intellectuiad videnduʒ.
Aut igitur cognoſco deum pꝑer hoc qꝙ;
eſt pꝛeſens mihi. aut per hec ꝙꝙ eſt pꝛe
ſens alij ſicut eſt cognitio fidei.Quod
enim deus ſit trinus et vnus hoc ego
credo dei filio qui hoc enarrauit et pꝛe
dicauit.et ſpiritui ſancto qui hoc in-
ſpirauit. Quod enim credimus de be/
mus auctoꝛitati. ſicut diẽ AQuguſtinꝰ
de vtilitate credendi. Si auteʒ cogno/
ſco deuʒ per hoc eſt pꝛeſens mihi hoc
poteſt eẽ tripliciter. Aut per hoc ꝙ eſt
pꝛeſens mihi in effeciu pꝛopꝛio.⁊ tunc
eſt cõtemplatio que tanto eſt eminen-
tioꝛ quãto effectum dinine gratie ma/
gis ſentit in ſe homo. vel quato etiam
melius ſcit conſiderare deum in exte-
rioꝛibus creaturis.Aut eſt pſens mi -
hi in ſigno pꝛopꝛio ⁊ ſic eſt apparitio ſi
cut apparuit deus Abꝛahe in ſubiecta
creatura que ipſum deuʒ figurabat.?
ſic ſpiritus ſanctus apparuit in colũ/
ba. Aut eſt pꝛeſens deus in lumie ſuo
et in ſeipſo. et ſic eſt cognitio qua vide
tur deus in vultu ſuo ſiue facie ad faci
em.⁊ ſic ẽ apꝑta viſio qͥ tota dĩ merces

oĩiuʒ meritoꝝ. pmũ igit᷑ ⁊ vltimũ genꝰ
cognitõis ſtatui innocẽtie nõpꝑetebat.
Pmũ ꝓppt cognitõeʒ enigmaticã.⁊ ꝓpt
Hꝙ cognitio fidei vt plurimuʒ ẽ ex au
ditu:ſᷣm ꝙ inuit apłus. Vltimũ vero
ibi eẽ nõ poterat ꝓpt᷑ ſummã pfectõeʒ
ideo hoi nõ exibebat᷑ ̊ potiꝰ in pmiũ p/⸗
mittebat᷑. media vero duo ſcʒ ↄtẽpla
tõis ⁊ axparitõis vtriq; ſtatui cõia eſſe
poterũt:maxime cognitio ↄtẽplatõnis
q in vtroq; ſtatu ẽ:ibi tñ potiſſime vige
bat tu ppter aie puritate:tũ etiã ppter
carnis ⁊ inferioꝝ viriũ ſubiectõeʒ:qͥb⸗
duobo qꝛ vtplurimũ aĩia caret in ſtatu
nãe lapſe:ideo nõ põtad illũ gradũ cõ
tẽplatõis attingẽ.rõnes igit᷑ moſtran
tes adã deũ ñ cognouiſſe eo gñe cogni
tõnis qu expectamꝰin gloꝛia ſunt ↄce

dende.ad eas aũtqᷓ ad oppoſitũ addqu

cunt᷑ ſatis facile ẽ rnñdere.Ad illas eni
tres auctoꝛitates pᷣmo iductas iã patʒ
rñſio.oẽs. n. intelliguntde ↄtẽplatõis
cognitõe nõ p remotõeʒ cuiuſcũq; me
qij ̊ p remotõeʒ velamis ⁊ obſcuritaſ
q̃lis ẽ in his qͥ aliqͥ vitio peccati ſũt infe
cti. Ad iliq aũt ꝙ obicit᷑ ꝙ imediate
deü ambulat dicẽdũ ꝙ ñẽ ſimile.amoꝛ
eni ſic vult Berñ.multo plus ſe exten
dit q; viſio.ex ſola.n.eſtimatõe ſequit᷑
aliqũ dilectio.⁊ ipſe etiã dicẽ ĩ li.de amo
re dei.ꝙ vbi de ficit itellect ibi ꝓficit af

fectꝰ.⁊ rõ huiꝰ eſt.qꝛ viſio ẽ ſolumodo

rei pñntis ſ̊ delectatio nõ ſolũmodo rei
pñtis ſ̊ eti abſentis. Pꝛetea riſio
nõ diẽ q̃lẽcũq; mnodũ cognoſcẽdi ſ̊ mo
qũ cognoſcẽdiↄpletũ.dilectio pᷣo⁊ p/
fecta põteẽ et ipfecta:iõ q́uis imedia⸗/
ta dei dilectio ſit in via nõ tñ oʒ ꝙ viſio
ſiue cognitio imediata. Ad illud ꝙ
obicit᷑ ꝙ adã deſiderabat deuʒ vidẽ &.
dicendũ ꝙ ven ẽ ſi ſic deſiderabat vidẽ
ꝙ aliquã cognitõeʒ habebat in quã re⸗/
ficiebat᷑:⁊ aliquꝗ expectabat in remu-/
neratõem ⁊ pmiũ ⁊ illã quã expectabat
erat cognitio pfr̃ie.illa o quã ha bebat
erat ↄteplatio vie q erat viſio p ſpecu/
lũ.Et ſi tu qras vtꝝ erat viſio intelle/

ctualis vel coꝛpalł.dicẽdũ ꝙ intellectu

alis t nõ ipſi dinie eentie i ſe:ß alicu⸗

ius gfe vlinfluetie ⁊ illa ĩ ſe ꝑ expiẽtiã

noſſe et videꝛe poterat:ſiẽ ſentitaia ſeꝗ
qñ liquefit c ſpõſus alloqͤòz. Ad
illud ꝙ obicit᷑ q mens huanai illo ſta
tu erat eo imediata dicẽdũ ꝙ imedia
ta erat qntũad eẽ nãe:qͥa nulla nã ẽ ea
ſupioꝛ.qntũ vero ad ſtatü nõ erat ime⸗-
diata.ad vlterioꝛẽ.n.ſtatũ ꝓmouenda
erat. tũc.n.erat i ſiłitudine gr̃e ſ̊ pdu
ceẽqa erat ad dei foꝛmitatẽ glie in q̃ nõ
ſoluũ aſpicẽt diuinũ effectü ſ etiã ipſuʒ
multũ de ſideꝛatũ. Cõcedo tñ nihilomi
nus ꝙ oculus aſpectin deũ figi põtita
ꝙ ad nihil aliud aſpiciat.attamẽ nõ p

ficiet vel videbit ipſiꝰ lucis claritatem

imo potieleuabit in caliginẽ. ⁊ ꝗaq hãc
cognitõeʒ eleuabit᷑ p oiuʒ oblationẽ ſi
cut dyoꝰ.diẽ in li.de miſtica teologia.

⁊ pocat cognitõeʒ iſtã doctã ignoꝛatij.

HB eniè in ̊ᷓ mirabiłr inflamat affectio
ſic eis pʒ q aliqtiẽs ↄſueuerũt ad ana⸗/
goꝛicos eleuariexceſſus.hũc modũ co
gnoſcẽdi arbitroꝛ cuilibet vmo iuſto ĩ

via iſta eẽ qrenduʒ ꝙ ſide aliqᷣd vltra
faciet H̊ pᷣuilegiũ ẽ ſpale non leg cõis.

Ad illud ꝙ qrit vtꝝ deꝰ in pria vide
at᷑ ꝑ mediũ an ſine medio rñdendũ ẽ q

vidẽ p mediũ h põt intelligi tripłr. aut
p mediũ diſponẽſ.aut pꝑ mediũ fereſ

aut p mediũ deducẽs. Mer mediũ di/
ſponẽs rce ⁊ catholice poniteuʒ ĩ pr̃ia
eẽ vidẽdũ qͥa aial i pria mediãte dei foꝛ

mitate ⁊ influètia głie diſponetad hoc

clariſſime poſſit deũ in ſe eipo vidẽ. dei
foꝛmitas.n. głie ſufficis ẽ diſpõ ad
ꝙ; aia deũ i ſe poſſit vidẽ.ad H.n.ꝙ vide

at nõ oʒ ꝙ aĩia potẽs ſitin deũ agẽ.vidẽ

eni poti i ſuſcipiẽdo qᷓ; iagẽdo:maxi
me cũ videt᷑ lumẽ.nec oʒ e‚ ꝓpoꝛtona⸗
ri qᷓ;titatiue ſᷣ q;tũ ad infirmitatẽ vt ſit

tãta qᷓtũ deꝰ i virtute ẽ:ſ ſufficit q̃litatti

ue q;tũ ad ſititudinẽ expſſam:ſᷣm cuiꝰ

maioꝛẽ ⁊ minoꝛẽ pticipatõem eritoꝛdo

in Sdibo pmioꝝ i futa glia.⁊ ſic pʒ ꝙ ſi
ponat᷑ deñ videri pꝑ medii diſpones p⸗
ſuaſiões qͥ pꝛi ponebat᷑ diſſolnũt ⁊ veni
tas explicat.p mediũ aũt deſeres nul-
lᷣ poſuit deü videri cü ipe ſit imediat
rõli creature.ſed pꝑ mediũ deducens ſi
ue ↄtempans poſuerũt aliqͥ deuʒ vide
ri ne ꝑ excelletiq lucis obtudeꝛet acies

ſteleut
ſlorpo⸗
ſminet
ſauatin
nnulloc
audiüe
ſi⸗ 1
wptye
gbewin
atond
itin⸗
güͤtp⸗
ſuaſt
gebit
ius
dece
rnng
mrox⸗
wlopn
ſlrpe
ihueen
gelrid⸗
tavwa!
deſe
inbis⸗
tudin
llper⸗
On
incdlo⸗
gorifi
Cittat!
tysc/
Centos
60⁰²
dinerſis
i
ſonon
Ceatio⸗
e⸗
dnece
muse
buitpf
innocs
plois⸗
rea ſu

mnoq
Cie⸗

ſoſe,ẽ
1 et.
„ 4
4
0 WI

. „
. LLN
Han⸗ „ .
PRteſ
.
132 5
. .
—.
1
mm ert
S Amck

erpee
WN
„7

wer 7
WVN!
4 „

„ 7 „ NN
9 21 RREWNXE
1

„ „„.
—REEEEPPe ,
Mab6' G
7 „

unirai
nſehorice

„
„ eENNE
eb MA 4

26

intellectꝰ:⁊ potiꝰ diceret᷑ qᷓ; letificare:

iz hoc ponere ſicut pꝛiꝰ tactũ fuit nõ eſt
ſanũ nec hʒ rõem.qͥa lumẽ illud potiꝰẽ
ſaluatiuũ q; coꝛuptiuũ.vñ excellentia
in nullo obeſt i̊ potiꝰ ↄfert. ⁊ qͥa pax et

Faudu ⁊ lux illa ſupat oẽm ſenſum.iö

totꝰ vndiq; ↄplet᷑ vt nihil aliud qrat
ſᷣ poti abſoꝛbeat᷑ ipſa nr̃a intelligẽtia
ab eminẽtia lucis ſiẽ ⁊ ipſa nr̃a affectõ
a toꝝꝛẽte voluptat᷑.⁊ H̊ ð de᷑minatũ fu-/
it in pmo li.diſ.pꝰ de fruitöe. Nunc

agũt ꝓ firmo tené᷑du eſt ꝙ ⁊ ſiadã deũ in

ſua ſba nõ videbat in ſtatu inocẽtie.vi⸗
debit᷑ tñ in gloꝛia i ſua ſba.nec licʒ hu-
ius griũ ſentire ⁊ dicẽ. Naʒ H ẽ vnꝰ de
decẽ articulis repꝛoba ab vniuer ſita
te magr̃oꝝ pariſieñ.tpe epi Guilhel⸗
mi? odonis cãcellarij ⁊ ffis alexãdrið
hales pr̃is ⁊ magf̃i nr̃i qͥ vt euidenter
ſubſcripti ſunt. Pꝛimꝰ articulPẽ q;
diuia eẽntia in ſe nec ab hoie nec ab an
gelo videbit. 2ẽ licet vinia eẽn⸗
tia vna ſit ĩ pr̃e et filio et ſpũi ſcõ.tñ vtĩ
rõne foꝛme vna ẽ in pr̃e ⁊ filio ⁊ n vna

in his ⁊ ſpũ ſcõ.⁊ tñᷣ foꝛma idẽ ẽ qð een

tia diuia. ʒ3 ꝙ ſpus ſanctꝰ vtamoꝛ
vel nex nõ ꝓcedita filio ſ̊ im a patre.
NMuart ẽ ꝙ aie gloꝛificate nõ ſunt
in celo empireo cuʒ angelis nec coꝛpa
gloꝛificata erũt ibi.ſᷣ in ſolo aqueo vel
criſtallio qð ẽ Sð firmamẽtũ. Quin
tus ẽ ꝙ malꝰangelꝰ in pᷣmo inſtãti ſue
creatõis fuit malus ⁊ nũq; fuit bonus
6“ angel'in vno inſtãti põt eẽ in
diuerſis locis ⁊ etiaʒ vbiq; ſi voluerit
27c ꝙ multe ſunt veritates ab eter
no q non ſunt deꝰ. ẽ ꝙ pmũ nũc et
creatio paſſio nõẽ creatoꝛ nec creata.
9eſt ꝙ qͥ hʒ melioꝛa nãlia plłꝰ hebit
de neceſſitate de gr̃a ⁊ gloꝛia. Beci⸗/⸗
mus eſt ꝙ malus angelus nunq; ha-
buit vñ ſtare poſſet nec etiã adã i ſtatu
innocẽtie. Hi oẽs erroꝛes a pdictis
pſõis ꝓhibiti fuerũt⁊ excõicati⁊ ꝓpte
rea ſunt tanq; ꝑeſtiferi euitãdi.
A pante iſta
ſunt dubitatões circallr̃am.⁊
pᷣmo qrit᷑ de G̊ ꝙ diẽ pᷣcꝰ nõ eẽt hoi lau
dabile bñ viuẽ ſi nemo male viuẽ ſua⸗

deret. Sʒ . ſi.n. H̊ ven eẽttũc viget
vita nr̃a ĩ głia laudabit᷑ nõ erat vbi ne

mo male viuẽ ſuadebit. Itẽ eſto G

diabolꝰnihil boni pſuaſſet nihuominꝰ
mereri potuiſſet.ſᷣ ſi merẽt᷑ eſſet laude
dign g . Meedicequ ꝙ laus qdaʒ
ẽ que reſpicit dignitatẽ opis voluũtarij
inqntü illud nobile eſt. ⁊ ̊ poſſet eẽ in
wie ⁊ ſi nullꝰ ipm tẽptaſſet.quedã aũt
laus q̃ nõ tm reſpicit opꝰ volũtar iuʒ
ſ opſtrenuũ ⁊ arduũ ꝙ ↄſiſtit in expu
gnatõe aduerſarij ⁊ repoꝛtatõe trium/
phi.de ̊ loqͥ apoꝰ.ij.thi. Nõ coꝛonabi
tur niſi qͥ legi.cer. Et de hac laude ma
giſter intelligit. Et ſic patent illa duo
obiecta qaà ꝓcedũt de laude ſᷣm pᷣmuʒ
modũ. Itẽ qrit᷑ de H ꝙ dic.gloꝛioſi
ẽ nõ ↄſentire pcco qᷓ; tptari non poſſe.
S33 d nõ põt tẽptari. hõ vero ſic:g
gloꝛioſioꝛ ẽ hõ qᷓ; deꝰ. Itẽ ĩ ſtatu glo
rie H nõ poterit tẽptarui ſtatu vie pot
gloꝛioſioꝛ ẽ ſtat vie qᷓ; prie.ꝙ ſi verũ
eſt gloꝛioſioꝛ ẽ mia q; glia. W⁰. bicẽ

dũ ꝙ verbũ magfi intelligẽduʒ ẽ cir ca

eũ q efficit᷑ gloꝛioſus ex merito ſuoꝛuʒ
opeꝝ:⁊ iõ nò valet illud qð obicit ð deo
Atẽ intenſio głie itelligẽdaẽ in ver
bo ꝓpoĩito nõ q̃ntũ ad pmiũ ſbale ſed
q́;tũ ad aliqu accntalè laudẽ q̃ landa
tur vir iuſtꝰ.eccł.xxx.qͥ potuit traſgre
di⁊ ñ ẽ traſgreſſus ⁊c.⁊ iõ nõ valʒ ilłd
q obicit ſco. Itẽ qrit᷑de h ꝙ dic.qꝙ
ſciam reꝝ creataꝝ hõ nõ pdidit:⁊ ꝓpte
rea in ſcripta de ea nõ erudit᷑: videt᷑.n.
eè falſũ.pↄſtat.n.ꝙ nos q ſum filij ade
reꝝ nãs ignoꝛam: ⁊ ignoꝛates naſci⸗
mur nec noſſe poſſumꝰ niſi cũ magna
difficultate diſcamꝰ.ſimir ſcᷣm videt᷑
eẽ falſuʒ.qꝛ in ſacra ſcripta habet᷑ de ꝓ
ductõe oiuʒ reꝝ in opib.vi.dieꝝ ⁊ q̃lit
ꝓducte ſunt:⁊ q̃lit etiazʒ diſtincte fſunt.
Neodicẽdũ ꝙ ⁊ ſi h merito pmi pec
cati excecat“ ſit ⁊ fact ſit ignoꝛas ta in
cognitõe vniuer ſitat ꝓpi ipſuʒ create
q; ibi in cognitõe vie ſalut ſue:plus tñ
excecatus in ſecũdo q; pᷣmo. nam ad
cognitõnem naturarum reruʒ multũ
poteſt pꝛoficere pꝛopꝛio ſtudio atq; in
genio.h̊ in cognitõe dei modi puenien

diad vit ꝑ ſeipm plꝰ deficit q; ꝓficit:

niſi dinine reuelatòis inſtructõe diri⸗
gat᷑.⁊ ꝓpterea maꝗ data ẽ nobis ſcri
ptura diuinitꝰ ⁊ p ſpin ſanctũ reuela/

ta in cognitõe fidei ⁊ moꝝ qᷓ; i cognitoe

reꝝ nalium. licet ois veritas aliq mõa
ſpũu ſcõ eẽ dicat᷑.⁊ ꝓ tãto intelligẽdũẽ
vbũ gus ꝓpoſitũ a magr̃o fuiſſe dictũ
M: ᷓ obicit᷑ de amiſſiõe cognitõnis

venꝝn ẽ ꝙ amiſit habitũ nõ tñ amiſitna/

turale iudicatoꝛiuʒ. Ad illud po q;
obicit ꝙ ſcriptura inſinuat ꝓductõeʒ
reꝝ ẽ dicendũ ꝙ nõ determiat ibi rerũ
ſorciales naturas ⁊ cãs ł̊ h̊ explicat q;
ſentit fides ſana:viʒ dinina volũtateʒ
oĩiuʒ eẽ cam pᷣmã ⁊ ſummã:⁊ oia eẽ fa⸗
cta p verbũ⁊ reꝑata ꝑ ybũ. Itẽ qri
tur de h̊ ꝙ diẽ ꝙ hõ non habuit pſciam
eoꝝ qͥ futa erãt.ſi eniʒ H̊ͥ veꝝ eẽt cũ nos
multa pſciamꝰ de futun et ſancti pr̃es
pſciuerũt aduẽtũ xpi ⁊ ꝓphete ſimilit
videt᷑ꝙ adã nõ fuit ita ſapiens ſiẽ nos

ſumꝰ hodie. Situ dicas ꝙ ̊ nõeſt

incõueniẽs ꝓpter gᷓtuitã reuelatõeʒ q
i nopᷣ c ⁊ ꝓpheſ utaliqͥd ſciamꝰq igno⸗
rauit adã. Obicit᷑ᷓ h qꝛ ſiẽ ſancti ex po
nũt ada in ſapoꝛe illo capt ẽ ⁊ ad cele/
ſtẽ cur iã dr̃ fuiſſe pductꝰ: ⁊ H̊ inuit tex

tus ꝙ ſtati pꝰ euigilatõeʒ ꝓphetice lo⸗

cut'c.hic nuc os c. Sisg ve locut eſt
ꝓphetice pcognouit qͥd ſignabat muli
eris ⁊ viri ↄiũctio:⁊ mulien ð latẽ viri
foꝛmatio.⁊ pᷣꝰ ſigtxpiicarnatõeʒ:⁊
paſſionẽ.igit᷑ poſt cognouit xpm incar
nadũ ⁊ xpm paſſuꝝ.ſ redẽptio ⁊ repa
tio pſuponit lapſuʒ ꝗ́̊ pcognouitadaʒ
lapſuʒ futuꝝ ⁊ ſnũ remediuũ. eedi

cenduũ ꝙ magr nõ loqͥt᷑ de q buſcũq; fu⸗
turis ſ̊ů de his q ſpectabãt ad ſtatũ ſuũ:
vtpote d lapſu ⁊ ↄfirmatõe.ↄfirmatõ

nem.n.pſcire nõ potuit ꝙ nõ erat man

ſurꝰ:lapſuʒ aũt ſcire nõ debuit.x rões

ſup aſſigte ſunt cũ hᷣ q̃ſit fuit de qgelo

Qum gobicit᷑ ꝙ pſciuit incarnatoem:

dupłr rñdet᷑. Uno mõꝙ H ẽ falſuʒ. et
ſi.n. ſciret mulierẽ factã nt ↄiügeretſi
bipↄiugij ſacramentũ nõ tñ optuit ꝙ
ſciret incarnatõeʒ ⁊ paſſionẽ p eo ꝙ cõ

iugiü tpe inocẽtie nõ ſigͤbat ↄiũctoem
xpi ⁊ eccłie qntũ ad nãm ↄiũctõeʒ ſᷣ per

caritatẽ ⁊ dilectönem. Aliꝰẽ modꝰ

rñdendi ꝙ ſicẽ ioſeph pcognonit ſunʒ
pncipatũ nõ tñ pcognouit ſu venditõ
nem ⁊ q̊ͥ fuit ancedẽs ad illud.ſic adaʒ
noſſe potuit aliqͥd qð ſpectabat ad hãc
nãe exaltatõeʒ ſic fuit xpi incarnatio.
ita tñ ꝙ ignoꝛabat poſteritat ſue lapſũ

p ſuã puaricatõeʒ vel q; deꝰ nõ reuela

uit:vel qꝛ ipſe nõ ptractauit.

Biſtinctio.xxiiij.

lilüc diligẽ
n teer inueſtigarioʒ X. ſup̃
detmiauit magr ðᷣ culpa
q‚uus ho cecidit: i hac pte
de termiat de auxilio ꝑ qð ſtare potuit.
7 qm hic auxiliũ ⁊ li.ar.hʒ tripłr ↄſide/
rari.viʒ ĩi ↄpatõe ad alias potẽtias aĩe
in ſe ⁊ ippatõe ad ꝑ fectõeʒ gre:ideo
ps iſta hʒ tres ptes.in * determiatð
libꝛo ar bitrio in ↄpatõe ad alias potẽ-
tias.in ⁊dvero deter miat de ipſo Em ſe
diſ. ⁊5.iã ad ꝓpoſitũ reddamꝰ. In ter⸗
tia vᷣo determiat de ipſo pↄpatõem ad

gram. infra diſ.26. hec ẽ grẽ̃a opans ⁊

coopans.Et qm ſᷣm ↄpatõeʒ li.ar.ad
potentias aĩie attendit᷑ ꝓgreſſus ⁊ co-⸗
ſumatio peccati ideo pᷣma ps bʒ duas
in pᷣma detminat de li. ar.inqntũ ad ali
as aie potẽtias ↄpat᷑.in ſcða ro deter/

minat q̃lit᷑ i mie tẽptatõis odoꝛ ꝓgreſ

ſio ↄſumat᷑:ibi.illud quoq; pmittendũ
nonẽ c. MPꝛima ps tres hʒ pticulas.
in pᷣma detminat ad qd datũ fuerit il-
lud auxiliũ hĩ.in ſcdᷣa vero qð ſit illq

adiutoꝛiu:ibi. Hoſideradũè ꝙ fuit ad-
iutoꝛiũ c. In tertio vero ad maioꝛem

explanatõeʒ ſbiũgit diſtinctõeʒ pdicta
ruʒ:ibi.ẽ᷑.n. ſenſualitas queda vis c.

Quelibet aũt haꝝ ptiũ diuidi põt i du

as.in pᷣ* defmĩiat veritatẽ.in remo⸗/

uet dubitatõeʒ:ibi.ſᷣ qñ rcẽaʒ ⁊ bonã vo
lütatẽ τι&.S= imir 2“ ꝑs in qᷓ deminat
qð fuit adiutoꝛiuʒ duas hʒ ptes.in pᷣꝰ
explicatqð fuit iltd adiutoꝛiũ noĩando
in ⁊ diffiniẽdo.ibi.li.ar.ẽ facultas ⁊c.

S imłr zaps in q̃ diuiſionẽ poit potẽti
an duas bhʒ ptes.i paſſigt dr̃aʒ ſenſu

aglitat ad rõeʒ.in ⁊ vᷣo oñdit viã ꝑ quã

og
ſpi
huß
ſhze
tum.

tert
fünmk
Ntne
ſchi⸗
emp
mul
gia!
min
farit
ting
fnnta
ntes
ſnͤt
W
ng
atp
n
inſ̃
thre⸗
mw
unält
Wartk
tals⸗

Citur

aute
glis
ſinö
bilit
fale
R

4 3.„ ſ.

„ .
d

giſe
A

A.

7 „, 1
dilee
k
V
ſe⸗
Aeiht,
ibecd
⸗ aromenz⸗
dMewa
RZ 4
zwier ſ
ecd.
5 wiecsa
* . 4 4
W Gewe
termige⸗
0 ese
X ℳãAR/
H“M a 6
4 . „
64 4 „* 4

4
Nicoost
* .:
.

.4
d de

She gel
J;—) 44
adwirrnal
4
DNo
CG
. e
42* 2
neRN.
/ ton
1teN
104
„. ſnie
ngdn

. 6
iIO
V0 WE

=

„

4

EAA
. IN
M ,
„ ,

iN

cogñoſci põt ⁊ diſcerni illa differentia

ibi.quicqͥd ꝗ̊ in aia nr̃a c. S ic totalis

huiꝰ pticule ſentẽètia circa duo verſat.
viʒ circa Qiutoꝛiũ qð fuit homi colla⸗
tum:⁊ cirea diſtinctõeʒ potẽtiaꝝ.

D intelligẽtiã
huiꝰ ptis circa duo incidit hec
qſtio. Mꝛimo qrit᷑ de adiutoꝛio hoi
collato p qð poſſet reſiſtere: ⁊oqri⸗
tur de diuiſionc potẽtiaꝝ aie?! Circa
pꝰ q̃runt᷑ duo. pꝰ qrit᷑ vtꝝ dari po/
tuerit oĩ ſiue alicui create adiutoꝛiuʒ
ꝙ eẽt nãliter inflexibile? 2v qrit᷑ vtꝝ
datũ fuerit ei adiutoꝛiũ p quod Poſl et

abſa; auxilio gre tẽptatoi reſiſtẽ

Irca primum
ſic ꝓcedit᷑ ⁊ ondit᷑ ꝙ hoĩ dari po

tuerit adiutoꝛiũ ſiue li.ar. inflexibile ꝑ
nãm h̊ ẽ abſq; gr̃a ſupaddita. pᷣꝰa ſiłi.

ↄtingit.n.repiri lucè coꝛpalẽ quã ipoſ
ſibile ẽ ꝑ nãm in ſe obnubilari: ſic lucẽ
empirei vel lucè ſolis.ſig lux ſpũalis

multo pmanẽtioꝛẽ qᷓ; coꝛpalis videt

aia huana potuit ſibi impfectde tãti lu
minis p nam ꝙ nullo mò poſſet obſcu
rari nec p ignoꝛãti nec p culpà. Itẽ
ↄtingit repue aliq; ſbaʒ coꝛpalẽ intraſ
mutabilẽ q̃ntũ ad ſbam ⁊ q̃ntũ ad ꝓpe
tates ſic ẽ coꝛpꝰ vltimũ ſcʒ empireũ.et

P nõ hʒ ſolũ ꝑ gram ſ etiã ꝑ nãm pa

ri rõne poſſibile ẽ ſam ſpuᷣalẽ ꝑ nãʒ in
tãta ſtabilitate fieri qð nullo mõ vale:
at ꝑ mutaria rectitudie nali.ſi.n.ᷣ re
pit᷑ in ſᷣa coꝛpali multo foꝛtiꝰrepri põt
in ſba dignioꝛi. Itẽ gr̃aẽ pfectio na
ture et pfectio ↄfoꝛmat᷑ ſuo pfectibili:
ſi gr̃a ↄfoꝛmatõnis oĩino reddit nãm
impoſſibilẽ ad peccãdũ videt᷑ ꝙ aia hũa
na nãliter capax ſit talis ſtabilitatis ⁊
iuertibilitat. Si dicas ꝙ nõ ẽ capax
talis iuertibilitat niſi mediate gr̃a obi
citur q̊ h̊ ꝙ talis vertibilitas ad malũ
aut ẽ eẽntiał ipſi nate aut nõ.ſiẽ eẽnti
alis videt ꝙ ꝑ graʒ nõ poſſit auferri
ſi nõ ẽ eentiał videt᷑ ꝙ ſi nõ tali verti⸗
bilitate ad malũ poſſit nata rõlis fieri

ſalua ſua nata ⁊ nulla ſupaddita gr̃a.
ꝓpter h̊ qſtio cũ ta li.ar.his q; gra ſit

creatuʒ ſiẽ patebit infra:ut qͥ dari pot

gfe inflexibilitas ad malũ ⁊ nõ põt da
ri create rõli.videt.n.rõne ↄſimłiꝙ ſi
põt dari vni ꝙ poſſit darialteri. Itẽ

licet oĩs creata ꝑ ſe ſit vertibilis in na
tura aliqͥ tñ tales creant a ſua oꝛigine

ꝙ impoſſibile ẽ eas conũpi:et h̊ hnt ſi-

ne aliq addito nãlibs ſiẽ pʒ in ſbſtatijs
ſimplicib. vñ angeli ⁊ aie ꝑ nãm ſunt

imoꝛtales g pari roe:vr ꝙ aliq aie pnt
creari p nãʒ ad malũ inflexibitł.vr igit
fuiſſe poſſibile tale adiutoꝛiù a deo con
ferri ꝑ qð naliter ad malũ nõ poſſet in-

flecti. Sʒ 7 iſta vuo ſütↄuertibilia

ſic vult Sam.⁊ etiã Augꝰ.viʒ eẽ crea/

bile ⁊ e vertibile.ſic & ioĩ creata neceſ

ſe eẽ aliquã vertibilitatẽ. łᷣ i ſba ſpũ/
ali nõẽ vertibilitas ſm ſbam neceſſe
ꝙ ſit ᷣm electõeʒ igit᷑ ipoſſibile ẽ ſbaʒ
creataʒ hr̃e li.ar. p nãm inflexibile.
Itẽ nõ ẽ ꝑ nam magꝗ artat affect qᷓ;
intellect'. ̊ intellectꝰ eo ipo ꝙ intelle⸗
ctus ꝑ nãin ſuã eſt natus oia intelligẽ

S pari rõe affect' p nãm ſu ẽ potẽs q̊ᷣ
vel illd appetẽ g ab vno oppoſitoꝝi al

ten trãſire.ꝗ oĩs affectꝰ creat qᷓ;tt ʒ ẽ
de nã ſua nõ ſolü bonũ ↄceſſuʒ ſᷣ etiã
hibitũ pot velle ⁊ peligẽ ů . Itẽ ſi
li.ar.creatũ h̊ ipo ꝙ libeꝝ ẽ dñat᷑ actui
ſuo H̊ ipo ꝙ creatuẽ dʒ aliqͥd ſuo crea
toꝛi viʒ honoꝛẽ.g ſi dñat᷑ ſuo actui põt
nõ reddẽ ꝙ dʒ:ſ H̊ͥ ẽ pcẽm ̊ nccariuʒ ẽ
li.ar.q̃ntũ ẽ de ſua nã fieri flexibile ad
pcẽ̃m. Itẽ ſili.ar.p nãʒ ſuã eẽt infle
xibile ad malũsò ſtare ĩ bono ⁊ facẽ bo/
nũ eẽtei nãle ꝗ̊ eẽ opꝰ egrediẽs a li.ar.
eè in gie opis nãlis ⁊ nullũ eẽt lauda⸗/
bile. p nullũ etiã opꝰꝙ facẽteẽtli.arꝰ.
ad głiaʒ oꝛdinabile: ſ̊ H ẽ 3 nãalez li. ar.
inſtitutõnũ:ꝗ ipoſſibile ẽ alicui create
dare li. ar. p nãʒ inflexibile. νρ
ꝙ ipoſſibile fuit hoieʒ vel aliq; creataʒ
röleʒ p nãʒ hr̃e li.ar.inflexibile ad ma
lü.H.n.repuãt nae ipſiꝰ create rõlis et
a pte pncipij initialł:⁊ a ꝑte fmini finał
et hᷣ pʒ ſic.ſi.n.li.ar.creat᷑e rõlis fieret
nãlł ad malũ iflexibile.aut h̊ eẽt ppt ip
ſiartatõeʒ ad bo“ aut ppt ipſidetmi
natoez. ſi ppt artatöeʒ vtſic facẽt boꝰ
ſiẽ lapis tedit deo:ſuʒ:ia ceꝛte li.ar.nee

4*

eẽt liben nec opus eiꝰeẽt laude dignũ:

T ita ineptũeẽt ad finẽ ꝓpter quẽ ẽ fa⸗
ctum viʒ ad laudis ⁊ gloꝛie pmiũ aſſe-

quendũ.ſi aũt inflexibile eẽt ad maluʒ
ꝓpter determinatõem: q; ſic potẽs eẽt
p ꝓpꝛiã nam ⁊ bonũ vt nõ poſſet deficẽ

in malo ſiẽ eſt d li.ar.diuio ꝙ ad ſola

bona determinatũ c.iã tale li.ar.carẽt
vanitate p nãm ſuã g iaʒ nõ eẽt creata
nec ꝓductũ ex nihilo cũ oĩis creata va/
nitati ſubiecta ſit:⁊ ita h eẽtõ nãm pᷣn
cipij initialis q́;tũ ad quod dicimꝰ cre/
aturã rnalẽ ex nihilo eẽ pductã.repu
gnãte igit᷑ natura rõlis create ⁊ ex pte
initiał pᷣncipij ⁊ ex pꝑte finaliſ tmini im
poſſibile fuit hoiem uel aliã qᷓ;cũq; crea

turã rõlem li.ar. hr̃e ꝑ nãʒz ad malũ in

flexibile.vnde ↄcedẽde ſunt rõnes hic
oñdẽtes. Ad iltd ꝙ pᷣoobicit᷑de luce
coꝛpali dicẽdũ qꝙ nõ ẽ ſimile:tũ ꝓpter
Hꝙ fons lucis coꝛpalis repiri poti ge
nere creature ſᷣ ẽ ipſe creatoꝛ:iux illud
ecck. p?ᷣ Fons ſapie verbũ dei in excel⸗/
ſis. Lum etiã qꝛ lux coꝛpalis reſpectu
actus lucendi hʒ artatõem adeo ut lu
cere eius nõ ſit laudabile ſ̊ pure natu
rale.nõ ſic eſt de rectitudine ⁊ opatõe
creature rõnalis ſiue volũtatis delibe
ratiue. Ad illud ꝙ obicit᷑ ꝙ aliqua

ſba coꝛpalis pꝑ nãm ẽ intranſmutabi

R.iq pʒ rñſio p h̊ ꝙ nõ valet ſiue nõ de
cet creaturã ſpualeʒ ſic eſſe artat ad
opus ſuũ ſiẽ coꝛpalẽ.ſiue etiã qͥa nõ te
net ſummũ in gne ſpuᷣs ſiẽ aliq̃ creat̃a

coꝛpalis tenet ſummũ in gñe coꝛpoꝛũ:

veꝝtñ dici poſſet ꝙ oè coꝛpꝰ mutabile
ẽ aliquo gñe mutatõis ſicẽ vult aug. ſi
ue qꝛ ipm mutat ĩ ſe ſiue qꝛ aliq̃ remu
tantur in ipſo.⁊ hͥ vltimo modo muta
tio poſſet eſſe in empireo. Ad illud
ꝙ obicit᷑ & gr̃a ↄfirmãte dicẽdũ ꝙ gr̃a
dfr eſſe pfectio nature nõ ſolũ qꝛ adiu⸗
uat h etiaʒ qꝛ defectü eiꝰ excludit. vñ in
omi natura creature rõlis ẽ aliqͥs de-
fect nalis qͥ p gr̃am hʒ excludi q;tum

cũq; illa natura ſit in gie creature pfe
cta.⁊ ideo nõ ſequit᷑ ꝙ ſialiqͥd cõuenit

alicui per gram ꝙ cõueniat p nãm.⁊ ſi
obiciat ꝙ de potuit dare nature qð de
dgit gr̃e dicendu ꝙ natura nõ potuit ſu

ſcipe.ſic.n.alia è natura opis moꝛatł

glia opiſ nalis.nec ꝓpetas opiſ moꝛat
põt ↄuenire opi nali niſi nale deſineret
eſſe nale.nõ.n.põt laus ⁊ vitupiũ qͥ eſt

ꝓpꝛietas opis moꝛalis ſᷣm ꝙ huiꝰ cõ⸗

petere opi nali inq;tũ tale.ſic et in ppo

ſito intelligendũẽ ſe hfe. Ad ilłd ꝙ

obicit᷑ d imoꝛtalitate iã pʒ nlio Oai
c

cta.Quod.n.nãliter ẽ imoꝛtale ex
nõ eſt laudabile vel vitupabile.⁊ ita ſi
li.ar.inflexibile creatũ eſſet nec laudiſ
nec vituꝑij capax eſſet.

NIEcundo queri

tur vm datũ fuerit homi nãle
adiutoꝛiũ p qð poſſet abſq; oĩ gr̃a tem
ptatõi reſiſtẽ.⁊ ꝙ ſic videt᷑ li.ar.ut dicẽ
Anſelmꝰ. ẽ ptas buandi rectitudineʒ
ꝓpter ſe.ſᷣ li.ar.ẽ potentia nãlis:& per
naturalẽ potentiã abſq; addita gr̃a hõ
poterat ſuare rectitudinẽ ſiue iuſticiã
ſᷣ ſeruãdo rectitndinẽ temptatoi nõ cõ
ſentiret imo reſiſteret ⁊ ſuparetꝭπ.
Itsẽ ponit᷑ h̊ in puris nalibi.aut igit᷑
toſſet reſiſtẽ diabolo ſuadèti aut no.ſi
nõ ⁊ nullꝰ ꝑeccati eo qð vitare nõ põt.
ſiↄſentiret temptatõi diabolice non
peccaretꝙ eſt impoſſibile. ſi ſicg p na⸗
turale adiutoꝛiuʒ ſine gr̃a ſupaddita
ſupare poterat aduerſariuũ. Itẽ na
tura nulli dat eè qͥn etiã det ei aliq; po-
tentiã pmanedi cũ nõ deficiat in neceſ
ſarijs.vñ ſicut aliqd nãliter ꝓpagatur
ſic etiã in nali virtute in eſſe ↄᷣuat᷑.ſig
li.ar.homi datũ p nãm ꝓpꝛia inocens

erat⁊ imune a culpa p naãm ꝓpꝛiam

abſq; oĩ gr̃a ꝑmanẽ poterat in ſua ino
cẽtia g̊ τ. Itẽ rectitudo volũtat ſo
lo actu volütat ſᷣuat᷑.qͥ.n.rect ẽ obli⸗
quꝰeẽ nõ põt qᷓdiu vult eẽ rectꝰ.ꝑ nihil
tãtũ ẽ i volutate nr̃a q; ipa volũtas.ni⸗
hil faciliꝰ hoi recto q; velle rectitudinẽ
ſig li.ar.hoĩs qᷓ;tũ ẽ de ſua ↄditõe pᷣma

ria rẽm erat abſq; oĩ gr̃a ſupadditca re

ctitudinẽ fuare poterat ⁊ ſic aduerſa-/
rio reſiſteꝛe ⁊ tẽptatõeʒ ſupare. Sʒ
JƷaug'.de pᷣa inocẽtia huana.nata ⁊ ſi

in illa integritate in q̃ ↄdita eſt pꝑmane

₰

ret nullo tamen modo ſeipſaʒ creato-

re nõ adiuuate ſeruaret.g q̃ntumcũq;

pprar
inrelii
mr⸗
eclu
plict.
ſugge
natis!
ſyor
ſcutn⸗
gotri⸗
ipunteas

iugr rin

fetfegl
ſgcigeoe

reſpet
sſitd
dumtq
gencef
inoceti
cregt

ſerna
ſiteige
inquoe
uine bo
wicith
ſolvie⸗
Ginfiry
unri

hisa
monkad
abier

. 5
venn
1wnini
zoigiaem
trmane
ingin

Sõ

MRANN
ualatM
taalh⸗
i N
m ast
lins.⸗
recttudn
Atöez
eocen
,aAe
ſicoc,

. 5
9

,

6
8

homo hfet li.ar.ad hoc vt permaneret

neceſſariũ eius erat gr̃e diuine ſuffra

Siuʒ. Itẽ ſi tüc poterat de potentia
nature tẽptatõni reſiſtere ⁊ naturalia

ſunteadẽ in nobis ⁊ in ipſo ꝗ tempta
tioni reſiſtere eẽta nobis pꝑ nam poſſi-
bile fruſtra freqñtarem dñicaʒ or̃o⸗
neʒ petentes.⁊ ne nos inducas in tem
ptatõem. ꝙ ſiabſurdũ ẽ dicere.pʒ c.
Iſtẽ ſi virtute ꝓpꝛia poſſet hoc abſq;

oĩ gr̃a tẽptatõi reſiſtẽ poſſet etiã picto⸗

riaʒ de inimico optinere.ſ̊ victoꝛie rñ/
det coꝛona ꝗ̊ abſq; oĩ gr̃a potuiſſet me-
reri ⁊ puenire ad gloꝛia.ꝙ ſi euidẽter
factũ ẽ reſtat ẽec. Iteʒz tẽptatõi reſi9/
ſtere h ẽ opus de ſe laudabile.ſ̊ faciẽs

opus laudabile nõ põt nõ ꝓficẽ.igit᷑ ſi

virtute ꝓpa habuit vñ poſſet ſtare vtu
te ꝓpꝛia habuit vñ poſſet ꝓpficẽ eſt )ỹ
magrm in l̃a.qͥ diẽ ꝙ habuit vñ ſtare
poſſet ſ̊ nõ habuit vñ poſſet pficere.
Heꝰdð ꝙ aliquẽ poſſe reſiſteꝛe virtute

ꝓpꝛia tẽptatõni diabolice abſq; oĩ gr̃a

intelligi põt dupłr. aut ita ꝙ excluda-/
tur ↄtinuatio diuĩe influẽtie.autita q;
excludat᷑ aꝑppoſitio noue gr̃e.pᷣmũ ſim
plicit᷑ ẽ impoſſibile.nunq;.n.li.ar.male
ſuggeſtioni reſiſteret niſi deꝰ ſue boni
tatis influẽtia ↄtinua i bono ↄuaret
2 modo veritateʒ hʒ ꝓ ſtatu inocẽtie
ſicut.n.mag dic in lfa.magna erat in
pᷣmo bie li.ar.ab oi labe ⁊ conuptõne

imunitas atq; nãliũ potẽtiaꝝ aĩe ſince
ritas ⁊ viuacitas.⁊ ꝑ h̊ poterat euita/
re ⁊ repellẽ ſuggeſtionẽ diabolicã.nec
ingdigebat ad h̊ apponi ſibi nouã graʒ
cũ reſpectu hui nulla eẽt i eo difficual
tas ſiẽ dicit magr in lr̃a.⁊ rõnes oſtẽ-
dunt q ad pᷣm ptè inducunt᷑:⁊ iõↄce/
gende ſunt. Ad illudg aug“. de veꝛa
inocètia iã pʒ rñſio.dicit eniʒ ꝙ nulla

creata rõnał põt ſine diuio adiutoꝛio
ↄſeruari.nõ qꝛ ad reſiſtenduʒ peccato
ſit ei nccia gr̃a qdiu ẽ i inocẽtia.ſed qn
in quocũq; ſtatuẽ neceſſaria ẽ ſibi di-

uine bonitas influentia. Ad illud ꝙ

obicit᷑ ꝙ eadeʒ ſunt nõlia in nobis ⁊ in
po hoĩe dicèdũ ꝙ ⁊ ſi eadẽ ſũt ſᷣm ſbam
tñ infirmata ſunt ⁊ vulnerata ⁊ deteri

oꝛata.⁊ iõ nõ ſequit᷑ ꝙ tm poſſe habeãt

q;tü babuerũt qñ nata erat inſtituta.
Ald llud ꝙ obicit᷑ ꝙ tẽptationi reſi
ſtere h̊ ẽ victoꝛi obtinẽ dicendũ ꝙ plꝰ

&g aduerſariũ ſupare q; eidẽ reſiſtere.

ad H.n.ꝙ aliqͥs aduerſariũ ſuꝑet opti
mũ ẽ ꝙ oxpoſitũ aſſeq̃tuꝛ ad qð aduer

ſfſari⸗ ptrahẽ intendebat.̊ aũt ſolum

ẽ qñ hõ nõ tm reſiſtit aduerſario volũ
tarie verũ etiã meritoꝛie. Lũc.n.recte

vincit᷑ diabolus qñ ex vexatõe tempta

tõnis pꝑ quã intẽdebat incuruare ad d&
meritũ hõ ꝓficit ad meritũ.̊ aũt li.ar.

facẽ non põt niſi ꝑ gre adiutoꝛiũ q;uis

p ſe poſſet refugẽ pcẽm. Si.n.abſq;

gfa peccatũ refugẽt meritoꝛiũ ſibi non

eẽt⁊? tñ temptatõni reſiſteret.et ꝑ h̊ pʒ
rñſio ad ſequẽs.qꝛ mag nõ loquit᷑ de
quocũq; ꝓfectu ſ de ꝓfectu imerito in
quo nõ ſemꝑ ꝓficit hõ cu facit opꝰ bo
num bõitate moꝛali.niſi aſſit gra ſpus
ſancti ſic meliꝰ infra patebit.

Onſequenter

querit᷑ de ſcðo viʒ de diuiſione
potentiaꝝ aie.⁊ circa h̊ pnñt q̃tuoꝛqri.
Pꝛimo.n.querit᷑ de illa diuiſione
potentiaꝝ aie que eſt ꝑ cognitiuã ⁊ af-
fectiuã:ſiue p rõem ⁊ voluntatẽ. ⁊?
querit᷑de illa q eſt ꝑr poꝛtõnem ſupio/
rem ⁊ inferioꝛẽ. Tertio querit᷑ de il/
la qẽ p deliberatiuuʒ ⁊ naturale. 4
⁊æ vltimo querit᷑ ad plenioꝛẽ explanatõ
nem de illa diuiſione que eſt ꝑ poſſibi/

dem ⁊ agentem.

Irca primum
L ſic ꝓcedit᷑: ⁊ querit᷑ vtꝝ intel/
lectꝰ ⁊ affectꝰ ſiue ratio ⁊ volũtas ſint

potentie diuerſe p eſſentiã:⁊ ꝙ nõ vide

tur aug.ix.de tri.dicit ꝙ hec tria ſcʒ in
telligentia. memoꝛia. ⁊ voluntas ſunt
vna mens:vna intelligẽtia:vna vita.h&ᷣ

toc nõ eſſet ſi eſſent diuerſe p eſſentiã
ergo ι. Item phũs in.iij.de anima
Dicit õ ſpeculatiu exten/
ſione fi

tpꝛacticus ſed extenſio non va
riat potentiam peſſentiaʒ ergoeadem
eſt per eſſentiam intelligentia ſpꝑecula/

tiua et pctica cognitiua et motiua.

Item potetie diſtinguũt pobiecta

ſicut diẽ phũs.ſig pma rõ diſtinguen

da ẽ ex pte obiectoꝝ nõẽ maioꝛ diſtin-
ctio in potentijs q; in obiectis. ſed ve-

rum ſub rõne veri eſt obiectũ itellectꝰ:
bonũ ſub rõne boniẽ obiectuʒ affectꝰ.
cũ igit᷑ eadẽ ſit pꝑ eẽntiã bonitas ⁊ veri
tas ſbalis create g eadẽ erit ꝑ eẽntiaʒ
rõ ⁊ volũtas. Itẽ mag ↄfoꝛmaf ima

go ſũme trinitati qᷓ; ↄfoꝛmet᷑ veſtigiũ.

Bß in ſũma trinitate nulla ẽ differentia
eẽntiał ſ̊ ſolũ ſᷣm relatõem.ſiꝗqᷓ vnitas
⁊ veritas ⁊ bõitas ſola relatõne diffe/
rũt in creata ⁊ nõ eẽntiałr multo foꝛtiꝰ
videt᷑ ꝙ rõ⁊ volutas ſola relatõe habe
ant diſtingui. Iteʒ ad oèm delecta
tõeʒ neceſſario ↄcurrit ſenſus.delecta
tio.n.ẽ ↄiũctio ↄuenientis cũ ↄueniẽti
etſenſus eiuſdẽ.ſ̊ ↄſtans ẽ ꝙ volũtas
hʒ d lectaꝛi g hʒ delectabile cognoſcẽ
⁊ ſentire igit᷑ ipſa erit potẽtia ſenſitiua

Itẽ ad oẽm habitũu virtut neceſſa/

rio ↄcurrit amoꝛ et medijinſpectio. ſiẽ
enĩ vult aug.de moꝛibs ecckłie.oĩs vir⸗
tus ẽ amoꝛ.et ſic vult phũs.virt ẽ in/
ſxctrix medij.ſig virtutes ſunt in vo
lütate gactꝰ volũtat eſt mediũ inſpicẽ

⁊ amare.ſ̊ pꝰptinet ad vim cognitiuẽ

2 mad affectiuã g eadè ẽ potẽtia cogni
tiua ⁊ affectia. Itẽ lumi ⁊ caloꝛii coꝛ

pibo corrñdet cognitio ⁊ amoꝛi ſpiriti

.ß ſol ꝑ eãdẽ vᷣtutẽ illuiat ⁊ calefacit
calefactio.n.gñat᷑ ex radioꝝ multipli
catõe g̊ multo foꝛtiꝰ videt᷑ ſi ſᷣa ſpũał
potẽtioꝛ ẽ ꝙ pꝑ eãdẽ virtutẽ cognoſcat

⁊ diligat.& τ. Itẽ optimũ vniuſcu

iuſq; rei nõ põt eẽ niſi vnũ.ſ̊ optimũ in
gia ẽ illud pm qð imediate ↄiũgit᷑ deo.
Haüt ẽ intellectꝰ⁊ affect ſiue rõ⁊ vo⸗
lũtas ̊ nõ ſunt diuerſe potẽtie ſᷣ̊ vna.
Situ dicas ꝙ int᷑ oẽs potẽtias pᷣn-

cipatũ tenet volũtas ⁊ illa ẽ qͥ itimi ad

heret. Obicitk z h. qꝛ virt; vnica pl
Pt q; multiplicata.ſi igit᷑aia vna potẽ
tia ſola tẽderet in de ꝑpfectius vniret
q; ſi intẽdat pluribo.q̊ ſi optimo mõ fa
ctaẽ ad pueniẽdũ in finẽ videt᷑ ꝙ vna
ſola potẽtia ſit rõ⁊ volũtas ſm eẽntiã
Sʒ33 aug'. in.xi. tri.diẽ aiaʒ eſſe
ad imaginẽ qͥ ad vnitatẽ eentie ⁊ trini
atẽ potẽtiaꝝ. ſi va ẽ ibi trinitas vera

ibi potètiaꝝ diſtictio. nõ ſolůmodo

diſtinguütur relatõe ß etiã hßm id ꝙ ſüt
abſolute. Itẽ ſieadẽ potẽtia p eènti

am et rõ ⁊ volũtas ſiẽ vna eèntia è in

pfr̃e ⁊ filio ꝗ̊ ſicutpr̃ nõp filiũ dr intelli
gere ſᷣ etiã ꝑ ſeipm:ſic voluntas nõ ſo

lum intelligeret pitelligẽtiã ß etiã p ſe

ipam.falſum igit᷑ dicẽtaug.xv.de tri.
cũ diẽ ꝙ nihil volumꝰ niſi ꝑ voltatẽ:
nihil itelligimꝰniſi p itelligẽtiã. Itẽ
expſſius augꝰ.ix.de tri.c.iij.loquẽs de
rõe ⁊ volũtate ſiue de notitia et amoꝛe
ait ſic.Admonemur ſi vtrũq; vidẽ poſ
ſumꝰ ̊ in aia exiſtẽ ⁊ tanq; iuoluta in-
uolui ut ſentiat᷑: numerent ſbalit uel
ut ita dicã eẽntialr. Itẽ ſola diſtin
ctio relationũ in creata nõ ẽ diſtinctio
reꝝ ſᷣ in diuinis ẽ pᷣa diſtinctõ pſonaꝝ
& ſi iaia nõẽ diſtictio potẽtiaꝝ niſi ſolũ
ᷣm relatõem aia nõ eètilliꝰ ſũme trini
tat ſiłitudo expſſa ⁊ ita nec imago:qꝙ

ſihoc ẽ falſum reſtat c. Itẽ a nata

create ẽ ꝙ cũ vigoꝛat᷑ actꝰ vni potẽtie
minoꝛat act alteriꝰ ꝓpt h ꝙ potetie ra
dicant᷑ in eadẽ ſba:ꝗ multo ſoꝛtiꝰ actꝰ
vniꝰpotẽtie itenſuſ remittit alten actũ
eiuſdẽ potẽtie.̊ ſi rõ ⁊ volũtas eẽtea⸗
dẽ potẽètia cũ intẽderet᷑ cognitio minu

eretaffectio. q;to clariꝰ deũ vidimus

tãato min amaremꝰ ꝙ ſi oino falſuʒ ẽ
reſtat ?t. Itẽ vbicũq; lux ⁊ caloꝛ ſũt
foꝛmałr differũt eẽntiałr ſic pʒĩ igne.

parirõne vbicũq; potẽtia cognoſcẽ/⸗
diz amandi foꝛmalr repiunt᷑ in creatfa

eẽntialit᷑ diſtinguũtur.ſᷣ ſic reꝑiunt᷑ in

gia ̊ τ. Heedicẽdũ qꝙ ſi pdicta que

ſtio plłꝰↄtineat curioſitad q; vtilitatis

Ppt h ꝙſiue vna ps teneat ſiue alteꝛa
nullü piudiciũ nec fiqei nec moꝛib ge
nerat᷑.veꝝtñ qꝛ ſancti ⁊ alij qͥ tractatð

potẽtijs aie plurimũ loquũt᷑ de potẽtia
rũ diſtinctõe.⁊ qꝛ etiã plurium qſtionũ
termiatio pendet ex pdicte qſtiõis tmi
natõe iõ defminatõi eiꝰ aliqntulũ dili/
gẽter oʒ inſiſtẽ. Mõndũu igit iſti
queſtiõis termiatio ex illius queſtiõis
tractatõne pendet qua querit᷑ de com/
Patõne potentie ad ſubſtãtiam anime-
vñ bᷣm ꝙ ülla varie termiat a diuerſis

ſic ↄſeqñter ⁊ iſta. Quidã.n.dicere

vole
a⸗
tbin
centi
ſolif
hofn
ſüy
S
ohn
o
ta.
tien
neß
giee
ſpe⸗
iſt
tolt
ſürt
luti
Moot
ſontin
ſiſtaſfe
ſoſire⸗
Ws.
denee
Pin
herſa⸗
higfe
ciw
Geli
ſlewwr
finoſint

oͤſontea
edütene

itagaſch
ſihlicepen
in nec⸗
ſeribr
eenties
ptdican
inſtrun
dickari
necet
impꝛob
dluse
tractate
migeo⸗
pltq
ſregffen
mpotet

Ppflüdit
nme „
.
Weni Galin
rſoudii
wediſkincn
knaögſonan
amn nüiſoii
W ſümeum

. 4

ainun
reaſ
rſeßzi⸗
ucoi⸗
umiimden
Mrcnin,
aſſcee⸗
ſrifen
iirni
S
Nauigig/
urrt rc
guinnuſib

„

volueruntꝙ potentia aie nõ eſt aliud

q́; ipa relatio vł ipa aia relata ad actũ

⁊ hi ponũt ꝙ oẽs aie potẽtie ſint vnũ p
eẽntiaʒ.nec ẽ in eis aliq̃ differẽtia niſi
ſolũ ſᷣm relatõeʒ ad actũ aliu ⁊ aliũ.et
H ↄfirmare nitũt᷑ p augꝰ.in li.d aia et
ſpũ vbi videt H̊ expſſe dicere ⁊ ſentire.
Et ſi tu dicas ꝙ ille liber nõ ẽ augꝰ.

PR nõ euadit᷑.qͥa hͥ ipm in li.de tri.diẽ

ð potẽtijs aie ꝙ ſunt vna eẽntia vna vi
ta. Aliqñ vo dicere voluerũtꝙ potẽ
tie aie nõ tantũ dicũt modũ ſiue relatõ
nẽ ſᷣ etiò dicũt ppꝛietates inherẽtes ipi

gie qͥ ſunt ð gñne accñtaliũ:vtpote in =

ſpẽ q̃litat viʒ nãalis potẽtie ⁊ impotẽtie

⁊ iſti dicũt ꝙ potẽtie in aia differüteẽn
tialit᷑ ſiẽ diuerſe foꝛme accñtales exi/

ſtüt in eodẽ ſbo.⁊ H̊ͥ ↄfirmare nitunt᷑ ꝑ
quoddã verbũ Hug.q̃ dic in quodã li
bello quẽ fecit de trinitate. vbi dicit ꝙ;
notitia ⁊ amoꝛ nõ veꝛe ſunt ꝙ ipa mẽès
Hſ q̃ſi affectões qᷣdã ⁊ foꝛme ipſi qbus

nõ ſit hoc aliqͥd eẽ ̊ adeſſe ti eiq ẽ hoc

aligd. Etiã tñ ſũt qͥ dicũt ꝙ potẽtie
gie neca deo ſüt idè ipſi aie ſiẽ ſunteiꝰ
pnꝰ intriſeca ⁊ eẽntialia. nec adeo di-
nerſa vt cedat i aliud genꝰ ſic accñtia

ß i gñe ſbe ſunt ꝑ reductõeʒ.⁊ iſti dicũt

ꝙ ců potẽtie ſimpłr nõ dicãt aliã eẽnti

g3 q; ſbazʒ aie ꝙ nõ ſic diffeꝛüt eẽntialit

ipſe potẽtie qꝙ ſint diuerſe eentie cũ ite
rũ nõ ſint oĩno idẽ cũ aĩe eẽntia:dicũt
qꝙ; nõ ſunt oino idcʒ pꝑ eẽntiã et ideo q̃ſi

mediũ tenetes int vtraq; opinionẽ di/
cũt quaſdò aĩe potẽtias ſic differre ad

inuicẽ vtnullo mõ dici poſſint vna po⸗

tètia.nec tñ ↄceduteas ſimpłr diuerſi

ficari ᷣm eèntiaʒ ita vt dicant᷑ diuerſe
eẽntie ſ̊R differre eẽntialiter in gñe ita
vt dicant᷑ diuerſe potẽtie ſiue diuerſa
inſtrumẽta eiuſdẽ ſöõe. Quelibz aüt

dictarũ poſitionũ ſuos hʒ defenſoꝛes.

nec ẽ facile rõnibo cogẽtibo eaꝝ aliquã

impꝛobare.qꝛ hec poſitio yltimo victa

plus ↄcoꝛdat vie cõi etauctoꝛitatibus
tractatoꝝ.et magꝗ ſobꝛia ẽ ⁊ ratõiↄſo⸗/

na ideo iuxta hac tertiã poſitõem ad ꝓ
poſitã qſtionẽ rñdendũ eſt ꝙ intellectꝰ

ſiue affectꝰſiue ratò ⁊ volũtas nõ ſunt
vna potẽtia ß̊ diuerſe ⁊ h ſenſerüt pde

ceſſoꝛes nr̃i.ſenſiſſe etiã videt augꝰ.ſic
expſſe apparet in auctoꝛitatibo ſupdi/
ctis.oẽs etiã quotqᷣt diuidũtaĩe poten
tias pᷣe diuiſiõe diuidũt in cognitiuaʒ
⁊ affectius ſine motiuũ. NRur ſus cũ
qͥs ad ſemetipm redit volès qſi quodã
expimẽto dicẽ potẽtias qͥs hʒi ſe ↄue/
nientiã ⁊ dr̃am iueniet ſe in cognoſcẽè

do⁊ amando recurrere ad diuer ſa in-
ſtrumẽta.vñ inſcieti vſũ potẽtiaꝝ ma⸗/
nifſeſto iudicio apparebit ꝙ maioꝛ eſt

differẽtia itelligetie ad volütatẽ q ſit
intelligẽtie ad memoꝛiã vel etia iraſci
bilis ad ↄcupiſcibilẽ.memoꝛia.n.⁊ itel

ligentia negociant᷑ circa idẽ ita ꝙ iſta
acqrit ⁊ illa ↄpᷣuat:vel illa offert ⁊ iſta

diiudicat.ſimiłr ↄcupiſcibilis ⁊ iraſci
bilis in ſe hñt ꝙ ↄcupiſcibilis acqrit ⁊
iraſcibilis defendit.⁊ qͥa vtrüq; hoꝝ ne
ceſſariũ ad pfectõeʒ actꝰ cognitõis ⁊
affectõis.ideo memwꝛia ⁊ itelligẽtia po
tius dicunt᷑ diuer ſe vues q; diuer ſe po
tentie.ſimilxr iraſcibilis ⁊ ↄcupiſcibiliſ
⁊ ẽ exẽpluʒ ſiẽ ſi aliqͥs hr̃et diuer ſa in/
ſtrumẽta ad diuerſos actꝰ pncipales
vt ſecuri ad ſcindẽdũ:⁊ martellu ad fa
bꝛicandũ.poſſet tñ nibilominꝰ ipſa ſe/
curi vti ex vna pꝑte ad ſcindẽdũ:vtpote
ex pte aciei.⁊ ex alia pte ad aliũ actũ il
liↄſonũ.iuxta h mãle exqꝙ nõ ẽ p oia
ſimile intelligi ppõt in potẽtis ſpualib⸗
Ncedẽde ſunt igit᷑ rõnes ⁊ auctoꝛi
tates oñndentes ratõnem ⁊ volũtatem
diuerſas eẽ potẽtias. Ad illud ̊ q;
pꝰ obicit᷑ de augꝰ.ꝙ ſunt vna eẽntia et
vna vita rñdendũ ẽ ꝙ iõ dicunt᷑ eẽ vna
eẽntia ꝓpter H̊ i vna eẽntia radicãt
⁊ iõ adherẽt illi itrinſecꝰ vt nõ cedat in
aliud genꝰ.⁊ iõ ad illiꝰexpſſionẽ vtit᷑ be
at augꝰ.tali pdicatõe.ꝙ iſta ñ ſitexpo
ſitõ ab itellectu ⁊ ſenſu illiꝰ vᷣbi diſtoꝛ-
ta colligit᷑ ̊ͥ ex ipis iᷣbis bti aug.i.xv
de tri. vbi diẽ ipe deꝰ ẽ tres pſone ßi
creata hñs tres potẽtias nõẽ ipe potè

tie.⁊ ̊ ẽ diſſiłitudo qdã trinitat create

⁊ trinitat increate.cuũ igit᷑ ibidẽ expla/
net v̈ba pꝛiꝰpoſita q̃liter ſnnt intelligẽ
da ex ipſo verbo beati Auguſtini col⸗
ligitnr.ꝙ cum dixit memoꝛiam ⁊ intel

ligetiã ⁊ voluntatẽ vnam eſſe eſſentiã.

.

nõ dixit p omnimodã idemptitatẽ ſ ꝑ
q̃ndaʒ intrinſecã adherentiã.⁊ hũc mo

dqũ loquẽdi credendũẽ habuiſſe actoꝛ
libri de aia ⁊ ſpu:ſiue fuerit Augꝰ.ſi-/
ue aliꝰ.qm ſi alit᷑ intelligeret᷑ valde im
pꝛobabilit videret᷑ fuiſſe locutꝰ.ſeque
ret᷑ eni ex verbis ſenſus ꝙ vnũ ⁊ idẽ eèt
rõ interioꝛ et exterioꝛ ſenſus qð a deo
cõtra rõem eſt vt etiã refugiat ipſe au
ditꝰ. Ad illud ꝙ obicit᷑ ꝙ intellectꝰ

ſpeculatiuꝰ extenſiõe fit pꝛacticꝰ dicen

dũ ꝙ phus ſiẽ in capło de mouẽte patʒ
ʒe de aĩa diffeꝛẽtiã aſſigt int᷑ pꝛacticũ in
tellectü ⁊ appetitũ.nec vnq; diẽ intelle
ctũ fieri aꝑpetitũ ſ̊ bñ dicit intellectuʒ
ſpeculatiuũ fieri pꝛacticũ.qꝛ ille idẽ in⸗
tellectus ⁊ illa eadẽ potẽtia q dirigit ⁊
ↄſiderãdo poſtmodũ regulat in opan
do.volũtas aũt nõ eſt intellect pꝛacti
cus ſ̊ ẽ appetit rõcinat :et ideo nõ ſe⸗
quit᷑ ex H̊ ꝙ ſola extenſiõe ratõ fiat vo
lũtas vł ꝙ intellect fiataffect. Ad
illud ꝙ obicit᷑ ꝙ potẽtie differüt pꝑ ob⸗
iecta dicendũ ꝙ imediati diſtinguũt
potẽtie p actꝰ q; ꝑ obiecta.ad differen
tiã aũt potẽtiaꝝ eẽntialẽ ſufficit diuer
ſitas obiectoꝝ ſm rõnem.⁊ ideo qᷓ;uis
veꝝ ⁊ bonũ nò differãt eẽntiałr nihilo
minꝰ tñ qꝛ cognoſcẽ ⁊ amare abſq; du
bio ſunt act differẽtes potẽtie q̃ ſunt
ad hos act ꝑ ſeipſas diuerſitatè hñt.
Ad illud ꝙ obicit᷑ de ueſtigio dicen
dũ ꝙ illa ratõ potiꝰ ẽ ad oꝑpoſitũ ſi qͥs
recte intelligat qᷓ; ad ꝓpoſitũ.qꝛ.n.ma
gis repſentat ipſa imago illã ſummã
frinitatẽ q; veſtigiũ cũ i illa ſumma tri
nitate ſit veꝛa diſtinctio in ypoſtatiba ⁊
pſonis.ſi aĩa ẽ expſſa dei imago dʒi ſe
hfe trinitatẽ in q̃ ſit vera diſtictio.ali
oquin nõ erit expſſa ſiłitudo.illa aũt
differẽtia q̃ ẽ in creatura pure ſᷣm ha/
bitudinè ⁊ relatõem nõ dic diſtinctõeʒ
niſi ſolũ q̃ntũ ad modũ.iõ⁊ ſi talis di⸗
ſtinctio ſufficiat in rõne veſtigij ampli
oꝛ dʒ eẽ in rõne imagĩis.⁊ ideo illa ratõ
nõ ↄcludit. Moieſt etiaʒ alit dici ꝙ
ratõ veſtigij ſumit᷑ ex ↄpatõe creatuꝛe
ad creatoꝛẽ qͥ attendit᷑ ᷣm relatõem ef/
fectus ad cm.⁊ qꝛ illa ↄpatio ſcʒ qͥ eſt
creature ad creatoꝛẽ ᷣm triplex genꝰ

cauſe eſt oiode ipſi creature eèntialis
ideo nõ differüt in ipſa creata veritas
⁊ bõitas eẽntialiũ.ſ ratõ imagis attẽ⸗
dit᷑ in creafa ſᷣm ꝙ ipſa ↄpatad deũ in

rõne obiecta.eo.n.imago dei ẽ qͥ capax

eius ⁊ ꝑticeps eẽ põt.⁊ qꝛſᷣm eaſdẽ po
tẽtias hʒ aĩa fieꝛi modũ ⁊ etiã vires ali
as cognoſcẽdas iõ nõ ſunt adeo eẽnti
ales ipſi aĩe rõ⁊ volũtas ſiẽ pdicta.et
ideo nõ oꝑtʒ ꝙ tãta ſit ↄueniẽtia inter
intelligẽtiã ⁊ voluũtateʒ qnta ẽ int veri⸗
tatẽ ſpalem ⁊ bonitatẽ. Ad illud ꝙ
obicit᷑ ꝙ ad delectatõeʒ ↄcurrit ſenſus
dicẽdũ ꝙ ven ẽ ſ̃ nõ oʒ ꝗy ille ſenſus ſit
ipſius volũtatis qͥ delectat᷑ ſ̃ ſufficit q
ſit ronis aſſocietat. Sicut.n.ocul vi⸗

get ſibi ⁊ pedi ⁊ tñ ẽ aliud oꝛganũ q; peſ
ſic rõ ſibi videt ⁊ volütati ⁊ volũtas ſi⸗/

bi appetit⁊ rõni.et ꝙ illud ſit veꝝ pʒ ꝑ
auctoꝛitatẽ Aug.pᷣus inductã.q diẽ
ꝙ nihil itelligim niſi p itellectũ: nihil
volum“ niſi ꝑ volũtatẽ. Agd illud ꝙ
obicit᷑ ꝙ oĩs virt eſt amoꝛ ⁊ inſpectrix
medij dicendũ ꝙ inſpicẽ mediũ eſt du/
plicit. aut p moduʒ ↄſideratõis:autꝑ
modũ inclinatõis. Mꝛimo mõ inſpicẽ
mediũ nõ ð cuiuſlibet pᷣtut ſ̃m ſe ſ̊ ꝑ cõ
comitatiã q ſiẽ rõ riget ſibi ⁊ alis po/
tẽtijs ſic pꝛudẽtia ⁊ fides diſcernũtur
ſibi ⁊ alijs virtutibꝛ. Si autẽ ſcðᷣo mõ
dicat᷑ inſpectrix medij qꝛ ꝑ inclinatõeʒ
ad illud tẽdit ſicut lapis tendit deoꝛſũ
⁊ medicina vna dr hr̃e aſpectũ ad talẽ
humoꝛẽ purgãdũ:ſic nõ ſolũ eſt cogni
tõnis imo etiã affectõis.⁊ iõ ex ̊ nõ cõ
cludit᷑ ꝙ eadẽ ſit potẽtia affectiua ⁊ co
gnitiua. Ad illud ꝙ obicit᷑ de ↄꝑato
ne lumis ⁊ caloꝛis iam pʒ rñſio ꝑ rõeʒ
adductã in õriuʒ.qꝛ hic nõ hʒ veritatẽ
cũ ſunt i aliquo infoꝛmatiue. ſ ſi hʒ ve
ritatẽ H̊ᷣ ẽ ſolũ cũ ſunt in aliquo effecti
ue. Pꝛetea hic plures negatꝙ ſol
p eandẽ virtutẽ q̃ illumiat calefaciat.
⁊ põt es ꝙ veꝝ dicãt ſicut onſuʒẽ ð diſ.
xiiij. Ad illud ꝙ obicit᷑ ð optimo aie

dicendũ ꝙ ẽ optimũ q;tũ ad eſſe pᷣmũ?

optimũ quãtũ ad eẽ ſcdᷣm. et ſi optimũ
q̃ntũ ad eẽ pᷣ vnũ ſit vtpote foꝛma vl/
timo ↄpletiua tñ qntü ad eẽ ſcᷣm non
optʒ ꝙ ſit vnũ niſi intelligat᷑ eſſe vnũ.

gruert
got⸗
gvonii⸗
tcgenl⸗
wentu
geſiue⸗
glterin
ſicutn
nobo⸗
ciger
obe
phac
quq
tieae
nerl.
Per
goin
auli
nto
nnthole
tihppo⸗
ttideon
Potetos
dayna
agiune
quoc
turpol
ſtentes
fmipſa
lonem
hanoicea
(eiezen
Nlirn
Vceſ
cenig⸗
tutirin
vihm
nita
eenti
leng
repſe
in gene
luugi⸗
Pfeanc
chſab⸗
ucankt
ſenta
tuntne
ripi⸗
mt

* 1
—
Ce ans
.
2 vN
„ .
4 „ %
Moyciege
c
nontene .
„6.:
Nreſhi
„* W 4
inin⸗
7 .
(ſoch
Arubſofa⸗
en⸗
OKULAOCN'
. 1 „ ° 7
igagmnihn
. . ... 6
it lüsſ⸗
ie 4
Uſtap
2. 1. .
lpirtleani ii
„ „ † 1
rtA
As N
„7 „
ee
Hiauti oN.
iaden
„„ ſ
õä
.7 „91 4
ͦſoückecy

„

„
,,( N

hckiw

.
memnae

quia ex multis eſt collectũ ſicut ad ali
quod bene eſſe multa cõcurrũt.Et ſic
quoniã potẽtia creat᷑e artata ẽ nõ potu
it creata hr̃e poſſe pfectũ niſi eètin ea
potentiaꝝ multitudo ex quaꝝ collectõ
ne ſiue adunatòe vna ſupplẽte defectũ
alterius.reſultaret vnũ poſſe cõpletũ
ſicut manifeſte aiaduerti põt in oꝛga/

no huani coꝛpis: quoꝝ vnũquodqq; in-

digeta virtute alteri adiunari. Et ſi
obijciat ꝙ potẽtioꝛ eẽt aia ſi virtus eẽt

vna q; tuc eèt magis vnita. dicendũ ꝙ

quauis veritatẽ habeat ex ↄpatõe potẽ
tie ad vnũ actũ:ñ tñ hʒ i cõpatõe ad di

uer ſos. aut certe ſi veritatẽ hʒ ↄpãdo

ꝓpotentiã ad idem: nõ tñ eſt veꝝ ↄpado
ad viuerſa.veꝝ c.n.ꝙ ſi hõ hr̃et vnum
oculũ:virtuoſius videret ille q; modo
videat dũ hʒ ſociũ.nũqᷓ; tñ ita bñ vide/
ret ſolus ſiẽ videꝛet ipſe ⁊ ſociꝰeius.ſic
⁊ in ꝓpoſito intelligendnʒ è ſe habere
et ideo maꝗ ẽ ↄpletũ poſſe aĩe ex muldò
potẽtijs collectũ q; ſi eẽt ſimpłr vnitũ.
qa vna potentiaꝝ alterã nõ diminuit ſᷣ
adiuuat:⁊ ꝓpter mutuũ adiutoꝛiuʒ et
quodã mõ ſotiale obſequiũ aliqñ dici
tur poſſe aie eẽ vnũ:aut etiã habit exi⸗
ſtentes in aia eẽ vnũ.nõ qꝛ H̊ dictuʒ ſit
m ipſaꝝ potẽtiaꝝ ⁊ habituũ ꝓpꝛiam
rõnem ⁊ ſpecialẽ nãm. hꝑ̊ᷣ qa ̊ victũ eſt
p qndã collectõem.ad pfectũ eniʒ poſ-
ſe aie ↄcurrũt oẽs potẽtie.⁊ ad pfectã
habilitatöeʒ oẽs virtutuʒ habilitates.
Vnge ſialiq̃ auctoꝛitaſ iueniat᷑ que vi
deat᷑ ponẽ vnitatẽ potentiaꝝ aie ⁊ vir⸗
tutũ:intelligẽda ẽ ſᷣm modũu pſcriptũ.
viʒ m q̃nda collectõem. Si iteꝝ inue
niat᷑ que dicat potentiã aie eſſe anime

eẽntiaʒ:intelligẽda è ꝑ rectitudinẽ ad

idem genꝰ.ſicut.n.queda pñt in gene⸗
re ꝑ ſe:aliq̃ p reductõem. illa p ſe ſunt
in genere ꝗ pticipãt eẽntiam ↄpletã il⸗
lius gñis vtſpẽs ⁊ indiuidua.illa veꝛo
pꝓ reductõem q̃ nõ dicũt ↄpletã eẽntiã:
⁊ h ſub qnq; mẽbꝛis ↄtinent᷑.quedã re
ducunt᷑ ſicut bncipia.quedã ſic ↄple/
menta.quedãa ſicut vie.quedã ſic ſimi-
litudines.quedã ſicut pᷣuatões.Sicut
pncipia dupłr.auteſſentiãtia:aut inte

grantia. vt pncipia eſſentiãtia:ſiẽ ſunt

materia ⁊? foꝛma in gñe ſbe. vt bncipia
integrãtia ſic ptes ibe ſunt in gñe ſbe
p reductõem. Si aut reducunt᷑ vt cõ/
plemẽta ̊ põt eſſe duplr.aut.n.è vↄple
mentũ p modũ actũet ſicè actꝰ ömꝗ
reducit ad idem gencũ ſba cuiꝰ ẽ actꝰ
vt viuẽ ⁊eſſe ſbe ad genꝰ ſbe.aut ꝑ mo
dum aptitudinis ⁊ ſic dicẽ ↄpletiue ad
idem genꝰ reducunt᷑ cũ ſpꝑecie. Si aũt
reducunt ſicut vie h̊ põt eẽ dupłr: aut
ſiẽ pie ad res:⁊ ſic motus et mutatoes
vt gñatio reducitur ad ſbam.aut ſicut
vie a reb:⁊ ſic hñt reducipotẽtie ad ge
nus ſbe. bma. n. agẽdi potẽtia qͥ egreſ/
ſum dr hr̃e ab ipſa ſba ad idem genus
reducit᷑ que non adeoelongat᷑ ab ipſa
ſba vt dicat aliã eẽntia ↄpletã. Siaüt
ſunt ſiłitudines ſunt in gũe pꝑ reductio
nem ⁊ requcunt᷑ ad idem genſub quo
ↄtinent᷑ quoꝝ ſunt ſiłitudines.vt pʒ in
ſimilitudine albedinis ⁊ coloꝛis.q qui/
dem nõ eſt albedo ſᷣ vt albedo: nõ ẽ co-
loꝛ ſ̊ vt coloꝛ. MPoſtremo qꝛ puatones
nõ hñt eẽntiam aliquã niſi p habitũ in
eodem gũe eſſe bñt in quo ⁊ habit per
red uctoͤnem.Et ſic patet rñſio ad om
nia queſita.

Ecundo queri
tur de illa diuiſiõe potentiarũ
gie qͥ ẽ ꝑ ſuꝑioꝛẽ ⁊ inferioꝛẽ poꝛtõnem.
⁊ qᷓſtio vtꝝ ſupioꝛ poꝛtõ⁊ inferioꝛ ſint
viuerſe potentie.⁊ꝙ ſic videt᷑ ſiẽ dicit
aag. xij.de tri.int᷑ ſuꝑioꝛẽ poꝛtoeʒ rato
nis ⁊ inferioꝛẽ ẽ ↄiugiũ.qꝛ hec dr vir ⁊
illa dicit mulier ſ nõ ẽ ↄiugiũ eiuſdeʒ
ad ſe:ſᷣ diuerſiad diuerſuʒ.cũ igit᷑ int
hec duo ſit ↄiugiũ inntuũ ſunt potẽtie

gin gne potẽtie ſunt diuerſe. Aem

ſicut in pluribus locis in li. de tri.dicit
aug. imago nõoſiſtit in rõne qntũad
inferioꝛẽ ptem ſ qᷓntuʒ ad ſupioꝛem.ꝑᷣ
eſſe ad imaginẽ nõ è accñs potẽtijs aie
ſß ẽ eis eẽntiale.cũ igit᷑ ſuꝑioꝛ poꝛtio et
inferioꝛ differãt poſſe ad imaginẽ ⁊ nõ
eſſe ad imaginè videt᷑ ꝙ ſint potentie ꝑ

entiã diuerſe. Itẽ ſicut vult aug“.

Supioꝛ poꝛtio ſe bʒ ad inferioꝛẽ ſic re
gens ad rẽm. regens aũt et rectu ſunt

ad inuicẽè relatiue ad oppoſita.ſi ergo

relatiue oppoſita nõ poſſunt eſſe circa
idem:neceſſe ẽ aliã potenti que regit:
aliã que regik. Item nihil bm idem
agit⁊ patit᷑.ſ̊ ſupioꝛis poꝛtõis ẽ moue
re inferioꝛẽ ⁊ inferioꝛis ẽ moueri:g im
poſſibile ẽ currãt in eandẽ potentiã
SR. Item ſi rõ ſupioꝛ ⁊ inferioꝛ nõ
Different niſi qꝛ ̊ intèditeternis ⁊ illa
intendit tpalibus nõ plus different
q; oculꝰ aſpiciẽs ſurſuʒ et aſpiciès de/
oꝛſum.ſed nullo mõ diuidit᷑ oculus in
ſupioꝛeʒ ⁊ inferioꝛẽ: ꝓ eo ꝙ aſpicit ſur
ſum et deoꝛſuʒ g nec rõ ſic diuidi debe-
ret.ſig diuidit᷑ & ratõ ſupioꝛ ⁊ inferioꝛ
nõ differũt penes actus ⁊ aſpect ß etiã
Pnes id ꝙ ſunt. Item ſi ſolü penes
aſpectꝰ diuerſos ⁊ act eẽt ibi differen
tia cũ rõ angeli aſpiciat ſupioꝛa ⁊ infe
rioꝛa videt ꝙ deberet diuidiin ſi upioꝛẽ
⁊ inferioꝛẽ.ſᷣ talis diuiſio in potentijs
Angelinõ pſueuit aſſigri. ampli dif
ferũt q; ̃m actus ⁊ aſpectꝰ. redit ideʒ
pꝛiꝰ ſunt diuerſe potẽtie ßm id qð
ſunt. Sʒ aug'. dic.xij.de tri. ¶ uz
diſſerimꝰ de na metis hane de vna q̃-
dam rediſſerimꝰ. nec eã p H̊̊ duo qͥ cò/
memoꝛaui niſi ꝑ officia gemiamꝰbᷣmo
Pceſſerat de ſupioꝛa poꝛtõe rõnis ⁊ in-
ferioꝛi.gᷓ . Itez aia ſiẽ dicit phũs
Fm intellectũ quodq mõẽ oia.ſ̊ G̊ non
eſſet niſi potentia intellectiua cum ſit
vna nata eẽt cognoſcẽ oĩa.ſig dr ratõ
ſupioꝛ inq̃ntü cõgnoſcit ſupioꝛa ⁊ infe
rioꝛ inqᷓntũ cognoſcit inferioꝛa g& nõẽ
alia ⁊ alia potètia. Itẽ idẽ eſt habitꝰ
q dirigit aiaʒ ad amoꝛẽ dei et ꝓximi vt
Pote caritas. multo foꝛtiꝰ eadẽ pote⸗
tia qͥ ↄuertimur ad deũ ⁊ ad ꝓximuz. H
c rõ ſupioꝛ ? inferioꝛgᷓ . Iſts lux
in creata ſe hʒ ad creatas ſiẽ ſe hʒz lux
ſolis ad coloꝛes:ſicut diẽ aug. i li. ſo⸗
lit. eadẽ eſt potẽtia ſenſitiua q̃ cogno
ſcimꝰ tã lucẽ q; coloꝛẽ. ſi intellectiua
Potẽtia multo largioꝛ ẽ ⁊ liberioꝛ q;ᷓ po
tentia ſenſitiua videt᷑ ꝙ vna ⁊ eadẽ po
tentia ſit q̃ ↄuertat᷑ aia ad lucẽ eternã
⁊ ad hec thalia. Wo dicendũ ꝙ diui
ſio rõnis in ſupioꝛẽ poꝛtõem ⁊ inferio⸗
rem nõẽ adeo p diuerſa mẽbꝛa vt Bz
illa ſit potẽtia alia alia ſiẽ rõnes oſtẽ

duntad ſcdᷣatu ptẽ inducte. necè p mẽ
bꝛa ita ↄueniẽtia vt nõ ſit in eis differẽ
tia niſi ſolũ ᷣm aſ⸗ ctꝰ. Eſt.n. differen
tia in eis ſm diſpoes ⁊ ſm officia. ſᷣm
diſpones qꝛ h foꝛtis ⁊ illa debit. ſm of⸗
ficia qꝛ h regit ⁊ illa regit᷑ rõne diuer-/
ſe diſpõnis.in debilitate et foꝛtitudine
HB vocat᷑ vir t illa mulier rõne diuerſi
tatis. in officio ⁊ regimie hec vocat ſu
pioꝛ ꝗꝛ regit⁊ illa inferioꝛ qa regit᷑.ta
lis aüt diſponuʒ diuer ſita s oꝛtũ hʒ nõ
ex diuer ſitate nãe ſ̊ diuerſa ↄpatione
eiuſqẽ potetie.dum.n.rõ nr̃a ad ſi upio
raouertit᷑ purgat᷑ ⁊ illumiat᷑ et pficit
du leges eternas ↄſpicit ⁊ imutabili⸗
tatẽ diuie virtut i bono foꝛtificat ⁊ vi-
goꝛat᷑.dũ aũtad ̊ inferioꝛa ↄuertit᷑ vt
pote ad ſenſibilitatem ⁊ carnẽ quodã
mõ trahit᷑ ?⁊ emollit᷑.⁊ ideo ſunteiuſdẽ
nãe rõ ſupioꝛ ⁊ inferioꝛ differẽtes pᷣm
foꝛtitudinis ⁊ debilitatis diſpoſitõem.
Et quia vna oꝛit᷑ ab altera ⁊ ei niügit
tanq; adiutoꝛiũ ſimile ſibi recte ̊ dici
tur vir ⁊ illa dr̃ mulier ⁊ inter eas dici
tur eẽ ↄiugiũ.diuerſas aũt officioꝛuʒ
ſimtr nõ venit ex diuerſitate naturaꝝ
ß ex diuerſitate diſpõnuʒ. qa.n.G̃ foꝛi

⁊ illa debilis:hec itelligès ⁊ ↄſulẽs di
uinã volũtatẽ illa vero exequẽs opꝑe.⁊

ideo h regit ⁊ illa regit? ex h̊ illa ſ upe
rioꝛ ⁊ iſta inferioꝛ appellat.Et ſic pʒ ꝙ

ſupꝑioꝛ poꝛtio rõnis et inferioꝛ ⁊ ſi alic

mõrecte ↄdiuidant᷑:tñ diuerſe poten-/
tie nõ ſunt.iſta.n. mẽbꝛa viʒ ſupius et
inferiꝰ eẽntiam potẽtie nõ variãt ſ di/
ſpoſitões ⁊ officia.⁊ Hͥ inſinuãt ipſa no
mina. Ald illud obyjcit de coiu⸗
gio iaʒ pʒ rñſio.hᷣ.n.dictũ eſt relatiue
nõ qꝛ ratio ſupioꝛ ⁊ inferioꝛ ſint diuer

ſe potentie ſic vir ⁊ mulier ſunt diuer/

ſe potẽtie:ß qꝛ cũ vna ab altera educat
natura tñ nõ differũt ß ſibi inuicẽ con
iungutur quaſi ad mutuũ obſequiuʒ.
B 240 illud ꝙ obycit ꝙ hecẽ ad ima gi
nem ⁊ illa nõ dicendũ ꝙ cuʒ negamus
inferioꝛẽ poꝛtõem ratõnis eſſe ad ima⸗
ginem nõ hic dicim qa imago non ſit
in illa potẽtia ſ̊ qa non attendit᷑ ſᷣm cõ
uer ſionẽ illaʒ.vnde nõ remouet ratio

imaginis a poꝛtõe inferioꝛi ſm id qeſt

ngoet
ame
deciete
dicendi⸗
gerſitas
ſegaet
gliser
gorl
caier
adic
Pihlt
desm
töne⸗
nibfn
riſo⸗
Een
oniptr̃
nus ie⸗
gobzcun
ſſtrume
duoyltin
Gadi
berſitn
officio⸗
oculo:
Liſta ſu

4
a
ſie gege
nitque
entd
Wtus
ſrpd
ſnrde
e⸗
Kne
bapie
luſitt
uſoſ⸗
funpe
usdig
re.ta
naͤlem⸗
bboe
tieſun
ſilite
dpofe
Walit
9

,.
Weder
. 9 0er,
e. , K
.,
4
44 Nrnt
VlE

ſe⸗

NN HK
X ſ
rori

mſ.
„.

8
D
—è
daeee
„ d
Werir *
Rdee
We

H 6

„† nemg 5 p
ſo⸗ —
nene
AINNN
⸗ „

0% RMZð .
oſonin⸗
4
I

rcbenenggeen
N
Mrk
4 Hes; 441
tCGWR NN
. „ 1

Aoaſenennt;

☛ .*
r de
2
„ wlcen.
1. „
aAPYAEN
idK
. e
äeeee
WWNNA
1
KNAene
* . —
N.
G Wonco
HLðñ „ e⸗
Nohaych
ei. * ½
ACgeb REN
„
PPe . *
KR

1
W, WRE
imn.

6er

j . 76 . „
r
* „
7 7
*
6* *
diuerſetoten⸗
ZN
3 fpuge
„ ℳ„„09
eurtkboi⸗
E
„ *
eſe
WMS
ech.
„— ocN—
„ 4.1
ℳ e We
UE “ e.
5
ſee iet
neyſ N
WE Rn „V
. „
ſſt ſ /
II R u⸗
4 *
ENRE
40 ArddE
.„ .₰
ſen tttce
t R—
*
„ 4*
neniobſe
4ʃ 00 2
7 NEE „
4
. eR
chſey⸗
. . 1,
zeſe 0.
See—. ,
icM/
3OE .,4

“
ℳ
AeNOX,

“

G

reè
R

imago et ſᷣm id ꝙeſt ratio:ſᷣ ſolum ſᷣm
ↄpatõnem ſuꝑaddita;ʒ. Ad illud ꝙ
obijcit᷑ regens et rectuʒ ſunt oppoſita
dicendũ ꝙ; ven eſt ſᷣ ex hoc nõ ſequit᷑ di
uerſitas in ſpuali potentia:in ea maxi
me que nata eſt reflecti ſup ſeipam:et

talis è ratõ ⁊ voluntas. Qò obijcit

qð relatiue oppoſita non pnteſſe cir/
ca idem. dicendũ qð veꝝ eſt ᷣm idem ⁊
ad idẽ.cũ aũt aliquid ↄpat᷑ ad diuerſa
nihil impedit in eo reꝑiri ſimul relatio
nes mutuas ſine repugnaãtia ⁊ oppoſi
tõne. Mꝛetea illud habʒ locũ in relati
uis ſᷣm eſſe ⁊ nõ ſᷣm dici.Et ꝑ hoc patʒ
rñſio ad illud qð ſequit᷑ ꝙ nihil ſᷣm idẽ
agit ⁊ patit᷑:H veꝝ eſt de actõne ⁊ paſſi
one phica.de paſſione aũt ſpuali q̃ dici
mus idẽ a ſe moueri ⁊ regi veritatè nõ
habʒ:cum dicat Anſeł. voluntatẽ eẽ
inſtrumentũ ſeipam mouens. Ad
duo vltima iã patʒ rñſio.cõcedo enim
qꝙ illa diuiſio nõ ſoluʒ attendat᷑ ſᷣm di
uer ſitatẽ in aſpectu:ſᷣ etiã in diſpõne ⁊
officio que non repit᷑ in angelo vel in
oculo:ſicut patet ꝑ ea que pdicta ſunt
⁊ iſta ſufficiant.

t. Ertio queritur

de illa diuiſione potentiarum

gie:que quidẽ eſt pnaturale ⁊ delibera
tiuũ.⁊ querit᷑ vtꝝ diuiſio voluntatis p
nãlem ⁊ deliberatiuã ſit pꝑ diuerſas po
tentias:⁊ ꝙ ſic videt᷑ Damaſ.cum di/
nidit potẽtias aie pᷣmo diuidit in theli⸗-
ſim ⁊ buliſim.i.in nalem ⁊ deliberatius
⁊ poſtea ſubdiuidit ꝑ alias potentias:
ſi maioꝛ differẽtia eſt inter pᷣma mẽ⸗
bꝛa videt᷑ ꝙ nãlis volũtas ⁊ deliberati⸗
ua ſit potentia alia ⁊ alia. Item di⸗
uiſio ſbe p ratõnale ⁊ non rõle rariat
ipam pꝑ eèntiam:& diuiſio potẽtie pꝑ hu
ius dras facit potẽtias eèntialłꝛ differ
re.ſ̊ talis eſt diuiſio potentiaꝝ aie per
nãlem ⁊ deliberatiuã g c. minoꝛ ꝓbat᷑
p hoc ꝙ ſicut dicit phus.rõles poten⸗
tie ſuntad oꝑpoſita.ſ qñ aliq̃ potentia

nãliter mouet᷑ ad aliqͥd non mouef ad

oppoſitũ.ꝗ potẽtia vt eſt nalis nõẽ ra/
tonalis. Item cu diuidimꝰ creatu/
ram ꝑ conꝛuptibilè ⁊ inconuptibilẽ di

nerſificamꝰ eam eèntiałr: pari rõne
cum diuidimꝰ potentiã p mutabileʒ et
imutabilẽ eam eèntialit᷑ variamꝰ.ꝑ po
tentia q̃ mouet᷑ nãaliter ad ſuũ obiectuʒ
mouet᷑ vnifoꝛmiter:veliberatiua vero
vertibiliter g̊ . Itez potentia in qᷓ
cõicamꝰ cum bꝛutis nõ pot eſſe eadem
cũ potẽtia in q̃ differrimꝰ.ſ̊ in nali ap/
petitu ĩ bꝛus cõuenimꝰ⁊ i rõli differri⸗
mꝰ:& X. ſicut.n.bꝛuta nãliter aꝑpetũt
ſui eſſe ↄuatõem ſic et nos appetimꝰ.
Sedõ̊ potẽtie que hñt ideʒ obiectũ
⁊ ſub eadem rõne nõ hñt diuerſitateʒ.
ſz naturalis volũtas ⁊ deliberatiua idẽ
hñt ꝓ obiecto viʒ bonuʒ. nãliter.n.bo
num axpetimꝰ⁊ ex deliberatõe etiã cuʒ
bñ oꝛdinati ſumꝰg τ. Item poten⸗
tia q oꝛdinat in finẽ ⁊ in id ad qð eſt in
finem nõ eſt alia ⁊ alia.ᷣ̊ voluntas no
ſtra vtẽ in fineʒ eſt naturalis:qͥa nalit
vnuſquiſq; appetit beatitudinem vt eſt
in rem oꝛdinatã ad finè eſt delibeꝛatiua
g . Item eadẽ potẽtia cognitiua
eſt q̃ cognoſcimꝰ aliqͥd nãaliter ⁊ ꝑ acq;
ſitõem: g pari rõne eadè eſt voluntas
q̃ aliqͥd appetimꝰ ꝑ nalem inſtinctũ et
p deliberatõnis arbitriũ. Item om
ne qð ẽ aliqua natura habet opatõem
nãalem.ſᷣ̊ volutas deliberatiua ẽ aliqua
natura ̊ habʒ opatõnem nãlem.ſł̊ vo-
luntatis actus ẽ velle:gꝗ̊ volũtas delibe
ratiua aliqͥd vult nãliter.̊ volũtas q
vultaliqͥd naliter eſt nãlis:q voluntas
deliberatiua ẽ volũtas nalis. Meꝰdi
cendũ ꝙ cũ diuidimꝰ appetitũ in nãleʒ
⁊ deliberatiuũ ſiue in q́;cũq; aliaʒ potẽ
tiaʒ H̊ dupłxr põt intelligi.aut ita ꝙ ap
petitus nalis ⁊ deliberatiuꝰ diuerſita-
tem habeãt in obiectis:vtpote cũ vnuʒ
ẽ appetibile a bꝛutali.⁊ modo bñ con
tingit nalem potentiã ⁊ deliberatiuã eẽ
diuerſas potẽtias.Alio mõ põt diui⸗
di appetitus ſiue potètia in nalem ⁊ de
liberatiuã:ita tamẽ ꝙ nõ ſit differètia
in obiectis:ſ̊ in modo aꝑpetẽdi vbi cũ
axpellamꝰ ſindereſim eẽ volũtatẽ na/
turalem:que quidè naliter inclinat et
inſtigat ad bonũ honeſtum? imutat in
malũ ⁊ voluntatẽ deliberatiuã appeti:
tũ qͥ poſt deliberatõem aliqn adheremꝰ

y 2=

”

bono aliqñ malo.⁊ ſic diuiſio potentie
p nalem ⁊ deliberatiuã nõ variat eã ſᷣm

eẽntiam potẽtie ̊ ᷣm modũ mouendi:
B mõ diuidit Hamaſ.non qꝛ nãlis et
deliberatiua ſint diuerſe potentie:łᷣ qͥa
vna ẽ potẽtia diuerſimode ↄmouẽs:et
H ſufficitad diuiſionẽ potentiaꝝ. Nñ
nõndũ eſt ꝙ multis modis ↄſueuerũt
auctoꝛitates diuiſionẽ potètiaꝝ aie ac
cipe.aliqñ hᷣm nãʒ ipaꝝ potẽtiaruʒ vt
cũ diuidunt potentie aĩe in vegetatibi
lem ſenſibilẽ ⁊ rõnaleʒ.vel ipa rõlis in
intellectiuà ⁊ affectiuã.aliqñ vero ſᷣm
officia:vt cũ diuidit᷑ rõ in ſupioꝛẽ ⁊ in-
ferioꝛẽ.aliqñ ſᷣm ſtatus.vt cuʒ diuidit
intellect in ſpeculatiuũ ⁊ pꝛacticũ.in-
tellectꝰ.n.ſpeculatiu ſᷣm aliũ ſtatũ ef⸗
ficit᷑ pꝛacticꝰ.viʒ dũ ↄiungit᷑ volũtati⁊
opi in dictando etregẽdo.aliqñ vero
fit diuiſio potẽtiaꝝ ſᷣm aſpectꝰ:ſicut di
uiditur potẽtia cognitiua in rõnem in
tellectũ ⁊ intelligentiã ſᷣm ꝙ aſpicit ad
inferius ad par ⁊ ad ſupius.aliqũ pᷣo
Em actus ſicut fit diuiſio in iuentiuò.
inuenire.n. ⁊ iudicare ſunt actꝰ poten
tie cognitiue ad inuicẽ oꝛdinati.aliqñ
ve ro fit diuiſio potentiaꝝ aie ſᷣm mo⸗/
dos mouẽdi:⁊ ſic è illa que ẽ p naleʒ ⁊
deliberatiuã. Omibus his modis di/
uer ſificatis vtuntur auctes diuiſione
potẽtiaꝝ aie ⁊ in ſolo pmo mõ diuiden
di attendit ꝓpꝛie potẽtiaꝝ diuerſifica
tio. Loncedendiu igit᷑ eſt nalis volũ
tas ⁊ deliberatiua põt eè eadẽ potentia
que quidè ſᷣm aliũ ⁊ aliũ modũ mouen
di ſic ⁊ ſic appellat.Eadeʒ.n.potẽtia q̃
appeto beatitudinẽ et q̃ appeto virtutè
ſiue facẽ H̊ bonũ rel illud ad beatitudi
nem oꝛdinatũ:q vt appetit beatitudinẽ
dr nalis.qꝛ imutabiłr appetitꝰeius ad
beatitudinẽ inclinat᷑.vt o appetit hoc
vel illud bonuʒ facẽ deliberatiua dr̃:et
Hm iudiciũ rònis põtad oriuʒ inclina⸗

ri. Ad illud pmo obyjcit de diui

ſione potẽtiaꝝ facta a Bamaſ.iam pʒ
rnſio. Apſe.n.vt ibidẽ pʒ in ſua exem⸗

plificatõe potiꝰ in hac diuiſioe diuerſi

tatẽ modoꝝ mouẽdi attendit q́; diuer
ſitatẽ potentiaꝝn mouentiüũ. Adiltd
ꝙ obijcit᷑ ꝙ voluntas nãlis ẽ irratöna

qͥa nõ eſt ad oppoſita. dicendũ ꝙ cũ dr
ꝙ ptates nãles ſuntad oppoſita ̊ non
intelligi de oib oꝑpoſitis łᷣ de aliqᷣbus
rõlis.n.voluntas ita oꝛdinat ad aliqͥd
ꝙ nullo axppetit ſuũ oppoſitũ:vt pʒ ĩ oꝛ
dine volutatis nr̃e ad beatitudinẽ ⁊ fe
licitatẽ.licet aũt determinate inclinet
ad beatitudinẽ ad multa tñ gña axpeti
biliũ illa ⁊ eadẽ nolũtatis potẽtia ẽ inde
termiata:ita ꝙ nata ẽ moueri in oppo-
ſita.et ppterea ſic eſt nalis vt tũ nõ de⸗
ſinat eè rõlis ⁊ deliberatiua. Siauteʒ
eẽt ſic determiata ad vnũ ꝙ nullo mo-
do poſſet in oxpoſita:ſicut ẽ potẽtia ca
lefaciẽdi c illumianqii igne tũc eẽt pu
re nalis ⁊ nõ eẽt deliberatiua ſiue ratõ
nalis. Ad illud ꝙ obijcit de iconup⸗
tibilitate.dicendũ ꝙ nõ eſt ſimile de in⸗
conuptibilitate ſbe ⁊ imutabillitate po
tentie.icoꝛuptibilitas.n.in ſba dr ab⸗
ſolute:⁊ ideo eẽ coꝛuptibile ⁊ icoꝛup⸗/
tibile directe oxponũtur:⁊ ſuntetiã in
cpoſſibilia circa idẽ.mutabilia vero ⁊
imutabilia potiꝰaccipi pñt reſpectu di
ueꝛſoꝝ obiectoꝝ vt pʒ cũ aliqᷓ volutas
ẽ imutabilis reſpectu finis ꝙ ad finẽ
⁊ ideo nõ opoꝛtʒ potẽtias ad hec mẽbꝛa

eẽèntiałr diuerſificari. Ald illud ꝙ
obycit᷑ de nãli appetitu in bꝛutis iaʒ pa

tet rñſio.q; cũ dĩ nos cõicare cuʒ bꝛus
in potẽtia nãli ⁊ aꝑpetitu ibi diſtinguit᷑
nãlis potẽtia a rõli nõ ſolũ qᷓntũ ad mo

dum petẽdi ſ̊ eti qᷓntũ ad axꝑpetibile:⁊

penes ̊ cõtingit diuerſas differntias
potentiaꝝ accipe. .
Varto etulti

q & n
mo ad maioꝛẽ euidẽtis pceden

tiũ qrit᷑ de diuiſiõe potẽtiaꝝ aie ꝑ agen

tem ⁊ poſſibilẽ ſᷣm qs dr̃as intellectus
nr̃ diuidi ↄſuenit. Eſt igit᷑ queſtio vte
agẽs intellectꝰ⁊ poſſibilis ſint vna po⸗

tentia vel diuerſe? ꝙ diuerſe videtur

„17 2 51 2

mõlis cauſa nũq; ſimul icidit in idẽ cũ

alijs cauſis ſiẽ vult phᷣus.ſᷣ ſiẽ ſe habʒ
materia ad foꝛmã vel efficietẽè ita ſe hʒ

intellect poſſibił ad agenteʒ:ſic phᷣus
diẽ. g intellect poſſibił ⁊ agẽs ſunt po
tentie diuerſe. Item pꝛima diuiſio

potentie eſt ꝑ actiuẽ ⁊ paſſius ſic innit

h
diuic
intp
letin
ſoſ
mi⸗
mel.
ioſt

Ulu
e
6
zi
pui
mi
a
ir
ngn
iocl
ſnagin
Paſiuan
lectiua
emd
incoꝛ
nuſiẽ
perer
imon
gges
tin ſpi
nſege
ſrünt⸗
blisri
ſeprd-
inral
lechn
ht⸗
beke
tinal
urin
ſnrele
intelle
nſiſh
eil
möß
mop

Neen
Ne⸗ ne
. Wo
Apoſene.
ſee .*
* 1
8

An tere Y,
ENE
1Ai,
T
9

.

eſe: .
NDNIN.
* vR

S
⸗ .
se
N
N—
Ducnincc
Us Nin.
X
A. Sia
mi ponllse.
llor
„ . .
rewtine
Cecc celpa
„ 1 5.
n ſera
.
rkap⸗
aſe l;
RnmmgR,
, . .
,. 4† .
Rlete,
eweeſei
Wrei
wioned
ccRAXR&
2 41
Rilueg
2 4
nanms
creakbus,
Meohe
. „
bioickngi
„ . H
jigtida
Nd⸗
W

4

ze diſen
49 ic⸗ W

vald
aitt0⁵
zinellcms
cueſtiort⸗
ſnrnap

ſeſe
..5el

phus in li.ↄ.pᷣ.phᷣie.ſᷣ int mẽbꝛa pᷣꝰ
diuidẽtia ẽ maxia dr̃a q ſit i illo gne:g
int potẽtiã actiuã ⁊ paſſiuò ẽ maxia po
tẽtiaꝝ dr̃a:g ipoſlibile ẽ vnã potẽtiã eẽ

toſſibilẽ ⁊ agẽtẽ. Itẽ ipoſſibile ẽ idẽ

m idẽ eẽ in actu ⁊ in potẽtia ſimul ⁊ ſe
mel.ſ̊ aia ᷣm intellectù agetè ẽ ↄtinue
in ſuo actu ᷣm poſſibilem aut nõ:gꝗ̊ &.
Iſtẽ im poſſibile ẽ idẽ ſᷣm eentiã eſſe
illumians ⁊ illũiatũ.ſed intellectus a/
gens ſe habet ſicut lux:intellectus poſ
ſibilis ſiẽ illũinatũ a luce:q . Sʒ
ʒ imꝑꝑtuus nõ differt eè ⁊ poſſe ſicut
vult phus:q necactꝰ⁊ potentia.multo
min nec potẽtia actiua a paſſiua.ſ̊ ani
ma ẽ ppꝑetua ⁊ ei itellectꝰ:g n ẽ differẽ
tia potẽtie poſſibił ad agentẽ. Itẽ in
imaginatõe q̃ ẽ multo mag mãalis vir

tus q; intellectꝰ.nõ ſunt due potentie

imaginatiue q̃ruũ vna ſitactiua altera
paſſiua:g ſi multo potẽtioꝛ ẽ virt itel⸗
lectiua q; imaginatiua videt᷑ ꝙ p agen
tem ⁊ poſſibilẽ nõ habeat diuerſificari
Iſtẽ potẽtia receptiua ⁊ abſtiactiua
in coꝛpalibo pñt ↄcurrẽ i vnitatẽ oꝛga⸗
ni:ſiẽ pʒ in oculo catti qͥ põt ſpẽʒ ſuſci
pere ⁊ eaʒ in ſe de nocte facẽ:q̊ pari rõe
imo multo foꝛtioꝛi videt᷑ ꝙ intellectus
agẽs ⁊ poſſibilis repiant᷑ in vna potẽ/

tia ſpuali. Itẽ intelligẽ ẽ vnꝰ actus

p ſe:g ẽ a potẽtia vna ſimplici.ſ̊ ad no

ſtrü intelligẽ ↄcurrũt intellectꝰ poſſi⸗
bilis ⁊ intellectꝰ agẽs:g nõ ſunt diuer
ſe potẽtie. Itẽ intellectꝰ poſſibił aut

intelligit aut nõ.ſi nõ:̊ nõ dʒ dici itel⸗
lectus nec potẽtia intellectiua.ſi itelli⸗
git: aliq mõẽ potẽtia actiua:ꝗ nõ vi⸗
det᷑ ꝙ intellect poſſibił ſit alia poten/
tia ab agẽte. Itẽ intellectus agens
aut intelligit aut nõ. ſi nõ:ᷓ nõ dʒ dici
intellect potẽtia intellectiua. ſi ſic:cũ
intellectꝰnon poſſit intelligẽ aliuda ſe
niſi ſpẽm illiꝰ habeat in ſe ⁊ penes ſe.⁊
oẽ illud qð eſt ſuſceptibile ſpẽi ſit aliq
mõ poſſ bile: ꝗ intellectus agẽs è aliqᷣ;
mõ poſſibilis:g nõ diuidit᷑ ꝑ eẽntiam a
poſſibili. Wead pdictoꝝ intelligen
tiã ẽ pnõndũ ꝙ varijs modis tempta/
uerũt pdeceſſoꝛes nr̃i aſſiẽre dr̃aʒ in-/
tellectꝰ poſſibił ad agentẽ. Quida eni

diterůtꝙ differüt ſicut due ſbe. alij di
xerũt ꝙ differüt ſiẽ due potẽtie.ʒꝰ mõ
dixerüũt alij ꝙ differüt ſiẽ habitꝰ ⁊ potẽ
tia.q̃rto mõ dixerũt alij ꝙ differũt ſic

potẽtia abſoluta ⁊ pↄpata. Pꝛimus

aũt mod dði qͥ dr ꝙ differũt bᷣm ſbaʒ
dupttꝛ hʒ intelligi.Quidã nãq; dicẽ vo
luerũt ꝙ intellect'agẽs ſit intelligen⸗
tia ſepata.intellectꝰ auũt poſſibitł᷑ ſit aia
coꝛpiↄiũcta:⁊ modus iſte ponẽdi ⁊ di⸗
cẽdi fundat'ẽ ſupꝑ multa verba phõꝝ
qͥ poſuerutaiam rõlem illuſtraria de-
cima intelligẽtia:⁊ pfici ex ↄiuctoe ſui
ad illã.Sʒ iſte modus dicẽdi falſus ẽ
⁊ erroneꝰ ſicut ð impꝛobatũ fuit diſ.g.
Mulla.n.ſba tantà potẽtiã hʒ illũian/
dqi⁊ pficiẽdiaĩiam ꝓpꝛie itelligẽdo imo
ſim mentẽ imediate hʒ a deo illũiari ſiõ
in multis locis augꝰ.ondit.Aliꝰ mo/

qus intelligẽdi ẽ ꝙ intellect'agẽs eet
ipſe de.intellectꝰvo poſſibiłeẽt nr̃ ani

mus.⁊ iſte mod dicẽdi ſup vᷣba aug.
ẽ fundat qͥ in pluribo locis diẽ ⁊ ondit
ꝙlux q nos illũiat: mag qͥ nos docet:

veritaſq nos dirigit de c.iux illq Jo.

Erat lux na qͥ illu.o.ho.⁊c. Iſte auteʒ

modq' icẽdi⁊ ſi ven poat ⁊ fidei catbo⸗
lice ↄſonũ nihil tñ eſt ad ꝓpoſitũ.q; cũ
gie nr̃e data ſit potẽtia ad intelligedũ

ſiẽ alijs creatis data ẽ potẽtia ad alioi

actus ſiẽ deꝰ quis ſit pᷣncipaliſ opans
in opatõe cuiuſſibet creat᷑e:dedit tñ cui
libet vim actiuã ꝑ qu exiret in opatio

nem ꝓpꝛiã. ſic credẽdũ ẽ indubitant ꝙ;

huane aie nõ tantũmodo dederit intel

lectũ poſſibilẽ ſ etia agẽteʒ: ita ꝙ vtri
q; ẽ aliqͥq ipius aie.⁊ iò hmus aſſigndi
drfam tanq; ad ꝓpoſitũ impꝑt nẽs ob/
mittend ẽ:quo ſcʒ dicit᷑ ꝙ intellectus
agẽs ⁊ poſſibił differũt ſicut due ſbe.
Scðus aũt modꝰ dicẽdiqͥ ſcʒ dr q;
differũt ſiẽ due potẽtie dupł poõtitelli
gi. ⁊ vno mõ falſe: alio mõ vere. Unꝰ
modꝰ“ intelligẽdi⁊ dði ẽ ꝙ intellectus
poſſibilis ſit potẽtia pure mãalis qͥ ieſt
gie ex pte ſue mãe.intellectꝰ po agens
ſit potẽtia pure foꝛmalis q̃ ineſt aĩie ex
pte ſue foꝛme.⁊ hic modꝰ dicẽdi videt᷑
fundari ſup vba phi.q diẽ ꝙ intellectꝰ
poſſibiłẽ qͥ eſt oia fieri.intellect'agẽs

dqè oĩa facẽ:ſicẽ ↄtingit i foꝛma ⁊ mate/

ria repire. Sʒ hic modus dicẽdi non

ↄſonat veritati.ſi.n. intellectꝰ poſſibi-
lis eſſet potẽtia pure paſſiua:et ſe tene
ret ex pte mãe in oibo poſſet poniĩ quii/
bus ẽ repire mãle pncipiuũ. Pꝛete⸗
rea ſicut oculꝰnõ dr̃ viſus:ſic talis po
tetia nõ de beret dici intellectꝰ. Aliꝰpe/
ro modus intelligẽdi ẽ vt dicat᷑ qitel

lect'agẽs ⁊ poſſibitł ſint due intellectꝰ

dre date vni ſbe q reſpiciũt totũ ↄpoſi
tu.Aꝑpꝛopat᷑ aut itellect' agẽs foꝛme
⁊ poſſibił mãe.qͥa intellẽus poſſibitł᷑ oꝛ

dinat᷑ ad ſuſcipiẽdũ:intellect agẽs oꝛ

dinat᷑ ad abſtrahendũ.necitellectꝰ poi
ſibilis ẽ pure paſſiuꝰ.hʒ.n.S ſpẽm cxi/
ſtentẽ in fantaſmate ſe ↄuerti.et ↄuer
tẽdo ꝑ auxiliũ intellectꝰ agẽtis illã ſu

ſcipe ⁊ de ea iudicare.Simł nec intel

ctus agẽs ẽ oĩno in actu.nõ.n. põt itel
ligẽ aliuda ſe niſi adiuueta ſpecie que
abſtracta a fantaſmate itellectui ha/
bet yniri. Vñ nec poſſibitł itelligit ſine
agente nec agẽs ſine poſſibili. Et iſte
modus dicẽdi verꝰẽ ⁊ ſup vba phi fů⸗
datus.dicit.n.agentẽ ⁊ poſſibile eẽ du
as dfas intellectꝰ.vñ ſicut duo iĩitelli⸗
gimꝰ nccio in medio ad h̊ ꝙ abſtrahat᷑
ſpẽs ab obiecto: viʒ lucẽ ⁊ dyafaneita
tem ita ꝙ p vnũ abſtrahit⁊ ꝑ aliud de/
fert ⁊ ſuſcipit.ſic⁊ in ꝓpoſito ↄfoꝛmit᷑
põt itelligi ita ad vnũ actũ H̊ duo ↄcur

rere vt hec ſine illa nõ hat opatõeʒ ſu
am ↄplete. Tertiꝰ modus aſſigndi

dram q dr ꝙ differũt ſiẽ potẽtia ⁊ ha/
bitus dupkꝛ hʒ itelligi. AUno mõvt in⸗
tellect' agẽs dicat᷑ habit q da ↄſecutꝰ

ex oĩbo itel ligibilib.intellect vero poi

ſibilis intelligat᷑ idẽ ipſe ꝓputẽ in potẽ⸗
tia ad acqͥrenduʒ cognitõem p fantaſ-

mata.Et hic modꝰ ponẽdi fundari vi⸗

det᷑ ſupꝑ verba Boecij.qͥ diẽ ſummã

retinès ſingula pdit.AQAð voluerũt ali

qui itelligi ſic.ꝙ itellectꝰ nr̃ dicat᷑ hr̃e
ꝗpud ſe cognitõem habitualẽ innatã:
alioq;n ñ poſſet ꝑ virtutẽ ſuã abſtrahẽ
do etiã a ſenſib? fantaſmatibo facẽ in

tellectũ poſſibilẽ actu itelligentẽ.ocẽ.n.
qð deducit alteꝝ de potẽtia iactũ è ens
in actu. Sʒ iſte mod dicẽdi verbᷣ phi

nõↄſonat qͥ dic aĩaʒ eẽ creatã ſiẽ tabu

lam raſaʒ.nec hr̃e cognitõeʒ habituũ
ſibi inatã ſ̊ acqrere mediãte ſenſu⁊ ex
periẽtia.Aliꝰ moddði ẽ vt dicat᷑ intel
lectꝰ agẽs differre a poſſibili ſic habi⸗
tus a potẽtia:nõ qͥa agẽs ſit pure habi
tus ſ̊ qꝛ ẽ potẽtia habituał. Et iſte mo
dus dicẽdi ꝓbabił ẽ ⁊ verꝰ et ſuꝑ vᷣba
phica ⁊ catholica fundatus. Neꝝ.n.ẽ
hᷣm Dyo.qꝙ ſbe itellectuales eo ipſo q
intellẽuales ſbe lumia ſüt:g pfectio ⁊
ↄplemẽtũ ſbe intellectuatł lux ſpirita
lis.igit᷑ illa potẽtia qↄſeqͥt aiam ex pte
intellectꝰſui quoddã lumẽ è in ipſa.de
q lumie põt intelligi illud ps. Signa⸗/

tuʒzʒ ẽ ſuꝑ nos lu.vul.t.dñe. Eth̊ lumè

videt᷑ phũs intellexiſſe eẽ intellectũa⸗
gentẽ. dic.n. ꝙ ille itellectꝰqᷣ ẽ oĩa facẽ
E ſiẽ habit'qͥdã vt in lumie.qͥdaʒ.n.mõ
⁊ lumẽ facit coloꝛes potẽtia actu colo⸗/

ris:ſiẽ habet᷑.ꝰde aia.Huiꝰ aũt ſimile

põt poni in oculo catti q nõ ſolũ hʒ po
tẽtia ſuſcipiẽdi p nãʒ pſpicui ſicut alij
oculi:p etiã potẽtiã faciẽdi ĩ ſe ſpẽʒ per
nãm lumis ſibi inditi. Quartꝰ autẽ
modꝰaſſigndidr̃am int poſſibilẽ ⁊ agẽ
tem.qͥ ſcʒ differũt ſic potẽtia abſoluta
⁊ ↄpata dupł hʒ intelligi. QUno mõvt
itelligat᷑ ꝙ vna oino ⁊ eadẽ ẽ potẽtia in

tellectꝰ agẽtis ⁊ poſſibil differẽs ↄpa-
tõe ſola:vt agẽs ſit put ẽ in ſepſidera/

ta. poſſibił vero ꝓut vnit᷑ coꝛpi⁊ fantaſ
matibo. Et hic modꝰdði videt᷑ fundari
ſup vᷣba phi. q vult ꝙ itellect' ages ſp
in ſuo actu. poſſibił vero aliqñ ſic ali
qñ nõ.q.n.aiĩa laſſet᷑ ⁊ pꝑturbet᷑ in actu
itelligẽdi hᷣ ẽ ex ↄictõe ſuiad coꝛpus.
Sʒ hic modꝰ ponẽdi deficit a veritate
qm aia ſepata hʒ itellectũ qͥẽ oĩa facẽ:
hʒ etia intellectũ qͥ oĩa fieri:g hʒ agẽ
tem ⁊ poſſibilẽ etiã cũ ſepata ẽ:g itelle/

ctus poſſibił nõ ĩerat ei ſolex ↄiũctöõe

ſui cũ coꝛpe.Aliꝰmodꝰ intelligẽdi pdi
ctã dr̃am vt dicat᷑ intellectꝰ agẽs dif
ferre a poſſibili ſic potẽtia abſoluta a
ↄpata.nõ q ſit oino cadẽ potẽtia ↄpa/
tõe differẽs:ſᷣ qꝛ cũ ſitalia ⁊ alia intel⸗/
lectus differètia.vna ẽ p quã oꝛdinat᷑
aia ad ſuſcipiendũ:alta vero ꝑ quã oꝛ/

dqinat᷑ ad abſtrakndum.⁊ ita vna de ſe

gwodi
ſo fcte

ſithata
(tean

ſeſtip
nel
mnüre
ſuop
Alter⸗
tarit
iie
naln
ni
ghoe
icin
oni
cpals
ſutlea
ſurinp
coresm
eabal
Hzexelt
teſunt
Pſin

menta

pyand
ampo
puren
tur cn
gatoene
leraron
ihtelec
ſerpluc
nmncäͤce
tmiani
w
unc
W
lecin
nlle
ckt
cene
diſfe
tem
actu
lecti
ctue
gob
entie
god

8

₰ „ „ *
lkkes
N
—„

4 ⸗ eene
NR

mmne se
K. 17.
LeEZNEL—R
„ .
meo ſee *
6 Cirn.
s. Olce
. „ er
dee Leß
die. Ebloni
Z .
ey we⸗/ *
ℳ e;
„RKrZM
”
mm à

*
— 4
4 õ

S”ð”ððñðß
„ RMX (

eeinen
nlet,
kcotgitiantl

n. .„.εν*α66
reeeſ acbe
wkd n⸗

Nauſ
KOalid
. m
.J van ed
„ 0
R ſn
. e
ee e
„. * e⸗
de
„ „
,W.:- P.
9 WMS 99 .
,
,feel e/⸗
SSSZ D
z. .
. 2 . 1
ober zuch⸗
iaAr 4
Ntclligecle
eet aoes
lech 39

⸗
1 4
3DOIII.
V
.

141
E

gquodãmodo ↄpleta ⁊ habilitata.Alia
vo indigẽs habilitatõe et ↄplemẽto cũ
ſit nata ad illud ↄplemẽtũ venire me⸗/

diãte auxilio coꝛpis ⁊ coꝛpaliũ ſenſuũ
ineſt ipſi aie ſᷣm ꝙ hʒ inclinari ad coꝛ⸗
pus.Etex H̊ hit duplicẽ poſſibilitatẽ
vnã reſpectu act':qͥa nõẽ ſemꝑ in actu

ſuo ꝓpter impedimentũ a ꝑte coꝛpoꝛiſ

altera reſpectu fantaſmatũ a qbexci⸗
tari hʒ.⁊ hac poſſibilitatẽ nõ hʒ niſi ex
ↄiũctòe ſui cũ coꝛpe:qᷓ;uis ſit potẽtia ð
nata ſua q̃ oĩa fieri q nõ ſolũ ẽ in aia
ↄiũcta ſᷣ etia in aia ſepata.Sic igit᷑ pʒ

quõ ex multis modis dicendi eliciunt᷑

qdã intellectꝰ differẽtie inter itellectũ
agentẽ ⁊ poſſibilẽ.Quũ.n.ſint q̃tuoꝛ pᷣn

cipales modiaſſigndi dr̃am inter hos

intellectꝰ et qlibet ſubdiuidat᷑ in duos

ſicut in ꝓſequẽdo mõſtratũ ẽ ſolůmo⸗/

do tres modi digni ſũt appꝛobari.qͥrũ
vnꝰ ab altero nò diſcoꝛdat ſᷣ̊ vn oꝛtuʒ

bʒ ex altero. Quia.n. diuerſe differ

tie ſunt intellect qet ſi reſpiciãt totuʒ
P

ↄpoſitũ:vna tñ maꝗ reſpicit aĩie ↄple-
mentuʒ: alia vo male pncipiũ.hinc ẽ ꝙ;

vna nõ ſolũ tenet rõem potẽtie imo eti
am potentie habitualis.alta pᷣo tenet
pure rõem potetie.⁊ hinc ẽ ꝙ vna dici
tur cõuenire aie ſᷣm ſe:altera pᷣo in cõ/
patõe ad coꝛpꝰ.⁊ vna ſp eſt in actu:al⸗
tera vo nõ.nõ qꝛ ſp aia actu intelligat
p intellectũ agentẽ:ſᷣ q; lumèẽ coꝛpale
ſemp lucet ⁊ de ſe ꝓmptũ eſt ad illumi
nandũ.res aũtillũinabilis nõ ſemꝑ il
lumiat᷑ ꝓpter aliqð impedimẽtũ:ſic⁊ ĩ
ꝓpoſito intelligendů ẽ. Loncedẽde
ſunt igit᷑ rõnes ondentes intellectum
agentẽ ⁊ poſſibilẽ duas dr̃as eẽ intel-
lectiue potentie:licet aliq̃ ex eis nõ ſint
multü cogẽtes. Ad illud aũt ꝙ obij
cit᷑ ꝙ nõ differt poſſe ⁊ eẽ imppetuꝰ.di
cenduʒ ꝙ h̊ intelligit᷑ de eſſe ſbali:⁊ de
differẽtia nõ ſm nam ſᷣ de diſtatia ßm
tempuſ.qͥa in eis mã temꝑe non pcedit
actu:⁊ iõ nihil facitad ꝓpoſitũ.qꝛ itel⸗
lectus poſſibilis nõ dr poſſibilis reſpe

ctu eẽ pᷣmi ſ actus ſecũdi. Ad illud

ꝙ obijcit de imaginatõe ꝙ ñ differt po
tentia actiua ⁊ paſſiua:dici pot q ma-
gis differt q; ĩ intellectu.q; oꝛganũ coꝛ

poꝛale in quo recipiuntur fantaſmata
ei loco potentie paſſiue.ipſa vero vis
imaginaria è loco potẽtie actiue. Ali
ter põt dici qð nõ eſt ſimile:qͥa cũ ſpẽs
defert᷑ a ſenſu vſq; ad imaginatõeʒ nõ
exit genꝰ abſtractõis qͥ quidẽ fuit ĩ ſen
ſu pticulari.ſ̊ cũ ſpẽs ꝓuenit ad intel
lectũ nouũ genꝰ abſtractõis ſbi exigit
⁊ aliud genꝰ lumis:ideo magꝗ indiget
potẽtia actiua diſtincta a poſſibili ipſe
intellectus q; imaginatio vel ſenſus.
Ad illud ꝙ obijcit᷑de oculo catti.dii

cẽdũ ꝙ ⁊ ſi potẽtia receptiua ⁊ abſtra-

ctiua poſſintↄcurrẽ ad vniꝰ oꝛgani cõ
pletõem:nũqᷓ; tn ↄcurrũt in eandẽ vni
us oꝛgani diſpõem.alia.n.eſt diſpoſi⸗
tio in oculo catti ꝑ quã recipit ſcʒ pſpi
cuitas.⁊ alia ꝑ quà abſtrahit ſcʒ lumi

noſitas: ⁊ alteriꝰ c alteri nae: ſicutet
in potẽtia intellectiua.⁊ ſi cõcurrãt ad

ↄplemtũü ⁊ pfectõeʒ potẽtie itellectiue.
potentia ꝑ quã recipit ⁊ potẽtia ꝑ quã
abſtrahit:nõ ſunt tñ eiuſdẽ nãe:nec ꝑ
eandẽè nãm inſunt aie.⁊ ideo non ſunt
vna differẽtia potẽtie ̊ diuerſe. Ad
illud ꝙ obyicit ꝙ intelligẽ eſt actꝰ vnꝰ
⁊ ſimplex.dicẽdũ ꝙ ⁊ ſiintelligẽ poſſit
quodaʒ gñje ſimplicitatis dici actꝰ ſim
plex:nihilominꝰ tñ ad nr̃m intelligere

cõcurrit recipe ⁊ iudicare:ſiue abſtra

bhere ⁊ ſuſciꝑe.⁊ hi ſunt plures actꝰad
inuicẽ oꝛdinati ex q bus reſultat vnus
actus pfectus. ſicut ⁊ impoſſibilis in-
telligenduʒ ẽ ſe hr̃e:ꝙ ſic ſunt diuer ſe

Ddifferẽtie intellect' vt cũ in ſuis actio/

nibe ad inuicẽ oꝛdinate ſint:⁊ coniũcte
ad actũ intelligẽdi.pficienduʒ ſiẽ male
⁊ foꝛmale pᷣncipiũ ad vnũ eẽ ↄpoſiti cõ
ſtituendůu. Ad illud ꝙ obycit g itel
lectus poſſibilis intelligit: ⁊ intellectꝰ

agens ſimilr recipit.dicenduʒ ꝙ intel
lectus poſſibilis nõ ẽ pure paſſiu ſiẽ ẽ

oñſum ẽc.hʒ.n.potẽtiam ſe cõuertendi.
nectñ ẽ adeo accñs ſicut agẽs:qꝛ ñ po

teſt ſua cõuerſione nec ſpèm abſtrake
re nec de ſpecie iudicare nec adiutoꝛio

ipſi agẽtis.ſimiłr nec ipe intellectus
agẽs opatõem intelligẽdi põt pficere

niſi foꝛmet᷑ acies intellectꝰ poſſibił ab
ipſo intelligibili ex qua foꝛmatõe eſt in

r 4

plenioꝛi actualitate reſpectu eius ꝙ vʒ
cognoſcẽ q́; erat pꝛiꝰ cũ carebat ſpecie.
⁊ ita cũ cogitam de intellectu agente
⁊ poſſibili nõ debemus cogitare qſi de
duab ſubſtãtijs vel qſi de duab potẽ
tiꝗjs ita ſepatis ꝙ vna ſine alia habeat
opatõeʒ ſuã pficẽ.⁊ aliqͥq intelligat in
tellectꝰagẽs ſine poſſibili.⁊ aliquid co
gnoſcatintellect' agẽs ꝙ cũ hõ cui eſt
intellect ille ignoꝛet. Hec.n.vana ſũt
⁊ friuola vt aliqͥd faciat intellectꝰ me⸗
us ꝙ ego neſciã.ſᷣ ſic cogitãde ſunteẽ
ille due differẽtie ꝙ in vnã opatõeʒ cõ
pletã intelligẽdi veniat inſepabilit᷑ ſiẽ
lumẽ ⁊ dyafanũ vt ſunt in abſtractõeʒ
coloꝛis. Nec ſunt hic ſequenda cõiter
verba phoꝝ:qͥa ꝓ magna pte decepti
ſunt in influètia intelligẽtie ſupꝑ aiam
quã nõ admittit fides catholica.

1parte iſta
ſunt dubitatões circa lr̃aʒ.Et
pmoqrit᷑ de ꝙ diẽ magr in l̃a ꝙ re-
ſiſtere malo nõ feciſſet illi meritũ:qꝛ ni
hil erat i eoq; ad malũ impellẽt: Si.n.

H ven ẽ tũc cũ nullüũ fuiſſʒ i ad ipellẽs

nũq; meruiſſet in aliqͥ oꝑe ſuo. Itẽ
xvpus nulluü habuit interiꝰ impellès ad
malũ cũ diabolo in tẽptatõe reſtitit:et
in opib ſuis nullü habuitdetrahens a
bono.g nihil meruit in ſua temptatõe
nec in aliq̃ opatõe qð oĩno nefariũ eſt
dicẽ. Itẽ exveius videt᷑ eẽ malũ cũ
ſubiũgit.ſicut angelis nõ fuit merito/
riũ qð ſteterũt..n.eſt veritatẽ ⁊ coñ
aug.q dic ĩ li.de coꝝectõe ⁊ gr̃a. ãge
li qͥ alys cadẽtibo remãſerũt:huiꝰmaſi
onis debitã mercedẽ recepũt. videt
ꝙ ſtãado meruer̃t. Ad h dici poſſʒqð
ẽ meritũ dimiſſiõis pene ſiue ſatiſfactõ
num:⁊ ẽ meritũ vite eterne ſiue ſbalis
Pmij.ad pᷣmuʒ reqͥrit᷑ ꝑenalitas et dif⸗
ficultas.ad ſcdᷣm vᷣo ſufficit ſola cari-
tas.Magr aũt itelligit de merito⁊ *
pmãꝗ driam nõſm alia. Sʒ qꝛ ill me⸗/

ritũ ſatiſfactõis nũqᷓ; fuiſſet in adã nec

ꝓfect in eo ſi in ſtatu inocẽtie pman⸗
ſiſſet. Pꝛedicta rñſio nõ videt᷑ ptinere
ad ꝓpoſitũ:⁊ ꝓptea aliter videt᷑ eẽ di/
cendũ.qð ẽ meritoꝛiũ de gñe oꝑis ⁊ eſt

meritoꝛiũ ex radice caritat.eritoꝛi

um de gñe opis dr̃ qð eſt opus virtut

de ſe. Haũt arduũ ⁊ difficile. Alio mõ

dr meritoꝛiũ oẽ opus qðᷣcunq; ſit.duʒ
tñ ex radice caritat ꝓcedat. Nultigit
magr dicẽ qð in reſiſtedo teptatõi ade

nõ fuiſſʒ meritũ ſi n habuiſſet graʒ.nec

pmo mõ nec ſecundo.ſi vo reſtitiſſet ex
caritate meritoꝛiuʒ fuiſſet⁊ mõ nõ pᷣꝰ
In nobis aũt ſp ẽ meritoꝛiũ vł vtroq;

mõ velaltero ꝓpt᷑ difficultatẽ ad boꝰ

⁊ ꝓnitatẽ ad malũ.Et ꝑ ̊ pʒ rñſio ad
obiecta.qꝛ ꝓcedũt de merito ſᷣm driaʒ
ſecũdaʒ:viʒ de eo ꝙ ẽ meritoꝛiũ rõe ra
dicis. Itẽ querit᷑ de h ꝙ diẽ qð de⸗

clinare a malo ſp vitat pꝑenã: ſ n ſemp
meret᷑ palmòlaut.n.declinat qͥs a ma/

lo ex caritate:aut nõ. Si nõ ſimłr nec
facẽ bonuʒ er̃ caritatẽ meret᷑ palmã.
nõ eſt dria int declinare a malo ⁊ facẽ
bonũ. Si ſic:cũ oẽ ilłd qð fit ex carita
te ſit meritoꝛiuʒ.pʒ c. Situ dicas
ꝙ nõ meret᷑ palmã ex gñe opis:q; nõ ẽ
difficile H nõ ſoluit.qa licet nõ ſit diffi⸗
cile hoi in ſtatu ĩinocẽtie:è tñ difficile in

ſtatu nãe lapſe:g nõ ſp meret palmaʒ.
AIſtẽ declinare a malo ẽ vna ps iuſti

cie ſic facẽ bonũ.g ſicut vnũ eſt merito

riũ ita ⁊ reliquũ. Nedicẽdũ ꝙ decli

narea malo dupłr dr ſiẽ ñ velle malũ.

AIVno mõ pᷣuatiue:ſiẽ dr̃ doꝛmiẽs ñ vel
le malũ:qͥa non hʒ aliquã affectõeʒ ad

malũ.Alio mõ õrie: vt dicat᷑ nõ velle
malũ qꝛ reſpuit ⁊ oria affectiue afficit
malũ.S ic etiã declinare a malo du

plicit or̃.⁊ ſi dicat᷑ orie tũc eſt meritoꝛi
um. ſſi pᷣo puatiue vitat penã. qͥa qui nõ

feccat nõ punit᷑:nõ tñ meret᷑ palma:qͥᷣa
nõ ẽ ibialiqð opꝰ meritoꝛiũ.⁊ pᷣmo mõ
ẽ ps iuſticie:ſcðo mõ nõ: qͥa nõ eſtopꝰ.
Itẽ querit᷑ de h̊ ꝙ dicit li.arbi.è fa-

cultas q̃ malieligit᷑ gra deſiſtẽte.vide
tur.n. malũ dicẽ.qͥa ſi ven eſſettũc li.

arbi. gr̃a deſtitutũ ſpↄſentiret pccoꝙq;
plane falſuʒ ẽ. Itẽ viget᷑ ꝙ nõ debe⸗
ret poni i diffinitõe li.arbi.qa ſicut dic
phᷣus.pccat qͥ diffinit aliqͥd p peioꝛa et
p ea ad qͥ nõ bʒ pncipałr oꝛdinari.ſigꝗ
li. ar bi. de ſe q;tũ eſt de pᷣma ↄditõe ſua

nõ oꝛdinat ad malũ nõ dʒ diffiniri per

lecn⸗
ſtert
nſtan
Ne def
ſͤnon
ſiasa
lleciea
blita⸗
mi
ſſe⸗
in
adin
obie

4

rin
bx
owor p
tqo
Aibaben
Dinidn
ade
bahen
ſcda;
reme
ſumm
termi⸗
mont.
em
indns
henk.⸗
wdei
r
fon⸗
gere
zina
küüe
ii.
oſte⸗
Pſb
I:
duri
aſiih
nois
expt
ent

4

½ *A
— . N
862 .
NONS .
“
. 2Lian,
dmcie I⸗ .
. WN.
eeeene.?
7 „ V *
Weae
„ A
e „ V
hek.

„
è” Nerr “
„„ d Gee
e
WN e⸗

Wü UE
eh f.. . .

er zin
„ . .
Ner
½
NNiA;
men
emner Wend
encoruren
* . .
xbgoe
am. ſeng
18* .
Altasama,
Binöſimkrnec
v 4 „°
Aacdfr.
„ “
LS
„* ee e
Aankmhm

. „* *4
—R- ENN
ℳ NU

K F
5
nore⸗ NN.
N.!

0 Nn

12
. 2 .
ocrps
. 11 ſt .
R S ſnel N
. SR
eccnce“
dicic .
ſKnyelt
.
N rmn
R R WR
.⸗.õö
* 4 R4
an
2 S
4 ſ
vc
.Mave. .
1
4 N
ANNEW
hherc,
„
AN
i 3
1
V
M
. 3U 8 .
»* Vin
4

„
.N
M

orſiſite,d
ercſetti
Leignin

01,00
tisg i
,,
,*
AEWTS
1
AN.
4.
9*

electöem mali. Wᷣ dicendũ ꝙ ma⸗
giſter diffinit hic li.arbi.non ſimpłr:ſᷣ
hm ſtatũ nãe lapſe.⁊ qͥa in ſtatu nge la⸗/
pſe defectũ hʒ ⁊ inclinatõeʒ ad maluʒ
iõ nõ tantũmodo diffinit ꝑ electõeʒ bo

niad quẽ oꝛdinat᷑ mediãte gr̃a:ſ etiã p

electõem mali in quã cadit ex defecti-
bilitate ꝓba.nec ponit᷑ ibi electio mali
tanq; finis ad quẽ oꝛdinat᷑:ſ vt px hma

giſter inoteſcat q̃liter ad finẽ ꝓpꝛiũ oꝛ

dinat᷑.nõ eni ad illud puenit niſi ꝑ gr̃e
adiutoꝛiũ.⁊ ſic patʒ reſpõſio ad vtrũq;
obiectum. .

pter
ALlud quoqʒ łi
tẽqũ ⁊c.s egit magꝛ ð diſtictõe
potẽtiaꝝ aie ad li.arbi.manifeſtatõeʒ.
In hac pte qꝛ ſcðᷣus gradꝰ potẽtiaꝝ ẽ
oꝛdo ⁊ ꝓgreſſio tẽptationũ determĩat
qlit ⁊ q oꝛdine pcẽ̃m p vires aie ꝓgre
di habeat? puenire ad ↄſũmationem.

BDinuidit᷑ autẽ ꝑs iſta in tres ptes. In

Pma detmiat q̃lit pcẽm in viribus aie
habeat ꝓgreſſuʒ ad ↄſũmatõnem. In
ſcða pᷣo pdetermiata repetit ad maio⸗
rem explanatõem:ibi.itaq; vt bꝛeuiter
ſumma pſtringã t. In ʒa vero pde-

termiata epilogat ad facilioꝛeʒ reme-

moꝛatõem:ibi.⁊ q̊ de aĩe ꝑptibs interſe/

remꝰ⁊c. Quelibet haꝝ ptiũ diuidi põt
in duas ſm duo capta que in qͥlibetcõ
tinent᷑. Nam pma ꝑs hʒ duas. In pꝛi

ma detmiat ↄnexionẽ ⁊ oꝛdinẽ virium
gie. In 2 vero determiat q̃lit habeat
fieri pgreſſus culpe:ibi.nũc ſupeſt oñ⸗
gere q̃lit᷑ t. Silr 2 ps hʒ duas. In
pᷣma explanat ⁊ circũloqͥ aſſiłatõeʒ vi
riũ aie ĩ ↄſũmatoeʒ pcci ad pᷣmã tẽpta
tõeʒ. In ⁊ vero põit q̃ndã ſiłitudineʒ

oñdens ꝙ mulier ſine viro dãnari nõ

Ntibi.nec ſane cum ſoli cognitõe &.
S iłr ʒac vltima ps duas hʒ. In pma
bꝛeuit epilogat⁊ rõem ſue digreſſiõis
aſſigẽt. In ſcdᷣa vpo multiplicitatẽ huiꝰ
nois ſenſualitas ad maioꝛẽ euidentiã
explicat ⁊ manifeſtat: ibi.nõ ẽ auteʒ ſi⸗
lentio ptermittendũ &.

intelligẽtiã

huiꝰ ꝑtis qrunt᷑ tria Mꝛi

mo qrit᷑ qliter pcẽm habeat fieri ⁊ eſſe

in pte rõnis ſupioꝛis: oliter ha be

at fieri in inferioꝛẽ? ʒoq̃lit habeat fi⸗
eri in ſenſualitate? Lica pᷣ qrunt᷑
duo. Ppoqrit᷑ vtꝝ in ſupioꝛi pte rõnis
habeat eẽ pcẽm ſᷣm ſe! =o querit᷑ vtꝝ

poſſit in ea eẽ vreniale.
Irca primum
ſic ꝓcedit᷑⁊ oñdit᷑ ꝙ in ſupioꝛi
pte rõnis ſᷣm ſe h è abſq; inſtinctu infe
rioꝛis ꝑtis nõ poſſit eẽ pcẽ̃m.pᷣmo pꝑ il-
lud augꝰ.õ manich.vbi ſic ait. Ratio
nr̃a deduci ad cõſenſũ pcci nõ pot:niſi
cũ delectatio fuerit mota i illa pte ani
mi q dʒ obtempare ratõni tanq; recto
ri viro ſuo.̊ nuq; peccat rõ ſuꝑioꝛ:niſi
pcẽm peedat in ꝑte inferioꝛi. Item
phus in.ʒꝰde aĩia. Intellect ſp ẽ rectꝰ
fantaſmata aũt recta ⁊ nõ recta.& itel/
lectꝰ q̃ntũ eſt de ſe nũq; errat.&̊ nec ſu
pioꝛ poꝛtio deuiat a veritate iuſticie:ni
ſi iclinet᷑ ꝑ ſenſualitatẽ ⁊ inferioꝛẽ poꝛ/
toõem. Item pcẽm ẽ ꝑ ↄuerſionẽ ad
bonũ ↄmutabile.ſ̊ ſupioꝛ poꝛtio rõniſ
dr inq̃ntũↄuertit᷑ ad etna: inferioꝛ in/
q̃ntũↄuertit᷑ ad tꝑpalia.& im poſſibile ẽ
pcẽm eè vel fieri in nobis ex actu ptis
rõnis ſuperioꝛis abſq; actu inferioꝛis.
AIſtẽ rõ ſupioꝛ dr inqntũ legibo eter
nis intẽdit.ſ̊ impoſſibile ẽ aliquẽ ꝑecca
re niſi declinãdo a legibo eternis:g im
poſſibile ẽ pcẽm in ſuꝑioꝛi pꝑte rõis eſſe
vᷣm ſe. Itẽ mulier ẽ media int᷑ ſenſu
alitatẽ ⁊ rõeʒ ſupioꝛẽ.ſ̊ ſenſualitas ſꝑ
mouetad bonũ vt.nũc q̃ntũẽ de ſe.er⸗
go rõ ſupioꝛ q̃ntũ ẽ de ſe ſpʒ mouet ad
bonü ſimpkłr.̊ virtꝰ qᷓ mouetad bonũ
ſimpłr in mouẽdo nò peccat. in ſupe-
rioꝛi ꝑte rõnis q̃ntũ ẽ de ſe pcẽm eè nõ
põt. .Itẽ aia qñ ↄuertit᷑ ad deũ pur
gat᷑:melioꝛat᷑:⁊ pficit᷑.ſᷣ̊ ſuꝑerioꝛ poꝛtõ
rõis attendit᷑ inqntũ ↄuertit᷑ ad deuʒ.
cũ pcẽm fedet ⁊ obnubilet:pcẽ̃mi ſu
perioꝛi pte rõis hᷣm ſe eẽ nõ ppt. Sʒ
3 Hiere. ij. Filij mẽpheos et raphnes
ↄſtrupauerũtte vſq; ad verticem.ſier
go vertex h̊ᷣm qð ſancti exponũt dr̃ ibi
apex mẽtis ſiue ſupioꝛ poꝛtio ròis vide
tur ꝙ in illa habeat ꝑ pcẽm cõſtrupari
r 3

fedari. Iteʒz aug'. xiij.de tri. Nir
mãducat qñ ſupioꝛ poꝛtio rõis ↄſentit
illecebꝛe. ß eiꝰ ẽ peccare cuiꝰe ↄſentire
ſi igit h ẽ ſupioꝛis ptis:pʒ t. Itez
cõtingit aliquẽ peccare pcco infidelita
tis:diſcredẽdo aliquos articulos qui
ſuntreſpectu diuinitat. ß ad illos arti
culos ſolũ ſupioꝛ rõnis poꝛtio ſe exten
dit. g in illo gũe peccandi poꝛtio ſuꝑioꝛ
ꝓpꝛie culpã ↄmittit. Atẽ li. arbi. co⸗
ſtat eſſe vertibile.ſß li.arbi.maxime ↄſi
ſtitin ſupioꝛi poꝛtõe rõnis cũ ibi maxi-
me ſit iudiciũ ⁊ impiũ.ꝗ videt᷑ ꝙ in ſu-
perioꝛi poꝛtõe rõnis eti ſm ſe ſit verti
bilitas ad malũ.igit᷑ ⁊ pcẽm. Item
ſupioꝛ poꝛtio rõnis ẽ illa q diſcer nit et
iudicat tam de agendis q; de creden-/
dis.ſᷣ iudiciũ creature qntum eſt de ſe
abſq; gra deficit ab his q fiut fidei ca-
tholice. ̊ p ſe poteſt errare ⁊ ab illis de

clinare.⁊ ſi h: põt ꝑ ſe peccare. Yteʒ
angel cũ peccauit pmo pcco atpetijt

quiparari ded in potẽtia. ? mulier ſi⸗
militer in ſapia.ſᷣ hoc eſt appetibile ſo⸗

lum ptis ſupioꝛis.ꝗ̊ᷓ videt᷑ ꝙ tam pꝑcca

tum homis q; angeli incepita parte ſu
perioꝛi rõnis.ergo in ſupioꝝ pte rõniſ
ſ̃m ſe ꝑccatũ habet fieri ⁊ eſſe. We?
ad pdictoꝝ intelligent ã eſt notandum
qð aliqui dicere voluerũt ꝙ ſuꝑioꝛ poꝛ

tio rõis nõ eſtaliud qᷓ; ſyndereſis.⁊ qd

ipſa ſupioꝛ poꝛtio q̃ntuʒ eſt de ſe ſp eſt
recta ⁊ foꝛtis:niſi incuruet᷑ ⁊ emolliat
p poꝛtõem inferioꝛem.⁊ ideo dixerunt
peccatũ in ea nõ eſſe ſᷣm ſe.ſᷣ ſi ccat h
ſolũ dicũt eſſe ↄſentiẽdo inferioꝛi par
ti:fiue nõ ↄpeſcẽdo eiꝰ deoꝛdinatõem.
Sed hec poſitio tripłr deuiat a verita

te. Mꝛimo in ᷣ ꝙ dicit qð idem eſt ſu

perioꝛ poꝛtio rõis ⁊ ſyndereſis:qð pla-
ne falſuʒ eſt:cũ ſupioꝛ poꝛtio ratõnis ⁊
inferioꝛ ptineãt ad arbitrijlibertatẽ: ſi
cut diẽ augꝰ.⁊ iõ noĩiant potẽtiã delibe
ratiua.ſyndereſis aũt potètiã nataleʒ
nomiat: que ſemꝑ vnifoꝛmiter ad bo/
num inclinat. S ecũudo veroa verita/
te deuiat in ̊ qð dicit in ſyndereſiali

quo modo eſſe ꝑeccatũ.hoc eniʒ plane

falſum eſt: ſicut.ĩ.manifeſtabit᷑:⁊ glo.
dicit expꝛeſſe Eʒech.pᷣmo.Tertio ve⸗

ro a veritate deuiat in hoc ꝙ dicit qð
in ſupioꝛi pte rõnis ſᷣm ſe culpa ñ põt
eſſe niſi ab inferioꝛi ꝓcedat et tribuat
ſibi occaſio.hoc enim coñ rõnem eſt cũ
in illa poꝛtõe cõſiſtatarbi.liber.et ita ꝑ
natura inſit ei ad malũ vertibilitas et
ita poſſibilitas ad peccandũ. Eſt etiaʒ
H õ expimentũ.qͥa ratio ſupioꝛ nõ ſolũ
hʒ iudicare ſᷣm leges eternas:ſ etiam
hʒ iudicare ſᷣm lumẽ ꝓpꝛiũ ⁊ ſᷣm lumẽ
ſibi ab inferioꝛi acquiſitũ. Et q;uis a-

ſpiciẽdo ad leges eternas nõ peccet iu

dicãdo: tñ ſᷣm ea qͥ pcipita ſenſib vel
etiã ſᷣm lumẽ fidei datũ ⁊ inatũ põt de/
ficere ⁊ errare:maxime in ſtatu natu/
re lapſe. Eſto.n.ꝙ ſibi ꝓponat᷑ credi/
bile ⁊ aliqͥs articulꝰfidei:vtpote articu
lꝰ ð trinitate ⁊ vnitate.cũ iſte ñn ſolũ re

pugnetſeſui ⁊ imagiatõi:ſᷣ etiã diſcre

peta nali iudicio rõnis.ſᷣ noſter intelle
ctus ſᷣm lumẽ ꝓpꝛium nihil aſpiciẽdo

ad ptes inferioꝛes iudicaret:deficeret

diſcrederet:⁊ peccaret. Et ꝓpter h̊
eſt aliꝰmodus dicendi.ſ.qð duplex eſt
gen pcci. quedã.n.ſunt pcca carnalia
quedaʒ ſpalia. Si loq̃mur de peccat
carnalibo ſic fatendũ ẽ ꝙ nõↄtingit eſ
ſe pcẽm in ſuꝑioꝛi ꝑte roͤnis abſq; infe
rioꝛi.Si aũt de pccis ſpũalibo fiat ſer
mo tũc cõcedendũ eſt qð pcẽm hʒ fieri

⁊ eẽ:licet nõ ſp fiat in ſupioꝛi pꝑte rõniſ/

ſm ſe.⁊ rões q hic oñqunt ſunt ↄcede-
de.⁊ p 5̊H pʒ rñſio ad illud qð pᷣmo obꝛ
inoriũ. Nam augꝰ. in ꝓpoſita auctoꝛi

tate loquit᷑ de ꝓgreſſu i ꝑpꝑetratõe pec/⸗

catoꝝ carnaliůü. Ad illud ꝙ obꝛ qð

intellectꝰ ſꝑ ẽ rectus.dicendũqð vbuʒ
phi intelligendũ eſt in his ad q mouet

potẽtia intellectiua ꝑ modũ nãe.in his

vero q mouet pꝑ modũ deliberatõis nõ

bʒ peritatẽ.vñ idẽ vocat ipe ſᷣm verita
tem intellectũ qð nos vocamꝰↄſciam
nãlem. Ald illud ꝙ ob qð pcẽmẽ ꝑ
ↄuerſionẽ ad bonũ ↄmutabile rnderi
pot dupłr. MPꝛimo ꝙ nõ ſolu eſt pcẽm
qñ fit ↄuerſio ad id qð ẽ bonũ incõmu
tabile ⁊ axꝑpetit᷑ vt ↄmutabile.A lit pot
dici qð ſupioꝛ poꝛtio ⁊x ſi differat ab in
ferioꝛi in H ꝙ ipſa ↄuertit᷑ ad ſuꝑna:ni
hilomintñ hʒ ↄuertiad inferioꝛa ꝓut

oifvntt
ſepotdee
Letrenal
aruico⸗
ſotintich
ſetact⸗
noͤſob⸗
airſcbir⸗
acſenn
gealee
Gſenfn
dicench
Oꝛdinat
mouere
worofu
rioaſſi
rerve⸗
ſie
toröntsd
göhnoͤel
intien
keyuerti
güt e⸗
Wadry
nerſion
Nireine

wſteen
Ntigtane
ſcprpedut
ſtnotad
alptecäſt
(leterno⸗
Uſenepe
port
ſerae
Nckobyt
züonos
nni⸗
Wen
Cci⸗
bilite
virih⸗
acc⸗
infer
kene
ſnoͤ
wa

a!
— 4
N Reeee
Acd
3
m ſoen! .
Kn
ahw
eeee 5
E
rz;
.
,02
Nckaj
d
. eP—
N Oleng e
4
„*
„ 4
Diinsgt 6
ee
.
Hehy .

.
4 ſ
Domebhm en.
e

ʒ“
..

ieui⸗
isaüädie
.

õ
RNLZL

iperuni
ſunt Mul⸗
oonvob
ſcnancon

ügdfm
„ “„ 4 et⸗
1,
ipermn.
„
1
abie N
. 7
ſolicke
,
A1,
bie
.
,AN
Pe

WeA

diſponit ⁊ regit inferioꝛes potentias. 7
ſic põt deoꝛdinari male eas regẽdo ſi⸗/

ne frena laxãdo:ſiue ſuo impio eas in
curuãdo. Ad illud ꝙ obꝛ qð rõ ſupꝑe
rioꝛ intẽdit legibo eternis.dicendũ qð
iſte è actus nobiliſſimꝰ ſupioꝛis ꝑptis:

nõ ſp hũc actũ exercet:ĩmo etiã inten

dit ſibi⁊ ad ſe cõuertit᷑.⁊ ſic pᷣt nimis

ad ſe ↄuerti.ac p h̊ a deo auerti⁊ deui
area legibꝛ eternis. Ag illud ꝙ obꝛ

ꝙ ſenſualitas ad bonũ inclinatvt nůc.

dicendũ ꝙ ſenſualitas nõ ſp mouet᷑ in

oꝛdinate.⁊ pterea eſto ꝙ ſꝑ inoꝛdinate

moueret᷑:non tñ ex H̊ ↄcludit᷑ꝙ ſuꝑioꝛ
poꝛtio rõis ſp oꝛdinate moueat᷑.alia.n.
vis aſſigtur ſᷣm quã ſp oꝛdinate moue
tur:vtpote ſyndereſis q eſt ſcintilla cõ
ſcie. Ad illud qð obꝛ ꝙ ſuꝑioꝛ poꝛ/
tio rõnis vr̃ inq̃ntũ ↄuertit᷑. dicenduʒ
qð h̊ nõ eſt veꝝ inq̃ntũ actu ↄuertit᷑: ſᷣ
inqntũ ẽ nata ↄuerti.pterea inoꝛdina/
te ↄuerti potiꝰ ẽ auerti q; ↄuerti.Oum
auũt dr̃ qð ↄuerſio ad deũ purgat:illu

miat: ⁊ pficit.q̊ intelligit᷑ de oꝛdiata cõ
uerſione quã nõẽ ſempꝑ nccariũ inue⸗/

nire in actõe ſuꝑioꝛis poꝛtõis.

EXcundo queri

tur vtꝝ in ſupioꝛi poꝛtõe rõnis

poſſit eẽ veniale pccẽm:et qð ſic vidr̃:qꝛ

ↄtigit circa aliquẽ articulũ fidei ex ſuꝛ

reptõe dubitare.⁊ ↄſtat ibi eẽ pcẽ̃m cũ
ſit mot ad illicitũ.ↄſtat etiã eẽ in ſupi
oꝛi pte cũ ſit circa articulos fidei reſꝑ
ctu eternoꝝ.ↄſtatetis eẽ veniale cũ ſit
ex ſurreptõe.g . Itẽ tuc pꝑeccat ſu⸗
perioꝛ poꝛtio ratõis et vir comedit qñ ẽ

plenꝰ ↄſenſus:⁊ pbentarma iniqtatis

pcco.ſᷣ ↄtingit aliquẽ plene ↄſentireiĩ᷑

vbü otioſuʒ ⁊ mẽdaciũ iocoſum:⁊ H nõ
ſunt niſi pcca venialia:gDT Até ſu⸗

pioꝛ poꝛtio rõis ẽ coꝛupta ſiẽ ⁊ inferioꝛ
cũ oꝛiginale oẽs vires aie inficiat ⁊ de
bilitet. ᷣ ſi pcẽ̃m veniale põt eẽ in alijs
viribo q ſbſunt li.arbi.ꝓpt᷑ coꝛuptõeʒ
q accepit ex oꝛigiali: eadẽ rõne ⁊ in ꝑte
inferioꝛi. Itẽ ↄtingit ꝙ aliqs ipuer
tendo ſe ad deũ p amoꝛẽ eſt negligẽs.

H nõ magis tenet homo ad hoc manda
tuʒ q; ad alia.ergo ſi negligentia iali-

oꝝ mãdatoꝝ obſᷣuatõe ẽ veialis.̊⁊ ne
gligẽtia in amaãdo deũ ẽ venialł.ꝑ Hᷣ eſt
in ſupioꝛi ꝑte rõis:g . Sʒaug.
⁊ mar in ra recitat.qñ ſupioꝛ ps roiſ
ↄſentit illecebꝛe tũc ẽ pcẽ̃m danabile.g
videt᷑ ꝙ qncũq; pcẽm ſupioꝛẽ ptẽ attin
git ſtati fit moꝛtale. Itẽ penes ſupio
rẽ ꝑtẽ rõis reſidet regula directois in
toto regno aie.ſᷣ facta obliqtõe i regu
la iã ñ remanet aliq rectitudo nec ſpꝑes
rectitudinis.igr cũ ſupioꝛ poꝛtio ronii
peccat deoꝛdinat᷑ tota aĩa. ſi plena de
oꝛdinatio nõ ẽ abſq; moꝛtłi pcco:videt
X. Itẽ nulla creatae excellẽtioꝛ aia
q̃ntü ad ſupioꝛem poꝛtõeʒ:ſic augꝰ. in
mult locis ĩnuit et diẽ expſſe.ſᷣ angelꝰ
ꝓpt ſuã dignitatẽ non poõt peccare niſi
moꝛtałr. videt pari rõe qð nec pcẽm
veiale poſſit eẽ in ſupioꝛi pte. Itẽ ni
hil ẽ adeo veiale qð nõ fiat pcẽm moꝛ/

tale du placʒ.h̊ ↄplacẽtia tũc pe dr qñ

ſupioꝛ ps rois ad culpã icuruat.Haũt
cũ ipa peccat. ñ videt Kalias pcẽm
poſſit i ea eẽ q;n ſit moꝛtale. ⸗
pdictoꝝ itelligẽtiã ẽ nõndũ qð aliq di

cere voluerũtqꝙ in ſupioꝛi poꝛtoe rõis
nõ poõt eè niſi moꝛtlłe pccẽm:⁊ q ꝓpt elõ

gatðoeʒ ſui a carne ⁊ aſe enſualitate in
ↄſiſtit initiu ſuggeſtiõis male:⁊ ex cui
ꝓnitate hʒ eẽ pcẽm veiale ſᷣm ſtatũ nẽ
lapſe.⁊ hi dixerũt ꝙ cu ſint tres grad
ĩ potẽtis aie corrñdẽtes ſᷣpẽti:młieri:
⁊ viro.viʒ ſenſualitas:poꝛtio inferioꝛ:⁊
ſupioꝛ. ſenſualitat ẽ tin peccare veialit
ſupꝑion ptis tin moꝛtalłr: inferion ptis
vtroq; mõ. Quʒ.n.ſit media int vtraq;
nãʒ ſapit vtriuſq;.ſᷣ qꝛ planuʒ ẽ iſuꝑio
ri poꝛtõe rõis poſſit eẽ aliqᷓ mõ motioꝛ
dinatex ſurreptõe.planũ ẽ etiã iĩ ea ee
coꝛuptõeʒ aliq; ex oꝛigiali ctõe.iõ ali
is viqr̃ ꝓpbabiliꝰ ⁊ meliꝰ ꝙ pcẽm veiale
ĩ rõe ſupioꝛi hẽat eẽ.vñ ↄcedẽde ſüt ro
nes h ondẽtes. Ad ilłq obꝛ ꝙ qñ
ſupioꝛ ꝑps rõis comedit danabile eſt et

moꝛtale pcẽ̃m. dð ꝙ illud intelligit᷑ de

pleno ↄſenſu.⁊ H̊ reſꝑectu illi pcci cu-
ius actus ẽ in ꝓhibitõe ſicut ẽ de pcco
foꝛnicatõnis. Ad illud ꝙ obicitur

penes ſuperioꝛem parteʒ reſidet regu

ia directõnis.dicendum quod regula

Iad

directõnis nõ tollit᷑ ꝑ qlemcũq; pcẽm:
H per illud quod inducit diuinuʒ ↄtem
ptum ⁊ auer ſionẽ a deo.̊ at nõ eſt in
quolibet pcco ſupioꝛis:vtpote in illo ꝙ
ex ſurreptõe ↄmittit᷑. Ad ilkd obꝛ
ꝙ nulla creatura ſit ſuꝑioꝛ aia ſᷣm mẽ
tem.dicẽdũ ꝙ ſi nulla ſit ſupioꝛ ſᷣm oꝛ⸗/
dinẽ efficiẽtis ⁊ finis:ẽ tñ aliq̃ maioꝛis
dignitat ⁊ excellẽt᷑ nẽ.⁊ ꝓpt᷑ h̊ minoꝛẽ
hʒ excuſatõem. Nꝛetea nullanã roõlis
in ſtatu inocẽtie põt peccare veniałli:vt
S onñſum c̃.nulla aũt nã rõlis lapſa de
culpa põt ↄſequi veniã:niſi hõ ꝓpt᷑ fra
gilitatẽ carnis:⁊ iõ nõ vʒ illud qd obij-
cit de ägelo. Ad illd qð vltimo obꝛ
ꝙ; placẽtia facit de veniali moꝛtale.di
cendũ qð placẽètia nõ diẽ ibi q́;tũcunq;
inclinatõeʒ:ſ̊ plenũ ↄſenſuʒ ⁊ delibera
tũ cũ quad plena quietatõe.⁊ ita ex h
nõↄcludit᷑ ꝙ oĩs deoꝛdinatio ſuꝑioꝛis
Ptis cedit in gñe pcci moꝛtalis.

. Irca ſecundũ

pPncipale.ſ.quo qrit᷑ quõ pcẽm
hẽat fieri ⁊ eẽ in inferioꝛi ꝑte rõiſ duo
qrũt. Pꝛimo vtꝝ aliqð pcèm habe

at eẽ in inferioꝛi pte abſq; ſenſualitate

2⁊ querit᷑ vtn pcẽm moꝛtle poſſit eẽ
in ea ꝑte rõnis ſupioꝛi nõ ꝑeccãte:

Irca primum
ſic ꝓcedit᷑:⁊ oñdit᷑ nullũ pec
catũ poſſit eẽ i inferioꝛi ꝑte rõis abſq;
ſenſualitate.pᷣmo ꝑ auctoꝛitatẽ augꝰ.
3 manich.pbiait ſic. In vnoqq; noſtꝝ
nihil agit᷑ nic cũ ad pcẽm qͥſq; dilabit
qᷓ; tũc actũè in illis tribꝛ.ſerpẽte:muli
ere:⁊ viro. ſi pcẽm illud incepit a ſer
pente:⁊ pcẽmẽ ſerpẽs vt ipſe dic̃: ome
peẽm incipit a ſenſualitate. Itẽ ſiẽ
oẽm ↄſenſuʒ pcedit delectatio:ita oẽʒ
delcatõeʒ pcedit aliq̃ ſuggeſtio.ᷣ nul⸗

2£ .

lũ pcẽm rõis ẽ abſq; aliq delectatoe:q

nec delectatio ſine ſuggeſtiõe. ſugge⸗
ſtio aũt nõ ẽ niſi ꝑtis ſenſualis velſer
pẽtis.ꝗ̊ nullum pcẽm ẽ in inferioꝛi ꝑte
ronis qð non incipiat a ſenſualitate.
Itẽ inferioꝛ roõ ñ peccat niſi ùa axpe
tit bonũ vt nuc eſt ſenſualitas:& nõ pec
cat niſi puia ſenſualitate. Iiẽ nibil

in intellectu qð pꝛiꝰ nõ fueritĩ ſenſu:
ergo pari ratione nihil eſt in ratõe qð

pꝛius non fuerit in ſenſualitate. ergo

ſi ratio deoꝛdinatf:neceſſe fuitſenſua⸗
litatem pꝛius oꝛdinari. Item omia
teccata actualia oꝛtuʒ habent a ꝑecca⸗
to oꝛiginali:et potiſſime a cõcupiſcen/
tia que ex oꝛiginali peccato nobis ino/
leuit.ſed tam oꝛiginale peccatuʒ q; cõ-
cupiſcentia ineſt anime ex cõiunctõne
ſuiad carnem. vis autem ſᷣm quã ani⸗
ma cõiungitur carni eſtipſa ſenſuali⸗
tas.ergo omne peccatũ anime incipit

a ſenſualitate:igitur abſq; ea in inferi

oꝛi parte ratõnis peccatum non poteſt
fieri. Sed contra:magis eſt ciun⸗
cta ſuperioꝛ poꝛtio inferioꝛi q; ipſa infe
rioꝛ poꝛtio ſenſualitati:cum ratio ſupꝑe
rioꝛ et inferioꝛ ſpęctent ad eandem po⸗
tentiam ⁊ naturaʒ.ſi ergo peccatũ po⸗
teſt fieri in ſupioꝛi parte ratònis abſq;
inferioꝛi ſicut ſupꝛa ꝓbatum eſt:vide/

tur multo foꝛtius ꝙ poſſit fieri in infe⸗

rioꝛi abſq; ſenſualitate. Item poſſi⸗
bile eſt inferioꝛem partem ratõnis pec
care peccato ſpirituali:appetendo ali⸗
quod ſpirituale bonũ.ſed ſenſualitas
non axpetit niſi bonuʒ ſenſuale:ergo

poteſt peccare inferioꝛ poꝛtio abſq; ſen

ſualitate. Item quicquid poteſt vir

tus inferioꝛ:poteſt virtus ſupꝑerioꝛ.er-

go ſi ſenſualitas poteſt ð ſe moneri in
oꝛdinate ad aliquod appetibile ſine vi
ribus ſuperioꝛibus:multo foꝛtius ſu⸗
perioꝛ potentia vtpote ratõnis pars in
ferioꝛ inoꝛdinate moueri põt abſq; ſen
ſualitate. Item in diabolo non eſt

ſenſualitas: cum non habeat cõiungi

cuʒ carne. ſed conſtat ipſe habet pec
care non ſolum in deum: ſed etiam in
hominem.ſi ergo peccatum in creatu-
ram attenditur ſᷣm aſꝑctum ratõnis
quem vocamus inferioꝛem parteʒ ra
tionis:videtur ꝙ abſq; ſenſualitate cõ
tingat illam poꝛtõem peccare. Iteʒ

queritur iuxta hoc quid eſt inferioꝛem

poꝛtõnem rõnis comedere.et qñ dele⸗
ctatio tranſit a ſenſualitate in ratoeʒ.
Situ dicas ꝙ H eſt qñ rõauertit⁊ ꝑci
pit ſe delẽari tic duplex ẽ incõuenies.

ytnic
inoe
uns.)
ticeni
Mcatbor
Dfſenſaa
Gincon
Nehace
wad
(Adali
conup
cupiſe
catüin
taterp
eeinſen
lectab
uerſio
niocne
cuom
doce
ied
ſione
ele
eniſe
toco
linr
ctubiii
ſuls
Aſi
En
catipe
Gbſ
Uaſcr
Wepe
Ws

——
4 W
—R 4
Neſ eeG
nuhg
4,
4.1 49Hel ,
ZASM
„ at.
177
MWy. an
nen e
O aendo⸗
raobeemioa
R lchi
, 4 .
Neeee
NX WIS 65
— H. e „*
4 W chowe⸗
„
einpie
ů
„
ee enwee
A. „ /
2 .
N.——— e
eNTA
. n . ſeſſeee

„
Pe E.

„

1/
EAEEEELEX

,
EHEHHee
äl

. 9
wabieſceri

. 4
N
WN
. *“

NAEN.

vnũ qꝛ freqñter homooſumat peccatũ
⁊ nibil cogitat niſi de appetibili:neca⸗/
uertit ſe delectari vel triſtari:⁊ ita vide

tur ꝙ aliqͥs poſſit pꝑccare moꝛtatxłr: ita

ꝙ inferioꝛ poꝛtio nõ comedat.aliud eti
am incòueniẽs ↄcludit᷑.qͥa cũ pcipere

delectatõeʒ non ſit malũ:nec pcci au-/
gmẽtatõem.iam videt᷑ ꝙ ꝑceptio rõis
poſt ſuggeſtionẽ ſenſualitat culpã nõ
aggrauat:qð plane ⁊ manifeſte falſuʒ
nemo eẽ dubitat. Neead pdictoꝝ in
telligentiã ẽ nõndũ ꝙ ſicẽ innuit magr
in fi.huiꝰ diſ.ſenſualitas dupłr põtac
cipi.Aliqñ accipit᷑ ꝓ vi q appetitbonũ

vt nũc.⁊ H̊ nõ ẽ ſolũmodo in ꝑte ſenſu/

ali:imo etiã in rõli ⁊ ſine motu ſenſua
litatis.H mõ dicte nũq; ↄtingit pecca/
tũ eſſe in inferioꝛi pte rõnis.ſpꝑ.n.cum
peccat bonũ vt nunc exoptat.Alio mõ
dĩ ſenſualitas vis aie ſenſualis q̃ intẽ

dit᷑ in coꝛꝑis ſenſus: ſic habitũ ẽ S.⁊ ſi
ne hacↄtingit eẽ pcẽm in inferioꝛi ꝑte
qᷓntũ ad pcca ſpũalia.q̃ᷓntũ autem ad

carnalia vix aut nũq;.in carnalibbaũt
conuptio venit ex feditate carnis ⁊ cõ/
cupiſcètia ꝑtis ſenſuał.⁊ ita in eis pꝑec

catũ incipit a ſerpente ſiue a ſenſuali-
tate ⁊ puenit ad mulierẽ. Tunc aũt or

eẽ in ſenſualitate qñ qͥs ex apphenſiõe
delectabilis oblectatur ⁊ inclinat᷑ ante
aduerſiouẽ ⁊ pceptõem ſue delectatio
nis.H.n.ex ſurreptõe ẽᷣ. Nec dr̃ rõali⸗
quo mõ ꝓpt illã delectatõeʒ de vetito
cibo guſtaſſe.ſᷣ tũc rõ comedit ⁊ pcẽm

ĩ ea eẽ icipit qñ poſt delectatõis aduer

ſioneʒ ⁊ pceptõeʒ ſenſualitati dlectãti
ↄdelectat᷑:⁊ in delectatõe pſiſtit.ex tũc
eni ſcʒ poſt delectatõis aduerſionè ra
tio comedẽ dr̃:⁊ pcẽm trãſire a ſenſua
litate in ipam.qm ⁊ ſi iudicare de dele
ctabili ⁊ in eo delectari h̊ ſit ptis ſen⸗
ſualis.pcipe tñ ipam delectatõeʒ inte
rioꝛẽ ̊ ẽ ptis rölis.Et iõ rõ comedere
dẽ ſi poſt talẽ pceptõeʒ pti ſenſuali co⸗
delectet.Sic igit᷑ ↄ cedo ꝙ aliqͥ gñe pꝑec
cati peccare põt inferioꝛ poꝛtio ratõnis
abſq; ſuggeſtiõe ſenſualitat:ſic rõnes

ad ſcðᷣam ptẽ adducte ondũt.Aliqͥ po

gñe pcci vix aut nũq; peccat:vtpote car

nalis niſi mot ſenſualitatis pcedat?

mahat: x qtũ ad Ipccẽi genꝰloqͥaug“.

3 manich. ⁊ p H̊ pʒ rnſio ad p q obꝛ

inoriuũ. Ad ilłd ꝙ ob: ꝙ oèm delca⸗
tõneʒ pcedit ſuggeſtio.dð ꝙ ſi ſugge⸗
ſtio laige accipit᷑ ad oẽz apphſione bo
ni vt nũc ſb rõe appetibił ſic ven ẽ pp⸗
cedat oẽʒ delectatõeʒ.ſi po accipiat᷑ ſiri

cte ꝓ illo motu ſᷣpetino ptiſ ſenſuał ſic

nõ hʒ vitatè i oib pccis:łᷣ ſolũ in pccis

carniſ.⁊ ꝑ ̊ pʒ rñſio ad ſeqñs ꝙ dr ꝙ

4

ſenſulitas appetitiua bõi vt nũc.ibi.n.
accipit᷑ ſẽſualitas large.⁊ ſic vt ponſũ
ẽ abſq; ea nõ põt eẽ pcẽm ĩ inferioꝛi poꝛ
tõne rõis:q;uis eẽ poſſit abſq; ſenſuali

tate dẽa ꝓpᷣe ſaltẽ pcẽm ſpuale. Ad

illd q obꝛ ꝙ nihil ẽ i itellectu qð pꝛiꝰ ñ
fuerit i ſenſu. dõ ꝙ veꝝ e vkin ſe vel in
ſuo ſiłki. multa tñ fingit hõ q nũq; vidit

multa etiã poſtq; vidit cogitat:ita ꝙ il

la cogitatio nõ excitat᷑ a potentia ſenſi

tiua mouẽte.ita etiã intelligi põt de ra

tõe ⁊ ſenſualitate. Ad illud ꝙ obijci
tur ꝙ oia pcca hnt oꝛtũ ab oꝛiginali cõ

cupiſcẽtia.dð qð ⁊ ſi oẽ pcẽm q qãmo⸗/
do ex oꝛigiali oꝛtũ habeat⁊ oꝛigiale ex
carne: nõ tñ oʒ oẽ pcẽm tanq; ex ꝓxio
mouẽte oꝛtũ hr̃e ex carne vel ex ſenſu⸗
alitate: ꝓ eo ꝙ pcẽm oꝛiginale nõtan⸗
tũ inficit ptẽ ſenſualè:imo inficit ꝑteʒ

ſenſualẽ ⁊ conũpit. AUñ ↄcupiſcẽtia re
ſpſa ẽ in oibo virib aĩe.⁊ ideo ſiue ſen/

ſualitas ſit pambula ſiue nõ oĩa mala

nr̃a dicunt᷑ venire ex ↄcupiſcẽtia.

Ecundo queri

tur vtn ꝑs inferio: poſſit ſec⸗

care moꝛtał abſq; ſupioꝛi:⁊ ꝙ ſic videt᷑
aug'.dic:⁊ habet᷑ i lr̃a.Si peccatũ diu

cogitatone delectatonis teneatur.⁊ ſi
voluntas per ficiendi deſit moꝛtale eſt.
Sed tunc vir non dicit᷑ comedere ni-
ſi quando adeſt voluntas perficiendi.

ergo ſola muliere comedente contin/

git peccare moꝛtaliter. Itez Augu

ſtinꝰ dicit:et habet᷑ in littera.c.illo:nec
ſane ⁊c.qꝙ ſi ſola mulier comediſſet to
tus homo damnatur.ſed hoc nõ eſt ni-

ſi per peccatum moꝛtale:ergo ſola mu

liere comedente cõtingit pꝑeccare moꝛ-

taliter. AItem ſuperioꝛ poꝛtio rõnis

dicit᷑ inqᷓntum nata eſt aſpicẽ ſupioꝛa.
ſm̊ cõtingit pcẽm aliqð cõmittere ita ꝙ
nõ cogitemꝰ de legib eternis:g cõtin-
git aliquẽ peccare moꝛtał ſolo actu in
ferioꝛis ptis niſi facilitate act' ſupio⸗
ris. Itẽ freqñter offenditquis ꝓxi
mũ nihil cogitaſð offenſa dei. ß inferi
oꝛ poꝛtio ẽ ſm q̃m oꝛdinamur ad deũ:q
ↄtingit peccare moꝛtatr ex actu inferi
oꝛis ꝑtis ſiue actu ſuꝑioꝛis. Itẽ ma
gis ꝓna ẽ ad pcẽm inferioꝛ poꝛtio q; ſu
pioꝛ cũ ex ↄiũctõe ad ſenſualitatẽ mol
lioꝛ ſit:⁊ ob H̊ mulier nũcuꝑet᷑. ſi ſuꝑi
oꝛ poꝛtio rõis põt peccare p ſeipaʒ mul
to foꝛti videt᷑ ꝙ inferioꝛ. Sʒ) aug.
xij.de tri.et habet᷑ in lr̃a.c.illo.nec ſane
R. dr ꝙ cũ mens ſola cogitatõne oble
ctat᷑ de talibo cogitatõibo venia petẽda
E:pectuſq; pcutiendũ ⁊ dðᷣ. Dimit.no.
debi. . talis ẽ pnia venialiũ. q;diu

mulier comedit abſq; viro pcẽ̃m ẽ ſol

veniale. Itẽ impoſſibile ẽ inferioꝛẽ
poꝛtõem dãnari abſq; ſuꝑioꝛi.ſᷣ ſupioꝛ
poꝛtio nunq; damnat᷑ ſine culpa:ꝗqͥ im
poſſibile ẽ inferioꝛẽ poꝛtõeʒ abſq; ſuꝑio
ri peccare moꝛtalꝛ. Itẽ impoſſibile ẽ
eẽ peẽm moꝛtale ſine ↄſenſu.ſᷣ̊ cõſenſꝰ
reſidet penes iudicẽ ⁊ arbitriũ pncipa
lem:̊ ẽ qñ ſupioꝛ poꝛtio rõnis ſiẽ dicit
aug. ⁊ habet᷑ in la.ꝗ̊ . Itẽ impoſ
ſibile ẽ aliquẽ peccare moꝛtałr ſine a/
uer ſione.ꝑᷣ eiꝰ ẽ auerti cuiꝰẽ ↄuerti.h
aũtẽ ſupioꝛis ꝑtis:ꝗᷓ inferioꝛẽ poꝛtõeʒ
abſq; ſupioꝛe ipoſſibile ẽ peccare moꝛ⸗
talit. Itẽ nüq; meret᷑ aliqs in cogi⸗
tatõe boni niſi ꝓponatillud facẽ velcõ
pPlere ſi poſſit:̊ ſimłr nũq; aliqs deme
retde merito moꝛtał peccati in cogita
tõe mali niſi ꝓponat iltd pficẽ ſi poſſit

Hauüt nõ ð ſine ſupioꝛi poꝛtõne rõnis:g

XK. Itẽ qñ aliqð pcẽ̃mẽ veniale cò⸗/⸗

ſentire in illud nõ facit pcẽm moꝛtale.
hß delectatio carnatł circa pſenſũ ẽ veia
le: gↄſentire in delectõeʒ ita ꝙ nõoſen
tiant in opus nõ erit moꝛtale.ſig ↄſen
ſus in opus ẽ ſupioꝛis partis ſiẽ dicit
aug.nuqᷓ; ẽ pccẽ̃m moꝛtale in inferioꝛi
pte abſq; ſupioꝛi. OQ: at ↄſenſus ĩ e
niale nõ faciat moꝛtale ꝓbat᷑ ꝑ ̊ cõ⸗
ſenſus in vbũ otioſuʒ ⁊ mẽdaciũ ioco⸗

ſum nõẽ moꝛtałſᷣ veniat. Siaõttu
dicas eꝙ nõ ẽ ſile: qͥa delectatio carnał
via ẽ ad moꝛtale pcẽcm. LTüc ego que/

ro q́dre potiꝰↄſenſus in delectatõeʒ at⸗

tribuit᷑ inferioꝛi pti qᷓ; ſupioꝛilet q̃re cõ
ſenſus in opus potiꝰ aꝑpꝛopꝛiat᷑ ſupio
ri:cũ.n.inferioꝛis ptiſ ita bñ ſit redigẽ
mẽbꝛa ſiẽ ⁊ affectões ⁊ alia:videt᷑ ita

bß facit in ptãte inferioris ptis pbere

arma iniqtatis pcco ſicut etiã in dele⸗
ctatõem ↄſentire. Ideo ẽ q̃ſtio qͥ diffe
rentia ſit int pccare ⁊ comedẽ:⁊ vtrü
comedẽ ſit idẽ qð ↄſentire?:⁊ qñ dicat
mulier comedẽdo peccat moꝛtatłr ⁊ qñ
veniałr. Mõ.n. videt᷑ illud verbũ augꝰ
de rõne viri eẽ gñałr veꝝ.qꝛ tũc come
dit vir pbetarma iniqtat pcco.mul⸗
ta.n.ſuntpcca q̃ͥ ↄſũmant in ſola cogi
tatõe iniq̃:⁊ tũc comedit ⁊ nulla mèbꝛa
coꝛpis pbent᷑arma iniqͥtat cũ illud pec
catũ nõ habeat exerceri ꝑ mẽbꝛa coꝛpo
ris. Meꝰ ad pdictoꝝ intelligẽtiã eſt
nõndũ ꝙ ⁊ ſi poſſibile ſit mulierẽ come
dere ſine viro: ñ tñ ẽ poſſibile mulierẽ
peccare moꝛtalr ſine viro:ſiue inferio
rem poꝛtõnem abſq; ſupioꝛe.⁊ ̊ pʒ ſic.

Aliud.n.ẽ pccm moꝛtale ↄmittẽ:aliud

cibuʒ vetitů deguſtare. cẽm.n.moꝛ
tale diẽ deoꝛdinatõeʒ a deo qͥ ẽ cũ ↄſen⸗
ſu ⁊ ↄtemptu.inoꝛdinatio aũt talis ẽ ꝑ
ↄtẽptũ:⁊ q̊ ẽ ſupioꝛis ptis.eius eni eſt
auerti cuiꝰẽ ↄuerti. Cõſentire aũtad
illã potẽtiã ſpectat apud qua reſidet in
diciaria ptas et regimis auctoꝛitas.G̊ᷣ
aũtẽ ſupioꝛ poꝛtio rõnis:⁊ iõ impoſſibi
le ẽ aliqd pcẽm eẽ moꝛtale in nobiſqð
ſupꝑerioꝛi poꝛtõni non imputet᷑ ⁊ in quo
ipſa non deoꝛdinet᷑ propter naturam
peccati moꝛtalis que exigit ibi eſſe:⁊ cõ
temptuʒ auer ſionis et conſenſum de-
liberatonis quoꝛuʒ vtrũq; eſt ſuperio-
ris partis.eſt etia ratio ex iſtarum po
tentiaruʒ cõnexione.quoniaʒ inter ſu
perioꝛem poꝛtõnem et inferioꝛeʒ lex cõ
iugij eſt. et ideo vna tenetur alteraʒ re
gere et repꝛimere. Mon ſic autem eſt
inter ſenſualitatem et inferioꝛem poꝛ

tõeʒ.et pter h cũ inferioꝛ poꝛtio dordi

nat᷑ negligẽtie viri qͥ debuit eã impᷣmẽ
imputat᷑ ⁊ pit cũ illa culpabił inducat.

ſeigt
emt.a
gltͤe
a com
oNead
lgtäßn
Gro
tngit
tante.
nend
cnbi
ctati
bitar
ecta
he
nort.
Hairn
iranbi
giheſu
ſsiuch
dlectari
acadoe
lta⸗
dngit

Neclt

nue
ptis:
ticdf
irxz
ctabtke.
flenuan
necent.
ſntinpt
Cdinati
ſetſan
Mip
ec
kemo
gnſit
ſern
ſure
iicler
ciph.
ris)l
(iico
eeter⸗
taleſ
one.
ſcci⸗
he⸗

—
ſo⸗ 4 .
Nucdgen

1 eo⸗
LAXN
ℳ

wrbüang
. löcone
minſoncoci

te. .
e
TEEH
NSNKÜUlSYAY
.

Nenrunt

8
eeAEN!

Maw⁵ſ
anulzih
btiuenieſ
trzitad
mieh
— . .
DeWeam „
eiswcd
Nrac
aN
Gtu

,(een0
„ KH .
d Ken

S
ANN

2— * —

ſic igit pʒ ꝙ impoſſibile ẽ inferioꝛẽ poꝛ/
tõem rõnis abſq; ſupioꝛi pꝑeccare moꝛ⸗
talit.poſſibile tñ ẽ vnã eaꝝ abſq; alte/
ra comedẽ.⁊ h̊ qa comeſtio diẽ ↄuerſi
onẽ ad dẽlectatõem a ſenſualitate ob/
latã ſᷣm actu inferioꝛis poꝛtonis:ita tñ
qꝙ nõ ↄuertit᷑ ̃m actũ ſupioꝛis.⁊ ita cõ

tingit mulierẽ comedẽ viro nõ diguf

tante.⁊ H̊ pʒ ſiattẽdamꝰ ꝓgreſſuʒ tem
ptatõis ⁊ delectatõis. Mꝛimo.n.dele-
ctabile offert᷑ ſiue pcipit᷑.⁊ꝰ vero dle-/
ctatio aduertit᷑.ʒꝰ vero in id ad qð tra

hit delectatio ↄſentit᷑ vel diſſentit. De

lectabile pcipe ẽ ſenſualitat.delectõeʒ
aduertẽ ẽ inferion ptiſ rõis q iterioꝛeſ
motꝰ⁊ affectꝰhʒ dijudicare ⁊ cognoſcẽ
H aũt nõ ẽ poſſibile ſenſitiue.diffinire
aũt an hic ſit amplectẽdũ vel reſpuen/

dũ h̊ ẽ ſupioꝛis ptis in q̃ reſidet aucto

ritas iudicarie ptãtis. Contingit igit
delectariad aꝑpꝛehẽſionẽ delectabilis
añ aduer ſionẽ delectatõiſ.⁊ h ẽ ſenſua
litat:⁊ abſq; dubio ẽ veniale pcẽ̃m. Cõ
tingit iten delectari poſt apphenſionẽ
delectabiłl ⁊ pceptõeʒ delectatõis ĩ ple/
nũ ↄſenſuʒ deliberatõis.⁊ G̊ ẽ inferior
ptis:⁊ aliqñ moꝛtale aliqñ veniale.et
tũc dr comedẽ ſola mulier. Qontingit
iteꝝ ʒꝰ delectari poſt apphenſionẽ dele
ctabił aduerſionẽ delectatõnis ⁊ poſt
plenũ aſſenſũ deliberatõis.⁊ tũc dr co-/
medẽ vir.⁊ tuc ẽ moꝛtle pcẽm:qͥ actꝰ
ſunt in phibitõe ꝓpt᷑ plenũ ↄſenſũ⁊ de

oꝛdinatõeʒ. Vñ cũ tẽptatio inchoat a
ſenſualitate planũ ẽ eẽ veiale.cũ ↄſu⸗
mat᷑ in ſupioꝛi pte ròis planũ è eẽ mo:ꝛ

tale.cũ vero ſola mulier comedit põt
eẽ moꝛtłe ⁊ veiale.⁊ iõ dubiũ ẽ diſcernẽ
qñ ſit moꝛtale vel veiale. Poteſt tñ di
ſcerni H̊ mõ qꝛ cũ ꝑcipit᷑ delectatio:aut
ſtati repellit᷑ aut retinet᷑.ſi ſtati repellit᷑

tůc leue ẽ pcẽ̃m. Si vᷣo tenet᷑ H pot eſſe

tripłꝛ.aut qꝛ placʒ ipa delectatio ⁊ oꝑꝑ

ris ↄſũmatio:ita ꝙ ẽ volũtas delecta/

di i cogitatõe ⁊ etia ĩ ope ſi facultaſ ad
eẽt:⁊ tũc ẽ ibi plenꝰ oſenſꝰ⁊ pcẽm moꝛ
tale ſił ↄcurrẽte viri⁊ młieris comeſti

one.Aut placʒ delectatio ſ̊ tũ diſplicʒ

pcẽc̃iↄſũmatio:⁊ tũc ↄſenſſemiplenꝰ

⁊ tũc dr̃ mãducare mulier.nihilominꝰ

— 3„ r.
ſ.‚öv

P7972

tñ peccat moꝛtalr cũ in illã ↄſentit dele
ctatõeʒ.Aut vtaq; diſplicʒ.ſ.ipa iteri
oꝛ delectatio ⁊ opis ↄſuùmatõ.⁊ tũc aut
nõ aduertit piculũ delectatõis nec re-/
pellit eã:peccat ſ̊ nõ moꝛtał:.guiꝰtñ pec
cat q; ſi ſtati ⁊ virilit᷑ repuliſſet.aut ad
uertit piculũ ⁊ delcẽatõeʒ ill nõ repellit
mẽtẽ in taliba cogitatoibo reuolui ſi-

nit:⁊ tũc dicũt magriꝙ peccat moꝛtal:·

qꝛ quis nõ ſit ibiↄſenſus verẽ tñ ibi
ↄſenſꝰinterptatiuꝰ:⁊ comedit ſola mu
lier. nihilominꝰ tñ pcẽm illd imputat᷑
viro.qꝛ cũ eq ↄpeſeẽ debuiſſet ⁊ teneret᷑
nõ tñ ↄpeſcnit. Hoc tñ qꝙ nũc vltio di/

ctũ ẽ:nõ ẽ vſq;qq; certũ. Negãt.n.aliid

eẽ moꝛtale i negligẽtia rebmẽdi vbiẽ
diſplicẽtia qtũůcũq; qs piculuʒ a iuer
tat.ſᷣtñ ſecurioꝛ via tenẽda ẽ quicqͥd ſit
rei veritas.Et ſi cui ̊ ↄtingat ſanuʒ ẽ
ↄſiliũ ꝙ de ipo vt de moꝛtalipeniteat.in

dubijs.n.ſecurioꝛ via eligẽda c.Etnõ

nõ de q̃cũq; delectatõe loqmur:vtpo
te de illa qᷓ qͥs de lectat᷑ cogitãdo de pul/
chꝛitudine mulien:Kᷣ de illa qͥ ſurgit ex
cogitatõne illiꝰ opis nepharij.⁊ ſic pa
tet ꝙ mulierem coͤtingit comedere ſi⸗
ne viro:pꝛo eo ꝙ vir ſolum dicit᷑ come
dere quado plenus conſenſus adeſt.
et tunc dicit᷑ arma iniquitatis pꝛeberi
peccato.quia totus homo ibi ad ꝑecca
tum incuruat᷑:ſiue ſit gccatuʒ carnis
ſiue ſpiritus. Peccare auteʒ non dici
tur moꝛtaliter ſine viro.quia nõ pote
rat eſſe pꝑccatuʒ ſine viri cõſenſu vero
vel interptatiuo. Concedẽède ſunt igi
tur ratõnes oſtẽdentes ꝙ inferioꝛ poꝛ
tio abſq; ſupioꝛi nõ poteſt pꝑꝑccare moꝛ
taliter: licet due vltime non cogant.il
le enim oſtendunt ꝙ mulier non poteſt
comedere ſine viro per hoc ꝙ conſen
ſum in delectatõem dicunt non eſſe ꝑc

catũ quod abſq; dubio falſum eſt: pm

ꝙ dicit Auguſtin“ in littera Nec valʒ

quod obijcit de conſenſu in bonum vel
de conſenſu in verbum otioſum. Pri
mum ꝙ non valet quia plura requirũ

tur ad bonù conſũmanduʒ q; ad malũ
ppetrandũ.vniꝰ eniʒ circũuſtantie defe/
fectus opatõnis defoꝛmat. ſᷣ nõ valet:
quia nulluʒ ibi eſt ꝑiculũ in delectatõe

venialis.ibi aũt eſt piculum cum dele
ctatio via ẽ ad moꝛtale pcẽcmm. Ad il
lud vero ꝙ vltimo qrebat᷑ iaʒ pʒ rñſio
ex pdictis.viʒ q differẽtia ẽ inter come
ſtionẽ ⁊ culpꝑe moꝛtalis cõmiſſionẽc.pa⸗/
tet etiã qñ vir dicit᷑ comedẽ ⁊ qñ muli⸗
er.etia qn mulier in comededo ꝑeccat
moꝛtalłl: ⁊ qñ pꝑeccat veniatr.pʒ etiã q̃ꝛe
ↄſenſus in delectatõem attribuit᷑ muli
eri ⁊ ↄſenſus viro in opus.qꝛ ↄſeuſus
in opis ppꝑetratõeʒ ẽ plenariꝰoſenſus.
cõſenſus vᷣo in delectatõnem abſq; ope
ẽnſenſus ſemiplenꝰ.Siaũt pcẽm co⸗
ſiſteret in ſola delectatõe tüc cõſenſus

in delectatõem poſſet eẽ plenariꝰ ↄſen⸗/

ſus:⁊ tũc nõ tm eẽt ſupioꝛis pꝑtis ſᷣ etiã
inferioꝛis.vñ nõ tantũ dr vir ↄſentire
qͥa vir mouet exterioꝛa mẽbꝛa:ł̊ qꝛ mo
uet᷑ volũtate plenaria.⁊ hãc circũloqͥt
aug.in eo ꝙ diẽ vinꝝ comedẽ cũ arma
iniquitat pcco pbet. Ad rõnes autẽ
q aqducunt᷑ ad oppoſitũ qͥbus ondit᷑ ꝙ
mulier ſine viro mortalit᷑ peccare põt
plana ẽ rñſio. Nam pme due auctes
loquũtur de comeſtiõe non de culpe cõ
miſſione. Ad illud vero ꝙ obijcit ʒ
ꝙ ſupioꝛ poꝛtio rõnis hʒ ↄuertiad ſu/
perioꝛa. dicendũ ꝙ nõ ſolũ actus eius
ẽ ad ſupꝑpna:ꝶ etiã actꝰ ẽ diſcernẽ ⁊ ſen/
tẽtiare de his ꝙ fit i regno aie etↄpe/
ſcere vires inferioꝛes.⁊ iõ cũ nõ ↄpeſcit
imputat᷑ ſibi. Ad duo ſeqñtia ſimłłr
pʒ rñſio.illis.n.duabo rõniba ondit᷑ ꝙ
pcẽm põt eẽ in inferioꝛi poꝛtõe ratõnis

abſq; ſupioꝛe.q; negligẽtia cohibendi

inferioꝛẽ ptẽ in ſui mot deoꝛdinatõeʒ

reddit ipaʒ culpabilẽ:vt ſepꝑ dẽm ẽ.

——

Onſequenter

qgqyuerit᷑ circa tertiũ quõ ꝑcca/
tũ ha beat fieri ⁊ eẽ in ſenſualitate duo
querunt᷑. pen. q̃rit᷑ vtꝝ in ſenſualita
te poſſit eẽ pcẽ̃m veniale? ⁊ꝛo querit
vtꝝ in ſenſualitate poſſit eẽ moꝛtale.

¶Irca primum
ſic ꝓcedit᷑ ⁊ oñdit᷑ ꝙ i ſenſuali/
tate poſſit eẽ veiale pccm.poꝰ pilłq au-
g · xh. de t. ꝙ recitat magr i la.ſii mo

tu ſenſuali ti pcci illecebꝛa tencat᷑ ve-

niale ẽ. Itẽ ſup illud ꝓuer. xxv.ſe⸗
pties in die X. glo. p neceſſitatè ⁊ fra⸗
gilitatẽ carnis ſingulis diebo vel iuiti
vel volẽtes peccamꝰ. Sig peccamꝰ in⸗

uiti volũtate rõli illud pcẽm nõ eſt ĩi vo

lütate rõli ̊ ſolũ i ſenſualitate. IJtẽ
rõne videt᷑ mot ad illicitũẽ inoꝛdinat
⁊ ita rephenſibił et mal*.ſ̊ pmi motus
ſunt huiõi:g pᷣmi mot ſunt pcca.ſ̊ pꝛi
mi mot ſunt in ſenſualitate:ergo .
Itẽ oẽ qð ẽ oꝛdinabile ſᷣm relatõeʒ
iuſticie qñ vᷣoꝛdinat᷑ hʒ i ſe culpã.ſᷣ ſen
ſualitas oꝛdinabilẽ ſm relatõeʒ iuſti⸗
cie ⁊ ↄtingiceã oꝛdinari in moti ſuis

videtur igit ꝙ ipſa efficiat culpabilis.

Loñaug.y.de ci.dei diſtinguittri⸗-

plex gen cauſe.quedã eſt que tantum
facit:⁊ Hẽ deꝰ.qdã que tantũ facit vtvi

ta.qdã q facit ⁊ fitvt arbi.libertas ſiue

volũtas in pᷣ* cãꝗ nõ põt eſſe pcẽm ꝓpt

ſui dignitatẽ. In 2 vero pot eſſe pec⸗
catũ ꝓpt᷑ ſuiartatõeʒ.cũ igit᷑ ſenſuali
tatis poſſit moueri q́; mouẽ:agi q; agẽ
videt᷑ ꝙ in ea pcẽm nõ poſſit eẽ̃. Itẽ
in culpis differrimꝰ a bꝛut:q impoſſi⸗
bile ẽ in nobᷣ eẽ pcẽm ſᷣm illud ꝙ cõica
mus cũ bꝛut.̊ aũtẽ ſenſualitas ꝙ c.
Itẽ ſtulti ⁊ furioſi hñt vſuʒ ſenſua
litatis et tn in nullo ſuo actu peccãt:gꝗ
pcẽm nũq; ẽ in nobis ex deoꝛdinatõne
ſenſualitat.g nullũ pcẽm in ſenſuali/
tate ponendù ẽ. AYtẽ in ea ſola poten
tia nata ẽ eẽ culpa ſᷣm quã ̊ capax eſt
laude ⁊ vitupio:ſj q̃ntũ ad ptẽ ſenſua⸗/

₰△

leʒz ho nec ẽ dignꝰ laude nec vitupio:g

ßm illã ñ pot eè culpa. dad be itel

ligẽtiã nõndũ ẽ ꝙ cũ qri᷑ vtꝝ pcẽ̃m ve⸗

niale poſſit eẽ ĩ ſenſualitate:rñdet᷑ còit᷑

ꝙ ſenſualitas põt dupłoſiderari.aut
ĩi ſe.aut ꝓut ẽ oꝛdinabiła rõne ⁊ ſb rõe.
ſii ſeↄſideret᷑ H̊ mõ hʒ vſuʒ i furioſis.
7 H mõ diẽ augꝰ.ꝙ i ea cõicam cũ bꝛu

tis:⁊ ſic põt ĩ ea eẽ pcẽm ſiẽ rões ad pꝛi
mã ptẽ oñdũt.Alio mõ ẽ loqͥ d ſenſua
litate ſᷣm ꝙ ipa oꝛdinabitł᷑ ẽ ad rõem et

ſb̈ röne. ⁊ H mõ bʒ regulari ſm regulã
iuſticie:⁊ ſic qñũ mouefad illicituʒ ipſa

eius deoꝛdinatio poteſt eſſe ccatum.
⁊ ſic cõmunit᷑ tenet᷑ ꝙ ⁊ ſiin ſenſualita
te ſᷣm ſe ↄſiderata pcẽm eẽ ñ poſſit:pot

fjinen
phai
pti 4
aleiſe
cännle
1ppte
giteri⸗
F
ſenſus
e⸗
heen
toem
(ſein
ciien
yninr
juitn
ſulicue
icpine
nenulür
Menege
niglen⸗
igſan
1dap
(endin
hnhe
amniſi.
D
oſot
Lero
lcntse
ecciin
Pnitino
ſonsdi
Smhen
tüͤt
ſtnt
Mö
Gane
ſcd
reſo
ſtitur
inſen
epin
inſen
ſticto
obiec
detmi
is ig

1

AüKmnons

.
⸗
N.
1

M . *

zet

Win mii
fuialowis
diſingnimn
ickareunmn
mmnmitptyi
tilüeroſue

LARW
N

H 3
. „
veo/
„ „ „
et eir ſe
Me
N rrecd

Ailni⸗
erripie⸗
rridid
e ſomian
1 CAN— n

ae

I1e
,4 m
0 ),
4

e
. . 4 4 6
ſin..

„
aNN

tñ in ea eẽ pcẽm vt è ad rõem oꝛdinata
⁊ pꝑ ̊ detmiari pnt argumẽta ad vtrã/

q; ptẽ iducta. Neꝝtñ adhᷣ reſtat qſtio

qlit᷑ i ſenſualitate põt eẽ pcẽ̃m ⁊ culpa
cũ nullo mõ ponaf in ea eẽ virt vł gr̃a
, pptea pſcrutari volentibo hãc qoem
vlteriꝰ duplex aꝑparebit modꝰdicẽdi.
Fuerũt nãq; aliqͥ q dixerũt ꝙ etiã ĩ
ſenſualitate oꝛdinata ad rõcʒ nõ oino
ponẽduʒ eſt eẽ pcẽm:ſᷣ aliqͥ mõ ſᷣm qͥd.
pcẽm.n.duo dicit.viʒ actũ ⁊ deoꝛdina/
tõem circa actũ.Et licet pcẽ̃m dicatur
eſſe in ſenſualitate rõne actus ſubſtra
cti ⁊ rõne motꝰ:tñ ipſa deoꝛdinatio eſt
in rõne que minꝰ cauta ⁊ ſollicita fuit
puidẽ ne talis mot inoꝛdinat in ſen⸗
ſualitate inſurgẽt vł etiã minꝰdiligẽs
ẽ repꝛimẽ:ideo illa deoꝛdinatio pccoꝝ
venialiũ ponit᷑ in ipſa rõne q ſenſuali⸗
tatẽ neglexit regẽ.imputat᷑.n.ei in ve-

niale nõ in moꝛtale ꝓpter h̊ ꝙ tenebat

ipſã ↄpeſcẽ ex lege cõiugij: ſicut tenet᷑
rõ ſuꝑioꝛ inferioꝛt. Sʒ iſte modꝰdi

cendi min“ ſufficiẽs eſſe videt᷑.pᷣmo q;
ſm h̊ oia peccata venialia potiꝰ eẽnt ex

amiſſiõe q; ex inoꝛdinata inclinatõne.
⁊ qꝛ quedaʒ ſunt venialia qͥ rõ vitare
nõ põt:ſiẽ dicit aug.et oſtendit᷑ infra.

Tertio nᷣ̈ qͥa ibi ẽ deoꝛdinatio vbi ẽ et

actus qͥ deoꝛdinat᷑:⁊ ita ſi mot actus

teccati in ſenſualitate ponit᷑ in ea debʒ
poni ⁊ inoꝛdinatio. Pꝛoptea aliꝰ

modus dicẽdi ꝙẽ loqͥ de pcc̃o inq̃ntuʒ

hʒ rõnem culpꝑe:⁊ inqntũ bʒ rõem vitij.
Inãntũu hʒ roeʒ culꝑ ſic oꝑponit᷑ gre

⁊ facit illi eſſe dignum vitupꝑio.et hoc
mõò oẽ pcẽm ẽ a li.arbi.Alio mõ eſtoſi
derare pcẽm inqntũ tenetrõem vitij:⁊

ſic dicit inoꝛdinatõnem alicuiꝰ potẽtie

reſpꝑectu act ſibi debiti jm ſuã naleʒ in
ſtitutõem.⁊ qͥa talis deoꝛdinatio bʒ eẽ

in ſenſualitate: ita ꝙ illa deordinatio

ẽ via ad opus vitupio dignũ ſic ponit᷑
in ſenſualitate eẽ pccẽ̃m.ꝑ hanc aũt di⸗
ſtictõeʒ manifeſta ẽ qõis intẽtio ⁊ oĩiuʒ
obiectõʒ pcedẽtiũ ſolutio. ̊ aut meli
detmiabit᷑ infra qñ aget᷑ ð ſbiecto vutu
tis ⁊ gr̃e ⁊ de oꝑpoſitoe virtu ⁊ culpe.

Ecundo queri

tur vta in ſenſualitate poſſiteſſe pcca
tum moꝛtaleletꝙ ſic videt᷑ ſicut pꝛimꝰ

motꝰ hʒ eẽ in pte ſenſuali ita etiã actꝰ

in q eſtↄſũmatio pccati. ſiẽ ponit᷑ in

ſenſualitate eè pcẽm veniale ꝓpter pꝛi

mũ motũ ita ponẽdũ ẽ eẽ moꝛtale ꝓpt᷑
actü ↄſũmatůù. Itẽ in eodẽ in qͥ ẽ di
ſpoſitio nat ẽ eẽ habitus.ſ̊ veniale di
ſponit ad moꝛtale: cũ veniale poſſiteſ
ſe in ſenſualitate vt onſum è videt᷑ &.
Itẽ iuſticie oꝛiginali opponit᷑ culpa
moꝛtalis.̊ illa oꝛiginatł᷑ iuſticia nõ tin

fuit in adaʒ ſᷣim rõem ſꝶ etiã ſm ptẽ ſen

ſualeʒ qͥa totꝰ oꝛdinat erat:g ridet᷑
moꝛt. łH culpa in ſenſualitate eſſe poſſit
cũ oꝑpoſita nata ſunt fieri circa idem.
Itez ſicut ſupioꝛ poꝛtio ronis ſe hʒ
ad bonũ ita ſenſualitas determiat ad

malũ.ſ̊ in ſupioꝛi poꝛtõe rõnis põteſſe

moꝛtale pcẽm ex ſurreptõe ſiẽs oñſuʒ
ẽ:g& eõ ex pᷣmo ↄſenſu ⁊ ꝑccatiꝑpetra⸗

tõne moꝛtale pcẽ̃m dſcendere poterit

vſq; ad ſenſualitatẽ. vt ſicut ſenſuali⸗

tas cõicat veniale pcẽm ſupꝑioꝛi ita et

ſuꝑioꝛ ꝑs cõicat moꝛtale pcèm ſenſua
litati. Sʒ3 ↄpletiuũ moꝛtalis pec-/
cati inqᷓntũ huiꝰ eſt cõuerſio a deo:ſed
ſolius rõnis eſt a deo auerti tñ eius ſo
lius eſt ad deũ ↄuerti:g ex ſola rõoe pot
eſſe pccatũ moꝛtale. Itẽ ſolus con

ſenſus facit moꝛtale pccm. ſ̊ ↄſenſus

ſoliꝰ ptis rõnalis q̊ . Itẽ culpa
moꝛtalis ⁊ gra mutuo ſe expellũt:g ha
bent eẽ circa idẽ.ſᷣ gr̃a gratũ faciẽs cũ
in ea attendat᷑ imago ſimilitudinis nõ

bʒ e niſi in rne: nec culpa moꝛtalis

Itẽ ſi culpa moꝛtalis eẽt in ſenſua⸗

litate ̊ ñ eẽt niſi q p ipam pꝑetrat᷑:g
qñ aliqs ppetrat homicidiũ pꝑ gladiũu ?-

manũ:pcẽm hoicidij erit ĩgladio⁊ ma
nu.ꝙ ſi falſũ ẽ dicẽ: abſurdũ ẽ etiã di⸗

cere pcẽm moꝛtale eſſe in ſenſualitate.

ſ ꝙ moꝛtale pcẽm nec inqntũ
culpa nec inq;tũ vitiũ ponẽdũ ẽ eſſe in

ſenſualitate. ⁊ rõ hꝰ ẽ.qꝛ alit vitiat pec-

catũ moꝛtale q́; pccatũ veniale. MPec-
catum enim moꝛtale vitiat ⁊ doꝛdinat
deoꝛdinatõe per fecta vt ita dicam:que

quidem conſiſtit in auerſione a deo et
eius contemptu⁊ delibe:atõis ↄſenſu.

hec aũt ſolius rõnis ſunt:⁊ ideo moꝛta
le pcẽm in ſola rõne ↄſiſtit.deoꝛdinatõ
qũt venialis nõ eſt deoꝛdinatio ↄſũma

ta ſ̊ inchoata.⁊ qͥa deoꝛdinatio inchoa
ri hʒ in potẽtia inferioꝛi⁊ ↄſũmarii ſu

pioꝛi. hinc ẽ ꝙꝙ veniale pcẽm inq̃ntũ vi
tiũ ẽ in ſenſualitate repit᷑. non.n.dire
cte opponit᷑ habitui virtutis ſiẽ vitiuʒ
moꝛtalis peccati:pᷣ ſolũ ex q̃dã inclina⸗
töne ⁊ ↄpatõne ad terminũ ad quẽ di/
ſponit.vitioſitas aũt ⁊ deoꝛdinatõ moꝛ
talis ſimpłr excludit habitũ virtutis.
⁊ ꝓpterea oẽ pcẽm moꝛtale in rõne po
nit⁊ nullù in ſenſualitate.et ↄcedende
ſunt roͤnes hic oñdentes. Ad illud
qꝙ obijcit᷑ pᷣmo ꝙ act moꝛtalis peccati
E in ſenſualitate ſicut pᷣmꝰmotus dicẽ
dũ ꝙ ⁊ ſiↄtingat vtrũq; in ſenſualita⸗

te repiri:aliter tñ ⁊ aliter. Naʒ pᷣmus
mot in ſenſualitate repit᷑ ita q ibi ſu ·

mitoꝛiginẽ.⁊ potiꝰ ẽ ſenſualitat rõem
excitãtis qᷓ; a réne excitate ⁊ mote.actꝰ
gaüt moꝛtalis peccati ſic reꝑit᷑in ſenſua

litate ꝙ oꝛiginẽ ſumitab impio rõnis.

etẽ ſenſualitatis potiꝰ mote q; mouen
tis. Et qm deoꝛdinatio et vitioſitas ibi
ponit᷑ eſſe pcẽm vbi ſumit oꝛiginẽ ⁊ vbi
eſt in rõne actõnis: nõ in rõne paſſiõis
hinc ẽ ꝙ ex pᷣmo motu exiſtente in ſen
ſualitate ponit᷑ ibi eè pcẽ̃m veniale.ex
actu aũt pꝑeccati ꝑ ſenſualitatẽ ppetra-/

to nõ ponit᷑ in ea eẽ peccatum moꝛtale.

Ad illud ꝙ obijcit᷑ ꝙꝙ diſpõ ⁊ habitꝰ

in eadẽ potẽtia hñt fieri.dicendũ eſt
yen ẽ de illa diſpone q eſt eiuſdẽ nãe cũ
habitu ⁊ de q̃ tranſit in habitũ:ſicẽ ſciẽ/
tia diſpõ ſit ſciẽtia habit.de illa aũt di

ſpoſitòe que ẽ alteriꝰ generis⁊ diſpo-
nit ſolũ ꝑ qᷓndaʒ oꝛdinatõem veritateʒ

nõ hʒ.actũ.n.vniꝰ potẽtie põt eẽ diſpo⸗
ſitio ad eliciendũ actũ alteriꝰ potentie

ſicut cognitõ ad affectõeʒ.⁊ ſic in ꝓpo-
ſito hʒ eſſe ideo nõ valʒ. Ad illud q;
obijcit᷑ de iuſticia oꝛiginali.dicẽdũ ꝙ; ðᷣ

oꝛiginali iuſticia dupłr ↄtingit loqui.

gaut inqntũ diẽ habitũ qᷓndã regulantẽ

nãm in ſtatu inocẽtie.aut in qᷓntũ dicit

oiuʒ rectificatõnem plenaris. Mꝛimo
mõ oꝛiginalis iuſticia hʒ eſſe in ſola ra
tõne:⁊ ſic opponit᷑ ei cuſpa. Scðo mõ

nõ ſolũ hʒ eſſe in rõne ſᷣ etiã in viribus
inferioꝛib.et ſic nõ ſolũ hʒ auferriper
culpã ſᷣ etiã ꝑ penã ſiue paliqͥq qð aliq
mõ hʒ rõem culꝑe aliqͥ mõ rõnem pene
⁊ tale eſt veniale pcẽm. Ad illud ꝙᷓ
obijcit ꝙ ſiẽ ſe hʒ ſenſualitas ad illici⸗-
tum ſic ſe hʒ rõ ad lumè:dicendũ ꝙ il9/
la ↄpatio nõ valet ppterea ꝙ plus põt
virt ſuꝑioꝛ qᷓ; inferioꝛ: ideo ⁊ ſi ſupioꝛ
potẽtia poſſit induere actũ ⁊ diſponem
inferioꝛis et negotiari circa eius obie⸗
ctũ:nõ tñ ſequit᷑ ꝙ poſſit eẽ ecouerſo./

S r- 7
:MQ parte iſta
ſunt dubitatões circa lr̃aʒ:⁊
pmo querit᷑ de h̊ ꝙ diẽ:ſi pcẽ̃m nõ diu
teneat᷑ in delectatõe veniale ẽ: ſi vero
diu in delectatõe cognitõis teneat᷑ ⁊ ſi
volũtas pficiẽdi deſit moꝛtale ẽ.Ex H
eni videt᷑ ꝙ ſola moꝛa de veniali faciat
moꝛtale. Sʒ circũſtantia nõ mu⸗
tat gen peccati:&̊ ſi moꝛa tpis ẽ circũ/
ſtantia nũqᷓ; faciet de eo ꝙ erat venia/
le moꝛtale. Itẽ moꝛtale excedit ve⸗
niale ĩ infinitũ.ſᷣ circũſtatia nõaggra
nat i infinitũ:qͥ ſi moꝛa tpis circũſtatia
ẽ videt τ. Juxta H̊ querit᷑ q;ta mo
ra tpis faciat ꝙ erat veniale eẽ moꝛta
let vtꝝ hHᷣ ſit in alijs generibopccoꝛuʒ
ſicut in pcco carnis?:⁊ iteꝝ.qn quis du
bitat vtꝝ moꝛtakr vel venialr peccaue
rit q̃liter ſit ei ↄſulenduů WGeedicen⸗
dũ ꝙ moꝛa tpis qᷓntũ eſt de ſe non facit
vt qð pꝛius erat veniale fiat moꝛtale:
ſ ſolum occaſionaliter.viʒ qͥa inducit
cõſenſum veꝝ vel interptatiuuʒ · tunc

aüt inducit coõſenſuʒ ven qñ ex diutur
nitate delectatõnis reſcitlibico ageo

vt homo velit omino in vitioꝝ delecta⸗

tione perſiſtere ⁊ moꝛari.tunc vero in-
dqucit conſenſum interpretatiuum qn
homo aduertens periculuʒ delectatio

—

——

4

4

niſ retẽte NeIemrepimteiR

enim non eſt abſq; contemptu ſalutis
pꝛopꝛie pꝛout ꝙ diſcrimini ſe exponit.
Illa enim delectatio ſubintrat ſi ſer
pens et venena diffundit per que rato
nalis ſpiritus interit moꝛte culꝑ. Si
cut igit᷑ ſalutem ſuã coꝛpoꝛalẽ neglige
ret qͥ ſerpentè iux ſe ſciẽter collocaret.

ſeint
elder
wyitl
p
taliten
hoͤac
pelc
quert
inge
rab
libi
eſtre
inan
ſenti
beni
ven 7
funmm,
gimine
espſc
entiapel
nnctio
ſeiwo

ec

ſin⸗
tinuc
Ptem
wen
yue
bysr
tisr
ſuerit,
fekine
arni⸗
ſbiczin
mlni
G
Ucni
Ono
bus:
nece⸗
re.
qſit
noni⸗
ctui
kvenji
moꝛta
gfa
lte t
(ſtücii

ſteno

1
*

“
4 „*
eet
vH BAne
4 i—
r daltanene
RU0NNAN
X. S
NN
A a kei
. Miin;
. Mlhe
tdt 1.
Aim . 4
,
,
me .
ee
A. Woi⸗
Nernn 1.
wugdosz
oeeen
roAHLeeee. .
11
Mmac
„

2 .
wi Hee,
R Ece,

Mneſtn

mülei:ſien
notale Eb
miin
Womn
ſnoru
itmncnee

ſic in tali delectatõne auertens piculũ

vel debens auertẽ volũtarie verſat᷑.ex

ponit ſe diſcrimi qñ negligit repellere

ꝓ tanto dicit magr̃ ipm peccare moꝛ

–

— 4 —

taliter.⁊ patʒ. N ad obiecta qͥa H
nõ facit moꝛa de ſe ſed ratõe cõſenſus
vel cõtemptus. Ad illud vero quod
querit᷑ quata moꝛa h̊ faciat dicendũ q;
in generali determiatur ꝙ tanta mo/
ra h̊ faciat in q̃ adeo creſcit delectatio
⁊ libido qð ſupuenitↄſenſus.vel adeo
eſt repellẽdi negligẽtia ⁊ ꝓpꝛie ſalutis
indutia ꝙ ſupuenit cõtemptus ⁊ con/

ſenſus interptatiuꝰ.Si aũt in ſpeciali

querat᷑ quãta ſit iſta moꝛa:vtꝝ ſit vniꝰ
hoꝛe vel dimidij vł amplioꝛis ſpacij nõ

põt vna rñſio daꝛi.qꝛ aliq ẽ maior ali

qñ minoꝛis ſᷣm diuerſos ſtatus ⁊ cõdi
tõnes pſonaꝝ.vnde H̊ nõ determiat ſci
entia vel lectio ſ̊ potiꝰ ↄſciẽtia recta ⁊

vnctio.bene aũt cõueꝛtit ↄſciẽtia recta

ſe ñ modicu ledi qũ ex moꝛoſa delecta
tõne cõſenſus ſupuenit vel cõtemptꝰ.
ꝙ ſi nõ aduertat aliqn ꝓpter tenebꝛas
⁊ inuolutiones affectionũ ſecurioꝛem
ptem debʒ eligere ⁊ cõfiteri pure:ſic et
doleꝛe q̃ſi gccaret moꝛtalit. Ad iltq
ꝓꝙ querit᷑ vtꝝ ita ſitin omibus generi⸗
bus peccatoꝝ:dicendũ ẽ ꝙ nõ oib pec⸗

catis delectatõ moꝛoſa vigilater ⁊ ſtrẽ

nue vitanda eſt.tñ verbũ augꝰ.pcipue
videt᷑ intelligi in pcco carnis qð habet
ex carnis incentiuo delectatoem magꝗ
ſibi cõiunctã ⁊ ad quꝗ ho faciliꝰ incur-
uat᷑:⁊ igeo cũ magna diligẽètia ẽ vitan

da. nõ ſoluʒ auũt h̊ ſ̊ rone peccati.mul⸗

ta eni frequẽter credunt᷑ eſſe venialia
q moꝛtalia ſunt.⁊ difficilimũ eſt nitali
bus diſcernẽ. ⁊ ideo q̃ſia facie colubꝛi

neceſſe hʒ ho q vult ſaluari pcẽm fuge

Intũucũq; multiplicent Ad i̊ bꝛeuit

Te. Itẽ querit᷑ de q̊ ꝙ dic:quedã ſunt

q ſimm ſemel fiüt damnãat: quedã vero

nõ niſi ſepiꝰ fiat. Sʒ multiplicatõ

actuũ nõ mutat genꝰꝗ h̊ pmũ pꝑeccatũ
veniale ⁊ 2 *7 3 .: & nuq; faciut vnuʒ
moꝛtale. Pꝛetea qlicʒ veniale ſtat
cũ gra: ſi nullã aufert gr̃am nullam
gufert vitam:g nũq; damnat venialia

rndendu eſt ad pſens ꝙ iſta qſtio deter

2

minat᷑ in. a.diſ.iõ. ideo ad pᷣſens tan
tum dixiſſe ſufficiut ꝙ plura venialia
nõ damnat nec faciut moꝛtale qᷓntum
eſt de ſe h ſolũ diſpoſitiue.ex frequenti
eniʒ iteratõne venialiũ auget᷑ libido:⁊
frequẽter interuenit cõtemptus.⁊ pꝛo
tanto intelligendũ eſt verbũ magfr᷑i eẽ
dictu. Itẽ querit᷑ d qͥ ꝙ diẽ vltimo
c.ſepe in ſcripta nomine ſenſualitatis
inferioꝛ poꝛtio rõnis intelligit.H.n.nõ
videt᷑ rõnaliter dictu.qͥa cum rõnalis
ꝓpoꝛtio diuidit᷑ circa ſenſualitatẽ nul
lo modo videt᷑ quo ratio ſenſualitatis
noie debeat cenſeri. Item querit᷑ de
Hꝙ dicit ꝙ ſepe h̊ in ſcripta reꝑitcuʒ
eni philoſophi oe viribo aie ſufficiẽter
tractauerũt ⁊ nulla mẽtõem facerent
de ſenſualitate:vnde ẽ H ꝙ ſacra ſcri⸗/
ptura et doctoꝛes ſacre ſcript᷑e H̊ noĩie
vtunt. Yuxta h̊ ẽ q̃ſtio vtꝝ noie ſen
ſualitat intelligat vna vis vel plures?
⁊ vtꝝ intelligat᷑ vis cognitiua aut mo/
tiua:.n.intelligat᷑ vis cognitiua vide
tur pꝑ ̊ qð dr̃ a ſenſu.ſenſus.n.vis co
gnitiua cẽ.ꝙ autè dicat᷑ motiua videt᷑
Pp h qð in ea hʒ eſſe pcẽm ⁊ ad malũ hʒ
inclinare. We?dicendũ ꝙ ſcriptura
diſtinguit hoiem interioꝛẽ ⁊ exterioꝛẽ:

ſicut habet.ij. coꝝ. iiij. Et ſi is qᷣ exteri-

oꝛ eſt nr̃ homo conũpit interioꝛ tñ re⸗
nouatf de die in dic.exterioꝛẽ aũt hoieʒ
vocat nõ ipm coꝛpus tin:ſ coꝛpus cuʒ
viribo aie p quas hʒ his ſenſib inten-/
gere ⁊ eis inberẽ.interioꝛeʒ aũt hoiem

rocat ipm ſpiritũ rölem ſᷣm quẽ habʒ

circa celeſtia ſeipm occupare.ſᷣm h̊ᷣ in
telligẽdum ẽ ꝙ hõ habʒ potẽtias aĩe ꝑ
quas ↄuertit᷑ ad ſpualia:⁊ hʒ potenti/
as pꝑer quas cõuertitur ad ſenſualia.
et ille virtutes per quas cõuertitur ad
ſpiritualia inſimul collecte vnum poſ⸗/
ſe perfectũ anime nõ integrant.⁊ que-/
daʒpoteſtas reſultat interioꝛis homis
regitiua:que quideʒ vocatur arbitrij
libertas:in qua cõſiſtit meritü et laus
et vituperium. ſᷣm autem ꝙ homo ha⸗
bet conuertiad hec ſenſualia ſic habet
et ſuas potentias que ſimiliter in vnũ

concoꝛdantes integrant quaſi vnum

perfectum poſſe circa iſta ſenſualia.

æ hoc noie ſenſualitatis cenſet᷑ ſcriptu
ra que ſimul comphengit ſe enſibiles co
gnitiuas motiuas.ſiẽt arbitrij liber
tas vt videbit᷑ infra.⁊ H ẽ quod habitũ
eſts. e.diſ.ꝙ ſenſualitas eſt quedã vis
aie inferioꝛ ex q̃ẽ motꝰ qð intendit᷑ in
coꝛpis exterioꝛis ſenſt us atq; axpetit
reꝝ ad coꝛpus ꝑtinentiũ.⁊ ideo comp
hendit ex ſua ꝓpꝛia acceptõe ſenſitiuã
motiuã ⁊ bꝛutalẽ.Et quoniã inferioꝛ
poꝛtõ rõnis p pcẽm multũ trabit᷑ a ſen
ſualitate ⁊ hõ cõpatus è iumentis in⸗
ſipientibo ⁊ ſimilis factꝰ è illis.iõ infe/
rioꝛ poꝛtio rõnis aliqñ in ſcripta noie
ſenſualitatis cenſet᷑ ꝓpter nimi con/
uerſioneʒ ſuiad ſenſibilia.⁊ pꝑ h̊ patʒ
rñſio ad oĩia obiecta. Ad illud tñ q;
qrit q̃lit phᷣi nõ vtunt᷑ H̊ noieldicenduʒ
ꝙ ſenſualitas nõ tin noĩat ipam poten
tiã ſenſualẽ q;tũ ad ꝓpꝛiã nãʒ:ſᷣ etiã in
q;tũ reſpectu rõlis hʒ q̃ndã rebellionẽ
q ex pcco oꝛiginali ĩ hoie traducit᷑.Et
quoniã nõ pueniũt ad cognitõem oꝛi-
ginalis peccati nec lapſus hoĩs: iõ nõ
vtunt᷑ h nomie ſicut ſacre ſcripte.⸗

BDiſtinctio.xxv.

Om uero ad

i pꝓpoſituʒz redeamꝰ . ſup̃
egit magiſter d libꝛo ar bi
tr io in cõpatõne ad alias
potentias.hic vero agit de li.ar.ſecun
qũ ſe. Diuidit᷑ aũt iſta ps in duas par
tes.in pᷣmo deter miat qd ſit.li.ar.in ſe
ſiue in gñali.in ſcᷣa vero determĩat de
libertate ar. ſᷣm differẽtes eius ſtatꝰin
ſpeciali:ibi.pdictis pſpicuũ ẽ c. Pꝛi
ma ps hʒ duas pticulas.i quaꝝ pᷣma
ma gr ponit li.ar.aſſigtõem.in ſecũda
pdicte aſſiẽtõis explanatõnem quã re
mouet diſtinctõem:ibi.⁊ q daʒ ſᷣm pdi⸗

ctam aſſignatõem cτ&. Pꝛima ps ha⸗

bet vuas.in pᷣma detminat ùd ſit li.ar.
iĩ ſcdᷣa vero ex illa diffinitõe elicit ꝙ li.

Ar.nõẽ pñtiũ nec pteritoꝝ ſ̊ futuroꝝ.
⁊ hoꝝ non quoꝛũlibet i pteritoꝝ ↄtin⸗
gentiü:ibi. H aut ſignũ eſt qð li.ar.cc.
Simitr ſecũda ꝑs bʒ duas.in quarũ

bma mouet dubitatõem. in ſca vero
determinat:ibi.ſed aliter accipitur li⸗
be. arbi. c.

* „ ₰+₰ „
DD intelligẽtiã
huius ptis incidit hec q̃ſtio qͥd
ſit libe. arbi. pᷣm rem. Et quoniã eiꝰqui
dicas ⁊ na cognoſcit᷑ in aſſignado ↄue
nientiã ⁊ dr̃am ipſius ad voluntatẽ et
rõneʒ. ideo de ipſo qᷓrendũ ẽ in ↄpatõe
ad voluntatẽ ⁊ rõem. Ad huiꝰ aũt cõ⸗
patõnis dilucidatõem circa ſex cotin⸗
git dubitaͤre. Mꝛimo.n.q̃rit᷑ vtꝝ li.

ar. ſit in ſolis hñtibus rõem ⁊ voluta⸗
tem? 2z dato ꝙ ſit:qrit᷑ vtꝝ ſit poten

tia diſtincta circa rõeʒ ⁊ voluntatẽ:an
noõ 3⁰° dato qꝙ nõ querit᷑ vtꝝ ↄplectã
tur ſimul rõeʒ ⁊ volũtat Quarto
dato ꝙ ſic querit᷑ vtrũ ↄplectat᷑ illas
duas potẽtias p modũ potẽtie aut per

modũ habit? Quinto dato ꝙ pmo
dũi habit querit᷑ vtꝝ ille habit' addat
aliqd p eèntiaʒ rõni ⁊ volũtati? Se

xto ⁊ vltimo querit᷑ m quã iſtan dua
rum potentiaꝝ pncipalius inſit aie li
bertas arbitrij vtrũ viʒ 'm rõnem aut
ſm voluntatem: .
FIrca primum
ſ pcedit᷑ ⁊ querit vtꝝ li.ar.ſit
in ſolis hñtibus rõnem: an etiaʒ ſit in
bꝛutis aialibe et ꝙ ſit in aialibo bꝛutis
pvidet: illa potẽtia libera vr̃ eſſe cui eſt
eligẽ bonut fugẽ malũ.h hac potentis
videm eẽ in bꝛutis:ſicẽ pʒi oue que fu⸗
git lupũ ⁊ q it paſtoꝛèg Xc. Atẽ illa
potẽtia libertatẽ babʒ q; potens in op
ſita. ß in bꝛutis aialib ẽ potentia ad
faciendũ oppoſita.qꝛ modo oñdit beni

gnitatẽ:modo ferocitatẽ: modo vadüt
mõ veniũt: talia aĩalia a libertatear.

nõ ſuntaliena. Iten: illa potẽtia eſt

libera q dña ſui actus.h̊ autẽ que po

teſt ſeipam in ſuo actu refrenare ⁊ cõ

peſcẽ.ſᷣ talis potẽtia repit᷑ in bꝛui aiali

bus. ꝙ pʒ qꝛ ab his q aꝑpetunt pꝑ diſci

plinã ↄpeſcunt᷑: ſicut planũ ẽ in aiali⸗

bus domitis ⁊ domeſticis ̊ . Itẽ

illa potẽtia libertatẽ habʒ in mouendo
cui mot incipita pncipio intrinſeco.

quoc

Urenizt
noneco⸗
voneri
liworent
ferepria
ſentias
brunisa
stalh
Ne⸗
loertat
iycnel
Gunt.
doma
ergon⸗
bitryl
ſcoif
tisnins
ſpaipn
cnsfnn⸗
niuling⸗
ſiarbieſtl
ltönalut
fiordena
liaroine
aüͤrſolin
bieſtno
grbi ine
eſtinon
bilucent
lencial
ſlbrönul
ſtents:
Peltertn
utOnd
bndd
Gddiee
npn
Feſcren

Trtbi
ſpuere
tibus⸗
bonu⸗
niibii⸗
eren
bCbirra
fonalib
ſcpiky
ſbiti⸗

rt⸗

A
llgeri
V .
3 14 ien
4 20 ℳ R
noraſc
.
NNMt
Emſaxn
1polunm
. V 4
inm plai
.
Qurto
.en!
Meont ülas
iiranmr
dNd
. 1 . N
, „
mginn

t. „Pho ze!
ℳf R
See,
,

CNalus ra!

, . . e
im NR—RM&

Mum

1
/

dtarck
*
ahe 41 4

4 6*
1 AKR

bic eniʒ motus eſt potentie perfecte in
mouẽdo.pᷣ in aialibus brutis a pꝛinci⸗-
pio intrinſeco incipit.́̊ c. Item il
la potentia libera eſt pcipue cui eſt ge
rere ꝓuidentiã:nõ ſolũmodo circa pꝛe

ſentia:ł̊ etiã circa futura.ſ̊ talis eſt in

brutis animalibi.ſicut patet in foꝛmi-
cis ⁊ alijs aialib irrationalibus.g c.

Iteʒz illa potẽtia magis participat

libertatẽ q non põt redigi in ſuitutem
qᷓ; que poteſt.ſ̊ homies in ſᷣuitutẽ redi⸗
gunt᷑.̊ quedã aĩialia bruta que neq̃q
domari pnt:ſicut dꝛacones et leones.

ergo videt᷑ ꝙ talia maxime habeãt ar-⸗
bitrij libertatẽ. Sed contra li.arbi.

ſic diffinit᷑ab Augꝰ.Li.ar bi.eſt facul

tas rõnis ⁊ volutatis:ſicut habituʒ eſt
ſupᷣ diſ.pcedẽ.i in nullo ẽ facultas ra
tõnis in quo nõ ſit ratio.⁊ h eſt in ſolis

rõnalibo.g ⁊ li. arbi. Item oẽ qð hʒ

li.arbi.eſt laudabile ⁊ vituꝑabile.ſᷣ ſo
la rõnalia ſunt digna laude et vitup2-
rio:pena ⁊ pmio.q̊ ᷣc. Iteʒoẽ qð hbz»z
li. ar bi. natũ ẽↄſiliari ⁊ deliberare. hoc
qũt ſolius rõnalis.g̊ cc. Item li. ar
bi. eſt nobiliſſimũ qð ſit i homie. g ſi li.

arbi.iueniret᷑ in bꝛutis nobiliſſimũ qð

eſt in homie repiret᷑ in illis.geque no/
bilia eẽnt bꝛuta aialia ſicut rationalia

ſüt.ꝙ ſih ẽ incõueniẽs pʒ . Neꝰ?di

cendũꝙ abſq; dubio li.arbi.reperit᷑ in

ſolis ronalibi.⁊ rõ hui ſumit᷑ tũ ex pte
libertatis:tum ex pte arbitratõis.Ex

pte libertatis.libertas.n.oꝑponit᷑ ßui/

tuti. AUnde illa ſola potẽtia dicit᷑ eſſe li
bera q dominiũ habʒ plenũ tam reſpe-/
ctu obiecti qᷓ; reſpectu actus ꝓpꝛij.illa
agüt potẽtia dominiũ habʒ ex libertate
reſpectu obiecti q; non eſt artata ad ali
quod gen axpetibilis:ſ̊ nata ẽ oĩa ap

petibilia appetere:⁊ omia fugibilia re⸗

ſpuere.Tria aũt ſunt q ſunt in axpeti
tibus ⁊ quoꝝ oppoſita ſunti fugis.viʒ
bonũ:ↄferens:⁊ delectabile.⁊ noĩie bo
ni ibi intelligit honeſtũ. Cü aüt bonuʒ
ↄferens ⁊ delectabile nata ſuntaꝑpeti
ab irratõnalibꝰ bonũ honeſtuʒ a ſolis

rõnalibo põt appeti.⁊ ideo in eis ſoluzʒ

repit᷑ virtus q nõ eſt ad aliqð genꝰ ap
petibilis artata:ac ꝑ h̊ habes libertatẽ

reſpectu obiecti. In eis etiã ſolis reꝑi
tur potẽtia habẽs libertatẽ reſectua⸗
ctus ꝓpꝛij.ꝙ pʒ. Mam volũtas in ra/
tõnalib nõ ſolũ ↄpeſcit manũ exterio/
rem vel pedẽ:ſᷣ etiã ↄpeſcit ſeipam ⁊ re
frenat incipiès odire freqñter qð pꝛiꝰ
diligebat. ⁊ H ex ſuipſiꝰ impio ⁊ domi
nio. In brutis aũt aĩialibo⁊ ſi aliqͥ mõ
ſit repire dominiũ reſpectu act exteri
oꝛis qꝛ bñ refrenant aliqñ:ſic pʒ in ani
malibus domeſticis.reſpectu tñ actuſ
ꝓbꝛij inferioꝛis viʒ aꝑpetitꝰ dominiuʒ

nõ eſt. VUñ ſialiqd amat nõ põt illd nõ

amare:liceta pfectõe alicuiꝰ rei ama⸗
re arceant᷑ timoꝛe alicuiꝰ paſſiõis infli
ctiue.Et ideo diẽ DHamaſ.ꝙ mag ar⸗
guũtur q; arguãt.ac ꝑ H̊ cuʒ nõ poſſint
actũ ꝓpꝛiũ repᷣmẽ reſpectu act*ꝓpꝛij:
nõ hñnt libertatẽ nec reſpectu obiecti.⁊
ideo deficiente in eis libertate li.ar bi.

non pnñt pticipare.Simłxr eti ratõ ex

pte arbitratõis.Arbitriũ.n.idẽ eſtqð
iudiciũ:ad cuiꝰnutũ certe virtutes mo
uent᷑ ⁊ obediũt. Judicare aũt illius eſt
ſᷣm rõem ↄpleta cuiꝰ ẽ diſcernẽ int᷑ iu/
ſtũ ⁊ iniuſtù:⁊ inter ꝓpꝛiũ ⁊ alienũ.nul
la aſt potẽtia nouit qͥd iuſtũ ⁊ quid in/
iuſtũ:niſi illa ſola q eſt pticeps rõnis:

⁊ nata ẽ cognoſcẽ ſummã iuſticiã a q̃̊ ẽ

regula omis iuris.h̊ aũt ſolũ eſt in ea
ſba q̃ eſt ad imaginè dei:q̃lis ẽ ti potẽ
tia rõlis.nulla.n.ſba diſcernit qͥ d ꝓpꝛi
um ⁊ qͥq alienũ:niſi cognoſcat ſeipſuʒ
⁊ actũ ſuũ ꝓpꝛiũ.ſᷣ̊ nũq; aliq̃ potẽtia ſe

ipm cognoſcit rel ſupᷣ ſeipam reflecti

tur q̃ ſit alligata mãe.Si igit᷑ oẽs po/

tentie ſunt alligate mãe ⁊ ſbe coꝛpoꝛa/

li pter ſolã rõlem:ſola illa ẽ que poteſt
ſe ſup ſeipam reflectere.⁊ ideo ipa ſo⸗
la eſt in q̃ ẽ plenũ iudiciũ et arbitriũ in
diſcernẽdo qͥd iuſtũ ⁊ qͥd iiuſtũ:qͥd pꝛo
pꝛiũ ⁊ qͥd alienũ. Tam igit᷑ rõne liber/
tatis q; rõne arbitratõis li.arbi.in ſo⸗
lis ſubſtãtijs rõnalib repit᷑.⁊ ↄceden-/
ge ſuntrõnes q hic oñndunt. Ad ra
tõnes vero ad oꝑpoſituʒ plana ẽ rñſio

p iã dicta. Ad üllud.n.qð pᷣmo obi⸗/

cit᷑ ꝙ bꝛuta peligũt bonũ malo.dicen/

dũ ꝙ veꝝ eſt de bonoↄferenti et dele⸗

ctabili:ß non eſt veꝝn de bono Honeſto.

reſpectu cui ppe li. arbi. ↄſiſtit. Ad

illud ſimłr ꝙ obijcit ꝙ bꝛuta pñtad op

poſita moueri pʒ rñſio.qͥa nõ pñt mo⸗/

ueri in omia oppoſita:hłᷣ ſoluʒ in illa qꝗ
ſunt infra dignitatẽ li.arbi. Ad iltq
qꝙ obꝛ ꝙ bruta dñant᷑ actibo ſuis qꝛ poi

ſunt ſe repmere. dicendũ qð nõ dñan

tur actibo interioꝛibo: licet dñent᷑ exte-
rioꝛibo.⁊ ſi.n. ↄpᷣmant᷑ ab actu:non tñ

retrahunt᷑ ab appetitu. Nel aliter pot

dici.ꝙ ⁊ ſi etiã retrabant᷑ ab actu ſuo:

non tñ h ẽ ꝑ dominiũ ꝓpꝛiü.H.n.eſt ex

imaginatõe mali exterioꝛis ꝙ adeo ex
trabẽt vt magis retrabat.⁊ iõ ſiẽappe

tendo ⁊ ꝓſequẽdo maꝗ agunt᷑ qᷓ; agãt

ſic etiam in abſtrahẽdo vel reᷣmendo

mag attrahũtur q; attrahũt:⁊ reᷣmũ

tur q; repᷣmant.Et ꝑ ̊ pʒ rñſio ad ali
ud qð dicit.ꝙ pᷣncipiũ motus eſt ab in

trinſeco in brutis aialibus. Bici eniʒ

põt ꝙ ⁊ ſi pncipiũ motus exterioꝛis p/
cedat ab intrinſeco:tñ appetit interi9/

oꝛ potiꝰ habʒ oꝛtũ ab exterioꝛi appetibi
li q; ex impio appetitiue virtutis. Añ
nõ quicũq; mot ab intrinſeco facit po
tentiã libera:ſpᷣ ille motus quo vis mo-/
tiua mouet ſeipam.voluntas.n.⁊ li.ar
bi.vt dicit Anſelmꝰè li.ar. ſeipm mo⸗
uens. AAd illud ꝙ obꝛ ꝙꝙ li. arbi.ẽ ꝓ⸗

unigere.dicendũ ꝙ ꝓuidentia quedam
cotingit ex actu deliberatõis ⁊ pcogni
tõnis:quedã ꝓuenit ex inſtinctu nali.
Pꝛima ẽ liberta arbitrarie: et ſolis

repit᷑ in rõnalibo.Scða vero eſt nãalis

ſagacitatis ⁊ induſtrie.nata.n.pꝛudẽ-

tiſſima c.⁊ H̊ repit᷑ in bꝛutis aialibus.⁊

talis nõ poit li.arbi. Ad illud ꝙ obꝛ

ꝙ quedã aialia bꝛuta domari nõ poſſũt
dicendũ qð aliqð aial non poſſe redigi
in ᷣuitutẽ h̊ põteſſe dupłꝛ.aut rõne vo

luntarie libertat.autrone nãlis feroci

tatis. Mꝛimo mõ impoſſibile ẽ hoiem
redigi in ſeruitutẽ.q;uis.n.aliqͥs poſſit

.— aliquẽ ppellere q̃ntũ ad actũ exterioꝛẽ
Intuz tñ ad interiꝰ velle nemo põt alte

rum ↄpellẽ: ſic patebit.j. Secũdo mõ

beſtie aliq ſunt indomabiles: nec pñt

redigi in ſeruitutè. qa tanta eſt eoꝛum

ferocitas ⁊ impetus ad ea q ſunt feroci
tatis:vt non poſſint aſſuefieriad ea q

re.hãc aùt dicim arbitrij facultatẽ.g

ſunt lenitatis. : iõ rõ illa nõ cogit.

,.Ecundo queri
7 tur vtꝝ li. arbi. ſit potentia di⸗
ſtincta ; rõem ⁊ voluntatè? ⁊ qð ſic vi/
det᷑ Bern.de li.arbi.loquès de poten
tia.li.arbi. Quid ſimilis eternitati qð
nõ ſit eternitas.Sig eternitas nec re
ſpicit ronem nec voluntatè: videt ꝙ li.

ar. ſit aliq̃ potẽtia pter has. Iteʒ rõ

rñnqdet filio:volütas ſpũi ſancto.ͥ ſi in
nobis eſt ponere aliquã potentis pter
rõem ⁊ voluntatẽ que ſpectat ad refoꝛ
matõem:talis aut nõẽ niſi li.arbi.
Item ad ꝓductõem opis iſta tria

ſunt nccia. viʒ poſſe:⁊ ſcire:⁊ velle.ſi

ſcim ꝑ rõem:volumꝰ pꝑ voluntatẽ:vi⸗
get᷑ ꝙ in nobis ſit ponẽ tertià potentiã
p quã ſimꝰ potentes.hãc aũt dicimus
li. ar bi. facultatẽ.ꝗ̊ c. Itẽ cuʒ lapiſ
deoꝛſum mouet᷑: iſta tria repiunt᷑ intè

tio:⁊ appetitꝰ:⁊ virtus.dicimꝰ.n.ꝙ la-

pis intedit deoꝛſuʒ moueri cũ nata ſit
opans ꝑ intentòem. appetit etiã deoꝛ⸗
ſum moueri.bʒ nihilominꝰ virtutè per

quã deoꝛſuʒ mouet᷑. videt᷑ ꝙ illa tria
ſit repꝑire in aĩa rõnali.ſi ergo rõnis ẽ
intendẽ:voluntatis appetẽ:erit pone/

re tertiã potentiã cuiꝰ ſit virtualit age

△

X. Item iudicãs peminet iudicato

2 mouẽs peminet mobili.ſ li. ar bi. li/
benꝝ de volütate iudiciũ. li. arbi.eſt iu
dicare de volũtate.ſimilit᷑ li.arbi.ẽ mo
nere omes vires aie:⁊ ratõem impare
pt diſcer nat:⁊ volũtati vt axpetat. vi
get᷑ ꝙ ſit tertia potentia ab iſtis diſtin⸗
cta. Sed cõtra:potentie aie rönalis
ſufficièter diuidunt᷑ p cognitiuas ⁊ af

fectiuas.̊ ſirõ comphłdit virtutes co

gnitiuas: ⁊ voluntas affectiuas:nõ vi

detur ꝙ ſit cõueniens ponẽ tertiaʒ po⸗

tentiam ab his differenteʒ. Item
actus li.arbi.eſt iudicare.ſ̊ de omi eo

ꝙ iudicamus:p ratòem iudicamꝰ.er/

go nõ videt᷑ ꝙ li. ar bi. ſit potentia a ra-
tione ⁊ volũtate diſtincta. Itezalia
potentia circũſcripta remanente ſola
volutate ⁊ ratõe poſſumꝰ cõſentire.qᷣa

põt pcedere deliberatio ꝑ actuʒ roõnis

1ſu
,
ſoſit
netye.
aſept
kalia
ten
nlt
meli
tenti
telie
glia⸗
ſpot
bipo
hoͤet
cro
kxco
ſes M
Nensd⸗
Conbr
wolunr
ind
duper
iter.
volrn
ten
röer
cilae

bsßoci

Houene
tlledin
Nensde
Wemr
Gacme
adon
sd

tön

un
oime

pal p

babzr
gei ge
keſen
adon
ludic⸗
fuſtn
ſerene
fur
Uun

proluntnten
eäwernti
Maütdicimus
az lpil

„,
— reomee le
ualepwgt Me

eNee NN,
??”ðõ

. .
geren
FſSce e
ed RE 6
4 R H

re
.DWLMI

Nener vsrrn
E RK . An
. „ „
it rrdrè:

.
.
õ
SLZAELAN
5

siardichin

½
WeNN
AbV. A .

⁊ ſubſequi poptatio pꝑ actũ voluntat᷑.
ſi Spſentire eſt act li.ar.videt᷑ ꝙ li.ar.
nõ ſit alia potẽtia a ratõne ⁊ volũtate.
Item li.arbi.eſt mouẽ.aut igit᷑ mo
net voluntatè aũt nõ.ſi nõ: nò videt᷑

eſſe plene libeꝝ.ſi mouet voluntatẽ et

alia potẽtia:g volũtas mouet ab alia
potentia.ſi mouet᷑ ab alia potẽtia:gꝗ nõ

eſt libera:g ſi volũtas in nobis ẽ maxi

me libera.videt᷑ . Item eadẽèẽ po
tentia cognitiua q̃ intelligo aliqͥd:⁊ in
telligo me intelligẽ.ꝗ eadẽ virtus ⁊ nõ
alia q̃ volo aliqͥd:⁊ volo me velle illud
ß potentia q̃ volo me velle illud ẽ li.ar
bi. potẽtia q̃ volo eſt volũtas.& li.arbi.
nõ eſt aliud a volũtate. NW?ad pᷣdi⸗

cte qõis intelligentiã nõndũ eſt ꝙ ſuꝑ

hac qõne diuerſe fuerũt doctoꝝ poſito
nes.Quidã.n.dicere voluerũt ꝙ ſicut
mens dupłr accipit᷑.aliqñ coiter: ⁊ ſic

comphendit memoꝛiã: intelligentia:et

voluntatẽ.aliqñ ꝓpꝛie:⁊ ſic diſtinguit
Ʒʒ intelligentiã ⁊ voluntatẽ: ſic li.ar bi.

dupkłr accipit᷑.ſ.cõiter:⁊ ꝓpꝛie.Cõmu

niter:⁊ ſic nõ diſtinguit᷑ con ratõem et

voluntatẽ.⁊ ꝓpꝛie:⁊ ſic rõem ⁊ volũ

latem hʒ diſtingui:⁊ ẽ virtus impans
rõi ⁊ volũtati:⁊ vtrũq; regẽs ⁊ mouẽs
cuiꝰactus pᷣmus non ẽ diſcernẽ ⁊ vel⸗

lecL. ſ actus reſftexꝰ ſup hec duo: H duo
mouens ⁊ regẽs:ille viʒ quo dicit᷑ qͥs

velle diſcernere:pxł velle ſe velle. ⁊ iſte

actus pambulus ẽ ad rõnem ⁊ volun-

tatem.⁊ iſta potẽtia corrñdet pr̃i:p eo
ꝙ actus eius maxime potẽs ẽ ⁊ pᷣmus
cũ nõ moueat᷑ ſ̊ moueat.⁊ ideo a ſan/
ctis dicit᷑ facultas ſiue ptãs voluntaqᷣ

⁊ rõnis.i.ptãs faciliter monẽs volun⸗

tatem ⁊ rõem.⁊ ↄſiſtit in iſtis tribi qda
rõ imaginatõis ex pte motiue q̃ pꝛinci

pakrxr p gram in via ⁊ per dotos in pr̃ia

habʒ refoꝛmari. Alis at aliter vi⸗
det᷑ ꝙ cum rõnis ⁊ volũtat ſit reflecte
re ſe ſupꝑ ſe.et iſte due potẽtie ſufficiũt

ad omnes actus aĩie pficiendos.viʒ ad

iudicandũ⁊ fugiendum ⁊ eligendũ.q;
fruſtra poneret᷑ in aĩa aliq̃ potẽtia dii
ferens ab iſtis.ſi igit nã nihil facit fru
ſtra potentie aie rõnalis ſufficiẽter di

uidunt᷑ ꝑ cognitiuas ⁊ affectiuas ſiue

p rõem ⁊ voluntate.t ideõ dicunt ꝙ li.
arbi.nõ eſt potentia ab his duabo potè
tijs diſtincta. Quelibet aũt haꝝ poſi⸗
tionũ multũ habʒ ꝓbabilitatis.⁊ ſi ve
limus vtrãq; eaꝝ intelligere diligẽter
⁊ pie:iueniemꝰ eas abinuicẽ nõ diſcoꝛ
dare:ſ̊ ad vniꝰ veritatis maioꝛè expſſi

onẽ cõcurrere.Cũ eniʒ dicimꝰ aliquã

potenti diſtingui ab aljs ꝭ̊ eſt dupłr

aut ſᷣm rem:aut ſᷣm rõem.ſᷣm rem: ſie

diſtinguit᷑ ratõ ut eſt cognitiua ⁊ moti
na.i.dictãs moueri:uel diſponens ad
motũü.loquẽdo igit᷑ de diſtinctõne ſᷣm
rõem dici põt li.arbi.quodãmodo di⸗/
ſtingui a rõne ⁊ voluntate.in hoc ſcʒ ꝙ
li.arbi.nomiant in rõne mouctis:volũ

tas uero ⁊ rõ in rõne moti:h̊ in ratòne

impantis:iſte due in ratõe exequẽtis.
⁊ ex iſta pte p qᷓndaʒ rõnem aꝑpꝛopꝛia
tõnis iuenit᷑ in aia quedã rõ ima gina⸗/
tõis.⁊ p hũc modũ intelligit᷑ pᷣma poſi
tio.⁊ ratões currũt que ad pmã partẽ
inducunt᷑.nõ eniʒ cõcludũt diſtinctõeʒ
li.arbi.a rõne ⁊ voluntate ſᷣm rem ſ ſo
lum ſᷣm rõem ⁊ aꝑpꝛopꝛiatõeʒ:ſicut pʒ

diſcurrẽti ꝑ ſingulas.Loquedoautẽè

de diſtinctoe potentiarü ſm rem ſic li.
arbi.nõ dicit potentiã diuerſaʒ uel di
ſtinctã a rõne ⁊ volũtate.ꝓ eo ꝙ potẽ⸗
tie aie rõlis ſufficiẽter diuidunt᷑ p co-
gnitiuã ⁊ motius.⁊ omes actus aie per

Has potentias qͥ ſunt cognitiua ⁊ affe
ctiua.ſiue ratõ ⁊ volüũtas exerceri pnñt

ſiẽ rões q ad H̊ inducunt᷑ ondunt.Cuʒ
eni taʒ rõ q; volũtas ſit nata ſuꝑ ſe re-
flecti.cũ nomio voluntatẽ ut volenteʒ
aliqd.⁊ voluntatẽ ut volenteʒ ſe velle
potẽtiã ⁊ aliã.nõ dico aliã ⁊ ali bim rẽ.
mouẽs.n.⁊ motũ in ſpũalib nõ oʒ dil⸗
ferre ſᷣm ſbam.q ſicẽ dicit AQnſełꝰ.vo/
lũtas ẽ inſtrumentũ ſeipam mouẽs et
rõ etiã ẽ virt ſeipaʒ cognoſcens pari
rõne.⁊ iõ ſi aliqᷓ è ibi diſtinctio ̊ ẽ ſolũ
ſm rõem.⁊ ſic patzʒ rñſio ad qõem ⁊ ad
rõnes ad vtrãq; ptẽ. Concedo eniʒ ꝙ;
li.arbi.ſᷣm rem nõ diẽ potentiã diſtin/
ctam a rõne ⁊ volũtate.ↄcedotñ nihi/
lominꝰ ꝙ aliquã diſtinctõeʒ hʒ ſᷣm ra/

tõnem. rõne cuiꝰ vr̃ facultas vtriuſq;.

q̃nta aũt ſit diſtinctio meliꝰ ascbin
2=

Ad pſens aſttaſntũ dixiſſe fufficiat ꝙ;
noõ eſt tanta diſtinctio ꝙ nõ faciat ipm
eẽ aliq potẽtiã in gñe potẽtie a rõe ⁊ vo
lütate realit᷑ diſtinctà. Et ꝙ obijcit ꝙ ẽ
ſimilius eternitati:⁊ aꝑpꝛopꝛiat᷑ patri
? eſt virtus a q̃ẽ poſſe totũ illud nõ po/
nit niſi ſolümodo diſtinctõem q̃̊ndam
ſᷣm qᷓndã aꝑpꝛopꝛiatõeʒ ⁊ q̃ndã rõnem.
⁊ H pʒ.qa ipſa rõ includit in ſe intelli-

gẽtiã ⁊ memoꝛiã.⁊ ita aliqͥd p qð aſſimi

lat᷑ pr̃i:x aliqͥd ꝑ qð aſſimilat᷑ filio.ipa
volũtas includit in ſe iraſcibilẽ ⁊ ↄcu⸗
piſcibilẽ:⁊ ita potentia p qu appetit:⁊
Potentiã pꝑ quã põt.⁊ iõ nõ opoꝛtʒ li.ar.
eẽ aliquã aliã potẽtiã pter has. Ad
illud ꝙ vltimo obꝛ ꝙ iudicãs peminet
iudicato ⁊ mouẽs moto:dicendũ ꝙ nõ
opoꝛtʒ in ſpualibꝛ loqñdo de peminen
tia q facit diuer ſitatè ſᷣm eentia.ſic.n.
ſepe dictũ ẽ:eadẽ ẽ vis q vult aliqͥd:⁊ q
vult ſe velle:⁊ que iudicat ſe iudicare.
Alioqͥn eẽt in infinitũ abire.nihilomi
nus tñ ſoꝛtit᷑ q̃ſi dignus officiũ duʒ ẽ

in röne iudicãtis q;; cũ ẽ in rõne iudica

ti: c eſt in rone mouentis q́; cũẽ in ra

tone moti.

vtruʒz li. ar bi. complectatur ſi
mul ⁊ rõem ⁊ voluntatẽet ꝙ ſic videt᷑

diſ.. rñſionibo: cũ de li.arbi.loqmur:

nõ de pte aie lomur ſᷣ de tota.ꝗ non
tantũmõ ↄphendit cognitiua:imo etiã
affectiuã. Itẽ dam. aia li.arbi.axpe
tit:libere iudicat:libere impat ⁊ fac:li/
bere diſponit: libere vult:libere eligit.

Hz hocernũtur actus rõnis ⁊ volunta

tis.g τ. Situ dicas H̊ eẽ dictũ per
obiectũ:H̊ nihil c.qa ipſe dicit ideʒ ꝙ in

eo piugate ſunt virtutes cognitiue et
vitales.cõplectitur li.arbi.⁊ vim mo

tiuã ⁊ vim cognitiua. Itez h ipm vi
getur p diffinitõnem li.arbi.qua ponit
Berñ.in liꝰde li.arbi.qð diffiniès di⸗

cit ꝙ li.arbi.eſt cõſenſus volũtatis ob

inamiſſibilẽ libertatẽ: ⁊ rõis indeclina

bile iudiciũ.ꝗ ſimul oplectit᷑ růnem et

voluntatẽ. IVYtem p aliã diffinitõem
aug .qua magr ponit de pcedẽèti: que

talis . Li.arbi. eſt facultas rõis ⁊ vo⸗

luntatis. ſᷣ facultas volutat ſurgitex
ipſa volũtate:facultas rõnis ex ipa ra
toõne.ꝗ facultas nolũtatis ⁊ röis com-
phendit vtrãq; potentia.ß li. ar bi. eſt fa
cultas talis.g . Item H̊ ipm vide
tur rõne.qꝛ pcẽm ⁊ culpa eſt in ſolo li.

arbi.t aliqð pcẽm eſt in rõne:ut pꝑecca
tũ infidelitatis.aliqð in uoluũtate. Sli.

ar bi. comphendit in ſe rõem ⁊ uolüta-
tem. Itez gra ⁊ virtus eſt in ſolo li.

ar bi. t tres vtutes tologice dicutur
eſſe in rõli:cõcupiſcibili:⁊ iraſcibili.ꝗ

li.arbi.oẽs illas potẽtias hʒ circuple/

cti. Sʒʒ li.ar bi.nõ põt cogi:rõ aũt

ppt cogi. li. arbi.rõem ipaʒ nõↄphen
it.qꝙ aüt rõ aliqñ cogat᷑:planuʒ eſt ꝙ

li.ar bi.nõ poſſit cogi:h iudicatipm no

men. ſi eniʒ poſſet cogi nõ eſſet liberuʒ.

AIte m ratio eſt eon que ſunt ano.
bis: ⁊ que non ſunta nobis. ſed li.ar⸗-

bi.ſolũẽ reſpectu eoꝝ que ſunt a nob.
ergo in plus ẽ rõ q; li.ar bi. li.arbi.cõ

phendit in ſe růem. Itẽ ꝙ nõcomp⸗
tendit roluntate:videt᷑.voluntas nra
reſpectu aliqͥꝝ eſt impmutabitl: qcqᷣò

li.arbi.nim axpetit ꝑ mutabitłr appetit

ergo τ&. Ité nolütas eſt poſſibiliuz
2 impoſſibiliũ.ꝑ li.arbi.ẽ poſſibiliũ tan
tum.er go ad plura ſe extedit volũtas

qᷓ; li.ar.g li.ar.nõ ↄphendit in ſe rõeʒ ⁊

volütaté. Itez rõ ⁊ uolütas ſunt di
ner ſe potentie. h li.arbi. ẽ vna potẽtia

cũ habeat vnũ actũ: viʒ eligere ſiue cõ

ſentire. ergo im poſſibile ẽ li. arbi.com
phbendere in ſe rõeʒ ⁊ volutatẽ. Itẽ
u li.arbi. appłendit in ſe ronem ? vo-
luntatẽ:aut ſic ptes ſubiectiuas aut ſi

cut ptes integrales.ſi ſicut ptes ſubie

ctiuas:& tota rõ li.ar.ſaluat in rõe:et
tota rõ in nolũtate.cum igit᷑ alia poten
tia ſit rõ⁊ alia volũtas:⁊ numerato in

ferioꝛi numerat᷑ ſupius. videt᷑ igit q;

in quolibet homie ſintduo libera arbi.
gð manifeſte falſum ẽ. ſi auũt ſint ptes

integrantes. Sʒp:ex duab potenths

nunq; fit vna tertia potẽtia:maxie cuʒ
ille potẽtie manẽt diſtincte:etaciꝰ eaꝝ
ſunt adinuicẽ oꝛdinati:ita ꝙ rnẽ ante
Alten. ſi grõ ⁊ volũtas ſint potentie di
ſtincte:æ actP'eaꝝ ſunt oꝛdiatiadinuicẽ

nin
gli⸗
ſen
ſueh
dian
pum
gene
dup
chn⸗
obie
ina
cem
os
ſ
leſeſ⸗
lopt
Uminn
litg⸗
do⸗
ſcae
ſa⸗
ſe
n
gu
na
ep
igt⸗
Phe
tnb
ole
ſetn
ſui

*
Uae
Ae
WKrr . Re.
äloleerſe
. Rilcl
ee .
ed.
a c,
Wi—
ð
.
A a,
ADL
ſe *
eone.
1 3
We.
Aden Nen 1,
EZNIASE
. 14
ner,⸗,
Aucn
11.
H” . .
S
nſoeene..!
4 een
Wlg/
fpn; 4 e i,
Rh. W.
1 .
„ .D
Wgte genene
WA
meen . .
1.4.4.
ueehe
RU
emne „.
5 . e
RE

*
edese⸗ 4 „

.
ℳ 7ARNKike
Kinbn
„ .
„
mPERCX
EECSGG.
„/
. ⸗
eE
otutas uto
j
„ , ſe
cgee
.
Kec 4
1.·. . ,
ℳ 25 1

Ne 4
M
MWll. 7

ſm pꝛius ⁊ poſteriꝰ: videt᷑ ꝙ li.arbi.ex
his integrari non poſſit tanq; ex pnci⸗
pijs ↄſtitutis.⁊ ita videt᷑ ꝙ li.ar.volũ⸗
tatem ⁊ rõneʒ nõ poſſit comphendere.
Meead pdictoꝝ intelligentiã ẽ notã
dum ꝙ li.arbi.ſimul ↄphendit ⁊ rõeʒ ⁊
voluntatẽ.⁊ H̊ nõ ſolũ manifeſtat ipſa
nomiatio:ſ etiam notificatio.manife⸗
ſtat eti ſue ꝓpꝛietat inqſitio. Nomi⸗

natio manifeſtat.dr.n.libeꝝ:⁊ dr arbi

triũ.⁊ arbitriũ ẽ ipius rõis:libertas ve
ro ipius volũtat.ad cuiꝰ nutũ ⁊ impe-
riũ moueri hñt ceta q ſunt in nobis.et
H̊ᷣ ẽ ꝙ dicit augꝰ.de qnq; rñſionibo.li.
arbi.dr ab arbitrando.qͥa a rõnali ꝑte
qͥq eligat:qdue recuſet nomen accepit
Hoc etiã pʒ eius notificatõeʒ.dr̃.n.eẽ
facultas rõnis ⁊ volũtat᷑:ſiue ↄſenſus
rõnis ⁊ volũtatis. Poſtremo ilłld am
plius manifeſtat᷑ p ſue ꝓpꝛietatis inqͥ

ſitõe m. li. eni arbi.ſiue nomiet potẽtiã

ſiue habitũ:nomiat ipaʒ potentiã ſiue

dñam vel dominiũ illiꝰ potẽtie.⁊ H̊ pla

num ẽ ex ipſo nomie libertatis.Rtten
dendu auũt ꝙ dominiũ alicuiꝰ h̊ põteſſe
duptr.aut reſpectu obiecti:aut reſpe/
ctu actus.HDominiu potentie reſpectu
obiectiattendit᷑ in H̊ ꝙ poſſit in illud ⁊
in ampliꝰ.ſiẽ ecõuerſo qui põt ferre de

cem modios dominiũ hʒ ſuꝑ tres mo

dios ad poꝛtandũ.qꝛ pualet ad illd qð

de facilitate poꝛtat. Dominiũ aũt potẽ

tie reſpectu act attendẽdũ in h̊ ꝙ potẽ
tia põteẽ i actu ⁊ ceſſare ab actu ſm ſu
um impiũ:⁊ ſᷣm ꝓpꝛiũ motũ. AZd h̊
aũt ꝙ aliqᷓ potẽtia H̊ dñiuʒ hẽat:neceſſe
E ꝙ ipa poſſit mouere ſeipam:⁊ ꝙ poſ⸗
ſit actũ ſuũ ſuꝑ ſeipaʒ reflectẽ.ſi.n.poſ
ſet ſeipʒ ſuꝑ actũ ſuũ reflectẽ nuq; poſ
ſet illu refrenare:niſi poſſʒ ſeipʒ mouẽ
nõ poſſet in illũ exire qñ vellet.reflectẽ
aüt ſe ſup ſe hH ẽ virtu cognitiue ſbli⸗/
mate a ma:qͥ quidẽ ẽ rõ. mouẽ aũt ſe H
ẽ virtutis appetitiue rõnem ↄni.Ad H̊
igit᷑ nt illud dnñiuʒ ſit in aia neceſſe eſt
q; habeat röem ⁊ volũtatẽ. Nã ſi rõem
ti hr̃et ⁊ nõ voluntatẽ p quã moueret
poſſet ſe ſuꝑ actũ ſuũ reflectẽ:ſᷣ nõ poſ
ſet mouẽ vel impare.Si pᷣo axpetituʒ
ſuũ hr̃et ⁊ nõ rõnem poſſet vtiq; mouẽ

— :

æ in actũ exire.ſᷣ q; nata poſſet ſe ĩ actũ
ſuũ reflectẽ:nõ poſſet vtiq; refrenare.
ita dniuʒ nõ hr̃et.Sicut igit᷑ expcur⸗/

ſu virtus duoꝝ hoiuʒ reſulcat qdaʒ fa

cultas ad poꝛtadũ vnu lapidẽ què non
poſſet ferre alter eoꝝ. ſicut ex vcurſu
priſfamilias ⁊ mr̃iſfamilias ad diſpoꝛ
tandũ regimè dvom reſultat vna pote
ſtas ita qꝙ; alta nõ ſufficẽt.⁊ ſic ex ↄcur

ſu virtut manus ⁊ oculi reſultat ptãs

ſcribẽdi ad qð alta illaꝝ nõ ſufficẽet.ſic
ex ↄcurſu ratõis ⁊ voluntatis reſultat
qdã libertas ſiue quoddã dninʒ ad ali
qͥq faciendũ ⁊ diſponendũ. et ſic pʒ ꝙ
li.ar bi.rõem ↄplectit᷑ ⁊ volũtatẽ.patʒ
etiã ꝙ c li.ar.ſit qdã ptas ſiue q ddaʒ
dñiuʒ reſultãs ex ↄiũctõe iſtaꝝ duaru

potentiaꝝ ſcʒ rõnis ⁊ volutatis qð op

time noiat᷑ ꝑ H̊ ꝙ dr li.arbi.nõ vno no

mine:ſᷣ ↄpoſito ut vnũ nomen rnᷣdeat

rõni ⁊ alteꝝ volũtati. Optime autvif⸗

finit᷑ cũ dr eẽ facultas ronis ⁊ volũta-
tis.facultas eni nõ tm noiat potentiaʒ

imo facultatẽ potẽtie ex q̃ nõ ti potẽs
ẽ: imo etiam ppotẽsẽ ad exeundùm a⸗

ctũ.⁊ iõfacultas dic ptãteʒ ſiue dniu,ʒ

qð quidẽ dr eẽ rõis ſimł ⁊ voluntatis
qe nò ẽ vnus niſiↄcomitate altera.Cõ
cedende ſunt igit᷑ rõnes ꝓbantes ꝙ li.
ar. roem ↄphendit ⁊ volutatẽ.Ad roões
vo ad oppoſitũ facile ẽ rndere.
vo obꝛ ꝙ nõ ↄphendit totã rõem ⁊ tota
volũtatẽ.dicendũ ꝙ ven ẽ:h ↄphendit

ſolu ipam potentiã cognitius inqntu,ʒ

iucta ẽ affectiue:⁊ affectiu inqntũ in/
cta ẽ cognitiue.vñ dic affectũ delibe-
ratiuũ vel deliberatõem voluntaria.?
ꝓptea qꝛ rõ noĩat ipaʒ potẽtia cogniti
uãà ut oꝛdinata ad affectiuã.⁊ volũtas
ipam affectiuã vt regula: ⁊ rocinatiua

a cognitiua.hinc ẽ q li.ar. poti of fa⸗

cultas volũtatis ⁊ ratõis q; intellect⸗
⁊ affect.nõ.n.ↄphẽdit totã cognitiuꝗ
ſiẽ due pᷣme rões oñdunt.nec tota affe
ctiuã:ſiẽ oñdunt due ſequẽtes.łᷣ aliqᷣd
buiꝰ:⁊ aliqᷣd illiꝰ: ſic ondunt rõnes ad

pmso ptẽ iducte. Ad illd qð obꝛ ꝙ li.

ar. potẽtia vna cu hatactũ vnu.dicẽ
qũ ꝙ quis act li.ar.vtpote eligẽ ⁊ cõ-
ſentire vn eẽ videat ꝛmibilomin tame
3

implicat in ſe act' diuerſos. ↄſenſꝰ.n.
dicit ↄcoꝛdiã alioꝝ duoꝝ.⁊ dic ↄcurſũ

actuũ rõis ⁊ volũtatis in vnũ.eligẽ.n.

includit in ſe rõnis iudiciũ ⁊ volũtatis

axppetitũ.⁊ ita quadmodũ oſentire et
eligẽ ⁊ ſi vnꝰ actus ecẽ videat᷑ diuerſos

Actus in ſe icludit.ſic li.arbi.⁊ ſi pideꝗ

vna potẽtia:tñ diuerſas in ſe potẽtias

ↄplectit᷑.ita ꝙ ex ↄcurſu illaꝝ ſeinuicẽ

adiuuantiũ reſultat in nobis regimen
ptatis pfecte. Ad illud qð vltio obij

cit᷑:vtꝝ ↄplectat᷑ eas ſiẽ ptes integra-
les aut ſubiectiuas:dicendũ ꝙ non cõ
plectit᷑ eas oĩno ſiẽ totũ integꝝ:nec oĩ

no ſiẽ totũ vniuerſale:ß ſicut totũ potẽ

tiale qð ptim hʒ nam totiꝰ integri:pti

totiꝰ vniuer ſalis totiꝰ integri: in h ꝙ
in vna illaꝝ potentiaꝝ non põt ſaluari
abſq; alta.nam vero totiꝰ vniuerſalis

bʒ.qͥa ex illaꝝ ↄcurſu adinuicẽè q;ibet

eaꝝ denoĩiat. Vñ ſicut duo homies fa
cultatẽ hnt ferendi lapidẽ quãẽ neuter
p ſe hʒ.⁊ illa facultate potentia cuiuſli
bet eoꝝ vr eſſe facilis.nec tñ ẽ vna ſine
altera.ſic intelligendũ ẽ in ppoſito:et

rurſus ſic ſimilitudo ẽ i vno ſſne alto
⁊ tñ òlibet eon denoĩat᷑ ſimul.nec dicũ

tur eẽ due ſiłitudines ſ̊ vna:ſicut liber
tas djr eſſe in rõe ⁊ volũtate:ita ꝙ vtra
q; illaꝝ potẽtiaꝝ è libera ex ↄiũctõe ſui
cu alia.nec tñ ſunt in eis due liberalita
tes ſᷣ yna.⁊ ſic patèt obiecta.

a Tlarto queri
tur vtuꝝ li. arbi.ↄplectat᷑ rõem
⁊ voluntatẽ p modũ potẽtie:an p mo⸗/

dũu habit i ꝙ ꝑ modũ potẽtie videt᷑ p

p Anſel.in liꝰde li.arbi.vbi ſic ait. Li.
arbi.ẽ ptas huadi rectitudinẽ.ſᷣ ptãs ẽ
in gñe potẽtie. g . Itẽ Berñn de li.
arbi. Tolle li. ar. iam nõ erit qð ſaluet᷑

ſ ſaluari nõ dr̃ niſi potẽtia vel ſba rõe

Potetie. li.ar.vel ẽ nomẽ ſbe vel potẽ

tie.ß nõ ẽ ſbe:g ẽ potẽtie. Itẽ in nob
E ponẽ aliquꝗ potentiã qͥ ſemp inclinat
ad bonũ ſimpkł: vtpote ſyndereſim.et
aliquã qͥ ſemp inclinat ad bonũ vt nüc
antu eſt de ſe:vtpote ſenſualitatẽ.g eſt
Ponẽ potentiq medio mõ ſe hñtem.hãac
gut dicim li.arbi. g &τ. Itẽ oẽ qð ẽ

ſuſceptibile habit è potẽtia.ſ li.arbi.
ſuſceptibile habit!: vtpote gre cui eſt

potẽtia media.pʒ p Aug.qͥ diẽ gr̃a
ſe hʒ ad li.ar.ſic ſeſſoꝛ adequu. S 3

Ʒ aug'.in ench.li.arbi.male vtẽs ho:⁊

ſe pdidit ⁊ ipm.ſ̊ nulla potẽtia peccan
do pdit᷑.q li.ar.nõ eſt potètia. J teʒ
li. arbi.ſic diffinit ab augꝰ.cuiꝰ diffini
tio poſita de pcedenti.Ci.arbi.ẽ facul

tas volũtatis ⁊ rõnis. ſ̊ facultas ẽ ilłq

quo potẽtia efficit᷑ facilis. cũ oè illłq
qð reddit potentiã facilẽ ad opus red
dat eꝗ habilẽ.⁊ tale ſit habitꝰ:videt᷑ c.
Itẽ Berñ. de li. arbi. Ni.ar. habi

tus animi liber ſui. ſᷣ ſi ̊ diffinitio re/

cta aſſigta eſt videt᷑ ꝙ li.ar.eentiałr ſit
habitꝰ:ß nõ niſi rõis ⁊ volitatis.g &.
Itẽ li. arbi. nõ eſt aliud ſiẽ dicit ma
giſter in lr̃a ⁊ phi diffiniunt q; libeꝝ in
deũu.hß liben in deũ nõcẽ potetia ̊ actus
vel habit. ι. Itẽ potẽtia nõẽ po

tentia:nec potẽtia or̃ eſſe impotetia.ß
li.ar bi.ẽ facultas rõis ⁊ volũtatis:et ẽ

in rõne ⁊ vpolutate:&̊ nõ videfꝙ ſit potẽ
tia aliq̃:⁊ ẽ potẽtia vel habitꝰ.ergo ⁊c.
Itẽ ome qð hʒ diminni ⁊ augeri po
tius hʒ rõem habit qᷓ; potetie. ̊ li.ar.
E huiõi:ſic magr dicit in lr̃a ꝙ maioꝛ li
bertas ẽ in beatis q; in ↄfirmatis.ꝗᷓ &.
? dicendu ꝙ cũ querit᷑ vtꝝ li.ar.
ſit nomẽ habit vel potètie h̊ duplicit

pPot queri:Aut ita ꝙ querat᷑ vty pciſe

noiet habitũ:vel pciſe noiet potentiã:⁊
talis q̃ſtio parũ hʒ difficultatis: ꝓ eo
ꝙ fere oĩa noia potentian aie aliqñ ac
cipiunt᷑ ꝓ potẽtijſ:aliqñ ꝓ habitibo:ali
qñ ꝓ actibo.S ic.n.vult phus.intelle⸗-
ctus vocat aliqũ potẽtia:aliqñ babitꝰ
intelligẽdi:aliqñ actus.Et anſel.diẽ
ꝙ volutas aliqũ dr inſtrumentũ:aliqñ
affectꝰ:aliqñ vſus.⁊ ideo h̊ in ꝓpoſita

gqõne nõ intendit. Alio mõ pot intelligi
pdicta q̃ſtio vt q̊ inqrat:viʒ cũ p⁊ pᷣn
cipak nomè li. ar. imponit m ꝙ de eo
ſacri doctoꝛes loquũtur. ⁊ ad iſtã qõeʒ
triplex ẽ modus rñdendi ꝑ diuerſos.
Quidãa.n.ſenſerũtqꝙ li.ar.nõ ẽ poten⸗

tie q ſe hʒ p modũ vłis ad rõem volü
tatẽ:⁊ ↄphendit eos ſic totů yle vphen⸗
dit ꝑtes.vnde ſiẽ potètia rõlis ratõi et

eſ
ſen
lser
Plian
birnt⸗
woſt
enid
las⸗
cop⸗
litati
habis
Ppeüj⸗
lönis
chak⸗
onrn
ſüre⸗
ſaen
ptri
kent
ſunt
ſini
biut⸗
logti
facal
jo
tor./
doni
et
ſicut
tins

N “
Annbe eneſ
¶ N
. . D
KM
Nok N
NMEN
48 .
ℳ R
„ *
IMommmron,
LRAWS
* R 7
. P ſe
NArnA I
„
emee -
Aos. AL.
„* „ v
⸗
VTN
WKdCLNENN.
,—4 .
nnean
WmS Wr
. Ne
N WWES
l . 1*
Adden
MRepe
„ ſ.
oſwegen
1
6 MW.
* Fe
WTNKR
Ee „
b. 7 A N
ſ asz men
LRN
„
* „
—R—ꝗ
volk.
W NNNS
ðõõ 4 NR
1
e . „
0 A.
„
„
See.
erov
N . ℳ
„ „„„
6515 e
UIT.
tedent
ho.
metc . R
*
.
. „
PeYH W
. R 4 N
11.A..e
NWMN
8.

„ 2
õ
eWN

ℳ1tAe N

. ie
B
40 7
rhcud 1
„0 „ 7
nifmd⸗
1 *
tadiſtigl
, . z*
1. eM,
* .,
ℳAG EE
„ „ℳ

7 1 Me
ℳ vR

voluntati dicit᷑ eſſe còis.ſic etiam ⁊ li
bertas arbi.ᷣm iſtũ moduʒ dicẽdi.ſed
iſtud ſupᷣ impꝛobatũ ẽ.ſi eni noiaret po

tenti vyłem ad rõem ⁊ voluntatè: iam
cuʒ rõ et voluntas ſint diuerſe potẽtie

rõles:iam eẽnt in eis diuerſe liberta
tes:⁊duo li.ar.eẽnt in quolibet homie.
Et ideo ẽ alia potẽtia ꝙ li.ar.noĩat po

tentis ex volũtate ⁊ rõne ↄſtitutã ad ali
quid faciendũ ad qð neutra illarũ ꝑ ſe
poterat.Et qͥa vna iũcta alteri nõ tan/
tumodo noiĩat potentiã ſᷣ̊ etiã habilẽ et

facileʒ.hinc ẽ ꝙ li.arbi.nõ tantũmodo

noiĩat potentiã:ſᷣ etiã noĩat habilẽ potẽ
tia ⁊ facilẽ.Et ꝓptea nomẽ illud qᷓ;uis
ſit nomẽ impoſitũ potẽtie vidr̃ tñ eẽ no
men habit.ſᷣ qm difficile ẽ intelligere

IZliter ex duabo potẽtijs vna cõſtituat᷑:

vel quõ li.arbi.loquẽdo foꝛmatr et ꝓ-
pꝛie ſint due potẽtie:maxie cũ nõ dicit᷑
eſſe rõ ⁊ voluntas:ſ̊ facultas volunta/

tis ⁊ rõnis. Ideoðẽ tertiꝰ modꝰ dicẽdi

ꝙ li.ar.ẽ nomẽ pncipatłr impoſitũ ha/
bitui: ⁊ H plane manifeſtat ipa nomis
poſitio.arbitriũ.n.ñ diẽ̃ potẽtiã h̊ habi
tuʒ.manifeſtatetiã ipſa notificatio.nõ
eni dicit᷑ li.ar.eẽ potẽtia facilis:ſᷣ facul

tas potẽtiaꝝ.Quẽadmodũ aũt cũ di-

co potentia habilẽ: dico potentiã habi
litatã.ſic cũ dico facultatẽ potẽtie dico
habitũ eiuſdeʒ. Quoniã igit᷑ li.ar.ſᷣm

ꝓpꝛiã ſu aſſigtõem facultas volũtat

⁊ rõnis recte eẽ dr.hinc ẽ ꝙ li.arbi.pᷣn
cipałr dic̃ habitũ:⁊ ↄplectit᷑ rõeʒ ⁊ vo
luntatẽ.nõ tanq; vna potẽtia ex eis cõ⸗
ſtituta:ſᷣ tanq; vniꝰ habitꝰq quideʒ dr
facultas et dniuʒ q ↄſurgit ex ↄiũctõe
vtriuſq;.⁊ potẽs ẽ ſuꝑ actũ vtriuſq; po
tentie pꝑ ſe ⁊ in ſe ↄſiderate. Cõcedẽde
ſuntigit᷑ rões oñdentes ꝙ li.arbi.no/
minat habitũ.veꝝ eni ↄcludũt:qa ha⸗

bitui pᷣncipatłr imponit᷑.vñ eẽntialiter

loquẽdo h ẽ na li.ar.eſt habitꝰ aie ſiue
facultas voluntatis ⁊ růönis. Adea
vo que ingriuʒ obijciunt᷑ defacili rñde
tur. Concedo eni ꝙ li. arbi.aliqñ ſup⸗

pPonit potentiã ⁊ accipit᷑ ꝓ potentia:ſ H

nõ eſt de ſua pᷣncipali ſignificatõe.ſed
ſicut nomẽ potẽtie trahit᷑ ad nomẽ ha

pitus:ſic nomẽ habit frequẽter ad no

men potentie. ⁊ ſic patẽt ad ptrãq; par
tem obiecta.
a Tlinto queri
tuur vtꝝ li.ar bi.aliqͥd addat ſu
pꝛa rõem ⁊ volũtatẽ:⁊ ꝙ ſic:videt᷑.om
nis habit addit aliqͥd ſupᷣ potètiã.ſᷣ li.
arbi.ẽ habitꝰ ſiẽ ꝓbatũ ẽ.galiqͥd addit
ſup potenti. h ẽ habit ronis ⁊ volũta
tis. g . Ytẽ ſiẽ ſe habʒ potẽtia ad
ſbam:ſic ſe hʒ facultas ad potentiã.ſiẽ
eni ſba pꝑ potentiã dr potẽs:ſic potẽtia

p facultatẽ dr facilis.ꝶ̊ potentia addit

ſupᷣ ſam:⁊ facultas ſupᷣ potẽtia cuiꝰ
ẽ facultas.ſᷣ li.arbi.ẽ facultas voluũtai

⁊ rõnis.q̊ . Itẽ ome qð phit aliq d

addit ſupᷣ illud.ſ li.ar.nõↄplectit oẽm
actü volũtatis:nec oẽʒ actũ rõnis. etſi i
H.g aliquo mõ õhit.ſi igit᷑ oẽ hens ali
quo mõ addit.videt᷑ ꝙ li.ar.ſuꝑ rõeʒ ⁊

voluntatẽ aliq;d addat. Itẽ intelle⸗

cto ꝙ aliqᷣs hʒ rõeʒ pter voluntatẽ nõ
hʒ li.ar bi.ſi ̊ nõ ſaluat᷑ in rõe ꝑ ſe nec

in volũtate:videt᷑ ꝙ aliqͥd addat ſupia
vtraq;. Sʒ3. oĩs habit qͥ addit ali-

qͥ ſupᷣ potentiã:detminat potentiã aq
aliquẽ actuʒ.ſ li.ar.potiꝰ ampliat ſbᷣm
ſiue potètiã in q̊ ẽ reſpctu actuũ qᷓ; ad/
gat. ̊ c. Itẽ li. ar. q;tũ ẽ de ſe reſpi

cit actũ moꝛis. ſ̊ nullꝰ habitꝰ moꝛalis

q addit aliqͥd ſupᷣ potentiã ẽ indifferẽs

ad bonũ ⁊ ad malũ.li.ar.ẽ ad bonuʒ et

ad malũ indifferès. ſupᷣ rõem ⁊ volũ

tatẽ nihil addit. Item poſſibile eft

intelligẽ potètiã circũſcripto oĩ habi⸗-

tu q addit aliqͥd ſupᷣipam.ſ impoſſibi⸗

leè eẽ vel intelligẽ aliquẽ hbr̃e volutatẽ
⁊ rõem qͥ nõ intelligat᷑ hr̃e li.ar.& li.ar
bi. ſuꝑ rõem ⁊ volũtatẽ nihil addit no⸗/
uũ. Itẽ eqͥ eẽntiale ẽ aie hr̃e li.arbi.
ſiẽ eſſe ad imaginẽ dei.ſ̊ cũ dico aiam
eẽ ad imaginẽ dei:nõ dico aliqͥd addi⸗
tũ ſbe ⁊ potẽtijs.gꝗ̊ pari rõe nihil ſupad
do rõniet volũtati cũ dico aiam hf̃e li.
arbi. Itẽ ſili.ar.addẽt aliq ſupᷣ ra
tõeʒ ⁊ volũtatẽ.autg illud hr̃et oꝛtũ ab
eis:aut nõ.ſi nõ.ꝗ eſſet habit infuſus

ſ◻

vel acqͥſitꝰ qð abſurduʒ è dicẽ. ſi ſic. S

cũ illd qð addit ſup alteꝝ ⁊ oꝛtũ hʒ ab
eo:depenẽtiaʒ hʒ ab ſio⸗z o ndet

⁊ oꝛtuʒ hʒ ab eo altero: potiꝰ hʒ ab illo
regi q; im regẽ:potiꝰ hʒ ſubijci qᷓ; do⸗

minari:ideo li.arbi.in homie nõ impa
ret. Itẽ ſi li. arbi.dicẽt habitũ q d/
deret ſupᷣ rõem ⁊ volũtatẽ:cũ vnũ aceci
dẽs nõ põt eẽ in duobo ſbiectis: vidr̃ ꝙ

ille habitꝰ hr̃et plurificari ꝓpt multi⸗
plicatõeʒ ſubiecti pᷣmi.⁊ ꝙ plura arbi⸗
tria eẽênt in vno hoĩe qð oino deuiata

recta rõöne. Meꝰ. ad pdictoꝝ intelli⸗
gentiã ẽ nõndũ ꝙ cũ habit' reddat po
tentiã facilẽ:⁊ tribꝛ modis habeat potẽ
tia eſſe facilis:tribꝛ modis hʒ habitus

ad potentiã ↄpari. Quedã nãq; poten
tia reſpectu alicuiꝰ è facile ꝑ ſeipaʒ: vt
pʒ cũ dr̃.mens ẽ nata ad meminendũ
ſuijpſiꝰ vł intelligẽdũ ſe.⁊ tũc talis ha
bit nõ differt a potẽtia ſᷣm rẽ:ſ ſ̃ᷣm ra
tõem ⁊ modũ dicẽdi.⁊ tũc nõ addit ali⸗
qͥd ſ̃m eẽntiã:ſᷣ ſolũ ſᷣm rõem. Quedã
ẽ potẽtia q reſpectu alicuiꝰ act ẽ habi⸗

lis p aliqᷣd ſui: ſiẽ potẽtia itellectiua ad
cognitõem figuraꝝ geometricaꝝ nõẽ

habił p ſeipam:ſᷣ potètia ꝑ aliqð acci⸗-
dẽs qð hʒ eè ĩ eã.⁊ tũc habitꝰ tał addit
ſupᷣ potentiã nõ ſolũ ſᷣm rõeʒ ſᷣ etiã ſᷣm
eẽntiaʒ ⁊ rè aliq̃ potẽtia facilis ad ali-
quẽ actũ pꝑ ſeipam:nõ cũ ſola ſᷣ cũ alia

⁊ ſic potẽtia rõlis ſine aliq habitu ſuꝑ
addito ex ſola ↄiũctõne ſui cũ aꝑpetitu

nata ẽ in actuↄſentiẽdi ⁊ eligedi exire

⁊ HB mõ habit vel facultas nõ addit ali
qͥd diuerſuʒ ſᷣm eẽntiã:nec addit ſoluʒ

hm rõem intelligẽdi:ß medio mõ addit
ſm eẽ.qꝛ nõ addit aliqͥd abſolutũ ſ re/
ſpectiuũ.ſic patʒ cũ dico ratiõem pꝑ ſe ⁊
rõem aſſociatã ſiue adiũctam volũtati

nõ addit aliqͥd nouũ ſupᷣ rõem ſᷣm ſe:ſ

ſolũ ↄiũctõem ſui ad alten q̃ntũ ad ali

quẽ ↄnteʒ actũ. AVUñ ſicut qñ plures cõ
currũt ad trahendã nauẽ vel ferenduũu

lapidẽ:potentia vniꝰ reddit potentiaʒ
alteriꝰ facilẽ:ita ꝙ nulla noua virtus
vel habilitas aduenit potentie alicuiꝰ

trahentis ĩ ſe. ſic ⁊ in ꝓpoſito intelligẽ

dqũ ẽ ſe hr̃e.⁊ hincẽ ꝙ li.arbi.⁊ ſi accns

videat inqᷓntũ ſonat rõnem habit ym
rem:tñ ẽ accñs potẽtie ſupadditũ.Et

iten licʒ ſit habitꝰ:qꝛ tñ non dicit habi
tuũ vni potẽtie abſolute ſᷣ cũ relatõne

vñiꝰ ad alten.in duab potètijs aüt re
ſpectu duaꝝ potẽtiaꝝ põt eſſe vnꝰ.nõ

eni ẽ habit ſupaddit ꝑ gr̃e infuſionẽ
vel ꝑ inatã diſppem:ſ poti dicẽ habi⸗
tꝰ quõ rõ et volũtas ſuis actiba dñant
quicqͥd è eis ex ſua nãli oꝛigine:ꝓ eo ꝙ
nãliter iſte due potẽtie in eadè ſba ſũt
iudicare:nec otingit vnã ab alta ſepa⸗

re. Cõcedende ſuntigit᷑ròes oñdẽtes

ꝙ li. ar. ſᷣm eẽntiã nihil addit ſupᷣ rõeʒ
⁊ volũtatẽ:addit tñ aliqͥ mõ ſᷣm eẽ ſiue
ſm relatõem:q; quidẽ nõ ponit aliquaʒ
nouã q̃litatẽ eè in rõe vł volũtate:łᷣ po
nit rõem ⁊ volütatẽ ad vnũ actů ↄcur/
rere pᷣm nalem aptitudinẽ. Acd illd
qð ob ꝙ oĩs habit additaliqͥd ſupᷣ po
tentiaʒ. dicedũ ꝙ illud nõẽ veꝝ intelli
gẽdo de additõe eèntiali:maxie vbi põ
E habituał p ſeipaʒ. Adilłd qð obꝛ
qꝙ oĩs potẽtia addit ſupᷣ ſbam:̊ t. di⸗
cendũ qð nõ ẽ ſiłe ꝓeo ꝙ facultas eẽn
tialioꝛ põt eſſe potẽtie q; ſit potẽtia ſbe:

nihilomin“ tñ aliqᷓ potẽtia ẽ qͥ ad idem

gen põt reduci cuʒ ſba:ſicẽ̃ habitũ fuit
ſupÿᷣ. Ald illud qð ob ꝙ li.arbi.aliqͥ
mõ õhit rõem ⁊ volũtatẽ.dicendũ ꝙ h
nõ ẽ p additõem alicuiꝰabſoluti:ſ ꝓpt᷑
ↄcomitãtiã rõis ⁊ volũtatis q ſił ↄcur/
runtad dñiuʒ li.ar.nõ tñ ſiↄcomitant
in ꝓductone cuiuſlibetactꝰ ꝓpꝛij.aliqᷣd
eni appetit appetit circa qð nõẽ delibe

ratio:⁊ aliqͥd nouimꝰ ⁊ credimecẽ veꝝ
ſiue volũtas velit credẽ ſiue nõ. Ad
vltimũ iã pʒ rñſio.qm illud nõ ↄcludit

additõneʒ alicuius qlitatis noue ſuꝑ
rõem: ſ̊ ſolũ ↄcomitãatiã volũtatis.qm
ſine volũtate rõ libera n eẽt vel ecouer
ſo. Si aüt iſie due potẽtie ponat᷑ in ali
quo q̃ntũcũq;:vñ neceſſe ẽ ponẽ i eo ar
bi. libertatẽ. ⁊ ſic planũ ẽ ꝙ li.ar.⁊ ſi di-

cat habitü ↄplectetè rõeʒ ⁊ volũtatẽ:ñ

tñ dicẽ habitũ actualẽ:imo poti dic il-

laꝝ duaꝝ potétiaꝝ dñiũ nale reſpectu
ei act qͥ ẽ eligẽ ſiue ↄſentire.⁊ ꝓptea
ſancti mag vocãt li. ar. facultatẽ vł po

teſtatẽ q; vocãt habilitatẽ:ondẽtes diſ

ferẽtiã ei ad alios habitꝰ aie.

Erto et ultimo

quecrit vtꝝ li. ar. ſit habit ſiue

L

1ob
ros
lier

ſmnp

naͤs
polüta
me
S
eiac
nodr
wlosp
NWoc
nü̃⸗
tise
hoͤne
luge
tinkd
Pnhe
clt
hilae
act'p
litat

drenen
.
Mobebe n
omntet. .
e.
Peie „
.:
lcer⸗
NAN
n eeE. 35

mekeltee
Me
Ald,
A

ener nl
r.
Audlis
go wecit
lnlnd Wni

itwiit
iwmna oid
initereſp⸗
mmtire
cultatiti
ar⸗

rulcnn

.
11

facultas reſidens penes rõem ⁊ volũ
tatẽ ↄiũctim:penes quã iſtaꝝ potẽtiaꝝ

pncipaliꝰ nobis inſit:⁊ ꝙ pncipaliꝰ in

ſit penes rõem:videt᷑ pᷣmo ꝑ ipam noĩia
tõem q̃ dr̃ eẽ li. ar. Si.n.adiectiuũ po/
nit rẽ ſuã circa ſuũ ſbſtantiuũ et pᷣnci/
paliꝰ or aliqͥd de alio qð dt̃᷑ ſᷣm abſtra
ctõem dr ſᷣm ↄcretõeʒ.⁊ habit ille no/
minat arbitriũ libeꝝ ñ libᷣtas arbitra/
ria.arbitriũ pᷣo ſe tenet ex pꝑte rõis.vi⸗
det᷑ ̊ . Itẽ phus diẽ ꝙ rõ nata ẽ
regẽ iraſcibilẽ ⁊ ↄcupiſcibilẽ.ſᷣ volun

tas ↄſiſtit in illis duobo viribo.ſ.ↄcupi

ſcibili ⁊ iraſcibili.ꝗ rõ nata ẽ regẽ volũ
tatẽ ⁊ rõem.ſᷣ li.ar.ẽ mag regẽs q; re/
ctum:g mag ſe tenetex pte rõis qᷓ; vo/
lütatis. Situ dicas ꝙ phus intel⸗
ligit de iraſcibili et concupiſcibili bꝛu⸗
tali:nõ de illa in q̃ cõſiſtit ipa volũtas.
Noñ.hHᷣẽ ipa l̃a.dic̃.n.ꝙ li.ar.ẽ libeꝝ ð

volũtate iudiciũ.ſiꝗ iudicat ẽ regẽ iu
diciũ:pʒ c. Itẽ facto vltio iudicio
rõis ſp volũtas mouet᷑ ſᷣm illłd. ſi bit

tanq; iudicãs:⁊ illud ſequit᷑ tanq; iudi

catũ cũ libtas magꝗ reſideat penes illd

qð pꝛeit ⁊ impꝑat q; penes illud qð ſeqͥt᷑
⁊ obedit:vidr ꝙ li.ar.plꝰ ſe tenet ex ꝑte
rõis et volũtatis. Itẽ li.ar.eo ipſo
libeꝝ ẽ q põt ſeipm reſtringẽ ⁊ repꝛimẽ
H repſſio actꝰvoliti nõẽ niſi ꝑ iudiciuʒ
rõis.qa niſi exemẽ rõnis intueniat ſꝑ
volũtas ſeqͥt᷑ impetũ affectõis. liber-/
tas magisẽ penes rõem q; volũtateʒ.
Sʒ33.li. ar. eo ipſo dr̃ libeꝝ qͥa imu
ne ẽ a coactõe.ꝗ̊ penes illd maxie eſt li.
ar.qð magis elògat᷑ a na coactõnis.⁊
talis potẽtia ẽ volũtas nõ rõĩ mul.n.
ↄtingit rõem cogi:nõ ſic volũtatẽ.⁊t
Itẽ li.ar.ẽ ilłd qð ẽ in nob impati⸗
uũ.ſᷣ magis ẽ imꝑatiua in nobᷣ volun-
tas q; rö.quicqᷣd.n.rõ dictet ſꝑ ill fiet
qð volũtas poptet.ꝗ t. Itẽ li. ar. ẽ
illud ex qͥ pncipałr ↄſiſtit in nob meri
tũ vłdemeritũ.ſ̊ meritũ vel demeritũ
pncipałrↄſiſtit pʒnes voluntatẽ.g c.
Itsẽ li. ar. ẽ in nobᷣ potẽtiſſimũ ſic di
cit Merñ.et płres auctes h ſonãt.ſᷣ ni
hil adeo ẽ in ptate nr̃a ſiẽ ẽ volũtas et
act volẽdi.&̊ᷓ videt᷑ maxie penes vo⸗
lütatẽ reſidet in nodᷣ liöbtas. ?di⸗

cendũ ꝙ cũ li.ar.ſit facultas ſiue dñi/

um ex q̃ reddit᷑ potẽtia facilis nõ ſoluʒ

ad modũ ſᷣ etiã ad mouendũ ſeipm ſiẽ

rõ mouèdi ſe inchoat᷑ in rõne ⁊ ↄſũma
tur in volũtatẽ. ſic ⁊ arbi.libertas reſi
det penes rõeʒ ⁊ volũtatẽ: ita ꝙ in vna
illaꝝ potẽtiaꝝ inchoat᷑ ⁊ in alia ↄſũma
tur.iõ dicũt motũ inchoãdi in rõe.łᷣ ñ

mouet a ꝓpetit niſi pabulo cogitatu.

neqq;.n.poſſũ amare niſi cognoſcaꝰ.
⁊ iõ ad ̊ ꝙ virt fiat pit cognitio diſpo
nẽs:⁊ ſbſeqͥt᷑ virt pficiẽs.q;tũcũq;.n.
pcedat cogitatꝰ nũqᷓ; mot ſequit᷑:niſi

ipm impet volũtatis affectio.et ſiẽ vo

lũtas ñ hʒ moueri ad obᷣm ac tẽptãdo
vel refugiẽdo iltd niſi pambulo cogi-

tatu: ſic etiã nõ hʒ appꝛobare vel reſpu

ere:ſiue eligẽ ⁊ refrenare actũ ꝓpꝛiuʒ
niſi röis act pcedit q dictet ipim eẽ bo/

nũ vel malũ:pficiẽdũ vel refrenãdũ.ex

tali eni actu pambulo volũtas in actu

ſuo incipit cõplacẽ vel diſplicẽ.⁊ ſic pʒ

ꝙ libtas arbi.ſiue facultas qͥ dr li.ar.
in rõe inchoat᷑ ⁊ in volũtate ↄſumat᷑.et
quãdoq; penes illud pꝛincipaliter reſi
det penes qð conſũmat᷑.iõ pᷣncipaliter
libᷣtas arbi.⁊ dñiuʒ in volũtate ↄſiſtit
Et iteꝝ.qꝛ ilłq in qres inchoat᷑ ſe hʒ p
modũ malis:ilłd in qͥ ↄſũmat᷑ ſe bʒ per
modũ foꝛmał.⁊ adiectiuũ reſpẽu ſbſtã

tiui ſe hʒ p modũ infoꝛmas.⁊ iõ in no/
minatõe illiꝰ ptatis nomẽ rñdès rõni

ſignificat᷑ ſubſtãtiue.nomẽè vo rñdens
volütati ſignificat adiectiue.et ꝓpt H
magꝗ vocat᷑ iſta facultas li.ar.qᷓ; arbi⸗-
traria libertas.⁊ ꝑ h̊ pʒ rñſio ad pᷣmũ
obm ingriũ.5. Ad illq po qð obꝛ ſcðo

ꝙ rõ regit iraſcibilẽ ⁊ ↄcupiſcibilẽ.dð

ꝙ; ⁊ ſi vis iraſcibił ⁊ ↄcupiſcibił intelli/
gat᷑ de appetitu bꝛutali ſic de potentia
axpetitiua rõli vtrũq; hʒ regẽ rõ p mo
dũ diſponẽtis ⁊ ↄſulẽtis qtũ ẽ de ſe.q;
aũt regat ꝑ modũ imꝑpantis H̊ nõ ð ni/

ſi medite volũtate q̃ dat eiauctoꝛita-

tẽ. volũtas aũt nõ diẽ aliã potẽtiã pꝑ eẽn
tiã ↄcupiſcibili ⁊ iraſcibili:ß noĩat ipm
axpetitü vt rõcinatũ ſiue rõni piũctũ.⁊
ſic eiꝰ regẽ ẽ ⁊ impare.ↄcupiſcibił᷑ aũt
⁊ iraſcibił eandẽ potẽtiã noĩant affecti
uam:inq̃ntuʒ tñ hñt regi.⁊ icn oicunt
5

=ð

inferioꝛes.nõ q̃̊ntũad naturã potentie

ſ qntù ad officium.⁊ hinc ẽ ꝙ li.ar.ſᷣm
rem ↄphendit iſtas tres potentias.viʒ
rõlem:iraſcibilẽ:⁊ ↄcupiſcibilẽ: ſic̃ diẽ
augꝰ.de qͥnq; rñſionibo. Cũ de li.ar.lo
qmur nõ de pte aie loqmur:ſ de tota.
hinc ẽ etiã ꝙ cũ cete virtuteſ ñ indocte
ponant in li.ar.nõ huic obuiat ilłd qð
ↄſueuit dici ꝙ tres virtutes thologi⸗
ce ſuntin rõli:ocupiſcibili:⁊ iraſcibili.
volũtas.n.vt iam dẽm ẽ nõ noiat aliqᷓ
potentiã:ſ eẽntiã ⁊ nãm ab iraſcibiliet

ↄcupiſcibili licet alio mõ noiet. Ad

illud qð obꝛ ꝙ rõ iudicat ⁊ volũtas ſe/
quit᷑.dicendũ ꝙ duplex ẽ iudiciũ rõnis
Quoddã ẽ in ſolo dictamie.⁊ ̊ ẽ rõis
ſm ſe.Aliud ẽ hᷣm iudiciũ diffinitiuuʒ
vt fiat vel nõ fiat.⁊ illud nũq; ẽ ſine vo
lütate.q̃ntũcũq;.n.rõ deliberat in eam
ptẽ termiat᷑ diffinitiuũ iudiciũ.Siitel
ligat᷑ de iudicio qð ↄſiſtit in ſolo dicta
mine nõ ẽ ſp veꝝ ꝙ ad illud ſeq̃t volũ/
tas nccario.Siaũt intelligat᷑ de indi
cio diffinitiuo.ex h nõ ſequit᷑ ꝙ volun
tas ſequat᷑ pᷣncipatłr actü alienuʒ:imo
potius actũ alienũ trahit ad ꝓpꝛium.
Ad illud qð vltimo ob: ꝙ refrena/
tio ẽ mediãte actu rõis.dicendũ ꝙ veꝝ
ẽꝙ act rõis reqͥrit᷑:ß nũqᷓ; ab alio pꝛin
cipałr eſt refrenatio.q̃ntũcũq;.n.rõ di
ctet actũ volũtatis eẽ malũ:nũq; volũ
tas ſe retrahit niſi velit.⁊ iõ ſiẽ̃ poſſibi
litas ſcribẽdi pncipali dr eẽ in manu
qᷓ; in oculo:licʒ ad eũ ↄcurrat vis oculi
⁊ vis manꝰ.ſic intelligẽdũ ẽ in ꝓpoſito
Ex pᷣdictis igr pʒ qᷣd ſit li.ar.bᷣm rem.
⁊ q̃liter ſe heat ad rõem ⁊ ad volũtatẽ.
ſi.n.oĩa q pdetmiata ſunt inſim? ↄferã
tur in vnũ:puto ſatis noſſe qͥetari itel-
lectü.ſi q; aũt in aliqͥ pdictoꝝ qͥeſcere
pelit reliq̃ nõ ptractàs nõ ita euidẽter
inoteſcet ei q; ſit li.ar.qͥdditas ⁊ eentia.

S dr
112 parte iſta
ſunt dubitatões circa lr̃am.⁊
Pmo q̃rit᷑ð h̊ ꝙ dicit ꝙ phii diffiniẽtes
li.ar. dixerũt eẽ libeꝝ de volũtate iudi⸗-
ciuʒ videt᷑.n.ꝙ talis diffinitio a phis
aſſigta nec ſic bõa:nec ſic ſm artẽ phi⸗/
cã aſſigta.phᷣus in.Gv.Topi.rephedit

diffinitõem eqͥcolã:in q̃ ſunt tot voca/
bula ex ꝑpte diffinitõis:quotex pte dif-/
finiti:vtpote ſi q; diffiniẽs tunicaʒ ni/
grã dicat eũ eſſe collabiũ atrũ. Sic eſt
in ꝓpoſito. Situ dicas ꝙ nõ eſt dif
finitio ł rõnis interptatio:tũc eſt qͥſtio
q̃re li.a.arbi.potiꝰ vocat᷑ ſic qᷓ; dicatli9/
ben iudiciſ:· ¶ Itẽ vidett g ad phos ñ
ptineat diffinire li.arbi.qͥa cum aia ſit
imago dei ſm li.arbi.vt dicit Rich.et
mediãte li.arbi.mereat᷑.phi aũt nõco
gnouerũt aiam eſſe dei imagineʒ:nec
meriti oꝛiginẽ:videt᷑ ꝙ li.arbi.nec ſci/
uerunt:nec potuerũt diffinire. Meꝰ
dicendũ ꝙ ſicut pdictũ eſt pdicta noti⸗
ficatio potiꝰ dr̃ nois iterptatio qᷓ; diffi
nitio.magis aũt facultas illa cenſet᷑ H
nomie vt dicat᷑ li.arbi.q; libeꝝ iudiciũ:
ꝓ eo ꝙ iudiciũ impoꝛtatactũ rönis re/
gulatũ ſᷣm regulaſ veritatis ſiue ſuꝑ⸗/
ne legis.arbitriũ vero impoꝛtat actuʒ
rõnis regulatũ ſᷣm impiũ voluntatis.
Vnge ille dicit᷑ iudex cuiꝰ eſt ſm iura
cauſaʒ termiare.ille autẽ dicitarbiter
qͥ ad ꝓpꝛiũ volũtatis nutũ cauſam ter
miare habʒ. Et quoniã li.arbi.q̃ntũ ẽ
de ſe decernẽ habʒ de agẽdis iuxta vo
luntatis nutũ mag q; iuxta iuris pce-/

ptum.hinc ẽ ꝙ magis ꝓpꝛius nomĩat

p nomẽ arbitrij q́; p nomè iudicij. Ex
Higtr̃ ⁊ ex pdictiſ colligit᷑ magna fuit
ſapiètia in eis qui poſuerũt nomia.nõ
eni ſine cauſa hec facultas duplici no
mine cenſet᷑.nec ſine cauſa vocabuluʒ
ſpectãs ad rõem ſignificat᷑ ſubſtãtiue:
vocabulũ ſpectãs ad voluntatẽ vocat
adiectiue.nec ſine cauſa vocabulü ſpꝑe
ctans ad rõem potiꝰ dicit᷑ eſſe arbitriũ
q; iudiciũ.Eſt.n.li.ar.facultas duarũ
potentiaꝝ ita ꝙ rõ hʒ ſe in rõe mãlis:⁊
decernẽ ſe hʒ ad nutũ ⁊ impiuʒ volun
tatis. Ad illuq qð obicit᷑ ꝙ nõ eſt
Boꝝ li. arbi. cognoſcẽ. dicendũ qꝙ de
l arbi.ẽ loqui dupłi.aut ſᷣm ꝙẽ pᷣnci9-
piũ opeꝝ moꝛaliũ: aut ſᷣm ꝙẽ pncipiũ
opeꝝ gratuitoꝝ. Et pᷣmo mõẽ de coſi⸗
deratõe phoꝝ:illoꝝ maxime q verſati
ſunt circa moꝛes cõponẽdos:qꝝ li.ar.
ẽ pncipiũ ſᷣm regulã:et dic tamẽ iuris
naturalis qð ẽ vnicuiq; impſſuʒ.Se⸗

il,
ſ⸗
folant
torcun

Pnan

diſfint
differ
bitun
eſtf⸗
luzel
bidif
ano⸗
inlibe
ſusob,
lenetr.
Querie
lgentin
n
od
r
eſti⸗
reten
liar
gun
(ltm
bmſt
plig
ſuigi
greate
turli

aAn

ne
Roden Y
WA
oee *
Mdß⸗
ran
meee.—:
KHM Mhy,
.
adn N“ .
Heck
4.. .
48 o . 1
ekoir
et. 4 „
o lat

.

† *

„

lenici
Wwa

1 N „
ℳ „ 9 ſn e⸗
nno.

5 N
ILEHH
A

0

ni ii E
zdplicld
1rocWo
WMNwe.

2
AN
6

7 4
„ †
e e „
7

cce KMe
4

. „HN
tmged
VDEe*r,,
,
„ 4
.„
ome Re,
„
.
rimegn
XH
umec,

„1.
4 X .*

cundo mõ eſt de cõſideratõe theologo

rũ.qꝛ ſicut habʒ aſpectũ ad diuinã gra

tiam cuiꝰ gr̃e cognitio ẽ p fidem catho
licaʒ:ſine q̃ oia opa hominũ vana ſunt
⁊ ſi etiã videant᷑ laudabilia.⁊ in hac cõ
ſideratõe defecit phᷣoꝝ peritia.⁊ ꝑ hoc
patẽt obiecta. Item querit᷑ circa H

q dicit ꝙ ſᷣm pdictã aſſignatõeʒ in his

tantũ videt᷑ eſſe li.arbi.qui voluntateʒ
cõmutare poſſunt.ſi eni.li.arbi.nõ tan
tũmodo eſt in homie pſᷣm ſtatũ viatoꝛis
imo etiã ſᷣm ſtatũ comphenſoꝛis ⁊ bea/
titudinis:ſicut det᷑minatũ fuit ſupᷣ diſ.
7.pdicta aſſignatio ſiue diffinitio non
videt᷑ eſſe cõgrua. ꝛetea nõ ſolũmo
do hi qui habet voluntatẽ vertibileʒ:h
etiã hi qui habẽt voluntatẽ inuertibilẽ
habẽt li.arbi.de volũtate iudiciũ.ergo
falſuʒ dicit magr:qui dicit ꝙ pꝛedicta
aſſignatio ſoluʒ his cõuenit qui habẽt
voluntatẽ vertibilẽ. JYJuxta hoc qri-
tur cum diuerſe aſſignatõnes li.arbi.
ponant᷑ a ſanctis:et vnius rei vnita eſt
diffinitio que ſit illarum aſſignationũ
differẽtia. Aug.eniʒ diffmit ſicut ha
bitum eſt in diſ.pcedenti ſic.Li.ar bi.
eſt facultas ratõis ⁊ voluntatis q̃ ma/

luʒ eligit᷑ c. Anſelmꝰ in libꝛo de li.ar

bi. diffinit ſic. Li.eni arbi.eſt ptãs ſer.
uandi rectitudinẽ ꝓpt᷑ ſeipam. Berñ.
in libꝛo de li.arbi.ſic. Li.arbi.eſt ↄſen
ſus ob voluntatis inamiſſibilẽ liberta
tem:et ratõnis indeclinabile iudiciuʒ.
Querit᷑ igit᷑ que ſit iſtarü rationũ diſ
ferentia:de ſingulis eniʒ diſputare pa
rum vtile eſt:⁊ paꝝ facit ad ꝓpoſituʒ.
ꝰ. dicendũ ꝙ verũ ꝓpoſitu magi
ſtri non refert᷑ ad illam notificatõnem
phoꝝ in hac diffinitõne ꝓpoſitã li.ar.
eſt libeꝝ de voluntate iudiciũ.ſᷣ ad illã
refert᷑ que poſita fuit in pcedenti diſ.
li.arbi.eſt facultas volũtatis ⁊ ratõis
qua bonũ eligit᷑ c.⁊ q̃ntuʒ ad illaʒ di⸗/
cit magr ꝙ nõ cõtingit li.ar.aliter:niſi
ſm ſtatũ ſolũ mutabilitatis. Añ nota
ꝙ li.arbi.põt tripłr còſiderari. Aut in
ſui gñalitate ſᷣm ꝙ cõuenit creature et
creatoꝛi.⁊ ſic diffinit ab Anſel.cũ dici
tur li.ar.eſt ptãs ſeruãdi rectitudineʒ
X. Aut ſᷣm eẽ ꝙ hʒ in creatura nò con

cernendo ſtatuʒ.et ſic eſt diffinitio illa
Berñ.li.ar.eſt cõſenſus ꝛc.Aut q̃ntũ
ad ſtatü viaton ⁊c.ſic ẽ illa augꝰ.li.ar.
ẽ facłtas cτ. Moſſunt tñ nihilominꝰ
pdicte notificatões alit diſtigui abin/
uicẽ.li.ar.hʒ ↄpari ad actũ:hʒ cõpari
ad actũ ⁊ obiectũ:habʒ tertio mõ ↄpa⸗-
riad actũ ⁊ obm ⁊ finẽ vltimũ.Quãatũ
ad pᷣmõẽ diffinitõem ſiue ↄſideratõneʒ

diſtinguit a Berñn. q̃ntuʒ ad ſcdᷣaʒ ab

Aug.q̃ntũ ad terti ab Anſel.⁊ h̊ͥ pʒ
ↄſiderãdo ipſas notificatònes. AUnde
Anſelmꝰ diffinies li.arbi.nõ ſolũ diẽ
ipam eſſe potentiã ſeruãdi rectitudinẽ:
iß-etiã addit ꝓpter ſe.ꝓpter.n.dic cau

ſam finalẽè:et refert᷑ ̊ ꝙ eſt ſe ad recti/

tudinẽ.ſ̊ʒ H̊ attendendũ eſt ꝙ alia eſt re
ctitudo q ſeruat᷑:⁊ alia ꝓpter quã ſer-/
uanda eſt.hec.n.eſt creata:illa increa⸗/
ta.qͥa tñ vna intelligit᷑ in altera h rela
tiuũ ſe.cũ rfert᷑ ad rectitudinẽ creataʒ
põt ſupponẽ ꝓ rectitudine increata in
ipſa creata rectitudine itellecta. ſicut
pma veritas in omi veritate:⁊ pᷣma bo
nitas in omi bõitate. Itẽ querit᷑ de
HB ꝙ dic̃.ſᷣ alit᷑ accipit᷑ li.arbi.in creato
re q; in creatura.̊ õ hẽ qͥa Anſel*.de
li.ar.dicit ꝙ eadẽ dʒ eſſe diffinitio li.
arbi in hie ⁊ in deo:ſic eadè ẽ rò homi
nis ⁊ aſini in aiali. Itẽè h̊ videt᷑ ꝑp ra⸗
tõem qua ipe aſſigt ꝙ li.ar.ẽ ptas bᷣuã
di rectitudinẽ q̃ nõ tm ↄuenitcreatoꝛi:
imo etiã creature. Iteʒſiaia m li.
ar.maxie deo aſſiłat᷑:vidr ꝙ li.ar.ideo
et in wie ſit vfoꝛmit. MWedð q loqᷣʒ
ð li.ar.ſᷣm gñalesↄditões:ſic li.ar.dic
facłtatẽ liberã a coactõe etoꝛqinatã ad
rectitudinis obſᷣuãtiã.⁊ H̊ mõ repit᷑ in
creata ⁊ deo ↄfoꝛmit.⁊ ſᷣm eandè rõeʒ
nõ ↄfoꝛmitate ⁊ vnitate vniuocatõis:ꝑ
potiꝰ analogie ⁊ ↄſiłlis habitudis q int
deũ ⁊ creataʒ eẽ põt:ſiẽ ĩ pꝰli.iĩ płibo lo/
cis oñſũ fuit.Alio mõ ẽ loqͥ ð li.ar.vᷣm
ꝓpetates ſpãles.⁊ ſic li.ar.è facłtas:q;
qdẽè ñ ẽ ſba rei ſ̊ qdà hilitas:ſic etiã eſt
ptãs ſᷣuãdi rẽitudinè ꝙ ñ ẽ ipa rectitu/
do.et iõ põta rectitudie obliq̃ri q̃ntũẽ
de ſe in creata.in deo aũt li.ar.eſt ipa
diuia eẽntia.ẽ etiam ipa iuſticia.iõ nec
obliq̃ri põt nec mutari.et q̃ntũ ad has

ↄditõnes ſpeciales diẽ magr in lr̃a ali
ter i deo:alit in ceten creatun repi
X predictis aum
X. Sup̃ egit magr ð li.ar. pᷣm
id qð ẽ in giali:i hac pte agit de diuer
ſis ſtatib eiꝰin ſpãli:ondens ꝙ ſᷣm di⸗-
uerſos eiꝰſtat diuerſi ſunt libᷣtat gdꝰ
pꝓ eo ꝙ libertas ar.minui hʒ ꝑ pcẽm.t
qm ñ oĩs libᷣtas hʒ diminui: iõ ps iſta
ↄtinettres pticłas. In pᷣaſſigt magr
Sdũ libᷣtat in hoie ſᷣm diuer ſos ſtatus.
In ⁊ bᷣo aſſigt diuerſas drias libtad
ibi.ẽ nãq; libᷣtas ar.triplex. In ʒvero
bꝛeuit epilogat:oñdẽſ q́;tũad qð genꝰ
libtat li.ar.itelligi dẽat minui ꝑ pcẽ̃m
ibi.ex pdictis iam axparet in qͥ p pcẽ̃m
X. Pꝛima pꝑs hʒ tres pticłas. In pᷣꝰ
det miat dlibᷣtat. In ⁊ po aſſigt ſta
tus diuerſos hoĩs in qb libᷣtas hʒ au/
geri ⁊ diminui:ibi.⁊ pñt nõꝛi i hoie q̃tu
oꝛ ſtat* . In 3* vο detminat pꝑ qͥd mi
nui hʒ ar. libᷣtas:ibi.vñ manifeſtũ ẽ qᷣ
ꝓpti᷑ penalitates c. Silꝛ ⁊ ps tres hʒ
ptes ſᷣm triplicè libᷣtat driaʒ. Mꝛimo
eni agit de libᷣtate a coactõe.⁊ꝰde liber
tate a culpa:ibi.iteʒ libtas a miſia ⁊c.
Aliaꝝ aũt partiũ diuiſiões manifeſte

C

ſunt in lfa.

Dintelligẽtiã

hui ptis cũ ſupᷣ habitũ ſit ð li.

ar. ĩ ſe:q̃rit᷑ hic de ipa ↄpatõe.⁊ circa h

qrunt᷑ ſex. pꝰ qrit᷑ de li.ar.i ↄpatõe ad
ſbᷣm. = qrit᷑ de ipo in ↄpatòe ad actũ.
ʒzopero q̃rit᷑ in ↄpatõe ad obm. *
in ↄpatõe ad aliqð agẽs creatũ. ꝰ in
ↄpatõe ad mouẽs. ⁊ vltimo in cõ:
patõe ad coꝛpus ↄiunctuʒ.

IIrca primum

ic ꝓcedit᷑:⁊ qrit᷑ de li.ar.p cõ/

patõeʒ ad ſbm:vtꝝ i oib in q boẽ ſit eqᷓ
liter:aut ſᷣm magꝗ ⁊ minꝰ?-a ꝙ ſit i oib⸗
eq̃tr vidr̃ pᷣmo ꝑ Berñ.in liꝰ de li.ar.
Manet libtas volũtat tã plena ĩ bõis
q; in mat.ꝑ in bõis oꝛdinatio tã integꝛa
qq; ſuo mõ in creatore q; in creatura.
Iſtẽ in eodẽ li.ar. cũctis piter rõne
vtentib opetit:nec mag ẽ in bõis q; in

malis:et rõem ſbiũgit ꝙ nec auget gr̃a
nec minuit᷑ calpa. Itẽ li. ar. eo ipſo
dr libeꝝ qͥ ẽ coactõne imune.g ſi libᷣtas
arbi. in qlʒ vłiter pᷣuat coactòem:⁊ oĩ-
moda pᷣuatõe nõ ẽ mag ⁊ minar.liber

tas repire in oĩbo in qͥb ẽ eqlit. Jtẽ

magꝗ ⁊ minꝰ*ẽ ꝑ pmixtionè vni ad alte

rũ.ſᷣ libᷣtas arbi.nullo mõ põt pꝑmiſce⸗/

ri in aliqͥ pᷣuituti ſibi orie:q qdẽ ẽ ſerui

tus coactõis. ñ videt᷑ ꝙ poſſit ſᷣm ma

gis ⁊ min pticipari.eq̃lit eſt in oĩb⸗
in qͥb iuenit. Sʒ.li.ar.ẽ ptãs ſer
uãdi rectitudinẽ:ſiẽ dicit Anſel.ſ̊ ma⸗
ioꝛ ẽ ptãs ſeruãdi rectitudinẽ in bonis
q; in malis: in ↄfirmat q; i nõↄfirmai
li.ar.ↄtingit ſm maiꝰ ⁊ minꝰ pticipa
ri. Itẽ libtas ar.ẽ q̃dã nobitł᷑ digni:
tas in aia rõli.ſᷣ i nulla ꝓpetate digni
tatis creatura põteqri creatoꝛi.ꝗ im-
poſſibile ẽ libᷣtatẽ ar.int creaturã ⁊ cre
atoꝛẽ eq̃liter repiri. Itẽ libtas ar.ẽ
facultas q fundat᷑ ſup rõem ⁊ volunta
tem.ſᷣ̊ vis cognitiua multo pfectiꝰ re-
pit᷑ in deo qᷓ; in creata: ⁊ in vna creatu

ra plqᷓ in alia: ſir et vis axpetitiua.
pari ròe ⁊ illa facultas ex qᷓ potẽtia ro

nalis ⁊ potẽtia volũtatis libe eẽ dicũt᷑.
Itẽ liberiꝰẽ illd in q; nullũ cadit ge⸗
nus ſeruitut:qᷓ in q pot aliqð genſer
uitutis cadẽ.cu igr aliq̃ ſũt ꝗ nullo mõ
pñt ſubijci:nec pcco:nec miſie.quedã
po q in eis ſba ſunt⁊ ſeruiũt.videt᷑ g ꝙ
ab his ⁊ illis li.ar.nõ pticipet᷑ eqliter.
Hevad pdictoꝝ itelligetiã ẽ nõndũ
ꝙ cũ qrit᷑ vtꝝ li.ar.ſit eqlit in oib nõẽ
qſtio de ipſo ſᷣm ꝙ dr liben ea libtate ᷣ
a miſeria vel a culpa.H.n.mõ planuʒ
ẽꝙ liberi ẽ in vno q;ᷓ in alio.ł ẽ qſtio de
li. ar. ᷣm ꝙ dr̃ libᷣtas a coactõe.ſic.n.vi
dent auctoꝛitates ſcõꝝ ſibijnuicẽ repu
gnare.⁊ ꝓptea ad orietatẽ ꝗ videt de
medio diminuẽdã itelligèdũ ẽ ꝙ li.ar.
ſiue libᷣtas ar.⁊ dicẽ ↄpatõeʒ ad ilłldaq
⁊ ad illud ad qðᷣ.p ↄpatõem ad illq a q
dr̃ pᷣuatiue ſiue negatiue.dr̃.n.liberũ
a coactõe ꝓ eo ꝙ ẽ ab oi coactõne imu
ne.p compatõem ad illud ad qd dicit
poſitiue ꝓ eo ꝙ libertas arbi.ẽ quedã
facultas ſiue ptãs ſusdi rectitudineʒ.
hec autẽ facultas ꝓut pᷣuatõi coactois

ziit
Nis.
Mamct
unics:
Ntoln
ſustni
cicutes
uce.
ptero⸗
dierhe
guran
oliin
drp
goh
gaſch
tente
ſniẽ⸗
Gunmne
teeliea
ioip
uneo
lſcineqt
dignitate
cteatore.
relatisen
liter: pe
oſtitutü
deüpmni
creamre
ſccrut.
iyruut⸗
geptinz/
lcentnt
rsacin
ed
ſinc
Rdar
Adi.
gngeo
taalin⸗
uc.
lainſet
upabikr
niſie
noſol
etijine
eiſſdr
pſtte
Mink

1
N 6
AV ⸗N .
e §,
DAled
deene:. .

Gtnr.
C,

„
“ weéed „.;

ree..
ene,
M le

è *
londzitni⸗
d rinze⸗
ed.t
„ . 2

ERIN

*

2 =

— 38 1.
wel⸗
1
N AP
.
* ee ⸗ 4 4
NA S

— “ô
eſſtez.
NRN NUN M

1g ſeen .
G1N

wbrdi
iceatwoigi
rdnifolnt
mimticl te

—— ee
ard Halll.
. . 1

4 4 0
. AREYO
wo
.
ſeee
N
ReN
N. W )
*. —⸗=
.
1 4
.
VNNN
SS3WN
.
„ 4 tend
e ſER
AR⸗ .
— 1*
„ EN 8
. „ %61
4 H S
1 9
R V
„ *
r H
AWe)n
14 5˙ 40½
! maOV
„ „
W
1 Df. o
„

ℳ ℳN
R (N
4

ↄiücta ẽ hʒ qd dignitatẽ. dignitas.n:
ẽ⁊ ptãtis nõ poſſe cogi.et ſic in li.ar.in

tellectu tria claudũt.viʒ a coactõe im /

munitas:excellẽtie dignitas:⁊ ptãs ſi-

ue facultas..Quantũ ad pᷣmũ li.ar.in

oibus in qbo ẽ eq̃liter ſe hʒ:ſiẽ dicũtau

ctoꝛitates Berñn.et ondunt rões ad H
inducte.ꝓ eo ꝙ in oĩ in qͥ ponit᷑ ſimpłe
⁊ vlłiter oẽm excludit coactõeʒ. ꝓpteꝛa
dicit Berñ.ꝙ ita plenaè arbi.li.in cre
atura ſuo mò ſiẽ in creatoꝛe.qð ⁊ ſinõ

poſſit intelligi veracit᷑ eſſe dẽm de aliq
qp dẽ ꝑ poſitõem. põt tñ intelligi de eo
ꝙovf ꝑ oimodã pᷣuatõeʒ. Quantũ aũt
dqd ſcom. viʒ q;tũ ad excellẽtie dignita
tem ẽ eq̃liter in ↄpatõe creaturaꝝ ad⸗/
inuicẽ:⁊ ineq̃lit inꝰpatõne creataꝝ ad
creatoꝛẽ.dignitas.n.li.ar.increati ſu⸗

pexcellit oẽm dignitatẽ li. ar. creati.da

illa ẽ dignitas ſůma.et omis dignitas
creata ẽ dignitas qᷓ infra illa ⁊ ꝓpt illã

⁊ ſic ineq̃litas ĩè libᷣtate arbi.q̃ᷓntũ ad

dignitatẽ ꝓutↄſiderat᷑ in creaturis et

creatoꝛe.ꝓut aũtↄſiderat᷑ in creatuſ
relatis adinuicè: ſic hʒ in eis repiried
liter: ꝓ eo ꝙ oẽ li.ar. imediate ẽ ſi deo

ↄſtitutũ.⁊ qð licʒẽ ſuaꝝ opationũ poſt
deũ pᷣmũ pᷣncipiũ.attendit.n.ſᷣm rõlis
creature ſuppꝛemũ q ſolus de ſuꝑioꝛ
ẽ:ſiẽ vult augꝰ.Quantü aũt ad ʒ vpiʒ
qᷓntũ ad facultatẽ:aut ad ſᷣuãde iuſti
cie ptãteʒ.ſic ineq̃litas reꝑit᷑ nõ ſolum
in creatun ⁊ creatoꝛe:ł̊ etiã in creatun
ↄpatis adinuicẽ.vna.n. creatura mul
to potẽtioꝛ ẽ alta in rectitudine ßuãda

ſiẽ beata q; miba.⁊ q̊ͥ ẽ qð diẽ Anſelꝰ.

in liꝰ.de li.ar. Liber tas arbi.alia ẽa ſe
q̃ necẽ accepta ab alia nec facta ẽ:que

ſoliꝰdei. alia ẽa deo facta ⁊ accepta:q G
angeloꝝ ⁊ hoiuz:facta ant ſiue accep⸗

ta.alia ẽ habens rectitudinẽ quã ſuet:

alia carẽs:habẽs.alia tenet ſepabilit:

alia inſe pabiłr. carẽs aũt alia caretre
cuꝑabiłr: alia irrecupabłr. Ex hac di
niſiõe Anſel.apparet grad“ libertatis

nõ ſolũ in creatur reſpectu creaton:h
etiã in creatun adinuicè relatis.ſumit᷑

eni ̊ diuiſio libertat ſᷣm id qð eſt in ea
poſitõis.⁊ H̊ͥ mõↄtingit ea ᷣm plꝰ⁊ mi
nus in bñtibo.li.ar. reꝑiri.⁊ ſic ꝓcedũt

rones pᷣus adducte. Matetigr ex pdi
ctis rñſio ad qöem ꝓpoſitaʒ.pʒ nibilo
minrnſio ad oba.qa rões q ꝓbãt eq̃li

tatẽ arguũtde li.ar.penes id qð dic pꝛi

uatõem. Reſpoſiones vo ad oppoſitũ
penes id q dicit poſitõnem. - ioptreq;
2ↄcedede ſut: qa diuerſis vjs ↄcludũt.

tur de li. arbi.i ↄpatoe ad actũ
⁊ q̃rit᷑ vtꝝ ſit actuũ otingẽtiũ et nccioꝝ
an ↄtingentiũ tm.⁊ ꝙ ſit ↄtingẽtiuʒ tin
videt᷑ p magrʒ in 2v0.c.h diſ.vbiait ſic
Haũt ſciẽdũ ꝙ li.ar.nõ refert ad pſens
vład pteritũ:ſ ad fufa ↄtigẽtia. Itẽ
li.ar. reſpectu eoꝝ actuũ ꝗ ſunta no/
bis eoꝝ de qbo ↄſiliamur. ſi igr nõ ↄſi
liamur de nccarijs ⁊ ipoſſibilibi ſ̃ ð cõ
tingẽtibo:⁊ ea q ſunti nob poſſumꝰ fa⸗
cere ⁊ ñ facẽ:vidr̃ ꝙ ſoliact ↄtingẽtes
ad li.ar.hẽant ptinẽ. Itẽ li.ar. ptas
rõlis.ſᷣ̊ ptãs rõlis ẽ indifferẽs ad faci/
enduũ ⁊ nõ faciẽdũ.⁊ nihil qð exit a po/
tẽtia differẽter ſe hñte ad h ad ei op
poſitũ ẽ ncciuʒ i̊ ↄtingẽs.ꝗ̊ . Itẽ
ncciuʒ ⁊ volũtariũ ex oꝑpoſito diuidũ-
tur. ſi actꝰli.ar.eẽt nccius ñ eẽt volũ
tariꝰ.ſi ̊ oĩs actli.ar.ẽ volũtariꝰvidĩ
ꝙ nulleſit ncciꝰ. Sʒ aug. iench.
Erithõ ſic vtvelle male ñ poſſit:nec tñ
iõ carebit li.ar.⁊ paulo pꝰ.neq; aũt vo
lütas ñ ẽ:aut libᷣa dða n ẽ q̃ bti ſic eſſe

volumpt eẽ miſi ñ ſolũ volumꝰ:łᷣ neqᷓ

q́ᷓ; pꝛſꝰvelle poſſũꝰ.⁊ ex Hexpſſe colligr

ꝓli.ar.è reſpẽu actꝰ nccii et imutabit.

Its li. ar. ideo ⁊ ãgeł⁊ hoib, btis.ſᷣ
deẽ mutabil ꝑ nãʒ:agelꝰvo ⁊ hõ btũs

p głaʒ.ꝗ i ipis li.ar.nccio ⁊ imutabli

ſuũ actuũ exit:igr ñ ſoꝰẽ reſpẽu act cõ
tingẽt ven etia nccarij. Itẽ nẽ meri
tũ ſine actu li.ar.ſ iſte fec bo vultſe
feciſſe ⁊ H ipo mẽt᷑.ſi igr hũc feciſſe bo
nũ demerito illo qð fec ẽ ncciuʒ li.ar.ẽ
reſpẽu act nccaꝛiũ etiã ſᷣm ſtatũ meꝛiti
Iſtsẽ li. ar. ptas ñ alligata eo ipo ꝙ;
li. . ſi igẽ potẽtia itel lẽiua eo ipo ꝙ nẽ
alligata põt cognoſcẽ nccia ⁊ ↄtigẽtia
ergo cum volutas vł arbi.libertas ad

nihil aſtringatur videt᷑ ꝙ erit reſpectu

actuũ neceſſarioꝝ et ↄtingetiũ ſimul.

Heodicẽdũ ꝙ li.arbi.dupłr põtoſi⸗

derari.aut ſᷣm ꝙ liberũ:aut ſᷣm ꝙ deli⸗
beras. Si loqmur de ipo bm ꝙ liberũ
ſic ↄcedo qð põt eſſe non ſolũ reſpectu
ↄtingẽtis:ł etiã neceſſarij.ſic pʒ in deo
T in xpo:⁊ in angelis:⁊ in oibus beatis
Lũü.n.duplex ſit neceſſitas.viʒ coactõ
nis:⁊ imutabilitat. Neceſſitas coactõ
nis repust libertati arbitrij. Neceſſi⸗-
tas vᷣo imutabilitat nõ ꝓ eoꝙ arbi.dr
liberum. nõ qa ſic vyelit hocyt poſſit vel
le eius oppoſitũ:ſᷣ qͥa ome qð vult ap⸗
petit ad ſuipſiꝰimpiũ.qͥa ſic vult aliͥd

vt velit ſe velle illud.⁊ ideo in actu vo

lendi ſeipm mouet⁊ ſibi dñat᷑.⁊ ꝓ tan
to d libeꝝ q́uis imutabłr oꝛdinet᷑ ad

illud. Si aũt loqᷓmur de li.arbi.ſᷣm
deliberãs vtu H̊ᷣ fiat vł nõ fiat: ſicactꝰ

eiꝰde qͥ deliberatẽ ↄtingẽs.nullus.n.

deliberat de nccio ⁊ impoſſibili.actus
tñ ille põt eſſe circa nccariũ vł circa cõ

tingens. In li. eni arbi. ẽ ↄſiderare a⸗
ctum voledi⁊ ipm volitũ.Et inq;tũ li.

arbi. eſt deliberãs:neceſſe ẽ q ↄtingẽ⸗

tia ſit circa vtuq; iſtoꝝ uel circa alten
irca vtrũq; ut cuʒ qͥs deliberat vtrũ
velit intrare religionẽ vel diligẽ inimi

cũ. Circa alteꝝ:vt cũ qͥs deliberatvtꝝ

debeat cõſentire vel diſſentire appeti⸗
tui naliter inſerto:vtpote aꝑpetitui be
atitudinis.Sic igit᷑ act li.ar. delibe⸗
rantis quis poſſit eẽ circa nccariũ:ſp

cotingẽs.act vo li.ar.utlibeꝝ ẽ ñ ſolũ

Põteſſe circa nccariũ:ł etiaʒ nccariꝰin
ſe.⁊ ꝑ q̊ patet rñſio ad ꝓpoſitã qõem.
Patet etiã rñſio ad oba.naʒ rõnes q̃
oñndunt ꝙ li.ar.põt eẽ reſpectu actꝰ ne
ceſſarij ↄcludũt de li.arbi.ſm ꝙ libeꝝ
ſic manifeſte apparʒ ptractãti.Aucto
ritates vo ⁊ rõnes ad oꝑpoſitũ intelli⸗
gunt᷑ de li.ar.hᷣm ꝙ deliberãs ⁊ ↄſiliãs
aliter nõ cogüt. NMã qð pmo obꝛ de
verbo magri planũ ẽ ꝙ intelligit de li.
arbi.ſm ſtatũ viatoꝛis:ſic ipſe magꝛ in

lra ſeipm exponit. Silr qð 2“ obij⸗

citꝙ li.arbi.ẽ eoꝝ de qbus ↄſiliamur.
H eni ven ẽ de li. ar. ßm ꝙ tenet rõeʒ de
liberatis. Etad illud qð obꝛ ꝙ rõlis
ptas ẽ ad oppoſita.dicenqũ ꝙ illud nõ

E yeꝝ de oi ptate rõli:ſiẽ iam in ſeqũti

pbleumate meli patebit. ß boe eſt ve⸗

rum de ronali ptate ſᷣm ſtatũ mutabi⸗
litatis ⁊ vertibilitatis:ſm quẽ ſtatũ in⸗
telligit verbũ phi. Ad ilłq ꝙ neceſſa

riũ ⁊ voluntariũ ex oppoſito diuiqun

dicendũ ꝙ veꝝ ẽ ſᷣm ꝙ nccariũ dictũ ẽ

a neceſſitate coactõis.bᷣm auũt ꝙ ncca⸗
riũ dictũ ẽ a nccitate mutabilitatis nõ
dicit᷑ voluutariũ: niſi voluntariũ di

cat᷑ a volutate deliberãte ⁊cↄſiliante.?

HB mõ bñj ↄcedo ꝙ voluntariü eſt cõtin
gens.⁊ Hnõ obuiat ſ̊ potius cõſonatei
qð dictum eſt. =D

Ertio queritur

de li. arbi. in ↄpatõne ad obᷣm

etẽ qſtio vtu li ar. m ꝙ liben poſſit in

malũ.⁊ ꝙ ſic videt᷑.de nullo vituperat

quis nec laudat᷑:niſi de illo qð eſta li.
arbi. m ꝙ liberũ.ergo li.ar.põt in pec
catũ ſᷣm ꝙ liberũ ⁊ in maluz. Item

actus li. arbi. hᷣm ꝙ liberũ eſt eligere.
ſed li.arbi.de ſe cum eſt gr̃a deſtitutũ

habʒ eligere maluʒ. bonũ autẽ nõ eli⸗
git niſi ꝑ auxiliũ gre.ergo li.ar.q̃ntuʒ

eſt de ſe plus habʒ obiectũ malum q;
bonum. Item poteſtates rõnales

ſunt ad oppoſita ſᷣm ꝙ hui. ſed li.ar.
Fm ꝙ liberũ eſt poteſtas rõnalis.ergo
eſt ad oppoſita q̊ntum eſt de ſui natu·

ra.ſed nõ eſt ad oppoſita que ſunt dul
ce ⁊ amarũ:verum ⁊ falſuʒ: et ſimilia.
ergo ad oppoſita que ſunt bonũ⁊ ma⸗/

lum.ergo malũ eſt obiectũ li.arbi.yßm
ꝙ liberů. Item li. arbi. poteſt face⸗
re malũ.aut igit᷑ ſeipo:aut alio.ſialio
quero mediante quo:⁊ nõ eſt daretũc

eniʒ eſſet querẽ vtrũ illud eſſet liberũ

aut nõ.et ſino eſſet liberũ iam in opxxre
ſuo:nec eẽt laudabile nec vitupabile:
T ita nec peccare poſſet.ſi autẽ eſſet lie
ruʒ:ergo vel erit abire in infinituʒ: vel
eſt dare ꝙ li.arbi. ſeipſo peccat.ſi igit
ſeipo in malum:et ſeipo eſt liberuʒ. er⸗·
go li.arbi. ſm ꝙ liberũ habet pꝛo obie-·
cto ipſum malum. Sedcotra An-

ſelm de li. arbi.qð libertatiappoſitũ
eam minuit et ſepatum auget non eſt
libertas nec pars libertatis.ſed pote/

ſtas xxccãdi eſt huiõivt dicit.et ex hoc

dula.
ppunt
Nn.
ituet
cinoeſ/

Frmol

ſeiab
n. 8
ſernal
ficir⸗
ſciamſ⸗
cetmegl
gecs.
duplr.
lt nenu
ſliscbo
Gnniſs
feurt
lutes ſnti
Ceſſelio⸗
ſnlhlinar
Muant
fikgin
igecütn
ſommi
defcis
etnern
llensexi
i Gi⸗
rtobmn
nnhab,
uhmil

e N

nplberin

enulonumet

4 ð

.„7
1. Ke er

1
. 4
. ccal/
PR
„4 ₰
ſo 1 li 4 .
19
„
Satnmn
4

„ ℳR

ↄcludit᷑ ꝙ ptãs peccandi nõ eſt libertas
nee ps libertatis.ſi igit᷑ malũ nõ ẽ obie
ctũ niſi ptãtis peccãdi li.ar. ſᷣm ꝙ; huiꝰ
nõ hʒ ꝓ obiecto malũ. Itẽ poſſe pc·
care plus dic impotentiã qᷓ; potentiX.
⁊ pl dicit defectũ qᷓ; ↄplemẽètũ.ſᷣ li.ar.
fᷣm ꝙ liben ẽ ſub deo potẽtiſſimũ.ꝗ li.
arbi. ſᷣm qð liberũ ñ hʒ obᷣm malũ ſiue
pcẽ̃m. Itẽ ſi malũ eſt obᷣm li.ar.pim

ꝙ li.ᷓ vbicunq; è libᷣtas arbi.ẽ ptas ad
malũ. vel in deoè ptas ad malũ:vł in
ipſo nõ ðẽ li.ar.⁊ ꝙ ſi vtrũq; hoꝝ eſt im-
pPoſſibile ⁊ aug.reſtat c. Iteʒz li.
ar bi.nũqᷓ; facit nec appetit malũ niſi ſb
rõne boni.ſ̊ vinũ:qͥa nõ axpetit᷑ niſi ſb
rõe dulcis.ipm p ſe nõ eſt axpetibile ſᷣ
dulce.ſig malũ nõ aꝑpetit᷑ niſiinqntuʒ
apparet bonũ:ſolũ bonuʒ ẽ obᷣm li.ar.
Itẽ vnaqueq; potẽtia ẽ ↄpletioꝛ euʒ

ↄiũcta eſt ſuo obiecto mediate actu:q;ᷓ

cũ nõ eſt iũcta.̊ ſi malũ eſſet obm li.

gr.bm ꝙꝙ libeꝝ: g inſufficienter diffini-
ret᷑ ab Anſel.cũ dr̃ ptãs buãdi rectitu

dinẽ᷑. Si tu dicas ꝙ bonũ eſt obᷣm p

ſe:⁊ malũ p accns h̊ nõ ſoluit.qͥa ñ ſuf
ficieter diffinit medicin:q dicit eã eſſe
ſciam ſani:niſiaddat eius oppoſitũ:li
cet medicina ſit ſcia ſani p ſe:⁊ egri ꝑ
accñs. Nvdicendũ ꝙ de li.ar. loq

duplr. Aut ſm ↄueʒ rõem ſm quã re-
pit᷑ in creatoꝛe ⁊ i creata:⁊ ſic obᷣm eiꝰ

ſenſus ẽ bonũ ⁊ equũ.maluʒ vero nõẽ
obm niſi qͥs dicat h̊ eſſe obᷣm.qͥa li.ar.

illd reſpuit ⁊ deteſtat.h̊ aũt vocat᷑obʒ
illud qð intẽdit li.ar.p actũ ꝓpꝛiũ ſiue
qð effic.alio mõ ↄtigit loqͥ de li.ar.pᷣm
ꝙ repit᷑ in creata.⁊ ſicẽ loqͥ de ipo du⸗

plicit᷑.aut inqntũ libeꝝ:aut inq̃ᷓntũ de/

ficiẽs. Si inq̃ntũ libeꝝ ſic natũ ẽ exire
in actũ eqtatis ſuſceptibilẽ ⁊ eqᷣtate in
foꝛmatũ.Siaũt loq̃mur ð ipſo inqtũ
deficiẽs:ſic li.ar.inq;tũ arbitriũ libeꝝ
põt:⁊ exit in actũ deliberatiuũ:qͥa defi9/
ciens exit in actũ defoꝛmatũ:⁊ ita ma

luʒz. Sic gᷣ pʒ ꝙ li.ar. bᷣm ꝙ liben ẽ ha⸗
bet obᷣm bonũ:⁊ exit in bonũ nõ in ma/

lu:ſiẽ rões ad hma ptem inducte oſten
qut.nihilomin tamè inqntũ cum liber
tate habʒ defectibilitatẽ põt in maluʒ

itaqꝙ malicia nõ eſt obiectũ li.arbi.nec

ali.arbi.ſᷣm ꝙ libeꝝ:ſed ſᷣm ꝙ deficiès
actus autẽ ſubtractus cũ ſit delibera/
tiuus exita li. arbi.ſᷣm ꝙ libeꝝ.⁊ p hoc
patʒ rñſio ad pᷣmũ obiectũ. Qð au

tem obijcit ſolis opibus li.arbi.debe/
ri laudè et vitupiuʒ:hoc nõ ſolum veꝝ
eſt de his qͥ li.arbi.reſpiciũt hᷣm ꝙ libe
rum:ſj etiã ſᷣm ꝙ defectiuũ.ſic tantuʒ

opus ab eo veniẽs eſt vitupio dignuʒ

rõne defoꝛmitat non hʒ cam efficien
tem ſ̊ deficientẽè:ſicut.j.manifeſtabit᷑.
Ad illud qð obᷣi ꝙ li.arbi. de ſe eli/

git malũ.dicendũ ꝙ ſi ſufficiat ad eli/
gendũ malũ ꝓ eoꝙ facili eſt deficere

q́; ꝓficere:nõ tñ ad illud oꝛdinat᷑ pꝛin/
cipalit.quoniã hoc nõ ↄuenit ei ſᷣm nãe
ꝓpꝛie ↄplementũ:ſed potiꝰ ſᷣm ꝓprie
nature defectũ. Pꝛeterea ⁊ ſi de ſe eli
git malũ:nunq; tn eligit malũ niſi in-
q;tũ apparet bonũ. Ad illud qð obij
cit᷑ ꝙ roͤnales ptates ſuntad oꝑpoſita

dicendũ ꝙ ſi veꝝ ſit in rõnalibo ptatib

defectibilibo et creatis:nõ tñ veꝝ eſt in
rõnalibo ptatibo in quib nõ pot eſſe de
fectus.abſiteni qð illud phicuʒ verbũ
ſit verum:quo dicit᷑ q deus poteſt pꝛa
na agere. hoc eni eſt coͤtra veritateʒ:et
cõtra Aug.ſicut in pᷣmo libꝛo oſteſuʒ
fuit:⁊ inferiꝰſuo loco oſtendet᷑.ꝛ eni
dicunt rõnales ptates eſſe ad oppoſi/
ta.hc nõ eſtqͥa ſunt rõnales:ꝑ qͥa ſunt
deficientes: matxime ſi in eius oppoſi/
tis intelligat᷑:quoꝝ vnuʒ eſt puatioal
terius:ſicut ſe habʒ bonũ ⁊ malum.et
ita ex H̊ nõ ſequit᷑ ꝙ li.arbi.ſᷣm ꝙ libeꝝ
poſſit ad malum. Ad illud qð obijci
tur ꝙ li.arbi.ſeipm põt in malũ.dicen/

qũ ꝙ ⁊ ſi ſeipo poſſit:nõ tñ põt ſeipo ſuf

ficiète ſᷣ potiꝰ ſeipo deficiete.ſeipoenĩ

põt deficẽ.nec opoꝛtʒ alid aliud inter

uenire ad ̊ ꝙ exeat in malũ.

a Tlarto queri

tur de li.ar.in ↄpatõe ad aliud

agẽs creatũ.⁊ ẽ qſtio vtꝝ li.ar.abaliqᷣ
agẽéte creato poſſit cogi⁊ ꝙ ſic viqr̃ ta
Dam.qᷓ; phᷣus dicũt ꝙ qdã ſũt volũta/

tes pti volũtarie:pti iuolùtarie:⁊ q dCa

mõ impmixte ex volutario ⁊ inuolũta/
rio.ſiẽ iactare:merces minare:⁊ ſiłia.

—
—α an

ſi igit᷑ inuolũtariũ eſt illud qð eſt ꝑ vi-
olentiaʒ aliquas opatões exeũtesa li.
arbi. cõtingit pmiſceri violẽtia. g ſicõ⸗
tingit magis ⁊ minꝰ pmiſceri:ↄtingit

eas ſimpłr eſſe iuolũtarias ⁊ coactas.

Sſili.ar.cogi põt in actõe ſua. Iteʒ
maioꝛ virtus poõt inferre violentia mi⸗
noꝛi.ſ ꝙ põt inferre violentiã:põt com

pellere.̊ minoꝛ virtus a maioꝛi poõt cõ

pelli.ᷣ aliq̃ nirtus potètioꝛ eſt li.ar.via
toꝛis:vtpote angeli. ſalteʒ ab angelo
li.arbi.nr̃ᷣm põt cogi. Itẽ ſi aliqͥ vir
tus põt impediri ab actu ſuo põt violẽ⸗

tari.⁊ ſi ſufficiẽter põt impꝑediri:ſuffici
enter põt violẽtari.⁊ ſi ſufficienter põt

violẽtari põt cogi.cü igit᷑ li.ar.ab actu
ſuo ⁊ vſu impediri poſſit:ſiẽ pʒ q diabo
lus põt auferre vſuʒ li.arbi.⁊ facẽ euʒ
furioſuʒ.ergo videt᷑ ꝙ ab eo li.ar.nr̃m
poſſitↄpelli vel cogi. Item qñ radi/
us eſt iunct' aque: mota aqᷓ neceſſe eſt
moueri radiũ.ſ̊ multo maioꝛi vinculo
ↄiũgit᷑ aia coꝛpi qᷓ; cõiungat᷑ radiꝰaq.
moto coꝛpe neceſſe ẽ moueri affectꝰ

gie. ſi igit᷑ aliq̃ virtus creata põt coꝛpꝰ
tranſmutare poterit ꝑ ↄſeqñs li.arbi.

vertere ⁊ ↄpellẽ ipſo nolẽte. Itẽ ſiẽ
ſe habʒ intellect ad veꝝ ita ſe hʒ affe⸗
ctus ad bonũ.ſ&ᷣ intellectꝰↄpelli pot ad
credendu aliqð veꝝ:q ⁊ affect 'ad amã
dum bonũ.ſi ergo li.arbi.nõ dic aliud
qᷓ; rõem ⁊ voluntatẽ:videt᷑ ꝙ ⁊ ipm cõ/
Pelli poſſit pꝑ actõem alicuiꝰ agètis cre
ati. Itẽ agẽs creatũ ſua actõne põt
li. ar.cogẽ coactõe inducète q eſt diſpꝰ
reſpectu coactionis ſufficiẽtis.ſᷣ̊ diſpõ
p freqñtem ſui iteratõem ⁊ intentõem
põt fieri neceſſitas.ꝗ videt᷑ ꝙ ſi volun/

tas poſſit cogi coactõe iducẽte ꝙ ꝓceſ

ſu tpis ↄpelli poſſit coactõe ſufficienti
pactõeʒ alicui creafe. Sʒ) Berñ.
de li. arbi.volũtas ꝓ ingenita ſui nobi

litate nulla cogit᷑ neceſſitate.ſi igit᷑ vo

lũtas a nemie põt cogi:⁊ H̊ nõ è ob ali⸗/
ud niſi ꝓpter li.arbi.libertateʒ. li.ar.
a nulla creatura cogi pot. Itẽ ſiali
qua creatura poſſet li.arbi.hoĩs cogẽ:
H maxie ↄpeteret ipſi diabolo: de quo
dẽ iob. xl. Non eſt ptãs ſuꝑ terraʒ q ei
poſſit ↄꝑari.ſi ̊ diabolꝰ li.arbi.nr̃m ñ

poõt cogere.qͥa tũc facẽt nos ↄtinne pec

care:videt ꝙ nulla alia creatura poſſit
ipm cogere. Itez nulla maioꝛ com
pulſio põt fieri li.arbi.homis q; per in/
terptatõem moꝛtis.̊ mortis interpta
tio ad cõpellendũ li.arbi.nõ ſufficit ſi⸗/

cut patet in martiribi ſanctis ⁊ alijs.ꝗ̊
a nulla creatura põt ↄꝑlli. Item ſi

li.arbi.eſt ſᷣm id ꝙ eſt ſupꝛemuʒ in aia
cum ipius ſit regere et mouere omes
potẽtias.ſed eo ꝙ ſupꝛemũ eſt in aia ſo
lus deus maioꝛ ẽ. nulla creatura põt
ſup illud.nulla igit᷑ creatura põt in ho

minis li.arbi.ↄpellendũu. W ad pdi

ctoꝝ intelligenti eſt notandũ ꝙ ẽ loqᷣ;
de li. ar bi.qᷓntuʒ ad actum exterioꝛẽ:et

Intuʒ adactum interioꝛẽ.ſiue qntũ ad

actũ ꝓpꝛiuʒ:⁊ q̃ntuʒ ad actum alienũ.

Si loquamur de li.ar.q̃ntuʒ ad actũ

exterioꝛem ſic reſpectu taliũ actuũ po-
teſt interuenire coactio.põt.n.quis cõ
pelli ut genna coꝛaʒ ydolo flectat:⁊ ut
manibo ꝓpꝛijs thura altaribo imponat
vel incẽdat. Si aũt loqmur qntuʒ ad

actum interioꝛeʒ. qui ſcʒ eſt velle vkeli
gere autcoͤſentire. ſic reſpectu talis a/
ctus põt li.ar bi.aliquo mõ induci.pot

⁊ impediri:ß nullo modo põtↄpelli. In
duciquidẽ põt:quoniã amat aliud a ſe
7 qð infra ſe c.vnde ꝑ obliuionè alicu/
ius rei amate vel ablatõem põt induci
ad ↄſentienduũ in aliquid multũ effica/
ci pſuaſiõe:p quẽ modũ ydolatrie tem
ptabãt ſanctas martires coͤſentire in
Ydolatria:modo ꝓmittẽdo delectabi⸗
lia:modo infligendo triſtia. Iſta tñ in
ductõ longe diſtat a coactòe: ſicut pꝛo
bat ipſe exitus.qͥa nec blandimẽtis al⸗
lici:nec toꝛmentis terreriadeo potue/
runt ut a veritate iuſticie mutarètur.
ſic li.arbi.induci poteſt.qa amat ali⸗

quid infra ſe: vtpote vitam tempalem

vel aliud cõſimile quod poteſt agens
creatuʒ conferre vel auferre. NPoteſt

etiam impediri pꝛopter inclinationem

et cõiunctòem ſui ad coꝛpoꝛalem natu/
ram:que ſubeſt virtuti creature.vnde
bene poſſet aliquis aliuʒ ita ledere ꝙ

vſuü li.ar. amittẽt.ex Htñ li.ar.nõ cogẽt

Coactio.n.ponit li.arbi.actuʒ ⁊ vſum.

clg

ntn

tiop
Atorad

ſctimp

wonp.
Hane
iin
1a
toſt
lum
pnc
gen
citn
polu
lirĩ
cno
ſuntri
Centia
coactör
tig.
tus o
letreſ
gnitan
bleum
haltte
ſſtam/
ppeerh
cogere.
eſtyio
lenbaoz
Kinmin
lartin
cendüͤ
lurg⸗
Punta
cum l
ſtixn
ſotſin
luntgts
linsſice
git
tq nece
(tug. d
faim
keſtlux
enitn
thlicat

— ſeg ligatio uel impeditio tollit. Et iten ipſon eſt naturalis ⁊ repcuſſio.ppte
l impeditio ꝓuenire põt ab inferioꝛi:co/ rea cũ aqua mouet᷑: alio modo ſuſci⸗
meni Acctio ꝓuenire habʒ a ſupioꝛi.hinc eſt pitur radius.ideo necelſe eſt ipm alio
lmiliͦn, ꝓY li.ar bi.⁊ ſi poſſit induciab agẽte cre modo reflecti.libeꝝ auũt arbi. peſt cor-
W“ ato ratõne boni exterioꝛis amati:⁊ poſi poꝛi cum in ſuũ actuʒ volutarie exit: et
nk dnd. ſitimpediri ratione coniũcti coꝛporis: ſeipſo eſt ꝓpꝛactus variatio nõex ;
Mn ꝓaliqua fit mutatio in coꝛpe piuncto.

ee „ .
Fahenzrai

„ re
REN es
4

2½ ,ð

non poteſt cogi reſpectu actus pꝛopꝛij.
Hanc enim dignitatem habz li. arbi.

ut inqntuʒ libeꝝ ſoli deo ſit ſubiectuʒ.

⁊ qa inqntum libeꝝ nulli agenti crea⸗/

Ad illud ꝙ obijcit᷑ de compatõe in/

tellectus ad veꝝ ⁊ affectus ad bonum

dicendũ ꝙ⁊ ſi aliquo modo ſit comꝑa

to ſubeſt.cum coactio ſita ſuꝑioꝛi nul tio cõſimilis:nõ tamẽ eſt oimoda ſimi
tgumn lum agens creatuʒ poteſt ipm cogere litudo.quoniã ſicut onſum fuit ſup li.

vnde cõcedende ſunt ratõnes hoc oſtẽ

dentes. Ad illud autẽ ꝙ pꝛimo obi

ar bi. plus ſe tenet ex ꝑte motiue q; co⸗
gnitiue.⁊ ideo coactio plus repugnat

MaNNNN citur incõtrariuʒ ꝙ eſt actio mixta ex gffectõni q; repugnet cognitõi.⁊ ꝓpte
WiNi ürint voluntario et inuoluũtario. dicendum rrea nõ ſequit᷑ ꝙ ſi intellectus pot cogi
cNi ꝙ illug intelligitur de actiõne exteri⸗ ⁊affectꝰ. Ald illud ꝙ obycit᷑ po
lar. nnari oꝛi:⁊ q̃ntuʒ ad illam poteſt interuenire teſt induci. dicendũ ꝙ ⁊ ſi inductio vi⸗
utaliüccip coactio. Mꝛeterea intelligit᷑ ibi de u deat eſſe quedaʒ coactio: maxime ſᷣm
nio dotn luntario ꝓut dicit᷑ inuoluntariũ per vwi huũuüana iura q dicũt illud qð fit cq metꝰ

Cocmneen

4

Nrnetüum,
itnlift
Anuei

1. 14
. n N „ 4

NW 7,
1 *
E

olentiam.non inqᷓntuʒ per violentiam
coactõnis ſufficiètis: ſed ſolũ inducẽ⸗
tis. Ald illud ꝙ obijcit᷑ maioꝛ vir⸗

tus poteſt violentare minoꝛẽ iam pa-

tet reſpoſio.qͥa q̃ntuʒ ad libertatis di
gnitatẽ:ſicut oſtenſuʒ fuit in pᷣmo pꝛo
bleumate omes creaturas ratõnales
habet equalitatẽ. nec vna nata eſt ſᷣm

iſtam ꝓpꝛietatem in alteram agere.et

ꝓpter hoc nec alteram violentare nec

cogere.Cum eni dicit᷑ ꝙ maioꝛ virtus

poteſt violentare minoꝛeʒ:hc verita⸗

tem habʒ ſi m ꝙ maioꝛẽ nata ſitage⸗

re in minoꝛeʒ. Ad illud ꝙ obijcit

li.arbi.põt in ſuam actõeʒ impediri.di⸗

cendũ ꝙ verũ eſt: tamè ex q̊ nonſequi

noõ eſſe habendu ratuʒ:maxie dr̃᷑ eo me

tu qui põt cadere in cõſtantẽ virum:ꝓ

ceo qꝙↄſideràt exterioꝛa opa.lᷣm verita

tem tamẽè iſta inductio ſtat cum liber-/

tate volũtatis.nec ei repugnat in ali⸗-
quo:ſed potius repugnat plenitudini
AQAQnmoꝛis ⁊ volũtatis.non eniʒ ita plene
yvultaliquis qñ vult ex conditõne ſicut
qñ vultabſolute.ſiẽ pʒ ð iactatõe mer
ciũ in mare.nihilominus tñ ſaluat᷑ ibi

rõ libertatis ⁊ volũtatis.vñ talis met
apud deũ nõ excuſet a culpa: ſic aꝑte

pʒ in negatõe a petro facta.⁊ ꝓptea no

ſequit᷑ ꝙ ſi poſſit a creata iduciꝙ poſ/
ſit cogi. Nec valet ꝙ obijcit de diſpẽe
q hʒ fieri volutas p iteratõeʒ.HG.n. veꝝn

n tur ꝙ poſſit cogi. Impedimentũenim ẽ reſpectu virtu nalis.⁊ act q vetmia
puat actũ libertatis:ſ̊ coactio ppnita-⸗ tur ad vns driaʒ ↄrietat᷑.nõ güt veꝝn e
SS ctum li.arbi.⁊ ſimul cũ hoc ponitꝙ nõ reſpectu volũtat᷑ q abſoluta ẽ ⁊ qtu eſt
iint in ſit libertatis:et iſta ſunt incopoſſibilia: de ſe vertibil. Pꝛetea illg locũ hbʒ i eo
t GN ſicut ſi poneret᷑ ꝙ aliquis actus eẽt vo ge diſponis q ẽ eiuſdè gñis ⁊ ꝓbetat
enamuente luntatis ⁊ nõ eſſet volütarius.⁊ H̊ me/ ut ẽ diſpõ ꝓxia ⁊ remota.ſic aut ñ ẽ in
unnſi lius vigebſe inſi a.⸗ ideo rõ illa non co ꝓpoſito:ut oñſuʒ S.⁊ ſic patẽt oba.
danſenſe⸗ git. Ad illud ꝙ obijcit᷑ gaqua mo⸗ EI 344 D e e
Gmirluin ta neceſſario mouet᷑ radius ei cõiun- O.☚ uinto quen HJ
dcarai ctus.dicendũ ꝙ non eſt ſimile:ꝓ eop tur de li ar. in ↄpatõe ad mo⸗
mtigtnm, radij multiplicatio eſt natalis:nec po/ uens pꝛimum:ſcʒ ad ipſum veum. Et
isniin teſt lux ſeipam non multiplicare eum eſt queſtio vtꝝ li.arbi.poſſit a deo cogi

iuenit materiã ſibiaptam.⁊ ſicut mul/
tiplicatio radij ẽ natalis:ita ⁊ reflexio

ꝙ ſic videt᷑ Luce.xii.Exi i vias ⁊ ſe⸗
pes ⁊ ↄpelle itrare ut iplea domꝰmea.

ſiergo in domũ dei nõptingit intrare

niſi pꝑ vſuʒ li.arbi.et dñs intrare opel⸗
lit:videt᷑ ꝙ li.arbi.cogit. Item JYo.
vi. Nemo venitad me niſi pater traxe
rit illũ.̊ ad xpm nõ itur niſi ꝑ li.arbi.

actũ.ſi igit᷑ li.arbi.nõ venit ad filiũ niſi

trahata pr̃e.⁊ tract eſt motus violen

tus:ſic dicit phᷣus.li.arbi.a deo violen

tat ⁊ cogił. Itẽ ꝓuer.xx. Sicut di
uiſiones aquaꝝ ita coꝛ regis in manu
dñi:q cũq; voluerit ĩclinabit iltq. ſi li.
arbi. inclinat᷑ ad vnam ptem ↄodictõis

q̃ntũcũq; ad illa inclinet᷑: deus põt pfe

cte facẽ ꝙ velit oppoſitũ.g pot cogere
li. arbi.ad volendu. Item omis cre
atura eſt impfecta obedientia reſpectu
creatoꝛis.ſi li.arbi.aliquid creatuʒ a
deo ẽ:neceſſe è ipm eẽ imꝑfecta obediẽ
tia reſpectu dei. ſi aliqᷓ virtus poteſt
a deo ↄpelli:põt⁊ virtus li.arbi. deus

de alijs creatuñ põt facẽ ̊ ꝓpꝛiã nãm

8⁊ de li. arbi. põt facẽ ̊ ꝓpꝛiã libertatẽ
ᷓpoõt ipm ↄpellere. ¶ IAtẽ plus põt fa
cere li.arbi.diuinũ ſup huanuʒ q; poſ⸗

ſit li.arbi.humanũuũ ſuꝑ aliqð brutũ.b
homo põt aliqð bꝛutũ cogẽ ad aliqui

opatõeʒ inferẽdo ſibi violentiã.q̊ mul

to foꝛtiꝰ virtus increata põt cogẽ volũ

tatẽ nrfam. Sʒ aug.ſupHeñ.ad
laʒ. Cam nõ põt deus facẽ j̊ nãʒ quã

bonã inſtituit:q́; nõ põt facẽ ꝗ volunta
tem ſua. ſi igit᷑ deus volũtarie li.arbi.
degit homi:impoſſibile ẽ eũ de li.arbi.

facẽ ʒ̊ indits ſibi libertatẽ.ſ ſi ipm co⸗
geret: eius libertatẽ facẽt.& li.ar.co⸗

gia deo ẽ impoſſibile. Itè aug. xix.

de ci. dei. Jlluqꝗ eſt vnicuiq; rei nale qð
de ipſa facẽ diſpoſuerit oipotẽtis vo/
lũtas.S ſi nullũ nale ẽ pꝑ violẽtiã:nihil
qð facit deus ẽ violentũ.ſi igit ois coa

ctio ẽ pꝑ violentiã:quicqͥd deus de li.ar

bi.faciat:nulla põt ſibi adeo inferri vi⸗
olentia:ac p ̊ nulla coactio. Item
volũtas hoc ipo li.arbi.vult.qꝛ cũ vult
vult ſe velle:⁊ ſeipaim mouet.ſᷣ impoſſi

bile ẽ volutatẽ aliqͥd velle plene qn il-
lud velle ſita volutate ſeipa mouente:

⁊T qn volũtas velit ſe velle. impoſſibi⸗
le ẽ li.arbi.cogi:nõ ſolũ ab aliq creato

yeꝝ etiã neca deo. Itẽ nibil aliud ẽ

dicẽ aliquè facè aliqͥd ex coactõne qᷓ;

faciat illud iuitus:& li.ar.vel volũtatè
cogi ad actũ ꝓpꝛiũ nõ eſt aliud qᷓ; q vo
luntas aliqͥd velit inuita.ſ ſi ẽ iuita re

ſpectu alicui illud nõ vult.ꝗ volũtatẽ

cogere nihil aliud eſt facẽ niſi facẽ vo
lütatẽ ſimul ⁊ ſemel velle ⁊ nolle.ſi igi
tur duondictoꝛia ſimul eè:ñ tantũ eſt

impoſſibile create veꝝ etiã creatrici eſ-

ſentie. pʒ . Itẽ tüc aliq virtus co
git᷑ qñ ad oppoſitũ ſue inclinatõis mo

net. ßli. ar. eo ipſo ꝙ liben ita natů ẽ in
clinari ad vnũ oppoſitũ ſicut ⁊ ad reli/
quũuᷣ.ꝗ libertas eius ſaluat᷑ in inclina-

tõne ad vtrũq; oppoſitũ:ſiue ad Hincli
net᷑ ſiue ad illud.ſi gꝙ̈ coactio excludit
libertatè:⁊ libertas nõ excludit᷑ ad qð
cũq; iclinet᷑:igr̃ex nulla ĩclinatõe cogi
põt li.ar bi.ſ̊ nõ eſt aliꝰmod ipm cogẽ
di:niſi inclinãdo ipm ad aliqð volituʒ.
ergo impoſſibile ẽ ipm cogi:nec pꝑ mo

uens creatũ:nec pagẽs pmůü. R?

ad pdictoꝝ intelligètiã ẽ nõndũ ꝙ cuʒ

querit᷑ vtꝝ li.arbi.poſſet cogi a deo:q
illud põt intelligi dupłr: Autita ꝙ in

telligat ꝙ poſſit auferre libertatẽ ⁊ au

ferendo libertatẽ inſuꝑ ducẽ coactio

nem.⁊ Hmõ nulli dubiũ eẽ dʒ qn deus
poſſit ̊ͥ facẽ q̃ntũ ẽ de imẽſitate ſue po
tentie.Alio mõ vt intelligat ꝙ deuſ co

git li. ar bi. ſalua ꝓpꝛietate libertab et

eius nata.⁊ H mò nõ ſoluʒ è impoſſibi/
le:ß etiã nõ intelligibile: ꝓ eo ꝙ impli⸗

cat in ſe duo dictoꝛie oꝑpoſita.Ex H
eniʒ ꝙ li. ar. ẽ:ſi aliqd vult libere vult.

7 ex ̊ volũtariũ ẽ: ſi aliqͥd vult volü
tarie vult:⁊ ſeipſo mouẽète vult.Ex H̊

aüt ꝙ cogit ſi aliqͥd vult ſeruilit᷑ vult:⁊

ſiqͥd vult inuite vult.⁊ ſi aliqͥd vult:ab
alio vult.qꝛ violentũ ẽ cuiꝰ ſcipin E

extra nihil ↄferente vim paſſo.& li.ar.

cogi nõè aliud q; actũ li.arbi.ſumul et
ſemel eẽ liben: ⁊ fuileʒ eſſe volũtariũ⁊
nõ volũtariũ:eẽa ſe et nõa ſe. Siigit
impoſſibile ẽ ꝙ claudit intra ſe vtraq;

partem cõtradictõnis:nõ tantü eſt im

poſſibile creature:verũ etiaʒ creatrici

eẽèntie.qꝛ ilt poſſe nõ ẽ poſſe ſiẽ in p?li.
oſtenſuʒ ẽ.planũ ẽ ꝙ li.arbi.ſKᷣm modũ

intelligendi a deo cogi eſt impeſſibile.

ee

e.
ſpſiiia⸗
ſetdice
nutari⸗
cdici⸗
adali
geinde
uis⸗
.Ti
tevn
Fin
acti⸗
deu
on
copn
gbeo⸗
ſatin
urco
vtele.
iinn

ugn

inclinan
cutoft
abage
noͤpet
foba⸗
Venna
ſon
i hon
ſarſie
acorct̃n
uckriſo
Qndict
wonigynl
pdundn⸗
indtnare
Auchdud
aneco
inducit
mutat:
injim
voltan
cutillin
polorpe
lendog
obhcit:
liger⸗
ip
Grli.

d .
SA i
nen *
wekiilef,
„ 1. 4 le
CRorar, e..
6 „ t .
nſenemisn
4 „
Nnäi
n in in alie
ſauinin
Ntirbi
Sccoercluei
1 ,4, 2
acbor dd
Uiclnateco
Enok nd,
AAee l
NAdt,
„
iN
4 „ 6
ur Mα.à
ctziinpeſd⸗
.
. . 6,1
AeMalbe
. Sri⸗
. Saedeat
ECMAN“.
4 —
in te
. 7 „
ziarbi ſmu
.
geſerolünnn
. ,ℳE
„n
4
füetcz,,
e
12 NHA

„4/
“

vnde ↄcedende ſunt rões ad hoc indu/
cte. Ad intelligẽtiã aũt rõum ad op
poſitũ adductaꝝ notandum eſt ꝙ dif/
fert dicẽ volũtatè induci:⁊ voluntateʒ
mutari:⁊ voluntatẽ cogi. Tunc.n.idu
ci dicit᷑ qñ aliq̃ pſuaſio fit q̃ diſponit᷑ vt
ad aliqͥd appetibile inclinetur:q ſi val
de intenſa ſit nomẽ coactõnis ſoꝛtitur
q;uis nõ ſit vera coactio:ſicẽ ſupᷣoñſuʒ
c. Tũc at volũtas mutat᷑ q ipa volẽ
te vnũ potẽti pᷣtute affectõ imittit᷑ ei ad
Zriuʒ ⁊ de volũtate fit volẽs:ita ꝙ vna
actio expellit᷑ ⁊ Iria inducit᷑.ſicut pʒ cũ
deus de amatoꝛe tempaliũ facit tem-
poꝛaliũ ↄtemptoꝛẽ.⁊ H̊ dicit᷑eſſe quedã
cõpulſio ⁊ tractio diuia:dum volũtas
ab eo ſeperet᷑:cui per amoꝛis glutinuʒ

fottiter iũgebat. Tunc aũt volutas di

citur cogi qñ intelligit᷑ ipam iuitaʒ ali
qd velle:⁊ repugnate actu voluntatis
deliberatiue aliena virtute mouẽte et
repugnatia manẽte ad aliq̃d volendo

inclinari. ⁊ H duo oppoſita implicat ſi

cut oñſuʒ eſt. Nolũtas igit᷑ induci pðt

Ab agente creato. mutari vero ab alio

nõ pot:niſi ab agète increato.cogi ve/
ro abaliquo non põt.Et ꝓtanto dicit
HBern.qꝙ libertas voluntat eſt ita ple⸗
na ſuo mõ in creatura ſiẽ in creatoꝛe.
⁊ ꝙ in omibus repit eq̃liter. Hoc eniʒ
ſicut ſupᷣ explicatũ fuit intelligit᷑ q̃ntũ
ad coactõnis pᷣuatõem.⁊ pꝑ q̊ manife/
ſta eſt rñſio ad auctoꝛitates ⁊ ratões.
Nꝛ.n. dicit᷑ in ſcripta deũ voluntateʒ
homis ↄpellẽ:⁊ voluntatè homis trabẽ
⁊ voluntatè homis ad qðcũq; voluerit
inclinare:ſicut oñdunt ille tres pꝛime
auctoꝛitates.hH̊ᷣ.n.intelligit᷑ nõ qͥa volũ
tatẽ cogat:łᷣ qͥa volũtatè crcata ñ ſolũ

inducit ſiẽ agens creatũ: veꝝ etiaʒ im
mutat:⁊ in mutãdo affectõnes varias

in q̃ imiſſione nõ eſt coactio ꝓ eo ꝙ ita
volütarie voloillud qð deus imittit ſi
cut illud qð ex me ipſo volo.ſ ſi aliqͥd
volo:volens volo:nõ iuitus.⁊ ita ĩi vo/
lendo ad nihil cõpelloꝛ. Ad illud ꝙ;
obijcit de pfecta obediẽtia create.dicẽ
dũ ꝙ ex hac rõne potiꝰpõt ↄcludi oppo

ſitu q; ppoſitũ.qa.n.ibi ẽ obediètie pfe

ctio:⁊ li.arbi.reſpectu deiad oẽ qðᷣ deꝰ

voluerit ſic habʒ moueri:ſicut pila ad

omnẽ ptem. Jdeo quicqͥd de ipſo vel

circa ipſum faciat nõ ↄpꝑellit nec violẽ-/
tat:nec etiã aliam create violentia in/

ducit qntuʒ ad illam potentiã obedien

tie. qᷓntuʒ aũt ad potentia ſpecialis na-
ture bene aliqñ infert violentiã in mi-
raculoꝝ opatõe.ſᷣ talis violẽtia infer/

tur pirtuti nãli non volutati.qa virtus
nalis ſic ẽ determiata ad vnũ:vt ſi tra
hatur ad oxpoſitũ ̊ eſt p violentiam.
Aoluntas vero vertibilis ẽ ad vtrũq;
otpoſitũ:ſicut ⁊ rota ⁊ pila habʒ verti
bilitatẽ ad motůũ. Ad illud qꝙ plꝰ po⸗
teſt li. arbi.diuinũ ſuper hoĩem vel hu⸗
manuʒ ⁊c. dicendũ ꝙ ven ẽ in his que
pſe eſt poſſe.poſſe autem cogere bꝛu⸗

tum hoc eſt potentie. ſᷣ poſſe cogere li.

arbi. manẽs liberů h eſt inoꝛdinatonis
⁊ impotẽtie ſicut pᷣus oſtẽſum eſt. Co⸗
actio eni nõ ſic repugnat nature bru-/

tali ſiẽ repugnat libertati arbi.⁊ ꝓpte-/

rea illa obiectio nõ ↄcludit.

Exrto et ultimo
queritur de libero arbitrio in
compatõne ad coꝛpus còiunctuʒ.⁊ eſt
queſtio vtrũ pꝛopter ineptitudinẽ coꝛ
poꝛis ligari habeat qᷓntuʒ ad vſuʒ:c ꝙ
ſic:videtur Bern.de li. arbi. Inſanis
et infantibo et doꝛmiẽtibus nihil quod
agãt imputat᷑.ſ̊ H̊ nõ eſt niſi qꝛ carent
vſu li. arbi.⁊ H nõ ẽ niſi ꝓpter aliꝗð im
peqimentũ a ꝑte coꝛpis.g τα. Yteé HS

ſpm videt᷑ exeplo. q; vir caſt et ſanctꝰ
cui caſtitas ẽ magna freqñter in ſom
nis oſentit opi pcci qð nullo mõ facẽt
tpe vigilie. iĩ ſomnis ligat᷑ actꝰ li.ar.

Hz Hnõ eſt niſi p laſſitudinẽ ⁊ ineptitudi

nesz ex pte coꝛpis. t. Itẽ deficiẽte

poꝛideficit id qð poſteriꝰ c᷑.ſig impedit

aliquis actus qui pambulus ẽ ad vſũ
li. arbi.per ineptitudinẽ coꝛpoꝛis:necet
ſe eſt⁊ vſuʒ li.arbi.impediri.ſed actus

pꝛeambulus ad li. arbi. eſt operatio in

tellectus que per ineptitudinem coꝛpo

ries impeditur: ſicut patet in doꝛmien⸗
tibus et in frenetieis.et philoſophus

dicit ꝙꝙ coꝛumpit᷑ quodã interius coꝛ

rupto.⁊ hoc docet ipſa expientia.ι.

Item ſicut homo laſſat in ſentien⸗

do ita etiã laſſat᷑ in cogitãdo et in me⸗

ditãdo.ſᷣ qͥa coꝛpus laſſat᷑ in ſentiẽdo:

ideo indiget qete ſomni ĩ q impedit᷑ ab

opatõib ſenſuũ. pari rone neceſſe ẽ
li.arbi. ꝓpter laſſitudinẽ coꝛpis aba/
ctu ⁊ vſu ꝓpꝛio ipediri. Sʒv.iij. Re
gũ.iij.refert hiſtoꝛia ꝙ dñs in ſomnis
axparuit ſalomõi.et merito petitõis qᷓ
fecit:oñs dedit ei ſapiaʒ multq nimis.
ſig mererialiqd apud deũ ⁊ ſapiaʒ ſu
ſcipe hic ẽ vſus li.arbi.in bonis:videt
ꝙꝙ nõ ꝓpter laſſitudinẽ ⁊ ineptitudinẽ
coꝛpis ⁊ quietem in ſomnis li.arbi.ab
actu ſuo nõ habeat impediri. Item
BGrego. ſup illud iob. Terrebis me ꝑ
ſomnia.loqñs de nocturnis illuſiõib⸗
Hec malignos ſpũs agẽ ſupna diſpẽ
ſatio benigne ꝑmittit in electoꝝ coꝛdi⸗
bus ne ipſe ſaltè a paſſiõis pᷣmio ſom-
nus vacet.gotingit in ſomnis mereri

̊ ꝓpter ineptitudinẽ coꝛpis li.arbi.nõö

amittit vſuʒ ꝓpꝛiũ. Item aia q̃ntuʒ
ad ꝓpꝛiã opatõem ſiue li. arbi.nullius
ptis coꝛpis eſt actus.nec illã opatõem

exercet ꝑ aliqð oꝛganũ:ꝗ q̃ntũcũq; coꝛ

poꝛale oꝛganũ vel ledat᷑ vel fiat ineptũ

li. arbi. nò pdet ſuũ. Iteʒ qnto ma⸗

gis aĩa recolligit᷑ ab exterioꝛibo ad in-
terioꝛa:tanto maꝗ viget opatio inte/

rioꝛ.ſᷣ cũ ligant᷑ oꝛgana ſenſuũ exterio
rũi:recolligunt᷑ vires aĩe ab exterioꝛi⸗

bus ad interioꝛa.ꝗ̊ tũc mag dʒ vigere

opatio interioꝛ.ſ̊ penes hanc attendit

◻

li.arbi.vſus. qñ coꝛpus efficitad ſen
tiendũ ineptũ:vtpote ꝑ ſomnũ li.arbi.
tüc debʒ habere potiſſime vſuʒ ppꝛiũ.
Item videre futura H̊ ẽ rönis maxi
me eleuate.hᷣ i ſomnis potiſſime fit re/
leuatio ⁊ puiſio futuroꝝ:g potiſſimus
actus rõnis viget in ſomnis vũ eſt in-
eptitudo ex pte coꝛpis pari rõe ⁊ vſus
li. arbi. Itẽ multo magis pendet ex
coꝛpe vis fantaſtica et imaginatiua qᷓ
rõnalis virtus intellectiua. ſi ꝓpter

ineptitudinè a pte coꝛpis q̃ quideʒ è in

freneticis vel etiã in ſ⸗ omnis: nõ impe-

dit᷑ oꝑatio fantaſtica:imo etis viget:vi
det ꝙ nõ debeat impediri opatio intel
lectiua.Eſt igr qſtio cũ opatioli.arbi.

vel etiã intellectꝰ nullo mõ peñdeat ex
coꝛpe.vnde ẽ h̊ qd impedit᷑ ⁊ ligat᷑ ppt
aliquã ineptitudinè factã circa coꝛpa⸗
le oꝛganũ.Etiteꝝ ſi idit᷑ cũ minꝰpen
deat ex coꝛꝑe q; virt fantaſtica.nñ q̊ ẽ
qð magis pꝑdit vſus ſuũ rõ in ſomnis
q́; fantaſtica vel imaginatio. Et iterũ
cũ ratio qᷓntuʒ ad actũ li.arbi.maxime
ſit potens ⁊ libera.vñ h̊ ẽ ꝙ ppter ine⸗
ptitudinẽ ex pte coꝛpoꝛis faciliꝰ tollit
vſus li.arbi.q; aliqs actus rònis. In
ſomnis.n.hõ aliqͥs habʒ rõnales mo⸗
t.⁊ in furioſis ſimłr H̊ͥ videmꝰ ꝙ mul

ta dicũt q̃ nõ pñt dicere:niſi rõem ha⸗

berẽt cũ ad iterrogata rũderẽt.in neu
tris tñ dr vſus li.arbi.eẽ.oĩa h̊ diffici⸗

lem faciũt q̃ſtioneʒ. Mev ſiad hac

qõem facile ſit rñdere cum querit᷑ vtꝝ
li.arbi.liget᷑ ꝑ coꝛpoꝛis ineptitudinem
qntũ ad vſuʒ.quoniã ipſa expientia h
plane docet ⁊ manifeſtat quod ligat in
puulis:⁊ doꝛmiẽtibo:⁊ furioſis.Ad il⸗
laʒ tñ qõem q hãc ſubſequit᷑.piʒ q̃re li

gaf li.arbi. ex coꝛpis ineptitudine cuʒ

non ſit potentia alligata oꝛgano:val/
ge difficile eſt rñdere ⁊ eius aſſignare
cauſam. Intelligendũ tamè eſt qð eſt

q̃druplex modus ſatiſfaciẽdi huic qᷣſti

oni. Quidẽ.n. dicere voluerũtꝙ vſus
rõnis vel etiã li.arbi.impedit᷑ ⁊ ligat᷑ ex
coꝛpis ineptitudine ꝓpter aic couerſi
onẽ.Quidã vero ꝓpter obſequij ⁊ coꝛ

poꝛalis puatõem. CTertius vero modꝰ

dicendi eſt ꝙ ꝓpter opatònis rõnalis
qᷓndaʒ cõicatõem. Quart aũt modus
ẽ ꝓpter coꝛpis ⁊ aĩie vnionẽ ad tertij cõ

ſtitutõem. Pꝛimo ꝓpter cõuerſioneʒ

dixerũt aliqui aiam impediri ab actu
ronis exiſtẽte ineptitudine ex pte coꝛ-
poꝛis.aut.n.eſt corpus ineptũ ex aliq̃
leſione interioꝛi:ſicut eſt in furioſis et

freneticis. tũcaĩa ceſſat ab opatõe in⸗
telligendi ꝓpter H̊̊ ꝙ nimia ↄpaſſione

cõuertitad coꝛpus rõne nobilis oꝛga/
ni leſi.aut eſt ineptũ im ꝑfectõe que eſt

in membris ⁊ oꝛganis:ſicut eſt in par

unlis.et tüc aia adeo eſt intẽta guber⸗

natõòi coꝛpis ⁊ rebus q̊s p ſenſuʒ con
poꝛis pcipit que q̃ſi obliuiſcit᷑ ſui.etiõ

ex nimia cõuerſione ad coꝛpſuũ que

nin
meeie
ſcctönt
Nodusd
enyr
ercen
tt
t
lurade
ſoeſ
darirs
ſomm
ſcous
ſſubz
gun
nſip
ts ſonte
Gobeenn
n p
ellauin
pofertü
ſbileſ
iaeas
ſerion
leſioet⸗
tieſenſt
Winpe
ſeute
gelesnn
gipptre
iſbilh
ſoun neue
Cepclach
ſospicen
finöͤfacn
lpirte
ndſ
worgit
lenrabt
ats
Potenie
Uſmnari
haberede
babicir
itanſi
ſpſitde
iſtterti

lictröie

Updir

18
Mols eee
16 — ,AN
W.

6 “ R
Gle
Seaſe
+
e eites
Uirri
* dinß 1
LNLRho.
* Ee 7
aumgoefi ptn
1
4
Swepacce
5 e 3
ae
ſae e

Z E
*

.„ N1
””
4 8
RX NIHYE

„ „ „ „
oetſe ee
WNWNNLLANAN

m
M and 4
7 „ .
—Eeen
õõ
rorſn ee
„“ .1
1
r lli
. .
t,
a iumt
„*
NIN „
.Nοα²˙0ο
9
„ 4
. .* N
4 1 4
enünd
WE 1 Ale
1 . , „
”ÿ”MV
4
i
N1* 7
aſſe⸗ “
rNos.
4 ,,
4 0 eſ
Rn M

7

quaſi obliuiſcit ſui. ideo ex nimia cõ
uerſione ad coꝛpꝰ: ſiue qeſt ex oꝛgano
rum leſione:ſiue ex impfectõe ↄtingit

vſuʒ rõnis ⁊ li.arbi.impediri. Sed hic

modus dicẽdi nõ plene ſatiſfacit.vide
mꝰ.n.q velemẽs doloꝛ ex pte coꝛporis

in extremitatibs factꝰ rõis vſuʒ nõ im/

pedit:⁊ inde aĩa illũ doloꝛẽ multũ refu

git. Item in ſomnis magis cõuerti

tur ad coꝛꝑalia q; in vigilia.ſi g cõuer
ſio eſt q in vigilia vſuʒ rõnis nõ tollit:
pari rone videt᷑ ꝙ nec couerſio q̃ eſt in
ſomnis circa regimè coꝛpis.Et ideo ẽ
ſcdᷣus modꝰdicẽdi.piʒ ꝙ li.arbi.a ppᷣo
vſu hʒ impediri ꝓpter pᷣuatõem obſe⸗/
quij coꝛpalis.⁊ ſi.n.opatio intellectus
nõ fiat p oꝛganuʒ:nihilominꝰ tñ virtu
tes ſenſitiue ipſi intellectiue faciuũtali/

qð obſequiũ ad hoc ꝙexerceat ſunuʒa/

ctum. GDuptr.n.exequit᷑ vis fantaſtica
intellectü in actu intelligẽdi. i Hc viʒz
q offert illa fantaſmata itellectui poſ
ſibili:ſiẽ obiectũ offert ſpeciẽ oculo.et
in H̊ etiã ꝙ intellect excitari hʒ ab in/
ferioꝛi qdiu eſt ↄiũct coꝛꝑi.et ideo qñ
leſio ẽ ⁊ ineptitudo ex ꝑte oꝛgani potẽ
tie ſenſitiue ⁊ fit pturbatio fantaſma/

tũ impedit᷑ vſus li.arbi.⁊ intellect ppt
H ꝙ aufert᷑ ſibi debituʒ obſequiũ:ſicut

oculus meꝰ põt impediri ab actu vidẽ-
di ꝓpter obſcuratõem aliq; factã in re
vilibili qᷓ habʒ mihi offerre ſpẽm: ⁊ vi/

ſum meũᷣ excitare. Sed iſte modus di
cendiadhuc nõ plene ſatiſfacit:ꝓ eoqꝙ;
nos videmꝰopatõem intellect'impedi
ri nõ facto impedimẽto in oꝑe exterio⸗
ris virtut ſenſitiue: vtpote imaginis
⁊ fantaſie.Et iteꝝ cum intellect ⁊ me
moꝛia itelligibilis aliqs ſpẽs in ſe ba-

beat abſtractas q̃s iĩ ſe ⁊ penes ſe ↄſer/

uat q̃̊s aia ſecũ trahit cuma corpe ſe/

pat᷑:videt᷑ ꝙ omi obſeqͥo fantaſie ⁊ fan

taſmatũ circũſcripto: intellect vſum
habere debeat reſpectu eoꝝ qͥn bʒ in ſe
habitũ.⁊ H plane falſuʒ eſt.qͥa G̊ impe/
dita ↄſideratõe eoꝝ que nouit ſicut ab

inqͥſitõe eoꝝ que nõ nouit.Et ꝓpterea
eſt tertiꝰ modus dicẽdiq opatio li.ar

bi. 7 rõis ex coꝛpis ineptitugine habet
impediri ꝓpter qnda cõicatõem oꝑatõ

nis. Cõicat aũt quodãmodo potentia
intellectiua opatõem ſus coꝛpi ↄiücto
cum cõicetei eſſe ⁊ ex eis fiat vnũ ꝑ eſ/
ſentiã.nõ ſolũ inq̃ntũ aia eſt vegetabi
lis ⁊ ſenſibilis:ſ etiã inq̃ntũ rõlis. HNã
eni rönalis adueniès coꝛpi hũano ſiẽ
ex ſua vnione facit ipm eſſe aial:⁊ ani⸗/
matüu ita facit eſſe ieʒ.⁊ iõ ſic aliquã
opatõem cõicat coꝛpi inqntü facit vi⸗
uũ ⁊ inq;tũ facit aĩal:ſic eti cõicat ali
quã inqntũ facit hoĩeʒ licʒ nõ oĩno vni
foꝛmit.differẽti eniʒ mõ cõicataĩia coꝛ.
poꝛi q reſpiciut potentiã vegetatiu et
ſenſitiuã ⁊ opatõnes potẽtie intellecti
ne. Naʒ opa ſenſitiue ⁊ vegetatiue ſic

cicat coꝛpoꝛi vt ſit in coꝛꝑe ⁊ per coꝛpꝰ

ſic etiã in coꝛpe vt nõ ſine coꝛpe.nõ.n.
nutrit aia niſi mediãte oꝛgano coꝛpeo.
nec nutrit niſi qdiu ẽ in coꝛpe.Intelli
gere aũut ſic cõicataia coꝛpi vt ſic intel/
ligat cũ coꝛꝑe aliquo mõ agente: vt tñ
nò intelligat ꝑ coꝛpus.ſic intelligat eti
am in coꝛpe vt tñ eti intelligat cum ẽ
ſepata a coꝛpe. Quia vero dũ ẽ in coꝛ
poꝛe cõicat ei rõlem opatõem:ideo fa/
cta inoꝛdinatõe ex pte coꝛpis habʒ illa
oꝑatio impediri. Sʒ iſte modus dicẽ/
di calũniã hʒ in H ꝙ dicit ꝙ opatio in-
tellect aliquo mõ cõicat coꝛpi cum nõ

vigeat᷑ ven. ? phus zdicere videat᷑ exx·
pſſe in.iõvaialiũ.vbi dicit ꝙ intellect

eſt ab extrinſeco ꝓpter h̊ ꝙ nullo mo/
do eſt imixtus coꝛpi.Et h̊ ipm dicit in
ʒode aĩa.Et iten.⁊ ſi cõcedat᷑ ꝙ hoc in⸗
telligat: nullo tñ modo ↄcedit᷑ nec de
toto coꝛpe nec de ꝑte ꝙ intelligat. Nñ
videt᷑ ꝙ hoc dicat᷑ de toto ↄiucto ratõe
ptis ſcʒ aie: ſicut cũ dicit᷑ homo eſtal⸗

bus H̊ dicit᷑ ſolũ rõne coꝛpis.Et ꝓpte·

rea eſt qᷓrtus modus dicẽdi ſcʒ opa
tio aie in coꝛpe impediri habʒ ꝓpt coꝛ/
poꝛis ineptitudinẽ.⁊ huiꝰrõẽ vnio aie:

⁊ coꝛpis ad vni tertij ↄſtitutõneʒ qð ẽ

vnũ p eêntiã:⁊ cui dʒ ꝓpꝛia opatio ſᷣm

ꝓꝙẽ vnuũ.hq̊ͥ antopatio nõ eſt viuere tm:

nec ſentire ſiue mouere: ſ rõcinariet
intelligere. Et ꝓpter ipam vnionẽ nõ
tm pendet aia ex coꝛpe q;tũ ad actũ ſen
tiendi:ſ etiã aliquo mõ qᷓntũ ad actum

intelligedi q;diu eſt in coꝛꝑe.ſed longe

aliter ? aliter qnt ad actũ vegetãdi et
ſentiendi:ſic pꝑendet vt nullo mõ poſſit
eos exercere ſine coꝛpe:nõ autẽ ſic de

actu intelligẽdi.ſic etiã pendet vt illos
actus exerceat p coꝛpus ⁊ ꝑ oꝛꝛganum

coꝛpoꝛeũ:nõ ſic aũt eſt de actu ĩtelligẽ-
di.⁊ ideo actum ſentiendi dicit᷑ cõicare

aĩa coꝛpi.vñ nõ abſurde oĩno dr̃ oculꝰ

videt:nõ ſic aũt dr̃ de actu intelligẽdi.
Dicit᷑ aſt aĩa ſentire ꝑ coꝛpꝰ:nõ intelli

ligere p coꝛpus.qͥa cum duo cõcurrãt

ad actü intelligẽdi ⁊ ſentiendi.viʒ reci

Pere:⁊ iudicare. In ſentiẽdo receptio

ſpẽi ẽ a coꝛpe:ł̊ iudiciũ ẽ a virtute.⁊ in

telligẽdo vtrũq; a virtute ĩtellectiua.

riʒ ab intellectu poſſibili:⁊ agẽdi.⁊ ꝓ⸗

pterea intellectꝰdr̃ vis ñ alligata ma-

terie.⁊ opatõnem hanc põt habere.⁊ ẽ
ſepata a coꝛpe.qdiu aũt eſt in coꝛpoꝛe
nõ oĩno intelligit pter coꝛpus. Sicut

enĩ eſſe aĩe in coꝛpoꝛe aliquo mõ pẽdet

ex coꝛpe:qᷓ;uis nõ pendeat eẽ ipius aĩe
in ſe.ideo ad ̊ ꝙ aĩa ſit in coꝛpoꝛe ne-
ceſſe ẽ coꝛpus debite cõplexionatũ eſſe

⁊ ad illius cõplexiõis coꝛuptõeʒ cõtin
git aiaʒ nõ amplius eſſe in coꝛpoꝛe.ſic
q;diu aĩa ẽ in coꝛpoꝛe intelligere ſuum

nõ eſt ſine coꝛpoꝛe ⁊ ſine aliqͥ diſpõe ex

pte coꝛpis.cuiꝰ auctas cõueniat actui
intelligendi:ſicut cõgrua diſpõ corre⸗
ſpondebatexiſtetie aĩe in coꝛpoꝛe ⁊ pfe
ctõni eiuſdẽ. Illa aüt auctoꝛitas attẽ⸗

ditur ſm illud qð ẽ ſupmuʒ in coꝛpoꝛe
⁊ qntũ ad nobiliſſimos ſpus qui locuʒ

habet in nobiliſſimis eganis coꝛponſ.

Et quoniã cuʒ aliqd aufert ab aliquo
pus aufert ab eo illud qð eſt in eo ex⸗
cellentiſſimũ.⁊ cum aliqᷓ virtus debili-

tat pᷣus aufert abea ſummũ q; ilłlq qʒ

eſt circa ſummũ.hinc ẽ ꝙ in leſiõe coꝛ⸗

Poꝛis citiꝰ colligit᷑ illud ᷣm qð coꝛpus
2ↄfoꝛmabat᷑ opatõni intellectiue q ilłd

m qð cõfoꝛmabat᷑ opatoni ſenſitiue.
⁊ ideo fumoſitates aſcendẽtes ad cere

bꝛũ que pturbat ſpũs in ſomnis vel in

puer is vel in freneticis:vel qᷓcũq; alia
leſio oꝛganoꝝ in qbus reſident ſpirit
ſi ubtiliſſimi cor porales faciliꝰ impedit
vſum rõnis q́; imaginatois. Et ſic pa-
tet ro qre impedit᷑ ex ineptitudine coꝛ/

poꝛis rõnis vſus:⁊ q̃re impedit᷑ magq;
vſus inferioꝛis virtutis.Ex hac eadeʒ
rõne colligit᷑ quare magis impedit᷑ ra
tio q̃ntũ ad vſum li.arbi.q; qntũ ad ali
os actus rönales quos ĩ ſomnis⁊ fu-
rioſis aliqñ dignos videt᷑ hr̃e.Actus
eni li.ar bi.reſpicit potentiã rõlem put
eſt in oẽĩmoda ⁊ plena libertate.Li.enĩ
arbi. dicit dñiuʒ potentie reſpectu actꝰ
ſicut ſupᷣ det᷑minatũ ẽ. Et quoniã cum
impedit᷑ aliq̃ virtus opatiua pmo au⸗
fertur ei actus ille qͥ ei inerat ſᷣm ſuaʒ
plenitudinẽ: ſicut pʒ cuʒ aliqͥs infirma
tur in pede faciliꝰ ei aufert potentia ve
lociter currendi qᷓ; potètia ambulandi
ſiue faciliꝰ impedit᷑ hic actus q; ille.ſic
7 in ꝓpoſito f̃acilius ⁊ frequètius ↄtin
git auferri vſum libertat q; actũ quẽ:
cũq; potentie intelligẽdi.oncedende
ſunt igit᷑ rõnes oñdentes ꝙ li.arbi.ex
ineptitudine ex pte coꝛpoꝛis habʒ im-

pediri qᷓntũ ad ſuũ vſum:ſicut impedit

in infantibus:⁊ furioſis:⁊ doꝛmiẽtibi.
Ad illud qð pᷣmo obᷣ: inoriũ de peti

tõe Salomõis que fuit in ſe omnis. di⸗
cendũ ꝙ illud fuit aut gre ſpalis ⁊ pui

legij nõ legis cõis ꝙ in ſomnis potuit
mereri⁊ dignus fuit exaudiri.aut cer
te H̊ dr nõ qͥa deo doꝛmièdo placuerit:
ſtz qa aut vigilado ⁊ illud pcogitãdo:il⸗

lud deo placuit.⁊ ꝙ in vigilia placue⸗/

rat:dñs p reuelatõem manifeſtare vo
luit in ſomnis.frequẽètius enĩ in ſom/
nis q; in vigilia apparere cõſueuit.⁊ p
H patʒ rñſio ad ſequẽs verbũ Grego.
qð eni dicit ſcõs viros in ſomnis me/
reri:h dictu eſt q a occaſiõe ſumpta ab
eo ꝙ patiunt᷑in ſomnis:poſtmodũ me
rent᷑ in vigilia:ſicut vir pfectioꝛ deme
reri dr in pollutõne nocturna quã ſua
cogitatõe ꝓuocauit:vel de cuiꝰ recoꝛ/
datõne poſtmodũ delectak. Ad iltd
qð ob ꝙ aia ſᷣm opatoem intellectiuã
nõ eſt actus alicui ptis coꝛpis iam pʒ
rñſio ex pdictis.q;uis.n.nõ opet᷑ poꝛ/
ganũ coꝛpale:nihilominꝰ tñ ad qͥ pa⸗
nima opet᷑ in coꝛpoꝛe neceſſe ẽ corpus
ſim nobiles ſpus ⁊ nobilia oꝛgana ide/
bita actualitate ⁊ diſpone eſſe:ſicut pꝛi
us oñſuz eſt. Et quonia hic diſpoſitio

–— .

olyie
js
ii
ſotos
ſijnmmd
jnige
eori
rllüaie
lerbin
Neinean
Va
getfur
ſupdi
foynt
ſecdre
inſomm
mA
ſßhher
n L.
wslacbt
Ponmng
reuelaroe⸗
goinſon
ſotdedir
ensq̃
mechüt
etitagn
deghat
nelvne
yrſigzli
NMiirm
nugoot
gegta⸗
iyniͤſant
ſdicenci⸗
Ginſonmn
W'nai⸗
cne
gazonee
tusiwac
glin pp
rarriſo
gieqgie
ſieinp⸗
ſuüfzn⸗
tentia.i
ſunt fa⸗
ſonno⸗
noplue
Wales,

Anger
Aleni
mngr
istin
Wanbu
mmooleſt
inns n
Conerence
hardet
NRorin
ſenntp
wißng⸗
onnsne⸗
a'fun

4

ſe P
eſee 0

colligit᷑ per coꝛpoꝛis ineptitudinè.ideo

poñs act'rõis ⁊ vſus li.arbi.impedit.

Ald illud qð obꝛ ꝙ aĩa in ſomnis re
nocat᷑ ad interioꝛa.dicendũ ꝙ veꝝ ẽ t
nõ qntuʒ ad oẽs opatões interioꝛes:łᷣ
q̃ntũ ad opatòes nales. Nam ſomnꝰẽ
quies virtutũ aĩaliũ cũ intenſiõe natu
raliũ.⁊ ideo nõ ſequit᷑ ꝙ vſus rõnis vł
li.arbi.in ſomnis intendat᷑ cũ hic potiꝰ
ↄtineant᷑ ſbᷣ viribus aĩalibo q; nalibus
Ald illud qð obᷣꝛ ꝙ in ſomnis aĩa vi
det futura.dicendũ ꝙ ſicẽ det᷑minatũ ẽ

ſup diſ. 7. in ſomnis nõ eſt puiſio futu

roꝝ niſi viſitatio emittatab altiſſimo:
ſiẽ dr̃ eccł.xiiij.magis autẽ dñs viſitat
in ſomnis q; in vigilia in reuelãdo fu-
tura. Tum ꝓpter hꝙ aia in vigilia eſt
diſpſa ad exterioꝛa ſenſibilia ⁊ ↄphen/
denda.Tũ qꝛ etiã dñs qui poſuit tene
bꝛas latibulũ ſuũ ad ſuipſius occulta
tõem:magꝗ vult in ſomnis q; in vigilia

reuelatões emittere. Tum qͥa etiaà ma

gis in ſomnis agit᷑ hõ q; agat:⁊ in reue
latõe diuĩa plus ſe hʒ hõ p modũi ſuſci
piẽtis q; agẽtis.Luʒ qꝛ etiã in ſomnis
mediũ tenet hõ inter moꝛtuũ ⁊ viuentẽ
et ita quodãmodoa vita huiõi recedit.
de qua dñs Exo.xxiij.dic̃. Nõ videbit
me homo ⁊ viuet.Ex H̊ ̊ nõ põt ↄcludi

ꝙ vſus li.ar.ſit in ſomnis:qᷓ;uis ibi nõ

ↄtingat reuelatões fieri.qm ĩ ſomnis
mag agit᷑ aĩa qᷓ; agat. ſᷣ in vſu li.arbi.

mag agit q; agit. Ad illud qð obi⸗/

cit᷑ ꝙ vis fantaſtica nõ impedit᷑ in ſom⸗
nis.dicendũ ꝙ ⁊ ſi videat᷑ fantaſia ma
gis in ſomnis q; in vigilia vigẽ: nihilo
minꝰ tñ aliquo mõ impediri bʒ.poten/
tioꝛ eſt.n. homo in vigilia ad imaginã⸗
duʒ ome qð vult q; in ſomnis:licʒ mo
tus ima ginatiue nõ ita appareat in vi
gilia ꝓpter cõuerſionẽ aĩe ad exterio⸗
ra:⁊ ĩ ſomnis medij motſentiant᷑ ꝓpt᷑
aĩe quietatöem. Et ſi obijcias ꝙ nõ
ſic impedit᷑ qͥn aliquo mõ habeat vſum
ſuũ fantaſia:& nec dʒ ĩpediri ſupioꝛ po
tentia.iam pʒ rñſio ex his ꝙ ſupᷣ dicta
ſunt.raciliꝰ.n.aufert᷑ omis potentia in
ſomno?⁊ citra ſomnũ.⁊ ꝓptea ⁊ ĩ ſom
nis plus qetant᷑ virtutes aĩales qᷓ; na⸗
turales.motaũt⁊ decurſus illoꝝ fan

taſmatũ nalis ẽ.⁊ ideo non ſic impedit᷑

vſus fantaſie ſiẽ vſus potentie intelle
ctiue.Adq qõnes aũt qͥ ſequùtur plana
eſt rñſio ex his ꝙ pdicta ſunt.

11parte iſta

ſunt qõnes circa lr̃aʒ.⁊ pᷣmo

querit᷑ de H̊ ꝙ dicit ꝙ libertas ar bi.per

pcẽm ex pte ẽ pditalin illo.c.vñ mani⸗/
feſtũ eſt æcc. hoc.n.eſt Berñn.qͥ dicit in
liode li.arbi.nec mibia amittit᷑:nec cul
pa minuit. Itẽ in eodẽ liꝰ loqns de

li.arbi.ſui oĩno diminutõem vel defe/

ctũ nõ patit.Et iteꝝ ipſe ibidẽ dic. Ci
bertas li. ar. de ipſo qͥ ↄdita ẽ ſtatu ali
q̃tenus nõ mutat. hᷣ eq̃liter qᷓntũ in ſe ẽ
a celis ⁊ terris inferis poſſidet᷑.g male
aſſiẽt magr arbi.libᷣtatis. Itẽ ſi li⸗
bertas ar. põt ꝑ pcẽm diminui cũ non
ſit infinita aliqũ potit amitti.g ſi ĩpoſ/
ſibile ẽ creaturã rõlem abſq; libertate
arbi. eſſe: impoſſibile ẽ ipm ꝑ pcẽm di/
minui. WMeead h̊ dicendũ qð ẽ loqui

de liᷣtate ar.q̃ntũ ad eẽ:⁊ q̃ntũ ad bene

eſſe. Si loq̃mur q̃ntũ ad eẽ: ſic li.ar bi.
nõ põt diminui per pccm. Si loqᷓmur
q̃ntũ ad bñ eẽ:ſic excludit malũ dupłr
viʒ culpe:⁊ pene.Et q̃ntuʒ ad hãc li.ar.
põt diminui.⁊ hic livᷣtas p pcẽm tolli
põt:ſiẽ in damnatis qͥ nccio ſunt ſubie
cti malo culpe ⁊ pene.⁊ ꝑ h̊ patẽt obie/
cta ꝗ̊ H.qa ꝓcedũt de libᷣtate intelligẽ
do q̃ntũ ad eẽ. Itẽ querit᷑ de h diẽ
ẽ nãq; libᷣtas arbi.triplex.ſ.a neceſſita
te:a culpa:⁊ a miſia.videt᷑ ꝙ iſta diui/
ſio ſit ſuꝑpflua.cuũ.n.non ſit niſi duplex
malũ.ſ.culpe:⁊ pene:videt᷑ ꝙ nõ ſit niſi

duplex libtas.cum g libᷣtas dicat ere⸗

ptoem ab aliquo malo:videt᷑ ꝙ nõ de·
beat eẽ niſi duplex libtatis differẽtia.
Itẽ cũ nõ ſit tin malũ culpꝑ ⁊ pene i
etiã temptatõis:videt᷑ pꝛedicta diuiſio
eẽ diminuta q̃ omittit vnã driam q eſt
lihtas ar.a malo tẽptatõnis. Situ
dicas eam cõtineri ſbᷣ libᷣtate ar.a mi⸗/

ſeria. Item cũ Berñ. in li? de li. ar.

diuidit libᷣtatẽ ar bi.in li.arbi.⁊ ↄſilijet
ↄplaciti.querit᷑ que ſit inter has diui/

ſiones differẽtial?et penes qͥ d ſumant

baꝝ diuiſionũ mẽbꝛa? M“. dicendu
t 2=

ꝙ ſicut ex pcedentibo colligi põt arbi.
libtas:⁊ puatiue dr ⁊ poſitiue. Pꝛiua
tiue dr p ↄpatõeʒ ad illud reſpectu cu-
ius dicit᷑ libtas vt a quo. Poſitiue ꝑp
com patoem ad illud reſpectu cuiꝰ di/-
cit᷑ ibᷣtas vtad qðᷣ. Libertas aũt oꝑpo
nit᷑ ſeruituti.ſeruit autẽ duplex è.viʒ
ᷣuitus coactõis:⁊ ſeruitꝰ ſubiectõnis.
S eruit aũt ſubiectõis põt eſſe ſub du
plici differẽtia ſᷣm ꝙ duplexẽ maluʒ.
ſ.malũ quod patimur.⁊ H̊ eſt malũ mi
ſerie.⁊ in h attendit᷑ libertas a miſeria.
Etmalũ qð facimꝰ.⁊ h̊ eſt malũ culpe.
⁊ in ̊ attendit᷑ tertia libertatis differẽ
tia.⁊ ſic pʒ ꝙ libertas ſᷣm ꝙ ↄſideratur
pꝓ compatõem ad illud a quo:libertas
habʒ diuidi in tres differẽtias.q̃ ſunt
libertas a neceſſitate:a culpa:⁊ a miſe
ria.Siaũt ↄſideret᷑ libertas pↄpatio
neʒ ad illudad qð.ſ.ad qð actũ in quẽ
exit:H̊ põt eẽ aut ꝓut ſimplex ↄſiderat
reſpectu actꝰvolẽdi.⁊ ſic dr libᷣtas ar.
ARut ꝓutoſiderat᷑ reſpectu actꝰ volen
diad finẽ relati qui dr̃ vſus vłti.⁊ ſic
attendit᷑ libertas cõſilij. Aut reſpectu
actus volẽdi quietati:qui quidẽ dicit
actus fruitõis.⁊ penes hũc attendit᷑ li
bertas vↄplaciti. Et ſic patʒ ſufficiẽtia
vtriuſq; diuiſionis ⁊ diuerſi modi ſᷣm
quos pᷣdicte diuiſiões habẽtaſſignari.
poſſent tñ ad vnã cõmunẽ rõnem diui-
dendi reduci. Sic eſt enim cõſiderare
libertatẽ arbi.q̃ntũ ad eſſe:⁊ q̃ntuʒ ad
bñ eſſe. Si q̃ntũ ad eſſe:ſic vocata ma
giſtro libertas a coactõe.⁊ a Berñ.li/
bertas arbi.ab vno poſitiue:ab altero
puatiue. Si qntũ ad bñ eſſe:cũ ad bñ
eſſe ↄcurrat duplex bonũ.viʒ bonũ re
ctificans:et bonũ delectãs.ſiue bonuʒ
oꝛdinãs:⁊ bonũ quietãs.⁊ ꝑ oꝑpoſituʒ

excludat᷑ duplex malũ.viʒ malũ defoꝛ

mãs:⁊ malũ affligẽes. ſic ẽ duplex dif⸗

ferètia:q̃n vna ſumit᷑ reſpectu boni di
rigentis.c H vr̃libertas ↄſilia Berñ.
⁊ a magro libtas a culpa.alia vero ſu

mit reſpectu bõi quietãb:eth a Berñ.
vocat᷑ libertas ↄplaciti:⁊ a magro libᷣ
tas a miſeria. Ideʒ.n.ipm qð Berñ.
noĩat poſitiue ſiue pↄpatoem ad ter⸗
minũ ad què:magr noĩiat pᷣuatiue ſiue

pↄpatõnem ad terminũ a quo.Et ſic
pʒ diuiſionũ ſufficiẽtia.patʒ etiã rñſio
ad obiecta. Pꝛeter.n.malũu culꝑe ⁊ pe
ne aſſigre differentiã tertiaʒ libᷣtatis
arbi.q nõ ſumitur reſpectu mali:vtpo⸗
te illa qͥ ñ ſuit᷑ attẽdit᷑ q;tũ ad eẽ.⁊ malũ
tẽptatõis quodãmõ hʒ reduci ad ma/
lũ culpe:quodãmodo ad malũ pene.ad
malũ culpꝑe inq̃ᷓntũ ſubintrat interius.
ad malũ vero pene inqntũ affligit exte
rius.⁊ ſic facitq̃rtũ mẽbꝝ ab illis trib⸗
diuerſum. Itez querit᷑ de h̊ ꝙ dicit
ven nobis magꝗ placʒ vt illa ſit libtas
arbi.q̃ quis liber ẽ ad maluʒ ⁊ illa q̃ qͥs
liber eſt ad bonũ: H.n.ẽ cõtra Anſel.qͥ
dicitꝙ ptas peccãdi nõ eſt libertas nec
ps libᷣtatis. Itẽ videt᷑ eti eſſeõ ra⸗
tõem.qͥa vnũqðq; dʒ denomĩaria ſuo
optimo.⁊ libertas q eſt ab oĩ miſeria ⁊
culpa.hec ẽ ab oĩ miſeria:& li.arbi.de/
bet dnoĩari ab illa. Item ſi libertas
arbi. dicit᷑ nõ ſolũ qꝛ eſt in bonũ:ſed eti
am qa põt in maluʒ:cum in beatis non
poſſit in malũ:videt᷑ ꝙ equiuoce dica/
tur libertas arbi.ĩ viatoꝛibꝰ⁊ in beſtijs.
ſed cõtra Hᷣ ẽ.qa compatio ᷣm maius
⁊ min eſt reſpectu ſolius vniuoci.ſi er
go equiuoce diceret᷑ li.ar.ĩ beatis ⁊ in

nobiſ:nõ eẽt maioꝛ libertas in beatis ⁊

in nobis qð eſt contra magrm in ſr̃a qͥ
differẽter gradus libertatis aſſignat.
Propter heſt q̃ſtio vtꝝ libertas a
coactone:⁊ a culpa:⁊ a miſeria dicant᷑
equiuoce vł vniuoce:⁊ cui pᷣmo nomẽ
libertatis imponij. Reꝰ. dicendum
ꝙ; cum nomẽè imponat᷑ reia ꝓpꝛietate
que eſt ſibi inberens inſepabiłr ⁊ eſſen
tialiter.et libertas eẽntialis li.arbi.nõ
ſit libertas a culpa vela miſeria ſed li
bertas a coactõne:ab illa li.arbi.habʒ
denomiĩari.et quoniã hec in creaturis
qᷓntuʒ eſt de ſe indifferẽs eſt ad bonuʒ
⁊ ad malum. ideo magiſter de hac ĩtel
ligens:dicit in lr̃a ꝙ libertas a qua li.
arbi.denomiat liberũ non eſt libertas
ad bonũ tantũ ſed etiam ad maluʒ.nõ
ꝙ pncipaliter reſpiciat maluʒ: ſed qͥa
de generali nominis ſignificatõe non

deter mĩatur ad bonuʒ: licet bncipali-
uss reſpiciat bonũ q́ᷓ; malum. Et ꝑ hoc

gfi⸗
ſeroe
triab⸗
eſtde
tinſe
itnd
dicer
anal
pnir
etn
con.
pli⸗
ter
eag

compe
ipſoce
termi⸗
Inſa⸗
tia d⸗
ſnus &
to yt
Feopan
Nintori
upma
ſunſ
Romm⸗
dns⸗
clefi
gölia
termi⸗
biov
don
cllio
Cintori
getuſive
ihliar.
Wüge
st,
cppt

4
ven

Nndd
kenieſe⸗
hoimiſcriar
lns
izmonon
Nondn
ma

4
re

6

1 v
Aunirnſcin
. Ao
nischn
„eſ
Gerdean
5 „4 6
kangin .
E
hon ctlimn⸗
α
arV
. 7 „
fun
AAIl‚

pʒ rñſio ad pᷣmuʒ obiectũ. Ad illud

vero qð obijcitur ꝙ nomĩatio debʒ fi⸗
eri ab optimo. dicendũ ꝙ illud verum
eſt de optimo nõ quocũq;:ſed eẽntiali
⁊ inſepabili. Ad illud qð queritur

vtn dicat᷑ libertas eqͥuoce vel vniuoce

dicendũ ꝙ nec ſic:nec ſic.ᷣ ſᷣm qndam
analogiã que ꝓpter cõuenientiã cum
vniuoco recipit comꝑpatõem ſᷣm magꝗ

et minus ꝓpter cõuenientiã cum euo

co recipit qᷓndam diſtinctõnem multi/

plicitatis.analoguʒ.n.mediũ tenetin/

ter vniuocũ etequiuocũ.Et ſic patent
ea que queſita ſunt.

Diſtinctio.xxvi.

Ec ẽ gratia

b operans ⁊ cooꝑrans ct.
Suß egit magr de li. ar

bi. ſiue ð adiutoꝛio homĩ
compato in ſe.in hac vero ꝑte agit de
ipſo compato ad auxiliũ gr̃e. Diuidit᷑

aũtiſta ꝑs in duas ptes. In pma de

ter mĩat q̃ntuʒ poſſit li.arbi.cum gr̃a.

In ſcða qntuʒ poſſit circũſcripta gra

tia.j.diſ.xxviij. id vero incõcuſſe tenea

mus ⁊t. Pꝛima pars habʒ duas par

tes. In pꝛima determĩat de adiutoꝛio
gr̃e opantis collato li.arbi.ꝓutillud
adiutoꝛiũ comꝑatur li.arbi. In ſecun

da ꝓut compat᷑ ad habitũ gratuitũ et

vſum ſibi debitũ:ibi.hic cõſideranduʒ
eſt cum pdictũ ſit. MPꝛima pars habet
duas. In pᷣma determĩat quid ſit ſiue
cuiꝰ efficatie ſit illud adiutoꝛiũ gratie
qð li.arbi.ſupaddit᷑. In ſcdða vero de
ter mĩiat qntùad volũtatẽ ſiue ad li.ar
bi.oꝛdinat᷑:ibi.ipa eadeʒ tñ quedã gr̃e
dona puenit. Pꝛima ꝑs hʒ tres parti
culas. In pma determĩat qͥd ſit illud
adiutoꝛiũ li.arbi.ſupadditũ q̃ntuʒ ad
actũ ſiue effectũ. In ſcðᷣa yero q̃ntuʒ
ad ſubiectũ:ibi.volũtatẽ ipam Aug“.
in li.ar. c. In tertia vero qtũad ipm
donüu gratuitũ:ibi.et ſi diligèter inten-
das X. , imilr ſcoa ꝑs pᷣncipał tres
habzʒ ptes. In ma determiat verita⸗/
tem:ibi.ipa eadẽ quedã tamẽ &. In ſe

cũda vero remouet dubitatoeʒ: ibi.nõ
eſt tñ ignoꝛandũ ⁊c. In tertia vo par/
te ſubiũgit veritatis recapitulatõem:
ibi.illiꝰ.n.gr̃e pcipiende &. Haꝝ autẽ

partiuʒ ſubdiuiſiones manifeſte ſunt

in lr̃a. ..
Dintelligẽtiã
huiꝰ ptis ſuppoſita gr̃e entita
te ⁊ neceſſitate:qꝛ Hinfra queret᷑ ſuo lo
co.querit᷑ hic de gr̃e quidditate.hic.n.

inquirit magr in Fa.Et circa h̊ querũ

tur ſex. Pꝛimo querit᷑ vtꝝ gratia ſit
aliqd circa acceptantẽ:vel circa acce⸗
ptatũů: Secuũdo dato ꝙ gratia ſit ali/
quid circa acceptatũ:querit᷑ vtꝝ ſit do

nũ increatũ: Tertio vtꝝ ſit in genere

ſbe vel accidentis: Quarto qrit᷑ vtꝝ

ſit in genere accidentis coꝛiuptibilis:

Quinto querit᷑ vtꝝ pmo inſit eẽntie
gĩe aut potẽèths? Sexto ⁊ vltimo q̃ri
tur vtꝝ inſit ad modũ pfectõis tantuʒ
an etiã ꝑ modũ motoꝛis.

Irca primum

ſic ꝓcedit᷑:⁊ oñdit᷑ꝙ gr̃a deiali
quid ponatcirca gratificatu.ᷣ dicit᷑ enĩ
JYo.po.De plenitudine eiaccepimus

gfam ꝓ gratia. Si igit accepimꝰ:ĩ no

bis eſt diuina gra in gratificatis ſiue
acceptatis a deo habʒ eẽ. Item pꝰ
con..xij.Diuiſiões gr̃aꝝ ſunt:idẽ autẽ
ſpũs diuidens ſingulis ꝓut vult.Hoc
aũt nõ eſſet niſi gr̃e donum in ſingulis
aliqᷣd poneret. gOc. Si tu dicas hoc
eſſe dẽm de grẽa gtis data:tũc arguit᷑ a
minoꝛi. ſi gra gratis data aliqᷣd poit
in gratificato: multo magis gr̃a gra⸗
tũfaciẽs que maioꝛis eſt efficatie:⁊ ma
gis reddit ipm gratificatũ deo accep-
tabilẽ. Item gr̃a gratũfaciẽte effi·
citur quis dignus ſupꝑna beatitudine
ſed omis dignitas aliquid ponit in eo
in quo eſt. ergo dignitas retributõis
eterne aliquid ponit in eo qui dignus
eſt.hoc auteʒ non eſt niſi gr̃a.ergo .
Atem culpa ex qua deus hominem
odit et repꝛobat ponit aliquã defoꝛmi⸗
tatem in eo qui repꝛobat᷑.ergo parira
tõe gr̃a ob quã deus aliquem diligit ⁊

4 3

appꝛobat aliqd ponit in eo qui acc epta
tur. Iteʒz ptingit aliquẽ qui non eſt

gratus deo fieri gratũ.ſed hoc non eſt
ꝓpt mut tõeʒ aliq; factã ex pte deiac
ceptãtis.&̊ hoc eſt ꝓpter mutatõem ali
quã factã ex parte homis acceptati.ſ
talis mutatio nihil ab homie tollit. S
aliquid circa hoĩem acceptatuʒ ponit.
Item deus eſtequꝰ ponderatoꝛ.er
go non magis acceptat vnũ homineʒ

q; aliũ niſi aliqð donũ etaliqð bonũ ſit

in vno quod nõ eſt in altero.G̊ autẽ vo

camus ipam gratiã. ergo gra dei ali⸗

quid ponitcirca ipſum gtificatuʒ ⁊ ac⸗
ceptatũ a deo. Sed cõtra Baniel.

pꝰ.Dedit dñs gr̃am danieli in cõſpe/

ctu pncipis eunuchoꝝ t. Sed coͤſtat
ꝙ tunc nihil nouũ collatuʒ eſt danieli

ad h̊ ꝙ acceptaret᷑ ab illo eunuchoꝛuʒ

pᷣncipe.ſi ergo deus ẽ benignioꝛ⁊ ad ac

ceptandũ ꝓmtioꝛ:videt᷑ ꝙ nihil opoꝛ⸗
teat in homie poni ad hoc ꝙ acceptet᷑a

deo. ſi igitur gr̃am dei habẽ nonè ali⸗
ud q; deo eſſe acceptum:videturxc.

Iteʒ videmus expimento ꝙ homo ho

mini efficit᷑ gratus ex ſolo aſpectu.nec
aliquid dat homo homĩ cuʒ ſuſcipit il⸗
lum in gr̃am ſuam. ergo pari rone nõ
opoꝛtet aliquid dari homĩ vt ſuſcipiat
in gẽ̃am dei. Item omis ille eſt alij
gratus qui ẽ ab eo dilectus.ſj̊ dilectio

dei nõ ponit circa dilectuʒ aliquid no⸗

uũ:quoniã dilexit nos ante mundi cõ⸗

ſtitutõem:ſicut dicit᷑ad Ephᷣ.pᷣꝰ. Dile
xit etiã nos cuʒ adhuc ꝑeccatoꝛes eſſe⸗
mus.ſiẽ dicit᷑ Ro.v. pari rõne nec il
la acceptatio ſiue gratificatio aliquid

ponet circa gloꝛificatů. Item ſolis
pcibus alicuiꝰ ſine aliquo munere in/
terueniẽte põt quis amicus et gratus

effici alicui cuiꝰ pᷣus erat inimic ⁊ odi
oſus.ſi igit᷑ hoc eſt in homĩe cum deus

multo ꝓnioꝛ ſit ad miſerendũ q; homo
videt᷑ ꝙ multo foꝛtius poſſit hoc repiri
circa gram dei. Item ſic ſe hʒ gra⸗
tia ad gratificatũ ⁊ acceptatio ad acce

ptatũ ſicut ſe habet laus ad laudatũ.bõ

laus nihil ponit circa laudatũ:ſed cir⸗
ca laudantẽ.ergo nec gfa circa grati⸗

fſicatũ ſed circa gtificantẽ. IJtez ba⸗

bundãtioꝛis caritatis eſt diligere ac
ceptare eum qui mineſt dignus amo
re:ſicut inimicũ qᷓ; amicũ.ergo diuina

caritas et bonitas nõ ſolum acceptat

bonos:ſed etiaʒ qᷓntumcũq; malos.nõ

ſolum dignos:ſ etiam qᷓntũcunq; indi
gnos.ergo diuia acceptatio ſiue gtifi
catio nõ videt᷑ aliquid ponẽ circa ipᷣm
acceptatũ aut gtificatum. Mo. di⸗

cendũ ꝙ gr̃a diuĩa aliquid ponit circa

Stificatum ſiue acceptatũ.⁊ ratio huiꝰ
eſt.qꝛ diuina voluntas in acceptando

nõafficit᷑:diuĩa veritas in appꝛobãdo

—-

nõ fallit᷑:⁊ neutra eaꝝ in gtificado mu
tatur.qꝛ diuĩa voluntas in acceptaãdo
non afficit:nec acceptat aliquẽ ꝓpter
nouum affectuʒ:neceſſe eſt ꝙ acceptet
ꝓpter aliquẽ effectũ:⁊ ita aliquis effe
ctus ponit᷑ eſſe circa eum qui accepta/

tur.quia veritas diuĩa in appꝛobando

nõ fallit᷑:ideo nõ pfert vnũ alteri:nec

axpꝛobat magis vnuʒz q; alterũ:niſi qꝛ

habʒ in ſe aliquid ꝙ eſt magis dignuʒ
appꝛobatõe diuina. Neminẽ auteʒ ac⸗
ceptat niſi quẽ appꝛobat.⁊ etiaʒ nemo
eſt gratus vel deo accept:niſi in ſe ha

beat aliquid per qð fit appꝛobatõne di

gnus.Quia vero volũtas non muta/
tur in acceptãdo:nec veritas in aꝑpꝛo
bãdo:cum aliquis de nouo incipit ap
pꝛobari ył acceptari:⁊ nulla cadit mu
tatio ex parte dei acceptatis vel appꝛo
bantis:neceſſe eſt ꝙ aliqua cadat mu

tatio ex parte acceptatiet appꝛobati.ſ

loc nõ eſt.qꝛ aliquid ei aufert᷑.eſt ergo

mutatio:qꝛ aliqð donũ ſibia deoↄfer./
tur.⁊ ſic patʒ ꝙ gra aliqð donuʒ ponit
circa ipm gtificatum. Vnde cõceden⸗

ge ſuntrõnes hoc oſtẽdentes. Ad il
lud qð pꝛimo obijcit᷑ incõtrariũ de gra
tia hũana de qua dicit᷑ ꝙ de dedit gra
tiam danieli c. dicendũ ꝙ illud ſimile

deficit in tribus cõditõibus paſſigna⸗

tis. Tum q; homo in accipiendo affici
tur.tum qͥa indictũ eius frequẽter de⸗
cipit᷑.tum etiã q; cũ de nõ acceptando

fit acceptãs in ſeipo mutat.h̊ auteʒ in

deo non ponit᷑: et ideo nõ eſt ſimile.Et

p hᷓ patʒ pmuʒ ⁊ ſcvᷣm obiectůũ. Ad

illud qð obijcit᷑ de dilectòe ꝙ nõ ponit

Aan
niey⸗
lmoe
Oa
cete
pero⸗
irti
lacte
ſcad
rech
rec
yte
pp
um
iri
ni
ℳ
renn
anut
wwoal
galpon⸗
ſelan⸗
catin
Mnwh
milede
ſonier
Nikeſtue
bonam
eotta
bemat
iurmin
im rehßr
mngtn
POina
Rfmape
Weanr
ſdede
figade
Gröſua
tatisim
veritati

natcire
veliner⸗
dost
Vicim“
umpe

Maahn
nnacchunn
nnodi
önfricon
mmacrepticn
one pptr
ſnarceptet
AAicgiseſe
nand
wad
ins oNN
wusinay
uo cpe
ulN.ſ
insrelappro
a ndd
done
witi lent⸗
ſdinded ⸗
önzp
Oacrittn
õ

„Krewurd
19/,

aliquid in dilecto.dicendũ ꝙ non eſtſi
mile ꝓ eo ꝙ dilectio ſe extendit non ſo

lũmodo ad pſens:veꝝ etiã ad futuruzʒ
OIUnge nõ tantũ diligit nos deus dile-
ctõe tem ꝑali:ſ̊ etiã eterna.acceptatio
vero ⁊ gtificatio ſolũ ad pſens ſe extè

dgit. ⁊ iõ effectũ nõ ſolũ in habitu:ſ etiã
ĩ actu ponit circa ipm acceptatũ ⁊ gti/

ficatü. Ad illud qð obꝛ ꝙ ſole dces

recõciliãt.dicendũ ꝙ illud locũ hʒ vbi
recõciliatio fit ꝑ mutatõem affectõis:
vt cum aliquis qͥ alicui pᷣus erat iratꝰ
p pces alicuiꝰ mitigat᷑.ꝭ̊ aũtcirca de/
um nõ ponit᷑.et ſialiqũ in ſcriptura di
ci videat᷑: figuratiue intelligenduʒ eſt
viʒ per antropoſtpatõ. Ad illud qð
obꝛ de laude.dicendũ ꝙ ſiẽ laus crea
ture nõ ponit aliquid circa laudatum:

circa laudantẽ.ſic etiã gr̃a qua vnus
bomo alterum acceptat. DHeus auteʒ
qui non verbo eum laudat ̊ aꝑpꝛoba-
tõne laudando aliquid ponit circa lau
datũ.vnde ex hoc nõ ſequit᷑ꝙ gr̃a diui
na nihil ponat:poſſettñ dici ꝙ nõeſt ſi

mile de laude ⁊ gra.q; laus reſpicit p/

ſonã extrinſecã cui laudatus ipfe ma
nifeſtus efficit.ſed acceptatio reſpicit
bona intrinſeca ex quibo vna perſona
reddit᷑ alteriaccepta. Ad illud qd
obꝛ ꝙ maioꝛis caritatis eſt acceptare

eũ qui minus eſt.dicendũ q acceptatõ

nõtm reſpicit opus vel affectũ ſiue do

num lar gitatis:ſ etiam iudiciũ verita
tis.Qui.n.alteꝝ acceptat ipm etiã ap
pꝛobat.Et qm diuĩa veritaſ⁊ equitas
nõ põt appꝛobare niſi bonũ ⁊ equũ.nul
lus q;diu manet in ſua iniquitate põt

eſſe deo acceptus:⁊ ſi etiã multa bene

ficia a deo ſibi impendãtur. Et ſic patʒ
ꝙ rõ ſua nõ cogit. qa ſic eſt diuĩe largi

tatis ĩmenſitas:vt nõ excludat᷑ diuine
veritatis infallibilis equitas.

Ecundo queri

tur ſuppoſita ꝙ gra aliqᷣcl po⸗

nat circa gtificatũ vtꝝ illud ſit creatũ

vel increatuQlð ſit ĩicreatu videt᷑ ꝑ il-

lud qð dic Damaſ.in li.de ſpi ſancto.
Dicimꝰ ſbam donoꝝ dei eſſe ſpm ſan/
ctum:nec eſtimare debemus ſpm ſan

ctum ſ'm ſbam eſſe viuiſum. qꝛ multi⸗

tudo bonoꝝ dicat᷑. impaſſibilis.n.ẽ et
indiuiſibilis.ſᷣ iuxta differentes intel⸗-
lectus multis donoꝝ vocabulis nũcu

patur. Si igit᷑ ſpus ſanct eſt donũ in
creatũ: reſtatꝙ gra gratùfaciẽs dicit
quid increatũ. Item hipm onditur

pꝓ effectꝰ ſiue actus gre quos dicit᷑ ha-
bere in gtificato:qͥ ex diuerſis auctoꝛi⸗
tatibo nouẽ eſſe colligutur. Gratie.n.
eſt creare:gr̃e eſt aiaʒ infoꝛmare:viui/
ficare:illũinare: aſſimilare:vnire:ſta/
bilire:acceptabilẽ deo reddere:⁊ affe/
ctum ſurſuʒ ducẽ ⁊ eleuare. Ex pꝛi

mo actu ar guit᷑ ſic. eodem recreat de-

us quo creat:et eq̃lis virtutis vt dicit
Aug'.eſt recreare et creare.ſig deus
ſeipſo creat nõ per aliquid creatu: ſe

ipſo recreat ⁊ refoꝛmat ñ p aliqd crea
tum. m illud qð recreat eſt gr̃a.ergo c

———e

ſea & „

9 R zaate

Ex ſcðᷣo actu arguit᷑ ſic.paris vu⸗/ 9

tutis eſt refoꝛmare mentè qᷓntuad af-
fectũ ⁊ qntũ ad intellectũ.̊ mens ĩme
diate a pma veritate foꝛmat᷑ qᷓntuʒad

intellectũ:vt dicit Aug.̊ t imediate

Intuʒ ad affectü a pᷣma bonitate.hani
mMã formare qntũ ad affectu eſt ipſius

gr̃e.g gr̃a nõ eſt aliud qᷓ; bonitas ſum-/
ma. Ex tertio actu vel effectu argu
itur ſic.ſi viuificare aĩam eſt act gra⸗/
tie Stũfaciẽtis:⁊ deus aĩaʒ viuificat ſe
ipſo nõ ꝑ mediũ creatũ:ꝗ gra nõ eſta/
liud qᷓ; deus.minoꝛ ꝓbat᷑ ꝑ Augꝰ.qui
dicit ꝙ ſiẽ coꝛpꝰ viuit aĩa:ita aia viuit
deo.ꝑłᷣ aĩa ſeipa viuificat coꝛpus.ergo

deus ſeipo viuificat ſpim. Ex quar/

to actu vel effectu arguit᷑ ſic.ſi ſol per
ſui eẽntiã eſſet pſens oculo nõ eſſet ne
ceſſaria aliq lumĩs influetia ad h ꝙ ef
ficeret oculus lumĩoſus.ſi igit᷑ ſol iu⸗
ſticie deus eſt pſens omi creature:⁊ ei
ſentialiter ẽ in anima vniuſcuiuſq;:vi

detur ꝙ nulla influentia lumĩs ſit ne

ceſſaria ad illumiatõem anime. ſi igit
im poſſibile eſt de aliquid facere fru/

ſtra videt᷑ ꝙ gratia illumians aĩam ni

hil aliud ſitq; diuia eẽntia. Ex qnto

actu yel effectu arguit᷑ ſic.ſicoloꝛ eſſʒ
ſua ſimilitudo nõ eſſet neceſſaria no⸗/

ue ſilitudinis generatio ad h ꝙ oculꝰ
f 4

cäs

ↄfoꝛmaretur ipſi coloꝛi:maxime ſi ipe
coloꝛ eſſe poſſet ĩ oculo.ł̊ in deo ꝓpter
ſuam ſimplicitatẽ nõ differt veritas ⁊
ſimilitudo.filius.n.quiẽ ſiłitudo pr̃is
eſt eiuſdẽ eẽntie cũ pr̃e.ſigꝗ gr̃e eſt deo
aſſimilare ⁊ gra eſt ſimilitudo rei:im/
poſſibile ẽ gram eſſe aliuda deo. Ex

ſexto actu vel effectu arguit᷑ ſic. mediũ

veniẽdi plus ↄiũgit᷑ vtriq; extremoꝛuʒ

q́; extremũ extremo.ſ̃ deus eſt intim

aĩe. ꝗ impoſſibile ẽ ꝙ inter deũ et aiam
cadat aliqð mediuʒ iunctiuũ qð ſitab

vtroq; extremoꝝ diuer ſuʒ. ſi igit gra⸗
tie eſt vnire aĩaʒ deo:cũ gra nõ ſitaia:
neceſſe eſt grãʒ eẽ deũ. Ex ſeptimo

actu vel effectu arguit᷑ ſic.impoſſibile
ẽ vanitatẽ pꝑ vanitatẽ ſtabiliri.ſᷣ ſi ſta/

bilit:ſtabilit p veritatẽ.ſi igit᷑ oĩs cre⸗
atura vanitas eſt:aut gr̃e nõ eſt ſtabi/

lire aĩaʒ: aut nonẽ aliquid creatũ.ſed
gratie ẽ ſtabilire aĩaʒ in bonũ H̊ planũ
eſt. gratia nõ ẽ donu creatũ ſ̊ increa/

tum. Ex octauo actu vel effectu ar
guit ſic. eodem ipſo acceptat deus ali
quẽ quo amat.ſj̊ pater ⁊ filius diligũt

nos ſpũ ſancto ſiẽ ſancti dicũt:⁊ habi⸗/
tum fuit in pᷣmo li.nõ aliquo creato.ꝗ
acceptat nos ſpũ ſancto nõ ꝑ aliqð do
nuz creatũ.ſi igit᷑ gra eſt illud quo deꝰ
aĩam acceptat ⁊ reputat aiam gtaʒ:vi
det᷑ 'c. Ex nonoactu vel effectuar
guit ſic. nihil põt mentẽ nr̃aʒ ſup ſe ele
uare niſi illud qð eſt mẽte ſuꝑius.ſᷣ ſo
lus deus maioꝛ ẽ mente rõli.ꝗ̊ ſoliꝰdei
eſt ipam ſup̃ ſe eleuare.ſj iſte actus vel
effect dicit eſſe gratie. impoſſibile ẽ
grãm gratüfacientẽ eſſe aliquid a deo

diuerſum. His nouẽ rõnib colligit

ratia nõ eſt donũ creatũ ſ̊ increatũ
Ald oppoſitü arguit᷑ pᷣmo roͤnibus
oñſiuis.ſcdᷣo rõibo inducẽtibus ac im
poſſibile. Ad oñdendum aut gram
gratufacientẽ eſſe donũ creatuʒ: pmo

adqducat᷑ robur auctoꝛitat.⁊ ſecũdo vi

olentia rõnis. Dicit᷑.p con.xij. Diui⸗
ſiones graꝝ ſunt:idẽ aũt ſpũs.Sʒ ſ
eſt diuiſio toni ĩcreati:̊ doni creati.g
X. QQ. ſi dicas aucteʒ iſtã debẽ intelli
inõ de gratia gratùfaciẽte: de gr̃a
Stis data. Obijcit tũc ꝑ verbũ Aug.

ad/ Honifaciũ dicèti. Gratia meꝛet au

geri vtacta mereat᷑ et pfici. Circa igr

iſtud donũ conſiſtit meritũ ⁊ augmen/

tum. ſed augmentuʒ non conſiſtit ni-
ſicirca donũ creatũ.meritũ aũt nõↄſi
ſtit niſi circa donũ gratie gratũfaciẽt.

gratia gtumfacies eſt quid creatuʒ.
Q ſi dicas augmentũ illud attendiĩ

gẽa nõ ſᷣm id qð eſt ſ᷑ ſm effectũ.Ad/
ducit᷑ ad hauctoꝛitas magri in lr̃a q̃m
ſumit ex verbis Aug. ibi.⁊ ſi diligen
ter intendas:nihilomin tibi demr̃at
q̃ ſit ipſa gratia voluntateʒ pueniens
et pparans.ſ.fides cũ dilectõne.Sig
fides ẽ donũ creatũ:reſtat ꝙ ⁊ ipa gra

tia volũtateʒ pparans donũ creatũ ẽ.

Iltem h̊ ipm rõne ondit᷑:⁊ ex oĩbus
iſtis actib gratie aſſigtis vna colligit

ratio.Si.n.gratie ẽ refoꝛmare ⁊ infoꝛ

mare ⁊ viuificare:⁊ ſic de alijs.cũ oĩs
talis actus ſit ab aliquo ſiẽ a pncipio
foꝛmali.nõ.n.eſt infoꝛmatio:nec refoꝛ
mat nec viuificat:⁊ ſic de alijs.ſi nõ foꝛ
ma:neceſſe ẽ aliqð donũ poni in aĩa qð
ſit aĩe ipſius infoꝛmatiuũ.ſ deus nul⸗
lo mõ põteẽ foꝛma pficiẽs:q;uis poſſit
ſe hr̃e in rõe foꝛme exèplaris. ꝓpter

donũ increatũ qð deus eſt.ad h ꝙ ani/

ma gStificet᷑:neceſſe ẽ ponere donũ cre-/
atũ.huiꝰ aũt ratõis neceſſitas colligi/
tur ex nouẽ medijs:ex quibo nouè pnt
foꝛmariargumenta. ſᷣ̊ tm valet illa in

vnũ mediũ colligẽ:q̃ntũ diuiſim explie

care. Sic igitur rõnibo oñſiuis appa⸗
ret graʒ Stuùfacientè eſſe donũ creatu.
Iſtem Hvidet᷑ rõibꝛ ducentiba ad im

poſſibile. quarũ pma Heſt. Aut gratia

Stũfaciẽs ponit aliquid creatũ in gra⸗

tificato: cum deus de nõ gto facit gra

tum.aut nihil.ſi nihil.̊ nulla fit muta
tio ex pte creature gtificãtis.ᷓ fit mu⸗
tatio ex ꝑte gtificãtis qð eſt impoſſibi/
le. Et iteꝝ ſi nihil creatũ poneret:ñ eẽt
melioꝛ ille qͥ eſt deo gtus q; ille qui nõ

eſt Stus. ſi igit᷑ Hᷣ eſt impoſſibile ponere

Stus deo non ſit melioꝛ q́; non gtus
⁊ impoſſibile ẽ q ſit melioꝛ niſi aliquaʒ

bonitateʒ habeat quã alter nõ hʒ.⁊ hoe

non põteſſe niſi quid creatuʒ.neceſſe ẽ

ꝙ gra aliquid creatũ ponati gtificato

ſyt⸗
ſheali
gipſus
kopp
ligod
ſſus
ſoga
Fir⸗
drmni⸗
inh
aie
nuzc
hipr
exau
inwwi
gei
iunn
glumh.
csliart
larbien
aanöcſt
dens
umcde
tarie
ſicutm
neceer
labilis
goelia
eriloen
ſtinwi⸗
ufitz
GWüc
Acpr
Reſan⸗
Joh
winat
ifſcri

mge

ſunens
caſyn
dooes
ſiogfeei
eſedoni
weni
eod
Se
Neredon
ihlelno.

„

ernaen
Emanpi
0 *
6 N cii.
karm,
ie⸗ .

utſugi
wnigrame⸗
Mirerobus
macollgt
unaretinfor
NAls idis
wutcnidh.
irvahli⸗
innoli oſt
mmletilain
dmerp⸗
riisan
Kwnidti
enöihas
A beſee ii
nsech
J
rſbiee

7

. N

1 ν„:

unn

ſi igit᷑ ponataliqͥd creatũ:aut eſt donũ
ſiue aliqs habitus:aut ẽ actus ſiue do
ni vſus.Siẽ donũ ⁊ aliqͥs habitus.ha
beo ꝓpoſitũ.ſ.ꝙ gr̃a in gtificato ponit
aliqð donũ creatũ.Si vero ẽ actus vł
vſus. nõ plus ponit in Stificato q; in
nõ gratificato:niſi qñ opatur. ñ erit
gratia in puulis bapticatis.⁊ in iuſtis
doꝛmiẽtibus magis q; in nõ bapticat:
⁊ in hoĩbus peccatoꝛibi.ꝙ ſi h falſum ẽ
⁊ alienũ a fide:neceſſe ẽ gr̃am aliqð do
nuʒ creatũ in gtificato ponere. Itẽ

Hipm ondit᷑ alia rõne. Tam ex fide q́;

ex auctoꝛitatibꝛ opoꝛtet ſupponere qð
impoſſibile ẽ aliqð meritũ eẽ ſine gra-
tia.⁊ hoc melius manifeſtabit᷑.j. Hoc
igit᷑ ſuppoſito:quero tüũcaut graè ali/
qua ꝓpꝛietas li.arbi.aut oĩno nomĩat
aliam ſbam diuerſaʒ: Si è aliqᷓ ꝓpꝛie
tas li.arbi.habeo ꝓpoſitũ:viʒ ꝙ gr̃a in

li.arbi.eſt aliqð donũ creatuũ.Si gra/

tia nõ eſt aliq̃ ꝓpꝛietas:nõ ẽ li.arbi.ſed
deus cũ li.ar.nõ exit in opus meritoꝛi
um qð ẽ ſupᷣ ipm in merẽdo:potiꝰ agi/
tur q; agat:⁊ mouet᷑ qᷓ; moueat.⁊ ſih.
ſicut motꝰ ſurſuʒ nõ attribuit᷑ lapidi:
nec ẽ ex eo lapis laudabilis vel vitupe
rabilis:ſic opus meritoꝛiũ nullo mo/
doẽ li.arbi.attribuendũ:⁊ ita nõ li.ar.
ex illo erit aliquo pᷣmio dignuʒ.ꝙ ſi H
eſt impoſſibile ⁊ falſuʒ.reſtat igit᷑ꝙ il⸗
lud falſuʒ ẽ:quo dicit᷑ grãm non eè ali
qð donũ creatũ.k. Nðvad pdictoꝝ in⸗
telligentiã ẽ notandũ ꝙ circa hãc q̃ſti⸗
onẽ ſapiètes opinatur griuʒ ſapiẽtib⸗
In hac.n.qõne aliqͥd eſt qð fides det⸗/
minat:aliquid qð rõ ĩueſtigat.Fides
et ſcripta determĩat ꝙ abſq; gr̃e dono

impoſſibile ẽ placẽ deo. Determiĩat eti
am ꝙ abſq; dono increato qð eſt ſpũs
ſanctus homo nõ põt fierideo accept
nec aſſumi in adoptõem filioꝝ dei.⁊ in
deo oẽs recte ĩtelligẽtes cõcedũt ĩ iu/
ſtis gr̃e eẽ donũ:etia vt credãt et in eis
eſſe donũ increatũ qð ẽ ſpũs ſanctus.
⁊ hoc a fide ⁊ a ſcriptura determĩatur
⁊ ideo qͥ ↄꝛiuʒ huiꝰſentiret eẽt hereticꝰ
Scd vtꝝ dvonũ increatũ ſit in nob po⸗
nere donũ creatũ p qð ſim deo accep
ti vel nõ.qͥa nõ expſſe determiatur ſcri

pture auctoꝛitate:inueſtigat᷑ a doctoꝛi

bus rationũ ꝓbabilitate. Et quoniaʒ
tam habitus q; dona q; eti virtuteſ co
gnoſci habẽt ꝓpꝛias opatões.ideo ſᷣm
diuerſam ↄpatõem actuũ ⁊ effectuuʒ
gre ad ipam graãm:diuerſe ſunt ſuꝑer
B doctoꝝ opiniões.. Sicut.n.ptactuʒ
fuit in oꝑponẽdo:gfe eſt recreare:gra

tie ẽ refoꝛmare: gfe eſt viuificare:aſſi

milare:vnire:ſtabilire: acceptũ facere
ſurſum leuare. Hos igit᷑ actus qdã
compauerũt ad gram ſicut ad pncipi
um effectiuũ.Et quoniã deus ſufficit
ad hos actus vel effect pficiendos in
rõli creatura:⁊ ſolũ deum decerèt pꝛo
ſua dignitate:⁊ ſoli deo ſunt poſſibiles
ꝓ ſua difficultate.ideo dixerũt ꝙ do⸗/
nuʒ creatũ ponere ad hos effectus pfi

ciendos in homie ẽ ſupfluũ ⁊ indecẽs:

⁊ impoſſibile. Alij vero compauerũt
effectus pdictos ad gram ſicutad foꝛ

mam. pneceſſariu.n.eſt viuificatio ⁊ re/

foꝛmatio abaliquo eè ſiẽ ab infoꝛman
teſkt quoniã necẽ poſſibile nec decẽs
deũ eſſe foꝛmã pfectiuã alicuiꝰ create.
ideo pter donũ increatũ qð compatur

ad hos actus tanq; pncipiũ effectiuuʒ

cõueniẽs eſt ⁊ opoꝛtunũ ponere donuʒ
creatũ ꝑ qð anima infoꝛmet᷑.Hãac aut

poſitòem pferendã credo poꝛi.tum qͥa
ſecurioꝛ:tũ qͥa etiam rõnabilioꝛ. Secu
rioꝛ nãq; eſt:qqa cõſonat cõitati magro
ruʒ:⁊ verbis expoſitoꝝ:et pietati ſan/
ctoꝝ. Doctoꝛes.n.piſieñ.cõiter h̊ ſen/
tiũt ⁊ ſenſerãt ab antiquis doctoꝛibus
NVer ba etiã expoſitoꝝ hic ptendũt qui
gr̃am in ſacramentis vari⁊ vſu uirtu
tis augeri dicũt. Pie etiã mẽtes ⁊ hu
miles huic poſitòi cõſentiũt: ꝓ eo ꝙ et

ſi donũ gr̃e non poſſit ita ꝑcipi a q cũq;/

viros tamen ſanctitate pclaros aliqñ
nõ latet diuĩe bonitatis influẽtia quã
intra ſemetipos potius expièdo q; ra
tiocinãdo cognoſcũt/LHoc etiã piarũ
mentiũ eſt vt nihil ſibi tribuant:ſed to
tum gratie dei. VUnde q̃ntumcũq; ali⸗-
quis det gratie dei:a pietate non rece
dit:etiam ſi multa tribuẽdo gratie dei
aliquid ſubtrahat poteſtati nature vel
li.arbi. Cum vero aliqͥq gre ſbtrahbit

—.—

influentia recte dicit᷑ gratia: cum qua

⁊ nature tribuit᷑ ꝙ eſt gfe ibi põt picu/

lum interuenire.⁊ pꝛopterea cum iſta
poſitio que ponit gratiã creatam ⁊ in

creataʒ plus gratie deitribuatq; alia.

vel maioꝛs ponat in natura noſtra in

digentiã.hinc eſt ꝙ pietati ⁊ humilita-
ti magis eſt cõſona:⁊ ꝓpterea eſt ma/
gis ſecura. Eſto eniʒ ꝙ eſſet falſa. qa
Ganiel tamè a pietate ⁊ hũilitate non
declinat.tenere ipam nõ eſt niſi bonũ
⁊ tutuʒ. Mꝛeferẽda eſt igitur hec opi⸗
nio pᷣoꝛi:pꝛo eo ꝙ eſt ſecurioꝛ:⁊ magis
recedit ab erroꝛe pelagi. Quis.n.ne/
gare ſecure audeat in nr̃a gratificati-
one aliq donum creatů nobis a deo
conferrũtimere eniʒ debʒ vnuſquiſq;
ne foꝛte negando donuʒ gratie create
efficiat᷑ aduerſarius increate. MPꝛefe⸗
renda eſt etiaʒ quia ratõnabilioꝛ.ſicut
enĩ in oꝑponẽdo oſtenſuʒ eſt ratõnabi

liter tales effectus ⁊ actus nõ poſſunt

cogitari ĩ nobis eſſe qͥn ſint ab aliquo
ſicut efficiente: ab aliquo ſicut infor/

mante. Quomodo.n.actus verus re

foꝛmatõis ⁊ viuificatõis erit in anima
niſi ſitaliqua foꝛma cõplens a qua ani
ma infoꝛmaret᷑.Et ideo ſᷣm hanc poſi/
tõem comꝑatur ipſa gratia creata in/

fluentie luminis.⁊ pncipiuʒ eius com

patur ſoli. Ande ⁊ ſcriptura vocat de
um ſiue xpm ſolem iuſticie.qͥa ſicutab
iſto ſole materiali influit lumen coꝛpo
rale in aere pꝑ quod aer foꝛmaliter illu
minat᷑:ſic a ſole ſpũali qui deus eſt in-
fluit lumen ſpuale in animã:a quo ani

ma foꝛmaliter illumiatur ⁊ refoꝛmat᷑:

⁊ gratificat᷑ ⁊ viuificat᷑. VUñ inter omia
corpalia maxime aſſimilat᷑ gratie dei
luminis influẽtia. S icut.n.eſt quedã
influentia que aſſimilat᷑ coꝛpoꝛa ipſuʒ
ſuſcipiẽtia ipſi fonti luminis qntũ ad
ꝓpꝛietatem:ſic gratia que eſt ſpũalis
influentia que mentes ratõnales fon/
ti lucis aſſimilat ⁊ cõfoꝛmat.Hec autẽ

datur ex mera liberalitate nulla natu
ra cogente neceſſitate. Non enim oꝛit
ex pᷣncipijs ſubiecti:nec a deo exit ð ne
ceſſitate:t ſua mera benignitate. Tuʒ
etiam qͥa gratuʒ facit.dum eniʒ homi⸗

nem deo confoꝛmat aſſimilat:reddit

ipſuʒ deo amicũ:⁊ facit deo eſſe placi⸗

tum ⁊ acceptũ.Tum etiaʒ qͥa facit ho/
mineʒ gratis facere ea que facit.affe⸗
ctus enim homĩs recuruꝰ eſt⁊ merce-/
narius qntuʒ eſt de ſe.vnde quid facit
intendendo ꝓp:ium comodũ facit.ſed
cum diuina gratia ſupuenit:ſic homi⸗
nem cecũ gratuʒ facit:vt ſiue ad vtili/
tatem ꝓximi:ſiue ad honoꝛeʒ dei velit
totum gratis impendere. Et ſic patet
ꝙ talis influentia valde ratõnabiliter
gratia nücupat᷑.igitur hanc poſitõem

ſuſtinẽdo tanq; ſecurioꝛẽ et ratõnabili
oꝛem:ad obiecta incõtrariuʒ facile eſt
reſpodere. Illud enĩ quod diẽ Ga

maſ.ſubſtãtiam donoꝛuʒ dei eſſe ſpiri/
tum ſanctuʒ.⁊ ſiq alie auctoꝛitates in⸗
ueniunt᷑ intelligende ſunt ꝑer cauſam
⁊ appꝛopꝛiatõeʒ.quia ſpũs ſanctus eſt
donuʒ in quo omia alia dona donãtur:
⁊ qui eſt fons omniũ donoꝛũ. Non au⸗
tem excludit᷑ donuʒ creatum per illud
verbum. Sic enĩ cuʒ quis tenet equũ
per frenuʒ dicit᷑ tenere equũ.nec ſic ex

cluditur tentio freni.quia tenendo fre

nuʒ tenet equũ. Sic ſpiritus ſanctus
cuʒ dicit᷑ ſubſtantia donoꝛũ non exclu
ditur donuʒ creatum:ĩmo includitur

Non eni obaliud dicit᷑ nobis dari ſpi
ritus ſanctus:niſiex eoꝙ ſic eſt in no/

tem habet᷑ a nobis quãdo habituʒ ha-

bis a deo vt habeafa nobis. Tunc au

bemus quo poſſemus eo frui:c hoc eſt
donuʒ gratie creatum. Et ſic patet re

ſponſio ad illam auctoꝛitatẽ ⁊ ad cõſi⸗

miles. Ad illud vero qð obijcit᷑ de

actu ſiue effectu recreatõis ꝙ eſta ſo⸗
lo deo. dicendũ ꝙ veruz eſt ꝙ eſt a ſo⸗
lo deo ſicuta pᷣncipio effectiuo:nihilo
minꝰtamẽ quia recreatio eſt reiiaʒ exi
ſtentis per quã diſpoſitõem nate refoꝛ
mari.idem eni eſt recreatio ⁊ refoꝛma

tio.⁊ ꝓpterea nõ tm reſpicit pncipiũ ef

fectiuũ ſed pꝛincipiũ infoꝛmatiuu.non
ſic eſt de creatõe que ſimplieiter eſt de
nõ ente: in qua ſimpliciter eſt ꝓductio
rei: non ſᷣm qualitatẽ alteratio. Per
hanc viam reſponderi põt ad omes ra
töões ſequẽtes. Omnes eni ꝓcedũt ſᷣm

gacti

Vyncl

ſooſun
aze
igenee
turtan
nintis
ur de
wit
anme
lier.
unm
moꝛ
diſta

4

ſunce
ygenen
cenit
lens ſec
Conpie⸗
taeſta
abeſtt⸗

gens

multi

verſo

cppitn
tiarea
inpnoe
diventi
Per
mtacccd
Wopp
tamate
ſabcän
aon
ſiuno

ſis

Farin
lſoſ
Nn
fiwalts.
ſiͤals
ſomlis.
heceg
ergore
ſeaccj
igfas
no:

tnfucri
Mondm
Werſanönni
miz fleti
oot
mitesi⸗

9 „ N H
4 W W M.
e Vwer
Noo 9
ET.
ñůůõ
K(AIDWWWN
.
iſe mee
H M
ℳ e ee tl
DEmNI.MZER

4
arm ſenenc

. t e
rinonncion
. 14
fhss an ſ
9 4 ¾
NNNR6”,
s Zuncau
obadie
oiruinwech
ℳ
Cſrumn
,
Witit/R
„ W le
IVE,
(0/
S
4 . ,
1. f
ℳſfei 4
en. N.
,40 ME
R
. H
„ 5 .
en 114
n.
„* 7 / 4
R Nr

qy actus illi compant᷑ ad gratiaʒ ſicut
Qàag pncipiuʒ effectiuũ. hoc autẽ modo
non ſunta gratia creata ſicut pᷣus di/

ctuʒ eſt.et iſtud melius patʒ ſi quis di
ligenter ptractare voluerit.ptermitti
tur tamẽ ad pſens cauſa vitande ꝓli⸗
xitatis. Ad illud tamè quod obyci/
tur de vnione.dicenduʒ ꝙ gratia non
vnit qᷓntum ad qð deus eſt cuilibetcre
ature intimus eſſentialiter: potẽtiona
liter:⁊ pſentialiter.ſed gratia eſt medi
um viuendi q̃ntum ad cognitõem ⁊ a/
moꝛem:q̃ntuʒ ad quem modũ multuʒ

diſtat deus a peccatoꝛibus.

Ertio queritur
vtruz gratia ſit in genere ſub
ſtantie vel in genere accidẽtis: et ꝙ ſit
in genere accidentis videt᷑.ome quod

aduenit ſubſtatie iam complete ẽ acci ·

dens.ſed gratia aduenit ſubſtãtie iaʒ
complete ſcʒ anime rõnali.ergo gra-
tia eſt accidens. Item quod adeſt⁊
abeſt pter ſubiecti conuptõnẽ eſt acci

dens.ſed gratia ẽ huiõi:ſicut patet.qa

multi iuſti efficiũtur peccatoꝛes ⁊ ecõ/
uerſo. ergo „. Item ome quod re.
cipit magis ⁊ minus ẽ accidens.łᷣ gra
tia recipit magis ⁊ minus:qͥa maioꝛ ẽ
in vno q; in altero:⁊ in eodem ipſo ſᷣm

diuerſa tempoꝛa magis intendit᷑.ergo
XK. Pꝛeterea aut gratia ẽ ſubſtantia:

qut accidens. Si eſt ad accidens:ha⸗/

beo ꝓpoſituʒ. Si ſubſtãtia:aut ſubſtã

tia materia:aut ſubſtantia foꝛma: aut
ſubſtãtia cõpoſituʒ. Subſtãtia mate/
rie non:hoc cõſtat.Subſtãtia compo/
ſita non:qͥa tunc nõ eſſet anime vnibi⸗
lis. Subſtãtia foꝛma non:quia tũc ex
gratia ⁊ anima fieret vnũ per eſſentia.
ergo ſi nõ eſt ſba: reſtat ꝙ ẽ accidens.
Item ſiẽ ſba:aut coꝛpalis:aut ſpi/
ritualis. NHon coꝛpalis:hoc ↄſtat.Si

ſpũalis:aut deus aut angelus aut aĩa

rõnalis.ſed cõſtans ẽ ꝙ gratia creata
nec eſt deus nec angelꝰ nec rölis aĩa.
ergo reſtat ꝙ gratia creata ſit in gene

re accñtis. Itẽ nulla ſba ẽ habitus

ſ gra ẽ quidã habit aĩam decoꝛãs ⁊ oꝛ
nans:ſic d ſuꝑ illud põ.vt exilaret fa

cieʒ in oleo. gra ẽ quidã nito: animi =t&

̊ gra nõẽ ſba:⁊ ẽ ſba vł accñs.ergo⁊ꝛt
Sʒ33 nullũ accns ẽ nobiliꝰ ſba.ſed
gra ẽ nobilioꝛ aĩa q̃m pficit ⁊ ↄplet ſic
pfectio ẽ nobilioꝛ pfectibili.ꝗ gr̃a nõ ẽ
accñs:⁊ ẽ accñs vel ſba.ꝙ̊ t. Item
nullũ accñs ẽ ſbe ſiłius q; ſba.t gra in
ter cetas creatas ẽ deo ſiłioꝛ.ꝗ̊ deus ẽ
ſba. ̊ gra è in gñe ſöõᷣe. Itẽ nullü ac
cidens ẽ ſtabili qᷓ; ſᷣa:ꝓ eo ꝙ ſba pbet
falcimẽtũ accñti n ecõuerſo.ſ̊ gfa ſta-
bilit ipam aĩaʒ ⁊ ↄfir mat in bono.nec
põt ipa gfr̃a aliqͥ mõ ĩcuruari ĩ malo.ſi
igr aĩa ſba:gra ẽ ſöůa. Itẽ oĩs fo
ma q eſt pncipiũ vite ẽ ĩ gñe ſbe. ßᷣ gra
ẽ pncipiũ vite ⁊ nobiliſſime vite.g̊ gra⸗
tia ẽ ĩ gñe ſõe. Itẽ tria ſunt gña bo⸗

non.ſ.bona media:bona minima:⁊ bo

na maxima.ſiẽ vult Aug'. in liꝰ de li.
ar. ſ̊ bona minima ⁊ bõa media ſuntĩ
gñe ſbe:q̊ multo foꝛtiꝰ⁊ bona maxima
7 gra de bõis maxĩs.gꝗ t. Itẽ oẽ
accñs qð ĩeſt alicui vt accñs:aut ineſt
p ſe: aut ꝑ accñs. ſi igit᷑ gra ĩeſt aĩe vt
accñs:aut igit᷑ ineſt ꝑ ſe:aut pꝑ accidẽs
Si p ſe.q̊ᷓ hʒ oꝛtum ex ꝓpꝛijs pᷣncipijs
ſubiecti.ꝗ iaʒ nõ erit gra ſ̊D nalis ꝓpꝛie/
tas. Si p accñs:ſ̊ oẽ p accñs reduci-
bile ẽ ad pꝑ ſe.ꝗ ſi gr̃a ineſt aĩe per acci⸗
dẽs eritalind ſpᷣm cui inerit ꝑ ſe.que/
ro igit᷑ qͥd ſit illud:ſiaũt non è aliqð ta
le dare:reſtat ꝙ gr̃a nõ accidẽs:⁊ eſt
accidẽs yvel ſba.ꝗ̊ . Heedicendu qg
ponentes gr̃aʒ donũ eſſe creatũ:neceſ-
ſe hñt ponere gram eſſe in gñe accñtis
Ad cuius intelligentiã notandũ eſt ꝓ
eſt aliqð accidens qð ↄpatur ad aliqd
ſicut ad ſubiectũ ⁊ ad cauſaʒ ad qð ſo
lum ↄpat᷑ ad aliqͥd ſic ad ſbõm:⁊ ad ali-
ud ſicut ad cauſaʒ.v.g. nigredo in coꝛ
uo ↄpatur ad ipm coꝛuũ ſicut ad ſub-
iectũ ⁊ cauſaʒ:lumen in aere:vel ſpẽès
in ſxeculo compatur ſolũ ſicut ad ſub
iectum:nõ ſicutad cauſaʒ.qꝛ ⁊ ſi ibire
cipiat᷑ aliũde tñ habʒ oꝛtũ.Tale auteʒ
accñs qð ↄpatur ad aliqͥd ſicut ad ſub
iectum:⁊ aliud ſicut ad cauſam poteſt
eſſe ſub triplici differentia. Quoddã
eniʒ eſt quod babʒ oꝛtum ab inferioꝛi:
quoddã qð habʒ oꝛtũ a pari:quoddaʒ

õ D 4 1

ꝗð habʒ oꝛtũ a ſupioꝛi ſiẽ ab inferioꝛi.
vt ſpcies lapidis in oculo:pel etiã ĩ in
tellectu nr̃o.ſica pari:vtſiłitudo ſpe⸗/
culi in ſpeculo.ſiẽ a ſuꝑioꝛi:vt lumẽ ab
aere illumĩato.Tale aũt accidens qð
hʒ oꝛtũ a ſupioꝛi inqntũ accidẽs eſt cõ
plementü eſt.nõ q̃ntũ ad eſſe pᷣmũ:ſed
qntũ ad eſſe ſcõᷣm. Quia vero a ſupio
ri ẽ:habʒ nobilitare ſbm in hoc ꝙ iun/
git ipm ⁊ cõfumat ei qð ẽ ipſo ſupius.

⁊ ſi ſittale accidẽs ꝙ oꝛtũ hʒ ab ente ſu

pmo ſi eius infuſio vel oꝛigo ſit ſᷣm p/
fectã inflẽtiã ñᷣ ſolü hʒ nobilitare:verũ
etià ↄſumare ⁊ quietare.⁊ Hnõfacit tã
tum rõne ſui:veꝝ etiã rõne eius a quo

ꝓcedit:in quo reꝑitur oĩs pfectõ ⁊ bo

noꝛũ hominũ aggregatio:ac ꝑ H̊ͥ com
pleta beatitudo. Cocedende ſunt igit
ratiões ꝓbantes grãm eſſe accidens.
Ad illud qð ob pᷣmo inõriũ ꝙ acci
dens nobiliꝰ eſt ſa.dicendu ꝙ illa ra-
tio deficit tripł. ꝛimũ quidẽ qͥa no⸗
bilitas ſbe ⁊ accidẽtis ꝓpꝛie nõ hñt cõ
pari.accidẽs.n.bonũ dicit᷑ nõ ſibi ſ̊ a-/
lij.nõ ſi oꝛdinatũ:łᷣ ſicut rõ oꝛdinandi
ſ ipſa ſba bona eſt tanq; bonitat ptici
patiua.Alius etiã defectus ẽ ibi.quo
niam et ſi nullũ accidẽs nobiliꝰ ſit ſba
ꝓutaccidẽs opatur in ſe q̊ntũad eẽn/
tiam gñis:ſiue qᷓntũ ad eẽ pᷣmuʒ.nihi⸗
lominꝰ tñ ꝓut accñs ↄſiderat᷑ in ſbie/
cto:⁊ includit eẽ ſbiecti q̃ᷓndã nobilita
tem ſupaddit q;tũ ad eẽ ſcõm. Tertiꝰ
etiã defect eſt:qꝛ gr̃a dicat᷑ nobilioꝛ
aĩa ⁊ pfectio aĩe:hᷣ nõ ẽ rõe ſui tin:ſ qͥa
piuit bono ĩcreato:ſicẽ pdictũ ẽ. Ad
illud qð ob ꝙ nullum accñs ſimiliꝰ ẽ
ſbe q; ſba.dicendũ ꝙ ſicut dictũ eſt de
bonitate.ꝙ alio mõ dĩ anima eſſe bõa:
alio mõ gr̃a.ſic eti alio mõ aĩa deo aſ
ſimilat᷑: ⁊ alio mõ gratia. Anima eniʒ
deoaſſimilat᷑ ſicut diuĩe ſimilitudinis
ſuſceptiua:gratia nᷣo ſicut ipſa ſiłitu⸗
do vel donũ aſſimilatiuũ.vnde nõẽ cõ/
Patio ꝓpꝛie inter hũc modũ aſſimilãdi
Til! ũ.Alius eſt etiã defectꝰ: q;ꝛ cuʒ aĩa
aſſimilef deo ppter grãm:⁊ niſi vnum

Pꝓdpter alteꝝ vtrobiq; tantũ pnũ: ſic nõ

E maioꝛ vel minoꝛ aſſimilatio dicenda
in aĩa gtificata qᷓ; in gratia gtificante.

Tertius etia defect è:qͥa x ſi ſba plus
aſſimiletur ſubſtantie in röne entis ni
hil ꝓhibet accidens plus aſſimilari ali
cui ſbᷣe ſub ratõe ꝓpꝛietatis.ſicut ani⸗
ma ſapiens plus aſſimilat᷑ deo inqntũ
eſt ens per ſe qᷓ; ipſa qualitas ſapietie.
nihilominꝰ tamẽ deo inq̃ntuʒ eſt ſapi⸗
ens plus aſſimilat᷑ anima inqntũ è ſa-
piẽs q; inq̃ntuʒ eſt ſubſtãtia. ſic ⁊ in p⸗
poſito intelligendu eſt. Ad illud qð
obijcitur ꝙ nulluʒ accidens eſt ſtabili
us ſubſtãtia. dicendũ ꝙ veruz eſt de il
lo accidente qð compatur ad aliquid
ſicutad ſubiectum ⁊ cauſam.de eo ve⸗

roaccidente qð aliũde habet oꝛiginem

non habʒ veritateʒ.ſicut patʒ in radio
exeunte a ſole qui fixvus pmanet aere
moto.Etquia gratia eſt tale accidens
ideo illa ratio nõ habʒ locum in ꝓpo⸗
ſito. Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ gratia eſt
foꝛma que eſt pncipiuʒ vite.dicendum
ꝙ illud habet veritatem de foꝛma que

dat viuere qð ſpectat ad eſſe pᷣmũ.gra

tia aũt eſt foꝛma dans vitam qntuʒ ad
eſſe ſcõm:ſiue q̃ntũ ad bene eſſe.⁊ ideo
illud nõ valet.non.n.fit vnuʒ pꝑ eſſenti⸗/
am ex gtificato ⁊ gratia: ſicut fit vnuʒ

per eſſentiã ex coꝛpoꝛe viuificato ⁊ ani⸗/

ma viuificate. Ad illud quod obici
tur de bonis maxis:et minimis:⁊ me/

dijs.dicendũ ꝙ illa diuiſio bonoꝛuʒ eſt

ſm acceptõem boni qua aliqͥd dicit᷑ bo
nuʒ:qa bonũ alij et vtile:ſicut patet ex
perbis Augꝰ. idideʒ.qꝛ bona maxima
ſunt illa quibus nõ cõtingit male vti.

⁊ ideo ad graduʒ bonitatis ſᷣm eũ mo

dum ꝑ quem ibi loqui Aug. nihil fa
cit vtruʒ bonum illud quod dicit᷑ ma⸗
ximũ ſit in genere ſubſtãtie vel accidè⸗
tis. Ad illud qð querit᷑ vtruʒ inſit
anime per ſe:aut ꝑ accidens:dicenduʒ
per ſe ineſt in genere ſubiecti:ſed nõ
per ſe in genere cauſe. Et qͥa per ſe eſt
in genere ſubiecti.ideo nõ eſt queren/
qum aliud ſubiectũ cui ꝑer pꝛius inſit.
Quia vo non ineſt ꝑ ſe in gñe cauſe.iõ
n ineſt oĩ aĩe.nec ex pᷣncipijs aĩe hʒ oꝛi
gineʒ. ideo qqdãmodo hʒ nam accñtis
inherentis p ſe:quodãmodo nãm acci
gentis inherẽtis ꝑ accidens.

gents
cſca
gens
fubie
copar
groli⸗
Poſiti
tibie
4.
d⸗
gfuch
ſepan.
ſneſe⸗
wnete
Cnupt
nertih
gigedi
tblis
Bug
inge⸗
getq
gecs
nouet
eſlſc

lumicen

mnoa/
iens⸗
Jübit
Diaye
Fande
Drim
noͤpt
oſſun
N
turnitx
fon
Uloen
Etccni
Aatconi
aliarbe
hfectde
uatio:
nge

dele
vſſe.
nrdnon .
hrsn,
aacieete.⸗
ußſam
4 AW,
Ulgdebenzee;
Udconin
W1I e .
1 Weh
eern
ARE
. n
ee
Mld
4 4
e 4
ee 1 4
*
mdeeoce
72 44*
NR
omaneraere
.
„ ,
.
umin ppo⸗
„
* * .
Mdcdum
„
R
4 6. S
„,
4 „
wee ſe ee
AREWEIWE.
Kenene ſrn
RDMN Cenrtt
„6 „
HLE.
R.
. 4
ſo—X
A GhH
ANſM.ο⁵
4
ian alton
.
“ ⸗
,9
* „
e
tdel

„ 4 ℳ

I Tlarto queri

tur vtrü gratia ſit in gie acci ·

dentis conuptibilis:an ĩconuptibilis.
⁊ ꝙ ſic accñs coꝝnuptibile videt᷑:oè acci

dens qð eſt in ſbo variabili ſᷣm ꝙ ẽ ra

riabile ẽ coꝛuptibile. ſᷣ gra ẽ in ſubie⸗
cto variabili:vtpote in aia ᷣm libtateʒ

arbi.in qᷓↄſiſtit mutatio ⁊ vertibilitas

SXᷓ. AYtem ome accñs qpð habʒ op⸗
poſitũ potens ineſſe ſuo ſbo eſt coꝛup/

tibile.ſᷣ̊ gr̃a opponit᷑ culꝑ:⁊ culpa pot

ineſſe aĩe viri iuſti qdiu è in ſtatu vie.
g. c. Item oè accñs qð eſt aliunde
⁊ nõ hʒ cam in ſbo põt ab illo ſepari.ſ
gra eſt in aĩa et nõ hʒ oꝛtũ ab aĩa:g põt
ſepariab ipſa.ſᷣ potiſea epatõem nõ põt
ineſſe ↄſeruari.g gr̃a nata eſt coꝛum/
pi. Item oè accidẽs cuiꝰↄſeruatio
pendet ex cõuerſione volẽtis ad deuʒ ẽ
conuptibile:cũ volũtas poſſita deo a/-
uerti.ßᷣ gra eſt huiõi:q . Sed coñ

aĩa eo ipo ꝙ eſt imago dei eſt incoꝛup

tibilis.nõ.n.eſſet imago dei ſicut dicit
Aug. ſi moꝛt termio clauderet᷑.q cũ
in grẽ̃a ↄſiſtat imago refoꝛmatõnis vi⸗
det᷑ꝙ gr̃a ſit incoꝛuptibilis. Item
accñs qð eſt in ſbo nõa ſe ſ̊ ab alio nõ

mouet᷑ neceſſario ad motũ eius ĩ quo

eſt. ſiẽ pʒ de ſpecie exiſtẽte in ſpeculo et
lumie exiſtẽte in medio.ꝶᷣ gra eſt ĩ ani/
ma nõa ſe ſ̊ a deo.ꝗ̊ᷓ nõ videt᷑ q ad mu
tatõem ſ̊ ad variatõem aĩe coꝛüũpatur
Itẽ his q ſunt conuptibilia diuidit
diuĩa virtus ꝓpagadi potẽtciã.igr aut
gr̃a nõ eſt coꝛuptibilis:aut ſi conũpit᷑
hʒ vim ꝓducẽdi grãm ſibi ſiłem.ſ gt̃a
nõ põt ſibi ſilem ꝓducere:ſic in pᷣꝰ lio.
oñſum eſt. g nõ eſt conuptibilis de ſe.
Itẽ oõẽ qð coꝛumpit in tpe ſui diu-

tur nitate ſeneſcit in tempe.ł̊ gr̃a qto

magꝗ durat in hoĩe tãto pfectioꝛẽ ⁊ ſta
bilioꝛ:?⁊ mag renouat ſpm.ꝗ gr̃a nõ vi⸗
det᷑ conũpi. Itẽ ſi gr̃a coꝛũpitur:
aut conũpit᷑a deo:auta li.ar.auta pec
cato.a deo nõ:cũ gr̃a coꝛũpi ſit malũ.
a li.ar bi.nõ:cũ nullũ ſbm coꝛũpat ſuã
pfectõem.a pcco nõ: qͥa pcẽm eſt pura
puatio:⁊ modica gr̃a pot ſuꝑ oèm cul
pam. cum nihil habeat coꝛupens:vi⸗

det᷑ ꝙ ſit inconuptibilis. Iteʒ ſi coꝛ
rumpit᷑:aut conumpit᷑ in aliqd:aut in
nihil.ſi in aliqͥd:qro in qͥd: nec ẽ qͥ d da
re cũ nõ ꝓducat᷑ ex aliquo ſ̊ de nibilo.
Siĩ nihil.Coñ.nihil qð conꝛũpit᷑ ſece
dit oĩno in nõens.ſiigit᷑ gra nobiliſſi-
mũ eſt inter oĩa accidẽtia:⁊ deñn pmit
tet alia accñtia in nõens cedere:videt
ꝙ nec de gr̃a pmittat. NMꝰ. dicendũ
ꝙ cü gratia ſit accñs non põt eſſe pter
ſpm in quo eſt:cum in ſbo in quoẽ nõ
poſſit ſimul cũ culpa ſubſiſtẽ.⁊ ipſi ſbo
in qͥ ẽ gr̃a ↄtingat culpã ineſſe:neceſſe
eſt gram eſſe qd coꝛuptibile. Kuri⸗
cũ gr̃a nõ ꝓducat᷑ ex aliquo materiali
ter:pᷣ ſit ſimpłr donuʒ gtuitũ:⁊ omino
deſur ſum deſcendẽs a pr̃e luminu.et
oẽ qð conũpitur in id cedat vnde ꝓdu
citur:neceſſe ẽ grãm ſicut ex nihilo ꝓ/
ducit᷑ ſic in nihilũ redigi cũ conũpitur.
Talis aũt modus coꝛũpendi nõ ſoluʒ
cõpetit gratie rõne ſui initi:ſ̊ etiaʒ ra-
tõe eſſe ꝓpꝛij:ſiue modi exiſtendi. Ra
tõne inq; ſui initij.quia ſicut dictum ẽ
ex nibilo ꝓducitur: ita in nihil redigi/
tur.quẽadmodũ in alijs accidentibus
cõſimiliter repitur quod in id redeunt
vnde exeũt cum ꝓducuùtur. Competit
etiam hoc ei ratõne eſſe ꝓpꝛij ſiue mo/
di exiſtendi.quoniã cuʒ gratia nõ cau⸗
ſetur ex pᷣncipijs eius in quo eſt:&ꝑᷣ ali/
ud habeat pꝛo ſubiecto:aliud pꝛo cau/
ſa.quẽadmoduʒ cum lumen conumpi
tur:vł ſimilitudo ĩ ſculo:vł ipa ſpẽs
in anima nõ conũpitur illud in quo eſt
nec redit ad illud a quo eſt.ſed qᷓntum
eſt de ſe in nihil cedit.ſic gratia qͥa nõ
habz eſſe in materia ꝑ moduʒ nature:
ſed p moduʒ habitus vt pꝛius habitũ
eſt. nec ex pncipijs anime ꝓducit᷑ cum
coꝛũpitur in nihil redigit᷑.et ꝓpterea
peccatũ in quo fit gratie conuptio di⸗
citur eſſe nihil.⁊ inter omes conuptio
nes ſũmo auctoꝛi ⁊ còſeruatoꝛi omniũ
bonoꝛü maxime diſplicere dignoſcit᷑.
öcedende ſunt igr᷑ rões onñdentes
gra coꝛũpit. Adilld g̊ qð pᷣᷣ obꝛ in
ↄriũ ꝙ in gr̃a repit᷑ imago haberi.aĩa
enim eſt imago dei:quia capax dei eſt
⁊ ꝑticeps eſſe põt.⁊ ita ꝓpt᷑ beatitudinè

facta ⁊ ad beatitudniè apta:que inq; be
atitudo nõ põt ineſſe niſi ſbᷣe ĩmoꝛtali.
ideo neceſſe eſt aiam ĩmoꝛtalẽ eſſe.gra
tia vero ex h̊ ſolo dicit᷑ imago.q; ima
ginis refoꝛmatio.⁊ qm illa imagoper
grãm refoꝛmata põt defoꝛmari.hincẽ
ꝙ gratia põt conũpi.nec valet illa ratõ
qꝛ hĩcinde nõ eſt ↄſimilis imaginis ac
ceptio. Ad illud qð obicit᷑ ꝙ acci⸗
dens qð nõ hʒ oꝛtuʒ a ſbo nõ mutatad

mutatõem ſbiecti.dicendum ꝙ hoc nõ
eſt ꝓpter h̊ ſolũ ꝙ habeat oꝛtũ aliunde

iz qᷣa nõ dependet ab eo in quoẽ:ſiẽ pa
tet in radio ⁊ luĩe.gr̃a aũt nõ ſolũ depẽ
det ab eo a quo eſt:ſ etiã ab aĩa in q̃ẽ.
nec pſiſtit in ea niſi q́;diu hʒ faciem ſu⸗
am ſiue mentẽ ad deü ↄuerſa;ʒ. Ad
illud qð obᷣ ꝙ rei coꝛuptibili dʒ dari

virtus ꝓpagadi.dicendu ꝙ illud veꝝʒ

eſt qñ illa res ẽ nata talem virtutẽ ſu/

ſcipe.⁊ q etiã illa coꝛuptibilitas ĩeſt
rei ex defectu ꝓpꝛie nãe.neutꝝ autem

honꝝ ↄpetit gr̃e.nam gr̃a nata è ĩmedia
te ab ipſo deo ꝓcedere.nec aliquo mõ
coꝛũpit᷑ niſi ppter auerſionẽ ment᷑ no
ſtre a rectitudine veritatis eterne.⁊ p

Hpʒ rñſio ad ſeqñſ qð obꝛ ꝙ oẽ qð coꝛ

„£

rupit᷑ ſeneſcit ĩ tpe.hG̊.n.veꝝ ẽ de eo qð

hʒ cãm coꝛuptõis intra ſe. Ad ilid
qð querit᷑ a quo coꝛumpit᷑:vtꝝ a deo:

vel a pcco:pel a li.arbildicendũ ꝙ ipſa
gratia deficit in ſeipa.ſi autquerat᷑ra
tio huiꝰ q̃re deficit:Hᷣ ẽ ppter auerſio-
nem mentis hũane. Quʒ.n.gr̃a nõ ſal
uetur niſi ex ↄtinuatõe influẽtie a bõi⸗
tate diuia ſuꝑ faciẽ mentis nr̃e qñ ani
ma a deo auertit᷑ ꝑ pcẽm influètia non
ↄtinuat᷑:⁊ ꝑ ↄns gratia coꝛumpit᷑.⁊ iõ
quodãmodo gratia pꝑ pcẽm dicit᷑ coꝛũ
pi.nõ ꝙ pcẽm agat in gram:ſᷣ qͥa aĩa p
pcẽm ſe auertẽte ⁊ deo ceſſante influẽ

neceſſe ẽ graãm inſeipa deficẽc. Ad il

lud qð obꝛ ꝙ nihil qð coꝛũpit᷑ ſecedit
oĩno in nõ ens.dicendũ ꝙ illud hʒ ve⸗
ritatẽ in accñtibꝰ q; hñt eſſe nẽ:⁊ in eis
q cauſant᷑ ex öncipijs ſbiecti:p eo ꝙ cũ

coꝛumpũtur accntia:manẽt nibhilomi
nus ⁊ ſaluant᷑ illa pᷣncipia.⁊ ideo cũ ta

lia accñtia coꝛumpuũtur non oĩno ani-
hilant. In bis vero accñtibo qͥ bñt eſſe

habitus. ſiẽ ſimilitudo in aĩa:⁊ lumen
in aere nõ habʒ veritatẽ. Non.n.ſimi-
litudo homĩs moꝛtui q̃ eſt in aĩia tua ſi

de aĩa tuam deleat᷑ etconumpat᷑:redit
ad hoĩem illũ.vel cũ lumen conumpit᷑
redit ad ſolem:maxime ſi conuptio lu

minis fiat ꝑ coꝛpis interpoſitõeʒ.Mi⸗

ſi foꝛte quis dicat ad oꝛigineʒ ſuò redi
re:ꝓ eo ꝙ adhuc ſaluat᷑ in ſuo pꝛinci/
pio effectiuo ꝙ põt ꝓducere illi ſimile

Quia igit᷑ gratia habʒ ſe ad modũ ba

bitus ⁊ ex nihilo ꝓducit᷑:vt pᷣus habi/

tum eſt.ideo illa ꝓpoſitio nõ hʒ hic lo⸗

cum. Et ſi tu queras vnde h̊ eſt ꝙ deꝰ

pmittit perire tam nobile accidens:ſa
tis facile eſt rñdere. Similis.n.qſtio
eſt ſi querat᷑ cum deus diligatamicos

ſuos ⁊ plus diligat vnã aĩam ſanctaʒ
q; diligat celũ ⁊ terram:quid eſt mit

tit aĩam ſanctã a ſe ſeꝑpari et non pmit

tit celum ⁊ terrã coꝛnũpiAd hoc reſpõ

ebit qui ſane iĩtelligit q hoc curſui re

rum cõgruit.⁊ deus ſic res quas ↄdi⸗„/
dit ãminiſtrat:vt eas agẽ ꝓpꝛios mot
ſinat. Et ꝓpterea qꝛ teſaurus gratie
habet in vaſis fictilibuſ:q;uis ſit valde

nobilis:tñ defacili amittit᷑ q;diu ꝓcel⸗

lis temptationũ ↄcutit᷑.

Elinto queri

tur vtu gra p inſit ſbe aĩe vel

potẽtijs? Et ꝙ pᷣmo inſit ſbe videt᷑.nul
la potẽtia aie eſt cõtinue in ſuo actu.ꝑᷣ
gratia eſt cõtinue in ſuo actu.quia cõ-/
tinue reddit homineʒ deo acceptum et
gratum. ergo gratia nõeſt in potenti⸗
is anime. Item gratia eſt vita ani⸗
me:ſicut dicunt ſanctoꝛũ auctoꝛitates
et etiam doctoꝛes.ſed viuere cuʒ ſita-

ctus ſubſtãtialis non ineſt ſubſtãtie p

potentias: ſed potentijs per ſubſtatiaʒ
ergo ſi pᷣmus actus gratie eſt viuifica
re:videt᷑ ꝙ pꝛius reſpiciat ſubſtãtiam
q; potentias. Item accidens habet
numerari per ſuuʒ pꝛopꝛiũ ſubiectum
igitur ſi gratia pꝛimo eſt in potentijs:
cum potentie ſint multe:neceſſe ẽ gra⸗
tiam in aĩa multiplicari.ſi ergo in vna

anima vna tantum eſt gratia: videt ꝙ
gja poſit ĩ ſba q; ĩ potẽtia. Itẽĩ gẽa

fhit

cinng
ceatoſs
ſotion
farnd
ſpüͤtt
pnüͤd
none⸗
tioert
zi
que
cetan
ripe
bf
tain
lsln
ſiy
n
Lntue

ti⸗

bbeaſ
Ka
mar
zi.
Titan
nien
fnit
pon
naß/
oinſi

itĩ

nntſbam
ciigig
sgo⸗
Ne
clloa⸗
clan/
enkihtr
ſtwni⸗
inſuiͤſe
Aupi
ſbagien
pgap
lliſte in

imergn

ine
pſitin

A,1
irlinen
Apnſn
urk 5 .
Mmgmpii
wo.
NR 9
en
WN W
1 *% e
eſegandes
kAEMWNNN
8.4. 1
Webelgde
*
blle ceiknut
„ „
Bimi naſt
u
dlgams
inamſanca;
4 *
.
1 wonſaire
0 NSV

.
äõä
5
-
eeſſee ſepe e
WEs SDEU
-
m

Brnne
ℳ*

cen

n aud⸗
wacpanet
mdN⸗

„*
fudt
„* 8

H 2
₰ ſaoſtet
.

7 33 4.
neckfuni⸗
Dic RN
deen
4 ſabiee
EEWE

5

„ 2
NMC/

peditõem potẽtie:ſᷣ potius viuifi

c⁊ virtutibooſiſtit imago refoꝛmatõis.
ſed imago refoꝛmatõis rñdet imagini

creatõis.cum igit᷑imago creatõis con
ſiſtat in vnitate eẽntie ⁊ trinitate potẽ
tianꝝ:⁊ tres ſint habitus virtutũ qui re
ſpiciut tres potẽtias:videt᷑ ꝙ ſit aliqᷣd

vnũ qð reſpiciat ipam aĩe eẽntiaʒ.ſeld

non eſt niſi gra.ꝭ̊ t. Item ſiẽ opa/

tio exit a potẽtia: ſic potẽtia oꝛit᷑ a ſba.

Sſicut nõ placet nec acceptata deo ali
qua opatio:niſi pus acceptet᷑ ⁊ gratifi
cetur potẽtia.ſic impoſſibile ẽ accepta
ri potentia: niſi pᷣus acceptet᷑ ſba.g cũ
p gram fiat acceptatio:ꝑ pᷣus eſt gra/

tia in ſba q; in potẽtia. Item in puu

lis bapticatis eſt deus p inhabitanteʒ
graʒ:ſiẽ dicit ¶ugꝰ.de pſentia deiad
Bardanũ.q̊ cũ in ipſis nulla ſit ſba po

tentia expedita gr̃a nõ reſpicit pᷣmã ex

icatöez
ſbe. ⁊ ſic ꝑ pus eſt in ſba q; in potentia.

Sʒ33: Aug'. diẽ e gra ſe hʒ ad li.

ar. ſicut ſeſſoꝛ ad equũ. reſidet in ani

ma rõne li.ar bi.ſ li.ar.noĩat potẽtiaʒ⸗
S. Itẽ magr in ̃a adducit aucto
ritatẽ Nug. in q̃ diuidit gẽ̃am in pue

nientẽ ⁊ ſubſeqñteʒ:⁊ vtraq; iſtaꝝ dif/

finit popatõem ad voluntatẽ. g videt᷑
ꝙ pmũ ⁊ ꝓpꝛiũ ſubiectũ gr̃e ẽ ipa volũ

tas.ſ̊ H eſt potẽtia.gꝗ videt᷑ ꝙ gr̃a pꝑ pꝛi/-
ns inſit potentie q; ſöůe. Itẽ ſicut int
potẽtiã ⁊ actũ cadit mediꝰ habit:ſicut
int ſbam ⁊ habitũ cadit media potẽtia.

cũ igit᷑ gra ſit in aĩa vt habit ⁊ equali

tas quedã:videtꝙ ei inſit mediãte po⸗/

tentia.ꝗ p pᷣus eſt in potentia q; in ſba.
IAItſtem oppoſita nata ſunt fieri cca
idẽ. ſ̊ gra vt gr̃a opponit᷑ culpe inq;tũ

culpa.ſi igit᷑ culpa pmo ⁊ ꝓpꝛie reſpi⸗
cit ar.lib.pari rõe ⁊ gratia.igit᷑ ꝑ pus

erit in potẽtia qᷓ; in ſſa. Itẽ gr̃a cuʒ

ſit donũ de ſurſum deſcendẽs ineſt aĩe
ſᷣm ſuũ ſupmũ.ſ̊ ſupmũ aĩe ſicut vult

Augy. ipſa mens. mẽs aũt nõ ẽ ipſa
ſba aie: ſ̊ potiꝰ potẽtia ſupma. videt᷑

; gra p pſit in potètia. Itẽ gra hʒ

exiſtẽ in aia ᷣm ↄuerſionẽ ipi aĩe ad de

um:⁊ amitti hʒ ſᷣm auerſionẽ.ſi igr il/

lud ſᷣm aĩa pᷣmoauertit᷑ etↄuertit D
c potẽtia:videt᷑ aĩa ꝑ pᷣus ſit in pptẽ⸗

tia q; in lba. AItẽ gratia nõ eſt ĩ aĩa
ſm ſeipſam:łᷣ ſᷣm influentiã ab aliquo

pncipio qð eſt oĩno ab eo diuerſuʒ.cũ

igit aĩa ſuſcipit gram: aut hʒ aliq; po
tẽtiã ad ſuſcipiẽdã graʒ:aut n.ſi nõ hʒ

potentiã ad hoc:ꝗ nunq; eꝗ ſuſcipiet.ſi
aũt hʒ potentiã mediate q̃ ſuſcipit:aut
illa erit ratõ:aut volũtas:aut aliq̃ alia
potẽtia ab his diuerſa.h̊ nõ ẽ ponẽ po/

tentiã aliã in aĩa pter cognitius ⁊ affe⸗

ſ●

ctiuq. g videt᷑ q mediantiba illis gra ſu

ſcipiat᷑ ab aia. Itẽ ſi gra ineſſet aĩie
ſm ſbam:cũ poſſibile ſit abſtrahi ꝑ in/
tellectũ ſba a potẽtijs poſſibile eet ĩtel/
ligere aĩam eẽ grat ſuis potẽtijs ab/

ſtractis. ſᷣ oĩs aĩa gta eſt diſpoſita ad

gloꝛiã. põt intelligi ꝑ ↄñs aia gloꝛio-

ſa abſtractis potẽtis.ᷣ potẽtijs abſtra

ctis aĩa nec videt nec amat deũ.g im⸗
poſſibile ẽ aĩam gloꝛioſam ponẽ q nec
deu videt nec deù amat.ſ ſi ẽ ĩpoſſi-

bile:ꝗ illud ex quo iſtud ſequii. M?

ad pdictoꝝ intelligentiam ẽ nõndũ qꝙ
oĩs opinio tenet gr̃am pmo reſpicere

dgie ſbam:⁊ virtutes pmo reſpicẽ potẽ

tias:vt ſic p grazʒ ĩ virtutibs fiat refoꝛ:
matio imaginis create qoſiſtit in tri.

nitate potètiaꝝ ⁊ vnitate ibe. H autẽ pꝰ
pot duptr intelligi. Ano mõ yt intelli

gat᷑ ꝙ deꝰ pus influat gr̃am in eè ntiã
⁊ poſtmodũ influẽtia illa in ſba redun
get in potẽtias vt ſic ſitↄfoꝛmitas gr̃e
ad aĩam:ſiue ꝓut ↄſiderat᷑ ſᷣm rõnem
imaginis:ſiue ꝓutↄſiderat᷑ vt pfectio

coꝛpis.Anima.n.ptẽ pfectio coꝛpoꝛis

rõe ſbe vel eèntie reſpicit ↄplexiõis eqᷓ
litatem. ratõne vero potentiarũ reſpi
citoꝛganoꝛuʒ diuerſitatem.⁊ iterũ ani
ma in ſe et viuere habʒ et agere:ſed vi
uere per ſeipſam ⁊ ꝓpꝛiam foꝛmam:a/
gere vero per potentiam. per hunc mo
dqum ſi gratia in perficiẽdo confoꝛma-
tur anime ſub ratõne gratie:pꝛius de-
bet reſpicere ipſam anime ſubſtantiaʒ
⁊ per virtutes debet eſſe perfectio potẽ
tiarum. Et ſᷣm hunc modum dicendi
cum dicit᷑ gratia reſpicere ſubſtãtiam
et virtutes potentias.non tantũ intel/
ligitur eſſe dictum per aꝑpꝛopꝛiatõem
verum etiam per proprietatem.Alio

E
l

7
4
7

7

modo põt intelligi pdicta poſitio p ap

pꝛobatõem q̃ndam.nõqꝛ deus pᷣus in
fluat gr̃am in ſbam q; in potentiaʒ.ſed
qͥa cum aĩa ſuſcipiat gr̃am ⁊ virtutes
mediãte potentia:⁊ tam gr̃a qᷓ; virt in
ſitaĩe p potẽtiã:aliter tamẽ ineſt h ⁊ il
la.virt.n.dicit pfectõem reſpectu ope
ris.gr̃a vero dicit pfectõnem reſpectu

eiacceptãtis. Et qm reſpectu operuʒ

potentie diſtinguũtur.hinc eſt ꝙ virtu

tes potẽtias reſpiciũt vt diſtinctas.et

tunc ſunt in actu. MPotẽtie aũt inq̃ntũ
compant᷑ ad deü acceptãtem vnica ac
ceptatõe acceptãtur cuʒ ipſa ſubſtãtia
cuiꝰ ſunt ⁊ ſᷣm vnã naturã ĩ eis reptaʒ
⁊ hinc ẽ ꝙ gĩẽa eſt vna ſicut ⁊ ſubſtãtia.
⁊ eſt ſemꝑ in actu ↄtinuo:⁊ pᷣmo dicit
reſpicere ſbam.non qa ſit in illa abſq;
tẽtia:vel pꝑ pᷣus q; potentia.ſed qꝛ ha
t eſſe in potẽtijs vt ↄtinuant᷑ ad vnã
eẽntiam. virtus rero dicit᷑ eſſe in potẽ
tijs.qꝛ in eis eſt vt referũtur ad opatõ
nes diuerſas.⁊ hic mod intelligendi
magis cõſonus eſt verbis Augꝰ. qui
diẽ ꝙ gra ſe habʒ ad li.ar. ſiẽ ſeſſoꝛ ad
equũ.Etia gr̃aʒ coopantẽ ⁊ opantem
deſcribit ꝑ ↄpatõeʒ ad volũtatẽ.magꝗ

etiã ẽ ↄſonꝰ rõni. Si.n.ĩtelligimꝰgra

tiam tanq; habitũ qᷓndam ⁊ influentiã
que ineſt aĩie ad deuũ ↄuerſe: cum talis

habilitatio ⁊ influètie ſuſceptio ⁊ ꝛ»uer

ſio nõ poſſit intelligi niſi ꝑ potentiã:nõ
videt᷑ poſſe recte intelligi quõ gfa ſit in
aĩa abſtracta potẽtia. Rurſꝰ.ſi gr̃a
eo dr gr̃a qͥa gtificat:⁊ eo ipſo ꝙ grati

ficat hʒ oppoſitõeʒ ad culpa:cũ oppoſi

ta hm idem nata ſint in eſſe ſᷣm idẽ ipm
ꝙ aĩa nata eſt gtificari:nata ẽ et culpa
ri.culpatio aũt ⁊ laus ⁊ vituperiũ ineſt
agĩe pᷣmo ſm li.ar.ac p h̊ ⁊ gr̃e donũ.nõ
enĩ qcũq; acceptatio gtificatio dr̃:ß il⸗
la ſola q̃ deus ſic acceptat aĩam vt re-
Putet es remuneratõe dignã.⁊ talis re
ſpicit ipaʒ arbi. libtatẽ.et ideo gra ĩeſt
gie pmo fᷣm libertatẽ ar.⁊ huiꝰ ſignuʒ
eſt. qa ad eas ſolas potẽtias ſe extedit
ar. libtas.Cõcedende ſunt igit᷑ rönes
oñndentes ꝙ gr̃a ineſt aĩe ſᷣm potẽtias.

Aq rõnes aũtad oppoſitü facile eſt re
ſpongere p iam victa. Qð. n. obꝛ

gfa eſt ↄtinua in ſuo actu nõ obuiat ei
qꝙ nüc dictũ eſt.q;uis.n.potẽtia in rela
tõe ad opus nõ ſit in ſuo actu còtinuo
ſic nõ hʒ pfici gr̃a ſed virtute.in ↄpa
tõne tamẽ ad ſbam in qua ẽ:eſt in ſuo

actu cõtinuo.ita enĩ debet᷑ quoddaʒ vi
uere:⁊ quidã actus cõtinuꝰ ipſis potè-

tijs ſᷣm qð cõtinuat᷑ ipſi ſbe:quẽadmo
dũ ⁊ ipſi ſubſtãtie.⁊ ideo ſᷣm hãc com/
patõem a gr̃a ſunt pfectibiles.Aliter
etiam poſſet h dici ꝙ duplex eſtactus
ipſius foꝛme.vnus qui eſt a foꝛma per
modũ infoꝛmãtis:⁊ alter qui eſta for⸗/
ma p modum efficientis:ſicut albedo
ſubiectũ ſuũ dealbat ⁊ oculuʒ diſgre/

gat. Quantũ ad pᷣmũ eſtoĩs foꝛma in
actu cõtinuo.qꝛ ille eſt actus vthabitꝰ.

Quantũ vero ad ſecũduʒ nõ.ſic ⁊ gra

tia q;uis ſit in ſuo actu còtinuo qᷓntuʒ

ad illũ actum quèẽ habet ꝑ modum in-
foꝛmãtis:non tamẽè eſt in actu cõtinuo
q̃ntuʒ ad illum quẽ habet ꝑ modũ pue
nientis ⁊ ſubſequẽtis:ſiue coopantis

⁊ operatis. Ed illud qð obꝛ de actu

viuificãdi.dicendũ ꝙ ⁊ ſi vita ſᷣmꝙ di⸗

cit es pmũu: pᷣmo reſpiciat ipam eèntis

qᷓ; potentiã:non tñ opoꝛtʒ de vita ſᷣm ꝙ
diẽ eẽ ſcðᷣm.cũ.n.ſit accidẽs ſupaddi⸗
tum nõ tm eentie ̊ etiam potentie ha/
betaie ineſſe potẽtia mediãte. ſic color
dicit᷑ eſſe in coꝛpe: ita ꝙ pᷣmo in ſupfi⸗-

cie. Ad illud qð ob ꝙ accidens nu
merat ꝑ ſbam. dicendu verü eſt qñ
ea que ſubijciutur diuerſa ſunt⁊ ſbijci
untur vt diuer ſa.qñ vero ꝑ eandeʒ na

turam ſubijciũtur: nõ opoꝛtʒ eſſe in ac
cidente diuerſitatẽ.et ſic gra eſt in po⸗
tentijs aĩe inq̃ᷓntũ cõtinuat᷑ ad vns ſb⸗
ſtantiq:⁊ inqntũ cõicant in libertate ar
bi. ſiẽ pꝛius dictü eſt. AUñ ſicut vna ſa/
nitas dr eſſe in omibo mẽbꝛis hominis
qa eſt in ipſis ſm ꝙad vnã oꝛiginẽ re⸗/

dqucũt᷑ ⁊ ſm ꝙ ĩ ↄplexiõe ↄueniut.ſic⁊i-
pꝓpoſito ĩtelligẽdũ ẽ. Ad ilłq qð obꝛ

ð ↄfoꝛmitate imagĩs creatõis ⁊ refoꝛ-
matõis.dð ꝙ cũ defoꝛmatio imagis ñ
poſſit eẽ niſi ꝑ potẽtias:ſic nec refoꝛma
tio.⁊ ideo imago refoꝛmationis inqn/
tũ huius ſufficienter reformat ipſam
animã cuʒ ineſt ei per ſuas potentias.

en
cu
uite
nepon
ſtſut
Gp
lvagde
giipe⸗
ghͤcck
eeſine
ritoof
eſlene
menp
wnn
diert⸗
Nesalt
horm⸗
ſub⸗
inigfe
ſoneeſan
Pbubims
wvemeliu
deaffecde
Mervalie

himqn
Auctoita
inliagg
ſerolirat.
ſdonrusbe
ſgangfn
Wces
toerie⸗
Irqz!
ſeſoac
gfaenor
Plisepvr
maufe
pamerto
wodti.
Arblälin
ſutdied
eſgommi
Item
ſecreſtz
Lonr
glo mon
ſüpolan

nuten
RM
KWMs

GH

193 6 4

2
Sr1eeee
AW
—— Ka
TDAWI

7
He
ATZUU

on
àaD ⸗ 4
„* 4 . 9
acdcndei
ciripane
oeriam
„Wfene
40 N
5
„*
. 4 .
„ „ ar
a
.
e!
min lum
his o
miorigine⸗
R
eniit
—„ 1
is
maoo .*
47
. „,
A

eN ,

potentijs.n.foꝛmatis et pfectis per cõ/
ſequẽs pꝑficitur et foꝛmat᷑ ipſa ſubſtã/
tia.ideo ad perfectã refoꝛmatõem ani⸗/
me non opoꝛtet aliqͥd poni qð per pus
ſit in ſubſtãtia q; in potẽtia:niſi hoc di⸗
cat᷑ per appꝛopꝛiatõem qᷓndã. Ad il
lud qð obijcit᷑ ꝙ deus nõ acceptat actũ
niſi pus acceptado potentiã.dicenduʒ
ꝙ nõ eſt ſimile: ꝓ eo ꝙ potentia poteſt
eẽ ſine actu ⁊ gra:impotẽtia abſq; me-/
rito opꝑis.ſubſtãtia aũt abſq; potentia
eſſe non põt.⁊ ſi poſſit intelligi:non ta:
men põt intelligiabſq; potentijs diuia
dona ſuſcipe:in quibo donis decoꝛari
dicit᷑ facies aĩe eo genẽ decoꝛis pꝑ quã
deus acceptat. Ad illud vltimũ qðᷣ
obꝛ de puulis.dicendũu ꝙ et ſi potentie
in puulo non ſint ydonee ad exeunduʒ
in vſuʒ gr̃e ⁊ virtutũ.nihilominꝰ tamẽ
ydonee ſunt nõ ſolũ ꝑ donũ gr̃e:ſᷣ etiã
ꝓ habitus virtutũ decoꝛari ⁊ ꝑfici. Et
hoc melius declarat᷑ in q̃rto:cũ agitur
de affectu baptiſmatis queʒ habet in
paruulis.

Erxrto et ultimo

querit᷑ vtrũ gr̃a comꝑetur ad

qnimã in rõne motoꝛis:et ꝙ ſic videt᷑ ꝑ
auctoꝛitatẽ Augꝰ.quã magr adducit
in lr̃a.ꝙ gr̃a pueniès ẽ que puenit bo/
ne volutat meritũ:⁊ reſpectu cuiꝰ ipſa
poluntas bona pediſſeca eſt non puia.
igitur gr̃a reſpectu volũtatis ſe hʒ per
modũ excitãtis ⁊ impantis ⁊ regentis
⁊ oè tale ſe habʒ in rõne motoꝛis. &.
IYteʒ ENug'. gr̃a ſe hʒ ad li.ar.ſicut
ſeſſoꝛ ad equuʒ.ꝑᷣ ſeſſoꝛ ẽ motoꝛ equi.q
gra ẽ motrix li.ar. Itẽ Hvidet᷑ rõne.
plus ẽ potẽtiã aliq; ſupᷣ ſe erigẽ q; ipaʒ
mouẽ.ł̊ gra eleuat potentiã li.ar bi.ad
opa meritoꝛia q ſunt ſupꝑ ipam.geſt li.
ar. motrix. Itẽ plus põt gfa ſup li.
arbi.q; li.ar bi.poſſit ſuꝑ ſeipᷣm mouẽs
ſicut diẽ Anſelꝰ.⁊ volũtas põt ſeipaʒ.
ergo multo foꝛtꝰ moueri pot a gratia
Item ome quod eſt pncipiũ vite p/
fecte eſt pᷣncipiuʒ vite in aĩa.ergo t.
Nontra:voluntas eo ipo eſt ſibera
gquo mouet ex ſeipſa.cum igit᷑ gratia

ſita voluntate:ſi gratia monet volun

DM
D

tatem aufertei libertatẽ.ſᷣ cõſtans eſt
qꝙ gratia voluntati libertatẽ nõ aufert
ergo ipſam nõ mouet. Item omis
motoꝛ ſufficiẽs eſt H̊ aliquid:⁊ ſubſtã/
tia cõpleta diſtans a mobili: ergo aut
gra non mouet li.arbi.aut ſi mouet ẽ
ſubſtãtia.ſi igitur gr̃a creata non põt
eſſe in genere ſubſtatie fed in genè ac⸗
cidentis.ergo ᷑ä. Item ſigr̃a mo⸗
uet li.arbi.aut mouet natfaliter: aut vi
olenter:aut voluntarie.Si naturali⸗
ter:ergo opa meritoꝛia erunt natura
lia. Rurſꝰ.ſi naturalit mouet ſem/
per mouet qntũ eſt de ſe.ergo nũq; qe/
ſcit homo ab opibus meritoꝛijs. Si vi
olenter:ergo nec ſaluat᷑ ibi rõ meriti:
nec li.arbi.quoꝝ vtrũqᷓ; patet eſſe fal⸗-
ſum.S i volũtarie.ſed nihil mouet vo
luntarie niſihabeat cognitõnem ⁊ vo⸗/
luntateʒ.ergo gr̃a cognoſcit ⁊ vult.et
ita eſt ſubſtatia ratõnalis.igit᷑ vel gra

tia ſi mouet li.arbi.nõ eſt aliqd creatũ

vel ſi eſt aliquid creatũ non mouetti.
arbi. Item ſi mouet li.arbi.aut ſiẽ
motoꝛ motus:aut ſicut motoꝛ nõ mo⸗
tus. Si tu des ꝙ ſicut motoꝛ motus.
ergo cum nihil ſ̃m idem moueat᷑? mo
ueat:gratia ſᷣm ſe habebit alia ⁊ aliaʒ
naturã per quã moueat᷑ et moueat.er⸗/
go nõ erit accidens ſimplex. Si ſicut
motoꝛ nõ motus.ſed talis motoꝛ non
eſt quid creatuʒ.ergo vel gratia nõ eſt

quid creatũ:vel mouet li. arbi. Jtẽe·
idem manẽs ideʒ in creatun ſemꝑ efſt

natum facere idem. ergo ſi gratia eſt
quid creatũ et mouet li.arbi.cum gra-⸗
tia non variet᷑ ſemper ad idem inclina
bit li. arbi.ergo nũq; facit homo ꝑ gra
tiam niſi vnuʒ opus meritoꝛiũ.ſiigit
li.arbi.modo excitat᷑ ad vnũ genus o/
peris:modo ad aliud:videtur q aut il/
la a gr̃a:aut gratia nõ dic aliquid cre/
atum:aut gr̃a mutat᷑ ⁊ variat᷑ ſicut li.
arbi. W. dicendũ ꝙ abſq; dubio ſi
cut auctoꝛitates ſanctoꝝ dicũt. neceſ/

ſe eſt ponere li. arbi.a gr̃a moueri ⁊ ex

citari.ab ipſa enĩ gr̃a opãte puenit᷑:et
a coopate ad opa meritoꝛia eleuat᷑:ita
qꝙ reſꝑectu oꝑpis meritoꝛij gra ẽ ſiẽ pᷣn
cipatł motrix:⁊ voluntas ſiẽ pꝑediſſeca.

Qualiter aũt ipſa gra cuʒ ſit accidẽs
aĩe ipam habeat mouere:H̊ habʒ diffi⸗

cultatẽ. Ad huiaũt difficultatis expli
catõem duplex eſt modꝰdicẽdi ſiue in-
telligendi:ſᷣm quã li.ar bi.dr a gra mo

ueri. Anus mod“ dicèdi eſt ꝙ gr̃a mo

uere dr li.arbi. quoniã ipſa ẽ diſpõ ad

quẽdaʒ ſpũaleʒ motũ.ſicut.n.pondus

in coꝛpib diſpoit ad motũ:ſic ⁊ ſuo mõ
pondus in ſpiritibo. gr̃a aũt ẽ quoddã
ſpuale pondus datũ aĩe pꝑ qð habʒ ſur
ſum tendere.⁊ quoniã li.ar bi.eſt natũ

ſeipm mouẽ hm actus in quos põt de
ſe cũ eſt adiutũ ⁊ infoꝛmatũ gr̃a excel⸗/

lentius mouet ſeipm:ita ꝙ cum li.ar.
ſit mouens ⁊ motũ:gr̃a diſponit ipſuʒ
ſub rõne mouentis:⁊ ꝓ tanto dicit᷑ gr̃a
mouere li.ar bi.qͥa li.ar bi.gr̃a infoꝛma
tum mouet ſeipm ꝑ quẽ moduʒ amoꝛ
dicit᷑ mouere hoĩem ad magna opera
facienda.Alius eſt modus intelligẽdi
hbm quẽ li.arbi.dr a gr̃a moueri. HBra⸗/
tia eſt.n.ſic quedã influẽtia ꝓcedens a
luce ſuꝑna que ſemꝑ habʒ ↄiũctõnem
cuʒ ſua oꝛigine:ſicut lumen cuʒ ſole.⁊
qͥa ſemꝑ ſue oꝛiginipiungit᷑. ideo non
tantũ attribuit᷑ ei oꝑpatio rõne ſubiecti
in quo:ſed etiò rõe ſubiectia quo. Nñ
ſicut lumen non ſolũ opatur cuʒ aere
ſed etiã opatur in ipm aerem rõne cõ⸗
tinuatõis cum ſuo fonte.ſic ⁊ gratia ñ
ſolũ opat᷑ cũ li.arbi.ſed etiã opat᷑ in li.
arbi.et li.arbi.mouet. Vnde nõ eſt ali
ud dicere gram li.arbi.mouere q; gra

tiaʒ eſſe ſpus ſancti inſtrumẽtũad mo

uendũ li.arbi. Vterq; hoꝝ modoꝝ in
telligẽdi ↄueniẽs eſt ⁊ rectꝰ.nec vnꝰ ſi
ne altero ſufficit. Nam pᷣmus compe-
tit gratie coopanti ſiue ſubſeqñti. Se
cũdus ↄpetit gr̃e coopanti ſiue pueuiẽ
ti. Gratia.n.opans li.ar.ꝓuenit ⁊ mo
uet.qͥa deus ill infundendo volunta⸗
tem homis ſanat ⁊ pparat. HBratia ve
ro cooꝑans ſiue ſubſeques li.arbi.di/⸗
cit᷑ mouere.qͥa voluntas tali dono gra
tie infoꝛmata mouet ſeipam. hanc enĩ
totentia habet voluntas ſcʒ mouendi
ſeipam.quia eſt potentia materie non
alligata:ſicut ſupꝛa oſtenſuʒ eſt cũ de
li.ar bi.agebatur. Cöcedende ſunt igi

tur ratões oſtendẽtes ꝙ gratia ad li.
arbi.compari habet in ratõe motoꝛis.
Ad ratões auteʒ ad oppoſitum plana
eſt reſpõſio ex iam dictis. Ad illud
eniʒ qð pᷣmo obijcit᷑ de voluntate ꝙ ſe
ipſam mouet.dicenduʒ ꝙ hoc non ob⸗
ſtat ĩmo cõſonat eiꝙ dicit᷑ mouetur
per gratiã. S icut enĩ volũtas mouet
ſeipam ad opera naturalia: ſic adiuta
per gratiã mouet ſeipam ad opera me
ritoꝛia.vel ſᷣm aliũ modum intelligen
di deus per gratiã mouet voluntatem
nec tamẽ hoc volũtati repugnat.quia
volũtas vult ſic moueria deo. VUnde
ſic moueta deo ꝙ mouet etiaʒa ſeipa
et ideo ome opus meritoꝛiuʒ attribuit᷑

gratie et li. arbi. Ad illud qð obij⸗

cit᷑ motoꝛ diſtat a mobili.dicendũ q;

illud intelligit᷑ in eo motu in quo mo⸗

ueri eſt vere pati:ſicut eſt in motu coꝛ⸗
poꝛali.⁊ de eo motoꝛe qui eſt tota cau/
ſa efficiẽs:⁊ tota cauſa motus.Talis
autem motoꝛ non dicit᷑ eſſe gratia pꝛo
eo ꝙ nõ mouet niſi ſicut diſpoſitio vel
ſicut inſtrumentũ: ſicut pꝛius fuit ex-
planatũ. Ad illud quod querit᷑.aut
mouet naturaliter τπ dicendũ ꝙ mo⸗-
uet volũtarie non a voluũtate qua ipſa
gratia ſit volens:ſed a voluntate qua
deus gratiã influens eſt volens ⁊ a vo
lütate qua li.arbi.gratificatũ vult mo
uere ſeipſuʒ. Ad illud qð queritur
vtruʒ ſit motoꝛ motus vel non motus
iam patz reſpoſio: Illa enĩ diuiſio mo
toꝛis eſt de motoꝛe qui eſt hoc aliquid
? ſubſtãtia:⁊ eſt motoꝛ ſufficiens.talis
auteʒ motoꝛ nõ eſt gratia vt pdictũ eſt
Ad illud qð obicit᷑ ꝙ ideʒ manens
ideʒ ſemp . dicendũ ꝙ illud fallit in
deo.⁊ ideo ſᷣm ꝙ deus mouet p gram
p eandẽ gr̃am põt excitare ad diuerſa

opa.ſᷣm vero ꝙ li.ar.ſeipm mouet per

grazʒ ad diuerſa opa è in ipſa cognitio
nis ⁊ affectõis diuerſitas ſᷣm q̃̊s oꝛdi/
nari hʒ ad diuerſa open gña.⁊ iõ qᷓ;uis
gẽa nõ variet᷑ in ſe:mouettñ ad diuer/
ſa röne variatonis in motoꝛe:ſicutpiu
ctõnes ſine quo nõ põt mouere.nunq;

eni gratia eligit opꝰ meritoꝛiũ: niſi vo

luntas ſibicoopetur.

oon⸗
oan
Gidict
naniete
Ckinpet
polaota
ſties
ii
old
lünns
weni
tytirſu
nn
ipnn
difinere
Drinn
Nſeſantp
Neenſrp⸗
Entla. !
lantatis
ddicim
tantümo
gccipita
nodime
tur delve
Mlisetin
nlet ng
eniiz in
wänorfien
Wohent
ſginen
geüſen
Giterci
Jm
Cesthor
ſinolen
brr
nilonon
ſniogſci⸗
cneiſippe
ncun⸗
gct'gfed
nöfmitel
Ganotifi
Utgfa:n
nphzſiel

noe,
1,

We

.

1e.

olen

. 8 4
tinnoneln

„(dDLeod
nigaco⸗

* .
6 I e—
AO—., „

1parte iſta

ſunt dubitatões circa lr̃am.⁊

pmo querit᷑ de ̊ ꝙ dicit volũtas ẽ ani
mi motus ad aliqͥd aſſequẽdũ c. Siã
enĩ dicit phᷣus.peccat qͥ diffinit id qðᷣ ẽ
inquiete ꝑ id qð eſt in motu.ſ̊ volůtas

eſt in potentia. ̊ male diffinit᷑ cum dr
voluntas ẽ animi motꝰ. Item yvelle
plꝰẽ agẽ q; pati.ꝗ̊ plus mouẽ q; moue
ri.ſig motus ſonat in paſſionẽ: videt᷑

ꝙ volutas nõ debeat dici animi motꝰ.

Needicendũ ꝙ ſicut diẽ Anſelꝰ. po
lütas dr equiuoce ad volũtatẽ inſtru/
mentũ:⁊ voluntatẽ affectõem:⁊ volun
tatẽ vſum. Et augꝰ.nõ diffinit hic vo/

luntatẽ ꝓut accipit᷑ ꝓ potẽtia:ß ꝓut ac
cipit᷑ ꝓ rſu. Et ſi tu queras qꝛe magis
diffinit voluntatẽ put accipit᷑ ꝓ vſu qᷓ

ꝓ potẽtia. Ratio huiꝰ c.qa potẽtie ma

nifeſtant᷑ p actus:⁊ ideo cognita volũ
tate vſu:poñs cognoſcit᷑ volũtas po⸗/

tentia. Ad illud qð obꝛ ꝙ vſus vo/
luntatis nõ eſt paſſio ̊ actio:⁊ ita non
Dz dici motus.dicendũ ꝙ motus non

tantũmodo accipit᷑ paſſiue:ĩmo etiam

accipit᷑ actiue.⁊ pterea oẽs actões aĩe
quodãmodo paſſiões ſunt. Itẽ qri
tur de hoc ꝙ diẽ ꝙ gra volütateʒ pue⸗/
niẽs et pparansẽ fides cum dilectõe.
videt᷑.n.ꝙ iſta notificatio gr̃e nõ ſit cõ
ueniẽs.cũ.n.gr̃a ⁊ pirtus diuerſas ha
beat notificatões:nõ videt᷑ ꝙ vnũ habe
at notificari ꝑ alten. Itẽ cuʒ gra ñ
ſolũmodo ponat in aĩa fidẽ ⁊ caritatè:
h etiã ſpꝛm:videt᷑ inſufficieter dicẽ ma

giſter cũ dicit qð ẽ fides cum dilectõe.
Juxta hoc qr it᷑ cum diuerſe diffini

tões ⁊ notificatões gr̃e aſſignẽt᷑ diuer/

ſimode:penes qͥd ſumit᷑ rõ ⁊ diſtinctio

haꝝ. MW? dicedũ ꝙ magr nõ intẽdit
in illo vᷣbo notificare gr̃aʒ Stufacientẽ
q̃ntũ ad ſuã eẽntiaʒ:ſ̊ intẽdit eã notifi
care q̃ſi ꝑ poſteriꝰ quodãmodo pꝑ effe
ctũ.cum.n.habit cognoſcat᷑ ꝑr actꝰ:⁊
act' gre duplex ſit ᷣm duplicẽ potẽtiã
viʒ m ĩtellectũ:et affectũ.iõ p illas hʒ
gra notificari.Et qͥa in illos actꝰ non
exit gr̃a: niſi mediãtibs habitibo virtu⸗

thᷣ:viʒ fidei ⁊ caritat.iõ notificas gr̃aʒ

diẽ gra nihil aliuc ẽ q; fides cũ dile⸗

ctione:ꝓ eo ꝙ per iſtos duos habitus

Ald illud po qð querit᷑

ad ſuu ſbm:bʒↄpari ad ſuũ oppoſitũ:
hʒ ↄpari ad ſuũ effectü:hʒ ⁊ ↄpatõem

ad ſuũ pmiũ.⁊ ſim has diuerſas opa-/
toes diuerſe repiut᷑ eius notificatoes.
Hpm ↄpatõem ad ſuũ pncipiũ ẽ illa Aſi

do.gr̃a eſt mie donũ diuine ꝑ qð bone

volũutatis è exitus.p ↄpatõem autẽ ad
ſuũ ſbm:ſic ẽ illa qͥ dat᷑ ſuꝑ illud pᷣs.vt

dicit᷑ aia in act'exire ꝑ quos ĩnoteſcit
nobis gra. guer
de pluralitate diffinitionũ. dicendũ ꝙ;
gjr̃a hʒↄpariad ſuũ pncipiuũ:hbʒ ↄpari

exhilaret faciẽ in oleo. gra ẽ quidaʒ in

coꝛ aĩe ad ↄciliandu ſanctũ amoꝛẽ.per
ↄpatõem ad ſuũ opꝓpoſitũ:ſic ẽ illa que

dat᷑ in glo. ſuꝑ eptas.gr̃a eſt iuſtifica⸗-

tio ⁊ remiſſio pccoꝝ.per ↄpatõnem ad

ſuũ effectũ:ſic ẽ illa Criſo.gr̃a eſt ſani
tas metis delectatio coꝛdis.p compa
tõem ad ſuuʒ pꝛemiũu:ſic eſt illa.gra eſt
ſimilitudo gloꝛie.ſᷣm aũt oẽs ↄpatões
iſtas ſic aſſigtur vna diffinitio magra
lis q talis eſt. gf̃a eſt foꝛma a deo gtis

data ſine meritis gratuùfaciens hab⸗
tem ⁊ bonũ eius opus reddẽs. Inue-/

nitur aũt⁊ alia notificatio gre que di⸗/
cit᷑: gra eſt manifeſtatio ſpus ad vtili/
tatem.qͥ ſumpta eſt ex illo ꝙ dr̃ pcor.

vij. Nnicuiq; dat᷑ manifeſtatio ſpirit

X. ſed iſta eſt manifeſtatio gratie gra⸗
tis date. Item querit᷑ de hoc ꝙ di9⸗
cit.fides qua iuſtificatus es gratis ti/

bi data eſt. Ex hoc eniʒz videt᷑ velle di⸗
cere Auguſtinꝰ⁊ magiſter ꝙ median

te fide fit iuſtificatio.ſed cõtrariuʒ hu/
ius eſt. qa ab eodem eſt anime iuſtifica
tio a quo eſt viuificatio.ſed viuificatio
eſt ab ipa gratia. Nam fides ſine gra
tia non viuificat:imo moꝛtua eſt:ergo
non videtur ꝙ iuſtificatio ſit a fide ſed
a gratia. Situ dicas ꝙ iuſtificatio

nem attribuat fidei ratòe adiũcte gra

tie. Queritur quare non attribuit alij

virtuti ſicut fidei. Item querit᷑ quiq

eſt hoc ꝙꝙ dicit ꝙ fides impetrat iuſtifi⸗
catõnem.aut intelligit de infoꝛmi: aut

defoꝛmata.non de infoꝛmi.quia p eaʒ
nihil meremur: et nibil impetramus.

ſi defoꝛmata:hoc nõ põt ſane intelligi.
nemo.n.hʒ fidem foꝛmatã niſi ſit iuſti⸗
ficatus. eodicendũ ꝙ iuſtificatio
dupłꝛ dici põt. Qno mõ iuſtificatio di
cit᷑ iuſticie infuſio.Alio modo iuſtifica
tio dr in iuſticia exer citatio.ſᷣm aũt ꝙ
iuſtificatio dr in iuſticia exercitatõ.ſic
verbü magri imo magis ven eſt⁊ pla/

nuʒ. Memo eniqʒ in iuſticia exercitat᷑ ni
ſi mediãte fide opante p dilectõem. et

hoc dicit᷑ impetrare iuſtificatõem.i.p/
fectũ iuſticie qͥ cõſequit᷑ex bonoꝝ opeꝝ

⁊ meritoꝝ multiplicatõe qð nõ ↄtingit

eſſe ſine fide ⁊ caritate. Sine fide eniʒ

ſicut dicit᷑ Hebᷣ.xi. Impoſſibile ẽ pla-

cere deo ſine caritate.Etetiã impoſſi⸗
bile :ſicut dr pᷣᷣ con..xiij. Si aũt dica
tur iuſtificatio iuſticie infuſio:ſic adh
habzʒ veritatem licet nõ ita plene.Aut
eni ẽ infuſio iuſticie in puulo:aut in a
dulto.Si in puulo: ſic dicit᷑ eſſe iuſtifi
catio p fidem nõ ꝓpꝛiã ̊ pentũ:vel to/
tius eccleſie.ſicut dicit Nugꝰ.ad Ho
nifaciu. S i aũt ſit iuſtificatio in adul

to:ſic cum q̃tuoꝛ cõcurrãt ad iuſtifica/
tõem.ſ.gr̃e infuſio: cõtritio:motus li.
arbi.⁊ ꝑccati remiſſio:ſicut dicũt ma-

giſtri. et motus li.arbi.ſit motus qui
ptinet ad virtutẽ fidei nõ incõuenien⸗
ter dicit᷑ adultus pꝑ fidẽ iuſtificari.nec
huic obſtat ꝙ iuſtificat᷑ per grẽaʒ. Illa
aũt q̃tuoꝛ neceſſario requirunt᷑ ad iu⸗
ſtificatõem impij.⁊ ideo aliqñ hõ dicit᷑

iuſtificari pꝑ gr̃am:aliqñũ ꝑ fideʒ: aliqñũ

per pnñiam.qᷣa peccati remiſſio pſuꝑpo
nit illa tria.⁊ p hoc patent obiecta.iſta
eniʒ melius explanant᷑ in.ꝗ? diſ.io.
Diſtinctio.xxvij.
Ic cõſiderã

b quz eſt cuʒ pdictũ ſit &.

Sußp egit magr de adin

torio gfe ſe. hic vo agit
de ipſo in ↄpatõe.Diuiditauteʒ pars

iſta in duas. In pma compat vnã dif

ferentiã gr̃e ad aliam ſpᷣ rõne habitus
In ſecuda vero compat vnũ habituʒ
ad aliũ ſub rõne vſus.vſus autem gr̃e

eſt meritũ. Unde comꝑat ÿmo gfam

puenientẽ ad ſubſequẽtem ſ̃m idẽpti/

tatem ⁊ diuer ſitatẽ. Scðo vero com/
pat gram ad virtutẽ ⁊ ad merendieffi

catiam:ibi.ſi vero querit᷑ quõ illa gr̃a

pueniẽs mereat᷑ c. Et illa ſcdᷣa pars
diuidit᷑ in duas. In pꝛima pte mouet
qõnes ⁊ pmittit quedò pambula ad de
ter miatõem. In ſcda vero incipit diſ/
ſoluere:ibi.hicvidendũ eſt qͥ ſit virtus
vt cõiter ſignificat᷑ diſ.⁊⁊.q melius ſi
gnaret᷑ aliqntuluʒ ante ſic ſiguimꝰ:qꝛ
ibi vbi ſignificat᷑:ſic aparet detmina
tio pꝛioꝛis qõis pmiſſe. Illa igit᷑ pars
in qᷓ ſoluit habʒ duas ptes. In pᷣꝰ ſol⸗

nit ad pdictaʒ qõem ſᷣm oꝑpinionẽ cõ⸗

munioꝛ. In ſcdᷣa vero determiat bᷣm
alioꝝ oppinionè que minꝰ tenet᷑ cõiter
ibi. alij ro dicũt ᷣtutes eẽ bonos vſus.
. Pꝛima ps habʒ duas. In pᷣma-
giſter determiat. In ſeda epilogat:ibi
ex pmiſſis iam inoteſcẽ c. Mꝛima ps
habʒz duas bᷣm detminatõeʒz duoꝝ du
bioꝝ. Pꝛimo.n.determiatillaʒ qõem
q querit de compatõe gf̃e ad virtutẽ.
Scðdo vero detmiat illa qõem q̃ que⸗
rit᷑ de compatõe gfe ⁊ virtutis ad me/
ritũ. Pꝛimũ facit ibi.hic vigenduʒ eſt
qd ſit virtus c. Scom facit ibi.cuʒ g
ex gr̃a dicunt᷑ eſſe bona cc. Subdiui:
ſiões aut ptiun manifeſte ſunt in lfſa.
Dintelligẽtiã
hrui ptis in q̃ agit de compa
tõe grẽ̃e duo querũtur ſm ꝙ gra dupt:
ↄparihabʒ. Et pᷣmo querit᷑ de gfa
in compatõe ad aliũ habitu: Scðo
vᷣo querit᷑ de gr̃a in compatõne ad me

rẽdi exercitiui Circa p* qruᷣt triꝗ.

Pꝛimo qrit᷑ de vna differẽtia gfe

in compatõe ad aliam: zv vero qrit·
de ipſa gr̃a in compatõne ad virtuteʒ

Stuitã ʒopero querit᷑ de ipſa gfa in
compatõe ad gloꝛiam:

Irca primum

ſic ꝓcedit᷑ ⁊ qrit᷑ vtꝝ gra gra⸗
tumfaciẽs diuidi habeat pꝑ differẽtias
diuerſas ꝑ eẽntiãet ꝙ ſic:videt magr
in l̃a ſumẽs aucteʒ aug.diuidit gr̃aʒ

4

zui
pi
t
me
gin
nooot
fiocti⸗
goödicl
nigrir
ctſan⸗
Gante
ptſen
inpue
dluert
bitus.
gfora
ſunguit
co dis
ſtagnit
lograr
cnte.O
ari⸗
Nauc
a
reog
tiust

ſtor
lior
ſo
ſgn
nicuetn
pyaleſa
htogne
Jenbr
ſlutcfn
gepe
atän
ſanle
Ccinen
caal
katina.
gerhe⸗
letſci
hebegi
ſeſbecn
nli l
ſpiüdin

* .

5

e ſe .
—

denrmiatfn
mm'neicöier

eNe
N WV
A.

.
8
.

n
tcr iazs
ee

cligrn

ING

4
P

8

M N
4 . „ *2
i
ar ünd.
1 1.
. 4
n rnand
NNeN n,
ibe;

puenientẽ ⁊ ſubſequenteʒ.ſi igi᷑ recta
diuiſio debʒ eſſe ꝑ oppoſitã:⁊ oꝑpoſita
non pp fieri circa ideʒ ſimul ⁊ ſemel.
yidet᷑ igit᷑ ꝙ impoſſibile ſit vnã ⁊ eandẽ
gfam eſſe puenientem ⁊ ſubſequentẽ.
Mꝛ ſi tu dicas iſtã diuiſionẽ eſſe ſolũ/

modo ꝑ differentias q̃ntuʒ ad actũ et
effectu:non q̃ntuʒ ad habitũ.ꝗ hoc eſt
qð dicit᷑ in glo.ſup Exo.xxxij. Si ĩue
ni grãm ⁊c.ibi glo. Non vna gr̃a ſuffi
cit ſanctis.vna.n.pꝛecedit vt dñm dili
gant⁊ cognoſcãt.altera ſubſequitur:
vt ſe mudos cuſtodiat.ꝗᷓ diuiſio gratie
in puenientẽ ⁊ ſubſequentẽ nõ ſoiũẽ ꝑp
diuerſos vſus:ſed etiã p diuerſos ha
bitus. Item pᷣꝰ con.xix. Diuiſiões
graꝝ ⁊c. Siigit᷑ ille gr̃e quas ibi di⸗
ſtinguit apo. diuiſe ſunt:⁊ a ſpũ ſan-
cto diuidũtur: videt᷑ ꝙ eèntialiter di/
ſtinguũt᷑. Si tu dicas ꝙ loquit᷑ de gra
tijs gratis datis:nõ de gr̃a gratũfaci:
ente. Obijcit᷑ coñ H.qͥa plura ſunt ne⸗/
ceſſaria ad hoc ꝙ quis habeat gratiaʒ
gratũfacientè q́; gram gratis datam.
ſi ad pfectõem vſus gr̃e gratis date
requirit᷑ habituũ multitudo:multo foꝛ
tius ad pfectõem gr̃e gratũfacientis.
Item Hipm videt᷑ rne.ſi vnũ oꝑpo
ſitoꝝ dicit᷑ multiplicit ⁊ reliquũ quod

illi oꝑponit᷑.ſed culpa eo ipſo ꝙ culpa

eſt opponit᷑ gr̃e gtumfaciẽti ſᷣm ꝙ gr̃a
eſt.g cum multe ſint differentie cuipa
rũ que foꝛmaliter diſtinguſtur:videt
ꝙ multe ſunt differẽtie gre gratüũfaci/
entis que eſſentialiter diuer ſificatur.
Item habit diuerſificant pactus
ſed ad gr̃am ſᷣm ꝙ huiꝰptinetanimaʒ
curare:ꝑtinet etiã a malo pſᷣnare:pti⸗
net etiq in bona eã foꝛtificare.ſi igr iſti
ſuntalij ⁊ alij actus ſᷣm quos etia me-
dicine coꝛpales adinuicẽ diſtiguũtur.
qa alia ẽ medicina pſeruatiua: alia cu
ratiua:alia reſtauratiua.pari rõne vi⸗

det᷑ cõuenire gẽe. Item ſiẽ ſe ha⸗

bet ſciẽtia reſpectu cognoſcẽdoꝝ:ſic ſe
habʒ gr̃a reſpꝑectu meritoꝝ.ſed ſciẽtia
reſpectu diuerſoꝝ cognoſcibilium eſt
aliꝗ æ alia.ꝗ videt᷑ ꝙ gratia que ẽ pꝛin-/
cipiũ diuerſoꝝ meritoꝝ ſit alia ⁊ alia.
bec aut ẽ gr̃a gratufaciẽs.̊ . Sʒ

coñ.bma diuiſio gratie gratũfacietis
eſt in puenientẽ ⁊ ſubſequenteʒ. ſᷣ iſta
mẽbꝛa vt dicit magr in lr̃a nõ faciũt di
uerſitatẽ habituũ ſ̊ effectuũ.ergo nec
aliq̃ alia mèbꝛa grãʒ diuidẽtia. Itẽ
eadem eſt lucis influẽtia que fugatcte/

nebras ⁊ illumĩat aereʒ.ꝗ in ſpualibꝰ

eadem ẽ influentia que culp expellit:

⁊ ad bonũ diſponit.ſed pᷣma eſt gratia
pueniẽs:ſcðᷣa ſubſequẽs.ꝗ videt ꝙ tin
vna gratia ſit in aia. Item vni ac⸗

ceptati rna eſt acceptatio.ſi igit᷑ gra-
tia gratũfaciès nõ eſt aliud q; ipſa ac/

ceptatio ſiue ratio acceptadi qua ani⸗-
ma acceptat᷑ a deo:videt᷑ ꝙ in vno ho⸗

mine vna tantüũ ſit ponere grãm gratũ
facientẽ. Item imago recreatõnis
rñdet imagini creatòis.&̊ ad imaginẽ

creatõis nò ſolum requirit᷑ potentiaꝝ

pluralitas:ſ etiã eẽntie vnitas ad quã

reducat illa pluralitas.g̊ ⁊ in imagine

recreatõis neceſſe ẽ ponere aliquẽ ha/
bitũ vnũ ĩ quo vniũtur oẽs habitꝰvir/
tutũ.h̊ aũt non niſi gratia gratüfaci
ens. g c7. Item vnus hõ oibus vir/
tutibus idem ⁊ eq̃liter meret᷑:⁊ in oĩb⸗
eq̃literacceptat᷑.h̊ aũt nõ eẽt niſi vna
eſſet ratio acceptãdi ipm hoĩem ſm ſe
⁊ in oĩbus actibo ſuis.h̊ au᷑t non ẽ niſi
gratia gtumfaciẽs.gꝗ̊ c. Mv. dicè⸗
dum ꝙ in vna aĩa eſt tantũ ponẽ vnaʒ
gram gratũfacientẽ.rñſio aũt huiꝰ ſu
mit᷑ ⁊ ex pte pncipij effectiui:etex par/
te ſubiecti:⁊ ex pte finis vltimi.Ex pte
pncipij effectiui.quonia gratia ẽ influ

entia a deo ꝓcedens in ipſam animaʒ
pᷣm quã deus totã aĩiam ſibiaſſimilat.
Vnge qͥa vniꝰrei vna eſt ſimilitudo in

vna aĩa:vna repitur gratia ꝓcedens
ab effectiuo pᷣncipio.Ex pte ſbiecti ſi⸗
militer neceſſe eſt gram gtumfacientẽ
eſſe vnã:ꝓ eo ꝙ gratia compat᷑ adani
mã ſicut pncipiuʒ dans ei vitã inec ſe/
cundo. Et quoniã vnius vinificabilis
vnaẽ vita ſiue pncipiũ viuificãs.hinc
eſt ꝙÿ in vna aĩa tantũ debʒ eſſe gratia
ex pte finis:tam pᷣmi q; vltimi q; etiam
intermedij eo ſumit᷑. Gratia.n.eſt ad
hec ꝙ faciat hoĩlem deo acceptũ.eſt eti
am ad hoc vt ꝑ ipam ꝑueniat homoad
»y

Br W ſtr vlA6 „

ynũ ⁊ ſũmuʒ bonũ.è etiã ad ̊ vt opꝰa
li.arbi.egrediens fit meritoꝛiuʒ apud

deũ. Quoniã igr̃ deus nõ acceptat ho

minẽ pſᷣm qͥd.ſᷣ ſi acceptat totũ:accep/

tat ⁊ opa eiuſdẽ homĩs ſᷣm vnũ ſtatuʒ

ſunt eq̃liter meritoꝛia:⁊ merces oĩum
meritoꝝ eſt vna.hincẽ ꝙ neceſſe ẽ po/
nere in vno homie graʒ eſſe vnã:exigẽ
te etiã com patõe ad effectiuũ pꝛincipi

um:⁊ ad ſbm:⁊ ad finẽ ĩmediatũ ⁊ vlti

mũu. Unde rõnes qᷓ H̊ ondunt cõceden
de ſunt. Ad illud vero qð pᷣmo obꝛ
inõriuʒ de diuiſiõe magri qua ponit in
lr̃a.dicendũ ꝙ illa diuiſio gratie eſt pe
nes effectus quos hʒ in nobis.quoꝛũ

vnꝰ accipit᷑ reſpectu malia quo liberat

alter reſpectu boni ad qð oꝛdinat. Añ
notandũ ẽ ꝙ nomẽ gr̃e euocat᷑.vt ali
qñ accipiat᷑ ꝓ habitu:aliqñ ꝓ effectu
habitꝰ.Et in ꝓpoſita diuiſiòe nõ acci ;

pitur ꝓ habitu ̊ ꝓ effectu. er hunc

etiã modũ accipit᷑ in illa glo.in q̃ vicit
ꝙ nõ vna gr̃a neceſſaria eſt ſanctis ⁊t
i.nõ vnus effectꝰ gr̃e tm. Et ſi tu obij

cias ꝙ habit diuerſificant᷑ ꝑ actus ⁊

effectus.dicendũ ꝙ illud hʒ veritateʒ
in actiba pᷣmis:quoꝝ vnus adalteruʒ
nõ hʒ oꝛdinari.ſic aut non eſt in ꝓpoſi
to.qꝛactus gr̃e pueniẽtis oꝛdinẽ habʒ
ad actũ gr̃e ſubſeqntis. Ad illd qð
obijcit᷑ de auctoꝛitate apłi.dicenduʒ ꝙ
ſicut in opꝑponẽdo pdictũ ẽ Hintelligit᷑
de gratijs gtis datis.ille enĩ multipli
cant᷑ ꝓpter hoc ꝙ oꝛdinant᷑ ad opa ex
terioꝛa: ita ꝙ hᷣm pᷣmã ⁊ ĩmediatã rõeʒ
effectus diuerſos reſpiciũt.gr̃a auteʒ
Stumfaciẽs inq̃ntũ huiꝰ nõ hʒ reſpice
re opera exterioꝛa ſicut interioꝛa: niſi
mediantiba habitibo virtutũ ⁊ donoꝛũ.
aut ſi illa reſpicit h nõ ẽ niſi inqntũ cõ
ſiderant᷑ ſub vna rõne.viʒ ſub rõe me⸗/
riti.⁊ ideo nõ tenet illud qð ↄñter obij
citꝙ maioꝛ eſt pfectio gr̃e Stumfacien
tis q; gr̃e gtis date.⁊ ſi verũ ſit intenſi
ue:nõ tñ opoꝛtet ꝙ extenſiue. Ad il⸗
lud qð obꝛ ꝙ culpa multiplicat᷑:gᷓ .
rñderi põt ꝙ illa rõ deficit dupł. Mꝛi
muʒ quidẽ qꝛ illud intelligit᷑ de multi/
plicatõe nõ pᷣm diuiſionèẽ que ẽ in ptes
ſubiectiuas:łᷣ ſjm diuerſas acceptões

ſiue ſignificatões.cum.n.irröle diui

datur ↄ rõle:nõ opoꝛtʒ ꝙ tot ſint roõlia
quot irratõnalia. Scðo etiã deficit qꝛ
vni bono nata ſunt oppõi plura mala:
cũ malũ ſit multiphaꝛi ⁊ bo vno mõ
Ad illud qð obꝛ ꝙ actus gf̃e ſᷣm ꝙ
gra ẽ diuer ſiſicant᷑ c. dicenduʒ ꝙ ⁊ ſi
actus illi diuerſi ſint tanta diuerſita⸗/
te ꝙ in coꝛpalibus diuerſis rebattri⸗
buütur:qꝛ alteriꝰ medicine è curare:⁊
alterius pſeruare.in ſpualib iaʒ non

ſic diuerſificant᷑ vt inducàt diuerſita-

tem homis habit.tum ꝓpter ipoꝛum

Actuũ ⁊ effectuũ oꝛdinẽ᷑.tuʒ etia ppter

ipius habit pfectõem:ex q̃ hʒ vt poſſit
multo meliꝰ ĩ plures effectus ſine ſui
multiplicatiõe q́; natura coꝛꝑalis hoc
poſſit ex diuerſaꝝ naturaꝝ ↄiuctõne.
Ald illud qð obᷣꝛ de ſciẽtia plana eſt
rñſio ꝑ iam dicta.nõ.n.ẽ ſimile.tuʒ qa
dicit habitü ſciẽtia habentem reſpectü
ad exteriora cognoſcibilia ſᷣm ſpales
⁊ ꝓpꝛias cõditões ⁊ nãs:tum etiã quia
aliquo modo ſciẽtia creata creari dici
tur ex reb extra.tum qꝛ etiã ad ipſam
ſcientiam maxime ptinet diſtinguere.
Oppoſita au᷑t haꝝ ppꝛietatũ ⁊ condi/
tionũ repiri hñt in gra: ſicut pot habe/
ri ex his que pdicta ſunt.⁊ ideo nõ plu
rificat:ſ in aia vna reꝑpit᷑vna.

Ecundo queri

turr de ↄpatõe gr̃e ad virtuteʒ

Stuitã. eſt qſtio:vtꝝ gr̃a Stumfaciẽs
1 virtus gtuita differat p eẽntiaʒtet ꝙ

ſic:videt᷑ pᷣmo p illud qð magr dicit:et
habitũ ẽ in lectõe pcedenti.qꝙ gra Stü

facies eſt fides cũ dilectõe.ſi fides et

caritas virtutes ſunt:videt᷑ cc. Itẽ
quoꝝ diffinitões ſunt eedeʒ ipſa ſunt
eadeʒ.ſed gratia ſic diffinit᷑ ab Aſido.

Bratia ẽ diuie mie donũ per qð bone

pvoluntatis eſt exitus. Sʒ h diffinitio
auenit virtuti gtuite.g c. Ytez ea⸗

dem ẽ ꝑ eeèntiam gr̃a opans ⁊ coopãs

ſz gratia cooꝑans in li.ar bi.nõ eſtali/-

ud q; virtus gtuita:cũ ipius ſit volun

tati coopari. ideʒ eſt virtus ⁊ gratia.

Itẽ quoꝝ effectꝰ actus ꝓxim et
imediatus eſt:idem ipa ſunt cadẽ.ſed

wee⸗
in
ann⸗
ciüteen
NKoß⸗
11 One f
lebtp'⸗
vonthln
Gertrtu
ſuntphu
tusſunt
giant
Stuita⸗
ta.
isbarr
Phert
uu
uiten
ſrelleva
gpante
apeentii
Znſcl'o⸗
birects
ſdeica⸗

chted

japae
isa
eihti
ſeeſebj
cuoler
blsa
niʒe mar
Onrepirwu
ſcitptonn
borgmi⸗
Crübahet
numpen
agfaett
Uifcgtrat

Dſfgithe
Duenientd⸗
Cordinels
quecüzt
quorecee
ſußpift⸗
natoez en
nlono,

nie dini⸗
tirföle
Nictr
Uunamala.
vonon
giehn
hgeſt
udberſin⸗
R ri
Mimmurt
indinſn⸗
Dperiann
emtetün
näbzupſt
feetus ſpeit
copels
1 ücie
uplanael
imnlettnzei
umreſccci
ufnſpäles
maäais
anound
Leänen
naditngen
entürco
1ſorpthn
ſe

e eena
1

en

zumtcis
tinneg
ein

„ſe 4
õ
4 Me
uter 0
ut. d
grofffnn
O)1
.„ — eer
*
ns C&α
Tbi nöcf
4 ſ,
ſpius
A
1R

gratie actus reſpectu ſubiecti eſt aiaʒ
vinificare:reſpectu dei ẽ acceptã red/

dere:reſpectu opis eſt ipm opus meri

toꝛiũ facere.oĩa h̊ virtuti ↄpetũt. Naʒ

dr̃ Ro. po. Juſt ex fide viuit. Etheb.
xi. S ine fide impoſſibile eſt deo place
re.Et pᷣ* con.xiiij. S i caritatẽ nõ ha/

beo nihil mibi ꝓdeſt. ſi bᷣmi effectus
fe virtutiattribuũtur:gr̃a et virtus

unt vnus ⁊ idè habitꝰ. Itẽ ſi habi⸗
tus ſunt diuerſi vnꝰ nõ denoĩat alteꝝ
ſz gra virtuteʒ denoĩat.dicit᷑.n.virtus
Stuita.q̊ gr̃a ⁊ virt nõ differũt in eẽn/

tia. Iteʒ ↄſcripto oĩ alio habitu:ſi
q̃ͥs habeat fidẽ ⁊ caritateʒ hʒ vnde deo

placeat:⁊ vnde ei etiaʒ ſeruiat.ſiigitur

illud quod facit deo placere eſt gratia

gratũfaciẽs. oĩ habitu circũſcripto
intellecto ꝙ qͥ hẽat fidè et caritatẽ hʒ

graʒ Stũfaciẽtẽ.̊ͥ gra Stũfaciẽs ñ ẽ ali

qd ꝑ eèntiã differẽs a virtute. Sʒ
Anſełꝰ.de ↄcoꝛdia pdeſtinatõis ⁊ li.ar
bi. rectitudinẽ voluũtatis nullus hʒ ni
ſi dei gra pueueniète.ſᷣ virtus nõè ali
ud q; rectitudo volũtatis.ꝗ virtusẽa

gra pueniente.ſ̊ in creatun differtef⸗/

ctus a cauſa p eẽntiã. ͥ virtus gtui-
ta eẽntiatł: differt a gr̃a. Iteʒ qcũq;
ſic ſe hñt ꝙ vnũ eſt mediũ opãdi reſpe⸗
ctu alterius illa differũt p eẽntiã.qꝛ ni
hil creatũ agit ſeipo.ſᷣ gr̃a in opus bo
nuʒ ⁊ in actũ determiatũ mouet medi
ante nirtute.q̊ gratia ⁊ virt gtuita dif
ferũt ꝑ eẽntia. Itẽ quecũq; ſic ſe ha
bent ꝙ vnü illoꝝ bʒ actũ ↄtinnũ ⁊ reli⸗/
quũ habet actũ inter pollatü illa diffe⸗
runt p eẽntiã.ſ̊ gra ⁊ virt ſunt huiõi.
qa gr̃a eſt in actu ↄtinuo.ↄtinue.n.vi/
unificat ⁊ aiam deo reddit acceptã.vir⸗
tus vero non eſt ↄtinuo in ipſo actu.ꝗ̊
K. Itẽ quecũq; ſic ſe htꝙ habent
diuerſas differentias diuidentes illa
differüt p eẽntiam.ſed gr̃a diuidit᷑ per
puenientẽ ⁊ ſubſeqũteʒ.virtus vero ꝑp
cardinalè ⁊ thologicaʒ.ꝗ̊ . Item
quecũq; ſic ſe hñt ꝙ vnũ remanet reli/
quo recedẽte illa ſunt p eẽntiã diuer/
ſa.ſᷣ virtꝰ aliquo mõ remanet poſt ppe
tratõeʒ culꝑę.gratia vero gtũfaciens
nullo mõ.ᷓ . Item quecũq ſic ſe

bñt ꝙ vnũ remanet indiuiſuʒ reliquũ
vero diuidit᷑ ⁊ multiplicat᷑ illa eẽntiali
ter differũt.ſ̊ gra in vna aĩa eſt vna ſi/
cut oñſum ẽ ſupᷣ.virtutes vero multe:
ſicut oñdet᷑.j.⁊ apo. dicit pᷣ* conl.xiiij.
MNunc aut manẽt fides:ſpꝑs:⁊ caritas
tria hec X. neceſſe ẽ igit᷑ gràm ⁊ virtu⸗
tes gtuitas differre ꝑ eẽntiaz. We?

ad pdictoꝝ intelligentiã eſt notandu;ʒ

qꝙ circa hoc diuerſi diuerſimode ſenſe
rũt.Quidã.n.dicere voluerũt ꝙ gra⸗
tia nihil aliud ẽ q; virtꝰ.ĩtellexerũt.n.

ꝙ gratia non eſt aliud q; quedã rectifi

catio potẽtiaꝝ aĩe reſpectu eius ad qð
ſunt. Hanc aũt rectificatõnem qͥa ſupᷣ

nãm eſt nõ põt facere niſi deus.Et qim
talẽ rectitudinẽ faciẽdo in aĩa dat vi-
tutes ipſis potẽtijs.vt rõli fidẽ: cupi
ſcibili caritate: ⁊ iraſcibili ſpeʒ.ideo di
cunt grãm creatã nihil aliud eſſe q; vir
tutẽ gtuitã:differre aũt ſola rõne dicẽ
di.qa gratia dicit᷑ inqntũ deus pꝑ illaʒ

rectitudinè aĩam acceptat ⁊ appꝛobat.
virtus vero inq̃ntuʒ aĩia ſic rectificata

habʒ exire in opa ardua ⁊ laudabilia.

Alij vero dixerũt ꝙ gr̃a ⁊ virtus gtui
ta eéntialiter differũt ſicut pncipiũ et
bncipiatũ:⁊ ſicut ſba ⁊ virtus. Sic.n.

potẽtia aĩe nõ eſt ipſa aĩe eèntia:ſ̊ poti

us emanat et ꝓceditab illa:ſic virt qͥ
pficit potentiã non eſt ipſa gra q pficit

aĩe ſbam:ſᷣ poti aliqͥq egrediẽs ab ibpa

vt ſicut aĩa ẽ quodda totũ potẽtiale:ſic
⁊ gratia ſit quoddã totuʒ potẽtiale.eſt
enĩ vna pᷣm ſe ⁊ inq̃ntuʒ reſpicit ipſam
aĩe ſbam.eſt tñ oꝛigo pluriũ inq̃ntũ in

fluit in ipas potentias. Vñ dicũt illas

virtutes nõ ſolũmodo differre inq̃ntũ
ſunt virtutes:ſᷣ etiã inq̃ntuʒ ẽtuite:vt
ſit alia gratia ſpalis a qua fides dicit᷑
tratuita:alia a qᷓ ſpes:alia a q̃ caritas
gtuitas nũcupat.Quelʒ aüt han poſi
tionũ ⁊ ſi pbabilitatẽ habeat:nibilomi

nus tamẽ ſiquis interiꝰ aſpiciat:vide/

bit aliquo mõ vtrãq; a veritatis trami
te declinare. Naʒ pꝛima q dicit q gra
tia nihi aliud ẽ q; virtutis habitus:ne
ceſſe bʒ dicere aut ꝙ oẽs virtuteſ ſunt

vna virtus:aut ꝙ in vno hoĩe ſint mul

te gratie gratufaciẽtes:quoꝝ vtuq; ẽ
vy 2=

J. PeN AL „„C
— .

A

impꝛobabile:⁊ vnũ eſt ĩpꝛobatuʒ ſup::

aliud eſt ſatis impꝛobabile.viʒ ꝙ oẽs

virtutes ſint vna virtus ⁊ impꝛobabi/
liter ſuo loco. neceſſe etiã habʒ dicere
aut ꝙ gr̃a gratũfaciẽs nõ totaliter tol
litur ꝑ culpã:aut ꝙ poſt pcẽm nihil re
manet de virtute aliq̃ᷓ.Et pmuʒ hoꝛuʒ
ẽ coñ cõem doctoꝝ ſententi.ſecunduzʒ
vo eſt ſenſibilẽ expientiã.ideo modꝰ
iſte dicendi ñ modicã habet calumniã3.
Alius etiã a ueritate deuiare videtur
Pꝛimo in eo ꝙ ponit ꝙ gra pᷣmo exi ·
ſtat in ſba ⁊ poſtmodũ influat in poten
tias.̊ eni impꝛobatũ eſt ſup.Secudo

uero in eo ꝙ ponit in vno ⁊ eodẽ homĩe
eſſe diuerſas gr̃as gtumfacietes.et h̊

ipm ſupᷣ impꝛobatũc᷑.vnus.n.ẽ decoꝛ
q dat facieiaĩe:ex quo nõ ſolu ipſa ac/

ceptat᷑: ĩmo etiã habitꝰ ⁊ opa. Et ideo
tertiꝰ modus dicẽdi.ꝙ quẽadmodũ

cũ dico lumèẽ ⁊ coloꝛeʒ illumiatũ:dico
aliã ⁊ aliã foꝛmaʒ.licet vna ſit oꝛdinata

ad aliaʒ:⁊ quodamodo altera cõpleat

ex alteriꝰ pſentia. Simitr intelligen/

qum eſt de gr̃a ⁊ virtute gtuita.quẽad
modũi.n. coloꝛ q̃litas ẽ coꝛpis termĩa-/

ti q a pſentia lumis influxi venuſtat᷑ ·
complet᷑ ut poſſit mouere viſuʒ.ſic vir
tus que ẽ habilitatio potẽtie abſq; gr̃a
Stumfaciẽte infoꝛmis eſt ſiẽ coloꝛ ſine
lumie. ß ea adueniète ex q̃ tota aĩa ĩ ſe
⁊ ſuis potẽtijs decoꝛat᷑:foꝛmari ⁊ viui/
ficari dicunt habitꝰvirtutũ:⁊ effici deo

accepti.Et quẽadmodũ ex lumiĩe infu

ſo ⁊ coloꝛe no fit vnü p eentiaʒ ß p oꝛdi
nem. Et iteꝝ.lumẽ inq̃ntu illumĩat ae

ra cõiunctũ coꝛpi termĩato.⁊ inq̃ntuʒ

coloꝛẽ reddit lumĩoſum nõ eſt aliud et
al iud pꝑ eẽntiam:ſ ſola ↄpatõne diffe⸗

rens ⁊ ſm eſſe.Et ſicut vnũ lumen di⸗

uerſos põt coloꝛes ad actuʒ reducẽ ſi

ne ſui multiplicatõe. ſic ĩ influẽtia gr̃e

⁊ habitu virtutis intelligendũ eſt eſſe.
ſcʒ ꝙ gr̃a ſupueniẽs cũ habitu virtut

quẽ foꝛmare dicit᷑ nõ facit vnũ p eſſen
tiam.ſ̊ᷣ ideo foꝛmat qͥa ad finẽ ſuũ oꝛdi
nat. Simttr gratia a qua aĩia dicit᷑ eſſe
deo gta:⁊ a q aliqua virt dicit᷑ eẽ ẽtui
ta nõ differt niſi ſola ↄpatõe: ſicut pꝛi/

mũ expoſituʒ ẽ in lumie. Simłr vna

‚X

— Da. W Alchi

gratia a qua omes virtutes aĩe dicun

tur eſſe Stuite.Concedendũ eſt igit ſiẽ

roõnes plures ondunt ꝙ habitꝰ gratie

Stumfaciẽetis ⁊ virtutũ habit ſunt di
uerſi. Ad illud qð pmo obꝛ de ma
giſtro qͥ diẽ ꝙ gratia è fides cũ dilectõ
ne. dicendũ ꝙ illa pdicatio nõ eſt p eſ-/
ſentiã:ſ p qᷓndã cõcomitantia ⁊ ſignifi
cantiã.⁊ aliquo modo poſſet reduci ad
pᷣdicatõnem p cauſaʒ. Ad illud qð

obꝛqꝙ diffinitio gre cõuenit virtuti.di

cendũ ꝙ illa notificatio vel nõeſt ppa:
vel ſiè ꝓpꝛia nõ eo modo cõuenit rir/
tuti quo dicit᷑ de gratia.gr̃a eniʒ eſt ſi/

cut donũ pmũ excellentiſſimũ inter do
na creata:et ſicut donũ qð complectit᷑

totã bonitatẽ donãtis. ſic aũt itellecta
hac notificatõe ñ ↄpetit virtuti. Ad
illud qð obi ꝙ gratia coopans ẽ virtꝰ
dicendũ ꝙ ille actus nõ aſſignat᷑ gra/
tie ſm ſe:ſ ſᷣm ꝙ ẽ oꝛdinatiua virtut.et
ſic dicit᷑ li.arbi.coopari. Nec ex h̊ ſeqͥ
tur ꝙ idem ſit qð virtus:ĩmo ſi ſic ar/
gueret᷑: eſſet ↄñs ſic ſi ita argucret᷑.co

loꝛ mouet viſuʒ: lux mouet viſum.er
go coloꝛ nõ differt a luce. Et p h̊ pʒ re

ſpõſio ad ſequẽs.ſ.qm viuificare:⁊ ac/
ceptũ reddẽ:⁊ opꝰ meritoꝛiuʒ facẽ alit
ↄpetit vᷣtuti:alit᷑ gr̃e.Gfre.n.cõpetit pᷣꝰ.

pirtuti ro ex oñti. piʒ qͥa ab influentia

gratie foꝛmat ⁊ oꝛdinatur. Ad iltq
qð ob ꝙ ſi habitus ſunt diuerſi vnus

non denoĩat alteꝝ. dicendũ ꝙ ẽ deno⸗
mĩatio pꝑ inherentiã:ſic albedo albũ de

noĩat coꝛpꝰ:⁊ denoĩatio p circũinceſſi
onẽ qᷓndã in qua aliq̃ duo ſic ſe habent
ꝙ vnũ hʒ oꝛdinare alteꝝ ſᷣm ꝙ dicit᷑ vo
lütas deliberas ⁊ iuſticia pꝛudens.et ꝑ
hũc modũ virt dicit᷑ eſſe Stuita. Ad
illud qð ob ꝙ circũſcripto omi habi⸗/
tu ⁊c.dicendũ ꝙa caritate non põt cir
cũſcribi gratia.qꝛ ſemꝑ noĩat caritas
vtutẽ foꝛmatãa.ſi q8 aũtuocaret carita

tem habitũ amoꝛis quo nat eſt hõ dili

gere deũ ꝓpter ſe:⁊ ſuꝑ omia. ſic ⁊ q̃ſi
mõ nõ poſſit abſq; gra repiri.põt intel⸗
ligi ſicut in ad ⁊ in pᷣmo angeloañ la
pſum fuit.ut s diſ.ʒ patuit.Et ſic pa-
tet ꝙ gra eſt aliud q́; virtus.patet etiã

ꝙ eſt aliud q; potentiaruʒ rectificatio.

ſun
tenat
ſagnut
eliust
ceſtcate

Z

d
fumete
lcſiap
ſöͤſit
gte⸗
gonn
fcen/
ſeytian
ſacenst
termini
turterni
nrtns
(tentu
lgu.
ſaplci
albarr
zderir
kohdior
Kndo
ſci⸗
rooi
qöeſ
lenti
Schan
inux
lllan
☚
anusne⸗
tepmun
ſfenpe
dici
Ichözn
Npusadi⸗
gloüeh⸗
habnitfe
gumdeu
ltcogno⸗
clatoece
ſiaödi
ctu? im
ſentum.
nimeag⸗
d⸗ It

AhNK

Mgſedien
wieſtigt⸗
ſe
cht ſnn
modiden
nescidieg⸗
Anoſuetoef
rtecccial
MinKd
Modntt
ſctüricln
Nrirmi i1
coopensint
agig
Atinanrmg
.Merabſt
inoſiſcer⸗
nungeretc
NNruriun

—

. „ . ſ
Wimicirill

zibiflenn
unm. Nii
roinmims
nigedeno⸗
Alrcoalüde
vpcrünetſ
oſcſtham
ningdol
neN

ſnghtunt,
rtnenonid
Suocantten
ona eiin
omi. ſt

fipintin

insnllen
mmjmnfend.

Mam in homiĩe qntuʒ ad ſtatũ iſjfiocè-
tie erat potentiaꝝ rectitudo anteq; eſ-
ſet gratie gratufacientis infuſio. et qᷣ
melius videbitinfra cuʒ agetur de ne
ceſſitate gratie ſᷣm ſtat innocètie.

Ertio queritur
de gratia in compatõe ad glo/
riam.eteſt qſtio vtꝝ differãt p eſſentiã

⁊ ꝙ ſic:videt᷑. Gratia gratüfaciens et

ſi nõ ſit fides: tamẽ nunq; eſt ſine fide.
qa ſine fide impoſſibile eſt placere deo
gloꝛia aut nullo modo cõpatit᷑ ſecum
fidem.ꝗ neceſſe eſt grãm et gloꝛiã pꝑ eſ-

ſentiam differre. Item gra gratu⸗

faciens ſe habʒ ad gloꝛiaʒ ſicut via ad
ter minũ:⁊ ſicut id qdð eſt ad fineʒ.ſiigi
tur terminꝰ neceſſario diſtinguitur a
via:⁊ finis ab eo qð eſt ad finem diſtin

ctõe eẽntiali:pari rõne videt᷑ ꝙ gratia

⁊ gloꝛia. AItẽ ſicut ſe habʒ culpa ad
ſuxpliciũ ita ſe hʒ gratia ad pmiuʒ.ſed
culpa ⁊ ꝑena eterna differũt eentialit
Q pari rõne gr̃a ⁊ gloꝛia. Atem coꝛ
ruptibile et incoꝛuptibile differũt per
eentiam.ſᷣ gr̃a eſt conuptibilis ⁊ amiſ-
ſibilis:ſicut ſupᷣ oñſum fuit: gloꝛia ve⸗

ro oino eſt ĩconuptibilis.ꝗ̊ c. Itẽ

qð eſt cognoſcibile ab hñte differt per
eentiam ab eo qð nõ eſt cognoſcibile.

ͤ gloꝛia ab omi eo quihʒ:eaʒ cognoſci
tur.nullus eni eſt gloꝛioſus qͥ neſciat

ſe eſſe gloꝛioſuʒ. gra nõ.ergo differt p

eẽntiam a gloꝛia. Sedꝰ. ſicut ſe hʒ
caritas vie ad caritatẽ patrie ſic ſe ha
bet gratia ad gloꝛiã.ſ̊ caritas vie non
differt ꝑ eèntiam a caritate pr̃ie.ſicut
enĩ dicit᷑ p cor..xiij. Caritas nũqᷓ; ex-
cedet. pari rõe gr̃a a gloꝛia. IJItem
xpus ab inſtãti ſue cõceptõnis habuit
gloꝛiã ⁊ habuit gram.ſ gratia illa q̃m
habuit fuit ad cognoſcendũ et aman⸗
qum deũ.ſtatim enĩ cum cõceptus fu/
it cognouit ⁊ amauit cognitone ⁊ dele
ctatõe comphenſionis. igit᷑ in ipo gra
tia nõ differebat a gloꝛia. Item pfe
ctũ ⁊ impfectũ non variat rem ſᷣm eſ/
ſentiam. ſ̊ gratia dicit aſſimilatõeʒa⸗
nime ad deũ ſᷣm ſtatum pfectõis.ergo
K. Item aut gloꝛia reddit acceptũ

dveo:aut nõ.Si nõ.ergo nõ tantü pla⸗/
cet deo gloꝛia qtũ gratia.ꝗ nec ſtatus
patrie qᷓntuʒ ſtatus vie:qð eſt incõue⸗/
niens. Si ſic. cum iſte ſit ꝓpꝛius a/
ctus gre:neceſſe eſt gloꝛiaʒ eſie gram.
Item qñ aliqͥs de gratia tranſit ad
gloꝛiã aut pꝑdit gr̃am:aut nõ.Si pdat
gram:g videt᷑ ꝙ deſinateſſe grat deo
⁊ ꝙ gloꝛia ⁊ gr̃a habeãtadinuicẽ repu/
gnantiã quoꝝ vtrũq; falſuʒ eſt. Si nõ
pdit:cum gratia ſit vita aĩe:ſicut oſtẽ/
ſuʒ eſt ſup.⁊ in vna aĩa tm ſit vita.aut
gloꝛia ñ erit vita:aut gr̃a ⁊ gloꝛia erũt
idem ꝑ eentiaʒ.ſ̊ cõſtat ꝙ; gloꝛia eſt vi⸗
ta. g Queſtio eſt igit qliter ſe ha
beat gratia ad gloꝛiaʒ:ſi eni ſunt idem
qliter tranſi ab vna ad alia:⁊ q̃re ſoꝛ/
tiunt᷑ diuerſa noĩa: ſi po diuerſa ſunt

vtquid gloꝛia appellatur gratia.vnde

eſt eti iſta diuer ſitas.cum diuia gra.
tia oĩ ſtatui cõueniat:ſiue ſtatui vie:ſi-

ue ſtatui patrie. vtroſq;.n. deus acce/

ptat. Wo. dicendu ꝙ tam gf̃a gra/
tumfaciẽs q́; gloꝛia noĩat diuiam in/
fluentiã pꝑ quà aia habʒ deũ:⁊ de habi
tat in aĩa. Habere aut cõtingit duplici
ter.pel pfecte.⁊ ſic hʒ hõ deũ in rõe qͥe-
ſcentis.pel ſemiplene.⁊ ſic hʒ hõ deuʒ
in röne tendentis pmiũ.ſ.quies. MPꝛi
mũ cõpetit ſtatui patrie.ſcm.ſ.tendẽ
tia cõpetit ſtatui vie. ideo pᷣmũ eſt glo
rie:ſecundũ eſt gr̃e.Et qͥa pmuʒ ẽ pꝛe/
mij:ſecũdũ eſt meriti:ideo gr̃e attribu
itur actus merẽdi:gloꝛie vero act' re/
gnãdi.Quoniã igit᷑ idẽ põt eſſe p eẽn/

tiam magis pfectũ ⁊ min pfectũ. hĩc
eſt ꝙꝙ gratia ⁊ gloꝛia ſᷣm ꝙ; diſtinguüt
ſim modũ hñdi deũ differunt ſolũ ſᷣm

ſtatũ. Et qm nos habere deũ nõ eſt ali
ud qᷓ; deũ habitare in nobis.ideo gra⸗
tia ⁊ gloꝛia nõ ſoluůmodo diſtinguũtur
ſᷣm modũ hñdi deũ:ſ etiã ſᷣm ròem ha
bitãdi deũ in nobis. Cum tñ dico deũ

habitare in homie duo ex hdico.ſ.di⸗

ninã dignatõem q hoĩem acceptat⁊ ſi
bi cõfederat:⁊ p ↄnñs humana exalta⸗/

tõem:ex q̃ homo ea q̃ dei ſunt excellen

ter participat.Et ideo illa influetia p
quã de in nobis habitat dicit eſſe gra
ſm pmaʒ ↄpꝑatõeʒ.videlʒ inqᷣntũ deus
y 3

ð

„ *n Stane

homini cõdeſcendit.et dicit eſſe gloꝛia
q̃ntuʒ ad am. Ad ſecundã ↄpatoõem
hm h̊ videlʒ ꝙ hõ ꝑ illã inhabitatoneʒ
ſublimatur etad magna cõdeſcendit.
ſm iſtã ↄſideratõem ⁊ m iſt modum
gratia ⁊ gloꝛia nõ differüt:niſi ſola cõ

patõe. AUnde vita eterna noĩat᷑ gloꝛia

₰

⁊ noĩatur etiã gr̃a Ro.vi.ratia aũt

ei vita eterna. Etſi ic pʒ rñſio ad gõezʒ
Ppoſt itaz. Cõcedendũ eſt enĩ ꝙ gratia
Stüfaciès ⁊ gloꝛia nõ differũt p eentiã

ſed ſi differùt aliquo mõ h̊ eſt m ↄpa
tõem aliam ⁊ alia.⁊ ſic ſimul ſunt ĩ eo
deʒ ſicut in beat ⁊ in xpo:q dicunt᷑ hr̃e
grãm ⁊ gloꝛiã.vel ſm ſtat aliũ et aliũ
m q ſucceſſiue eidem inſunt.qa pᷣmo
ineſt gra in ſtatu vie:⁊ poſtmodũ glo/
ria in ſtatu pr̃ie.pᷣmo.n.gr̃a inchoat᷑:x
poſtmodũ ↄſũmaf. Ad illudꝗ quod
pmo obᷣꝛ inõriũ ꝙ gr̃a ſimulẽ cũ fide.

Wc dicendu ꝙ Hẽ rõne ſtatus. fides eniʒ q
dicit enigmaticã viſionẽ ſimul põt ſta

re cũ gratia ſm ſtatũ imꝑfectõis.non
aüt pot ſtare bm ſtatuʒ plenitudinis qᷣ
excludit ome qð eſt ex pte. Unde ex il
la röne nõ poteſt ↄcludiꝙ gr̃a ⁊ gloꝛia

Differãt p eẽntiam ſiue ſᷣm habitũ:ſed
ſolü ſm ſiatüu. Ad illud quod obꝛ ꝙ
gratia ſe habʒ ad gloꝛiã ſic via ad ter-
minũ.dicendũ ꝙ h̊ dicit᷑ rõne ſtatus
additõis eius ꝙ gloꝛia ſupaddit gra

tie:ſicut ꝑfectũ addit᷑ imꝑfecto cũ ipmn
pducit ad cõplementũ.⁊ qᷓntũ ad ſtatũ

bñ cõcedendũ eſt ꝙ diuerſitas eſſe ppt

inter grãm ⁊ gloꝛiã. Ad illud quod

obꝛ ꝙ ſicut ſe hbʒ culpa ad ſuppliciũ c

dicendũ ꝙ nõ eſt ſimile:qͥa culpa pnci
paliter ineſt ex pte aĩe: ſuppliciũ vero
aliqð ex pꝑte coꝛꝑis.gratia aũt ⁊ gloꝛia
inſunt anime ab eodẽ:⁊ ſm idem:⁊ ad
idem. videlʒ in ↄpatõead deũ. NPoſſet
tamẽ dici ꝙ aliqᷓ culpa pena ẽ:ſicut vi/

debit infra.⁊ ita aliqua pena differta
culpa. ſic etia in gloꝛia. illa eni in qᷓ ↄſi
ſtit pmiũ ſbale eadè eſt cũ gratia. glo

ria que conſiſtit in ſtola coꝛpis erit ab
ea diuerſa. Ad illud qð obꝛ ꝙ coꝛ⸗
ruptibile ⁊ incoꝛuptibile variant eẽn/

tiam. dicendũu ꝙ illud non hʒ locu niſi
vbi conuptibilitas ⁊ incoꝛuptibilitas

do rem ſpualem:

venitex natura pncipioꝝ ↄponentiuʒ.
E ant non eſt in ꝓpoſito.qa ĩmutabili
tas gloꝛie venit deſur ſuʒ.coꝝuptibili⸗
tas aũt gratie deoꝛſum: videlʒa li.ar.
vertibilitate. Ad illud qð obꝛ de co
gnoſcente.dicendũ ꝙ illud nõ ↄcludit

differentiã ſᷣm eèntiam.ſola eni diffe
rentia ſm ſtatũ põt facere vt videat᷑ ꝗꝙ;
pus videri nõ poterat.ſicut aliquiſ nõ
cognoſcit affectõem ſuã qñ nõ eſt iten
ſa:ſed qñ poſtmodũ intendat᷑ tũc defa
cili dephendit᷑ ?1 cognoſcit. Item co⸗/
loꝛ in tenebꝛis nõ c viſibilis:⁊ in lumĩe
eſt viſibilis:⁊ tñ coloꝛ nõ differteẽnti⸗/
gliter. ſic nec diuerſitas modi cogno
ſcendi reſpectu gr̃e et gloꝛie hʒ eas di/
nerſificare eëntialiter. Et ſic patʒ re⸗

ſpõſio ad oĩa queſita.

Onſequenter

querit᷑ de gratia in compatõe

aa meriti exercitiu. Et circa Htria qrũ

tur. Pꝛimo querit᷑ vtu ꝑ gram ↄtin
gatmereri ſpm gratie donuũ: Secun
do querit᷑ vtrũ ↄtingat mereri gratie
augmentu: Tertio querit vtu p gra

tiam oↄtingat mereri ipi gre ↄplemen

tum:videlʒ gloꝛie pmiũ. 2
Ira primũ ſic
pcedit᷑:et querit᷑ vta ꝑ gratiã
cotingat mereri ipm gre oonu iam ba
bitüla ꝙ ſic: videt᷑ pᷣmo p ſimile ĩ coꝛpo
ralibo. Bonus.n. miles ⁊ ſtrẽénue mi/

litando meret equũa dno ſuo ſibi gra

tis datũ vel vſum ipius equi.g ſi tan-
te eſt efficatie vſus rei ſpualis in merẽ

icut rei coꝛpoꝛalis in
merẽdo rem coꝛpalem:videt᷑ ꝙ ꝑ gra

tie bonũ vſum mereat᷑ quis donu gra

tie iam acceptũ. IAtem qð põtin ma
ius põt in minus. ꝑ ꝑ vſum gfe cõtin⸗

git mereri gloꝛis hñdam.g multo fo-
tius cõtingit mereri gram iam habita

Item vnuſquiſq; magis eſt efficax
ad merendũ ſibi q; alij.Eᷣ viri iuſti in q

brus eſt gra oꝛando merent alijs pᷣmaʒ

gram: ſicut dicit Aug. de pdeſtinatõ

ne ſanctoꝝ.g multo foꝛtius homo be⸗
ne vtendo dono gratie efficit dignus

ſott
guigt
hiel
na
D
les pp
wplue
ſorot
tanac
laleon
itpe
Sbar
rant
ſam
6d
ſpo
glus
ſ
ſycu
St
ſegſag
nßapis
linelie
kümilic
tur. 8
dicunt⸗
am.61
ipſius:
tum ſun
reripi
mnenmj⸗
lermin:
Coiſo
rhnii
iggfh
Farnnnn
Aais
nagts
lenog
lumin
gfen
n.
deotin
Ntrde
Uusen
tanpſ⸗
gohar
ſugn
gedon
Uatſen

mena
limunbi
dwhchi⸗
Gcheür,
Pohde
nixlt
aiidſ
nlenig
linfi
ͤckirn
onc
mebzedsd
ſcpete

enter

medWe
aaduq
N Hamn

—N
”
Ngee
„

1 .
„
iſe
1
wund
Ckrinmend
aiſ

habitu gratie què accepit.Oꝛ aũt vnꝰ
quiſq; magis ſit efficax ad merendũ ſi
bi q; alij pbatur p illud qð dicit᷑ ſuꝑ il
lud math.ix. Nidens ꝗYeſus fidè illo⸗
ruʒ.ibi glo. Quantũ valet vnicuiq; fi⸗
des ꝓpa ſi tantũ ꝓfuit aliena.q.d.mul
to pius. Item qntũ placet deo peti:
tio ⁊ oꝛatio ꝓ hñdo tantũ placʒ ei gra/
tiaꝝactio ꝓ iaʒ habito.&ᷣ aliqs ex cari
tate oꝛas meret᷑ obtinere qð petit.ſi pe
tit pie ⁊ ꝓ ſe pſeueranter ⁊ ad ſaluteʒ.
̊pari ròe qui gr̃as agit ⁊ pie ⁊ ꝑſeue/
ranter ex caritate: dign efficit eo qð
iam accepit. IYtem ſiẽ ſe bʒ caritas
ad amandũ:ſic ſe hʒ gr̃a ad merendũ.
ſ p caritatẽ ñ ſolůmodo ↄtigitamare

alia ßᷣ et ipam caritatẽ:ſiẽ vult ugꝰ.

E

⁊ in pmo li.habitũ c.gꝗ pari rõne ꝑ gra
tiaʒ cõtingit mereri ipm gratie donũ.
Iteʒ tuc ẽ pfectio ĩ actiba⁊ habitibꝰ
aĩe qñ agens reflectit᷑ ſuꝑ ſeipm.tunc
eniʒ quis ꝑfecte intelligit qn intelligit
ſe intelligẽ. Sᷓ nõ videt᷑ eſſe pfectũ meri
tũ:niſi qs mereat᷑ etiã illud ꝑ qð mere/
tur. Sed ↄ:meritũ ⁊ pmiũ relatiue
dicunt᷑:ſicut pater dicit᷑ relatõe ad fili
um.g ſicut idem non pot eſſe pater ſui
ipſius:ſic vnũ ⁊ idem nõ põt eſſe meri⸗
tum ſuijpſius.& p grãʒ nõↄtingit me
reriipſius gr̃e donũ habiti. Item
meritu ⁊ pmiũ habʒ oꝛdinẽ ſicut via et
terminꝰ:⁊ ſiẽ diſpoſitio reſpectu eiꝰ ad
qð diſponit. neceſſe ẽ ꝙ merituʒ pce
dat pmiũ:pel tpe:vel nã.ꝗ impoſſibile
pꝑ graʒ mereri ipm don gre. Ytez
gratuitũ ⁊ debituʒ oꝑponutur. ſᷣ q̃nto
aliquid magis cadit ſub merito tanto
magis hʒ roem vebiti. ſi igit vſus gra
tie nõ aufert ipſi gr̃e eſſe donũ gratui-
tum:ĩmo potiꝰ addit:videt᷑ q ipm vſũ
gr̃e nullo mõ cõtingat mereri gfe do⸗
num. Ytem q̃ntù vnumqðq; placet
deo tantũ eſt meritoriũ.ſ̊ vſus gr̃e nõ
placet deo niſi ppter ipam gram. nõ
plus meret᷑ vſus gr̃e cũ gratia q; gra/

tiam pꝑ ſeipam. ſed donũ gratie eo ipo

qð habet᷑ nõ meret᷑ ſe.̊ pari rõne nec
vſu gratie cõtingit mereri iam habitũ
gre donu. Weð. dicendũ ꝙ per vſum
gratie onñtem nõ cõtingit mereri habi

tum gratie pcedentẽ:nec q̃ntuʒ ad me
rituʒ cõgrui:nec qntuʒ ad meritũ con
digni. Quantũ ad meritu cõgrui non
ꝓ eo ꝙ vſus gratie ad ipſuʒ habitũ nõ
compatur ſicut meritũ ad pmiu.tu qͥa

non oꝛdinat᷑ ad ipm habitũ ꝓmeren⸗
dum ſᷣ ad aliud.tuʒ etiã qa nõ habʒ oꝛ/

dinariad illud niſi ſicut ad ſuũ funda/
mentũ ⁊ oꝛiginc.meritũ aut omne ſiue
cògrui ſiue cõdigni oꝛdinat ad pmiuʒ
tanq; queda via ⁊ diſpõ pambula.mul
to minus vero qntũ ad meritũ ↄdigni
p vſum gratie cõtingit mereri ipm do
nuʒ gr̃e qð eſt ipius vſus bᷣncipiũ.tuʒ

qa ipa gra qntuẽ de ſua pᷣma rõe ⁊ pꝛi

maria infuſione:ſic habʒ rõem gratui
ti vt nullo mõ ↄpatiat᷑ rõnem debiti.ſi

eni eſſet ex meritis iam nõ eſſet ex gra/

tia.tuʒ etiã qͥa ſi vſus gratie ipam gra
tiaʒ mereret: q;to magis ipa bñ vtere
tur tanto minꝰ ꝓ ipſa teneret᷑ eſſe deo
gratus.ꝙ ſih̊ repugnat ꝑfectõeʒ me/
riti:planũ eſt ꝙ gram nõ cõtingit me/
reri.nec merito cõdigni.qͥa tũc tollere
tur pfectio gratie ⁊ pfectio meriti.nec
merito cõgrui:qa nõ ſaluaret᷑ ibi oꝛdo
q inter meritũ ⁊ pmiũ dʒ attendi. Un-
de rõnes q hic ondunt cõcedende ſunt
Ad illud vero qð pᷣmo obᷣꝛ inõriuʒ

de ſimilitudine meriti in coꝛpalibi.di-

cendu ꝙ nõ eſt ſimile: qa equꝰ q̃ntuʒ ẽ
de ſui rõne nõ dicit rõeʒ gratuiti.ideo
ſalua ſua rõne põt qͥs eum iaʒ habituʒ
mereri. Mꝛimu autez gfe donu eo ipo

qð tale eſt dicit qͥd ſimpłr gtuitüũ.ideo

quicqͥd homo faciat nunq; illud mere/
tur.nõ ſolum qͥa ſit iã habitũ:ſᷣ qͥa gtu
ituʒ. Ande ⁊ ſi aliqͥd dixerint ꝙ cõtin⸗
git mereri gliam iam habitaʒ ſicut in
angelis:nõ credo tñ aliquos recte itel
ligentes ſenſiſſe ꝙ ptigat mereri gra

tiam is habitã. Ad illud quod obi⸗

citur ꝙ ſi aliquid põt in maius poteſt

in minus.dicendũ ꝙ illud nõ habet ve
ritatem:niſi qñ aliquid oꝛdinatad ma

ius ⁊ ad minus cõſimili oꝛdinatõe. ſſic
auteʒ non eſt ĩ ꝓpoſito. Naʒ vſus gra
tie oꝛdinat᷑ ad merendũ gloꝛia.nonad
merendũ grãʒ ꝓ eo ꝙ ipaʒ pſuꝑponit

tanq; fundamentů. Adillud quod

Sira
J₰⸗
6* Pr.

10 In („In 2 A. 5

4 . „„
—Pal wite

Or

obijcit᷑ ꝙ aliquis meret᷑ alij pꝛimã gra⸗/
tiam. dicendũ ꝙ non eſt ſimile.pꝛimũ
da gratia in viro iuſto pceſſit graʒ in-
fundẽd viro peccatoꝛi. vſus eniʒ gra
tie in eodẽ homĩe ſequi habetipſuʒ do
nuʒ gratuitũ. Pꝛeterea cuʒ quis me/

retur alij gratiaʒ donũ gratie nõ ꝑdit

ex hoc ratònem gratuiti.quoniã ratio
gratuiti attendit᷑ in habitu gratie ĩ cõ
patõe ad eum cui datur.Quantücũq;
auteʒz vir iuſtus oꝛet ꝓ peccatore ꝙ pec
catoꝛi detur habitꝰ gratufaciens non
poteſt eſſe ſine gratuita liberalitate di
uine miſericoꝛdie.Et ideo nõ ſequitur
ꝙ ſi vnus alij poteſt mereri gram ha/
bengaz qpipſe poſſit ſibi mereri gr̃am
habitam. Quod autẽ dici᷑ꝙ; plus
valet vnicuiq; fides ꝓpꝛia qᷓ; aliena:H
intelligit᷑ reſpectu meriti ꝓpꝛie gratie
Ald illud qð obijcit᷑ꝙ gratiaꝝactio
ita ẽ efficax ꝓ habito ſicut oꝛatio ꝓ ha

bengo. dicendum ꝙet ſi gratianactio
ita ſit deo accepta ꝓ pterito ſicut oꝛa-/

tio pꝛo futuro:ex hoc tamẽ non ſequit
gratiaꝝnactio ſit oꝛdinata ad meren
dum iam habituʒ. ꝓ eo ꝙ ipſa gratia⸗

rũactio ⁊ laus pꝛo beneficijs acceptis

Plus tenet ratòem pmij q; ratõnè me-
riti.ſed ſi tenet ratem meritioꝛdina⸗
tur ex diuina liberalitate potius ad do
nuʒ ꝓmerẽdũ q; ad ꝓmerendũ iaʒ ha

bitum. Ad illud quod obijcit᷑ de cõo⸗

paratõne caritatis ad amoꝛem ⁊ gra-

tie ad meritum. dicendũ ꝙ non eſt ſi -

mile.meritum eniʒ de ſua ratõne im-/

poꝛtat oꝛdinem in relatõnem.amoꝛ ve

ro impoꝛtat actum potentie non alli⸗

gate materie.et quia idem non habet

ad ſe referri ⁊ oꝛdinari.ſed actus po-
tentie non alligate materie habet ſu⸗
pꝛa ſe reflecti.hinc eſtq amoꝛem con-/
tingitamari:ſed meritum non contin
git mereri. Et per hoc patʒ reſponſio
ad illud quod vltimo obijciebat᷑.illud
eniʒ veritatem in eis actibus non ha/
bet qui quidem impoꝛtant relationem
⁊ oꝛdinem:⁊ ſimul cum hoc aliquã im-/
per fectõnem.actus autem merendire
ſxectu actus gloꝛioſi impfectõnem ali
quam dicit et oꝛdinem ⁊ relatõnem ſi:

cut bus oñſuʒ eſt. ⁊ ideo illud nõ valʒ.
ſEcundo queri
tur vtruʒ gratiã cõtingat me⸗
reri gratie augmentuʒ. Etꝙ ſic vide⸗/
tur pꝛimo per Auguſtinũ ad Bonifa
faciuʒ. Gratia meretur augeri vtau⸗
cta mereatur ⁊ perfici. Item hoc vi
detur ratõne.omnis habens gratiam
habet vnde poſſit pꝛoficere in merito.
ſed ꝓfectus in merito non eſt niſi per
augmentũ gratie.ergo gratia ſuijpſi⸗
us augmentũ mereri poteſt. Item
peccans vno genere peccati meret᷑ in-
cidere in aliud genus ꝑccati vnde ef⸗
ficitur peioꝛ.ſicut peccans peccato ſu-

perbie meretur incidere in ꝑccatuʒ lu
xurie.ergo pari ratõne qui bene vtitur

gratia per bonoꝛuʒ operum exercitiuʒ
videtur mereri vt fiat ſibi gratie au/
gmentuʒ. Item laudabilioꝛ eſt qui
ſe extendit ad opus perfectionis cum
minoꝛi adiutoꝛio qᷓ; qui ſe extendit cuʒ
maioꝛi.ergo ſi habens minoꝛeʒ grati⸗/
am ſe eleuat ad opera equalis perfe-
ctionis cum eo qui habetmaioꝛem:vi⸗
detur ꝙ tantüdem vel amplius apud
deum mereri habeat. ergo ſi nulli fit
retributio niſi ſm quantitatem gratie
videtur ꝙ talis meretur augmentum
in gratia. Item qui petit pie perſe⸗/
ueranter pꝛo ſe ⁊ ad ſalutem meretur
exaudiri.ſed qui petit gratie augmen
tum continue hoc modo pꝑetit.ergo viö/
detur gr̃e augmentù mereri. Sed
contra. merituʒ non eſt reſpectu eius

qð omino eſt impoſſibile.ſed gratiam
cũ ſit ſoꝛma ſimplex augeri eſt impoſ-
ſibile. ergo impoſſibile eſt mereri gra⸗

tie augmentuz. Item merituʒ non
eſt reſpectu eius qð eſt in nobis ſed qð
eſt ab alio.ſed habens gratiam per vir
tutem eius qð habet poteſt in bonum
per ficere.non ſolum enim habet vnde
poſſit ſtare:ſicut dicit Auguſtinꝰ.ſed
etiam vnde poſſit ꝓficere.ſi igitur pꝛo
fectus gratie conſiſtit in eius augmẽ-
to ſicut pꝛofectus gratie in eius pote/
ſtate:ita videtur ꝙ ⁊ augmentum. er⸗
go non videtur ad hoc cõcurrere me⸗

ſieß
lic
ep
ſien
rlotſ
ſin
readi
conti
ſonc
gnen
opus
tum
d
ig
illan
opu⸗
gmen
gugn
eigan
oposil
Getare
kowun
Kin
W⸗
c
gr
die
din
ghun
genui
lſtfici
Alqni⸗
narior
ſigroi
lnin⸗
witaa
Wann
Wp
ſto

4

tiend
gg
qui⸗
corp
qui⸗
ipſa.
dee⸗
fuen⸗
minij

lninh

eri

monme,
Enſenide
Bentn
Morintmn⸗
Nenbwet
pgutn
Wennerto⸗
mknher
Gemuafunt
Nieſ. Jen
tinerei
canencec⸗
1oprcamoſn
nccangl
uikryepntur
mcterctu;
digewe ,
indd

Argol

4
4- oe

Nehn
Hamtper
um merenn
rougmen
Nitergoyi⸗
mai. S
eſpecmein
aggicſtin⸗
teſtmaaige⸗
Gu
inczan
mens/

* ⸗

CMR.

rituʒ. Itez nihil auget niſi per rem

eiuſdem generis et nature.ſed gratia
que pꝛimo datur q̃ntum eſt de natura

ſui eſt ita gratuita ꝙ non cadit ſub me

rito: ſicut ſupꝛa oſtenſum eſt. Augu
ſtin dicit. iij.de trinitate.qð meritis

redditur non eſt gratia. Si igitur nõ
contingit mereri ipſum gratie donuʒ
non cõlingit mereri ipſius gratie au/
gmentum. Item deus remunerat
opus ᷣm quãtitateʒ radicis.ergo tan
tum meretur quis per opus gratuitũ
quãta eſt illa gratia a qua exit opus.
ſi igitur gratia augmmentata excedit
illam: videtur ꝙ minoꝛ gratia per ſuũ
opus non poſſit mereri ſuijpſius au/
gmentuz. Item ſialiquis meretur
augmentuʒz:tunc ſi deus non augeret
ei gratiam eſſet iniuſtus.⁊ cum auget
opus illud eſt remuneratum.ergo vi‚
detur ꝙ opus illud non eſſet dignum
remuneratione gloꝛie. Si igitur hoc
eſt falſuʒ ⁊ impoſſibile vt pxr augmen

tum gratie auferatur efficacia meren

di gratiaʒ:impoſſibile eſt ponere ꝙ au
gmentuz gre mereri cõtingat. NMeꝰ
dicẽduʒ ꝙ ſicut dicit Quguſtin.abſq;
dubio tenenduʒ eſt ꝙ gratia meretur
augeri.quis autem ſit modus augen
di et modus merendi difficile eſt aſſi-
gnare:Qum eniʒ multi ſint modiau⸗
gendi:quis eoꝛuʒ com ꝑetat gratie nõ
eſt facile diſcernere. Contingit enim
aliquid augeri ꝑer ĩmictioneʒ cum cõ⸗
trario:ſicut dicitur ꝙ albius eſt qð eſt
nigro impermixtius Contingit nihi⸗
lominꝰ aliquid augeri ꝓpter hoc ꝙ mi
noꝛi ſuccedit maius:ſicut dies augeri
dicuntur Qontingit etiaʒ aliquid au⸗
geri ꝓpter aggregatõnem multoꝛuʒ:
ſicut lumen auget᷑ in aere ꝓpter mul/
titudinè candelaꝝ:ex quaꝝ ↄcurſu fit
aggregatio luminũ. Cotingit etiã ali
quid augeriꝑ acittem: ſicut auget

coꝛpus p alimentũ. Contingit etia ali

quid augeri ꝑ magnificatõem rei in ſe
ipſa:ſicut augmentata fuit coſta cum
de ea facta fuit eua.⁊ ſicut augmẽètati
fuerũt.v.panes:cũ de eis.v.milia ho/
minũ paſti ſunt. Cõtingit etiam ſexto

XNlG aneen e

aliqui gr̃am augeri. ſ̊ pᷣmi tres modi
impꝛobari pnñt defacili.⁊ in pᷣmo li?im

fiüt circa gre augmentuũ facilius decli

gruo. 1 ↄtigit aliqͥd mereri ex digno

modo aliquid augeri p acceſſuʒ ad ſu
um ſummũ: ſicut aliquid dicit᷑ magis
pulcꝝ ⁊ magis luminoſum qoð magis
accederitad pfectõeʒ pulcritudinis et
lucis.Omibo his ſex modis dixerunt

pꝛobati ſunt aliquo mõ diſ.xvij.cũ agi
tur de caritatis augmẽto.Eodẽ.n.mõ
tam caritas q́; gra hñt augeri. Tres
aũt modi ſeqntes ſunt ſatis ↄuenien/
tes.nec impꝛobari defacili pnt.pᷣmus
tñ eoꝝ famoſioꝛ eſt:ꝓ eo ꝙ magis ↄſo
net ſanctoꝝ auctoꝛitatibo qͥ vident᷑ di⸗
cere ĩ augmeto gr̃e infundi nouã gra/
tia m:cũ loquũtur de diuerſa ſacramẽ
toꝝ efficatia. Qualiter autẽ hic modꝰ
valeat ſuſtineri:in bmo li.diſ.xvij.di⸗
ctüũ fuit. Altimꝰ auũt modus nõ eſt mi⸗
nus ĩtelligibilis q; aliqs pdictoꝝ.ĩmo
ſᷣm hunc modũu dicẽdiobiectõnes que

nari poſſunt. Quãuis.n.augmentũ ꝑ
appoſitõem videat᷑ impugre ſimplici/
bus:maxime cũ in ſpuũalibus qnto ali
quid eſt ſimplicius tate fit virtute ma-
ius. Augmentu tñ p acceſſuʒ ad ſum-
muʒ valde videt᷑ eis cõſonũ.Quocũq;
aut hoꝝ modoꝝ triuʒ ſequentiũ dicat
non eſt magna vis facienda.ſed ꝓcer/
to habẽtes gratiã dei in nobis augeri
poſſe laboꝛare debemꝰ q̃liter in nobDis
augeat᷑ ꝑer bona oꝑera. Per illa eni,5
vt dicit NHugꝰ. meret᷑ augeri vt aucta
mereat᷑ ⁊ ꝑerfici. Moduʒ auũt meren⸗
dqi gratie augmentuʒ ſic videre poſſu⸗
mus. Cõtingit.n. aliqd mereri ex con

Tunc eſt meritũ exↄdigno qñ rõ me⸗-
riti repitur ibi ꝑfecte ⁊ plene.et tuc eſt

queda cõmenſuratio ⁊ adeq̃tio meriti

ad pmiũ. Et qͥa hoc non põt eſſe cũ gra
auget. hĩc ẽ ñ põt qs mereri gfe au⸗
gmentü merito ↄdigni.ſiigit᷑ ↄtingit
ipm augmẽtũ gre mẽri h̊ ẽ merito cõ/
grui. M eritũ aut ↄgrui dr ĩ qͥ ẽ aliqᷓ
diſpõ ↄgruitat reſpẽu ei ad qð diſpõ
oꝛdinat᷑ qͥ tñ deficit a rõne congruita/
tis. Et hoc poteſt eſſe tripliciter. Aut
enim eſt cõgruitatis ſine dignitate: ie

ſic ꝑccator p bona opa ĩ genere facta
extra caritatẽ meret᷑ de cògruo pᷣmaʒ
gram. ibi eſt eniʒ quedam cõgruitas:
qa facit qð in ſe eſt.non eſt tamen codi
gnitas:qͥa inimicus deiẽ et indignus
pane quo veſcit᷑. Aut eni eſt ibi digni

tas cum ĩdignitate:ſicut qñ vir iuſtus

meret᷑ ꝑccatoꝛi pmaʒ gram.dignitas
enĩ eſt ex parte viri iuſti qui è amicus
dei:⁊ dignus a deo exaudiri.ſed indi⸗/
gnitas ẽ ex parte ꝑeccatoꝛis.⁊ ideo nõ

eſt ibi plena rõ meriti. Aut è ibi digni

tas cum gradus inferioꝛitate.⁊ ſic ha

bens gram minoꝛè meret᷑ ꝑ bonũ vſuʒ

puenire ad gratie cumulũ.⁊ hic modꝰ
merendi⁊ ſi deficiata merito cõdigni
⁊ cõtineat᷑ ſub merito cõgrui:maxime
tn inter ceteros modos pᷣdictos merẽ
di accedit ad pfectõnem meriti.⁊ ideo
quaſi mediũ tenet inter medium con/
grui⁊ meritum cõdigni.Ex pꝛedictis
igit᷑ haberi põt qualiter gratia auget᷑:

⁊ etiam qualiter augeri meret᷑. AUnde
auctoꝛitates ⁊ rõnes oſtendẽtes ꝙ gra

tia meretur augeri concedende ſunt.
Ad illud autem quod obicit᷑ incõ/
trar iũ ꝙ cum ſit ſimplex nõ poteſt au/
geri.dicendũ vel ꝙ gratia nõ eſt oĩno
ſimplex: ſed ſolũ per puatOnes partiũ

qntitatiuaꝝ qᷓntitate molis:non autẽ

per puatõeʒ partiũ quãtitatiuaꝝ quã/
titate virtutis.⁊ q̃ntum ad tale genus
partiũ eſt ei augmentũ:non q̃ntum ad
pꝛimuʒ. Vel põt dici ſᷣm vltimũ modũ
dicendi ꝙ augmentuʒ qui attenditur
per acceſſum ad ſummũ non ponit cõ/
pPoſitõnem: ſed q̃ndam maioꝛis ſimpli

citatis ⁊ vnitatis pfectõem.⁊ ideo non
repugnat gratie rõe ſimplicitatis eſ-/
ſentie. Ad illud qnod obijcit᷑ ꝙ pfe

ctus ẽ in ptãte gre.dicendũ ꝙ quidam
ꝓfectus acciqẽtalis:vtpote quiattẽ/
ditur in feruoꝛis intenſiòe:vł habitus
radicatõne:vel opꝑeꝝ multiplicatõne.⁊
hic ꝓfectus ẽ in ptate gratie.⁊ ſm hũc
ꝓfecti gr̃a nõ dicit᷑ augeri ꝓpꝛie:qꝛ ñ
efficit homo dignus maioꝛi pmio ſub
ſtantiali p illũ. Alius vero ẽ pfectus
qui reſpicit pmiuʒ ſbale ſm ꝙ dicit ho
mo dignus maioꝛi pmio.et hoc nõẽ in

ptãte gre:ſed in ſola illius ptãte cuiꝰẽ
grãm infundẽ.⁊ ideo hũc gra nõ face/
re ̊D mereri dicit᷑.⁊ penes hũc effectuʒ
attendit᷑ gr̃e augmẽtũ. Ad illud qð
obꝛ ꝙ augmentũ gfeẽ eiuſdè gñis cũ
gr̃a pᷣmo data.dicẽdũ ꝙ ⁊ ſi ſiteiuſdeʒ
nãe qntũ ad rõem habitꝰ:differẽtia tũ
ẽ q̃ntuʒ ad ſtatũ:ꝓ eo ꝙ ſupponit gra/
tie initiũ.et qa eiuſdẽ gñis eſt cum gra
tia pᷣmo data:ideo non põt mereri me
rito ↄdigni ſ̊ merito ↄgrui.qͥa po gra
tiam pſupponit maioꝛi ↄgruitate me⸗
ret᷑ gr̃e augmentũ q; gre initiuʒ:ſiẽ
ſupᷣ dictũ fuit. Ad illud quod obꝛ ꝙ;
remuneratio attendit᷑ ſ̃m qntitatẽ.re/
ſpõdendũ è ꝙ illud intelligit᷑ in meri/
to cõdigni.in merito aũt cõgrui locuʒ
nõ habʒ. Et p hũc etiam modũ rñden
dum ẽ ad illud qð vltimo oꝑponit.
Ertio queritur
vntn cõtingat per gram mereri
ipius complementũ:hoc eſt ipm pmiũ
gloꝛie.⁊ H̊ qͥntũ ad meritũ cõdigni.qa
de merito cõgrui nõẽ dubiũ! Et ꝙ ſic
videt.i.Thimoth.iiij. In reliquo re/
poſita eſt mihi coꝛona iuſticie quã red
det mihi dñs ĩ illa die iuſtꝰ iudex. Si
̊ qð reddit᷑ ſ̃m iuſticia meritis debet:
⁊ reſpectu eius pceſſit meritũ.ꝗ ſitalis
coꝛona quã expꝑectabat Apoꝰ.ẽ glie p⸗
miũ:videtur ꝙ cõtingat mererip gf̃e
donuũ. Itẽ cach.iiij. Adeqᷓbit gratiã
gfe. Et exponunt ſancti et doctoꝛes ꝙ
adeqbit gram pf̃ie gr̃e vie.Et h̊ expſſi
us habet math. vij. In qmẽſura men⸗

ſurati fu.re.vobᷣ.Si igr vbiẽ adeqᷓ̃tio
meriti ⁊ pmij ibi cotingit repiri meri⸗
tü ↄdigni:videt . Itẽ ſiẽ ſe hʒ cul
pa ad penã ſic ſe hʒ gr̃a ad gloꝛiã.i̊ per

culpã ex ↄdigno meret᷑ qͥs eternã dam

natõem. p graʒ eõ ex ↄdigno meret

qͥs eterna btitudinẽ. Itẽ eq vignꝰẽ
q vincit aduerſariũ honoꝛe ⁊ głia:ſiẽ qͥ
vincit᷑ ẽ dignꝰignomĩa.ſi ille qͥ pmit
tit ſe diabolo ſupari dignꝰ etno ĩpꝛo
pio:pviqr̃ ꝙ qͥ viĩcit ex ↄdigno ĩcreat re
gnü ſupnů. Item autp ſeruitiũ qð
homo facit deo meret᷑ aliquid: aut ni/
hil. Si nihil. g ſtultus ẽ qui deo fuit.

—

Gil
Gin
tuon⸗
ome
ie
ſenic
Sie
ſſione
amärer
ngt
dign
Neim
n⸗
inrelt
miſe
ſtris
pige
t
cnifi
Cus
onitn
Sne⸗
ſbials
perid⸗

e
6093

lin
die

ſot
e⸗
go
guiwe
Qic
g
rb
uio
oble
cone
eleſt
retur
ſuiſ
orar
etpe
ſcri
Fetr
erp⸗
dici

ra
Nwae⸗

*
3 e .
* N
*
tikrenſe⸗
1 Ulhhes
4,.2
esege
R
Wea
“
een
W/ g⸗
.
ne er „
wee d
eer
DWe.
HDH
. WN
ESResn
„
.
„efefmeine
ſe
U
Dien DRK”LB

14 „ „
Cdod

llgemnen⸗
cogruilorn
nocitien
opponi.

Kriwar

1ginwar

. 7
Ne oeſſemeſe
» .
—õ
E (c
. .„
õcü

õ
ä
4 „
40 “RK 2
U RpN
„p Bede
1 „
arrs
Liberici
niſuranen⸗
unrinar.
e 3 ⸗ LE
ſcſeda
* .
A. 1OA
ſe

—

ſ

1

aſigleah
1

=S6â⁶

1

—

„ 146
„ „ 7

1

—

Sialiquid:cuʒ pꝛemiũ maioꝛis ſit di⸗
gnitatis q;ᷓ meritũ: nihil ſit excellen⸗
tius gratia niſi gloꝛia: ⁊ p nihil põt o/
pus meritoꝛiũ ſufficiẽter remunerari
niſi ꝑ gloꝛiã.ergo loquẽdo de merito
ↄdigni cõtingit pꝑ gram gloꝛiã mereri.
Sed coñ Ro. viij. Non ſunt cõdigne
paſſiones bui tempis ad futurã gloꝛi
am q reuelabit in nobis. p eas nõcõ⸗
tingit futuram gloꝛiaʒ mereri merito

cõdigni. Item Ro. vi. S tipendia

pcẽi moꝛs:gratia di vita eterna. BGlo.
MMaluit dicere gfa dei vita eterna: vt
intelligerem deu ad vitã eternã ꝓ ſua
miſeratõe nos pducere nõ meritis no
ſtris. ſi nõ ꝑducit nos nf̃is meritis:
videt l. Item p rõem nullu ſerni⸗

tiũ qð debet᷑ dum reddit᷑ obligat eum

cuifit in aliquo. Ande dñs Cuce.xy-⸗
Quis nr̃m hũs ſeruitiũ Xiß homo q
totũ facit ⁊ qð põt facere:totũ dʒ deo.

SFSpiet ꝙ nõobliget deü ad reddendũ

fibi aliqᷣd. ᷓ nibil meremur apud deuʒ

merito ↄdigni. Itẽ nullu ßuitiũ qoᷣ

gratis fit obligat eum cui fit in aliquo
ß opa facta ex gratia fiüt gras. nõ ob
ligant eü cui fiut ad retribuendũ ex de

–—

bito: ſolũ de cõgruo.g idem ꝙ pꝛius.

AItem vbiẽ meritů ex
rõ dati ⁊ accepti.ſᷣ deus nihil põt nob
accipe:qͥa bonoꝝ nr̃oꝝ no indiget. er⸗

go pmiü gre qð eſt excellentiſfſimũ nõ

oſlum ex cõdigno mereriapud deu.

. Hodicendũ ꝙ circa iſtaʒ qöem ali ⸗/
qui doctores ſenſerunt diuerſimode.
AQuidã dicere voluerüt q; qͥa merituʒ
cõdigni dicit qᷓndaʒ obligatõem in r⸗e⸗

tribuète: æ qᷓndã cõmenſuratõem ĩ ſer/

nitio ꝛ retributõe:⁊ deus nõ poõt alicui

obligari ⁊ pmio gratie nihil aliud põt

cõömenſurari.ideo dixerüt ꝙ nullꝰ põt

celeſtẽ gkaʒz mereri ex ↄdigno. ſᷣ ſi me

retur ÿtantũ eſt ex ↄgruo. Etadiſtaʒ

ſus poſitõem aſtruenda multis fulciu/⸗
tur auctoꝛitatib ſacre ſcripture⁊ etiã
etpoſitoꝝ q; h ſentire viget (Szʒ qmin
ſcriptura etis ſepe repit᷑ ꝙ de vnicuiq;
retribuet 'm opa ſua. ⁊ in pabola qua
expmit mer itů et retributio.xx. math.
vicit. Lolle quod tuü eſt c.. Et plura

tũ ex cõdigno ibiẽ=ẽ

oſimilia repiunt.ideo alioꝝ poſitio eſt

ꝙ gloꝛã nondum cõtingit mereri me⸗

—

rito cõgrui.tale enĩ mer itũ repiri po-

teſt in gratia gratis data. ſed etis con

2 2

tingit mereri merito cõdigni: ꝓ eo

gratie ⁊ gloꝛie queda eſt comenſuratõ
1 in deo quedã cadit obligatio non ex
neceſſitate: ex ſua mera benignitate
qua voluit ꝓmittere ⁊ pactuʒ firmare
cuʒ his qui eum diligũt ꝙ; ſeipm mer⸗
cedem eis tribueret.ſicut in bꝛahaz
apparet. Si autẽ velimus cõſiderare
quis iſtoꝝn modoꝝ dicendi ſit verioꝛ:in

ueniem' ꝙ m diuerſas compatones
opis meritoꝛij repitur in eo:æ merituʒ

ↄgrui:⁊ meritũ codigni. opus eni me⸗

ritoꝛiũ com patõem babʒ ad pᷣncipiuʒ
aquo exit:⁊ ad finẽ ꝓ quo fit. Si loq⸗

₰

mwur de ipſo p compatõem ad pncipi-
um: ſic opus ⁊ oꝛtu habʒ a volutate li/
bera: xoꝛtũ habʒ a gratia. Et inqntuʒ

oꝛtũ hʒ a volũtate libera eſt meritoꝛiuʒ

merito cõgrui. ſic enĩ quodãmodono

ſtru eſt: ⁊ qſi alterius generis eſt q; ſit

3

1

„

ipm pmiuʒ quod debet ei attribui. In

—

qntuʒ autẽ oꝛtuʒ habeta gratia. ſic cũ

gratia reddat hoĩem acceptũ deo:⁊ ſit
quid diuinũ: ⁊ ad Hᷣ ut ſit oꝛdinata: vel
oucat ad deũ:opus illud eſt meritoꝛiũ

merito cõdigni.Si autẽ compe m o⸗
pus meritoꝛiũ ad eum ꝓ quo fit H po⸗
teſt eſſe dupliciter. vel ad lar gitateʒ di
ſpenſantis: vel ad veritatẽ pollicentis.
Sicõpetur ad lar gitatẽ diſ⸗ penſantis
ſic eſt meritoꝛiũ merito cõgrui.namꝓ
ſue liberalitatis ĩmenſitate decet ipim

p mocico obſeò; retribuere magnuzʒ

pmiũ. Si veroppetur ad veritatẽ pol

licẽètis ex qᷓ ꝓmiſit⁊ quodãmodo ſe vo
lũtarie obligauit ꝙ taãto ope tantu red

det pmiũ: ſic opꝰ illud meritoꝛiũ ẽ me⸗

rito ↄdigni.·Si autẽ tertio moopem

opus meritoꝛiũ ad ſtatũ:Hᷣ põt eſſe du⸗
plicit. aut qᷓntũ ad tꝑis opoꝛtunitateʒ:
aut qtũ ad opis difficultatẽ. Siqtü

ꝗaga tempis opoꝛtunitatẽ.quia nunc eſt

tempus ſeminandi: ſi icut dicit Apoꝰ.
Et qui facit opera meritoꝛia ſemẽ ꝓ⸗

Scit in terra bona.congruum eſt vtex
pac terra fructum magnuʒ ſuſcipiat.

⁊ iõ recte dicimꝰ ei qui in pñti dimittit
modicũ ꝓmittit reddẽ cẽtuplũ. Siaũt
ↄſiqeret᷑ opis arduitas:qꝛ opꝰ tale ſic
eſt in volũtate facietis vt ſit ſi up̃ vires:
⁊ homo eleuet in faciendo ipſuʒ ſup̃̃ ſe
⁊ bono ꝓpꝛio pponat bonuʒ eternum.
hinc eſt ꝙ tale genꝰ opis eterna remu
neratõne eſt dignũ,.⁊ ſic p ipm mereri
cöõtin git merito cõgigni. Patet igit q
opus meritoꝛiũpſideratuʒ in cõpatõe
ad volutatis libertatẽ:et diſpenſatoꝛis
liberalitatẽ: æ tempis oxpꝛtunitatẽ eſt
meritoꝛitüũ merito ↄgrui. Compat᷑ ve
ro ad gr̃e dignitatẽ animi pollicentis
veritatẽ ad ſuipſiꝰ difficultatẽ eſt me
ritoꝛiũ merito cõdigni.⁊ p ̊ ſolui pñt
rõnes ⁊ auctoꝛitates ad vtrãq; pteʒ in-
ducte:pꝛo eo ꝙ ſ̃m diuerſas vias ꝓce
gunt. Mam rones q ꝓbant ꝙ p gram
tingit mereri pmiũ eternü merito cõ
digni pcedũt ſm alterꝗ iſtaꝝ ↄſidera-
tionũ.illa tñ rõ q fit de ſimiſli ↄpatöne
culpꝑ ad ꝑenꝗ: ⁊ gre ad gloꝛiã nõ cogit.
tum qͥa gloꝛia multo plus excellitĩ bo
no q; pena in malo.tũ etiꝗ qꝛ facilius ẽ
deſcendere q́; aſcendere. Ratönes
veroad oppoſitũ ꝓcedũt ſm aliã viaz.
videlʒ ꝓutopus habet ↄpari ad volũ-
tatem nr̃am.ſic.n.nõ eſt de ſe ſufficiẽs
ad merendu.nã oẽs iuſticie nr̃e ſiẽ pã⸗
nus mẽeſtruate: put etiã hʒ ↄpariad li
beralitatẽ diuinaʒ q̃ nulli põt obligari
H quicqͥd facit:ex materia liberalitate
facit.⁊ hoc mõ ↄcludũt ven eꝙ nõ ſit ibi
meritũ ↄdigni:aliter.n. rõnes ille non
cogeret. Nam qð dicit᷑ ꝙ paſſiões hu

₰

ĩus tpis nõ ſunt ↄdigne ⁊c.Gᷣ ven ẽ in⸗

qntũ ſuntↄpaſſies.ſunt tñ ↄdigne in

qᷓntum fiüt ex caritate:que actõibus ⁊
paſſiõib dat efficatiã ⁊ valoꝛẽ. Ad

illud qð obijcit ꝙ deus nõ pducit nos

ag gloꝛiã noſtris meritis. exponenduʒ
eſt ꝙ h intelligit ßm ꝙ merita mere cõ
Pant᷑ ad voluntatẽ nr̃am:nõ ſᷣm qpha⸗
bent oꝛta gratia. Adilluq qð obij
citur ꝙ totũ qð homo facit debʒ homo
dicengu ꝙ ſi opus illud ſit debituʒ in⸗
qntũ eſt creature:eſt tñ gratuitũ inq̃n
tum fit ex gra ⁊ caritate.⁊ ideo ſiẽ ratõ
debiti nõ tollit rõem gratuiti: ſic etiaz

nec tollit rõem meriti. Et ſi ipe obijci⸗/
ciat ꝙ nec opus gratuitũ nec debituʒ
Hõt obligare deũ. dicendũ ꝙ ⁊ ſiñ poſ⸗
ſit deus nobis obligari in röne dati ⁊
accepti:ſicut oñdit rõ vltima. obligari
tñ dicit᷑ quodãmodo ex ſi ua mera beni⸗
gnitate q̃ uoluit pmittere ſeipſuʒ dili⸗
gentibo ſe. Pꝛeterea meritü ↄdigni
4 nõ neceſſario ponit obligatönem in re
tribuẽte:ß ponit ſufficientẽ oꝛdinatõeʒ
eius q; remunerat ad ipam remunerꝗ
tõem mediante aliqᷓ laudabili opatõe.
gr atia aut ſufficientẽ oꝛdinatõem po⸗/
nit in viatoꝛe ad obtinendaʒ gloꝛiã.tuʒ

R

H ratõne ſui dignitatis:ex qua totum bo

minẽ reddit deoet acceptum ⁊ caruʒ.
tum etiaʒ ratõne diuine pactonis. tuʒ
ratone ardue opatõnis:ſicut pꝛius ta-

ctum eſt. Et ſic patʒ reſpoſio ad duas

rationes ſequẽtes. Nam quodq obijci⸗
tur qð gratis fit nõ obligat. dicenduʒ
eſto ꝙ nõ obliget:ppter hoc nontolli/
tur a merito n poſſit eſſe condignuʒ.
Pꝛeterea et ſi nõ obliget eum cuiꝰ eſt
retribuere et remunerare ſeruitiũ ſibi
factuʒ penſata ppꝛia vtilitate. obligat
tamen eum quodãmodo qui retribu-/
it penſata ſeruitutis fidelitate VLnde
magis meretur apud deuʒ qui fuit ei
ex amore filiali? liberali q; qui ſeruit

amore mercenario expectans merce

dem ⁊ retributõnem. Si autẽ aliquis
obijciatꝙ nõ poteſt ibi eſſe merituʒ co/
digni:quia nòeſt ibi cõmenſuratio. di
cenduʒ q et ſi nõ ſit cõmenſuratio per
oiĩmodaʒ equalitatẽ:eſt tamen cõmen
tionabilitatẽ.ſicut fructus recte dici⸗/
tur cõmenſurari ſemini. quãdo eni ex

cedit ſicut cõueniebat fecuùditati ſemi-

nis T terre germianti. Vnde ſiẽ aliqͥs

nõ eſſet cõtentꝰſi de ſemine nõ recipet

decuplum: ſic nullus poſſet eſſe cõten⸗
tus ex operibus meritoꝛijs faetis: niſi
pꝛo eis reciperet pꝛemiuʒ perfectuʒ qð

complet ⁊ termĩat totũ deſigeriuʒ.

1M parte iſta

ſunt queſtiones circa lam.et

ppo qjrit d hoc ꝙ dicit. opans gfa dr

ſuratio per qᷓndam cõueniẽtem ꝓpoꝛ⸗

nnin
opan/
hr⸗
puen
pven
ſcaus
ga
wrie
lieer⸗
cppit
ſtio⸗
min
dan
co
hri
⸗
nulu
icon
Potoen
ciſco
ſomaß
aſonn
rca⸗
o⸗
Ed
Mr
die
tee
gen
um
pen
oſin
ema
tng
ſifcat
eniden
t
Man
W
Gen
lai
(en
fn
Etl
lta
ſitn
tia⸗/
Ou
inu⸗
lum

Wenigre
Kmrindie
Peumtan
ſurthint
wſocu
oobe⸗
r direneng
Nnontolli⸗
anignng
molßeſt
Warinenir⸗
nen comen
lenpo⸗
oni
umſen⸗
Mteſllis
geförtcht
eſe dn⸗
ſhelirfi
nſecnjn
ſcenin
ziſt
eg .

cipit᷑ ibi pueniẽs ⁊ ſbſequẽs.tũc ẽ que-
ſtio de rõne iſton nominũ:q̃re.ſ.ſic no
minatnr:ut dicat᷑ quedã pueniẽs:que/
dam ſubſeqñs:quedã opans:⁊ quedã

inq̃ntuʒ uoluntatem homiĩs liberat: co

opans uero inq̃ᷓntum eandè adiuuat.

HGregoꝰ.n.in moꝛatł.diſtinguẽs gräam
puenientẽ ⁊ ſubſequentẽ dicẽ ita.ꝙ gr̃a
pueniẽs attendit᷑ qntũ ad dona noe.ſbᷣ
ſequẽs aũt q̃ntuʒ ad dona gr̃e. ſi idẽ

ẽ gratia opans ⁊ coopans:videt᷑ o/

liberat.Si foꝛte tu dicas ꝙ alio mõac

coopans:videt᷑.n.ꝙ oĩs gratia ſit coo

perãs.qͥa nulla oꝑatio debet᷑ foꝛmeali

cui ꝑ ſe niſi cum ſubiecto. videt᷑ etiã q;

nulia debeat dici pueniẽs.aut enĩ pue

niẽs dicit᷑ p ↄpatõem ad actũ:aut ꝑ cõ

patõem ad ſbᷣm. Si ꝑ cõpatõem ada/

ctũ:ſic oĩs foꝛma dicit᷑ pueniẽs.qꝛ oĩs

foꝛma pcedit actũ ſuũ.Si ꝑ⸗ patõem
ad ſbᷣm:ſic nulla dʒ dici pueniẽs:cum
nulla ſit añ ſubiectuʒ ſuuũ. Eſt igitur

qſtio cuʒ gratia a diuerſis diuerſimo

de dicat᷑ ⁊ huiꝰnoĩa diuerſimode expo

nant᷑:vnde h̊ diuer ſitas veiat: ?

dicendũ ꝙ cũ gratia vna ſit: multipli/

ces tñ hʒ diuiſiones ſᷣm diuerſas oſi⸗/

deratoões.habʒ tñ gratia ↄpariad ſu/

um ſubiectũ in quo.hʒ nibilominꝰ cõ⸗

pariad ſuũ oppoſitũõ qð.habʒ ↄpari
ad ſuũ effcm ad quẽ oꝛdinat. pꝑↄpatio

nem ad ſuũ pꝛincipiũ. ſic diuidit᷑ gra/

tia in grãm pdeſtinatõis:uocatõis:iu/
ſtificatõnis:⁊ magnificatõis. ꝛimo

eni deus grãʒ pparat. ſcdo offert.⁊ 3
ↄfert.⁊ q̃rto cõplet. Etſᷣm hͥ attendit᷑

pꝛedicta diuiſio q ſumit᷑ de eo qð dicit
apo*. Ro.viij.ſᷣm aũt ꝙ gratia cõpat᷑
ad ſuũ ſbm:⁊ ſic diuidit᷑ in grãm cogi/
tatõis:volũtatis:⁊ pfectõis:ſᷣm tripli/

cem potentiã ei ſbe in q̃ eſt gratia.viʒ

perãs nõ dicat᷑ illa q homĩs uoluntatẽ

ſm intellectiuã:⁊ affectiuã:⁊ opatiuã.

Et h diuiſio ponit᷑ a Berũñ.in libꝛo de
li.arbi.ſᷣm aũt ꝙ comꝑat᷑ ad ſuũ oꝑpo

ſituʒ:ſic eſt illa diuiſio grat e:qͥa ẽ gra

tia ꝓtectõnis:liberatõis:⁊ ſaluatõnis.
Sumik eniʒ h̊ diuiſio ſᷣm qꝙ gratia ad

iuuat cõtra multiplex malu.videlʒ ma

lum temptatõis ſiue pugne: maluʒ ꝑ/

BGH Br E

tα »pa e e

. 1
7 oνασ.

4

G. P. ) 2 B.. b. Sn le E. .

ſecutõis ſiue miſerie:malũ culꝑe:⁊ ma

uat. Et h diuiſio ſumit᷑ ꝓ eo qð dicit
IJſa.xxxi. ꝛotegat oñs exercituũ iu

vam? J lg de kegtoe liberas trã/

ſiens ⁊ ſaluãseſᷣm opatõem ad effectũ
agd quẽ eſt: diuidit᷑ in puenientè ⁊ ſub-/

ſequentẽ:ſiue opantem ⁊ coopantem:
que ſunt differentie gre ſᷣm effect qͥs

habz in ipam voluntatẽ. Dicit᷑ enĩ gra
tia pueniens inqntum ipam volunta-
tem facit bonã. ⁊ ideo puenit:qͥa nõ eſt
ali.arbi:ſed potiꝰ infundit᷑ab ipo deo
Looperans vero ſiue ſubſeques dicit᷑
inq̃ntuʒ adiuuat li.arbi.reſpectu boni
opis elicièdi. Et notandũ ꝙ ᷣm ꝙ no⸗
men gfe diuerſimode accipit᷑: ſic etiã
⁊ iſte due differètie pueniens ⁊ ſubſe/
gquens. Accipit᷑ eniʒ gratia vno modo
lar giſſime.et ſic comphendit dona na-
turalia:et dona gtuita. vtraq; eniʒ de⸗/
ſurſum ſunt.⁊ h̊ modo gratia habʒ di

uidi in pueniẽtem ⁊ ſubſequẽteʒ.ita ꝙ;

lum ſequele.a pᷣmo ꝓtegit.a ſecũdo li
berat.a tercio extrabit. ⁊ a quarto ſal-

pueniens uocant᷑ dona naturalia: ſub

ſequens vero dona gratuita.⁊ ſic acci

pit Oregoꝛiꝰ in moꝛał. Alio modoac
cipitur gratia minus còmuniter.et ſic
comphendit grãm gratis datã ⁊ gra/
tumfaciẽtem.⁊ tunc diuidere gram in
pueniẽtem et ſubſequẽtem nihil aliud

eſt q; diuidere gram in gratis datam:

gratüfacientem.⁊ ſic diuidit Berñ.
cum dicit ꝙ quedãa eſt gratia que ſemi
nat cogitatũ.et hanc uocat gram pꝛe-
uenienteʒ.quedam que pficit bonum:
et hanc dicit grati ſubſequẽtem.Ait
enim ſic in libꝛo de li.arbi.Hec tria in
nobis opatur deus.ſcilʒ cogitare:vel
le:pficere. MPꝛimũ ſine nobis oꝑatur
ſecundũ nobiſcuʒ.⁊ tertiũ per nos ac-
cipitur.Accipit᷑ et gratia ſtricte.et ſic
comphendit gratiã gratumfaciẽtem ⁊
gloꝛiam.⁊ tunc diuidere gram in pue⸗/
nientem et ſubſequenteʒ non eſt aliud
q́; diuidere in grãm ⁊ gloꝛiam.⁊ ſic di

uidit Auguſ.in li.de natura ⁊ gratia.

cum ait. Hratia pꝛeuenit ut pie viua/

mus. ſubſequitur ut cum illo ſemper

viuamus.nunc pꝛeuenit vt vocemur:

tunc ſubſequit᷑ vt gloꝛificẽmur. Acci-

pitur etiã gratia magis ſtricte:⁊ tunc
nomĩat ſolum gratià gratũfacientè:x
tũc diuidere eã p puenientẽ ⁊ ſubſeqñ
tem. H̊ eſt m duplicè effectũ gre:qͥ põt
Diſtingui triptłr.vel ita vnus effectꝰ
ſit cotra maluʒ ⁊ alter ad bonũ.ypel ita
ꝙ vterq; ſit ad bonũ: ſed vnus cõpꝑetat
gratie ſᷣm ꝙ infoꝛmat alter ſᷣm ꝙ mo⸗
uet.vel ita ꝙ vterq; attribuat᷑ gr̃e mo⸗

uenti:ſᷣ vnus in ingreſſu ⁊ alter in ꝓfe

ctu. Et ſic tripłr exponit᷑ ab Aug.ĩ li.

de nata ⁊ gratia. Qno mõ ſic.gr̃apue

niens homis voluntatẽ liberat? ppa
rat.ſubſeqñs vᷣo inq̃ntũ eadẽ adiuuat
Scðo mõ ſic.gratia pueniens puenit
voluntatẽ vt ſanemur.et ſubſequit᷑ vt
ſanati uegetemur. Tertio mõ ſic.gra
tia puenit voluntatẽ vt velit:⁊ ſubſeqͥ⸗
tur ne fruſtra velit.⁊ ꝑ hoc patet rñſio
ad obiecta. Itez querit᷑ de H̊ ꝙ diẽ
2Zcc.pmittendũ eſt tria gña eſſe bonoꝝ
Alia naq; ſt magna: alia minima:a⸗
lia media.videt᷑.n.iſta diuiſio boni eſſe
inſufficiẽs.quouiã multe ſunt alie bo
noꝝ differẽtie. Eſt. n.bonũ foꝛtune:et
bonuʒ nature:et bonum gratie:⁊ glo⸗
rie. Si tu dicas ꝙ iſte differẽtie redu
cunt᷑ ad has:querit᷑ tũc ſub q̃ iſtaꝝ cõ⸗
tineat᷑ bonum qð deus è ſiue ipſa aĩa?
Situ dicas ꝙ ſub magnis bois.Coñ
magna bona ſunt vt dicit qbus nõ cõ⸗
tingit male vti.ſᷣ deo põt qͥs male pti:

ſicut cũ diligit᷑ ppter aliud.ꝗ nò ↄtine

tur ſub magnis bonis. Item argui
tur ex h:ſi deo cõtingit male vti.viʒ cũ
refertur ad illud:et deus ẽ optimꝰ int
oĩa bona.q oĩbus bonis cõtingit male
pti.ꝗnulla ſunt bona magna.falſu igi
tur dicit:cum dicẽ bona magna ſunt
bus nõ ↄtingit male vti. Iteʒ vide
tur male exemplificare de virtutibus
nã aliquis põt de virtutibo ſupbire:põt
etiã virtutes ꝓpter laudẽ huůanam a⸗
mare:⁊ H̊ eſt abuti.ergo videt᷑ ꝙ virtu⸗
tibus poſſit abuti.ꝗ̊ ſub magniſ bonis
nõ poſſunt cõtineri. Heꝰ. dicendũ q
Ang“. cum diuidit bonũ p iſtas tres

vifferentias.ſ.p donũ maximũ:⁊ mini

mũ:⁊ infimũ no gñaliter accipit diuiſi

onem boni:ſI eius boni qð eſt bonũali

cui.⁊ H eſt bonũ ꝑ qð cõtingit aliq mõ

in finẽ oꝛdinari.⁊ ideo diuidit hic bo *

vtile. Et ꝓpter H̊ cum triplex ſit diffe-
rentia boni vtilis ꝑ qð quis oꝛdinat᷑ in

finẽ:triplicẽ boni ponit differentiã.ali
quid.n.ſic eſt vtile ad finẽ vt tñ ſine il⸗/

lo poſſit ad finẽ pueniri: ſicut ſunt bo⸗
na coꝛpalia.aliqͥd aũt eſt ita vtile ad fi

nem .:vt tñ ſine illo nõ poſſit ad finẽ p/

ueniri.p ipm tñ põt quis a fine deoꝛdi
nari:ſicut eſt li.arbi.quo ↄtingit male

vti.aliqͥd eſt ita vtile ꝙ ſine ipo ad finẽ
nõ põt pueniri:nec ꝑ ipm cotingit ali/

quo mõa fine deoꝛdinari:ſicuteſt vir-
tus gtuita. Et qm in pmo bono mini⸗

ma eſt vtilitas.in ſecũdo vero maioꝛ.ĩ

tertio maxima.hinc ẽ ꝙ diuidit bonũ

ꝓ has tres differetias.ſ.ꝑ bona mini⸗/

ma:media:⁊ magna.⁊ pʒ diuiſiõis ſuſ
ficientia ⁊ rñſio ad illud qð obꝛ de ſũ/
mo bono qð deus eſt. Adillud ve-
roqð ob ꝙ virtutibo cõtingit male vti
Dicendũ ꝙ vti aliquo mò eſt mul mo/
dis:ſicut dictũ fuitin pᷣmo liꝰ viʒ ſicut
inſtrumẽto et habitu directiuo:vel ſicẽ

obiecto. Pꝛimo mõ nullo mõ ↄtingit

male vtivirtute.qͥa virtus q̃ntuʒ eſt de
ſe ſemꝑ ad bonũ dirigit:nec vnq; ꝑ vir
tutem aliquid oꝛdinat᷑ ad maluʒ.quia
virtus eſt bonus uſus uoluntatis:ſic
dicit Augꝰ.Scðo modoↄtingit ma/
le pti virtutibus:nec eſt aliqͥd ita bonũ
circa qð nõ poſſit ſe li.arbi.deoꝛdinare
inoꝛdina amãdo illud. Itez que⸗
rit᷑ de illa rõne virtut quã ponit in l̃a.
pirtus eſt bona q̃litas mentis ⁊c.pide

tur enĩ hec notificatio pᷣmo redargui

ſſe a modo pꝛedicandi.nihil eniʒ qð
pᷣdicat᷑ de altero in abſtractõe pdicari
habʒ de altero in cõcretõne:ſicut dicit

phůus.ſi ergo virtus eſt bonitas:nullo

mõ virtus dicenda ẽ bona. Itez re⸗
darguit᷑ pdicta diffinitio a defectu cõ
uertibilitatis in pdicando.qͥa hoc tota
rõↄuenire põtgr̃e ⁊ donis:et alijs ha

bitibo aie. Itẽé redargui põt a falſi.

tate ĩ Hͥ ꝙ diẽ quã deꝰ ĩ nobᷣ ſiue nobis

opatur.hoc eniʒ eſt cõtra Aug. ꝗ di⸗
cit ꝙ qui creauit te ſine te nõ iuſtificat

uſettet
feltcs
ſeſpenim
nnian.
Ghlcöef
Ceracctg
mmetnüen
mrinzpat
Aocturii
gicurap
useſtolt
diſinſkab
diſpoſto
dueſunrne
eraliut
Mmavli
tginuit
Nioltiiiti⸗
manp
tpypare;
ghparema
Scivirtae
opuseius
emaut d
gemppoid
riusimecl
miatus pu
Hetijoiffin
tusshubit
ſentiafnt
ftiicb Aug
fucaſni⸗
idcren
iſntmmät
Miq ſend
nesſlisen
Nictsan
nniocaſ
notpt ſoe
ecpi ynm.
mn;
ctagſtüptine
Clſerichft
tficig hin
dead
ſectaacſuä
ſfoad ſi
lnngs:ſie

ahenie
Naͤno
Crheho⸗n
laſtdiſe⸗
soimiin
–
nſnei⸗
iedo⸗
S
Slnedent
MNte
nep tint
reng
Muteſter⸗
obono nin⸗
inirboni
bona mini⸗
uniſos ſuf
zoͤhdeſü⸗
ailudye⸗
deni
ndäno⸗
olerzſor
unonaſi
tarmz
mui i
vummuſi
rN,
u whi
Neocm
ane
Wnſin
on
Anbiche
Hcirheht
ineſldh
insNil
a deftcnd
oinboeſ⸗
S
nifrit⸗
obſuen⸗

Nd*
2W.*

te ſine te.?¶ Berñ. etiã dicit ꝙ ad opus

nfe ſalutis duo ↄcurrũt.ſ.deꝰ:et li.ar.

Juxta hoc querit᷑ cum vniꝰ rei vna ſit

diffinitio:⁊ different᷑ diffiniat a diuer

ſis ipa virtus:quõ ille diffinitõnes di

ſtinguütur. WMꝰ. dicendũ virt'ac
cipit᷑ cõiter: et ꝓpꝛie:⁊ maꝗ ꝓpᷣe.ſm ꝙ
cõiter accipit᷑:ſic ↄphendit moꝛalẽ vir
tutẽ ⁊ nalem.⁊ ſic dupłr habʒ diffiniri
aut in ↄpatõe ad actũ:aut in ↄpatione

ad actũ ⁊ finẽ vltimũ. ꝛimo mõ diffi

nitur a pho de celo ⁊ mũdo:cũ dicẽ.vir
tus eſt vltimũ potètie de re. Scðo mõ
diffinit ab eodẽ in. vj. Ethi. virtus eſt
diſpoſitio pfectiad optimũ.ꝗ ſte enim
due ſunt notificatões virtus in ſua ge
neralitate ꝓut ↄptendit virtutẽ nãleʒ
æ moꝛalẽ.Alio mõↄſiderat᷑ virtꝰ ꝓbe:
pꝓut ↄphendit moꝛalẽ tantu.extẽdit᷑ tñ
ad polititã ⁊ Stuita. Et ſic dupłꝛ hʒ cõ

ſiderari.aut ꝑ ↄpatõem ad ipm actuʒ:
aut p ↄpatõeʒ ad pncipiũ dir ectů. Si

p ↄpatòem ad actu: ſic diffinit᷑ a phoĩ

Echi.virtus ẽ habit q pficit hnteʒ:?-

opus eius bonũ reddit. Mer ↄpatio⸗

nem aut ad directũ: ſic diffinit᷑ abeo/
dem pho ibigẽ.virtus ẽ habit' volüta

⁹

rius ĩmediate ↄſiſtẽs recta rõne deter

mĩatus pꝓut ſapiẽs detmĩabit. Et ſm
Hetiã diffinit᷑ a Tulio p alia ba. vir

tus ẽ habitꝰ mentis in modũ nãe rõni

ↄſentiẽs.ſᷣm hac duplicẽ ↄpatòem diß

fini᷑ ab Aug. virtus moꝛalis p alia

vyba igeʒ ſignãtia in liꝰ.de ſpũ⸗ aĩaſic.

bñ ↄpoſite. In li. de

virt' ẽ habit mẽ

„

ntitate aĩe. virtus ẽ elitas vite rõni

vndiq; ↄſentiens. He vue notificatõ-
nes ſi às attendit realiter: idẽ ſunt cũ
pdictis.⁊ tam iſte q;ᷓ ille ſunt illius vir/
tutis qͥ p aſſuetudinè bʒ acqri. Tertio

mõ põt ↄſiderari virtꝰ magꝗ ꝓpꝛie put

accipit᷑ ꝓ virtute gtuita.⁊ ſic qdrupłr
põtↄpari. viʒ ad fincẽ:ad ſbm:ad actũ:
et ad ſuu pꝛincipiũ.ſᷣm q̃druplex genꝰ
cauſe.videlʒ finalis:foꝛmalis:mãlis:⁊
efficiẽs. In ↄpatõe ad finẽ: ſic diffini-
tur in Solilo.ab Aug. virtusẽ ratõ
recta ad ſuũ finẽ ꝓueniẽs. In opatõe
vero ad ſbm qꝙ infoꝛmat qð eſt ipſa vo

luntas:ſic diffinitab eodẽ de ciui.dei.

virtus è bona volũtas. In ↄpatõe ve
ro ad actũ ꝓpꝛium ſiue ↄplementũ:ſic

atur illa de moꝛibo eccleſie.virtus eſt

oꝛdo amoꝛis ſiue amoꝛ oꝛdinatus. In
—rrr ☚ — „2
compatõe vero ad ſuũ pncipiu effecci⸗
uuz datur illa q ponit᷑ a magro in lr̃a.
virtus eſt bona q̃litas mẽetis ⁊c IJn qᷓ
diffinitõne Hq dicit᷑:qualitas menus
ponit᷑ ꝓ gne:⁊ ſubiũgũtur tres differẽ

tie. er H ꝙ dr̃ qua recte viuit᷑ :ſepa⸗

tur a bonis coꝛꝑalibus.pꝑ h̊ q; dicit qᷓ
nemo male vtitur:ſepatur a ꝓpꝛietati

bus ſpuᷣalibus ⁊ nãlibus.per hoc autẽ

ꝙ ſubiũgit᷑ quã deus in nobis ſiue no

vis:ſepatur a ꝓpꝛietatibo ſpualibus⁊

ↄſuetudinibo.q et ſi ſint boni vſus po⸗
tentiaꝝ aĩe. non ſunt tamen p infuſio-
nem ß p acquiſitõem. Et ſic patʒ intel
lectus hui diffinitõis et diſtinctio ab
alijs. Ad illud qð obycit᷑ ꝙ nõ debʒ
Dici bona cum ſit bõitas.dicendũ ꝙ in
pmis intentõibus eſt pdicatio reflexa
ppter ſimplicitatẽ.q̊ aũt non bʒ locũ
in his que ſunt determiati generis de
quibus phᷣus loquit᷑.nõ eniʒ or̃ albedo
eſt coloꝛata. q illud qð obicit᷑ ꝙ
non eſt ↄuertibilis.dicendũ h nõ or
finitur virtus ꝓut diſtinguit᷑ cõtra do
na ⁊ alios habitus gtuitos.ł̊ ꝓutc no⸗
mine virtutis clauditur oĩis qualitas
anime Sgtuita. Poſſet tamè dici ꝙ per
axpꝛopꝛiatõem recte viuere ẽ virtutuʒ
expedite donoꝝ:ſ̊ pfecte beatitudinuʒ:
ſiẽ alibi manifeſtabit. Ad vltimũ di
cẽduʒ ꝙ ſine nobis nõ puatex pte li.ar
bi. diſpoem ſuſceptiu ipſius virtutis
ß ptãtem effectiua. .

Diſtinctio.xxviij.

lud uero
i inconcuſſe et incũctãter
&X. Supꝛa deter mina⸗
uit magiſter qntum po
teſt li.arbi.cuʒ gratia:in hac vero par
te determĩat qntum poteſt li.ar bi.ſine
gratia. Et diuiditur hec pars in ou-
as. In pꝛima determinat de poteſtate
li. ar. lapſi quã bʒ gratia circuſcripta.

„—

1

Secũdo vero determĩat li.arbi.pᷣmi

homis:vtꝝ gratia opante coopante
eguerit.j.diſ.xxix.poſt H ↄſiqerandũ E
vtꝝ c. Biuidit᷑ etiam ps iſta in tres
ptes.In pᷣma qꝛ Melagiani errabãat
circa ptatem li.ar bi.ponit illiꝰ hereſis
impꝛobatõem. In ſcpa vero rñdet ad
Pelagianoꝛũ argumentatdes:ibi.q;

vero dicũüt ſine gratia c. In tertia ve
ro ſubiũgit catholice veritatis expſſio

nem:ibi.illud ᷣo de gra⁊ li.arbi.indu
bitãter teneamꝰ t. Media ps diui

dit᷑ in tres ptes ſm tria media a quib
ſumũtur tres rões quib⸗ magr rñdet.
Primo.n.rñdet ad illud qð Pelagi

us dicebat. nullü eſt culpanqũ ſi nõpi

tat vel nõ facit illud qð eſt ſibi impoſſi

bile.ex quo ſumũtur due rõnes ad q̃s
magr rñdet duobo. Scðo pvero rñdet
ad illud qð MPelagiꝰdicebat.qꝙ nihil è
tam in nr̃a ptate qᷓ; ipa volutas: qð eti

ab ipſo Ang. Melagi aſſumpſerat

ibi.alibi etiaʒ Auguꝰ.que huic gratie
R. Tertio vo rũdet ad illud qð Pe⸗/
lagius dicebat. ꝙ credere nr̃m eñ:q
etiam extraxerat de vᷣbis Aug.ex du
obus locis.⁊ ideo magr rñdet in duo
bus.c.Et incipit illa ps ibi.in expoſi⸗
tõe q̃rundã ꝓpoſitionũ &. =
„ „ „
2D intelligẽtiã
autẽ huiꝰ ꝑptis incidit hic q̃ſtio
de ptãte li.arbi.circũſcripta gr̃a. Cir
C H̊ querũtur duo. PMrimo querit᷑
qntũ poſſit li.arbi.abſq; gr̃a gratüfaci
ente:· Scðo vero querit qntuʒ poſſit
P ſe abſq; gr̃a gratis data! Circa pꝛi
mũ querunt᷑ tria. Mꝛimo querit᷑ ytę
li.ar.ſine gratia Sᷓtumfaciente poſſit a
culpa reſurgere! Scðo vtruʒ poſſit
abſq; gratia gtumfaciẽte aduerſariũ
vincere? Tertio querit᷑ vtꝝ poſſit dei

madata implere.

Irca primum
ſic ꝓcedit᷑:⁊ querit᷑ ptuꝝ li.ar.
abſq; gr̃a Stùfaciẽte poſſit a cu pa re⸗/
ſurgerel ꝙ nõ videt᷑ pᷣmo per illud qð
vicit Ro.iij. Yuſtificati ẽtis p gratiã
ipius.⁊ paulo an.Ex oꝑibus legis nõ

2 0

iuſtificat᷑ ols caro. Et expſſius ad thi
moth.ij. Non ex opibus iuſticie feci

mus nos:qꝑ hm ſuà miſericoꝛdiã ⁊c.igi

0.

tur gr̃a Stũfaciente circũſcripta ñ pot

li.ar bi. p ſe reſurgerea culpa. Iteʒz
HBat.ij. Non abijtio gram dei.ſi i. n. per

legẽ iuſticia:gxpus gtis moꝛtuus eſt.

ſis virtute li.arbi.poſſet homo ad iuſti

ciam redire:videt᷑ ꝙ fruſtra xpus moꝛ

tuus eſſet. ꝙ ſi h eſt impiũ dicere:patʒ
X.· ¶ Item nemo petit ab alio qð ha⸗
bet in ſua ptate. ß impi petit pzẽ. Sa⸗
na aĩaʒ m.qa pec.t.Docet eti nos ipe

ſaluatoꝛ petẽ in oꝛõne dñica.Et dimit.

nobis debi.no.g̊ . Item h̊ oñdit᷑
rone quã facit Berñ. Cu aliqs de im-
pio fit pius:de malo fit bonus.⁊ cũ de
malo fit bonus melioꝛat᷑: nullꝰ tñ ha⸗
bet poſſe ſup ſe. ̊nullꝰpõt ſeipm meli⸗

oꝛare ꝓpa virtute.g nec abſq; gra dei

a culpa reſurgere. Itez oĩ peccato

offengitf deus qè ipſa ĩuſticia.et oẽ pec

catũ fit coñ mandatũ dei.ſ tanta c of⸗
fenfa qntus eſt ille qͥ offendit. cuʒ igit
ipſe ſit infinitꝰ:offenſa habet alid mo⸗

o rõem infiniti. ſi igr li. ar. ptãte fini⸗
te eſt:impoſſibile è ꝙ in öſtinü ſtatü re⸗

deat:niſi reducat᷑ pꝑ diuin miſericoꝛdi
am:que ſua gtuita bonitate condonet
culpã:ſiue remittat offenſaʒ.Haũt ve⸗
re fit ſine gra.gᷓͤ t. Item pcẽm eſt
Puatio vite ſpuᷣalis ⁊ pᷣuatio lucis.ſ vi
ta ſpalis nõ põt redire adaĩam niſia
fonte vite.nec lux niſia fonte lucis.er/
go impoſſibile eſt ꝙ aĩa reſurgata cul

pa: niſi deus qͥ eſt fons vite ⁊ lux phen

nis ſua benignitate eã viuificet⁊ illũi⸗

net. H aut nõeſt niſi per donũ gre.ergo
X. Sed coñ Bamaſ. eccatũ eſt

.

ab eo qð ẽ ſm nãm in id qð eſt pter na
turꝗ auer ſio.ſed faciliꝰeſt vnicuiq; rei.

moueri ſm naturaʒ q; pter nãm.ergo
ſi li. arbi. virtute ꝓpꝛia pꝑeccdo põtmo
ueri pter nãm:virtute ꝓpꝛia redire po
terit ad nãʒ.ò ſicut potuit cadere ita et
reſurgere. Itẽ maioꝛẽ virtus liar
bi.qᷓ; nature.ſ̊ natura cuʒ infirmat᷑ ſa⸗
nari põtabſq; auxilio medicine.g mul
to foꝛtius cuʒ li.a rbi.infirmat᷑ p culpã
ſanari põt abſq; oĩ gra. Item abſ;

ntuge
Hint
ſtſunen⸗
nanpar
pertto⸗
Nenp
ſenspott
ſbilalias
anigiut
tic tvoli
zaecno
faclete in
vimpon
ibige
ſivolutat
talot

ſiſtoreobi.

wlocut⸗
oͤptrel
Aopoſin
caineinri
Uriepodan
Urieac
Gamece
malisp
baberin
fuitab
habita⸗
mumntci
ſungere
xtermi
ſrütmn
octvl
ſerpecacoo
Aierphn
lus:dner
ſtnspore
marden
Oi iphe
Cereitats
Pkcetan
luit. ene
biescogn
Cinnaet
damntee
itanalier⸗
mnm
gken
hiszͤſafe
Gnäinet

Nhlisa
N iiſeife
niencti
ctiſgin
Raaln. N
Nmnäſnn
Mawoatin
kimüder⸗. 3
Nnedded⸗

—
*

Oockenündsß⸗
nednia Eidint.
Znboitſ
Lialis dein⸗
ſibonus tcie
aui:ul'giba⸗
wtſeymmeli⸗
wibſagfai
Rp
riicanden
mda.nni

e eeen
Kmdaket

bonendr
5 Jrnpand
t nocihi
Granaimniu
iaſone uagl⸗
ureſungeta ul
riet . pben
zriift ilüi⸗
Nügie
l Pecnͤc
nugdeſtpierin
clreſtrnicnigt
öertüna
n erico nn
e pprufelnp
otuit cenna⸗
giorenmnsli

,/
. M
4

gratia gratufaciente de ignoꝛante po
teſt fieri homo ſciens nõ ſoluʒ in his q̃
ſubſunt nae:ſᷣ etiã in his que ſunt ſup
nãm. pari rõe abſq; gr̃a gtumfaciẽte
poterit homo fieri iuſtus de peccatoꝛe.
Item peccatoꝛ ĩ moꝛtali pꝑeccato exi
ſtens põt deſiderare et velle iuſticia.ſᷣ
nihil aliud eſt eſſe iuſtũ q; velle iuſtici/

am.qa iuſticia ẽ rectitudo voluntatis.

tũc ⁊ volutas recta ẽ cum vult iuſticiã
peccatoꝛ ĩ moꝛtali pcco abſq; gr̃a Stũ
faciete iuſtificari ppt. Iteʒ p eandẽ

vim ꝑ quã quis mouet᷑ ad aliqd qͥeſcit

ibidẽ. ſi aliqs nõ mouet᷑ ad culpã ni⸗
ſi voluùtate:nõ quieſcit ibi niſi ꝑ volũ/
tatẽ ⁊ qᷓ;diu vult.g ſi nõ vultĩ culpa p/
ſiſtere abſq; gr̃a gtumfaciẽte:videt᷑ q;

poſſita culpa reſurgere. Situ dicas
ꝙ nõ põt velle. Coñ.ptates röles ſunt
ad oppoſita: ſicut dic phus.⁊ volůtas
qdiu ẽ in via vertibilis ẽ.ꝗᷓ ſicut volũ/
tarie potuitculpã aꝑpetẽ:ſic pðt volũ⸗/

tarie a culpa reſurgere. Itez inter

gr̃am ⁊ culpã media eſt inocètia:ſicut

melius patebit.j. cũ poſſit ab aliquo
haberi ĩnocentia ſine gr̃a:ſicut habita
fuit ab Adaʒ in pᷣmoꝛdio:⁊ ĩnocentia

habita deleat᷑ culpa:videt᷑ ꝙ gr̃a gra

tumfaciente aliquis poſſit a culpa re/
ſt urgere. WMè dicẽgu in hui qõis
determĩatõe alit ſenſerũt ph̊ᷣi.alit᷑ ſen

ſerütheretici. aliter ſenſeruttractato-

res catholici. Phi eniʒ ignoꝛãtes q̃li

ter peccato offendat᷑ diuĩia maieſtas:⁊

qliter p ipm adiuuat᷑ potentiaꝝ habi⸗
litas: dixerut ꝙ homo p exercitatõem
iuſtus poterat efrici:ſicut ꝑ ioꝛdinatio

nema recta rõne factus erat iniuſtus
Vñ ⁊ phus dicit ꝙ pꝛauPꝰ ad melioꝛes
exercitatiões deductꝰa nata multum

ꝓficiet:aut ꝑpfecte in õriũ habitũ reſti

tuit᷑. Heretici vero aliqð lumen fidei

hntes cognonerũt ꝙ per peccatũ offen

ditur maicſtas diuina:et quodãmodo
dam nificat᷑.excecati tñ nõ ↄſideraue/

rũt qualiter ex culpa natura infirmat᷑

⁊ ideo dixerũt ꝙ ad hꝙ li.arbi.a culpa
reſurgat ñ eſt ſibi neceſſaria aliq̃ gr̃a
curãs:q̊ ſufficit ſola gtuita dei miſeri/
coꝛdia q inclinat ad remittendũ pecca

ta nf̃a ppter ſatiſfactõem quã xpus ſi
bi facere voluit:dũ ſe in cruce ꝓ nobis
obtulit.S ed ̊ poſitio nõ tantũ a veri
tate deficit:ſᷣ etiã duʒ ria implicat ſe
ipſam deſtruit. Sicit.n.qð ad q̊ ꝙ li.
arbi.a culpa reſurgat neceſſe ẽ ꝙ deꝰ
ſibi culpã remittat:⁊ t non eſt neceſſe
ꝙ aliqͥs ſibi tribuat vel coñ ipin faciat
Si.n.deus nõ mutat᷑.⁊ iteꝝ:ipſe iuſt
iudex eſt vt nihil acceptet:niſi tantum
q;tũ valet ad h̊ ꝙ culpa remittat᷑:⁊ ꝑec
catoꝛ deo recociliet᷑: neceſſe ẽ q aliqͥd
ipi peccatoꝛi tribuat᷑ ꝑ qð moꝛb pecca
ti ſanet᷑.Catholici vero tractatoꝛes et
luce fidei ⁊ auctoꝛitate ſcript᷑e cogno/

uerüt ꝙ peccatũ ⁊ deiè offenſiuũ ⁊ quo

dãmodo damnificatiuũ: duʒ homo ſe
tranffert de ſeruitio deiad Fuitute di
aboli: ⁊ etiã imagĩs defoꝛmatiuũ.⁊ iõ
diyerũt ꝙ ad hᷣ ꝙ li.ar.reſurgata cul⸗/
pa neceſſaria eſt gra ñ ſolũ iᷣm ꝙ gra⸗/
tia dicit᷑ gtuita volũtas dei:nec etiam
ſm ꝙ of liberalis paſſio xpi: ſᷣ etiã ſᷣm
qꝙ dicit᷑ habit' animi. Gratuita.n.vo/
luntas dei ↄcurrit ad h ꝙ fiat offenſe
remiſſio.volütarie eniʒ nobis donat
offenſam. Liberalis aut paſſio xpi cõ/

currit ad h̊ ꝙ fiat moꝛbi curatio ⁊ ima

ginis refoꝛmatio.⁊ ideo ad ̊ ; homo
reſurgata culpa multũ p oẽm moquʒ
neceſſaria ẽ ſibi gr̃a. Cocedende ſunt

igit᷑ rões ondentes ꝙ homo abſq; gr̃a
gtumfaciẽte nõ pot a culpa reſur gere

Ad illud vᷣo qð pᷣmo obꝛ inriuʒ ꝙ;
motus in id qð eſt hm nãm facilioꝛ eſt
q; ipſe q eſt in id qð eſt pter naãm. dicẽè-
dum ꝙ illud venꝝ ẽ de illo motu qͥ ẽ ᷣm
nãm ita ꝙ ſubiacet ptãti nãe:et de illo
etiã motu q eſt pter nãʒ. ita tamè ꝙ nõ
conumpit᷑ nec diminuitur ibi nae pote
ſtas:ſicut eſt in motu lapidis ſurſum.
Facilius.n.regredit᷑ deoꝛſum q; aſcẽ
derit.tum qꝛ moueri deoꝛſuʒ ẽ in eius
ptãte.tum etiã qꝛ p motũ ſurſum nihil
diminuebat᷑ vel adimebat᷑ de ei gra⸗
uitate. Mõ ſic aũt eſt in ꝓpoſito.tuʒ qͥa
moueriad iuſticià ẽ p virtutẽ ſupᷣ naʒ:
tuʒ etiã qꝛ motPꝰad culpã diminuit ba/
bilitatẽ li.arbi.p pcẽ̃m.n.ñ ſolu homo
expoliat᷑ gratuitis:ᷣ etiaʒ vulnerat in
x

un e ,„

.4)

x2

4
le

naturalibo.Et p hoc pʒ rñſioad ſeqñs

qð obᷣꝛ de ſimilitudine ſanitatis natu

re ad ſanitatẽ volũtatis:nõ eni eſt ſimi
le. MNaʒ ſanitas coꝛpalis ẽ in ptate na
ture.ſanitas ſpualis vero ẽ ꝑ aliqͥd qð
eſt ſupᷣ nãm. Qum aũtaliqͥd infirmat᷑
coꝛpaliter nõ oĩno nature perimit᷑ vir/
tus q erat pᷣncipiũ ſanitatis.⁊ ideo a ta
li infirmitate ad ſanitatè naliter põt fie
ri regreſſus. In peccato vero pdit᷑ ipſa
gra dei⁊ iuſticia:p quã erat ſpũalis ſa
nitas.⁊ ꝓ tanto dicit᷑ graue pcẽm eſſe
moꝛtale.qͥa aufert homi pꝛincipiũ vite
Et ꝓpterea ſicut de moꝛtuo nõ põt fie
ri viuus:niſi virtute miraculi ⁊ ſupᷣ na
turã.ſic nec de pccoꝛe põt fieri iuſtꝰna⸗/
turalit vł volũtarie:ß̊ mirabixr. Ad
illud qð obꝛ ꝙ de ignoꝛãte põt fieri ſci/
ens ſine gra gtũfaciẽte.dicendũ ꝙ nõ
eſt ſimile.ignoꝛãtia.n.inq̃ntũ huiꝰ po/

tius dicit defectũ pene q; culp. Alnde

ignoꝛãs hᷣm ꝙ ignoꝛàs n diſplicet deo
peccans aũt ſᷣm ꝙ pꝑccãs diſplicet deo
⁊ iõ culpe recte opponitur gr̃a que red
dit deo acceptũ:ſicut ignoꝛãtie opponi
tur ſciẽtia. Et quonia oppoſitũ expelli
habʒ p ſuuʒ oppoſitũ.ideo nõ ſequit᷑ꝙ

ſi ignoꝛãtia hʒ expelli ſine gr̃a qð ſimi

liter culpa. Ad illłd qð obijcit᷑ ꝙ pec

catoꝛ manẽs in moꝛtali põt velle iuſti⸗
ciaʒ.dicendũ ꝙ aliqͥd velle ẽ duptr.vel
exiliter ⁊ ſemiplene:ſicut dicit᷑: vultet

nõ vult piger.vel plene ⁊ ſufficiẽter: ſi

cut dicit Apoꝰ.phil.i.Deus opaturi

nobis velle et pficere. Pꝛimo mõ põt
eſſe in pccoꝛe.⁊ talis voluntas nõ facit

aliquẽ iuſtũ. Scðᷣo mõ non põt eſſe ſi⸗

ne gra pueniete ⁊ adiuuate voluntatẽ
Haut ſecũdo mõ non põt volũtas iuſti
cie reddere aiam iuſta. Ad illud qð

obꝛ ꝙ p eandẽ vim ꝑ quã aliqͥd mouet

qeſcit.dicendũ qꝙ verũ eſt in eo motu qͥ
eſt ad aliq cõplementũ:h̊ aũt nõ opoꝛ
tet eſſe in motn coꝛuptõis ⁊ deſtructio
nis.Aliqͥs.n.interficit᷑ ꝑ violentiã:nõ

tamẽ opoꝛtʒ ꝙ p illã eandẽ vim in moꝛ

te pſiſtat.Et qͥa pcẽm coꝛuptio dr̃:nõ

opoꝛtʒz ꝙ qs pſiſtat ĩ pcco ex ſolo actu

volũtatis:ſicut ꝑ actuʒ volũtatis ſe in

pcco pcipitabũt. ſiẽ pʒ ĩ eo qͥ ſe volũta

rie interficit: vel volutarie ſe demergit.
Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ deus poſſit re
ſtituere ĩnocentiã:⁊ ita delere culpam
abſq; gra.dicendũ ꝙ H̊ veꝝ eſt:ß largi
tas diuĩe miſericoꝛdie ſic decernit au/
ferre maluʒ ꝑ qð homo diſplicet:vt ſi/
mul daret᷑ bonũ ꝑ qð homo deo place
ret.nec vnq; expellit culpã qͥn ſanctifi⸗/
cet ipam aĩam: ⁊ in ea habitet p graʒ.

Vnge nihil ẽ mediũ ſᷣm temp int iu/

ſtũ ⁊ impiũ.exquo enĩ homo naſcit᷑ ne

ceſſe ẽ aiam eius pvel eẽ puerſaʒ ꝑ cul/

pam:yel erecta ꝑ gratia.

REcundo queri

tur vtzꝝ li. ar. abſq; gr̃a Stüfaci
ente poſſitaduerſariũ ſuuʒ vincere:Et

ꝙ ſic videt Heñ.iiij.dictuʒ eſt Caym.

Subter te erit appetit tuus:⁊ tu dñna

beris illius. Sed coſtat ꝙ Laim iaʒ e⸗
rat in moꝛtali pcco.qᷓ in ſtatu illo pote
rat dñari appetitui ꝓpꝛio.ſᷣ nullã victo
ri habʒ in nobis aduerſarius niſi per
nẽm appetitü.ſi igit᷑ abſq; gr̃a gtüfaci

ente Layʒz ſupare poterat ꝓpꝛiũ appe/

titũ:videt᷑ ꝙ poſſet etiã vincẽ aduerſa
riü. Item Berñ in li. de li. arbi. LCi.

arbi.ẽ potentiſſimũ ſub deo.⁊ ibidẽ di⸗/

cit ꝙ li.arbi.oĩno defectũ nõ patit᷑.q̃re
potiſſime in ipo eterne et incõmutabił

imago deitatis videt᷑. Naʒ ſi hʒ initiũ

neſcit tñ occaſũ.nec de iuſticia vłgr̃a
accipit augmẽtũ:nec de peccati miſia

detrimentu. g ſi li.arbi.adiutuʒ gra et

iuſticia poſſit ſupare aduerſariuzʒ: pari

rõne videt᷑ ꝙ poſſit ꝑ ſeihym. Itẽ ſpi

ritus luxurie deijcit᷑ vel vincit᷑ p cõtinẽ
tia:⁊ ſpũs iracũdic ꝑ pacientia:⁊ ſic de
alijs.ſed cõtinẽtia ⁊ patiẽtia pñt habe/
ri abſq; gra Stufaciete p gratis gratis

datã. viget᷑ c. Itẽ difficiliꝰ ẽ vin⸗

cere ſeipm qᷓ; vincere diabolũ.ſicut.n.
habitũ fuit:⁊ magr dicit ð diſ.xxi.Foꝛ/
tioꝛ eſt temptatio carnis q; tẽptatio hbo

ſtis. hõ abſq; gr̃a Stumfaciẽte põt ſe

ipm vincẽ ⁊ moꝛti exponẽ:ſicut patʒ in

hereticis.ꝗ multo foꝛtiꝰ videt᷑ ꝙ abſq;

gra gtumfaciete poſſit de diabolo tri/
umpharel. Item aduerſari noſter

in aͤnulla ẽ gra Stufaciẽs freqñter põt

oe
4i
gcnent
Seog

Ilt

ſenoß
gubus
uind
m
wen
ſamt
wer⸗
gn
gia⸗
cen.
ſunt⸗

rp
aunlo
Krine
Pimel
Gati
Percl
⸗

pban
tiye⸗
ſſbr⸗
Untni
ſſin
ſono
fpicet⸗
debugd

w. .
e
tanengt,
hoesſſtr⸗
areallan
18 eg. .
tckölngi
eſed derni
Wdiieliestege
„ mebesel
We
“ cdfi⸗
„ * „ 1
R
omerſe.

d
.

oren
niſunz nneer Et
nzeſ Can.
ug Lundz
Snſamdop

†
0 ð
Nier
e
.

.
— e 2
„ NRER Amd ulll
„ ℳ
— . „ —— ee
N 4. „ AU3NR
„
7 „
„ cerApon. e,
a Wke ℳ*
7 . „ . 14
ee eenn einer aert!⸗
9 DRKER 7
.

.
1 5
D „ IPA

„ .2
mnſ
55ůðG

„PeNͤ,
4 Lwe
„ „ *
EEEEHEEE ſi
oETWEAAe
w tt
AAVAY

,

rve e nlpid

.4
. nebe
Nuſ 6
i 8
4

nos deuincẽ ⁊ ſibi ſubiugare.ſiergo

eſt peioꝛis ↄditõis hõ q; ſit diabol*: vi ·

det᷑ q abſq; aliquo dono gfe poſſit qs
aduerſariũ vincẽc. Sed 2 p con.xv.
Beo gratias qͥ dedit nobis victoꝛia pꝑ
Jeſuʒ xpm do.n. Igit᷑ ſine auxilio xpi
nemo pot de inimico habẽ victoꝛiaʒ.ſi

Sxpus auxiliat᷑ nobis p gram ſuam ꝑp

quã nos iuſtificat:vidr̃ . Itẽ Ro.
vy. Infelix ẽ hõ qᷣs me liberabit de coꝛ
poꝛe moꝛt᷑ huiꝰ.Et rñdet.gr̃a dei p Je
ſum xpm do.n.ſi ꝗ nullus vincit niſiq
liberata lege pcc̃i⁊ moꝛ videt ꝙ abſq;

gratia dei p Yeſuʒz xpm: que quidẽ eſt

gra gtufaciẽs nõ poſſi taduerſariũ vin
cere. Ytem ſup illud ps. Infirmati
ſunt & Hlo. no potentes reſiſtẽ vitijs
p ſe.Deo.n.deſiſtẽte ab auxilio labo⸗
rare põt ho ł̊ nõ vincẽ. videt᷑ ꝙ abſq;

auxilio gratie gratũfaciẽtis nõ cõtin⸗
g vincẽ temptatoꝛem. Qe ſi tu dicas

„*

ðintelligendu eſſe de gr̃a grat data ñ

gratüfaciẽte ſolũ. Dicit p aliã glo. ſu⸗

perillud põ. ĩmiſſiones p angelos ma
los t. ibi glo.diabolus ptatem habet

in pccoꝛe ſicut in pecoꝛe ꝓpꝛio.g cuʒ no
poſſita pcco erui niſi ꝑ graʒ gratũfaci

entẽ:nõ põt:miſi p illã euia ptate dia/
boli. ſine illa non poõt ipm euincere.
Itẽ vinceti debet coꝛona ßm ꝙ dici
tur A poc.ij.et. iij.ß nulli pugnti) ad/
uerſariuʒ debet᷑ coꝛona gloꝛie niſi eiqͥ
bʒ grãm gratüfacienteʒ. g null“ abſq;
gra põt diabolũ deuincẽ. Itẽ qcqᷣd

2

homo faciat ⁊ quicqͥd et caueat: qdiu

eſt ſine gratia gratufaciente manet in

culpa: ſicut pus oñſuʒ è.s cu manetin D
culpa ſeruꝰ diaboli: ſeru ẽ etis peẽi.
ſiſeruꝰ ẽ diaboli vict' eſta diabolo.

tufaciẽte impoſſibile ẽ de vinbolo triũ
phare. W. ad pdictoꝝ intelligen⸗

tiaʒ ẽ nota ndũ ꝙ differt dicẽ aliquẽ re
ſiſtere aduerſario:⁊ aliquẽ vinceread/

uerſariũ.plus.n.im poꝛtat victoꝛia q; re

ſiſtẽtia. Reſiſtetia naq; cõſiſtit in Hp
quis nõ cõſentiat ſuggeſtiõi diabolice

hß victoꝛia pſiſtit in aſſeqndo oppoſitü
eius qð diabolus intendebat. Inten⸗

vebat aut diabolus hoĩeʒ recgere ini ·

um vincere. Pꝛeterea diabol' non

micũ deo:⁊ facere vignũ eterno ſupꝑpli
cio. Lunc igr̃ vincit homo aduerſariũ
anñ ſic reſiſtit temptatõi: vt efficiat ma⸗
ioꝛ dei amicus ⁊ mereat᷑ regnũ eternũ.
Et qm H̊ abſq; gra gratufaciẽte eſſe nõ
põt.ideo ↄcedendũu E qꝙ quiſꝗs ꝑ gram

gtis data poſſit diabolo reſiſtere: vt ei

n oↄſentiat ſuggerẽti. tñ abſq; dono qð
reddat hoĩem acceptũ deo ipm vince⸗
re nõ pot: vt eius intentonem pkiciat
dignitatẽ meriti vel in merito cõdigni
2 2cedende ſunt rõnes que H ondunt.
Ad illud vero qð obcit᷑ de eo ꝙ; di
ctũ eſt. Cayʒ. ſubter te erit appetiteiꝰ
E&. dicendũ ꝙ ⁊ ſi in ptate eius eẽt ap·
petitü refrenare vt in actũ peccati nõ ꝓ/
cederet: etiã abſq; gratia gratufaciẽte
nõ tñ ex h ſequit᷑ ꝙ poſſit aduerſariuʒ

deuincere: qat ſi ſine gratia h facẽt:eſ
ſet ibi reſiſtẽtia p quã vitaret ꝑenaʒ:no

tñ eèt ibi victoꝛia p qm mereret palm
Ad illud qð obicit᷑ ꝙ li. ar.dicit po
tentiſſimũ ſub deo:⁊ ꝙꝙ nõ augetur nec
minuit᷑. dicendũ ꝙ quẽadm odü fuitõẽ

expoſitů:H intelligit qᷓntũ ad puatõem

.

actõis nõ qᷓntũ ad potentiã ſ. eruãde re⸗

ctitudinis. Ad illud qð obicit᷑ ꝙ ſpi
ritus luxurie vincit᷑ ꝑ cotinentia. dicè-
dum ꝙ ⁊ ſi p cõtinẽtiã que ẽ abſq; gra⸗

luxurie: illa tñ reſiſtẽtia triuphus dici
nõ põt: ꝓ eo ꝙ ex H̊ nulla aſſequit᷑ pal/
mam.
vincere ſeipm ſine gratia gratufaciẽte

dicèdũ ꝙ falſuʒ eſt. Quauis.n. hereti⸗

cus q̃ exponit ſe moꝛti videat᷑ ſeipſum
vincere:nõ tñ eſt ibi victoꝛia ß deiectio

ſupat.n. ab erroꝛis impꝛobitate ⁊ ↄſci

entie puerſitate: ⁊ obſtinatoõis ꝓfundi
tate. ppterh mag meret ↄfuſionem?

ignominiaz ex illa moꝛtis ppeſſione qᷓ;

gloꝛiã. Ad illud qð obijcit ꝙ diabo
lus põt vincere hoĩem abſq; gra. dicè⸗
dum qꝙ victoꝛia diabolidſiſtit in ſubiu

. Sa0 ſibi hoĩem p pcẽm.victoꝛia vero

mis oſiſtit in ꝓmerẽdo illud qð dia
bolus amiſit. T ideo ſicut faciliẽ pꝑc-
care q; in bonuũ ꝓficere.ſic facilꝰ ẽ dia⸗
bolu ſupare hoiem q; hoiem adueriari

Ad illud qð obicit᷑ ꝙ põt qͥs

tia gratufaciete poſſit ꝗs reſiſtere ipui

— – 6—
ſ

e A . )

C

K V

—

vincit hoĩem niſi volentẽ coſentientẽ.

diabolus aũt nunq; vincit᷑ volens:et

iõ ñ ſequit᷑ ꝙ ſi diabolus põt repoꝛtare

victoꝛiã de hoĩe abſq; gr̃a ꝙ ſimtr poſ⸗
ſit eſſe ecouerſo:ĩmo nõ eſt ſimile ſicut

oſtenſum ẽ.

Ertio queritur

vtn abſq; gra Stüfaciete li. ar.
poſſit oia mãdata implere?ẽ Etꝙ ſic vi
gqet᷑ DHeut.xxx. Mandatũ qð ego pci
pio tibi hodie nõ ſupᷣ te neq; ꝓcul poſi

tum ct. Et poſt. Sed iuſticia ẽ ſermo

palde in oꝛe ⁊ in coꝛde tuo vt facias il⸗
lud.H ant nõ eẽt ſi obbuatia madatoꝝ
eẽt ſup poſſe li.ar.ꝗᷓ videt᷑ ꝙ abſq; gra-
tia tufaciẽte qͥ ẽ ſup li.arbi.poſſe ↄtin
gat madata dei ſuari⁊ ipleri. Iteʒ
Hᷓ videt᷑ aucte no.teſta.math.xi. Jugũ

meu ſuaue ẽ ⁊ onus meũ leue.c aũt

nõ eẽt ſi mãdatũ dei eſſet ſup poſſe li.ar
big t. Itẽ Hᷣ videt᷑rõe.multo beni⸗
gnioꝛ ẽ deus ſuis q; ſit ho.hᷣ hõ põt mã
dgata homiĩs ſᷣuare abſq; gr̃a gtũfaciẽ
te q ſunt gẽuia ⁊ multa. videt᷑ ꝙ mul⸗
to foꝛtiuſ poſſit ſuare mãdata diuina.
Iſtẽ in madatis dei aut pcipiüt᷑ ipa

gña opꝑeꝝ:aut pcipiunt᷑ oĩa foꝛmata o-

era. Si pcipiunt᷑ opa foꝛmata.̊q ho
noꝛat pr̃em nãli pietate: nõ faciẽs ilłq
ex caritate videt᷑ illud mãdatũ omittẽ
quo pcipit᷑.honoꝛa pa.⁊ ma.⁊ peccare
moꝛtalit᷑ ꝙ abſurge ẽ dicẽ. Si igit ipa
gña opeꝝ ſunt in pcepto:⁊ H coõſtans ẽ
ꝙ poſſumꝰ facere abſq; gr̃a gtüfacien

te:videt᷑ ꝙ diuĩa mandata abſq; dono

gre gtuüfaciẽtis ↄtingat implẽ. Itẽ
nihil difficiliꝰẽ q́; aiam ſua ponere ꝓp
alio. Maioꝛẽ.n.caritatẽ nemo hʒ ⁊c.
ſiẽ dr Jo.xv.ſᷣ abſq; gratia ẽtüfaciẽte
Põt q moꝛtẽ ꝓ alio ſubire.gᷓ multo foꝛ
tiꝰ oĩa gña alioꝝ mãdatoꝝn. Ad op
pPoſitũ arguit᷑ ſic Jere.x. Scio dñe qꝛ

nõ ẽ homĩs pia eius:neq; viri pt ambu

let ⁊ dirigat greſſus ſuos. ß qcuq; im⸗/
plet diuia madata dirigit greſſus ſu⸗
OsS.g no in ptãte hmis diuia mãda/

ta implẽ. Itẽ Acc. xv. Hoc ẽ iuguz

ꝓ neq; nos neq; patres nr̃i poꝛ. po. h p

gram do. n. Jeſu xpi credimꝰ ſaluari.

Et loquit ibidẽ madatis legis. diui⸗

na madata obſuare non ↄtingit abſq;
diuia gratia. Itẽé obbuatio manda
tonꝝ dei facit hoĩeʒ deiamicũ. Añ Jo.
xv. Vos amici meieſtis ſi fe. & nul
lus põt effici dei amicꝰ abſq; dono ca
ritatis ⁊ gtie gZtufaciẽtis.g impoſſibi⸗

le ẽ abſq; huiõi dono mãdata dei fᷣua⸗

ri. Itẽ obßuãtia madatoꝝ dei facit
hoĩem dignũ vita eterna. Vñ math.

xix. Si vis ad vitã ingredi ſua mãda
ta.h nullꝰ põt vita mereri eternã abſ⸗ q;

dono gratie dei.Et dicit᷑ Ro.vi. Hra

tia dei vita etna. abſq; illa nemo põt
diuĩa obßuare madata. Its ſiẽ fun
damentũ legis veterisẽ timoꝛ:ita fun⸗

damentũ euaãgelij ẽamoꝛ. ſiẽ inſinuat

Apoꝰ.Ro.viij.et expſſe dicit AR uguſ.
Qſiẽ maãdata leg veten obpuari no po⸗
terat abſq; dei timoꝛe:ſic mãdata euã⸗
gelica impleri non pñt abſq; caritatis

amoꝛe.ſᷣ donũ amoꝛis nõẽ abſq; dono
gratie gtũfaciẽtis.q̊ᷓ abſq; huiõi dono
nõ ↄtigit diuia modata ĩpleri. He?
dicendũ ꝙ madata dei dupkr cõtingit

impleri. vno mõ q̃nti ad genus opis:
alio mõ q̃ᷓntũ ad intentöem mãdãtis.
Si loqmur de intentõe mãdatoꝝ q;tü
ad gen opis:ſic ꝑ gratias gtis datas
cõtingit ea impleri:ſicut p fiqẽ mãda⸗
tũ de adoꝛatõe:⁊ p qndaʒ nãlem pieta
tem ⁊ deuotõem madatũ de pentũ ho
noꝛatõe.⁊ ſic de alijs.Alio mõ ẽ loqͥ ðᷣ

impletõe mandatoꝝ qntũ ad intentio

nem mandãtis.⁊x ſic qͥa deꝰ pcipit mã⸗/
data ad h̊ ꝙ volũtas nr̃a ↄfoꝛmet᷑ vo⸗
lütati ſue.⁊ H̊ nõ põteſſe abſq; caritate

⁊ caritas eẽ nõ põt abſq; dono gr̃e gia

tüfaciẽtis mãdata dei ſᷣm intentõem

mãdant abſq; huiõi dono nõ pñt obſ/

uari.Et hoc ẽ ꝙ dicit A poꝰ. Ro.xiij.

NMNiui diligit ptimũ lege impleuit.Et
iterũ. Plenitudo legis ẽ dilectio. Et
i.thimoth.i. ꝗinis pceptiẽ caritas de
coꝛde puro c. Hoc ipm etiaʒ inſinua
tur Deutro.vi. vbi poſt enumeratöem
mandatoꝝ decalogi ſubdit᷑ mandatũ
caritatis:quo dicit᷑. Oliligas dũm de
um tuü ex toto coꝛde tuo Xc. Matʒz igi
tur ex pdictis quãta ſit nccitas gratie

1

ſinn aaſe
nadyit
nupti
lecter.
ſtliawi
cgeetga
cpſtöem
oide

lurpecc⸗

plamen

1anon
fminte
d vicn
tumge⸗
ſemuunu⸗
tum ci
ntuge
. .
bͤescueo
centeme
ſevndes
gaodo
Aſop⸗
inteli
is
Mti
liorti
ptt
pna
n
eb
lbnctn
uden
ubaenti
laantater
ſrübate
ſinoſtbie
eleuesſe
Urpme
ſonnspein
a
uluche
Uarerch
Penngsr
tſeſupf
illuc nn
femancd
iſtſimi
Minise

Knnriufin
.ſeinſinnr
eniet Augu.
ofunnop⸗
q ins
dd
sns dans
Gnilenpien
ie pemio
tüadmntend⸗
N doni⸗
mei
iqgcni
Ar Ron.
iplun
ileio Et
Ne ariasd
aüziniinmn
mumeratden
Gii manden
liges din

gratüfaciẽtis.qͥa non ſolum eſt neceſ⸗
ſaria ad remiſſionẽ peccatoꝝ:verũ eti⸗

am ad victoꝛiaʒ temptationũ:⁊ ad ob⸗

ſeruantiã mandatoꝛũ diuinoꝝ.οl1

tipliciter. n. errauit Melagius qui di

.

xit li.arbi.donũ poſſe habere vt nõ indi

geret gratia gratufaciẽte. Hanc igit
poſitõem tanq; heretica repudiata: im

ploꝛãda eſt gratia dei p quam delean

tur peccata/et vincant᷑ diabolica tem ·
ptamenta: ⁊ impleant᷑ diuina manda

ta.non ſolum ſᷣm genus opis:ſed etiã

ſm intentõnem mandãatis.non ſolum
ad vitatõem pene:verũ etiam ad meri⸗
tum gloꝛie. Naʒ ⁊ ſi ᷣmus modus ob
ſeruandi põt eſſe per gratiã gratis da-
tam:ſecũdus modus nõ põt eſſe abſq;
ratia gratufaciente: ſicut pus oſten-
um eſt. Et im hanc viaʒ ꝓcedunt ra⸗
tões que oñdunt abſq; gratia gratũfa
ciente mandata dinĩa impleri nõ poſ⸗
ſe.vnde ⁊ cõcedende ſunt. Ad illud

quod obijcit᷑ de Beut.ꝙ mandatũ nõ

eſt ſupꝛa hominẽ ß ppe. dicenduʒ ꝙ H
intelligi᷑ de obſeruatia qᷓntum ad ge⸗
nus opis.ſiauteʒ intelligat᷑ de obſer⸗

nantia qntum ad intentòem mandan

tis:tüc dicit᷑ eſſe ꝓpꝑe:non quia li.arbi.

poſſit in illud p ſe ſine dono gratie.ſed
qͥa gratia dei pſto eſt vnicuiq;:nec ali-
quis caret gratia qͥa gratia deſit ſibi:h
qa ipſe deeſt gratie. Ad illud quod
obijcit᷑ ꝙ mandata dei leuia ſunt ⁊ ſu

auia.dicendũ q hoc intelligit᷑ in reſpꝑ

ctu habentis caritatẽ.homĩ eniʒ habẽ.

ti caritatem eſt facile diligere inimicũ
ſed nõ habenti eſt valge difficile:et qſi
impoſſibile. Et eſt exempluʒ in auibꝰ
que leues ſunt ad volandũ quãdo ha:

bent pennaꝝ babũdantis. qudo vero
pennis pꝛiuant᷑ graues ſunt et volare

non poſſunt. Ideo dñs dicit manda/

ta ſua eſſe leuia.qm volentiba illa ſer-

uare ⁊ cõuertẽtiad ſe dat caritatem et

pennas virtutũ per quã poſſunt volare

⁊ ſe ſuꝑ ſeipſas facilit eleuare. Ad
illud quod obijcit᷑ o homo põt imple⸗
re mandata homis t. dicendũ ꝙ non
eſt ſimile: qꝛ homo ĩdiget obſequio ho

minis:⁊ plus cõſidemat actum exterio

tem qᷓ; intentõem interioꝛẽ. Beus an⸗

tem qui bonoꝛũ noſtroꝝ non indiget:
et magis intuet᷑ coꝛda q́; facies: opus
homĩs non acceptat:niſi pꝛius accep/
tabilis ſit ei homĩs voluntas pꝑ quam
fit illa opa. Ad quartũ ⁊ vltimuʒ

argumentuz ſatis plana eſt reſponſio

ex pdictis. Mꝛobant eniʒ mandata
dei ſeruari poſſunt abſq; gratia gratů

faciente qᷓntuʒ ad Sanns operis. et hoc

quidem verũ eſt. Ham pothomo man
datum illud. honoꝛa patrem tuuʒ c.

bſchgrari⸗ implere:vt ſic vitet pꝑenaʒ

Poſſet etiaʒ facere ⁊ alia mãdata ad
iuta aliqua gr̃a gratis data.⁊ non ſo⸗

lum facere aliqua que vident᷑ ardua:ꝑ

etiam pati terribilia. In his tamè om

nibus implent᷑ mandata ſᷣm intentio⸗
nem ⁊ acceptatõem diuinaʒ. 'm qex⸗

pꝛeſſe dicit Apoꝰ.ij.Conl.xiij.enume⸗
rans multiplex genus opis.pmo ꝙ ſbö
iũgit. Sicaritatẽ non habuero nihil
mihi pdeſt. Et hoc fuit qd Pelagius
non cõſideranit:ꝓpter qð in erroꝛem
cecidit:⁊ credidit aliquem ex ſimplici
mandatoꝝ obſemantia qntuʒ ad exte
rioꝛa opera dignuʒ eſſe vita eterna:qðᷣ

eſt cõtia fidem piã ⁊ ſanã: ſicut Apoꝰ.
explicat in auctoꝛitate pmiſſa.

Onſequenter
gquerit de poteſtate li.arbi.q̃n⸗
tum ſe extendit abſq; gratia gratis da
ta. Et circa hoc querunt᷑ trig. Mꝛi⸗
mo querit vtruʒ li.arbi.abſq; gr̃a gra
tis data poſſitſe ad grati gratũfaciẽ⸗
tem ſufficienter diſponere? Secũdo
querit᷑ vta omni gratia deſtitutũ pol⸗
ſit alicui temptatõi reſiſtere: Tertio
queritur vtrũ poſſit per ſe abſq; oĩ gra⸗
tia in bonũ genere:

ſic ꝓceditur:⁊ querit᷑ vtaꝝ li.ar
bi. deſtitutuʒ gratia gratis data poſſit
ad gratiã gratufacientẽ ſufficienter ſe
diſponere. Et ꝙ ſic viget ach. pmo.
Cõuertimini ad me ⁊ ego cõnertarad
vos dicit dñs.S i igit᷑ deum conuerti
ad nos non eſt aliud qᷓ; grati imꝑtiri
* 3

Anteq; aliqua gratia confirmat:liar⸗
bi. poõt ad euʒ còuerti: ſed ſe cõuertèdo
ꝗag deuʒ diſponit ſe ad grati.ergo c.
Iſtem Boeti. NHatmalit᷑ eſt inſer

ta bonis viri boni cupiditas.igr̃ omni
gratia gra data circũſcripta ſaluaa-

nime rationalis natura poteſt li.arbi.
verũ bonuʒ deſiderare.ſed deſiderädo

veruʒ bonũ diſponit᷑ ad donuʒ gratu-
itum. ergo τ. Item omis poteſtas
naturalis naturalit appetit ſuam pfe-
ctõezʒ eo ipo quo illa idiget ⁊ ab eo na

ta eſt cõpleri. Si igitur li.arbi.aptum
natuʒ eſt cõpleri perdonũ gratie ⁊ glo

rie:omni gratia pᷣuatuʒ perfectõeʒ gra
tie deſiderabit ⁊ queret.ſi igit᷑ hoc è ad
gratiaʒ gratũfacientẽ ſe dũſponere:vi⸗
detur cτ. Item ſufficiéterſe ad gra
tiaʒ diſponit qui facit qð in ſe eſt.face
re auteʒ qð in ſe eſt dicit᷑ homo quado
facit illud qð eſt in ſua ptãte.ſed li.ar⸗

be.ilr. omi gratia deſtitutum poteſt facere
g5 in ſe eſt.nullus enĩ dubitat qͥn poſ-
ſit facere qð poteſt. ergo abſq; oĩ gra-
tia poteſt ſe diſponere ad gratiam gra
tumfacientẽ. Item li. arbi.deſtitu-
tum gratia gratis data aut põt aliqͥd:
aut nihil. Si nihil põt.ergo nõ eſſet in
culpandus ex hoc ꝙ non ſe pparat ad
gratiã. Si aliquid põt:vocet᷑ illud qð
pPõt a.tunc verũ eſt dicere ꝙ li.arbi.po⸗

teſt in a. ſed faciẽdo a a toto ſuo poſſe
ſe pparatad gratiã.⁊ quicũq; ſic ſe pꝛe
parat ſufficienter ſe diſponitiergo t.
Iſtem ome peccatũ non tantũ eſtex
pulſiuũ gratie ſed etiã nociuũ nature.

ſed omis natuna refugit ſibi cõtrariuzʒ
. ⁊ nociuũ. ergo li.arbi.omi gratia deſti
tutuʒ ⁊ ſibirelictũ pꝑ natura habʒ dete

ſtari ꝑccatũ ⁊ refugere.ſed deteſtãdo

et reſugiendo culpam ſe diſponit ho
mo ad gratiaʒ.ergo . Sed cOtra

Aluguſ.in libꝛo de eccle.dogma. Ma

net ad querendãa ſaluteʒ libertas arbi.

ſed admonẽte pus homo ĩ vnitate ad

faalutem:vel vt eligat: aut ſequat᷑: aut
agat occaſionẽ ſalutis:hoc eſt inſpira
tonis dei.ergo videt᷑ ꝙ nunq; li.arbi.
noſtrũ poteſt ſe ad viam ſalutis ppara

re:miſi adiuuet᷑ peraliquã gratiaʒ gra⸗

4 *

tier, dataz. Item timoꝛ ſeruilis eſt il
lud quo mediante declinat᷑ a malo:ſi
cut dicit᷑ puerbᷣ.i. In timoꝛe declinat
oymis a malo.ſed timẽ ſeruiliter eſt do
nuz dei: ⁊ nullus põtſe diſponẽ ad gra

tiam niſi declineta malo.ꝙnullus po

teſt ad gratis ſe diſponere ſine aliquo
do no gratie. Itez diſpoſitio ẽ eiuſ⸗
gaenm generis cuʒ eo ad qð diſponit. er-⸗
go ad bonuʒ gratuitü non poteſt quis

e diſponere:niſi p aliquid gratis da⸗
tuʒ.ꝗ impoſſibile ẽ ꝙ ad illud ſe diſpo
nat li.arbi.oĩ gratia deſtitutũ. Iteʒ
diſpoſitio puenit illud ad qð diſponit
ſi ergo li.arbi. poſſet ſe ad gratiaʒ gra
tumfacientẽ ꝑ ſeipſuʒ diſponere:ergo
poſſet gratiaʒ puenirc.ſi ergo hᷣ eſt cõ⸗

tra naturã gratie pueniètis: videt᷑ .

Mead pdictoꝝ intelligentiã eſt no
tanduũ ꝙ vix aut nunq; li.arbi.deſtitu⸗
itur omi gratia gratiſ data.quoniã no
mine gratie gtis date nõ ſolũmodo in

telligimꝰ illa que enumerat Apo. “
TVor . xij. Alij datur ꝑ ſpiritũ X. ſed e⸗/
tiaʒ vocat᷑ hic gr̃a gratis data quicqͥd
illud ſit qð ſupadditũ eſt nataliba ad-

iuuãs aliquo modo ⁊ pparans volun
tateʒ ad habitũ vel vſuʒ gratie: ſiue il
lud gratis datuʒ ſit habitꝰ ſicut timoꝛ
ſeruilis:vel pietas aliquoꝛũ viſceribꝰ
inſerta ab infantia. ſiue ſit es aliquis
actus ſicutaliqua vocatio vel locutio
qua deus excitat animaʒ homĩs vt ſe
reputat.S ine hac quideʒ gratia gra-

ties data vix aut nunq; aliquis habens
vürſum li.arbi.repitur.⁊ ſine hac conce/

dendũ eſt li.arbi.nunq; ſe diſponi:nec

poſſe ſe diſponere ad gratiã gratumfa
cientem:ſicut dicit Bern. expſſe in li/
bꝛo de li. arbi. c.xvij. Conatus li.arbi.
ag bonũ caſſi ſunt ſia gratia nõ adiu⸗
uaããtur:⁊ nulli ſi non excitant᷑.Et poſt-
modum dicit ꝙ gratia excitat li.arbi.
dum ſemiĩat cogitatů. Si igitur pᷣma
dDiſpoſitio que fit a gratia gratũfacien
te eſt cogitatio: ⁊ hoc nõ eſt abſq; do⸗

no gratie gratis date: impoſſibile ẽ ꝙ

li. arbi. omi gratia deſtitutũ ad gratiã
gratumfacientẽ diſponatſeipm. Ra⸗
tio autem hui eſt hoc. non quia gratia

ici
ſiengen
Gcltetunn
ſaſbinu
lumgarua
nocoaſu
ſeygrari
ſediuin
lis narn
gencuͤen
glicodo⸗
ac gnnti
diſponen
tinerpet
lnnoir
gentes e⸗
lenqs puin
Gbieſcon⸗
atlapſan
nitaligas
giade⸗
Rawe.
cbr
quocer
ipſazcd
tüfa
dicl de
guus rel
eo⸗
lonol
ſworga
itllabian
ſiedeomic
ns ſGam
aihiſ
Wnic
non labe
Soereſolt
S piteragin
isoili
geclnein
ſechang
con pige
ateenn
muneris
ngturer
beſatis
ſonesſe⸗

aſeigcl

501 7
Winge

Nſenlireſd
umins
da diſ
lea gunzgn
Bdiſmnera⸗
Alepohettco⸗
Migenräcno
GüNd

*
””
01

14
W

gainmninind
ron an
niwrise
ucguge⸗
zumm.

* 4
4
yl. NI

„ 34
D

gratufaciẽs neceſſario petigat diſpo
itöem gratie gratis date: ſed qͥa ipſa
eſt quid diuinũ ⁊ res exiſtens ſupꝛa li.
arbi.⁊ etiam ſupnaturale iudiciũ.ideo
li. arbi.nũq; aſſurgit nec ad cognoſcè
dum grati nec ad petendã:niſialiquo
modo a ſurſum excitet᷑:⁊ per additio/
neʒ gratie gratis date qð tenet quaſi
mediũ inter donuʒ gratie gratũfaciẽ-
tis:⁊ naturalẽ voluntateʒ li.arbi.Te⸗/
nendũ eſt igitur ꝙ li.arbi.ſi excitet᷑ per
aliqð donuʒ gratie gratis date poteſt
ad gratiã gratuùfacientẽ ſe de cõgruo
diſponere. ſi auteʒ omi tali munere cõ
tingat ipſum deſtitui:nunq; poſſet ad
illam diſponi. Lnde ratõnes ̊ oſten
dentes ↄcedende ſunt. Ad illud au
tem qð pꝛimo obijcit᷑ incõtrariuʒ ꝙꝙ li.
arbi.eſt cõuerti ad deuʒ. dicendũ ꝙ li.
arbi. lapſum nunq; ad deuʒ cõuertet᷑:
niſi aliquo munere gratie excitaretur
ꝙ qa pſio eſt.ideo diẽ dñs.Cõuertimi
ni ad me. Hoc enĩ ipo ꝙ ĩuitat⁊ vocat
exhibet homĩ aliqð donuʒ gratuituʒ p
quod excitet᷑.excitatuſq; aliqualit᷑ ad
ipſuʒ cõuertatur.⁊ ↄuerſus per gratiã
gratũfacientè a deo acceptet᷑.⁊ ex hoc

dicit deus cõuertiad ipſum. Vnde ſi
quis velit attendere oꝛdinem li.arbi.

⁊ gratie diuine:expꝛeſſe inſinuat ,Au⸗
guſ.pᷣmo libꝛo de eccle.dogma.ponẽs
qtuoꝛ gradus inter quos gratia pnue/
nit li. arbi.ait eniʒ ſic. Jnitiuʒ ſalutis
nfe deo miſerãte Paberacaule e⸗
mus ſalutari inſpratõi noſtre ptãtis ẽ
vt adipiſcamur ꝙ acquirẽduʒ ãmoni⸗
tioni cognouim diuini eſt muneſet
non labamur iam adepto ſalutis mu

„nere ſollicitudinis noſtre ẽit eleſtis
3 n piteradiutoꝛij. In hoc ergo verbo ſi

quis diligenter inſpiciat inſinuat᷑ val
de clare qntũ poſſit li.ar.reſpectu gra/
tie.· Mam cuʒ ſint in ſalutis opere iſta
q̃tuoꝛ.videlʒ ĩuitare:acquieſcere:adiu
uare:pmanere.pꝛimũ eſt inſpiratõnis
dei.ſecundũ libertatis arbitrij.tertiuʒ
muneris diuini.q̃rtum ſollicitudinis
nature ⁊ diuini piter adiutoꝛij.Et per
hoc ſatis apitur via ad diſſoluendũ ra
tiones ſequẽtes. Ad illud vero qðᷣ

obicit ꝙ inſerta eſt nobis veri böicu⸗
piditas.dicenduʒ ꝙ veruʒ eſt in gene⸗
rali.vt autem cognoſcat᷑ in ſpeciali q;

ſit illud bonũ ⁊ deſideret᷑ ⁊ requiratur

hoc non eſt abſq; dei dono.Et illa eti⸗
am generalis cupiditas nò ſufficitad
diſponendũ ad gratiaʒ. ſicut patet in
phᷣis:qui beatitudinẽ multum deſide/
rauerunt: nunq; tñ gratiaʒ dei adepti
ſunt. Ad illud quod obcit᷑ ꝙ natu
ra appetit ſuam pfectõem ⁊c. dicendũ
veruʒz eſt de pfectõne illa que eſt in·
fra termĩios nature. non autem opor/
tet de illa que ſuper naturaʒ eſt. aut ſi
de illa ĩtelligat:eo modo appetit quo
cognoſcit.per ſe auteʒ nõ cognoſcit in
ſpeciali:ſed tantũ in generali.ſic auteʒ
cognoſcèdo ⁊ appetendo non ſe diſpo
nit ſu fficienterad donum gratie:ſicut
pꝛius oſtenſum eſt. AZld illud quod
obijcit ꝙ ſufficièter ſe diſponit qui fa-/
cit qð in ſe eſt.dicendũ qꝙ ſacere quod
in ſe eſt pot dupliciter intelligi. Uno
modo poſitiue:quia facit aliquid oꝛdi
natuʒ ad gratia:et tantũ facit qᷓntũ po
teſt.⁊ hoc modo veritateʒ habʒ ſermo
pdictus.Alio modo põt intelligi pꝛi⸗
natiue vt dicat᷑ facere qð in ſe eſt quia
facit quod põt.quãuis illud nõ ſit oꝛdi
natũ ad gratie ſuſceptõem.⁊ in q̊ mo/
do li.arbi.gratie deſtitutũ poteſt face/
re qð in ſe eſt.⁊ ſic pdictus ſermo non
habz veritatẽ. Et per hoc patʒ reſpon⸗
ſio ad ſequẽs. Quod eniʒ queritur
aut põt aliquid aut nihilidicendum q;
aliquid poſſe illud aliquid nihil eſt re
ſpectu gratie ſuſcipiende. ſicut poſſe
comedere aliqð poſſe eſt: nibil tamen
facit ad hoc qaliquis ſuſcipiat donuʒ
gratie. Ad ilłd quod obucit ꝙ li. ar/
bi. pot deteſtari culpam virtute ꝓpꝛie
nature.dicendũ ꝙ dupliciter cõtingit
deteſtari culpam.aut qͥa eſt offenſiua
maieſtatis ⁊ equitatis diuie:aut quia
eſt leſiua ꝓpꝛie nature. ꝛimus mo⸗
dus deteſtandi diſponit ad gratiã gra
tumfacientẽ.nec nunq; eſt abſq; dono
gratie gratis date ĩ ſtatu nature lapſe
cognoſcere eniʒ ꝙ per culpam offen/
dqitur deus donuʒ deieſt. MQlio modo
x 4

eſt deteſtari peccatuʒ inqntum eſt leſi,
uũ nature:ſicut aliquis deteſtat᷑ foꝛi
catònem:qͥa per ibpam amiſitvſum vel
incurrit aliuʒ moꝛbum.⁊ talis deteſta
tio poteſt eſſe a virtute nature:ſed hoc
non diſponit ad gratiã gratufacientẽ.
Et ſic patẽt queſita.patʒ etiã qualiter

errauerit Melagius:qui li.arbi.non
ſoluʒ dixit habere potentiã diſponendi
ſe ad gratiò gratũfacientẽ:ſed etiã me
rendi eam ꝓpꝛia virtute.duplicit᷑eniʒ

mendax fuit.⁊ in hoc ꝙ dixit pꝛimam

gratiam ſub merito cadere.⁊ in hoc ꝙ
dixit eti li.ar.ꝓpꝛijs viribus ad gra-
tiam poſſe ſe diſponere.

Ecundo queri

tur vtruʒ li.arbi.omni gratia
deſtitutuʒ poſſetalicui temptatoni re⸗
ſiſtere. Et ꝙ ſic videt᷑ Gregoꝰ.in mo⸗/
rał. Bebilis eſt hoſtis qui nõ vincit ni
ſi volenteʒ. Sed qð aliquis volunta-/
rie facit pot non facere.ergo ſi volun⸗
tarie quis cõſentit aduerſario põt etiã

gratia deſtitutus non cõſentire:ac per

hoc temptatöni reſiſtere. Item li.
arbi.omi gratia deſtitutũ adhuc libe-
rum eſt. ſi liberuʒ eſt: ergo nõ poteſt co
gi. ergo põt repugnare ſuggeſtioni di
abolice.⁊ ſi hoc.igit᷑ ⁊ reſiſtere non ſo/
lum vni ſed etiã omni temptatõni.
Item bonũ potentius eſt q;; quodlibet

malum.ſed li.arbi.omi gratia deſtitu-

tum adhuc habʒ naturale iudicatoꝛi-
um qð ineſt ei per naturã.ergo cum il⸗

lud ſit bonũ:potentius ẽ ⁊ ꝑccato⁊ cõ

cupiſcentia ⁊ temptatoe diabolica in⸗
clinante ad maluũ.⁊ ſi hoc.ergo poteſt
non ſoluʒ vni ſed etiam cuilibet tem-
ptatõni reſiſtere. Iteʒz cũ ſit triplex

poſſe.videlʒ gratie:nate:et viti.ſᷣm

dicitur in glo. Cotł.vij. Poſſe gratie

addit ſupᷣ poſſe nature.ſᷣ poſſe vitij di⸗

minuit. ergo poſſe nature eſt ſup poſſe

vith. ergo circũſcripta omi gtatia ma-

nente ſoli naturali potentia:vidr ꝙ li.
arbi. reſiſtere poſſit vitio impellenti.
Item ſicut li. arbi. vertibile eſt ad ma⸗
lnʒ ita quelibet creatura vertibilis eſt

in nõ eſſe.ſed multe creature cõſerun

turĩ eſſe ſine aliqua gratia gratis da/

ta per naturalia pᷣncipia ⁊ diuinã pꝛe/
ſentiaʒ.ergo pari ratone videt᷑ ꝙ per li.
arbi.gratia deſtitutuʒ pꝛopꝛia pirtute
abſq; aliquo dono gratie ſup appoſi⸗
ta poſſit aliquis caſum in ꝑeccatuʒ ef-
fugere. Item demones habet ſibi
data integra ⁊ ſplendidiſſima.ᷓ mul⸗
to foꝛtius li.arbi.homĩs lapſi. ſed li.

arbi.non lapſuʒ per ſe poterat tempta

tioni reſiſtere. ergo pari ratione videt
ꝙ li. arbi.lapſum hoc poſſit:etiam ſi ſit
omni gratia deſtitutuʒ. Si foꝛte tu
dicas ꝙ ⁊ ſi ſit integruʒ qntum ad na⸗
turam potentie:infirmatum tameneſt
⁊ diminutuʒ quantũ ad habilitateʒ cõ
uertendi adeo vtnon poſſit reſiſtere.
Tunc ego quero aut poteſt:aut nõ po
teſt. Si poteſt. habeo ꝓpoſituʒ.Si nõ
poteſt:⁊ nullus eſt inculpandus in eo
qð vitare nõ poteſt.ergo aut li.arbi.nõ
reſiſtendo temptatõni nõ peccaret.aut
in peccando non eſſet vituperabile.ſed
vtrũq; hoꝛũ eſt impoſſibile.ergo reſtat
alteruʒ.ſ.ꝙ poſſit temptatõi reſiſtere.
Secd contra Math.vi. Et ne nos

inducas in temptatõem:dicit᷑ in oꝛatõ

ne domĩca.ſed nullus ab altero poſtu/
lat quod põt per ſeipſum.ſi ergo homo
ſapienter petita deo:videt᷑qð hoc non
poſſit hõ per li.ar.abſq; aliq dono gra
tie gratuito. Item Auguſtin“ dif⸗/
finiens li.arbi.ſicut habituʒ eſt ſupꝛa
diſ.xxiiij.dicit ꝙ li.arbi.ẽ facultas vo/
luntatis ⁊ ratonis qua bonuʒ eligitur

gratia aſſiſtente:⁊ malum gratia deſi/

ſtente.Si igitur hec ratio recta eſt:ni/
ſi aſſit diuĩa gratia ⁊ li.arbi.maluʒ eli
get: ergo nulli temptatõni reſiſtetur.
Item ſuper illud Ro.vi. Nelle ad
iacet multis. Glo. Naturale eſt quo⸗
dãmodo velle bonuʒ perratõeʒ. Sed
tale eſt hoc velle qdð ſemꝑ vicarnis ſu/

vratur. ergo videt᷑ qabſq; adiutoꝛio

gratie ſemꝑp cum temptatur cõſentiat
Hmoculpe. Item li. arbi. in peligẽ
do ſemp ſequit᷑ affectuʒ pdominãtem
et hoc expꝛeſſe determiat Anſelmꝰ in

libꝛo de li. arbi.et per expimentuʒ ẽ ma

nifeſtuʒ. ſed abſq; gratia ſalteʒ gratis

ulial
Ajbont⸗
gtäntun
gſiſoter⸗
ſöineſtne
etncäicne
deiſttſin
eſtveceſt

itemmot

biparg
habsp
ceſſehi
mmalise⸗
obligui
ctulcpo⸗
tman
iturmce
Nbſe wno⸗
Hea
nncäga
tum ino
iecm
verrane.
Porari
efalt
ta ſan
Petrel
ſiore

iſcen

gumt
oyñt
nn oz.
Cof ti.
Phrüel
biabſ⸗
nptad
Plciten,
eiuß
tig tin
peeſeg
ceſſeh⸗
bus ne⸗
toinnie

rcan⸗

rea illa
ſepudi
Pele
gatiag
Attnibun
lalus ne

Dantanonere
mun anened
Gbabiliarz⸗
wſtantnödo
wan Sind
owchside
mehamin

=
— —

Augutn di⸗
N
iid
udnhdigel
Wun nden
NKheme,
en 1—„ gene
* 79,iea1
e
Hummaleekcc
. 4
ä 4
g W²
cnort amsl⸗
Ai, NrE
ranſc ncin
* ni
notacur Mem
nliarbiinh
nin A⸗⸗
etp

uuli;

data li. arbi.coꝛupto regnatamoꝛ ꝓ⸗
pꝛij boni.ergo videt᷑ ꝙ ſemp illud peli
gat q̃ntum eſt de ſe:niſi gratia diuina
aſſiſtat. ergo idẽ q; pus. Yteʒz moꝛs
nõ ineſt nobis niſi ꝑ peccatũ.ergo vbi
eſt nccitas moꝛiendiq niſi aſſit gratia
dei ſit ſimiłr neceſſitas peccandi.ſu vbi
eſt neceſſitas peccãdi nõẽ ptãs reſiſtẽ-/
di temptatõni. ſi igitur hac habʒ li.ar⸗
bi. put gratia deſtitutũ:pʒ . Itez
habẽs pedem claudũ cum ambulat ne
ceſſe habʒ claudicare.ergo ſi pes ſpiri
tualis ẽ habens affectũ deoꝛdinatuʒ ⁊
obliquũ neceſſario claudicat in ſuoa-
ctu.ergo nccario li.arbi.gratia de ſtitu

tuʒ cum ſit lapſuʒ ⁊ obligatũ pcipita-

bitur in peccatũ.ꝙ ſi B. impoſſibile ẽ ꝙ;
abſq; dono gratie temptatõnireſiſtat.
o.ad pdictoꝝ intelligentiã ẽ no/
tandũ ꝙ aliqui ſenſerũt li.arbi.ſᷣm ſta
tum in quo nũc eſt abſq; munere gra⸗
tie omi poſſe temptatõni reſiſtere ꝓpᷣa
virtute.qͥa ſi ̊ non eſſet ꝑeccatũ ei im-
putari non deberet.ſed hec poſitio pla-
ne falſa ẽ: ⁊ cõtra ſacrã ſcriptura: ⁊ cõ⸗/
tra ſanctoꝝ teſtimonia. Si enĩ nemo
põt reſiſtere temptatõni de luxuria:ni
ſi per cõtinentiã. nemo temptatõni de
infidelitate:niſi per fidem. cõtinentiaʒ
autem ⁊ fideʒ nõ cõtingit habere abſq;ʒ
dono gre diuine. Juxta h̊ ẽ ꝙ dici⸗
tur Sap.ix. Mon poſſuʒ eſſe cõtinẽs.
i. Con.xij. Al dat᷑ fides in eodẽ ſpũ.
Planũ eſt ꝙ ipſa ſacra ſcripta diẽ li.
arbi. abſq; munere gratie nõ põt omni
temptatoni reſiſtere. Hoc etiaʒ multi
pliciter ꝓbat Auguſ. in libꝛo de pfe⸗
ctõne iuſticie homĩs:⁊ de natura ⁊ gra
tia.⁊ in libꝛo de vera religiõe dicit ex ·
pꝛeſſe ꝙ qui nõ vult ab alio ſupari:ne
ceſſe habʒ alij iuidere.⁊ ita vir ſuper⸗/
bus neceſſe habet ꝑeccare aliqñ pecca⸗
to inuidie.ſimilit᷑ ⁊ in alis generibus

peccaton intelligendũ è eſſe. Et ꝓpte⸗/
. rea illa poſitio Pelagij tanq; erronea
3

repudiada ẽ. Hoc aüt fuit qð decepit
Pelagiũ ꝙ li.arbi.nunq; deſtituit᷑ oĩ
gratia gratis data.et ipſe/poſſe graiie
attribuit ipſi nature.ſuꝑbia eni exce/
catus neſciuit diſtinguere inter dona

naturalia ⁊ ᷓtuita. Alioꝝ vero po-
ſitio fuitꝙ li. arbi. lapſum omi gratia
deſtitutũ nulli poſſe temptatõi reſiſte/
re:pꝛo eo ꝙ lapſuʒ eſt: ⁊ in lapſu ſuoa
deo e infirmatũ et obliquatũ ꝙ niſiaſ⸗
ſit diuĩe miſicoꝛdie donũ incuruat᷑ ad
eſſe malũ qð ſibi ſuggerit᷑ ⁊ cõfert. Et
innuit᷑ ſup illã glo.que dicit ſuꝑ illud
pã. Immiſſiões p ange.ma. Diabol“
ptãtem habʒ in peccatoꝛe ſicut in ꝓdo
pecoꝛe.Etex ̊ arguũt ꝙ niſiaſſit diui
nuʒ auxiliũ faciet illud pꝛo voluntate
ſua ruere de peccato in peccatů. Itẽ
alia glo. ſup pᷣmuʒ Abac̃. Neſciebaʒ
eu tantã ptãtem accepiſſe vt viribi eiꝰ
nemo poſlet reſiſtere. Hoc intelligen⸗
duʒ ẽ eſſe dictũ ꝑ ſe abſq; auxilio diui⸗
ne gratie. Et ſitu obicias ei tůc
homo culpãdus nõ eſſet.reſpõdent p
illud qð dicit᷑ in glo. Ro.vij. HNõ ego
opoꝛ:ſed qð habitat in me ꝑeccatũ.ibi
glo. Nunqòd quia ĩuituʒ hominẽ dicit
teccare:ĩmunis videri debet a crimiĩe?
non vti.ꝙ ipſius enĩ vitio et deſiderio
hec cepta ſunt. qͥa eniʒ macipauit ſe p
aſſenſuʒ peccato:iure dñaturilliꝰ.Sʒ
illud valde duꝝ videt᷑ dicere ꝙ li.arbi.
in ſtatu tali nulli poſſet temptatõni re
ſiſtere cũ naturale habʒ iudicatoꝛiũ et
quẽdam inſtinctũ naturalẽ remurmu
rantẽ cõtra maluʒ:non ſic etiaʒ in ma⸗/
lo cõfirmatũ. Ideo ẽ tertia via me⸗

iuʒ tenens inter hec duo extrema ꝙ

li.arbi.omni gratia deſtitutuʒ nec om
ni poſſet temptatõni reſiſtere: nec ne/
ceſſe haberet omi temptatõni ſuccũbe/
re.Non poſſet inq; omi reſiſtere ꝓpter
ſuam inſtabilitatẽ ⁊ infirmitatẽ:iuxta
illud Treñ.iij. Meccatnʒ peccauit Je
ruſalem: ꝓpterea inſtabilis facta eſt.
Et glo.ſupꝑ illud Tren.ij.Miſericoꝛ
die dñi c. NHon põt homo diu ſtare cõ
tra inſultus diaboli:niſi miſericoꝛdia
domĩ adiuuet᷑. Vnde ſi cõtingeret ho
mineʒ reſiſtere vni temptatòni: tantũ
poſſent multiplicari ꝙ niſi diuinũ au.
xiliũ adeſſet neceſſe haberet homo de/
ijci.ficut ponitur exemplũ in foꝛamini
bus nauis per que ingredit᷑ aqua.po/
teſt etiam exemplũ poni in pugileant
X

cum ſe coopit ex vna pte cõtra ictuʒ:⁊

ex altera diſcoopit:a magis expto pu
gnatoꝛe ledit.Sic ⁊ diabolus frequẽ

ter facit plurib qb ptendit temptatio
nẽ de luxuria.⁊ ex H̊ nõ cõſentiũt facit
ipos ꝓſilire in ſuꝑpbiã.nec vnq; põt eui

tare hõ qͥn in aliquã temptatõem inci⸗
dat.⁊ H ꝓpt᷑ ſuã inſtabilitateʒ. Pꝛopt
ſuã etiã infirmitatẽ neceſſe hr̃et in ali⸗

quã temptatõeʒ incidẽ.cuʒ.n.ſit obte/

nebꝛatꝰ ignoꝛãtia:⁊ alligat carnis cõ

cupiſcẽtia:temptatõis carnis ⁊ infir-/
mitatis nõ poſſet euadere qͥn eis aliqñ
ↄſentiret niſiadiuuaret᷑ aliquo mune
re diuie gratie. Per iã dicta patet
rñſio ad qõem ꝓpoſitã.patʒ etiã p pte
rñſio ad obiecta. Ille.n.rònes q ſecũ
do ꝓbant ꝙtingat temptatõi reſiſtẽ
ſi ↄcluderẽt᷑ de temptatòe in pꝑticula-
ri ↄcedẽde eẽnt.qͥa vero ↄcludũt ꝙ cõ

tingat abſq; grẽ̃a oĩ temptatõni reſiſte
re.ideo opoꝛtʒ eas diſſoluXẽ. Ad ilłld

ſ△○

gꝙ obyjcit᷑ pᷣmo ꝙ diabol“ non vincit
niſi volentẽ.dicendũ ꝙ venꝝ ẽ: alia ta⸗
men ſunt qͥ ſic volumꝰ ꝙ ad illa volũ⸗
tas nr̃a nccario ĩclinat᷑ ꝓpt᷑ coꝛuptio
nem oꝛiginatł᷑ culpꝑe:niſi aſſitaliqð mu
nus gr̃e per qð releuet᷑ ⁊ dirigat᷑.ideo
q́;uis vincat volentẽ.nõ tñ ſequit᷑q ho
mo abſq; gf̃a poſſitreſiſtere. Ad il⸗9
lud qð ob ꝙ li.arbi.nõ põt cogi iã pʒ
rñnſio.nõ enĩ ẽ ibi coactio:ſ̊ tanta ẽ ad

malũ inclinatio ⁊ volũtatis pꝛonitas

ꝙ niſi eẽtaliud ſuſtentãs neceſſe habe
ret motu volũtatis aliqñ in malũ inci⸗
dere. Ad illud qd obꝛqꝙ bonũ ẽ po⸗
tentiꝰ malo.dicendũ ꝙ ven ẽ per ſe lo⸗
quẽdo.ſ qñ bonũ ſbijcit ſe malo malũ
tũc opat᷑ ꝑ virrutẽ bõi ⁊ ſufficit ſibi bo
nũ.⁊ p hũc modũ in homĩe hʒ regnare
pcẽm. ſic diẽ Apoꝰ. Mõ regnet pcẽ̃m
in nr̃o moꝛtali coꝛpe.Et per̊ pʒ rñſio
ad ſeqñs qð ob de velle nãe ⁊ ð velle

vitij. Nelle.n. vitij pſuxpõit velle nje:

ipam nãm deoꝛdinãdo efficit᷑ ipo vel
le potẽtiꝰ. ſiẽ videmꝰ in aliquo moꝛbo
qagdheret virtuti nãali. Ad illud qð
obꝛ ꝙ vᷣtibilitas nãe ſtabilit᷑ abſq; mu⸗
nere gre ſupaddite.dicendũ ꝙ ñ ẽ ſite

qꝛ ⁊ ſi nã ꝓpter defectüũ ſit pᷣtibilis ĩ nõ

eſſe:tñ totũ qð in ipſo ẽ naliter? deter
mĩate appetit eẽ. Et qͥa deꝰ ↄbuatrem
fm qꝙ appetit iõ ſola diuĩa pñtia p ppᷣ
am nãm ↄbſᷣuat creaturas.li.aũtar.la⸗
pſuʒ indifferẽter axpetit licita ⁊ illici⸗

ta:⁊ ꝓhibita ⁊ ↄceſſa:ꝛ cu magno impe

tuad maluʒ tendit. iõ ad h ꝙ ſtabiliat
nccariuʒ ẽ eialiqð donũ gre. Ad il⸗
lud qð obꝙ li.ar.integꝝ ẽ.rñdenduʒ
ſic dicebat᷑ in opponẽdo ꝙ hintelligit
qntuʒ ad eẽntiã potentiaꝝ nò q̃ntũad
pfectõem habilitatũ cõmertiũ. Et ſi
querat᷑ vlteriꝰ vtꝝ poſſit reſiſtẽ vel nõ⸗
dicendũ ꝙ dealiq̃ temptatõe ꝑ ſe non
Põt.ſi tñ ↄſentiat nõ ẽ a culpa ĩmune:
pꝓpter q̊ ꝙ adiutoꝛiũ gr̃e ſibi pſto eſt ſi
vellet ſuſcipe.ꝓpter H̊ etiã qꝛ ex ꝓpꝛia
ſua culpa deuenit in illa nccitatẽ.⁊ h ẽ
ꝙ diẽ Aug. ꝙ qᷣa hõ voluit vitare pec
catũ duʒ potuit:inflictũ eſt ei vt nõ poſ
ſit cũ velit. Hoc etiã dicit magr s diſ.
xxv.ꝙ poſt pcẽm añ repatõeʒ gfe li.ar.
pmit᷑ a ↄcupiſcẽètia ⁊ vincit᷑.⁊ ideo põt
peccare ⁊ nõ põt nõ peccare:etiaʒ dam-⸗
nabit᷑. Et ſic pʒ ꝙ rõnes ↄcludẽetes li.
ar. p ſe poſſe reſiſtẽ temptatõi ñ cogũt
de neccitate. Ad rõnes vero ad op/
poſituʒ qbo onñdit᷑ ꝙ nõ poſſit temptaòi
reſiſtẽ:facile ẽ rñdere. Si.n.ↄcludant
ꝙ neceſſe hr̃et aliqñ cadere:de plane
ſunt ↄcedende.Siaũt aliqs ꝑ eos ve
lit arguere de li.arbi.qꝙ in oĩ tempta-/
tõe ſuccũberet.rñderi põt ad pꝛimũ de
oꝛatõe ꝙ illud petit᷑ nõ qͥa nõ poſſit ali⸗-

cui temptatõi reſiſtẽ:ſᷣ qa nõ põt oĩ reſi

ſtere per ſe. Ad illud qð obꝛꝙ li. ar.
eligit malũ gra deſiſtẽte.dicendũ q il
lud nõ intelligit᷑ ſp: aliqn. Ad il⸗
lud qð ob ꝙ velle nãe ſp ſupat᷑.dicẽ-/
dũ ꝙ h̊ nõ intelligit᷑.qa in oĩ tempta-
tõe diſcedat h a nãli rectitudine volũ
tatis.ſ̊ᷣ qꝛ illa rectitudo nõẽ tante vir⸗
tutis ꝙ poſſit abſq; gr̃a dei eripe hoĩeʒ
a ſᷣuitute pcci. Ad illd qð obꝛ de ne

ceſſitate moꝛiẽdi.dicẽdũ q; nccitas mo

riẽdi nõ ineſt homĩ ꝓpt pcẽm qð ineſt:
H ꝓpt pcẽ̃m qð infuit. AVñ illd nõↄclu
dit ꝙ nccariù ſit hoĩem peccare:h ꝙ ne
ceſſariũ ſit hoĩem peccare vel peccaſſe.
Alq illud qð obꝛꝙ li.ar.ſequit᷑ affe

and
cſunn
ſoſug
cſitbon
Gobono
unc
afficitci
amzſi
Pitü
circare
lud as
gumq
nunqy
nisinp
afapin
1/ at/
ctuiauie
tiryſuen
moͤmouei
wpſinan
doligo.
lnlida
DNKNW
inſ
tarin
wnip
aadi
mine
lomo
ſrt
is mor
loinur
byseius

.

ſtadan
.
maz
facie
ſuetne
bonnn
ſitcan
N
teſte⸗
ump
nogf.
poteſt
nuz in

emden
e
wuſfind
nil
lrneſſknln⸗
pewepſen
4culoinune
rſbizſoekſ
iͦer porn
ürüne
rs,
Hin um
utr oplin
1is it
Fnoienpe
ta md de
and oltal

„ noite,
e wi
oroetanlen⸗
eienigen
lta oobeden

ctuʒ pdñanteʒ.dicendũ ꝙ affect non

pdnatur in hoĩe reſpectu cuiuſlibet ma

li qd ſuggerit᷑.ſicut pʒ cuʒ auaro ſug⸗
gerit᷑ bonoꝝ ſuoꝝ diſſipatio:vel ꝓdi⸗-
Go bonoꝝ ſuoꝝ retentio.⁊ ideo nõ ſeqͥ
tur ꝙ ↄſentiat oĩ pcco. Pretẽa qui
afficit᷑ circa aliquid in habitu põt ĩ ali
qua ↄſideratõe magꝗ affici circa eiꝰ op

poſitũ in actu:ſicut hõ freqñter iraſci

circa rem qua multũ diligit. Ad il-
lud qð obꝛ de claudicatõe pꝑedis.dice-

dum ꝙ nõ ſiłe:qͥa actus ambulatõis

nunq; ſepari põt a diſpone claudicatõ
nis in pede claudo.nõ ſic aut ẽ de aciu
affectõnis reſpectu deoꝛdinatõis q eſt
in li.ar. ppt multitudinẽ motuũ ⁊ affe
ctuũ qui cõſurgut in nobis ex diuerſi-
tate ↄſiderationũ: ſicẽ ptactuʒ eſt:ob q;
mõ mouet᷑ hõ ad vnũ:modo ad eiꝰ op/
poſituʒ.⁊ ideo aliqn moto recto:aliqñ

obliquo. Per h aũt q dicta ſunt pʒ

rnſio ad oba:⁊ ad ↄſiłia q obijci pnt in
bac mã. Ald illas aũt duas gloſas

q̃ in ſoluẽdo adducte ſunt: quid vide

tur ĩnuiꝙ li.arbi.abſq; oĩ gr̃a tempta-
tõni poſſit reſiſtẽ.intelligẽde ſunt non
qa diabolꝰ plenũ poſſe habeat ſup ho⸗
minẽ qntũ ad actũ tẽptadi:⁊ ꝙ ho nul⸗

lo modo poſſitei reſiſtere.ſed hoc intel

ligit qᷓntum ad hoc ꝙ poſſe habet in e⸗
ius moꝛte ad infernalia ſuꝑplicia nul⸗
lo impediẽte ptrahere: ita ꝙ homo viri
bus eius nõ põt reſiſtẽ.

Erxrtio queritur
vtꝝ li.ar.oĩ gra deſtitutũ poſ⸗
ſitad aliqð bo nũ in gñe:Et ꝙ ſic vide
tur. Nirtus cõſuetudinalis nõ dat no
uaʒ potentiã volüũtati: ſ̊ ſolũ reddit ea
facile.ſi igit᷑ voluütas habẽs virtutẽ cõ

ſuetudinalẽ põt in bonuʒ in genere et

bonuʒz ex circuſtantia:videt᷑ ꝙ tüc poſ
ſit carere virtute:licet cuʒ difficultate.
Item bꝛutuʒ bꝛuto per naturam po
teſt cõpati.ergo ⁊ homo homi per natu
ram poteſt cõpati circũſcripto omi bo/
no gratie.⁊ ſi poteſt cõpati ⁊ miſereri:
poteſt ⁊ elemoſinà largiri.⁊ hoc eſt bo

nuʒz in genere dare elemoſina indigẽ

ti. ergo »c. Item vitiam non foꝛti⸗

8—

ficat naturq.ſed homo vane gloꝛioſus
poteſt pdicare euãgeliuʒ vel facere ali
quod opus bonũ in ſe. ergo ſi hoc ho/
mo depuatus vitio inanis gloꝛie mul
to foꝛtius poteſt hoc expectare nature.
Item difficillius ẽ auaro dare om
nia que habet q; dare partẽ eoꝛuʒ que
habʒ. ſed auarus abſq; omi dono gra⸗/
tie poteſt fieri ꝓdigus:et diſſipare oia
bona ſua. ergo multo foꝛtius abſq; oĩ
dono gratie vnam elemoſina: cum il⸗
lud ſit multuʒ facilius. Itez aut li.
arbi. omi gratia deſtitutũ poteſt in ali
qð bonuʒ:aut nõ. Si nõ.ergo nullius
eſt potẽtie. Si poteſt in aliqð:cũ pꝛin-
cipium qð eſt voluntas diſtinguat a
pꝛincipio qð eſt natura:illud nontan-
tum erit bonũ naturale: ſed etiam bo-
nuʒ moꝛale.ſed minimũ inter omia bo
na moꝛalia eſt bonũ in generc.ergo c
Sel cõtra:dominꝰ Yo.xiij. Sine
me nihil poteſtis facere.Glo. Nec pa
ruʒ boni. Igit abſq; auxilio gratie oi
li.arbi. nõ poteſt pficere aliquid boni.
Item.ij.Coñn.iij. Nonꝙ ſim ſuffi
cientes cogitare aliqͥd ex nobis q̃ſi ex
nob. Si igit᷑ bonũ cogitare h ẽ initiu
oĩs boni:⁊ h̊ nõ poſſumꝰ p nos.gꝗOnul/
lü bonũ poſſe põt li.ar.diuia grĩa deſti⸗
tutů. Itẽ Aug. ad Bonifa. papi.
MNon poõt hoaliqd boni velle:niſi adiu
uet ab eo q maluũ non pot velle. Itẽ
Iſido. Sciãt defenſoꝛes li.arbi.nihil
boni poſſe: niſi diuĩc gr̃e iuuamie ſu/
ſtentetur. redit ideʒ q pus. Item
Berñ.ſup Cañn.omet.xxxiij. Sciant
inquit hoſtes gratie nec ad bonũ cogi
tandu ſufficere coꝛ hbumanũ. Etexpili
us in libꝛo de li.arbi. Tria in nobis d
us opatur.cogitare:velle:etperficere.
pꝛimuʒ ſine nobis: ſecundu nobiſcu:
tertiuʒ per nos. Item in eocé libꝛo
c.viij. Aelle ſiquidè in nobis eſt ex li.
garbi.non autẽ poſſe qðᷣ volumꝰ.nõ di/
co velle bonũ aut velle malum: ꝶ̃ vel/
le tantum. Ex his omibus auctoꝛi/
tatibus cõcluditurꝙ li.arbi.gratia de
ſtitutuʒ non poſſit in aliquod bonum
quantũcunq; paruuʒ. WMW. ad pꝛe/-
dictoꝛuʒ intelligentiaz; eſt notandum

ꝙ opus aliqð tripłr poteſt dici bonuʒ. non põt abſq; auxilio dei:ſicut expſſe

IVno modo dicit᷑ aliquid bonũ ſimpli dicunt auctoꝛitates ſanctoꝝ ad cötra
citer. ⁊ hoc ẽ bonuʒ qð eſt oꝛdinatü in riuʒ adducte. et ſic omes intelligende
finem.⁊ tale ẽ bonuʒ qð eſt meritoꝛiũ. ſunt. Et ꝙ iſto modo debeãt intelligi
⁊ in huiõi bonuʒ nõ põt li.arbi.lapſuʒ planũ eſt. Nam ſi li.ar.in ſolis natu⸗
abſq; auxilio gr̃ie gratũfacientis.Se ralibus ſuis relinquat᷑:adhuc remane
cundo modo aliqͥd dicit bonuʒ ex h̊ brit ei mtonis iudiciũ perqð cognoſcet
aliquo modo de congruo diſponit ad parentes eſſe honoꝛados:et coſtatꝙ ſi
bonũ.⁊ tale ẽ bonuʒ qð fit extra carita habʒ hoc nãle iudicatoꝛiũ per illud per
tem:nihilominꝰtamẽ cum recta inten qð poteſt noſſe pentes eſſe honoꝛãdos
tõne.⁊ in tali non põtli.arbiabſq; mu/ per illud põt cogitare.⁊ cũ habeat natu
nere gratie gratis date ꝑ qð illumine rlez inſtinctü poteſt velle.⁊ cum habe
tur ⁊ dirigat᷑ ⁊ excitet᷑:vt velit facere a⸗ atexterioꝛa oꝛgana ſibi ſubſeruientia
liquid qð ſitdo placitũ.⁊ ꝙ ad hoc ſit põt opere implere.ᷣ ꝓut illud facit iu/
munus gratie neceſſariuʒ expꝛeſſe in-/ diciu ratõis recte abſq; munere gratie
nuit Sap.viij.vbidicit᷑. Sciui quoni non dirigit ad optinendũ finẽ qui de/
am aliter non poſſuʒ eſſe cõtinens niſi us eſt: et mercedẽ eterne beatitudinis
deus det. ⁊ hoc ipm erat ſapiẽtia ſcire quã noſſe nõ põt:niſi deus reuelet. Et
cuiꝰ donuʒ hoc eſſet. AUnde nõ eſt par/ ꝓpterea dicunt ſancti ꝙ nec cogitare
uũ donũ gratie cognoſcere ipſuʒ mu/ nec velle nec facere põt bonũ abſq; iu⸗
nus gratie: ⁊ cognoſcere ꝙ ſine gra/ uamie diuine gr̃e.qͥa loquũtur de bo⸗
tia homo ſaluari nõ põt.Tertio modo no ᷣm qꝙ eſt ordinatũ ad aſſequenquʒ
dicit᷑ aliquid bonũ qͥa in finem eſt oꝛ beatitudinẽ᷑. Si auteʒ intelligantau⸗
dinabile ⁊ habʒ aliquã oꝛdinatõem in ctoꝛitates de alio bono:tũc nomĩe gra
tra ſe ſiue ex tranſitu ſup materiaʒ de/ tie nõ eſt intelligẽèduſaliquis habitus
bitam.ſicut paſcere eſurienteʒ:ſiue ex ſupadditꝰ nafalibo.ſed intelligit᷑ gra⸗
debita circũſtantia ſupaddita. videlʒ tuita dei influẽtia per quã cetera ↄſer/
cum hoc faciat cũ exigit tempus⁊ lo- uat:⁊ adiuuat vt cõpleantoperatõnes
cus ⁊ opoꝛtunitas.Ad illud autẽ genꝰ ſuas.Et ſic intelligit illud verbũ Jo.
boni complendũ ⁊ ſi gratia gratis da xiiij. Sine me nihil poteſtis facẽ.Etil
ta ſit neceſſaria ad hoc ꝙ fiat faciliter: lud yſa.xxvi. Omia opa nr̃a in nobis
circũſcripto tamè omi munere gratie o.e.dne.⁊ ↄſimilia. Et ſic intelligẽdũ
7 li.arbi.relicto in puris natalibus p eſt illud qð dicit᷑ in libꝛo de magro.;
naturalẽ iudicatoꝛiũ ⁊ inſtinctũ poſſet nullus potaliquid addiſcere: niſi de/
in tale bonuʒ deo ſibi coopante: ſicut us doceat. Hoc enĩ non dicit᷑ qa omis
coopatur alijs creaturis. Naʒ ſine pꝛi cognitio ſit infuſa.ſed qͥa lumen crea
moggente nulluʒagens põt agere:ꝛ ſi tum nõ poteſt pficere opatõnem ſuam
cut ſuo loco infra manifeſtabit᷑: cu a,⸗ abſq; coopatòe lumĩs increati per qð
getur vtrum omis actio ſita deo d illumiat᷑ omis homo qui venit in hũc
pſens autem tantũ dixiſſe ſufficit q; munduʒ. Et h modo intelligẽda ſunt
li.arbi.ſola dei coopatõe abſq; aliquo pyerba Byo.⁊ alioꝝ ſanctoꝝ qui dicũᷣt
munere gratie: licet difficiliter põt exi ꝙ oĩs eẽntia ⁊ oĩs vita a pꝰ vita:⁊ oĩs
re in aliqdᷣ bonuʒ moꝛale:per illud ta⸗ itelligẽtia a paĩtelligetia ⁊ oĩs bõitas
men nec diſponit᷑ ad gratiã nec ad glo a p“ bonitate. hec eni dicta ſunt nõ qͥa
riam.qͥa nõeſt in finem vltimũ oꝛdina deus ſit tota cauſa: ſed qͥa ſine ipo nõ
tum ſed tantũ oꝛdinabile.et iſtud con · pptagere aliqua virt creata. Pa⸗/

cludũt ratõnes ad pꝛimã parteʒ indu- (tet igitur ex pdictis qntuʒ ſit neceſſa-
cte.et ideo cõcedende ſunt. In bo⸗ ſri li.arbi. gratia gratũfaciẽs.qͥa ſine
num autẽ qð ducit ad bonuʒ pfectum ea ñ põt a pcco reſurgẽ:nec põt aduer-/
ſiue merito cõgrui ſiue merito ↄdigni ſariũ vincẽ: nec pot mãdata dei implẽ.

Mu

. neſe

WWth
atag
clian
ſſvne
inineſ
bonze
inacu
liquo⸗
ſceret
galise
ſtecor
quaſ⸗
inzan

j nerot
nmn
c. G
CNrii
mzprr
nobisc
Uuinok
gutdei
cen
e
an

gwwi
ceter
ptſ
Nann
nurre
noiſin⸗
mwnp
biſtton
ngüt
laſean
Reril⸗

önor
ligze
teſug
ribon
ceret⸗
tusen
tiamf
tiali
ope
ſepllit

. * .
nſaltaſe
derikiiglic

NeN
AAON a
sfa,

e

biſupſenemn
urilu tcti⸗
3munergte
ifni glide⸗
Neunmdini,
msteneler C
ieNN
iligi
up rin in

4 . 4
dicta ſumſoe
. 4 neido“
ſec iaime

ea. .

7 ℳ
ſernent⸗

3 *

datet nibilominꝰ qntum ſit neceſſaria
gratia gratis data.a ſine ea non po-
teſt li.arbi.ad gratiò gratũfacienteʒ ſe

diſponere.nõ poteſt etiaʒ omitempta/
ni reſiſtere. non põt etiaʒ in aliquod
bonuʒz qntumcũq; modicũu quod ſit oꝛ

aliquod bonuʒ moꝛale: vix aut nunqᷓ;

foceret niſi maluʒ ꝓpter peccati oꝛigi⸗
nalis conuptoõnem. Etex his manife/

ſte cõuincit᷑ erroꝛ MPelagij:⁊ ſuperbia
qjua ſe cõtra diuina gratiã erigebat: et
inztus gratie dei ſibi qð erat gre vſur
pabat.⁊ duʒ hoc agebat ſeipſuʒ a mu
nere diuine gratie elongabat.⁊ ꝓpte/
rea erroꝛ iſte cauendus eſt non modi⸗/
cum. Vude Berũ. in libꝛo de li.arbi.

—

nuʒ ꝓpoſitum ĩuiſibilit᷑ intra nos aut
nobis cuʒ excitari ſentim:aut volun-
tati noſtre attribuam que infirma eſt

aut dei neceſſitati que nulla eſt.ſed ſo
li gratie qua quis plenus eſt.hec li.ar.

extat cũ ſemĩat cogitatũ:ſanat cũ inui
tat affectuʒ:roboꝛat vt pducat:ſeruat
ne ſentiat defectum. Sic autè cum li.

arbi. opatur vt illud pꝛimo pueniat in
ceteris cõicetur.ad hoc itaq; pueniens

vt ſibi deinceps coopetur.ita tamẽ q;
a gratia ceptuʒ piter ab vtroq; perfici-
tur vt mixtim:nõ ſigillatim:ſimul nõ
viciſſim xer ſingulos ꝓfectus operen/
tur.non partim gratia:nec ptim li.ar-

bi. ſed totum ſingula opꝑere indiuiduo
peraguᷣt. totuʒ quidem hoc:⁊ totum il⸗

la:ſed vt totuʒ huic:vel in hoc ſit totũ
eſt ex illa.

ſunt dubitatões circa lr̃am.⁊
pmo ð h ꝙ dicit:redarguẽs vᷣbuʒ Pe
lagij.gratiaʒ li.arbi.infideli callidita/
te ſupponebat:dicens ad hoc eam da/
ri homĩbus c. Videt᷑ eniʒ ꝙ veruʒ di
ceret Melagius.Si eniʒ gratia habi
tus eſt.et omis habitus reddit poten/

tiam facilem:vide᷑ ad hoc deturgra
tia li.arbi.vt facilius poſſitexire in bo-
na opera. Situ dicas ꝙ in hoc non
repellit eum: ſed in hoc ꝙ negabat qhd

dinatum ad ſalutem. Et licet poſſit in

c.xviij.auendus ẽ ne cum hoc ſit bo

L nulluz poſſe li. arbi. cõferebat videt᷑ p

in hoc etiam reruʒ dicebat.quoniaʒ ſi
ſolius potentie eſt poſſe.⁊ gratia non ẽ

potentia. ergo non dat nouũ poſſe.

Item nullus alius habit aufert po-
tentiaʒ ei in quo eſt.ergo videt᷑ ꝙ nec
gratia.aut ſi in gratia hoc ẽ.quero q̃re

magis in ipſa q; in alis. ẽ dicen

dum qꝙ quidã eſt habitus qui oꝛtuʒ ba
beta potentia:ſicut ille qui per aſſuefa
ctõem acquirit᷑ ab eo in quo eſt.⁊ de ta
li habitu veruʒ eſt ꝙ non dat nouã po
tentiam:ſed pꝛioꝛeʒ potentia habilitat.
Eſt ⁊ alius habitus qui deſurſum de/
ſcendit.⁊ non ſoluʒ dependet ab eo in
quo:ſed magis ab eo a quo.⁊ talis ha
bitus habz potentiaʒ nobilitare. ⁊ po-
teſt etiã illud in quo eſt mouere:et ſupᷣ
ſe eleuare ratoõne illius a quo ꝓcedit.
⁊ talis habitus eſt ipa gratia.Et quo/
niam Pelagius nõ attribuebat plus
habitui gratie qᷓ; aljs habitibus.hinc
eſt ꝙ Auguſ. ⁊ magrarguũt eũ tanq;
hereticũ. Et per hoc patent ea que ob/
iecta ſunt. Item querit᷑ de hoc ꝙ re
phendit Pelagiũ in l̃a.⁊ H.ſ.ꝙ dice/
bat gratia dei qua liberant᷑ homĩes ab
impietate ſᷣm merita dari.videt᷑ enim
q verü diceret ꝑ illud qð dicit Jeroꝰ.
de ꝓdigo filio.nulla maioꝛ iuſticia eſt
qᷓ; ignoſcere penitẽti:⁊ ad miſericoꝛdiã
reuertenti miſicoꝛdie ſinuʒ apire. Si
ergo iuſticia retribuit vnicuiq; ſᷣm me
rita:videt ꝙ homo reuertendo ad diui
naʒ miſericoꝛdiã mercatur ſibi grati/
am dei. Item nos videmus ꝙ ho⸗/
mo põt mereri gratia homĩs per obſe/
quia ſibi impenſa.ergo pariratõe vide
tur ⁊ multo foꝛtius ꝙ mereri poſſit gra
tiam dei. Meo. dicendũ ꝙ gratiã pꝛi
maʒ nõ cõtingit mereri.tum qa eſt fun
damentũ oĩs meriti ⁊ pncipiũ.tuʒ etiã
qͥa eſt donũ pure gratuitũ:niſi.n.quis
habeat gram dei nihil apud deũ mere
ri poteſt merito cõdigni.qᷣa ſine illa ni/

hil acceptat deus in opibus noſtris.

RKurſus ipſa eſt ita donum gratui⸗

tũ ꝙ non redditur meritis. Sicuteniʒ
Dicit Apoſtolꝰ Ro.xi. Si geratia eſt

ex meritis: iam gratia non eſt gratia.

pcipit in noſtra ptãte eſt.q; ipſe qui p⸗

tus et voluntas eligentie.non qͥa ſint

ℳ
Et ex hoc patʒz qntum Melagius ad cipit pſto eſt pbere gratiã adiuuantem YVr/iffett
uerſabat᷑ diuĩe gratie:qui dicebat ali per quã poſſimus pficere.Alio moac- (Wtliert
quẽ eà poſſe mereri.Auferebat eni ipi cipiendo poſſe nõ eſſe ꝙ pcipitè in no. .
gratie ſuã dignitatẽ ⁊ excellentiã duʒ ſtra ptãte.nõ tñ ex Hexcuſataliquis ſiẽ uceli
eam meritis li.arbi.ſupponebat.aufe⸗ ſi pcipet dñs ſeruo ꝙ daret ſibi ad bi⸗ PPnireln
rebat etiam ſuã efficacià dum ptãtem bendũ ⁊ ipe nõ hr̃et aquã:ſi poſſet eam reipteli
merendiali q́; gre attribuebat. Ad acquirere nõ excuſaret᷑.ſic ⁊ in ꝓpoſi⸗ nisr
illug verbuʒz YJero. dicendum q iuſti⸗ to intelligendu eſt. Pꝛimo mõaccipi 1toeſen
cia ibi dicitur diuine bonitati cõgecẽ⸗ endo poſſe ſiue aliqs poſſit in ſe:ſiue nker
tia non put reſpicit meritoꝛum exigen diuinũ auxiliũ:intelligit Augꝰ.⁊ hoc le.
tiam. Ad illud quod obijcit᷑ de gra inſinuat eius verbũ. Nunqͥd quis pec dmnetr
tia homĩs.dicenduʒ ꝙ non eſt ſimile. cat ĩ eo qð nullo mõ euitari põt. Et ſic dule
tuʒ qᷣa acceptatio homis nõ eſt ita me intellexit etiã Jeroꝰ. cũ dixit illuʒ eſſe ban
re gratuita ſicut diuina.tum etiaʒ qa anathema qͥ dixit deũ pcepiſſe impoſſi W 4
non eſt ita eque ponderatrix ſicut illa. bile. Pelagius autè accepit pᷣmo mo uu
Siautem querat᷑ vtruʒ aliquis in do.⁊ ideo errauit.⁊ plus attribuit li.ar in
ſtatu gratie exiſtens poſſit ſibi mereri bi. q; poſſit. A liter etiã ↄſueuit rñde
pꝛimã gratiã poſt recidiuũ:⁊ hocoꝛan ri ꝙ pᷣdicta verba intelligant᷑ de impo
do et petendo vt ſi caderet deus illum tentia nãli:nõ de illa impotètia in quã
releuaret:dicendũ ꝙ non poteſt ex me ex culpa ſua hõ ſeipm intruſit.ſicut po
rito cõdigni ſed ſolũ ex merito cõgrui. nit Anſel*. exemplũ de ſeruo qͥ debu-
Mam merituʒ cõdigni implicat in ſe it ire ad nüdinas:⁊ pcipitauit ſeipm in
pſeuerantiã:pꝛo eo ꝙ peccatum ſubſe⸗ foues. ̊ pᷣmꝰ modus exponendi erro/
quẽs moꝛtificat:et in obliuionẽ ducit rem Pelagi magis excludit. Iteʒ
bona opera pꝛius facta. Item que⸗ querit᷑ de ̊ ꝙ dicit Aug.in lr̃a.nihil
ritur de illo verbo MPelagij quod po⸗/ tam ẽ in ptãte nr̃a q; ipa volũtas.h̊ au ſunn
nit magr in lr̃a.ſi non põt homo ea fa/ teʒ videt᷑ eſſe falſuʒ ꝑ expientiã.Faci/ rirtn
cere que iubent:non eſt imputandũ ei liꝰ ẽ h ieiunare ⁊ magnos laboꝛes ſu/ unte
ad moꝛteʒ. Videt᷑ eniʒ e verum dicat ſtinẽ q; inimicũ diligẽ ſuũ.faciliꝰẽ etiã naltn
Nã ꝗJeroꝰ.dic.A nathema ſit qui diẽ oĩa bona ſua diſpgere q; volũtatẽ ſuã Nan
deuz peepiſſe impoſſibile. ergo ſi pce/ ſöiugare. Itẽ ſi h ven eet:g vigr q; Nne
pit homĩ habenti li.arbi.videt᷑ ꝙ Ne cũ bonitas hoĩs cõſiſtat in volũtate ꝙ; Raam
lagius verum dicat. Item Aug“. hõ poſſʒ ſe facẽ taleʒ q̃lẽ vellet. NRꝰ? ninrorſ
in quodaʒ ſermone. Seruuʒ pigrum ad h̊ dici põt qꝙ illud intelłr de auxilio ttvnif
non damnaret ſi ea q fieri non poterit gfe dei: ꝓ eo ꝙ bona volũtas qntũ ad algnogr
imparet.ergo redit ideʒ pꝛius.Que actũ volendi nõ recipit impedimentuʒ hnns.
ritur ergo pꝛo quãto verbum illud ha- ſirſhabeat auxiliũ gre:ß q;tũ ad opꝰexte Uwpitwn,
beat veritatẽ nullus peccat in eo qð rius ĩpedimentũ recipit. Añ oĩa bona eieci
nõ poteſt facere vel vitare. W. di⸗ poſſumꝰ velle:nõ tñ oĩa facẽ.⁊ ſic vidr Ginnett
cendum ꝙ poſſe quid facere vel vitare Aug. ĩtelligẽ.includẽdo auxiliũ gre enſde
dupliciter alicui poteſt attribui. Ano nõ excludẽdo ſic excludebat Pelagiꝰ Binli
modo dicit᷑ aliquis aliquid poſſe quia A liter põt rñderi ꝙ velle in nobis du⸗ gobebr
per ſeipm ſine aliquo alieno ſuffragio pliciter accipit᷑. Qno modo vt nomi⸗ dipend
Poteſt illud:ſicut aliquis pptcomede-/ nat actũ potẽtie affectiue:vt eſt quedã catum.
re quãdo eſt ſanus ⁊ habʒ cibuʒ.A lio potẽtia naãlis.alio mõ vt noĩat actü li. pajadit
modo dicit᷑ aliquis aliquid poſſe non qr. Pꝛimo mõ velle aliqᷣd idẽ ẽ qð af/ dtureci
ſoluʒ qa põt illud ꝑ ſe et in ſe: ſed quia fici circa ilłd. alio mò velle ideʒ eſt qð careme
poteſt cum alio qð ſibi pſto eſt.et hoc eligere. Unde ᷣ̃m hos vuos actus di balbet
modo accipièdo poſſe:ome quod deus ſtinguitur in nobis voluntas axpeti⸗ Mteſty⸗

ehrming

D ⸗

Alemm⸗
2.. .
kalansſt
Nryrſh ſ
lc,
ſe.
dunone⸗ .
Aacchl

.
ahte
* v!1

3
depiſein
ccepirönonme
5annbotlir
euitmſce
WNKRNRNd.

„ eanitſeng
af

riᷓ olinn
reits ufy
em rolitate
elkrdeamrii⸗
Jümsöflün
zuimpineng,
itüadohn
luebat et,

luntate. qa non ẽ efficax niſi inqntum
pualet voluntati appetitus:et illi non

„

—

in nobis iſte due voluntates eentiali/
ter differentes:ſed qa modus volendi
Alug'y. n intelligit᷑ de volũtate appeti
tus:q aliquãdo adeo adheret alicui rii
vät vix vel nunq; poſſit ab ea ſepari.ſed
boc intelligit᷑ de volũtate eligẽtie qua
gliquis vult ſe velle qð vult vel nolle:

eſt alitera aliter. Dico igit᷑ ꝙ verbum

⁊ hoc ſemp in noſtra ptãte eſt.nõ tamẽę

ſequit᷑ ex hoc ꝙ iuſticia ſit in noſtra vo

pualet niſi p gratia. Ande multi ſunt

nõ adiuuant᷑ a gra diuina.

peccatoꝛes qui vellent eſſe iuſti: etvel⸗
lent ꝙ nuq; affectarẽt mala:nihilomi⸗

nus tamẽè in ſua remanẽt ĩiuſticia. qa

4

Diſtinctio.xxir. H

Oſt boc cõ

gratiam et virtutes deſerit: ibi.

ſiderandum . Supra

oñndit magr qntuʒ li.ar.

ĩdiget auxilio gratie ſm
ſtatuʒ nature lapſe:in hac parte inqui

rit vtruʒ eguerit gratia opante ⁊ coo-
pante ᷣm ſtatuz nature inſtitute? Di

uidit autem pars iſta in duas partes.
In quaꝝ pꝛimo determiĩiat de auxilio

gratie quod collatü fuit hminiante
peccatũ. In ſecuda ꝑ oppoſituʒ deter-
minat de ſupplicio pene qð inflictũ fu
it homĩ poſt peccatuʒ:ibi. in illius Nec
cati quoq; penã . Pꝛima pars ha⸗
bet duas. In pma inquirit magòr vtrũ
Ilie. arbi. homis ante lapfum gratia egu

erit! Secũdo vero vtrum in ſtatu illo

queri ſolet vtrũ homo ante lapſuʒ cꝭ⸗

S imiliter ſecũda pars pncipalis du⸗

as habʒ. In bma determĩat cuiummo
Qi pena homo fuit punitus ꝓpter pc-
catum. videlicet pena expulſionis de
paradiſo.vbi etiã explanat verba ſcri,)Yk

rit᷑ vtrů abſq; grati
mBeritoꝛiuz.

ſũumo bono nõ potn c
valde bonũ. ſi ̊ hoc inter ceteras crea

* git magr de pꝛimi homĩs lapſu:et q̃n⸗
tum ad beccatũ pꝑer qð cecidit: Tqntuʒ
ag adiutoniũ ꝑ qð ſtare potuit.

auteʒ hui partis in qua agi-

tur de gratie adiutoꝛio ſm ſtatum na-
ture inſtitute ĩcidit hec qſtio circa tria.

Pꝛimo querit᷑ vtruʒ homo ante Rec
catuũ gratia eguerit: Secudo querit

7 —

vtn ante peccatü graz habuerit? Ter

tio querit᷑ de quãtitate gratie qua in il

. lo ſtatu habuit: Lirca pꝛimũ querũ
turduo. POꝛimo querit᷑ vtruʒ bomo

i ſtatu ĩnocẽtie circũſcripto dono gra/

tie eſſet deo acceptus: Secũdo que-

a poſſet exire in opꝰ

IAIrca primũ ſic

pᷣcedit᷑:⁊ querit᷑ vtn abſq; do⸗

no gratie homo eſſet accept in ſtatu
nocétie:Et ꝙ ſic videt Geñ.bmo. Vi

dit deus cũcta qͥ fece.⁊ erat val. bo. ſed

potñ coõplacẽ ill qo eſt

turas inferioꝛes pncipatuʒ obtinebat
videt᷑ ꝙ ipſe valde bonuserat.⁊ ſi hoc

ergo deus illuz acceptabat. Item
Sap. mo. Diligis omia dñe T nibil
ogiſti eoꝛũ que feciſti.ſed homo in ſta-

tu innocẽtie nihil habebat qð eſſet di⸗
gnnz odio:⁊ totum qð habebata deo
factuʒ erat. g deus ipſuʒ totaliter dili
gebat. ſed qð ſica deo diligit᷑ ab eo ac
ceptatur. ergo =t. Item ꝓuerb. vin
Ego diligentes me diligo. ſed homo

ſm ſtatũ nature inſtitute diligebat de

uñm pꝓpter ſe:⁊ ſuper omia.quia rectus

erat.ergo videturꝙ etiam pter omneʒ
gratiã deus eum amabat. et ſihoc. er⸗
o deus acceptus erat. IYtem arti⸗
ex creatus cõplacet ſibi in ope ſuo: et
illud acceptat quãdo ipm fabꝛicat ſᷣm
voluntateʒz ſuam. ſed deus quiẽ ſum/

. 3 arte,
zyt wwiem pture circa hanc materiaʒ. In ſecun·½ mus artifex hominezʒ formauerat ad
lic tkil⸗ da remouet dubitatõem que ex dictis imaginẽ ſuã:⁊ optima rõne eum cõdi⸗
zielen babet oꝛiginem : ibi. Preterea queri derat. ergo videt᷑ ꝙ ex naturalibus ſi⸗

n Ppoteſt vtrum de ligno vite c: Et ſic bi dat ho deo placebat. Itẽ nibil ẽ
e eetrminatur illa totalis pars in qua „ gqs pl' faciat aĩaʒ carã deo ⁊ accept q;

ꝙ ſittota pulcra: et nulla ſit inea ma
dula ſed anima Ade in ſtatu inocẽtie

tota erat pulera nulla emt in ea macu
la quantuʒ erat ex naturali cõditione.

ergo abſq; omĩ gratia ſupaddita deo

erat accepta. Item aut deus pote⸗

rat facere aliqu creaturã ita bonaʒ ꝓ
ex puris nãlibus ſibi placeret:aut nò.
Si nõ videt᷑ ꝙ nõ eẽt oĩpotẽs.Si ſic.
Onõ videt᷑ ꝙ ad ̊ ꝙ nã placeat deo ne
ceſſariũ ſit ſupaddi donũ gre.ſi igit hbo

mo pfecte cõditus fuit ſᷣm exigentiaʒ
ſtatus nae:pidet᷑ deo placebat abſq;
oĩ dono gratie ſupaddite. Sʒ coñ.
Heb.xi.S ine fide impoſſibile ẽ place
re deo.ſ̊ fides ẽ donũ ſupadditũ natu

re ſm ꝙ dr̃.i.con.xij.g ſine dono gra

tie nate ſupaddite nullꝰpõt placẽ deo.
tez Sap.pvij. Neminẽ diligit de
niſi illù qui cũ ſapia inhabitat.ſᷣ ſapi⸗
entia eſt donũ dei nat᷑e ſupadditũ:ſᷣm
j.ſubiũgit᷑.ix.c. Mitte illã de celis
anctis tuis ⁊c. ꝗabſq; dono gratie na
ture ſupaddite impoſſibile ẽ deiamicũ
eſſe. Itẽ Dio“. in li.de angelica ie⸗

rarchia. Lex diuinitat ẽ in inferioꝛa p

media ⁊ media ꝑ ſupioꝛa reducẽ.ſ̊ me
dia bona ſunt potètie nãles.bona ma
xima ſunt gr̃a ⁊ vinutes qͥbus nõ ↄtin
git male vti.̊ ſm rectũ oꝛdineʒ aĩa nõ
põt ad deũ redire nec deo placẽ:niſi p⸗

ficiat᷑ ꝑ dona virtutũ gratie. Iteʒ

nihil excellentiꝰ ẽ ſᷣm nam in homie qᷓ;
ipſa imago. iꝶ imago indifferẽs eſtad
Hacceptandũ ⁊ nõacceptandũ.gad h̊

ꝙ aliq̃ aia a deo acceptet᷑:neceſſe ẽ vl⸗
tra nãlia eẽ aliqð donũ nature ſupad⸗
ditũ. Itẽ quotiẽſcũq; deus aĩam ac
ceptat es in cõiugiũ ſibi deſpoſat. NRñ
⁊ aiam diẽ ſponſaʒ ſuã in Cant. Sed

qᷓntũcũq; aliq creatura ſit excellẽs ſp
in infinitũ ẽ deo inferioꝛ.̊ nũqᷓ; digna

eſt in cõiugiũ aſſumi:niſi deus ex me⸗
a libalitate ↄdeſcendat:⁊x hᷣ eſt pſtare

gratis. ergo c. Item cuʒ deus ho⸗

minẽ acceptat:filiũ ſuũ reputat:ſᷣm ꝓ

dicit᷑ Yo.pmo. Bedit eis ptãtem fi. d.
fi. ſed creatura qntumcũq; ſit nobilis
ſemp eſt dei ſerua.ſed ſeruus non por

tteſt adoptari in filiuz n fiatei gratia⸗

ergo impoſibile eſtꝙ aliqua creatuma

acceptet᷑ a deo ſine munere gratie ſu⸗
paddite. W. ad pdictoꝛuʒ intelli
gentiaʒ eſt notandũ ꝙ duptr cõtingit

dicere aliquid acceptari a deo. no
modo quadaʒ acceptatõe generali:vt
ideʒ ſit acceptare aliquid qð reputare
bonũ:⁊ in bono cõſeruare.⁊ hac accep
tatõne nõ tantuʒ acceptat᷑ creaturara
tõnalis:ſed etiaʒ omne opus dei.Eſt

etiam alia acceptatio ſpàlis qua dici⸗-
tur deus acceptare illud qð dignuʒ re

putat᷑ eterna beatitudie.⁊ tali accepta
tone non acceptat deus niſi creaturã
ratõnaleʒ. illa enĩ ſola eſt que eius ca

pax ⁊ particeps eſſe ppt. Hanc autem
creaturã ratõnaleʒ tunc acceptat cum
cõſecrat in templũ:⁊ adoptat in filiuʒ
⁊ aſſumit in cõiugiũ. Nam anime ſan
cte que deo placẽt ⁊ dicunt᷑ templum
dei:et dicunt᷑ filie dei:⁊ dicunt᷑ ſpon/
ſe dei:m ꝙ colligit᷑ ex nouo ⁊ veteri te
ſtamento. MPꝛimũ genus acceptatio-

nis non requirit ſupaddi donuʒ gra

tie vltra ea que ſunt de cõditõne natu
re.Secundũ vero genus acceptatio⸗
nis nõ põt ñ eſſe gratuituʒ.tum ꝓpter
gratuitã dei còdeceſſioneʒ. tum ꝓpter
creature exaltatõem vltia termios ſi⸗
ue ſtatus nature. Gratuita nãq; con-
deſcenſio in huiõi acceptatõe neceſſa
rio requirit᷑. Q: deus enim ĩmenſus
habitare velit i aĩa vt in templo.ꝙ ite
rum velit ſeruũ reputare ꝓ filio.q an⸗
cillam ſuã aſſumere velit in cõiugio hᷣ
nemo dubitat eſſe mere gratie:⁊ cõde⸗
ſcenſioniſ liberaliſſime. Creature etiã
ſublimatio in tali acceptatõe v ltra ſta
tuʒz nature repitur. qꝙ eniʒ creatura cõ

ſecratur in templuʒ:adoptet᷑ in filiuz:
aſſumat in cõiugiuʒ hoc eſt ſup natu

rale cõplementũ omis creature.⁊ ideo

nec cõſecratio nec adoptatio nec vnio
aQaie ad deuʒ fit per aliquã ꝓpꝛietatẽ na

ture:ſed peraliquod donu gratie ſuꝑ⸗
addituʒ quod alam cſecret vt ſic tem
plum aſſimilet᷑:vt ſit diuina filia.ꝙ fa
ciem decoꝛetanime vtapta ſit eſſe dei
ſponſa.ſ̊ autẽ oĩa facit gra gratũfaci⸗
ens:cuieſt adeo iũcta dei cofoꝛmitas

rnullomoe
gtatoiüt
poͤnſive
Nocepta.
nts ppetn
genüteino
genehbmye
Etſcpanze
mzulacie
leket. Erh
modlaccen
gliaröſum
zolafecit
getlauge⸗
nrölityn
bemn in
oimoucor
inepocen
gingvotiß
Eomun ao
Godedinse
ſeopusded
ſeropotace
geſuaden
Gesaahn
opoſtuͤpl
ſunt Ma;
lurdegcee
gle ociin
Pttiefnn
Gpttpana
ngha
ſherzwoiig
lligtoroie
bgnutht
Mirſäläton
letſipoinſi
Atlu a
uohhlretſidi
eſtnadilag
Nränie
nüͤrbdeſnee
ceptataligi
tüadtemider
latenonban
bitecine
teirca qon⸗
Adiilua
mmabſ 07
ſne mncn

umli
negengtiz
uſßfoim
uann
miannn
Mechesdi.
lluitnn
itla
ebniigem
Geſtreig
Hancauen
Xaccpatcoum
Koptamnfli
ananimeſan
Womiundn
Ewomiſen
lawdtert
Gnmnialigen⸗
m
Aupraue r
gcnininnſis
n enplogit
npflogen⸗
itniöngo
genrlidce
eDrnme
unmirfinſ⸗
rinfit⸗
bor eiihu⸗/
nisennne i⸗
optnd aiin
igriunn
cri gt
—
ctghe⸗
uce

pt nullo modo poſſit deo diſſimilis fi-
eri:adeo iucta ſpuał venuſtas vt nlko
mõ poſſit defoꝛmari.⁊ ideo redditaĩia,z
deo aceeptã.⁊ eſt rõ acceptãdi ſᷣm illas

tres ꝓpꝛietates pdictas:que quidẽ cõ
ueniũt ei nõ ſᷣm tropũ aut trãſumptio

nem:ſł̊ m veritatẽ aut ſᷣm ꝓpꝛietatez.
Et ſic patʒ ꝙ hõ in ſtatun ĩnocentie gna
tia Stũfaciẽte indiguitad Hyt deo pla
ceret. Et ̊ nccitas ſumpta ẽ ex parte
modiacceptadi. Poſſet nibilominꝰ
alia rõ ſumi ex pte acceptãtiſ.deus.n.

qͥ oĩa fecit in gloꝛiã ſuã:⁊ nullius indi
get laude:potiſſime requirit a creatu/
ra röli honoꝛẽ.Et qͥa honoꝛẽ deo exhi/
bemꝰ qñ in ipm oĩa referimus tanq; in
oĩm auctoꝛẽ ⁊ finè:nõ decreuit deꝰ ho

minẽ pducere ad pfectõeʒ gloꝛie p ali

quid qð oꝛtũ haberet ex nãe pꝛincipijs

ſ p munꝰ additũ nalibo vt ex H̊ hõ ma⸗/

gis deo gtus exiſteret ⁊ totius ſalutis
ſue opus deo attribueret. Et ſic pʒ ꝙ;
nemo põt acceptari deo abſq; munere
gr̃e ſupaddite nãe.⁊ ↄcedende ſunt ra
tões ad h̊ inducte. Ad rõnes pᷣoad
oppoſitũ planũ ẽ rñdere ex his qͥ dicta
ſunt. Naʒ due pᷣme auctes intelligũ/
tur de acceptatõe ⁊ dilectõe ſᷣm gene⸗/
ralẽ modũ:nos aũt loͥ mur hic de acce

ptatõe ſm modũ ſpãlem quo deus ac

ceptat ipam aĩam vt reputet eã dignã
et᷑na gloꝛia. Ad illud qð obꝛ.ego di
ligẽtes me diligo ⁊c. dicendũ ꝙ illud
intelligit᷑ de dilectõe caritatis q nõ eſt
abſq; gratia:⁊ H̊ plurimũ differt a di/
lectòe nãli q̃̊ homo diligebat deũ ꝓpt
ſe et ſuꝑ oĩa:ſicut oñſum ẽ ſup diſ.iij.
Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ artifex crea/
tus ↄplacet ſibi in ope.dicẽdũ ꝙ iſtud
eſt ven de illa gnali acceptatõe ⁊ com
placẽtia q̃ aliqs reputat aliqͥd eſſe bo/
nũ:p de illa acceptatõe q̃ aliquis ſic ac
ceptataliquid vt reputet ſe illi obliga

tü ad retribuendũ aliquid magnũ veri
tatẽ non habʒ. hanc.n.ſolũ cõtingit re
pire circa opus diuinũ qð habʒ li.ar.
⁊ circa qð nata eſt eſſe laus ⁊ vitupiũ.
Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ natura inſti
tuta abſq; omĩ gratia eſſet tota pulcra
ſine macula.dicendũ ꝙ ⁊ ſieſſet ſine

macula:nontamẽ eſſet tota pulcra ea
pulcritudine que ẽ a gratia. MPulcri⸗

tudo eniĩ gratie ẽ ſanctiamoꝛis cõcilia
tiua ſm qꝙ diẽ glo.ſup illud ps. Atex
hilaret faciẽ in oleo. Glo.gratia ẽ qui
gam nitoꝛ aĩie ad cõciliandũ ſanctũ a-
moꝛẽ. Ad illud qð obijcit᷑ vta deus
poſſet talem nam facere ꝙ eſſet ei acce
pta abſq; munere gratie:dicendũ ꝙ et
ſi ipſe poſſet oĩa tanq; oĩpotens:natu
ra tamẽ nõ eſſet capax. VUñ impoſſibi , ;/
litas venit ex parte creafe.Si.n. H̊ fa-
ceret nihil aliud eſſet facere q; face⸗

ret donũ gratie donũ eſſe nãe:⁊ gratiaʒ
eſſe naturq.hoc autẽ impoſſibile eſt cũ

donuzʒ gratie ſit vltra termios nature.
Duü ſiẽ impoſſibile ẽ ꝙ homo fiata deo

beatus p naturã q;uis poſſit creari bea

tus.qa beatitudo còſiſtit in bono qð ẽ
ſup omnẽ naturã.ſic etiã intelligendũ
⁊ in gratia. Pꝛeterea eſto ꝙ poſſet
facere:non tamẽ decreuit qa nõ decu-/

it. Et ratio huiꝰ dicta eſt. videlʒ vtex

deoc diuina ſeruet᷑ gloꝛia.in cuiꝰ piudi/
ciuʒ deus neminẽ acceptat. Cõſeruet᷑

etiã nibilomin ipa gratia qͥ nullo mõ

põt nec debʒ eè ingta.⁊ ideo ſic dʒ da⸗/

ri vt reputet᷑ eſſe gratis data.

Ecundo queri

tur vtruʒ homo in ſtatu nature
inſtitute poſſet in opus meritoꝛiũ exi/
re abſq; dono gratie! Et ꝙ ſic vid Au
uſ.in li.de natura ⁊ gratia.Quis ne
ciat ita factuʒ hominẽ vt in eo li.arbi.
iuſte viuendũ ꝓ poſſibilitate ⁊ capaci/
tate ſua cõſtitueret᷑. ergo videt᷑ ꝙ ex li

bertate arbitrij naturaſi poſſet iuſte vi /

nere.ergo ⁊ opera meritoꝛia facere.

Iſtem Bamaſ. Manente ĩ eo qð eſt

ſm naturã in virtute ſumus.ſed opera

virtuoſa ſunt meritoꝛia. ergo.li.arbi.
in integritate ſue nature manẽs abſq;

omi gratia poterat facere opera meri/

toꝛia. Item dei perfecta ſunt opera:
2 perfectũ eſt aliquid:vt vult phᷣus cuzʒ
attingit ꝓpꝛie virtuti.ergo ſi hõ perfe⸗
ctus cõditus eſt poterat exire in opatõö
nem ꝓpter qua fact ẽ.h̊ aũt eſt opatö
fper quam puenit᷑ ad gloꝛiam. ergo &.

Item in oĩbus creaturis viſtantib⸗

a ſuo termio ad què oꝛdinant᷑ data eſt

virtus p quã poſſint ad illũ finẽ pueni
re:ſiẽ pʒ in igne:quicũ deoꝛſuʒẽ ſua le
uitate põt ſurſuʒ ferri. aut li.arbi.mi
ſerabiliꝰ fuit int᷑ cetas creatas:aut ſi
alie creature p nãm hñnñt potentiã pue⸗
niendi p nãm ad ſuũ finẽ:videt᷑ mul
to foꝛtiꝙ ⁊ Hhomo poſſet ꝑ virtutẽ na
ture añ ſtatũ miſerie. Iteʒz nã nihil
facit fruſtra:nec deficit in nccarijs.ſed
nihil ẽ maius neceſſariũ homi q; illud
ſine quo nõ põt beatificari.ꝗ̊ cum ptãs
merẽdi hniõi ſit:videt᷑ ꝙ h̊ ineſſet ei per
nãm oĩ gf̃a circũſcripta. Iteʒ circũ
ſcripta gr̃a intelligamꝰhoĩem in ſtatu
nãe ſuare diuia madata. aut igit᷑ mẽt
aliqͥd:aut nihil.ſi nihil.ꝗ̊ fruſtra opat᷑
hß fruſtra oparinõ põt eſſe ſine aliq̃ pe-/
na.H̊ᷣ aut nõ poterat eſſe in nã inſtituta
ſialiqͥd meret᷑ cum opꝰ rectũ ſitad bea
titudinẽ oꝛdinatũ:videt᷑ ꝙ ex puris na⸗
turalibo mereri poſſit pmiuʒ eternum.
Noñ Ro.vi. Bratia dei vita eterna.
Et glo. Nihil aliũde in nobis deus co
ronat q; ſua munera.tam ex textu q; ex
glo.colligit᷑ ꝙ vitaʒ eternã nõ cotingit
mereri abſq; gr̃a. Itez deus nullo
mõ indiget bois nr̃is. ſi acceptat bo/
na nr̃a H nõ eſt ꝓpteraliquã ſuã vtilita

tem. ſᷣ ſiẽ hoc eſt p merã benignitateʒ.

igit᷑ niſi diuĩa iuſticia ↄdeſcẽdat p gra
tiaʒ ĩpoſſibile videt᷑ reputetaliquẽè di
gnũ gła ꝓpt aliq̃ oꝑa qͥ faciat. Itè

meritũ ⁊ pmiũ debẽt eſſe ꝓpoꝛtionabi⸗

lia.ſ̊ nã qntũcũq; eminẽs impꝛopoꝛtio

nabilis ẽ etalteriꝰ gñis ẽ q; ſit beatitu/

do gloꝛie.igit᷑ impoſſibile ẽ mereri glo
riã p pura nãalia. Iteʒz nobilioꝛ ẽ ſba
qᷓ; opatio.ſ̊ deus nũqᷓ; acceptat hoĩem
abſq; munẽ gfe.ꝗ nec oꝑatõeʒ homĩs
reputet meritoꝛia:niſi ꝓcedat a li.ar.⁊
agra. e?dicendũ ꝙ nõ ſolũmodo
gratia nccaria ẽ ad merendũ ſᷣm ſtatũ
nae lapſe:ſ eti ſᷣm ſtatũ nãe inſtitute.

licet m ſtatü nãe lapſe mag indigeat

li.arbi. dono gratie. In ſtatu nãq; nae
inſtitute nccaria erat gratia. tuʒ ꝓpter
cõditõem retribuetis.qm ipſe deus bo
noꝝ nr oꝝ ñn indiget.ideo nec acceptat

hoĩem ꝓpt᷑ opa:nec aliqð meritũ obli
gare põt ipm ſᷣm rõeʒ dati ⁊ accepti.iõ

ad h̊ ꝙ aliqð bonũ opus create ſue ad

remunerandũ deo coplaceat:neceſſe ẽ
ipiꝰgtuite bõitatis influètia in opan
te pcedat per quẽ creatura ipi creatoꝛi

Sta exiſtat.Silr ꝓpt᷑ ↄditõem retribu/

tõnis impoſſibile erat li.ar. mereri ſine
auxilio gr̃e Stũfaciẽtis:ꝓ eo ꝙ illud p
miũ qð mẽmurẽbeatitudo etna.beati⸗
tudo aũt eterna oſiſtit in hñdo eũ qͥ eſt
oè ⁊ ſummũ bonu: ⁊ qͥẽ ſuꝑ omnè nãʒ
exaltatꝰ:⁊ lucẽ habitat inacceſſibilẽ.et
iõ im poſſibile ẽ ꝙ hõ merẽdo ad illd ſũ
mũ bonũ aſcẽdat ⁊ pueniat:niſi p ali⸗/

gqõð adiutoꝛiũ qð ſit vltra nãm. ſic.n. hõ

in ſtatu nae inſtitute abſq; dono gratie

mereri nõ potuit.tũ ꝓpt ↄditõem retri

buẽètis. tũ ꝓpterↄditõe m retributõis.
Statu vo nae lapſe nõ ſolũmodo indi
get gr̃a ad merendũ ꝓpt bas ↄditoes
ß etiã ꝓpt ↄditõeʒ opant᷑ ⁊ opatõis me
ritoꝛie. Opans.n.ĩ ſtatu nẽ lapſe ſpẽ
in pcco:⁊ dei aduerſariꝰ ⁊ inimicꝰ. niſi
a pcco releuet᷑ ꝑ gr̃e donũ.etiõ quicqͥd
faciat:niſi volutas ei pueniata gra qͥ
deo recõciliet nihil meret᷑ merito cõdi⸗
gni:ꝓ eo ꝙ dei ẽ aduerſariꝰ ⁊ inimicꝰ.
de aüt opa ñ acceptat:niſi pᷣus acce/
ptet pſonã.ſic ĩnuit Geñ.iiij. eſpexit
dñns ad Abel ⁊ ad muera eiꝰ.pᷣꝰ diẽ ad
abel:et poſtea diẽ ad munera. Pꝛopt᷑
ↄditõeʒ etiã opatõiſ nccia ẽ gra.qꝛ nul
la ẽ opatio meritoꝛia niſi recta:⁊ nulla

rea niſi fiat ex rẽa intentõe:⁊ nlła põt
eẽ recta ĩtentio niſi qͥ ſümũ bonũ oĩ bo

no pponit.nlła aũt intẽtio põt h facẽ ĩ
ſtatu lapſe nae ſine dono gre.⁊ ꝓptea
q̃lecũq; vel q;tũcũq; faciat hõ oꝑpatõeʒ
abſq; gra ñ mẽt᷑.qꝛ ñ pẽſat deꝰ qᷓntũ:ł
ex qnto Hfaciat. Patʒ igr ꝙ mltiplex
E nccitas gr̃e ad merẽdũ.ſ.ꝓpt ↄditio
nes retribuẽt:⁊ ftributõis opat:et bõe
opatõis.ita ꝙ h̊ q̊qruplex nccitas co/
currit ad ſtatuʒ nãe lapſe:et duplex ad
ſtatü ĩſtitute.⁊ G̊ͥ ẽ ꝙ magr diẽ in lr̃a
ho indigebat gr̃a opãte et coopate ſᷣm
ſtatũ nge inſtitute:lʒ nõ ſᷣm oẽm modũ

gratie opantis. Ad ilłld qpᷣobꝛ in

ↄriuʒ de auctoꝛitate Alugꝰ.⁊ Damalſ.

dientü
ſuslio
ſetitori:
tcumg
ſn
ſmtopa.
Agelſepen
cundi⸗
dupleref
gfecdeß
eck
ſai
Uleſen
eſſepn
fectoine
gemen⸗
Lungo
neeligr
eſeſconge
llgeleſch
fneſepmni
ctdeuso
oſlo
ancdior⸗
dip⸗
laudad
dati
gliege
o que
noͤelſi⸗
lſtimn/
iy finizn
ſtnmo.
Gtainrolis
lentpoſttp
gliegeaun
Mianödes
iſderdc
lans
pmüͤpels
erpncp⸗
fmngeſt
ficerert
nulläti
defectü
offentten
natunan
citurplt
pelnihil
Weretali

idneiͤr
3itaetepti
antkſhe
hameſei
N ZZ
Nkgilk)
Ditniaſdl
Gnenito tli
tpueninrniſdih
tnimanän ſoni
rabſg wnognn

i por eNIe

ttöen etnbatits
enöſclündcdin
tüNs d
t iii Nemmn
nn Po⸗
Sicchiginatnl
uniſindru
ninnrNN

47 „ME
i Niene in
AA “ K 4 8
olt
Pegtin
nini. Na .
rimmisobt
in UE ℳ

s
inmg,

opitete

dicendqũ qꝙ illud dictũ eſt non qͥa pote⸗
ſtas li.arbi.⁊ nat᷑e ſit ſufficiẽs in opus
meritoꝛiũ: ſᷣ qꝛ nã bene oꝛdinata cõcoꝛ/
dat cum gratia:⁊ diſcoꝛdat cuʒ culpa.
Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ dei pfecta
ſunt opa. dicendũ ꝙ eſt pfectio qᷓntuʒ
ad eſſe ᷣmũ:⁊ ẽ pfectio qᷓntuʒ ad eẽ ſe-
cundũ.Et pfectio qᷓntũ ad eſſe ſecũdũ
duplex eſt. quedã.n. eſt q habʒ oꝛtuʒ a
pfectõe ſᷣm eẽ pmũ: ſicut illa pfectio qᷓ
attendit᷑ in accñtibus q̃ oꝛiunt᷑ ex pᷣnci
pijs ſubiecti. Eſt alia perfectio qᷓntum
ad eſſe ſcõm q̃ nõ cauſat᷑ a pfectõe ſᷣm
eſſe pmũ:ſᷣ potius ẽ ſupᷣ illud:ſicutẽ ꝑ
fectio ineſſe ẽtuito vel gloꝛioſo.q qui⸗
dem ẽ in nobis:non ex nobis ſᷣ ex deo.
Eum dicit᷑ ꝙ dei pfecta ſunt opa:H
intelligit᷑ qᷓntu ad eſſe pᷣmũ:⁊ q̃ntuʒ ad
eſſe ſcᷣm ꝙ cauſat᷑ ab illo.qᷓntũ aũt ad
illud eſſe ſcõm ꝙ nõ cauſata pfectõne
ßm eſſe bmũ veritatẽ ñ hʒ. Non. n. fe⸗
cit deus oẽs bonos ⁊ gloꝛioſos:ſed il-
los ſolos beatificauit quos pdeſtina-
uit cõfoꝛmes fieri imaginis filij ſui.H
enĩ diſponit dare pꝑ merita tanq; bonũ
laudabile.Et rõ hui aſſignata fuit ſu
pꝛa.xxiiij diſ. Ad illud qð obicit᷑ ᷣ
alie creature poſſunt puenire in finem

ad quẽ ſunt pꝑ virtuteʒ nãe. dicendu qp
nõ eſt ſimile.qͥa finis creature rõnalis

eſt ſummũ bonũ qð eſt ſupᷣ oẽm natu-/
raʒ. finis vero aliaꝝ creaturaꝝ ẽ bonũ
creatuʒ qð eſt infra termios nãe.ideo
creata rõlis magis indiget dono gra/
tie vt poſſit pruenire in ſuum fineʒ q;

alie creature. Ad illud qð obyjcit p
nata nõ deficit in neceſſarijs:iaʒ patet

rñſio ex pdictis.h̊ eni intelligit᷑ de ne-
ceſſarijs ꝗ quidẽ attendunt᷑ qntũ ad eẽ
pmũ vel qntũ ad eſſe ſcᷣm:qð cauſat᷑

ex pncipijs nãe.qtũ vero ad illud eſſe
ſm qꝙ eſt ſup nam neceſſe eſt naturã de
ficere.⁊ tale è eſſe gratuitũ ⁊ gloꝛioſuʒ
nullũ tñ ex ̊ fit nae piudiciũ.qa deus
defectü nãe ſupplet:⁊ ſemꝑ pſto ẽ ců ſe

offert tempꝰ⁊ locus cõplere ⁊ dare qð

natura nõ poterat. Ad illud qð obij

citur vltimo:vtrũ homo mereret᷑aliqͥd

vel nihil ſi faceret opaidicendu ꝙ non
merẽt aliqͥd de ↄdignoſß de coõgruo. et

ſic merẽdo diſponeretſe ad gratiam.

ideo non oparetur fruſtra. Ex pdictis

patet qntuʒ hũana nã in ſtatu ĩnocen

tie eguerit graia.
Onſequenter
querit᷑ vtꝝ homo in ſtatu ĩno⸗

centie habuerit grẽ̃am ãtü facientẽ! Et

circa h qrũ duo. Mꝛimo qrit᷑ vtʒ ba

buerit grãʒ añ lapſuʒi Scðo querit
vtꝝ ſimul tempe cõditus fuerit in Stu
itis ⁊ naturalio.

Irca primum

ſic ꝓcedit᷑:⁊ querit᷑ vtꝝ homo

añ lapſuʒ habuerit grãm. Et e ſic: vi ⸗

det᷑ Luc.x. Qui etia expoliauerut euʒ
⁊ plagis impoſitis ⁊c. Exponũt ſancti
⁊ glo.ꝙ ex poliauerũt eum gratuitis: ?
vulnerauerũt in nalibus. ſi H intelli⸗
git in pᷣmo homiĩe: pᷣmꝰ homo nõ tantũ

habuit nãlia ſᷣ etia Sᷓtuita an peccatuʒ.

Itẽ Bern. Cum videret pr̃em no⸗/
ſtꝝ oĩuʒ hbominũ emul caritate circũ/
datũ: ⁊ oĩ virtute veſtitũ: ⁊ hoc accepiſ/
ſe terrenũ hoĩem ipſe p ſupbiaʒ ami
ſit inuidit inſanabilis homicida. ex Gᷣ
igit pʒ ꝙ pᷣmꝰ ho⁊ caritatẽ habebatet

oẽm virtutẽ. Atem Adaʒ poſt ſopo/

rem ꝓphauit: ſicut ĩnuit᷑ ĩ textu Heñ.

⁊ in glo.̊ᷣ aüt nõ fuit: niſi q ĩtroductꝰ

fuit in illo ſopoꝛe in ſecretũ celeſtis cu
rie:ſicut plures dicũt auctes.ſ̊ nulluʒ
decebat illuc introduci qui non habe⸗/
ret gratiam gratufacientem. ergo X.
IYtem a deo recepit mandatuʒ di/
ſcipᷣline. ſed ſi illud mandatũ ſe cruaſſet
abſq; gra nihil meruiſſet. Si igit iltd

mandatũ datũ ẽ ſibiĩ merituʒ obvedien

tie:videt᷑ ꝙ deus nõ dederit ſibi in pce
ptum pter gratie adiutoꝛiũ:alioqͥn de/
diſſet in malũ:qð nullo mõ decet facẽ
deuz. Item peccatũ Ade arguit᷑ fu

iſſe maxime ingratitudinis. ſed nullũ

donuz in via eſt maius gratia gratũfa
ciente. ergo ſi maioꝛ ĩgratitudo fuit in

peccato Ade q; in pccato alioꝛũ poſte

rioꝝ.⁊ poſteri eius poſt acceptũ donuʒ

gęe deu offendũt: vidĩ ꝙ ipe añ pecca/
tuʒ habnit donuz gfe gratuſacientis.

ſ◻

Sed coñ.deus ſciebatipſuʒ ſtatim
eſſe lapſuꝝ. g ſciebat ꝙ illud gr̃e donũ
in nullo eſſet ſibi vtile ſ̊ potius eẽt ſibi
in nocumentuũ. Siigit᷑ ſapiens artifex
nõ debz aliqᷣd fruſtra facere:vel etiaʒ
ꝙ vertat᷑ in opis ſui damnũ ⁊ nocumẽ
tu:videt᷑ ꝙ ñ dederit illi gr̃aʒ. Iteʒ
Agam qͥa iuſtici oꝛiginalè habuit qn
peccauit ⁊ volutarie pdidit nunq; eaʒ

recupauit.g pari rõne ſi habuiſſet do/

nuʒz gfe gtumfacietis:nec ipe:nec ali⸗
quis poſterioꝝ eius gr̃am recupaſſet
videtur ꝙ ante lapſuʒ eam nõ habuit.
Iteʒ Adam habebat optima nãlia

nulla habebat ꝓnitatẽ ad malũ: nec

difficilimũ ad bonũ. ſi caritatẽ ⁊ gra
tiam habuiſſet totaliter deo aghſiſlet
nunq; in pcẽm cecidiſſet.ſᷣ cõſtans p
cecidgit.ꝗ gram ante lapſuʒ nõ habnit.
IVteʒ lucifer nõ habuit gram Ftufa
cientẽ:ſicut ꝓbatũ fuit ſup.ſig Adam

gjĩaʒ gtumfacientẽ habuit ⁊ ab illa ce

cidit. de altioꝛi Sdu cecidit qᷓ́ angel“.
̊ videt᷑ ꝙ pcẽm eius fuerit incurabiliꝰ
q́; pcẽm angelicu.ſi igit ̊ cõſtateẽ fal
ſum: dam añ pccatü nõ habuit gra
tie donů. Item pus debz pbariali⸗
quis q; in amicũ aſſumi.hoc nõ ſolũ ye
rum eſt inamicitia huana: veꝝ etiaʒ ĩ
amicitia diuĩa. Vnde dicit᷑ Heb.viij.
Abꝛahã pater noſter temptat é: z per
multas tribulatões ꝓbatus:dei ami⸗
cus effect eſt. Si igr nullus habʒ dei
gram qn habeat dei amicitiã:videt᷑ q;
ante tempta tõem Adã nõ habuit gra

tiam. ß ſtatim poſt temptatõem pecca⸗
uit. g habuit graʒ an lapſi uz. Ge..
qd pdictoꝛũ ĩtelligenti ẽ nondũ ꝙ cir

ca hoc duplex ↄſueuit eẽ opinio. Qui
Jqam.n.dicẽ voluerũt ꝙ Adã nõ habu

it graʒ Stufacientẽ: ꝓ eo ꝙ nõ videtur
credibile ꝙ lapſus eẽt ſi tale adiutoꝛiũ

habuiſſet.Adq auctoꝛitates autez ⁊ ra⸗

toõnes rndent dicetes q; Adaʒ habuit
multas gr̃as gtis datas:⁊ nãm habu

it palde bonaʒ.⁊ ꝓpterea ſanctialiqñ
vident dicẽ ipm habuiſſe gtuita añ la/
pſum.nõ qͥ habuit donũ gre Stufaciẽ
tis:i̊ donum gfe gratis date. Pillud
Nlerat temptatèò reſiſtẽ:⁊ ad gratiaʒ

cato. Ad illud qð obꝛ ꝙ ſi

gratũfacientẽ ſeipm diſponere. Sed
quoniã auctes ſanctoꝝ expſſe vident
dicere de gra gtufaciẽte: ſiẽ pʒ in illis
q̃ magr adducit ĩ lr̃a.⁊ huic es ↄſona⸗
re videt᷑ ſcripture auctoꝛitas ⁊ röis ꝓ
babilitas. Igeo è alia opinio cõioꝛ: et
verioꝛ:⁊ ꝓbabilioꝛ quã etiã magr ſuſti
net in lr̃a.ſ.ꝙ Adam añ lapſuʒ gfam
gtumfacientè habuit: p quꝗ no ſolum
malo reſiſtere ſᷣ etiã in bono pficẽ po⸗
tuit.⁊ illa gr̃a ad intus ita bene meru⸗
iſſet mandatü dñi obſeruandũ: ſic de/
meruittraſgrediẽdo. Hanc igit᷑ opini
onẽ ſuſtinẽdo ↄcedere poſſumꝰ rões
ad pmã ptem inducunt᷑. Ad illd au
teʒ qð obꝛ inoriũ ꝙ deus ſciehat ſtatĩ
ipm lapſun.dicendũ qꝙ pꝓpter h̊ nõ de
buit dimittere donuʒ gfe ſibi date du
plicirõne. Mꝛimũ quidẽ qͥa ſimul cuʒ
H pſciebat ꝙ bonuʒ debebat de lapſu
eius elicere. Secũdo vero qͥa deus in
cõferendo graʒ nõ attendit futura pec
cata: ̊ ydoneitatẽ pſentẽ ad gr̃am:ſiẽ
pʒ cum confert graʒ in tempe pſcitis
et eis quos ab eterno repꝛobauit.et in
vtroq; eoꝝ cõmendat᷑ dei largitas et
ſapia.⁊ arguit᷑ homis inẽtitudo ⁊ ĩiu/
ſticia.⁊ in H̊ ꝙ a tam benifico ⁊ tam be⸗/
nignoſe auertit ſine cauſa. Ad ilłd
qð obijcit᷑ ꝙ nõ potuit recupare oꝛigi⸗
nalẽ iuſticia quã habuit qñ peccauit.di
cenduũ ꝙ nõ eſt tota rõ.ſ.ꝙ voluntarie
amiſit iuſtici illã ̊ ſimul cũ ̊ facit:qꝛ
iuſticia oꝛiginalis ñ tantũ reſpiciebat
volutatẽ deliberatiuã:ſ etiaʒ reſpicie-⸗
bat nãʒ inſtitutã.gr̃a aũt reſpicit ipaʒ
volũtatẽ liberã vtẽ libera. Et quoniaʒ
volũtas defacili vertit᷑ ⁊ reuertit᷑. na⸗
tura aüt cum coꝛupta eſt nõ ſic defa/
cili releuat. hinc ẽ ꝙ magꝗ põt recupa

ri gfa q; pᷣma iuſticia:quis vtraq; fue

rit p pcẽm amiſſa. Eſt ⁊ alia rõ quare

nõ recupatur oꝛiginalis iuſticia.ſᷣ hoc

manifeſtabit᷑.j.cũ aget ð oꝛiginali pec
Aaz ha
buiſſet grẽ̃am ꝙ inſepabiliter deo ad/
hſiſſet. dicendũ ꝙ hoc nõ opoꝛtet.qͥ li.
arbi. habens graʒ moueri poteſt pter
gratie inclinatõem.⁊ frequẽter moue
iur nihil ↄſiderãs de eo ad qð mouet

ſuz bonu⸗

ſonngne
loc no

füfcirell
Quis le
deüpoci
ſetäntad
iihmoffe
ahrob
gucven
cauentn
cifer pti
ſecepiſi
Gir uitn.
pſit in
gephut
dealortl
ecneopf
Goheabß
cüaflami⸗
lamicid
ſantan
aws)
Deanm
teligi⸗
miciti

ſepag

1
1—
citisrn
Heni
Sedſi
diſtyi.
jimits.
nilichc
busta
temon
ſutili.
füriuee
Spfls.
mnineinoe
lcincine⸗
tüoibe
hötnitis

mn S

Tlyinilis
ni. ⸗
ectoſong,
.
ng:ſi⸗
. .
mirſat
ANA 4
W
4 4
Phcfam
Wiſe
Un dondetz
Rr
4 R

—
ES
=☛

».

vhen i
npſim ti
s ſertuttni
Gr ſbidaron
iaſmnlaz
eel deloſu
woaadeusin

4 „* 4 1.
R Uaäenſi

Rernwee

butircan
iſgrovt
mi mpicent
euinfeſpiae⸗
itneppet ic
IHaucru;
i onti. ,
cknoſrdeß⸗
nag fenn
Mäns icl
Ettaiatöam
glsiuſecuen
etoigiuin
cNönd,
oripe

4
„ℳ

gratia. Vnde freqñter ctingit ꝙ ho⸗

mo magne caritatis ĩoꝛdinate afficit:

ꝓ eo ꝙ nõ ſempꝑ actuatr fert᷑ in ilłd ſů⸗
muʒ bonũ circa qð bʒ ĩmenſuzʒ deſide
riũ.ſic ĩtelligendũ ẽ accidiſſe ipi Ade.

Auis.n.ẽ hõ hñs caritatẽè qͥ peccaret ſi

deü p ocuł ſemꝑ hr̃et etactuↄſidera/
ret qᷓntũ deꝰ amabilis è᷑: ⁊ q̃ntũ nefas
E ipin offendẽ! Ad ilłd qð obꝛ ꝙ lu⸗
cifer nõ habuit gr̃am gtũfaciẽteʒ. dicẽ
qũ ꝙ ven ẽ: ex ̊ tñ nõ ſequit᷑ ꝙ hõ pec/

cauerit maioꝛi inãtitudine. ꝓ eo ꝙ lu⸗

cifer ꝓximioꝛ erat ſtatu głie.ſimul.n.
recepiſſet grẽ̃am ⁊ głiam:hõ vero ſic cõ
git fuit vt lõge añ gkiaʒ br̃et graãʒ. ⁊ iõ
poſit ẽ in terra q̃ſi lõge a celo diſtãs
ac p Hin tũſgrediẽdo.nec adeo cecidit
de alto vt lucifer: nec adeo fuit ingtꝰ:
nec adeo p pcẽm depᷣuatꝰ. Ad illq
qð obꝛ qð pus dʒ hõ teptari q; in ami⸗

cũ aſſumi.dicendũ ꝙ ibi intelligit᷑de il

la amicitia q facit deo hoĩem ꝓbatũ 7
familiarẽ.p quem modũ dicitipe dñs
apkis Jo.xv. Nos aũt dixi amicos ⁊c

Be amicitia aũt large dca H nõ põt in

telligi apud deũ:lʒ poſſetĩtelligi de a-

miclitia apud homies: ꝓ eoꝙ niſi deꝰ

graʒ daret in ꝓbãdo potiꝰ repꝛobaret
q́; appꝛobaret. nõ. n. habem vñ poſſu-⸗
mus appꝛobaria deo niſi pꝑ eiꝰ donuʒ.
nõ ſic ẽ aũt de homĩe reſpectu homĩs.⁊
ſic patʒ illud.

Ecundo queri

tur vtꝝ hõ ſił dit fuerit in g⸗

tuitis ⁊ nalibo: Et ꝙ ſic videt᷑ pertextũ

Beñ.i. Faciamꝰ hoĩem ad ima.⁊ ſi.n.

Se.l ſiẽ exponit Aug.⁊ habitũ ẽ ſup̃

Diſ. xvi. IJmago ẽ in nalibo:⁊ ſiłitudo ĩ
Stuitis. S ſi ho fact eſtad imaginẽ ⁊ ſi
militudinẽ videt ꝙ ↄditfuit ſil in nãli
bus ⁊ ẽtuitis. Itẽ eccl. xxj. De de
terra creauit hoĩem. Et pꝰ.⁊ ſᷣm ſe ve-
ſtiuit illũ virtute.igit᷑a ſui ↄditõe pma
ria virtute fuit veſtit.⁊ ſi : redit ideʒ
ꝙ bus. Itẽ Bamaſ. Fecit deus ho
minẽ inocentẽ:rẽm:virtuoſuʒ:ſine ſol
licitudine:ſine triſticia:oĩ virtute deco
ratũ:oĩbus donis omatũ. videt᷑ ꝙ hõ

in Stuitis fuerit coditꝰx. Itẽ h videf

roõne. de fecit hoĩeʒ äntũ ad etatẽ pfe
ctu:x qntũ ad cõditõem ab exoꝛdio ſue

ↄditõis. pari rõne vidr ꝙ fecerit eũ p
fectũ q̃ntũ ad volũtatis rectitudinẽ. ſᷣ
volũtatis rectitudo ↄſiſtitĩ dono gfe.
̊Rvidr ꝙ donũ gfe habueriti initò ſue
ↄditõis. IYJtẽ ad q̊ ꝙ alicui det᷑ gra⸗
tia:x requirit᷑ diuĩa liberalitas⁊ recipi
entis ydoneitas. ſ̊ deus ĩ pᷣmoꝛdio cũ
Adãʒ ↄdidit liberaliſſimꝰ erat:?⁊ Edaʒ
a ſue cõditõis pᷣmoꝛdio ad ſuſcipiẽdaʒ
gram ydoneitatẽ habebat. Sab ipo cõ
ditõis pᷣmoꝛdio de eigram cöferebat.
Sʒ3Aug'. diẽ e hõ in ſue cõditio
nis pᷣmoꝛdio habuit vñ poſiʒ ſtare:ß ñ
vñ poſſet pficẽ. Itẽ magr dicit ſup
diſ. xxiij. Cotat hò ꝑ auxiliüũ gfe cre-
atõis reſiſtẽ malo:ſᷣ nõ ꝑficere bonuʒ.
ſ ſi habuiſſet grãm gtufaciẽtẽ ab etxoꝛ

dio creatõis: potuiſſʒ vtrũq;. ſinõ po
tuit pficere bonũ:pʒ . Itẽ magis

cõuenit gr̃a cũ gloꝛia q; nã cuʒ gra.h ĩ
hoĩe gr̃a pcedit głiam. pari roe ĩmo
multo foꝛtioꝛi nã pceſſit tpe donũ gr̃e.
Iſtem p gfam fit mr̃imoniũ int de
um ⁊ aĩam. ſ̊ lex mr̃imonijè vt nõ faci

atabſq; mutuo coſenſu. vidr ꝙ nulli

adulto gr̃a debeat dari niſi pcedat cõ
ſenſꝰ. ſiꝗ̊ Adã pꝛiꝰ fuit q́; ↄſentire poſ

ſet. ñ ha buitſił nam ⁊ graʒ. Item

donũ gre infructuoſuʒ ẽ niſia deo re/
cognoſcat.nemo.n.in ſe gram reſua/
re põt:niſi illa deo gtus exiſtat.igr ſi
mag tenetrõem gtuiti qð ẽ nãlibo ſuꝑ
additũ q; qð ẽ nãlit ĩditũ:et donũ gre ẽ
mere Ftuitũ. videt᷑ non ab ipa crea
tõne ſ̊ pꝰconũ gfr̃e fuerit hoĩ collatuʒ.
ead pdicton itelligẽtis ẽ nonñdũ
ꝙ circa h̊ duplex fuit opinio.Quidaʒ
nãq; dicẽ voluerũtꝙ hò fuitcreat non
ſolũ in nãlibo:veꝝ etiã in Stuit.tũ ꝓpt
dei libalitatẽ.tũ etiã ꝓpter hoĩs ydo⸗/
neitateʒ. ̊ qm ſanctoꝝ auctes vident
ſonare griuʒ. Ideo ẽ alia opinio cõioꝛ
⁊ ꝓbabilioꝛ ꝙ hõ pꝛius tpe habuit nã-

lia q; hẽet gtuita. Vñ bßm hac in ſtatu

ĩnocẽtie diſtinguũt᷑ duo tpa.quoddã
enĩ fuit tpus ĩqͥ tmn habuit nãlia. qddã
vero ĩ qͥ habuit ⁊ nãlia ⁊ ẽtuita:ſm di/

uerſitatẽ bui duplicis tpꝑis diſſoluit᷑

axparẽs ↄrietas in auctoꝛitatibo ſcõꝝ
NHã qᷣdã vident᷑ dicẽ hõ habuit gr̃aʒ
qᷣqaʒ pᷣo ꝙ nõ:⁊ vtreq; ven dicũt ꝓ di
uerſis tpibo. Ratio aũt qre dñs volu⸗
it poſt nãm dare grãʒ cũ poſſet dare ſit
ſumit᷑ ex triplici oꝛdĩe.viʒ ab oꝛdĩe ſa⸗

pietie:bõitat:et iuſticie. Oꝛdo ſapie H

reqrebat:vt ſic ecẽ tuitũ alteriꝰ gñis
q́; eè nãle:ſic in diuerſis tpibꝛ hoĩ ↄfer

ret.⁊ ſic elemta mũdi pᷣus tꝑe fuer̃t cre
ata ⁊ diſtincta q; oꝛnata ppt᷑ oꝛdinè ſa
piẽtie mẽdãdũ:ſic etiã fieret circa ho/
minẽ qͥ ẽ minoꝛ mũqꝰ.Oꝛdini ei boita
tis H ↄpetebat.H.n.oꝛdĩe dr aliqͥd oꝛdi
nariĩ ſuũ finẽ.tũc igit᷑ gr̃a hoĩ oꝛdĩate
dat qn dat᷑ ei ſᷣm qꝙẽ vtilioꝛ ⁊ fructuo9/
ſioꝛ.tato aũt gr̃a dei c nobdᷣ vtilioꝛ ⁊ fru
ctuoſioꝛ qnto ꝓ ea deo gtioſioꝛes exi9/
ſtimꝰ.⁊ rõ ſic debuit dari vtex ipo oꝛdi
ne dandi cognoſceret᷑ donũ illłd eẽ ẽtu
itũ.ꝓptẽa nò fuit a creatõe ĩdita:ſ nãe
iã pfecte ⁊ ↄſtitute fuitſupinfuſa.Oꝛ⸗
go eti iuſticie Hreqͥrebat.deꝰ.n. ᷣm le
gẽ cõem reqrit aliq́; diſppem ⁊ ppara-
tõem a pte nr̃a ad h̊ infundat alicui
grãʒ ſiue eo cui infundit vt ĩ adulto:ſi

ue ĩ alio adiunãte ſᷣm ꝙ ↄtigiti puulo

⁊ iõ gr̃a nõ fuit hoĩ ↄcreata: dilata fu

naſ⸗ q; hõ p actũ ⁊ vſuʒ rõis qdãmõ ſe
diſponẽtad illã ſuſcipiẽdã.vt ſic veriſi
caret illq Aug.in pᷣhoĩe. Qui crea

uit te ſine te:ñ iuſtificatte ſine te a

tet igr ꝙ multiplex oꝛdo h̊ͥ exigebat vyt
hõ pꝰfieret ĩ nalib qᷓ; donis gtuis oꝛna
ret᷑.⁊ ↄcedẽde ſunt rõnes q ;̊ oñdunt.
Ad illud qð obꝛ.faciamꝰhoĩemad

ima.⁊ ſi.c.dð ꝙ ſiłitudo attendit᷑ ibi
ĩ Stuii gtis datis.vł dð ꝙ de dr feciſ

lſe hoĩeʒ ad ſuꝗ imaginẽ et ſiłitudinẽ:ñ
qꝛ ſtati cũ dedit imaginẽ ſiłetiã dede/

rit ſiłitudinẽ: qͥa alteꝝ dedit ſeʒ ima⸗
ginẽ: etalteꝝ babilẽ fecit viʒ ad ſilitu-
Qinẽé: q́; poſtmodũ ꝓ loco ⁊ tpe ei dedit.

vñn qntũ ẽ ex vi pbi ñ potↄcludiꝙ ſitł et

ſemel fuerit ĩ hoĩe imago dei ⁊ ſilitudo

tur no q; de ſtati yt hoĩem ↄdidit ttu⸗
le veſtiuerit ⁊ oꝛnauerit.ſᷣ qa tũc diſpo

ſitu fecerit: ⁊ nõ lõgo poſt tpe ↄpleuit.

Etp h̊ pʒ rñſio ad duas autes ſequẽ?
tes: Eecł.viʒ ⁊ Bamaſ. qa ſie ĩtelligũ

Ald ilł qð obꝛ de pfectòe etat æ co
nitõis.dð ꝙ nõ tm elõgat᷑ a pfectoõne
nãe ſic pfectio gr̃e.vñ hõ p vĩ nʒe ſibi
ĩditaʒ põt puenire ad pfectã etatẽ /Pfi
cere ad cognitõeʒ: ſ̊ nũq; pꝑ ſe põt ho in

habituʒ gre:niſi deꝰ infůdat mem ſua
benignitate. Ad illq qð obꝛ ꝙ ho e⸗

rat idoneꝰ:⁊ deerat libaliſſimꝰ.dð ꝙ

deꝰ maioꝛẽ ydoneitatẽ expectabat:que

qqẽ ↄpꝑetẽt oꝛdini ſapĩe:⁊ bõitati:et iu⸗

ſticie: ſiẽ pus oñſuʒ ẽ.⁊ iõ nõ ſtatĩ graʒ

degit: diſtulit:ꝓ eo ꝙ deꝰ ſic opatli⸗

beraliter: vt tñ ſua libalitas nõ exclu⸗

dat ſapĩam nec iuſticia:

Onſequenter
Sntũ ad ʒꝰ articulũ qrit᷑ q̃ntã
gram pm ho habuerit. Et pᷣᷣ ẽ qõ de
qntitate gr̃e pᷣmi hoĩs qᷓntũad donoꝝ
mititudinè᷑ ⁊ querit᷑ qntũ ad donoꝝ
magnitudinẽ: .

a primũ ſic
prtcedit᷑: ⁊ ꝗrit vtahabuerittot
vᷣtutes an lapſuʒ qͥt huit pꝰlapſuʒ:Et
ꝙ ſic vidr̃ pᷣp Bamaſ.dicetẽ ꝙ de fe
cit hoĩeʒ oĩ vᷣtute circũdatũ:⁊ oĩb bõis

oꝛnatũ. nõ vidr̃ ꝙ aliqͥs hĩt virtus q

ſit ĩ nob deeſſet eidẽ. Itẽ ex pte co⸗
gnitõis.nõ cognoſcimꝰ plura q; Adã
cognouit: nec płes ĩ nob hem ſcias.
pi rõe ex pte affectoiſ nõ viqr̃ q ptes
nob hèamꝰhabit vᷣtutũ qᷓ; habuit pꝛi
mꝰ ho. Iteẽ nnexio ẽ in virtutibo: ſiẽ
ſancti dicũt:⁊ ſuo loco oñdet᷑ in ʒ?ſi
Adã hůit aliq; virtutẽ:nccẽe fuit ꝙ oẽs
babuerit.tot habuit qͥt nos habemꝰ.
Iteʒ aut aliq; virtutẽ hẽmꝰ quã nõ
hũit Ado:aut n. Si nõ: tot virtutes
huit qt nos hẽm. Si ſic.aut g illiꝰvir
tutis fuit Adã capax:aut nõ. Sinõ.ꝗ
vidr ꝙ p pcẽm creuerit ĩ nob boi capa
citas:qde abſurð eſt dicẽ. Si ſic.cuʒ
de daret grãʒ Ade ſᷣm capacitatẽ ſuã
pidr ꝙ oẽm virtutẽ quã nobᷣ ↄfen poſt
lapſuʒ ⁊ ipi Ade ↄtuleritañ lapſum.
S33 virt“ foꝛtitudis ↄſiſtit in ppeſ
ſiõe tribiliũ.ſᷣ in Adã in ſtatu ĩnocẽtie
nõ potat eè talis ppeſſio: nec foꝛtitu-
do. Itẽ tꝑantia ↄſiſtit ĩ cohercẽdis

ic
ſinpini
Nini
mator⸗
lrtt
teiin
Neuerüe
ſſticacee
hicaütnn
gis itt
ſede
wnor
inſticute
tsdat⸗
Siicl
w
uilorrtw
wiugeegt
föbadair⸗
rirt
Kbab de
Ace
W
a
bite
Nced
Hmno⸗
rehd
ſpte
cro
inptea
keofin
Pruͤſo
Einealt
eeciͤt
exa
vinuti
piton
pſeuen
dr gwi
in pel
bili.Alca
donorſc
Pwb di⸗
N
Peotpe
rarcnt
inpfno⸗

eetirco
feehne
Mimeſcbi
N
epten
u⸗ menſu
d R de⸗
iln.
Dahgn
noſigi,
N ſechiß
ns denc⸗

enter
lüctinni
1αρode
duc dnog
Wad

miſa
nifryls
hunpi
Sctru
Aungilint
n Sing
ob boi cap⸗
Siſic.
Meintifi
9ienn
an lapmn
ſitinen
minnn
nerti /
mits

pꝛauis carnis paſſiõib.⁊ tales ñ pote-
rãt repiri ĩ nã inſtituta.qͥ nec tempãtia
Itẽ pnia ↄſiſtit ĩ deteſtatõe maloꝝ
ppetratoꝝ.ſ nlło mõ ↄtĩgebat in ſtatu
inocẽtie de mał cõmiſſis dolẽ. tũc nõ
potateẽ in hoĩe virt'. Itẽ qͥ hʒ oonũ
pſeuerãatie ñ cadita iuſticia.ſ Adaʒ a
iuſticia cecidit.ꝗ̊ pſeuerãtiã nõ habuit
bãc aũt młti hñtĩ ſtatu nae lapſe. nõ
oĩs virt q nucẽ fuit ĩ ſtatu ĩnocentie.
Heodð ꝙ cũ fit ↄpatio młtitudinis
donoꝝ gf̃ead ſtatũ nẽ lapſe:⁊ ſtatũ nẽ
inſtitute:H põt ĩtelligi vel ð donis gfe
Stis date:vel de donis gfe Ftüfacieno
Siitelligat᷑ de donis gfe ãſ date: ſic
ſe hñt ſiẽ excedẽtia ⁊ exceſſa ꝓ eo ꝙ ali
qua dona gfe gtis date hũit Adã ĩ ſta
tu illo:vtpote ĩmoꝛtłitatẽ ⁊ ĩpaſibilita

tẽ q n habuit aliqͥs poſterion eiꝰ. aliq̃ᷓ

dona gfe g date bnt poſteri ſui q ipſe
nõ habuit:
tutũ: v gña lingnan: æ ↄſiłia.ſatõ au
Dbui diuerſitat veĩt ex ̊ ꝙ alia võa
expediebãtilli tpi:x alia ↄpetũt iſti. Si
ant loqmur ð dõis gtie Stufaciẽtiſ: ſic
qꝛ illa dona ↄnexionẽ hñt qntũ ad ba⸗
bit qᷓntũ adactꝰ qͥ pfectonis ſi unt. ſic
ↄcedẽdũ᷑ ꝙ ĩ eq̃li multitudie fuerüt ĩ
bmo hoie ĩ q̊ repiunt ĩeiꝰ poſterioꝛita/
te. ᷣ dico qntũ ad habit⁊ qtũ ad act
pfectõis ſunt: ſic rões ad pmã ptẽ in
dqucte ondũt. Quãtũ vᷣo ad act q hñt
impfectõeʒ qnexaʒ: nõ otigebat virtu
tes m ſtatũ illũ in Rlqdà ponẽ. Et ꝑ H
pʒ rñ ſio ad tria oba.qꝝ vnũ de foꝛtitu
dine. alteꝝ de tꝑãtia.⁊ ʒ“ ð pnia q oĩa
ꝓcedũt hin act hñtes impfectõeʒ aliq;
anexaz:q dẽ imꝑfectio nõ ↄpetitalijs
virtutibo ᷣm oẽm ſtatũ:ſᷣ ſolu ſm ſtatũ
pntis mibie. Ad iltd aut qð obꝛ de
pſeuerãtia. dð ꝙ pſeuerantia vno mõ
dr ꝓpoſitũ pſeuerãdi ĩ bono.⁊ h mõẽ
virt vel diſpo ↄſeqñs virtutes inſeꝑa
bilit. Alio mõ pſeueratia ẽ ↄtinuatio ĩ
bono vſq; ĩ finẽ. ⁊ ſic nõ dicit habitũ ſj
poti diẽ ſtatü.⁊ hũc pᷣmꝰ hõ nõ habuit
ex Htñ non ſeqt ꝙ aliq̃ virtute caruerit
ꝓ eo tpe qͥ in Stia pmanſit.Siqͥs aüt
qrat cuiuſmodi act habuerũt virtutes

—

in pmo hoĩe q imꝑfectõeʒ habẽt ãnexã

ſiẽ gra ſanittũ:⁊ opatõ vir

T actib ſuis ſᷣm ſtatũ nẽ lapſe.dð q a⸗
ctus illi in ſtatu ĩnocẽtie płimuʒ ↄfoꝛ
mes erãtactibo s in pr̃ia virtutes ſüt
habite. cuiuſmodiautẽ ſunt iſti detiat
magr in tertio li.diſ. xxxiij.⁊ ibi ſuo lo⸗
co detmĩabitur.

Ecundo queri

tur vtru dona gtuita fuerit eq;

magne efficacie ad merẽdu añ lapſuʒ

ſiẽ ſuntpꝰlapſuũ: ⁊ ꝙ fuerit maioꝛis ef⸗
ficacie tũc q; nũc vidr̃.q̃nto pfectioꝛ eſt

cognitio tãto pfectioꝛ ẽ dilectio:⁊ q;to

maioꝛ ẽ dilectio tãto opꝰnr̃m ẽ deo ac-

—

ceptabiliꝰ. p ꝓpõ pʒ ꝑ ilłd qntũ co⸗

gnoſcis tin diligis. Sig in Adaʒ bm
ſtatü ĩnocẽtic clarioꝛ fuit cognitio:vi⸗
det᷑ ꝙ caritas ad merẽdu fuerit effica⸗

cioꝛ. Itẽ albiẽ qð ẽ nigro ĩpmixtiꝰ

g̊ ma i eſt meritoꝛiũ qð min) bʒ iĩ ſe de
demerito.̊ oĩa merita nr̃a q daãmõ ꝑ-
mixta ſüt culꝑe:ſᷣm ilłd ꝗſa.xliiij. Om

nes iuſticie nr̃e ſiẽ pan mẽeſtruate.Si

Sin Adaʒ ſm ſtatũ ĩnocẽtie merita oĩ
no fuiſſet impmixta culpꝑe videt᷑ hᷣm

—

ſtatů illũ dona gtuita ert multo maio
ris efficacie. Itẽ meritũ ẽ cuʒ gra ⁊
li. ar. qᷓnto igr li.ar.maꝗ gr̃e obedit ta-

to gra efficaciꝰ in actũ ſuũ exit. i tunc

nã maꝗ erat obedies gre q; nüc cuʒ eſt
conupta. tũc dona gtuita erat ad me⸗
rẽqũ efficacioꝛa. Itẽ amoꝛ viſibiliũ
⁊ ſollicitatio circa terrena im pedit ho⸗

minem ne iungat deo pfecte. ſi igit in

ſtatu bmo nitła vigebat ĩ hoĩe Ocupia:
pidr̃ ꝙ deo pfecti diufni adherebat
⁊ ita mag ad merèedũ diſpoſit erat.
Sʒ33. . Thim. i. Mõ coꝛonab: niſi q;

legit. cer. ß mag impust hõ m ſtatuʒ

nẽ lapſe q; ſm ſtatũ nate inſtitute. gſi
has pugnas vicit głoſi triüphat. ſi
gkoſi triüphat maioꝛẽ meret coꝛonã.
. AItẽ phus diẽ ꝙ ars ⁊ vitus E
circa difficilia. ſi hoc p ſe ven e: qto
actus virtutis ẽ difficilioꝛ tãto virtuo
ſioꝛ:⁊ qᷓnto virtuoſioꝛ tato ad merequʒ
efficatioꝛ.ſigᷓ maioꝛ eſt difficultas ĩ ꝑ-
ficiendis diuinis mãdatis nũc:q; eſſet
in ſtatu nãae inſtitute:videt᷑ ꝙ maioꝛ ſit
merendie fficatia. Itẽ ſi ho ſtetiſſet
y 2

aut xpus nõ eſſet incarnat:aut ſi eſſet

incarnat* nũqᷓ; eẽt paſſus.ſxpus ſua
paſſiõe nõ ſibi meruit ̊ nob:⁊ taʒ meri
ta nr̃a q; ſacr̃m efficaciã hñt a paſſiõe
⁊ eiꝰfide.ſi igit᷑ int oĩa qcũq; deo placẽ

pñt h fuit deo acceptiſſimũ ꝙ xpus ſe

obtulit hoſtiaʒ deo ⁊ pr̃i:R inde ſumũt

efficaciã merita nr̃a:⁊ ill efficaciaʒ ũ

hũiſſent merita ĩ ſtatu nae inſtitute.ꝗ
vidr q; nõ eẽnt efficatioꝛꝛn. Itẽ nata
nõ deficit ĩ nccarijs:ut diẽ phᷣus.ſ ſi
ẽ veꝝ in nã creata multo mag veꝝn è in

nã ĩcreata.x ſi diuĩa ꝓuidetia nõ defi-⸗
cit bob de be minꝰ cum è g młto mi/

nus nec deficit hoĩbꝛ.ß̊ nã huana ma⸗
gis idigetadiuuari q; igigẽt añ lapſũ

Syidr̃ ꝙ nuc de det hoĩ foꝛtiꝰ ⁊ effic⸗

ciꝰ adiutoꝛiü.ſi igit᷑ efficacia meritoꝛũ
attendit᷑ ſjm magnitudinẽ caritatis et
fe:videt᷑ q nũc dona gtuita ĩ merẽdo

int maioꝛis efficacie. edð effi

cacia meriti pᷣncipatr ex trib veit. viʒ
ex difficultate opis:ex ꝓmptitudĩe vo

lutatis:⁊ ex magnitudie caritat. Dif⸗

ficultas opis multu facit ad meritũ et
adeo facit vt hõ qͥ è młto minoꝛis cari⸗
tatis q́; agelus poſſit mereri ut pueni⸗
at ad ſblimitatẽ ãgelicã:ſᷣm ꝙ colligit

ex illo qð dic math.xi.de Jo.baptiſta.

Qui minoꝛ ĩ regno celoꝝ maioꝛẽ eo
Mõ.n.ẽ dubitandü qͥn Yohes ſit exal
tat' ad oꝛdies excellêtiũ angeloꝝ.⁊ tñ
ſm ſtatũ vie minon carita erat q; ali-
qͥs eoꝝ. Mꝛomptitudo etiã volũtatis

płimũ facit.ſᷣ volũtas ꝓmpta ẽ ſm ilłld

ꝙ hʒ accepta ẽ ad meritũ. q̃ntacũq;.n.
ſit ĩ hole gra:niſi ſit volũtas gre ↄſen-
tanea nuq; eliciet opa meritoꝛia.⁊ qᷓto
mag voluntas gfe ſbiacet ⁊ ↄfoꝛmat
tato mag ho ĩ opib meritoꝛijs exercet.
Magnitudo caritatis è pncipatł int
oia q facit ad meritũ.qꝛ ſᷣm illiꝰq̃ntita

tẽ attẽdit᷑ remuneratio pmij ſbał. pon

dqus.n.amoꝛis ẽ ꝙ dat valoꝛẽ opibꝰme
ritoꝛijs. Si igr fiat ↄpatõ efficacie me
redii dõis gtuitis ſᷣm ſtatũ pꝰ lapſum
⁊ Fm ſtatũ añ lapſuʒ:rñderi poõt ꝙ q;tũ

aq pmã ↄditõeʒ:viʒ q̃ntũ ad difficulta

tẽ efficacioꝛes ſunt virtutes nüc q;; tũe
fuerũt.nic.n.mag im pugt᷑:⁊ ĩpugnã/

do pbat᷑: examĩat virt qᷓ tũc:fiẽ pʒ in

ſanctis martiribi.Et ſic pcedutrõnes
oñdẽtes dõa gtuita ad merẽqũ eẽ nuc
efficacioꝛa. Quatuũ aũt ad ſcõam ↄdi⸗
tõem.ſ.q̃ntũ ad ꝓmptitudinè volũtaN
efficacioꝛes fuiſſent tutes ĩ merendo

tüc q́; nic: ꝓ eo ꝙ volũtas tũc q̃ſi cõti⸗

nue fuiſſet ĩ bonis opibi deo placẽtib⸗
ſine retardatõe.nũc aũt ſiue ex laſſitu/
dine:ſiue ex ſurreptõe freqñter ceſſata
bonis opibi:⁊ intèdit aliqñ rebo noci9⸗

uis:aliqñ ĩutilibo.tuʒ ppt᷑ difficultatẽ

ad bonü.tuʒ ꝓpt᷑ ꝓnitatẽ ad malũ.Et
qᷓntũ ad hc ↄditòem pcedũt rões pbã
tes ꝙ dona Stuita ĩ ſtatu nãe inſtitute
fuiſſent ad merèdũ efficacioꝛa.Et pHB
pPʒ rñſioad vtrq; ptẽ.ꝓcedũt.n.ſᷣm di
uerſas vias ſm q́s ſe hñt dona gtuita
merèedo ſic excedẽtia ⁊ exceſſa.⁊ repit
ĩ eis ſjᷣm diuerſas ↄditões maioꝛ ⁊ mi⸗
noꝛ efficacia.⁊ ſic niła ẽ int᷑ roes illas
repugẽntia. vtreq;.n.ven ↄcludũt.ſᷣm
diuerſaʒ viam. Siaũt q̃rat vlteriꝰ
de maioꝛitate efficacie q̃ntũ ad tertiaʒ
ↄditõeʒ:tũcrñdendũ ẽ ꝙ aut fit ↄpato
pticłariſ ꝑſone ad pticłarẽ pſona:aut
ſtat ad ſtatũ. Si pᷣomõ:dð ẽ ꝙ ſe hñt
ſic excedẽtia ⁊ exceſſa.ſatis.n. pbabi⸗
bitłr credi põt ꝙ aliqͥ ſunt qͥ hut maioꝛẽ
faʒ aliqbo q fuiſſentĩ ſtatu ĩnocetie ſi
dꝗ ſtetiſſet.alij no minoꝛẽ aliqᷣb: ſiẽ
diciↄſeuit cũ ↄpat᷑ ſtatꝰ leg ſcripte ad
ſtatu leg euagelice. Si aüt ↄpetgnali
ter ſtat ad ſtatũ:tunc nõ videt᷑ vſq;q̃q;
certu.in qͥ ſtatu dñs hoĩ maiꝰ munꝰ ca
ritatis et gre tribuiſſet: ꝓ eoꝙ ſᷣm di⸗
uerſas ↄditões repitur maioꝛ ⁊ minoꝛ

ygꝗoneitas in homiĩe ſuſcipiẽte.⁊ ꝙ plꝰ

E magnitudo gfe diſtribute plꝰ attẽdi

tur ſm diſtinctõnem diſtribuetis q co

gnitõem nr̃am latet hec enĩ ps pbabi
ioꝛ videt᷑:⁊ magꝗ auctoꝛitatibↄſonat
vt dicam ꝙ deus maioꝛa munera gra
tie elargitꝰẽ homĩ lapſo qᷓ; dediſſet ho
mini ſi in ſtatu ĩnocẽtie pmanſiſſet.tũü
qa homo maioꝛi adiutoꝛio gre indiget
tum etiaʒ qͥa decet deũ de malo maiꝰ
bonuz elicere q; ſit illud bonũ qð adi⸗
mendo malũ nocet. tuʒ etiam qͥa medi
atoꝛ⁊ intceſſoꝛ ꝓ noſᷣ interpellatqueʒ

ſeiente

Ceruun

„

uhnee
Gudineen
Ctlerite
boͤſie
sclnt.
cüd
ſsnoduͤen
ialüͤthede
niplcitde
12in
ſedinier
Gnücm
aa meren
ſoedifien
tuno ius⸗
ſoeffcun
uchinizrol.
gu
Imnaltn.
Ooecmai
gnidd.
ſelcheter
ſioogei
dogil
cognin
guitin
erüteſ
joovol
itmno⸗
beentte
n ran
xpir⸗
ptimotnt
ſcesſenet

.
ſan
tarößo
habuiſſer
dice falſi
nitgaß
tes nopi
uitqhpe
n peccan
pies:n
ſtulticigs
tpoom
detmmninar

Rin
dnes
tenüe
Mi⸗
ünt
Cnc
Ceitth
luli⸗
eſar
wnoci⸗
framt
mlüCt
uespbi
ſtime
Ep
moi
inin
nei
NN
ass
Münfn
urlen
i
pſonäm
igſebit
itnaiot
veineſ.
ijen ſi
Pper
tgli
ſcag
an
pde⸗
1wino⸗
gr
l'atni
itoice
Mbi
onut
ng
ſſetbo
ſſer cu
iniget
loman
⸗
i

decetexaudiri in olbus ꝓ ſua reueren

tia. Ande cũ appareat vultui dei ſem/
perad interpellandũ ꝓ nobᷣ ĩ cruce ob-
latꝰfuerit ⁊ quotidie offerat᷑:valde ꝓ⸗/
babile videt᷑ maiꝰmunꝰgr̃e tribuat᷑
nob q; ſi ipe nõ fuiſſet icarnat' vłp no
bis oblat?. Et H̊ expſſe vidr̃ inui Jo.
vij.cũ dr ꝙ ſpũs nõdũ erat dat:qꝛ Je
ſus nõdũ erat głificatꝰ. VUñ cũ aſcẽdit
ĩ altũ tũc dedit dona hoĩb. Ex hac igr
triplici rõe q̊n vna ẽ ĩ ↄmendatõe mie:
2 2ain ↄmẽdatõe ſapie:⁊ ʒ in ↄmẽda-
tõe diuĩe iuſticie.ſatis rõbiłr colligit᷑
ꝙ nũc mag ſint effectiua dona gtuita
ad merendũ q; ĩ ſtatu ĩnocẽtie.nõ ſolũ
rõe difficultat:ven etiã rõe gfe ⁊ cari/
tatis.q́uis ñ abſurde dici poſſit ma
ioꝛ efficacia erat tũc qᷓ; nüc rõe ꝓmpti/
tudinis volutatis. Et hac via ꝓcedũt
rões q ad pᷣmã ptẽ ĩducunt᷑: ſic pʒ in te
xtu.alit.n.nõ cogũt. Mã ilłd qð pᷣᷣ
ob ꝙ maioꝛ erat tũc dilectio: q maioꝛ
cognitio.dð ꝙ veꝝ ẽ de dilectõe hᷣm ꝙ
ſe tenetex pte gre aĩam eleuatis. Et
ſi objciat ꝙ vtraq; ↄmẽſurat᷑ cognitõi
dð ꝙ illd nõ ẽ veꝝ de oĩ cognitoe:ß de
cognitõe expimẽtali. aũt nõ magꝗ vi
guit in bmo pente q; ĩ vin ſanctis fu
erũt ⁊ ſunti ſtatu nẽ lapſe. Ad iltq
no qð obijcit ꝙ meritũ erat mag imꝑ⸗/
mixtuʒ demerito in ſtatu ĩnocẽtie.dð
ꝙ h̊ venitex h̊ ꝙ volütas nõ ẽ ita ꝓm/
pta ꝓpt gtuitatẽ carnis ↄiũcte:⁊ ꝓni/-
tatẽ ↄcupĩe pcte.⁊ rõ illa ꝓcedit ex ꝑte
ꝓmptitudinis volũtatis.ſimitłr ⁊ due

rõnes ſequẽtes.

1parte iſta

ſunt qões circa lr̃aʒ.⁊ pᷣmo qri
tur ðᷣ ̊ ꝙ dicit. Dicimꝰ Adam nõ tũc
habuiſſe virtutes qñ peccauit.vidr᷑.n.
dicẽ falſuʒ.qͥa ſi nõ hũit eas qn pecca/
uit:q añn amiſit eas q; peccaret.ſᷣ virtu
tes nõ pñt amitti ſine pcco.&̊ añ pecca
uit q; pccauit. JYuxta hᷣ qrit᷑ vtrũ hõ
qn peccauit erat ſapiẽs:vł ſtultꝰ: ſi ſa-
piẽs:q̊ nõ ꝑeccabat.ſi ſtultꝰ:& nõ videt᷑
ſtulticia eẽ pena pcci. . dicenduʒ
qꝙ; tps ↄmiſſionis pcẽi Ade pot duptłr
detminari. aut ſᷣm inchoatõeʒ. aut ᷣm

ↄſumatõem.vtroq; iſton modoꝝ ſmo
magri bʒ veritatẽ hm intellẽm differẽ
tem. Si. n. intelłat de initio:vt ſit ſen
ſus.nõ hũit virtutes qñ peccauit.i.qñ
peccare ĩichoauit. dðᷣ ꝙ bmo iſte intelkr
ꝙ nõ huit virtutes qᷓntũ ad vſuʒ lʒ ha⸗
beret virtutes ntü ad habitũ. VUñ in
peci ſui inchoatõe qdãmõ virtutes ha
buitdᷣdãmõ virtute caruit. habuit ſm
habitũ:ß carnit ᷣm vſuʒ. Siauüt itelli
gat᷑ de tpe ↄſumatõis pcci. ſic cũ ↄſu/
matio pcẽifuerit ĩ inſtãti:⁊ ſił ſunt pec
catũ ↄſumari ⁊ eẽ.ſic etiã pdict ſermo
veritatẽ hʒ:nõ ſolũ ꝓpt᷑ H̊ ꝙ Adã tunc
nõ hũit virtutes qntů ad vſuzʒ: ven eti
am qntũ ad habitũ.ſi.n.hũit tc pcẽ̃m
ↄſtat qꝙ nõ hũit virtutis habitü. ſiẽ enĩ
in pcco ſił ẽ ↄſumari⁊ ↄſumatũ eẽ: ſic

in habitu virtutis ſiłẽ amitti⁊ amiſ-

ſuʒ eẽ.⁊ ſi amiſſus ẽ nõ habrt. Planũ
igit᷑ qñ peccauit virtutes nõ hüuit.
nec tñ ex ̊ ſequit᷑ nõamiſit.amitte/
re.n. in his qͥ ſvᷣito amittũtur nõ ponit
hr̃e in actu:ſꝶ hũiſſe de pterito ⁊ nõ hr̃e
de pñti. H̊ aüt meliꝰmanifeſtat᷑.in q̃rto
tractatu de iuſtificatõe impij. Et p H
patẽet illa duo q oba ſunt. Itẽ qrit᷑
de h̊ ꝙ dicẽ. Nũc ꝗ ne foꝛte mittat ma/
nũ ſuã ⁊ ſumat de ligno vite t. Si.n.
H̊ veꝝ eẽt:ſeqͥret᷑ q Zdãa ex pᷣmo pꝑcco
nõ ĩcidiſſet in nccitateʒ moꝛiẽdiqð ẽõ
textũ. in q̃cũq; die comedenl moꝛ.mo.
Itẽ lignũ vite ſignũ erat illiꝰ ligni
vite qð xpus eſt:qð ẽ in medio padiſi
ecckie.ſᷣ iſtud lignũ potiꝰobeſt qᷓ; ꝓſit il
lis indigne ſumũt.ꝗ viqr̃ ꝙ ſi Adaʒ
comediſſet de illo ligno potiꝰ nocuiſ-
ſet q; ꝓfuiſſʒ. &̊ ñ viuẽt ineꝛfnũu. WMWeꝰ?
dð qꝙ vᷣbu illdẽ bũ dñi loqñtis adan
gelos. Vñ lra ſupplẽda ẽ ſic. Nunc ꝗ
ſuxple videte ne mittat manũ ſuã æc.
Hoc aũt dixit dñs:nõ qꝙ Adã inet᷑nũ
viuẽt ſi pꝰ pcẽm de illo ligno comede
ret:łᷣ qͥa lõgioꝛi vixiſſet tpe. Nñ vᷣbuʒ
illud põt intelligi fuiſſe verbũ mĩie. qͥa
dñs volebat ipm diu viuẽ in calamita
te pntis vite:in quẽ retruſus erat me-/
rito culꝑ ſue. Ael põt eẽ vᷣbuʒ rigoꝛis
iuſticie.Et qꝛ Adã guſtado cibũ ligni
vetiti ſe ĩdigꝰ*reddiderat ad pcipieèdũ
733

effectũ ligni vite. Ideo vñs in pᷣbo p⸗
miſſo ĩ qͥ fert ſniaʒ ᷣ eũ: iudicat ſe A-
qꝗ duplici bono pᷣuare.riʒ ligni eſu:⁊
ligni effectu.ñ qꝛ pꝰpcẽm poſſʒ ad illũ

effem pueĩre ſ̊ qꝛ merito pcci ntuq; me

ruit amittẽ.Et ſic patẽt illa qͥ oba ſüt.
NANYeutñ illq qð obicit ð ſacro altan

nõ ẽ ſile. qͥa iſtiꝰ ſacr̃i ẽ efficacia ſpuüał

2 ei debet᷑ reuerẽtia ſingłan rõe ſue di
gnitat ⁊ excellè. nlłm aũt hoꝝ repit᷑ ĩ

eo qͥ mãducat ⁊ bibit ĩdigne.nõ ſic aüt

erat ð iꝰligno vite. Itẽ qrit᷑ð h diẽ
ꝙ miſit eũ deꝰde padiſo volupta ĩ lo
cũ ſibiↄgruũ.vr̃.ni h̊ nõ debuit deꝰ
facẽ.cũ.n.deꝰſit maion mie q; ſit ho:⁊
nos videamꝰ pccoꝛes ſuſtineri ĩtra ec
cleſiã q̃ẽ padiſꝰqdã:nõ vr ꝙ deꝰdebu⸗
iſſʒ eũ eicẽ ̊ potiꝰ lõganimit᷑ ad pniaʒ
expectart᷑. Itẽ qro qre diẽ mũdũ iſtũ
fuiſſe ſibi locũ ↄgruũ.aut.n.erat detio
ratꝰ:aut nõ.ſi nõ erat detioꝛatꝰ:ñ pr̃ q;
eẽt hĩtatio ſibi ↄgrua pꝰↄcupĩaʒ.ſi de
tioꝛaterat:vr̃ q maꝗ depuiſſet detio⸗
rari locꝰ ille ĩq pccauerat q; ille ĩ qͥ nõ

teccauerat. Jux Hqrit᷑ ð ꝗ ſᷣuiat iſte

locꝰ hoĩ:qꝛ mòõ ñ ſᷣuit:nec pꝰ diẽ iudicij
Fuiet:q v ꝙ fruſtra factꝰſit locꝰiſte.
Mðdð ꝙ deꝰ ð padiſo hoĩeʒ eieciteqͥ
iudicio:ita ꝙ ſił fuit ibi mia ⁊ veritas.
Neritas nq; fuit ibi:qꝛ ſi ãgelꝰð pa
dqiſo eiectꝰẽ:qꝛ ibi pccauerat:⁊ ſe indi
gnũ illo loco reddiderat.ſic⁊ Hõ ð ame
nitate padiſi treſtris eijci debuit.Mi
Ficoꝛdia eſ ibi fuit pt h ĩ loco maioꝛis
calamitat exiſtẽs:⁊ ſciẽs ſe ẽ᷑ padiſũ
treſtrẽ eẽ q̃ſi exulẽ ĩ mũdo ſeipim repu
taret:⁊ pntẽ vitã ↄtemnedo ad bõa ĩui
ſihilia aſſurgẽt⁊ illa deſideraret:⁊ ſic
ad illã pueiret.ſi.n.tpalia amaretĩpe/
diret᷑ ne ſpua lia apphendẽt.⁊ ſi nüca/
mat conꝛnupt ↄcupiĩa qñ è ĩ valle mibie
qntomag tũc amaret ſi eèt ĩ illiꝰ padi
ſiamèitate pꝰq; moꝛbo ↄcupĩe conup⸗/
tus eẽt.tqta.n.extũc adherètia qͥeti tpa
li inherẽt vt niq; et nã reqrẽt.⁊ iõ cũ eo
actij mĩicoꝛditer⁊ iuſte.Et p ̊ patẽt
dubones pmiſſe.pʒ et ꝙ nõ ſiłe ðᷣ pa
diſo eccie. pʒ et ꝙ locꝰiſte mag Eↄgru
us ſtatui mibie:et ſi vtq; detioꝛateẽt.
poſtreo pʒ ꝙ locꝰille fruſtra nõẽ. mul⸗

tũ.n.facit ad nr̃aʒ eruditõeʒ.et occẽoeʒ
nob pbet reqͥrẽde ſalut ĩ q̊ ↄſiſtit ſũma
etiã pfectõ totiꝰ vtilitat huůane. Itẽ
Qrit᷑ de H ꝙ dice ligꝰilłꝗ nõ ↄferebat
ĩmoꝛtłitatẽ:niſi ſeꝑ ð illo ſumẽt᷑.G.n.
vidr̃ eẽ flm. q; ĩmoꝛtłitas pfecta ponit
Hiĩeʒ ex ſtatũ aĩalitatis.ſᷣ frequès co⸗
meſtio poit hoĩeʒ ĩ ſtatu aĩalitatis. ̊ p

freqntẽè vſuʒ ligni nõ pducẽtad pfectã
ĩmoꝛtłitatẽ. Itẽ freqñtatio alicꝰ rei
n variateffem ſᷣm ſpẽʒ:ſ ſolũ ↄfirmat

vel ĩtẽdit.̊ ſi vnica comeſtio nõ potat
facẽ ĩmoꝛtalitatẽ:vidr̃ pirõe ꝙ nec fre
quẽtatio. Wd magrb dubio⸗
ſe loq?: nec ſine cã.vtraq;.n.ps põt ſu⸗
ſtineri ſatis ꝓbabitr:⁊ ꝙ ligꝰ vite vni
ca comeſtiõe ↄferret ĩmoꝛtłitatẽ. Nec
huic obuiat ꝙ dñs pcepat Ade ꝙ de
oĩ ligno padiſi comedẽt.pceptũ.n. af⸗

firmatiuũ nõ obligatad ſp:ſᷣ p loco et

tpe. Möõt etiã intelligi ꝙ nõ ferret il⸗
lü effem vnica comeſtiõe ſ płibo.⁊ hoc
q: ls rie nõ ↄferebat ĩmoꝛtłitatẽ ſiẽ
cauſa ĩmoꝛtłitatis pᷣncipał ⁊ effectiua
H ſiẽ diſpoſitia.Et quèadmoð pidemꝰ
medicina qð freqntata diſpoit ad ſa/
nitatẽ:ad quã nõ ſufficiẽt᷑ diſponẽt ſe/
mel ſe upta. ſi ic ⁊ ꝓpoſito intelligẽduʒ.
Et ꝑ ̊ patẽt qoba ſunt.ꝓcedut.n.ac
ſi ligꝰ pite eẽt pᷣncipale effectiuũ ĩmoꝛ
talitatis.De effectu aũt iſtiꝰligni pla
niꝰhabitũ ẽ S.G̊ aüt dca ſufficiat.

Diſtinctio.xxx.

„, .
ſuperio
ribus inſinuatuʒ eſt ſ.
Pars iſta in q̃ magr de
termiat de homĩs lapſu
diuiſa fuit in tres ptes ſᷣm triplicẽ diſ
ferentiã conuptõis pcci.in quarũ vna
pſona.coꝛũpit naturã.in alta vero na
tura pſonã.in tertia o pſona coꝛũpit
ſeipam. Et pᷣma quidẽ cõſiſtit in pcco
pmi pentis.ſecũda in pcco oꝛigĩali.et
tertia in pcco actuali..· Mꝛima igitur
pte det᷑mĩata:aggredit᷑ hic magr pteʒ
ſecũdaʒ. Biuidit᷑ aũt ps iſta in par
tes q̃tuoꝛ.In quaꝝ pꝛima detmiat qᷣd

De

ſtniine
uſſol
191
Giſppdan
1Nr
Ggnnen
Penipri⸗
lie.
diſoiuidi
gen pee⸗
Pnriprli
deiigtqn
tatebüan
Acüifait
iiuiſan
mainart
Gſieiman
ſgitieſt
itymiſit
ſueltrin⸗
girpeäͤſs

1
rin

tatehü⸗
rutovo
nuhiinn
tuapler
daogmen
ppeein
uokfuunci⸗

1
Nc
Fteneind
Böspnoi
wiſtterſue
iinenion.
cierovir
niunts Biffe

unsigpint

cignininne
ginntozti⸗
oordimni
diuie inſtic
fena niſipe
Nnaq paſt

ctorie
ſktfüng
X
Coſenebat
ni Hen.
fenponit
ns
Alpfect
Whrlc i
dnöpt
iwegſerſte
urbdb⸗
nps ſi
lg niem
mts. Ne
Aeegde
ceptinat,
plocoet
hteneril
Plch.we
limteſij
Arcchrina
wodiden
Adüſinadſ⸗
idiſpenetſe⸗
vinellgicg
pcccürna
eſfrciniinn
ligni⸗

l.

Mpeno
innamzeti⸗
hmnime
detwnislih
Fnmpttidk
inalunmon⸗
gſongconht
oöſitrnn
Nioogi

ſit oꝛigiale pcẽm. In2 vero qlit᷑ tra-
ducat᷑.j.dii.xxxi.nũc ſupeſt ĩueſtigare
X. In 34 vero q̃lit deleat᷑.j.diſ.xxxij.
qm ſupᷣ dẽm ẽ pcẽm oꝛigĩale eẽ vitiuʒ.
X. In qrta vero determĩat vtꝝ pcẽm
oꝛiginale multiplicet᷑ ⁊ ĩtendat᷑ ꝑ pcca
pentũ ꝓxiĩoꝝ.j.diſ.xxxiij.pdictis adijci
endũ ẽ . Pꝛima ps q ↄtinet pntẽ
diſ. diuidit᷑ in tres ptes. In pma poit
ptem ꝓhemialẽ. In 2detiat ꝓpoſitũ
pncipalẽ:ibi.pᷣmo vidẽdũ ẽ X. In 3*
detiat qᷓndã incidẽtẽ duboem de veri
tate huane nãe:ibi.ad H̊ͥ aũtꝙ dicimꝰ i
Adã fuiſſe . Pꝛima pte remanẽte
ĩqiuiſa:media ꝑs diuidit᷑ ĩ tres. In pꝛi
ma inqrit vtꝝ oꝛigiale ſit pcẽ̃m:⁊ dato
ꝙ ſit:inqͥritvtu ſit pꝑna vł culpa:ibi.di
liget iueſtigandũ ẽ qͥd ſit.c. In ʒin/

Arit vtrũ ſit ↄcupĩa vel alia culpa:ibi.

ſupeſt vidẽ qͥd ſit illud pcẽm ⁊c. Haꝝ
aüt ꝑtiũ ſbdiuiſiões in lr̃a plae ſunt.

intelligẽtiã

autẽ hui ptis m tria q̃ detiat

magr in lr̃a ĩcidit q̊ qõ circa tria. Pꝛi
mo nãq; qrit᷑ ð oꝛigialis pcc̃i entitate:
⁊ de quidditate. ʒꝰ vltimo de veri
tate hůane nẽ. Quãtũüũ ad pvartiꝰ

qrũt᷑ duo. pꝰ qrit᷑ vtꝝ coꝛuptio q̃ ẽ in

nã huana inſit ei ex pᷣmo oꝛtu ſue ↄdi-
tõis:vel ex merito pᷣ tñſgreſſiõis? =ꝰ

dato ꝙ merito trãſgreſſiõis ẽ q̃ſtio vtꝝ

ꝓpt᷑ pcẽm Ade hũana nã ſit conupta
penatrtantu:an eſ penatr etculpabłr:

Ira primũ ſic
pꝓcedit᷑:⁊ qrit᷑ vtꝝ coꝛuptõ q̃m
pidemꝰin huana nã inſit ei ex ſue ↄdi/-
tõis pᷣmoꝛdio:an ex pcc̃i meritoꝛ Etq;
nõ ĩſit ex ſue ↄditõis pᷣmoꝛdio ſᷣ ex ꝑec
cati merito vidr̃ tã ex oꝛdie diuĩe iuſti⸗
cie:qᷓ; ex oꝛdĩe ſapie:q; etiã ex oꝛdie bo⸗
nitatis. Siffert.n. triplex oꝛdo in crea
turis.qa p iuſtici fit remuneratio oꝛ/
dĩationũ ⁊ meritoꝝ.p ſapiam vero oꝛ
dinatio ptiũ ad ſeinuicẽ: ꝑ bõitatẽ ve/
ro oꝛdinatio reꝝ in ſun finẽ. Ex pte
Diuĩe iuſticie arguit᷑ ſic.nullꝰ affligit᷑
pena niſi pcedat culpa. ſᷣ nihil aliud ẽ
pena q; paſſio ĩuolũtaria in rõli creatu

ra.ꝗ nullo mõ talis paſſio fuit in hoĩe
anñq; pceſſiſſet in eo culpa.igr̃ talis coꝛ
ruptio nõ fuit in hũana nã a pᷣmoꝛdio
ſue ↄditõis ſᷣ ex merito tranſgreſſiõis.
Itẽ a ſma eqtate iuſticie nulla p/
cedit curuitas vł obliqͥtas.ſj hũana nã
nõ ſolũ conuptaẽ conuptõe penalitad
veꝝ etiaʒ coꝛuptõe carnis.qͥa videmꝰ
hoĩes ex coꝛuptiõe ſibi ĩdita ĩcliari ad
malũ. nũqᷓ; a diuĩa iuſticia ꝓceſſitꝙ
huũana nã ſit conupta in ſui pᷣmoꝛdio.
ſi coꝛupta ẽ:̊ ẽ ſolũ pcci merito.
Ex oꝛdine aũt ſapie arguit᷑ ſic.vbicũq;
ſũma ſapĩa ibiẽ füma płcritudo: ſic
exponit AKug in lr̃a li.de tri.ibi.q̃liter
ſpes appꝛopat filio.ſᷣ a ſũma pulcritu
dine nihil pcedit feduʒ autturpe:nihil
qð rolem offenditaſpectuʒ.ſed in hoĩe
rõne vtente ſunt aliq paſſiones cõna⸗/
turales de qbus rõnabir erubeſcit. er⸗
go paſſio talis nũq; fuit in hoĩe a ſua
pᷣma oꝛigine: ⁊ fuit ſic vel merito traſ⸗
greſſiõis. ergo Ft. Itẽ vbicũq; itel⸗
ligit᷑ ſũma ſapiẽtia intelligit᷑ ſüma ve⸗
ritas ⁊ ſũma eq̃litas.ſed a ſuma eqᷣli-
tate nulla debʒ ꝓcedere ĩpꝛopoꝛtiona
bilitas.ſed duratio ⁊ cõſeruatio coꝛpo
ris ſm ſtatũ pſentis miſerie eſt impꝛo
poꝛtionabilis aĩe que ẽ eius foꝛma.qͥa

oc eſt temꝑale:ilłd ppetuũ.ergo nũqᷓ;

hũuũana natura ſic ꝓducta fuit i ſui pꝛi
moꝛdio a ſũma ſapiẽtia.ergo videt᷑ ꝙ
cecidit ex ꝓpꝛia culpa. Ex oꝛdine di
uine bonitatis arguit᷑ ſic.a ſũma boni
tate nihil pꝛocedit qð ſit magis ꝓpin
quũ ad maluʒ q; ad bonũ:cum vniuer
ſa ꝓpter ſemetipm ſũma bonitas oꝑe
tur. ſed ſenſus ⁊ cogitatõnes hominũ
pꝛona ſunt ad maluʒab adoleſcentia
ſua:ſᷣm ꝙ dicit ſacra ſcriptura.ergoĩ
illa coꝛuptõne in qua eſt nõ fuit hua
na natura a ſůͥma bonitate ꝓpducta.
Iteʒ nihil qð ꝓcedita ſũma bonita
te eſt dignũ maledictiõe.ſed multe ſũt
in nobis paſſiones digne maledictio-
ne. ꝓpter quas tam Job q; Jeremias
maledixit diei ſue in qua natus eſt. et
in lege maledicebãt᷑ ſteriles mulieres
ergo non videt᷑ ꝙ hüana natura in ea

conuptõne q̃ nuc eſt creata ſit a ſůma

7 4

bonitate. pidet᷑ igẽ ꝙ in hac conuptio-
nem ⁊ ſtatũ deuenit merito culꝑ:cum

H ſit oꝛdineʒ bonitatis:ſapĩe:⁊ iuſti-/

cie: què oꝛdinẽ incõueniẽs ẽ deũ ali⸗
qͥd face. Sʒ3. pmo oñndit᷑ h̊ nõ re
pugnet oꝛdini diuĩe iuſticie.qꝛ ñ ẽ ma
ioꝛis ĩ nocètie hõ q; ſit ouis vel agnus
Hᷣͥ ouis moꝛtalis ⁊ paſſibił pducta fuit
a deo:ita ꝙ niło ex H̊ derogat᷑ diuine
iuſticie.̊ pi rõe vidr ꝙ ſi talẽ ꝓduxiſſʒ
hoĩem q̃lis nũc ẽ:nõ vidẽt᷑ĩ aliqͥ dero⸗
gari eidẽ. Itẽ ꝙ nõ repugt oꝛdi ſa-
piẽtie videt᷑ iᷣm idẽ exẽplar:ſᷣm ꝙ deꝰ
ꝓduxit hoĩem de tra: ꝓduxit etiã alia
agĩiantia ⁊ coꝛpa mixta.ſ h̊ ñ repugnat

pulcritudĩ diuini exẽplaris ꝙ ex qtu-

oꝛ elemẽtis ↄpoſita ſunt conꝛuptibilia
ĩmo hfacit ad oꝛdinẽ vniuerſi:ſiẽ ĩ plu
ribo locis ondit Augꝰ. nõ viqr̃ eſſe ʒ
oꝛdinẽ ſapĩe.ſᷣ deꝰhoĩ eaſdẽ pꝓpetates
et poſſibilitates a nã ĩdidit hoĩbo q̃s eſ
dedit alijs aĩalibꝛ. Itẽ ꝙ nõ ſit oꝛ
dinẽ bõitatis diuĩe vidr̃.ad ſũmã.n.bo
nitatẽ ſpectat dare vnicuiq; ĩclinatõeʒ

ↄpetẽtẽ ſue nẽ.ſjᷣ ſiẽ aĩa rõł delcarihʒ ĩ
bono ſimptr: ita ⁊ ſenſibilis ĩ bono vt
nũc.⁊ ſicut tra hʒ qͥeſcere deoꝛſuʒ ita ⁊

ignis ſurſü.ſi igr deꝰ oĩbo dedit ꝓpas

ĩclinatões:igr̃ a pᷣmaria hoĩs ↄſtitutõ

ne erat diuerſitas axpetituũ ĩ ſenſibłi

⁊ rõli.erat nibilominꝰappetit diuerſꝰ

ĩ elemẽt coꝛꝑa ↄſtituẽtibo. ſi igf diuer
ſitas p̊me ĩclinatõis facit rebellionẽ:⁊
diuerſitas =tincliatõis ĩducit tẽpta⸗/

tõeʒ:vidr ꝙ ſi Hq mõ ↄdit eẽtĩ nlło de
rogaret᷑ oꝛdi bõitat diuie. Itẽ qta
lis fuerit hõ ↄditꝰ: vidr̃ poſſe pſuaderi

ex rõe ſũpta ſᷣm pᷣncipia nãlis phie.cũ
eniʒ hõ ſit minoꝛ mũqꝰ ꝓpt᷑ quẽ oĩa fa
cta ſunt dʒ hr̃e nalẽ ↄfoꝛmitatè ad mũ
dqũ maioꝛẽ q ꝓpt ipʒ fact ẽ a ſua pᷣma
ria ↄditõe.ſ᷑̊ ita videmꝰĩ maioꝛi mũdo
ꝙ inferioꝛes oꝛbes ᷣrio motu mouent᷑
oꝛbi ſupioꝛi ſᷣm ꝙ dicũt phi nales.j̊ pi
rõe vidr̃ ꝙ ĩ wĩe p nãm poꝛtio ſenſiti/
ua mouet᷑ ᷓ iudiciu rõis.ſ̊ hec ẽ᷑ coꝛup

tio q in nobᷣ ẽ maxiĩe inoꝛdiata.ſi igr̃ qG̊

a pᷣma ↄditõe:vidr ꝙ oĩs alia. Itẽ
H videt alia rõe ſumpta pꝑ pᷣncipia mo
ralis phie.dicit.n.moꝛalis phus ꝙ vir

tus ẽ difficilimoꝝ opatiua. nec è aliq̃
virtutis lauſ vbi nulla ẽ difficultas.ſi
hõ fuit ↄditus ad virtutẽ diſpoſitus
videtꝙ a ſua pᷣma ↄditõe habuit diffi
cultatẽ faciẽdi bonũ ⁊ vitadi malũ.⁊ in
tali fuiſſʒ diſpoſitꝰ ꝙ oĩs virt hr̃e poſ
ſet in eo ſuũ vſuʒ.ꝗ videt᷑ creatꝰ fuiſſe
cũ huiõi conuptõnibo. Iteʒ H̊ videt
rõe ſumpta ſᷣm pᷣncipia teologie. diẽ
enĩ ꝑ ſcripturã ſpũs.ſ.q via pueniedi
ad gloꝛiã ⁊ ſublimitatẽ ẽ p ignomĩaʒ ⁊
hũilitatẽ.via pueniẽdi ad coꝛonã eſt ꝑ
tẽptatõem ⁊ pugnã.pia pueniriad qͥe-
tem ⁊ traquilitatẽ ẽ p laboꝛes ⁊ tribu⸗
latöes. ſi igr̃ hõ debuit ſic fieri ꝙ eſſet
diſpoſitꝰ puenire ad gloꝛiã ⁊ victoꝛiaʒ
⁊ pacẽ pfecta:videt᷑ ꝙ hüana nã in pe⸗
nalibo ⁊ coꝛuptibilibo in q bus nũc eſt
a ſueↄditõis pᷣmoꝛdio fuerit ↄſtituta.
Meꝰ dicendũ ꝙ abſq; dubio nã hũa

na in has temptatões deiecta ẽ meri⸗/

to pene puaricatõis nõ iſtituta a omoꝛ
dio ſue ↄditõis.H.n.veritas pdicat:ſa
cre ſcripte auctas ↄfirmat:roõnis ꝓba⸗/
bilitas manifeſtat.Fides h̊ clamat.et
diẽ filiũ dei paſſum eẽ:vt nos a moꝛte
eripet ĩ quã nos induxẽ̃at pᷣmꝰ parẽs.
Sacre ſcripte auctas ↄfirmat:ꝙ dicit
Heeñ.ij.q̃lit hH ꝑ culpã inobediẽtie pe/
nã moꝛtalitatis ĩcurrẽt. Ratio autè h
manifeſtat ſic pᷣus ĩ oꝑponẽdo mr̃atũ
c.tũ ex oꝛdĩe q reſpicit diuinã iuſticiã:
q; etiã ex oꝛdie q reſpicit ſapiam: q; ex

oꝛdie qͥ reſpicit boitatẽ ſũma.Attendẽ

qũ ẽ tñ ꝙ rõi inqrẽdo dupir põt pcedẽ
aut ꝓutẽ adiuta radio fiði:⁊ ſic ꝓcedit
aſpicièdo ad cãs ſuꝑioꝛes.aut ꝓut iu
dicio ꝓpo relicta ẽ:⁊ ſic pcedit reſpiciẽ
do ad nãs ⁊ cãs inferioꝛes.acqriteniʒ
P viã ſenſus ⁊ expiẽtie. MPꝛimo mõ rõ
cinant᷑ coctoꝛes catholici ⁊ fideles cir
ca ea ſunt fidei.⁊ ſᷣm hũc modũ ratio
cinãdi multũ ẽ hoc cõſonũ rõni ꝙ deꝰ
in tanta miſia ⁊ calamitate ĩ qua nüũc
eſt hiem a pncipio nõ fecerit:imo di⸗
cere cõtrariũ magne impietatis videt
eſſe pie ⁊ ſane mẽti. Secũdo modo
ratõcinqdo ꝓceſſerũt phi qui non aſpe
xerunt in homĩs cõditòe ſuũ pᷣncipalẽ

actoꝛeʒ:ſed aſpexerũt pncipia cõponẽ⸗

top
mne⸗
ſocat
kckni
rentte
loſnst
nreler
ſcöcinn
rbonͤſ⸗
tacerti
gteſter
gantſn
aöbn
oe qu
hoͤeſtſ

uinon

ginise⸗
miene
niculone
ſeutro
cuisnio
amedi
ertor
Mr
d
Nera⸗
dicen
gial
tini⸗
ie
fuitſi
nalin
Ctibiis.
mnineac⸗

alpsai

miuren
inwnie
Woont
Kenſa
einea
ditur⸗
lucicn
tureco
etſent
ſideb
copih
nullot
thince
nücax⸗
inpmo

neitſi
lulnsf
dſoſins
Pudifff
biepe
rarefuiſſe
Ghricer
Nogie dii
ſanneniii
aächn
Mest⸗
rfienigeſt
t nihi,
Dmin de
ſbus nücet
1 oſtitunn
bbionibi
mmapor
Sdaiczeſ
dan
Nnsde
imini unſi
ſipian i
mi Atenci
hrwotpcege

irtſicpeedu

. aut putiu

Nrtiſeſtici

coacigileni
Pinomon
lcit foelesc
bücncüſind
onürönigd⸗
lirareiquun
frcenitinon,
jeiis,
Vericnlol
Hiqpinonor
rſuiznhtl

epbojnne⸗

tia ⁊ opatõnes quas habʒ p virtutem
nature.⁊ ſᷣm hũc modũ ratio potiꝰ di/
ſcoꝛdat veritati catholici qᷓ; cõcoꝛdat.⁊
heceſt ratõ quare ph̊ᷣi qui fuerũt tante
veritatis indigatoꝛes nõ puenerũt ad
lapſns hũani cõditõem:qͥa eis videba

tur eſſe valde ratõnale hominẽ ſic fuiſ

ſe cõdituʒz:cum tamẽ catholicis docto/
ribo nõ ſoluʒ fide ſed etiã rõnuʒ euidẽ-
tia certitudinalit᷑ eius cõtrariũ appare
at eſſe veꝝn. AUnde ⁊ rões que hoc oſtè/

dunt ſunt ↄcedende. Ad illud ergo

qð pᷣmo obijcit᷑ ꝙ deus fecit paſſibileʒ
ouẽ que tamè nõ ꝑeccauit. dicendũ ꝙ;
nõ eſt ſimile de homie ⁊ de oue.h enĩ
qui rõnis pticeps eſt:capax ẽ beatitu/
dinis ⁊ iuſticie:⁊ per oꝑpoſituʒ culpe ⁊

miſerie. Vnde ſicut in homie obliga/

ri culpa eſt:ſic ⁊ pati pena ẽ.in oue aũt
neutꝝ ↄtingitrepire.ideo paſſibilitas
ouis nihil facit ad oꝛdineʒ:nec contra
oꝛdinè diuĩe iuſticie:cuiꝰeſt cõſiderare
meritoꝝ exigentiã.non ſic autẽ eſt de
paſſione in natura hůana. Ad illqꝗ
qð obijcit᷑ ꝙ m idẽ exemplar alia ge/
nera aialium facta ſunt conuptibilia.
dicendum ꝙ nõ eſt ſimile:ꝓ eo ꝙ alia
aĩalia ab homiĩie nõ habẽt foꝛm cõple
tiuã incoꝛuptibilẽ.in ſolo autẽ homĩe
aĩa eſt ĩimoꝛtalis per nãm: ſicut onſuʒ
fuit ſupᷣ.⁊ ideo moꝛtalitas in alijs ani
malibo nõ ponit aliquã ꝓpoꝛtõem pfe⸗
ctibilis ad ſuã pfectõeʒ ſicẽ ponit ĩ ho⸗
mine.ac ꝑ Hnec ita repugt moꝛtalitas
in alijs aĩialibo oꝛdini quẽ ſapiẽtia ſer/
uat iu reꝝ ↄditõe ſiẽ moꝛtalitas repta
in homie. Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ ſü/
me bonitatis eſt dare vnicuiq; inclina
tõem ſuã.dicendũ ꝙ h̊ veꝝ eſt ſaluo oꝛ
dine qui attendit᷑ inter res:bᷣm ꝙ com
pãturadinuicẽ.quoniã bonitas nõ p⸗
iudicat ſapiẽtie.ſed qa ſᷣm oꝛdineʒ na-
ture coꝛpus debʒ eſſe ſubiectũ anime:
et ſenſualitas ſubiecta debʒ eſſe ratõi
ſic debuit deus dare incilinatõem taʒ
coꝛpi homĩs q; ſenſualitate carnis ꝙ ĩ
nullo piudicaret᷑ rectitudini ratõnis.
⁊ hinc eſt ꝙ ⁊ ſi ſenſualitas bonum vt
nuc appeteret:nulla tamè erat rebellio
in pᷣmo hoĩe: qͥa tantũ appetebat ſiẽ ra

tio dictabat.nũc aũtẽ rebellio: qͥa pter
iudiciũ rõnis freqñterappetit.⁊ ꝓpter
H̊ bꝛutales effecti ſumꝰ ⁊ iumẽtis inſi/
pientibo ↄpati.cũ tamẽ hõ in pᷣmoꝛdio
ↄditus fuerit in honoꝛe ⁊ dignitate ra
töõis. Et p H̊ manifeſta eſt rnſio ad ſe/
quẽs obiectũ qð obijcit de diuerſitate
motuũ oꝛbiũ celeſtiũ. et ſi.n.videat᷑ ibi
eẽ qrietas:nõ tamè eſt ibi rietas:ĩmo
oꝛdĩatio recta:ꝓ eo ꝙ ſꝑera ſupioꝛ mo
uet ſemp inferioꝛẽ᷑: ⁊ nũq inferioꝛ ſupe
rioꝛeʒ.nũc aut nobis ñ è ſic: ꝓ eo qꝙ ri⸗/

demꝰ aliã legè ĩ mẽbꝛis nr̃is repugna

tem legi mẽtis nr̃e ⁊ captiuantẽ nos ĩ
ſeruitutè peccati. Ad illud qð obyci
tur ꝙ virtus eſt difficilimoꝝ oꝑatiua
dicendũ ꝙ quedaʒ eſt difficultas q̃ ve
nit ex genẽ opis: qued vero que veĩt
ex defectu opantis. Mꝛima difficul/
tas eſt de eẽntia virtutis.virtus eniĩ in
qᷓntuʒ vitrus circa magna cõſiſtit ⁊ ar
dua.hec autè difficultas in pꝛimo fuit
ſic.homo.n.ita pfecte deo obediuiſiʒ ⁊
ita pfecte deo adłeſiſſet ſiẽ pfectio vir
tutis obediètie ⁊ amicitie h̊ requirit:et
ſic de alijs virtutibo.Eſt ⁊ alia difficul
tas q veit ex defectu opant.et iſta q dẽ
nõ ẽ de eẽntia virtut:ĩmo accidit virtu
ti ſᷣm ꝙ virt ẽ.⁊ iõ ad ̊ ꝙ ho eẽt virtuo
ſus nõ opoꝛtuit hãc difficultatẽ repire
in hoĩe in pmoꝛdio. ⁊ ꝙ illud ſit ven h
planũ ẽ.q̃nto.n.aliqs maꝗ /ꝓficit ĩ vir
tute täto magꝗ opat᷑ cũ minoꝛi difficul
tate ex pte ſua.ſi igit᷑ ̊ difficultas eẽt
de virtut eèntia bᷣm ꝙ hoõ ꝓficeret:mi⸗/
nueret᷑ ĩ eo virtus excellẽtia qð falſuʒ

nemo eſſe dubitat. Ad illud aũt qð
obijcit᷑ de via pueniẽdiad ſalutẽ ſᷣm ſa

cre ſcripture inſtructõem.dicenduʒ qꝙ;
ſcripta ſacra tradita eſt homĩ lapſo:et

documẽta tradit ꝑ que pducatad pa/

triã bᷣm ꝙ cõpetit ſtatui pſenti.ideo ex
his nõ põt arguiꝙ talis debuerit hõ fi
eri vt p hac viã deueniret.tales eni in
ſe ſunt valde aſpe.Si.n.homo nõ pec
caſſet:nõ cum aſpitate ſᷣ cũ oĩ leuitate
pueniſſet ad ſuũ finẽ.⁊ eſt ſimile:qͥa ſa
nitas cõſeruat᷑ ꝑ bõa cibaria ⁊ ſuauia
ſed non recuꝑatur niſi per poſitiones

Ecundo queri

tur vtꝝ merito pᷣme trãſgreſſi
onis hũana nã fuerit coꝛupta penalit᷑
tantũ:an etiã culpabłr.:Et ꝙ culpabłr
coꝛupta ſit viqf̃ Ro.p.S ic p vnũ ho
minẽ pcẽm intrauit in mũdũ:⁊ ꝑ pcẽm

moꝛs: ita ⁊ i oẽs hĩes moꝛs ptrãſitin

quo oẽs peccauerũt.ex iſto vbo colligi
tur ꝙ oẽs ĩ Adã fuerüt infecti ⁊ pcco/
res ↄſtituti. Sii foꝛte tu dicas ſiẽ di
cũt Pelagiani ꝙ ptrãſit p imitatõeʒ.
Loñ Eph.ij.Eram nã filij ire ſiẽ et
ceti.̊ nemo ẽ fili ire niſi ꝑ culpã. ſigꝗ
p culpã oẽs eramꝰ filij ire: oẽs p nãm
Ʒhimꝰ culpã.ꝗ in ceten nã hũana cul/
pablrẽ infecta. Itẽ Yo. iij. Miſi qᷣs
renatfueritex aq̃ ⁊.ſ.ſ.c.ſᷣ nlłus a p⸗
mio etno excludit᷑ niſi ꝑ pcco.ſi igitur
oẽs ñ bapticati excludũt᷑:ſiue ſint pui
ſiue ſintadulti.g oẽs exquo nati ſunt
hñt culpã.ſᷣ nõ culpã quã fecerint:cuʒ
huic ſñie ſbiaceãt añ vſuʒ rõis:ſicẽ pʒĩ
puutł ĩcircũciſis. Geñ.xvjij.igr h̊ ẽ cul⸗
pa qͥ pnalẽ gñatõem repit᷑ ĩ qͥlʒ.gᷓ &.
Itẽ ſi tota nã eẽt in vna pſona coꝛ⸗

rupta:illa pſona q̃ntũ ad eẽ ncce ẽ to

tã nã ʒ conũpi qᷓ;tũ ad eẽ. pi rõe ſi coꝛ/
rumpet᷑ q;tũ ad bñ eẽ:coꝛũpet᷑ tota nã
qᷓntũ ad bñ ec.ſic.n.ſeqͥ:ſi Adã moꝛit
hõ moꝛit᷑:cũ igit᷑ tota nõẽ eẽt in Adã qñ
eccauit:vidr ꝙ tota ĩ eo ꝑccauerit:ac
p h tota ĩ oĩbo⁊ ſinguł culpabłr infe/
cta fuerit. Itẽ venenato fote pↄñs
venenant᷑ ⁊ riuuli a fonte ꝓcedetes. ſi
igr oẽs hoĩes ꝓceſſeruũt ab Adã ſiẽ ra-/
mia radice:⁊ riuuli a fõte:⁊ ipe conup
tus fuit moꝛbo ↄcupie qͥ fuit ĩ eo cłpa:
vidr̃ ꝙ cetos coꝛuꝑit eodẽ conuptõis
gñe ⁊ ita culpabkr. Itẽ ſiẽ ſe hʒ ĩno
cẽs reſpẽu ĩnocẽtis gñandi: ſic pccoꝛ
reſpẽu pccoꝛis.ꝑ ſi ARdã ſtetiſſet in ſua
inocẽetia oẽs filios genuiſſet ĩnocẽtes
Stota huana nã eẽt inocẽs ⁊ pura qtũ
ect ex ipo:h̊ ſatis planũ c̃.& ꝑirõe cuʒ
Peccauit totã hianã nãʒ ↄſtituit pecca⸗-
trice:ita ꝙ oẽs filios gignẽt pccoꝛes.
Itẽ qᷣa Adã peccauit fact è moꝛta-
lis.? qꝛ moꝛtalis : ncce fuit ꝙ gñaret
omes filios moꝛtłes.ſᷣ ſiẽ ſe bʒ effectꝰ

ad effem ita ſe hʒ cã ad cãʒ.ſi igr cauſa
moꝛtlłitatis fuit culpa:⁊ moꝛtłitas ꝑpſo
ne Ade totã nãm huanã fecit moꝛtłeʒ
⁊ totã conũpit penałr:pi rõe vidr̃ ꝙ cul
pa Ade totã nãm huanã infecit culpa

biłr:⁊ oẽs ex illo exeũtes coꝛupit cul-

pablłxr.ſi igr culpa q̃ oĩb ĩeſt ꝑ nãm eſt
culpa oꝛigĩał:colligr̃ ex oĩb his rõib⸗
ꝙ ſit ponẽ culpã oꝛigialẽ. Sʒcotra

Egech..xyviij.Filiꝰnõ poꝛtabitiniqtatẽ
pr̃is:⁊ pr ⁊c.ſi igr h̊ lex diuĩia ſᷣm diui
nã legẽ qͥb peccat ſibi ⁊ nõ a lij.iux ilłq

ꝓuer.ix.Si ſapiẽs eris tibim etipien:
ſi auũt illuſoꝛ ſolꝰpoꝛtab malũ.igt ñ vi⸗/
det᷑ꝙ ex p cco pfr̃is filiꝰ hʒ infici culpa
bilr. Itẽ tã ĩ nouo q; ĩ ve.teſtõ nup⸗
tie ↄceſſe ſunt tãq; bõe ⁊ licite.ſᷣ ad nul
lü bonũ nccariũ ↄſeqͥt᷑ malũ.ſᷣ ad nup
tias nccio ſeq̃ret᷑ malũ ſi ꝓles culpaʒ
vhereta ſua oꝛigĩe. vł nuptie ſut ma-
le ⁊ illicite qð ẽ ↄ ſacrã ſcriptaʒ ⁊ fideʒ
xpianã:vel nõ ẽ ponẽ pcẽm oꝛigĩale.
Itẽ coꝛupta re traſmutabili⁊ minꝰ

nobili nõ ꝓpt hͥ conũpit᷑ ꝙ ĩtũſmuta⸗
bile ⁊ maiꝰnobile.ſ̊ pſõa hoĩs ẽ tĩſmu

tabilis ⁊ minꝰ nobił᷑qᷓ; nã.tota.n.nata
ſpẽi ppꝑetua ẽ ⁊ mag nobitł q́; vna pſõa
ſingłan. ĩpoſſibile fuit eã a pſõa Að
totatr e᷑ ꝑ culps infici. IJtè ĩ malis
grałr ẽ veꝝ ꝙ malu hĩtũ pcedit malꝰ
actꝰ:q;uis eõrio ſit ĩ bõis.q̊ͥ hĩtuał coꝛ
ruptio nẽ oꝛit᷑ ex actuali culpa ipiꝰ nẽ.
hß nã qntũ ẽ de ſe ſemꝑ ẽ recta ⁊ nõ pec⸗
cat.qa peccatũ ꝓpꝛiũ eſt ꝓpꝛie volũta⸗
tis.ergo nõ videt ꝙ tota nata infecta
fuerit:vel etiaʒ potuerit infici. Iteʒ
nullũ naturale è culpabile: ꝓ eo ꝙ na
turalibus nec laudamur:nec vitupa⸗/
mur.ſed oꝛiginalis coꝛuptio ẽ natura
lis cum ſit eadeʒ apud oẽs.̊ videt᷑ q
iſta duo ſint ĩcõpoſſibilia ꝙ aliqᷓ conu
ptio ſit culpabił⁊ ꝙ ſit oꝛigĩat. nõ vr
qꝙ nã tota a pſõa potuerit culpabłxr in/
fici. Itẽ nullũ nccariũ ẽ volũtariũ.ſ
coꝛꝛuptõ oꝛigĩał ẽ nccia:g nõ ẽ volũta
ria.ſᷣ oĩs culpa ẽ affectõ v olũtaria ſᷣm
ꝙ diẽ Angꝰ.ĩ li.ð li.ar. ĩpoſſibłe ẽ oꝛi

gialẽ conuptõeʒ eẽ p cłpã. redit igr ið
ꝙꝓp'ꝙ nlia elpa ſit a nõ:⁊ ꝙ nã hua na

ĩ aqã ñ fuerit ifecta cłpabir. G?oð

gino
njmoibu⸗
eſcigenn
ſterbenie
ſonisdela
Abiepan
Gunifeſtn
goͤfel
gdicign⸗
leautnoe
ſuntpiſi
flumisr
oes quo
PiEnn
Ules.n
buszth
pißaßztt
nchorne
nitſtto
finprotrte
iaſuaoni
uicerſſine
gabisie
rdtyen
webipi
epuertr⸗
ſpüliro
Unöfn
norxn
ghhon
Git
lytrisen
itn ſen
feueſenn
ſifch⸗
ſiaſtucin
ſtad⸗
Müirne
ſcräri⸗
deod
fecte dor
ſepl 4
Adligt
momrco
gbonerter
ſifni
Nueaheci
gffietödi
Niteoe

gfeatſ
üns
nante;
ekgel
RZB
Nuptal
konen
hbisſö
Zen
infcialh⸗
teſön⸗
.5anul
anup
tsculpa
neſütma⸗
itfie;

ee ben
4.E n. N

42 20,)
binntco⸗

tſöo
wwiicr
Hinſen
i N;
„w
i
polücend⸗
olücnufn
iratign
Fnühinn
F. N

qꝙ abſq; dubio tota natura:hoc è natu

ra in oibus hoĩbus ſemiat᷑r ab Adam
deſcẽdentib coꝛupta ẽ.nõ ſolũ pena/

liter ſᷣ etiã culpabłr.G̊.n.manifeſtat vi
ſionis dei carẽtia:rõlis erubeſcẽtia:cõ
cupie pdñantia. Carẽtia viſiõis dei H

manifeſtat. qa nlłus dʒ et᷑no bono ad
qð fact ẽ pᷣuari:niſi i ſe habeat aliqͥd p
qð ĩdignꝰſit diuĩo affectui pñtari.ta
le aũt nõ ẽ niſi culpa.ſi igr oẽs quotqͥt
ſunt viſiõe dei puant᷑:niſi ꝑ baptiſmũ
flumĩs vłflamĩs renaſcãt᷑:planũ ẽ ꝙ;
oẽs quotqͥt ſũt ᷣhũt ex ſua oꝛigie cul-9
pã.Erubeſcẽtia etiã rõis H̊ͥ manifeſtat
niłus.n.roöbirerubeſcit de his paſſiõi-
bus q̊s hʒ a nã:niſi inſint ei ꝑ aliq; cul
pã.ſ̊ oĩs hõ nãir erubeſcit ex genitaliũ

mẽbꝛoꝝ motu.hec igr rõ colligr ⁊ ma⸗

nifeſtat᷑ ꝙ qͥlʒ ĩ ſeipſo nõ tm penałrſ̃ ed
vitupabir ⁊ culpabiłrẽ coꝛuptꝰ q̃ntũ

ẽ de ſua oꝛigie. Pꝛedñnantia ↄcupie H

euidẽtiſſime maifeſtat.certũ.n.ẽ ꝙ tũc
agĩa hoĩs ẽ oꝛdiata qñ ſpũs ẽ ſᷣ deo:et

caro ⁊ vᷣtuteſ aĩales ſt ſbſpũ:⁊ ſequũ

tur eiꝰiꝑiũ.ab oꝑpõit igit᷑ tũc aĩa hoĩs
ẽ puerſa:qñ caro ⁊ vᷣtutes aĩales pſũt
ſpũali rõli.Et h̊ qͥdẽ veꝝ ẽ ð plao ñ tã
tũmõ ſᷣm fidẽ:vᷣm eſ pᷣm phiaʒ.ſ̊ ĩ hoĩe
vigoꝛ ↄcupie ⁊ lex mẽbꝛoꝝ qm vnuſqͥſ
q; hʒ a natiuitate captiuat ſpm̃ ⁊ ei p/
qnat᷑.Ex ̊ igr claꝝ ⁊ aptũ ẽ ꝙ aĩa cu/
iuſiʒ hoĩs a natiuitate puerſa ẽ ⁊ ĩoꝛdi
nata. ſ̊ ſic oꝛdiatio ĩ hoĩe ⁊ rcitudo iu/
ſticia ẽ:ſic puerſitas ⁊ ĩoꝛdĩatio cłpa ẽ
ſi igr nã cꝰlʒ hoĩs ꝑ legẽ ↄcupie puer/
ſaè a ſua oꝛigie ĩ qͥl ʒ hĩe ĩdubitat᷑ po/
nẽdũ ẽ eẽ pcm oꝛigĩale q;tũ ẽ ð pᷣᷣſua
natiuitate.⁊ ð H̊ nẽo dubitat:niſi qͥ ne
ſcit q;tꝰſit vigoꝛ ↄcupĩe:⁊ q̃tr ſpũs rõł
deo dz ſbeẽ. ↄſtat.n.q ñ ſbẽ ſpus nr̃ p
fecte vᷣo:niſi diligat ipʒ ſuꝑ oĩa ⁊ ꝓpt᷑
ſe.plaꝰẽ eſ ꝙ nił᷑uſ ſtatu nẽ coꝛupte
deũ diligit ſr oĩa ⁊ ꝓpt ſe ſiñ dono gr̃e
Imo ncẽc̃io vicita vigoꝛe ↄcupĩe vt ma
gis amet ſe vłaliqð boꝰaꝑparẽs.pla
nũ ẽ igr̃ ꝙ aĩa cꝰlʒ hoĩs ĩ ſua natiuita/
te peccatx ẽ cũ ſbuerſa ⁊ ĩoꝛdiata ſit:ſic
onſũ ẽ.⁊ iõ dic apoꝰ.ro.vij.ĩ ꝑhoĩs la
pſi. Aideo aliã legẽ ĩ mebꝛis meis re

pug.le.mẽ.m.⁊ cap.me ĩ le.ꝑc.Et ex.

—

clamat. Infelix ego ho:qͥs me libera-
bit a coꝛpe moꝛi hꝰ:Et rndet.Gfa dei
p Jeſuʒ xpm. Hãc igr legẽ ⁊ oꝛdiatio
nẽ ad deũ ſi qͥs velit attẽdẽ niłoꝰdubi⸗/
tabit hoĩeʒ eẽ pccoꝛẽ a ſua natiuitate
ĩmo ita certũẽ vt dubitari nõ poſſit de
oꝛigĩali:ſiẽ et nec de actuali.q̊ tñ igno
rauerũt phi:⁊ etiã aliqͥ heretici.q; neſci
erũt attẽdẽ in qͥ attendit᷑ rcitudo aĩe et
iuſticia.⁊ ꝓ q̃nto aĩa dici dʒ ad deũ oꝛ
dĩata.ↄſtat igr̃ ꝙ tota hũa na na coꝝꝛu
pta ẽ.ñ ſolũ penatłr ſᷣ etiã culpabłr.a q̃
aũt conupta fuerit:h planũ ẽ ex ipſa
ſcripta:qꝛ ab Adã. MPotuitaũt Adã to
tã nãm coꝛũpere ⁊ culpabileʒ facẽ ſuo
pcco tplici ↄditõe ↄcurrẽte. Pꝛimaẽ
qͥa nõ tin erat hũane nae idiuiduũ:ſed
totꝰhũane nãe pᷣncipiuũ.Scðaẽc qa nõ
tm fuit ſibi datũ madatu ſic ſingłari ꝑ
ſone:ßᷣ tanq; ſtipiti totiꝰ hũane nẽ.⁊ H
bñ ĩdicat textꝰ.qͥa mãdatũ illd deſcen
dit pꝑ vin ad mulierẽ. Tertia qa Adaʒ
ĩnocentiã ⁊ ĩmoꝛtalitatẽ ſuſcepatꝓ ſe
Tꝓ tota ſua poſteritate. AUnde ipe ino
cens ⁊ ĩmoꝛtalis generaſſet ĩmoꝛtaleʒ
⁊ ĩnocẽtẽ.Quia igit᷑ ipe erat oiuʒ pᷣn-
cipiũ:⁊ trãſgreſſus ẽ madatũ qð ei da
tũ erat ſᷣm ꝙ erat pncipiũ.⁊ amiſit illã
iuſticiã ⁊ ĩnocentiã quã debebat omibꝰ
poſteris cõſeruare.hinc ẽ ꝙ ꝑ ipm oꝛi/
ginali iuſticia ſumꝰ puati.⁊ in ei infe
ctõe ceteri ſunt infecti nõ tantũ penali-
ter ſed etiã culpabilit᷑.tũ ꝓpter debitũ
oꝛdinatõis que debʒ eſſe in nobis.tuʒ
ꝓptercarentia illius ĩnocentie qua de
bemꝰ habẽ.tum ꝓpter dnantia cocupi
ſcentie per qu aĩe noſtre ſunt inoꝛdi/
nate ⁊ ĩiuſte.⁊ ſi ĩiuſte ſunt ⁊ inoꝛdina/
te:neceſſe ẽ eas ſũme iuſticie diſplice/
re. Matzʒ igit ꝙ tota hũana nata coꝛ/
rupta eſt nò ſolum penaliter ſed etiaʒ

culpabiliter. patʒ nibilomina quo fu

erit coꝛupta:quoniaʒ a bmo parenie.
Qualiter auteʒ illa culpa traduci ha
beat hoc determiabitur infra. Ratio⸗
nes igitur ad pꝛimaʒ partem cõceden
de ſunt. Ad illud ergo quod pꝛimo
obijciturꝙ filius non poꝛtat iniquita/
tem patris.dicendum ꝙ illud intelli/
gitur de peccato quo pater peccat vt

N

ſingularis pſona:ſiẽ meliꝰmanifeſta/

bit᷑ infra.⁊ iõ locũ nõ hbʒ ĩ ſgreſſione
pma:eqꝛ illa nõ fuit oĩno ſingłaris pſo
na:ſiẽ explanatũ eſtð. Ad illud qð
ob: ꝙ ad bonũ nõ nccario ↄſeqͥ malũ

dð ꝙ ven ẽ p ſe loquẽdo. VUñ ad nup/
tias nõ nccario ſequit᷑ genite ꝓlis coꝛ/

ruptio inq̃ntũ ẽ ibi maris ⁊ femie ↄiũ/
ctio nãlis.h̊ inq;tũ illi ↄiũctõi adiũcta
ẽ conuptõ in hois ſemĩe ob pcẽm pᷣmi

pentis. Et ſitu obijcias ſic obijeit he⸗
reticus:ꝙ q̃litercũq; ſequat᷑malũ:ob/

mittẽdũ eẽt illud bonũ.dð ꝙ illq nõ ẽ

verum: niſi qñ malũ pponderat bono.

nũc aũt nõ ẽ ſic.qꝛ in gñantib nõẽ nul

la culpa.in gñato vero meliꝰ ẽ ſic eẽ q
nõ eẽ:maxie cũ ſbueniat᷑ ei ꝑx graʒ ba/

ptiſmalè. Ad iltq qð obꝛ ꝙ conup/

to minꝰnobli ⁊ tiſmutabili nõ conũpi
tur mag nobile ⁊ ppꝑetuũ.dð ꝙ illd ve
rũ ẽ ⁊ locũ hʒ qñ illud qð ẽ mag nobi9/

le ⁊ pꝑpetuũ nõ depẽdeta minꝰ nobili?

tniſmutabili.nõ ſic aũtẽ in ꝓpoſito.qͥᷣa
tota nã hana depẽdebat a pſoa Ade
qntũ ad exiſtentiã. VUñn ſi Adãa fuiſſet
moꝛtuꝰtotũ genꝰ huanũ eẽt coꝛuptũ ĩ
eo. Ald illud qð ob ꝙ malũ habitũ
pcedit malꝰact.dð ꝙ h̊ verũ ẽ.ventñũ
ex h̊ nõ opoꝛtʒ malũ habitũ noe pce/
dat malus act' nge ſᷣm ꝙ nã: ſ ſufficit
ꝙ pcedat malus act pſone:ꝓ eo ꝙ nã
⁊ pſona ſunt ĩdiuiſa.⁊ iõ coꝛuptõ pſo
nalis põt effici nalis: ondit Anſel.
de ↄcep.vᷣgi. Poſſet tñ dici ꝙ ⁊ ſinã ĩ
ſe nõ peccauerit:tñ ꝓut erat ĩ Adã.ipe
enĩ Adãa peccauit inqntũ erat oĩm ho/
minũ pncipiuʒ. Ald illud qð obꝛ ꝙ;
nulluʒ nale ẽ culpabile. dð ꝙ ſiẽ dicit
Augꝰ.differ dicẽ nãm ⁊ nãʒ coꝛuptã
Põt igr aliqͥd eẽ nãle qð ſeqͥt᷑ ipaʒ nãm
Hm inſtitutõeʒ: ⁊ aliqͥq eẽ nãle qð ↄſeqͥ
tur ipaʒ nãm ſᷣm conꝛuptõeʒ. Dico igr
illa qð ẽ nale qð ↄſeqͥ nam ſm ĩſti⸗/
tutõeʒ nlło mõ ẽ culpabile. ilłd o qðᷣ
ſicẽ nãle ꝙↄſeqͥt᷑ nam ſᷣm coꝛuptoõem
culpabileẽ.⁊ tale ẽ oꝛigĩale.⁊ ſic pʒ il/
lud. Ald iltd qð ob: ꝙ niłm nccariũ
volũtariũ ẽ᷑: oð ꝙ ⁊ ſi reſpẽu eiuſdeʒ
vitatẽ poſſit hr̃e:tñ reſpẽu diuerſoꝝ ñ
nece ẽ ꝙ hẽat veritatẽ.qð.n.nccariũ ẽ

vni volũtariũ põt eè alti.⁊ ſic ẽ ĩ oꝛigi/

nali.qð qͥdeʒ ⁊ ſi nobᷣ ſit nccariũ: Ade
tñ fuit volũtariũ.⁊ rõe illiꝰvolũtat᷑ nobdᷣ
ĩputat᷑ ĩ pccm. Vñ dicut oẽs teccaſſe
ĩ ipo.hᷣaũt meliꝰoñndet᷑ cũ manifeſtabᷣꝛ
q̃lit᷑ oꝛiginale pcẽm traducit᷑.

.Onſequenter

q̃rit᷑ ðᷣ z? viʒ d ſit oꝛigiale pec
catũ.Et circa h duo qrũt᷑. poqrit᷑ vtꝝ

oꝛigĩale pcẽm ſit ↄcupia: ⁊v q̃rit᷑ vtꝝ

ſit ignoꝛantia:

FIrca primũ ſic

ꝓcedit᷑:⁊ qrit᷑ vtꝝ oꝛigiale pec
catũ ſit ↄcupia!Et ꝙ ſic vide᷑ Ro.iij.
MNõ regnet pcẽm ĩ nr̃o moꝛtali coꝛpe.
AYbi glo. Pcẽm.i.fomes pcci nõ ẽ ali

ud q; ↄcupia.Si igr̃ fomeſ pcci pcẽ̃m

E:⁊ nõ ẽ pcẽm actuale:reſtat ꝙ ſit oꝛigi
nale. Ité Ko. vj. Loõcupiaʒ neſcie
bã eẽ pcẽm ⁊c. glo. Cõcupĩa ẽ vñ oĩa
mala ꝓueniũt.S i igr ilłd qð ẽ oꝛigo

oĩm maloꝝ ẽ oꝛigiale pccm:vr̃᷑ ꝙ oꝛigi

nale pcẽm nihil aliud ſit qᷓ; ↄcupia.
Itẽ Hipm vr rõe.q̃les ſunt actꝰ tales
ſunt hit*.ſᷣ ↄcupiſcẽ ẽ pcẽ̃m.qͥ̊ nccitas
ↄcupiſcendi malaẽ ⁊ pccẽ̃m.ſᷣ̊ nccitatẽ
ↄcupiſcẽdia na phimꝰ.ſi igr pcẽm qð

— —

a na ohit᷑ pcẽm oꝛigĩale:vr̃ t. ⸗IJItẽ

in oĩ pcco ẽ ↄuerſio aliq̃ ad ↄmutabile
bonũ vłi actu:rłĩ hĩtu. ſi igr pcẽm oꝛi
gĩale ẽ pcẽm.& ibi ẽaliq ↄuerſio ĩoꝛdi/
nata ad bonũ ↄmutabile.ł̊ ↄuerſio ĩoꝛ
diata ad bonũ ↄmutabte nihil ẽ aliud
q́; ↄcupia.& n cce ẽ pcẽm oꝛigiale ↄcu/
piaʒ eẽ. S33. Ro. vij. Meẽm occa
ſiõe accepta pꝑ maãdatũ opatũ eſt in me
oẽʒ ↄcupĩaʒ.Haũt ñ põt ĩtelłi ð pccoa/
ctuali:intelłr ꝗ̊ ð oꝛigĩali.ſi igẽ opãs ñ
ẽ opatũ.igr̃ ↄcupĩa nẽ oꝛigiale pcẽm:
nec e)?ꝰ Itẽ Beda diẽ ꝙ q̃tuoꝛ ſunt
nob ĩiflicta ꝓpt ppcẽm.viʒ ignoꝛãtia
i firmitas:malicia:⁊ q̃rtũ ex his ↄflata

ↄcupiĩa.ꝑᷣ qð ẽ inflictũ ꝓ pcco nõẽ ipm

peẽm. & ſi ̊ merito oꝛiginat᷑ pcci ſunt
nobis inflicta:ſᷣm ꝙ diẽ Beda.̊ c.
Itẽ ↄcupiſcentia manet cũ gratia.oꝛi
ginale peccatũ non põt manere cũ gr̃a
ergo oꝛiginale pcẽm nõẽ ↄcupiſcẽtia.

Gri⸗
nitiir
ginſiin⸗
ni in
wpient
ſercfy⸗
mmüſi
Nnüoßim
ſioige
Poptiſnae
⸗
ſeptiCra
ceelpian
inlidenen
ciecarenti
piteiſlrl.
feſormnag
dan eos
ctolnotipi⸗
heſoneinos
ti ditoind⸗
fnasapdnnd
Cicäſanwä
ivomd
Nmacd
Teatiaſtie
bfeberh
icinqci
ſtenioi
licgant
hrututh
Mum nody
nwripalii
diſolrenin
mpivenornn
Wonunetni
W
Nenaloci
cigiglibei⸗
et igeſeroe
Nopfen/ni
Ginnerdie
leitucubils
vonlmdic
thitennm
krcigni⸗
efigenng
nnrerenig
Cecgretintj

llalicet⸗

„ „

nuſie

et Koi.
i cape.
linoeali
ccipcen
ſtorigi
neſcie
lipnoi
widic⸗
ymurwvite
neſſoio
le alind
ul ⸗
dnd

W N

„1 „W*
leccC⸗
ee Re
Ml .

„ ſant
Jol

:
rtzignoun
71 .

mnnſt

Situ dicas ppcupiĩa manet cũ gfa
inq̃ntũ ẽ remiſſa:⁊ ſicẽ pꝑena.inq̃ntuʒ ẽ

aut intẽſa nñ manet:⁊ ſicè cpa. Con

mag ⁊ min nõ diuerſificãt ſpẽm:ꝗ ſi

ↄcupia remiſſa nõ è culpa ſᷣ pena:pari

rõe vidr ꝙ nec ↄcupia intẽſa. Iteʒ
ↄcupiĩa poſtq; remiſſa ẽ intẽdi põt:⁊ in
pſtinũ dñiuʒ reuocari.ſicẽ expimto pʒ.

ſi igr̃ oꝛigĩale pcẽm est iterabile:tũc ⁊

baptiſma qð ẽ coñ inſtitutõem eccłie.
Eſt igr̃ qõ qͥʒd ſit oꝛigiale pcẽm ꝑ eſ
ſentiã: Et c a mgro dicat᷑ ab Aug.
eẽ ocupiĩa:ſic pʒ in lr̃a.Ab Anſel aũt
in li.de pcep.npᷣgi.dicat᷑ eẽ debite iuſti⸗
cie carentia.qõ eſt quõ iſta duo verba

ppt eẽ ſił ſemel vera:⁊ in quo hoꝛuʒ
perboꝝ magꝗ explicat᷑ qͥd ſit oꝛigia cul

pa?: Meeoõð ꝙ ſiẽ actuale pcẽm ñ di
cit oĩmodã pᷣuatõem:eo ꝙ nõtm dic a⸗
uerſionẽ:ĩmo etiã q̃ndã ↄuerſionẽ.nõ
etiã diẽ oĩmodã boni pᷣuatõem:ĩmo re
linqͥq aptitudinẽ ⁊ aliquẽ actũ puãdo

circũſtanti erga ſpm.ſic etiã ĩ oꝛigia-⸗
li ſuo mõ ĩtelligẽdũ c. Vñ ſiẽ nõ dicit
pcẽm actuale eẽ ĩ aliqͥ ex H̊ ſolo ꝙ ca/

reat iuſticia.qa tunc lapis dicẽt pcẽm
br̃e.ſᷣ ex H̊ ealiq; incliatõem hʒ ad ali
qͥd in q̃ cũ deberet eẽ inſticia nõ repit᷑.
ſic etiã oꝛigĩale pcẽm dr̃ eè ĩ aliq nò ſo
lũ qͥa caret iuſticia oꝛigiali:ꝑᷣ etiã quia
curuitatẽ hʒ ⁊ nccitatẽ ↄcupiſcedi.vñ
quẽadmoð videmꝰi egritudie coꝛpali
vtpote ĩ ꝑpaliſi.ꝙ tał moꝛb ĩeſt ex q̃daʒ

diſſolutõe virtut.ita tñ ꝙ nõ oĩno pᷣua

tur virt motiua:ſic ĩ moꝛtuo:ſaliquo
mõ manet nõ potẽs mẽbꝝ regẽ.⁊ ita ſe

quit᷑ ꝑti ex pðne:ptĩ ex defectu manus
tremulo.ſic ĩtelłndũ ẽ tã ĩ actuali qᷓ; in
oꝛigiali pcco. Quẽadmodũu ſi qͥs qre/
Tet qͥ eſſet pcẽm carnis duptłtr poſſʒ ei

notificari:videlʒ rõe inclinatõis deoꝛ

dinate:vt dicat eẽ imoderat aꝑpetitꝰ
rei tractabilis ſᷣm carnẽ:⁊ rõe puatõis

boni:vt dicat᷑ eẽ puatio caſtitatis ⁊ cõ
tinẽtie.⁊ vtroq; mõ rndet᷑ ſicↄuenient.
ſic cũ querit᷑ d ſit oꝛiginale pꝑeccatũ re

cte rñdetur ꝙ ſit ↄcupiſcetia ĩmodera
ta:irecte etiaʒ rndeturꝙ ſit debite iuſti

cie carẽtia.⁊ in vna iſtaꝝ rñſionũ clau

git alia:licet vna notificetipim oꝛigina

ẽ ð

le rõne eius ꝙ ẽ in ipo habẽs modũcòᷣ
uerſionis:altera vero rõne pᷣuatõnis.

VYocedendũ eſt igit᷑ ſicut rõnes oſten/
gunt.⁊ magr dicit in lr̃a ꝙ oꝛigiale pec
catũ eſt ↄcupſcẽtia.⁊ hec nõ quecũq;: ſ
cocupiſcẽtia ꝓutclaudit i ſe debite iu
ſtticie carètia.hec autem ẽ cõcupiicẽtia

moderata ⁊ intẽſa: adeo vt ſit carnis
ad ſpiritũ pdnantia.⁊ talis ſemꝑ ẽ iu

ta carẽtie debite iuſticie: ſm ꝙ nobis
Zeſt ab oꝛigie dicit peccatũ oꝛiginale.⁊

H̊ eſt ꝙ dicit glo.ſuꝑ illud. Heati qrũ
remiſſe ſunt iniqͥtates. Glo.iniqͥtateʒ

dicit fomitẽ:qui ante baptiſmũ nõ ta⸗

tum pena eſt ̊D culpa.poſt baptiſmũ ve
ro pena tantũ ẽ ⁊ nõ culpa.cuᷣ enĩ dele-/
tur oꝛiginale:nõ delet᷑ vtoĩno nõ ſit:łᷣ
vt nõ ſit pccatuͥ. Cõcedende ſunt igit
rõnes que h̊ oſtendũt. Ad rõnes autẽè
ad oppoſitũ ſatis planũ eſt reſpodere.
P ea que dicta ſunt. Ad illud enim
qð obijcit᷑ pᷣmo ꝙ ꝑeccatũ opatur ↄcu⸗/
piſcentiã. dicenduʒ ꝙ illud intelligit᷑
de cõcupiſcẽtia qᷓntũ ad actũ quã dici
tur opari mandatu:qͥa occaſionaliter
excitat in nobis ipam cõcupiſcetiaʒ qᷓ
ſe habʒ p moduʒ habitus. Ad illud
vero qð obycit᷑ ꝙ cocupiſcètia ẽ nobis
inflicta ꝑ peccatũ.dicendũ ꝙ nõ intelli
git᷑ de ↄcupiſẽtia ꝓutẽ remiſla:⁊ ſic ſoꝛ
titur rõem pene.⁊ H̊ mõ nõ eſt oꝛigina/
lis culpa ſ̊ ipius ſeqla. Et ꝑ hoc pʒ re
ſpõſioad ſequẽs qð obicit ꝙ manet ſi

mul cũ gratia.nõ enĩ manet ꝓut dictũᷣ

eſt in oꝑponẽdo ꝓut intenſa eſt.qa ſic
dicit anime puerſionẽ: ac per hoc oꝛi-
ginalis iuſticie pᷣuatõem. ꝓut autẽ eſt
Temiſſa per gratie pſentiã h̊ non dicit.
Et ſi obicias ꝙ magis ⁊ minus nõ
variat ſpecicẽ.dicendũ ꝙ ⁊ ſi iſtud locuʒ
habeati natalibus:non tamè habʒ ve
ritatẽ in moꝛalibus.quonia virtutes ⁊
vitia in moꝛibus attendunt᷑ penes me
dgietatẽ.⁊ eius extrema que ſunt ſuper-/

fluuʒ ⁊ diminutũ.et hoc non ſoluʒ ve⸗

rum eſt apud moꝛalem ph̊m:ſed etiaʒ
apud theologuʒ.qui dicit ꝙ amoꝛ cre/
qture circa deũ vel ſub deo nõẽ pcẽem
moꝛtale. ſi po ſupᷣ deũ intẽdat᷑ moꝛtłe
peccatu efficitur. Ag illud vero qð

obꝛ ꝙ cöcupĩa remiſſa iteꝝ põt intẽdi.
dicendũ ꝙ ⁊ ſi intẽdi poſſit ⁊ intenditf:
Hᷣ p pcẽm actuale.ↄcupĩa pᷣo intenſa

nõ dicebat eẽ pcẽm oꝛigiale: niſi ꝓut
ſic hebata οaâορςgie. 1 q H ñ põt eẽ ni ⸗

ſi ſemel qtucũq; ⁊ qtiẽ ſcũq; ↄcupia in
tendit᷑ oꝛigiale pcẽm nõ iterat.

Ecundo queri

. tur circa h:vtrũ pcẽm oꝛigiale
ſit ignoꝛãtia Et ꝙ ſic vr̃ ſup põ. Deli⸗
cta iu.⁊ igno.mee.glo.ignoꝛantie mee
oꝛigĩale pcẽm qð ẽ in puuł᷑.Et paulo
añ delicte ignoꝛãtie dic ea q ſuti puuł
qͥ pcco oꝛigiali tenent᷑. Itẽ Hug. in
li.de ſacram.i.vij.pte.Oꝛigiale pcẽcm
ẽ vitiũ qð naſcẽdo qrimꝰp ignoꝛãtiã in

mẽte.⁊ ↄcupiaʒ ĩ carne. vidr̃ ꝙ oꝛigi

nale pcẽm ſit ignoꝛãtia. ſi tu di
as h eẽ dẽm p cãm. Obuiat illud qð
ↄnt diẽ Hug.in eadeʒ pte. Iſta q̃tuoꝛ
mala ĩ hoie apparẽt:ſupbia:ignoꝛãtia:
moꝛtalitas:⁊ ↄcupia.ſuꝑbia mẽt tatũ
culpa ẽ.moꝛtłitas carniſ pena tm.igno
rãtia pᷣo culpa ⁊ ꝑna.hłᷣ ñ niſi culpa oꝛi
ginatł. . Itẽ oꝛigiale pcẽm maxi
me hʒ deleri p fidei ſacr̃m. directius
oppõit᷑ ipſi fidei q in cognitiĩa q; vᷣtuti
alicui exiſtẽtiĩ affectiua.ſiꝗ ignoꝛãtia

diẽ pᷣuatõeʒ vᷣtutis dirigẽt cognitiuaʒ

vidr̃ q pcẽm oꝛigĩale ſit ꝓpe ignoꝛãtia

Itẽ pena rñdet culpe.ſ oꝛigiali pec/

cato ꝓpe debet᷑ pena carẽtie viſiõis dei
ſi hᷣdiẽ pᷣuatõeʒ ex pte cognitĩe:vidr
q; t ipm oꝛigĩale,.ꝙ ſi h̊ veꝝ e:redit idẽ
ꝙ pus. Itẽ ſiẽ pcẽm ẽ ĩ ↄcupiſcẽdo
ea q nõ ſũt axpetẽda:ſic pcẽm ẽ ĩ diſcer
nẽdo ea qͥ ſunt credẽda.qᷓ ſi hr̃e nccita/
tẽ ad ↄcupiſcẽðẽ culpa:ſic hr̃e nccita

tẽ ad diſcernẽduʒ ẽ culpa.ſ̊ in puulis

vtrãq; nccitatẽ bʒ ⁊ nõ hʒ niſi oꝛigiale
&̊ ſiẽ ponit᷑ oꝛigiale pcẽm ĩ puulo eẽ᷑ cõ
cupiſcibilitas ſiue ↄcupĩa: ſic et dʒ di

ci ignoꝛã tia. Sʒ9HBeda diẽ ꝙ qᷓtu

oꝛ ſunt nohe̊ ꝓpt᷑ pcẽm inflicta.ſ.igno⸗
ratia:⁊ infirmitas ⁊c.̊ cũ pcẽ̃m moꝛta
le nõ dicat infirmitas:pirõe necigno-
ratia que ẽ pena ꝓ ipo inflicta. Ité

Aug'. ad Nalent᷑. Janoꝛaͤtia ĩ his qꝗᷣͥ

ſcire nõ poterũt:pena pcciẽ.Si g igno

rãtia in puulis è ĩuincibił:videt᷑ q ſit

pena ⁊ nõculpa. maxime cuʒ videamꝰ
puulos ꝓpt᷑ ignoꝛãtiã excuſari ab omi

culpa. Itẽ oꝛigiale pcẽm delet᷑ ĩ ba
ptiſmo.ſᷣ eqᷓ bñ ẽ ignoꝛãs puulꝰbapti9/

catus:ſiẽ nò bapticat.ꝗ ignoꝛatia nõ
pot eẽ oꝛigiale pccm. Itẽ ſialiquis
ex aliq; actu ſuo cadit ĩ furia:illa furia
nõ dr in eo eẽ culpa ſ̊ pena.̊ pari rõne
ſialiquis ex pcc̃o pᷣmi pentis in igno⸗
rantiã cecidit:nõ debʒ dici culpa oꝛigi
nalis ſ̊ eius pena.⁊ põt h eẽ locꝰ'a ma
ioꝛi.qamag debʒ imputari ignoꝛãtia ĩ
culpã in qm incidit ex actu ſuo q; exa-
ctu alieno. Itẽ cum pcẽm oꝛigĩale
ſit cõcupia: vt ꝓbatũ eſt ſupᷣ.⁊ Augꝰ.
diẽ. Si eẽt ignoꝛãtia cuʒ cõcupiſcẽtia
ignoꝛãtia ſint diuerſoꝝ generu:tũcĩ
quolʒ eẽt pluralitas oꝛiginaliũ pccoꝝ
qð ondet᷑ inferius falſuʒ eẽ. WMWẽdi⸗

cendũ q ſiẽ ſup dictu eſt de ignoꝛatia ĩ

adultis ipam videlʒ peccatũ nõ eſſe ni
ſi ꝓuthʒ virtutẽ cõcomitatẽ ſic eõ.co/⸗
gnitio nõ ẽ virtus niſi ei ſit iücta affe⸗
ctio.ſic p hũc modũ intelligẽdũ è eẽ in
ꝓpoſito:qꝙ ignoꝛantia ſi pure dicat ne
ſcietiã ſic tin ẽ pena. ſi vero dicat neſci
entiã vt ẽ cõiũcta ↄcupie ſic ẽ culpa:ꝓ

eo ꝙ taliſ ignoꝛatia oppoſitũ hʒ cü vin

tute et gra. Gfa.n.adueniẽs in aĩaʒ ñ
ſolũmò rectificat affectõem p caritatẽ
ſ eti cognitiuã p fidẽ.nõ.n.põt dirigi
volũtas niſi piter dirigat᷑ ⁊ rõ.⁊ libtas
ar. ſil in rõe ⁊ volutate ↄſiſtit. H igr mõ
ↄcedi põt pcẽm oꝛigĩale eẽ ignoꝛãtid.⁊
ſic ĩtelligit magr Hug.⁊ glo.⁊ ꝓceduũt
rões qͥ ad pᷣmã ptẽ ĩiducũt᷑. Ad ilłd tñ
qð obꝛ ð carẽtia viſiõis dei.dð qꝙ illa
rõ dupłr defiẽ. MPꝛimũ qdẽ qꝛ carẽtia
viſiõis deiñ tin debet᷑ pccis q reſpiciũt
cognitiuã ĩmo q reſpiciũt affectius:cũ

piſio ſittota merces qͥ reddit᷑ oĩbo pᷣtu/

tib ⁊ opibo meritoꝛijs.⁊ꝰ vᷣo q cũ dici⸗/

m puulos puniri carẽtia viſiõis in h

intelir poñs ꝙ pᷣuent ⁊ cote fruitõis: ?
dote intentöis. RKatoͤnes autẽ gue
aq oxpoſitũ inducũtur ꝓcedũt de ipſa

ignoꝛãtia ſᷣm ꝙ diẽ pura neſcientiã: ſic

ẽ pena:nõ culpa.fm.n.q hʒ iũcts cõcu
piſcentiã culpa ẽ.nec tñ ex h ſequit᷑ ꝙ

woſent
Secem
Grnmhpr
lengooi
xincigt
Nunn ain
immmn
nenrvin
ſetiniße
cpalbaff⸗
oigimie
Netu
taihdebt
ipmongi⸗
depopctc⸗
noofer n⸗
Nonis
ſpialfmn
aepcizĩ
ſbihhag ci
i⸗
e Brc
Rededĩ
ſicagivo
dügialer
debiteiin
nalepcce
Pyisea

4
Ini
eE cion
Gtdeperit
ſumutini
ebianend

leiunecce:

gindepen
ſbininin
tmihime
Gdvocjin
lautiſeri⸗
Gtiner den
nbinnere

ſetivenin
nonpi

cor. pigel

kritehf
hrigean⸗
Olmnabon
Wndackib
ifaluns
aanſuoca⸗
npecnoicne

ſſudt

Hcöcupiſa

1genenuri
ginaliüpcto⸗

3 . o,

8 .. 4 1 ð
RRWR

„ 4
*

en 10
cand ſocſe

„ . „
äl 55,
n te KO
NIRIEI/.

2. .
inmraware,
ſwodctnet

e

ſſti bigr
eceignoriti
icorpecait

i. Baidm

NS .
.11 4
tigtcsaſtſn

Prittfinnn

in nob ſint plura pcca oꝛiginalia ſicut

cõcludit ratio vltima: ꝓ eo ꝙ vbi poni

tur vnuʒ ppter alterũ:ibi vnũ tantum.
cüũ ergo dicimꝰignoꝛãtia rõe pcupie eẽ
dccẽm oꝛigĩale:nõ ppt h̊ ponimꝰĩ nob

dlura oꝛiginalia differẽtia ꝑ eẽntiam.
z H ponim? q cũ oꝛigĩale ſit vnũ deoꝛ/
dinat⁊ vitiat totã aĩam.nõ ſolũ ſpᷣm af

fectiuã:ſ ei ſᷣm cognitiua:ita tñ ꝙ bᷣn⸗

cipaliꝰ affectiuaʒ. Añ mag notificat
oꝛiginale pꝑ ↄcupĩam et debite iuſticie
carẽtiã q; p ignoꝛantiã.qꝛ tã ↄcupiſcẽ⸗
tia qᷓ; debite iuſticie carẽtia notificant
ipm oꝛigiale ſm ꝙẽ culpa.⁊ iõ pdicãt᷑
de ipo pdicatõe ꝑ eẽntia.ignoꝛãtia aũt
notificat mag ſᷣm ꝙẽ vitiũ cognitiuã
deoꝛdinãs. VUñ mag pdicat᷑ ð pcc̃o o/
rigiali ſᷣm ꝙ ipa ignoꝛãtia pcẽm ẽ pdi
catõe p cãʒ q; p eẽntiã.⁊ H̊ inſinuat ipʒ
vbũ Hug.cũ diẽ ipi oꝛigĩale eẽ vitiũ
qð ↄximꝰp ignoꝛatia.Hoc et declarat
ipſe Anſel.ĩ li.de ↄcep.pᷣjgi.vbi dic q

oẽ pcẽm ẽ iiuſticia:⁊ oĩs iuſticia ⁊ ĩn⸗/

ſticia ĩ volütate oſiſtit. Et ſic pʒ qᷣd ſit
oꝛigiale pcẽm ꝑ eẽntiã:qm ẽ ↄcupiĩa:⁊

debite iuſticie carẽtia.pʒ et quõ oꝛigi/

nale pcẽm ab Hug.dr eè ignoꝛãtia.et
oñs ea qͥ ad vtrũq; ꝑtẽ ſut adducta.

Onſequenter

2

qrit᷑circa ʒ var ð pitate hũae

nẽ. Et cũ duo ↄcurrãt ad ̊ ꝙ aliqͥd di
cat᷑ de veritate hũane nẽ: mã videlʒ ⁊

foꝛma:ad qrtũ libꝝ ſpectat dicẽ ð veri⸗

tate huane nẽ ex pte foꝛme:vbiagr̃ de
reſurrectõe.Ad hũc vo locũ ſpectat in

quirẽ de veritate hũane nẽ ex pte mãe
vbi inqͥrit magꝗr:vtꝝ aliqͥd intnſecũ in
Bitatẽ hüane nẽ poſſit tſire: Circa HB;
igr̃ duo q̃rẽda ſunt. Pꝛimo qrit᷑ vtꝝ
aliqͥd tiſeat ĩ veritatẽ hũane nẽ pactũ
gñatiue: ⁊vqrit᷑ vtꝝ aliqͥd tñſeat ĩ veri
tate hũane nẽ ꝑ opꝰ nutritiue.

Ira primum

ic ꝓcedit᷑:⁊ q̃r it᷑ vtꝝ aliqͥd trä

ſeat ĩ veritatẽ hüane nẽ p actũ gnatiĩe:
Etꝙ non videt᷑ pᷣmo aucte doctoꝝ au⸗

tẽticoꝝ.videlʒ magi ſniaꝝ:⁊ Hug.Ait
eni magr in lfa ſic. Ome qð ẽ inbuüa⸗/

nis coꝛpibo nãlit᷑ deſcèdit a po pete le⸗
ge ꝓpagatõis:⁊ ĩ ſe actũ ⁊ imłtiplicatũ
nulla extioꝛi ſbᷣa in id traſeute. Siłr
magr Hug. de ſan.vict.in fi.vi. ptis.
De ſba coſte in ſe diuĩa virtute abſq;
ext᷑ nſeco additamẽto młtiplicata coꝛ/

pus mlłien factũẽ:quẽadmodũ poſtea

nãm hũanà a pmis pẽtib in ſbſeqntẽ
gnñatõeʒ ſemĩatà a modico iã in tantũ
młtiplicatꝗ cernimꝰ vt mita hoĩm mil
lia ex eo iã excreuiſſe videamꝰ. Itẽ
Hipm oñdit᷑ ſecũdo aucte ſcõꝝ. Dicit
eni Anſelꝰ.in li.de cõcep.virgi.c.i.lo
quẽs de pᷣmis pentib.Quia tota na/
tura hũana in illis erat:⁊ nihil ex ipos
erat:tota infirmata ẽ ⁊ coꝛupta.Etꝙ;
maiꝰẽ Aug.ix.ſup Geñ.ad lr̃aʒ diẽ
ꝙ nos ſumĩ Adãa ſᷣm rõem ſemĩaleʒ:
⁊ ſᷣm coꝛpulentã ſbam. caro aũtxpi fu

it ſolũ ſᷣm coꝛpulent ſbam.ꝙ ſi hec va

ſũtqꝙ tota caro ⁊ oĩm poſteꝛioꝝ caro fu
it in Adã. nihil ext᷑nſecũ ꝑ virtutẽ ge
neratiuã tranſitĩ ihßm. Itẽ hoc vide
turauct᷑e euãgelioꝝ Math.xv. Ome
qð in os intrat in ventrẽ vadit:⁊ in ſe-/
ceſſuʒ emittit. ergo nõ videt᷑ ꝙ ex aliq
qð ab homĩe comedit᷑ ꝓplis coꝛpus cõ/
ſtituat᷑. Et Math.vij. Ome extrinſe⸗
cũ introiès in homĩeʒ nõ põt eũ coinqͥ
nare.qͥa nõ intrat in coꝛ ſ̊ in ventrẽ:etĩ
ſeceſſuʒ exit purgãs omes eſcas. Ibi
glo. Quauis tenuiſſimꝰ huoꝛ ⁊ liqñs
eſca cũ in renis ⁊ artub decocta fuit:
⁊ digeſta p occultos meatꝰ quos gre⸗/
ci poꝛos vocantad inferioꝛa dilabit᷑ et
in ſeceſſuʒ vadit. Itẽ hocipm videt
rõne.pmo pꝑ veritatẽ generatõis.gene
rare enĩ eſt de ſui ſubſtãtia aliqͥd ꝓdu
cere.ſi ergo omes vere et recte dicunt
ab Adam geniti:⁊ filij Ade omes ſu/
mus de aliquo qð eius ſubſtantia p⸗
pagati.ſed qua ratõe manus mea vel
pes vel aliqð mẽbꝝ cõſtitui habʒ ex eo
ꝙ fuit in Ada:eadeʒ ratõne ⁊ ſingula

mẽbꝛa.videt᷑ igit᷑ ꝙ totũ coꝛpus cuiuſ/

libethomĩis ex eodeʒ ſemiĩe fuit cõſtitu
tum.⁊ ſi hoc:mihil extrinſecu tranſit in
virtutè huũane nature per actũ virtutis
gnatiue. Itẽ H̊ ipm videt᷑ p legẽ co-/
gnatõis,quoniã ſtipes ñ põt cõtrahere

cũ aliquo ex ipo pcedẽte:nec aliqͥ ap⸗
pꝛorimãates ſtipiti pñt adiuiceʒ Ihere.
toc aũt nõ ẽ aliud niſi ꝓpt᷑ vnitatẽ car
nis ⁊ ſanguĩs. vidr̃ ꝙ nõ de ſupflui/
tate nutrimti:ß de ſba pr̃is ꝓles gñet
⁊æ ñ ſolũ ð ſba pr̃is ꝓximi:ĩmo ei pfis
remoti.alioqͥn vana erit lex cognatõiſ
qð nõ ſolũ ẽ q̊ veritatẽ ſacre ſcripture:
mo ei õ dẽamẽ nãe. Itẽ hipm vidr
p cõditõem reſurrectõis.ncce c.n.vni⸗
cuiq; aĩe ꝓpꝛiũ coꝛpꝰ reddi.eſto igit᷑ ꝙ
aliqs nutrit ð carnibꝰhũanis gnet ꝓ⸗
lẽ:ſi ſolũ ſemẽ ð alimẽèto ſumptũẽ cũ
huiꝰ alimẽtũ eẽt de veritate coꝛpis al/
teriꝰ hoĩs rediretad pᷣmuʒ coꝛp.& iſte
nõ reſurgẽt qͥ gñatẽ ex illo ſeie:cũ aĩa
puaret᷑ ꝓpo coꝛꝑe.ſi igr ̊ ẽ ipoſſibile:
reſtat ⁊ ilid ĩpoſſibile eè.viʒ ꝙ aliqͥd ex
tnſecũ tñſeat ĩ ſeie:auget᷑igr ꝙ a pᷣᷣpẽ
te deciſuʒ fuit ĩ ſeipo ſine altiꝰ appoe.
Sʒ3 phus in li.de aĩalibo dic ꝙ ſe
mẽẽ ſupfluitas vlti cibi.ſiꝗ̊ medicis ĩ
his q̃ dicũt circa ſuã ſciam credẽdũ eſt
cũ detiare de gñatõe hoĩs ꝑtineat ad
ph̊m nãleʒ credẽduᷣ ẽ:⁊ ꝙ ſemẽè ſit ex ſu
pꝓfluo nutmẽti ſic ꝙ aliud extnſecũ in
virtute huane nãe poſſit trãaſire. Itẽ
ſuꝑ ilł Luc.xi. Beatꝰvent᷑ c. Itẽ
vł ex eodè fonte ⁊ lac nutriẽdis ⁊ ſemẽ

pꝓcreaãdis puen emanat.de ſeĩe & vir⸗

giniſ potuit ↄcipi q eiꝰlacte potuit enu
triri. IJtẽ Aug. li.de va relig.Ali
mẽta coꝛpꝑi nõ apta p ↄgruos meatei
eijciũtur qͥꝝ aliud fetuletiſſimũ reddit᷑
tre ad alias foꝛmas aſſumẽdas:aliud

P totũ coꝛpꝰ exalat:aliud totiP aĩał la
tẽtes neruos accipit:⁊ inchoat᷑ in ꝓlẽ.

neruos aũt vocat ſeĩales rõnes.· er

iſtã aucteʒ expſſe colligit ꝙ ſemẽ ſiter
alimto. Si foꝛte tu dicas ꝙ Aug“.

ĩtelligit qᷓntũ ad ꝑtẽ ſemĩs ſᷣm nataʒ.
Obyiciat ipa auctas: q̃ diẽ q alimẽtũ

Accipit neruos.i.ſeĩale s rões.illa eni

ps d eẽ ps ſᷣm ſpẽm ſuꝑ quã fundat

virt actiua ⁊ cõuerſiua. In eadẽ autẽ
aucte ſbiügit ꝙ ex illo alimto ſic tradu

cto oĩa mẽbꝛa foꝛmat᷑:⁊ planũ ẽ ſᷣm me
qicos ꝙ mẽbꝛa radicalia ex ptibuſſᷣm
pẽem hñt foꝛmari:ſiue ex hᷣoꝛe radica

li. Zte Hipm vidr rõe.oẽ augmẽtuz

qð fit p nam vel fit perrarefactöeʒ:vel
fit ꝑ additõem. ſiꝗ ex illo ſemĩe qð ab
Adã deciſuʒ fuit oẽs hoĩes nãlit pdu
cti ſunt:ncce ẽ ilłld eè actũ vel prarefa
ctõem vel p additõem. ſ̊ ꝑ rarefactõeʒ
nõ poſſet.qꝛ nec totathomi fuerũtĩ il⸗
lo ſemie qt homĩes ſunt ĩ eo ꝓducti.ſi

gSactũ eſt.̊ ẽ padditõem aliqͥd.igit᷑ ex

trinſecũ ĩtrat ĩ ſemis hũani ↄſtitutõe.
Oꝛ ſi tu dicas ʒꝰ modu augendi eſſe
p multiplicatõeʒ nae poſſibilẽ:Obijci

turõ h̊ ꝑ Hug.de ſan.vict.qͥ diẽ ꝙ fa⸗

cere aliòd ĩ mai ſm ſbaʒ ⁊ qntitatẽ ſi⸗

ne axpõne h ẽ ſoli deo poſſibile. Itẽ

ĩpoſſibłe ẽ aliquẽ ꝑ vᷣtutẽ nutritiuã nu
triri:niſi apponat᷑aliqͥd extrĩſecũ ꝑ qð

s nutriat᷑.ꝗ pi rõe impoſſibile ẽ virtu
tẽ augmtatiuã augmtare ſbam niſiad

dat᷑ aliqð extriſecũ p qð augmtet.aut
ſi põt in ſeipo augeri:q̃re nõ põt per ſe
ipm nutriri. Itẽ de nobilitate agẽ⸗
tis ẽ ꝙ poſſitaliã naãm ad ſeipm trabẽ:
⁊ in ſe ↄuertẽ:ſiẽ ignis cõuertitĩ ſe ae⸗

rẽ.ſig potẽtia gnatiua in hoĩe ↄpleta ẽ
2 pfecta:⁊ rõ ſeĩał in ipo ẽ maxie acti⸗

ua:vidr ꝙ poſſit agẽ ĩ extriſecã mãʒ:⁊ ĩ
ſe cõuertẽ:⁊ rõem ſeĩalẽ cõicare ei.et ſi

HB p op virtut griatiue in virtutẽ hua
ne nẽ põtaliqͥd extrinſecũ tranſire.

Meꝰ ĩtelligẽqũ ẽ ̊ ꝙ ſiẽ expſſe pʒ ĩ lr̃a

opio magri ſniaꝝ fuit ꝙ nihil extrĩſe-/

cũ in veritatẽ hũane nãe ꝑ gratõeʒ trã
ſeat. Haũt poſitõ multü appareteẽ ꝓba
bil:ſi qs attẽdat vᷣba ſcõꝝ:⁊ ſił cũ h cõ
ditõeʒ reſurrectõis:⁊ legẽ cognatõis.
NHãc igr̃ põnẽ qdã ſuſtinueruᷣt dicẽtes
ꝙ talis młtiplicatio ſine extrĩſeciap⸗
poſitõe in hũana nã fit p vᷣtutẽ ſupnã/
lẽ.alij ꝙ Hfit pꝑ virtutẽ ſuꝑceleſtẽ.tertij
qꝙ Hfit p virtutẽ elemtarẽ. Pꝛimi dixe

riũt ꝙ ſiẽ deꝰſibi refuat aĩarũ creatõeʒ

ꝓpt eaꝝ ĩmoꝛtalitatẽ: ſic et ſam coꝛ⸗
poꝝ huanoꝝ mitiplicat ⁊ augmẽtat ſi

ne additõe extrinſeca:ſiẽ młtiplicauit

panes euãgelicos:⁊ ſiẽ multiplicauit

coſtã de q̃ foꝛmata ẽ eua.⁊ H̊ qa coꝛpa

huũana ſunt ad ĩmoꝛtalitatè oꝛdinata:
nõtñ dr̃ facẽ miracła ſic młtiplicãdo.
qa hoc facit q̃ſi facẽt ꝑ nãm.nã.n.alen

doꝛ nutriendo qſi fouet extrinſecus.

goese⸗
ſas. M
ſenſus
cinſci
iſteaſini
aſigfali
leſenſt
Citcaco⸗
gnoegei
jereages
nktiplica
ſpiusnen
nilis tſi
etüauct⸗
oliomng
lenti luz.
ſonie Aoe⸗
delertoici
apolctiſ
ſeniaktödi⸗
ſoſutineth
lalismki
ſeco.
mtöert
tiglicaren
corpe
Tfomiſ
Pinni
ſennept
Huceim
lte Oe⸗
nttplicartn⸗
Genntzpcrr
ſernöpiten⸗
neeſclerty⸗
Ceſtmene
oſciepeen
gaderdinſe
ktiplini
olpanciie
guoſiliac
amna noͤ
doſſibile zi
tmöcregti⸗
moneleßt
lepugt nn
nioſo corp?
pplani oj
ligteſag

eüreypel
ſnieqdab
snültpan
dormein
michöe
mifuenitiß⸗
led auctiſt
mniNimdd⸗
Cüngmieſe
die Orci
nag
Mrinnuntiß⸗
wdie. Ji
etumiguin
ermiſeciped
olibileinimn
eſtamn niſiad
augmtei aut
tmoöpötperſe
chlimeggo⸗
Chnmabe⸗
umüſede⸗
niei
ſwimmienm
anniſcinizt
Nicöcnetien
e inrimribin
cimmine.
taſeiſi
pnbilemni⸗
epgünntin
Apengterp
Kädc
egt cogund
mueritdii:
ſineemniſtecn
fromiiſupn
aunicrealbe,
ſceiſtanco⸗
tangdentti
ennuplann
muignhtuni
m than
ltmigtis
ſenhi⸗
nuhden

ſed deus ẽ qui nutrimentũ pſtat intn-
ſecus. MModo aũt huic dicẽdi obuiat
7 ſenſus:⁊ rõ:⁊ auctas. Senſus obui
at:qͥa ſic videmꝰ hoĩem ex homĩe pdu⸗/

ci:ſiẽ aſinũ ex aſino:⁊ ſiẽ plantã ex plã
ta.ſi igr alia coꝛpa nãlia fit ex mã ad
dita ⁊ ſenſus nr fallit᷑.iudicãqũ eſt ſiłr
eẽ circa coꝛpa huana. Ratõ eſ obuiat
q; nõ ẽ gñatio nãlis niſi ea in qua nã ẽ
vere agẽs ⁊ pᷣe ꝓducẽs ſibi ſile. ſi igit᷑
mttiplicatio hoĩs ex hoĩe eẽt ꝑ virtutẽ
ipius nẽ:gnatio hoĩs ex homiĩe nõ eſſet
nãalis.⁊ ſi :nõ eẽt gnatio ha.Repugt
etiã auctas.dic.n.Augꝰ.x.ſup Heñ.
ad lr̃am ꝙ nos fuimꝰ ĩ Adà ſᷣm coꝛpu
lentã ſbaʒ.ſᷣ ſi coꝛpa nr̃a educerent ex
ſemĩe Ade pꝑ virtutẽ ſupᷣ nãm iã ĩ ipſo
deberẽt dici ſic⁊ xpus eſſe ſolũmõ bᷣm
coꝛpulẽtã ſbam:nõ ſᷣm rõem ſeialẽ:cũ
ſemĩał rõ dicat vim actiuã. Alij ve⸗
ro ſuſtinẽt pdictã poſitõem: dicẽtes q
talis młtiplicatio ẽ ꝑ virtutẽ ſupᷣ cele⸗
ſtẽ.coꝛpꝰ.n.qͥnte eêntie ſiue lumioſuʒ
natũ ẽ ex ſe emittẽ lumẽ:⁊ ſeipm mul-‚

tiplicare nõ educẽdo nãʒ lumis ex illo
coꝛpe qð illũiat:ſ ſit multiplicare mãazʒ

⁊ foꝛmã.ſic ⁊ in ꝓpoſito dicẽ voluerüt
ꝙꝙ q; in nã hũana młtũ ẽ de nã qnte eſ/
ſentie põt ipam in ſeipa multiplicari.
Huic ei mõ dicẽdi obuiat ſenſꝰ:⁊ rõ:⁊
auctas. Senſus qꝛ nlim coꝛpꝰceleſte
młtiplicat lumẽ ſuũĩ ſe.ſᷣ ſi multipli⸗
cat:miltiplicat ex ſe ⁊ in mã extnſeca.⁊

iteꝝn nõ videmꝙ ſol ĩ młtiplicãdo ge⸗

neret ſolẽ vł pducat ſolẽ.igtr̃ ſi ſᷣm nãʒ
celeſtẽ attendit᷑ iſta młtiplicatio ĩ hua
no ſeĩe:nec młtiplicabꝛ ĩ ſeipo niſiali

quo extrinſeco ſuperaddito.nec ex tali

młtiplicatõe hõ ꝓducetab hoĩe:ſiẽ nee

ſol ꝓducit᷑a ſole. Ratio et obuiat.qm

multiplicatio p virtutẽ creatã ẽ ab ali

quo ſiłi actiuo.ſig foꝛme tin ẽ agere:ł

foꝛma nõ aſſiłat᷑ mae ſᷣ alteri foꝛme:im
poſſibile ẽ igr aliqͥd multiplicari p vir
tutẽ creatã q̃ntũ ad pncipiũ mãle: nec
mãm elemtare:nec celeſtẽ.MNuctas eſ

repugt: qm lumè egrediẽs a coꝛpe lu,·

mioſo coꝛpꝰ nõ ẽ:nec hʒ in ſe maʒ.⁊ H
ſupᷣ plani oñſuʒ fuit diſ.xii.vbi⁊ au⸗
ctoꝛitateſad h̊ iducte ſunt.difficile eſt

etiã explicare m iſtã põeʒ q̃lr nã qnte

eentie ĩtret ↄſtitutõeʒ huane nẽ. Et ni

ſi hH̊ lane intelligat ſiẽ explanatũ fuitõ

diſ. xvij.ñ põt defacili ſuſtineri. Ter
tij ᷣo ſuſtinẽt ꝙ tał młtiplicatio ſit per
virtutè inferioꝛis nẽ ↄcurrẽte ſił poten
tia ſuſceptiua ex pte mẽ:⁊ actia ex pte
foꝛme.mã.n.q̃ntu ẽ de ſe nõ hʒ extèſio⸗

nẽ.h ꝙ extẽdat tin vel plhᷣ ẽ roe foꝛme
ſibiadiũcte. Un qntücũq; paꝝ ponat᷑

de mã ĩ aliq coꝛpe capax eẽt valde ma
gne extẽſiõis ſi eèt aliqð agẽs qð poſ/

ſet foꝛmã tate extenſiõis impᷣmẽ.ex pte H
vero foꝛme ẽ ibi potẽtia młtiplicãdi ſi⸗

bi ſile.⁊ hic ẽ ꝙ cũ ſemẽ adiuuat᷑ ⁊ ↄfo
uet᷑ ꝑ alimetũ ext᷑nſecũ:vis illa ſeĩalis
in ſua mã põt ſeipam mitiplicare ⁊ cre
ſcere niło repugnte.⁊ iõ nõ optʒ aliqͥd
ext᷑nſecu in veritatẽ nãe huane traſire.
⁊ Hvidr̃ Aug.ſentire.cũ diẽ q ex vno

ſemie ſegetes ſegetũ:⁊ ſilue ſiluaꝝ:po

puli pꝓpłoꝝ educi pñt:ita ꝙ nihil repit

poſtea ĩ oĩbo illis qð pᷣus nõ fuerit ĩiui

ſibłrĩ ſeĩe illo pmo.Huic aũt poni⁊ ſi
rõbilioꝛ cetis videat᷑:nihilominꝰtñ ſiẽ
ĩ pdictis repugt ſenſus:⁊ rõ:⁊ auctas
Seenſus qͥdẽ pmo repust. nãa ſi in his
qͥ gñant᷑ cremẽtũ fieret ꝑ multiplicatõ
nem abſq; additamẽto:tüc mund iſte
eẽt młto maioꝛ q; fuerita pᷣncipio:⁊ vi
ſibir creſcẽt quotidie.nõ.n.poſſet dici
ꝙ p reſolutõeʒ decẽ gña frumẽèti redu
cunt᷑ad vnũͥ. Ratio repugt: qa mãꝗ nõ
ẽ ſm tũſmutatõis niſi ſb aliq eẽ. AUñ
⁊ ſi mã coꝛpaliũ ꝑ intellectuʒ abſtrahi
poſſit a foꝛma coꝛpoꝝ: nũqᷓ; tñ ꝑ virtu⸗
tẽ alicuiꝰ create põt expoliari oĩ extẽſi

one ⁊ foꝛma coꝛpea. ꝓpt᷑ qð in płibus

locis diẽ Augꝰ.ꝙ ĩpoſſibte ẽ ex coꝛpe

fieri ſpm.⁊ ſup Geñ.ad lr̃aʒ.⁊ in li.de

iĩmoꝛtalitate aĩe.S i igr̃ hec mã ſb tali
eẽ ſtatũ hʒ ⁊ detinatõem in ſua extèſio

ne vltra q́; nã:nõ põt ꝓcedẽ: ꝓ eo ꝙ ſiẽ

diẽ phus. Omniũ nã ↄſtãtiũ terminꝰ
ẽ⁊ rõ magnitudis ⁊ augmẽeti.Et alibi

wex vno pugillo tre poõt gñari ignis i
millecupla ꝓpoꝛtõe.ex vno tñ pugillo

nõ pnſt grari niſi deceʒ qq.. ſi ᷣ inq; ita
e: impoſſibile ẽ ponẽ ꝙ aliq̃ res coꝛpat
in ſeipa augeat᷑ abſq; ſua rarefactõe:

ℳ 4

*
—

⁊ alteriꝰ appoſitöe:hoc dico opatõe na
ture. Et attendẽduʒ eſt hic ꝙ lõge alit

loquẽdũ eſt de mã ſᷣm eẽntiaʒ:⁊ bᷣm eẽ

ſiue bm ſbaʒ. nec eſt dicẽqũ ꝙ tm ſit de
mã in vno puo lapide ſiẽ in vno mõte
Loqñdo ſᷣm eẽ ſiue ſbaʒ:quis ĩ mate
ria ſm eêntiã nõ ſitↄſiderare tmn ⁊ qtũ
2 ſic rõ nõ ↄcoꝛdat huic poſitõi.Aucto
ritas etiã obuiat.dic.n. Hug.i.vi.pte
vbi diſtinguit ſex opa.quoꝝ pᷣmũ ẽ de
nihilo aliqd facẽ. Scðᷣmẽ de aliqᷣ ali-
qͥd facẽ ſᷣm ſbam et qntitatẽ in maius.
Tertiũ opus ẽ de aliqͥbus aliqͥd face-
re ſᷣm ſbᷣaʒ ⁊ qntitatẽ ĩ minꝰ. Quartũ
opus de aliqᷣ aliq̃ facẽ:nõ tñ ſᷣm ſbaʒ

⁊ qntitatẽ in maiꝰ.Quintũ opPꝰẽ ð ali

quibaaliqᷓ facẽ:nõ tñ ſᷣm ſbam ⁊ q̃ntita
tem in minꝰ.S extũ opus ẽ de aliquo
nihil facẽ. De his ſex generib oꝑeruʒ
ſbiugitqꝙ pmũ opus:⁊ ſcõᷣm:⁊ tertiũ:⁊

vltimũ ſunt ſoli deo poſſibilia.Cũ igẽ
talis multiplicatio vt ibidẽ dicẽ ptine⸗

at ad 2“ genopis.nõꝗ fiet vᷣtute nãe
inferioꝛis. OQꝛ ſi iſta auctas nõ ſufficit
oñdit᷑ H aucte Aug. v. ſup HGeñ.ad
lam circa finè li.vbi ſic ait. IOlla que
pꝓgucunt ex ſemie in ſeĩe oĩa fuerunt
pmitꝰñ mole coꝛpee magnitudis:ſed
in potẽtia cauſali.nã illa magnitudo
copia terre hũoꝛiſq; geſta ẽ. ſed illa in
exiguo grano mirabilioꝛ pſtãtioꝛq; va
luit adiacẽs humoꝛↄmixt terre tanq;
materies vertiĩ ligni illiꝰ q̃litatẽ:⁊ ra
mon diffuſionẽ᷑: ⁊ folioꝝ viriditatẽ.nõ
igikt᷑ ſemẽ in ſeipo auget ſine alterius
axppoſitõe.Adhuc expſſius ſup Heñ.

gag lram in fi. decimi. Quid abſurdiꝰ

qᷓ; putare illu es coꝛpꝰ manẽte ſue ne
qntitate:qꝛ vndiq; creſcat niſi rarefiat

A„H ſi ntitas ſemis deciſi ſi manet? nõ

rarefit v ndiq; creſcit:h nõ põt eẽ ſine
axpoſitõe mẽ niſi Hfiat mirabr.Quo
cũq; igr̃ pdictoꝝ modoꝝ ſuſtineat᷑ opi
nio magri:ſiue etiã̊ oẽs modiↄferent
in vnũ:ſiue ꝑ ſe quilʒ adoptet᷑:płima
occurrũt difficilia. ꝓpter que multi re
cuſant opiĩoem magri ſuſtinere in iſta
pte. Secũuũda opinio cirea iſta poſi⸗
tõemè aliquoꝝ ſeqñntiũ verba nãlinʒ ⁊
medicoꝝ.et dicentiũ ꝙ mediate virmu-

te gñatiua nõ ſolũ aliqͥd tranſit in ve⸗
ritatẽ huane nẽ:ĩmo tota veritas ꝓlis
grñate ex extnſeco addito:q; eſt ex ſuꝑp
fluo nutrimẽti.H̊ aũt dicũt eſſe qa mo
dus opandi oꝛdinat eſt:⁊ delectabił:
⁊ expeditꝰ.Oꝛdinat:qͥa ibi incipit opꝑe
ratio gñatiue vbi ceſſat opatio nutriti
ue.nata.n.p pᷣus intẽdit ſibi qᷓ alij.⁊ iõ
mã gnatõis ẽ ſuꝑfluitas vltimi cibi:q̃
quidẽ ⁊ ſi ſit ſupflua nutritiue:ẽ tñ ne
ceſſaria opi gñatiue.Modꝰ etiã iſte ẽ
delectabilis:qm nata delectat᷑ ĩ emiſ-

ſione ſupflui:⁊ triſtat᷑ ⁊ dolet in emiſ/

ſiõe nccarij ⁊ ſibi ↄiũcti.ſi ̊ nata maxi

me delectat᷑ ĩ ope gñatiue:materia ge

neratõis ẽ ex ſupflua nutrimẽti. Mo
dus etiã iſte ẽ expeditꝰ:q; cũ ʒ cibo ſit ĩ
potẽtia pxima vt ↄuertat᷑ in ſingła mẽ
bꝛa.ſi na debʒ ex aliquo hũoꝛe fabꝛica/
re coꝛpus:fabꝛicat ex illo.ſᷣ̊ cum nõ fa
bꝛcet ex nccario:reſtat ꝙ fabꝛicat ex ſu
pfluo. Quoniãa igr̃ natura opat᷑ qntũ
põt bꝛeuiꝰ ⁊ delectabiliꝰ ⁊ oꝛdinatius:
ideo dicũt talem modũ ꝓcreàdi viʒ ex
ſupflua nutrimẽti maxime eſſe ↄueni

entẽ nature.Couenit etiã vt dicũt hoc

diſpoſitõi diuĩe:⁊ oꝛdinatõi coꝛpoꝝ ad
reſurrectõeʒ.cum.n.ſemẽ nõ reſurgat
in gnante ſᷣ in genito:nõ videt᷑ humoꝛ
ille fuiſſe de gnantis veritate ſᷣ potius
de hũidi ſupfluitate. icetaũt hic mo
dqus dicẽdi multũ videat᷑ ꝓbabilis at/

tendẽti verba phi:obuiat tamè ei ſiẽ et
alij modo dicẽdi ⁊ ſenſus:⁊ ratõ:⁊ au/

ctoꝛitas. Senſus quidẽ:qqͥa videmꝰ ꝓ
lem aliqn aſſiłari pauo.⁊ ſicut aſſiłat
ꝓauo ita poõt aſſiſari ei qui pceſſit vſq;
ad gñatõeʒ decimã.ergo ⁊ ſic deiceps
ergo videt᷑ꝙ aliquid ſit in iſto pᷣmo fi⸗
lio traductũa pente pᷣmo.Et iteꝝ.cuʒ
videamꝰhoĩem ex coitu attenuari⁊ ex
frequẽtatõe talis actus accelerari:vi⸗-
det᷑ꝙ nõ ſolum in ſemie habeat ſupꝑer/
flui emiſſio:ĩmo qꝙ etiã alicuiꝰhumidi
radicalis.i⁊ ita ꝓles nõ tantũ eſt de ſu
pfluitate alimenti ſed eti de veritate
generãb. Ratio etiã obuiat: ò ſi ſolũ
eé ples de ſupfluitate cibipf̃is nec eſ
ſet vera generatio:cuʒ generatio ſit de

ſubſtatia generat nõeſſet va cognatio

füng⸗
inpme
cuasen
ig in
Aißmn
lentönen
gesin
liserat
tarſeavi
Mnonn
Gnatio
Gnibil⸗
rigfyn
certobel
aobpiet
tem ruz
tonütene
ſlonumin
nenoino⸗
glicgei
Rſeme
awridr
rimer
Gendä
Laliq
ens
nitci⸗
nemut
lhünt
tmre.

Nrrper

aoprſ
hicoca
Aeingfa
Gcardeſn
dad
agpfenſie
fuiſſeind
mdinz
ntam
nertöig
acoiin⸗
Poſſetſe
ſialiist
mirden
llaton
fiendei
miſcerer
ledengo

rſt i be⸗
Mhenns plis
dncſeinno
idchemni⸗
Wertüſri
1dekecgkieni⸗
kicleiineni
nſismümt
ienarnuge
uminen Mo
nciz chſti
inſingkame
hüorefubeica⸗
bcumnöfa
gitnicnterſu
umcnnintü
Rtmämmns:
Wününze
mmimnteſezun
nunüntdiünn
nmtars w;
Lietaithien
1, ubilsl⸗
nmieiſtel
nsttaitan⸗
Kinniten 9
1.RoKei
achieherſch

aeoirdich
ſrinitopnonn,

rono Linnch
vimanemmtt
õ
emieberi

müͦdic nid

zſo mnüte
jobountM/

ĩmõ maꝗQattineret homo poꝛco de quo
ſumptũ ẽ nutrimtũ q; pr̃i granti.Au⸗
ctoꝛitas etiam repugt: qm expſſe dicit
Aug.ſuꝑ Geñ.ad lr̃aʒ oẽs fuimꝰ
Adã ſᷣm coꝛpulentã ſbam ⁊ ſm ſeĩa/
lem rõnem.Et ꝙ maieſt Apoꝰ.diẽ q;
oẽs in Adaʒ peccauimꝰ. Et ꝙ Leuiĩ
libis erat Abꝛahe qñ decimatfuit:ad
Heb.vij. Ex hac igt poſitõe ſi ꝑtracte
tur ſequi vidr̃ ꝙ ſi oĩno eſſe ꝓles de ſu
pfluo nutrimẽti nõ eẽt gñatio nec co⸗-
gnatio vera. Ex pcedẽti vero ſi ponat
ꝙ nihil de alimẽto tranſit in ꝓlem ſeq;
vidr ꝙ nõ ſit gñatio nãlis.Si igitur pꝓ
certo habendũ eſt ꝙ generatio homis
ab hoĩe ⁊ vera eſt:⁊ nalis eſt: ncce ha/
bemꝰviaʒ mediã inter vtrãq; haꝝ poſi
tionũ tenere:vt dicam ꝙ aliqͥd ð ſuꝑ/
fluo nutrimẽèti traſit in ſemè: nec tñ ſe
men oĩno eſt de ſupfluo nutmẽti:ĩmo
aliqͥd ẽ ibi ð hũido radicali:⁊ ex vtroq;
hʒ ſemẽ ꝓpagari. Vñ ſiẽ videmꝰcirca
nutritiuã ꝙ ẽ hũiditas radicalis ⁊ nu-
trimẽtalis:vtpote illa q fluit. ſic ĩtelli⸗/
gendũ ẽ etiã circa vim gnatiu ꝙ ĩ ipa

SZ aliq̃ hũiditas radicalis:⁊ et aliq̃ flu-

ens ⁊ refluẽs.⁊ in gũatõe ꝓlis vna cur
rit cũ alia. Crãſmiſit igẽ Adam qñ ge
nerauit pᷣmũ filiũ aliqͥd de illa radica-
lihũiditate:⁊ illud modicũ ꝑ virtuteʒ
nature toti coꝛpi filij fuit ↄmixtũ cõmi
xtione pfecta.qͥa nlłaʒ ptem erat ſigre
in coꝛpoꝛe filij in q̃ nõ eèt aliqͥd de illo

hüũido q a pr̃e traduxit.Si igr̃ filius
Age in gñando ꝓlem ſitraliqd deſcẽè/

debat de ſuo hũido radicali. ncce erat
aliqᷣd traſmittẽt de eo qð ſumpſerat
a pr̃e:⁊ ſic dceps.⁊ ꝓ tãto dicunt᷑ oẽs

fuiſſe in Adã.nõ qͥa fuerit ibi totaliter

mã oĩuʒ nr̃oꝝ coꝛ ponꝝ:ſᷣ qͥa ibi erat ali-
qᷓnta mã ⁊ rõ ſemĩialis ſiue pottia con
uertẽdi ad ſe aliã nãm: ita vt ſufficeret

ad oĩuʒ ꝓcreatõem:addito ſibi illo ĩq

poſſet ſe multiplicare.Et eſt exemplũ

ſi aliqs hret frumẽtũ qð cõmiſceret cõ
mixtõe ꝑfecta toti paſte:nihil fieret de

illa totali paſta fermntata ꝙ nõ diceret᷑
fieri de illa paſta.⁊ ſitr ſi illa paſta cõ/
miſceret᷑ adh;ᷓ alij maioꝛi paſte:⁊ ſic ꝓ/
cedendo q̃ſi inumerabiles panes fer⸗

mentati poſſent fieri ex modico ferm E⸗

to p appõem rei fermẽtalis.ſic ⁊ . ꝓpo

ſito ex modico ſemĩe p aꝑpõeʒ huoꝛis
ſuſceptibilis rõis ſemĩalis pnt ĩnume
rabiles homies ꝓpagari. Et iſte mo/

Anus ſatis oſonat rõni.nec repustver⸗

bis phi.⁊ ſumpt eſt ex verd Aug'. ſiẽ
patetaſpiciẽdo aucteʒ pᷣus poſita que

ſumpta de liꝰ de vera relig. vbi dicit

ꝙ alimentuʒ accipit latẽtes numeros
totius aĩalis:⁊ inchoat᷑ in plem:⁊ mo
dũ explicat in fi.v.ſup Heñ.ad lr̃am.
ſicut pʒ in aucte pᷣus poſita:vbi ondit᷑

ꝙ ex modico ſeĩe gñaturarboꝛ magna
Igit huic modo dicẽdi tanq; mag in-
telligibili ẽ mag cõſono phie: ⁊ ſacre
ſcripture mag adhereo. Credo.n. veꝝ

Aug. H ſenſiſſe: ſiẽ ex verb eiꝰ poſ⸗
ſum colligere. Et ſᷣm hũc modũ ſalua

tur veritas cognatõis ⁊ gñatõis: ꝓ eo

ꝙ aliquid radicabile a pente traducit
in plem.ſuſtinet᷑ nibilomin gñatio et
Pꝓpagatio eſſe nalis.qꝛ H̊ fit ꝑ alimẽti
additõem.Et ideo cõcedẽde ſunt rões
oñndentes ꝙ aliqd de alimẽeto tranſit ĩ
veritatẽ huane nat᷑e mediãte ope nate
qͥa nõ ſolũ illud radicabile qð a pr̃e de
cidit᷑ fit de veritate ꝓlis:łᷣ etiã illud cũ

alimẽti ſupfluo ſibi iũcto:ita ꝙ illd qð

erat ſuꝑfluũ vni:ſit nccariũ alti.vtrũq;
enĩ erat fundamẽtũ fabce totiꝰ coꝛpis
giñati. Ad illd auũt qð pmo obꝛ in/
riũ de aucte Hug.⁊ magri.dð ꝙ verbᷣ
eoꝝ ĩ hac ꝑte magricõiter nõaſſentiũt
nec ego ipos bene ĩĩtelligo. nec tñ affir
mo illos falſuʒ dixiſſe:s maꝗ ĩtelligo

aliã opioem. Ald illud quod obt de

aucte Anſel.⁊ Aug.iam pʒ rñſio.di

cüt.n.qꝙ in Adã fuim. nõ qa niłaalia
mã cõuerſa ſit in coꝛpꝰ nr̃m: niſi illa qꝗͥᷣ
fuit in Adã: ſᷣ ſiq̃ alia cõuerſa eſt H nõ
eſt niſi ꝑ ↄiũctòeʒ cũ illo qð ab Adam

fuit deciſuʒ. Et ſi tu dicas ꝙ ipe An/
ſelmꝰ diẽ ꝙ totaliter hüana nata erat
in Adam.dicendũ ꝙ hoc nõ dicit q̃ntũ

ad exiſtẽtiam poſſibilè: ſed qᷓntũ ad exi
ſtentiã actualẽ.qͥa nihil actu eratð ve

ritate hane nature:niſi qð in Adam

erat.aliquid tamẽ poſſibile eratad hoc

q fieret de veritate nature huane:ſed
3 2=

c opatõne ⁊ virtute carnis Ade.
Ad illud qð obijcit᷑ de auctoꝛitate dñi
in euãgelio:⁊ de glo.dicendũ ꝙ hoc ne
quaq; intelligit: nec textꝰ: nec glo.q
ho totũ egerat qð mãducat.ſ qꝛ cũ ho-⸗
mo maducat fit ſepatio puri ab impu
ro ꝑ digeſtiões interiꝰ factas.⁊ purũ ⁊
nãe cõueniẽs interiꝰretinet᷑:⁊ impurũ
exteriꝰexpellit᷑.⁊ ꝓ tãto dicebat dñs q;
nihil qð intrat in os hoĩem coinq; nat.
ſic veriſſimũ eſt verbũ dñi ſᷣm ꝙ va⸗
let ad ꝓpoſitü. Moſſet tñ dici ꝙ ſeceſ/
ſus ibi nõ tm vocat᷑ via inferioꝛ p quã
currüt egeſtiones:ſ oẽs meat ſbᷣtiles
P quos fit ciboꝝ decollatio.⁊ glo.diẽ
ꝙ greci vocantillas poꝛos.⁊ ita nõ ſe/
quit᷑ ꝙ totũ alimẽtũ exteriꝰexeat:⁊ ðᷣ il
lo nihil ĩ veritatẽ plis ptraſeat. Ad
illud qð obꝛ ꝙ gnatio eſt de ſba gñant
iam pʒ rñſio.dico.n.ꝙ aliqͥd de radica
li hũiditate pent traſit in ꝓlẽ:⁊ roe illi
us ſaluat᷑ ibi v eritas gñatõis.nec tam

78

opoꝛtetꝙ ſit idẽptitas ſᷣm totuʒ gene⸗

rãtis ad genituʒ.ſic.n.generãs nõ dat
ſe totũ i̊ ptem ſui:ſic ⁊ genitꝰnõ exiuit
ꝗ generãte ſᷣm totũ:ſ̊ m aliquã pteʒ.
nec illud totũ qð a generãte traxit fuit
radicale ipi generati: aliqͥd ẽ additũ
radicali vt poſſit augeri. Ad iltld qð

obꝛ ð lege cognatõis iam pʒ rñſio.ita

bñn.n. ſaluat᷑ lex cognatõis ſi traducit᷑
filius a pr̃etrahendo ab ipſo hũoꝛẽ ra/
dicalẽ cũadditõe extnſeci:ſiẽ ſi de ext᷑n
ſeco nihil adderet᷑:ĩmo multo verius.
additio.n.extnſeci facit vt linea ↄſan/
guinitatis vinculo ↄiũgant᷑.Et ſi obij
ciat ꝙ ſi traducit᷑aliqͥq ðᷣ radicali ꝙ pa
ri rõe poſſet totũ traduci:⁊ ꝙ ncce ſit il
lud eẽ multiplicatũ in ſe:cũ etiã tota⸗
thomi ñ fuerit ĩ coꝛde Ade.dicendũ q
ſemẽ ⁊ eſt qntũ mole:⁊ eſt q̃ntũ virtute
et qntitas virtut ſe tenet ex pte foꝛme:
⁊ põt dici rõ ſemĩalis.et h cũ ſit foꝛma
multiplicabitł eſt. H è: põt ſiłem ſibi in/
qucere in mãʒ ſibi aꝑpoſitã.q̃ntitaſ ve
ro molis ⁊ quis pua ſit:põt tñ adeo ex
tendi vt cõmiſceat᷑ valde iqntitati p eã
nam qͥ oẽ coꝛpus in infinitü diuiſibile
c:⁊ ſic magne qntitati põt cõmiſceri:⁊
totũ trahẽ ad nãm ſuaʒ:⁊ ex illa totali

qᷓntitate põt aliqͥd fieri qð nõ fieretde

ipſo ſemiĩe ꝑ ſe:⁊ qͥtcũq; fiãt ex illa tota

li qntitate dicũt᷑ facta ꝑ ſe.nec tñ opo:/

tetibi diſtinguẽ diueſas ptes ex qbus
diuerſa fiãt iĩ illo ſeĩe pmoꝛdiali: ſo⸗/
lũ in ꝓximo: eo ꝙ illd p additõem ſu
pflui nutrimẽtiadductů eſt. Adil-

lud qð obꝛ de lege reſurrectõis.rñdẽt
aliqᷣ ꝙ ho non pot gñari de carnibo al⸗
terius hoĩs: ꝓ eo ꝙ alimentũ ⁊ iltq qd

couertit᷑ in ſemĩe debʒ eẽ in potẽtia re

ſpectu eius in qð cõuertit᷑. caro aüt ho
mis ſm ſpẽm eſt in actu:⁊ ideo nõ põt

in aliũ hoĩem trãſmutari. h illud nõ vi

deturſufficere: ꝓ eo ex carne pñt ge

nerari vermes: poſſet ꝑ ↄns gñari plã

ta ⁊ fructus.⁊ tüc eſſet in potetia reſpe/
ctu carnis hũane.⁊ ita pꝑ multas tranſ
mutatões vidr̃ ꝙ ex ea poſſʒ fieri ſemẽ
A lij vero dicũtꝙ caro hominis ſit poſ
ſibilis ad oẽm trãſmutatõem ſiẽ ⁊ alia

ꝙ de illa poſſit gñari ſemen.⁊ tũc reſur

get ĩ ipo genito: ꝓ eo qꝙ ad ipm bʒ eſ/
ſentialioꝛẽ ↄpatõeʒ.⁊ dñs ſuꝑplebit il⸗
li aliüde adqẽdo ſiue młętiplicãdo vir-/
tutẽ ſuꝑ nãm ſiẽ facit in puulo.& q̃ ra

tõne dr de vna pte ꝙ põtcõuerti eadeʒ

rone de q̃lʒ.⁊ ſic pᷣt homo totuʒ coꝛpꝰ

ſuũ amittere. Ideo eſt tertiꝰ mod di/
cendiqꝙ caro homĩs ſim ſpm nõ põt fi

eri caro alteriꝰ homĩs ſᷣm ſpẽm pꝓpter
ncciaʒ oꝛdiatõeʒ q̃m hʒ ad aĩaʒ q ipaʒ
viuificauit.vtꝝ auũt illa oꝛdinatio fun-
det᷑ in appetitu vel in puidentia cõdito
ris difficile eſt diſcernẽ: Quocũq; ta/
mẽ mõ ſit ad ̊ eſt plana rñſio. IJſtud
aũt planiꝰ inuenit᷑ detiatũ in q̃rto.vbi
manifeſtat᷑ ͥd in quo reſurgat.Reſur
git aüt ſemẽ in genito nõ in generãte.
q;uis dictũ ſit hic ꝙ ſemè ſit de radica
li hũiditate gnantis. aliter.n.ſemẽè eſt

radicale gñanti ⁊ aliter gñato.qꝛ gene

rãati eſt radicale ſᷣm partẽ ſui:ẽ etiã ra/

dicale reſpectu virtutis generatiue:nõ

reſpectu virtutis nutritiue.virtus autẽ
genenatiua ⁊ eius hũiditas è oꝛdinata
ad aliud. Vñ ſi hũiditas gñatiue de/
cidat᷑ ab aliquo:ſiue alius generet᷑ ſi⸗
ue non nüq; reſurget in eo.⁊ hinceſtꝙ
q́;uis in emiſſiõe ſeminis fiat deciſio

ut
ſipena.
autade
bimoch
blisc.
nicitas
nitoyer
eſtſü̃tea
aia⸗
deveri
pibi⸗
auteſe
lierfi⸗
nullon

1
.
npenit
Pitinel
iciern
inpecl
widn
ba
verde
tup
lütr
lemh
blde
panne
ſiali
s⸗
tiß ine
ſtdererit
ncoinun
tiſegrinr
Maitine⸗
ncön
temngil
hune
amiße
iforali
tuncawß⸗
myentate
rienibn
genble
Pultpben
ntͤgn
ſtinp

ſaſal,

Enpiun
Mt,cndai
1Lillunori
enroſte
nsginoſi
vernn rſa⸗
ulnstunſ
Bfenſeme
nmisſitpoſ
nſütan

1

„*

„ „ 461*
wl (ueſncac
4

ſpintopitf
nſn er
Naizi ſz
Cmnatofun⸗
ennacidiio
Auocäcgt⸗
riſio Iſud
ingn Keinr
leſt deſncic
tern ſeneet
nto. g
Eſuttetünt
genenacnen
storini
nsgn

2 „
3 ſu C

alicuiꝰ radicalis hũiditatis nulla tñ ẽ
ibi pꝑena.quoniã illa hũiditas p naturã
eratad alten oꝛdiata. VUnde ⁊ manet

ibi modus opãdi expꝑeditus:⁊ delecta⸗

bilis:⁊ oꝛdinatꝰ.⁊ h totũ eſt qa illa hu
miditas in generãte eratad alteꝝ.i ge
nito vero qͥa ex eo fabꝛicat᷑ totũ coꝛpuſ
eſt ſiẽ totiꝰ coꝛpis fundamentũ.et tũc
qñ aĩa vnit᷑ ei incipit eſſe vere ⁊ ꝓpꝛie
de veritate hane nãc.tũc.n.pmo inci/
pit hr̃e ncc̃itatẽ ad reſurrectõeʒ: pꝛius
autẽ ſolũ erat poſſibile. ALnde ſiq̃ mu/

lier facẽt aboꝛtũ ante aĩe vnioneʒ ilłd

nullo mõ reſurgeret.

NI Ecundo queri

tur circa h vtrũ aliqͥd tranſeat

in veritatẽ hũane nãe mediãte ope nu

tritiue:Et ꝙ ſic vidr̃᷑ pᷣmo ꝑ Augꝰ.qui

dicit.xxij.de ci.dei: puuli reſurgent
in ꝑpfectõe coꝛpali:⁊ in etate virili quã

habituri erãt ꝓ eo ꝙ iam totũ in ratide

habebat:q;uis nõ haberẽt in mole.h̊ ẽ
verboꝝ ſñia. ſi tam magni ſuſcitabũ
tur puuli ſicut illi qui multũ comede⸗/
rũt:videt᷑ ſumptio alimentoꝝ verita
tem hũane nãe non augeãt.ac p ̊ ni-
hil de illis in hũani coꝛpis veritatem

ptranſeat. Item ibidẽ dicit ¶ugꝰ.

ꝙ ſi aliquis nutriat᷑ de carnibꝛhuma/
nis caro illa nõ reſurget in eo qui nu⸗
trit:ſ in eo ĩ quo pmo fuitcaro.ſjj nihbil

eſt de veritate alicuiꝰ niſi qð reſurget

in eo in quo eſt:vidr ꝙ nihil ext᷑nſecuʒ
trãſeat in veritatẽ alicuiꝰ mediãte ope
nutrit iue. Iteʒz ſolũ illud dð eſſe ve
ruʒ qð habʒ actũ ſibi ꝑ nãm cõuenien

tem.ꝗ illud ſolũ eſt de veritate carnis

huane qð habʒ actuʒ cõuenientẽ tali
carni.ſ̊ caro habẽs actüũ ↄueniẽtem ſi⸗

bi põt aliã carnẽ in ſe cõuertere:⁊ dici

tur caro ſm ſpẽm. illud ſolũ tranſit
in veritatẽ carnis huane qð trãſit ĩ ve
ritatẽ ſᷣm ſpẽm.ſ̊ mediate ope nutriti/
ue nihil tranſit in carnẽ ſᷣm ſpẽʒ: ſicut
vult phᷣus.alioqn eſſet augmẽtũ ĩ infi
nitũ.g mediate illa virtute nibil tran/
ſit in virtutẽ hüane nae. Itez illud
eſt ſoluʒ de veritate alicuiꝰ in quo rei
Wa ſaluat᷑.E ſola hiiditas radicalisẽ

illa que manet: quꝗ cõtinuari opoꝛtet
vſq; in finẽ. illud ſolũ tranſit in veri⸗
tatẽ huane nae qð tranſit in hũiditatẽ

radicalem.ſ nihil põt tranſire in hũidi

tateʒ radicalẽ mediãte nutritiua:ſicut
dicũt medici.alioqͥn poſſet homo iuue
neſcere ⁊ vitã pparare.g mediate bac
peritate nihil tranſit ĩ veritatẽ hũane
nature. Item qð ꝑ nam genent po
teſt etiã pꝑ nãm conũpi.̊ qð medianię
ope generatiue ꝓficit ⁊ creſcit:põt etiã
minui ⁊ decreſcẽ.ſi ̊ mediate vi nutriti
ua aliquid ad veritatẽ hüane nãe tran
ſiret illud poſſet depdi:⁊ ſicotinue no
uũ reſtaurari.cõtingẽt igr̃ aliqñ ꝙ ho⸗
mo aliud coꝛpus hf̃et:ſicut videmꝰ in
gqua que exit de fonte. Sʒõʒ Au⸗

guſ.de vera relig. In huiõi viſibił coꝛ

poꝛis ſtructurã alimẽta que apta ſunt
aſſumũtur.nõ apta vero p ↄgruos me
atus eijciutur. ſi qð eſt de coꝛpis hꝰ
ſtructura et integritate ẽ de hůane na
ture veritate: vidt c. Item ome qð
reſurget ẽ deveritate huane nãe.ſed il
lud in quod tranſit alimentũ mediãte
ope nutritiue reſurget:vtpote capilli:
Math.x. Capillus de capite ve.non

pibit. ergo τ... Itez veritas carnis

nõ eſt aliud q; vera caro.ſ̊ vera caro
cui debet᷑ opatio carnis. potiſſima aũt
carnis opatio eſt viuere ꝑ animã. hłᷣ in
hãc carnem trãſit alimentũ mediãte vi

nutritiua.qꝛ tota caro homĩs vinit.er⸗

go . Item vbicũq; eſt nutritio ibi
eſt cõuerſio:⁊ aſſimilatio:et vnio.ſᷣ̊ vbi
eſtaſſimilatio ⁊ vnio eiuſdẽ nate fit il⸗/
lud cui vnit᷑⁊ illud qð vnit᷑.̊ ſi hoc fa⸗

cit virtus nutritiua cõuertẽdo alimen
tum:viqr̃ ꝙ p ipam aliqͥd de alimẽto ĩ
veritatẽ hüane nature träſit. Item
ſicut ſe habʒ generatiua ad ꝓduetõeʒ
pꝛolis ſiue generati:ſic ſe habʒ nutri⸗

tiua ⁊ augmẽtatiua ad pfectõem ⁊ cõ⸗/

ſeruatõem nutriti ⁊ augmentati.ergo

ſi aliquid tranſit in veritatẽ hůane na
ture generati mediate generatiua: ſi⸗
militer ⁊ aliquid traſibit in veritatẽ hu
mane nate nutriti mediãte nutritiua ⸗
augmẽtatiua. Eſt igit᷑ q̃ſtio quid ſit

veritas hũane nature:⁊ que differẽtia

3 3

ſit inter beritateʒ hũ ane nature etcar⸗

nem m ſpẽm Etrurſus q̃ differẽtia

ſit inter carnẽ ſᷣm ſpẽʒ:⁊ carnẽ ſᷣm ma

teriã!æ q̃re mag dicat᷑ vitas hůane nãe

q́; vᷣitas nãe aſinine. Hec oĩa valẽtad
ĩtełlnda ea qͥ dicũtur ĩ q̃rto:in qõne de
reſurrectöe. GBedicendũ ꝙ pter ge
neralè intentõem q̃ veꝝ diuidit᷑ cõtra
falſuʒ:ſᷣm quã intentõem res vera di/
cit᷑ que habʒ mãʒ ⁊ foꝛmã ⁊ actũ ſibi cõ
ueniẽtẽ. ẽ ⁊ alia intẽtio veri duplex:q̃
ccʒ veꝝ dicit᷑ õ pmixtũ.alta vero q̃ veꝝ
dicit᷑ cõtra vanũ. Et pᷣmo hoꝝ modoꝝ
d veꝝ qð eſt purũ ⁊ imꝑmixtũ.altero
modo dicit᷑ veruʒ qð eſt pmanẽs et fi/

xuʒ. Cũ ergo loquũtur auctoꝛes ð hu

mana nã: loquũtur ſb̊ vocabulo veri/
tatis vocãtes eã verã.nõ eſt.n.aliud di
cere veritatẽ hũane nãe q; huanã natu
raʒ verã.ſic aüt vocãt eam loqñtes de
nã hũana ex pte coꝛpis:ꝓ eo ꝙ coꝛpus
hua nũ pter h̊ ꝙ habʒ foꝛmã ⁊ opatõeʒ

ſibi ↄueniẽteʒ: ſicut ⁊ alia coꝛpa nãlia

habẽtoꝛdinatõeʒ ad imoꝛtalitatẽ:et ita
qnd impmixtõeʒ in q̊ ꝙ nõ põt tantũ
traſmutari qn tandẽ reddat᷑ aĩe qͥ ipaʒ
viuificauit.habʒ nihilominꝰ qᷓndaʒ fi⸗

xionẽ ſiue inconuptõeʒ: ꝓ eo ꝙ nece ẽ

ipam aliqñ fieri ĩmoꝛtalẽ. Ratio igit
oꝛdinatõis ad incoꝛuptõem ex qᷓ ineſt
coꝛpi hüano nõ tantũ debita opatio: ſ
etia impmixtio ⁊ qued inconuptio dr
coꝛpus hũanũ verũ. illud igit᷑ pciſe et
ꝓpꝛie eſt de veritate huane nãe ẽ oꝛ/
dinatũ ad inconuptõeʒ ⁊ reſurrectõeʒ.
Alliquid aũt oꝛdinat᷑ ad reſurrectõem
vupkr.vel de nccitate: vel de cõgruo.

Illlud autẽ oꝛdinat᷑ in nobis ad reſur⸗

erctõem de nccitate in quo coſiſtit fun
damentũ ⁊ fabꝛica coꝛpis nr̃i.⁊ H̊ eſt il
luad cui pmo aĩa vnit᷑.⁊ tale tractũ eſta
generãtibus.⁊ in tale nihil põt traſire
ope nutritiue:ſᷣm ꝙ nutritiua oꝑpatur
poſt aĩe vnionẽc. Illud vero oꝛdinat᷑ in

nobis ad reſurrectònem de cõgruo in

quo cõſiſtit fabꝛice coꝛpis nri ꝰplemẽ

tuʒ. r hoc eſt ꝙ facit ad qntitatẽ coꝛpis

pfecti.⁊ ſic aliqͥd de alimẽto põt cõuer
ti in veritatẽ huane nature mediãte vi
nutritiua augmetatiua qͥ oꝛdinãt᷑ ad

„

cõplendã coꝛpis fabꝛicà que incwata
fuit mediãte vi gñatiua:cui cõpetit opꝑe
rari quouſq; aĩa infundat᷑.⁊ ex tũc ſe/
quit᷑ opatio nutritiue augmẽtatiue ad

cõſeruandu ⁊ cõplendũ coꝛpus. Huic
autẽ modo dicẽdi cõcoꝛdaãt taʒ natura

les phi qᷓ; medici.natalis eniʒ phus di

ſttinguitin homie duplicẽ carnẽ.ſ. car/
nem m ſpẽm:æ carnẽ ſm mãm.Et vo

cat carnẽ ſm ſpẽʒ illã que hʒ vim acti
uaʒ ⁊ potẽtiã cõuertẽèdialimẽtũ in car/

nies nõm. Carnẽ vero ſᷣm mãʒ vocat il
laã que ſic è caro vt tamẽ nõ poſſit aliud
in carnẽ cõuertere ꝓppa virtute. Bicit

etiã ꝙ virtuſ nutritiua ⁊ augmẽtatiua

nõ cõuertit alimẽtũ in carnè ſm ſpeciẽ:
qiß hm mãzʒ. qa ſi aliter eſſet tũc nũq; ſta/
ret augmentũ.cuʒ augmẽto.n.carnis
creſceret⁊ virt augmẽtandi.̊ aũt nõ
ſic eſt. ⁊ ita caro ſ̃m ſpẽm ſolũ eſta ge

nerãtibus ſiue mediate gñatiua:quis

caro ſᷣm materiã ſcʒ que fluit ⁊ refluit

poſſit eſſe mediate nutritiua.⁊ ẽ exem-
plü de vino gñato in vite qð habʒ po⸗

tentiã cõuertẽdi aquã.ſ̊ illa aqua non

habʒ potentia cõuertẽdi aliaʒ aqu.qꝛ
ſi H tuc ſemꝑ poſſet quis aꝑponẽ aqua

⁊ maneret vinu.̊ aũt nõ ſic eſt.qa tan/
tuqzʒ põt poni de aqua ꝙ vinũ amittit vir
tutẽ ſuꝗ.ſic ⁊ in ꝓpoſito intelligẽdũ eſt
W virt coꝛpis fabꝛicatiua põt dare pꝛi
mi car ni potentia cõuertendi:⁊ illa cõ/
ertit quouſq; tantũ adueniat de car⸗
ne ſᷣm maʒ qnta erat in potẽtia cõuer⸗/

tendi.ſicut videmin vino.tuʒ ex par-
te caloꝛis:tũ ex pte extẽſibilitatis ipiꝰ

carnis ſ̃m ſpẽm.⁊ hinc eſt ꝙ vnus ho

mo magis augmẽètat᷑ q; alter. Aliqñ
ſtat augmẽtuʒ qͥa caro ſupadueniens

in fine qſi aquoſũ facit. ſiẽ dicit phus.
MNuẽadmodũ aq̃ ſupinfuſa vino.ſᷣm

hac diſtinctõem carnis diſtigui põt in

thrologia veritas hüane nae duplici-

ter:ſicut pdictũ eſt. Simir medicꝰ di-/
ſtinguit in hac duplicẽ hũiditatẽ.vide
licʒ radicalẽ:⁊ nutrimẽtalẽ.Et dicit q;
hũiditas radicalis è illa in qͥ coloꝛ ſu-
ſtẽtificat. Nutrimẽtalis vero ẽ illa qꝗ
pbet homiĩs caloꝛi fomẽtũ. Dicüt igit

Hꝙ buᷣiditas radicalis ſolũẽ a gĩiantibo

modii
hichi
ſoiue
nücoun
poſet⸗
glinentt
ggüludt
nmntten
nicdic
dicit.
gaical
mentuä
Eteſt
hüſctt
gitls
niörm
inilotea
las rew⸗
nellia⸗
necol
glicntan
ika
Mice
Pai⸗
eltl
tamn.
ſone⸗
nib
emii
penct
de ncen
Hnoos
ſtinvent
Woppolt
ſiebngn
Kocin
leait
etüton⸗

iheins

wus det
mnin'pun
n
Dumnarb
niaſies
ggrſap⸗
lgrog
Gcitan
lameto
ſuönan
gmetan

einevatn
gchntodr
ii P
Miineg
ns hait
umzwnm
zeinact
Alinitünen⸗
nnizzoeni
ödſſtalid
mur. Dict
Augnintinn
fn ſri⸗
oncs
ihaitno
ſolickage
fucd d⸗

.
.
AréS ſ
Mal .
.

=

ineligitick
õ
rniiriluci⸗
lenutdeca⸗
vlitacöner⸗
oanerpar⸗
imnsid
chgwnno.
zalin. Zli
hfupacenen⸗
ſedictſhis
nfuſarmno.n
Zdiſighifitn

„ 4* 3
ngeele⸗

6.
Ne
We⸗

⁊= mediãtẽ ope gñatiue.nã nutritiua in
hãc hũiditatẽ nõ põt. ſi.n.poſſet tũc ho
mo iuueneſceret:⁊ vitã eti ſuã imꝑpe
tuũ cõtinuaret ſi illud hũidũ renouari
poſſet.qð cuʒ cõſtet falſuʒ eſſe dicũtq;
alimentũ mediãte nutritiua nõ trãſit
in illud hũidũ.et hinc eſt ꝙ illi q labo⸗
rant tertia ſpecie ethice in q̃ eſt ũliꝰhu
midi cõſumptio liberari nõ poſſunt:vt
dicũt. In hůiditatẽ aũt nutrimẽtaleʒ
qui caloꝛi pabulũ pbet poſſibile eſt ali⸗
mentũ cõuerti mediate ope nutritiue.
Et eſt exemplũ in lãpade ardẽte in q̃ ẽ
hũiditas olei:⁊ hũiditas lichni:⁊ hũi⸗
ditas licinij aſſiłathũido radicali.quo
niã exquo cõſumit᷑ reſtaurari nõ põt.⁊
in illo lichno flãma ſuſtẽtificat᷑.hũidi
tas vero oleiaſſimilat hũiditati nutri

mẽtali que pabulũ pbetigni:⁊ impꝑedit

ne cito lichnũ cõſumat᷑.⁊ illa hũiditas
aliqñ auget᷑:aliqñ minuit᷑:aliqñ cõſu/
mit᷑:aliqñ reſtaurat᷑. Et iuxta hac du⸗
plicè hũiditatẽ diſtinguũt dupłrtheo⸗
logi huüane nãe veritatẽ: ſic pᷣus dictũ
eſt. Et ꝑ ̊ patet rnſio ad qõem ꝓpoſi⸗/

tam. patʒ etiã rñſio ad obiecta. Nam

rõnes q ad pᷣmã ptem inducunt᷑: vidr

ꝙ nihil trãſitin veritatẽ nature hůane
mediate opꝑe nutritiue ꝓceduthm ꝙ ö
veritate huane nae dr eſſe aliqd qð eſt

de nccitate oꝛdinatũ ad ĩcoꝛuptõeʒ.⁊
H modo bñ cõcedendũ eſtꝙ nihil tran
ſit in veritatẽ nutriti. Ratões vero
ad oxpoſitũ ꝓceduüt de veritate huane
nãe ſᷣm ꝙ illud dicit᷑ eſſe de veritate qð
eſt oꝛdinatũ ad reſurrectòeʒ de ↄgruo.
tale aũteſt nõ ſolũ ꝙ trahit᷑ a gñante:ſᷣ
etiã tota illa caro que repitur ĩ homĩe

in eius moꝛte:maxie ſi nõ faciat ad coꝛ

poꝛis defoꝛmitatẽ.nec H̊ impꝑedit ꝙ do⸗
minꝰ puulos ſuſcitabit in pfecta q̃nti
tate. Dicit.n. Augꝰ. ꝙ ſuxꝑplebit virtꝰ
diuina vbi deficit nata:vbi vero natu
ra ſufficiẽteʒ pauit materiã deus non

agit ſupplẽdo ſ̊ refoꝛmado. nec valʒ il

la roõ ꝙ ſi deꝰ ſupplet ĩ reſurrecte ſine
additamẽto ꝙ nũc ſimłrxr fiat ſine addi

tamẽto. òa illa erit opatio mirabił et
ſupᷣ naturã.hoĩs vero generatio etau⸗

gmẽtatio q̃ nuc eſt naliter fit.⁊ ideo il⸗

la ratio quã magradducit in lr̃a nõco
git. ĩmo ſicut apparet aſpiciẽti arguit
a maioꝛi affirmado. Illa vero q vltio
querebãt᷑ iam plana ſunt ꝑ ea q dicta
ſunt.vt igit᷑ ſit ad vnũ cõcedendũ ẽ ſiẽ
ex pcedentib apparet: aliqͥd extnſe-
cũ trãſeat ĩ veritatẽ hũane nae:ſᷣ medi
ãte ope gñatiue tñſit ĩ veritatẽ ꝓut ve
ritas ꝓpꝛie dicit᷑ iᷣm ꝙ diẽ nccariã opꝑe
ratöem ad ĩconuptõem. mediate vero
ope nutritiue trãſit aliqͥd ĩ veritatẽ hu
mane nãe ꝓut veritas dicit᷑ large. viʒ
ꝙ diẽ oꝛdinatõem ad reſurrectõòem de
cõgruo.⁊ ſic qð eſt de veritate vniꝰpõt
reſurgẽ in alio: ſᷣm ꝙ manifeſtatur in
q̃rto. His viſis ſatis plana ſunt ea
que dicũtur in a.h̊ᷣ ſolu tñ qrit᷑ bꝛeuit
cũ magr in lra in illo.c.tũc ſupeſt vide
re:noĩat oꝛigiale pcẽ̃m.viij.nomibus:
quò diſtinguũtur illa nomĩa?? dicen⸗
dũ ad h̊ ꝙ oꝛiginale pcẽm hʒ ↄpariad

id a quo eſt:⁊ ſic dr̃ oꝛigiale pccẽm qa ẽ
ab oꝛigĩie. dr etia lex carnis qà ↄhitur
mediãte carne.hʒ etiaʒ ↄpari ad illud

ad qð ẽ ſiue ad qð inclinat.⁊ q̊ vel ĩ di

ſpõne remota:⁊ ſic d ↄcupiſcibiliits
vel in diſpoðe ꝓpinqoꝛi:⁊ ſic dr fomes.

vel etiã in diſpone ꝓxima:⁊ ſic dr ↄcu⸗

piſcẽtia.hʒ etiã ↄpariad illud ꝑ qð in/
clinat:⁊ ſic dr lex mẽbꝛoꝝ.hʒ et ↄpari
ad illdỹ qð.⁊ H̊ dupłr.vel inqntũ dif⸗
ficilẽ reddit ad bonũ:et ſic drf languoꝛ

nãe.pel inqntũ pdnat᷑ volũtati vt cur⸗/

uet eaʒ ĩ malũ:⁊ ſic dr̃᷑ tiränus. Et ſic
patʒ ꝙ m diuerſas ↄpatoes diuerſis

nomiĩatur nomibus.
Biſtinctio.xxxi.
Vlnc ſuper.
eſt ĩueſtigare c. Supꝛa

oñndit magr qͥd ſit pecca/
tũ oꝛigiale.in hac pꝑte in/
tendit manifeſtare qᷓlitera pẽète tradu
cit᷑ in ꝓplẽ. Biuidit᷑at ꝑs iſta in tres

ptes. In q̊ꝝ pᷣma magr falſitatẽ ĩipꝛo

bat. In ſcðᷣa veritateʒ explicat:ibi. eſt
enĩ pcẽm oꝛiginale vtſupᷣ diximꝰↄcu⸗/
piſcẽtia. In tercia no yitatẽ epilogat
5 4

„2

vt addat:ibi.lam oñſuʒ ẽ qͥd ſit oꝛigiĩa/
le pcẽm ⁊c. Mꝛima ꝑs hʒ duas.In
pma pit falſaʒ opĩoem circa oꝛigina
lis traductõöem. In ſubiũgit erꝰ im
ꝓbationẽ:ibi.̊ at fides catholica re⸗
ſpuit.ybi oñdit᷑ ꝙ oꝛigĩale nõ hʒ tradu
cip traductöem aie. Simirz pars
pncipał duas hʒ. In q̃ꝝ pꝛima detiat
veritatẽ:ondẽs ꝙ oꝛigiale traducit᷑ me
diate carne. In ⁊ vero remouet dubi
tatõem:ibi. hic qri ſolet vtꝝ cauſa oꝛi-
gia . Simtłr ʒ ps pncipatł duas
bʒ. In qn pma detiata epilogat ex-

planat. In vero duboeʒz mouet ⁊ de

termiat:ibi.᷑ᷣ adh opponit᷑ h mõ.Et ſic
huiꝰdiſtinctõis intẽtio verſat pncipa-
liter circa duo. Quoꝝ pmũ ẽ ꝙ oꝛigi/
nale ñ põt traduci mediãte aia. Scðʒ
ẽ q̃liter traducit mediãte carne.

.T. intelligẽtiäã

aüt eoꝝ q ĩ hac pte dicũtur ĩci

dit h qõ circa duo. Pꝛimũ è vtꝝ oꝛi⸗

ginale traduci poſſit mediãte ſenſibtili
poꝛtõe: = ẽ vtn traduci hat meciäs⸗

te carne: Lirca pᷣqrũt tria. Pꝛi⸗

moqrit᷑ vtꝝ ſenſibilis aia in homibus
ſita gñante? Scðo q̃ritur cui ptiaie
pmo inſit pcẽm oꝛigiale?: Tertio qri
vtꝝ poꝛigiale maioꝛ fiat in nobis coꝛ⸗

ruptio gnatiue q; alterius potẽtie:

.Irca primũ ſic
ꝓcedit᷑:⁊ qrit᷑ vtꝝ aĩa ſenſibik
in homĩbo ſita gnante! Et ꝙ ſit a gene
rate vidr̃ pᷣmo ꝑ verbũ phi in =de aia
vbi dic ꝙ ſenſitiui pᷣma mutatio è a ge
nerate. ſ̊ pᷣma mutatio ſenſitiui è illa
q eſtad eſſe.ꝗ viqr̃ ꝙ ps ſenſitiua ĩ no
bis educat᷑ in eẽa gůante. Itẽ. xpi.
aĩaliũ.S olus ĩtellectꝰ intrat abexin⸗

ſe eco. ſolus intellectꝰintrat ꝑ creatu/
.ꝗ vidqr̃ aĩa ſenſitiua in nobis edu-/

catur de pᷣncipijs mae per generatöeʒ.
Item ſiẽ opatio aie ſenſitiue ĩ bꝛu⸗/
tis pendeta coꝛpe ita eti ⁊ in homib.
Vn ſicut bꝛutü imxedit᷑ ab opatõe vi /

dendi leſo oꝛgano ſic etiaʒ homo.ſ̊ qd

ſimtr ſe habet ad opatõem ſimiliter ſe

babetad generatoem. ergo ſi in bꝛutis

eſt anima ſenſibilis nõ per ereatõem ſ
per generatõem:ſicut coiter tenet᷑:etõ
Ojñiſuʒ eſt diſ.xij.vidr ꝙ in homie ſimłr
ſit ꝑ generatöõem. Item ſiẽ in gene
ratòe bꝛutoꝝ pᷣus eſt aĩal q; equus: ſic

etiã in generatõne homĩs pᷣus eſt aĩal
q; homo.ꝗ pᷣus habʒ opatòͤnem ⁊ pfe⸗
ctõem intellectiue.⁊ hui ſignũ eſt:qͥa

eymbꝛyo pꝛius nutrit᷑ ⁊ ſentit q́; pficiat᷑
agia ronali. vidr̃ q ante ꝓductõem ra
tionat educat᷑ in nobᷣ ſenſibilis.łᷣ h̊ nõ

eſt ꝑ creatõnem:ergo per generatõem.
Iteʒ aĩa ſenſitiua eſt ĩ potẽtia ma/

terie.alioqn nunq; ab agente naturali
in his que p putrefactõnem generant
poſſet pduci in eſſe. ſi ergo eꝗ potẽs vł
magis potẽs eſt vis gñatiua in homie

q́; ſit in bꝛuto: ⁊ bꝛutuʒ põt ꝑ vim gene
ratiua aĩam ſenſitiu ad eſſe pducere.
multo foꝛtiꝰigiturhoc videt᷑ in homĩe.
Item ſi in nobis eſt ſenſitiua pꝑ cre
atõem in bꝛutis p generatõem.ꝗ nõ vi
det᷑ ꝙ ſit in nobis vel in ipis vniuoce.

⁊ ſih:aĩal dicet᷑ euoce de aſino et de
homãĩe.ꝙ ſi h eſt incõueniẽs:reſtat ꝙ ſi

T bꝛutis eſt px generatõeʒqꝙ ſimkr in ho⸗
mine. Sedõ Aug'.in liꝰ de ſpiritu

⁊ aĩa. Qũ recedit aĩa a coꝛpe ſecũ tra-/
hit ſenſuʒ ⁊ imaginatõem ⁊ rõem ⁊ in-/

tellectũ.ᷣ nihil qð ſepat᷑ a coꝛpe eſt ꝑ

generatõem. ſenſibilis at in homie ẽ

huiõi:ergo «ů. Itẽ li?de eccle. dog.
Anime aĩaliũ nõ ſunt ſubſtatie:5̊ᷣ cuʒ

carne ipſa carnis vinacitate naſcũtur
⁊cum carnis moꝛte finiũtur.aĩa vero
hũua na nõ cũ carne moꝛit᷑:qꝛ nec cũ car

ne ſeia?. Itẽ phᷣus in a de aĩa diẽ
ꝙ ſenſitiuũ ẽ in ĩtellectiuo ſiẽ tetrago
nus ĩ tetragono.ſiꝗ ab eodè pncipio
ẽ tetragonꝰa quo ẽ ⁊ pntagonꝰ:ab eo
dem eritaĩia ſenſitiua ⁊ intellectiua.&ᷣ
intellectiua nõ ẽ a gñante:vt mr̃atũ fu
it ſupᷣ.ꝗ nec ſenſitiuu. Itẽ quecũq;
ſunt idẽ in ſſa ab eodẽ pncipio educũ⸗

tur in eè.ſ̊ aĩa ſenſitiua 7 ĩtellectiua in
ecodẽ homie ſunt idẽ in ſba.qͥa vniꝰpfe

ctibił vna ẽ pfectio.& ſi rõlis nõ eſt per

natõem vidr̃ ꝙ nec ſenſibik. Ite q

„

imnl conupunt ſit etiã ꝓpducunt᷑.ergo

pari re qͥ ſi ſeꝑatur ſilł infundũtur.

aetlent

mennuſe
Grpptetu
nlkinac
crnoe.

ikuitopa

nemtäͤcn⸗
lepni ot⸗
ſeb odc
cllee cui

gelqvec

tu dicas
ginetyni
ſba gie
ſentirun
ſtcop'
felatypw⸗
Fitmdics
ſenſicina.
Auacree⸗

Paarän

Maacidr.
leſachcit
dius ilas
gliz pon⸗
ſitudicn
diſpone⸗
Hoͤnif
cqopleri
ſetopatie⸗
gur ttent
ſeniiffſte⸗
lluſtinoba
flüͤnſrrig
ddchtnh
eniſenſerüth
ſenſſſepbi
ltkvlic 6
eeinobgig
deobonet
Lerütynii
lio appetitu
herſus ſpin

naillaxai

cemalu⸗
no poͤtfaci
kerrie, ſep
giab ongee
duo ictort
Gntlviezt

IR neo⸗
. Ene.

iwtitum,
menannel
ngenemne
eitrsrt
mnbonie
pringene
ſepcocen.
a nwie.
irwadoe

* ſoge .
de Ummo de

. 7
eE ee!
AWſimkein ,
IEW.

1
3

ntwentin
itin vniet
ceclle og.
enaſcüe
. are
eccC
1r deain di
lelegin.
rmfawuful
cpioecni⸗
legin

7

ſfrit
„der ſoman

4

recedente aĩa rõli nullo mõ remanet
potentia ſentièdi in coꝛpe. ſiẽ amitti

tur potẽtia ſentièdi ĩ receſſu aĩe ita in-
fundit᷑ in aduẽtu.nõẽ igr a gñatõe ſᷣ̊ a
creatõe. Itẽ cũ intẽdit᷑ opatio ſenſꝰ
minuit᷑ opatio iĩtellectꝰ enꝰ ſiẽ pʒ p ex/
pientiã.̊ ncce ẽ ſenſuʒ ⁊ intellectũ vel
eẽ vnã potẽtiã:vel eẽ potẽtias eiuſdem

ſbe.ß qoᷣcũq; eoꝝ ſit eodẽ mõ hnt equ

ciĩ eẽ.cũ igr rõlis nõ ſit ex traduce: vi/
gqet᷑ ꝙ nec poꝛtio ſenſibilis ĩ hoĩe.Oꝛ ſi
tu dicas ꝙ vna retrahit altam ꝓpt᷑ oꝛ/

dinẽ ⁊ vnionẽ ĩ vno pfectibili:nõ ĩ vna

ſbᷣa aĩe. Obijcit ̊ H. qa aĩs rõtł aut põt
ſentire:aut nõ. Si ñ põt: viqr̃ ꝙ non
poſſit coꝛpꝰ viuificare.qꝙ ſi põt ſentire:
reſtat ꝙ potẽtie iſte füdant ĩ eadẽ ſba.
Situ dicas ad h̊ duplex eſt in nobᷣ
ſenſitiua. Qna a gnante:⁊ G conüpit᷑.

Alia a creãte:⁊ H cũaĩa ſepat. Obꝛiꝰ
B. qa nã nõ facitp plura qð põt facẽ p
paucioꝛa.ſiꝗ ſenſitiua illa q̃ ẽ a gnan-

te ſufficit ĩ bꝛut ad ſentiẽdũ:multo foꝛ

tius illa qẽ a create ſufficithoĩ.ꝗᷓ nõ eſt
aliã ponẽ ſenſitiu q; fita giante.
ſi tu dicas ꝙ è ibi nõ ad ſentiẽdũ: ſᷣ ad
diſponthu coꝛpa ad ſuſceptõem rõlis:
H nõ pidqr̃ ſufficẽ.qͥa ſi talis aĩa eſt ſõa
eq̃ ↄpleta ĩ ĩe ſiẽ ĩ bꝛus:⁊ ĩ bꝛuſ ñ ca
ret opatõe ſenſitiua. vr̃ꝗ ꝙ necĩ hoĩe.
aut igit᷑ eritĩ nobis ponẽ duplicẽ actũ

ſentiẽdi ſił ⁊ ſemel:aut ẽ ponẽ ꝙ ſenſi⸗

tiua ſit ĩ nobᷣ a creatõe.ſ p maĩfeſte ẽ
fa lſü: reſtat igt ꝙ vltiꝰ vm ſit. Ge
dð ꝙ circa ̊ triplex ẽ modꝰ dði. Alit᷑

enĩ ſenſerũt h qͥdã heretici:alit᷑ vident᷑

ſenſiſſe phᷣi: ałr et h ſenſerũt doctoꝛes
catholici. Quidã.n.heretici ſenſerunt

eẽ ĩ nob aĩas diuerſas:ita ꝙ ſit vna a

deo bono:⁊ alta a deo malo.⁊ ex H̊ di

xerũt ꝙ veĩt in nobᷣ ↄtrouerſia ⁊ rebel⸗
lio aꝑpetituũ:ita ꝙ caro cõcupiſcit ad
uerſus ſpm:⁊ ſpũs aduerſus carnẽ.qꝛ
vna illaꝝ aiaꝝ.ſ.q̃ẽ a bono deo nõ pot

facẽ malũ.alta po.ſ.illa q ẽ a deo malo

nõ põt facẽ bonũ. Huc modũ ddi taq;

hereticũ repꝛobat Aug.ĩ li.de duabꝰ

aĩabo oñgẽs ꝙ iſta poſitio ĩplicat in ſe

duoõndictoꝛia dũ poit ſił c Hoĩeʒ pec

eare ⁊ wieʒ peitere poſſe. Hacet poeʒ

cũ h̊ ſit vnũ qͥd p eẽntiaʒ ĩpoilſibile ẽ ab

Et ſitu dicaſꝙ negat duas eè aĩas: n
negat duas eẽ ſbas. p l̃aʒ ſeqntẽ ap/
paret ꝙ negat duas ſbas ec. ait.n.ſic.

facile eèt ĩpꝛobare ſm viaʒ phie. qm in
vno pfectibili ncce ẽ vna eẽ pfectõeʒ.⁊
oĩno diuerſis pᷣncipijs ĩ eẽ pduci.ſig
nr̃a rõlis a deo bono:ſenſibił nr̃a nõ

Põt eẽa deo malo. Quidã aũt dixerũt
ꝓrölis ⁊ ſenſibitł᷑ ſunt ĩ nob due ſbe:ñ

tñ ſunt due aĩe:ꝓ eo ꝙ- aĩa ẽ nom offi⸗
cij.⁊ ille due ſbe oꝛdiate ſũt ad vniꝰcoꝛ
poꝛis pfectõeʒ:ita ꝙ; vna diſpoit ad al
terã:vna tñ illoꝝ ẽ ꝑ gñatõeʒ.ſ.ſenſibi

lis:⁊ hꝰſignũ ẽ ꝙꝙ depẽdet a coꝛpe:⁊ ẽ

pfectio alicuiꝰpi coꝛpis.rõt noqͥ nlłiꝰ
p coꝛpis ẽ act ẽ p creatõem. Sʒ huc

modũ dði reſpuit Aug. ĩ li.de eccle.

dog. dicẽs. Nõ duas aĩas in vno hoĩe

eẽ dicimꝰ: ſic Jacobo ⁊ alij ſyroꝝ ſcri-
büt vnã aĩalem q̃̊ aĩet᷑ coꝛpꝰ ⁊ mixta ſit

ſanguĩ ⁊ alcaʒ ſpũalè q̃ rᷣeʒ ad miſtret

——

Si dñs vnã eãdẽq; aĩaʒ ĩ hoĩe qͥ coꝛpꝰ
ſua ſocietate viuificet ⁊ ſemetipaʒ ſua
rõe diſpoat.Et expſſiꝰ ĩ li.de ſpũ⁊ aĩa
diẽ ꝙ vna ⁊ eadè aia dr̃ ſenſꝰvũ ſentit
rõ dũ diſcernit.Et itm diẽ qaĩa cuʒ

recedit trahit ſecũ potẽtias ſenſitias.

Doctoꝛes aũt theologi dicũt ꝙ ſẽſibił

⁊ rõł ĩ hĩe eiuſqẽ ſũt ſpᷣe ⁊ ab eodẽ pᷣn/

cipio hñt equci in eẽ.viʒ a creatoꝛe:ꝓ
eo qꝙ ĩ noõ ñ noĩant diuerſaſ ſbas ſ̊ di
uerſas potẽtias eiuſdẽ ſbe.ſiẽ Augꝰ.
vbi ð hac mã loq iſinuat expſſe.⁊ hið
valde ẽ rõle ponẽ ĩ hoĩe vnã ſbaʒ pfici
entẽ q det ei vitã ⁊ ſenſũ ⁊ ĩtellẽm. Nec
repugt ilłd v phii ſi recte intelligant᷑.

Pꝛopt qð nondũ ꝙ ſenſi ualitas trib-
modis accipit᷑. Qnoꝰ ſenſualitas dic

diſpõeʒ ex pte carnis ad actũ vtus ſẽſi⸗/
tiue.⁊ H̊ͥ modo accipit᷑ in liꝰ de aĩa ⁊ ſpi
ritu.c.xiij.vbi dici.A nima q vere ſpi
rit eſt:⁊ caro q vere coꝛpus eſt in ſuis
extremitatibo facile iũgit᷑.i.ĩ fanaſti⸗/
co aĩe qͥ coꝛpꝰ nõ ẽ:ſ̊ coꝛpi ſile ⁊ ſenſua
litate carnis qͥ fere ſpus c. Alioꝰſenſu

alitas diẽ diſpõeʒ ex pte carnis ad ſen

ticdũ cũ vᷣtute ſpuali mouẽète nõduũ aia
carnẽ pficiète.et talis ſenſualitas ẽ in

embꝛyone ante ipius ↄpletẽ aĩatõem.

—

ibi. n. nõ poõt eſſe ſba aĩe pficiẽs: cuʒ ſit

pfectio coꝛꝑpis phici oꝛganici.nec poſ-⸗

ſitactualiter exiſtẽ niſi coꝛpe exiſtẽte ĩ

debita ↄplexiõe ⁊ oꝛganicatõe. põt ta⸗
men ibi eẽ virtus aĩe pr̃is:q quidẽ ẽ in
ſemie:ſiẽ ĩ ſbo deferẽte.ſiẽ virt moto/

ris de fert᷑ ſimul cũ lapide piecto.⁊ ideo

hec ceſſat qñ eiꝰ opatio còſumat᷑ ꝙ fit
qñ coꝛpe oꝛganicato inducit᷑ aia ſenſi
tiua pficiẽs:ſiue educat᷑ ð potẽtia mãe
ſubito:ſiue cũ rõli infundat᷑ ab extnſe/
co. Tertia vero ſenſualitas ẽ q̃ nõ tan
tũ diẽ diſpoem cũ virtute mouẽte: eti
am habilitatẽ que ĩeſt ex aĩa ꝑpficiẽte.

ꝛimo ⁊ ſcdᷣo mõaccipiẽdo ſenſuali
tatẽ ſic ẽ in nobᷣ a generõte. qͥa c ſemi

ne decidunt᷑ caloꝛes ⁊ ſpũs pꝑ quos ca
ro diſponit᷑ ad ſentiendũ.tñffundit᷑ eti
am ſimul cũ haliq̃ virtus aĩe q mouet
⁊ regit⁊ opat᷑ vſq; ad foꝛme ĩiductõem.
Tertio mõ ſenſualitas ẽ ĩ hoĩe ab aĩa
pficiẽte:q̃ quidẽ nõ hʒ eſſe ꝑ gñatõem:
ſßͤ p creatõem. HMis viſis pʒ rnſio ad

qõem.cõcedendũ c.n.ꝙ aĩa ſenſibił nõ

eſt ĩ nobᷣ ex traduce:ſiẽ ondũt rõnes ad

ad ſcdᷣam ptẽ obe.Ad rõnes vero que

adducuut᷑ in oppoſitü facile eſt rñdere
Ad illud.n.qð ob ꝙ ſenſitiui pᷣma
mutatio è a generãte.dicendũ ꝙ loqͥt᷑
de ſenſitiuo ſᷣm ꝙ noĩat ſbaʒ:nõ ſᷣm ꝙ
noĩat potentiã ſbe ĩcoꝛuptibit᷑. vł etia
E dicit᷑ rõe illiꝰſenſualitat ſcõo modo

dicte:q quidẽ hʒ eẽ a giante. Ad il⸗

lud qð obꝛ:ſolus ĩtellectꝰintrat ab ex/
trinſeco.dicẽdũ ꝙ ibi vocat᷑ intellectꝰ
ſba ĩtellectiua.⁊ qꝛ eadẽ ẽ ſba ĩtellecti/
ua ⁊ ſenſitiua hoĩs.ideo p h̊ nõ exclu⸗
dit ſenſitiua hoĩs:ſed ſenſitiua bꝛutat᷑.
Ad illud qð obꝛ ꝙ opatio ſenſitiue
pendet ex coꝛpe.dicendũ ꝙ ex hoc non
ſequit᷑ ꝙ ſubſtatia dependeat: quoniã
in eadẽ ſubſtãtia repituropatio que ei

põt ↄpetere pter coꝛpa.hoc autẽ nõ cõo⸗

uenit ipi aĩe:niſi ſᷣm ꝙ aĩat:⁊ ita ſᷣm ꝙ

coꝛpi iſcta eſt.⁊ ꝓpterea pendet ex coꝛ

oꝛe:nec aia vtitur illa potẽtia poſtq; a
coꝛpoꝛe ſepatur.nec ſequitꝙ ſit otioſa
qa ſubſtatia illa aliã habʒ opatõem. H
autẽ planiꝰ iueniet᷑ detmĩatuʒ in iq̃rto
in qſtione de cognitõne anime ſeꝑate.

Ad illud qð obijeitꝙ pꝛius eſt aĩal
qᷓ; homo.dicendũ ꝙ hoc dicit᷑:qꝛ pꝛius
repit᷑ in embꝛrone opꝑatõ aĩalis q; opꝑe

ratio homĩs.pus enĩ mouet᷑ ⁊ ſentitqᷓ

ratõcinet᷑:ſed Heſt a ſenſualitate ſcðo
mõ dicta: ꝓut eſt a virtute mouẽte:nõ
ꝓutẽ a virtute ꝑficiẽte. Ad ilid qð
obijcit ꝙ aĩa ſenſibilis ẽ in potẽtia ma
terie.dicendũ ꝙ veꝝ eſt hm ꝙ aĩia ſenſi
bilis nomĩat ſubſtantia gñalem ⁊ coꝛ/

ruptibilẽ:ſ̊ put nomĩat potẽtiã ſubſtã⸗

tie ĩcoꝛuptibilis.Et qͥa aĩa ſenſitia in
bꝛutis h“ ſbᷣſtantiã nomĩat.hinc eſt ꝙ
bꝛuta ſuam animoꝗ ſenſitiuã educũt de
materia:ſicut ⁊ ĩ his q̃ potiſſime gene⸗
rant᷑ p putrefactõeʒ. ſenſibilis vero in
homie dicit potentiã rõnalis ſubſtãtie
⁊ ideo ab eo ſolo pducit᷑ a quo ſubſtã-
tia rõnalis.⁊ ideo ꝙ ſenſibilis nõ poſ⸗
ſit ppagari in homie ſiẽ in bꝛutis B̊ nõ
eſt impfectõis ex pte virtutis genera/
tis:ſed ratõe pfectõis que ↄſiſtitĩ ſen⸗
ſitiua homĩs. Ad illud qð obijcit ꝙ
eſt vniuoce in homie ⁊ in aſino.dicen⸗

dũü aliqͥd ꝓduci p gnatõeʒ: ⁊ aliquid
pgqduci p creatõem nõ tollit vniuocatio

nem. ſicut ſi deus mõ crearet vnũ ho⸗
minẽ: eiuſdè ſpẽi eſſʒ cũ aljs homibo.
ſi igit᷑ maioꝛ requirit᷑ pniuocatio ĩ ſpe/
cie q; in gñe:planũ eſt ex hoc ꝙ diuer⸗/
ſus modus pducẽdianima ſenſibileʒ
in homĩe ⁊ aſino nõ facit homĩeʒ ⁊ aſi
nũu equoce dici.Et ſi tu obijcias ꝙ ſen

ſibilis in homĩe nomĩat potentia:et in

aſino nomĩat ſubſtatiaʒ: ergo equoce

dicit᷑. dicendũ ꝙꝙ in aſino etiam poteſt

nomiare ſubſtãtiaʒ: ⁊ põt nomĩare po
tentis. pncipaliꝰ tñ nomiat potentiaʒ:
qͥa nomẽ eius ſumptũ eſt ab actu ſen⸗

tiendi. in homĩe ſimir noĩare põt ⁊ ſb⸗

ſtantiã ⁊ potentiã.ſᷣ ꝓut nomiĩat ſbam

nõ vr̃ aliqͥq diuerſuʒ a rõli.eadẽ.n.eſt
ſba q facit homineʒ ⁊ ſentire ⁊ rõcinari

quis alia ⁊ alia ſit potẽtia. Et ſic pʒ ꝙ
ex H̊ nõ colligr̃ vniuocatio ĩ gñe aĩalis
reſpectu rõlis ⁊ irrõlis.

NIEcundo queri

iur ratone cuiꝰ ptis bᷣmo inſit
aĩe pcẽm oꝛigĩale: Etq omo inſit rõe

niteren
taieet,
nmnboier
fünegetaan
nifergo
teubiis
Ptitagnia
ſsbülaen
funcikn
ctüinticit
grönexree
inſitaiecn
pöneptssſ
ſcutdie
piſcimnonn
ſimicmt
tiboniyrni
tpnſenſien
Gtiönobas
Nen. Iir
ctipigen'
cüäteſenſan
inisinet⸗
Nead vond
ginaleinci
nis infects
inſtcapief
tteſenſinil
pas volioni
litrintcr?
noſiurin.

ilie

zwwtnepuf
mnanlapi
ſhiäer
Pnofttizii
ſal
gſeſpienp
eniniine
ſiriife
gne⸗ dus 1
Ntoigi
witiie
linggienii
laeſe

Lclunnn
onitſemtz
ſulltneſcd
niatbineeg
ſeinäccncitd⸗
wptiſinegene
nſbilsnein
mlis ſubſtie
aqnoſubſtä⸗
ſcblis nöwl⸗
mmns Genen⸗
nuwrnoiſ
n lye 6 lher⸗
niniſenſbe;
cuwnie;
1cbochsen
uWrntüttn
ſrwemope
voniatoeenm,

minmtß⸗

rronur an
iecnde n
nnrtſonn
in Liſey,
oigienn⸗

ſoam

t

potẽtie vegetatiue ridet.qͥa oꝛiginale

ineſt aĩe ex ↄiũctõe ſui ad carnẽ conup

tam.ſᷣ aĩa vnit᷑ maxime carni ſᷣm potẽ⸗

tiã vegetatiuã que ẽ potẽtia pᷣma ĩ ia
vidr̃ ergo ꝙ pᷣmo inſitei rõne potentie
vegetabilis. Iteʒ hoc vidr alia růe.
potẽtia gñatiua eſt ipius aĩe vegetabi
lis.ſᷣ illa ẽ mediãte qua oꝛiginale traſ/
fundit᷑:⁊ que maxime ꝑ oꝛiginale pc-
catũ inficit᷑:ſiẽ patebit inferiꝰ.ꝗ̊ vide
rõne vegetabił pꝛimo ⁊ pncipaliter

inſit aĩe culpa oꝛiginalis. Oꝛ autẽ

rõne ptis ſenſibilis videt᷑.oꝛigĩiale eni

ſicut diẽ Augꝰ.ẽ cõcupiſcẽetia.ſᷣ̊ cõcu/
piſcẽtia bmo ⁊ pᷣncipattr in pte ſenſibi
liradicat᷑: quoniã ↄcupĩa dicit aꝑpeti9/
tũ boni vt nũc pᷣma cognatõe:⁊ h̊ cõpe
tit pti ſenſitiue.ꝗ videt᷑ oꝛiginale pec
catũ pᷣmo habeat fieri in aĩa ſᷣm aliam

ptem. Itez in actuali pꝑetratõe pec

cati videmꝰ ꝙ pcẽm puenit ad rõeʒ me

diãte ſenſualitate: ꝓ eo ꝙ puerſio ho/

minis incipit ab inferioꝛi:⁊ a cõuer ſio
ne ad bonũ cõmutabile.q ſi pꝑccatũ oꝛi

ginale incipit ab inferioꝛi:videlʒ a car

nis infectõe:⁊ animã ab inferioꝛi habʒ

inficẽ:vidr ꝙ pmo hẽat aie ĩeſſe rõe po

tẽtie ſenſitiue. aüt pᷣmo inſit ratõe
ptis rõlis viꝗf.oꝛigĩale.n.carẽtia ẽ de
bite iuſticie.hᷣ iuſticia hʒ eẽ in ſola rõli

volũtate pmo ⁊ pᷣncipałr:ſicẽ dicit An

ſelꝰ.ĩ li.de ↄcep.nᷣgi. oꝛiginale pcẽ̃m

pmo ⁊ ppncipalr ròe ptis rõlis hʒ ani/

me ĩeſſe. Itẽ oꝛigiale pcẽm ẽ ꝑecca/
tũ moꝛtale.ꝗ p ipm aĩaẽ a deo auerſa
htz auertiẽ ipirõlis poꝛtõis pᷣmo ⁊ pᷣnci
palr. vidr ꝙ oꝛiginale pcẽm pmo ha

beat ĩeſſe aĩe re rolis potẽtie. Sed ꝙ
pmo inſit ipi aĩe rõe ſue ſbe vel eentie
videt᷑:qa eentiale öhit᷑ in aĩa ex vniõe

ipiꝰad carnẽè:łᷣ p pᷣus per nãm vnit᷑ ſba
gie ipi coꝛpi q; potẽtie oꝛiginiſ.pᷣus.n.

viuẽ q; moꝛi.q pᷣus p nam inficit᷑ aĩe

ſba q; viuificant᷑ potẽtie.⁊ ſi Hven ẽ:oꝛi

ginale öbus ineſt aĩe ex pte ſue potetie.

Iſtẽ oꝛigiale ci ſit vnũ inficit omes
potẽtias ale.ł̊ nihil vnũ cõe ẽ oĩboa po/

tẽtijs gaĩe niſi eiꝰ ſba.ͥ oꝛigiale pᷣmoẽ
ĩ ala re ſue ſbe. Eſt igr qõ ſᷣm qᷣd oꝛi
gĩale pᷣmo inſit ale:vtꝝ.iſ.nõne ſbe:aut

potẽtie!⁊ ſi potẽtie: vtruʒ vegetatiue:
aut ſenſitiue:aut itellectiue? Meead
pdictoꝝ intelligenti ẽ notanduũ ꝙ ali
qui dicere voluerũt oꝛiginale pcẽm ſit
traduci ⁊ Zhiab aĩa rt pꝛimo inſitani⸗
me rone ſue ſbe qͥ pᷣmo carni cõiungit᷑
⁊ ↄñter mediãte ſbᷣa ab ipo potẽtie infi
ciunt᷑: ꝓ eo ꝙ nõ vniũtur potẽtie carni
infecte niſi p vnioneʒ ſbe. ⁊ ſiẽ vna eſt
gr̃a q refoꝛmataĩam ⁊ eius potẽtias q

inq; dicit᷑ vna. qͥa pᷣmo reſpicit anime

ſbaʒ: vt dicũt.ſic eſt r nü oꝛiginale qʒ
omes potentias aĩe inficit ⁊ deoꝛdinat
Seld ſi iſtud quis ita ĩtelligeret ꝙ per
oꝛiginale peccatů pꝛimo haberet infici
ſubſtãtia q; potentie:ita ꝙ oꝛiginale in
ſitaĩe non ratõe potẽtie ipius ſubſtan
tie vnite:oc nõ videt intelligibile.tuʒ
qa oꝛiginale carentia debite iuſticie.
iuſticia autem cum ſit rectitudo volũ/
tatis eſt pᷣmo in voluntate.tum etiam

qa oꝛiginale eſt cõcupiſcentia.cõcupi/

ſcere aũt nõ eſt actus ſbe niſi rõe poten
tie tm. Et qꝛ ĩ oꝛigiali deoꝛdĩatio ipiꝰ
aĩe.deoꝛdiatio aũt nõ ẽ in aĩa niſirõne
potẽtie.qꝛ p ipaʒ põt oꝛdiari⁊ deoꝛdia
ri. AVñ ſiẽ Sð dẽm fuit de gr̃a ꝙ ipſa re
ſpicit ſbaʒ:nõ qꝛ poſſit eẽ in aĩe ſba cir
cũſcripta potẽtia:h̊ qꝛ eſt ĩ potẽtijs aĩe
ſm ꝙ ↄtinuatad vnã ſbam. ſic etis ĩ ꝓ/
poſito intelłndũ ẽ vt pcẽm oꝛigiale di

caf ſbaʒ aĩe reſpicẽ:qꝛ ĩeſt potẽtijs aĩe

nõ ex actibo ꝓpꝛijs:ß ꝓut ↄtinuari hnt
ĩ vnã ſbam aĩe ꝓut ẽ vnita carni infe/

cte. ita tñ ꝙ pᷣmo inſit ipa deoꝛdinatio
potẽtie q; ſbe. nõ.n.dr ſba oꝛdiare niſi

rõe potètie.Higr poſito ꝙ oꝛigĩale inſit

gie porõe potetie: intelłndũ ẽ dupkr
c loqͥ de oꝛigĩali pccẽo.aut ꝓutẽ culpa
reddẽs aĩaʒ deo odioſaʒ.aut ꝓutẽ vi⸗/
tiũ deoꝛdinãs ipaʒ potẽtiã. Pꝛimoꝰ ac
cipiẽdo ppe ĩeſt aĩe ſm li.ar.⁊ maxime
Ffͤm volũtatẽ.ipm.n.ſolũ eſt ſm ꝙ ani/

—

ma culpat᷑ vel laudat᷑ cũ ẽ ĩ actu: ⁊ ᷣm

qꝙ ẽ culpabił rel laudabilisa ſuo oꝛtu.

Sc&do mõaccipisdo.ſ. ꝓut dicit vitiũ

deoꝛdinãs potẽtiã: ſic qꝛ fomentũ iſtiꝰ

Soꝛdiatõis oꝛtũ hʒ a carne:⁊ rõł motia

curuari hʒ p axpetitũ ſiue p ↄcupĩam

ſenſitie q̃ ad illicitũ impellit et mouet.

ſic dicenduʒz eſt ꝙ peẽm oꝛiginale ſiue
vitiuʒ quod naſcendo cõtrabim ineſt
anime pꝛimo ratione partis ſenſitiue.
⁊ ſic pʒ rñſio ad ꝓpoſitũ.patʒ etiam in
pte rñſio ad obiecta.Cõcedo.n. oꝛi-

ginale ꝓut eſt viti in nob pᷣmo incho
atur a pte ſenſitiua.qͥa modꝰ conũpen

di eõrio eſt in nobis q; fuerit in Adaʒ
ibi.n.pſonalconũpit nãm:⁊ rõ pteʒ ſen
ſibilẽ:⁊ volũtas carnẽ. Et ſic cũ eõrio
ſit in nobis oꝛiginalis coꝛuptio aſcè⸗

detad ptem rölem mediãte poꝛtõe ſen

ſibilibᷣm ꝙ ẽ vitioſitas:licet ßᷣm ꝙ cul⸗
pa hẽat e ĩ ſola pte rõli ĩ q̃ ẽ libtas ar
bitraria.vñ q̃tuoꝛ rões medie ᷣm ↄclu
dũt ⁊ ↄcedẽde ſunt. Ad illud vpo qð
pmo obᷣꝛ de pte aĩe vegetatiua.dicen/

dũ ꝙ vnio ad coꝛpus nõ eſt tota cauſa

ghendi oꝛigĩale:ſ̊ vnio cũ poſſibilitate
ad deoꝛdinatõem.nõ.n.conũpit᷑ ꝑ oꝛi-
ginale ſm ꝙ eſt vitiũ:niſi qð eſt ad iu/
ſtici aliquo mõ oꝛdinabile. Et qmi ve
getatiua plus tenet modũ agẽdi natu
ralẽ q; voluũtariũ.hinc ẽ qoꝛigĩale ſic
nõ reſpicit vegetatiuã ſiẽ reſpicit ſen/

ſitiuã in qua põt eſſe aꝑpetit?ꝰ⁊ delecta

tio ↄiuücta. Ald illud vero qð obijcit᷑
de vi gnatiua iam pʒ rñſio. qͥa in ea vi
get coꝛuptio.nõ ſolũ qͥa ſit potẽtia aĩe
vegetibilis:ſed qͥa etiã rõne ſenſus ad
iũcti põt delectatõe ⁊ cõcupiſẽtia deoꝛ
dinari. Ad illud vero qð vltĩo obij
cit᷑ ꝙ pmo fit pcẽm oꝛigĩale in aĩe ſbᷣa
⁊ ꝑ vnionẽ.dicendũ ꝙ ſiẽ tactũ c᷑:vnio
nõ eſt tota cauſa:ꝑ̊ requirit᷑ ibi cuʒ hoc

poſſibilitas ad deoꝛdinatõem pcci.ta /

lis aũt nõ eſt in ſba ſ̊ in potẽtia:vt pdi⸗
ctũ eſt. Ad illud vero qð obijcit᷑ de
vnitate oꝛiginalis.dicendũ ꝙ h̊ nõ cõ
cludit ꝙ oꝛigiale pᷣmo ſitĩ ſa:ſcðᷣo ꝙ
ſit in potẽtijs ſᷣm ꝙ cõtinuant᷑ ad vnaʒ
ſbam: ſicut pᷣus explanatũ eſt de gra.
Haũt meli explanabit.j. cuʒ aget᷑ de
vnitate oꝛiginalis pcc̃i.

Exrõ queritur

vtꝝ maioꝛ ſit infectio gnatiue

poꝛiginale q; alterius potentie: Et
ſic videt᷑. Illa vis ẽ in nobis mag coꝛ

rupta ꝑ ꝑccatũ in qua maioꝛ eſt rebel⸗

lio ⁊ inobediẽtia.ſed talis ẽ potẽtia ge/
neratiua:ſicut patet ꝙ mẽbꝛa illa non
ſiacent impio rõnis.ergo videt᷑ illa
vis mag ſit conupta. Item illa vis
eſt magis ꝑ peccatuʒ infecta in cuiꝰa/

ctu eſt maioꝛ erubeſcètia.ſed maioꝛ eſt

erubeſcẽtia in actu potentie gñatiue qᷓ;
in actu alteriꝰpotẽtie.ergo . Iteʒ
illa vis eſt magis ĩ nobis conupta cui
actui magis nccaria eſt medicina.ſed
talis ẽ gnatiua cui actus non põt fieri
ſine pcco:niſi excuſet᷑ ꝑ ſacramẽtũ ma

trimonij.qð quidẽ non cõtingit ĩ alijs
anime potẽtijs. ergo . Itẽ illa vis
magis eſt in nobis conupta in cuiꝰa/

ctu maioꝛ eſt incuruatio.ſed talis ẽ po
tentia gñatiua.nam in eius actu tota/
liter abſoꝛbet᷑ ratio:⁊ efficit᷑ hõ totꝰ ca⸗
ro.ergo maioꝛ ẽ coꝛuptio in eaa. Itẽ
illa vis magis eſt ĩ nobis conupta ĩ qᷓ
magis regnat cõcupiſcẽtia.ſed talis ẽ

vis gnatiua:ſicut patʒ pꝑ pꝛuritũ q̃ ſen ·

titur ĩ mẽbꝛis genitalibo.ergo vis illa
maxime inter ceteras conupta videt᷑ ꝑ
oꝛiginalis cõcupiſcẽtie vitiũ. Sed
cõtra.per que quis peccat ꝑ hoc ⁊ toꝛq/
tur:vt dici Sap.xi.ergo peccatũ pꝛi⸗
moꝛũ parentũ ꝑpetratuʒ fuit magis ꝑ

nutritiuã q; per generatiua:ĩmo mini⸗/

me per generatiuaʒ:videt᷑ ꝙ nutritiua
magis debuerit eſſe coꝛupta. Itez
illa potẽtia eſt magis conupta que mi
nus poteſt refrenari.ſᷣ magis põt ho/

mo cõpeſcere appetituʒ potentie gene⸗

ratiue q; potentie nutritiue.ergo videt᷑
q vis nutritiua magis ſitcoꝛupta.
Item ſi coꝛuptio anime ẽ ex carne vi
det᷑ illa vis potiſſime ſit conupta que
pmo in carneʒ et per carneʒ exercet ſu⸗
am operatõem.ſed talis eſt potẽtia nu⸗
tritiua.lõge autẽ hõ nutrit᷑ q; generet:

et pꝛius appetit delectabilia guſtus q;

delectabilia coitus.ergo videt᷑ idem ꝙ
pꝛius. Itez augmétatiua tenet me
diuʒ inter nutritiuaʒ ⁊ generatiuã.pꝛi
us eniʒ eſt nutriri:⁊ poſtmodũ augeni:
⁊ tertio generare.ſed inter omes vires
anime augmẽtatiua mime coꝛuptał
Gſi mediũ ſapit natur extremonꝝ vidĩ
ſiłr ꝙ gñᷣatiua mime dʒ eſſe conupta.

Yuntbr
ozuct
tnnseinne
Nencuüqa
rasſenſun
gintna.
piresſolün
ſoconupte
peunitrn
ſr
neratiua⸗
ipſaeris
etü deſen
uptiooſur.
nepſontt
ͦolüdeſen
Hnitrüpiben
Leqmnmnilo
Cnnptöis
sadrwiſr
cönetcon
daworttie
ſenſas
wiemin
nirepſon
ctusema⸗
Mioiat
ſbilerhn
taliyruemne
noicrca⸗
ſeopleni
Nürpptinn
ppig ap',
fusenarien
Meraligsrin
toactänu
hacſgfnded
uffisie
fiefinginn
Ppbätſdeg,
Necgeſun
morüügn
dlcengigi
Ae reſpiei
libatnzer

Nenon
Prikgi
Denilrg
kninanne,
ſmien
eginnez
. I
Bnducni
Hnun K
Dhcnmtüm
Canghil
Filans
npaincu,
ſotalse
usaetutola⸗
ct bötor'a⸗
dinen. I
sni
n. ulsi
Npummſn⸗
.agorbin
Scngifth
mui inomn,
mueſt
wernce gene/
rmaghriki
migonen
eſumpa
angzennill
lc in
um genni
nbiiu guſliß
ennnateen
1genenntu,

vſtnotic

AJuxta hoc qrit qᷓñ interoẽs ſenſus
plus hʒ tactus de coꝛuptõe:⁊ int oẽs
potẽtias aĩe gñatiue:gnatiua inter ce⸗
teras è in nobis mag conupta. e

dicengũ ꝙ abſq; dubio inter cetas po/

tẽtias ſenſuales maxiĩe conupta ẽ vis

grñatiua. Vñ ſiẽ cõterↄſueuit dici:alie
vires ſolmõ dicunt᷑ conupte.ipſa ve⸗/
ro conupta dr̃ et infecta ꝓpterↄcupie
pꝛuritũ ⁊ vehemẽtiã que reſidet in ipſa
Ratio aut q̃re mag inficit᷑ vis ge-
neratiua q; alia potentia ſumit᷑ ex H

ipſa ẽ vis nõ ſolumõ deſuiẽs pſone:ſᷣ
etiã deſeruiẽs nãe.⁊ ideo oꝛiginał coꝛ
ruptio ſiue vitiũ qdð ineſt nãe ex conup

tõne pſone p pᷣus reſpicit illã potẽtia,ʒ
q; alia.deſeruitaũt vis generatiua nje
inq̃ntũ ꝑ ipam fit traſfuſio ſeis ĩ pleʒ.
Et qm in illo ſeĩe eſt radix infectois et

conuptõis.hinc ẽ ꝙ illa vis q eſt illius
pis admiĩſtratiua plus hʒ in ſe de infe
ctõne ⁊ conuptõe oꝛigĩali.Et rurſus.
qa potẽtie gnatiue in nobis iũctus eſt

ſenſus:⁊ potẽtia ſenſitiua reſpicit ipʒ

Hĩem in ſe:quodãmõ hʒ vis iſta deb⸗
nire pſone. Et qm inter oẽs ſenſus ta
ctus ẽ maxĩe malis:⁊ apphendẽs cum
maioꝛi adherẽtia ſenſibilitatis ad ſen/
ſibile:x H̊ͥ maxie viget in mẽbꝛis geni/
talibo rõe mititudinis numeroꝝ.hicẽ
ꝙ modica coꝛuptio rõne magnitudis
ſenſus plyinficit illã potẽtiaʒ q; inficẽt
aliã.⁊ ꝓptẽa maxiĩe ĩ ea regnat pꝛuritꝰ
⁊ ↄcupia.q pꝰſenſuʒ tactꝰ ſenſus gu/
ſtus ẽ maxĩe mãlis int alios.hiĩc eſt ꝙ

inter alias vires mag ſentit᷑ inoꝛdina

tio ʒ actũ nutritiue ſiue guſtatiue.Ex

hac igr̃ rõe duplici:vna colligit ratio

ſufficiẽs qᷓre aia p vitiũ oꝛigiale plꝰ in

ficit in gñatiua q in alia potẽtia.Et qe

Hꝓbãat rões qad pmã ptẽ inducunt᷑ iõ
ↄcedede ſunt. Adilidꝗ qð pmoobꝛ

inzriü q nutritiua debʒ mag punirigp
pcẽm:q; pcẽm fuit pᷣmo ppetratũ p es.

dicendũ ꝙ illa rõ tenet ᷣm ꝙ peccatuʒ
Age reſpiciebat ꝑſonq:nõ ſᷣm ꝙ reſpi

ciebat naʒ:et veꝝ c.qꝛ qntũ ad illã vim

acrius fuit punitus.qͥa fame ⁊ ſiti:x es
eius poſteri puniũtur p ieiunioꝝ abſti

nentis in quibus eſt maioꝛ pena q; ſit

in carnis ↄtinẽtia. Ad illud qð obꝛ

ꝙ nutritiua minus põt refrenari.dicè⸗

dũ ꝙ aliquã potentiaʒ minus poſſe re

frenari h̊ eſt duptr. vel rone vekemen⸗
tie axpetit ⁊ delectatõnis:vel rõne in-

digentie naturalis.Et cũ non pot defa

clili refrenari ppter vehemẽtia appetitꝰ
⁊ inclinatõis mag eſt vitiata ⁊ conup/
ta. Cum vero h̊ habʒ rõe indigẽtie na

turalis nõ ſequit᷑ ex h ꝙ magis conup

ta ſit.Cũ ergo dicit᷑ ꝙ nutritiua minꝰ

põt refrenari h̊ nõeſt rõe maioꝛis vehe

mẽtie appetitꝰ: ſ h eſt rõe indigẽtie na
turalis.qa non põt ſuſtentari ſine cibo
non ſic eſt de gñatiua in q̃ non eſtim/
ꝓbitas appetitus ppter nccitatem: ß

ꝓbpter coꝛuptõis feditatem.hinc eſt qꝙ
pᷣmus motus generatiue potiꝰdicun-
tur pꝑeccata qᷓ; pᷣmi motus nutritiue.

Ad illud quod obijcit᷑ q nutritiua ma
gis vnitur carni ⁊ per pus habet actuzʒ

ſuuʒ in carne.dicendũ ꝙ ex hoc nõ cõ⸗
cludit᷑ ꝙ coꝛumpit intenſius:ſed ꝙ eiꝰ
coꝛuptio ſentiat᷑ diuturnius. Prete/
rea vnio non eſt tota cauſa ſicut pꝛedi
ctum eſt ſupꝛa. Ad illud quod obij-
citur de potentia augmẽtatiua. dicen

duʒ ꝙ potentia augmẽtatiua pura mo

uet naturalit:nec habet ſenſum cõiun
ctuʒ ratõne cuiꝰſentiat delectatio. Et
quoniã non ſubiacet voluntati:ideo ꝑ

peccatuʒ non habet deoꝛdinari. Rur

ſus: quia ſenſum adiunctü non habʒ.

hinc eſtꝙ non eſt in ea delectatio con

cupiſcentie. non ſic autem eſt in nutri
tiua ⁊ generatiua. Atraq; autem ha/
ruʒ ſubiacet voluntatis impio: vtraq;
haruʒ habet ſenſum adiunctuʒ. Et qͥa
plus eſt in poteſtate nroluntatis abſti⸗

nere a coitu q; a cibo:et ſenſus tactus

qui maxime materialis eſt viget in oꝛ
gano generatiue. hinc eſt ꝙ in ea ma/
ioꝛ eſt coꝛuptio: non ſoluʒ reſpectu po

tentiaruʒ anime vegetibilis: ſed et re-/
ſpectu potentiarum anime ſenſibilis.
Et per hoc patet illud qð vltimo que/
rebatuiuit.

Onſequenter

circa ſecidũ pᷣncipale quo.ſ.

—.

qrebat᷑ vtꝝ oꝛigin. rãſfundat᷑ medi
ante carne ꝓcedendũ eſt. Et circa hoc

tria qrunt. Mꝛimo qrit vtꝝ aĩa poſ⸗

ſit infici a carne? Scðo qri vtꝝ h̊ fit
ex volũtate aliq̃ ⁊ appetitu aie: Ter⸗
tio qritur vtꝝ talis ifectio fiat ex ꝓpa⸗
gatõe vel libidine.

IFIrca primum

ſic ꝓcedit᷑:⁊ qrit᷑ vtꝝ aĩa infici

atura carne: Et ꝙ ſic vidr̃ pᷣmo p au-

ctoꝛitatẽ Apoꝰ. Ro.vij. Scio ꝙ ñ ha⸗
bitat ĩ me:h̊ ẽ in carne mea bonũ.Ibi
glo. Merↄditõem conuptio offenſio
nis manet in coꝛpe robur tenẽs diuĩe
ſñie date in Adã:cuiꝰↄſoꝛtio aĩia ma/
culat᷑ pcẽo.Ex H̊ expſſe colligr̃ ꝙ caro

inficit ſpimm. Atẽ Aug'. ð v Apoꝰ.
Nitiũ ↄcupie ẽ qð aĩa ptraxit ex car.

ne. Itẽ Hipm vidr rõe.pcẽm oꝛigia
le hoĩ ĩeſt ex ̊ ꝙ traducit᷑ ex pᷣmo pꝑẽte

in quo oẽs poſteri dicũtur pꝑeccaſſe.ß ñ

dr filius naſci ex pr̃e:niſi ſolũmõrõne
carnis quã ex eo trahit. ſi aĩa efficit᷑
peccatrix hᷣ eſt a conuptòne carnis.
IYItẽ nulla ꝓpetas traducit᷑ ab vno

in alteꝝ:niſi mediate aliqᷓ ſba deferẽte

que ſit cõis vtq;.ſᷣ niła ſba eſt cõis pa
tri pli niſi ſola carnis ſba.ꝗ̊ͥ impoſſibi
le ẽ pcẽm pt̃is in aĩa filij deſcendẽ niſi
mediãte carne. Itẽ mala diſpõ exi⸗
ſtẽs in carne põtĩducẽ obliuiõem ĩ me
moꝛiã:⁊ demẽtiã:⁊ intelłntia.ꝗ̊ pi rõne
in volũtatẽ põt iducẽ ↄcupĩam.ſj cõcu
piſcẽtia inaia ẽ pcẽm oꝛigiale: ſiẽ oſtẽ
ſuʒ fuit S. caro põt facẽ aĩaʒ ꝑeccatri
cem. Itsẽ aĩia iücta carni paſſibili ef
ficit᷑ paſſibilis ⁊ dolẽs.& pi rõe cõiũcta
carni infecte ⁊ laſciue maculat᷑ ⁊ effici
cit᷑ ↄcupiſcẽs.ſi̊ ↄcupia pcẽm ẽ.patʒ
K. S33 A nſel“. de ↄcep.vᷣgi.c. vij
Mõ ẽ mag culpa ĩ ſeĩe q; ſiti ſputo vł
ſanguĩe.ſi quis mala volũtate expuit
aut ex ſanguine ſuo aliqᷣd emittit.ſi
nihil põt dare alij qð nõ habʒ: vidr ꝙ
caro ñ poſſitaĩiaʒ inficẽ. Itẽ Agu“.
in.vi.muſice.Ome agẽs pſtantiꝰẽ pa
tiẽte ⁊ efficiẽs mã.ſᷣ aia pſtantioꝛ ẽ car
ne. nlło mõ caro põt ĩ aiaʒ agere. igĩ
nec ipam inficẽ. Itẽ ſiẽ rult phus.

MNeceſſe è agẽs ⁊ patiẽs in matia cõi/
care.ſ̊ caro ⁊ aĩa nõ cõicant in mã.igi
caro nõ põt agẽ in aĩaʒ. nec ipaʒ coꝛ⸗
rũpere. Itẽ młto ſpuᷣalioꝛ ẽ aĩa qᷓ; ra
dius.ſᷣ radiꝰ ex ↄiũctõe ſui ad coꝛpoꝛa
ĩmũda ñ hʒ infici.&̊ nec aĩa ex ↄiũctõe
ad carnẽ infectã nõ põt infici. Iteʒ
nlta conuptio maioꝛ ẽ in effectu qᷓ ſitĩ
cauſa.ſ̊ coꝛuptio q ẽ ĩ carne nõẽ cul⸗
pabit. qͥa culpa vt dic Anſel.ẽ in vo⸗
lütate.ſi ̊ mima culpa peioꝛ ẽ q; qnta-
cũq; pena:⁊ plus hʒ de rõe mali ſiẽ diẽ
Aug.in ſᷣmõe de ĩnocentibo.igt ex pe
nali infectõe carnis ĩpoſſibile ẽ culpaʒ
ĩaĩa gñari. Itẽ conuptio q ẽ in car⸗
ne autẽ pena:aut culpa.ñ ẽ culpa h̊ cõ
ſtat. ſi pena ̊ iuſta ẽ.ſᷣ nihil iuſtũ ẽ cau
ſa ĩiuſti m ꝙ h. ꝗᷓ conuptio q eſt ĩ car
ne cũ ſit pena nõ potit eẽ pᷣncipiũ infi⸗
ciẽdi aĩaʒ culpa. M?dð abſq; du
bio ſic dicũt ſancti et tenẽt doctoꝛes ꝙ;
aĩa Zhit pcẽm oꝛigiale mediãte carne
Quõ auũt h poſſʒ intelligi nitunt᷑ad h
diuerſi diuerſimode. Quidã.n.dicũt
ꝙ ex hoc ipo ꝙ aĩa vnit carni moꝛtali⁊
paſſibili quã nõ põt regẽ:efficit᷑ ↄcupi
ſcẽs:⁊ ſic ↄᷣhit maculã oꝛigĩalis culpꝑ.

q ipa ↄcupĩa ſiue nccitas ↄcupie red-

dit aiam puerſaʒ. Et qm caro moꝛtatł
hbʒ ꝓpagari ex carne moꝛtali.⁊ moꝛta-
litas fuit in carne pmi pen ꝓpt pcẽm
iobediẽtie.hĩc ẽ ꝙ oꝛigiale pccmĩ nos
dr trãſire a pᷣmo pẽte.⁊ h̊ ex ipiꝰ HNug.
vbis exahñt:qdiẽ in. vij.pte.i.di.li.ſui
vbi ait ſic. Quia caro moꝛtalitate per⸗

cuſſa eſt:ipa ſui languoꝛis infirmitate

diſſoluta eẽ mẽſurã pᷣme diſpõnis de⸗
ſiqeria extendit. Quia ò caro hůanaa
pẽtibo cũ moꝛtalitate ſeiat᷑ in eo ipſo ꝙ;
femiĩata ſbiacet moꝛtalitati viuificata.
poſtmoð carnał ↄcupĩa ſbiecta ĩuenit᷑
ncẽitate.vñ ipa moꝛtalitat infirmitas
c ẽ quã ſeqͥt ↄcupiſcẽs nccitas. Huc
vſq; verba Hugo. que videntur illud
dicere quod pꝛius dictũ eſt. Sʒ quo/
niam in xpo fuit moꝛtalitatis infirmi:
tas: non tamen fuit in eo cõcupiſcen⸗
tia vel oꝛiginalis culpa.nõ videt᷑ iſtud

plane ſatiſfacere: nec totam cauſam

quare caro inficit animamaſſignare.

ſo tnc⸗

ucken

ungin⸗
ſönoekt
.pnsſi
algaliter
genalen
ſptip
llud aia
gimäag
Obſtace
bnt
deotſüt
ſequi⸗
tutſet
punxn
ſpiairob
Hatratili
apnopen
lencmi
Lic B
äin
wahc⸗
ügen
diiuk
Thobe
tcaer
litnen
bio nt
Niecin
Cronpet
ifaciren
bönalaſee
oniafe
ſeutani
Codin
risre
din
brpan
ſccimt
ſſſtcirno
erſci
iuſtice
Rng⸗

fnzu

wotnu
deiloy
big picf⸗

mnniig
uien⸗
Animin
ſi on
ierziri
nekemäſti
ſöenalſtdi
ſbikiatn,
proqeincr,
iealoabo
bilinſisan
ptoqeſticar
znripiüinfi
wogedſqdu
ignmmiu
Ouicändici

iaminont
eetffi n

aicilsain
s pienh⸗
icronon
voralitola⸗
lepeoninds
crihe Hos⸗
6 Nrirdilin
MCrnlianen⸗
MRZl infrmae
ſenedüpinid
nuéspbin
rſenenerhen
iiantuinc,
1 u binim
Calicai infmen
4 „ Me
ercencrin
e
lims iin
. eii/
ziu
ſoo w
e Aiin
l

iumie

eſto.n.ꝙ aliqð coꝛpus a fomite purifi
caret᷑ remanẽte tñ moꝛtalitate:ſic ĩ be⸗
ata vᷣgine fuit:ſi aĩa tali coꝛpi iügeret᷑

nõ videt᷑ extrahẽt oꝛigiale: licetiltq

coꝛpus ſit paſſibile ⁊ moꝛtale.Et ideo

alij aliter dicẽ voluerũt ꝙ cũ pcẽm oꝛi

ginale nõ ſit potẽtia vel aliqua eẽntia:

potiꝰpuatio et iuſticie carẽtia n phit
illud aia a carne ita ꝙ caro aliqͥd in a⸗

nimã agat vel influat:ſᷣ q; pbet ipi aie
obſtaculũ rõne cuiꝰ aĩa debita iuſticia
puat᷑:⁊ pꝛiuata illa iuſtiꝰ ĩpetu ↄcupie

deoꝛſũ fert᷑ cũ nõ hẽat retinaculũ:⁊ ita
ſequit ↄcupĩam ex debite iuſticie carẽ
tia.⁊ ſic debite iuſticie carentia pcedit
ipam ↄcupiĩam per nãm.pbet at caro
ipi aĩe obſtaculũ veloffendiculũ vt nõ
habeat illã iuſticiã ex H ꝙ ꝓpagata eſt
a pmo pente. Vñ ex ↄiuctõe aĩe ad ta
lem carnẽ ille qͥ naſcit᷑ or eẽ filiAde.

Et qꝛ AR dã offendit deũ nõ tin ꝓ ſe ſed

etiã in tota ſui poſteritate.hĩc ẽ ꝙ ani/
ma Hipo ꝙ tali carni ↄiũgit᷑ et ſpectat
ad genꝰ Ade:ĩdigna efficit᷑ vt de ſi⸗
bi iuſticiã appõat.⁊ cũ illa debebat hr̃e
nõ baleat culpabilis ẽ ⁊ rea:⁊ pↄnñs
efficit cupiſcẽs ⁊ vana:ſicẽ manꝰ pali
tica ex diſiolutõe virtutis regitiue effi
cit᷑ tremuloſa.⁊ illud vidr̃ trahi ex ver
bis Anſel“.de ↄcep.virgi.c.v.vbi ait.
MHõeſt iiuſticia talis res q̃ inficiat᷑ et
coꝛumpat᷑ aĩia: vel vt coꝛpus veneno
⁊ q faciat aliqͥd:ſiẽ viqr̃ qn malitõſus
hõ mala facit opa. Nã quẽadmodũ cũ
ĩdomita fera rups vincłis diſcurrẽdo
ſeuit.⁊ nã ſi gubnatoꝛ dimiſſo gubna
culo dimittit eaʒ ventis ⁊ motiba man
nauis vagat᷑ ⁊ ĩuehit᷑ in quelʒ picula.
dicimꝰ ꝙ ̊ facit abſentia cathene aut

gubnaculi:n ꝙ abſentia hoꝝ ſit aliqld.
ſic cũ malus ſeuit clamam:qͥa opat᷑ ĩ

iuſticia:non ꝙ ipa ſit illa abſentia. Et
iteꝝ.j.c.xxiij.S poliauitpſona nãʒ do
no iuſticie ĩ Adã.et nã egẽs facta oẽs
pſonas q̃s ipa de ſe ꝓcreat eadẽ ege/
ſtate peccatrices ⁊ iniuſtos facit. Hoc
mõ tranſit pcẽm pſonale Ade ĩ oẽs qͥ
de illo pſonałr ꝓpagant᷑.Et bis ver/
bis vidr̃ colligi poſſe intellect qͥ pꝛius

Dict ;' é. S ed tñ adhuc illud nõ videt

plene intellectui ſatiſfacere. qꝛ eſto ꝙ

gia illa q creat ĩ coꝛpe er coꝛpꝰ creare
⁊ nihil vltra ſibi daret᷑ q; datur cũ coꝛ/
poꝛi infundaf: nõ diceret᷑ hr̃e oꝛigĩale
pcẽm: ĩmo pura ⁊ innocẽs.igr̃ opoꝛtʒ
intelligẽ ꝙ aliquo mõ coꝛuptio redun
detĩ aĩaʒ ex carne. Et ꝓpt hẽ tertiꝰ
modus ĩtelłndiqꝙ i carne Ade ꝓpt᷑ pec
catũ dupłr fuit conuptio. Nna.ſ.pu/
re penalitat:⁊ ex hac aĩa cũ ↄiũgit᷑ coꝛ⸗
poꝛi hit poſſibilitatẽ. Alia vᷣo fuit coꝛ
ruptio vitioſitatis ſiue feditatis ꝑ qua
caro eſt ſpui rebellis.⁊ ex hac aĩa pᷣhit
culp oꝛigĩalẽ.qm talis vitioſitas q̃ſi
mediũ tenet int culpã⁊ penã.⁊ h̊ eſt ꝙ
magr diẽ ĩ lr̃a:⁊ ꝙ ſonat ſacre ſcriptu
re verba ꝙ ex femoꝛe coit pentũ ⁊ cõ/
cupiſcẽtia libidinoſa gᷣhit caro fedita
tem qᷓndaʒ cũ cõcipit᷑:q eſt cauſa oꝛigi
nalis pcci:⁊ recte vitiuʒ ſiue conuptio
carnis appellari põt.Ad intelłndũ au
tẽ quõ aĩa ſit infici coꝛuptõe culpable
ex tali feditate hec tria ſupponẽda ſũt
tanq; manifeſta. quoꝝ vnũ eſt ꝙ fedi⸗-
tas carnis põt facere carnẽ rebellẽ ſpi
ritni qð patuit ĩ 2 dã qͥ poſt pcẽm ſen-
ſit carnis ſue rebellionẽ. Scom ẽ iſtð
aĩa vnita carni ꝓpter ↄiũctõe m ipiꝰ
ad carnẽè:vel õhit eà ſurſuʒ:vel ab ipa
trabit᷑ deoꝛſuʒ ꝓpt᷑ vinculũ qð ẽ ipius
carnis ad aiam. Tertiũ ẽ iltd qaia ꝓ
pꝛia virtute nõ põt regẽ carnẽ rebelleʒ
niſi iuuet᷑ ꝑx diuinã gr̃am. ſᷣm ꝙ excla/

mat Apoꝰ. Infelix ego hõ c. Ex his

igit᷑ tribus ſuꝑpoſitiſ nccario ſeqtqꝙ ſi
aĩa tali carni vnit᷑ ꝙ ab ipa trahit deoꝛ
ſum ⁊ pꝑ cõcupiſcentiã incuruat᷑.ſed a⸗
nimã incuruari nõ eſt aliud q; e puer
ti.puerſitas aũt in ſba ratõnali q ẽ ca/
pax iuſticie non eſt aliud q; iiuſticia ⁊
culpa. Ex h̊ igitur clarũ eſt ꝙ feditas
que eſt in carne põt animã ſibi enitam
facẽ peccatricẽ. Et qͥa illa feditas a p?
pente traduci hʒ in oẽs poſteros geni
tos ſm legẽ ꝓpagatõis.hĩc ẽ mediã
te carne ad oẽs tñſfundit oꝛigiale.hoc
qũt meliꝰ explanat᷑ p euidentiq exem/
ploꝝ. Nidet᷑ enĩ ꝙ caro de ſe non do/
let: nec è ĩ ea paſſio doloꝛis an aduẽtũ
gie quiſ poſſit ĩeſſe ĩciſo.pdat igr aĩaʒ

vniri carni ĩciſe ⁊ leſe ſtatim cũ ei vnit
hʒ doloꝛẽ.⁊ dicim doloꝛè aggñariĩ a-
nima:nõ inciſionẽ. ſi igr carnis ĩciſio
Põt facẽ aĩiam dolẽtẽ:q̃re nõ ſiłr carnis
qdã fedatio et reſolutio faciat aĩam la

ſciuã ⁊ ↄcupiſcẽtẽ qdiu habitet in car

ne. Itẽ eſto ꝙ aliqð coꝛpꝰ ĩeptũ eẽt
ad rõis vſuʒ: ſiẽ ẽ coꝛpus ĩ ea diſpone
quã hʒ freneticꝰ furioſus:in tali coꝛ⸗
poꝛe nec dr̃ furia nec ignoꝛãtia:łᷣ qdaʒ
diſpõ mala.ſi tñ aĩa tali coꝛpi infudẽt᷑
ſtati efficeret᷑ ignoꝛãs et furioſa q;diu
eẽtĩ carne illa:q̃re nõ poſſaumꝰ ſiłr ĩtel
ligẽ ⁊ in ↄ cupia. Rurſus eſto ꝙ ali
qð mẽbꝝ foꝛmaretad motũetregnuʒ
aĩe ineptũ ⁊ inhüane: vtpote ĩ ea ↄple

xiõe quã hʒ mẽbꝝ paliticũ. ſtatĩ cũ vir

tus motiua vniret᷑ mẽbꝛo illo diceret
ihi eẽ moꝛbo paliſis:⁊ eẽt virtut diſſo⸗
lutio ⁊ p ↄñs tremłatio.virtut aũt diſ
ſo lutio nõ eèt qᷓntũ ad conuptõeʒ ipiꝰ

ertutis motiue ĩ ſe:ß qntũ ad ĩeptitu⸗

dinẽ oꝛgani qð optʒ regiab illa virtu
te.ſic ⁊ ĩ ꝓpoſito ĩtelłndũ ẽ ꝙ ĩ coꝛpoꝛe
an aduentũ aĩe nõ ẽ actuałr moꝛbo cul
Pe.ſᷣ iucta aĩa q̃ dʒ ipm coꝛpꝰregẽ ꝓpt᷑

carnis ĩeptitudinẽ caret aĩa rectitudi/

ne virtut regitiue:⁊ illa carẽs tremło⸗
ſa efficit᷑ pꝑ actũ ↄcupĩe.⁊ ſic pʒ ꝙ valð

᷑ veriſile ꝙ oꝛigĩale poſſit hi in aĩa ex

carne. Ald diſſolutõeʒ oboꝝ pnotã-
dũ ẽ ꝙ tripłr dr aliqͥd agẽ ĩ altm. vnoꝰ
per pdnantiã: ſic griũ agit in ſuũ griũ
Alio mõ p influẽtiaʒ:ſic coꝛpꝰ ſupius
agit ĩ ̊ inferioꝛa.Tertioꝰ ꝑ colligãtiã
ſic qñ duo ita ſunt vnita ꝙ vnũ trahit

ad ſe altm:⁊ cõicat alt᷑i ꝓpetates ſuas

Qũ dicimꝰcarnẽ inficẽ aĩaʒ:h̊ intel
ligit᷑ q̃ntũ ad ʒ ꝰ modũ agẽdi.ſ.ꝓpter
colligãtiã quã hʒ ad aĩaʒ:ꝓpt᷑ qua dũ
deoꝛſuʒ tẽdit eò ſecũ trahit.vt.n.dicit

B rego.ꝙ q labenti ĩnitit:ncce ẽ vt cũ

labẽte labat᷑. His viſis patẽt ea q oba
ſunt. Ald illq.n.qð diẽ A nſel.qꝙ pec
catũ nõ ẽ ĩ ſeie.dð ꝙ h̊ diẽ q̃ntũ ad exi
ſtentia actualẽè ipiꝰpcci.qð qͥ dè ẽ defoꝛ
mitas aſpiciẽs ipaʒ voluntatẽ ſic ſõm
ꝓpuʒ.nõ aũt vłt negare qn ibi ſit cau
ſa pcci:ĩmo aſſerit:ſiẽ pʒ ex vᷣ ſuis ſe⸗/

8 qñtibꝛ. Ad ilłq A ug. ꝙ oẽ agẽs p⸗

ſtantiꝰè patiẽte.dð ꝙ ĩtelkit ð agete p
influetia.p hũc aũt moð ĩ oꝛigiał ↄcto
nõ dicimꝰcarnẽ agẽ ĩ aĩaʒ:ſiẽ pdẽm ẽ.
Ald illd phi q agẽs ⁊ patiẽs debent
cõicare.dð ꝙ ipe ĩtelłit de actõe q̃ ↄriuũ
agit i griũ pꝑ pdñantiã. Ad iliq qð
obꝛꝙ multo ſpualioꝛ ẽ aĩa qᷓ; radiꝰ.dðᷣ
ꝙ ⁊ ſi ſpualioꝛ:tñ alligata maꝗ carni
q́; radi aeri ſiẽ coꝛpi illiato.iõ magãʒ
hit eiꝰ ꝓpetates ſui paſſibilitatis ſiue
feditatis qᷓ; radiꝰhat ꝓpetates illũia
bilis. Ad illd qð obꝛ ꝙ maioꝛ ẽ coꝛ

ruptõ ĩ effectu qᷓ; ĩ c̊.dð ꝙ iſtud dupłr

fallit. ꝛimũ qñ aliqͥd nõ ſe hʒ ĩ roͤne
pfecte cãlitat᷑: ̊ ſolũ rõe inſtrumti ⁊ de
ferẽtis. nã ſi velimꝰↄpare coꝛuptõem
aĩe puuli ad pᷣmã cãm:viʒ aĩam Ade:
repiet᷑ i Adã eq̃ magna vł maioꝛ. De⸗/
ficit et ex H̊ ꝙ magnitudo coꝛuptõis
intẽdit᷑ freqnt ex nobilitate ⁊ dignita/
te coꝛuptibił᷑.q; tãto mai ẽ vitiũ ⁊ coꝛ
ruptio peioꝛ q;to nã pſtãtioꝛ.ſicẽ Augꝰ.
diẽ. ⁊ hic ẽ ; qᷓnto aĩa conuũpit᷑ a carne
maioꝛ ẽ ĩ ea coꝛuptio qᷓ; ĩ carne fuerit.
⁊ Hẽ rõe nobilitat ſbi. Ad ilłd qð obꝛ
ꝙ pẽa ñ ẽ cã cłꝑ.dð ꝙ vᷣm ẽ ð illo qð ẽ
pure pẽa.talis aũt coꝛuptio vitioſa ĩ
Adꝗã ſpſecuta ẽ ex cłpa.qꝛ ex h pecca
nit caro eiꝰdiſſoluta ẽ ñ ſolũ diſſołone
oꝛdiatõis ad moꝛtẽ:p eti faciẽte rebel/
lionẽ ⁊ faciẽte ↄcupiſcẽ qð ñ lʒ.⁊ iõ qꝛ

tat vitõſitas ⁊ a cłpa c: ⁊ ad cłpã põtj
dãmõ creare pcẽm ĩaĩa.h̊ aũt ñ fac ali

qͥd ipi aĩe ĩ ptinẽdo ſ̊ potiꝰĩ rebellãdo:

2⁊ ideo ſptrabẽdo.⁊ H̊ mõ inteltłit magr
gioam infici a carne.⁊ extraxit ̊ᷣ ex ver⸗

bis Aug.⁊ his verhis Augꝰ.conſo⸗/
nat verba A nſel. Non enĩ vult An⸗
ſelꝰ*.dicẽ ꝙ carẽtia debite iuſticie pce/

dat nccitatẽ ↄcupiſcẽdi:cũ eõrio ſit oꝛ/

diĩe nãli.eo.n.ipo pᷣuat᷑aĩa illa iuſticia
q nccitatẽ ↄcupiſcẽdi hʒ ex carne ↄiũ/
cta:ſᷣ H̊ iteltit q́;tũ ad actũↄcupiſcẽdi.
Siłrvᷣba Hug.intelłnda ſuntꝙ caro
inficiataĩaʒ nõ ſolũ rõne paſſibilitat:
ſß etiã rõe adiũcte feditatis ⁊ vitioſitatꝭ
quã ĩ ſeĩie eẽ maiĩfeſtat ipa coꝛuptio qͥ
ſentit᷑ ĩ actu gniatiue virtutis ⁊ ĩ mẽbñ
illis reſidet pᷣncipaliter:q́;uis oĩa alia
ita ſint paſſibilia ſiẽ illl.

.
ti
heten
rtielLte
niſ⸗
ullas po
Nteriobe
Gilitoen
pmiaut⸗
ſeä,
ſapionn
us Gil
dterior:
1detenio
erhſocti
niicoope
beerni
nolinsep
lecdetig
auteavon
Alienare⸗
Crüren
inr
lenen
Pfalia
gliena
Pn⸗
oeinin
cultme
iaßen
tacim
maretcap⸗?
wroigin
niſippere
re. J
inigneine
eſtmagzan
gaarneb⸗
ipſgie
culpa;
nolitte
Uoluͤtnte
göpmnn
original
origiale⸗
punienc
nitte mag
biun gn

eirp
akzcro
ane.
Sekent
Mii
lliod
d

J
Nomesn

WG.

ornptien
iun Ace:
mio Be⸗
onnotiis
digninn/
notiopitoſti
olüoifotone
ſciittetel⸗
chpipötq
gütnfarali
inelä
wrelkir ſnagt
muberten
Auc. conſo
genipult An⸗
itr iuſtier de⸗
cüerioſt⸗
iailainten
gerame
tist nüiil
rjuis

.

7
cngn

Ecundo queri

tur vtꝝ oꝛiginale ↄtrahat᷑ in

aĩa ex carne ex aliq appetitu ⁊ uolũta

te aĩe! Et ꝙ ſic vr. Oꝛiꝰ ꝑ rõnem Au
guſ.quã facit in li.lxxxiij.q.ondens ꝙ;
nullus põtabalio fieri deterioꝛ.ſ ſi fit
deterioꝛ hoc erita ſeipſo. Aiteniʒ ſic.
Si fit deterioꝛ.auta ſuꝑerioꝛi.auta
pari.ant ab inferioꝛi.Ab inferioꝛi nõ
põt.A pi nõ.qꝛ ei illud nõ pꝛeualet.A
ſupioꝛi nõ.qꝛ ille auteẽt bonꝰautma/
lus. Si bonus:ᷓ nunq; faceret ipſuʒ
ᷣterioꝛẽ. Si malus:ergo iã inferioꝛ ẽ

7 deterioꝛ. Simiłr arguit᷑in ꝓpoſito.⁊.

ex h̊ ſeqtur ꝙ aĩa nõ poſſit fieri mala
niſi coopante uolũtate ppꝛia. Iteʒ
oẽ peccatũ ab aliq̃ uolutate ẽ᷑.ſola enĩ
uolũtas ẽ peccati pꝛincipiũ.ꝗ̊ oꝛigina/
le qð eſt ĩ puulo autè a uolutate ꝓpᷣa
autè a uolũtate aliena. Si avolũtate
alie na vtpote Ade:cũ in Adam nõ fu
erimꝰniſi ſᷣm qͥd:nõ eẽt oꝛigiale pcẽ̃m
in hoĩe niſi ſᷣm qͥd.̊ ꝓpter ipm nõ ðbe
remꝰeternałr viſione dei puari.Oe ſi
H falſũ eſt:non ſolũ fuita uoluntate
aliena. Reſtatg hatur a uolütate
ꝓpa. Itẽ ſupius nõ patit᷑ ab inferi
oꝛi niſi merito culpe.vł niſi ei ſe ſubij
ciat mera uolũtate.ſ̊ aĩa cũ vnit᷑ car/

ni añ vnionẽ non hʒ culpã.ergo ſi ĩfi

cita carne:H̊ non ẽ abſq; uolũtaria ſoᷣ

iectione ipſiaie. Iteʒz ſiangel?in /

traretcoꝛpꝰ infeetũ nò diceret᷑ ex H ʒ/
bere oꝛigina e.ſi igit ala Zhit hoc nõẽ
niſi ꝓpter aliques appetitũ quẽ bʒ ad
carnẽ. Atez ſiaia inocens poneret᷑
in igne infer nali nũq; arderet. ſi nõ

eſt maꝗ actiua caro qꝙ; ignis.ſi inficii
a carne hoc nõ eſt niſi ꝑpt affectionz

ipſiꝰaĩe ad carnẽ.et ſi H̊ ueꝝ ẽ oꝛigiatł
culpa phitur mediate a petitu anie et
uolütate. Sʒ 3. pcẽm qð ↄtrahit᷑ a
uolũtate aĩe ẽ peccatũ actuale.ꝗ̊ pcẽ̃m
qð puuli gᷣhunt nõ deberet dici pcẽm
oꝛiginale ſ̊ actuale. Itẽ ſi pccatuʒ
oꝛigiale eẽta uolũtate ipſiꝰanie:ergo
puniendu eèt ꝑena acmali.ſiqᷓ nõ pu/
nit᷑ pena actuali ̊ pena dani ſic.j.vide
bitur. & nõ videt ꝙ a uolũtate aĩe cau

ſet. Item nã ⁊ uoluũtasſuũt pꝛicipia
diſpata: ita ꝙ; effect'qui ſuta natura

16q ſunt a ꝓpoſito ſũtalij⁊ alij. ſi ꝗ oꝛi⸗

ginale peccatũ eo ipſo or̃ oꝛiginale ꝙ;
eſt a natura.igit᷑ nõ ẽ a volutate ꝓpa
AVtẽ peccatũ qð eſta ꝓpa uolutate p
ꝓpum actũ eſt ↄmiſſuʒ.nullũ aut ꝑec
catũ p ꝓdum actu ↄmiſſum ſine ꝓpo
actu dimittit᷑.ergo ſi oꝛigiale gᷣhit ex
aĩe volütate:nũq; in puulis ꝑ baptiſ-/
mũ deleret᷑.Q. ſi h eſt ↄ fideʒ.reſtat qꝙ;
peccatũ oꝛigiale non pᷣhitur p aĩe uo/
lütatem. Itẽ ſi Zhitur p volũtateʒ:
aut ꝑ nalem.aut ꝑ deliberatiuã.Nõ pꝑp
deliberatiuã. qꝛ in ipſo inſtàticreatõis
vnit᷑ aĩia carni. Non pꝑ nalem. qꝛ natu
rał uoluntas ſp eſt recta.et ſic mouet᷑
ſm ꝙ eã inſtituit actoꝛ deꝰ.ꝗ nullo mõ
põt eẽ pcci pᷣncipiu.reditꝗᷣ ið qð pꝛiꝰ.
Needõð q cuz querit᷑ vi oꝛiginale
Shitur ex uolũtate uel appetitu aie. H
tripłr põt intelligi. Cõtingiteni h ta/
liter ĩtelligere ꝙ ſpectat ad hereſ puer
ſitatẽ.tałr vt ſꝑectat ad rõis ꝓbabili/

tateʒ. ⁊ tertio etiã mõ vt ſpectet ad fiði
ueritatẽ. Qũ enĩ duplex ſit ĩ aia appe

titus videlʒ naturał᷑ et deliberatiuꝰ.ſi
ſic ĩtelligat᷑ aĩa pꝛiꝰ deliberetde car/
nis infectione ⁊ ei ↄiũgatur volũtarie
ex deliberatõe ⁊ ex H̊ ᷣhatculpã oꝛigia
lem. ſic ĩtelligere hereticũ eſt.pꝛo eo q;
doctoꝛes catholici dicut aĩa creãdo
infundit᷑.⁊ infundẽdo creat᷑. Et apis
ro.ix.de Jacob ⁊ Eſau loquẽs dicit.
Anteq; aliqͥq boni vel mali egiſẽt⁊c
Eſt⁊ alius ĩ aĩa appetitꝰnaturat.et p
hunc appetitũ duptr põt intelligiphi
oꝛigiale. Uno mõ vt ſic ĩtelligat᷑ cõ/
trabi ex carnis coꝛruptiõe ⁊ aꝑpetitu
aĩe ꝙ coꝛruptio carnis eſt ſic malis.ſ&̊ᷣ
nalis appetitus aĩe ad coꝛpuſ qͥ eſtad
ipſã vnionẽ.⁊ vnionẽ ancedit natura
q;uis nõ ancedat tpe ſe hat in rõe ef-/
ficientis.eo mõ quo ẽ dicere pcẽm ha
bere cãm efficientẽ.et ſic d ↄtrahi oꝛi
ginale pcẽm a carne infecta mediãte
appetitu p qu ania carnialligat᷑: ⁊ qͥ;
dammõ ei ↄdeſcẽdatac ꝑ hoc ei ſe ſboʒ
cit.⁊ ſoijciendo ſe puertit᷑.nec tñ ex h
Dicet᷑ culpa illa eẽ acta ſ̊ cõtracta.nec
4 2

pionałſ nalis:qꝛ ille appetit natł.nõ

nãlis colligãtia ſitaĩe ad carnè ſiẽ di/

n/

in cãt ꝑccatũ ꝑ ſe ̊ cũ coꝛruptòoe car/ ctũ eſt S. Mollet tñ diei ꝙ Adam aliqͥ e⸗
nis adiücta qa pe pente ꝓpagat᷑. hoc mõ meruit.ſ ð q̊ meli patebit cũaget
etſi ꝓbabiłr eẽ dictũ videat.vr tñ in H qer ſaluat᷑ diuĩa iuſtitia ĩ unione anie ſe
ꝗ vitate deuiare ꝙ pꝛicipaleʒ cam õ/⸗ ad carnẽ. Ad duas vltias rõnes iã de
ctiõis oꝛigialis ponit ex pte aĩe:cuᷣ ſci pʒ rñſio ꝑ ea q i dicta ſut. Nam ſian nan
7 doctoꝛes dicãt oꝛiginale peccatũ tra gelus poneret᷑ ĩ carne infecta:⁊ aĩa i⸗ heſte⸗
duci pncipalr a pmo pentea quo nõ nocens poneret᷑ ĩ flama:nec ille ĩficere reyno
pꝓpagamur niſiſ carnẽ. Alio mõ põt tur nec iſta pateret᷑.ſ̊ H̊ non eẽt ꝓpter ſckine
itelligi pcẽm pᷣhi ab aia ꝑ nalem aꝑpe ðfectũ appetitꝰ deliberatiui.ſ ppter h̊ ſcch
titũ ipſi aĩe ad carnẽ.ita ut pᷣncipalis ꝙ nõ eẽt ibi appetitnec colligatia nã⸗ Nuge⸗
rõ ponat ex pte carnis ⁊ appetitus ille lis.⁊ ſine hac nõ põt aia ĩ carne ĩfici. woo
nãlis ſit c ſine q̃ nõ.⁊ H̊ͥ quidẽ hʒ pita ſiẽ bus dictũ eſt. quis h non ſit cã pꝛĩ ipb⸗
tẽ ⁊ neceſſe ẽ ponẽ. Nunq; eni caꝛo poſ ceipalis.Cõſilis enĩ axpetitꝰ nalis ſal eosg⸗
ſetaĩam infice niſi aia hr̃et nãalem col uaret in aia ad carnẽ ſi h ſtetiſlet.⁊ tñ aot
ligantlag⸗ ipſã. nalis aiteoliganri⸗ aĩa nulla culpam Zheret. te
non ẽ niſi pꝑ appetitũ ipſiꝰ aĩe ad coꝛ/ — E ſ. P3 nnich
pe pꝑ quẽ alnanconiligar carni vt ſiẽ TO queritur algl
vcm fuit S.niſi pᷣtutẽ Hat p quã carnẽ väyäy9:.tin caro ipa inficit ex ppaga ſoilbi
regat neceſſe Hat deoꝛſũ fieri cũ car/ vHe tin uel ex ꝓpagatione ⁊ libidie.Et mein
ne ac pꝑ h̊ captiuari ĩ ſuitute pcci.ꝓpt᷑ ꝙ ex libidie vr.p?ꝰ auctoꝛitate auguſ. bileg
hoc ſimptrↄcedendũ ẽ pcẽm oꝛigiale ð fi.ad pe. Peccatũ oꝛiginale nõ traſ imnd.
eſſe ctuʒ.⁊ nullo mõ dʒ dici actũ:qð mittit ad pnulos ꝓpagatio & libido. nli
hocipſũ nomẽ indicat ꝙ dr pcẽ̃m oꝛi ſi ergo aĩa ex feditate carnis phit oꝛi⸗ Crri
ginale nõ actuale.dr nale non uolũta ginale:illa feditas ẽ in carne.nõ ex ꝓ/ döͤn
riiũ.vñ ↄcedẽde ſũtrões q̃ad ſcõam ꝑ pagatioe ſᷣ ex libidie Ite mgrilra ſe⸗
tem iducunf. Ad illud vpo qð obꝛ ÿ0% Pollutio qdam E in carne qua in fer. gere⸗
non põt fieri hõ malꝰab alio.dð ꝙ au⸗ uoꝛe coitus pentũ ex ↄcupiſcetia libi/ ſire
guſ.ibi loqtur de alio agẽte:qð qdem qĩoſa vᷣhit caro dũ ↄcipit᷑.Ex ̊ axpa/ lsz⸗
eſt ita aliud ꝙ nõ ẽ nãliter alligatü ei ret ꝙfeditas illa ĩ carne nõ eſt ex ꝓpa noͤßfe
qð dʒ fieri deteriꝰ.Sicaũüt nõ eſt ĩ p/ gatioe t ex libigie. Item xps ð bta du cwne
poſito.nã caro nalem hʒ colligãtiã cũ virgie ↄceptus ẽ ex maſſla hüani gñis MNegi
ſpũ p nalem axpetitũ vniꝰ ad alteꝝ. et tn nec habuit illa feditatẽ in carne: loeen
Adillð qð obꝛ ꝙ peccatũ oꝛigiale aut nec oꝛigĩale inaĩa.ꝗ tał feditas ĩ car/ örffeai
eſt a uolũtate ꝓpa auta uolũutate alie ne non eſt qe caro ex carne educit᷑.ꝑᷣ q; Nüſniner
na.dð ꝙ a uolutate aliena. Ad illud cü libidie ſemiat. Iteʒ ſi nuq; nã la Gto.
uero qð ſbiũgit ꝙ nõ fuimꝰ niſi ᷣm qͥd pſa eſſet nihilõinꝰeſſet ppagatio car/ Glile
in illo Adã.dð ꝙ uen ẽ q; fuim in po/ nis ex carne.nec eẽtin eo feditas: nec dinscn
tẽtia całr.ſ̊ quẽadmoð ſᷣm qͥd reductũ pcẽm oꝛigĩale pↄñns.q ſi in ꝓpagatoe glee
ad ſimptłr p opationẽ nẽ. N cu pꝛi Hiĩs ex wie eſt traductio oꝛigialis.G̊ᷣ licist,
eẽmus iĩ potẽtia:nũc ſumꝰentes ĩ actu nõ eſt rõne ipſiꝰ ppagatõis ſᷣ rõe adiu iiifnir
ſic oꝛigiale pcẽ̃m qð erat ſᷣ qͥ q añ ipſiꝰ cte libidis. Item ſi fieret ꝓpagatõ torehi
ꝓlis gñationẽ in ipſa pł ppagatõe ex abſq; libidie:iq nulla eſſʒ ĩoꝛdiatio ex fluitnsi
uniõe aie ad coꝛpꝰ ĩcipit eẽ pcẽm ſim-/ pte virtutis gñatiue.ſi nulla eſſʒ inoꝛ gentüten
płr. nec reqrit᷑ ibi actuał uł noua deli qiatio ex pte virtutis gñatiue: nlta eſ hti
beratio.ſᷣ ſufficit ipſa ꝓpagatio ⁊ aĩe ſet fedatio ĩ ſemie.⁊ ſih nõ eſſet:nulla Rännd
ad carnẽ ↄiũctio. Ad illud qdᷣobiqꝙ; eſſet feditas ĩ carne nec ĩ aiavheretur gllilti
ſupius nõ patit᷑ ab inferioꝛi.dð ꝙ illð oꝛigiale.ſiꝗᷓ caro inficit᷑ 7 vitiat: H nõ n totd
hʒ ueritatè in his int qͥ nõ eſt nalis col eſt ex ꝓpagatiõe tm & etiã ex libidie. dinni,

ligãtia.⁊ iõ non hʒ locu in ppoſito. ciu S33. Oꝛigiale pcẽm ᷣhimus qe i lbigod

Meſied⸗
tunle
ntciaget
mneanie
inesi
taii⸗
cleifrer

Wian
4. *. .
eepate⸗

4 *
ſtorie „e.

ritur

lbille E
maugul.
lenonal
NMngilf⸗
nocfetpe
ntsobii
biunigis
uence.
tinsicdn
ennci5
ſinüchtüͤn
agron⸗
iinpnn
ſzicnatoel
mluch
fnnuetli

elH

tP

ſ rN
W
,

7
4 eade.
Wele,
„ s
T.
H//*

Adam peccauimꝰ eo mõ qJ in ipſo era
mus.in ipſo aũt eramꝰ ſᷣm ꝓpagatio

nẽ non ſʒ libidinẽ. tã oꝛigiale q; car
nis feditatẽ ꝓpagatõe gᷣbimꝰ. nõ libi

dine. Itẽ libido reſpicit pentes ꝓxi/
mos.ſᷣ oꝛigĩalis iductõ reſpicit pᷣmoſ

pentes.vñ nõ dr̃ õᷣhere oꝛigiale a pen

te ꝓxĩo ſ̊ ab Adaʒ:qͥ vr ꝙ ipſa libido

q eſt in coitu nihil facit ad tranſfude-
qũ pcẽm oꝛigiale. Itez poſſibile eſt

ↄiuges ſcõs ex caritate coire abſq; oĩ
pcco.ſᷣ vbicũq; ẽ libido ibi ẽ uolũtatis
ĩpꝛobitas ⁊ aliq̃ culpa.qͥ poſſibile eſſet
eos guare abſq; libidie. igit᷑ ſitradu/
ctio feditatis carnis uel oꝛiginat᷑ pcci

est rõe libidis ꝓles ſic genita nõ ha be

ret culpã oꝛigialeʒ. Itẽ ſi traductio
oꝛigialis eẽtrõe libidĩs. ille qͥ cũ ma
ioꝛi libidĩe naſceret᷑ maiꝰ ↄheretoꝛigi/
nale.ſᷣ natus ex adulterio cũ maioꝛi li
bidĩe gnaret᷑ q; ille qͥ naſceret᷑ ex legi/
timo.ꝗ vr̃ ꝙ maioꝛ eẽt ĩ eo oꝛigiał cul
pa.ſi igit᷑ coꝛruptõe oꝛigĩalis pcc̃i oẽs
coꝛrũpunt᷑ eq̃tr: vr̃ ꝙ talis coꝛruptio
nõ traducat᷑ p libidinẽ. Itẽ ponat
ꝙ ſemẽ deſcinderet᷑ ð lübisviri⁊ infũ
deret᷑ vaſculo mulieris: ita ꝙ nec vir
ſẽtiret delectationẽ nec mulier.eẽt ibi
ꝓlis ↄceptio abſq; libidiĩe. talis pleſ
nõ hr̃et pcẽm oꝛigĩale.ꝙ ſi ̊ eſt abſur
dũu ponẽ ⁊ itelligere ꝙ aliqͥs ex ſemie
Ade gñjetur ſine coꝛruptõe niſiĩ eoſo
lo ↄcept ẽ virgĩe ꝑ virtutẽ ſupᷣ nãm
nõ vf feditatè carnis uł oꝛigiale pcẽ̃ʒ
trãſmittere ad poſteros libido ſ̊ ppa/
gatio. Me?oð ꝙ ſic expſſe dicit Au

guſ.iĩ li fi.ad pe.⁊ mr dicit ĩ lĩ̃a Je

ditas carnis ⁊ ↄctio oꝛigialis nõ tm ẽ
ex lege ꝓpagatiõis hłᷣ etiã ex feditate li
bidĩs. Añ auguſ.dicit pcẽ̃m ĩ puuloſ

f tjiſmittit ppagatio ſ libido.nec fedi

tas nẽ huane facit hoĩes naſci cũ pccẽo
H feditas libidis.Ad cuiꝰuerbi intelli
gentiã ⁊ etiã obiecton nõnduʒ ẽ ꝙ li⸗
bido tripłr dr̃᷑. Qno mõ libido dr im-/
pꝛoba nolũtas.ſᷣm quẽ moð dicit Au
guſ.ĩ li?ð libero ar. Nihil enĩ videmꝰ
in toto malefaciẽdi gñe niſi libidineʒ
dnᷣari.H̊ ẽ uolutatis ipꝛobitatẽ.Alioꝰ
libido dr delectatio ĩmoderata.ſᷣm ꝙ

dicimꝰmaioꝛẽ eẽ libidinè in ope virtu
tis gnatiue q; alterius potẽtie. 3?2 dr

libido coꝛruptio vitioſa quà dicimPeẽ

in ſemiĩe ⁊ etiã vᷣtute gnatina pter actũ
generãdi ſᷣm quã ipſa uis gnatiua vr

eè coꝛrupta ⁊ infecta. Oĩb his modiſ
ↄtigit libidinẽ eẽ circa actũ gnationiſ
huane.qm ibi ẽ coꝛruptio vitioſa ⁊ de

lectatio ĩmoderata ⁊ uolũtas ipꝛoba.
ſine pma tñ libidie hᷣ eſt ipꝛoba uolun
tate ↄtigit gñari frequẽter. ſine ſcðᷣa
H eſt ĩmoderata dᷣlectatiõe vix aut nũ
q;. ſine tertia nuqᷓ; ſi ſit gñatio ſʒ legẽ

nẽ. cũ ergo dr̃ ꝙ pcẽm nõ tñſmittit ad

poſteros ꝓpagatio ſᷣ libido.B nõ ĩtelli
git ð libidie pꝰ 2?? ʒ Et p Hhpʒ rno
ad rões q adducũtad vtrãq; ptcʒ. Hã
pᷣme auctoꝛitates ⁊ rões q odunt oꝛi

giale trãſtundi ꝓpt libidinẽ loquũtur

ð libidie in acceptiõe ʒ*. Roõnes ucro
ad oxpoſitũ ꝓcedũt ð libidie ⁊ accepti
one pᷣma ⁊ 2a.⁊ Gᷓ; pʒ ptractãti omncs
7 ſingulas.

1parte iſt
ſfunt dubitatões circa lram.et
pmo qrit᷑ de H̊ͥ qðᷣ magr qrit in lra. ibi
Et h̊ qri ſolʒ vtꝝ cã oꝛigiałi carne ſit
culpa uł pena? Mõ eni vr ipſe rnñdere
ad qõneʒ ꝓpoſitã.qꝛ ĩ ſoluẽdo nec de
tmĩ atꝙ ſit culpa.nec detmĩatꝙ ſit pe
na. et vr̃ ꝙ neutꝝ ſit. Culpa nõ ẽ ↄſtat
Pena nò videt᷑ eſſe.qꝛ pena ĩ ea ſola
nata ẽ in q̃ ⁊ miſeria nata ẽ eẽ.⁊ mibia
in ea ſola in q̃ etiã beatitudo ẽ nata eẽ.
H aũteſt ſola rõnałcreata.ꝗ añ aduẽ-
tü aĩe nec põt eẽ pena nec culpa. Itẽ
ꝓ oĩ ꝑena aliqͥs punit᷑.ſᷣ̊ ꝓ illa coꝛru⸗/
ptõe qͥ eſt in ſemie an aduentũ aĩe nul
lus punit᷑.ꝗ̊ nõ videt eẽ pꝛna. Sʒ inʒ
riũ eſt.qꝛ cũ ſitcoꝛruptio ſequẽs ex cul
pa:⁊ oĩs talis ſit pena.videt᷑ tał coꝛru/

ptio eẽ pʒna. Itẽ cü oĩs maledcõ ſit

pene vł culpe.⁊ ſemẽ erat maledictũ ſʒ
ꝙ dr ſap. xij. Auguſ.expoit ĩ li?ppo/

noſticũ.ꝗ̊ t. Rndenðo ad h̊ bꝛeuit

ꝙ mꝗr ad iſtã qõneʒ rñdetralde caute
⁊ rönabiłr. Nec eni ſuſtinet ꝙ ſitcul/
pa.nec tũ negat.nõ eni actnatrẽ pena
uel culpa coꝛruptio illa ſiue feditas.
9 e=

2

qm ꝑem ſe rõe gene ⁊c culpa ſ roõe cul⸗
ſut ↄ baʒ rõnale.nec tñ negatꝙ ſit
culpa r ꝑena.q ad r trũq; oꝛdinẽ hʒ.⁊
vtruq; qqam mõ eſt ca.Aia eni ex ↄiũ/
ctiõe ſuiad carnẽ rõe illiꝰ feditatis /
hit ꝑena ⁊ culpã.lʒ culpa pꝛius ↄbhatꝑ
nam q́; meruũ pꝑene.iõ ingr vtrùq; ↄp/
hedit.uocat eò vitioſitateʒ ſiue carnis

feditatẽ.et ꝑ H̊ pʒ rno ad vtraq; ptẽ.qꝛ

qdammò dicedi ẽ ꝑena.qdâmovo nõ.
Item qrit᷑ de h qð dicit YFeditas ma
ioꝛ vr in carneↄcupiſcibiłr traductaq;
in ea ðᷣ q̃ traducit᷑.ſi eni H ueꝝ ẽ cũ oꝛi
gĩiale ᷣhatur ex illa feditate:vr̃ ꝙ ma

ius ſit oꝛigiale ĩ vno q; in alio. JItẽ

nulla ꝓpetas intẽſioꝛ ĩ effectu qᷓ; i ca:
qñn eſt vniuoce in vtroq;. ſi feditas in
carne traducta cãtur abeo a qͥ traduci
tur.nõ vr̃ mgr dicere ueꝝ cũ diẽ ma
ioꝛ ẽ hq; ibi. P? dð qꝙ cu dicitigẽ
ꝙ maioꝛ ſit feditas ĩ carne q traducit᷑
q́; in carnea q̃traducit᷑.H̊ intẽdit q;tuʒ

ad carnèẽ q eſt i alijs mẽbꝛis ⁊ vᷣſuitali

is mẽbꝛis q́; mẽbꝛis gñatiue.̊ aut diẽ
qꝛ in illa potẽtia ẽ qdam fõtał infectio
ꝓpt qua ſemè ibi genitũ ⁊ ꝑillã viã de
ĩcendes maioꝛi infectiõe inficit᷑ q́; ali
huoꝛes.qð mãifeſtat pꝛuritus⁊ feruoꝛ

coit.ſic ipſe dicit ĩ lĩrf̃a. Ande nõvult

dicẽ ꝙ ſemẽ ex qͥ gñatur ꝓles ſit mag
ĩfectu q; ſemè ex qͥ gñatus ẽ pr̃.nec tn
ſeqᷣt᷑ ꝙ maiꝰſit oꝛigiale in ꝓle q; fuerit
I pre.Et ita pʒ rno ad illud.&ᷣ H̊ planiꝰ
explicabit᷑ cu aget inferiꝰð qtitate oꝛi
ginalis. Ité querit᷑ ð h̊ qð dic Nõ
q; ex carne tracta ab Adam ↄcepti ſu
mꝰ: iõ pcc̃m poximus⁊c.Etẽ qõ vtꝝ ſi
aliqs hõ fieret de carne Ade coꝛrupta
pter legẽ gnatois viꝝ pberetoꝛigiale?
Et ꝙ non vr mr dicere ĩ lra.⁊ Hipſu
vr Auguſ.dicẽ gᷣ pelagianos.vbi dic
MQuat᷑ terrenꝰtales ⁊ treni.h̊ quo niſi

ſemis ſperſionẽ ⁊ poſt ſemen.̊ vitia

tu eſt ſic ſcriptuʒ ẽ Semẽ eſt maledi-
ctù ab initio.Et poſt clariꝰ Nitiũ ghi
non pot ꝓthoplauſti ſine ſemis effuſi
one.Si gałr foꝛmaret q; ꝑ iſtã viã.nõ
vr ꝙ beret oꝛigiale. Sʒ ꝛiũ eiꝰ vr.ꝙ
ſi tõ caro Ade coꝛrupta fuit et fedata

merito culpe. vr̃ pi rõe ꝙ pcẽm pᷣheret

ſi fieret de alia pte ſiẽ fuit de ſemie.
Pꝛeterea toꝰ coꝛp ꝓlis fabꝛicatü eſt
ex ſeie.⁊ ↄſtat ꝙ feditas illa nõ purga
tur ꝓpt diuer ſitatẽ oꝛganicatiõis.g ſi
aĩa oꝛigĩale xit q iſcta ẽ pꝛio illi coꝛ⸗/
poꝛi.pi rõe vr qpöheꝛet illa aia qↄiuge
ret᷑ coꝛpi ex illa carne foꝛmato.niſi ĩ il
la foꝛmatiõe eẽt purificatio. eoqͥ)

qaʒ te nẽtꝙ pᷣheret oꝛigiale ppter h q;

nõ ſolum ẽ coꝛruptio ⁊ fedatio ĩ pte ſᷣ
in tota carne. Alij vo tenet oppoſitũ
Dicẽtes ꝙ ⁊ ſi ſit i oĩibꝛ mẽbꝛis coꝛuptõ
penalitatis.coꝛruptio tñ feditatis q ẽ
pꝛicipiũ oꝛigialis ĩ pte gñatiuaoſiſtit.
Quodcũʒ hoꝝ dicat᷑ no eſt magna viſ

facieda.qꝛ nullꝰeſt qͥ nõ gñiet ſ̃ legẽ p/

pagatiõis ex ſemie ĩfecto.niſixps io/
l de qͥ dict eſtꝙ nõ habuit oꝛiginale
pcẽ̃m. Nerũtñ ſecuriꝰ eſtadherè uerbᷣ
mgfri.ꝓpter h̊ ꝙ mag ↄſonãt vbis au
guſ.vn ſi hõ fieret ex alia pte vł etiam
mulier facta fuiſſet ex coſta viri poſtq;
Pccauit.penalitatẽ aliquã habuiſſʒ.ñ
tñ pcẽm oꝛigiale. nec ualet qð obijcit

de coꝛruptioe. nꝗ etſi ĩ oĩba mẽbꝛis coꝛ

ruptio ſit penalitatis:coꝛruptio fedita

tis ẽ in ſolo ſeie rõe ĩfectiõis pꝛicipa

q eſt in vi griatiua.Quare aũt vis illa
ſit mag infecta q; alia detmiatũ eſts.
Itẽ querit᷑de ̊ qð dicit Ecce ĩ ini/
qtatiba ↄceptꝰ ſũ Xc. Ex iſto enĩ uerbo
vr colligiꝙ actꝰ mr̃imoniatł᷑ nũq; abiʒ
pcco hat fieri.et Hipſũ vr̃ p auctoꝛita
tẽ Eug.xiiij.de ci.ði. Gẽitales coꝛpis
Ptes ita libido ſuo iuri mancipauit vt
moueri nõ ualeant ſi ipſa ðᷣfuerit. Et
ag valeriũ HNoneſtꝰↄcubitnõ eſt ſine
ardoꝛe libidis. S ʒ iu huieſt.q;ꝛ oẽ
mandatũ dei pot abtꝶʒ pcco iĩpleri.ꝗ̊ p/
leʒ abſq; pcc̃o ꝓcreare põt hõ ad cultü
vi. Ad h̊ bꝛeuit᷑ dð eſt ꝙ actus mfr̃i
moniatł᷑ põt fieriabſq; oĩ pcco.maxie
cũ ſit cã gñande ꝓlisvł reddẽdi ðᷣbiti.
⁊ illud uerbũ pᷣus ĩtelligit᷑ de pcco oꝛi
ginalii ꝓle.nõ ð pcco actualii pente.
et ſitr uerbü auguſ. ĩtelligit᷑ᷣde libidie
ꝓutẽ pꝛuritꝰcar nis.nõ ꝓutẽ impꝛobi
tas uolũtatiſ.⁊ Hmõ plus ẽ pena q; cul

pa.Et ð q̊ planius det᷑miat᷑in ꝗ? ĩtra

ctatu ð matrimõio.

nugforut
emr Jnb
iltercura
ſſaindua
termiatm
tum delen
gemeopt
cüdouere
meinfuſia
tuooouie
fiona iuſti
ct rniue
Tueritas.et
ſercordien
eabitateiu

trintres

lierindan
ginaleer
liter cauf
Ooletq
Terton
manetin
olns
enmir.
lunnig
cihhnawan
lncozwein
Ginenaneni
Rrenun
geg anina ſue
tſſtiſane
Eiſen ☛
Conednoi
Nömnüeſtgar
dlrader 1 opus
Aeunete
egitatedine⸗
Whinantinpr,
nn. gvonni
ginalischn
Cupiſceti⸗
Ninfuſtons
Ninpuratö

tſenie.
Ug

no K

H 60

rhe⸗
Mime;
ooſti
Ne
frintsii
ſttnognn
nlitdsſo⸗
Laugiwle
Cruers
pbis a
lenketam
nmioſti;
RMnih. n
Cddi
Ns
npdoſdin
s dical
Nreaütrisi
eimianͤcſs,
t Ccceiine
ſoeninerd
nunt nüdti
pouctui
les copis
Nepauityt
fuent E
echd

n c .
Gedadcalin
igacnsni
4 .
. Ncio. me
ecataldon.
1.7. „
ualipen,
te⸗
W. . „
giatme,

oniam ſu

pꝛa dictũ eſt ꝑeccatũ oꝛi-
ginale t.. Sup oſtendit
magr̃ quałr peccatũ oꝛiginale tradu/
citur. In hac parte ĩtendit oſtendere
q̃liter curatur. Diuidit᷑ auteʒ pars
iſta in duas ptes. In quaꝝ pꝛima de
termiat magr̃ quomõ oꝛiginale pꝑecca
tum delerihẽat in baptiſmate.qð qui
dem ẽ opus diuine miſericoꝛdie. Se
cũdo uero vᷣtermiĩat q̃liter in ipſiꝰani
me infuſione ⁊ punitiõe ſaluetur recti
tudo diuĩe iuſtitie.ibi Solet etiã que

ri qua iuſtitia teneat᷑ c. Hoc autẽ fa/

cit qꝛ vniuerſe vie domi miſericoꝛdia
⁊ ueritas.et ideo iuxta benignitatẽ mi
ſericoꝛdie manifeſtari etiaʒ opoꝛtebat
equitatẽ iuſtitie. Pꝛima pꝑs diuidi
tur in tres partes. In pᷣma oſtendit qᷓ
liter in baptiſmo deletur ꝑeccatuʒ oꝛi
ginale ex pte anie. Secũdo uero qua
liter cauſari Hatex parte carnis. ibi.
Solet queri etiaʒ vta et ipſa caro ⁊t
Tertio uero vᷣtermĩat de pena que re
manet in vtroq;.videlicet de concupi
ſcẽtia . Simittr ſcdðͥa pars pꝛinci
palis tres habʒ ptes. In pꝛima parte
determĩat vtu deus ex iuſtitia debeat
culpam oꝛiginalẽ anime ĩputareSe
cũdo uero qrit Cur ðᷣus vult animã il
lam coꝛpoꝛi maculato coniungere.ibi
Si uero querit᷑ cur deꝰqui fecit ipſaʒx
X. In tertia uero vᷣterminat qualis
creat᷑ anĩa a ſuo auctoꝛe.ibi Hocaqͥ
buſdã ſoletqueri vtꝝ anima talis c.
Et ſic in vniuerſo magj in pñti diſti
ctione duo pꝛĩcipaliter ðᷣtermĩat.quo
ruʒ vnũ eſt quatr oꝛiginale peccatum
ðleatur pꝑ opus diuine miſericoꝛdie.
Alteꝝ uero eſt quałr contrabat᷑ ſalua
equitate diuĩe iuſtitie.et omnia q det᷑
minant in parte iſta poſſunt reduci ad
tria.quoꝝ pꝛimũ eſt q̃liter deletur oꝛi
ginalis cłpa.Secundũ a quo ſit ipſa
cõcupiſcẽtia.Tertiũ vero eſt qualiter
ad infuſionẽ anime ⁊ oꝛiginalis cul/
p imputatiõe ſaluet᷑ diuĩa iuſtitia.

intelligetia
igitur huiꝰpartiſ incidit hic q
ſtio circa tria. Pꝛimo enĩ querit de v
lectatiõe oꝛiginalis culpꝑe. Secũdo qͥ
ritur de moꝛbo cõcupiſcẽtie remanen
te. Tertio querit᷑ de equitate diuĩe in
ſtitie ⁊ infuſione ⁊ punitiõc anime.
Nirca pꝛimuʒ querũtur duo. MPꝛimo
querit᷑ vtrü baptiſmus deleat oꝛigina
le quantũ ad culpam que eſt in mète:
Secundo uero vtꝝ deleat quantũ ad
eius cam que eſt in carne: — ſi
Ira primũ ſic
ꝓcedit᷑ et queritur vtꝝ baitiſ/
mus deleatoꝛiginale q;tum ad culpã.
Et ꝙ ſic videt᷑ Jo.iij. Miſi q; renatuſ
fuerit ex aqᷓ et ſpũ ſcõ non iĩtrabitĩ re/
gnuʒz celoꝝ.hoc aüt non eſt ꝓpter cul-

pam actualẽ in paruulis.ergo ſih̃ eſt

erit ꝓpter culpa oꝛiginaleʒ. h poſt ba/

ptiſmũ non pꝛiuat᷑ paruułꝰ regno ce/
loꝛu.ergo neceſſe eſt ꝙ ĩ baptiſmo tol
latur illud qð reddebat hominẽ indi-
gnuz viſiõe dei. ergoꝛ c. Itezʒ Ro.
vi.Quicũq; bapticati ſumꝰ in chꝛiſto
Yeſu in moꝛte ipſi bapticati ſumus.
Et poſt Quienĩ moꝛtuus eſt ꝑccato.
iuſtificat ꝰeſta peccato. Glo.i.p bapti
ſmuʒ moꝛtui ſumus peccato ſicutxps
ſemel moꝛtuus ẽ pʒꝛne. Item hipſũ
videtur rõne. Baptũmꝰeniʒ ẽ ſacra/
mentũ ueritatis ⁊ eti noue legis.er/
go ſicut in baptiſmate homo lauat᷑ ex
terius ita uere lauat᷑ interius.ſi eꝛgoĩ
baptiſmo exterius uere lauat᷑ puer.vi
detꝙ interiꝰa peccato oꝛiginali mũda
tur. Iteʒz ĩ baptiſmoefficitur homo
membn chꝛiſti regenerat generatõe
ſpuali.ſi ergo membꝝ xpi eſſe non po
teſt quis q;diu manet in ꝑeccato moꝛ/
tali.videt᷑ ꝙ pꝑ baptiſmuʒ oꝛiginale de
leatur q́;tum ad culpi. Sʒ ↄtra.im
poſſibile ẽ deleri maculaʒ peccati ſiue
ðvfoꝛmitateʒ amoueri q;diu manet pꝛi
uatio boni que debet ineſſe.ſᷣ in homi/
ne poſt baptiſmũ manet carẽtia illiuſ

oꝛiginalis iuſtitie q fuit in Adami ſta

tu inocẽztie ̊ ꝑ baptiſmũ ñ ðᷣlet macla
aaz

oꝛiginalis culꝑ. Maioꝛ manifeſta ẽ
pipiam peccati diffinitionẽ. inoꝛ
ma niteſia eſt ꝑ ipſaʒ expientiaʒ.quia
manifeſte videmꝰ qꝙ poſt baptiſmu ca
xo ſpui non ita ſpᷣijcitur ſicut in Adaʒ
bijciebat. Itez ipoſſibile eſt macu
lam pꝑeccati deleri q́;diu manet actus
peccati ſicutẽ maniteſtũ. Nunq; eniʒ

alicuiremittit᷑ pccatu foꝛnicatiois qᷓ;

diu eſt in actu foꝛnicãdi.ſed poſt bapti

imu manet oꝛiginale q́;dtum ad actum

ſicut dicit magr.ergo ĩpoſſibile eſt ꝙ i
baptiſmo deleat᷑ quantù ad maculaʒ
reatuʒ. Item cocupiſcere poſt ba
ptiſmu culpa eſt. ſed q̃tes ſunt actꝰ ta
les ſunt habitus.ergo cõcupiſcẽtia qͥ

remanet poſt baptiſmũ eſt culpa.ſed

non eſt culpa actualis.ergo eſt culpa

oꝛiginał.igitur ꝑ baptiſmuù oꝛiginaliſ
culpa non delet᷑ quantũ ad maculaʒ.

Item culpa eſt meritũ pene.ergo ſi

omino ceſſat culpa:omĩno debet mo⸗
ueri pena. Si igitur poſt ꝑccatũ rema

net pena debita oꝛiginali vtpote moꝛs
et cõſimiles pꝑene.non videt ꝙ ꝑ bapti
ſmũ fiat deletio oꝛiginalis culpꝑe q́;tuʒ

ad maculaʒ. ſi tu dicas ꝙ macula

peccati deleta põt remanere aliqͥs rea

tus in ania ⁊ obligatio ad pꝑenam pꝛo
culpa pꝛius facta.videt᷑ tunc ꝙ oꝛigia

le remanet quantũ ad reatuʒ.igit᷑ ma/

le dicit magr cum ait ꝙ oꝛiginale trã-
ſit reatu ⁊ remanetactu. Rñdendũ
w ſicut dicit mgr in lr̃a⁊ accipit a uer
bis AKuguſtini.duplici rõne dicit᷑ oꝛi/
ginale remitti in baptiſmo. qͥa p graʒ
baptiſmi vitiũ concupiſcẽtie debilitat᷑

atq; extenuatur vt iã non regnet.⁊ qꝛ

reatus ipſius ſoluitur. Ad huiꝰ au
tem uerbi intelligentiã notanduʒ ꝙ il
lud uerbu dupliciter poteſt intelligi.
vtroq; mõ ſatis ꝓbabiliter. Qno mõ

ſic ſicut dicit Auguſ.in libꝛo ð bapti/

ſmo paruuloꝝ Oꝛiginale eſt concupi
ſcentia ſiue vitium concupiſcentie. et
hoc ipſum dicit magiſter in littera.
Hec autẽ concupiſcetia put dicit eſſe
oꝛiginale pꝑeccatũ nomĩat axpetitũ bo
ni cõmutabilis intẽſum ⁊ inoꝛdinatũ.

Etratio huieſt iſta.quoniã oꝛiginale

peccatuʒ non tm eſt culpa ꝑᷣ etiaʒ cłpa
moꝛtalis. Jnquanmi culpa eſt dicit pᷣ
uationẽ oꝛdinis debiti. inquantü moꝛ
talis eſt non tin dicitboni debiti pua/
tionẽ ſ̊ etiaʒ dicit oꝛdinis et iuſtitie ib
uerſionẽ. Ad hoc igit᷑ ꝙ concupiſcè-
tia in aliquo dicat culpa oꝛiginalem
neceſſe ẽ ꝙ dicat neceſſitatẽ concupi/
ſcendi.ſiue aꝑpetitus imoderantiam
cũ debito nõ concupiſcẽdi ⁊ cuʒ domi
nio.ita ꝙ carnalis aꝑpetitus pſit ſpi-
ritui.et qa vtrũq; hoꝛum ẽ in homie an
te baptiſmũ.habet eni debitũ non con
cupicẽdi.quia ad h̊ tota huana natu
ra i Adaʒ fuerat obligata.nec illa ob
ligatio alicui fuerat relaxata. Habet

etiaʒ dominiũ.quia gratia deſtitutus

vincitur lege mẽb:oꝝ.hinc eſt ꝙ habʒ

in ſe oꝛiginale ꝑeccatü. cum auũt homo

bapticatur tũc gratia infundit᷑ ex me/
rito paſſionis chꝛiſti cuiꝰ efficitur mẽ
bꝛuʒzʒ. p baptiſmũ ab illo debito abſol
uitur.gratia uero erigit animaʒ ⁊ dat
ei potentiaʒ vt non vincatura cõcupi
ſcentia.et ꝑ hoc aufert ei dominiũ.Et
hic eſt ꝙ quia in baptiſmate tollit᷑ con
cupiſcẽtie cõdominiũ ⁊ ſoluitur nõ cõ

cupiſcendi debitũ ꝙ oĩno aufertur ra

tio culꝑ ab ipſa concupiſcẽtia.lʒ aliq
modo remaneat.⁊ hinc ẽ ꝙ mgr dicit
qꝙ oꝛigĩale in baptiſmo tranſit reatu⁊
remanet actu.quia etſi remaneat cõ-/
cupiſcẽtiia.non tamẽ remanet ꝓuteſt
culpa ⁊ obligatoꝛia ad pꝑnam. Hic eſt
igitur ꝙ magr dicit duplicirõne ĩ ba
ptiſmate peccatũ oꝛigiale dᷣleri.⁊ quia
vitiuʒ concupiſcentie extenuat᷑.⁊ quia
reatus ſoluitur.Atr etiam põt intelli⸗
giuerbũu illud.vt intelligamus ſiẽ ſu/

VPerius dictũ fuit in oꝛiginali culpa re
piri confoꝛmitatẽ quandã ad culpam

actualeʒ. Sicut enĩ videmus ꝙ in cul

pa actuali ⁊ ẽ cõuerſio ⁊ eſt auerſio.⁊
in ipſo actu peccadi ⁊ ĩ ipſo habitu pec
cati eſt puatio habitus boni:⁊ quedã

habilitatio ad actũ peccati. ſic in oꝛigi

nali ĩtelligimus eſſe ðᷣbite iuſtitie ca-

rentiaʒ ⁊ concupiſcentis.Et quemad
moduʒ in actuali pꝛiuatio habilitatis
boneẽ ipſũ peccatuʒ foꝛmatr loquẽdo

h⸗ gen⸗
neroolie
ſelligene
gumm c⸗
Gaugin
loquann
Aiolom
gitasa.
Pwrſline
tudinis.
lis infüͤc
igint
fencad⸗
gutuen
ſiticon
wollurſe
Agaulpazl
uſie
Crumloat
lie.On
Kiacie
ercdn
eſtodd
manete
qui wo⸗
er pece⸗a
dciyo
ne dicinn
concupiſa
num ſoluut.
Wriuſtuii
Uoigenul
Uero fen
ſermipgg
ArNez.
Oſendent
Ggculpan
Aulengo
Mnpn
ſſenrg⸗
ſonsschrik
fuſpäſtie
npusae
Milad
Actunong
len eſtde⸗

ratiocul

ſllicconf

kenee
Metdict;
Ncbuntüno
mdedtid
octiuſtiteß
gconagſce
Noargnnalen
nicna,
moeenumun
oydni
dunszſtſti
mendnien
ibtünone
danbüanann
Gunn necilao⸗
hran habt
udeſtinns
nceltgbab
umaitbomo
niundierme⸗
mbchtur
lo denndatſl
ninazt N

. ,
r Wra

mmrigninir
vomunfuten
Giremunentd-
vemanet punt
nun. Hiecl
lcinoe ib
Aedlenacan
cumctineli⸗
licamus ſt
Ncinaliolpen
Gnch atalzen
picemusgih⸗
for ckammnt
iipſobtun.
nsboli: nn
Con. ſenah
Cbiriſind,
Gnotntiucs

, . e
mEoo
onufe

Ipſa uero habilitatio ſiue pꝛonitas
ad actum peccati non eſt peccatũ niſi
materialiter loquẽdo ꝓ eo ꝙ non eſt
culpa niſi q;diu manet ibi pꝛiuatio.ſic
ĩtelligendu eſt ĩ ꝓpoſito.⁊ quẽadmo
dqum in actualis ꝑeccati ᷣletione cum
gratia infundit᷑ ſtatim moꝛitur culpa
inquantũ erat defoꝛmitas ⁊ pꝛiuatio.
Mihilominus tñ ſit᷑ cũ hoc manʒ qᷣdã
ꝓnitas ad actum licet remiſſa. in his
potiſſime qui peccaueruũt peccato ↄſue
tudinis. Sic quãdo gratia baptiſma-/
lis infuditur anime ſtatim remouetur
oꝛiginale peccatũ eatenus qua erat ca
rentia ðᷣbite iuſtitie.etiaʒ ſtatim cum
gratia è in anima ſimul cuʒ ea eſt ⁊ iu
ſtitia. concupiſcetia uero non omino
tollitur ſed minuit᷑.pꝛo co ꝙ pꝛonitas
ad culpaʒ ſimul põt ſtare cum gratia.
quia ſicut dictuʒ eſt:nõ erat ipſuʒ pec
catum loquendo foꝛmałr ſed materia
liter. Qnde cũ excluditur carẽetia debi
te iuſtitie ꝑ gratiaʒ baptiſmale rema
net concupiſcẽtia rõne pene. Et hinc
eſt qð dicit magr ꝙ tranſit reatu ⁊ re⸗
manet actu. quia iam nõ eſt culpa per
quã homo ſit dignus pꝑena.ſed pena ẽ
ex pꝛecedeti culpa relicta. MPꝛo tanto
dicit ꝙ oꝛiginale peccatũ duplici ratõ

ne dicitur remitti in baptiſmo.⁊ quia

concupiſcẽtia extenuatur. ⁊ quia vᷣbi
tum ſoluit᷑.Soluitur nãq; debituʒ dũ
per iuſtitiã gratie recompeniatur iuſti
tia oꝛiginalis innocẽtie.Cõcupiſcen-/
tia uero remittit᷑ duʒ poteſtas datur
ſpiritui ꝑ gratiam regendi ⁊ vĩcendi
carneʒ. Cocedende ſuntigit᷑ rõneſ
oſtendentes peccatum oꝛiginale q;tuʒ
ad culpam deleri in baptiimo. Ad
illud ergo quod pᷣmo obicit᷑ in ↄꝛium
ꝙ manʒz pꝛiuatio oꝛiginalis iuſtitie re
ſpõdetur ꝙ ðbitum ſoluit merito paſ

ſionis chꝛiſti. ⁊ recompenſatio fit gra

tia ſpuſſcĩ quã deusdat aĩe ⁊ quaʒ eti

am plus acceptat q; iuſtitiã innocẽtie

Ald illud quod obijcitur ꝙ manẽte
actu non põt deleri culpa.dicendũ q;
uen eſt de actu in quo conſiſtit plena
ratio culpꝑe.ſicutĩ actu foꝛnicat õis cõ
ſiſtit conſuũmatio illius peccati.actus

autem oꝛiginalis peccati uocat᷑ hic co
cupiſcètia ſiue neceſſitas concupiſcè-
di.ſed hec nõ manet ꝓut in ipſa eſt illi
us peccati conſuùmatio. ſicuteni victũ
eſt nec manet quantũ ad dominiũ.nec
manet quantũ ad concupiſcẽdi vebi-
tum. Qnde ſicut in aliquo caſto poſt
ᷣletioneʒ ⁊ dimiſſionẽ peccati luxurie
manere poteſt aliqua ꝓnitas carnaliſ

7

cõcu piſcentie.⁊ etiaʒ aliquãdo ĩ actuʒ

cõcupiſcẽdi exire.ſalua nihilominus
caſtitate. Sic et ĩ ꝓpoſito intelligenð

eſt eſſe. Ad illuq qð obijcitur ꝙ co⸗

cupiſcere poſt baptiſmũ eſt pccatum.

dom ꝙ ueruʒz eſt. ſed ex hoc nõ ſ⸗ equit᷑

ꝙ illa cõcupiſcentia que ꝓuocat ad cõ
cupiſcẽdui ſit ccatum. ſed ſufficit
ꝙ ſit pccatum uel ex ꝑeccato relicta.
Quãado eꝛgo dicit᷑ ꝙ quales ſunt act“
tales ſunt habitus. hoc itelligitur de
habitibo generatis ex actibo frequẽta-
tis ſicut de habitibus ↄſuetudinalibo.
Coõcupiſcẽtia uero illa que poſt bapti
ſmu remanetnon eſt generata ex fre-
quẽti cõcupiſcibilitate ſᷣ ex carnis coꝛ
ruptione.⁊ ideo nõ habet rõnem culꝑe
ſed pene. quia uero ad malum iclinat.
potius vitioſitas qᷓ; penalitas axpella
ri debet. Ad illud qð obici᷑ ꝙ remo
ta culpa debet p ↄſequẽs remoueri ꝑ
na. dom ꝙ illud uerũ eſt de pena eier-
na ⁊ eius reatu. de alijs uero penis tẽ
poꝛalibus hoc non opoꝛtet ſicut mani⸗/
feſtum eſt in ſacramẽto penitẽtie.in q
etſi leatur culpa in ↄtritione. nihilo
minus tamé obligatur homo ad ſatiſ
factionẽ.quis eniʒ us remittat offẽ
ſam adhuc qritemẽédam. Et ſi tu ob
icias ꝙ in baptiſmoẽ plena remii lio.
vnde ᷣlentur actualia q;um ad pena
2 culpaʒ.⁊ ita multo foꝛtius oꝛiginale
Aq hoc ſatis planuʒ ẽ reſpodere.ſ hu
ius ꝗſtionis ↄterminatio non ſpectat
ad locũ iſtum. ſᷣ ad quartũ libꝛuʒ in ea
parte in qua agitur ð baptiſmo q;;tum
ad effectu. ⁊ ibi ðterminatu inueietur
quar̃ homo in baptiſmoa quibuſdaʒ
penis abſoluit᷑.a quibuſdã uero mini
me.⁊ quia ſupfluitas vitada eſt.⁊ ſin-/
gula ſuis locis tractada ſunt.tũ ppre⸗
an4

oꝛdinem. tum ꝓpter bꝛeuitateʒ ad pie-

ſens obmittendũ eſt.

Ecundo queri

tur vtruʒ oꝛiginale peccatũ p
baptiſmuʒ ðᷣleri habeat q;tum ad cau
ſam: Etꝙ ſic videtur p uerbum Ba⸗/
maſ.qui dicit ꝙ duo ſunt ĩ baptiſmo
coꝛreſpõdentia duobo que ſũt in homi
ne. Ait eniʒ ſic. Quoniã duplex ẽ ho/

mo ex anĩa ⁊ coꝛpoꝛe:duplicem dedit

purgationẽ p aquam ⁊ ſpiritũ.ſpn itu

; m imaginem ⁊ ſimilitudinẽ eſt re

nouãte aqua: etiam p ſpus gratiã coꝛ
pus a ꝑccato purgate ⁊ a coꝛuptiõe

liberante. Si igiturhec coꝛrupiio ẽ cAõ

oꝛiginalis peccati tranſfundẽqi. piqet᷑
ꝙoꝛiginale peccatũ non ſoluʒ deleat᷑
quantũ ad culpam: ſed etiam quantũ
ad cauſaʒ. Item potentioꝛ ẽ chꝛiſtꝰ
in ſatiſfaciẽdo qᷓ; fuerit A daʒ in coꝛũ

pendo ſicut dicit᷑ ro.v. Non ſicut deli
ctuʒ ita et donũ.Ex quo innuit ꝙ mul

to maius fuit donum q; vðlictũ.ergo ſi
Slictu; Ade non tantũ potuit inficere

hominèẽ in ſe ſed ꝓut eſt pꝛincipiũ al-
teriꝰ.videt᷑ ꝙ baptiſmi ſacramentum
non tm curet hominẽ in ſe:ſed etiaʒ p
utè alterius pꝛincipiXꝗ. IJtem nõre
mouet effectus pſiſtẽte cauſa.ergo ſi
baptiſmũ remouetipſuʒ oeiginale pec
catuʒ ab homiĩe.neceſſe eſt; ⁊ cauſaz

oeiginalis peccati excludat ab ipſo. et
ſi h:vigetur tüc ꝙ bapticatus nõ tranſ

fundatin alteru oꝛiginale peccatũ.
Iteʒ nõ ſufficienter curat moꝛbum qͥ;
relinquit radiceʒ moꝛbi. ergoautxps

nonẽ medicus pfectus.aut ſi pfectus
medicus eſt: p medicinaʒ ſacramenti .
baptiſmi non ſolu expiatur oꝛiginale
quantũ ad culpam ſed etiã quantũ ad

auſaʒ. et ſi hꝛergo bapticatus t.

Item tales ſunt fructus qualis ẽ ar/
boꝛ.atales ſunt rami q̃lis ⁊ radix.ñ
et dominꝰ Math. vij. Non põt arboꝛ
bona:fructus malos facere.Etaplus
ro.xi.Si radix ſancta ⁊T rami ſacti.er⸗/
go ſi oꝛiginale deletum eſt in pente ?⁊
Parens ẽ purificatus.videt᷑ ſimiliter
ꝙ purificetur 1 ꝓles.⁊ ſih:aut oꝛigina

le non delet p baptiſmũ.aut ſi ᷣletur
qhꝑ‚itum ad culpã deletur: ſimiłr q;tum

cauſaʒ. Situ dicas ꝙ baptiſmuſ
non puiificat homine ab oꝛiginali in/
q;tum eſt coꝛruptio naturalis ſeq inq;

tum ẽ coꝛruptio pſonalis. Ctra. ſi

oppoſitü eſt cauſa oppoſiti et pꝓpoſitũ
eſt cauſa ꝓpoſiti. ſed pſona coꝛrupta
coꝛrumpit naturã. ergo pari ratione
pſona ſanata ſanat᷑ æ natura. Iteʒ

ſi aliquis curetaliquẽ a lepꝛa.quia le-/

pꝛa ẽ moꝛbus hereditarius::̊ ipſo qa
lepꝛa curat datei potentiã generãdi fi
liuʒ ſanuʒ.ergo pari rõne ſi oꝛiginale
moꝛbo eſt hereditarius.videtꝙ non ð/⸗
leatur qn auferat illa coꝛxruptio p quã
oꝛiginale in alteꝝ tranffundit. Sʒ
cõtra. Bapticatus etiã poſt baptiſmũ
ſentit in ſe motus concupiſcẽtie.ſᷣ cõ/
cupiſcentia oꝛtum babʒ ex carnis fedi
tate.⁊ illa ẽ cauſa oꝛiginalis peccati in
ꝓle.ergo baptiſmus nõ curat moꝛbũ
oꝛiginalis peccati q́;=tum ad radicem.
Item cauſa oꝛiginalis peccati reſi

det penes carnẽ. ſed gratia ſpuſſancti

reſpicit ꝓpꝛie ipſam mẽtem.ergo ſi cã
oꝛiginalis peccati non oꝑponitur ipſi
gratie.videturqꝙ p gratia baptiſmalẽ
non habeat remoueri. Item ſi ba⸗
ptiſmus curaret oꝛiginale non tm in-
quaniũ eſt moꝛb perſonatł ſ etiam in/
quantũ eſt moꝛbo naiaralis.igit parè-/
te bapticato non opoꝛteret ꝓleʒ bapti
ari. Si igitur vnuquẽq; in ꝓpꝛia per
ſona neceſleẽ bapticari.videt ꝙ in ba-
ptiſmate non fiat deletio oꝛiginat q;;
tum ad cauſaʒ ⁊ radicẽ moꝛbi. Iteʒz

pPppter peccatũ oꝛiginale habemꝰ igno

rantiaʒ ĩ mẽte ⁊ concupiſcentiã in car
ne. b̊ baptiſmus nõ tollit hominiigno
rantiaʒ que ſe tenetex parte mentis.
ergo multo minꝰ nec illam coꝛruptio
nem que ſe tenet ex pte carnis.ſ illa ẽ
cauſa oꝛiginalis.ergo t. Neꝰᷣ dðʒ
ꝙ dupliciterẽ loqui ð cauſa oꝛiginal.
aut ſᷣm conſiderationẽ vnius homis
in ſe.aut ꝑ compationẽ ipſius ad alte
rum ex ipſo ꝓpagandũ.Si pmo mo⸗/
do loquamur.ſic ſemp cuʒ ðleturoꝛi⸗
ginale peccatũ:deletur⁊ c oꝛiginalis

catia
niest
gninab
cinoco
inpobi
balebat
cigere⸗
Pſtbar
cguocib
(ni
damm
loquan
ctualt
mi no

ula;

ſſſiman
c aut
EKconnn
nesrim
tiincar⸗
tuz ſo
Kmev
azvi
came
nezp⸗
turen
eſty
dlerar
Cny
islaj
gilulisi
ſeremneni
Ginaturdi
CNgumnpit
Ditnararn
Gicnsr⸗
gente dn
egtotit
keingni
itnoscu
uſpob
ileo mü
Püſmatei
Paſnns
Geſtinain
Puineiin
obſegnii
ſcatſaln
etian eg
mminen

Manſiölen
Staptfinf
Doiginlin,
misſcgini
1 Kän
Utapſti
Euntcont
1 Mnmione
m. N
daehngnak,
nseöſſonn
nggenenücf
oneſiongne
nikigiend
mpropqni
ſüunc. S
wboptſini
Piſcene sco,
arcmis fegi
Asccntiin
dnmorbü
Nundcn.
dswuni
Pnaſpiſtanet
napponip
ü bapaimi
1 Nenſi
mulenontnin
r5ctai
Us igepani⸗
nan e;bapi
fin onn ar
nieiginba⸗
doigingti⸗
ob. Nie,
cbarent ig
diintäinen
iubominiign⸗
penenents
Alumconpe
ramiaklli
1. Ped;
nuſoigi
pnius bonts
pſugtunt
Gipnon
; lana⸗
cigns

S
CMCX

peccati quantũ ad hoc vt non poſſit de
inceps peccatum oꝛiginale cauſare in

ganima bapticati. remittitur eniʒ quo

damodo feditas carnis.⁊ p cõſequẽs
impꝛobitas ſui tyrannidis rõne cuiuſ
ha bebat ſpiritü in ſeruituteʒ peccati re
digere.quod quidẽ non poteſt facere
poſt baptiſmũ ꝓpter auxilium gratie

quod ibi datur ſpiritui pꝑ quod pſidet
carni. ⁊ ita effectus illius gratie quo
dammõ redundat in carnẽ. Si autezʒ

loquamur de cauſa oꝛiginalis reſpꝑæ-
ctu alterius ppagandi.ſic per baptiſ-/

mũ non deletnr oꝛiginale quantũ ad

cauſaʒ ſiue radicem. Et ratio huiꝰ po/
tiſſima vt credo eſt.quia coꝛuptõ que

eſt cauſa oꝛiginalis peccati ꝓpagadi
eſt conꝛuptio nature ſiue conſiſtẽs pe/
nes vim generatiuã que habet radica
ri in carne. VUnde oꝛiginale ꝓut eſt vi
tiuʒ pſone reſpicituoluntatẽ. ꝓutau/

tem ẽ vitium nature reſpicit generati
uaʒ virtutẽ et carnẽ.gratia autem ſa/
cramentalis ꝓpꝛie reſpicit conꝛuptio/

neʒz pſone. cõtra uero conuptionẽ na

ture non habʒ oꝛoinari directe.⁊ hinc
eſt ꝙ cum infundit᷑ gratia baptiſmatł᷑
ðᷣletar oꝛiginalis culpa ſᷣm ꝙ erat pꝑec
catuʒ ipſius anime.remanet tamẽ ali
quis languoꝛ ĩ carne qui eſt cauſa oꝛi
ginalis in ꝓle. Siautẽ querat᷑ qua

re remedium gratie ſacramẽètalis ot-

dinatur directe cõtra oꝛiginale pꝛout
conumpit pſonam ⁊ non ꝓut coꝛum

pit naturam. dicendũ ꝙ ſummus me/

dicus hoc inſtituit ratiõe congrua exi
gente.tum ex parte medici.tũ ex parte
egroti.tuʒ ex parte medicamẽti.Ex p
te inquã medici.quia ſic dominꝰ debu

it nos curare vt ſalutem noſtra vnuſ-

quiſq; ab ipſo ĩmediate recogitaret.⁊

ideo vnüquẽq; uoluitcuraria ſuo ba-

ptiſmate iĩmediate ⁊ in ſe.⁊ ꝓpterea ba
ptiſmus delet oꝛiginale in homie ſᷣm
qꝙ eſt indiuiduuʒ.non ſm ꝙ eſt alteri
pꝛincipium.ut ex h̊ͥ vnuſquiſq; reddat
obſequiũ ðᷣo debitũ.⁊ magis recogno
ſcat ſaluationis ſue beneficiũ. Ex pte
etiam egroti ↄgruentia erat.ðs enim
neminem vult ſaluare niſi ſalua arbi-

trij ſui libertate. ⁊ ideo talem efficaci

am medicamẽto dedit vt ſalua eſſet li
bertas et meritũ liberi arbitrij.ivo etia
pvt fides habeat locuʒ occultat dominꝰ

ſacramenti ſuieffectuʒ. ⁊ ideo non cu
ratur nature moꝛbo. Ex parte etia me/
dicamẽti ratio eſt.quia virtus regene

ratiua in ſacramèẽto eſt ipſa fides. vñ

a fide paſſionis dicũtur ſacramẽta ha
bere efficatiã. quoniã ergo hec virtus
regeneratiua pꝛĩcipaliter reſpicit uo/

luntateʒ et mentẽè. virtus auteʒ gene⸗

ratiua ðciſioneʒ carnis a carne. hinc
eſt ꝙ baptiſmus ſanat ſiue curat oꝛi-
ginale ſᷣm ꝙ eſt moꝛbus pſone dumi

ea datur gratia p quaʒ rectificatur ꝑ
ſonalis uoluntaſ: remanẽte nibilomi
nus conuptione ĩ carne ⁊ in vi genera
tiua:que cauſa è traſfnũdendi oꝛigia/
lem culpã.⁊ ſic patet ꝙ p baptiſmuũ ð/

letur oꝛiginale peccatuù quantũ ad cul
paʒ. non tamè remouet᷑ cauſa traſfun
gendi oꝛiginale in pſonaʒ alteram. ſi
cut ratiões oſtendunt que ad ſecundã
partè inducutur. ⁊ ideo cõcedende ſut.
AZld illud ergo quod pᷣmoobijcit ðᷣ
Bamaſ.ꝙ caro ⁊ ſpuũs purgant in ba
ptiſmo. dom ꝙ Bamaſi.intelligit car
nem purgari quia feditas carnis ali/

quo modo remittitur: non q omnino
tollatur.et illam remiſſionè ſiue dimi

nutionẽ feditatis purgationeʒ vocat.
ꝓpt h̊ꝙ non ẽ amplius cauſa culpꝑe ĩ
eo in quo eſt.non tamẽ p baptiſmum
omĩno feditas ðᷣletur.cuʒ non tm pꝛu

ritus coitus ſit in paganis uerũ etiaʒ
in xpianis. Mꝛobabile tamẽ eſt ꝙ illa

feditas p baptiſmũ remittatur. vulgo
eniʒ dicit᷑ ꝙ paruuli bapticati non ita
fetent ſicut alij nõ bapticati. Adil⸗

ludqqð obijcitur ꝙ chꝛiſtus magis fuit

ſufficiens ad ſatiſfacienduʒq; Adam
ad coꝛumpendũ.dicendũ ꝙ ueruʒ eſt.
uerũtamen quia nõ dedit omneʒ vir-
tutem ſacramẽto quã dare poterat:ſ
quam dare cõgruebat. ideo etſi ſuffi-
cientioꝛ eſſet.non tamẽ dedit virtuteʒ
ſacramẽto curandi omnẽ coꝛuptionẽ
ſed ſolum coꝛuptionẽ᷑ perſone.ſic enĩ
congruebat vt pꝛius oſtenſum eſt.
9925

Ad illud qð obijcitur ꝙ non remo
netur effectus permanẽte caula.dicẽ-
dum ꝙ uerum è de cauſa efficiẽte ⁊ cõ

ſeruante. non ðᷣ efficiente tantũ. Neꝝ
eſt etiaʒ ð exiſtentia cauſe in ea diſpo

ſitione in qua ꝓducit effectůͥ. Neutro
auteʒ iſtoꝛum modoꝛũ remanet cauſa
oꝛiginalis. ſiue quia feditas ipſa non

ẽ cauſa cõſeruatia oꝛiginalis:cum oꝛi
ginale ſit in anima ſepata.ſiueqꝛ non

remanet in ea diſpoſitiõe ⁊ intenſione

fm quã anima ex ipſa trahit oꝛiginale
Ed illud qð obcitur ꝙ non ſuffici
enter curat moꝛbũ qui relinquit radi-

cem. dicendũ ꝙ hoc uerũ eſt quado ra

dix moꝛbi reliquit᷑ que põt cauſare vul

nus in eo qui curat᷑.non ſic auteʒ reli

quitur radix oꝛiginalis peccati.que qͥ-

deʒ poſſit iterare moꝛbũ illum circa eũ

qui bapticatur. Poſſet tamẽ et aliter
dici ꝙ utile eſt retinquere radicem ali

cuius egritudinis.quia vna egritudo
frequẽter curat altera.huiuſmodi au/
teʒ coꝛuptio que remanet in carne oc

caſio ẽ vitandi multa mala.⁊ ꝑ conie

quens faciendi multa bona.ſicut oſtẽ
qitur in quarto ĩ tractatu ðᷣ effectu ba
ptiſmi. Ald illud quod obijcitur ꝙ

ſi radix ſancta eſt ⁊ rami.dicendũ ꝙ il

lud intelligitur ꝑ ſe loquẽdo.yvt ſi ſan-

cta ſit radix ᷣm ꝙ radix.baptiſmꝰ au⸗/
tem etſi ſanctificet hominè. non tamẽ

ſanctificateuʒ ſᷣm ꝙ eſt pꝛincipiũ alte
rius.quia remediuʒ illud curat moꝛbũ

perſone non nature ſicut oſtenſũu eſt.

Ald illud qð obijciturꝙ curato lepꝛo

ſo datur ei virtus generãdi ſanum.di
cendũ ꝙ non ẽ ſimile. Lepꝛa enim ſic

eſt moꝛbus hereditarius ꝙ non ẽ aliuſ
moꝛbout coꝛũpit pſonam ⁊ ut coꝛum
pit natura.eo ꝙ totum hominẽ inficit
ex parte carnis.non ſoluʒ quatum ad
nutritiuaʒ:ſed etiam quantu ad gene

atiua. et ideo lepꝛoſus generat lepꝛo

lum.quia ita coꝛuptus eſt ĩ eo humoꝛ
generatiuus ſicut nutritiu.et quado

Hoymoa lepꝛa curatur: vterq; humoꝛ ſi

mulĩ ipſo ſanatur.ſed inoꝛiginali pec
cato eſt conuptio ꝑſone et nature. ita
ꝙ iſte coꝛuptiões ſunt diuerſe.Coꝛu

ptio eniʒ pſone reſpicit liberam uolu-

tatem.conuptio uero nature ſᷣm ꝙ ab
illa cauſat᷑ reſpicit generatiuã uirtu/
tem. Eſt eniʒ natura vis inſita rebus

ex ſimilib ſimilia ꝓcreans.⁊ iðo q́;uiſ
vna iſtaruʒ conuptionũ per baptiſmũ

curetur:non opoꝛtet ꝙ curet᷑ alia.⁊ hic

eſt ꝙ mundificatus pꝑ baptiſmũ gene
rat immũduʒ. Qualitas eniʒ plis ge

nite plus confoꝛmatur diſpoſitiõi vir/
tutis generatiue q; diſpoſitiõiuolũta/
tis libere.⁊ ideo exemplificat Auguſ.
ꝙ ſicut circũciſus generat pꝛepuciatũ
⁊ ex grano mundo generat᷑ granuʒ cũ
paleis.⁊ hoc iqeo quia omnia iſta erãt
in vi ꝓpagatiua.⁊ ratione ſemĩali ſᷣm
quã hec ꝓpagantur.Simitr intelligẽ
dum ẽ in hominiba ꝙ quia coꝛuptio re
manet in vi generatiua q́;uis uolũtas
curetur ꝑ gratiam: homo generat ſᷣm
id in quo aſſimilat᷑ Ade.non ſᷣm id ĩqͥ
aſſimilatur chꝛiſto.⁊ ideo ꝓducit filiuʒ
ſimilẽ Elde pꝛeuaricatoꝛi magiſ q; ſuo
redemptoꝛi. =?M
Onſequẽter
queritur ð ſecũdo pꝛincipa
li ſcilicet ᷣ moꝛbo concupi
ſcentie. Etcirca hoc querũtur duo.
MPiꝛimo querit᷑ in quo ſit concupiſcẽ-/

tia tanq; in ſboiecto? Secũdo querit᷑

a quo ſittanq; a pꝛicipio effectiuo:
Irca primum

ſic pꝛoceditur et querit᷑ in quo

ſit concupiſcẽtia tanq; in ſbiecto vide

licet vtrũ ſit inanima uel in carne:Et
ꝙ in carne videt᷑ ad ro.vij.dicit Apiuſ

Aidgeo aliã legem in mẽébꝛis meis re/

pug.le.mẽ.m. Gloſa. Nideo aliaʒ le

geé.i.fomiteʒ peccati qui regnat in mẽ
bꝛis meis vt in oculo ad concupiſcen
duʒ.in manu ad operandũ. ergo cõcu/

piſcentia ẽ in oculo. Iteʒz Hugoð

ſancto vic. Vitium oꝛiginis humane
duplici conuptiõe inficit natura.igno
rantia mẽtem.⁊ concupiſcẽtia carneʒ.

S iigitur ignoꝛantia eſt in mète tanq;

in ſbiecto. videtur ꝙ ⁊ cõcupiſcètia ſit
in carne tanq; in ſbiecto. Item ſiẽ

—

ſebzle
Crnis⸗
vtnq
lerdrn
ſclerc
ſer⸗ dich
cncupi
iſtchc
ppeieta
(to pi⸗
ſtinan
immoi
gelnse
cocupt
cocupi
cupiſc̃
Augu.
piſceue⸗
heſedil
inanime
inipſat
ſinvili
terpis
Kr.
ciuur.
jinſt
ſolus
ſceree
tuinn
nanin
ctcin
Plſecnintn,
ſſe lcaſa
. 9
eſonpuus⸗
Ghimna uero
Plſedeſt
nidenrppn
benitun
doc cong
Vnomo
deſicerin
rati:ſinef
ne exterio
oaccipi⸗
ſbon
tiamn phib
cochpiſcet
llina ſine⸗
glig, ſiue d

dnnnoli
e Gad
niunn,
nſuns
roaſ
bapafni
wialathie
nnügene

)
iſer
Wnd

e
.
4

„
N

SE=

Ipeducei
Mtgungi
muiſtaeni
eſenidlisn
nufinrlige
conpcore
isnolitas
generatfm

„ 7

„
.
3 ℳ fefe
eo. cg
5”ð”ð”
norocoR
ℳ1

4

7*
4 voncnon-
DRAC
☛ 4
S 1
Ne M

lltG

ſwonn

acri
diipin
nims m,
iwalihl
anat in me
oncupſeen
.egocon,
iez Hugo
inis bumun
tmnanmni id
ſcetun
in nirvng
cupion⸗ 1

„

Immſa

ſe hʒ lex mentis ad mentẽè.ita ſe bʒ lex
carnis ad carnc. ſ lex mentis eſt ĩ mẽ
te tanq; in ſiecto.ergo pari ratione ⁊
lex carnis eſt in carne tanq; in ſhiecto
ſed lex carnis eſt concupiſcẽtia. ſicut
ſeꝑ dicitur Ro.vij. ergo . Item
concupiſcẽtia carnis nõ eſt in anima
niſi q́diu anima vnita carni. ſi ergo
ꝓpꝛietas ſaluari habet in ꝓpꝛio ſubie
cto.videtur ꝙ concupiſcẽtia ipſa non
ſit in anima que ſepabilis eſt a carne:

immo ĩ carne ipſa. Item cuius eſt

actus eius ẽ et habitus.ſed carnis eſt
cõcupiſcere.ſicut dici Gał.v.Caro
cõcupiſcit aduerſus ſpiritũ.ergo cõ/
cupiſcẽtia eſta carne. Sed contra.
Auguſ.ð uerbis aptłi. Nitiuʒ concu-/
piſcẽtie eſt quod anĩa pertrabhit ex car
ne.ſed illud qð anima ꝑtrahit ꝓpꝛieẽ
in anima.ergo cõcupiſcentie vitium ẽ
in ipſa ſicut ĩ ſubiecto. Itẽ Augu
ſtinꝰ ĩ libꝛo.lxxxiij.q. Cõcupiſcẽtia eſt
turpis affectio qua anima ĩferioꝛa ſec
tatur.que magis ꝓpꝛie cupiditas di/
citur.ſed affectio habʒ eſſe ĩ anima ta/
q́ᷓ; in ſubiecto.ergo t. Item illius
ſolius eſt cõcupiſcere cuius ẽ cogno/
ſcere.ergo in illo ſolo eſt concupiſcẽ-/
tia in quo eſt cognitio. ſed cognitõ eſt
in anima tanq; in ſubiecto.ergo ⁊ con
cupiſcétia. Itemi illo ſolo eſt cocu
piſcẽtia tanq; in ſbiecto in quo poteſt
eſſe culpa.ſed tale non eſt caro ſ̊ ania
ergo t. Itez anima recedẽte a car
ne non plus cõcupiſcit caro q́; lapis.
anima uero pter carneʒ concupiſcere
poteſt ⁊ deſiderare ſicut ⁊ dolere.ergo
videtur ꝓpꝛie ꝙ cõcupiſcentia eſſe ha
beat ĩ aia vt in ſubiecto ꝓpꝛio. He?
dð ꝙ concupiſcẽtia duplicit᷑ accipit᷑.
Vno modo dicit᷑ concupiſcentia eſſe
deſideriuʒ nimis intenſu et immode/
ratũ:ſiue ſit reſpectu boni interioꝛis ſi
ue exterioꝛis ſiue inferioꝛis. Et h̊ mo
do accipit᷑ ad ro.vj.vbi dicitur in glo
ſa Bona eſt lex que dum concupiſcẽ/
tiam ꝓhibet:omnia mala ꝓhibet.⁊ ſic
cõcupiſcẽtia habet eſſe in vi anie aꝑpe
titiua.ſiue dicatur vis axpetitiua bꝛu⸗

talis.ſiue dicatur vis appetitiua rõna

lis. Alio mõ dicitur concupiſcentia
pꝛo appetitu delectabilis ſᷣm tactuʒ.et

ſic accipitur Eccle.ix. Pꝛopter con⸗

cupiſcẽtiaʒ mulieris multi ꝑerierũt.et
ex hoc cõcupiſcentia quaſi ignis exar
deſcit.Hec cõcupiſcentia dicit᷑ eſſe in
carne ⁊ in ſenſualitate ⁊ in rõnali par
te.ſed in carne ẽ cauſatłr.et in rationa
li uero parte eſt foꝛmaliter.in ſenſuali
tate uero vtroq; modo videlicetcauſa
liter ⁊ foꝛmaliter.ideo dico ꝙ in rõna⸗/
li parte c ĩ ſenſualitate eſt foꝛmaliter.

quoniã actus qui eſt cõcupiſcere ſicut

vult Auguſ. eſt ꝓpꝛie ipſius anime.
Igeo uero cauſalit᷑ dicitur eſſe in car
ne.quia caro ĩfecta iuncta anĩe ex ſua

infectione reddit eam concupiſcen/

tem:Vnde ſi quis uellet ꝓpꝛie ſubie-/

ctum cõcupiſcentie carnalis aſſigna-

re.nec tantũ diceret carnem nec tantũ
diceret animã ſed ipſum coniũctum.
vt ſicut ſentire eſt actus coniuncti. ſic
etiaʒ actus coniücti eſt ðlectari carna
liter ⁊ concupiſcere. Mꝛopter qð no
ta ꝙ caro duplicit ſumitur in ſcriptu/

ra.Aliquãdo dicit᷑ caro homo exterioꝛ

carnalis ⁊ ſenſibilis.⁊ ſic compꝛehen
ditcarnẽ cum potẽtia anime ſenſitiua
Et hoc modo ꝓpꝛie eſt ſbiectuʒ concu

piſcẽtie carnalis. AA lio mõ dicit᷑ caro

pars homĩs conſtitutiua. Eth modo
non eſt concedendũ ꝙ concupiſcẽtia
eſt in carne.niſi dicatur ineſſe ſicutin
cauſa. Ratiões igitur oſtendẽtes ꝙ;
concupiſcẽtia magis ꝓpꝛie eſt in ania
qᷓ; in carne concedẽde ſunt. Ad iliq
auteʒ quod obycit᷑ de uerbo apłi Ni⸗/
deo aliam legem in membꝛis meis⁊c.
dicendũ ꝙ non tm uocaturcaro ibiex
terioꝛ.ſed etiaʒ accipitur ibi ꝓ carne ⁊
virtute appetitiua. Ad illud qð obij
citur de Hug. reſpoderi poteſt ſimilit
qꝙ; carneʒ accipit ꝓ homie carnali.yxt ſi

caro dicatur ipſum coꝛpus.tunc ĩtelli

git de pꝛedicatiõe cauſali.vt concupi/
ſcẽtia dicatur carnè inficere.i.carnis

feditas uel conuptio ex qua cõcupiſcẽ

tia ipſa oꝛitur. AAd illud quod obijci
tur ðᷣ lege carnis.dicendũ ꝙ caro acci

pitur ibi ꝓ homine carnali ⁊ exterioꝛi.

206

Et ſimiliter in vltima autoꝛitate qua
dicitur. Caro cõcupiſcit aduerſus ſpi
rituʒ. Ad illud uero qð obijcitur ꝙ

in anima ſepata nõ eſt concupiſcẽtia

carnalis.dicenduʒ ꝙ ex h̊ nõ ſequitur
caro ſit ꝓpꝛium ſubiectuʒ concupi
fſcẽtie.ſed ex hoc bene ſequitur ꝙ con/
cupiſcẽtia non eſt anime niſi vt carni
vnite. Ad vltimuʒ iam patetreſpõ-
ſio ex his que dicta ſunt.Lum eniʒdi
citur.caro cõcupiſcit aderſus ſpiritũ.
caro ibi ſᷣm ꝙ gloſa exponit dicitur hoõ
carnalis ſiue ſenſualitas carnis.
Ecundo queri
tur circa hoc a quo ſitipſa cõ-
cupiſcẽetia tanq; a pꝛincipio. Et eſt qõ
vytruʒ ſita ðolEtꝙ non videtur ro.pi.
AVet homo noſter crucifixus ẽ. Glo
ſa.uetus homo eſt fomes qui ex nobiſ
eſt non ex deo. Item Augul. in li⸗
v. reſpoſionuʒ. Oredite malum ex dia
bolo non bonuz ex do eſſe libidineʒ. H
libido ⁊ concupiſcẽtia idem.ergo .

Iteʒ dei filius aſſumpſitomne qᷣꝙ

in natun noſtra plantauit.ſed cõcupi
ſcẽtiam non aſſumpſit.ergo concupi⸗/
ſcẽtia non eſt in nobis a deo. Item

omne quod eſta deo eſt bonuʒ ⁊ de ſe

ad bonuʒ oꝛdinatũ.ſed concupiſcẽtia
malum eſt ⁊ ad malum oꝛdinata.cum
eius uſus ſcilicet actus cõcupiſcendi

pena acta.quia eſt ĩ paruuliſ qui nihil

boniuel mali egerũt. Mon ẽ pena con
tracta. quia fuit in Adam qui nõ pꝛo-

diuina iuſticia. ergo ⁊c.

ceſſit ex alio parẽte. Reſtat igitur ꝙ ẽ
pe na inflicta.ſed omĩs talis pena eſt a
Itemcon⸗/
cupiſcètia dicit amoꝛis intenſionem.
amoꝛis auteʒ intẽſio dicit poſitioneʒ.
ſed omne quod dicit aliquã poſitionẽ
eſt ab illo a quo pꝛocedit omne ens.er
go tX.. Item eius eſt auferre domi⸗
niuʒ cuius ẽ ⁊ dare.ſi ergo vᷣus dedit

dominiũ homini uel ſpiritui rationali

ſuper vires inferioꝛes.videtur ꝙ illius
ſolius fuit auferre.ſed auferre domini
um non ẽ aliud q; infligere deoꝛdina-/
tionẽ concupiſcentie in ſenſualitate:
ob quaʒ caro cõcupiſcit aduerſus ſpi

ritum.ſpiritus aduerſus carnc̃.Si er
go illud dominiũ a deo eſt ablatuʒ. vi
getur ꝙ concupiſcètie vitium ab ipſo
ſit inflictum. Item ꝙ beſtie homini
non obtemperẽt: hoc eſt ex diuĩa diſpo
ſitione ſᷣm quã ſapienter omnia regũ

tur.ergo pariratione ꝙ vires inferio/

res non obediant ſupioꝛi hoc eſt ex vl⸗
tione diuĩa.et ꝙ iſtud uerum ſit multe

quctoꝛitates ſanctoꝛũ videntur dicere
que innuũt ꝙ ideo rebellione hominiẽ
inflicta.quia homo fuitrebelliſ ðᷣo.hec

gutem rebellio nihil aliud eſt q; concu

piſcẽtie vitiuʒ.

ſit malus.ergo videturꝙ cõcupiſcẽtia

non ſita deo. Item fomes inquan

tũ huiuſmodi eſt cauſa oꝛigialis in p-

le. ? ita eſt cauſa oꝛiginalis neceſſaria
⁊ determĩata ꝙ non attẽditur ibi liber
taſuoluntatis.ſed quod ẽ cauſa alicu
ius rei neceſſario ⁊ determiate oꝛdina
te ad maluʒ eſt cauſa mali. Si igitur
fomes eſſeta deo tunc ſequeret᷑ ꝙ pꝑec
catuʒ oꝛigiale eſſet a deo:ꝙ ſi hoc eſt
falſu.reſtatꝙ ⁊ pꝛimuʒ. Sed cõtra
Aluguſ.ð libero arbitrio. Omnis pe⸗
na peccati iuſta eſt: ⁊ ſuppliciuʒ nomi
natur.ſed concupiſcẽtia que remanʒ
Poſt baptiſmũ pena eſt. ergo iuſta eſt.
ſed omne quod iuſtu eſt:eſta vᷣo.ergo

XTc. Itẽ omniſ pena aut eſt acta aut

inflicta aut cõtracta.ſed fomes non ẽ

Heedicenquʒ ꝙ du⸗
pliciterẽ loqui de ipſa concupiſcètia.
aut ᷣm ꝙ eſt pena.aut ſm id qð eſt cõ/
cupiſcentia. Si loquamur ð ipſa bᷣm

ꝙ pena ſic dicit oꝛdineʒ ad culpam. et

hHoc modo habet cauſam ꝓmerenteʒ ⁊

cauſam oꝛdinantẽ. Meretureniʒ ho⸗

mo habere talem rebellionẽ ex ſua cul
pa ⁊ inobediẽtia. Deus uero hoc ma/
luʒ ad illud pꝛeexiſtens oꝛdinat ex ſua
iuſticia. Alio modo ẽ loqui ð concu

piſcentia ſ̃m id quod eſt.xet ſic cõcupi⸗-

ſcentia duo dicit.dicitenim axpetitũ.
dicit nibilominus in actu apꝑpetitꝰ ex/
ceſſum. axppetitus inquã ille ſbſtractꝰ
bonus eſt ⁊ a ðo eſt.exceſſus autem il
le in appetendo etſi videatur eſſe poſi
tio:plus eſt pꝛiuatio.nec habet cauſaʒ
efficientem ſed deficientem. ⁊ ideo qͥa

P „ 1E TN ‚herni

vels nul

goconon
toaliceno

A dia⸗

ſcentiar
dient hui
vepland
lareſpech
ganliſs

wocuüme

la wou

nitervin
pirtatis
tificatio⸗

ſictinc’

goppena
eſarn
inmonca
teiterato⸗
eligengi
tinacaliſin
culis:na
Conces
gentesg
Porcon

iquocl

qul dicl
uzgin
ne ſcen
nunusan
ſetnme
puneeme
neceſtcule
Pam etieo
Coumsila.
gongispr
Meondrag
tann I
ſfun
untine
neſoek
tiousco⸗
queftct
ſbbipnin
onis
nudiett
clgugiei
citqnane

ſenſfuog

us defen

lſonnth
ean
nörrgi
mcſn
cn
npinonz.
upſtine
Eredeonnnn
ſenſulinn.
dunenſusſt
ane Gie
ſtumab ſpi⸗
ſe wmni
anduia did
momm ngi
nrliidoh.
etaco
entn⸗
oncupiſcina.
nic deſtcd
nurd iplafn
Aculpamn
npmeenlſt

orp

deus nullius eſt cauſa deficiens. hoc
modo non ponitur eſſea deo ſed poti⸗
us a libero arbitrio p culpam deficien
tem ⁊ diabolo inſtigante. OQꝛ aũt cõcu
piſcentia ratione exceſſus pꝛiuationẽ
dicat q́;uis videatur dicere poſitionẽ?
hoc planũ eſt. hoc enim eſt concupiſcẽ
tia reſpectu virtutis appetittue quod ẽ
paraliſis reſpectu motiue. et quemad
modũ membꝛum paraliticum tremu/

lat ⁊ mouetur uelociſſime.⁊ hoc nõ ue

nit ex virtutis augmento ſed potiuſer·
virtutis detrimẽto. nec ex virtutis foꝛ:·
tificatione ſed potius ex diſſolutione.

ſic ⁊ in concupiſcẽtia intelligendũ eſt

ꝙ axpetitus ĩ amoꝛe rei tempoꝛalis exx

ardeſcit.nec poteſt ſeipſum continere.
immo in continuo motu ⁊ concupiſcẽ
tie iteratione conſiſtit. Hoc inquaʒ in

tellige ndũ eſt pꝛouenire ex defectu re/
tinaculi. ſicut mouẽtur fere ruptisvin
culis:⁊ naues deſtructis gubernacut.
Voncedengde ſunt igitur rõnes oſtẽ
gentes ꝙ concupiſcẽtia non ſit a deo

ꝓut concludũt de concupiſcentia ſᷣm
id quod eſt. Ad illud uero uguſ.
qui dicit ꝙ omniſ pena iuſta eſt. dicen
duʒ ꝙ intelligit de pena ſub ratiõe pe/
ne. ſic enim iuſta eſt ratione iuſte oꝛdi
natiõis ad pꝛecedenteʒ culpam. Poſ
ſet tamẽ dici ꝙ intelligit de pena que

pure pena eſt. hoc eſt que ita pena eſt ꝙ

nec eſt culpa nec de ſe oꝛdinata ad cul
pam. et ideo non habet locum hic au⸗
ctoꝛitas illa. Ad illud quod obijcit
qomnis pꝑena auteſt inflicta aut acta
qut contracta.dicendũ ꝙ concupiſcè/
tia in Adam fuit acta ꝓ eo ꝙ pꝑccãdo
ſeipſuʒ pꝛiuauit oꝛiginali iuſticia ein
duxit in ſe concupiſcentiaʒ. In nobiſ
uero eſt pena cõtracta.ꝓ eo ꝙ a paren
tibus contrabimus carnem infectam
que facit cõcupiſcentiam efſe ĩ anima
ſibi vnita. Ad illud quod obijcitur
q; omĩs poſitio a deo eſt ⁊ concupiſcẽ
tia dicit poſitionem c& dicendũ ꝙ ſiẽ

claudicatio ⁊ tremulatio poſitionẽ di/

cit quandam quia ponit actum ⁊ virtu

tem pꝛogreſſiuaʒ. dicit etiaʒ nibilomi
nus defectum ⁊ pꝛiuationẽ.laudica

—

tio enim defectum in crure ponit. tre⸗
mulatio uero defectuʒ in virtute mo
uente ſiue ineptitudinem circa mobi⸗-

le. Sic ⁊ in pꝛopoſito intelligenduʒ ẽ
eſſe vt pꝛius explanatuʒ eſt.et ratione

eius qð eſt ibi poſitionis abſq; dubio

a deo eſt. ratione uero ꝙ eſt ibi defect
et pꝛiuationis non eſt querenda cauſa

efficiens ſed deficiens. Ad iltq ꝗd

obijcitur ꝙ eius eſt auferre dominiuz

cuius eſt dare.dicenduʒ ꝙ ipſe cui da
tum eſt dominiũ ex mala cuſtodia po

teſt amittere. Et ſic intelligendum eſt

hominem perdidiſſe dominiũ illud qð

habebat ratio ſuꝑer vires inferioꝛes.⁊

hoc non quia ablatum ſit ei violenter
ſed quia cum eſſetin ſua poteſtate tale

dominium in ſe conſeruare ⁊ ꝓpꝛia in

curia ⁊ negligentia noluit:et amiſit. ſi
cut homo dum peccat a ſemetipſo fu
gat gratiam diuinaʒ. deus dicitur au
ferre. quia iuſto ſuo iudicio ultra non
apponit dum homo reddit ſeipſum in

dignum ad donum dei percipiendum.
Et per hoc etiam poſſet reſponderiad

ſequens obiectum de amiſſione domi
ny beſtiarum. Pteſt tamen ⁊ aliter di
ciqꝙ non eſt ſimile.quia ꝙ beſtia nõ ob

temperat homĩ hoc non ponitculpaʒ:

nec in beſtia que non ſubiacet. nec in

homine qui non pꝛeſidet. ſecus tamẽ
eſt in ſenſualitate ⁊ ratione.Lum enĩ
ſenſualitas rationi repugnat mouen
dqo ⁊ inclinandoad illicitum.ipſa taliſ
repugnantia ẽ ei culpa.⁊ ideo pꝛopꝛie
nõ debet dici talis rebellio eẽ a ðᷣo nec
Bvum inflixiſſe cõcupiſcẽtiaʒ.Et ſialiq
tales auctoꝛitates inuẽiantur ĩtelligẽ

geſ ſũt ⁊ exponẽde vt loquatur ð ↄcupi

ſcẽtia 'm ꝙ ẽ pena.Et ſic patẽt oba.

Onſequenter
Ar itur ð tertio viʒ de eqtate di
uine iuſticie ſm quã aĩam tali carnii/
fundit ex q̃ ↄtrabit reatuʒ dãnationis
et᷑ne. Et circa hquerunt᷑ duo. Pꝛimo
querit᷑ vtꝝ ðs illam maculã quaʒ aĩa

Zhit: de iuſticia debeat ſibi imputare:
Secundo querit᷑ n“tꝝ deceat diuinaʒ

iuſtitiã animaʒ tali carni ſociare:

Ira primum
ſic ꝓceditur ⁊ queritur vtrum
illam maculam quã anima contrabit
ex carne debeat deus ſibi imputare:
Et ꝙ nõ videtur.Auguſ.in libꝛo ð du
ꝗbus anĩiabus cõtra manicheos. Re⸗/
um teneri quẽquaʒ quia non facit qð
facere nõ poteſt: ſumme iniquitatis et
inſanie eſt. Si igituranima paruuliiĩ
ſuo oꝛtu habere non poteſt iuſticiaʒ. vi

detur ꝙ nullo mõ ſit ei oꝛiginalis ma

cula imputanda. Item ſicut gloꝛia
reſpicit meritũ.ſic etiam pena reſpicit
dᷣmeritum. ſed meritũ pꝛopꝛie cõſiſtit
circa actum.ergo ⁊ ðᷣmerituʒ. ergo ni
hil imputanduʒ eſt alicui ꝓ demerito
quod non ſit ex actu ꝓpꝛio. Itez in
eo quod ineſtalicui naturaliter nec ẽ
laudãdus quis nec vituꝑerãdus.ſł̊ tał
culpa ineſt paruulo ex naturali cõiun
ctiõe anime ⁊ carnis.igitur ꝓ illa nec

eſt paruulus laudadus nec vituperan
dus.igitur macula illa qu contrahit

non debet ſibi imputariad pʒnam.
Item ꝓnioꝛ eſt deus ad miſerendum
qᷓ; ſit homo.ſed homo aliuʒ habet excu
ſatum ex impoſſibilitate.nec puniteuʒ
qui non eſt ratiõis capax.ſiergotalis

conditio reperit᷑in paruulo.videtur

nihil quod ſit in ipſo debeat ei impu/
tari a domĩo. Sed cõtra.Actuale
teccatuʒ reddit hominẽ indignum ꝓ/
pter h̊ ꝙ eſt ibi pꝛiuatio alicuius boni
quod deberet ineſſe.ſed oꝛiginale pec-
catum ĩ hoc communicat cum actuali
quia in eo eſt pꝛiuatio alicuiꝰ boni qð
deberet ineſſe vtpote oꝛigĩalis iuſticie.
ergo oꝛiginale peccatum facit eum in
quo eſt dignum eſſe ꝑena.ſed omne ta
le eſt a iuſto iudice imputanduʒ. ergo
XK. Item oꝛiginale ſicut pꝛius pꝛo/
batum ẽ malum culpe eſt. ſed culpa de
oꝛdiat vniuerſum niſi ſubſequatur pe
na in qua oꝛdinetur ſᷣm ꝙ vult Augu
ſtinꝰ. ergo ſi diuina iuſticia non debet
dimittere aliquid inoꝛdinatum in vni
uerſo. debet igiturpunire oꝛigĩale pec
catum in quocunq; reꝑeriatur:ſiue in
paruulo ſiue in adulto. IYtem iuſtü

eſt ꝙ deus ab omni anima exigat ho-

noꝛem ſibi debitũ. cum igitur pulchꝛi
tudo imaginis in creatura rationali

ſpctet ad honoꝛem dei.ðs a quacũuq;

creatura rationali exigit illaʒ pulchꝛi

tudineʒ.ſed qui iuſte exigit aliquid ab
aliquo:ſi carʒ illo.recte imputatei ad
tenam.ſi ergo quicũq; habet oꝛiginale
peccatum caret illa pulchꝛitudine quã
anima deberet habere. ergo omni tali
debetimputariad penam a ſumma iu
ſtitia. IYtem ſicut ſecũdus Adaʒ fu
it exempluʒ obedièdi.ſic pꝛimus Ada
fuit exempluʒ pꝛeuaricandi ſicut apo
ſtolꝰ innuit.ergo ſicut habens imagi/
nem ſecũdi Ade eſt dignus gloꝛia.ſic

habens imagineʒ pꝛimi eſt dignus pe

na.ſed omnis qui regenerat᷑ in baptiſ
mo chꝛiſti. hocipſo ꝙ habet imaginem
chꝛiſti videlicet gratiam baptiſmaleʒ
reputatur a ðo dignuſ gloꝛia eterna.
q́;uis nihil boni uel mali fecerit. ergo
p oppoſitum omnis qui generatur ab
Adam cum hoc ipſo generat imagi⸗-
nem eius:debet a diuina iuſticia repu
tari indignus gloꝛia ⁊ reus pena.

ꝰ dicedum qꝙ abſq; dubio deus im

putatoꝛigiale peccatuʒ ipſis paruuł
in demerituʒ.quia in reatum pene ſal
tem pene dãni. Hoc auteʒ exigit diui
ne potẽtie altitudo:⁊ ſapientie pulchꝛi
tudo:⁊ iuſticie rectitudo.Altitudo di/
uine potètie hoc exigit ob quam deus
ſemp debet querere ſuam glioꝛi ⁊ ho
noꝛeʒ.⁊ ideo ſi anima ratõònalis hono
rem ðo nõ reddit:cum ĩ ſe non habeat
decus imaginis diuĩe ꝑ quod ðus ho

noꝛari habet. neceſſe eſt ꝙ us dedecꝰ

culpe recompẽſet in decoꝛem iuſticie.
Pulchꝛitudo etiaʒ ſapiẽtie hoc reqͥ/

it. qa nõ patitur aliq turpe uel ino:

dqiatum repiri itra vniuerſum.⁊ quo/
niã omne peccatũ ſiue ſitactuale ſiue

coõtractuʒ eſt pꝛiuatio modi ſpeciei et

oꝛdinis.neceſſe eſt ꝙ inoꝛdiationẽ na-

ture recõpenſet ðᷣus p eꝛdiem pene rt

ſic pulchꝛitudovniuerſi ex nulla par⸗/
te remaeat deturpata. Rectitudo eti
diuie iuſtitie H̊ requirit.quia dᷣus ida

creatura exigit qð ei dedit. qm igitur

teicta
n honſo
bonibus
Uürepenn.
ſbiinpun⸗
ſtqo dicit
nigicapt
duserga
lono. M
gnawuraq
gondbenn
winine aun
nonernnt.
numr. Gen
no pee⸗
r Gcigin
Mninpota
Crne hocen
bientachen⸗
Eeſuntrode
Alodergoo
rumduer
Onimabus
plicterde,
maloineell
Auguteni
leeinet
ſoydeꝛin
glunnrita
füwpſenzfin
katnunainas
sſarancin
æ
dwusin⸗
Uunſcreſiͤ
fotneſin
Mpunrden,
4 ſon/ H
lehlerein
umi
Nbttonbat
Nr ondi
Pi. Beansft
lun ppre
negtüösßer
ſönuptin
Minalicon

Nrignt ⸗
Cacchi
Wnonatt
enpartig
awamitl
eſdignnsr
emrinbupt
rrimaginen
dapaſnale;
aucrern.

dubio denzn
ipſo onu
cuumn oene i
Mtnigt ain
nnepulchi
nGcrätd
nabison

4
ſepen e
iſenonbaba

1.,

um valt
nuertu, Ne

ℳ ,
NAW

deus humanã naturam in pꝛimo ho/
mine iuſtam fecerat. uolutatis iuſtici

am non ſolum a pmo parẽte ſed etiaʒ
ab omibus poſteris in quibus natura

illa reperit᷑ debet exigere. In quocũq;
igitur è illius iuſtitie carentia.merito

ſibi imputat᷑ a diuina iuſtitia. Et hoc
eſt qð dicit Anſelmꝰ in liꝰ de concep.

vir gi. capło.xxviij. Dicendũ eſt ꝙ alit

ðus erga infantes debeatagere ⁊ alit᷑

homo. NHam homo non debet exigere
a natura qð ſibi non dedit ⁊ quod ſibi

non ðᷣbetur. nec iuſte redarguit homo

hominẽ cum culpa naſci ſine qua ibe

non extitit.⁊ ð qua non niſiꝑ aliuʒ ſa
natur. Beus uero recte exigit a natu
ra quod ipſe dedit ⁊ qð ſibi iuſte debe
tur. Sic igitur patet ꝙ decet ðᷣum cul
pam imputare anie quam cõtraxit ex

carne.hoc eniʒ exigit tam potẽtia q; ſa

pientia q; etiaʒ iuſtitia. JOYdeo cõceden
de ſunt rõnes que hoſtendunt. Ad

illud ergo quod pᷣmo obycit᷑ in cõtra⸗

rium ð uerbis Auguſ.in li? de duab
animabus dicendu eſt ꝙ ratio iſta du
pliciter deficit. Pꝛimo quidẽ quia ex

malo intellectu auctoꝛitatis pꝛocedit.

Auguſ.enim loquitur ð im poſſibilita

te que ineſt ſimplicit homĩ ex natura.

non ð ea in quaʒ homo intruſus eſt ꝑ
uoluntatẽè ⁊ culpam. ſicut ſupᷣ diſ.xx/
viij.poſituʒ fuit exempluũ de ſeruo eun
te ad nundinas.hec autem impoſſibili
tas ſeruandi rectitudineʒ iuſtitie non

fuit indita homĩ ex conditione nature

ſed potius intruſa fuit ex uoluntaria
tranigreſſiõe Ade. Secũdo etiaʒ de
ficit in aſſumptiõe.pꝛo eo ꝙ deus non

imputat paruulo pꝑeccatũ oꝛiginale ex

hoc ꝙ non facit qð facere non poteſt.
ſed ex̊ ꝙ non habet quod habere de⸗
bet.⁊ H bene imputatur homi.ſᷣm illud

Luc.Omni habenti dabitur ⁊ abun/

dabit. non habẽti uero ꝛc. Et Aplus
dicit Jgnoꝛãs ignoꝛabitur.⁊ Math.
vij. Eiectus fuit homoa nuptjs nõ ſo

lum ꝓpter enoꝛmitatè actualis pꝛeua

ricatiois ſ̊ etiam ꝓpter carentiam ue/

ſtis nuptialis.qua quia caret homo in

oꝛiginali concept niſi ueſtiatur in ba

ptiſmate.non pmittitur aulam ſuꝑni
regis intrare:exigẽte h̊ illius ſuperne
aule dignitate. Ad illud uero quod
obijcitꝙ ðᷣmeritum reſpicit actuʒ.di⸗/
cenqu ꝙ ſicut paruuli habẽtes gratiã
digni ſunt vita eterna.pꝛo eo ꝙ illam
gratiaʒ ꝑ ſacramèta chꝛiſti qui eis vi
tam eternã ſua gratia et paſſiõe ꝓme

ruit.ita ꝙ alia eſt gratia in paruuliſ q;
in chꝛiſto. Sic ⁊ in ꝓpoſito intelligen

duʒ ẽ ꝙ maculam peccati cõtrahit ani

ma ex ſua generatiõe in ipſa ꝓpaga-/

tione.⁊ hoc ab ipſo Adam quiex actu

ſuo naturaʒ humanaʒ fedauit.⁊ ideo

in ipſo dicimur peccaſſe ⁊ ðᷣmeruiſſe.⁊
p eius inobedientiã peccatoꝛes coſtitu
ti eſſe.Alia tamẽ eſt in nobis culpa qᷓ;
fuerit in ipſo.habet tamè hec rationẽ ð
meritiab illa ex qua ꝓceſſit. et hoceſt
quod dicit Anſel.ð concep.virgi.caꝰ
xxvij. Oꝛiginale peccatũ aliud intelli/
gere nequeo in paruulis niſi ipſaʒ fa
ctam pꝑ inobedientiã Ade iuſtitie debi
te nuditateʒ: p quam omnes ſunt filij
ire.quoniã ⁊ naturam accuſat ſponta
nea quã fecit iuſticie deſertio.nec ex/
cuſat pſonalis impotẽtia recuperandi
quaʒ cõmunicatur beatitudinis nudi/
tas.vt ſicut ſunt ſine omniiuſticie re/
ctitudine:ita ſintabſq; omni beatitudi

ne. Ad illud uero qð obijciturqꝙ nõ

eſt aliquis laudãdus uel vitupandus
ꝓ eo quod naturaltr ineſt. dicenduũ ꝙ;
ſi intelligatur de natura inſtituta nec
eſt laudandus nec vituperandus:nec
apud deũ nec apud homies.quia ipſe
deus natura inſtituit.nec debet culpa
re quod fecit.S i uero intelligatur de
eo quod naturatłr ineſt ſᷣm ſtatum na⸗/
ture lapſe.ſic dico ꝙ nonẽ homo apð
Hmies vitupanduſ.ſicut dicit Anſel
mꝰ.⁊ habitũ eſt in reſpoſione.qa homi

nes quantũ ad talia pares ſũt. nec de

bethomo quod nõ dedit ab hoĩe exige

re.Apud uero vᷣum qui aliter naturã
inſtituit vitupandus eſt.qa ĩ ſe nõ ha/
betqð deus ab ipſo iuſte exigit Illud
igitur uerbũ phᷣi quod dicit ꝙ ꝓ natu

ralib nec laudamur nec vitupamur.
aut eſt intelligenduʒ de naturalibus

quantuʒ ad nature inſtitutionẽ. aut ſi
te alys intelligatur.̊ intelligit᷑ q;tuʒ

ad iudicium humanũ non quant ad
iudiciuʒ diuinu. Ad illud quod vlti

mo obyjcitꝙ ꝓnioꝛ eſt us ad miſerè-
qum q; homo.dicendũ ꝙ uerũ eſt ꝓ eo
ꝙ plenam miſericoꝛdiaʒ pꝛeſtat ei cui
ſibi placuerit miſereri.nibilominꝰ ta-

men diſtrictiſſime iudicat.ſicut ex illo

uerbo colligiturin Math. xij. De oĩ

uerbo ocioſo reddent homies rõnem
in die iudicj. AUnde multa ſunt pꝑecca

ta que apud homies tollerantur et nõ
puniunt.vtpote ſunt ſpualia ⁊ interio

ra. ð quib opoꝛtebit in die iudicij nos
reddere rationẽ. MMiſericoꝛdia enim
viam iuſtitie non pcludit.

Ecundo queri

tur vtrũ deceat diuinaʒ iuſti/

ciam animꝗ tali carni infundere? Et
ꝙ non videt᷑. Non ẽ uere innocẽs qui

põt aliuʒ a cłpa releuare ⁊ ñ releuat.ꝗ
multo foꝛtius nõ eſt uere ĩnocens qui
poteſt alteru pꝛeſeruare a culpa ⁊ non
pſeruat. ſed creatoꝛ poſſet animã quã
creat a cłpa reſeruare ſi eam tali coꝛ-
poꝛi nõ infunderet.ergo videt᷑ ꝙ eaʒ i-

fundendo tali coꝛpoꝛi faciat minus iu

ſte. Item ideʒ ẽ aliquid facere in ſe
⁊ facere aliquid quo facto neceſſle ẽ il-
lud fieri. NLnde ideʒ eſt hominẽ inter⸗/
ficere:⁊ facere quo facto homo neceſ-/
ſario moꝛiat᷑.⁊ q apperit feneſtrã dicit
domuʒ illuminare. ꝓ eo ꝙ facit aliqͥq

quo facto domus illumĩatur.ſed ani-/
mẽs infuſam maculare carni:neceſſe ẽ
eam effici pꝑeccatricẽ.igitur idem ẽ ani

m peccatricem facere:⁊ animam tali

carni infundere.ſed nullo modo decʒ

diuinã iuſtitiaʒ animã peccatricem fa
cere.ergo nullo mõ decet eam infun/
dere. Item minus malü eſtaffligi

qua ntacũq; pena tẽpoꝛali q́; maculari

culpa moꝛtali.ſ̊ nullo modo deceret
diuinã iuſtitiam animã in ſue creatio
nis pꝛimoꝛdio anteq; vniret᷑ coꝛpoꝛi in
penam vᷣmergere infernaleʒ. ĩmo di⸗
ceretur ipſi anime facere iniuriaʒ qua
innocentem humiliaretin pena.ergo

multo foꝛtius indecens eſt diuĩe iuſti

cie.⁊ iniuria videtur fieri ipſi anime:
ſi coniũgatur carni maculate ex qᷓ con

trahit maculã oꝛiginalis. Itez etſi
caro poſterorũ aliquo modo fuerit in
Adam.anime tamẽ nunq; ſuntex ani
ma Ade ppagate.ſed ĩmediate a deo
ꝓqucte ſunt.ergo videtur ꝙ; Adaʒ ni
hil eis meruit nec vᷣmeruit. igitur ſiẽ
nõ decuiſſet diuinam iuſticiã animaʒ
Ade infundere coꝛpoꝛi maculato ĩ pꝛi
maria rerũ conditiõe.ſic nec nũc videt᷑

ꝙ debeat eaʒ tali carni ſociare. Itẽ

non eſt uera iuſtitia niſi vbi coniũcta
eſt miſericoꝛdia. NHaʒ vniuerſe v ie do
mini miſericoꝛdia ⁊ ueritas.ſ̊ cum ðᷣs
infunditanimò carni maculate quaʒ

ſcit de coꝛpoꝛe exire anteq; bapticetur

uel poſſit cõuerti ad deuʒ.huic nullaʒ
facit miſericoꝛdiã.ergo videtur qꝙ ĩ tali

operatiõe non cõmendetur diuina iu/

ſtitia que derelinquit miſericoꝛdiã.
Item ſialiqua anĩa haberet uſum uo

luntatis ⁊ recuſaret tali coꝛpoꝛi vniri.
non eſſet iuſtü ꝙ deus illam ipſa recu
ſante in illo coꝛpoꝛe ĩcarceraret.igit᷑ſi

anime conditio non ðᷣterioꝛari debet:

quia cũ creaturcaret vſu libenatis ar/
bitrij. videturqꝙ nullo mõ ſalua recti/

tudie iuſticie ſociari deberetcarni ma
culate. Sed cõtra. Juſtũ eſt vt con
ditoꝛ nature ſatiſfaciatappetitui nata
li queʒ nature inſeruit.ſed coꝛpus ab
Agdam ꝓpagatum pfecta oꝛganicatõ
ne oꝛganicatũ appetit vnirianime ra⸗
tionali.ergo ſi nihil pot ſatiſfacere illi
axpetitui niſi ſolus ðus.videturꝙ ad
diuinam iuſticia pertineat illi coꝛpoꝛi

anim infundere. Item iuſtum eſt

ꝙ gubernatoꝛ cõſeruetres eo mõ quo
nate ſuntcõſeruari.h̊ ſpecies humana
nata eſt cõſeruari ſicut ⁊ ſpecies alio/
ruʒ animaliũ per ꝓpagationẽ homĩs
ab homie. igitur ſᷣm ꝙ coꝛpoꝛa ꝓcurã
tur iuſtum ẽ deuʒ animas illis infüde
re.ergo qualiacũq; ſint coꝛpa ex Adã
ꝓpagata.anie debet illis coꝛpoꝛibaſo
ciari. YItẽ iuſtuʒ ẽ adiutoꝛẽ oĩuʒ ĩ eo
quod pꝛecipit alteri auxiliuʒ ſunʒ im
pendere.ſed dᷣus pꝛecepit homi filios

en ſe
ſtutorio
ickvara
ouoci
nogener
vmispee
ſum tecg
gencoan
fetriouto
ſeritatei
gbnsbi
maieſtati
lgten ie
mninüine
tiſimu w
ſyſton
Tlenutuer
nimusconi
lboscopula
ellgentü
Aplicterce
dickk iaſtitia
cetia. Alio⸗
ceratmeri
luſtitia din
mocodece
rönalemin
pogante n
loutumert
tegeſt nu
lſtorm dece
lere. ieocu
eopus fon.
Mhim ſönalem
nlereni ſp
Nererpficen
Rronſc⸗
Grſemanig
inn
erugri
nirchi
nee ppſtin
congecentii

nuneciſen

infücerengt

tordet⸗
ſtre

diie iuſt
ieſ e:
lihflanime:
3 es 3 .
nt
. Itrerſ
WMofhentin
ſn
en . .

.
men aroſt

enoeenne⸗
Knecweyce

enre ;

ii coniin
Acularen
baprigenr
buicnul;
ſtemrgitali
wpeniaiul
ſceapusab
nagenigaw
imaninen⸗
minnelli
men icagen
Pemuiunch
mnso cn
Getshumn
t ſorckotio
tione bold
ca
msilff⸗
teaguct
ls ani

moro

eymeiser⸗
Alamals

miig iij
gin io

pꝓcreare.et homo non põt ſine diuino

adiutoꝛio pficiente ⁊ complẽte q non

inchoatdando foꝛmã completiua⸗. er
go quocie nſcũq; ⁊ quomodocũq; ho-/

mo generat ſi nõ eſt defectus ex parte

hmis pꝛepantis coꝛpoꝛa.videt᷑ ꝙ iu-
ſtum ⁊ equuʒ ſit ðᷣum auxiliari infun

dendoanimas. IYteʒ iuſtü eſt equũ
retributoꝛẽ ꝓ enoꝛmi crimie totam po

ſteritatẽ in ſeruitutem redigere.ſiẽ le

gibus humanis videm p crimie leſe

maieſtatis exheredari totam poſteri⸗

tatem.ſi ergo Adam pater omniũ hbo

minũu inexcuſabiliter ⁊ cõtra excellen
tiſſimũ dominũ peccauit.pidetur ꝙ iu

ſtuʒ ſit omnes poſteres eius ĩ miſeriã
ſeruitutem redigi.⁊ ſihoc:iuſtuʒ eſt
animas eoꝛũ coꝛpoꝛibo infectis ⁊ pꝛna

libus copulari. ead pꝛedictoꝛuʒ

intelligentis eſt notandum qꝙꝙ iuſtitiqa
dupliciter conſueuit accipi. Ano mõ
dicit᷑ iuſtitia ipiꝰ diuie bonitatis ↄde

cẽtia.Alio mõ dicit᷑ iuſtitia ꝓut cõſi⸗

gerat meritoꝝ exigentiam. Si dicat᷑

iuſtitia diuĩe bonitatis condecẽtia. H
modo decet diuinã iuſtitiam animaʒ
ronalem infundere carni ex Adaʒ p-
pagante.tum ex hoc ꝙ eſt rerũ condi/
toꝛ.tum ex hoc ꝙ eſt cõſeruatoꝛ.tuʒ ex
hoc ꝙ eſt ꝓuiſoꝛ ſiue aqmiſtratoꝛ.Cõ
qitoꝛem decet appetitui noſtre ſatiſfa
cere.⁊ ideo cum natura ĩ Adam vitia
ta coꝛpus foꝛmat habes appetitum ad
animã rönalem. Ad diuine bonitatis
condecentiã ſpectat illuʒ appetitũ ſup
plere et pficere. Conſeruatoꝛem etiã
decet rem ſic cõſeruare ſᷣm ꝙ nata eſt
conſeruari.Si ergo ſpecies humana
que in Adam inchoataẽ nata eſt con
ſeruari p ꝓpagationem homĩs ex ho
mine.cũ habeat homo coꝛpus aniale:
nec poſſit in ſolis coꝛpoꝛibs conſerua/
ri abſq; anĩabus.ad diuine bonitatis
condecentiã ſpectat inquantũ deus ẽ
nature cõſeruatoꝛ animas coꝛpoꝛibuſ
infudere nature legis ppagatis. Hu
bernatoꝛẽ etiam decet ſic rem aqmini
ſtrare ſm ꝙ inſtituit et nature ſue ĩdi
dit virtutem ⁊ potentiã ad mouenduʒ
oꝑandum. Pꝛopter qð dicit Auguſ.

in vij. de ciui. dei. Sic res quas condi
dit admiſtrat vteas agere ꝓpꝛos mo
tus ſinat. Quoniã igitur deus ſic ĩſti

tuit humanã naturaʒ vt ada pꝛepara/
ret coꝛpoꝛa.⁊ ipſe illis coꝛpoꝛibꝛanias
infunderet.⁊ iterũ ipſum Adam inſti
tuit in ſtatu mutabilitatis in quo ſcilʒ

poſſet effici moꝛtalis etimmoꝛtał. Ex

his duobo colligiiar neceſſario pad
diuĩe bonitatis condecentiaʒ ſpectat
inquantũ eſt rerum admiſtratoꝛ qani

mas talibus coꝛpoꝛibus infüdat. Si

enim ĩ pꝛimaria conditiõe ſic inſtituit
⁊ ſic ðᷣcreuit vt coꝛpoꝛibi ppagatis ab
Adam animas rõnales infunderet:⁊
iterũ ſic dʒ admiĩſtrare res vt eas age

re ꝓpꝛios motus ſinat.vt ſalua ſit iex

inſtitutiõis ⁊ lex admĩſtrationis q̃lia/
cũq; Adam coꝛpoꝛa ſibi ꝓgaget.duʒ
tamẽ ſint diſpoſita ad animam ratio
nalem decet deum animas his infun
dere. Nec ex hoc culpatur deus in ali

quo. Eteſt exeplum ſatis manifeſtu,ʒ
Pꝛomiſiſſeʒ alicui quotcũq; doliafa

ceret ð aliqua arboꝛe implere ea vino
et radix illius arboꝛis ſic inficeret᷑ vt
omnia dolia ex illa arboꝛe factavinuʒ
inficerent qð illisinfunderet᷑.non eèt

culpa mei infudentis vinũ in talia do

lia. quia ego facio qð debeo ⁊ ꝓmiſi.
ſed eius culpa eſt qui radicẽ arboꝛis ĩ
fecit ⁊ inepta dolia pꝛepauit.et ſic pa-

tet ꝙ m ꝙ iuſtitia dicitur diuĩe boni-

tatis condecẽtia hoc exigit vigelicʒ rt
anime talibꝰcoꝛpoꝛiba infundatur.Si
autem iuſtitia dicatur ꝓpꝛie ſᷣm ꝙ re/

ſpicit meritoꝛũ exigentiaʒ.ſic nulla ẽ

qſtio vtꝝ ðᷣus animã tali coꝛpoꝛi infun

gat iuſte uel iniuſte. J uſtitia eniz hic
non reſpicitrerũ conditionẽ.ſed reſpi

cit retributionũ diſtributionẽ. Aliud
autem ẽ animꝗ creare ⁊ infüdere.⁊ ali
ud ꝓ meritis ſibi retribuere.cuʒ enim
eaʒ creat non còſideratquid ania me

ruit.ſ aia appetitui naturali vniriap

petit. Poſſet tamẽ dici ꝙ etſi nõ ſitaſ
ſignare iuſtitiam iſto modo ſᷣm ꝙ ha⸗
betur reſpectus ad ipſam animã in ſe.
Nontingit tamẽ repire in compatioõe
ag demeritum Ade. Et hoc eſt quod

..

dicit Anſelmꝰ in liꝰde concep.yvirgi.
capło.xxviij. Si qͥ vir⁊ vxoꝛ ad ma/

gnam quandãa dignitatem ⁊ poſſeſſio

nem nullo ſuo merito ſed ſola gratia
ꝓuecti ſunt:ſi crimen graue inexcuſa
biliter committat:⁊ ꝓ eo iuſte deijciü/
tur ⁊ in ſeruituteʒ redigũtur.quis di/
cet filios quos poſt danationeʒ genu
eriteidem nõ ſbiacere ſeruituti ſed po
tius ad bona que pentes amiſerũt iu
ſte gratis ðᷣbere reſtitui:Tales ſunt pᷣ
mi pentes ⁊ eoꝛuũ fili quos iuſte ꝓ cul
pa ſua de beatitudie in miſeriaʒ deie/
cti in eodeʒ generat exilio. de quibus
lanto diſtrictiꝰdebet eſſe iudiciuʒ q̃n/
lo delictum eoꝛuʒ poteſt ꝓbari impꝛo
babilius.Sic igitur patet quomõ de

cet diuinaʒ iuſtitiò infundere animaſ

coꝛpoꝛibo ꝓpagatis ab Adam.etcon/
cedende ſuntrõnes que hoc oſtendũt.
AAgd illud ergo qð pꝛimo obijcituri
cõtrariuʒ ꝙ non eſt uere inocens qui
poteſt aliuʒ releuare a culpa cc. dicen
qu ꝙ iſtud uerũ eſt de eo ĩnocente qui
nec ſcit uel nò poteſt mala ex boniſeli
cere.uel cuius etia non eſt v niuerſali
ter natura regere.et ideo locuʒ ĩ ꝓpo

ſito non habet. Ham dus mala pmit-
tit non ſolũmodo oꝛiginalia uerũ etia
actualia.tum quia ſic res quas condi

dit ammiſtrat vt eas agere ppꝛioſ mo
tus ſinat.tum etiaʒ quia nouit de ma
lis elicere bona. Ad illud qð obyijci
tur ꝙ qui facit quo facto neceſſe ẽ alte
ruʒz tieri dicit illud facere.dicendũ ꝙ;
hoc ueritatẽ habʒ quado effectus coſe
quens directe ↄiequit᷑ ad illud factuʒ
intermediu et m oꝛdinẽ operis ⁊ hm ĩ

tentionẽ agentis.ſicut eſt in eo q apxpe

rit feneſtra ʒvt illumieturdomus.Hõ
ſic autẽ eſt in ꝓpoſito.Lũ qꝛ ðᷣus non

intendit infudere animò carni ad hoc
vt cõtrahat culpam.Tum etia quia i/
fuſio anime in carnẽ non directe oꝛdi

natur adanie maculationẽ niſi ſoluʒ

paccidens.videlicet rõne feditatis in

troqucte in carnẽ ex culpa Ade.⁊ iðo
talis effectus extraneus ẽ operationi

diuie.et ideo ratio illa ꝑccat ſm acci⸗
dens. Ad illud quod obijcit᷑ ſi ðs

poneret animaʒ in inferno non face⸗
ret iuſte.dicendũ ꝙ nonẽ ſimile.quia
cum dico animã poni in inferno. HG̊ nõ
attenditſm oꝛdinem nature.cuʒ talis
locus non ſit debitus anĩe p naturaʒ
Si ergo ci oꝛdinate ponat᷑ neceſſe eſt
ponatur ſm iuſtitis que reſpicit me
ritoꝝ exigentiaʒ.ſed anima anteq; coꝛ
poꝛi infundat᷑ nulla habet merita.et iõ
ſi in inferno collocaret᷑ nulla eſſet ibi
iuſtitia.non ſic auteʒ eſt ex parte iſta.
quia ania naturalem habet axpetituʒ
adq carnẽ.⁊ caro ad ſpirituʒ.⁊ ideo ſᷣm

oꝛdineʒ nature ania in tali coꝛpoꝛe col
locatur. nec debet infringiappetit na
turalis ꝓpter aliqð accidens pterna⸗

turale.vtpote feditatis uł penalitatis.
Adillud qð obijcit᷑ ꝙ aia non ꝓpa
gat᷑ ex aĩa.ergo nihil meret᷑ vna alte⸗
ri.dicendũ ꝙ etſi potentia virtutis ge
neratiue nõ ſe extendat pluſq; ad car
nis ꝓpagationẽ pꝑer moduʒ efficiẽtis.
intetio tamen nature ſe extenditad to
tuʒz compoſitü.homo eniʒ nõ intendit
generare carnẽ ſed intendit generare

hominẽ ſimilẽ ſibi in ſꝑcie.⁊ ideo om

nes dicũtur filij Ade.Et ꝓpterea licʒ
Agaʒ non potueritdemereri aĩe vt ſe
pate. potuit tamen ei ðᷣmereri vt carni
vnite. ⁊ iðᷣo ratio illa non valet. Poſ
ſet tamẽ ⁊ aliter dici ſicuttactũ eit ꝙ il
la anime infuſio nò reſpicit merita p
cedentia. Ad illud qð obijcitur de
gia ſepata que haberet vſum libere uo
luntatis.dicendũ q non eſt ſimile. qͥa
li talis anima vſum libere uoluntatis
haberet ⁊ coꝛpꝰtale reſpueret.infuſio
illa poſſeteẽ abſq; pena.⁊ ita culpa pꝛe
cec eret eius infuſionẽ.aut ſibi fieret
iniuſtitia. Non ſic autem ẽ in ꝓpoſito
quia cum anĩa coꝛpoꝛi vniri appetat.
illa vnio ẽ naturalis licet accidentałr
ex hoc cötrahat culpã ⁊ pnam. EZd
illud quod obicit᷑ ꝙ iuſtitia ſemꝑ de/
bet eſſe iücta miſericoꝛdie.dicenduʒ q;
ueꝝ c. na iuſtitie ſ̃ ꝙ dr diuie bõitatis
cõdecentia iunctae miſericoꝛdia que
qdem dicit᷑ diuie bonitatis affluẽtia.
et vtraq; ĩ ꝓpoſito habet reperiri. In
hoc eniʒ ipſo ꝙ deus animas talibus

er⸗
liebon
horosctf
gungr l
orerun
engiſ
tum ſcet
iicumſe
obebz
femnusad
gtone
(ia gaias
ſteritn
Piat
Njereren
ytiun
rünranre
bifcunge
grotipnan
ſenateisck
ſccleihon
gmeleeie
teſipcuc⸗
nentiO
nttexofe⸗
chyzaus
iillimnfi⸗
Nylpa
pmm
nelonis
ſinerert⸗
aniaper⸗
ſteplsp
ſeöwenſenn
e Qc
gcarrr
Rehirenta
komnesh
wwnienul
Acmain
Doutouins
Mentainun
emmlisſb
Cameſnpe
ermagn
omendabt
eptiarbon

dunmg
etſecſ
tpietne
Wn
Uckati
mni.
ticeofn
licapmecol
acpent
enspeenn,
nlirnns⸗
non ppe
tinaalte⸗
wirtunsge
ſchad
Menditan
aiigeen
Nie. td
vreniaientſt
Werimcann
nmuler Peol
mnieſtgl
ce meritap
bin de
fumerend
enſimde.
genolunans
uertrinft
ntincua

un ſblfiſc

niin i⸗
niniappetat.
ccueniglt
man.
naſeng de
e dicchann
Dinie vonn
ſericotue

.
340

coꝛpoꝛibo infüdit manifeſtat affluẽtia
diuĩe bonitatis qua ſolem ſuum ſuꝑ

bonos et malos oꝛiri facit. nec ꝓpter

tranſgreſſionẽ de ſbtraxit manuʒ a
conſeruatiõe humane nature.ſᷣm au⸗/
tem ꝙ iuſtitia reſpicit meritoꝛũ exigẽ/

tiam. ſic etiaʒ habet miſericoꝛdiaʒ con
iũctam.ſed neutro modo ꝓpꝛie loquẽ
do habʒ locum ĩ ꝓpoſito niſi compa-/

remus ad pꝑeccatũ Elde. Nam pꝑ com⸗/
pationẽ ad peccatuʒ Ae eſt ibi iuſti⸗

cia.quia ᷣus ꝓ ſua tranſgreſſiõe totã
poſteritateʒ Ade puniuit. Et etiã mi/
ſericoꝛdia. quia eam nõ omiĩno vᷣleuit
q́;uis Adam hoc ex ſua tranſgreſſiõe
mereret᷑.immo multis ipſoꝛũ poſtero
ruʒ reſtituit gratiã.Alijs uero qͥ mo-/

riũtur ante baptiſma etſi non pꝛeſtat
bñficium gratie.beneficium tamẽ alib-
quod ĩpendit miſericoꝛdie.in hoc qꝙ cõ
ſeruat eis eſſe nature. Melius ẽ eniʒ
ſic eſſe q; omĩno non eẽ. MParatus eti
am eſſet eis impendere beneficiũ gra/

tie ſi pducerent᷑ ad baptiſmatis ſacra

mentu. Qꝛ auteʒ non pducuũtur h̊ ne-
nit ex ᷣfectu nature. Et ſitu queras

cuʒ deus hoc pſciret q̃re anim coꝛpo/

ri illi infüderet: uel cuʒ pſciret etiam
Adaʒ lapſurũ et coꝛpoꝛa humana coꝛ
rupturũ.quare ſic ⁊ nõaliterppagati
onẽ homĩs inſtituit: cum taliter poſſʒ

inſtituere vt nullo mõ ꝓli fieret pꝛeiu

ditiu a parẽte.dicendũ ꝙ in rerü con/
ditiõe plus penſat᷑ oꝛdo diuĩe ſapien-/
tie q; pnſetur oꝛdo iuſtitie uel miſeri⸗/
coꝛdie.Oꝛdo autẽ diuine ſapientie h
exigebat vt rõnales ſpiritus ĩmedia-
te exirenta dᷣo ad cuius ſũt imaginẽ.
⁊ omnes homĩes ꝓpagarẽtur ex vno
homie multis de cauſis ſicut ſup diſ.
xviij.aſſignatũ eſt.⁊ q́;uis ðᷣus videret
aliqð malum inde ꝓuenire non tamẽ.
vᷣbuit oꝛdinẽ queʒ reqrebat diuina ſa
pientia ĩmutare.Eliciẽdo enim bona
ex malis ſbſequẽtibototuʒ reducitad
oꝛdinè ſapientie competẽtem.et dum
ex magnis malis maioꝛa elicit bona..
cõmendabłioꝛ reddit᷑ ⁊ potentia ⁊ ſapi
entia ⁊ bonitas.ꝓpter quod exclamat

Hiꝛeg. ⁊ dicit O felix culpa que talem

meruit habere redẽptioneʒ. Et ideo ſi
qs uelit attẽdere q;tuʒ ſit cmendabit
ðus in opibus ſuis.nõ debet aſpicere
ſolum ad illud qð pꝛeſentiatr videt ue
ruʒ etiã ad antecedẽtia et futura.quia
ſicut pulchꝛitudo metri nõ ꝑcipit᷑ vna
ſillaba ß̊ in uerſus itegritate. ſic pul⸗
chꝛitudinẽ diuinoꝝ opum ⁊ laudabili
tateʒ reſpicere non põt quireſpicit ea
in parte.

1 parte iſta

ſunt qõnes circa lrfam. Et pꝛi

mo querit de hquod dicit Manʒ igi

tur ut dicit aug.in coꝛpe moꝛtis huiꝰ
carnalis ↄcupũcẽtia.Cuʒ enĩ poſt ba
ptiſmũ non debeat remanere ĩ nobis
niſi pena ꝓmouẽs⁊ concupiſcẽtia ſit

magis pena ſuffocãs q; ꝓmouenſ.no

debʒ remanere in coꝛpe moꝛtis huius.

Oꝛ autẽ ſit pena ſuffocãs pʒ in lr̃a ſe
quẽti qua dicit᷑ Eius vᷣſiders noxs
nõ obedire pcipimur. Si igitur ðᷣſide

ria ↄcupiſcẽtie ſunt noxia.⁊ ꝓhibetur

obedire ↄcupiſcentie.ergo videt᷑ ꝙ ſit

pena ſuffocůs. Item act concupi

ſcentie ligat rationẽ maxĩe in opꝑe vir

tutis generatiue.h taliſ eſt pena ſuffo

cans. ergo t. Hedðm ꝙ concupi

ſcẽtia que remanʒ poſt baptiſmũ non
eſt pena ſuffocãs.q; non pcludit adi/

tuzʒ vite ſpualis.ſtat eniʒ ſimul cũ gra
tia pꝛima.⁊ ſi incitet ad illicitũ non ta-

men pꝛeualet.q; ſbter nos ẽ appetitus
noſter ⁊ noſ dominari poſſum illiꝰ.re

manet autẽ hec ↄcupiſcẽtia in mẽbꝛis

nr̃is vt pena ꝓmouens.maxĩe qtum
ad exercitiũ pugne q facit ad augmen
tũ meriti ⁊ coꝛone.qð bene ſignatũ ẽ ĩ

ingreſſu filioꝝ iſrat in terra ꝓmiſſio -
nis.in q̃ reliquit eis dns aduerſarios

cum quibo pugnare poſſent.et ꝑ quos

deus eos pꝛobaret vtruʒ ipſi deuʒ di
ligerent an nõ.ſicut patetiĩ li? iudicuũ.
Sunt et alie plures vtilitates ad q̊s
mouet homo occaſiõe cõcupiſcẽètie in

ſe relicte.ſed hee inueniri poſſũt liꝰiiij.

diſ. iij. Per boc patet reſpoſioad
duo obiecta. Nam cõcupiſcetia non
ſurfocat niſi ei obedire uelimꝰ. licet ĩ

actu generãdi uſus rõnis impediatur
nõ tamen eſt ibi ſuffocatio.quia talis
act poteſt eẽ meritoꝛius. Iteʒ que⸗/
rit᷑ de hoc qð dicit Per gr̃am baptiſ
mi cõcupiſcentia mitigat᷑ ⁊ minuitur.
Cõtia hoc eſt.aut eni gratia baptiſmi
ht oppoſitũ aut non. Si ſic.eꝛgo vna
non põt ſtare cũ altera.ergo aduẽien/
te gratia recedit cocupiſcentia.nec mi
nuitur. Si non oxponit᷑ ei.ꝗͥ videtur
ꝙ ipſam nõ diminuat. Item ſi ↄcu
piſcentia minuat᷑ ꝑ gratia. ergo cum
ſit finita videt᷑ ꝙ aliqñ totałr auferat᷑.

dʒð eſt cõòtra Auguſ.in lr̃a qui dicit ꝙ;

hoc non pꝛeſtat᷑ niſi miracło ineffabi⸗
li vt lex ꝑꝑccati pꝛoꝛſus extiguat᷑.ideo
eſt hic qſtio vtꝝ fomes in aliquo tota/
liter fuerit extinctꝰ. Ne dicenð ꝙ
ſicut dictũ eſt ſup concupiſcẽtia duo
dicit. Dicit enĩ appetituʒ ĩmoderatuʒ
boni cõmutabilis.dico igit᷑ ꝙ iſta im-

mogerãtia circa axꝓpetitũ poteſt eẽ du

pliciter.aut ita ꝙ rõ captiuetur⁊ ania

pyuertatur niſi neceſſitatè habeat ppo
neęédi bonuʒ cõmutabile bono incõmu

tabili.et ſic dicit᷑ eſſe cõcupiſcentia in

tẽſa.et hoc mõ tenet rationẽ culpe.ra⸗
tiõe videlicʒ illius imoderantie.Alio

mõ concupiſcẽtia dicit ĩmoderantiaʒ
nõ quia ratio ſuccùbat ſenſualitati.łᷣ
q; ſenſualitas non perfecte obtẽperet

rõni.et hoc modo tenetrõneʒ pene. pꝛi

mo mõ quia tenet rõneʒ culꝑe directe
oxpponit᷑ ipſi gratie.⁊ ideo gr̃a ſuꝑue
niens aufert illam ĩmoderantiaʒ.pꝛo
eo ꝙ talis immoderãtia ponebat debi

te iuſtitie carentiaʒ.aliam autẽ immo

derantiã que ſicutdictũ eſt dicit rõem
pene non tollit gratia in ſuo aduentu

Ppter hꝙ non opponit᷑ foꝛmaliter ei.

ſed quoniã gratia ⁊ cõcupiſcentia reli
cta reſpectu eius ad qð inclinat qdaʒ
hñt oppoſitionẽ. hinc ẽ ſᷣm ꝙ homo
plus exercitat᷑ in gratia magis ⁊ ma⸗
gis remittit᷑ cõcupiſcentia.nunq; tam
oĩno tollit᷑ concupiſcẽtia.quia ſempeꝛ
remanet radix eius in homie niſi aufe
ratur p donũ gratie ſpeciale.ſicutĩ vir
gine credit᷑ fuiſſe poſt ↄceptionem filij

dei.ß hoc magis habetlocum in tertio

cũ queritur ðᷣ ſanctificatiõe virginis.
Per bec auᷣt que dicta ſunt patet ob-/

iecta. Hratia eniʒ ⁊ cõcupiſcẽtia quo/

dammõ opponũtur ? q dammodo nõ.
ſicut oſtenſũ eſt. Ad illud qð obijci
tur ſcðᷣo ꝙ ↄcupiſcentia ẽ finita.ergo
aliquado totatr aufert᷑. domꝙ ̊ neꝝ
eſſet ſi ↄcupiſcẽtia diminueret᷑ q́;tum
ad cãm i ſolum minuit᷑quantũ ad ex-
ercitiũ ſiue pↄpationẽ ad illud ad qð
eſt. etideo nunq; totałr tollit᷑.ſicut hu

militas aĩe nunq; totałr p veccatũ adi
mit.et melius infra videbit᷑. Iteʒ

querit᷑ de hoc qð dicit OQ. manet viti⸗
um ↄcupiſcẽtie in uetuſtate carnis tã
q; ſupatum ⁊ pẽptum. niſi illicito ↄſẽ
ſu reuiuiſcat ⁊ in regnũ ꝓpꝛiũ reuoce
tur. H eniʒ videt᷑ falſũ eſſe.qꝛ ſi ↄcupi/
ſcẽtia ꝓut regnabat dicebat᷑ eſſe oꝛigi
nale peccatu ab auguſ.vtr᷑ ꝙ ſi reuocet᷑
in regnũ ꝓpum poſt baptiſmũ ꝙ oꝛigi
nale peccatuũ reuertat. ꝛ ſi ̊ falſum
eſt pʒẽc. Item qſunt diuerſoꝝ ge/
neꝝ vnũ non augetalteꝝ.ſ illicitꝰ cõ/
ſenſus ẽ enlpa.ↄcupiſcẽtia relicta eſt
pena. non auget᷑ poſenſũ illicitũ.
Rñdenð ꝙ ↄcupiſcẽtia auget᷑ px ↄſᷣſũ
illicitũ ſiẽ diẽ aug.⁊ Hduplici ex ca.pꝰ

qꝛ gratia expellit᷑ ex cuius pſentia ra/

tõ ſenſualitati pꝛeerat.⁊ p ↄñs remit
tebatur pcupiſcentia.Alia ẽ ratio qͥa
potentia ⁊ frequẽtia actus magis ꝓm
pta efficit᷑ ad exeundũ inactuʒ ↄſimi/
leʒ.⁊ qꝛ actus illicitꝰ dicit actuʒ ↄcupi

ſcendi.hinc ẽ qↄcupiſcentia augetur

ab actu illicito q̃ſi a ſimili. Ad il:q
ergo quod obijcit:᷑ ꝙ tũc redit oꝛigiale
peccatũ. dᷣm ꝙ hoc nõ ſeqͥtur duplici
ex cã. Pꝛimo qͥdeʒ q; ↄcupiſcentia re
gnans nõ dicit᷑ ꝑccatuʒ oꝛiginale ni⸗
ſi inquantü habʒ regnũ ⁊ dominiũ ab
ipſa homĩis oꝛigine. cum aũt illud hèt
P illicitum actù:non habet rõne oꝛigi⸗
nalis peccati ſ̊ potiꝰactuał. Alia ẽ eti
am rõ.qꝛ aliter diminuit cupiſcentia
p baptiſmũ.ałr auget᷑ pillicituʒ ↄſen
ſuʒ. Per baptiſmũ eniʒ ſic diminuit᷑
vtauferatur ilłꝗ qð for̃ałr erat pecca
tũ oꝛigiale videlʒcarẽtia ðᷣbite iuſtitie
Abienĩ abſoluit᷑ s a debito oꝛiginat᷑

Ge ſe.
ſee. P
Utepena n
ſcelaputec
theſtenan
1pDynaan
ipſaerpieñ
uoalupe
ſeatu.imn cco
ſcetupteatni.
ſgeuptſcitu
fpontmoſte
Npdicipcon
dekdice cugit
tremandrres
getualiaibat
nücihtüa
untc adre⸗
caſyeanet
gyttpaleo⸗
letöezibupt
mort ca
Rroomc
ſlöppnacnun
lißgoitvor
Glepcantonn⸗
argagkiut
nitepiſisd
höogiatiad
Uapuutdinft
Uicianodi⸗
obeöiffimm
detßfſinett
9ſümatione
dfttßſire ödi
mmietq eare
gteeſtiier,
Aianonetet⸗
opatioeſteff
guumnnzncn
llug densf
mipliczrone

üoni.
aicd,
änqno⸗
nmoſd.
Loobe
mmnq
moölen
Kan
üſoren
Mnetri⸗
ramns i
ilici,
müreroce
rſixnpi⸗
kſteangi
ſireuocet
nügog
iöfuſun
lic',
plcierci)⸗
söſennunn
Ms ſemit
enmtoc
magispin
nimi⸗
R
maangen
diurdnie
mpicenan
miqginalen
vnmiib
ütülnd bet
nöneong⸗
.Bligten
cupiſcenn
licng
ſicdimm
erat

ogl

inſtitie ad quã omẽs tenebant ex ipſa
obligatiõe Ade. ꝑ illicitůↄſenſũ au

geri dr ꝓ eo qꝙ dũ hõ ꝑeccat maꝗ effi-/
cit ꝓpnus ad malũ.ſaltẽ intẽſiue ⁊ q;tũ
ad aliqð pcc̃i genꝰdet᷑mĩatũ. Ad il

lud qð obꝛ ꝙ ſut diuerſon gñim ↄcupi

ſcẽtia ꝓut ẽ culpa ⁊ ꝓutẽ ꝑena.dðʒ ꝙ;
⁊ſi ſit diuerſoꝝ gñim in gñe moꝛis.nõ
tñ in gñe nẽ.vtriuſq; enĩ actꝰeſt ↄcupi
ſcere. PMeeterea etſi ↄcupiſcẽtia ꝓ

utẽ pena nõ ſit eiuſdẽ gñis cũ ↄcupi/

ſcẽtia ꝓutẽ culpa foꝛmatr loquẽdo.qꝛ
tñ eſt pena vitioſa ad illã de ſe oꝛdiat.
p H vna augmẽtat᷑ ꝑ altera ſiẽ docet
ipſa expiẽtia. Itẽ qrit᷑ de q̊ qð dicit

MHuo alia pcca pteunt actu ⁊ rẽanent

reatu.ita econuerſo fieri põt ꝙ ↄcupi

ſcẽtia pteat reatu ⁊ réaneat actu. Sʒ

ſiↄcupiſcẽtia rẽaneat actu.ꝗĩ oꝛigia⸗
li non tm ↄſiderat᷑ reat ueꝝ eti actuſ

3 dz dici pcẽm actuale. Itẽ falſü vi

det᷑ dicẽ cũ ait ꝙ alia pcca tñſeũt actu
remanẽt reatu.cũ eni dimittũt᷑ pcca
actualia ĩ baptiſmo traſeũt ⁊ qᷓ;tuʒ ad
penã ⁊ q;tũ ad culpã.in pnĩa eti trãſe
unt q; ad reatũ pene etne. Et ſitu di
caſꝙ rẽanet reat ad pena ſatiſfactoꝛi

q3 ⁊ tpalẽ.obᷣꝛ ſiłr ð oꝛigiali poſt cuiꝰð

letiõeʒ ĩ baptiſmate rẽanet obligatio
ad moꝛtẽ ⁊ ad alias penas tẽpales.
Me dõð ꝙ mgr large uocat hactu.nõ
ſolũ ipm actualẽ motũ ſꝶᷣ eti ꝓnitatẽ
illã ſᷣ quã hõ oꝛdiat᷑ ad actüũ.⁊ iõ dr oꝛi
gĩale pcẽm rẽanere actu.qꝛ cũ ſit ibi pᷣ
uatio oꝛigiał᷑ iuſtitie ꝑ qu hõ eſt reuſ
carẽtie viſiõis ðᷣi.ſic etiã ꝓnitasp quã
hõ oꝛdĩat ẽ ad actů ↄcupiſcẽdi aufert᷑
illa puatio iuſtitie oꝛiginał.⁊ reliquit᷑
illaĩclĩiatio hitual. Ad illud vo qð
obꝛ ð tũſitu actuali.dð ꝙ mgr nõ loqͥᷣt᷑
de tñſitu qͥ eſt ꝑ pcci ðletionẽ ſ p pcc̃i
ↄſũmationẽ.⁊ pquẽ moð pñs ⁊ ptitũ
dritñſire.iõ dic̃ ꝙ tñſit q;ad actũ ⁊ re
maetq; ꝰad reatũ.qꝛ actꝰeſt ĩ fieri ſᷣ re
at'eſt ĩ qete. Iteʒz qrit᷑ de h̊ qð dicit
Aiĩa nonè tał q̃leʒ ðs fecit.h.in ſbᷣita
opatiõe ſiłè fieri ⁊ factũ eẽ.łᷣ illud ar/
gumtuʒ ẽ nccariũ.deꝰ facitaĩaʒ ̊ cẽ.et
illud.deus facit talẽ aĩaʒ g tał eſt. igit
mgr ĩplicat duo oppoſita ĩ lrja. Itẽ

q́ro aut ðᷣs fecit aĩaʒ iuſtã aut ĩiuſtaʒ.
ſi iuſtã q̊ ðs dedit ei iuſtitiã.⁊ H ẽfłm.
nõ enĩ iuſtitia creata fuit cuũ illa aia.ſi
iniuſtãà ⁊ tałeſt.ꝗᷓ tał᷑ ẽaia q̃leʒ deꝰeaʒ
fecit. Mꝛopt h eſt qõ q̃leʒ de fecerit
illã aĩaʒ:⁊ nõ vr poſſit dari ꝙ fecerit
eã iniuſtã:cũ ſũma iuſtitia ñ poſſit facẽ
aliqd iiuſtũ. Nõ vr ſiłr ꝙ fecerit eã iu/
ſtã.q; cũ in pꝰ inſtati fueritiiuſta.ſił fu
iſſʒ iuſta ⁊ ĩiuſta.⁊ h ſũt incõpoſſibilia.
nõ eniʒ vr̃ ꝙ poſſit dari mediũ circatſh
q; ̊ duo ſunt imediate oppoſita circa
aiaʒ. MMꝰdð eꝙ cu querit᷑ q̃leʒ deꝰ fe
ceritaĩaʒ q́;tuʒ ad bõitatẽ ⁊ malitia. H
põt ĩtelligi dupłr.autqᷓ;Pad bonitatẽ
nẽ.aut qtũ ad bonitatẽ moꝛis. ſi qtuʒ
ad bonitatẽ nẽ.ſic ↄcedẽdum ẽ ꝙ fecit
aĩaʒ bonã ⁊ adhuc bõa c.Si q;tuʒ aq
bõitatẽ moꝛis.ſic dð eſt ꝙ ðs nec fecit
eã bonã nec malã.Bonã eaʒ nõ fecit.
qꝛ bõitatẽ illã aĩe nõ deditobſiſtẽte ĩfe
ctiõe ex pte coꝛpis:cui aĩa ĩ eodẽ inſtã
ti vnita fuitĩ qͥ creata. Nõ fecit eã ma
laʒ.qꝛ q́;uis aia ab inſtati ſue creatõis
mala ſit.H̊ tñ non ẽ a ðo creaãte ſ̊ a car
ne inficiẽte.⁊ iõ dic mr hãc nõ eẽ ↄce/
dendã.aĩa ẽ tatł᷑ q̃leʒðs eã fecit.ſ potiꝰ
ecõuerio.nõ qꝛ ðs dederit ei actualeʒ
iuſtitiã.ᷣ qꝛ ðᷣdit ei bõitatè nẽ ad hndũ
iuſtitiã oꝛdiatã. q̃ iuſtitia puat᷑ p car
nẽ infectã. Et ſic patẽt oba. MPer huc
aũt moð rñdenð et ſiqᷓreret᷑ de actõe
mala q põit᷑ eẽ a dᷣo ſᷣ ꝙ actio.nõ.n.eſt
a ðo ſꝙ iuſta qꝛ ñ ẽ iuſta.nec ſᷣm ꝙ iiu
ſta.qꝛ iiuſtitia ñ ẽ a ðᷣo.ł̊ ẽᷣ a ðo b bõita
tẽ nẽ p quã indifferẽs advtrũq;.ↄſit᷑i.
mõ ĩtelligenð ẽ in creatõe aĩe. Itẽ qʒ
rit᷑ ð Hqð diẽ vltiꝰca?ꝙ ab ipa creatõe
vna aĩia ẽ ſotilioꝛ alia ĩ cẽnꝰ⁊ ad ĩtelli/
gẽduʒ mẽoꝛãduq; hilioꝛ.Henivr eẽ fal
ſu.qꝛ ſic diẽ grego. Oẽs hoĩes nã pit
enuit.g ſiłr ⁊ abipſa creatõe ale pes
ut. Itẽ quert᷑ vtuꝝ ſbtilitas ĩgenij ⁊
hilitasad mẽoꝛanð uẽłiat ex pte coꝛꝑiſ
an ex pte aĩe: et ꝙ ex pte aĩe vr̃ mgtr in
lẽ̃a dicẽ. S ʒpꝛiuʒ huiꝰpf.qꝛ vr ꝙ ipſa
anĩa que nõ uariat᷑ ꝑ tpa mõ demẽètioꝛ
eſt.mõ ad ĩtelligẽdum acutioꝛ.hoc au/
teʒ non poteſt eẽ niſi ex pꝑte coꝛpis.
Itẽ ridemꝰ ꝙ cołici natr ſut maioꝛis

ingenij q; flegmatici: ſi dicit ↄpa
ctõeʒ ex pte coꝛpis.vr̃tt. Meedðqꝙ
ſiẽ mgr dicit in l̃a.ſatis ꝓbabile ẽ ꝙ ĩ
ipſa creatõe ſit pexcellẽtia in aiabo.et
ꝙ dicut᷑ eẽ pares ̊ nõ intelligit᷑ q́;tuʒ
ad puationẽ oꝛdisnaliuzʒ ĩ pexcellẽtia
Hᷣ q;tũ ad puationẽ oꝛdis in dnio ⁊ bᷣui
tute. Si aüũt qrit᷑ vñ ueniat iſta pexcel
lẽtia nãliuʒ vtꝝ ex ꝑte anie aut ex pte
coꝛpis: dð ꝙ cũ aĩa nõ ſit ꝓpt᷑ coꝛpꝰ ſᷣ
coꝛpꝰ ꝓpter aiazʒ.iſta pexcellẽtia ex p⸗/
te aĩe uenit. In h̊ aüt pcellit vna aĩa
alterã.non roe pꝛĩcipij ex qᷣ.cũ fit ex ni
hilo.ꝑᷣ rõe ſapie ↄditoꝛis ͥ ꝓducit oĩa
Fʒ oꝛdinẽ debitũ.nõ eſt ti neganð qͥn
multuũ coꝛpꝰ faciat ad exercitiũ illarũ
habilitatũ qͥ aĩe ĩ ſui creatõe inſũt.vñ
diſpõ bona coꝛꝑpis multũ expedit ſicut
ecõtrario mala multü ĩpedit.ꝓpt᷑ h̊ iu
dicant᷑ colerici boni ĩigenij.qꝛ aia q;tũ
ad vſu illiꝰhilitatis iuuat᷑ ꝑ ↄueienteʒ
diſpoeʒ ex ꝑte coꝛpꝑis.Attñ nonè illa
rõ pꝛicipat᷑ bõi ĩgenij.qꝛ videmꝰaliqñ
hoies vrie còplexiõis ingenioſos eẽ.
vñ videm“ Hies ad diuerſa exercitia
ꝗptos.qſqaʒ ad artes mechanicaſ.qͥſ
dqa ad liberales.⁊ iteꝝ qſdaʒ ad mathe
matica.qͥſdã ad methaphᷣica.qͥſdã ad
nalia.qᷣſdaʒ ad rõnalia.Si qrat rõ hu
ius. Rndebit theolog ꝙ H ẽ ex diſtri/
butiõe donoꝝ dvᷣia qͥ non tm ꝓcedũt do
na gratuita.imo cona nãlia.⁊ ola tłia
gr̃e uocàta ſactis.⁊ ð huiuſmõi intel
ligit᷑illud qð or.i.pe.iij.J.Anuſqͥſq; ſiẽ
gecepit graʒ in alterutꝝ illã admiſtrã
tes⁊c. Hãlis aut rñdebitꝙ h̊ uenitex
diuerſa diſpðe ex ꝑte coꝛpis.vł q;dtum
qad ↄplexionẽ.vł᷑ q;tũ ad oꝛgaicatiõeʒ.
vtriq; tñ bñ.ſᷣ theologꝰmelius.qꝛ pꝛici
palioꝛẽ aſſignat cam.vñ ⁊ phus ĩ li?ꝰ ð
gĩalib cũ aſſigt cas diſponis mẽbꝛoꝝ
v bi nõ inuẽit cãm pꝛicipalẽ ex pte nẽ:
recurrit ad diſponeʒ ↄditricis ſapĩe.

Diſtinctio.xxxiij.
PRedictis adii
cienð vr̃ c. Sup̃ oñdit męr
qualr pcẽm oꝛigiale ꝑ baptiſmũ ðᷣlea

tur. In hac pte ĩtẽdit inqrẽ vtꝝ oꝛigia
le pcẽm p pcca ꝓxioꝝ pentũ multipli
cet᷑ ⁊ ĩtẽdat.Diuidit᷑ aũt ꝑs iſta ĩ tres
ptes.in q̃; pᷣma mgr mouet qõnem et
detmiat ſᷣ alioꝝ opionẽc. In ſcdᷣa det

mĩat ſᷣ ueritatẽ.ibi Alioqn ſibi ↄᷣdicẽ

oñndet᷑.Et paꝝ añ Ecce pſpicuũ ſitle
ctoꝛi. In ʒe uero pte diſſoluit q;da ap⸗
pentẽ ſcripture auctoꝛitateʒ.ibi Etlʒ
pcẽis pentũ c. Pꝛĩa ps hʒ tres pteſ
In pamgr mouet qõeʒ. Inz detmi

nat ſ alioꝝ opionẽ.ibi De H̊ Auguſ.

i ench. ambigue diſſerat c. Invo
qꝛ illa opio videbat᷑ ſup uerba Aug.
eẽ füdata ſbᷣiũgit moð ꝑ quẽ auguſ. il
lã qõneʒ diſſoluit.ibi O uero ĩ actua
li pcco Ade pła c. vbiapparetq; Ru

Snnl qõneʒ ptractat ambigue.⁊ q̃‚/
i

iſolutã illã dimittit. Siłrs pꝛi/
cipał hʒ tres.in poñndit mgr ꝙ pcẽm
oꝛigĩiale nec multiplicat᷑ nec itendit᷑ ꝓ
pt᷑ pcca ꝓxĩoꝝ pentũ.et ̊ rõe ſũpta ex
pte pꝑene.Scðo uero qꝛ oꝛigiale pcẽm
oꝛtũ hʒ a pcco pᷣmi pentis detmiat de
Suitate pcc̃i Ade.ibi Hic qri ſolʒ vtꝝ
pcẽm Ade cc. In ʒzoqüt detmiat ð il/
lius pcc̃i remiſſiõe.ibi Si ueꝛo querit᷑
an illud pcẽm c.S iłr ⁊pꝑs pꝛicipatł᷑
bʒ tres ptes. In p* pte mgr mouʒz du
bitationẽ q ↄſurgit ex apparẽti ꝛieta
te. In ſcða ꝑte detmiat illa appareteʒ
ↄꝛietatẽ ex ponẽdo auctoꝛitates q́;tum
ad ĩtellẽm lr̃aleʒ.ibi Sʒ vt ait hiero.
nec lex ꝓx hetie c.in ʒpᷣo explanado
q́;tũ ad ĩtellẽm miſticũ ſiue moꝛalẽ.ibi

Neꝛ etiã miſtice ĩtelligenð ondit.et ſic
tria pcipue vᷣtmiĩat mgr ĩ a.videlʒ q̃

lit pcca pentũ hẽant iputari poſteris.
⁊ iten cuiꝰ q;titatis ⁊ ĩtẽſiòis ſit culpa
oꝛigĩał.⁊ poſtrẽo ſił cũ hoc detmiat q̃‚
liter habeat puniri. .
intelligẽtiã
huiꝰptis circa tria icidit h qõ.
2 pꝰ q̃rit᷑ ð oꝛigiali q;tũ ad cãʒ pᷣceden
tẽ.⁊?ꝰ q;tũ ad q;titatẽ ↄcõitantẽ.ʒꝰ ucꝛo
qᷓ;tũ ad penã ↄnteʒ.Circa pᷣqrũtduo
Pꝛĩo qrit᷑ vta pẽtes ꝓximi poſlũt tni-/

mittẽ ad ꝓlẽ pcca ſua actualiaiana ſo

lo ꝑente p iſfundat oꝛiginał culpa:

iipollde
Uyhirdeyt
roboit ſup
bf giotona
pfiofui/i
pentüfisin
Jybitivin
nrtiſinbol
imniag pleza⸗
lofenot'pe
teros.mn

ppnes. J

Upecminfün
nugisvnuſe
ad bzabal
Plezpoſſittn
ſitſiträſnin
Frit. Nin
ſeno in⸗
utgpireſi
ñ pleseiser.
Pcnpennsr⸗
jqfepe
biltaeinfecti
iciiginnci6
ſtnaciüczane
Pencäſfücis
rigſalti
Riſoſtenreci
Ugle itence en
Leerli Fii
Dfis Sſihnon
nt Naahlt
ls. Jazp
ſuüſoinbten
Ntinplexni⸗
Ulimmoeti,⸗
Onuſcuiſgi
eld .

indanfn
mümulcpt
Hiſaites
lucnene
Unſchadet
nſbiz
ſpicnüſte
dEß
Iun deni
Pnaditon
lr: s i⸗
nqrpein
necirnii
nieſüpter
Oicialepcen
Ginucocueni

r⸗ popice

Engrworz
upanin Ten
tiläiocenen;
Cuinnteo tunn
zrtaitbield⸗
eldaani,
ſine woralin
Cnd enaiiaf
cilvedeiniail

/ „%N1
ellgeln
rnaiciih⸗
iadci; en
cöitanti
rcapanüin

Scvꝰo querit᷑ vtꝝ pᷣmꝰ pens potu/
erit ĩ ꝓleʒ traſmittere ſatiſfactõis iu/
ſticiã ſiẽ tñſmiſit buaricatõis culpã.
Iſrra primũ ſic
VPcedit᷑: et qrit᷑ vtꝝ pcca pentũ
pꝓriĩoꝝ filjs ĩputent᷑? ad eos traſmit-
tant᷑ Eteꝙ ſic vr̃ pᷣ auctoꝛitate Exo.
xx. Ego ſũ ðs celotes vĩdicans pcca
patꝝ in filios .ſi ðᷣs non vindicat

niſi ꝓ culpa:⁊ vĩdicta trãſit a pr̃e ĩ fili

uʒ. pi rõe vr ꝙ culpa. Itẽ ̊ vr exo.
iij. l. xiiij. Ego inducã malũ ſup Je
roboã ⁊ ſuꝑ vniuerſã domũ eiꝰ.Et ibi
hr̃ qũo tota poſteritas ppter peccatuʒ
pf̃is fuit ↄſůpta. vr̃ ꝙ pcca ꝓximoꝝ
pentü filijs imputent. Itẽ Hyr rõe.
In hñtibo ſimbolũ facilioꝛ ẽ traſitus
HſßͥÄ maiẽ ſimbolũ ⁊ ↄueniẽtia pentis ꝓ
ximi ad ꝓleʒ q; ꝑpẽtis remoti.ſi igit᷑ pa
rens remot potuit culpã trãſmittere
in poſteros.multo foꝛtiꝰ vr̃ de pentibo
ꝓpins. Itẽ pens ꝓximꝰ trãſmit/
tit pccm in filiũ qð aliunde ſuſcepit.ſ
magis vnuſqͥſq; põtↄĩcare qð hʒ a ſe
qᷓ; qð hʒ ab alio.&̊ vr̃ multo foꝛtiꝰad
ꝓleʒ poſſit tranſmittẽ peccatũ qð ↄmi
ſit ſi traſmittere põt pcẽm qð aliunde
vxit. Itẽ peccatũ Ade iõtraſit ad po
ſteros:qꝛ in Adaʒ fuimcũ ipſe pecca
uit. pi rõne ſi parens ꝓximꝰ peccauit
qn ꝓles eius eratĩ lũbis eiꝰ.ſitr vr̃᷑ q
pcẽm pentis ꝓximi ĩ ꝓlemtrãſfundat᷑
Iſteʒz rõ q̃re pcẽm oꝛigĩale trãffun⸗

dit᷑ eſt:qꝛ ẽ infectio nrirtutis gñatie cir

ca actũ gnandi. ſi aliqdð pcẽm ↄſiſtit
circa actũ gñatòis.vr ꝙ tale debeat in
ꝓlem trã ſfudi.ſ̊ tale ẽ peccatũ adulte/
r. vr ꝙ ſaltẽ illud peccati genꝰ debe
at ĩ poſteꝝ redũdare.ac ꝑ Hpcẽm oꝛigi
nale itendẽ ⁊ multiplicare. Sʒ.
Ece.xliiij. Filius nõ poꝛtabit iniqᷣtatẽ
pf̃is. ſi h nonẽ ueꝝ ð pente remoto
vt ð Adã:ſaltẽ ueritatẽ hʒ circa ꝓpin
qs. Itez Bał. vi. Vnuſqͥſq; onus
ſuũ poꝛtabit.et ſi pcca pentũ redunda
rẽt in ꝓleʒ:nõ poꝛtaret vnuſqͥſq; onus
ſuũ.immo etia alteri q c. IJtenꝝ alibi
Vnuſquiſq; rõem reddet deo p ſe.
AItẽ Anſel.ð ↄcep.vᷣgi.caꝰxxiiij. a

rentũ pxrioꝝ peca ad oꝛigiale peëm n
extimo ptinẽ.ſꝑᷣ ſitraſfuderenta pente

in plẽ ptinerètad oꝛigiale pccm. gcc.
Iſteʒ nõ eſt maioꝛrõ q̃re tranſfudit

iniuſtitiã qᷓ; iuſtitiã.ſᷣ pr̃ ſcũs nõ gnat
filiũ ſcm.⁊ bapticat nõ gñat baptica/
tũ ſicut oñſuʒ fuit S.ꝗ̊ pirõe pens ꝓxi
mus pcẽm ſuũ non tñmittit ad ꝓleʒ.
Iſtẽ nullũ peccatu tràſmittit᷑ a pen-
te in ꝓlẽ niſi mediate carne.ſᷣ̊ peca ac/
tualia q ↄmittũt᷑ carnẽ nõ iĩmutãat: nec

noua infectõe inficiũt᷑.ͥ v a⸗ ꝓlez
trãſmitti nõ poſſũt. Itẽ ſi pcca actn

alia traſmitterẽta pente ĩ ꝓleʒ. filiꝰ
ſp eẽt eioꝛ pr̃e ⁊ dignus maioꝛi puni
tiõe.ſi geſt magne crudelitatis ⁊ ipie/
tatis dicẽ ꝙ puulus natꝰ peioꝛ ſit iniq;
pente.pʒ c. Meedð ꝙ pcẽm pentũ

trãſire ad pꝛolẽ põt itelligi triptr.aut

punitioe.aut imitatõe.aut traſfuſiõe.
S i punitõe vt pꝛoles puniat᷑ pcco pa
rẽtis:ſic attẽdendũ eſt ꝙ duplex ẽ pu/
nitio.vna et na:alia tẽpał.q;tuʒ ad pu
nitionẽ eternã nullo mõ tiittpi p
aliqs dãnet᷑ ꝓ ſolo pcco pentis.vnde
Anſel.ð ↄcep.njg.dicitꝙ puuli nõ dã

nant᷑ pꝛo culpa Alde tm.ſ̊ pꝛo culpa ꝓ

pꝛia quã hñt lʒ nõ hẽanteà agẽdo hp⸗
hndo.Si aüt loq̃mur ð tẽpali puni:

tiõe.ſic qꝛ pr̃ punit᷑ in filio ſiẽ ad lfam
videmꝰ ⁊ ſcriptura oñdit:bñ traſit pc

catũ pentis ĩ ꝓleʒ ſiue ꝓle uolẽte ſiue

nolete.et ̊ ẽ de ſeueritate diuĩe iuſti/

cie.Alioꝰ dr̃ pcẽm tñſire a pente inꝓ
leʒ p imitationẽ.et ſic pcẽm diaboliqͥ
dammõ tñſiuit ĩ genꝰhũanuʒ.⁊ pcẽm
Agde ĩ poſteros.⁊ pcca ꝓxioꝝ pentũ ĩ
filios frequẽter ptnſeut.iux illud ſap.
ij. Inuidia diaboli moꝛs ĩtrauit ⁊c.ñ
tñ trãſit in oẽs ̊ ĩ eos q imitari uolũt.
Tertio mõ dr̃ pcẽm traſire a pente in
pꝓleʒ ⁊ ̊ traſfuſioe.ſicut ifectio noua
cqri hʒ ab alia ĩfectõe.⁊ H mõ pcẽʒ tiſ
füdi hʒ in ꝓleʒ a ſolo pmo pente. Rõ
aut huiꝰeſt:qꝛ duo ſũt in ꝑeccato.nide
lʒ puatio debiti:⁊ ↄuerſio indebita.⁊
ſm hoc duo ponũtur in ꝑccato:defoꝛ⸗
mitas:⁊ macula.macula naq; ponitur
ex cõuerſione.ſed defoꝛmitas ex debi
ti pꝛiuatiõe manente obligatione.

XAd hoc igit᷑ ꝙ aliqͥs poſſit pꝑeccatũ ex
pr̃e oᷣbere:neceſſe ẽ ꝙ in illo poſſit ad
aliqͥd obligari:et poſſit eo bono ad qð
obligat in ipſo puari.⁊ ꝙ poſſit etiam
maculari.hoc aüt ſolũ fuit ĩ pꝛio pen/
te.lq aliqͥd eniz tota hana nã ⁊ oẽs
eiꝰ poſteri ĩ illo obligati ſũt.videlʒ ad

hnduʒ rectitucinẽ iuſticie ſiue nõ ↄcu

piſcenduũ.⁊ in illo ꝑ eiꝰ auerſionẽ illa
rectitudie puati ſumus. ⁊ q illa obli⸗
gatio carnẽ ſuã infecitinfectõe fedita
tis ⁊ paſſione moꝛtalitatis:⁊ caro nr̃a
hbʒ ppagari ex illa.hincẽ ꝙ ĩ illo habe
mus iĩfici ⁊ ab illo traducimꝰ ſingłari
terpcẽm ſᷣm plenã rõem.In illa autẽ
poſterioꝝ noua obligatõne obligant
filii ĩ pente.nec etiã caro traſfundẽda
inficit᷑ noua infectõe ex alicuius culꝑe
actualis ppetratõe.⁊ hĩc ẽ ꝙ nullꝰpa/
rens ꝓximus põt ĩ ꝓlem ſuaʒ culpaʒ
actualẽ tranſfudere.Et hoc ẽ qð dicit
Aint.in liꝰ ðᷣ ↄcep.pᷣgi.ca?ꝰxxviij. Ma
rentü ꝓxioꝝ peccata ad oꝛigiale pcẽ̃m
non extimo ꝑtinẽ.Quixꝑpe ſi Adã ne/
quiſſetad eos qͥs gnaturerat iuſticiã
ſuã traducere:nequaq; poſſetĩiuſticiã
ſus traſmittere.hoc aut intelligit q;;tũ
eſt de tranſgreſſiõe culꝑ ad quã ↄſeqͥ
tur et᷑na dànatio.hᷣ de trſitu q;tuʒ ad

puationẽ tꝑalis pene ſbiũgit i fine ca

plii Mon nego ꝓpter merita bona pa
rentũ filijs młta ⁊ magna bñficia coꝛ
poꝛis ⁊ aie impedi:⁊ ꝓpter pcca pentũ
filios ⁊ nepotes vſq; ĩ tertiã ⁊ quartaʒ
gnationẽ ⁊ foꝛſitan ultra diuerſ ĩ hac
vita tribulatõibo flagellari ⁊ ea pꝑdere
bona in coꝛpe ⁊ aia q foꝛſitanↄſeque⸗/
rent ſi iuſti fuiſſẽt:qͥꝝ exꝰ longũu eſt h̊
inſerere. Ex his igit᷑ pʒ rño ad qõ/
nẽ ꝓpoſitã.õcedendũ enĩ eſt ꝙ pcc̃a
actualia pmoꝝ pentũ ad oꝛiginale nõ
ptinet:nec cũ oꝛigiali tranſfuùdunt᷑ ſic
rões ad ptem ſicdam inducte oñdunt.
nihilominꝰtñ alio mõ tranſeũüt q́;dtum
ad vindictã ⁊ punitionẽ᷑ tpaleʒ. ſic pᷣꝰ
ꝓbat᷑ auctoꝛitate Exo.et deinde ex?
Ad illud uero qð obi ꝑ rõem ꝙ facili
oꝛ ẽ tranſit in hnᷣtibo ſimbolũ.dð qil
lud ueꝝ ẽ qñ utrobiq; eq̃liter ſaluat᷑ rõ
Pꝛĩcipi ageẽtis. Peccãs aũt actuatr

nõò hʒ ptãtes vitiandi plem niſi ille ſo

lus in qͥ habuimꝰ obligari ⁊ in qͥ tota
maſſa gnis huani potuit vitiari ſicut
oñſum ẽc.et iõilla nõ cogit. Ad iliq
qð obi tranſmittitqð aliũde ſuſcepit.

dð ꝙ ex hoc nõ ſeq—Üàtranſmittat illo

qð eſt a ſe Peccatũ enĩ qð aliude ſuſ

cepitẽ pcẽ̃mnãle.ſ̊ pcẽm qð ipe facit
ẽ pcẽm pſõale .ↄicatio aũt alicuiꝰ ꝓpᷣ
etatis p viã gnatiõis plus reſpicit ue
ritatẽ nẽ qᷓ; actũ pſone ſicuts oñſuʒẽ.

Ad illud qð obꝛꝙ iõ pꝑeccauimus ĩ
Adã qꝛ fuimꝰ in ipſo dũ peccauit.dð
ꝙ iſta nõ eſt tõ cã. ſᷣ ſił cũ hoc exigit᷑ ꝙ
in pmo pente oẽs poſteri poſſent obli⸗
gari:æ caro oĩm poſteroꝝ poſſet ĩfici ⁊
fedari.hoc aũt in alio q; Adam hʒ re

piri.iõ pʒ c. EZld illud qð obꝛ ꝙ pec

catũ adulterij attenditcirca actũ gña

tiue.dð ꝙ etſi circa actũ gnatiue attẽ⸗

dat᷑.nõ tñ dicit coꝛruptiõeʒ qͥ ſiti ipſa
virtute gñatiua ſm ſe. ßᷣ q ↄſiſtit circa
uoluntatẽ rõnaleʒ ⁊ ita circa perſonã.
et ppter hoc culpa adulterij ſᷣm ꝙ cul⸗
pa i ꝓlem trãſfũdi nõ hʒ. Nihilominꝰ
tñ qꝛ circa actũ gñatiue ↄſiſtit:plus ĩ⸗
putat᷑ pli q; alia pcca pentũ.vñ uilis ⁊
abiectꝰreputat᷑ ille qͥ eſt nat de adulte
rio:⁊ etiaʒ ᷣm leges hũanas hẽditate

pj na reputat idignꝰ.vñ ilłd pcẽm plꝰ

redũdat in ꝓleʒ q́; alia actualia.nõ tñ
ſic redundat i culpa pᷣmi pentis qͥ po
ſteritatẽ ſuã nõ tin obligauitad igno/
rantiã ⁊ penã.ſ̊ etiã fedauit peccati oꝛi
gĩalis macula.ob quã qlibet cũ naſcit᷑

dign eſt ira ⁊ idignus viſiõe dei.

Ecundo queri

tur vtꝝ pmus pens p poſteriſ
ſuis ſatiſfacere potuerit ſic potuiteos

ex culpa ſua vitiare.Et ꝙ ſic vr. Anf

de ↄceptu virg. caꝰ?xxiii. Si Adãa ne-

qlſlet ad eos qͥs gnaturꝰeratiuſtitiam

uã ꝓducẽ:nequaq; poſſet ad eos ĩiu-
ſtitia traſmittere.ſig hoc ueꝝ ẽ:ſeqtur
ꝙ ſi Ada potuit ſua culpa filios red-
qẽ culpabiles.ſua ſatiſfactiõe potuit
eos facẽ excuſabiles. Item oẽes in
Adã peccaur̃t q fuerütĩ Adã peccãte

–

S pi rõe ſi oẽs fuer̃t ĩ Adãa ſatiſfaciẽte

fm
ſlt
opolnel
Nui⸗
clptoſs⸗
Catigten
nle
ſpeſantg
dicianplo
Aamierene
nimiuſtici⸗
nauittotip
gonulot⸗
ne Nedeb
tois N
ſoc ſtauhr
i um vf
wocoli
tolan 0
Etare rec
fnlegesünn
tonepupilin
ſigmaltoma
diuig oſithi
inpmohentea
oödenele
diencopom
dofon wen
Gz ſauin.
nonulimnrcer
nnligſigfin
mplicrioin
wtöiznannt
neginnan!
eſtitcinus
ceihar
ihwrinn
wolifminen
„Jrztnti
4 Meisten
nedſefren
oſenelden
tnonen
unſtemni,
ſenpaiz
nan
ſccſſrerer
ſtoelttfi
Phondi

Animi ſigr
Mgllüteſi
nc ſefe
Mikalan,
Puereſictne
ünn
ſeripoſtenton
wor wfetifti,
ugvobe
rat gan g
nigännineate⸗
tzaͤſitiipii
neghiteren
b; Bbion,
1pemni punis⸗
eſtnat'Naun
hüanas hiumt
piilidpeng
liaacnuiui
Nictteingcl

* .
Möfie.

ocgen

unttepnnch
Erpteri Nn
in SiNin
reratiuſtinmn
vſetad eos h
weexeſeil
culpa fli⸗ ,
iſacnirun
Jnnnin
Nätntwin

videtur ꝙ oẽs in ipſo ſatiffecerũt ꝑ lo
cuʒ a ſiki.· Itẽ Hipſum vfr̃ rõne. Si
oppoſitũ eſt cã oppoſiti ⁊ ꝓꝑoſitũ ẽ cã
pꝓpoſiti.ſ̊ Ade trãſgreſſio fuit cã nr̃e

coꝛuptiõis.ergo vr̃ ꝙ eius iuſtificatõ
⁊ ſatiſfactio fuerit cã nr̃e redẽptionis.

Sicutigit᷑in Adaʒ peccauimꝰ. ita vr
qĩ eo ſatiffecerimꝰ.Et iſte tres rõneſ
ſũpte ſunt ꝑ locũ a ſitſi. Item hipſũ
onditur ꝑ locũ a mĩoꝛi. ꝛonioꝛ ẽ ðᷣs
ad miſerendũ q; ad cõdemnandũ.ſᷣ di
uina iuſticia ꝓ traſgreſſiõe Ade ↄdẽ/
nauit totã poſteritatẽ pena moꝛtis. er/
go multo foꝛtiꝰ diuĩa mĩa ꝓ ſatiſfactõ
ne Ade debuit reddere gràm iuſtifica
tiõis. Item potentioꝛẽ gratia ĩ bo/
no q; ſit culpa ĩ malo.ſ̊ culpa Ade po
tuit totam poſteritatẽ inficere ⁊ redde
re ðᷣo odioſã.q̊ multo foꝛtius gr̃a que
fuit collata A de potuit totaʒ poſterita
tẽ repare ⁊ reddere ðᷣ gratã. Item

ſm leges buanas tutoꝛ potiuſ põt ↄdi

tionẽ pupilli melioꝛare q; deterioꝛare.
ſig̊ multo maioꝛis benignitatis eſt lex
diuĩa q; ſit hũana.vr ꝙ potius cõditio
in pᷣmo pente ð ꝑeioꝛi potuit fieri meli
oꝛ q; de melioꝛi ðᷣterioꝛ.ergo ſi traſgre
diendo potuit traffundere culpã. mul
to foꝛtiꝰpotuit traſmittere iuſticiaʒ.
Sʒ3. ſtatim Adam cũ peccauit ab ĩ/
moꝛtalitate cecidit in neceſſitatẽ moꝛi
endi.ꝗ ſi gr̃a ſupueniens nõ aufert ĩ/
mutabilitatẽ diuĩe ſnĩe.remãaſit igitur
poſt graʒ moꝛtalis.ſ̊ moꝛtalis ðᷣ neceſ
ſitate gnat moꝛtalẽ. q;tiũcunq; Adaʒ
ſatiſfacẽt gnaret filios ſuos moꝛti ob-/
noxios.ſᷣ niła creatura rõnalis ẽ moꝛ
ti obnoxia niſi ꝓpter culpã.ergo nũqᷓ;
potuit ſatiſfacere qn tñũſmitteret cłpã.
Iſtez iuſticia oꝛigialis ↄſiſtit ĩ qua
dã mẽtis ⁊ carnis ĩtegritate.ſᷣ qe virgi
tasdiẽ incoꝛruptõeʒ mẽtis ⁊ carnis ex
quo ſemel ꝑditur nunq; pꝑ ſatiſfactõeʒ
põt recupari.q pari rõe neq; oꝛigialis
iuſticie donu pꝑ ſatiſfactionẽ recupat᷑.
ſi ergo ex illius iuſticie buatõe ẽ in no
bis oꝛiginał culpa.impoſſibile fuit ꝙ
Adã ſatiſſaceret ꝓ poſteritate ſua.
Iteʒ oĩs ſatiſfactio peccatoꝛis füdat᷑
ſupᷣ graʒ gratũ facientẽ.ſᷣ gr̃a gratuʒ

faciens nunq; põt tràſire ab vno hoĩe

in aliũ ſiẽ in pᷣmo liꝰ ꝓbatũ eſt.ſᷣ gra ĩ⸗
mediate a ſolo vðᷣo datur.vr̃ igitur ꝙ ĩ

pmo pente ſatiſfacẽ nõ potuerit genꝰ

humanũ. Itez efficatioꝛ ẽ in vnoq;⸗
q; fides ſua ſibi ⁊ gra qᷓ; ſit alij.ł̊ E¶ dã
nõ potuit ꝓ ſe ipſo ſatiſfacẽ.ſᷣ opoꝛtu/
nũ fuit filiũ dᷣi pati ſicutoñdit Anſel.
in liꝰ Qur ðs hõ.ergo nõ videt᷑ ꝙ potu
erit ſatiffactiõis iuſtici in alios deri-
unare. vdð ꝙꝙ cuz querit᷑ vty tota
poſteritas ĩ Adã potuerit ſatiſfacere:
ſicutĩ eo potuit vitiari:hoc tripłr poõt ĩ
telligi.aut ita ꝙ Adã poſteris pĩcaret
⁊ culſpã ⁊ ſatiſfactõeʒ ſit.aut ita ꝙ ↄĩca
ret ſatiſfactionẽ ſ̊ nò culpã.aut ita ĩ ſe
ſatiſfaceret ⁊ ꝓ ſe ita ꝙ ĩ poſteris non
ↄĩcaret culpã. ꝛimi duo mõi nõ ſo/
luʒ ſüt ĩpoſſibiles ſᷣ̊ etiã non ĩtelligibi
les.qꝛ claudũt in ſe duo oppoſita. Si
enĩ Adam ↄicaſſet poſteris ſit culpaʒ
⁊ ſatiffactõeʒ:ſił eẽnt culpabiles ⁊ ſa/
tiſfacerẽt. ſił eẽnt iuſti ⁊ ſiuſti.ſilr ſi
ↄĩcaret ſaiiſfactionẽ ⁊ nõ culpã.q̊ ĩno
cẽtes ſatiſfacerẽt.⁊ Hſiłr nõ ẽ intelligi
bilc. NMon eni fit ſatiffactio niſi ꝓ onẽ
ſa.et ſi Adã non ↄĩcaret poſteris cłpã
ipſi hr̃ent oĩmodã innocẽtiã.et ſi H:lo
cũ non hr̃et in eis ſatiffactio aliq̃. pꝛo
inocẽti eniʒ ſatiffacere nõ eſt ĩtelligibi
le. Tertius aũt mod dicẽdi videlʒ ꝙ;
ſic ſatiſfacẽt ꝓ culpa ſua Adaʒ vt ſua
ſatiſfactiõe ĩpediret᷑ infuſio oꝛiginalis
culpe:etſi ĩtelligibił ſit.ĩpoſſibilis tam
fuit ipſi Ade.Et rõhuiꝰ melius ĩ ter/
tio reddet᷑ cũ agetur ð mõ redẽptiõis
hüane. Ad pñs aũt h̊ dixiſſe ſufficiat
ꝙp Adã ſic ſatiſfacere nõ poterat vt ĩpe
diretur trãſfuſio cłpꝑe oꝛigialis ĩ poſte/
ritatẽ ſuã.Et rõ huiꝰſuitur ⁊ a pte ipi-
us Ade:⁊ a pte gr̃e:⁊ pte conuptiõis
nature.A pte A de.qꝛ ipſe ðbitoꝛ moꝛ
tis erat:⁊ dignus penalitate ⁊ miſeria
Et iõ quãcũq; moꝛtẽ uł pena ſuſtinẽtp
tñiſgreſſiõe ſua ðᷣo ſatiſfacẽ nõ poterat
ſufficiẽt. Apte pᷣo gfr̃e ꝑ qua ſatiſfaci
ebat rõ ſumit᷑.qm illa gfa erat gr̃a pe/
nicẽtialis.que qdeʒ reſpiciebatipſam
uoluntatẽ pſone.⁊ iõ ꝑ ipſa non cura⸗/
bat᷑ moꝛba ↄcupiſcẽtie q radica banur
b

l

carne. et ꝓpterea qtuncũq; ſatiſfacerʒ
remꝗsebat na conupta.et ita neceſſitas

ad traſfundendu oꝛiginalẽ culpã. Ex

pte vo nature ſuitur rõ.qꝛ cũ na huana
tota in ipſo vitiata eẽt. tantũ penſaba
tur illa coꝛuptio nature q;ti pcij ẽ tota

huana nã. et iõ qcquid Eldà faceret lõ
ge inferius eẽt eo qð exigebat deꝰ ad

iate coꝛuptõis ⁊ danatiõis recõpenſa
tionẽ.⁊ iõ ꝓ illa nõ poterat ſatiſfacere.

Poſſet nihilominꝰaſſigri rõ ex ꝑte di

uine offẽſe que cũ eẽt infinita rõne eiꝰ

q; eſt infinitũ nõ recupiebat recõpen

ſationẽc.niſi aliqͥs ſatiſfaceretqͥ eſſʒ in

finite bonꝰ.Et iõ nõ indocte dicũt ali/
quiꝙ non ſolũ ſatiſfactio ꝓ pccoAde

Hi etiã ꝓ q cuq; alio pcco fundata è ſuꝑ
meritu ⁊ ſatiifactõeʒ xpi.ĩ cuius fide ⁊
ſacramẽtis ðᷣs pcit q buſcũq; pcit.⁊ iõ
tingit oẽs de plenitudic ei accipe:⁊
ipm dici caput totiꝰeccłie ta finatł q; pᷣ

mitiue. Patet igit᷑ ꝙ q cúq mõ dicat᷑.

impoſſibiile fuit Ada ꝓ poſteris ſatiſfa

cẽ. Añn ↄcedẽde ſũt rões h̊ ondentes.
Ald illud qð ob de uerbo Anſel.q;

ſi ncqſſet iuſtitiã pducẽ . dðᷣ ꝙ Anß.
loquit᷑ ibi de iuſtitia oꝛigiĩali.⁊ illaʒ di
citꝙ Edaʒ ⁊ ſeruare potuit poſteris ⁊

mſfundere. Hoc aut intelligendũu ẽ ſa
ne.nõ qꝛ aliq̃ q̃litasq eẽt in aia Ade p

multiplicationẽ ad poſteros ðᷣſcende

ret.ſ q; a nia Ade innocẽs iücta fue/

rat car ni pure ⁊ imaculate. ⁊ ſi ſtetiſſʒ

gia:potuiſſet illa carnẽ ſeruare ⁊ a coꝛ

ruptõe moꝛtis ⁊ a conuptõe libidĩs.et
HB rectitudo erat oꝛigialis iuſticia. Si

aut in hac Ada pſtetiſſet cũ gñaret po

ſteros: carnẽ immaculatò tñifundẽt.⸗
ſimtr dũ ania creata Ade iĩnocẽs tali

carni vniret:illud idẽ poſſʒ ⁊ eandẽ re-
ctitudinẽ hr̃et qu habnitaia ade.⁊ p
Hoꝛiginalẽ iuſtici:et ꝓ tato oꝛigialis

inſticia traffundi vr.qꝛ ſi hac hʒ pf:ne

ceſſe ẽ ꝙ hanc heat filius.⁊ hᷣ eſt ex rõe
bone diſponis ex pte carnis qu oꝛigi
nalis iuſticia cõcreuit. nõ ſic ẽ de iuſti
cia ſatiſffactiõis que uolũtatè reſpicit:

non carnis itegruatẽ. Ad illud qð

obq ſicut fuimꝰ in Adã peccante. ita
fuimꝰ ĩ ipſo ſatiffaciẽte. dð ꝙ nõeſt ſi

mile. qꝛ peccatũ Ade ꝓ eo ꝙ illa iuſtici
am oꝛiginale pᷣuabat: non tm reſpicie

bat pſonã ꝑ eti nãʒ. qꝛ illa ſatiffactõ
illã innocẽtiaʒ nõ reſtituebat.pſonam

nõ nam reſpiciebat.⁊ iõ non ſicĩ poſte

ris redudare potuit ſatiſfactõ ſic redũ

dauit tiſgreſſio. Ad illud qð obꝛ ꝙ;
ſi oppoſitũ eſt c oppoſiti & dð ꝙ iſtð
intelligendũ ẽ in his oppoſitis quoꝛũ
vtruũq; ealiqᷓ na ⁊ ĩ eis que recte ſũt op
poſita.⁊ ſm illud in qͥ opponũt. Et roe

huitriplicis cõditiouis illa ꝓpõ ñ het

locũ in ꝓpoſito. Pꝛimũ quidẽ q; cłpa
nõ dicitaliqu ponem ſᷣ porius pᷣuatõ
nẽé. Scðdo uero qꝛ iuſticia ſatiſfactõis
nõ directe opponit᷑ culpe oꝛiginali ſᷣ po
tius oꝛigiali iuſticie.et ſi illa oꝛigialis
iuſticia fuiſſet ĩ Adaʒ gñante fuiſſʒ cã
oxpoſiti. zouero qꝛ culpa ipſius Ade

opponit᷑ ipſi ſatiſfactiõi inquantũ coꝛ⸗
rüũpebat pſona.non inquantũ coꝛupe-

bat nam.⁊ inquantü conuũpebat pſonã
meritũ erat etne dãnatõis.inq;tuʒ po
conũpꝑebat nãm pꝛĩcipiũ erat vlłis coꝛ/
ruptõis. Juſticia ſatiſfactõiſ aufere
bat ab ipſo Ada meritũ etne danatio

nis.⁊ ſᷣ illud opponebat᷑ei ⁊ erat cã op
poſiti videlʒ etne beatitudis p moduʒ
meriti.vitiũ aũt conuptõis noò aufere/
bat.nec eius oꝑpoſitũ cãbat.q; ſ illud
nõ opponebat ei. Adillud qð obꝛq;
ꝓnioꝛ ẽ de ad miſerendũ q́; ad ↄdẽnã

qũ.dð ꝙ iltd ueꝝ ẽ vbi mia ſic hʒ locũ
ꝙ non excludit iuſtici.iuſticia auũt re/

qrebat maioꝛẽ ſatiffactionẽ q; A dam
poſſet facere.⁊ iõ mĩa ꝓ illa modica ſa
tiffatõe Ade nõ debebattoti gñi hüa⸗
no donare offenſã. ſᷣ qð nobis ⁊ ſibið
erat decebat eũ ſuꝑplere qð ⁊ fecit.cũ
ꝓpter nimiã charitate ſuaʒ filiũ ſuuʒ

,—N=L169

vnige nitu miſit i ſiłtitudinè carniſ pec
cati.⁊ cũ eſſemꝰmoꝛtui peccato ↄuiuifi
cauit nos xpo. Ad iltd qð obᷣ ꝙ po

tẽtioꝛ ẽ grã q; ſit culpa:Rñderi põt du

ptr. Mꝛio ꝙ illud itelligendu eſt reſpe

ctu illius effectꝰ ad què gr̃a oꝛdiatur.
gra aut gratuʒ faciens ipſi Ade colla
ta nõ oꝛdinabat᷑ ad remouendü carnis
conuptionẽ ̊ uolutatis deoꝛdiatõeʒ.
: rfoꝛmatiua eratimagĩs.nõ reꝑatia

eint
pmmpvon
iCue
neemnt
Noconpi
cnepoſtinte⸗
ſeinrmalte
ilgadobet
Aaumnöd
Atpupilost
Pfſocliusc
ſtuererpa⸗
delaſtaneqyt
ſet aſiproon
llennictt.

O
Cfcnſee
Nötianeougi⸗
mk. Punoe
Ptöneatire
Mlepoſtirele:
Etwzacrdem
picelzitpone

S

ſcee⸗
lioionin
Nllorangie
lleraine
Mbiplirfn

ütſtonudetr

Niüirgimtilin

ſdadruken
aii c.
npeingten
Pper Beicrte
leynfintch
ſiccbetzin⸗
esfacebt
Seribite
punimnk i,
deiſiigkanin
lſyfiſſic
n delſtegte

—

— ==
—

Plläncke
mteſpct
uſuſeri
Ntpſon
nſcinte
oͤſtefegi
ucch
Tdögiſ
ſrsoni
nrſitop
Müikne
lckcn
ſnszuni
uſariſcis
onoimglisn
ilgougials
ner fuſßzi
nipſuns Ace
ncnantuco
Enti ccnin⸗
wüpdapen

Wethe dam

uſethlri
ſeinaürte⸗
notate
ſuuzflüſuy
Anrarni
Nccato,uium
Aadob
Zöderipoldn
n
endüeſtiin

carnis. Hihilominꝰtñ in repatõe car/
nis potẽtioꝛ ẽ aliq mõ q; culpa dum p
graʒ meret᷑ H ſecunda ſtolã. Atr pot
dici ꝙ ſi gra potẽtioꝛ ſit q; cłpa.non tñ
ſeq turꝙ totũ refoꝛmet qð culpa ðᷣſtru
xit.Multo eni faciliꝰ eſt deſtruere qᷓ;
ↄſtruere.vñ vnus malus cibus aliqñn
plus conꝛũpit nãm q; centũ bone medi
cine poſſint eà repare. q́;uis medicine
ille ſint ualde potẽtes ⁊ tuoſe. Ad
illud qð ob de lege pupilloꝝ dõᷣm qꝙ;
Adam nõ ad poſteroſ ↄpatur ſicẽ tutoꝛ
ad pupillos ꝑ ſicut pr̃ ad filios.vñ ſic
pr facilius põt bona ſua diſſipare ⁊ de
ſtruere:⁊ ꝑ ↄñs hereditatẽ filioꝝ ſuoꝝ
deuaſtare q; poſſet illa poſt deuaſtatõ⸗
nẽ ⁊ ↄſũptionẽ repare. ſic ⁊ ĩ ppoſito ĩ
telligendũ eſt ſe habere.

nſequenter

circa ſecunduũ articulũ querit᷑
de q;titate oꝛiglalis.Et circa h̊ duo q̃
runt᷑. Pꝛimo querit᷑ de ipſo oꝛigĩali

ſb rõne q;titatis ↄtinue.vtꝝ vnũ oꝛigi

nale poſſit eſſe abſq; altero: z querit᷑
q; tuʒ ad rõem q;titatis diſe crete. vtruʒ
videlʒſit ponẽ vnũ oꝛiginale vł pła:

Iwa primum

ſic ꝓcedit᷑ ⁊ querit᷑ vtꝝ oꝛigia⸗
le ĩ oĩbus repiatur eq̃liter.Et ꝙ ſic vr
Anſel.de oꝛigiali pcco caꝰxxvij.Oꝛi⸗/
ginale ꝑeccatũ in oĩb eſtimo eẽ eq̃le.
IYteʒ Hipſũ vr rõne.Oꝛiginale pec
catũ eſt carẽtia debite iuſticie.ſicẽ ſepe
dictũ ẽ.⁊ qͥlibet illa iuſticoꝛpali ẽ ſim/
ptir nudatꝰ⁊ pᷣuatus.& ſi eq̃liter omẽs
ſũt puati:equałr coꝛpali macula ſunt
infecti.̊ in buſcũq; re pit᷑ oꝛigiale pec
catũ equatłr repił. Iteʒz Hipſũ ondi
tur ꝑ cãm. Oꝛiginale pcẽm ẽ in nobis
ꝓpter Ade iobedientiã.ſ̊ inobediẽtia
Age vna fuit ⁊ eq̃tr omẽs poſteros re
ſpiciebat.&ᷓ vr ꝙ oẽs eq̃liter culpabi/
les faciebat. Iteʒz Bipm vr̃ pꝑ penã.
Es enĩ hñtes culpã oꝛigialẽ eq̃liter
puniunt᷑.viʒ oĩmoda carẽtia viſionis
dei.ſi igit᷑ quãtitas pene rñdet q;titati

culpe.vr ꝙ ſi ẽ eqlitas in carẽtia viſio⸗

nis dei:ꝙ ſit elitas in coꝛuptiõe oꝛi⸗

ginalis. Itẽ Hipſũ ꝓbatur p ↄcupi

icẽtiã annexã.Oꝛiginale enĩ ꝑccatuʒ
adoẽ malũ reddit ꝓnũ pꝑ ↄcupiſcẽtiaʒ
Vñ du lex phibet ↄcupiſcentiã ꝓhibe
re dr̃ oẽ malũ. oꝛiginale ꝑccatũ vnũ
quẽq; conũpit vłr.ſ̊ vłlem coꝛuptionẽ
nõↄtingit repireſ̃ magis ⁊ minꝰ imo
in oĩbs in qbus repit᷑ in tmio repltur.
̊ vr̃ ꝙ oꝛiginał culpa nõ poſſit eſſe ma
ioꝛ ĩ vna pſona q; in alia. Itẽ ſi ma
ius coꝛiginale ĩ vno q; in alio.aut hᷣ ẽ
ex actu pentis aut ex actu ꝓł. Ex actu
pentis eẽ nõ põt. Nam ſic̃ ꝓbatü eſt ẽ
peccatũ pẽtis ĩ ꝓlẽ non tñſit. Ex actu
uero ꝓliſ eẽ nõ põt ſicut planũ eſt.g vr
ꝙ; nullo mõ oꝛigiale ĩ vno q; in alio re/
piatur intẽſius. Sʒ. Anſel.ð cõ/
cep.vᷣgi. Sicut ꝓpter nãm naſcit᷑ coꝛ/
rupta ꝑpſona.ita nã ꝓpter ꝑpſonã effici
tur mag vccatrix.ſᷣ peccatũ qð inficit

nãm ẽ peccatũ oꝛigiale.vr ꝙ; oꝛigiale
peccatũ in aliqͥ poſſit fieri magis⁊ intẽ

ſius. Itez h vr rõe. Nullũ malũ eſt
in ſũmo.aqꝛ nihil ẽ ſũme malũ.ſ̊ oꝛigi/
nale pccm malũ eſt.ꝗ non ẽ in ſũmo. Fᷣ
qð eſt citra ſůmuʒ ⁊ itẽdi põt⁊ augeri.
oꝛiginale pcẽm ĩtenſibile eſt.igit᷑ põt
maius ĩ vno q; ĩ alto repiri. Itẽ oꝛi
ginale pcẽm ẽ ↄcupiſcẽtia.ſᷣ ↄcupiſcẽ
tia põt intẽdi ſicẽ ⁊ põᷣt remitti.⁊ aliqñ ĩ

ditur ſic pʒ p expimentũ.ᷓ vr q pcẽm

oꝛigiale intẽdi ualeat vt ſit maiꝰ ĩ vno
q; in alio.vł etiã intẽſius ĩ eodeʒ ſ̃ ſta
t'diuerſos. Itẽ feditas carnis ẽ rõ
quare aia gᷣhit oꝛigĩale.ſ caro nõ eſt ĩ
fecta ĩ ſũmo.⁊ qð non ẽ infectuʒ in ſü
mo dũ trãſit ꝑ viaʒ ĩfectõis põt mag ⁊
magꝗ infici.S i igit᷑ caro nr̃a trãſit per
viã ĩfcõis dũ ꝓpagat᷑.vr ꝙ maꝗ ⁊ ma
gis inficit᷑.ac ꝑ hoc quottidie oꝛigiale

peẽm augmẽtat᷑. Itez oĩs ꝓpetas

q;to mag appꝛopinãt ſue cauſe ẽ intẽ
ſioꝛ ⁊ foꝛtioꝛ.⁊ q́;dto mag elõgat᷑ debili

oꝛ.ſ̊ conuptio oꝛigialis ab Adã ꝓdu⸗/

cit tanq; a fontali pꝛicipio ⁊ radice.er⸗
go vr ꝙ q;to aliqs ẽ ade ꝓximioꝛ tanto
oꝛigĩalis culpa ſit ĩ eo intẽſioꝛ. Itẽ
vna aĩa melioꝛa hʒ nãlia q; alia.ſicut ĩ
pcedẽti diſ.hĩtum ẽ.ſ tanto conuptio
peioꝛ ẽ qto ẽ ĩ melioꝛi nõ.ſic augn dgiẽ
b 2

⁊ expꝛeſſe rõ manifeſtat ppter dignita
teʒ eiusqð conũpit᷑.ꝗoꝛiginalis coꝝnu

ptio peioꝛ ẽ in vna aĩa q; in altera.et ſi

H: vr̃ ꝙ culpa ſit intẽſioꝛ. Nedð ꝙ
ſiẽ ſi Adã ſtetiſſetoẽs equałr eẽnt ĩino

cẽtes.ita nũc cũ Adaʒ peccauit oẽs fa

cti ſũteqlr peccatoꝛeſ.⁊ ita culpa oꝛigi

nalis ĩ omĩbo repit᷑ equatr.ita ꝙ nõ eſt

maioꝛ ĩ vno q; in altero.nec etiã intẽdi
bʒ ĩ eodẽ ſbiecto. Ad cui intelligẽ
tiã nõndqũ eſt ꝙ iſta tria ↄcurrũtad oꝛi
ginale pcẽm.ſ.debite iuſticie carẽtia.
7 cupiſcẽtia. ⁊ carnis feditas.et pmũ
eſt ipſi oꝛiginali eẽntiale.ſecunduũ ue⸗/
ro materiale.⁊ tertiũ cale ſicuto expla
natũu fuit.ſi igit᷑ oꝛigiale deberet auge⸗
ri:ex aliqͥ iſtoꝝ opoꝛtereteũ intendere.
cũ aũt ꝑ nulluʒ hoꝝ intẽdi hẽat.in oĩ⸗
bus eq̃liter hʒ repiri.qᷓ;tuʒ ad carẽtiã
naãq; debite iuſticie non põt intẽdi.iſta
eniʒ carẽtia nõ põt eſſe maioꝛ in vno q;
in alio niſi triplici de cã.aut qꝛ ſit obli
gatio foꝛtioꝛ.aut qꝛ ſit ibi maioꝛ puatõ
aut qꝛ moduſ puandi ſit deteſtabilioꝛ.
Nulilo iſton mõꝝ maioꝛ hʒ eẽ carẽtia
in homĩe vno q; in alio.nõ eſt eni obli
gatio foꝛtioꝛ.qꝛ omẽs equatr obliga/
mur ĩ Adaʒ.nec pᷣuatio maioꝛ.q; eoð
dono.ſ.oꝛiginalis iuſticie oẽs poꝛigi.
nalẽ culpa nudãtur. Nec mocus pᷣuã
di ðᷣteſtabłioꝛ.qꝛ oẽs pᷣuati ſunt p vna
inobedientiã Ade.⁊ ſic oꝛiginale rõne
carẽtie debite iuſticie nõ recipit mag
⁊ minꝰ ſ in oĩbus eq̃liter ẽ. Sitlr q;tũ
ad ↄcupiſcẽtiã intẽdi hẽt.ſi eni intẽdi
tur aꝑpetitꝰuel ↄcupiſcètia reſpẽu ali
cuiꝰ ðᷣteſtabit in alio.Hᷣpõt eſſe triptłr.

autex ↄplexione.aut ex aſſuefactõne.
aut ex vinculi refrenãtis ↄfractõe.pꝛi

mo mõ abſq; dubio ↄcupiſcẽtia auge⸗
ri põt.ſicut pʒ de ↄcupiſcẽtia carnis q
maꝗ feruet in colicis ⁊ ſanguineis q;
in melãcolicis.ſᷣ talis ĩtenſio nihil fa-
cit ad culpa. Mõ eniʒ ẽ culpabitł ſ nã⸗
lis uel penalis.Siłr ⁊ 2 cupiſcenꝰ
intẽdi põt in eoð hole.ſicut pʒ ĩ eo qui
aſſuefactus ẽ luxuriari ⁊ boa cibaria
cõmedere: maꝗ ẽ ꝓnus⁊ ardẽłtiꝰ cõ
cupiſcit qᷓ; à talia non guſtauit.ſ hec ĩ
tenſio nõ facit ad oꝛiginale peccatuʒ ſi

potius ad actuale.qꝛ non dr oꝛiginale
peccatũ ↄcupiſcẽquocũq; mõ ̊ ſoluʒ

ꝓut ab oꝛigine zᷣcta eſt. Tertio mõò nõ

Põt intẽdi.̊ in oibo hẽt equatx repiri.
ꝓ eo ꝙ illud retinaculũ oꝛiginalis iu/
ſticie merito culꝑ Ade ĩ oĩbus è ↄfra
ctũ.et qm ſ iſtũ tertiuũ moð attẽdit᷑ qti
tas oꝛigialis ex pte ↄcupiſcẽtie.hinc ẽ
qꝙq;tuʒ ad ↄcupiſcẽtiaʒ:oꝛiginat cłpa
in oĩibus ĩ quibiẽ repitureq̃liter. S iłr
qᷓ;tuʒ ad feditatẽ que ẽ in carne nõ hẽt
eẽ maiꝰ⁊ minꝰ oꝛiginale.Et h̊ pʒ.naʒ
ꝙ aliqua ꝓpetas ĩtendat᷑ reqͥrit᷑ idone
itas ad intenſionẽ tã ex pte ſuſceptibi
lis q; ex ꝑte ꝓpetatis que ĩtenditur qᷓ
etiã ex ꝑte agetis.et ſi aliqð hoꝝ vᷣfue
rit.ꝓpetas illa nõ hẽt intẽdi ſic pʒoſi
gerati. Oĩia aũt h̊ deficiũt in ꝓpoſito.
Hefecteniĩ eſt ex pte ſuſceptibil.naʒ

ſiẽ ſpeculũ nouũ inficit᷑a muliere men

ſtruata.ſᷣ poſtq; inueteratũ eſt ex aliqͥ

aſpectu non recipit nouã infectiõeʒ.ſic

huana nã in ſtatu pꝛimoꝛdio q̃ſi noua
exñs infici habuit a coꝛuptiõe pſone.
poſtmodũ uero qſi inueterata ex noua
coꝛuptiõe nõ recipit nouò infectiõem.
Defectetiã eſt ex pte agẽtis.qꝛ nullꝰ
eſt poſt pꝛimũ hoĩeʒ cuitraſgreſſio re/

ſpiciat obligationẽ pſone.hic eſt ꝙ ta

lis culpa nõ hʒ inficẽ carnẽ ↄiuncta.
Defectꝰ eſt etia ex ꝑte ꝓpetatis ĩtenſi

bilis. Olla enĩ qͥꝝ impoſitio ẽ in ᷑mio

non hñnt recipe maiꝰ⁊ min“ ſicut vult
ph̊s.Feditas aũt carnis ſᷣ ꝙ pꝛinci9/
piuʒ ↄctionisoꝛigialis oꝛtũ hʒ ex carẽ
tia oꝛiginaliſ iuſticie.⁊ qꝛ carentia illa
nuditas quedã eſt.⁊ nudo nõ ẽ repire
mag nuduũ.ſic oꝛiginalis iuſticie nudi
tas nõ recipit mag ⁊ minꝰ.ſic nec car/
nis feditaſ.Et ſic pʒ ꝙ ex pte feditatiſ

carnis oꝛiginale nõ hʒ intedi vł augm

tari in eodẽ uel in diuerſis.uel ex pte
ↄcupiſcẽtie.uel carẽtia debite iuſticie
ſicut oñſum ẽ.nec ſũt płaↄcurrẽetia ad
oꝛiglale.maifeſtũ ẽ igit᷑ ꝙ oꝛigiale pec
catũ in oĩb in bꝰrepit᷑ hʒ eſſe equatr.
Et ↄcedẽde ſũt rõnes h̊ ondentes.
Ad illud g qð pobdᷣꝛ de Anſel.ꝙ nã p
pſonã efficit᷑ mag peccatrix.dðʒ ꝙꝙ na
accipit᷑ dvuptr. no mõ vr̃ nã vis ĩſita

ſchel ſc
Pfnaun
oſtingui
itpſe
(coupl
lnttind
jjeffccit⸗
gitnüzp⸗
ibhbe
eccitep
lenngt
füpiſo
actuale
heatee

Oobeyn

miſmn
noͤtin
eſtmiept
ſeriem
dteemg
voigiate
lenie
mdiig
Wer
ſuiſaſe
defiei
obe⸗
nhzei
gene⸗
cinoſt
ſuetnen⸗
obeyfer
Getſifec
wnalisin
ſoͤtſemi
dusofp
gali⸗
goppoß
lotue
ciqpo⸗
rni
ktdeilag
ſceltiin
ealrna
lirſtin
ſüeinſiͤn
Ppoſid.
dieltroe
lliusfi
ggiann

42
Drigingle
Poß ſoln
mee ree..
U ſepr.
mainglia
NRAuils⸗ il⸗
i n
3
cnehiri
Nhnatche
ierS
enn WMe⸗

ſone

Unanmg
itinppin
mulernen
mjetadli
nieiirzſ
nimziin,
oemtni⸗
ni ſanrun
fe huiſe⸗
mübzet
arenruili
de ſne
ADzeneet

.1 *
1 emes.
2 Ooe. „

miure⸗,

422 ſſe
VVI!

reboex ſiłibus ſiłia ꝓcreans. Alio mõ

dr natura ipm ↄmũe.his duobo mõis
diſtinguit᷑ nã pſonã. Et cũ dr̃ nã coꝛ
rũpit ꝑſona accipit᷑ nã p vi ꝓpagatĩa.
conuptio ꝑſone d illa q reſpicit uo
luntatẽ rõnalem. Cũu aũt dicit anſel.q;
nã efficit᷑ p pſonã mag pꝑeccatrix.acci
pit nãʒ ꝓ ↄĩ ꝓutↄſiderat᷑ in ſuꝑpoſito.
? 5̊ pʒ p exẽplũ ſuuʒ qð dicit Sic adã
peccãte peccat hõ.ſic Adã magꝗ peccan
te maꝗ pꝑeccat hõ.⁊ G̊ mõ nã non hʒ coꝛ
rũpi ſolũ pꝑ pcẽm oꝛigĩiale ſᷣ etiã p pccẽ̃ʒ
actuale. ex h̊ igit᷑ nõ ſeqtur ꝙ oꝛigiale
hẽat eẽ maiꝰ intẽ ſius. Ad illd qð
obꝛ ꝙ nullũ malũ eſtĩ ſũmo.dð ꝙ ẽ ſũ
muʒ ſimptr.⁊ ẽ ſummũ in gnie.⁊ qᷓ;uis
nõ ↄtigat repiri ſummũ malũ ſimpłr:
eſt tñ repire malũ ſummũ in ꝓpo gñe.
ſiẽ videmꝰ aliquẽ ita pᷣuatũ viſu ꝙ nõ
põt eẽ mag.ſic et ĩ ꝓpoſito põt ĩtelligi
ꝙ oꝛigĩale puat ſimpir iuſticiã oꝛigia
lem.⁊ iõ eius infectõ eſt ĩ tmĩo. Moſſʒ
tñ dici ꝙ etſi nõ eet in ſũmo.nõ tñ ſeqͥt᷑
ꝙ poſſet intẽdi.qꝛ põt eẽ defect ex ꝑte
ſui ſuſceptibit vel ex pte agẽb.et vtꝝ h
deficit ſicut ð onſum ẽ. Ad illd qð
obꝛ pocupiſcẽtia põt creſcere.dð ue

ruʒ ẽ intẽſiue ſ̊ nõ extẽſiue.illud tamẽè

crementũ nibil facitad oꝛigiale pcẽm

cũ nõ ſit niſi uel ex ↄplexione uel exaſ
ſuefactõe ſic oñſum ẽ. Ad illud qᷣ
obꝛ ꝙ feditas carnis põt eẽ maioꝛ.dð
wꝙetſi feditas carnis puteſt conuptio
penalis intẽdat᷑ ⁊ creſcat ſic pʒ in lepꝛo

ſis ⁊ ſemifluis ⁊ alijs fedis ifirmitati-
bus oppꝛeſſis.ꝓut tñ ipſa ẽè pꝛcipium

oꝛigialis:hʒ equałr repiri ĩ ſinglis.qꝛ
ab vno ſolo ⁊ pᷣmo fõte ꝓcedit. Ad

illud uero qð obꝛ ꝙ ꝓpetas ĩtenſioꝛ ẽ
cũ aꝑpꝛopinq̃t ſue oꝛigi.dð ꝙ illq uen
eſt de ppetate qͥ quidẽ dicit nãʒ ⁊ ponẽ
⁊ de illa que hʒ ↄtinuari cũ ſua oꝛigĩe.
ſiẽ eſt ĩ virtute mouẽte ⁊ lumĩs effuſi/
onc.ałr nõ hʒ ueritatẽ ſiẽ pʒ.naʒ cãde

la inflãmata ab alia ita bñ inflãmabit

ſiẽ inflãmabat illa.vtrüq; enĩ deficit ĩ
ꝓpoſito.tũ qʒ; illa carnis feditas plus
dicit rõem pᷣuatiõis q; põnis.tũ qꝛ etiã
illius feditatis tñſfuſio ẽ ꝑ gnatõeʒ in
q̊ giatuʒ p ſcvᷣm bʒ eandẽ viʒ quò

ditur rõe ſùpta pena oꝛi

hẽbat gñians p. Ad illud qð obꝛ q;

vna aĩa hʒ melioꝛa nalia q; alia.dð q;
ſi H ueꝝ ſit ⁊ ↄcedendũ.tñ quantũ pti-
netad puritatẽ ĩnocẽtie oẽs aĩe eq̃les
eẽnt.⁊ q; illius puationẽ directe reſ pi
cit oꝛigiale.hĩc ẽ ꝙ lʒ alia nãlia ſint ex

cellẽtioꝛa.nõ tñ ꝓpter h̊ intẽdit᷑ conu/

ptio oꝛiginał culpe.qñ enĩ dicit ꝙ tato
peioꝛ ẽ conuptio q;to melioꝛẽ nã. H in/
telligit᷑ ᷣm illud ſᷣ qð na ꝑ vitiũ coꝝu⸗
pitur. ałr enĩ nõ hẽt ueritatẽ.qꝛ frequẽ
ter ille q hʒ melioꝛa nalia ñ hʒ ita Suia
peccata ſicut ille q habet minꝰ bona et

in eodẽ gñe peccati.

EKcundo queri

tur vtu ſit ponere vnũ oꝛigina

le uel pła. Etqꝙ vnũ ſoluʒ vr. pᷣmo au-

ctoꝛitate mgriĩi lr̃a caꝰ Alioqͥn.vbi ſic
ait ANno pcco nõ płib puuli obligati
ſüt. Iteʒ Hipm oñditur rõe ſũpta a
cã.qꝛ pcẽm oꝛigiale ghitur ꝓpterlde

9„

inobedientiã. ̊ ſi vna tmn culpa fuit ei

ĩobediẽtia.vr ꝙ in qcũq; repiat᷑ ſit vni
cũ⁊ nullo mõ plura. Itẽ H ipʒ oſtẽ
igiali enĩ debet
ſolũ carẽtia viſiõis vᷣi.⁊ h eſt vna pena
ß multis culpis multe debt rñdere pꝑ
ne. ̊ . Itẽ H ipm onditur ĩ ↄꝑato

ne ad ſequelã. Oꝛigiale enĩ non ſolũ⸗

meſtab oꝛigie.ꝑ etiã oꝛigo pꝛiciꝰ

oĩuʒ maloꝝ. ſiꝗ qð p ſuphabudantiã
of vni ſoli ↄuẽit.⁊ ſtatꝰeſt ꝑ reductõeʒ
ad vnũuũ.vr̃ ꝙ oꝛiginale pcẽm nõ ſit niſi
onũ ſolü. Item Hipm vr̃ in ↄpatiõe
ad ſbm. Oꝛiginale eni eſt ĩ aĩa roe viũ

ctiõis ſue ad carnẽ. ſiꝗ vnaẽ caro cui
aĩa ↄiũgit᷑:⁊ vnica vniòe vnit᷑.⁊ vnitas

eſt ĩ aĩa ̊ ꝙ carni vt pfcibili vnit. vr
neceſſario pcẽm oꝛiginale ſit vn.
Iſtẽ H̊ ipʒ ondit᷑ ꝑ ↄpationè ad oppoſi

tu. Oꝛigiale enĩ pcẽm ẽ carẽtia vebite
iuſticie. ᷣ debita iuſti cuiꝰoꝛigiale pec
catũ eſt puatio in hoĩe nerat niſi vna.

qꝛ ĩ vno ĩnocẽte vna ẽ innocẽtia.ꝗ̊ c.

Sʒ5 hoc arguit᷑. Mꝛĩo auctoꝛita⸗

te ſup illud ps. Ecce ĩ iniqtatibus ↄce

ptus ſũ.Hlo.iniqtates ſũt pcca oꝛigi⸗/

nalia.et multe auctoꝛitates ſũt ad hoc

in lr̃a. Itẽ Hipm videt᷑ rõibi ſptis
bb 3

p eâdẽ viã ꝑ quã fumebãat ad oppoſitũ.

et pᷣmo rõne ſũpta a cã. Oꝛiginale pec

catũ eſt ĩ nobis ꝓpter pcẽm pmoꝝ pa

rentũ.ſᷣ Adam ⁊ eua pita ↄmiſerũt pec

cata. vr ꝙ pta ſint ĩ nob oꝛigĩalia.qꝛ

qꝗᷓ rõne reduũdat in nobᷣ pcẽm viri:eadẽ
rõe pcẽm mulien. Itez H̊ ipʒ v röe

ſũpta a pena.q; vni culꝑe vnica ðbet re
ſpodere ꝑena.ip multa gña penalitatuʒ
ad oꝛigiale pcẽm ↄſequũtur vt fames

ſitis moꝛs.infirmitas ⁊c. Et q̃ttuoꝛ di

cit Beda nobᷣ pꝑ pcẽm oꝛiginale eè in/

Nicta.ſ.infirmitatè.ignoꝛatiaʒ.ↄcupi⸗
ſcẽtiaʒ.⁊ malitia.vr igit᷑ ꝙ bᷣm diuerſa

gna penalitatũ ſit diuerſitas oꝛigina-
liũ. Itẽ h̊ ipſum vr̃ pↄpationẽ ad
capitalia ſbſequẽtia.Hituſ eni diuer

ſificant᷑ p actus:⁊ actus p obiecta.ſi
oꝛiginale pcẽm reddit hoĩem ꝓcliuuʒ

ad.yvjj.pcca capitalia qͥ ſunt diuerſoꝝ

geneꝝ.pr̃ ꝙ ĩ qlibet hoĩe ſit multitudo

oꝛigialiũ. Itẽ Hipſũ oñdit᷑ pↄpatio
nẽ ad ſbm.q; oẽs vires aĩe inficiunt᷑ p

oꝛiginale pcẽm.ſᷣ mu tiplicatis coꝛu/
ptibilib⸗ multiplicaturcoꝛuptiões. 3
diuerſis potẽtijs diuerſi ſũt hituſ.ꝗ in

vnoqq; hoĩe ncce ẽ ponẽ multiplex oꝛi

ginale. Item hipm vr p ↄpationeʒ
ad opꝑpoſitũ.qꝛ ꝑ oꝛigiale pcẽʒ eſt pua
tio oĩuʒ vtutũ cũ ꝑ ipm fiat incuruatõ

anie ad vitia oĩbo vᷣtutibi oxpoſita. ſi
ptesotiĩgit ĩ nob repire vtutes. ptes ĩ
nob otingit repire culpas oꝛigiales.

ihꝰ?dð qꝙ ſic vult mgr Hug.oꝛigia

le pcẽm dupłr dr. AN noꝰ dr oꝛiginale
pecẽm qð eſtoꝛigo oĩuʒ pccoꝝ.⁊⸗ ſic pec
catũ Ade dr oꝛigiale pccẽm.et h̊ mõ oꝛi

ginale pcẽm nõ tm eſt vnũ ſpẽ uenetiã
pnũ nũero.Alioꝰdr oꝛigiale pccʒqð ẽ
in nobᷣ ab oꝛigĩe.⁊ a q etiq cetera vitia

ſumũt in nob oꝛiginẽ.æ Hmõ querimꝰ
Hᷣ de vnitate oꝛigialis pcci. Ad huiꝰ

igit᷑ qõnis dilucidationẽ intelligendũ

eſt ꝙ cũ qrimꝰde vnitate alicuiꝰ.aut q
rimus ð vnitate ſᷣ ſpẽʒ ⁊ foꝛmã ↄmũeʒ
aut querimde vnitate ſ̊ nueꝝ ⁊ ſuxpo

ſitü. Si po loqmur de oꝛigiali pcẽéo.
ſic vnitatẽ hẽt ſ ſpẽm eo mõ ſꝙ pcẽm
Of hfe ſpẽm. Nnitas aüũt iſta ĩ oꝛigia
lipcẽo uenitpꝛincipatr ex ꝑte boni qdq

pꝛiuat æ e pte pcci Ade p qð introdu
ctũ eſt. Heſt ex pte oppoſiti ⁊ ex pte pꝛi⸗
cipij.vna eniĩ eſt ſᷣ ſpẽʒ oꝛigialis iuſtiꝰ
⁊ innocẽtia cuiꝰpꝛiuatio ẽ oꝛigiale pc

catũ. Ana etia fuit inobediẽtia rõe cu
ius totuʒ genꝰ huũanuʒ ẽ coꝛuptũ.⁊ iõ
ſ ſpeèm oꝛiginale pcẽm ẽ vnu in nobiſ.

S iaũt loqᷓmur de vnitate oꝛigĩaliſ q;

tuʒ ad nũeꝝ.ſic dð ꝙ in vno hoĩeẽ vni
cũ.Et rõ huieſt. qꝛ pcẽm duptr nuera
tur. Aut re ſbiecti in q ſicutĩ diuerſiſ

homibo diuerſa ſũt pcca. Aut rõe act
p quẽ hõ culpabilis efficit᷑.ſiẽ qui plu

ries luxuriateſt pła hʒ pcca. Neutro
iſtoꝝ mõꝝ oꝛigiale pccm multiplicat᷑.
ſi remaet indiuiſuü.naʒ in vno ie vna
eſt ania que p oꝛiginale pcẽm inficit᷑.

Iteʒ vni hoĩs vna ẽ gñatio in qua
ꝑ quã oꝛigiale pcẽm traffundit᷑.⁊ iõ

oꝛiginale ꝑeccatù in vno hoĩe ẽ vnũ ſo⸗

lüũ q́;tuʒ ad vnitatẽ ſjm ſpẽm ⁊ qtuʒ ad

vnitatẽ ß nüen. Et ↄcegẽde ſüt roes qꝗᷓ
Hondunt. Ad illud qð mo obꝛ ðᷣ

gloſa ĩ Ziũ ꝗ niqtates dic pcca oꝛigi -
nalia.dð ſicut diẽ mgr ꝙ frequèter in

ſcripta accipit᷑ płale ꝓ ſingłari⁊ econ
uerſo.ſic mgrexẽplificat in lr̃a.Ratõ
aũt q̃re ſcriptura oꝛigiale cum ſit vnũ
Plaliter noĩat.ẽ ꝓpter multiplicitatẽ
inclinationũ ad malũ qͥ ex oꝛigiali pec/

cato naſcüf. Ad illud qð obᷣ q oꝛi⸗

gĩale pcẽm oꝛtũ hʒa pcco pmoꝝ pen⸗
tũ.dð eſt ꝙquẽadmoð in gñatione pł᷑
pr̃ ⁊ mr ſüt q̃ſi vnũ pꝛĩcipiũ ↄpletũ ita
ꝙ neuter eoꝝ ꝑ ſe ſufficit.q́uis ſint di
uerſe ꝑſone ⁊ diſticte.ſic ⁊ ioꝛiginalis
pcci traſfuſione intelligenð eſt.xſi pec
catũ Ade ⁊ pcẽm eue fuerit diuerſa.p
uit tñ in oꝛigiali pcco inficiebat᷑ ĩ vtro
q; vis gñatiua.vnũ pcẽm oꝛigiale ĩ ꝓ
le cabant. ita ꝙ ſicut pꝛicipałr virtus
gnatiua reſidet penes viꝝ. ita etiã trãſ
fuſio oꝛiginatł᷑ pꝛicipałr attribuit᷑ viro
MNihilõinꝰ tñ vtriq; attribuit᷑ ſuo mõ.
vñ friuola ẽ illa qõ qua qrit᷑ vtꝝ traſfũ
deret᷑ oꝛiginale ſi tin vir uel tm mulier
peccaſſet.qꝛ cuʒ ad gñationẽ duo ↄcur
rat tanq; vnũ pꝛincipiũ:nõ pateret᷑ ðᷣs
vir inconupt'mulieri coꝛupte ↄmi/
ſceret.uel econerſo. Debeteniʒ ſiue in

ſunni
Pefun
lsdn
peffci
Aoen
aheni
gitpoſfu
gutdico
nötpa
atiua.
pcalpa
Ndiſtä
netnan
Unicae
mhatili⸗
ulte.
Iſer c
nrſetlan
mcoruptu
Ctippoli⸗
gnalepcen
m vnar
lterckes⸗
Alud vo
füviriüd
iyinei⸗a
beaniet
koriginal
me put t
amnihity
nerviigdob
gmleinett.
tellgicig
npichän
Unbiled
cadmdein
Nedongin
nalepcenr
leptpitüͤf
ſtininn
ſeäpninst
eiuſcecop
eſtdepecd
diltenlsn
nerſogect
Intogncit
titiapbi
ldetogo;
Ailucs

dinroc
ARedi⸗
Alsiuſ
Niglede
n ſdeen
uptüti
uin obi..
Ngilſ
Wiepyi
Würnüen
ſügaipn
ahan
obwien
mminfci.
Mmoinnn
mit. 1iᷣ
eepnüͤſo⸗
ötzad
ſitdese
ewoddd

e cumenne
LNemnf

ntorepl
vpleuii
nis ſintdi
viginalis
ü.
tdinenſa.
jebat irtio
gigialeip
oatrvirans
miuitni
aii ſuonne
edlo

ſen

X
EN)

ſtatu nẽ inſtitute ſiue in ſtatu nẽ coꝛu
pte ſuari ꝓpoꝛtio ⁊ ↄfoꝛmitaſ viri agẽ

tis ad mulierẽ ſuſcipientè: cũ ĩ actu il
lo efficiãtur vna caro. Ad illud qð
ob de multiplicitate pxnaꝝ.dð ꝙ vni

culpe rndet vna pena pꝛicipalis.plureſ
gũt poſſũt eẽ nõ pꝛicipaleſ. Pꝛicipalẽ

aut dico ꝑenã eternã. nõ pꝛicipalè aũt
penã tpaleʒ q dammõẽ ad bonũ oꝛdi

natiua. Nel pꝛicipalẽ uoco illam qͥ p?

ꝓ culpa infligit᷑.nõ pꝛicipalẽ ueroque
ad iſta ↄſeqtur.Oꝛiginale aüt vna pe-/
na et᷑ na punit᷑ viʒ carẽtia piſiõis dei.
UVnica etiã pẽa tpali pncipatr videlʒ
moꝛtalitate carnis.h̊ ad moꝛtalitatem

multe ↄſequũt᷑ penalitateſ. Ad iltld

qð ob ð mitiplicitate ĩclinationũ.dð
ꝙ ſiẽ vna coꝛda rupta q̃ multa colligã
tur ſeq laxatio mitaꝝ.⁊ tñ vna ẽ ibi pᷣ
ma coꝛuptio ⁊ laxatio.ſic ĩtelligendũ

eſt ⁊ ĩ ꝓpoſito.qꝛ iuſtitia ĩnocètie ꝑ oꝛi

ginale pcẽm pᷣuata: oẽs vires aĩe rela
xant᷑.vna tñ ẽ coꝛuptio loquẽdo etna
liter. płes aũt intelligẽdo cãlit· Zd
illud vo qð ob ꝙ ẽ conuptio diuerſa/
rũ viriũͥ.dð ꝙ uen c.ſꝑ̊ ſiẽ gr̃a ponit᷑ eſſe

TI virib aĩe:ꝓut tñ ↄtinuat᷑ad vnitateʒ

ſbᷣe anie.⁊ iõ vna ẽ gr̃a ĩ oĩbo viribo.ſic
⁊ oꝛiginale pcẽm ẽ coꝛuptio płiuʒ viri
um: ꝓut tñ ille vires ĩ vnitate ſbe vni
carni hñt vniri.Et ſic itelligenðẽ iltd
uerbũ qdᷣab aliqbooſueuit dici.ſ.ꝙ oꝛi
ginale ineſt aĩe ſᷣ ſuã eẽntiã.Henĩ nõ ẽ

intelligẽdũ ꝙ ipſa ſbaʒ aĩe oꝛigiale pᷣꝰ

reſpiciat q; potẽtias. Nã viũ huiꝰdic
ant.ĩ li? ð ↄcep.vᷣgi.ꝙ tã iuſtiꝰ qᷓ; iiuſti
cia pᷣmo ẽ ĩ uolũtate.⁊ loqͥtibi expſſe ð

pc&co oꝛigĩiali.Et ſic itelligẽdo ꝙ oꝛigi

nale pcẽm vt culpac᷑:ſit pᷣmoĩ uolũta
te:vt vitiũ ſit ĩ płiba potẽtijs ad vnã ſſᷣ
ſtariã ↄtinuat ĩtelligit᷑ hr̃e vnicũ ſbm.
ſicẽ vnitas vna ponit eẽ in oibo mẽbꝛis

eiuſdẽ coꝛpꝑis ſic vult Augꝰ.nõ ſic aũt

eſt de ꝑccoactuali. Nã pcca actualia
diuerſas potẽtias reſpiciũt ſᷣʒ ꝙ ad di

uerſos act pat᷑.vñ ⁊ ꝑ diuerſos actꝰ
introducũt᷑ in eẽ.⁊ ꝓptea ſᷣ diuerſitatẽ

potetiaꝝ bnt differre. nõ ſic ẽ ð oꝛigia
li pcco qð ↄhit᷑ ex vniõe aĩe ad carnẽ.

Ald illud qð yltio obꝛ ð ↄꝑatõe ad op

poſitũ iã pʒ rño. Nã oꝛigiale petin p?

pncipatrᷣtutibo nõ opponit᷑.ſ̊ oꝑpponi
tur iuſtitie oꝛigiali de q̃ ſeꝑ dictuʒ ẽ.x
illaʒ puando ꝑ ↄns incliat ad diuerſa
vitia.⁊ ſic ĩclinado cũ oĩb virtutib hʒ
repugnãtiã.vñ rõ illa nõ cogit.q; n ar-
guit pꝑ illud qð oꝑponit᷑ directe.łᷣ ſolũ
pid qð opponit᷑ ex ↄſequẽèti.

Onſequenter

querit᷑ q;tuʒ ad tertiũ articulũ

de pena oꝛigĩali.Et circa h qrunt᷑ duo

Pꝛĩo querit᷑ vtꝝ decedẽtes etiã in ſo
lo oꝛigiali puniant᷑ ꝑna ignis malis?
⁊? querit᷑ vtꝝ puniant᷑ pena iterioꝛis
doloꝛis.an ſolũ carẽtia nriſionis:

Irca primum
ſic ꝓcedit᷑ ⁊ qrit᷑ vtꝝ puuli ðce
dètes ĩ ſolo oꝛigiali puniat᷑ pena igniſ

mãlis: Etꝙ ſic vr. Aug.ð fi.ad pꝑe.ir

miſſime tene puulos qͥ ſine ſacramẽto
baptiſmatis de hſeculo traſeũt eterni
ignis ſupplicio ſẽpitno puniẽdos.
Itẽ augꝰ.Quiſqͥs ita viuẽ incipit vt
añ finiat vitã qᷓ; ab eiꝰ.ſ.oꝛigialis obli
gatiõe ſoluat᷑.ſi vni diei uel vni hoꝛe
ſpatio aĩa vixit ĩ coꝛpe.neceſſe ẽ eã cuʒ
eodẽ coꝛpe intmĩabilia gehẽne ſuxpli
cia ſuſtinẽ.Et ̊ expſſe colligit᷑ ꝙ oꝛigi
nali nõ ti debet᷑ care viſiõis ſ etia pe
na ignis. Itẽ H̊ ipſũ vr̃ rõe. Paruuli
in hac vita młtas ſuſtinẽt penalitates
⁊ afflictões.autꝗ inſte aut iiuſte.nõin
iuſte.H̊ ↄſtat qꝛ oĩs pena iuſta ẽ.Si iu
ſte. ̊ mẽtur h̊ oꝛigialis culpa.ſig cłpa

nõ dʒ reamnẽ impunita.⁊ oꝛigiale me

ret᷑ ꝑenã ſenſus.vr ꝙ ꝑuuli pena ſenſi⸗
bili crucient᷑. Itẽ illud c mag dignũ
puniri ĩ qͥ maꝗ reſidʒ cã pcci.p que.n.
qs peccat ꝑ illa debet toꝛqri.̊ traductõ
⁊ c oꝛigialis pcci maxie reſidet penes
carné. vr̃ qꝙ illa potiſſime dʒ puniri.
Sigᷣaia merito illiꝰculpe digna ẽ dei
viſiõe bᷣuari.multo foꝛtiuſ caro digna
eſłet᷑nis ſuꝑplicijs cruciari. Itẽ puu
lis nõ reſtituũt᷑ coꝛpa dotata.hẽbüut igi
tur coꝛpa paſſibilia.ſ oẽ paſſibile ncce
eſt aliqñ pati uel ab extriſeco uel ab in
triſeco maxie cũ aꝑpꝛoxiat agẽeti derio
.4

P gvr puuloꝝ coꝛpa aliqñ patiẽtur ⁊

affligét. Sʒ3. Auguſ. ĩ ench. Mi⸗
tiſſima ſane eoꝝ erit pena q pꝛet pcem
qð oꝛiginałr traxcrut nullũ inſup ad-/
dider̃t.ſᷣ ſi puuli carerẽt viſiõe di ⁊ pu
nirent igne mãli nõ hr̃ent mitiſſimã pe
nã. Si igit᷑ nẽo dubitat eos viſiõe pꝛi
naudos. vr̃ nullo mõ eẽ ponenð ipſos
coꝛpali ſuꝑplicio puniẽdoſ. Itẽ mgr
i lra caꝰalioꝝ. ꝓ oꝛigĩali pcco qð a pẽ
tibo putli traxerut nullã aliã mãt ignis
vłↄſciĩe uermis penã ſenſuri ſũt.niſiq;
dei viſiõe carebũt in ppꝛtuũ. Itẽ H
ipſulvr̃ rõe. Iniuſtũ ẽ plus exigẽ ĩ pẽa
q́; ↄmiſſũ ẽ in culpa.ſi ̊ puulus nullo
actu ſuo dinuↄtẽpſit impiũ.vr̃ ; nlłʒ
debet᷑ ſibi et᷑nale toꝛmẽtũ. Itẽ acer⸗/

bitas pene rñdʒ q;titati ðᷣlectatõis.iux

illud apoc.q;tuʒ głificauit ſe ⁊ ĩ ðᷣlicijs
cxxcc.ſ̊ aĩia que ↄiucta fuit coꝛpi puuli in
firmãti ⁊ debili nullã ᷣlectatõeʒ ĩoꝛdi
natã in coꝛpe ſenſit.̊ nõ vr̃ ꝙ ſibi debe
at acerbitas pene ſenſibił. Itẽ honi

biliꝰ ↄtinue ⁊ etnatxr in toꝛmi eẽ q; o

no nõ cẽ.ſig dᷣs aĩam quã creauit ſine
ppetratõe alicꝰ pcci e᷑nis ſuꝑplicijsð/
putaret.nullũ videret᷑ſibi bñficiũ pᷣſta
re.nec mĩa ſił cũ iuſtiꝰ curreret.qꝙ ſi h
incõueniẽs dicẽ apud pr̃eʒ miaꝝ. vr
c. Wvad pꝛedcõꝝ itelligẽtiaʒ ẽ no
tãdũ ꝙ h̊ duplex è opio.Quidã enĩ at
tẽdentes rigoꝛẽ dĩne iuſti ac ſnie q̃ ðs
hoĩeʒ ꝓ vno modico moꝛtaliĩ qͥ momẽ
tanea ⁊ q̃ſi nulla fuit ðᷣlcatio hoĩeʒ cru
ciat et᷑nałr:dicũt ꝙ puuli cremabũtur
igne mãli lõge minq; illi ꝗͥ pccauerũt
pcco actuali.Et h̊ dicũt ſeſiſſe aug.cũ
dixit ĩ ench.penã puuloꝝ eẽ mitiſſima.
Eti liꝰð fi.ad p. Paruuli cruciabũt᷑
etno ſuꝑplicõ. mitiſſim eni illã uocat
enã nõ obſolute ſᷣ reſpectu alioꝝ. nec

in H̊ vᷣiogat᷑ dicũt dĩne miĩe:q;uis plus

maifeſtet iuſtie q; mie.ꝓ eo ꝙ minꝰma
lũ eſt ĩ tali pẽa eẽ qᷓ; oĩno nõ ec.cũ ñ ſit

ibi tata bõi puatõ ſic mãifeſtat augꝰin

liꝰð li.ar.et Hdicũt eẽ ↄuèiens.vt ſiẽ ĩ
oꝛigiali pcco erat carẽtiadebite iuſti?
ↄcupiſce.ſicetià in pẽa eẽt carẽviſio
nis ði ⁊ afflictio igniſ etna.Sʒ cũ ual

de dun illudg dicẽ videat᷑ ꝙ ðs t dure

ne

dei ⁊ iudicio rõis.ꝙ qꝛ puuli ðᷣcedẽteſ

end loꝛ ſvCa i
OSE .

C tã aſpe agat cu puuł ſic cedẽtibo: q

oĩno nõ potuerut vitare nec moꝛtẽ cul
p nec moꝛtẽ nẽ.pꝛeſtiʒ cũ videamꝰðũ
cuʒ ĩpijffimis ⁊ ſceleratiſſimis pccoꝛi-
bus ĩ młtis miſicoꝛdit᷑ agẽ. Jo ẽ alia
poſitio mitioꝛ qᷓ mag ↄcoꝛdat pietati fi

cũ oꝛigĩali carẽt iuſtiꝰ ⁊ ſps ſacti gr̃a

que ẽ pignꝰ hẽditat et᷑ne.pᷣuant᷑ĩ et᷑nũ

viſiõe ðᷣi.qꝛ pᷣo ĩ carne fuit feditas:iðo
ponẽt in loco vili vtpote ĩfernali.ꝑ qꝛ ñ
habuerũt in ſe actualẽ ð lectatõeʒpcẽi
nec ĩ ſpũ nec ĩ carne.iõ nõ ſentiũt pene
ignis acerbitatẽ. Hũc moð dicẽdi ma
gis aꝑpꝛobãt magfr̃i ↄĩter.Et iõ ipʒ ſu
ſtinẽdo ſᷣ opionẽ magf̃i ſic pʒ in lr̃a rõ
nes qͥ ad hac ꝑtẽ inducũↄcedo. Ad
illud ꝗ qð pᷣmo obꝛi ꝛiũ deꝶᷣ auguſ.
dð ꝙ aug'in vb ilk nõ intẽdit dicẽ q p

uuli ſẽſibiłr cruciẽt᷑.ꝑᷣ itẽdit eoꝝ penãa

mãifeſtare q́;tũ ad carẽtiaʒ viſiõis dᷣi.
⁊ q;tuʒ etiã ad vilitatẽ loci.Et hualde
habũdãter expmit pł'dicẽs⁊ minꝰ uo
lẽs ĩtelligi.nec ſine cã loqͥ᷑ ſic.Henĩ fa
cit ad extirpandãa illa hereſiʒ ꝗᷓ dicebat
puulos nulla pẽa puniri. Vñ ſiẽ ĩ mo

ribo documtu eſt ꝙ ꝗᷓ vultab vno extre

monꝝ puẽèire ad mediũ qſi debet declia
re ad illud extremũ ſic docet phs. Sic
etiã beat'aug ut illã hereſiʒextirparet
que dicebat puulos ab oĩ pena ĩmũes
ad mediũ reducẽt viʒ ad penã carè ᷑piſi
onis.ſimpłr aſſeruit eos cũ alijs pcc̃o

ribo et nałr dãnari. Iſtũ aũt ſuuʒ itelle

ctuʒ explanauit ĩ ench. vbi dixit pena
eoꝝ eẽ mitiſſim.ſic diẽ mgn in lr̃a.
Ad illud qð ob ꝙ puuli multaſ pena
litates ſuſtinẽt ĩ hac vita.dð ꝙ etii te-/
poꝛalłr puniri ꝓ pcco oꝛigĩali ſit iuſtũ.
nõ tñ ſeqr ꝙ et natłr. Et rò huiꝰeſt.qꝛ pe
ne tpales nõ tm ſüũt punitie ſᷣ etiã ꝓmo
tiue.vñ ðᷣs nõ tm affligit ĩimicos ſuoſ

ueꝝ eti amicos.ſic patetĩ Thobia et

Yob. x iõ in afflictõe tpali ſeueritatiiu
ſticie iũcta eſt benignitas mie. q due

elegat repiri debẽt ĩ oĩ punitõe vi ⁊ re

mũeratõe.ſic aüt nõtingẽt ĩ pena eter

cijcruciaret. Ad illud qð obi ꝙ ĩ car

—

. . „* —
„ *) affteg ANN

—
—

na repire.Henĩ pure eẽt ð rigoꝛe iuſti:
ſiaĩias puuloꝝ ignis gehẽnatł ſuxpli⸗

Jnedee 60

Gcnciatmnn

nneod igneß

tuptintef
Ppeuniübi
ſbili. ddg
pkrotigttan
erorcje dine
pꝛpuunor ſ
pot rinwieqj
D
Gliigniiten
itidine iuſt

nerurpecda

eſiipſis

Paſtionenöͤ
bilintisdotk
Pcbianta
cias mhig
Abitiſecont
kitcapaipe
ſctiam⸗
deſcbilutii
uniinirta
(hularcope
Onnätrtnon
— MWbarle
(apaccire

urn
oſpilipuni
ſtyful⸗
gbüsetniſta
Uſätinciimn
nezäſimlae
ſobſuſfcz
ultikfemen
lergemi.
gtaligril
iſtarirdols

ctinbe
warecnl
Eeandi
eed⸗
Apenntff
lidttir
sſanigf
ntieni

1
*

nöedei
ddicicin
Rößzſu
Pzinliard
eibaugu⸗
i dicep
keor ni
Lbulle
Kmm'u
diſchen
ſcdirdet
Oiſcim
rſhetanp
imuinis
mian ni
ialis cco
ſunzuͤrelle
dirit pni
doͤcetlite⸗
iliſttiuſti.
huieſt b⸗
jebenüpn
jinicosſ
iſeuenduun
slic idl⸗
mniie ditt
igoriit⸗

†

„
* 4 1 6* e x. l: 1e
— DW

maag

. „
] A. 6) 6 ☛ —2*

Pen*

ne maxie reiſidet cà pcẽi.dðᷣm q etſi ca

pcci quoquo mõ reſ ideat ĩ carne.H c ꝑ

modũu cuiuſdã hitus:nõ ꝑ modũ actꝰ.

vñ caro nõ facit aĩaʒ puli ↄcup iſcẽtẽ:
yocupiſcibilẽ.⁊ ꝓpt h̊ nec ipa nec aĩa
ĩ ipa dʒ actuali ↄbuſtiõe ignis toꝛqri.

ßHb ſic aĩa buat᷑ viſiõe ði.ſic eti caro pꝛi
uat᷑ ſtola ſua.⁊ in loco vili ⁊ tenebꝛoſo

ponit᷑ cũ collocada eẽt ĩ celo empyreo:
ſi tat feditas conuptõe fuiſſe ſanata p
baptiſmi efficaciaã. Ad illud qð ob⸗

ꝙᷓ puuli ñ hñt coꝛpa dotata ſ̊ poti paſ

ſibilia.dð ꝙ aliqͥd non pati ab aliqᷣ du
płr ↄtigit.aut ex vᷣtnte quã bʒ iĩ ſe. aut
ex oꝛdie dĩne iuſti: Dico igit᷑ ꝙ qꝛ coꝛ/

pa puuloꝝ ſüt paſſiõc care.⁊ H nõ eſt

pꝓpt virtutẽ qua hẽant reſiſtẽdi in ſe t
potiꝰ ꝓpt oꝛdinẽ dĩne iuſti.ᷣm cui re

gulsa ignis ĩfernal agẽ hẽt: cu ſit iſtru⸗

męætũ dine iuſticie.vñ ſiẽ idẽ ignis ma

gis cruciat maioꝛẽ pccoꝛẽ q; mioꝛẽ. ſic

7 in eoð igne patiũt coꝛꝑa eoꝝ q ecca

uerũt pcco actuali.puuloꝝ uerocopa

etiã ſi ĩ ipſis ignib ĩfernalibo uolitent

paſſionẽ nõ ſentiũt.⁊ tñ nõ hñt ipaſſi/

bilitatis dotẽ. qꝛ nõ ſuꝑant vi ignis ꝑ

H qð hẽanta virtute ꝓpa. Et ſi tu obij

cias mihi ꝙ debẽt pati paſſiõe uẽiente

ab ĩtriſeco vtpote fam e⁊ ſiti.cũ nõ ha/
beat coꝛpa ĩpaſſibilia ⁊ imoꝛtalia. dðz
ꝙ ſiẽ dã natoꝝcoꝛꝑa cũ ſint paſſibilia⁊

defcẽibilia tñ dĩnavirtute ſuſtẽtãte pꝑe

tuant᷑ ĩ vita:vt ab igniba nõↄſumãat.ſic
⁊ ꝑuuloꝝ coꝛꝑa eað virtute dĩna vita
ↄtinuãt᷑:vt nõ indigeãt cibo nec potu.
nec tñ habet illaʒ firmitatẽ ⁊ ſoliditatẽ

qaus habebũut coꝛpa gloꝛioſa.

Ecundo queri

tur vtꝝ puuli decedetes ĩ ſolo
oꝛigĩali puniat᷑ aliq doloꝛeĩterioꝛi: Et
ꝙ ſic vr p illud YJo.criſo.qͥ dic.excludi
a bois et᷑niſ⁊ alienũ effici ab hiſ q ppa
ta ſũt iuſtiſ tin gñat cruciatũ:tin doloꝛẽ
vt etiã ſi nulla extriſecꝰpena toꝛqret:H
ſola ſufficẽt.ꝗ ſi puuli excludẽt᷑ ſiẽ ad/
ulti. vr̃ q maxie cruciabũt intioꝛi dolo
re⁊ gemitu. Itẽ qncüq; aliqͥſ ðᷣſide
rat aliqͥd ⁊ illo puat᷑:neceſſariũ ẽ illuʒ

triſtari ⁊ dolẽ.ſ̊ oẽs hoĩeſ naãlłr ðᷣſiderait

giĩa puuli du vni

beatitudinẽ. ſi aie puuloꝝ et᷑na btĩtu

die pᷣuãt᷑.vr ꝙ exh̊ nccario triſtet. Atẽ
1 ,nit᷑ carni Zbit ↄcupiſcẽ
ti. cũ ſepat a coꝛpe:rẽanʒ ĩ ea ĩfectõ
illa zcta.⁊ ipſa pot exire ĩ actu. B oſtat
pot ↄcupiſcẽ.ſᷣ ↄcupiſcẽ ſꝑ ẽyt cũ ð
lcãtõe t cũ pẽa.cũ delcatõe cũ hʒqð de
ſiderat.cũ pẽa:ſi nõ hʒ. ſiaie puuloꝝn
vlcãtõibo erũt puate.vr̃ doloꝛibo ĩiti⸗

„

erũt afflicte. Itẽ puuli decedẽtes cũ
oꝛigĩali ⁊ antiqͥ pr̃es ĩ libo exnteſ:vtq;
pᷣuabãt᷑ vifiõe dina.ſi g ãplioꝛi ðᷣ bebat
pẽa puniri puli qͥ hẽbant cłpa.vr ꝙ ex
ipa carẽaviſiõiſ di aliq; tſticia aĩe puto
rũ hẽant. Itẽ maioꝛ doloꝛ ẽ alicni qñ
puat᷑ aliqbono ſine cã q; q puat᷑ ex c
aliq̃.g pi rõe maioꝛ dʒ ec dolõ qũ puat
ex mioꝛi cã q qñ puat ex maioꝛi.ſig aĩe

puuloꝝ ex mioꝛi cꝗ Ppuãt᷑ viſiõe diĩna q;

agĩe adultoꝝ.vt q; magdoleãt iti. Ite
aĩe pułoꝝ ꝑ nãʒ hñt affcões.ꝑ affcoes

ncce ẽ ł qetari t᷑ p eas aĩaʒ affligi. ĩ qe

tudo.n.affcõnũ nõ modica afflictõ. h

affcões pułoꝝ nõerft qᷣetate. alioqn iã
eẽtĩ q̃daʒ btitudie.ſolꝰ.n.ds ẽ q qetat

ðſideriũ aĩe.ᷓ vr ꝙ ſi aia erit ĩ affcõnũ
varietate ⁊ ĩqetudie ꝙ erit ↄtiue iᷣ dolo

re ⁊ afflictõe. Sʒ mgri lrᷣa. nulls ali
aʒ penã ſeſuri ſt pułi ignis mãat vt co⸗
ſcie mis:niſi ꝙ ði viſiõe carebũt i ꝑpꝑ

tuũ. vr̃ ꝙ ñ hant doloꝛẽ intnü. Itẽ
oꝛigĩale ĩeſt aie ex vniõe ad carneʒ. ſi
aliqdoloꝛe dʒ aĩa cruciari merito oꝛigi

nat pcci. illo potiſſie cruciari dʒ q ieſt

aĩe ſᷣ carnẽ.ſi q̊ caro ñ crẽabit᷑ igne mã
li.vr̃ q aĩa nõ cruciabit᷑ doloꝛe ſpuͤali.
Itẽ ſi pułi ðᷣcedẽtes ĩ oꝛigĩali dolebut

p“ hãcſvitã. aut dolebũt de cłpa aut de

dãno.ſi ð cłpa dolẽbũt. erãt iuſti.ſið

dãno dolebũut:cu illud danũ ⁊ pea carẽ

cie viſiois ði ſit iuſta.⁊ qͥ dolet ð iuſto ẽ
ĩiuſtꝰ.vr ĩ aĩab ðᷣcedẽtibocuũ oꝛigĩali
n tm ſitcłpa oꝛigĩatł ſᷣ etiã actuatł. Itẽ
ſi pułi dolebũt ð amiſſide illiꝰſumi bõi
cu ipi vtutẽ pacicẽꝰ ñ hẽant. ⁊? qͥ dolʒ de
aliq malo carẽſptute pacic murmurat

ʒ puniẽtẽ ł infligẽtẽ. vr ꝙ aĩe putloꝝn

murmuret) om iiq ⁊ liuſte. gyñ poſt
egſſũ a cõpe aĩe vcedẽteſ ĩoꝛigialima
gis efficit iniq q; an qð ẽ ĩpoſ ibile.

Itẽ ſidolẽt.aut credũt ſe hr̃e illud

donũ.aut certi ſũt ꝙ nũq; hẽbũt. ↄſtat
ꝙ nõ expectãt illud bonũ hñduʒ. cũ nõ
hẽant ſpꝑeʒ.ſig doloꝛẽ hñt ð bono amiſ
ſo cũ certitudie nuq; hndi.vr̃ ꝙ heant
deſpationeʒ. h deſpatio C acerbiſſima
oĩiuz penaꝝ infernaliü. g puuli punirẽ
tur ꝑena acerbiſſima qð impiũ ẽ dicẽ.
IVtẽ ſi dolet:aut dolẽt ĩ ſũmo autñᷣ.
ſi in ſũmo dolẽt. igit acerbiſſime puni

unt᷑.ſi nõ dolèt in ſũmo.j̊ ĩ ꝓceſſu tpiſ/

poſut mag ⁊ magꝗ dolere.cu doloꝛ ille

oꝛtũ hẽat ex iterioꝛiaffcòne.q ĩ eað diſ

pPone manęẽte culpa.vf ꝙ in eis creſcat
pna.que duo ſüt incõpoſſibilia. N?

ad pꝛedcõꝝ intelligẽtiaʒ ẽ nõndum qꝙ

ſup hac qone nec expſſe loquit᷑ ſcripta
nec expſſe e ſacti detmĩant.iõ doc.the

ologie h̊ opinant᷑ Sia.uidã eni uo

luerũt dicẽ puuli carebùt ⁊ cognitõe

doloꝛe.cognitõe qͥdẽ carebut exigẽte
iuſticia.doloꝛe carebũt exigẽte mia. iu
ſticia nq; exigit vt nõ det᷑ eis poſt hac
ritã donu aliqð cognitõis qð i hac vi
ta nõ habuerut. vñn ſicẽ caruerũt cogni
tiõe fidei ⁊ oĩ gñe cognitiõis ĩtellectie
illi q moꝛtui ſut añ vſuʒ rõiſ.ſic etiã ca
rebũt poſt hac vitã.nec diuturnitate tẽ
pis addiſcẽt.ſicut nec maioꝛes qͥ nihil
plus ſciũt qñ moꝛiũt qᷓ; qñ naſcut᷑.etiã
ſi multo tꝑe vixerũt. ¶ Mia exigit vt ñ
hẽant pena actuat᷑ doloꝛis:cũ nò habu
erüt maculã culꝑ actuał.⁊ iõ iuſto ſuo

iudicio pᷣuat eos ðᷣs oĩuʒ eoꝝ cognitõ

ne que poſſeteis inferre voloꝛẽ.meliꝰẽ
enĩ talia igrare q; ſcire.ſic pccoꝛi ꝓcli

uoad pcẽm meliusè igmare q; noſſe ea

que eũ inclinatab pcẽm. ſᷣ qꝛ difficile
E intelligẽ ꝙ aĩa ſepata nõ heat uſũ rõ
nis ⁊ nõ cogſcat:ea ſaltẽ qͥꝝ cognitõẽ
ei nãliter inpᷣta.cũ ex pte coꝛpis impedi
mentũ nõ hẽat. Itẽ alij atr opinant
ꝙ; aĩie puuloꝝ ⁊ hẽbunt cognitioneʒ ⁊
hẽbũt etia doloꝛẽ.ſciẽt enĩ ppter qͥq fa-
cte ſũt.⁊ ſciẽt ſe illo bono merito oꝛigi
nalisculpe eẽ puatas.⁊ ꝓptea doloꝛeʒ
hebunt.⁊ affcõnes doloꝛis ĩ eis altera
bunt᷑. attñ nõ hẽbunt doloꝛẽ q mereat᷑
dici uermis.qꝛ nõ hẽbunt remoꝛſũ ꝙ P
giderũt illud bonũ ꝓpter ꝓpaʒ negli⸗

— 5 ..
A PuAE 27 Nerir Achual
ols W „ W 9

gentiã ⁊ ↄtẽptũ.⁊ ꝓ tãto doloꝛ eoꝝ erit
multo mĩoꝛ q; coloꝛ adultoꝝ. Sʒ qm
pla videt incoueniẽtia ſeqͥ ſi pat᷑ ipõs
dolẽ ſicut ĩ opponẽdo mõſtratũ eſt. tuʒ
ꝓpter H̊ qꝛ doloꝛ ille ẽ abſq; paciẽtia ⁊
abſq; ſꝑe.⁊ ita cu murmure ⁊ deſpatoe
Tũ etiã qꝛ doloꝛ aĩe redũdat in carnẽ.

⁊ ſi talł doloꝛ ex vᷣliberatõe pcedit:ñ vr

7

eẽ abſq; actuali obligatõe. Mꝛopt ⁊ H
⁊ hiſ ſilia ẽ tertiꝰmoddicẽqi viʒz ꝙ aie
puulonꝝ carebũut actuali doloꝛe ⁊ affli⸗
ctõe.nõ tñ carebũt cognitiõe.Et illud

pot ſat rõnabtxr ĩtelligi ꝑ hũc moð.de

cedẽtes enĩ in ſolo oꝛigĩali q̃ſi mediũ
lenẽt iter hñtes grãʒ⁊ culpã actualeʒ.
et qm ſtat retributõis rñdere dʒ ſtatui
vite pñtis. ĩ tali ſtatu debtaĩe puulo
ruʒ poni vt q̃ſi mediũ teneat int᷑ beatoſ
⁊etnis ignibo cruciatos.m igit᷑ bea
ti carermalo pene ſenſibitł. ⁊ cũ loc hñt
di viſionc. DNDãnati ecõtrario ſũtĩ tene
bꝛis ⁊ puniũt pena ſẽſibili. MParuuliß
rectũ oꝛdinẽ diuĩe eqtatis debent ↄĩca
re ĩ yno cũ dãnat ⁊ ĩ alio cuʒ beat᷑.ſ̊ nõ
poſſũtↄĩcare cũ beatis ĩ hñdo diuinaʒ

pñtiã.qꝛ tüc ĩ nullo ↄicarẽt cũ danatiſ

Pmñtia eni niſiõis di ñ ſtat cũ pena ſẽ
ſibili.iõ cũ beaſ pĩcantĩ H carẽtoĩaf
flictõe extioꝛi ⁊ iterioꝛi.cũ dãnat᷑oĩ H̊
ꝙ Ppuant viſiõe dᷣi ⁊ lucis coꝛpalł.puuli
igit ſic diuĩo iuditio iuſto ĩter beatos
⁊ ſimptr miſeros q̃ſi ĩ mediooſtituti H
nouerũt.⁊ tñ ex vna pte ↄſideratõ ge⸗/
nexret ðᷣſolatõeʒ.ex alta ↄſolatõem:ita
eq̃ lqce diuio iuditio eoꝝcognitio ⁊ af
fectõ libꝛat᷑ ⁊ ĩ tali ſtatu ppetuat᷑vt nec
triſtiꝰ vᷣijciat nec letireficiat.⁊ ĩ H mi-
rabit ondit᷑ oꝛdo dine ſapie qͥ cũcta no
uit ſuis locis diſponẽ ⁊ ad ſui głiaʒ oꝛ
diare. nã ſic i beat potiſſime maifeſtat

mia. ⁊ ĩ dana potiſſie claret iuſtiꝰ. ſic
in iſtis maifeſtat᷑ mĩa ſiłꝛ iuſtia.⁊ ex H

Pʒ ꝙ ñ fac fruſtra vᷣs aias q̊s nouit ð
coꝛpe añ ſuſceptõeʒbaptiſmat᷑egreſſu

mS. oia. n. fac ðs ad głiã ſuã maifeſta-

gã. ñ ſi tu qraſqͥq puuli faciant vtꝝ
addiſcãt uel ↄfert vłaliqð aliud opꝰ
cxerceat.bꝛeuit ego rñdeo ꝙ diuie iu/
ſtitie etas ⁊ imutabilitas in eodẽ ſta
tu q;tuʒ ad coꝛpus ⁊ qᷓtuʒ ad aiaʒ ſiue

weogtitui
euutr cos 0
tteſcint
ſlcmmifumt
Eniimmun
Köremliübe
imlümal
hirtfimeten
jtinninie
geſütröneson
intſpünlezd
Cdokrin
Ctdebisete
Pecniberne
bluni inot;
iluo oobeyn
göoeſiteniwin
Uineinplrin,
ſofelinnonedet
ſigteezdeſiherit
ſtnonctecktrit⸗
ſteeinpaciſo.d
Ehitisrtdi
wodica rant.1
eſtee geisſuft
nitockosadon
Acild odob⸗
tübz dogſian
Uitnecdſigenan
Niſenirnn
imnſtincollocn
Umiingnar⸗
Cütamuegau
fei müenires
Uuccöchrdeſic
ſeeſctcrnne
ugadicaace
dihclicͤcoe
Vehuarpunte
bibantzſolati
hairwlora
dopuulbiſci
aſanilnzcin⸗
Aücezrentön
nzbädemneti
mmnipuntiinin

urr deſpatie
cincmme.
eecitihyf
rnhaje
Aclker gffl⸗

Gnde. Krilud

Spbicnod,de
gial öſi nori
talläarnae,
icerozfni
debetciepunh⸗
eneitintran
Onigie be
dil tcu ochit
mroſütitene
N Peruuli
sdei
ocNn
Siicodinmn,
cmnitcüdinan
düſatcäu
mti anis
nicidinivi
scopepu
uloirr auws
Mo tini
1 cenange⸗
olntͤenin
Nogittg,
umitne
elniegannd
nndſglaz
wtinnürft
ſecknetut
ſttuſ da
aippili
Gptinutt⸗
liäſuämanene
uulifcunin
alipslinc⸗
liusiſtot i
mih

.

qᷣad cognitiuã ſiue quo ad affectiuã p
petuałr eos cõſolidat vt nec ꝓficiant

nec deficiant:nec letẽt᷑ nec triſtent.ſecd

ſp ſic vnifoꝛmit maneãt.vt ſint mã lau

dandi diuinũ iudiciũ qð ſic ẽ equũ ⁊ iu

ſtuʒ vt nullũ bonũ remãeat irremũera

tũ.⁊ nullũ malũ remãeat impunitũ et

pfectiſſime teneat mediũ int ſupfluuʒ
⁊ diminutũ. ſᷣm hac igit᷑ pneʒ ↄcedẽ
de ſũt rõnes ondentesqꝙ puuli nõ ſen/
tiunt ſpualeʒ doloꝛẽ.
qðᷣobᷣꝛ in ꝛiũ de Jo.criſo.dð qꝙ ĩtelli
git de his qͥ excludũtur merito actuat
peccati uermè ↄſcie ⁊ remoꝛſu ſut ha
bituri. ⁊ iõ nõ hʒ locũ in puuliſ. Ad
illud qðᷣ obꝛ ꝙ triſtie neceſſario ſeqtur
qñ deſideriũ nõ impletur.dðʒ ꝙ ueꝝ ẽ
qñ nec implet᷑ in ſe.nec fit recõꝑenſa/
tio ſᷣ eſtiationẽ deſiderãtis.qñ uero fſʒ
eſtiatõeʒ deſideratis aliq̃ᷓ recõpẽèſatio
fit:nõ ncce eſt triſtari.ſicut multi qͥ uel

Eid illud uero

lẽt eẽ in padiſo.bñ ↄſolant᷑ de ſtatuvi
te pntis.qꝛↄtẽti ſunt eis que hnt q;uiſ
modicũ hant.⁊ ſic ĩ puut intelligenꝰ

eſt eẽ.ꝙ eis ſufficiat ſtatus ſuus.⁊ ele

nãt ocłos ad opes q̊s hr̃e non pnt.

Ad illud qð obꝛ ꝙ aĩa puuli ↄcupiſcẽ
tia hʒ.dð ꝙ ſicut in hac vita nec ↄcupi
uit nec ðᷣſiderauit aliqͥd qð nõ debue-

rit.ſic etiã nec in futura vita.h̊ ipſi di/

uina ſnĩa collocati erüũt int fugã ⁊ ap-
pPetitũ.ita q neutꝝ eis dñabit᷑.⁊ iõ nec

Hbũt actuale gaudiũ nec actuale ſup
pliciũ.vnũ eniʒ repᷣmit᷑ p alten. Ad
illud qð ob de ſact pr̃ib.dð ꝙ ſancti
pf̃es ſpeʒ ⁊ certitudinẽ hẽbant de futu
ra głia hnñda.⁊ graʒ etiã hbantꝑ qua

dñm aliqͥmõ cognoſcebãat.⁊ iõ nõ ſeqͥt

oKaual bunltti nt tzuti ꝓ eo ꝙ plꝰ
hẽbant ↄſolatõis. Ad illud qð obꝛ
ꝙ maioꝛ doloꝛẽ alicui cũ pᷣuat᷑ abſq; cãẽ
dð ꝙ puuli bñ ſcient ex cã ſe eẽ pꝛiua/

tos.ſ qꝛ illaʒ cm nõa ſe habuerãat ſed
aliũge ↄxerũt.iõ nec doloꝛẽ nec remoꝛ⸗
ſuʒ hẽbunt.uerbũ aut pꝛedictũ ĩtelligi

—

turi punitõe iniuſta ⁊ in q̃ punit puni

enti remurmurat.ſic aũt non ẽ in ꝓpo

ſito. Ad vltimũ dð ꝙ affectões par

uuloꝝ ſtabiliũt᷑ iuditio eqtatis diuie.

non tñ tolit qetant᷑ ſiẽ affcõneſ bonoꝝ

—

4

₰
2

in pr̃ia. Vñ ſiẽ differt ĩmunitaſa paſ
ſioeſiue a ſenſu ꝑene in puutł⁊ beat᷑.qꝛ
in beat ẽ dos.in ꝑuuł nõ ſicẽ dictu ẽ. ſic
intelligendũ eſt de qetatioe ex pꝑte affe
ctionù anieeee.
111parte iſta
ſuiut qones circa lr̃am. Et pᷣo qᷓ
rit᷑ de H qð dicit. Moſſũt iĩtelligi pła
pcca in vna traſgreſſiõe Ade.ſi eniʒ H
uenꝝ ẽ. tũc pi rõe in qlibet vno pcco eſt
multitudo pccoꝝ.ſiↄſideret᷑ illa rõ aſſi

gnãdi diuerſa pcca ĩ vno pcco quaau

guſ.ponit ĩ lr̃a.qͥlibet eni cũ ccat int

ficit aĩiam ſuã.qꝛ pcẽ̃m ẽ moꝛs aĩe.qli/

bet etiã traſgredit᷑ madatuʒ diuinũ.g ẽ
ibi homicidiũ ⁊ ĩiobedic. ⁊ ſic de alijs.
Itez ſi fuit ibi płalitas pccoꝝ.& vr

liü. Q: ſitu dicas ꝙ nõ fuit trafuſum

oꝛigĩale rõe dĩuʒ ſ̊ roe alicꝰ.qrit᷑ g tũc
rõe cuiꝰpncipatłtr fuerit tñſfuiũ.vtꝝ iõ

ne gule vt ſupbie ł inobedie. Et ꝙ rõe
Iĩobediẽtie vr ro.v. NPer iobedĩaʒ pccʒ

ĩtrauit ĩ mundũ.aaut fuerit gula vẽ
pꝓ ipʒ textũ.quacũq; die come.moꝛ.mo

ri.⁊ mõ ↄcoꝛdare vr̃.q; oꝛigiale pcc̃ʒ tiſ
fundit᷑ medite ꝓpagatòe carnis.gtũſ
fũdit᷑ rõe pcci carnal. ſi nõ fuit ibi ꝑec
catũ carnale niſi gula.gct. Q aut fu
erit ſupbia vr auctoꝛitate hug.ĩ vij. p/
te pmi li.ð ſacra. ꝓpt elatõeʒ animus
obſcurat' ẽ.qꝛ.n.p elatõeʒ timuit igra
tia pcuſſuſ:lum pitat amiſit.et paꝝ añ

H. Qnia ſpũs p ſuꝑbiaʒ ↄ creatoꝛẽ tu

mẽs:obediaʒ nõ tenuit.idcirco creatoꝛ
ſpuũʒ iqrãtia:carnẽ vᷣo ↄcupiſcẽꝰ dãna
nit. Querit᷑ g̊ rõe cuiꝰhoꝝ oꝛigiale pᷣn
cipatłr tñſfundat᷑:cũ oĩa h dicat augꝰ.
fuiſſe ĩ ppccẽc̃o. dð ꝙ pcẽʒ ade ſic
⁊ alia pcca in vno gñe ẽ pꝛicipatr.nihi
lõinꝰtn ex q̃dã adaptatõe ſᷣm viuerſoſ
effectus ⁊ circũſtatias diuerſa vr in ſe
claudẽ pccoꝝ gña.nõ qꝛ ĩ ipſa ſit cłpa
rũ multiplicitas loquẽdo eẽntiatłr.ſ ꝑ
qᷓndã adaptatiõem ⁊ q̃ndà metaphꝛq.
nihilõinꝰtn ſic Sð explanatũ fuit in ↄſũ
matõe ⁊ ppꝑetratõe vni pcci ↄligit di/
uerſa repire pcca.vt ſupbiq nelauari/
ciam in pꝛimoꝛdio.et gula in ꝓgreſſu.

õ

in ligt haniaſi multitudo oꝛigia

—

—— —M 3 „7 „ „°
1 P picl S Cr —

et inobedientiã in ↄſũmatiõe peccati pᷣ
moꝝ pentũ ⁊ maxie eue. Ad illud ꝙ
qð querit:᷑ vtꝝ rõe hoꝝ oĩuʒ uel rõe ali
cuiꝰ iſtoꝝ ſpeciałr tiſfundat oꝛiginale
peẽm. Bico qꝙ rõe oĩuʒ ſ differeter. na
ſupbia reſpicit ill tñſfuſionẽ oꝛiginał᷑
q̃ſi cãlłr.et gula qſi mãliter.et ĩobediẽ
q̃ſi foꝛmałr. eccatũ eni Ade foꝛma
lit᷑ loquẽdo fuit pccm inobediẽtie.mã/
liter vo qꝛ fuit eſus ligni fuit pcẽm gu
le.hᷣ caliter qꝛ fuit ppter acqrendaʒ ex/
cellẽti fuit pcẽ̃m ſuꝑbie.Et ſic pʒ re/
ſpõſio ad obiecta. Itẽ querit᷑ ð hoc
qð dicẽ ð pcc̃o ade Hõ ẽ putãqdũ pcẽ̃m
ade guius fuiſſe qᷓ; pcẽm in ſpm ſcm.̊
eni vr falſũ.qꝛ maiꝰmalũ eſt qð conũ/
pit totã nãm q; qð coꝛũpit vnã ſolã p/
ſonã.ſᷣ̊ pcẽm ade totà conũpebat nam.
eccatũ in ſpmſcm vna ſolam pſonã.ꝗ̊
KX. Peeoðꝙ 5 qõ ᷣtermĩata fuits.
cũ agebat᷑ de pcco Ade.⁊ iõ bꝛeuit᷑ di/
xiſſe ſufficiat.qꝛ ex diuerſ cauſiſ vnuʒ
pcẽm d eẽ maius alto. Pꝛopt qð no
tanð ꝙ multis mõis dr̃ pcẽm vnũ eſſe
maiuſ ſiue guiꝰaltero. Pꝛĩoꝰ cãlitate
⁊ ſic pcẽm diaboli dr̃᷑ eẽ mai cuiꝰinui
dia moꝛs itroiuit in oꝛbẽ terraꝝ.=?ge
nemlitate.⁊ ſic pcẽ̃m pmi pentis dicit᷑
fuiſſe maius.q; ĩ totũ genꝰ hũanuʒ ſe
diffudit. ʒꝰvenoꝛmitate.⁊ ſic pcẽm iu/

ge dr eẽ maximũ qꝛ uendidit deũ. 4

in gtitudine.⁊ ſic pcẽm illius dr eẽ ma
ius qͥ pła pcepit dona gräꝝ Quiĩtoꝰ

periculoſitate.⁊ ſic pcẽ̃m ignoꝛãtie d

eẽ maximũ qꝛ piculoſuʒ. Sextoꝰ iſe
pabilitate.⁊ ſic pcẽm cupiditatis dici
tur eẽ maximũ.qꝛ cũ alia vitia cũ hoĩe
2ↄſeneſcãt.ſola auaricia iuueneſcit.

29° im poꝛtunitate.⁊ ſic ſupbia dr̃ eſſe

maxia.qꝛ eti ex ipſis bonis opib cõ/
ſurgit.S? ꝓnitate.⁊ ſic luxuria dr eſſe
Suius ad quã hoĩes maꝗ ſũt ꝓni.?ꝰ
maioꝛis gre ĩpugnatiõe.⁊ ſic pcẽm in

ſpmſcm dr̃ eẽ maximũ. Decioꝰrõe ma

ioꝛis offẽſe.et ſic pcẽ̃m ydolatrie dr eẽ

maximũ. &à ndeciꝰs rõe facilitatis reſi

ſtendi.⁊ ſic dicit mgrꝙ pcẽ̃m Ade fue
rit Suiſſimũ. Duodeci?rõe ĩpꝛobitat
atq; libidĩs.⁊ ſic cuiuſq; gñis pccʒ ma
ius põt fieri ab altero. Hi.xij.mõi cõ⸗

ſueuerũta doctoꝛibaſſigri.foꝛtaſſis ⁊
ali apparebut mõi.ſ iſti ſufficiãt tani;

magꝗ ↄſueti.Et ꝑ h̊ͥ patet rno ad illud
qð obijcit. Itẽé querit᷑ de h̊ qð dicit

Muia peccatũnmiſſũ eſt ab hoĩe qñ tõ

nã in eoↄſidebat.iõ tota nã in eo coꝛu

pta c. Ex h̊ enĩ vr̃ ꝙ ſi Ads ppetraſſet

aliud pcẽm q; illud:cũ in eo eẽt tota nẽ
p totã nãm conũpiſſet. Sʒz. pona

tur ꝙ Adam ſolo ↄſenſu ꝑccaſſet.tũc

coꝛpus ĩ actu pꝑeccati anie nõ ↄicaſſet.

Scaro nõ fuiſſet ĩfecta.q̊ nec oꝛigĩalis
culpa tñſfuſa. IYtẽ pnia in ĩtegru re
ſtitnit ea que mens pdidit. q́;uis nõ re

ſtituat ea que ſũt coꝛpis.&̊ ſi hõ tin mẽ
tałr peccaſſʒ: oĩno p pnĩaʒ reſurgeret.
nõ ᷓ videt᷑ꝙ oꝛiginalẽ culpam tñſfun/
deret. Pꝛopt᷑ hoc ẽ qõ vtꝝ ſi peccaſſet
alio gne pcci oꝛiginale tiſfundiſſʒ.
Meodðõ qꝙ circa H duplex fuitopio.qͥdã
enĩ dicẽ uoluerũt ꝙ cũ oè ꝑeccatũ ſit p
uaricatio legis diuine ⁊ celeſtiũ inobe
dicẽtia mandatoꝝ.⁊ p oẽ peccatũ auer/
taf aia a ðᷣo fiatei rebelliſ:qꝙ q cuq; ge
nere pcci Adam pꝑeccaſſet.rebellioneʒ

carnis ⁊ ſpũs incurriſſet. Iteʒ cum

oẽ pcẽm ſit iiuſticia qͥ cũq; gñie ꝑeccaſſʒ
Adam. pᷣuatus fuiſſet iuſticia qu ha
bebat. Itez cũ omèẽ ꝑeccatu moꝛtale
ſit moꝛs.ꝓ qlibet ĩcurriſſet carnis moꝛ
talitatẽ.Luũ igit᷑ iſta faciat oꝛigiale tñſ

fũdi.tenuerütꝙ Adaʒ traſfundiſſʒ oꝛi

ginale q̊ cũq; gne peccati peccaſſet.et h
vr ſonare uerbũ mgr̃i. pᷣm hac põneʒ
de facili rñdetur ad illud qð obꝛ.qꝛ ſicẽ
videm? ꝓ pcẽis ſpua libo caro cruci/
aturĩ ĩferno.⁊ h̊ qꝛ nihil aliud ẽ carnẽ
cruciari q́; uoluntatẽ cruciari ĩ carne.
Sic et in ꝓpoſito uoluerũt dicẽ ꝙ eſſe
potuit vt ꝓ peccato qð cõmiſiſſet ſpũa
liter puniret᷑ coꝛpaliter. Aliꝰmodus

dicẽdi eſt ꝙ ſi Adaʒ moꝛtałr peccaſſet

⁊ mandatũ illud non fuiſſet traſgreſſꝰ
nõ traffunderet oꝛiginale.Etrõ huiuſ

eſt.q; ꝓ ſola traſgreſſiõe illius mãda⸗
ti cõmiĩiatus ẽ ei vñs moꝛtẽ.ſicut patet

i. Heñ. Et m hanc poſitionẽ uerbuʒ

magiſtri qð dicitur in littera intelligi

tur pꝛeſuppoſita tranſgreſſione illius
mãaãdati cuiadiücta erat moꝛtalitat ꝑea

stime
loͤlniſſu
ipna
Pyninroot
fonllel⸗
Ariieltnec
gnogin er
ſias.
pinſtein can
tiatzmont
ſveſtccnt
Gleninulla
ſtoculprtr
neientſidi⸗

cotoͤſtnenn

necalten.
retufoptel
ttimummn
nelunontp
ia. NMibu
epctpinli
lepcccatiig
Panidiſ morm
Lunciaſncis
omortispt⸗
bisreſpicttao
ueroèpenan
dignns thos
ſuabenignin
Uitti ppeeri
dicie Heñ.
e. meni⸗
Roilo
ſigomom
ſtpötfinngan
ſotenolimnee
Wepomerttin
Thnsodceri
mioireisuan
ulhefpont
uenene.
urrnmri
durillug ſup
ſaitifii
itanplinin
elgteiſicbifne
magſcbinen
feniſuplci

ionsilut

hnſe
Wekttotan,
Hän
nſettie
Sedigis
ingen
lpanmtiſin,
tſipecriſt
fungiſß.
mmtopio di
ewercatüſitp
miſunc ſho
nnconſererh
nnbie pone;
wworman,

es ſpeſſe
cndeck N

cöniſien ſiir

. Mynocn-
„ Aſ
nammrptiin
mule Cröͤbunn
ſpeillusſt
noriſ

mſtione nn⸗
v* 4 j
e ſhr
ſrſniin

pᷣmus tñ modꝰ dicèdi vr᷑ eẽ ꝓbabilioꝛ.
q́uis eniʒ ſcriptura nõ ↄminet᷑ moꝛteʒ
niſi ꝓ illa inobediẽtia. nõ abſurde tñ il
la ↄmĩatio ĩtelligit᷑ ſe extẽdere ad oẽm
moꝛtalẽ culpa. Qð aut iſtoꝝ ueri ſit
dubiũ eſt. nec ibi ẽ magna uis faciẽda
qꝛ modica ẽ vtilitas ⁊ nulla ſciendi ne
ceſſitas. Itẽ querit᷑ ð H qð dic Si
hõ iuſte in carne vixerit:nõ ↄtinue me
ret᷑ eaʒ moꝛtè ppeti quꝗ traxit a ꝓpaga
tiõe peccati.Henĩ vr incõuenient dictũ
Sieniĩ nulla pena debet᷑ homĩ niſi me
rito culpe.⁊ ho ĩ carne adeo põt iuſte vi
uere vt ſit dign ſtati euolare.vĩr ꝙ in
eo nõ ſit merituʒ alicuiꝰpene nec moꝛi
nec alteriꝰ. Itẽ ſi moꝛs debet cuili/
bet iuſto ꝓ pcco.vfr igit ꝙ nulla gr̃a fu
erit ĩ martiribo q moꝛtui ſũt ꝓxpo. ſiã
nec latronibo q ſuſpendũtur ꝓ latroci-
nio. Jux hquerit᷑ ſi moꝛs debet woĩ
ꝓ pcc̃o oꝛiginali.⁊ vnicũ eſt in hoĩe oꝛi
ginale peccatu. que iuſti fuitĩ Caca⸗
ro qui biſ moꝛtuus e· Eeꝛdð nul
la unq; iuſticia abſoluit hominẽ a ðbi
to moꝛtis ꝓ eo ꝙ oĩs iuſtiꝰ queẽ in no
bis reſpicit uolũtatẽ ⁊ ẽ pſonał.moꝛs
ueroẽ pena nalis.⁊ iõ p nullaʒ iuſticiã
dignus ẽ hõ a moꝛte abſolui.nec ðᷣus
ſua benignitate aliquè a moꝛte libera-
uit. tü ꝓpter illius ſnie firmitatẽ qua

dictũ eſt Hen.iij. Ouluis es:⁊ in pul

ue. X. tuʒ etiã vt fides locũ hr̃e poſſit.
Ad illq qð querit de martiribo. dð
ꝙ illd qð vno mõẽ ðbitũ ſi ex caritate

fiat põt fieri gratuʒ.martires aũt quia
moꝛtè uolũtarie ſuſtinuerũt quò effu-

gere potuerüt ĩmo moꝛip xpo ſe ante
tẽpus obtulerũt.moꝛſ que alias eẽt pe
na fuit eis ualde meritoꝛia.qꝛ ðs eam
ualde rputat pcioſã ex hac duplici cã
que tacta ẽ. Ad illud ð lacaro dð

pma moꝛs fuit ad maifeſtandã gloꝛis

Bi.⁊ illud ſuppliciũ recõpenſatũ eſt per
ſeques bñficiũ.q; Hipſo ꝙ ſuſcitateſt
fuit ampliatũ meredi ſpaciũ.⁊ melius
erat eiſic biſ moꝛi q́ ſiſemel moꝛtufu
iſſet. iõ cuʒ H̊ alicui pſiat᷑ vt ſuſcitetur.

maꝗ ſibireputat pſtari bñficiuʒ q; in⸗

ferri ſuꝑpliciũ.

Siſtinctio.xxxiiij.

Oſt predcã

de peccato actuali c.
Iſta totał᷑ pſ ſecũdi libꝛi

mnq̃ mgragit ð lapſu ho

mis diuiſa fuit in tres ꝑtes ſᷣ ꝙ triptr
Aingiraſ iderare coꝛuptionẽ peccati.
duabo ptibus tmiatis in qba mgr egit
ð pcc̃o quo ꝑſona conũpit nam.⁊ iteꝝ
de pcco qͥ na conupit pſona vtpote de
oꝛiginali.ſequit᷑ hic ʒzaps in qᷓ agit᷑ de
peccato in qͥ pſona conũpit ſe: H eſt de

pccoactuali.⁊ q̊ durat vſq; ad finẽ li/

bꝛi. Biuidit aut h ps in duaſ. In

ma detmĩat ð peccato ſiue de malo ?

iq qð eſt. 2? uero quatr ĩ uolũtate ha
beat malu ſiue pcẽm cõmitti.j.diſ.xxx
viij. Poſt pdicta de uoluntate X.
Pꝛima pars hẽt duas. In pma det⸗
miĩat de peccato ſiue malo ſm eiuſ cau
ſalitatẽ. Secũdo uero ſᷣm eiuſ qddita
tem.j.diſ.xxxv. Moſt hoc videndũu eſt
qq ſit peccatũ. Mꝛima pars ↄtinet pꝛe

ſente diſtinctiõeʒ. Et diuidit in duas.
In pᷣma agit mgr ð malo quantù ad

cãm oꝛiginalẽ. In ſecuda ð malo q;“
ad ſbiectuʒ ſiuẽ cam efficientẽ.ibi Of
fenſa oꝛigine mali. c. Mꝛima bʒ tres
partes. In pma apperit ſuaʒ ĩtentio/

nẽ in generali. In ſecũda uero oſtẽdit

ꝙ malũ oꝛtum babeta cauſa bona. ibi
Lum etoꝛigo t. In tertia uero eeſt

auolũtate libera.ibi Mala autẽ uolũ

tas £. Simikr ſecũda pars pꝛinci-
palis hẽt tres. In pᷣma ondit ꝙ malu
eſt a bono. cõfirmans hoc auctoꝛitate
Auguſ. Secũdo uero elicit quoddaʒ
coꝛelatiʒ.ſ.q in his ijs fallit regula
dyaleticoꝝ.ibi Jdeoq; ĩ his ↄꝛijs c.
In tertia uero ⁊ vltima ᷣmouet quodᷣ
qaʒ dubiũ.ibi Ad hoc aũt quod dictũ
eſt X. Et ſic ſuppoſitoq malũ ſit:duo
mãifeſtat mr ð malo.ſ.a qͥ ſit:⁊ in qͥ.

hui ptis ſᷣm duo qͥ iigr deter

mĩat in l̃a incidit hic q̃ſtio circa duo

pꝛincipatłr. Pꝛimo querit a quo ſit

maluʒ tanq; ab oꝛiginali pꝛincipio:
ecundo in quo ſit tanq; in ſubie-
cto. Lirca pꝛimuʒ tria querũtur.
Mꝛimo querit᷑ vtꝝ malũ ſita bono vł
a malo? Secũdo vtꝝ ſita bono vt effi
ciente uel deficiẽte: ʒvvtꝝ ſit ab intẽ⸗
tione uel pter intentionẽ:

1Aa primũ ſic
ꝓcedit᷑ ⁊ querit᷑ vtꝝ malũ ſit a
bono vtab oꝛigie. Etꝙ ſic v pᷣmoau
ctoꝛitate aug.de li.ar.vbi ſic ait a
luʒ ẽ ſpꝛeto incõmutabili bono rebus
cõmuta bilibo adherẽ.qð facimꝰ libero
nolũtatis arbitrio. Si g libeꝝ ar.ẽ bo-
nũ:cũ peccatũ ſita li.ar. pcẽm ſiue ma
lu eſta bono. IYteʒ Hipm vf exẽplo.
Eſto ꝙ nihil eèt niſi libera uolutas.cõ
ſtat ꝙ ipſa amaret ſeipſa ⁊ poſſet ſe a/
mare imoderate ⁊ vitioſe.łᷣ taliſ amoꝛ
nõ eſt ſine malicia. tũc pcẽm fieret et

nõ niſia bono.g· Item rõe.ορ

lu eſt vitupabile in ſe ⁊ vitupabilẽ red
dit actoꝛẽ.̊ nihil eſt vitupandũ in ſua
actõe niſialiqͥ mõ poſſit facẽ bñᷣ.vł niſi
hẽeat aptitudinẽ nalem ad H̊. oè at ta
le eſt bonuʒ. nihil põt malũ facẽ niſi
bonuüů. Item nullꝰdr facẽ malũ niſi
q; facit qð non debet aut quia nõ facit
quod debet.ꝗ malum omni ſuo actoꝛi
eſt ide bitũ.⁊ ei oppoſitũ ↄuẽiens ⁊ de
bitü.h̊ oẽ illud cui malũ eſt ĩidebitum ⁊
oppoſitũ maliↄuẽiens ẽ bonũ.ꝗoẽ il⸗
lud aqJ fit malũ neceſſe eſt eẽ bonu.
SIteʒ ſi malũ eſt ab aliqͥ.aut illud ẽ bo
nuʒ aut malu. Si bonũu:ho ꝓpoſituʒ.
Si malũu:aut iltd ẽ ab alio auta ſeipo.
ſi ab alio.ſiłr erit querẽ ðᷣ illo.& ſi non
eſt abire ĩ infinitũ:ſtare è in aliqͥ malo
qð ſita ſeipſo. Sʒ Z. Ome qð eſta
ſeipſo nullo alio ĩidiget vt ſit.⁊ oẽ tale
E ſibi ſufficiẽs.⁊ oẽ qð ſibi ſufficiens
è:oĩno hʒ pfectõnẽ ⁊ beatitudinẽ ⁊ ĩ ſe
⁊ a ſe.⁊ oè tale ẽ pfecte bonu. g ĩpoſſibi
le è ꝙ aliqͥ ſit malũ ⁊ ñ ſitab alio Re
ſtat igit cu ſit ſtare ⁊ nõ abire ĩ infinitũ
ꝙ malũ eſta bono. Itẽ ſi maluʒz eſt
abalidq.aut illuda qͥ eſt malũ culpe het
uſuʒ rõnis aut nõ. Si ñᷣ hz uſuʒz röis
nullo mõ põt culpari nec dz. Benim

pʒ tã ſ legẽ nalem q; ſ legẽ ciuileʒ q;ß
diuinã.hẽt ergo neceſſario uſũ rõis.h
1⁊ eiꝰvſus magnũ bonũ eſt ⁊ nobte.
neceſſeẽ igit᷑ malũ a bono eè ſi ab aliqᷣ
eſt. Lotra math. vij. Non põtar. bo
na fruc.ma.fa.neq; ar.ma.fruc.bo.fa.
Erx hac auctoꝛitate neceſſario arguit
ꝙ bonũ non põt eẽ ca mali. ſi malũ è
ab aliqͥ.neceſſe ẽ ꝙ ſita malo. Iteʒz
expſſius ĩ gloſa. Nihil mediũ qͥn cau⸗
ſa boni ſitbona.⁊ mali mala.nonẽ 6
malũ a bono. Item h̊ vr̃ p maximꝗ
Dyaleticoꝝ que ẽ Quicãꝗ bona ipʒ bo
ni.ſig mali cã eſt bõa.ipm malũ ẽ bo-/
nũ.ſi igit Heſt fln manifeſtũ.pʒẽt.
Iteʒ hyr̃ p ꝓpõem ſatis pbabilẽ. Co
trarioꝝ ꝛie ſut cauſe.ſig cã boniẽ bo
na. et nullo mõ malũ cat bonũ.q̊ vr ꝙ
nullo mõ bonũ cauſet malũ.nec ꝙ ma
lü ſita bono. Itẽ Hipſu vr ꝑ ꝓpoeʒ

neceſſari ⁊ ꝓbata. Quicqͥd eni eſt cõ

cauſe ẽ cã cati.ſig oẽ bonũ cãt a ſũmo
bono.ſi malũ eſt ab aliq bono. maluʒ
a ſũmo bono.ꝗᷓ ſůmũ bonũ facit ma⸗
lũ.iᷣ nihil ẽ pfecte bonũ qð facit malũ

Si igit᷑ malũ eſt ſumo bono.ſũmũ bo

nũ nonẽ ſummũ.⁊ hHeſt ĩpoſſibile q̊.
Itẽ aut ẽ ponẽ pꝛimũ malũu aut nõ.
ſi nõ eſt abire ĩ infinitũ in marſi ̊ hoc
eſt ĩpoſſibile.q; neceſſe è ſtare ĩ oꝛdine
cãn.neceſſe ẽg ponere pᷣmũmalũu.ſ p⸗
mũ bonuʒ non ẽ ab alio.ĩmo cã oĩum
bonoꝝ eo ipſo ꝙ pꝛimũ.& pi rõne ſi eſt
ponẽ pꝛimũ maluʒ.pr̃ ꝙ illud nõ ſitab

alio ſ̊ cã oĩuʒ. Reſtat igit ꝙ maluʒ nõ

ſita bono. Nad pdictoꝝ euidẽtiã
intelligendũ eſt ꝙ circa h fuit⁊ è hereſ
impijſſimi manichei. Errauitenĩ in H
ꝙ poſuit ꝙ pᷣma cã maliẽ malũ nõ bo⸗
nu.vñ poſuit ꝙ cũ ho poſſit bñfacẽ: poſ
ſit etiaʒ peccare.ꝙ duplex è aĩa in vno
hoĩe.q̃rum vna a ðᷣo bono ⁊ ſemp cu
pit bona.Altera ueroa dᷣo malo et ſp
cupit mala.et hinc eſt ꝙ i nobis ẽ con
tinua pugna.et omnia mala que faci⸗
mus oꝛiutura pꝛincipio malo ſicut bo
na a bono. Hanc hereſim peſſimq ual
de efficaciter impꝛobat Auguſ. in liꝰ
de duabus aniabus. Pꝛimo pꝑ ipſa
peccati culpã.⁊? ꝑ eius oppoſitum.ſ.

) N “
[ 6 whe 4 Ren 1 AQNX. —

*A wmeZ3G:v

zumd
Efrolonca
itenueu
wsiain
ſmene
usfolf
poͤtunqje⸗
pecſtrui
deſtnit du⸗
eetpel
ſetnatun.
oͤſbiügitib
fintöesto
Nrolttati
ſinis tpain
isminutn
pltenvifin
limconn il
ſickotenen
Clanüetüig
fnäcckih
ligi penitene
Pfutpüͤcpt
doni Keſat
honiͦgſtic⸗
puincipiübo

dednuctio

nerbor/P
rnſkesoei
ſutiat⸗
ſlereni⸗
Ditngüet
Nlitſigoraun
ſmliaborob⸗
rtütnäffeſta
Cnlialudec
ſttarint
lidſtxr⸗
Uunnmnicktcr
karmnubi
Uanidiiz
nbinninai⸗
kftitinn
mnnatbiniin
Aafiumntih
dfopusenen
ehtis necing
0 cöturgb 4
Artenorisan
ſoßmacte

dcnllgz
uſüröis.
lrnoe
eſicdaii
hnſüint
enni
sſimiͤ⸗
Gäbonied
boni ayf
lünecge
n pie
enieſtaa
icätaſümo
wno mal,
nüfactmn,
tc

iſbiezi,
ümalämrn
ſareionm
muinalüs;
inocioium
inoneſieſt
ludnöſirad
omaluzi
WMebicini
3fanreben
mauitetind
ſtbafncep
geciainno
morſenpa
omaloetſp
nobist con
alauefuch/
nalo ſicutbo
npiminl
Lugnln⸗
oPolung

pniam. Meccatu eniz wt ibidem dicit
eſt uoluntas retinẽdi uel ↄſequẽdi qð

iuſticia uetat ⁊ vñ libeꝝ abſtinẽ. QNo

lütas ẽ aĩ mot cogẽte nullo ad aliqͥd
nõ amittendũ uel adipiſcenduʒ. Has
duas notificatões maifeſtat.⁊ poõſt ex
ipis tanq; ex maifeſtis pdictũ erroꝛem
ipſe ᷣſtruit.ĩmo oñdit qũo erroꝛ ſeipʒ
deſtruit.dũ poit aĩaʒ malã nõ poſſe bñ
facẽ.⁊ tñ pꝛicipiũ pccieẽ p ꝓpam oꝛigi
nẽ ⁊ naturã.põit ꝙ peccãdo nõ ꝑccet.⁊
iõ ſbiugit ibidẽ Quiſqs has duas dif
finitões uolütatis atq; peccati vas eẽ
ↄcedit.tata manicheoꝝ hereſim bꝛeuiſ
ſimis ⁊ pauciſſimis ſ̊ᷣ plane inuictiſſi

mis minuſculis ſine cũctatõe ↄdẽnat.

poſtremo ĩ fine libꝛi ĩpꝛobat p oppoſi/
tũ peccati.ſ.ipſã pniaʒ ſic arguẽs.pla

nũ eſt ꝙ penitere de culpa bonũ ⁊ iuſtũ

eſt. planũ etiã ꝙ ẽ poſſibile homĩ. Naʒ

ipſi maichi H̊ ſuadẽt. Certũ eſt etiã q;
eius ẽ penitere àͥ fecit malũ. idẽ ipſuʒ
qð fuit pꝛicipiũ mali põt eẽ pꝛicipium
boni. Reſtat igit᷑ cũ pꝛicipiuʒ bonũſit
bonũu.ꝙ ſi idẽ pꝛicipiũ mali qð pot eſſe
pꝛincipiũ boni malũ eèa bono. Hecẽ
deductio Kuguſ. q;uis non ſit ſeries
uerboꝝ. Mꝛopter has igit᷑ deductões
⁊ ↄſiłes que ĩ obijciẽdo adducte ſüt.re
iciẽga ẽ pcul hereſ pfata.qꝛ nõ tm eſt õ
fidẽ:ueꝝ etiã otra rectũ iudiciũ rõnis.

Dicendũ eſt igit᷑ ſicẽ fides ſana ⁊ mgr

in lr̃a ſactoꝝ auctoꝛitatibo manifeſtat
ꝙ; malũ a bono hʒ oꝛigin. Ad obie
ctoꝝ aũt maifeſtationẽ intelligendũ ẽ
ꝙ malũ culpꝑe de q eſt h ſᷣmo qð quidẽ
ↄſiſtit circa rõnaleʒcreaturã tripłr põt
circa ipſ ↄſiſtere ⁊ ↄſiderari.aut q;tũ
ad exterioꝛè effectũ.aut qᷓ;tuʒ ad iterio

rẽ.aut q;tuʒ ad hitum. Malũ enĩ ſiue

peccatũ dr aliqñ actus exterioꝛ.aliqñ
hitus ĩterioꝛ.aliqñ actus ĩterioꝛ. Uñ
actꝰfurãdi ẽ maluſ.⁊ uolũtas furadi ẽ
mala.⁊ habilitatio ſiue hĩtualis affcõ

ad furandũ eſt mala.ſᷣm igit᷑ ꝙ maluʒ
ꝓf opus exteri:ſic nec pꝛimũ in gñe

entis nec in gñe mali.qm actus exteri
oꝛ cãtur ab actu ĩterioꝛi.⁊ malicia actꝰ
exterioꝛis a malicia uolũtatis interio

ris.bſm aũt ꝙ maluũ vr malus hitus ſi

mitr necẽ pꝛimũ in gñe entiſ nec ĩ gñe
mali.nam malꝰ* hitus a malo actu cã

tur.qꝛ enĩ mala facimꝰ mali ſumꝰ. ſᷣm

qũt ꝙ malũ dr̃ malus actus ĩterioꝛ ſic
poõt eſſe pᷣmum in gñe mali ſᷣ nõ in gñe
entis. In gñe mali põt eè pꝛimũ ſicut
pʒ in wlcaprenr ishen luciferi
Antedò

nulla pceſſerat malicia. nec tñ
põt eſſe pꝛicipiũ in gſñe entis.Act eni

ois a potẽtia ꝓcedit ⁊ poſterioꝛ illa eſt:
tanq; effectus ẽ poſterioꝛ ca.⁊ qin potẽ

tia illa bona ẽ ⁊ de gñe bonoꝝ.patʒ ꝙ
malũ oꝛiginẽ hʒ a bono. Et ocedende
ſũt rões hoñdentes. Ald illud uero

qð ob ð auctoꝛitate dni in Math.
ð glo.dð ꝙ tã textus q; gloſa itelligit

de malo ſᷣ ꝙſiderat᷑ circa actũ exteri

oꝛ?c.et ̊ quidẽ manifeſtũ eſt pꝑ ipm te/
xtũ ↄfequentẽ. Ad illud qð obꝛ de
maxia illa Quius ca bona . dðq il⸗
la maxia ĩtelligenda ẽ ꝑ ſe ſiue m ſe
viʒ ſi cat inquantũ bona.⁊ ẽ lr̃a jm q;
cãt.G̊ nonẽ ueꝝ ĩ ꝓpoſito.qꝛ ſi cõcedat᷑
ꝙ bonũ ſit pꝛcipiũ mali. non tñ ↄcedit᷑
ꝙ ſit pꝛicipiũ mali ſ̃ ꝙ bonũ. Qũuo au
tẽ debeat ipſũ dici oꝛigo ſiue pꝛicipiuʒ

patebit ĩ ſequẽti pbleumate. Ad il
lud qð obꝛ ꝙ pↄꝛioꝝ vꝛie ſũt cauſe.dðʒ
ꝙ iſta ꝓpõ hẽt ueritatẽ ſ ꝙ iĩtelligit de
vijs qꝝ vtrũq; ẽ aliq̃ nata ⁊ in cauſis
agẽtibo naliter:⁊ que ſũt ad vnuʒ effe
ctũ detmiĩate.ałr manifeſtũ eſt eè fim.
MNã ideʒ ðs etiã ſᷣ maicheos fecit cali/

dqũ ⁊ frigidũ.⁊ eadẽ rõ uel potẽ phin
eſt cã oppoſitoꝝ.⁊ iõ non hʒ locum in
malis.qꝛ malũ non dicit nãm aliquaʒ

ßm ꝙ malũ.⁊ qꝛeſt a uoluntate ſ ꝙ li-

bera que nõ eſt detmĩata ad alteꝝ con

trarioꝝ. Ad illud qð obꝛ ꝙ qcquid
eſt cauſa cauſe . dõm qꝙ cotra iſtam

ꝓpõnem peccat locus ſophiſticus ſᷣm

accñs.ſicut ⁊ cõtra illam q̃ dicit᷑ Qñ

☚

alteꝝ de altero pꝛedicat᷑ de quocũq; p

gicat᷑ ſbiectũ ⁊ pꝛedicatũ.vttaq; enĩ ꝓ⸗

poſitio het intelligi ðᷣ pꝛedicato ⁊ effe
ctu qui ita cõuenit vni ꝙ non eſt extra
neuʒz alteri. Non autẽ ſic eſt ĩ ꝓpoſito
Mam etſi bonum eſt cauſa mali.H̊ nõ
ſ̃ id qð hʒ a ſumo bono.ſed rõne de
fectibilitatis quam habet de nibilo.

Qone J

N

Ad illd ꝙ vltio querit vtꝝ ſit pone⸗
re pꝛimũ malũ pʒ rno. Dico eni ꝙ ẽ po
nere malu ante qð nonẽ aliud malũ.
ſ ex G̊ non ſeq ꝙ ſit pᷣmũ ens.ĩmo eſt
ibi ae Argnitenien ſuplatiuo ꝙ hʒ
in ſe

vim diſtributõis ab eo qð ẽ in mi

nus ad illud qð eſt ĩ plus. VUñ ſiẽ̃ nõ
ſequit᷑.eſt pmus hõ:g eſt pᷣmũ ens.ſic
nec in ꝓpoſito. Non ſic aùteſt ð bono
qꝛ bonũ ⁊ ens ↄuertũtur.qꝛꝗ eſt pone/
re pmũ malũ in gñe mali.iõ non ẽ ꝓce
dere ĩ infinitũ.qꝛ uero nõ eſt pmũ ĩ ge/
nere entis.iõ non hʒ eẽa ſe ꝑ aliuũde.⁊
ita a bono. O

Ecundo queri

tur vtꝝ malũ ſita bona cã:vt/
pote a uolũtate vt efficiete uel deficiẽ
te? Etꝙ ſic vr̃ pmo pꝑ Auguſ.iĩ ench.
vbi ſic ait. Hemo qrat cm maleuolũ
tatis.non eni ht cam efficientẽ ſ̊ defi

cientẽ. Item hoc vr̃ ꝑ illud qð dr̃ẽ a

Diony.ð di.no.MMalu eſt pter cãʒ et
nam.& ↄſtat ꝙ nõ vult dicere ꝙ maluʒ
nõ ſit ab aliqͥ. Nultꝗ dicere ꝙ nõè ab

alio tanq; a uere cante ⁊ efficiente.ꝗ ſi

aliq; mõ eſt.reſtat ꝙ ſit tanq; a deficis-/
te. Item rõne vfr. Sicut ſe Hteffe/
ctus ad actuʒ efficientẽ.ita defect'ad
ipm deficẽ.ſᷣ uerus effect nõ põt edu
ci in eẽ niſi a cã vt efficiẽte.q̊ nec defe/

ctus niſia deficiète.ſj malũ eſt ðᷣfectꝰ
circa nam ſicut diẽ Auguſ.g c. Itẽ

omne pfectũ eſt a cꝗ pfecta & oẽ defici
ens a cã deficiẽte.ſ̊ malü opus dr̃ ma
lũ ꝓpter defectũ ailcuiꝰ debite circũ/
ſtantie. g malũ eſt a cã deficiẽte. Itẽ

facere ⁊ deficẽ oꝑponunt᷑.ſimir ↄſtrue

re ⁊ deſtruere opponũtur.q ſiẽ ↄſtrue/
re ẽ facẽ.ita deſtruere ẽ deficẽ.ſ̊ in ma
luʒ exire ẽ aliqð bonũ conũpe.q; non
dr malũ niſi qð nocet tadimitaliqͥd ðᷣ
bono.igitur in malũ exire ẽ ðᷣficere.

Itẽ oĩs efficatia ẽ a pᷣmo ⁊ ſũmo effici

ente.̊ malũ nullo mõ eſta dᷣo. nullo
mo ꝓcedit ab aliqvta pᷣncipio effectio

Cõtra.Bionyſiꝰ ð di.no.A nĩa eſt

ca mali: ſicut ignis calefieri.ſ ignis ẽ
ca calefieri p modũ efficiẽtis.ergox.
Iteʒ oẽ illud qð pꝛius pot eſſe q; ſit

hʒ cãm efficientẽ.̊ malũ pꝛius pot eſ-
ſe q; ſit.. Maioꝛ ⁊ mioꝛ manifeſte
ſüt. AItez reſpectu illius rei mag iu
dicat᷑ c efficies reſpectu cuius ẽ mag
ſufficiẽs.ſ uolũtas nr̃a magiſ ſufficit
ad malũ q; ad bõnũ.ergo mag dʒ dici
cã efficiens mali q́; boni. Siꝗᷓ bonũcẽ
a uoluũtate vt efficiẽte.malũ ↄſiłr erit.
Itẽ ſi uolũtas è cã mali ſʒ ꝙ defici
ens.aut defectꝰ ille ẽ pena aut culpa.
Si pꝑena:ꝗg pena añ culpã. Si culpa.
loqmur igit᷑ de pᷣma culpa.aut igit᷑eſt

a uolütate ſ ꝙ deficiẽs aut nõ. Si ſic.

ante pᷣmã culpaʒ è culpa.Si non.gꝗ
ſi pᷣmuʒz malũ non ẽa uolũtate ut defi
ciente. vr̃ ꝙ nullü malu. Itez ſi ma
lum pmum ẽ a uolũtate vt deficiente.

autꝙ defectu nãli aut pternãli.Si de

fectu nãli.ꝗ̊ nãliter⁊ ſemꝑ ẽ pꝛicipium

mali cum ſemꝑp Hat hũc defectũ in ſe.
Si defectu pternãli.aut eſt ctus aut

inflict aut uolũtarie acqſitus.nullo
iſtoꝝ mõꝝ põt poni ĩ uolũtate luciferi
⁊ hoĩs pᷣmi.ergo⁊t. Item ſi malũẽ

a uolũtate deficiẽte.aut inquantũ de/

ficit aſůmo bono.aut inquantũ ðᷣficit

a bono qð dʒ hr̃e.Si inq;tuʒdeficita
ſũmo bono.ergo cũ talis defecteſt in

oĩ crealura ĩ oĩ reꝑetur pꝑeccatũ.Si in
q;tuʒ deficita bono qð dʒ hr̃e.ſ̊ nullꝰ
in tali bono deficit niſi pᷣuetur merito
alicuiꝰ culpe.ꝗ nullo mõ pᷣma culpaa
uolütate deficiẽte eẽ pot. Eſtigitur
qõ que ẽ rõ ſiue diſpõ circa uoluntatẽ
rõne cuius ſit cã pxima ⁊ ĩmediata ipi

us mali. Non enim vr eſſe cã q; è ens

nã Hanẽéiet omni enti.nec qꝛ de nihilo
qꝛ H ↄucit tam uolũtati bone q; male.
Nec etiã qꝛ uolens p eandẽ rõem.nec
qꝛ uolens malũ.qm uelle malũẽ pᷣmũ
peccatü.⁊ uelle malum ẽ pꝛimũ malũ.
Sigidè nonẽ rõ ſui uel c̊. uoluntas

noõ dicetur cã mali q uolens malũ.

? dð qꝙ abſq; dubio malũ ſiue pcẽ̃ʒ
ẽa uolũtate vt deficiẽte ſicutexpſſe di
cit Huguſ.⁊ ↄcoꝛdat Dionyſiꝰ. Ad
cui intelligentiã nõnduʒ ẽ ꝙ cu aliqͥs
effect'or eſſe a cã aliq̃ ſo diſpõne vłcõ
ditõe ſuꝑadiecta.̊ põt intelligi triptr
Autiita ꝙ illa diſpoſitio dicit aliquid

—

Gncipiuen
Peſrta
mbl'a
Nieſeaſo
voica lu
eilläinan
mte clum
citur alrtn
Npatione⸗

(eſt inp

auolütate
plici Pe⸗
olecus nep
icemnüli⸗
nals Mie
ſcnblntat
er nihilo defe⸗
Ntcmdeſec
letocumenn
Adillad. Oe⸗
cusſermor
Kekaudl
tagiͤled⸗
Paz qe
covonuz:
clbilitate
uoluntar
Gllledetec
lnieſtoece
ngredeficicte
Auallase⸗
gezenicke
lunusttus
ummaiͤ
fonmmlen
ſtdeſg
lumn
onns
RZ
kannens
lteryſegn
ſbleend⸗
cltaugſi
gutcaloab
inſepobii
non neceſca

Ubis pte
Hamaniftke
inge ned
ehni
Sihmni⸗
Mlüiſtrmi
WMarald
mnmigitſ
5durnd Gikt.
nha Simm
inteldef
Nzüin
eytdefccent.
Emnili Side
pepeicipium
deferlͤinſe,
uch cnsa
iſims.uln
lünte luf
Irnimii
Aummamie
ai n
vo;bfißii
öuemrnen
naculpa⸗
4. Migin
ca udfunu
zimecin
ſeſecigins
ner nadin
miboneqi
nveroen ſe
Nemlii n
. gininmli.
lci uoluntas
Nensmali.
nalüſtuepeh
rſicutenßſtn
ionſſt, 3Z
Poiſpirnl
tinelngtnf
Poic nd

—.

n
0

pꝛeambulũ ad illũ effectũ. aut qꝛ dicit

aliqd annexũ.aut qꝛ dicit illũ eundem

effectũ vt infoꝛmãs ⁊ denoĩians ſuum
pncipiũ effectiuũ. Pꝛimoꝰlumẽ dicit᷑
eẽ a ſole lucẽte.Lucere eniʒ ẽ actꝰ pꝛe
ambul ad illũinare.ſecũdo mõ dr lu/
mẽ eſſe a ſole calefaciẽte.caloꝛ eniʒ cõ
comitat lumen. ʒꝰvdr̃ lumen eè a ſo/

le illuinante. cuʒ enĩ dico ſolem illũi⸗

nare ⁊ lumen eè a ſole:idè influxus di
citur.ałr tñ ⁊ ałr impoꝛtat ſᷣm diuerſã
ↄpationẽ. Per huc modũ intelligen-
dũ eſt in ꝓpoſito ꝙ cũ dicit᷑ malum eſt
a uolũtate deficiẽte.h pot intelligi tri
plicit. ꝛopter qð notandũ ꝙ triplex
ðᷣfectus repitur circa uoluntatẽ.vnuſ
qdem nãlis.alius culpabilis.⁊ terciuſ
penalis. Nãlem defectũ uoco ipſaʒ de
fectibilitaiẽ que ẽ a uolũtate.h̊ ipſo ꝙ
ex nihilo.defectũ culpabilẽ uoco ipſũ
peccatũ.de fectu ꝑenalẽ illud danuʒ ſi/
ue nocumentũ ſiue leſionẽ que ↄſeq
ad illud. De qͥlibet hoꝝ defectuuʒ pdi
ctus ſermo ueritatẽ bʒ.nam malũ cul
p eſt a uolutate deficiẽte defectu nãli
ita ꝙ ille defectus pambulus ẽ ad cul
paʒ.nuq; eniʒ uoluntas poſlet ĩ uolen
do bonuʒ de ficere.niſi vanitatẽ ⁊ ðᷣfe
ctibilitatẽ in ſe hret. Simitr maluʒ ẽ
a uoluntate deficiete ðᷣfectu ꝑenali ita
ꝙ ille defectus ẽ culꝑe annexuſ.nunq;
eni eſt dedecꝰ pcci ſinc decoꝛe iuſticie.
Nenꝝ eſt etiã ꝙ malũu culꝑe eſta uolun
tate deficiẽte vefectu culpabili.nõ tñ

alia culpa eadẽ diuerſimode ↄpꝑata.

eadeʒ eniĩ eſt culpa qua defoꝛmat᷑ uo⸗/
luntas ⁊ eius ĩterioꝛ actio. Nñ ſic ↄce
ditur malũ eſſe a uoluntate deficiente
ſicut actuſa ſba agente.cũ igit᷑ triplex
ſit defectus circa uoluntatẽè rõe cuius
malum dici pota uoluntate deficiẽte.
quoꝝ vnus.ſ.nalis ẽ pꝛeabulus ad de
fectũ culpe.Alter uero.i.penatł eſtↄñns
⁊ annexus.Defectus penał inſepabi⸗/

literↄſequit᷑ defectũ culpabilẽ.impoſ⸗

ſibile eniʒ eſt eẽ dedecus peccati ſic di

cit augꝰ ſine decoꝛe vindicte.Defectꝰ
aũt culpabiliſ non ſeqͥt᷑ neceſſario nec
inſepabiliterad naturaleʒ defectũ.vñ
non neceſſario ſequit᷑ ſialicui ſit defe/

1 J „ . r . Velien! fPec Pyr 3

4

ctus nalis ꝙ ibi ſit culpa.uolũtas enĩ
non h̊ ipſo ccat qꝛ ex nihilo.ł̊ H̊ ipſo
qꝙ uoluntas ẽ potẽs ſeruare rectitudi/
neʒ iuſticie.hoc ipſo uero ꝙ uoluntas
eſt ex nihilo potẽs eſt qtuʒ eſt ð ſe illa
deſerere.⁊ ita defectus ille circa uolũ
tatẽ reddit eam ad peccandu poſſibilẽ.
Siaũt tu queras qͥd faciat ipſ uo
luntatẽ exire in ꝑccatu.⁊ que ſi it diſpꝰ
ipſius ĩmediata reſpectu culꝑ.dm q;
nulla ſuꝑaddit᷑ diſpo.̊ ipſa uoluntas
que ẽ dña ſui actus ⁊ libera pot ſe ipſa
ↄuertere ad illud ad qð vult⁊ ſic vult.
? ſi indebite ſe ↄuertat tunc ꝑeccat:nul
la ſupinducta noua diſpone a ꝑte uo/
luntatis que ſit pꝛeabula ad ipſaʒ cul
pam. AUñ ſicut ille qui ſtat rectꝰ poſſet
ſtati ſi uellet ſine noua diſpõne aduẽi
ente dimittere ſe cadẽ.ſic uolutas que
recta ↄſiſtens ⁊ in oꝛdie ad vltimũ finẽ
põt illũ exire.⁊ exitus ille pcẽm eſt.Ex

dictis igit᷑ pʒ quałr malũ eſta uolũta/

te deficiẽte.et ex his manifeſta eſt rno
ad oĩa que in ↄꝛium obiecta ſunt. Ad
illud qð pmo obᷣ ꝙ aia eſt ca mali ſiẽ
ignis calefieri.dm ꝙ non ẽ ſiłtitudo
q;tuʒ ad modu candi ſꝑcialẽ ſᷣ gnalẽ.
In gnali mõ cãndi eſt ↄuẽientia.quia
vtruq; ſe bʒ in rõne cauſe efficietis.t ĩ
ſpæciali ẽ differètia.q; ignis ẽ cauſa ꝑp
moduʒz nẽ ⁊ neceſſitatis. NQnima uero
per modum libertatis. ille ꝑ modũ po-
litõis ⁊ uere efficiẽtiſ.iſta p modũ pua
tionis ⁊ deficiẽtis. Ald illud qð obꝛ
qꝙ malum põt pꝛius eẽ q; ſit c. dðʒ q;
malũ eo mõ quo bʒ eẽ eo modo ⁊ hʒ fi
eri.⁊ qi maluʒ puatio ẽ ⁊ defectuſ.ſiẽ
patebit inferiꝰ.hinc ẽ ꝙ ſicut malu eſſe
nõ eſt aliquid uere eẽ.ſic nec maluʒ ef
fici ẽ uere ab aliqͥ fieri vt efficiẽte. Ad
illud qð obꝛꝙ ania magꝗ põt in malũ/
dicendqũ ꝙ ſufficiẽtia in deficiẽdo non
eſt ſufficiẽtia ſimpir ſᷣ ſᷣm qͥd ſufficien
tia.⁊ ſimpłr inſufficiẽtia.et iðo ex tali
ſufficiẽtia inferre uera efficaciã eſt ꝑa
logiſmus ſᷣm quid ⁊ ſimpłr. Pꝛiĩa eni
ꝓpo intelligit᷑ de ſufficiẽtia iimpłr ſi
cut pʒ inſpiciẽti. Ad illud quod qrit
vtꝝ ille defectus ſit culpa uel pꝑeua.et
vtꝝ ſit naliſ uel pternalis:x iteꝝ rſpeu
. c c

eniꝰ: iam patetreſpõſio.QOiĩbenĩ his
mõis vt dictũ eſt pot accipi.pꝓut aũt ac
cipit᷑ p defectu nãli qͥ ineſt create:et ex
hc ꝙ de nihilo nõ notat᷑ ibi ↄditio de
fectus tanq; cꝗ ꝓxima ⁊ ĩmediata ipiꝰ
pcẽi vt pᷣus dictũ eſt.ꝓut auũt accipit ꝓ
culpa non notat᷑ ꝙ antecedat ſᷣ ꝙ uo⸗/
luntatẽ denoĩat. Nunq; enĩ eſt defoꝛ/
mis actuſa uolũtate qͥn uolütas vᷣfoꝛ
met᷑.ꝓut accipit᷑ ꝓ pena nõ notat᷑ pꝛe-
cedere i̊ ↄcomitari.Et ꝑ H̊ illa tria pa
tent ⁊ alia que querũtↄnter.

Ercõ queritur

vtꝝ malũ ſit a bono ſᷣm ĩtentõ
nez uel pter! Et ꝙ pꝛet intẽtionẽ vr̃ pꝛi
mo ꝑ Bionyſiũ in ꝗ?de di.no.Malũ
cſt pꝛet intẽtionẽ nam ⁊ cãm. ſi pter in

tentiont᷑:hẽo ꝓpoſitüũ. Itez Dionf.

Nemo opat ad maluʒ aſpiciẽs.ᷣ qui
opatur aliqͥd ꝑ ĩitentionẽ ad illud aſpi
cit qð intẽdit. NHam intẽtio ẽ quidam
mẽetis intuitꝰ.ſi ̊ nullꝰ opans ad ma/
luʒ aſpicit.vr̃ q nullus maluʒ intẽdit.
Item malu dicit deoꝛdiationẽ ad
finẽ.ſ intẽtio dicit uoluntatẽ ad fineʒ
directã.ergo maluʒ nõ cadit ſbᷣ inten-
tiõe.̊ t. Item ome malũ qõ eſt in
nã eſt pter intentionẽ nẽ.g pi rõe ome
malũ qð eſt in moꝛiboẽ pꝛet intẽtionẽ
uolũtatis rõnalis. Item bonũ? fi⸗
nis idẽ. ſᷣ intẽtio reſpectu finis.ꝗre/

ſpctu boni. non vr̃ ꝙ ſit reſpctu ma
li.ergo nullo mõ malu ab opante ꝑ uo

luntatè intendit᷑.redit g idẽ qð pꝛius.
Sʒ3̊3. Aolütas ronalis ẽ agens p
intentionẽ ⁊ deliberatõeʒ. ſi oẽ malũ
culpeactuał eſt uoluntariũ.oẽ eſt pꝑ in
tentionẽ factũ. Iteʒ null peccat ni
ſi hñs uſum rõnis.⁊ oĩs talis ẽ opanſ

pꝓ intẽtionẽ᷑.ꝗ̊ pccatũnt pcẽm eſt habʒ

eẽ pꝑ intẽtionẽ. Iteʒ qð fit ab agete

uoluntario pter intẽtionẽ:fit a caſu et
foꝛtuna.ſ malũ culꝑe nõ eſt a caſux foꝛ
tuna.ꝗ non abagete pter intentõeʒ.
Item nullꝰiudicat᷑ maluſa facto ß
ab intentõe.hec eni eſt que nomẽ impo
nit opi.ſᷣ ab eo reſ ꝓpe ⁊ pꝛicipałr ꝓce

dita ꝗͥ recipit ↄplementuũ ⁊ denoĩatio-

nẽ. g ι. AJtez qᷣ peccat ex malicia pec

—

cat ex certa ſcia.⁊ nullꝰagens aliqͥd ex

certa ſcia ⁊ malicia:agit illuqꝗ pter in-/
tentõeʒ. ſi ↄtingit ſic malũ facẽ vtpo/
te cũ peceat᷑ in ſpmſanctũ.vr̃ . MW?

dðm ꝙ de maloè loq duptr.aut de eo

quod ẽ malũ.aut de malo ſbᷣ rõne ma/
li. Cũ ergo querit᷑ vtꝝ fiat ꝑ intentõeʒ
uel pter. dðʒ ꝙ ſiĩtentio ↄpetur ad id
quod ẽ malũ. ſic bñ ↄtingit malũ intẽ
dere ⁊ tanq; fint:⁊ tanq; id qð eſt ad fi
nẽ.ſicut aliqs intendit finat᷑rluxuria/
ri uel nrane gloꝛiari tanq; id quod è ad
fineʒ. ſ. lene hee furtü intẽdit vt ĩde poſ
ſit viuẽ uoluptuoſe.⁊ intẽdit mẽtiri vt
poſſit falſo laudari.Si uero ĩtentõ cõ
petur ad malũ ſi rõne mali.põt eẽ du
ptr.aut ita ꝙ intẽdat h̊ facẽ tanq; ma-
lum ſimptr ⁊ malũ ſibi.⁊ Hmõ nullus
intendit.qꝛ nihil appetita uolũtate ni
ſi ſb rõe boni ſimpir uel boni ſibi.Aut
ita ꝙ intendat htanq; malũ ſimpir ue
rũtamẽ bonũ ſibi.Et ſic malũ pot fieri
pꝓ intentõeʒ ⁊ fit aliqñ lʒ nõ ab oĩbo ſ a

malicioſis.qbus ꝓpter coꝛuptõeʒ pa

lati interioꝛis mala ſapiunt vt bona.
Qm igit id qð eſt maluũ cadit ſb inten
tõe.⁊ aliq̃ ſunt que hñt maliciã ↄiũcta

inſeꝑpabitr. ⁊ q intendit aliqͥq p ↄns iu

dicat᷑ intẽdere qð eſt illi vnitũ inſepa/
bilr. hinc ẽ ꝙ maluʒz iudicat᷑ ⁊ punit᷑ vt
factũ ꝑ intentõẽʒ. Ex his pʒ rño ad
qõneʒ ad quò rndendqũ eſt nõ ſimptr ſ
diſtiguẽdo. Patetetiã rño ad rõeſ ad

vtraq; ptem adductas. NHaʒ pme rõeſ

ꝓcedũt de intẽtione ⁊ de maloſb rõne

mali. Haʒ ĩtentio q cquid pncipałr cõ

ſiderat iquit ipſũ ſb rõne boni vt aꝑpe
tibit. IJlla tñ rõ de ſiłi in nã non valet.
quia nã eſtagens detminatũü.vnde ſp
intẽdit qð melius c.opaturaũt ſᷣm le/
ges ſibi ĩditas a deo.vnde ſi qͥd ſit ibi

malũu:h̊ eſt pter intẽtionẽ.nõ ſicaüt eſt

de uolũtate deliberatia.ipſa eniʒ non
ſemp deſiderat qð melius ẽ. Adrõ
nes ad oppoſitü pʒ oqturenĩ de
malo ſᷣ id qð eſt.et ſic bene intendit᷑ab

agente pꝑ uoluntatẽ. Neruütamen uel

inqnantu ↄſiderat᷑ vt habẽs intentõeʒ
boni ſimplir uel boni vt nũc: ſiue boni
ipſi facieti.ſicut eſt ĩ illis qͥ letant᷑ cum

nuletkeert
ncones⸗

auen
nnbin,pat
bocguel
nnper pne
lono Gecu
bonoſibiopp
nalum ſiin
bicus uel pun

ep⸗
maliſtabel
eſtueree nt
hilbendebe⸗
Lgſen N
Nranſinpcntt
mariepo⸗
Nſebonoopp
Nud malärmm⸗
ſigotingtrer
fummemali.
wninna
FNmmag
nͦ egorbi
gitrepireſi
piemagt
Iotuoimalt
ſomiwnini
nelisſtan
neceeſecvne
Nblbzoebonea
Clisretnei 1
Nablluigſei
Eddsdicn
ri ge
Papinepſ
ſſonieknai
pwoſte en
tico tinn
Rattitoini
Jaepordici
ſeinddi
ngianm
ſetäkdeni
gonhilgde
ing alnzn

lie
eerin⸗
Enp
T.
andeen
hen,
nni
mradi
läüint⸗
dckasf
kimmn,
männ
foitemtöc
ptted
anc n,
nönullus
Nlütnte ni
ſbi Aot
ſunptfue
daiß

ſder
WMN

mrponigt
iynoa
noͤſinptr⸗
acweſac
zoneſdel
gloſbrone
ncipatrc
oninape
nonwle:
tü. deſ
mraitfmnl⸗
eſtcgſtt
nöſcairk
ſaenhn
1i. 3
oopnenide
cinnrnuittb
rinnmen
tsimeennn
je:ſurm
8wanan

malefecerit. Et ſic ꝓcedũt omues ille

rationes.

Onſequenter

querit᷑ de ſecũdo pꝛĩcipali.ſ.ð

malo in ↄpatiõe ad illud ĩ quo eſt. Et

circa hoc querũt᷑ tria. Pꝛimũ eſt vtucõ
tingat repire maluʒ ſequeſtratũ ab oĩ

bono. Secundũ ẽ vtꝝ malũ hẽat eẽ in

bono ſibi oꝑpoſito. Tertto qritur vtꝝ
malum ſit in eo in aͤ eſt tanq; aliqs ha
bitus uel pura pᷣuatio: J

Irca primum

ic pꝛocedit᷑ et querit᷑ vtnaliqð
malũ ſit ab oĩ bono ſequeſtratũ:Et h
eſt querere vtꝝ aliqͥd ſit ita malũ ꝙ ni
hil bẽat de bono:h ſit maluʒ in ſũmo.
Et ꝙ ſic vr. In his qͥ ꝑſe dicũt᷑ ſi ſim/
ptr ad ſimpłr:⁊ mag ad mag:⁊ maxiĩe
ad maxiĩe pↄſideratõeʒ phi.t H ẽ uera
p ſe.bono oꝑpponit᷑ malũ.ꝗ̊ mag bono
magꝗ malũuũ ⁊ maxie bono maxie malũ.
ſi Sptingit reꝑire ſumme bonũ ergo ⁊
ſumme malũ. Nam ſi vnũ oppoſitoꝝ
ponit᷑ in na:p ↄñns ponit᷑ ⁊ reliquuʒ.

Iſtem maꝗ ⁊ minꝰ or̃ p acceſſũ ad ᷑mi

nu.ergo vbiẽ reꝑpire maꝗ ⁊ minꝰ tin
git repire ſũmuʒ.ſ̊ in maloptingit re/
pire mag ⁊ minꝰ.g t. Itez aut eſt
ſtatus ĩ malis aut nõ.ↄſtat ꝙ neceſſe ẽ
ſtatũ ponẽ.nã ille ponit᷑ in omni eo qð
actu eſt. zz ſtatus nõ eſt circa ſümum.g
neceſie ẽ ponẽ ſumme malũ.ſj̊ h eſt qð
nihil hʒ de bono.ꝗ c. Iteʒz oẽ p ac
cidẽs reducit᷑ ad p ſe.ꝗ ſi ẽ ponẽ malũ
p ſe.ſ̊ illud ꝑ ſe ineſt alicui qð hẽt oꝛtũ
ex ꝓpis pꝛĩcipijs illius.ſiꝗaliqͥd ẽ ma

luʒ p ſe.vr̃ ꝙ eiꝰ pꝛĩcipia ſut mala.et ſi

Pncipia eiꝰ ſunt mala totũ eſt malũ.⁊
ſi totũ eſt malũ:nihil ẽ ibi de bono.ꝗa
pmo ſiẽ ponẽ maluʒ p accñs: eſt ponẽ
aliqͥd qð ſit ſimptr ⁊ totałr maluʒ. cõ⸗
ſtataut ꝙ pꝛimũ eſt ponẽ.ꝗ et alteꝝ.
Item oẽ dictũ p ꝑticipationẽ reduci/
bile ad dictũ p eentiaʒ.cũ ̊ dr aliqͥqʒ
eẽ maluü.aut dr ꝑ pticipationẽ autꝑeſ
ſentia.i̊ bonũ ꝑ eentia eſt ſume bonuʒ
qð nihil hʒ de malo. ſittr erit aliquid
ita maluʒ ꝙ nihil habebit ð bono. Si

dicit᷑ pꝑer pticipationẽ.⁊ oẽ tale reducit᷑
ad dictũ ꝑ eẽntia. redit neceſſario q;
aliqͥd ſit malũ eentiatr.⁊ ita ideʒ qð pᷣ
us. IYtem ĩ qlibʒ gñe cẽ repire vnum
pmuʒ ꝗ menſurãt᷑ oia que ſut illiꝰgniſ
Hoc pianũ eſt.⁊ pʒ pꝑ phᷣm qͥ hac ꝓpo
nit in.x.pᷣ phie.Hoc etiã pʒ inducẽdo
ergo ĩ grnie maloꝝ eſt reꝑire aliqð vnũ
qð ſit mẽſura oĩuʒ maloꝝ.ſᷣ illuꝗ non
põt eẽ niſi ſummũ int oĩa mala.g ⁊c.

oõtra.ſi ẽ ponẽ ſummũ malũ qð nibł

hẽat de bono. eẽ aliqð bonũ eſt.tunc
eſt ponẽ ſumme malũ eẽ.⁊ tñ non hr̃e
eẽ.h̊ h ſũt duo incõpoſſibilia.g̊ t. Itẽ
oĩs potẽètia vt dicit phs ẽ de gñe bono
rũ.& ſi aliqͥd eſt ſũme malũ:illud oĩno
nihil põt. hſ̊ ſummũ in omi gñnᷣe pl“ põt
q; illud qð eſt citra ſũmuʒ. ſig illd qð
non ẽ ſumme maluʒz aliqͥd pot:ilid qð
eſt ſüme malũ multa põt.g eoipſo ꝙ ẽ
ſummũ multa põt ⁊ nihil põt.ᷣ h̊ duo
ſüt incõpoſſibilia.q̊ c. Iteʒ oĩs ſcĩia
eſt de gne bonoꝝ.non tm ſcia boni:ue
rũ etia ſcia mali.S cire eni malũ bonũ

eſt. ſi ꝗ aliqd eſt ſůme malũ:caret noti

cia boni ⁊ mali.ꝗ̊ nec ſcit facere aliqð

malum nec ledere.ſ̊ hipſo ꝙ malũ eſt
ſcit ledere bonũ.̊ hHipſo ꝙ ſůme malũ

ſcit ⁊ neſcit bona ⁊ mala.ꝶ iſta ſũt incõ
poſſibilia. g c. Itẽ ſialiqᷣd eſt ſüme
malũ:eſt malũ pꝑ eèntiaʒ ⁊ neceſſario.
ſi malũ eſt ꝑ eẽntiam ⁊ nãm:nãle ẽ ei
facere malü.ſ̊ vnũquodq; dũ facit qð
eſt ſibi nãle bñ facit.⁊ qð bñ facitẽ bo/
nuʒz. g ſialiqð eſt ſũme maluʒ: ipm eſt
bonu.⁊ dũ male facit bñfacit.łᷣ h eſt ĩ-
poſſibile. gcc. Itez ſi aliqᷣd eſt ſũme
maluʒ.illud ẽ viliſſimũ.qᷓ;to enĩ aliqᷣd
mag malũ eſt tanto vilius ẽ. ſi viliſ-
ſimu inter mala:& inter illa ẽ infimũ.t
qð eſt infimũ int mala nõ eſt ſummuʒ

caput maloꝝ.S qð eſt ſũme maluʒ nõ

eſt ſůme malum.S i dicas ꝙ nõ ſequi

tur.eſt viliſſimũq̊ nonẽ ſũme malũ.q·

Heſt eẽ ſumme malum qð infimum ẽ
reſpẽu bonoꝝ. Obꝛ.qꝛ ſi aliqͥd ppitur
ſumme maluʒ nõ dʒ poni ſuꝑalia ſᷣ in
fra ſᷣm rectuʒ oꝛdinẽ.ꝗ̊ nõ eſt deꝰ tene⸗

bꝛaꝝ ſ̊ ſeruꝰqð eſt ↄ erroꝛẽ iſtum. Itẽ

ſiẽ ſũme maluʒ.ꝗ illud erit ita oĩpotẽſ
cc zZ

impiũ. pʒ . Heoos .
lnʒ aliqð eẽ qð nihil Hat de bono:nõ

in malo ſicut fumme bonuʒ in bono.q;
omne malũ ſbiacet eiꝰpotẽtie.ſᷣ cuiuſ
cũq; boni coꝛnuptio ẽ maluʒ.g cuiuſcũ
q; boni conuptio ſbiacet potẽtie ſũme
mali. ̊ ſi ſüme malũ eſt põt coꝛũpe oẽ
bonuʒ. itz bonũ qð poteſt conũpi nõ eſt
ſummũ.qꝗ̊ ſiẽ ponẽ ſumme malũ:nihil

eſt ſũme bonũ.et ſi nonẽ füme bonuʒ:

nibil ẽ bonũ. ſi h eſt oĩno falſum ⁊
W? dð̈m ꝙ ponẽ ma⸗

ſolũ eſt puerſitas heretice ſ̊ etiã̊ mani/

fe ſt e cecitatis ⁊ ſtulticie. Sicut enim

in opponẽdo monſtratũ eſt ipſa poſitõ
implicat ĩ ſe oppoſita YImplicatenĩ qꝙ;

illud.ſ.ſũme malũ ſit ⁊ nõ ſit.ꝙ idẽ poſ

ſit ⁊ nõ poſſit.ꝙ ideʒ ſciat ⁊ neſciat.Et
dũ iĩplicat iſe oppoſita deſtruit ſeipaʒ.
MNã in ponẽdo ſume malũ eẽ qð nihil
de bono hat: ponitꝙ illud nõ ſit ſum/
mü.cuʒ poit ꝙ nullü bonũ habeat:poit
ꝙ illud nõ ſit ſummũ.ponitꝙ nõ ſit ma
lum. ponit etiã q nulli bonũ hẽat op/
poſitũ.et H̊ͥ omĩia in oꝑponẽdo mõſtra/

ta ſüt que manifeſte còuĩcunterroꝛem

iſtũ eẽ fatuũ ⁊ cecũ.⁊ auctoꝛẽ ſiue inuèẽ
toꝛẽ ſuuʒ oñndunt fuiſſe excecatũ ⁊ im/
piũ. Nunq; enĩ in tantã tenebꝛoſitatẽ
intruſus eèt impiꝰmanicheus niſi fuiſ
ſet lõge añ ſeruꝰ dei tenebꝛaꝝ q exceca
uit mentẽè eiꝰ vt ñ fulgeret in eo illũina
tio vitatis que ſuꝑ oèm irradiat ĩtelle
ctũ.⁊ vſq; hodie viget h erroꝛ peſſimuſ:
q;uis ſit irrõnabiliſſimꝰ.Et huiꝰratio
eſt potiſſima ipſa mĩr
que regnatĩ qbuſdã laicis qᷓ;tuʒ ad ea
que ſùt fidei ⁊ moꝝ.Cũ eniʒ ſicut yde
ote pꝛeſumũt ſacrã ſcripturq exponere
que ẽ ꝓfundiſſima oĩum ſcriptaꝝ cuʒ
iteꝝ hHant quandã honeſtatẽ exterioꝛẽ
ↄtẽnunt vitam oĩum alioꝝ et merito
huiꝰduplicis ſupꝑbie excecãtur vtinci
qãt in erroꝛeʒ iſtũ peſſimũ.p queʒ exce
cãturadeo vt neſciat diſcernẽ quid bo
nuʒ e⁊ qͥd maluʒ:dũ multa gna pꝑecca
toꝝ ponũt eẽ a deo malo.quos yſa.p/
mõſtrat.v.caꝰ Ne qͥ dicitiſ malũ bonũ
⁊ bonũ malũ ponẽtes te.lu.⁊ lu.tene.⁊

Ppter nimiã excecatõeʒ in q̃ ſut amiſ-

ſo ſue ronis uſu:nullã hñt in eiſdẽ effi

a mr̃ cecitatis ſuppbia

—G

caci argumta ad pſuadendu:nec toꝛ/
mẽta ad retrahendu.nec oꝛõnuʒſuffra
gia aq releuandũ.niſi hfiat de gra ſpe
cialiſſima. Hanc ponem hereticã.ĩmo

ſtultiſſimꝗ ⁊ blaſphemiã repudiado di
camꝰſicut dicit fides catholica ⁊ rõ re/
cta: nihil eẽ ita malum qn hẽat aliqͥd
de bono. Ald intelligètiaʒ autẽ ob/
iectoꝝ notanð ꝙ ſummũĩ aliqͥ gñe du
płr põt dici. Qno mõ dr̃ ſumũ qͥ nihil
tt eẽ maius.et ̊ mõ non ↄtiĩgit repi/
re aliqͥd ſumme malũ.nihil em ẽ adeo
maluʒ qͥn poſſet eẽ peius.ꝓ eo ꝙ aliqͥd
hʒ de bono qͥ poſſet magis pᷣuari.⁊ ita
qdhuc peius eẽt. Et ꝓ tato dicit Bio.
ꝙ malum infinitũ. Alio mõ dr̃ ſum
mũ q nihil ẽ maiꝰ ſ̃m actũ. ꝑᷣ ipm exce
Qit int oĩa alia.⁊ ſic ↄtigit repire ſum9
mũ in malis. Nã lucifer quiè rex ſuꝑ
oẽs filios ſupbie peſſimꝰ eſt ſup oẽs.
His viſis facile ẽ rñdere ad obiecta.
Ad illud qð bmo obᷣꝛ de oppoſitõe
mali doᷣm. ꝙ ↄſideratio ĩtelligit᷑ ita q;
tminꝰeodẽ mõ accipiat᷑ cuʒ dr ſimptr:
⁊ cuʒ d cum exceſſu.nõ ſic autè eſt in
ꝓpoſito. Hã cũ dr q bonuʒoppoit᷑ ma
lo:accipit᷑ h bonuʒ p pticipatõeʒ.cum
uero infert᷑ de ſummo bono:accipitur
ibi bonum pꝛo bono p eſſentiaʒ: quod
ſolum ẽ ſumme bonum..⁊ illi nihil op
ponit᷑. Ad illud qð obꝛ ꝙ mag⁊ mi
nus accipit᷑ 'm maioꝛẽ ⁊ mioꝛẽ acceſ-/
ſuʒ ad tminũ.ddᷣm qꝙ ueꝝ ẽ in his que
dicunt põneʒ.nõ autẽ uen ẽ in hisque
dicunt puaionẽ.ĩmo accipiunt᷑ ꝑ re/
ceſſũ.vn mag maluʒ dr̃ qð magꝗ rece⸗/
dit a bono.⁊ qꝛ nunq; tantũ recedit qͥn
adhuc magꝗ poſſit hinc ẽ ꝙ nunq; è ibi

ponẽ ſummũ. AAd illd qð obꝛ de ſta

tu.dðᷣm ꝙ ſtateſt ſm actũ.ſj nõ opoꝛtʒ
ꝙ ſit ſtatus ᷣm potentiã:vt nõ poſſiteſ

ſe vltra ꝓgreſſus. Nã etſi ĩ rebus crea
tis non ↄtingat ĩuenire actũ infinitũ.

cõtingit tñ repire infinitũ in potẽtia.ſi
cut patet ĩ nüero pꝑ appõnem:⁊ in ↄti/
nuo p diuiſionẽ.Et ſic in ꝓpoſito ĩtel
ligengü.et h infra maifeſtabit᷑ cũ aget
de conuptõe mali. Ad illud qð obꝛ
qꝙ; p accñs reducit᷑ad ꝑ ſe.⁊ ſiłr dictuʒ
ppticipatõeʒ reducit᷑ ad dictũ p eẽntiã

icirpo⸗
ſa glap
ihnliaf
ſneins puch

gnaliau⸗

—

nliritot
clocum.

cruzntdicit
ſetnalumet
pucneeneict

secipitl
ijſunſecit
ſcicl Jon

etintellene

AöNN;nr
Eeiptenne

E
wrrn,
Ubonoſcio⸗
Zuginenck
oandion

Kunrhn

ſtindonisc
henngmal
ſtis, eil
bonatmala

oruud

Zu lrg
ctintonsſ
Nulnzoicrtod⸗
Ntnſciwing⸗
Pcmnintepo⸗
wmoſciopoſin
Umillenang,
ſpppeinet
ſoimenlir
Etunfcnnibi⸗

0 Wim Di⸗

GPllzöͤckte

Kdnüctde⸗

zöckinban

ſinammmng
uumtdeſtinr
Poſitoneceni
dülletcopen

Utngläne

Küne⸗ ,
vnhſuſff
tdegfaſc
Pacäcod

Niorryi⸗
Deogti
onödfſun
üshnere
npire ſun,
mieſerſup
ſtſupoes.
Gobircta.
eopoſttie
tligſiin
diſmnptr.
vonodcc
1miate t⸗
ren his ie
rcinbisque
ppimt1,
dmag wece⸗
ürectditn
rt pipſir
ſiifebusen
Anüinfniß,
inprtiu
Gnenrlin,h,
n pwſtdit
iabitcigge
11
4ilntco
cipeim

et ſimłkrꝙ in aͤlibet gñe eſt repire vnnʒ

pꝛimũ . dom ꝙ hoc locũ habet in hiſ

que dicũt ponem ⁊ nãm que poſſit cau

ſari ex pꝛicipijs ſhiecti⁊ que poſſit eẽn
tiałr dici.et ſᷣm ꝙ poſſit alia mẽſurari
ſm eius pticipationẽ maioꝛẽ ⁊ mino/
reʒ.malũ auteʒ puationẽ dicit inq;tuʒ
malũ.⁊ ideo ille tres rõnes nõ habent
hic locum. Et h̊ fuit qð decepit mani
cheuʒ vt dicit Augul. q; neſciuit qͥd eſ
ſet malum.et quia uoluit de malo diſ
putare neſciens qͥd h̊ eſſet.iõ ſe ⁊ mul-
tos pꝛecipitauit in erroꝛeʒ. Suꝑerbia
eniʒ ſua fecit ipſũ ignoꝛare modũ addi
ſcẽdi. In omĩ enĩ inqſitiõe pꝛiuſ opoꝛ/
tet intelligere qͥd eſt qð ꝑ nomẽ dicit᷑.
et ̊ tanq; pꝛecognition afferre ſecuʒ

gqg rei ppetates poſteriꝰcognoſcẽdas.

EKEcundo queri
tur vtꝝmalum ſiue malicia ſit
in bono ſibi oppoſito.Et ꝙ ſic videtur
Auguſ.in ench. Cu mala ⁊ bona nul
lus ambigat eẽ ↄtraria:nõ ſolum ſimt

c poſſunt. mala oĩno ſine bonis ⁊ ni

ſi in bonis eẽ non poſſũt. Hic expꝛeſſe
hẽturꝙ mala ſunt in bonis ſibi oppo/
ſitis. Itẽ Auguſ. In his zꝛiyjs que
bona ⁊ mala uocatur deficit regła dia
leticoꝝ qua dicũt nulli rei ſimul ineſſe
ↄꝛia. h̊ ↄſtat ꝙ non deficeret niſi mala
eent in bonis ſibi oꝑpoſitis.g. Ité
maluʒ dicit᷑ qð coꝛũpit.ſᷣ̊ non conum
pit niſi illud in qͥ eſt.⁊ ei bono oꝑponit᷑
qð coꝛũpit.ergo videt᷑ ꝙ malum ſit in
bono ſibi oppoſito. Iteʒ ſeruit'op/
ponit᷑ libertati.ſᷣ peccatũ qð facit hoieʒ
ſeruuʒ ꝓpꝛie ineſt hoĩ ſᷣm uolũtateʒ p

liberi arbitry libertatẽ. videt᷑ q malũ

ſoſtantificari hẽat in bono ſibi oppoſi
to. Coõtra. Dionyſi in liꝰ?de di.no.

NMaluz nõ eſt exiſtẽs neq; in exñtib.

Hů oẽ vonũ eſt de gñe exntiuʒ.ergo ma
luʒ nõ eſt in bono.ꝗ̊ nec ĩ bono ſibi op/
poſito. Item virtuſ ⁊ vitiu ſunt oꝑpo
ſita.⁊ tin vnuʒ vni opponit.ergo ſi viti
um nõ eſt in virtute nec ĩ bono ſibi op

poſito.nec etiã cuʒ illo. Iteʒ regula

dialeticoꝝ ẽ uera ⁊ neceſſaria. no fal

lit in aliq̃ materia.nam ſi fallereti vna

ſola mã: repudienda eẽt tanqᷓ falſa. ſi

igit᷑ ars dicit ꝙ vnũ oppoſitũ non ẽ in

Altero nec cũ alto circa idẽ.⁊ bonũ ma
o opponit᷑.ergo maluʒ non ẽ in bono
ſibi oppoſito. Ytez ſi malu pot elſe i
bono ſibi oppoſito. ab ipſo nõ expelli
tur. ⁊? ſi nõ expellita ſuo oppoſito videt᷑

ꝙ nõ expellat᷑ab alidq.et ſia nullo expel
lit:ſemp manet. ergo ſi aliqs ſemelẽ
malus:ſemp eſt malus.OQ ſi hoc ẽ fal
ſuʒ.reſtatꝙ ⁊ pᷣmuʒ. Wad pdicto
rũ intelligentiã eſt notandũ q; bonũ in
creatura dr per oꝛdinatõeʒ ad ſummũ.
Vñn bonũ dicit᷑ qð eſt oꝛdiatũ in finẽ.

Hꝛdinatio aũt tria reſpicit.aut ipſuʒ

oꝛdinabile.aut ſᷣm ꝙ eſt oꝛdĩabile.aut
illud ꝑ qð oꝛdinat.Et ſᷣm Hᷣtriplex re/

pitur in nob bonũ.ſ.bonuʒqð eſt oꝛdi

nabile.⁊ H̊ eſt nale.⁊ bonũ pꝑ qð oꝛdina
tur.⁊ H̊ eſt virtus uel gfa.et bonũ ſ qoÿ
natura oꝛdinabił eſt a gra.et hoc ẽ ha⸗/

bilitas media. Intelligẽdũ eſt ergoe
malũ culpꝑe ei bono qð eſt ipſa natura

uel ſba non opponit᷑.q; ipſaʒ ſbam nõ
conũpit.vt dicit Dionyſiꝰ Mihil exi/

ſtent iũ cunüpit in eo qð eſt eẽntia uel

natura. Ei aut bono qð eſt virtꝰ ⁊ gf̃a
ſimplicit᷑ ⁊ directe opponit᷑.vñn mutuo
ſe expellũt ⁊ ſimul eẽ non poſſũt.Ei au

teʒ bono qð eſt habilitas media quo/

dammõ opponit᷑ q dammõ non. Haʒ

illa hilitas media hèt còpari ad natu-

raʒ cuius ẽ ⁊ ad grãm ad quq eſt.fſᷣm ꝙ
compatur ad nam cuius ẽ.ſic non hẽt
oppoſitionẽ ad malum.quoni habili
tas illa nõ erat talis nature ⁊ differẽs
erat ad bonũ ⁊ ad malum.⁊ ſic ẽ ſbie-/
ctuʒmali. VNt aüt cõpatur ad gram li⸗
ue virtutẽ uel etiã ad finem ad quẽ eſt.
ſic hẽt oppoſitionẽ ad maluũ. Haʒ ma
luʒ tollit ei rectã oꝛdinationẽ ad illud
ad qð eſt:⁊ reddit minus ⁊ minꝰ habi
lem. Quoniã igit᷑ maluʒ culꝑ pᷣmo et
pꝛincipałr circa habilitatẽ ↄſiſtit.⁊ ha
bilitas potẽtie opponit ipſi malo:cum
malũ reddat ipſaʒ potentiã inhabileʒ.
binc ẽ ꝙ Auguſ. dicit ꝙ malu hẽt eſſe
in bono ſibi oppoſito.⁊ ꝙ in huiuſmõi
oppoſitis regia dialeticoꝝ deficit. Hẽ
dicẽ ꝙ ad talia oppoſita nõ ſe extedit.
cc ʒ

AUngde ex hoe no ſeqͥtur qꝙ regula diale
ticoꝝ falſificef. Sed quoniã mos eſt
phi poſitiſ cõſideratõibus inſtã tias ſpᷣ
inferre non q falſificent ipſas.ſed que
intellectũ conſiderationu rectificẽt et
manifeſtent.ſic beat Auguſ.tanq; vir
pꝛudens ingenio in hac inſtãtia mani
feſtat illam maxim dialeticoꝝ in his
oxppoſitis tenere que opponunt oppo/
ſitiõe foꝛmali.ſicut opponit᷑ virtꝰ ⁊ viti
uym:gr̃a ⁊ culpa. In alijs aũt oꝑpoſii
que non opponũütur rõe eius ꝙ ſuüt ſed
rtõne eius ad qð ſunt: nõ eſt intelligen
da illa regula.nã illa ſimul poſſũt ſta/
re ſicut ſtat gratia cu culpa.Et iterum
vnuz pot eſſe in altero ſicut culpa i ha
dilitate. Ex bis que ſũt dicia manife
ſta eſt rnſio ad qõnem ꝓpoſitaʒ. Dhico
eniz ꝙ malũ ſpſtantificatur in bono.⁊=
non ſolũ in bono ſed etiã in bono quo
damymo ſibi oppoſito.ſicut oñdunt rõ-
nes que ad pᷣmãẽ partẽ inducũtur. In
bono auᷣt qð directe ⁊ foꝛmatr oꝑponi
tur:ſpſtãtificari nõ habet.ſicut due vl-
time rõnes que ad ſecundã ptem indu
cunt᷑ ondunt. Ad illuqqobꝛ ð uer
bo Dionyſij ꝙ malũ nonè in exntibuſ
X. dðᷣm ꝙ ipſe loqͥtur ꝑ ſe.ꝙ ſcilʒ non
eſt ĩ exntibus ſᷣm ꝙ exntia:ſᷣ potius ſᷣʒ
ꝙ deficiẽtia.cuʒſit pᷣuatio ⁊ defectus
vt iam patebit meliuſ: Ad illud qð
obᷣiꝙ tm vnũ vni opponit᷑.dðm ꝙ illd
intelligendu eſt ð vno gñe oppoſitõis
⁊ intelligendo ſᷣm idẽ et ꝑ ſe loquẽdo.
Hailitas autẽè potentie nò opponit᷑ ipſi
niſi rone virtutis. Nirtuſ eniʒ directe
opponit᷑.⁊ qͥa naturalis hĩlitas dam
mõ inclinat a dvtutẽ.hinc ẽ ꝙ vitio op
ponit᷑ quodãmodo lʒ non oĩno vt virt
Et ſic patet totũ.

Ercõ queritur
vtꝝ malũ ſit in bono tanq; ali
q; hitus an ſit pura puatio:Et ꝙ non
ſit ibi tanq; habit et potentia aliq̃ vt
pura pᷣuatio vr. Pꝛimo ꝑ illud Yo.i.
S ine ipo factũ eſt nihil.HGloſa. nihil
.pꝑeccatũ.ergo peccatũ nihil eſt. Itẽ
Auguſ.Malum nõ eſt natura aliq̃ ᷣ
defectus circa nãm mali nomen acce-

pit.ergo mali non aliq̃ potentia t de
fectus ⁊ puatio. Iteʒ Anſel.de cõ⸗/

cep.virgi.caꝰv. Jniuſticia oĩno nihil
eſt ſicut cecitas. Non enĩ aliud ẽ ceci-/
tas q; viſus abſentia vbi debetecẽ. que
non mag è qͥ· in oculo vbi debet eẽ qᷓ;
in ligno vbi nõ dʒ eſſe. Item Hipſü
videt᷑ rõne. Bonũ etens coòuertunt᷑.er

go de qᷣcuq; pdicat ens:pdicat᷑ ⁊ bonũ
S iigit᷑ pccatũ uł malicia eèt ens ma

licia ᷣm ꝙ huiuſmõi:hr̃etaliquid ð bo
nitate.non habʒ igit᷑ aliqͥd de entitate
Item ome ens a ſumo ente ꝓcedit.
nec ẽ aliqua eẽntia que nõ ſit in dei po
tẽtia vt illaʒ ꝓducat.ꝑ deus nõ põt pec
care nec facere culpã.ergo peccatũ in-/
quantũ huiuſmõi nõ habʒ aliqͥd de en

Le. ergo nihil ẽ ⁊ pꝛiuatio pura. IJtem

ome qð eſt ens hʒ aliquã foꝛmã.omne
enim qð habʒ aliqua foꝛma:habet pul
chꝛitudinc.ſed ꝑccatũ non habet pul⸗
chꝛitudinẽ cuʒ ſit defoꝛmitas anie.er-/
go nihil habʒ de entitate.ergo puram
dicit puationẽ. Sed cotra. Auguſ.
Peccatũ eſt factũ uel dictũ vł cocupi

tuʒ cõtra legè dei. ̊ omne dictũ uel fa

ctuʒ ẽ aliquid.ergo peccatũ ſiue malũ
eſt aliqͥd.nõ ergo pᷣuatio pura. IFteʒ
virtus ⁊ vitiũ ſunt ↄꝛia.ſed pꝛia ſunt ĩ
eodẽ genere.et quecũq; ſũt ſub eodem
grie:vtrũq; eoꝝ eſt aliqͥd et non pᷣuatio
pura.ergo vitiũ aliquid eſt.igit᷑ malù
ſiue pꝑeccatũ non eſt oĩno nihil. Iteʒ
ſiue accipiet ↄcrete ſiue abſtracte:ue⸗/
rum ẽ dicere ꝙ peccatũ eſt in aliquo.⁊
eſſe qð eſt in aliqͥ eſt ens.ſicut ome qð
legitẽ legẽs.⁊ omne qð amat ẽ amàſ.
⁊ ome qð eſt ens ẽ aliqͥd ⁊ nõ eſt pᷣuatõ
pura.ꝗ peccatũ ſiue malu ſiue accipiat᷑
coõcrete ſiue abſtracte non eſt oĩno ni/
hil. Item nihil qð eſt pura puatio

intendit᷑ ⁊ remittit᷑.ſed malũ ⁊ peccatũ

intẽditur ⁊ remittit.quia vnuʒpeccatũ
eſt maius alio.⁊ vna malitia eſt maioꝛ
altera.ergo peccatũ ſiue malicia nõ eſt
puatio pura. Item ome oꝛdinatum
kn upponit eſſe. c malũ culpꝑe ſᷣm ꝙ ma
lum oꝛdinat᷑ ad malũ pene. ſi igitur ſʒ

ꝙ malum ẽ oꝛdinatũ in ꝑenaʒ.videt᷑ ꝙ
Fm ꝙ malu babeataliqð eſſe. Item

Nname
gini

Mepunte
um
ſpunet
ittefncuttt
nnulu ſue
Cromͤabſt
leßmantez
ſcemitlln
innhel
maluzresm.
aniamala
ethaberelen
ariaſtoma
ſoevcduanttnu
onchoin
nries nini fen
auomniee
Wticrcdinatino
Mietdeo
Ntanodordm
Ciringit ieri
ogocracr.
amzirecoſi
Ekaliacſeän
nuzſegönano
chuel ccati
othalicniue
ſiitaliiusn
witinwrrbon

Wletiaſcct

Keinouen bon

mügtelnitbo⸗

Ngranegrein
Mutacmr
hantdonmänn

iieaotein

Altncüeſum
unoeſt rigeo
sentispt ie
Poreniefoin
oltetesap
ummglunfin
Geegedeſant
bhckincien

weptasde
Lcinonii
lalnde ec⸗
Nerteine
Jenhpſi
nerunt er
fnnigniddo
tagnm
denn ett.
deus optpt
gopeccatin⸗
caliug den
ifomomne
onbaberpul
nisanie⸗er⸗
Lagopanan
den Bagt.
ün
mediiündf
Ntchnüſiuenui
woden. e
u ſal zuſni
ig ſütſibeoen
Getnonoaand
Gett igt ui
vonibl. N,
rabſtracte⸗ue⸗
ttinaliqno.
ſcuonne ed
damate am.
tnöckhan
üſiuerehzil
noneſt oinon,⸗
eſt parapuund
omalüt cun
ninenuzpccal⸗
nalinaeſtmunn
uemalicuſwe
vonecudiman
zculafng⸗
e.ſignd
g
npn

„(.
coch

aut peccatũ eſt aliqd ſᷣm ꝙ peccatũ aut
nihil. Si aliqͥd.habeo ꝓpoſitũ. Si ni/
hil:⁊ deꝰ punit hoĩem ꝓ pꝑeccato.ergo
deus punit hoĩem pꝛo nihilo.ſed qͥ pu
nit alium ꝓ nihilo iniuſte punit.ergo
ſi ðus punit hoĩem pꝛo cułpa.pidet᷑ ꝙ
iniuſte faciatin puniendo. B?dvðz
ꝙ malũ ſiue peccatũ dupłr põt accipi.
Vno mõ abſtractiue.Alio mõ cõcreti
ue.ᷣm auteʒ ꝙꝙ malum dicit᷑ cõcretiue
ſic ↄcernit illud qð defoꝛmatuel aliq;
actionẽ paliquã ſpᷣſtantiã. et ſic dicit᷑
maluʒ res mala vtpote actio mala uel
ania mala.Et hoc mõ maluʒ aliqͥd eſt
et habet eſſe nature. Si autẽ aliqñ di/
cat᷑ ipa res mala ſiue peccatoꝛ nihil eſ
ſe. hoc dicit᷑ quantũ ad bñ eſſe:qð qui/
dem eſt eẽ oꝛdinatũ. Vnde c dicũtur
homies nihil fieri cũ peccant.G̊ non di
cit᷑ quia omni eẽ pꝛiuẽtur.ſed qͥa puan

tur eẽ oꝛdinatiuo: qð quidẽ eſt eẽ com

pletü.et de quo dicit Boetius.ꝙ eſſe
eſt quod oꝛdinẽ retinet ſeruatq; nãm.
Cõtingit iterũ loqͥ de malo ſiue ð pec
cato abſtracte.ethoc mõ malũ ſiue pꝑec
catuʒ ĩ recto ſiue pdicatõne foꝛmali nõ
eſt aliqd ſed nihil.qa non ẽ ens nec bo
nuʒ ſed pᷣuatio boni.uis aũt mali/
cia uel ꝑccatũ nihil ſit in recto.in obli

quo tñalicuius eſt. ⁊ alicuiuſ vtoppo/
ſiti ⁊ alicuius vt ſbiecti. Alicuiꝰ vt op

poſiti vtpote boni.maluʒ enĩ eſt puatõ

doni. et qa ſic eſt pᷣuatio boni vt tñ non
ſit oĩno uera boni adnihilatõ.ſic puat

bonũ ꝙ relinqͥt bonũ.vnde ſic pᷣuat bo
nuʒ gratie ꝙ relinqt bonũ nature.ſic
pꝛiuat actuʒ vt reliquat aptitudinẽ.ſic
puat bonuʒq;dtum ad effectù vttamen

in ſpiecto relinq̃t debitũ.et ideo malũ

abſtractie ſumptũ foꝛmałr loquẽdo p
uatio eſt. ⁊ ideo nihil eſt. Eſt etiã alicu
ius entis vt ſbiecti.qͥa eſt ĩ aliquo ente
MNon eni eſt oĩmoda pᷣuatio ſiue adni
hilatio.Et qꝛ ᷣm hanc viã rõnes ⁊ au-
ctoꝛitates ad pꝛima ptem inducte oſtẽ
dunt malum ſiue ꝑeccatũ nihil eẽ.ideo

cõcedẽde ſunt. Ad illud uero qð p?

obyicit in cõtrariũ ꝙ peccatũ eſt dictuʒ
uel factũ c& vðᷣm ꝙ ibi accipit᷑ peccatũ
ſiue maluʒ cõcretiue ꝓutↄcernit acto

2

0

6 P“**

neʒ ſpſtratã.et hoc mõaliqͥd eſt.ſ H̊ nõ

repugnat ſ cõſonat eis que dicta ſut.

Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ virtus ⁊ vitiũ
ſunt 5ꝛia.dðm ꝙ vitium ſᷣm ꝙ ꝛiatur
virtuti vtpote luxuria caſtitati non tin
dicit puationẽ ſed etiâ dicit aliquẽ ha
bituʒ ſbſtratũ:quo aliqs redditur faci
lis ad perpetrãduʒ illud peccati genuſ.
et hoc mõ accipiẽdo vitiũ:vitiuʒ non
oĩno nihil eſt.Alio mõ accipiendo vi⸗
tiuʒ ꝓut eſt bᷣuatio boni tm.ſic nõ con

trariat᷑ virtuti ̃in rem.iĩmo opponit᷑ ſi/
cut puatio ⁊ habit. Si autẽ dicat᷑ ali
cui q̊mõ vitiuʒ ↄꝛiari virtuti.accipitur

largo mõ pꝛium ꝓ qualibet oppone et
repugnãtia.vel h̊ dicit᷑ qͥa etſi ſᷣm ueri
tateʒ vitium opponat᷑ virtuti vt pᷣuatio
hñt tñ virtꝰ⁊ vitiũ q dammõ legẽ vꝛioꝝ
in hoc ꝙ mutuo ſe expellunt.⁊ ab vno

fit regreſſus ad alteꝝ.in q̃ cõditiõe op
poſita vt puatõ ⁊ hĩtus ab his que op

ponunt ſicut ꝛia diſtinguütur. Et ꝓ

tanto dicit Auguſ.in ench.ꝙ in h fal⸗

lit regula dialeticoꝝ uocans bonuʒ et
maluʒ ↄtraria.⁊ hoc ex cauſa pꝛedicta
Nibhilominꝰtamẽ dicendũ ꝙ maluʒ ẽ
in eodè gñe cum bono.ł̊ q̊ nonẽ ꝓpꝛie
⁊ ſᷣm rectã oꝛdinationẽ.ſed hoc ẽ ꝑ qn/
dam reductionẽ.et ex h̊ non ſeqtur ꝙ;
malum ſit aliqͥd. nam puatiões ad idẽ
genus cum ſuis habitibuſ reducutur.

⁊ tamẽ ipſe foꝛmałr loquẽdo nibil ſůt

Ad illud quod obycit᷑ ꝙ maluʒ ẽ in
alio.ergo ẽ.dicendũ ꝙ illud nõ ſeqͥꝛtur.
nam ſicut dicit ps. Quedãa ſut entia
quedã ſuntentiuʒ.et qᷓ;uis puationes
poſſunt dici entiuʒ.non tñ dicunt᷑ en/
tia. Cum aũt dico maliciã eſſe in alio.
dico eam eè entis.ſed cuʒ dico malici

aʒ eſſe ens.attribuo ei entitatẽ in ſe.et

pmum eẽ eſt eſſe m qd. ſecundũ eſſe ẽ
ſimplicit᷑.⁊ ideo ẽ ibi ſophiſma ſᷣm qͥʒᷣ

et ſimpłr. Siautem querat᷑ de hac.
Malicia eſt. vtꝝ ſit ↄcedẽda uel non:
dicenð ꝙ hoc uerbũ eſt ſicut vult phᷣs

dupłr pot pꝛedicari.Aliquãdo accipi

tur vt compoſitio media int duo extre
ma.et ſic dicit᷑ tertiü adiacẽs.vt cuʒ di
citur homo ẽ albus.aliquado uero ſic
pꝛedicat᷑ vt res impoꝛtata per ipſum ſit

Cc 4

ales V ſ 9 2N

—
4. 4 3
D 14
. —
4* .„N R

NA ſi⸗

7
F C0‧¾

.

attributũ ſiue alteꝝ extrẽoꝝ. Oñ g ſic
dr̃.malicia c.ſi H̊ͥ uerbũ è accipiat᷑ vt p
dicatü ſicut accipiũt᷑ alia vᷣba vt legit
et huiuſmõi.tunc locutio eſt falſa.Eſt
enim ſenſus. malicia eſt.i.malicia eſt

ens.i.eẽntia aliq̃.H.n.pᷣbuʒ ſignificat

eéntiã ł ſbaʒ vniuſcuiuſq;. Alioꝰpõt ĩ/
telłi pꝛedicari vł accipi in huiuſmodi
locutiõe ſicut copula.et eſtoꝛatio quo
dammõ defectiua. cettunc eſt ſenſus.

malicia eſt.i.malicia alicui ineſt. ita ꝙ

ipa malicia potius intelligitur vt alte
ri inherens qᷓ; alteri ſoſtans.ſicut cum

dicitur maluʒ ⁊ intelligit᷑ aliquid eſſe

malum. Et hoc modo accipiendo non
unalet Malicia eſt. ergo eſtens. d

illud qð obijciturꝙ pura puatio non

intenditur nec remittitur. dicenduʒ qp
ſi dicatur pura ppᷣuatio hoc eſt pꝛiuatio

nihil ponens nec in recto nec in obliqᷣ.

hoc mõ uerum eſt dicere ꝙ non recipit
magis ⁊ minus.ſicut chimera nihil cẽ.
hircoceru nihil eſt.nec eſt vnuʒ ma⸗/

gis nihil q; reliquũ. Alio modo pura

pꝛiuatio dicitur quia nihil ponit in re
cto.ponit tamẽ in obliquo. Et hoc mo
malieia pura puatio poſſet dici.ſed de
hac nonẽ nerum ꝙ non recipiat mag
⁊ minus. Poteſt enimagis ⁊ minui
recipere rõne eius entis quod reſpicit
quaſi ĩ obliquo. Ande dicit᷑ maioꝛ pꝛi
uatõ in qua eſt maioꝛis boni conuptõ:
⁊ in qua minus de bono relinqͥtur. mi
noꝛ uero in qua minus de bono coꝛü-
pitur ⁊ plus relinqͥtur. Et ſic patet ꝙ
ex hoc non ſequiturqꝙ pꝑeccatũ abſtrac

tiue loquẽdo ſit aliqua poſitio. Ad
illud quod obijcitur ꝙ eſſe oꝛdinatum
pſupponiteſſe.doᷣm ꝙ uerum ẽ ꝙĩ hiſ
que ꝑ ſe oꝛdinantur:oꝛdinatum pſup⸗-

ponit eſſe.in his autem que oꝛdinan
P accidens non pſupponit eſſe in ſe. ß
ratione illius in quo uel per quod oꝛdi

nãtur. Et h̊ modo dicitur oꝛdinari.nõ
quia ſit in ſe oꝛdinatũ:cum ſit pꝛiuatõ

modi ſpeciei et oꝛdinis.ſed quia oꝛdĩa-
bilitatem habʒ in pena ratioe ipſiꝰ pu
nibilis. Hoc autem melius determia
tum eſt in libꝛo.iiij.diſ. xlvi. Ad il⸗
lud quod obiccitur ꝙ ſi peccatuʒ nibil

eſtq deus punit homineʒ pꝛo nihilo
dicendũ ꝙ ſicut ptactum eſt etſipecca

tum nihil ſit in recto.nihilominꝰtamẽ
in obliquo eſt alicuius entis vt oppo-
ſiti.⁊ alicuius vt ſbiecti circa quod re/

linquit debitũ reſpectu boni pꝛiuati.

Dico igitur ꝙ peccatum ẽ meritum pe
ne non ſoluʒ ratione pᷣuationis ſed ra
tione debiti relicti ⁊ boni pꝛiuati. ANn
ge non eſt homo dignus puniri ſoluʒ

quia bono caret.ſed quia caret⁊ dibet
ha bere.⁊ licet carẽtia illa nihil ſit.debi
tum tamẽ habendi aliquid eſt. et ideo
ex H̊ non ſequitur ꝙ deus puniat ho-

minẽ pꝛo nihilo.quis ꝑꝑccatum nihil

ſit. Hoc auteʒ apertũ eſt.ſi quis conſi/
deret in ſenſibili exemplo ſcilʒ cuʒ rex

incarcerat ſeruũ quia non reqdidit tri
butum.uel cum aliquis creditoꝛ incar

cerat aliquẽ quia non ſoluit ſibi ſcu/

niam mutuataʒ.pꝛiuatio eniʒ non per

ſe ſed cum debito eſt in cauſa.

11 parte iſta

ſunt dubitationes circa lr̃am

Et pmo queritur de hoc quod dicitq;

mala uolutas angeli uel homĩs ẽ cau
ſa maloꝛum ſbſequentiuʒ. Sedcõ-/

tra Auguſ.i libꝛo.lxxxii.q.dicit ᷓ nul
lo alio auctoꝛe poteſt homo fieri dete/

rioꝛ.ergo mala uoluntas angeli vł ho

minis nõ poteſt malas uoluntates in

alijs cauſare. Item ſi omne maluʒ

debet imputari ei qui eſt cauſa pꝛima ⁊
mala. uolũtas angeli uel hominis eſt

cauſa omniũ maloꝛuʒ. ergo omĩa ma

la ſunteis imputanda. W dömqg

eſt cauſa uere efficiens ⁊ ꝓducens.⁊ ẽ
cauſa quodammodo diſponẽs ⁊ indu
cens. Cum ergo dicit Mala uolutaſ
angeli uel homĩs eſt cauſa malarũ uo
lutatum ſequentiuʒ.dicit᷑ per quanqã
diſpoſitionè et inductioneʒ. Hiabolꝰ
enim ĩducit ⁊ diſponit ſuggerendo.h
mo uero conumpendo naturã ⁊ maluʒ
exempluʒ pꝛebendo.Cum dicit A¶ ugꝰ
qꝙ; niło alio qauctoꝛe fit homo deterioꝛ.
H intelligitur tanq; auctoꝛe pꝛincipali
Poſlet tñ dici ꝙ la iſta intelligit᷑ de
mał ſoſequẽtibopꝛim malã uoluũtatẽ

lttol
varb reſ⸗a
ſanchett
Nenm
wemca⸗
ſuinpecca

cpeſioin

olnted
cgkauol

nolontate

bonanonh
pobonau
walauolut
tum buiuſn
Gtergonmn
late, roi
dicimreecan
prmnnal
agodicimrn
Frondician
Pensdiciun
Unnsuerd

coſigedenie

Giciureecn
Aerralie

Econn

t Bonum
luzbopun
(unn
decldebon
Nebonua
Midefin
oſitcntni⸗
Netnrarof
Eftünebon.
Ucornünen
erdoſpt
Uhficöez ſuff
iſpbabücan
Ulictdicimul
miſyffcite
Scarntcinalo
Wirgitnäſi⸗
ngrdmnünne⸗
üiegrnüd
n Pun,nrc
26,oödfef
bdopeiti
nequebönd⸗
neercuept

Nonhbio
4 effikee
Omimndhane
iqnod,
mpeinn,
enemumpe
enisſeam
Pmmmſolg
amdi
Anbilſtdei
udeſtaiice
cammn nii
ſiotnsconſi
oſeizayrer
nNit
Näitwrincar
mieſbitn⸗

wickn
vnofeni der
snptlinttp
noluntarsin
omne malin
uſapeimat
honiam
Pedonnq
1pancensti
Nalanclü
uſamalnin
cii uu
ne, Hine
ſuggeſenco n
mmmritna
umdiet
vmo veteſic

4
orepenmp

vV .
imelia

ae;
nal olidte

angti t hoĩs. nõreſpectu diuerſaꝝ pſo
nan ſ reſpẽu eiuſdẽ. ita ꝙ bᷣ mala uo
lũtaſeiꝰ eſt cã oĩuʒ maloꝛũ que ipſe fa

cit. Item querit᷑ de h̊ quod dicit᷑ in
eodem caꝰ Nolũtas homis cumẽ cau
ſa tam peccatoꝛuʒ q́; penarũ.quia ꝑena

eſt paſſio inuolutaria. ſed qð cauſaa
noluntate è uoluntariũ. ergo pena nõ

cauſata uoluntate. Item ſi cauſat

auoluntate. aut a bonãa auta mala.
bona non.5 conſtat.quia nemo punit᷑

pꝛo bona uoluntate.A mala nõ. quia

mala uolũtas non eſt cauſa iuſti inqn

tum huiuſmodi.ſed omnis pena iuſta
eſt. ergo nulla pena eſt cauſata a uolũ
tate. “ dicenqũ ꝙ; uolũtas duplicit
dicitur eẽ cauſa alicuiuſ.uel per modũ

merentis.uel per moduʒ efficiẽtis.cuʒ

ergo dicitur uolũtas eſſe cauſa pene.
H non dicitur p moduʒ efficientis ſed

potius dicitur p modum merentiſ. uo

luntas uero caufando culpaʒafficien

Qgo ſiue deficiẽdo meretur penaʒ.et ita
gdicitureẽ cauſa penarũ ⁊ peccatoꝛuʒ lʒ
Alliter ⁊ aliter. Et ꝑ ̊ patet ſolutio ob/
iectoꝛuʒ. Item querit᷑ de H quod di
cit Bonum omino carens malo:inte-
gruz bonum ẽ. Hoc eniʒ videt falſuʒ.
quia integrũ bonuʒ eſt illud cui nihil

deeſt de bono.⁊ ̊ eſt bonuʒ in quo eſt
omne bonu.ergo ſolũ illud eſt integꝝ
bonũ qð eſt ſummũ bonũ.ſ̊ multa cre
ata ſũtcarẽtia oĩ malo.vt beati angłi ?
aĩe beate.ergo ſi ueꝝ eẽt qð dic̃.multa

eẽnt ſũme bona. Pꝛopt heſt qo vtꝝ
aliqd creatũ mereat᷑ dici bonũ integn?
WNeodð ꝙ ſiẽ pfectũ d młtipłr.et q;dtũ

ag pfectõeʒ ſufficiẽtie:⁊ qtuʒ ad pfcõ⸗/
nẽ ſuphabudantie. ſic etia ⁊ integn bo
nũ põt dici multipłr.⁊ q;tũ ad integri/

tatẽ ſufficiẽtie.⁊ ſic dr integn bonum

qð caret oĩ malo culpe ⁊ pene.et q;tum

ad ĩtegritat ſuphabũdatie. ⁊ ſic or̃ in
tegꝝ bonũ in qͥ eſt oẽ bonũ.Et pᷣꝰ bo⸗

nũ integꝝ nõ vr eẽ ſummũ bonũ ſ̊ bo
nũ puꝝ. qꝛ nihil hʒ de malo admixtũ.
⁊zvο mõ vr̃ eſſe ſummũ bonũ.⁊ ẽ in ſo

lo ðᷣo pꝑ eẽntiã.iĩ creata aũt p pticipatõ

nuũ. ex cui ꝑpticipatõe hr̃e dr oẽ bonũ.

Et ſi obijcias ſummũ dr p imixtio

nẽ cũ pꝛio.ita bonũ qð oĩno ẽ ĩpmixtũ
malo ẽ ſimũ bonu.dð ꝙ illq uenꝝeſt in
pisꝛijs qꝝꝶ vtruq; ẽ na aliqᷓ. in his auũt

quv ẽ nq ⁊ alteꝝpuatio ſiẽ ẽ ĩ bono⁊
mao lluce ⁊ tenebꝛa ñ hʒpvitatẽ.vñn ſic ñ

ꝓf mag luinoſũ qꝛ miꝰ Hat ð tẽbꝛa.ſic
n ovr maꝗg bonũ qꝛ miꝰ Hat de malo:ꝑ

quẽadmoð vna ſtella dr̃ maiõ alta. qꝛ

mag acceditad pfcòeʒluĩiſ ſic mag bo
nũ qð mag accedit ad pfcõeʒ bonitat.

nihilõinꝰ tñ carẽs oĩo malo ñ põt dici

niſi ſolꝰðs.vt fiat uis ĩ h; dico oĩo.yvt
careat oi malo ſᷣm actũ ⁊ ſ̊ potẽtia.⁊ ſ
Aptitudinẽ ſiue ſᷣ pᷣmã nẽ poſſibłitatẽ.
Itẽ qrit᷑ ð illo ᷣbo aug.qð dic ĩ expꝰ
ne illiꝰ vbi Ne his qͥ dicũt malũ bonũ
C. Id qð dem ẽ ĩ ꝓpha ĩtelligenð ẽ ð
ipſis rhbo b holes mali ſũt.ñ ð hoĩb⸗.
H.n.vr falſũ.qꝛ ſic ꝑeccat ille q adultiũ
ec dicẽ bonũ ł homicidiũ.ita pꝑeccat ille

q ĩpiũ dic eẽ iuſtuʒ.vn⁊ male dðj ille qʒ
iuſtificat ĩpiũ ꝓ muneribo.& ñ tm ð rbo

6 etiã ð hoĩbo hbʒ ĩtelligi H? dð ꝙ cu

dico hoĩem malũ.⁊ dico hoĩem ⁊ dico

maliciã. pot q̊ ei attribui böitas.aut bo
nitas nẽ ſ ꝙ ho.aut bõitas moꝛis roõne
malicie.pᷣꝰ q dẽ mõ attribuẽ ei bõitateʒ
vitat ẽ nõ deteſtatõis ꝓhice.⁊% meret
maledictõeʒ.hᷣ G ẽ ñ qꝛ laudat hoĩem ſ

ꝙ; H.ſᷣ qꝛ laudat eũ ſʒ ꝙ mal“.⁊ H n eſt

aliuq q; landare malicia. Cũ.n.dic au
g q H n itelligit ð hoibo ß ð rebꝛ. ñ ne

gat n pcẽʒ ſiti ↄmẽdãdo hoĩeʒ malũ.

; vult dicẽ ꝙ n ẽ pcẽm ſi ↄmdet᷑ nã. ſ ſi

ↄmẽde malicca.
DSDZIZiſtinctio.xxxv.

,Oſt hoc uidẽ

guz ẽ qd ſit pccʒ c. Sup̃
eęelggit mgr ð pcc̃i cãlitate ⁊ oꝛi
giĩe. h agit ð pcci qdditate ⁊ diffinitde.
Diuidit᷑ aũt ꝑs iſta treſ ptes.ĩ q̃ꝝ pᷣꝰ

reqͥrit mgr q ſit pccʒ. vtꝝ ſit act łpꝛi
uatõ pura. in a dato ꝙ. aliq;mõ ſit act“

⁊ aliqͥ mõ pᷣuatio:ĩqrit vtꝝ pccʒ ſit pcci

pena.j.di.xxxvi. Scienqu tñ qdꝗ ſic eẽ
pcca.ĩʒpo ĩqrit viꝝ actò vcta ſita ðᷣo

tãcq; a ca.j.ðᷣ.xxxvij. Sut t ⁊ alijæc. p

pꝓps qptiĩet pñtẽ di.didit᷑ ĩ pteſ treſ.ĩ pᷣ

ponit magr peccati notificatiões. In

ſecunda nero ex ipſis notificatiõibus
inquirendo elicit quid ſit peccatuʒ hm
rem. In tertia uero diſſoluit rationes
ſiue oppoſitiones que cõtrarie viden/
tur ueritati pꝛedetermiate. ꝛimũ fa

cit ibi. Poſt hoc viqenduz quid ſit pc

catuʒ c. Lertiũ ibi. Quibus opponi

tur ſi omnia que ſunt c. Pꝛima parſ

diuidi poſſet ĩ tres ptes ſᷣ treſ notifica

tõeſ peci.pᷣ rõe ſue bꝛeuitat᷑ rẽanʒ idiſa
Secunda uero ꝑs pꝛincipalis diui
ditur in tres partes. In pᷣma parte di

uerſoꝝ opiniones narrat.in ſecunda

uero ueritatẽ aꝑit.et iuxta quorüdam

opinionẽ explanat.ibi.Sane dici pot
7 libere . In tertia uero auctoꝛitati-
dus ſanctoꝝ confirmat.ibi. e auteʒ
uolũtas omino eſt actio t. Simitr
tertia pars pꝛincipalis tres habʒptes
ſm tres dubtationesqᷓs mouet.quaꝝ
pꝛima ſumpta eſt ex hoc ꝙ dicebat il-
la poſitio ꝙ omnia que ſũt bona ſunt.
S eccũda uero ex hoc ꝙ ꝑccatũ eſt coꝛ

ruptio boni.Tertia nero ſumpta ẽ ex

H ꝙ conuptio boniẽ pena. Pꝛimã po/
nit ibi. Quibo opponit᷑ ſi oia que ſunt

Xc. Secunda ibi ponit. Etiã queriab
eiſdeʒ c. Tertia ibi. Queri etiaʒ ſolet

vtrũ ⁊c.Et in q̃libet iſtarũ partiũ pᷣmo
oxponit.ſecũdo ſoluit.

D intelligẽtiã

auteʒ huius ptis in qua inqͥri
tur qͥq ſit pccatũ.cum peccatũ ſit pua
tio magis q; poſitio.eſt hic queſtio de

coꝛuptiõe bonique habet fieri pꝑ pꝑcca

tuʒ. Et circa hoc duo querunt᷑. Pꝛĩo
querit᷑ vtruʒ bonũ ha beat ꝑ pꝑeccatum
coꝛupi? Secũdo uero querit de mo/
do conũpendi. Lirca pꝛimũ querũt᷑

tria. Mꝛimo queritur vtꝝ a pꝑeccatoſit

boni conuptio?: Secũdo querit vtruʒ
peccatũ ſit ipſa conuptio paſſio?: Ter-
tio querit᷑ vtrů peccatu inquantũ coꝛũ
pit ↄꝛietur bono increatoꝛt

Irca primum
lic ꝓceditur ⁊ querit᷑ vtrũ pꝑec⸗
catum aliqð bonuʒ habeat coꝛũupere?

Et ꝙ ſic vid et. Auguſ. in ench. Quid
eſt aliud qðdicit᷑ maluʒ niſi puatio bo

ni.bonũ enim minꝰmalũ eſt.cuʒ ergo

culpa cõmittit᷑ ibi neceſſario aliqð bo
nuʒ pᷣuatur.ſed nonẽ dare ꝙ pꝛiuetur
pꝓ aliud q;ꝑ culpã.ergo neceſſe ẽ pone

re ꝙ ꝑeccatũ habeat bonuʒ pᷣuare:⁊ pꝛi

uando conũpere. Eth̊ Auguſ. inſinu
at expſſius paulo poſt cũ ſbiungit Jõ

malũ conuptio ẽ nature.quia ea quali
cũq; pꝛiuat bono. Iteʒz Hipſuʒ oſtẽ
dit Auguſ.quod nullo bono pᷣuat:nõ

nocet. ergo qð nocet aliquo bono pꝛi

uat.ſed malũ nocet.hoc manifeſtüũ eſt.
ergo aliqð bonuʒ adimit ⁊ aliquo bo/
no pᷣuat.ſed quod pᷣuat ⁊ adimit bonü
illud coꝛumpit.ergo τ. Item ſicut

ſe habet vitia coꝛpoꝛũ ad coꝛpoꝛa. ſic vi

tia aimaꝝ ad aĩmas.ſed vitia coꝛpoꝛũ
ledut ⁊ aliqͥ mõ conũpũt coꝛpa.ergovi
tia aniarum aliquid coꝛumpũut circa

ipſaʒ animã. talia autẽ vitia ſunt ꝑec-

cata.ergo t. Item quado quiſ ꝑꝑc
cat.aut pdit aliquid bõi aut nibil. Si

nihil.ergo ita bonus ẽ qui ꝑccat ſicut

ille qui nõ ꝑccat. ergo ita debet placẽ
deo vnus ſicut alter.qð eſt manifeſte
falſũ. Reſtat igitur ꝙ aliqͥd boni ꝑdit
ſed illud bonũ quod perdit conumpit.
ergo eſt alicuius boni coꝛuptiuũ.

Se õ h̊ arguit᷑ ſic.pꝛimo auctoꝛita/

te Auguſ.qui dicit ꝙ peccatũ eſt coꝛu

ptio mõi ſpeciei ⁊ oꝛdinis.ſed coꝛupti
onis non ẽ conumpere.naʒ ſicoꝛuptõ

conumperet.pari rõne ⁊ alia coꝛuptio

et ſic in infinitũ.Et iteruʒ actionis nõ

eſtagere. ergo videt᷑ ꝙ ſi ꝑccatum ſit
conuptio ꝙ eius nõ ſit coꝛumpere.
Item ſi pꝑeccatũ conumpit.aut ratõne
boni ſubſtrati.autrõne defectus. Ra

tiõe boni ſubſtrati non. quia cuʒ conũ

pere bonũ ſit malum.bonuʒ inquantũ
bonuʒ eſſet cauſa mali.quod eſſet fal/
ſum. S iratiõe defectus.Cõta.Coꝛ-
rumpere eſt agere.nullus defectus eſt

pꝛincipiũ actionis.ergo peccatuʒ rõne

defectus nõ coꝛumpit. Item ſicoꝛ
rupit.aut coꝛumpit peccantę.autaliũ
Aliuʒ non ↄſtat.qꝛ multa ſũt peccata
que ñn fiũt in aliũ. Siconũpit peccãtẽ.

gatz⸗
hlfnuc
Lire
nine, e
Cnipepeẽ
ſ N
amisaute⸗
wnäsnul
uanegineſ⸗
ntioeca
Cöra.Ania
lacaditcon
Geretinp⸗
mnz.
6uuma ſ
autqmmat
non ciſtar
ſtninct w
ſautt ltinu.
Conenectemn
ſgweentän
Gldi. Qvand
Pecati hen

ibil orupit

1cdegrecti
rüpitzwm
tigzyeniſun
CNtücorüpit
rumpttbond
Monbonün
ytrulton
pinricooe⸗
ſkccniprrbor
Poonreniübie

(üpiwrnſii
rianu

dCgkan
bebzinnobp

(icgabſg

usdictt
wozurai
deſunanota

alic defn

Antſceglignnn
ioneceſeint
nndbisdoni

ecingnnt

n Punni
mmquaci ge
ueckpe ſ

Au
ſdagtobo
Kazeneo
waigdd
echpnetun
aeſe done
Dametpi
elſigſin
lingt
Waaigunli
öbſcſe
godononi
manifeſfͤect
ttalignobo⸗
adinitboni
Neenſar
por. ſen
nucopru
npaergoyi
umpün e
uſentnc⸗
ddai
urndi.
gigenſten
inde ud
Pcknanieſe
Alidabonipot
mutconunpi⸗
ſconptini.
inoanctoit⸗
citieſtconn
ſaucoutpti
zſiconupto
liaconmuptio
Zactionis
ſigcaawmſit
numge.
itautrahi
deſectns. K
guihcon
onuzinqranin
avodeſen 4,
Cid ,o,
nschehbl
Juem ſioo
Cunmali
hlaſitnn
ipial⸗

Seld 3. Mihil conũpit ſeipſũ.et ni/
bil ᷣm ideʒ natũ eſt eẽ agens ⁊ paciẽs
Eriten. Hulluʒ malũ pene coꝛnumpit
punientẽ.ergo videt᷑ malũ culpe nõ
conũpit peccantẽ nec aliquẽ aliuʒ. er-/
go R. Ytem ſi conũpit.autex parte

carnis aut ex parte aĩe. Ex pte carnis

non. qa multa ſüt peccata que ↄferunt
ad regimẽ ſanitatis coꝛpaliſ⁊ ad oble
ctationẽ carniſ. Si ex parte anie. Sʒ

ctra. Ania eſt immoꝛtalis. in ea nul

la cadit conuptio. Haʒ ſi coꝛuptio ca
deret: impoſſibile eſſet ipſam eẽ perpe-/
tuaʒ. Ytem ſi coꝛüpit. aut conũpit
q́;ẽtum ad ſbam aut q;tum ad potẽtias
aut q;tum ad actuʒ.Quantũ ad ſöam
non.h̊ cõſtat. Quatnm ad potẽtias nõ
vt videt᷑.qꝛ potẽtie ſunt icoꝛuptibiles

ſicut ⁊ ſbſtàtia. Pꝛeterea.nec inten/

dunt᷑ nec remittutur.nec hẽt qs mino⸗
reʒ potentiã uolũtatis poſt culpã q; an
culpã.Quantũ ad actu nõ vt videt᷑.qa

peccatũ ſbᷣſternit ſibi actũ ⁊ ſupponit ⁊

nihil conũpit illud ſine qͥ eſſe non pot:
⁊ qð egredit᷑ in eẽ.ergo pꝑeccatũ nõ coꝛ

rũupit q;tum ad actuʒ nec q́;tuʒ ad pote

tiaʒ vt viſum ẽ. ergo c. Item ſi pec
catũ coꝛũpit aliqð bonũ.aut ergo coꝛ
rumpit bonũ nature aut bonũ gratie.
MNon bonũ nature.qꝛ ei nõ oꝑponit᷑.et
vt vult Dionyſiꝰ Nihil exntiuʒ coꝛũ

pitur ĩ eo qð eſt eẽntia uel natura. Si
igit᷑ conũpit bonũ gratie.ergonullpõt

peccare niſi hs grãm.quia bonũ non
conũpitur niſi ĩ eo in q̊ eſt.ſ̊ hoc eſt fal
ſuʒ.qa peccatoꝛes peccare poſſũt.ergo
⁊TN. Eſt igit᷑ queſtio qð bonũ eſt iltqqð
habʒ in nob peccatü conupe: edi
cèqũu ꝙ abſq; dubio ſiẽ Auguſ.ĩ piib⸗
locis dicit ꝙ peccatũ coꝛupit ⁊ aliquo
bono puat.cu eniʒ pꝑ peccatũ fiat anie
defoꝛmatio ⁊ abſcuratio nec poſſit ĩtel
ligi aliqᷣd defoꝛmari uel obſcurari ſine
amiſiõe alicuius lumis ⁊ pulchꝛitudi-
nis.neceſſe ẽ intelligi ꝑ ꝑꝑccatũ aliqð
in nobis bonù coꝛũpi. Ad qð intelli
gendũ notandũ eſt ꝙ pcẽm nonẽ qua⸗
liſcũq; puatio:nec cuiuſcũq; boni:nec
in quacũq; creatura reꝑta.iz pꝑeccatũ ſi
ue cłpa puatio eſt iuſtitie. Juſticia au

tẽ pt dicit Anſel.ẽ rectitudo uolütat᷑.
NQolutas aũt eſt in ſola ronali creatu-

ra.ac p hoc ⁊ iuſtitia.et ſicut iuſticiaeſt

uolũutatis rectitudo.ſic culpa que ẽ in
iuſticia ẽ uolutatis obliq̃tio.Sic igit

p obliquationẽ fit decliatio a reciiiu⸗

dine:⁊ quedã rectitudis extmiatio. ſic

in culpꝑe cõmiſſiõe fit inania queds re-

ctitudis adẽptio ſiue conuptio.Eteſt
attendendũ ꝙ cu ad rectitudinè uolu-

tatis tria ↄcurrant.ſ.ipſa potẽtia recti
tudinat.et ipſe hitus rectitudis.⁊ ipa

hilitas media.peccatũ non conumpit
ipam potentia vᷣʒʒ ꝙ potẽtia eſt. nec ſim

plicit᷑ nec ſᷣm qͥd.ipſuʒ uero habitũ re-

ctitudis ſimpir tollit. ipſa uero hilita
tem mediam q dammõ conũpit ⁊ quo/

dammõ relinqt. ergo potenti nec di/
minuit nec aufert. iuſticiaʒ ſimpt tol⸗
lit.habilitatẽ uero mediam diminuit.

dum homo p ꝑccatũ min?ꝰ minꝰred-

diturad rectitudinẽ iuſticie habilis.ſ
ꝙ linea que mag ⁊ mag curuat᷑ minꝰ
eſt hilis ad diſponeʒ rectitudis.Cõce
dendũ eſt igit᷑ ſicut ratõnes ondunt ꝙ;
malum culpe hʒbonù conupere. A
illud uero qð obꝛ ꝙpuatois non eſt pᷣ
uare.nec conuptõis conũpere.dðᷣm ꝙ
q;uis actus nõ habeat gnare aliuʒ ac-/
tuʒ.tamẽ habit hẽt gnari ex actibus.
⁊ ideo malũ culæ pꝛout ẽ coꝛuptio vt
deoꝛdinatio exns in actu pot eẽ cauſa

deoꝛdinatiõis uolũtatis pm hitum. et
ideo pcẽm ſiue malum culꝑ dicit᷑ coꝛ⸗

rũpere.qꝛ actus inoꝛdĩatuſ uolũtatem
reddit inhilem.nec ſignificat ex hoc ꝙ
actio ſit ex actiõe.ſł̊ q deoꝛdiatio in ha

bitu ſit ex deoꝛdinatiõe in actu. Ad
illud qð querit vtmalum coꝛũpat rõ

ne boni ſbſtracti uel rõne defectus.dð
qꝙ conũpe duo dicit.ſ.agere ⁊ deficere
Mam conuptõ ẽ actio cũ defectu.Di
co igit᷑ ꝙ malũ culꝑe hẽt conũpe ita q;

rone boni ſoſtracti eſt rõ agẽdi.rõe pᷣo

defecteſt rõ deficiẽdi. Iſtud pʒ.volũ
tas enĩ dũ peccat conumpit ſe.qꝛ dũ ſe

ipſa mouet deoꝛdiate: reddit ſe inoꝛdi

natã ⁊ ad bonũ minus hileʒ.nec pot ſe

voꝛdĩiare niſi uoledoꝛ ſeipaʒmouẽdo.

⁊ꝙ dico ſe mouẽ dico bonu ſpſtractu.

NV.: autem dico inoꝛdinatum:dico de

fectum. Et huius ſatis congruuʒ ex/
emplum põitauguſ.⁊ magj recitat in
lr̃a.ꝙ malicia coꝛüpit ſicut abſtinẽtia
coꝛumpit.ad conꝛuptionẽ aũt abſtinẽ

tie ⁊ cocurrit vis naturał cõſumptia æz
eoefectꝰ alimẽti.et ita actio cũ defectu.

Simit in ꝓpoſito intelligendũ eſt.
Ad illud qð querit᷑.aut peccans conũ
pit ſe autalteꝝn. dom ꝙ conüũpit ſe.:
uero ſbiũgiturqꝙ nihil coꝝꝛũpit ſeipſũ.
dð uen eſt ſi agat ᷣm opationè nate
ſue debitã.culpa aũt nò fit ſ̊ oꝛdinè na
ture:nec pter naturq. Et ſi obijciat ꝙ;
nihilẽ agens ⁊ paciens ſm ideʒ.dpᷣm
qꝙ iſtud falſũ eſt in his potẽtjsque poſ
ſũt ſup ſeipſas reflecti. Naʒ ſicut diẽ
Anſel. Nolütaſẽ inſtrumentũ ſeipm

mou᷑s.⁊ cuʒ deoꝛdinate ſeipſaʒ mo⸗/
uet ſe ledit ⁊ ſibi ipſi nocumẽtuʒ ifert.

ꝓ eo ꝙ uel recto oꝛdine ſe pᷣuat uel cõ/

nmario oꝛdine ſe elõgat. Ad illud qð

querit᷑ aut pꝑeccatũ coꝛũpit rõe carnis
autanĩe.dðm ꝙ pꝛĩcipalłr rõne aĩme
Nam etſi ꝑccatũ aliqð coꝛũpat rõne
carnis.h̊ accidit ſicut ſuꝑfluitas coitꝰ
uel cibi ⁊ potuſ nocet coꝛpi. In anima
qut peccatũ ſempꝑ aliquã coꝛuptioneʒ
facit.nõ ſᷣm ſpſtanti ſᷣm quã eſt ĩimoꝛ⸗
talis ⁊ incoꝛuptibilis.ſᷣ ſᷣm rectitudi-
nẽ⁊ habilitatẽ ad ipſam ſᷣm quã aĩma

eſt uariabilis:⁊ vix in eodè ſtatu pma

net.ſicut patet ꝑ expientiã q; diu ſumꝰ
in hac miſeria. Ad illud qð querit᷑
vtꝝconꝛũpat qᷓ;tum ad ſbam:aut q;tuʒ
ad potentiã:aut qᷓ;dtum ad actuʒ.dðm
qꝙ malũ culpe conũpit q́;tuʒ ad actum
non ſimpłrł̊ inquantũ actus illecẽ in/
oꝛdinabił in finc̃.non eni culpa pꝛiuat
ipſũ actuʒ.ſ̊ puat oꝛdinẽ actus ĩ fineʒ.
Et p hüc modũ dico ꝙ nõ conũpit po-
tentiã e̊R hĩlitatem ſiue oꝛdinabilitateʒ
p qua oꝛdinat᷑ ad ſuũ complimentum.
Obiectio aũt illa currit ac ſi diminue
ret potẽtias ſbᷣ rõne potẽtie:⁊ actũ ſbjrõ
ne actus.et ideo pʒ illlud. Ad illud
qð querit᷑ ytꝝ coꝛũpat bonũ gr̃e vł na
ture.dpᷣm ꝙ ꝓpe loquendo ⁊ gñaliter
malũ culpe ẽ pꝛiuatio habilitatis me-/
gie inter bonũ nature et bonũ gratie:q

q́dammõ tenet mediũ inter bonũ gra⸗

tie ⁊ bonũ nature. Et rõne eius qð ad
bonũ gratie oꝛdiat attendit᷑ peneſ ipaʒ

bonũ ⁊ maluʒ moꝛiſ.rõne uero ꝙ nata
lis ẽ non tm habet eẽ in iuſtiſ ß etiaʒ in
pæccatoꝛibo.et ideo peccatũ ſiue fiat ab

aliq qui habet iuſticiò ſiue fiat a pecca
toꝛe.ſempꝑ inuenitaliqͥd qð pꝛiuet ⁊ coꝛ
rumpat.

Ecundo qneri

tur vtꝝpeccatũ ſit ipa coꝛuptõ

paſſio eẽntiałr loquẽdo. Etꝙ ſic vide

tur. Meccatũ ſicut dicit Anſel.nõ eſt
aliud q; abſetia uel carẽtia iuſticie vbi
debet eẽ. ̊ pᷣuatio iuſticie paſſiua nõ ẽ
aliud q; carẽtia debite iuſticie. eſſen/
tiałr loquẽdo culpa ẽ coꝛuptio ꝓut ẽ
paſſio. IYteʒ A ngal cfir. Juſiſt
dñe ⁊ ſic ẽ vt omniſ motus ĩoꝛdinatuſ
pena ſbiecti ſit.ſ̊ motꝰ inoꝛdinatus eſt
culpa.pena aũt motus ĩoꝛdinati nõ eſt
niſi conuptio paſſiua quꝗ hõ incurrit
ex illa inoꝛdinatiõe.gꝗ peccatuʒ eſt ipſa
pꝛiuatio paſſio foꝛmaliter loquèdo.

Item oẽs actões anie paſſiões ſut ſiẽ

vult ph̊s.ergo oĩs inoꝛdiata actio aie
eſt inoꝛdiata paſſio.̊ qð eſt ioꝛdinatü
eſt culpa.& illa paſſio ſiue coꝛuptio ĩ-/
oꝛdinata ẽ culpa. Iteʒ cũania vᷣfoꝛ

mat ſeipſaʒ:ipſa defoꝛmitas q̃ anima

defoꝛmat᷑ remanet in ea ⁊ culpa ſimir
Aut ergo illa defoꝛmitas ẽ culpa aut
aliqͥd aliud.et ↄſtat q culpa que rema

net in anĩa non ẽ aliud q; ipa defoꝛmi

tas qua anĩa defoꝛmis facta c.ergo vi
det᷑ ꝙ peccatũ ſit ipſa coꝛuptio paſſio.
Iteʒ coꝛuptio paſſio i qua ẽ pꝛiua

tio modi ſpeciei ⁊oꝛdis autẽ culpa aut

eſt pena.S i ꝑena:ergo talis pᷣuatò vr
ꝙ ſit a deo.ergo ðᷣs redditaĩam defoꝛ
meʒ ⁊ iuſticia puatam.qð ꝓphanũ eſt
dicere. Reſtat igit᷑ ꝙ ſit cuſpa. Sʒ
3J. Auguſ.de libero ar. Culpa ẽ maluũ
qð facimus.et pena maluʒ quod pati
mur.ſi ergo coꝛuptio paſſio eſt maluʒ
quod patimur.videtur ꝙ non ſit cłpa
ſed pʒꝑna. Item uguſtinꝰ. Malüu
culꝑe eſt affectio uoluntaria. Maluʒ

uero pene eſt affectio inuoluntaria.

ſpeupti
Etnoürnn⸗
eſunnni
Peenort
nrſopi
nviclcon
Ctiutta lau
diſioepend
alicorüpit⸗
iiſtarlaudat
lunbin
ſnedicuſi
ceffecteenn
conupittep.
gcorupriooe
turcennutn
bonipoſueot
ſüinrellgenn,
Peenec⸗
lntaciteiusan
Cncneinſticn
ſtocinſtrumen
gavolätasad
ſnonenderuc
inordinaton
wentemetu⸗
nolätnsdu
ouettiond
da putzſie
6; momsvol
lonnoriyen
tcanpnoor
aſia anet
olinartinoun
mcdaldadi
Uinsmnied
ſatiin Een
Pdefommitns
lcnrhzinſe
gligeonice
Oulnecatactn
nnotigitncn
iqaantärema
teſtconupte
Gctöiteſt con
ſens paſſöi
Mfoſtueßnan

rboni 6,
deinsede
ligneſihe
neng ni
tikengin
lefut⸗
Ppuuertcr

e dafſunni
uſtcit geſen
Muptio ari
cofr Juſtii
usionginatu
oinatuseſt
Winannöet
u Wincanit
Nunhztkipſn
edaſesſüſt.
ianacdie
sion
vnlstuuf
iuinm defoe
muüeſt
alga.
Cuipaeali
lgnodp
loeſtluſ
uſtmn
MW
mnuolnnn.

.

ſed coꝛuptio paſſio non eſt uolutaria

ſß inuolũtaria.qꝛ nemo vłt conũpi nec
defoꝛmari. videt᷑ ꝙ nõ ſit culpa ſ̊ pẽa
Itẽ mgr in l̃a. Pcẽm dr pꝛiuatio
actiue nõ paſſiue.nam iõ malũ uel pꝑec
catũ dicit᷑ coꝛuptio.qꝛ nãm q̃licũq; bo
no buat. Itẽ h̊ vr rõne.Omiſ pꝑena

eſt iuſta ⁊ laudabił.ſ̊ omnis coꝛuptio

paſſio:ẽ pena.cũ dãnificet ⁊ puniat eũ
qui conũpit᷑.ꝗ oĩs conuptio paſſio:eſt
iuſtax laudabilł.ſ nulla culpa ẽ iuſta ⁊
laudabitł.ꝗ nulla culpa ẽ coꝛuptõ paſ
ſiue dicta ſicẽ pꝛius onſuʒ ẽ. Iteʒ cã
⁊ effectꝰeẽntiałr diſtinguũt᷑.ſᷣ peccatũ
coꝛupit ⁊ ẽ pꝛcipiũ coꝛuptõiſ paſſiue
coꝛuptio paſſio ⁊ ipſa culpa diſtigũ
tur eẽntiałr.nõ eſt igit᷑ culpa coꝛuptio
boni paſſiue dicta. Wvad pꝛedicto/
rũ intelligẽtiaʒ ẽ nõndum ſic pꝛetactũ
eſt Pecẽm ẽ coꝛuptio ↄſiſtẽs circa uo
luntatẽ ⁊ eius actũ:cũ ſit obliq̃tio a re
ctitudine iuſticie.uolũtas autẽ in actu
ſuo ẽ inſtrumentù ſeipᷣm mouẽs. Nn
qñ volũtas ad aliquid mouet᷑ libere.ſi

moueatur uel afficiatur inoꝛdĩate.illa

inoꝛdinatio reſpicit ⁊ uoluntatem mo
uentem et uoluntatem motam.quia
uolũtas du inoꝛdiate afficit᷑ inoꝛdiate
mouet⁊ ioꝛdinate mouet᷑.qm igit᷑ cul/

pa ꝓutↄſiderat᷑ in actu nibil aliudeſt

q́; motus uolũtat inoꝛdinatus.⁊ ad il
lum motũ ↄcurrit actio ⁊ paſſio.nõ tmn
eſt conuptio actio:ĩmo etiaʒ coꝛuptio
paſſio. Nam ⁊ inoꝛdĩatio qua aĩa ſe ðᷣ
oꝛdinat:⁊ inoꝛdinatio q̃ aia deoꝛdinat᷑
vtraq; ẽ culpa differẽs ↄpatõe.vna tñ
p eẽntiaʒ.⁊ qꝛ q̃les ſũt actus tales ſũt
hitus.maxiĩe cũ hĩtus gñant᷑ ex actib⸗
ſicutẽ in gůe maloꝝ habituũ. Hinc ẽ
qꝙ; defoꝛmitas uel puatioĩ uolũtate re
licta ⁊ hʒ in ſe aliqͥd coꝛeſpodẽs actiõi
⁊ aliqͥd conñdens paſſiõi. Nã uolũtas
dũ peccat actuatłr nõ efficit᷑ inbabiliſ⁊
inq; tũ hʒ rõeʒ mouẽt ⁊ inqtũ hʒ rõem
moti.⁊ ita culpa ↄſiderata vt in hĩtu⁊
iquantũ remanet in aĩa poſt actũ pcci.
⁊ eſt conuptio ſiue pꝛiuatio coꝛñdens
actõi.⁊ eſt coꝝnuptio ſiue pᷣuatio conñ/
dens paſſiõi.Et ſic eadẽ culpa ẽ coꝛu
ptio ſiue puatio boni.nõ ſolũ actiue ſᷣ

etiã paſſiue dicta ſᷣ ueritatẽ loquendo
ſappꝛopationẽ vᷣo coꝛuptõ illa inq;tũ
eſt actiue ĩtellecta tenʒ mere rõeʒcłp.
inq;tuʒ pᷣo paſſiue dicta tenet rõneʒ pe
ne. qꝛ inq;tũ eſt actie dicta tenʒ rõnem
uolũtarij.inq;tũ uero paſſiue rõeʒ iuo
lũtarij.nec iſta ſut incõpoſſibilia circa
eandè actõem ⁊ motũ. Mã expſſe vide
muſꝙ ĩ eadẽ actõe coꝛpali vna ⁊ eadẽ
actõ ⁊ delectat ⁊ ledit ⁊ ꝑ ↄns ↄtriſtat.
ſic cuʒ ſcabioſus ſcalpendo cutẽ ſuam
dilaniat.⁊ dilaniãdo delectat᷑:⁊ dila/
niando etiã leditur.⁊ vnũ placet⁊ reli
quũ diſplicet.Siłr ⁊ ĩ eadẽ actõe ſpi/
rituali eſt auerſio ab ĩcõmutabłi bono
⁊ ↄuerſio ad cõmutabile bonũ.⁊ cõuer
ſio placet ⁊ auerſio diſplicet.ſic ⁊ in ꝓ
poſito intelligendũ ẽ ꝙ eadẽ culpa po
teſt dici actie ⁊ paſſiue.ꝓut tñ actiĩe dr
Ppe tenet rõeʒ culpe.inq;tũ uero paſſi
ue tenʒ rõeʒ pene. Cocedẽde ſũt igit
rões ondentes ꝙ aliq̃ conꝛuptio paſſio
utpote illa que ẽ rectitudis puatio cul
pa ẽ. Ad illud g qò pᷣmo obꝛ ꝙ cul⸗
pa ẽ malũ qð faciꝰ ⁊c.iaʒ pʒ rño ex hiſ
que dicta ſüt. Naʒ cũ idẽ motuspoſſit
eè actio ⁊ paſſio in qͥ uolũtas ſeipſam
mouet.ſic ⁊ eað actõ põt eẽ pene ⁊ cul⸗9
pe lʒ ſb alia ⁊ alia rõe.S ilr rndendũ ẽ
ad ſequès qð obꝛ ð uolũtario ⁊ ĩuolũ

tario. Ad ilłd qð obꝛ ʒꝰ de vᷣbo mgfi

dð ꝙ illd or̃ p q́;dã appꝛopᷣatõeʒ.maꝗ
enĩ ꝓpᷣe dr̃ culpa conꝛuptõ actõ q; cõꝛu
ptio paſſio.ueꝝẽ etiã ꝙ aliqs dũ caret
iuſti qu dʒ hr̃e culpabitł᷑ c.rõ pᷣo pᷣnci
pał᷑ ẽ ex hꝙ ipſe fec ſibi illã carẽtiã.nã
ſi ĩuolũtarie eã ſuſtinẽt aliũde tũc tene
ret potiꝰrõeʒ potẽtq; cłꝑe. Ad iltq qð
obꝛ ꝙ oĩs pena ẽ iuſta ⁊ laudabił.dðʒ
qꝙ;ẽ pẽa ĩflicta ⁊ pẽa acta ⁊ pẽa ↄcta.et
cũ dr̃ ꝙ oĩs pẽa ẽ iuſta ⁊ laudabił.̊ in
telligit᷑ ð pa ĩflicta.ð pẽa acta coõcta
nõ hʒ pitatẽ niſi ꝓutĩitelligũt᷑ ſbᷣrõe pe
ne.puatio aũt bõi paſſiua ſiue ipiꝰ aie
defor̃atõ ñ ẽ ĩflicta ſ̊ ẽ pẽa acta.qꝛ aĩa
hãc penã ĩ ſe faẽ dũ peccat. Ad illd qð
obꝛ ꝙ pccʒ ẽ cã coꝛuptiõis paſſiue.dð
ꝙ illd ĩtelłr ð pcco qð ẽ ĩ actu qð ẽ cã
cõꝛuptõis ĩ uolũtate pmoð hit ⁊ vtrũ
q; ſiẽ oñſũ ẽ pᷣꝰ hʒ rõeʒ actõiſ⁊ paſſiõiſ

s

Poõt tñ dici ꝙ etſi peccatũ dicat᷑ conũ
pere. non tñ eſt ꝓpꝛie cã coꝛuptõis ſed
potiꝰ ipſe peccãs.⁊ dicat᷑ ꝑecca tũ eẽ cã
coꝛuptõis paſſiue.̊ dicit rõe ipſi pec
cantis.ſicut actio dicit᷑ eſſe cauſa paſ-
ſionis rõne ipſius agentis. Foꝛtaſſis
eniʒ idem poteſt eſſe actõ ⁊ paſſio ſola

ↄꝑatiõe differens.

Ercõ queritur

vta pcẽm ex h conũpit bonũ

Zꝛiet᷑ bono icreato? Et ꝙ ſic rr. Mꝛio

pꝓ Auguſ. dicentẽ.xi.ð ci.dei. Nitiuʒ
eſt ꝛiu deo tanq; malum bono.nẽ ue/

r0 quã vitiat nõ tin eſt ↄꝛium ł etia ob⸗
noxium.ꝗ vr ꝙ malum ĩ eo ꝙ conum/

pit nãm iariſũmo bono. Itẽ qð fa
cit hoĩem rebellem ⁊ Ztiuʒ deo:illud po
tiſſime deo pꝛiat.̊ pcẽm facit oĩeʒ ii⸗/
micũ deo⁊ pugnare aduerſus deuʒ et
reſiſtere.ſicut ex diuerſ locis ſcriptu/
re accipi pot.S τ. Itez Zietas effe
ctuũ atteſtat᷑ ietati cqꝝ.maxiĩie qn cã
ſic ẽ in alteꝝ ioꝝ ꝙ non poõt es in reli
quũ.ſ̊ ſũmi boniè iuſticis facere.pcci
uero ẽè iuſticia pᷣuare.nec dns pot pua
re iuſticia.nec malũuũ pot facere iuſticiã

₰

& vr̃ ꝙ malicia ſit ſumo bono ꝛia in H

ꝙ puat iuſticij. Iteʒ qð ꝛiat᷑ pꝛece-
pto alicuiꝰ: ꝛiatur ipſi pcipiẽti.t ma/

lumõꝛiatur vbis ⁊ moadatis dei in h ꝙ

eſt coꝛuptio ⁊ coꝛũpit illd qð madata

dei pcipiunt fuari.ꝗcrn. Iteʒ caritas
⁊ cupiditaſ oꝑponunt.ſiti gra ⁊ culpa

oxponunt᷑.ſ̊ gra ⁊ caritas deo vniunt
⁊ aſſiłant.⁊ i hmaximã hnt cũ ſummo
ↄucientia. ecõtra cupiditas ⁊ culpa
reddunt aiam deo defoꝛmè ⁊ ab eo ſe
pant.⁊ ſi h: hnñt cum vᷣo ↄꝛietatẽ ⁊ re/
pugnantis. S33. Maluũu nulli Zꝛi
atur niſi ei cui ineſt malu.et nulli ineſt
maluũ niſi ei cui nocet.ſi ̊ nullũ malũ
ſũmo bono põt nocẽ.qꝛ iã non eẽt ſum
mũu.vr̃ ꝙ rõe puationis boni non ↄꝛiet᷑
maluʒ aliqð ſůmo bono. Item oĩa
ↄꝛia nata ſunt fieri circa idẽ.ſᷣ malum
nlło mõ natũ eſt fieri circa ſummũ bo⸗
nũ.̊ nullo mõ ꝛiat᷑ ſũmo bono. Itẽ
oĩum ↄꝛioꝝ aliqᷓ eſt ꝓpoꝛtio.ip̊ maliad
bonũ increatũ nulla e ꝓpoꝛtio.O nulla

Zietas è iſtiꝰ mali ad illud ſummũ bo
num. Item oẽ ↄtariũ aliqᷣ mo reſiſtit

⁊ repugt ſuo ↄꝛio.h᷑̊ diuĩe virtuti cum

ſit oĩpotentiſſima nihil põt reſiſtere.g
impoſſibile ẽ malũ ꝛiari deo nec in ſe
nec in ſuo ope. Item nihil qð facit
ad pulchꝛitudinẽ opis ꝭꝛiat᷑ ſapie arti
ficis.it malaque pꝑtrant᷑ faciũt ad de
coꝛẽ vniuerſitat.̊ nullo mõ iant᷑ nec

bõitati nec ſapie ↄditoꝛis. Querit᷑ p

quato hẽat illud itelligi maluʒ facit

Hiem deo inimicù ⁊ aduerſariuù cũ dᷣi

uoluntas impleat᷑ ex oĩba⁊ oĩa ſbia ce
ant eius uolutati ⁊ nutui. ?dð ꝙ
aliqð maluʒ ↄꝛiari alicui bono dupłr
Pt intelligi.aut in ſe ſᷣm fo:ma.autin
ſuo effectu ⁊ ĩ oꝑatione. Nꝛĩoꝰ malũ
non pot ↄꝛiari ſũmo bono cuʒ illud ſit
bonu ꝑ eẽntiaʒ:cui nihil oĩno eſt aꝛiũ.
Secuùdo uero mõqdammõ põt ↄꝛiari
etq dammò nõ. NHam dupł põt aliqͥs
repugnare alicui ĩ ſuo errectu.aut qᷣa
repugnat ex ꝑte virtutis ipſi agentiſ.

gut qꝛ repugnatex pte idoneitat ipſiꝰ

ſuſcipiẽtis. Mꝛĩo mõ nihil pot repug⸗

re deo ĩ ſuo opꝑe.quouiã vireꝰ dei oĩpo
tentiſſima ẽ.et ideo nulluʒ pot inueire

obſtaculuũ. Secũdo mõ ſpdiſtiguenð
eſt.qꝛ nocumentũ inferre effectui:hoc
põt eẽ duptr.aut ſimpłret vniuerſatr.
aut ĩ parte. Pꝛĩo mõ nihil põt ꝛiari
deo ĩ ope ſuo. Ttus eni eſi⁊ talis oꝛ
do vniuerſitat queʒ ei cõditoꝛ dedit vt
a nullo poſſit malo pturbari.ſᷣ ꝙ ĩ plu
ribꝰ locis vult Auguſ. Vltimo uero
mõ aliqͥd poteſt repugnare deo in effe
ctu ſuo.qꝛ pꝑ maluʒ bn cõtingitaliquẽ
dei effectũ reddi min habilè ad ſuſce

ptionẽ diuĩe influètie ad obtentù pfe/

ctiõis et beatitudĩs ad queʒ oꝛdinat ex
ſua pmaria ↄditõe.Et ſic patet ꝙ vno
modo malũ poteſt dici cõtrariari deo
in ſuo effectu ſicut rõnes ad pmaʒ par
teʒ inducte oſtẽdunt.alijs uero modiſ
nõ. ſicut oſtẽdunt rõnes que ad ſcdᷣaʒ
ptem inducũtur.etita diuerſis vijs ue
rum cõcludunt.⁊ cõcedẽde ſunt. er
hunc etiam moduʒ ſoluendu eſt ad il-

lud qð vltimo querebat᷑.ſ.ꝓ qto quiſ

dicat᷑ dei inimicꝰ. Nã iu? moð pdictũ

ſemeſepuon⸗
Pnitssſten
safigereti
gfgentoon
ncctteüſbiſi
Pheinctertrl
lan ubalin
Gpnpugnitvo
moinmaaade
Eeniteämrdi
Cnpecnlar. Tr
ſbspotfacihra

On

ätize⸗
ridemocorup
chdicnt Auget
nodiſocceito⸗
inij Procue
lz conipontiſt
eeicoguenen
ſmvnteqlierſin
oirtwoſtn⸗

A
(perii
ſrmelädetri
1ogocorüpiſi
Piopdif
Augnteai
iſtocis ſeng
reculiet nale
puatnüiſant
keteſſenocaſt
oßapeneceſt
leceſanoſtze
igmaliet
tſſee ſinult
Nezmaioe:

lufinni⸗
Aliönſin
Mepmnutiann
wrneſſken
ndednecin⸗
nnidlgfe
Seiſtpieani
licionodin
ernfomiaun
ne. Piomi
vonoczilcſt
baoinoeſ ai⸗
immo pöt
duptr öt alii
heſfectu. autc
sidſtagentte
Keoneind ipſi

üpim daidid

Onöſbatfigen
nplratniuntl⸗
iciticoeln
mmmif gipen
. Alnoven
Eundeoiheft
Nängitigni
eRned
gedornnd
cnezermnut
Eiic et
icinanund
nesa0 Pnejen
alas uend nol
es queac ſan
1diuerſistlul
coe ſunn
oluencüeſch,
Caiſepaa

Huimein

diſtinguẽda è uolũtas bñplaciti ⁊ uo/
lutaſſigni.uolũtaſ bñplacitiẽ ipe ðs.

Nolütas ſigni dicit aliquẽ effectum
creatũ. Cũ g dicit ꝙ aliqs ho aduerſat
deo.̊ᷣ nõ intelligit᷑ ꝙ aduerſet᷑ ⁊ inimi
cet uolũtati bnplaciti cui nullꝰpõt reſi

ſtere. ĩmo ſemp implet᷑ uel ab wie uel

de boĩe.ᷣ hoc dr q;tum ad uolüũtatẽ ſi⸗
gni.qꝛ cũ ðs pcipiat vnũ:hõ malus fa
cit vium. ita deo aduerſat᷑.⁊ taleʒ ho
minè ꝗ ſic aduerſat᷑ deo:ðs odit nõ af
fectu ⁊ repugnãatia uolũtatis ſᷣ effectu
punitiõis.ſic enĩ hominè affligit ſicut
qs affligeret ſuũ aduerſariu.Et ſic eü
affligendo oꝛdiat eũ ad Hnoꝛẽ ſuuũ ⁊
redditeũ ſibi ſbiectũ.⁊ ſic uoluntati bñ
placiti cetere uolutates ſbſeruiũt ⁊ mi
litant.q;uis alique gire videant᷑ rone
ei ꝙ repugnãt uolũtati ſigni. Sic eti
am oĩa malaa deo oꝛdinat᷑.quiſ repu

gnare videãtur diuĩo oꝛdini ĩ aliqᷣ effe
ctu pticulari. Et ꝑ hec que dicta ſunt

Onſequenter
q;tuʒ ad ſecundũ pꝛĩcipale q-⸗
rit᷑ de mõ coꝛũpendi bonũ ꝑ pccm? Et
cũ dicat Auguſ.ꝙ maluʒ ſit conuptio
modi ſꝑeciei ⁊ oꝛdis. Circa h̊ querunt᷑
tria. Mꝛĩo querit᷑ vtn p quodlibet ma
luʒ coꝛũpant iſta tria ſil ⁊ inſ. epabikr:
Secũdo querit᷑ vta h̊ tria ꝑ malũ coꝛ
rũpant eq̃liter ſiue eque pᷣncipatłr: 3
querit᷑ vtꝝ poſſint coꝛnũpi totair
Irca primum
ſic ꝓcedit᷑ ⁊ querit᷑ vtꝝ ꝑquod⸗
libet malu habeãt iſta tria.ſ.modꝰ ſpẽſ
⁊æ oꝛdo conũpi ſił ⁊ inſepabłr: Etꝙ ſic
vf. Mꝛĩo p diffinitõeʒ mali quã ponit

ſatis põt faciłrad queſita rndere.

Auguſ.alũ eſt puatio modi ſꝑci-

ei ⁊ oꝛdis.ſi eniʒ H rõ recta c.ꝗ dʒ ↄuẽi
re cuilibet malo.q̊ quodlibet maluʒ eſt
pᷣuatiuũ iſtaꝝ triuʒ. Iteʒz impoſſibi
le ẽ eſſe modu ſine ſpè ⁊ oꝛdie ⁊ ecõuer
ſo.ſᷣ que neceſſario ſe ↄcomitatur ĩ eẽ.

neceſſario ſe ↄcomitãturin puatione.

Sisg malũ eſt puatio alicuius hoꝝ ne
ceſſe ẽ ꝙ ſimul illa tria hẽant conꝛuũpe.
Iteʒ maioꝛ nexio in his tribo viʒ

mõ ſpè ⁊ oꝛdine qᷓ ſit in hĩtib virtutũ qᷓ

ſunt diuerſi foꝛmałr ſᷣm ſpẽm.ſ̊ ꝓpter
ↄnexionẽ hĩtuuʒ cũ amittit᷑ vnus hĩt

neceſſario ⁊ omẽs ꝑdũtur.ꝗ̊ multo foꝛ

tius cũ ꝑ malũ pꝛiuatoꝛdo: puatur ſit

ſpẽs ⁊ modus. Iteʒ ꝑ donũ gr̃e me

lioꝛatanĩa ⁊ eius hilitas q;tum ad hec
tria.ſ.modũ ſpẽm ⁊ oꝛdinẽ. Nam gr̃a
reddit aĩiam melioꝛẽ ⁊ pulchꝛioꝛẽ ⁊ re/-
aioeener⸗ cuʒ culpa directe opponat᷑
gre ⁊ tollat ipſam grãm. vr̃ ꝙ hᷣ tria ſi

mul ⁊ inſepabiłr coꝛnũpat c minuat.

Sz33: Modus attend lit in creatu⸗
ra p ↄpationẽ ad deũ ſb roõne efficient
⁊ ſpẽs ſb rõne exẽplaris:⁊ oꝛdo ſb rõe

finis.ſᷣ q;uis creatura deoꝛdinet᷑ a ðo

ꝑↄpationẽ ſb rõe finis.nihilomin tñn
ſaluat ↄpatio ipſius ad deũ ſbᷣ rõne ef

ficiẽtis⁊ exẽplaris.ꝗ̊ ad coꝛuptionem

oꝛdinis non ſeq?t᷑ neceſſario coꝛuptio
modi ⁊ ſpẽi. Iteʒ in coꝛpibo videm
modũ auferri ſine ſpẽ.⁊ ſpꝑeciẽ etiã au⸗/
ferri poſſe ſine oꝛdine ꝑ malũ aliqð qð
nocet bono nẽ. Nam aliqͥs hñs inde/
bitã quãtitatem hẽt pulchꝛitudinẽ foꝛ
me ⁊ ecõuerſo.et ſimiłr eſt in oꝛdine.bᷣ
ſic ſe habet malũ culpꝑ ad modũ ſpẽm
⁊ oꝛdinẽ in ſpualibus ſicut malum qð

nocet nate ad modũ ſpeciem ⁊ oꝛdꝛin-
in coꝛpalibus.ſi ergo ĩ coꝛꝑalibus nõ

pꝛiuatur illa tria ſił ⁊ inſepabiliter. vi/
detur ꝙ nec in ſpualibuſ. Item noſ
videmus ꝙꝙ alia bona nãlia ſic ſe hñt
ꝙ vnuzʒ poõtauferri ſine altero.ſicut foꝛ
titudo ſine eloquẽtia ⁊ ecõuerſo.ergo
ſi modus ſpẽs ⁊ oꝛdo dicunt bona na
turalia ipſius anĩe.videt᷑ vnuz ſine
altero puari habeat ꝑ malum culpe.
Item tm vnum vni opponit᷑.ergo ma
lum vnũ oꝑponit᷑ vnibono.aut igitur

quodlibet ꝑeccatu claudit in ſe tria ꝑec
cata ſiue mala.aut ſi vnicũ eſt ccatũ

ſiue malum.videt᷑ ꝙ non tollat ſimł et
ſemel iſta tria. Si tu dicas ꝙ iſta tria
cõcurrant ſimul in vnuʒ bonum.que/
ro qualiter poſſit intelligi cuʒ videant᷑
differre foꝛmalit.Et iterum cum in oĩ

bus habeant reꝑeriri.qualit dicuntur
per malum culꝑ pꝛinari quod non re⸗

peritur niſi in ſola creatura mõnali.

MHeead pꝛedictoꝝ telligentiã eſt no
tandũ ꝙ triplex fuit modus aſſignãdi
et diſtinguẽdi moduʒ ſpẽm ⁊ oꝛdineʒ i
rebs. Nam aliqͥ acceperũt iſta tria ſᷣ di
uerſas ꝓpetates ĩ eadeʒ re ↄſiderataſi
ita ꝙ mod vicat aliqͥq ptinens ad ge
nus q;titatis.⁊ ſpẽs aliqd ptinens ad

genus q̃litatis.⁊ oꝛdo aliquid ptinenſ
ad genus rõnis. Sʒ iſte modaſſignã
di non ↄſonat uerb Auguſ. nam ipſe
vult ꝙ; ĩ quolibet q;dtumcũq; puo bono
nõ ſolum ſbᷣa ſł etiã ꝓpetate ſbe ſit re/
perire iſta tria.vñ hec tria ſe extendunt
ad oĩa entiũ ⁊ pdicamtoꝝ gña. Alius
uero modꝰaſſignãdi ⁊ diſtinguẽdi iſta
tria fuit ꝑ ↄpationè ad diuerſa. Que⸗/
libet eniʒ res tripłr hetↄſiderari.viʒ ĩ
ſe ⁊ ꝑↄpationẽ adalias res vniuerſi.⁊
in ↄꝑatione ad finẽ. Nt aũt in ſe ↄſide
ratur:ſic attendit᷑ in ea modꝰ. Nã vna
queq; reſin ſe ipſa finita ẽ ⁊ modifica
ta. VMt aũt ↄꝑaturad res alias ſic attẽ
ditur iea ſpẽs.ſicut attẽditur pulchꝛi/
tudo partiũſ ſituʒquẽ hñt in toto. AUt
aut ↄpatur in relatiõe ad fineʒ:ſic attẽ
dituri ea oꝛdo. UHnaqueq; eni res oꝛdi
nata ẽ duʒ directe tẽdit ad finẽ ad quẽ
eſt. IJſte aüt modqꝰ dicedi etſi videatur
elici ex uerb Auguſ.adhuc tñ pfecte
ueritatẽ non attingit.oibaeniʒ alijs re

buſcircũſcript:remanẽète vna ſola aia

adhuc põt peccare ⁊ adhuc põt attendi
in ea modſpẽs⁊ oꝛdo. Et iõ ẽ tciuſ

modꝰdicẽdi pꝛedict rõnabilioꝛ.q mo⸗/

dus ſpẽs ⁊ oꝛdo ↄſiderãturi eadẽ re ſ
diuerſas ↄpationes ſiue relatiões ad
iqeʒ.attendũt᷑ enim ĩ v naqq; creatura
Hꝙ ipſa ẽ ueſtigiuʒ creatoꝛis.qð qͥ deʒ
ueſtigiuũ ↄſiſtit in ↄpatõe creature ad
creatoꝛẽ ſᷣ triplex genus cauſe.ſicut pᷣ
mo libꝛo dictũ fuit.ita ꝙ modus atten
dit᷑ im ↄ pationẽè creature ad creatoꝛeʒ

rõne cauſe efficietis.ſpẽs in rõne exẽ/

plaris cauſe.⁊ oꝛdo in rõne finat᷑ cau/
ſe. Et q;ꝛ quodlibet ens q́;tumcũq; mo
dicũ hẽet iſtã ↄpationẽ ad vᷣm:in qlibet
ente creato repiũtur h tria. Yux hunc
igit᷑ modũ attẽdendũ eſt ꝙ creatura rõ

nalis ⁊ eſt nã quedã.⁊ eſt ulterius pter

alias creaturas opans ꝑ uoluntateʒ.

et vtroq; mõ hẽt ↄpariad vᷣm.⁊ vtroqq;

mõ hẽt repiri ĩ ea modus ſpès ⁊ oꝛdo.
vtroq; etia mõ hʒ circa eã repiri maluʒ
qð eſt iſtoꝝ triuʒ conuptiuù.ſ̊ malum

culpꝑe ꝓpe hẽt ↄſiſtere circa ipſã ſᷣm ꝙ;

eſt uolũtarie opans.⁊ iõ pᷣuare habent
modũ ſpẽʒ ⁊ oꝛdinẽ ſᷣm ꝙↄſiſtũt circa
ipſã uolũtatem vt ẽ uolũtarie opans.

Volutas auteʒ cũ hʒ modũ ſpẽm ⁊ oꝛ

dinẽé ſicut dʒ bona ẽ. Tũc aũt uolũtas

nfr̃a bona eſt qñ in mouẽdo ſiue opan

doↄtinuatur diuie virtuti vt pꝛicipio

mouẽdi.⁊ ↄfoꝛmat᷑ ei ut regule dirigẽ
ti ⁊ vnit᷑ ei vt fini qͥetanti.⁊ in moattẽ
ditur mod“.in ſecũdo ſpẽs.in ʒꝰ oꝛdo:
Fʒ ↄpationẽ in triplici gñe cauſe. Qñ
cũq; uero aliqͥſ peccat:neceſſario diſcõ
tinuata deo tanq; a pꝛĩcipio mouente
qꝛ ðus nunq; mouet ad pcẽm. Diſcoꝛ

gata deo tanq; a regła dirigẽte.⁊ elõ⸗

gat ſe ⁊ deoꝛdiat aliquid a fine qͥetãte:
ponẽs creatura finẽ.⁊ in oĩ peccato ne
ceſſecẽ iſta tria ↄcurrẽ.⁊ ſic ptʒ ꝙ oẽ pec
catũ conũpit circa uoluntateʒ h̊ tria.ſ.
modũ ſpẽm ⁊ oꝛdinẽ ſił ⁊ inſeꝑabitr.⁊
ↄcedẽde ſunt rões que hondunt. Ad
rõnes uero in oppoſitũ adductas faci/
le eſt rndere. Zd pmuʒ enĩ qð obꝛ ꝙ
ſemp manet ſalua ↄpatio ad efficienſ
exeẽplar.dðᷣm ꝙ uolutas vt nã quedã
eſt:habʒ ad vᷣm ↄpari illo triplici gñe
cauſe.⁊ ſᷣm h habʒ quendã modũ ſpẽʒ

⁊ oꝛdinẽ in quiba pĩcat cuʒ oĩ gñe crca

ture.⁊ maluʒ culpe nõ bʒ Hmo illa pua
re.Alio mõ ſicut pꝛedictu eſt hʒ ↄpari

ad duʒ vt mouent ⁊ dirigentẽ ⁊ qeta-/

teʒ. ⁊ hoc mõ non manet ialua ↄpatio
ad deũ ſb rõe exemplaris ſiue regule
dirigẽtis. nec etiã ſbᷣ rõe mouẽtis ſic ñ
manʒ ſb rõe finis Ad iltd qð obꝛ ꝙ in
coꝛpibo vnũ põt adimi ſine altero dðq;
H in coꝛpibo dupir poſſunt accipi.vno

mõ ꝓutaccipiütur penes diſpones di

ueriaſ.⁊ H mõ vnũ põt adimi ſine alto.
h hoc mõ non attẽditur penes ideʒ hm
ↄpatiões videlʒ ꝓut eadeʒ foꝛma ſbat
dat modũ ſpẽm ⁊ oꝛdinẽ ſᷣm diuerſas
ↄpationes ĩ triplici gñe cauſe.et h di/

co q́;ẽtum ad pmũ eſſe.uel ꝓut eadẽ foꝛ

ma accntalis dat q;tum ad bñ eſſe.Et

Eogofun
nogns
Cönenſo.
onis niͦlib⸗
aubola!
Pnipotco
ſcaüteſtin
aitifancea
foayltim
agopideät
ſapeentiaz.
guerebat.
inibusrepn
nonepeiuan
ſſtitginlisn
oemcram.
mtemoelikrni

Lc.

turpe⸗
ctüconüpan
PiopBae
demagnſt
papunz
tiordiminn
nuͦ nonpote
ceſeegei
Nenn. J
nitutſiner
ſulitns emt
mi ſine alio
gulugng
Gttanridimina
muzuminückt
ſbofſanchke
mncrmr'n
ſorzuntgne
Nanwii
Mockdoſcie
Pnugosdeüte
Guunbzdemt⸗
ſeetſihnert
nimnndin

chrlirrd

Ghepinodee
deogginador
dakfoitren
Atpreogi
Nez nocle

Nönep
Eſpestonn
Amepinimatn
Nmismalan
maipſifn
panehaben
ngolcütcien
Wünnegenn
WModiſenton
Llcaütnoläns
ätoſichen
rmunpichi⸗
nunglednng
mutnenond
oiiſzt⸗
cighecauſe Qi
tneteſſnodiſh
icpio monente
pcen. Diſcn
ndingee eli⸗
nida fnederate.
incipccatone
ſeſhgoepe
Nummna.
Kririedenha
cnehoncun. 80

oſisddncnsſec⸗

nwzeni dchln
vnvadefienn
lins ,ni llti
nilolnpucigi
chcigie ra
omollapin
inrmenit i⸗
maneram Md
nhaens ſungl
bbröe nonitsf
Zaicdcben
iniſinelcode
wunach. N
rs dihanezt
tamn rid
iun pnsnin
t czſoul
cin. fniuſic
circalitl n
etl uit
ſaue . 4
uman

h modo nunqᷓ fallit n ſi fiatconuptõ
in mõ.p ↄñs etiaʒ fiat in ſpẽ ⁊ oꝛdine ⁊

ecõuerſo. Ad illud qð obꝛ ꝙ in alijſ

bonis nãlibo nõ eſt ita. dð ꝙ nõ eſt ſile
q; alia bona nãlia eẽntiałr differũt.et
iõ vnũ põt coꝛũpi ⁊ tolli ſine altero.nõ
ſic aũt eſt in mõ ſpecie ⁊ oꝛdine.ĩmo cir
ca idẽ fundant᷑ ſicut onſum ẽ.et ꝑ h̊ pʒ
rno ad vltimũ. Naʒ etſi modui ſpẽs ⁊

oꝛdo videdt᷑ eè tria bõa.nõ tñ ſũt diuer

ſa p eẽntiaʒ.ᷣ dicũt tresↄpatioes eiuſ
deʒ boni. Matet etiã illud qð vltimo

querebat᷑.quare.ſ.culpa nõ eſt ĩ oibuſ

in q bus repitur modus ſpẽs ⁊ oꝛdo.qꝛ

nonè pꝛiuatio illoꝝ triũ ſᷣm ꝙ in eis cõ

ſiſtit gñalis rõ ueſtigij:⁊ ↄſiſtunt circa

oẽm creaturã:F̊ᷣ ꝓutaↄſiſtüt circa uolũ

tatem deliberatiua.

Ecundo queri

tur vtꝝ Htria p quodlibet pec⸗
catũ conꝛũpant eq̃liter!. Ct ꝙ ſic videt.

Pꝛĩo ꝑ Auguſ.i liꝰ de nã boni. Ubi

hec magna ſut:magnũ eſt bonum.vbi
pua puuʒ. ſᷣm hec tria attendit᷑ inten
tio ⁊ diminutio in oĩ bono.ꝗ ſi ideʒ bo
nũ non põteẽ maꝗ ⁊ min“ in ſeipſo ne

ceſſe ẽ ꝙ cũ iſta tria buant᷑ ꝙ equalrpᷣ/

nẽtur. Item iſta tria ſüt ueſtigiũ tri
nitas ſũme vbi ẽ pfecta equalitas ⁊ cõ
ſbalitas. ergo ſic h tria ſũt cõſbalia ꝙ
vnuz ſine alto eẽ non poõt. ſic etiã ſunt
equalia. q;tuʒ diminuit᷑ de vno.ncce
eſt tantü diminui de reli. Item H
tria puari nõ eſt niſi bonuũ puari.ſicut
pus oñſum eſt. ̊ in eodẽ ⁊ m idẽ non
eſt mag ⁊ min repire. ſi ꝑ ideʒ malũ
iſta tria puant᷑.neceſſe ẽ puari eq̃liter.
Aſteʒ q;to uolũtas pluſrecipita ðo
tanto eſt deo ſiłioꝛ.⁊ q;to ðᷣo ẽ ſiłioꝛ tã
to mag ad deũ tendit.ergo ncce eſt ꝙ
q;tum hbʒ de mõ tantũ hat de ſpẽ ⁊ oꝛ-
dine.et ſi S:neceſſe ẽ illa tria bõa p ma
lum puari eqliter. Sʒ. v ꝙ malü
pꝛĩcipaliter puet oꝛdinè. qi malicia ĩ
ope pꝛincipałrattendit᷑ penes ĩtentõiſ
deoꝛdinationẽ.& ſi pʒnes hanc pꝛinci/

patxrↄſiſtit oꝛdo.vr̃ J malu plus babe

at puare oꝛdineʒq; modũ uel ſpẽm.

Iteʒ modus ſpẽs ⁊ oꝛdo conñndentilt

trib, viʒ pᷣnitati vitati bõitati.j malũ
pꝛincipałr ⁊ plus aufert ð bonitate qᷓ;
auferat ð vnitate ⁊ ueritate.ꝗ ſi h tria
coꝛñdent illis tribs.vr̃ ꝙ nõ adimatur
iſta tria equakr. Item his tribo in q⸗
bus attendit᷑ rõ ueſtigij videlʒ modus
ſpẽs ⁊ oꝛdo:conꝛñdent illa tria in abuſ
attendit ro imagis. videlʒ mẽoꝛia ĩtel

ligẽetia ⁊ uolũtas.ſᷣ peccatũ cuʒ defoꝛ⸗

mat imaginẽ non defoꝛmatoẽs potẽ/

tias equałr. ĩmo pꝛincipali mag de
foꝛmatuolũtateʒ.ergo pi roe no coꝛnu/

pit equałr modũ ſpẽʒ ⁊ oꝛdinẽ. ß̃ pꝛici
palius aufert oꝛdinẽ q́; modũ vtł ſpẽʒ.
Item peccatũ loquẽdo eẽntiatł᷑ ⁊ ꝓ
pꝛie defoꝛmitas c.ſ̊ omis defoꝛmitas
pncipałr dicit pᷣuatõnẽ foꝛme ſiue pul
chꝛitudis. ſpẽi. igit᷑ culpa nõ puat h
tria eq̃liter.ſᷣ pꝛĩcipałr pᷣuat ſpẽm.
Item malũ aliq mõ põt bñ oꝛdinari.ſi
cut diẽ Auguſ.in ench.ſᷣ nullo mopõt
ſpẽm hre ců ſit puatio.ergovidetꝙ in

malo mag fiat puatio ſpei q; oꝛdiſ.nõ
gfit pᷣuatio illoꝝ triũ eqliter. Item
non fit buatio ĩ aliq reſpectio niſi p pꝛi
uationè pus factã in aliqͥ abſoluto in

aliqd. aliqd enĩ p ſe ⁊ ꝓpe nec ẽ motuſ
nec mutatio.ꝗᷓ ſi oꝛdo dicit relatõeʒ ad
alterũ nõ põt fieri conuptio ĩ oꝛdie ni-
ſi p conuptionẽ factã in ſpẽ.videt igit

ꝙ conuptio facta p malũ nõ reſpiciat

illa tria eq̃liter. Hð ꝙ cũ illa tria
viʒ mod ſpẽs ⁊ oꝛdo ꝓut pᷣnant᷑ ꝑ mo
dũ culpꝑe ſunt ↄditiões eiuſdẽ bone uo
lũtatis:nõ ſolũ ab inuicẽ inſepabiles:
uenetiã eq̃les eq̃liter pᷣuant᷑ ꝑ quodcũ
q; malũculpe.Quodlibʒ eni malũ cul
pe intantũ c oꝛciat inqunantũ facit ðo
Diſſimilẽ.⁊ ſi.antũ elõgata deo: ita q;
quẽadmodũ gr̃a equatr reddit aĩaz oꝛ
dinatã ⁊ ſpoſam ⁊ potentẽ in bonũ tit
maius:.et quẽadmodũ in głia ſiłr ẽ ad
eq̃tio dotũ.ſic etiaʒ in culpa eqliter fit
pᷣuatio hoꝝ triu. Et iõ ſicut dr viſio in
gloꝛia tota merces ꝓpter onexioneʒ

2 eq̃litatẽ in dotibo glioſis.ſic etiamyvt
dicit augꝰ.ĩ liꝰlxxxiij.qꝙ totũ nomen

mali de ſpẽi puatiõe reꝑtuʒ ẽ.nõ qʒ per
malũ ſolum ſpẽs puet᷑ vł pꝛincipalłr.ſᷣ

qꝛ in puatiõe ſpeciei intelligit᷑ pꝛiuatio

alioꝝ. Cõcedende ſüt igi᷑ rões que ad
Ppmã ptem inducũt. Ad illud qð
obᷣ ꝙ malicia pꝛcipalr ↄſiſtit penes ĩ

tentiont᷑.dðᷣ ꝙ ueꝝ.̊ᷣ qð ipſe obijcit ꝙ

oꝛdo attendit᷑ penes intẽtionẽ.dð ꝙ il/
lud ĩtelligit᷑ nes quãdaʒ aꝑpꝛopatio
nẽ.nam circa ipſa intentãeʒ ↄſiſtit mo
dus ſpẽs ⁊ oꝛdo.ex qͥba ⁊ bona ẽ intẽtõ

bona ẽ actio que ex intẽtiõe ꝓcedit. .
Ad illud uero qð obꝛ ꝙ mõ ſpẽi ⁊ oꝛdi

tribo his rndet vnitas pitas ⁊ bonitas.
dð ꝙ uerũ eſt ꝓut ĩ illis triboↄſiderat
gnalis rõ ueſtigij.pꝓut aüt in ipſis attẽ
dit᷑ coꝛuptio maliculpe que ↄſiſtit cir/

ca uolũtatẽ:h̊ tria hnt ↄſiderari in bo-)

no hm ꝙ bonũ eſt.ſiẽ in pcedẽti ꝓbleu
mate patuit.et iõ eq̃liter ꝑx malũ habẽt
Ppuari.qm directe oꝑponit᷑ illis. Ad

illud qð obꝛ ꝙ malũ non eq̃łr deforfat
oẽs potẽtias imagĩs.dðʒꝙ nõ eſt ſile.
qꝛ ille potẽtie ſũt diuerſe ⁊ ad diuerſoſ
act oꝛdiate.ita ꝙ aliq illoꝝactuũ reſpi
ciũt culpã ⁊ iuſtici ſʒ plꝰ⁊ minꝰ.nõ ſic

aüt eſt ĩ ꝓpoſito.naʒ h tria ſola ↄpatõe

differũt.⁊ cũ hẽant idẽ füũdamẽtuù ncce

ẽꝙ qtuʒ diminuit᷑ vnũ diminuat᷑ alte/
ruůu. Ad illud qð obꝛ ꝙ malũ culpe ẽ

defoꝛmitaſ.dð ꝙ non tm ẽ defoꝛmitaſ

oppoſita pulchꝛitudi.ſᷣ eti ẽ defoꝛmi

tas oxpoſita rectitudi.iõ non ſeturq/
mag puet ſpẽm q; oꝛdinẽ.nõeni dicit
defoꝛmitas pꝑ ſoliꝰ pulchꝛitudis pᷣua/

tionẽ.ł̊ᷣ etiã in ̊ itelligit᷑ pᷣuatio alioꝝ

maꝗ tñ denoĩat᷑ a pᷣuatiõe ſpẽi ⁊ forĩ=e

ꝓpter ̊ ꝙ ſpẽs ẽ rõ cognoſcẽdi. Adq
illud qð obꝛ ꝙ malũ eſt oꝛdiabile.dðʒ
ꝙ; duplex ẽ oꝛdo. Eſt enĩ oꝛdo añ factũ
eẽ quiẽ ex intẽtiõe faciẽtis.et ẽ oꝛdo pꝰ
factũ eẽ.qͥ quidẽ attendit᷑ ſm iuſticiaʒ
retribuẽb᷑.pᷣmus oꝛdo è ille q puatura

malo pꝑ malũ.Et hũcoꝛdinẽ malü non

põt hr̃e ſicut nec ſpẽm. Secũdꝰ po oꝛ⸗

do nõ puat᷑ p malũ.ĩmo malũ ẽ oꝛdina

bile in penis ſᷣm oꝛdinẽ illuʒ. Ad il9

lud qð obꝛ ꝙ nõ fit puatio ĩ reſpectiuo
niſi ꝑ aliqð abſolutũ.dð ꝙ taʒ ſpẽs q;
do vt hic accipit᷑ vtrũq; ẽ reſpectiuũu.

iõ non maꝗ puat᷑ vnuʒ pꝑ alteꝝ q; econ
uerſo. Nihilõintñ h tria tollut᷑ p mu
tationẽe factã circa aliqᷣd abſolutũ.tũc

—

mouẽdo ſeipſuʒ.
Ercõ queritur
vtu p malũ ↄtigat h̊ tria conũ
pi totalr:Et ꝙ nõ vr̃. Nuguſ.in ench.
HBonũ minui malũ eſt. qᷓ;uis q́;tumcũ
q; minuat᷑ aliqͥd remaneat.q p culpaʒ
nunq; aufert totũ bonũ qð p malũ coꝛ
rũpitur.ſ̊ tale bonũ aitendit᷑ in mõ ſpẽ
7 oꝛdie.gqcc. Item auguſ.in liꝰð nã
bõi loquẽs ðᷣ his trib. Abi h magna
ſut:magnũ bonũ eſt.vbi pua:puũ.vbi
nulla:nullũ.̊ᷓ ſi pꝑ culpam totatrfieret
hoꝝ triũ adẽptio.fieret peccãtis adnihi

eniʒ puat᷑ cũ libeꝝ ar.peccat inoꝛdinate

latio.ſ H̊ impoſſibile ꝙ aĩa peccando

adnihilet᷑.igit᷑ im poſſibile ẽꝙ iſta tria

totałr coꝛnüpant᷑. Itẽè malũ ſi malũ

eſt: aliqd adimit.ſᷣ impoſſibile ẽ ꝙ ali⸗
qͥs tot mala faciat ⁊ tantũ ꝑeccet quin
adhuc poſſit peccare.ꝗ̊ nunq; tantũ pec

cat qͥn adhuc inuẽiat culpa i eo aliqd

bonũ qð poſſit adimere.ſ̊ qͥ bonũoſi/
ſtit in mõ ſpẽ ⁊ oꝛdine.ergoꝛc. Iteʒ

ð nemie deſpandũ eſt duᷣ ẽ in via.ꝗ qᷓ;

tũcũq; veccet adhuc hĩlitatẽ hʒ bñfaci
endi.ſᷣ q;diu hʒ hĩlitatẽ bñfaciendi ad
huc hbʒ aliqð bonũ qð malũ põt coꝛũ/
pere.et ſi h:ꝛbʒ modũ ſpẽm ⁊ oꝛdinẽ.er
go iſta nũq; conüpunt᷑ totałr ꝑ maluʒ
culpe. Itẽ demꝰ ꝙ ĩ aliq coꝛnũpant᷑

totatr.tüc querit᷑.aut ille ðᷣſinit eè aut

non. Si ſic. p pcẽm ↄtingit coꝛũpe
ſbᷣam iĩmoꝛtalem⁊ ĩcoꝛuptibilẽ.aĩiam
ſcilʒ rõnalẽ qð ẽ impoſſibile.Si aũt ñ
ðſinit eè.aut ̊ põt peccare aut nõö. Si
põt peccare.galiqð bonũ põt ꝑdere. ſi
H:adhuc hẽt aliqͥd de hilitate ⁊ modo
⁊ ſpẽ⁊ oꝛdie que coꝛüpunt᷑ ꝑ malũ cul
pe.Si nõ põt.⁊ ſba rõnalis que nõ pot
peccare hñs liberã uolũtatẽ melioꝛ eſt
illa que põt peccare.q;ꝛ dðo ſitioꝛ c.ergo
p multitudinẽ pccẽoꝝ puẽiret Had ſta
tũ melioꝛẽ.ꝑ h̊ eſt falſũ ⁊ impoſſibile.g
? illud ex q ſeqtur.viʒ q moduſ ſpẽs ⁊
oꝛdo totalradimat᷑ pꝑ pccm. Sed cõ
tra. Omne illud a qͥ fit adéptioc ab⸗
latio. ſi nõ eſt infinitũ aliqñ totatr eſt

adẽptuʒ.ſᷣ oẽ bonũ qð eſt in ania ſiue

ſit hilitas ſiue potẽtia finitũ eſt.g ſi p

mli

algito
Pyaoint.
Caltuanni
tnoli
ſteema
ſtalicd
giaatiam
Utbonuz
ztciqgc
ſcchin⸗
auterat gn
Galianto
initiutte
pmali it
erit⸗Mipen
nimmtiſcſe⸗
ghanton
Pnitiſian
ſnstigfun

mli pnins

Cecereupe
üns Ie
Wwrdinkat
aglande
Gamalüin
ſoſbise
nüinottbi
bliusſs
lntppeh
ltpalen
ſiutin
icſere
Apurebilitn
ſotüſpeni
üeran
Gineaddon⸗
Rccancode
bllareili⸗
Neefinii
ter Ethire
leſenüren⸗
acatübadie
nmcfinurſ
ſörebiſi⸗
nocte A
bilingilan
etſiſſtfgnin
bonör

.

nodinate

litur

miaconi
linench.
chmmci
eue;
Winlbr
bibmmgn
hUtotahfiee
iapeccanco
eiſtanin
mlüſimali
bileeali⸗
cccetquin
Fumüng
dieddli
ntormnt.er
ventp noli;
oſitdet
linthödoſn

inpoſtibile⸗

noani ſpist
mn. Hece
eptiotth⸗
ligountl
ſtinanuſre
möct 1

maluʒ culpe tollit᷑ ⁊ adimit᷑.neceſſe eſt
waliqñ totalit adimat᷑. Iteʒ ſi ma
ſuʒ adimit tm de bono.ꝙ̊ maius malũ
maiꝰadimit.⁊ duplo malũ duplo adi-/
mit ſ̊ᷣ nullũ ẽ pcẽm ita magnũ qͥn adi
poſiit eẽ maius.ꝗ̊ ſivnũ puũ pccm adi
mit aliqͥd de bono.poſſibileẽ ꝙ aĩa coõ/
mittat ita magnũ pcẽm ꝙ totałr amit
tat bonuʒ qð p pcẽm puatur. Item

qᷓ;tacũq; coꝛꝑali qᷓtitate data:q;tũcũʒ

modicũ inde auferat᷑: vtpote ſia mari

auferat gutta aque. tingit ĩtelligere
ꝙ aliqñ totũ auferat. ergo pari roe vf
in q;titate vᷣtut:ꝙ qᷓ;tũcũq; paꝝ aufert

p malũ.ſi hõ ꝑeccet otinue.aliqñn totuʒ

erit ↄſũptuʒ. Itẽ ſiẽ ſe hʒ gr̃a ad ꝓ
nitatẽ.ſic ſe hʒculpa ad bonã hilitatẽ.
t gfa adeo pot creſcere ꝙ oĩno aufert
ꝓnitatè ſicut pʒ inxpo ⁊ beata vᷣgineĩ
qbus tata fuit gra ꝙ nulla fuit ĩ eiſad
malũuũ ꝓnitas.g pari rõe vr̃ adeo põt
creſcere culpa ꝙ totalr ꝑdat᷑ ad bonũ
hilitas Item ſiẽ ſtatgkie ↄfirmat ĩ
bono.ita ſtatꝰ danatõis ↄfirmati ma⸗/
lo. ꝗ ſicut ꝑ głiaʒ reddit᷑ hõ im poſſibit
ad malũ.ita p danationè et᷑naʒ reddit᷑
ĩpoſſibilis ad bonũ.ſᷣ vbicũq; ẽ ad bo-
nũ impoſſibilitas.ibi nulla ẽ ad bonuʒ
bilitas.ſi q̊ hĩlitas ad bonũ eſt illid qð
adimit᷑ ꝑ pccʒ.⁊ cuiꝰmodꝰ ſpẽs ⁊ oꝛdo
tollit᷑ ꝑ culpaʒ. videt᷑ ꝙ ̊ aliqñ totatr
ſitadẽpra. We?dð abſq; dubio p
malũ culpe nonↄtiĩgit oĩno remouere
et puare hilitatè uolũtat ad bonũ.nec
modũ ſpẽm ⁊ oꝛdinẽ quiſm illã atten
dũt᷑.et H̊ manifeſte apparet.q;ꝛ nũq; uo
lütas põt eẽ ſine nãli hĩlitate ⁊ aptitu/
dine ad bonũ. ſicut ꝗ̊ non põt uolũtas
peccando deſinere eè.ſic nõ põt totam
hilitatẽ illã pdere.⁊ modũ ſpẽʒ ⁊ oꝛdi⸗
nẽ que ſm illaʒ attedunt᷑ totałr amit⸗/
tere.Et̊ qͥdeʒ diẽ Auguſ.expᷣſſe ⁊ ↄĩ
ter ſentiũt in hoẽs doctoꝛes.Sʒ q̃trꝑ
peccatũ habilitaſ illa ↄtinue adimat ⁊
nunq; finiat᷑ ſiue ↄſũmat᷑ difficile ẽ aſ
ſigre. Et ſup h̊ diuerſi ſenſerut diuer
ſimode.Quida enĩ noluerũt dicere ꝙ;
hĩlitas illa nunq; totalr tollit᷑.ꝓ eoꝙ
etſi ſit finita in ſe.ẽ tñ oꝛdinabit adifi-
nitũ bonũ ⁊ ad ifinitoſ actꝰ.⁊ iõ nunq;

põt tolli nec x peci magnitudinez nec
p peccati młtitudinẽ. Sʒ iſte modꝰ di

cendi nõ ſatiſfacit. na hilitas q;tuũcũq;
diminuat᷑ ꝑ pccʒ adhuc ẽ ad ifinitũ bo
nu.adhuc etiã è ad ifitos actꝰ.g ex illa

pte ita magna ſiẽ pꝛius erat. in nul
lo ẽ diminuta.igit᷑ oꝛdiatio ad boni in
finitatẽ uel adactuũ młtitudinẽ nihil

facit ad illius hilitatis diminutiõem.

ĩmo potius ex hᷣ poſſet arguiꝙ nullo⸗
minuit᷑.cũ infinitũ nõ ſit min infinito

ex ea pte q infinitum eſt.Et ꝓptea alij
dixerũt ałr ꝙ illa hilitas etſi ſemꝑ di⸗
minuat᷑ nuq; totałr tollit᷑.q;ꝛ diuiſibit
eſt ĩ infinitu.et nuq; põt adeo ꝑ diuiſio

nẽ diminui qͥn adhuc poſſit mĩoꝛ effi-

ci.ſicut ĩ ſpualibo hĩilitas potẽtie que E
q;titas vᷣtut:nunq; põt ꝑ pcẽ̃m adeo ꝑ
ua effici qn adhuc poſſit minoꝛ fieri. et
H nihil ꝓhibet ꝙ aliqͥd ſit finitũ actu et
infinitũ diuiſiõe.⁊ ita ꝙ ſit ſp diminui
bile ⁊ nuq; totałroſũptibile.Sed nec
iſte mod dicẽdi ſatiſfacit. Naʒ q;uis
ↄtinuũ ſit diuiſibile ĩ infinitũ.nũq eſt
ↄtinuũ aliqð ita magnũ ꝙ ſi cõtinuat᷑
diuiſiõe q́;tumcũq; pua.⁊ poſtmoduʒ
oñter fiat ablatio ptis ita pue ſicẽ pᷣuſ.
7 ſic ↄnter ꝓcedẽdo q; aliqñ totuↄſũ
mat᷑.ſicut pʒ ſi a mõte aufert᷑ ira modi
cũ ſicut eſt vnꝰathomꝰ. ſi malũ aliqd

tollit de hĩlitate.cuũ non ſit ĩfinita taůta
aliqñ eſt totatłr ↄſupta. Situ dicas

q h̊ uerũ ect ſi in ſequẽti culpa tantũ
adimeret᷑ ſicut in pᷣ*.nuᷣc aũt nõ eſt ſic.
qꝛ ſemp minꝰ minus adimit᷑ ⁊ ita nũ
qᷓ finit᷑. Si q eni in diminuedo acci

pet milleſim pteʒ diminuibit.⁊ poſt-⸗

moð milleſima pꝑteʒ reſidui: ⁊ ſic ꝓce⸗
dendo nũq; totair tolleret.Si inquaʒ
Hmõ dixeñn nõ ſatiffaciſ.ꝓ eo ꝙ maioꝛ
culpa pluſ tollit de bono.⁊ minoꝛẽ cul

paʒ pcedentẽ põt ſbſeqͥ maioꝛ culpa.?

ſic ↄnterpcedendo.̊ ſꝑ põt fieri maiõ
2æ maioꝛ adeptio.⁊ ita neceſſario aliqñn

potit fieri illius totibonioſt⸗ uptio. Et
10 dixerũt aliq ałr viʒ ꝙ illa hilitas ſp

minuit᷑ ⁊ nũq; finit᷑.Guenit ex q̊ ẽ du
rabilis ⁊ ↄtinuabitł in ĩfinitũ.q;uis ſit
actu finita. AUñ ſicutaq̃ que ẽ in fonte
ſcaturiẽte actu finita ẽ nuũq; tñ euiti
2

exhauriri qͥn ſemp remaneat pꝓpter h
ꝙ eſt ibi virtu s ↄtinue influendi.ſic et

in ꝓpoſito dicũt ſe hr̃e ꝙ ipſa hĩlitas
ad bonũ oꝛtũ hʒ a libertate uolütat. et
q;tücũq; nolũtas ſe actu deabilitet qi
tñ ſp manet libem: ſempꝑ põt ſe ad bo

nü habilitare.Etiõ ſicut ſi aliqs ſtra
heret madios ſoli illuinanti.ſol poſſʒ cõ
tinue ſuos mdioſ reſtaurare.q́uis h
beat actnalr finitatẽ.ſic ⁊ ĩ ppoſito di⸗/
cũt ſe hre.et iõ cuʒ pcẽm nõ poſſit ipſã

uoluntatẽ que ẽ mdix ⁊ pꝛincipiũ illiꝰ

hilitatiſ pimẽ. ⁊ nolutas ſp poſſit illaʒ
hilitate otinuare.malũ culꝑe nuq; pot
eã totatrↄſummẽ.quis aliq mõ poſſit
diminuere.Sʒnec iſte modꝰdicèdi ſa
tiſfacit. Nam ſi iõ hilitas nõ finiret᷑ p
pter h ↄtinue reſtaurat.ſic duo ſ- eq⸗

rent᷑ incõneniẽtia.qꝝ vnũ eẽtꝙ nec hĩ
litas minueret᷑ niſi ad tẽpus.ſicut nec
aq̃ font.Aliud eèt ꝙ hõ poſſet reſi urgẽ
pcco ꝑ ſeipm: ſi illaʒ hĩlitateʒ poſſet
nolütas ſine gra reſtaurare ⁊ reſtaurã
doↄtinuare. Et ꝓptrea eſt qrtꝰmodꝰ
dicẽdi.viʒ ꝙ hilitas ſp pot minui⁊ nũ
q; totatr ↄſumi.et h:qꝛ eſt elogabilis a
rectitudie in ĩfinitũ.ſiẽ enim linea cur
ua Pot infinities elõgaria rectitudine
i.nũq; tantü elongari qͥn adhuc poſſit
mag. Sic cũ malũ conũpat hĩlitateʒ
elõgãdo ipſã a rectitudĩe ꝓ eo ̈ ipm
malũ ſiue malicia eſt curuitas.æ inten
tio ĩ maloẽ ꝑ receſſũ a bono.hĩlitas il
la niq; adeo diminuit᷑ qͥn adhuc poſſit
mag diminui.qꝛ nũq; adeo elõgat qn
mag poſſit elongari.⁊ nunq; adeo cur
uat᷑ qͥn poſſit mag curuari.⁊ciõ ſ- Ep poõt
p malũ diminui et nũq; totatr tolli.hᷣ
aũt moduſ dicèdi ĩter ceteros pdictoſ
mag videt᷑ eẽ rõnalis. ꝓ eo ꝙ fundat
ſuꝑ modu adimẽdi ipſi iꝰmali.conũpit
eni ſicut victũ eſt p elongationẽ a bo
no. ſicut Huguſ.diẽ ⁊ mgrin fine diſ.
recitat in lrſa. Ad hui igit᷑ modi in
telligentiã amplioꝛẽ hbndaʒ notanduʒ
eſt ꝙ ſic conupit dim innit culpa ha⸗
bilitaté illa ſicurei opponit᷑
nit illi hilitati 'm id qð eſt. vt pdictuʒ
eſt S. ſiue put fundat in nã. ſ hm iq ad
ð eſt.i. put oꝛdiata gra.et iõ nũq; coꝛ

ß nõ oxpo

rüpit eꝗ nec minuit ita q aliquà ptem

—

ſuiaufenatſʒ id qð S.hᷣ qꝛ deoꝛdiat ab

eo ad qð eſt. ac ꝑ H ſic minuit ꝙ relin-/
quit.et iõ ſic conũpit q nüq; totatr tol
lit. Vñ ſicut dicit mgr ꝙ ↄcupiſcè ex
uſu caritat ↄtinue minuit nũq; finit
caritaſ nõ opponit ipſi cõcupiſcẽtie
ſm radicè ſuã ⁊ ſm id ĩ qͥ radicat᷑.ᷣ ʒ
id ad qð inclĩat.ſic intelligenð eſt es ĩ
ꝓpoſito.⁊ illud meliꝰ maifeſtat ſi ſi uat
in tmis. Hilitas eni illa qu dicimuſ

diminui nõeſt aliud q́; igoneitas anie

ad ſuſcipiendũ grãʒ ⁊ ad coopandum
gfe iaz ſuſcepte. In hoc igit dr culpa
Hilitatè minuere.qꝛ reddit alam minꝰ
iqone ad vtruq;. DHũ enĩ ho peccat de
um offedit.et ex h efficit indignꝰ æ in-
eptus ad ſuſcipiendũ gram dei. In H
etiq ꝙ peccat ꝓnus ad malũ reddit.⁊ ĩ
Hefficitur ĩeptus ad opa vᷣtutuʒ.i pla
nü eſt iſtud ꝙ nuũq; eſt aliqs adeo indi
gnus gfa dei qͥn adbuc poſſit eẽ indi/
gnioꝛ.qͥa nũq; tantũ offedit qͥn adhuc
Poſſit offẽgere:nuq; eſt adeo idignq;n
q;qiu eſt ĩ ſtatu vie ſit ſuſ. ceptibił gre.
⁊ ita nũq; ex illa pte efficit᷑ inhilis i ſu
moad ſuſceptõeʒ gfe.ſiłrex pte pnita
tisnullꝰ adeo pnqn poſſitadhᷣ mag
ꝓnus effici.ꝓ eo ꝙ uolũtas ſp eſt lite
a.⁊ iõ nũq; pnitas ĩ uolütate pot fieri
neceſſitas.⁊ ita põt hõ ſem p fieri mag
ꝓnus ⁊ mag inept ad coopandu gfe

ac pꝑ H̊ ex neutra pte totałr dehilitat᷑.

Et ſic pʒ ꝙ hilitas illa p culpaʒ ſemꝑ
põt minui⁊ nuũq; totalr tolli.Et rõ hu
iusẽ q; nõ minuit᷑ alicuiꝰ pt ablatõe
elogatione. nõ ſm id qð eſt i hm id ad
qð eſt. hoc enĩ mõ illi hilitati oxpponit
et iõ ꝑ hũc moduũ ab ea diminuit. ¶õ
ceqẽde ſunt igit᷑ rões que ̊ oñqunt.
Ad roõneſ ad oppoſitũ ſaſ plana è rno
Nam qð obycit bmo ⁊v ʒop h̊ ſoluit᷑
qꝛ ille tres roões ex malo ĩtellectu dimi
nutõis ꝓcedũt.Arguũteniʒ ac ſi hili
tas minueret᷑ ſm id qð eſt. ⁊ ei ps ali
quota tolleret᷑.̊ aut nõ ſic.ſ p elöga⸗
tionẽ vt dictũ eſt.⁊ iõ nunq pettoi ec
catis dehĩlitari qͥn adhuc poſſit magiſ
płiby nec etiã tanto pcco q;n adhuc ma
ioꝛi.⁊ iõ diẽ dionyſiꝰ ꝙ malũ eſt infiti.

ſöereli

Gginocht
iinseht
lppbͤpen
ſntaceachn
Gumuan
Adilar
thonpiſc
aponit
alecio⸗
adas eſte
ertotalr⸗
nateteiee⸗
ſcus
Niicn fit⸗
alpaſeſren
ſedicuüctn.
ſeſvebmi
Gegkate
döngetian
Auboniſe
ſeagit imp⸗
toauferin
1daburpiea
eternaro
gebbiſtpie
oihouten
Suuaute
Plins mofft
öilainr
Untonebilica
Ppeerppface
ſaicnisden
Wmuſc
Pltatid
Oprereaa
lomr t
tolit Eſp.
nrimnſemo
Glotuliernto
hhelhape
eticeonecan
Erieſcepts

ſ.
in
oqgeni

Jlauin
deongiat a

mnmultepfelin
uc tolrtol
Paiſcier
tnü finf
Dicupſcene
Nlieen goz,
Schnensani
1acehanenn
Weigiidfauid
eniböecnde
rimigren,
inder Inh
licotti

lis ded gi

Cpluei inct⸗
polloazſeng
wli Ctröba
lourlecnonn,

eſt er boa
den 1 4
6 5„,

nõ qn aliqd ſit malü ſummũ quo nihil
poſſit eẽ peius.h̊ qe nõ eſt aliqð ita ma

luʒz qn adhuc poſſit eẽ peius.c iõ p q;tũ

cũq; malũ nunq; adimit᷑ hilitas bᷣm to
tũ. q;uis eni ſ it finita. mod tñ adim en
di ipſã ptendit ſe vſq; in infinitũ.nõ in

finitate actuali ̊ potẽtiali: qᷓ.ſ.dicimꝰ

ꝙ curuũ a recto infinitũ põt recedere.
Ad ilłd no qð obꝛ ꝙ gĩa totatr tol⸗
lit ↄcupiſcẽtiaʒ.dð ꝙ queda eſt gfa qᷓ
oxpponit᷑ ipſi ↄcupiſcẽtie ſᷣm id qð eſt.
quedã vo que opponit᷑ ipſi ſolũ ſᷣm id
ad qð eſt. et pᷣma ẽ quedã grᷣa Ftis da
ta.⁊ totałr pot tollẽ ↄcupiſcẽtiaʒ dũ ſa
nat⁊ reĩtegrat nãm vitiatã.Alia uero
eſt grã gratũ faciẽs. Et de hac diẽ au
guſ. ꝙ q;uis diminuat gcupiſcentiaʒ:

nuq;ᷓ tñ finit eam. et buie gre aſſitatur

culpa reſpectu hilitatis nõ alteri. Nã
ſiẽ dictũ eſt nõ opponit᷑ illi hilitati m
ſe ſiue 'm id ad qð eſt. Ad illud qð
obᷣꝛ glia ꝙ reddit iĩpoſſibilẽ ad maluʒ.
dom qꝙ etiam pena reddit im poſſibileʒ

ad bonũ.ſed tm aliteret alit.qa gloꝛia

reddit impoſſibilẽ ad maluʒ ĩ hoc ꝙ in

eo aufert᷑ radix mali ipſa còcupiſcẽtia

⁊ datur plenitudo boni. Hãnatõ uero

eterna reddit impoſſibilẽ ad bonuʒ. nõö

qꝛ ibi ſit plenitudo oĩs mali.nec etiam
quia auferat᷑ nalis aptitudo ad bonu.
tz quia aufert merẽdi ſpaciũ.? deꝰam⸗
plius nõ offert graãm iuuantẽ ad bonü
Et iõ illa impoſſibilitas nõ dicit᷑ ꝑ pꝛi/
uationẽ hĩlitatis omnimodã.ſ̊ potius
ꝓpter bñfaciendi ipedimenta. Unde
ſi aliquis dãnatus ad ſtatũ vie reduce
ret᷑ nulla ſibi hilitate collata:de nouo
habilitatẽ habẽtad ſuſceptionẽ gre.⁊
ꝓpterea quis oꝛdinatio hilitatis im⸗
diatur. tamen bilitas nuũqꝙ; totaliter
tollit. Eſto autẽ ꝙ cõcederet ꝙ tollere
tur ĩ inferno.adhbuc tamẽ nõ ſequeret᷑
ꝙ totaliter tolleret᷑ per peccatũ. Nulla
eniʒ culpa ponit holem extra ſtatũ vie.
et ideo nec aufert homĩ habilitateʒ ad
gfe ſuſceptionẽ

parte iſta
ſunt qõnes circa lr̃am. Et pꝛi
mo querit᷑ ð illa diffinitiõe quaʒ pᷣmo

ponit Peccatũ eſt dictũ uel factü uel

cõcupitũ cõtra legem dei. viget enĩ vi⸗

cere falſũ. Aut eni hoc intelligit diſiũ
ctiue aut ſbdiſ iüctiue. Si ſbdiſiuncti⸗
ve. ergo mẽebꝛa non poſſũt ſi imłſtare. 3
nulluʒ idẽ peccatũ eſt ↄcupitũ ⁊ factũ.
ſeg falſum ẽ. quia ome peccatũ factũ

eſt cõcupituʒ. Item videt qꝙ nõ zue
niat omni peceato.quia pccm obm iſſi

onis nec ẽ factũ nec cõcupitum nec di
ctü.ergo videt ꝙ male ſitaſſignata.

non còôuenit omi peccato moꝛtali actu

ali. M bd & pꝛedicta diffinitio ẽ

peccati actualis et moꝛtalis. ꝓ hoc ꝙ ẽ

pcci actualis dicit᷑ ꝙ eſt dictũ uel fem

*

uel concupitũ ſm triplicẽ actuʒ.vide/

lʒ potẽtie intpꝛetatiue opatiue ⁊ affe
ctiue. que oẽs ſunt potentie quodam-
mõ motiue. ſᷣm ꝙ eſt moꝛtale dicit qðᷣ
eſt cõtra legẽ dei. et ſic cõuenit omni⁊
ſoli. Ommi: quia ome peccatũ actuale
aut ẽ cõcupitũ tm.aut ẽ ↄcupitũ ⁊ exte
rius conſùmatuz. et Hvł p uerbu uelp
opus. Soli uero cõuenit.quia nõ con
uenit uèiali: cũ non ſit cõtra legeʒ dei.
nec oꝛiginali:cum nõ ſit dictũ uel fem.
Ad illud qð querit᷑ vtu. uel.teneat
ibi diſiũctiue uel ſodiſiũctiue.dᷣm ꝙ

diſiuctiue. ſed vltimũ membn intelli⸗

*

gendu eſt cum pciſione. reliq̃ uero mi
nime. AUñ ſenſus ẽ o omne teccatum
aut ẽ dictũ ⁊ concupitũ.aut factum et
ↄcupitũ.aut concupitũ tim. Ad illdq

uero qð obijcit᷑ de peccato obmiſſioniſ

+☛R

dðm qꝙ ome peccaiũ ſicut vult auguſ.
radicem bʒ amoꝛè malum.æ ideo q;uiſ
in peccato obmiſſiõis ſit puatio alicu/
ius act pꝛincipalis.q; cum illa pꝛiua⸗
tio oꝛtũ habet ex amoꝛe alicuius boni

*

cõmutabilis.qð patet.quia aliqs non

vult ad matutinas ſurgere. quia vult
in lecto qeſcere.ideo peccatũ obmiſſio

nis cadit ſ hoc mẽbꝛo qð dicit᷑ coneu

pitů. Item querit ve H quod dicit.

Peccatü eſt uolũtaſ retinedi uel aſſe

quẽdi qð iuſticia netat. Aliqð eniʒ eſt
peccatũ in quoaliqs nec vu lt aliquid

retinere nec aliqᷣd aſſequi. ĩmo potius
intedit deſtruere.ſic eſt in ira ⁊ odioet

inuidia. J teʒuelle aſſeqᷣ; go inlel

fiat aſſ
ſcriptio ⁊ aſſigtio debeat ↄuenire omĩ

uetat uel retinere:h̊ eſtauaricie vel ra

pine.ergo ome peccatũ erit rapina.
Eſt igit queſtio cuʒ pcca ita bñ ſint cõ
tra alias tutes ſicut cõtra iuſticiaʒ.q̃

re mag diffinit pccatũ ꝑ oppoſituʒ ad
iuſticia q́; p oppoſitũ ad ntutes alias.
Ndom ꝙα1uguſ. diffinit peccatũ

Pillud qð eſt radix omis mali. h̊ autẽ
eſt amo: libidinoſus.et quoniam om/

nis amoꝛ libidinoſus uel eſt rei habite
uel habede. et hoc pter oꝛdinẽ ⁊ regulã
legis eter ne.ideo diẽ ꝙ peccatu eſt uo⸗/
luntaſ aſſequẽdi uel recipiẽdi qð iuſti
cia uetat.ita ꝙ deſcribit amoꝛeʒ ĩoꝛdi/
natũ qui eſt radix omĩs pꝑeccati.⁊ per iga
ad quod ẽ.⁊ ꝑ id ↄ quod eſt. Quod
ergo obꝛ de ira etodio.dicendũ ꝙ etſi
ibi ſit deteſtatio ↄns. eſt tamè ibi dele
ctatio ancedens.⁊ ppterea cotinet᷑ ſüö
hac aſſigtione. Zid illud qð objcikt
ꝙ tüc ome peccatũ erit rapina.dᷣm
aſſecutio ibi ſtat non ſolumõ pꝛo cupi
ditate rerü terrenarũ.ĩmo etiaʒ cuiuſ⸗
libet appetibit.iuſticia uero non tin ibi
ſtat ꝓuteſt cardinalis virtus. ſ pꝛout

eſt virtus gñalis que oẽs virtutes cö⸗
plectit᷑.⁊ cui omia vitia opponutur.

Atem querit de hoc qð dicit in vtra,
aſſignatoe de actuali peccato agitur?
moꝛtali ⁊ nõ ueniali.videt eniʒ male

ignatio peccati.ſi eniʒ recta de⸗

⁊ pdicte diffinitiões non cõueniant oĩ
Nccato.ergo nõ recte aſſignaãtur. Si
tu dicas ꝙ pccʒ non di ðᷣ eis vniuoce
i equoce. Cõtra.que cõueniũt in cau

ſa ⁊ effectu habẽt vniuocationẽ᷑.iᷣ ome
genus peccati oꝛtũ habet ex pccoade.

tam oꝛigiale q; actuale q; eti ueniale.
omia etiaʒ gña peccatoꝝ in H coueni/
untꝙ reddut anima dignã pena. et pꝛi
uaniab ea aliqð bonu qð eſt iuſticia ł
ad iuſtici oꝛdinatu.ergo videt᷑ꝙ ð eiſ
vniuoce dicat᷑ peccatũ.⁊ ſih:ergo vide
tur ꝙ vna debeat rõ cõmunis aſſigna
ride peccato ꝓut dicit de his omibus
generibo. Eſt igit queſtio vty coõtin
gat vnq cõmunè ronem aſſignare omi
gni peccati:hoc ẽ querere vtꝝ peccatuʒ
de eis dicat᷑ vniuoce: Et ſitu dicas ꝙ

pote ſi dicat
uel buatio boni. AZld illud ergo qð

.R v̈tutibo.ita inobedieti

ſic. In ꝛium è. quia que vniuocant᷑ ĩ
aliq habẽt ꝓpoꝛtionẽ.ſᷣ moꝛtalis ⁊ uẽi-
alis nulla ẽ ꝓpoꝛtio.ergo nec vniuoca

tio. AYtem videt falſuʒ dicere cũ di⸗
cit ꝙ pdicte aſſignatões nõ còueniunt
EPꝑæccato ueniali. ueniale eniʒ pcẽm eſt

dictũ uel factuʒ uel concupitũ.⁊ cõtra
legeʒ dei. ſicut or ro.vij.ſup illud Nõ
ↄcupiſces.loſa. Bona ẽ lex que dũ

coõcupiſcentia phibet:oĩa mala ꝓhbibʒz

ergo uenialia ꝓhibẽtura lege dei. ſut

igit con legem dei. ergo pdicta rõ cõ
lUenit ueniali. eo dom peccatuʒ

ꝓut dicit᷑ de oꝛiginali actuali moꝛiaſi

⁊ ueniali:nec dr oĩno vniuoce.nec di/
cit oĩno equiuoce.ſed q̃ſi medio mõ.ſ.

analogice. Rõ eniʒ culpabilitat pmo
⁊ pꝛicipaliter repitur ĩ peccato actuali
moꝛtali.⁊ oñter in oꝛiginali.et poſtrẽo

in ueniali.⁊ ideo notificatiões que dvᷣ
lur de peccato ſimptr: potiſſime referũ

tur ad pꝑeccatuʒ actuale moꝛtale qð eſt

peccm ſimptir. Et p hoc patet reſpõſio
ad illa que obiciũt. Hã ex h üla tria

genera ꝑcccatoꝛũ cõueniüũt in cauſa
in effectu nõ cõcludit ꝙ peccatũ dicat᷑
de eis vniuoce:ꝶ analogice.q ĩ hiſ nõ
comunicateq̃liter.ᷣ ſᷣm pus ⁊ poſteriꝰ
tiõ cum querit᷑ vtu poſſit vna cõmu⸗
nis rõ aſſignari.dpᷣm ꝙ põt vna aſſig⸗
ri rõ que coueniateis ſᷣm Ppuſ2 poſteri

us.⁊ ita ſᷣm cõmunitate analogice. vt

Pteccatũeſt meritũ pene:

obꝛꝙ nulla ẽ ppoꝛtio.dvᷣm etſi nul-
la eſt ꝓpoꝛtio q;tuʒ ad ↄmẽſurationeʒ
q;titatis demeriti.eſt th ꝓpoꝛtio int ue
niale et moꝛtale ᷣm ↄſilem cõpationẽ
⁊ad oꝛiginẽ ⁊ ad effectũ cõſequẽtem.
Item querit᷑ de alia diffinitoe Ambᷣ.
qua põit. Peccatũ eſt puaricatio leg
Diuie ⁊ celeſtiu inobedietia mandatoꝝ
idet enĩ ꝙ hec rõ nõ coneniat omni
Rccato. Quedãa eniʒ vt dicit Auguſ.

ſũüt mala q; Phibita.quedaʒ phita qͥa
mala.ergo ſi nulla eet lex:nec aliqᷓ pꝛe

cepta data.adhuceẽnt peccata. non ꝗ

orme peccatuʒ eſt puaricatio leg &.

Item ſiẽ obediẽtia diſtinguit abalijs

aab alis vituſ.

corettenen

ſotplan
Pontnie
igpeepto
ſeircnu
roondten
petkege
ſcnöelexe
gnodobꝛdea
ladupkrac
obſeruänian
nunisonmn
ſocurcoſe
pirtusoiluiſ⸗
lſitzſuünnbi
Neeptr Eſee
ſchlungeetſt
töeaccipit
höobrdien
Geter madat
Cbediat oin
dicit Mon⸗
laſenoneet
quiaſinoͤe
eſgoptuspt
coghnon
t. Cima.
Prniturou
ſteeni Eto⸗
iurnece ſign
Ulenemiia
lnapneretſe
Dkfonſts⸗
intt.
inllocpin
Kecatieſtte
ſeninztan
ynared⸗
Oltüneltuan
Umtone,
Nlynſtdifi
üfnnti
Miüci
nfimin
1 eſt loäſon
Pheſbliratt
(oßugtioen
ſernit ſch

nnennei
Nmlisru,
Necppinocn
Merecüdi⸗
eniun
heen eſt
ütcötr
ila
Nilgnedi
le de ſil
Kdänn
Ongraang
ngli monaſ
Muoce necdi⸗
lineciom.
Mbiintoo
ANoCNli
Aliepoſtrio
desedi
Udimeſtſeri
MWkcd
marreſpdſt
wirnacin
ppotnuaſi⸗
npul twolen
amglogtert
tmeniti ane:
llugergod
zmcetinul⸗
Meſurarione
pprmointue
Kem cöpanon
Etinmuit;
cöneniatomn
t det Augt.
Ernecaliſpe

. —w—
AtLCOele ⸗
AK
W

„

InUI Me,
9R .
3 „A NN
5 E

4 40 4195

ergo male diffinitur ome peccatuʒ per

inobedientiaã. Item ita peccat qͥ nõ

obedit plato ſicut qui nõ obedit deo.er

go non tm eſt ccatũ inobediẽtia cele
ſtiuz pceptoꝝ.ſed etiam trenoꝛum.
Heõꝙ lex aliquãdo accipit᷑ ſtricte ꝓ le
ge ſcripta uel data.Aliquado large ꝓ

ut compbendit legè nature ⁊ legè ſcri

pture ? legem gratie. Et ĩ pdicta noti
ficatiõe lex decipit᷑ large. Ad illud

quod obᷣꝛ de obediẽtia.dᷣm ꝙ obedie/

tia dupłr accipit. AQno mõ pꝛout dicit
obſeruãtiam mandatoꝛũ dei.⁊ ſicẽ cõ/
munis om nibo pᷣtutibus.A liomõ ꝓut
ſpeciałr cõſiderat rõnem pcepti.et ſic ẽ
virtus diuiſa ab alijs.qͥa potiſſime hẽt
uſuʒ ſuũ in hisque ideo ſũt bona quia
pcepta. Et ſic obediẽtia duptłr accipit᷑.
ſcilʒ large et ſtricte.et in pdicta notifi-/
catiõe accipitur large. Ad illud qð
ob ð obediẽtia plati.dðᷣm ꝙ totũ pen/
detex mãdato dei.quia deꝰ mandat ꝙ
obediat᷑ homĩi. Item querit᷑ de hqð
dicit Mon ↄſiſtente peccato:virtuſ foꝛ
taſſe non eèt. Nidet᷑ eniʒ falſum dicẽ.
quia ſi nõ eſſʒ culpa purioꝛ eẽt caritaſ.
ergo vᷣtus pfectioꝛ⁊ uerioꝛ. Si tu di
cas ꝙ ̊ non aſſerit.ſᷣ ſſ dubitatiõe di
cit. Cõtra. Ita falſum diẽ qui certuʒ
ꝓponit ut dubiũ ſicut q dubiuʒ aſſerit
vt certũ. Et dom ꝙ ĩ illo uerbo nõ po⸗
nitur nec ſignificat᷑ virtus nõ eſſe:nõ
exiſtente malicia.ſ Hͥ ſignificat ꝙ non
ita appareret ſicut nũc apparet.etideo
dicit. foꝛtaſſis nõ eſſet.i.non cognoſcẽ
tur ita eẽᷓ. Item querit᷑ de h qð diẽ
in illo capitulo. Poteſt etiaʒ que ri qꝙ;
peccatü eſt pᷣuatio ſiue coꝛuptio boni.
ſi enim pᷣuatio ⁊ poſitio oꝑponũt᷑:⁊ pec

catuʒ recte diffinitũ eſt ſup.peccatuʒ ẽ

dictů uel factü t. ergo male diffinit p
puationẽ. Jux hoc querit᷑ cum vniꝰ
rei vna ſit diffinitio.vnde ẽ hoc ꝙꝙ pec/
catũ ita młtipłr ⁊ varie diffinit᷑ a ſaci:
Querit᷑ etiã penes qͥd ille diffinitiões
diſtinguütur. Be?doðõm e de pecca⸗
to eſt loqͥ foꝛmałr.⁊ eſt loqui mãliter.ſ.
rõne ſpſtrati.et quia foꝛmalit᷑ loquen/
do pᷣuatio eſt. materiałr uero loquẽdo
ſoſternit ſibi actũ.ideo aliqñ diffinit

per puationè.aliquãdo ꝑ poſitionẽ. qa
quedã ſunt foꝛmales diffinitiões. que
dam maãles. Et vtroq; mõ multiplicit᷑.
Si eniʒ cõſideremꝰ pꝑeccatũ ſᷣm ꝙ diẽ
puationẽ. hoc pot eſſe tripłr. aut inquã
tuʒ dicit receſſũa bono. aut inquantũ
dicit receſſuʒ a rectitudie nature.aut ĩ
qtuʒ dicit ſimptłr receſſum ab oĩs bo/
ni complemẽto ⁊ pfectione. Pꝛio mõ
ſumit᷑ diffinitõ triplex ab Auguſ. que
omnes idẽ circũloquũtur diueſis uer-
bis.quaꝝ pᷣma ſumit᷑ in lide ci.dei.et
eſt H. MPeccatũ eſt abſẽtia boni vbi vʒ
eſſe. Secuda ð liꝰde uera relig. Pec

catũ non eſt appetitõ naturaumalaꝝ ſ
deſertio melioꝝ. Tertia de li? ð natu⸗
na boni. MPeccatũ eſt coꝛuptio modi

ſpẽi ⁊ oꝛdinis. Secũdo mõ.ſ.pꝛout

peccatũ dicit receſſuʒ a rectitudie natu
re inueniũtur tres diffinitiões que idẽ

circũloquũtur.q;uis aliter ⁊ ałtr. quaꝝ
vna eſt Hamaſ.que eſt Meccatũ ẽ ab
eo qð ẽ ſʒ naturã in id qð eſt pter nam
auerſio. Alia ẽ Anſel. Meccatũ eſtca
rẽtia debite iuſticie. Tertia ẽ Auguſ.
Peccatũeſt defectus qdam a luce vi
tatis naturã non pimens ſ obſcuranſ
Tertio uero mõ viʒ ꝓut dicit receſſuʒ
ab oĩs boni complemẽto ⁊ pfectione
ſic repitur triplex diffinitõ que differt
ſolo dicẽdi mõ.quaruʒ pᷣma ſumit᷑ ab
Auguſi.in liꝰde li.ar. alum ẽ auer
ſio a bono incõmutabili. Altera uero
ab eodè in liꝰde uera relig. Meccatuʒ
eſt carere bonis incõmutabilibo bus
fruendũ eſt. Tertia ſumit᷑ ab eodẽ Au
guſ. MPeccatũ eſt tenebꝛa ĩtelligibiliſ.
oc enĩ dictũ eſt inquantũ pᷣuata viſi-
one lucis ef᷑ne. Hee oẽs ſunt notifica
tões peccati q̃ſi fomales. Sũt ⁊ alie
notificatões que cõcernũt actum ſub/
ſtratuʒ. Et iſte uariant᷑ ſm triplicẽ cõ
ſiderationẽ peccati quã hʒ ſb hacrõne
Aut videlicʒ ad deũ quẽ offendit.aut
ad virtutẽ quã excludit.aut ad bonuʒ
vt nüc quod ptendit. Si in cõpatione
ad deũ quẽ offendit.ſic ẽ triplex.qua-/
rũ vna accipit᷑ ab Auguſ.ĩ liↄtra ma
nich. MPeccatuʒ eſt in pceptis vitatis
in ipia vitate errare.Alia ab Amb.

in libꝛo de padiſo Mcẽm eſt puarica/

tõ legꝗ dĩne ⁊ celeſtiũ inobediè pcepto

rũ.Tercia ab eodẽ Aug.⁊ Hturi l̃a

Peẽm ẽ dictũ uel factù uel ↄcupitũ)
legẽ dei.⁊oo.ſ.pↄpatõeʒ ad vtutẽ qus

excludit.ſic rpit᷑ triplex diffitõ qᷓꝝ vna

ſũüpta ẽ a Baſilio. Pcẽm ẽ diſpõ aie

vꝛie ſe hs ad rtutẽ. Secũda abaug.
in liꝰðᷣ duabo aĩabo. Pcẽm ẽ uolũtas

recipièdi łaſſequẽdi qð iuſtitia uetat.

ibi enĩ accipit᷑ iuſticia gñ̃ałr ꝓut oẽm
virtutè tũc ↄplectit᷑. Tertia ab eodem
Auguſ.qiĩ liode pᷣa relig. Pcẽm eſt ap/
vetere que xps ↄtẽpſit:uelotẽnere que
xps appetijt. Nam xps fuit oĩs virtus
ſpeculũ ⁊ exẽplar.Tertio mõ.ſ.p cõpa

tionẽ ad boꝰqð ptendit ſiłr ⁊ iuẽitur
triplex aſſigtio re pueniens lʒ differat
mõ dicẽdi.quaꝝ vna eſt ba Auguſ. in
liꝰde ci.dei. Pcẽm eſt male vti bono.

Seciũda ueroiĩ liꝰde trini. Pcẽm eſt
vti fruendis:⁊ frui vtendis.et ſimitł᷑rin
liolxxxiij.q.Tertia ẽ eiuſqẽ Auguſ. in

lis de libero ar. Pcẽm eſt ſpꝛeto incõ/

mutabili bono reb cõmutabilibo adhe

rere. Foꝛtaſſis aũt alie notifica tiones
abiſtis.xviij.poterũt repiri. Nam due

alie ſunt que vidẽtur circũloòᷣ peccatũ
ſ̃m vtrãq; acceptionẽ.ytè illa Mecca

tũ eſt actus incidẽs ex vefectu boni.et

illa Mcẽm eſt pene etne meritum. Et

ſic in vniuerſo ſũt vigini.

Liencz ta

men queda ſic e peccata
⁊c. S up̃ detmiĩauit mgr
quid ſit peceatũ ſᷣm rem:

2 diffinitionẽ. In hac pte inqrit vtruʒ

pcẽm ſit ꝑena pcci.Diuidit᷑aut iſta ꝑſ
in duas ptes.in quaꝝ ppᷣma magr̃ mo/

net qõnem illa et detmiat ᷣm opioneʒ
Aglioꝝ. In ſecũda pᷣo ᷣm opione ppaʒ.

ibi In nullo tñ pꝛeiudiciu fieri nerita⸗
ti?c. Pꝛima ꝑs habet tresptes. In pᷣ
ma adducit magr auctoꝛitates ĩ qbus
oñdit ꝙ vnum peccatũ ſit alteriuſ pcci
Nna.In ſecũda vo mouet qõnem ⁊ de

termĩat iux? alioꝝ opĩonẽ.ibi Et iõ me
rito queri põt. In ʒ uero ſbiungit illi
us opionis maioꝛeʒ explanatione. ibi
Et licʒ ex H ſenſu omne pcẽm moꝛtale
poſſit dici c. Simiłrz ꝑs pꝛipcipat᷑
in qua iſt qõnem detmiat ſᷣm ꝓpam
opinionẽ diuidit᷑ in tres ptes. In q̃n

pma detminat ꝓpoſit queſtionẽ ſß ꝓp
pꝛia opiniont᷑:ↄfirms eam auctoꝛita

te ſanctoꝝ. In ſecuda uero detminat

quodqd dubiũ in pdictiſ auetoꝛitatib
ꝓpoſitũ.ibi Illud aũt diligent notaöõ

eſt ꝙ ſup poſitis . In ʒ uero bꝛeuit

epilogat ea que pdicta ſunt.ibiSatiſ
Diligẽéter eoꝝ poſſumuſ . Et ſic ĩ hac
totali pte agit᷑ pꝛincipatr de cõpatiõe
culpꝑe ad ꝑꝑnã. Vtꝝ videlʒ culpa ſit p

na cauſatr tm:an caliter ſił ⁊ eẽntiałi
Et q;uis ſm aliquoꝝ opinionẽ pcẽm
ſit pena tmn caliter.ſᷣm tamè opinioneʒ
magjr̃i quꝗ in lr̃a innuit non tm cãliter
eẽntiałr etiam pena eſt.

₰ .

D intelligẽtiã

igitur huius ptis circa tria in
cidit hic qõ. Pꝛĩo querit᷑ de cõpatõ
ne culx ad pena ſᷣm idẽtitateʒ. Secũ

do uero querit᷑ de cõpatiõe culpꝑe ad pe

naʒz ᷣm inſepabilitatẽ. Tertio que
ritur ð ↄpatõe pene ad dĩne iuſticie eq;
tatem. Lirca pmum duo querũtur.

Pꝛo querit᷑ vtꝝ vnũ pꝑeccatũ ſit alte/
rius pcci pina: Secuũdo querit᷑ vtruʒ

paſſiöes anime ſint pene tin:an pene ſi
mul ⁊ peccatttꝭ:·4 ..
Irca primum
ſic ꝓcedit᷑:et querit᷑ vtꝝ pcẽm
ſit pena pcci. Etqꝙ ſic videt Apoẽ.ylti.

MNuii ſoꝛdibꝰè:ſoꝛdqeſcat adhuc.Glo

ſa.iuſtũ eſt.ſᷣ eſſe in ſoꝛdibo nõ eſt aliud

qᷓ́p eẽ in pccis.⁊ ſoꝛdeſcere nõ ẽ aliud q

peccare.ergo peẽm eſt meritu alterius
pcci.igitura relatiuis pcẽm ſequens

eſt retributio pcedètis.ꝑ retributõ pec
cati nõ eſt pena.qͥτ. IYtez gꝛeg. expſ

ſius dicit.⁊ hẽtur in lr̃a. Inter ömum
pcẽm Apoſtaſie ⁊ vltimã penaʒ ignis
et᷑ni:media que ſut ⁊ pcca ſunt⁊ pena
peccati. Itẽ YJſido.Deus occultaʒ

„

lcurüßt
ſſalurer
Gyfppee
hyrtline

neletpon/
ſoiniſfus
ſecigoppe
gdiniuſtu.
Irzobil
ficni tlech
cle.ſupb⸗
lereneceſ
geraliũfup
gulinliho

iMtigeren

gorihetgiin
uicuabſed
ſehcä.
Pudalis.
ollaculp⸗
goedin
apcäeſt
betur mnli⸗
Nenois
phfacens
ſoſegens
t necdecc
ſgoculcut
ſicua ſe⸗
goarelan
unſegnins⸗
tcbſecnes
Nchaſiön
Winpun
geinüſis
Roppeom
mmüpeene
ſſchniz

As yn

Aitonaen
nmntaurſt⸗
hunngſihe

(Chnocüden

Ns.
ide öpon
ſeeseſe
ihdeplane
Denenifacn

cinmortle
Pnideidek
dum auctrin
Uaneminin
zeucobeui
ſunt biati
Etfciber
r decipati
Gculpaſtte
ltcintutn
mmoone peen
ohinione;
nmnmchi
ligeti
funnez. Heci
möecuad
Lerno que
inr uſtiarei
ouoqpenüur.
ccanüſitalle⸗
dquerivw
mranpeneſ

Wiwunm
aueriirt oen
ei Awoni
tachic
Ciproetali
r nötllin
mernüsleenns
pcon ſecuens
srnbulipe
Tezgegen
IYitranmm
ni mnz h
cafurtonn
sllih

ſupbiã clericoꝝ vindicat pꝑ manifeſta,zʒ

luxuriã.ſ̊ vidicta pccieſt pena.ꝗ mani

feſta luxuria ẽ pna ſuppic. IAteʒ ex
H ꝙ ho ꝑccat meret᷑ a deo reliqui.ſ᷑ ex

Hꝙ relinqtur cadit ↄnter in aliud pccʒ
ergo ſi h iuſtu eſt qynuʒ pcẽm cõmiſit
meret᷑ ꝑ ↄns dimitti cadere in aliud.g

ſi dimiſſus cadit i aliud pcẽm:ilłd qdGd
ſecũdo ppetrat᷑ oꝛdinẽ hʒ ad pᷣmũ ſicit

ad iniuſtu.ᷣ oẽ tale ẽ pena pcci.ꝗ c&

Yteʒ oẽ illud ẽ pcci pena in qͥ hõ dani⸗-

ficat᷑ ⁊ ledit᷑:⁊ in qð ꝑ illud pcẽm indu
cit᷑.̊ ſuꝑbus h̊ ipſo ꝙ vult aliũ excel⸗
lere:neceſſario cadit in inuidiã qñ vi/
det aliũ ſupare.Sicut eniʒ dicit Au/

guſ. in libꝛo ð va relig. Heceſſe hʒ alij
inuidere qͥ non vult ab alio ſupari.er⸗/
go viget ꝙ inuidia ſit p na ſupbie.⁊ in

uidia abſq; dubio ẽ pcẽm.ꝗ̊ pcẽmẽ pe/
na peci. Sʒ Z. Omis pena pcci eſt
laudabilis.⁊ nulla culpa è ladabiliſ.g

nulla culpac fena pcct Maioꝛ pbat.

qꝛ oẽ qð iuſtũ eſt:laudabile ẽ.ſᷣ oĩs pe/
na pcẽi eſt iuſta.ſicut dicit Auguſ.et
hẽtur in lr̃a.Minoꝛ vo ꝑ ſe patet.
Item oĩs pena eſt oꝛdinatiua culpx.et
p h̊ faciens ad vniuerſi decoꝛẽ. ᷣ cłpa
ſſequens non oꝛdĩat culpam pceden
teʒ nec decoꝛat.immo mag deturpat.
ergo culpa nõ eſt peccati pena. Iteʒ

ſi culpa ſbᷣſequens ẽ pena pcedentis.

ergo a relatiuis culpa pcedens ẽ meri
tum ſequẽtis.pari rõne illa culpa que
eſt ſoſequẽs eſt meritũ alteriꝰ.⁊ ſic de
inceps.ſiꝗᷓ nulluʒ peccatũ debet rema
nere impunitü.vr̃ ꝙ hõ debeat peccare
in et᷑nũ.ſi ꝗ̊ hoc ẽ incõueniès ⁊ idignũ.
pʒ ꝙ pcẽm nonẽ᷑ pcci merituʒ.igit᷑ nec
vnũ pcẽm eſt alteriꝰpunitiuũ. Iteʒ
ſi ſequẽs pcẽm punit pcedens.ꝗ cum
deus nõ puniat bis in idipſũ.culpa ſe
quẽti ptractata:culpa pcedens nõ dʒ
puniri.aut ſi punit᷑: non debet tantuʒ
puniri.ꝙ ſi̊ eſſet ueruʒ:repoꝛtaret qͥs
cõmodũ de malicia. ſi h eſt incoue
niẽs.pʒ⁊c. Itẽ ſi pcẽm ẽ pena pcci.
⁊ deꝰnõ punit ſupᷣ cõdignũ.nũq; pcẽm

ſequẽs eſſet maius pcëm pcedenti. ꝙ

ſiß de plano ẽ falſuʒ.q de mĩoꝛi pcco
deueni ad maius.planũ eſt ꝙ peccatũ

non eſt pena pcci. Wdðm q abſ;

Dubio ſicut auctoꝛitates ſanctoꝝ expſ

ſe dicut.tenendũ eſt ꝙ pccẽmẽ ꝑna pꝑec

cati. Sʒ attẽdenð eſt ꝙ circa h̊ eſt du/

plex mod intelłndi ſᷣm ꝙ mgrĩ lr̃a in
nuit.Quidã enĩ dicẽ uoluerũt ꝙ pccʒ
eſt pena pcci.non tñ eentiałr ſiue ſʒ id
qð eſt. ſ̊ rone eius qð còcomitat᷑.t röe
eius qð ↄſeqtur.ſicut pʒ ꝙ pcẽm mai⸗-
feſtum ex qͥ conſurgit infamia dicitur
eẽ vindicta pcci occulti.non rõne ipi
traſgreſſiõis.ſᷣ rõne infamieↄſequen⸗/
tis.uel pcẽm in qᷣ eſt maifeſta ignoꝛan
tia ẽ pena ꝑeccati ſupbie.ſicut pcẽm 3
nã m ⁊ alia huiuſmòi que uocatapłus
paſſiões igminie:pena ẽ rõne igrantie.

non rõe culpe. Et bꝛeuit quodiibʒ ꝑc-

catũ põt dici pena pcci pꝛecedẽtis rõne
leſiõis quã infert.et ſic idem dr̃ pcẽm
⁊ pena peccati cãliter.ita tn ꝙ pcẽm di⸗
cit᷑ eèntiałr ⁊ pena pcc̃icaliter. Sʒ qm

pm iſtũ modũ non tm vnũ peccatu poſ

ſet dici pena altiꝰ:ſ̊ etiã vnũ pcẽm poſ
ſetdici pena ſui caliter loquẽdo.q; ꝑc/
cãs ſeipm ledit.Et iteꝝ ſic oñſum fuit
in pꝛecedẽtibs nõ tm actõ inoꝛdinata ẽ

culpa.ueꝝ etiam ipſa defoꝛmitas que

remanet in anĩa.⁊ ipſa anĩe defoꝛma/
tio nõ modica eſt ei pna.Etrurſusſi⸗/
cut rõnes pᷣme oſtẽdunt queda oꝛdina
tio meriti ⁊ retributõis eſt ĩter culpaʒ
pꝛecedẽtem ⁊ ſequentẽ:ctiam q;tuʒ ad
id ꝙ culpꝑe ſũt. Ideo ẽ alia opinio cui
magis videtur cõſentire magf̃.ꝙ pec⸗
catuù ſequẽs no tin cãaliter łᷣ etia eẽntia/

lit:vt ſic loqᷓmur:eſt pena pcci pceded.

ethoc dicẽdo ſicut magt dicit in nullo
fit pꝛeiudiciuʒ ueritati.immo h̊ eſt ſa/
tis planũ. Nam pena vuo dicit.⁊ dicit
malum ſiue dãnum.⁊ dicit oꝛdineʒ ad
pcedens meritum. et hec duo cõtingit
repire circa ſequẽs peccatũ. Hãnifica
tio enĩ ⁊ nocumentũu ẽ in ipo ſᷣm ꝙ pec
catũ.eo enĩ eſt pcẽm qͥ nocet.⁊ magnũ
malũ incurrit qͥs cũ incidit ĩ pccẽ̃ʒ.etia

ſi nihil aliud debẽt hr̃e poſteriꝰ.oꝛdia-/

tõeʒ vo hʒ ĩ eo ꝙ ſeqnſ.Hipo.n.ꝙ hõ c ĩ
pcco dignꝰeſt dimitti cadere in aliud.
Yuxta illud Apoc.vltio.ſicut dicit᷑ in

gloſa. Juſtum eſt vrqͥ in ſoꝛdibus eſt:

ſoꝛdeſcat adhue. Cocedendũ è igi

ſimpłr ꝙ ꝑccatũ põt eſſe pena pꝑeccati.

vt expſſe dicuntauetoꝛitates ſancton.

Ad illud uero qð pꝛimo ob ꝙ oĩis

pena ẽ laudabilis.dðvᷣm ꝙ illa ꝓpõ du

plicit põt intelligi Aut ꝙ lauſ attribu
atur pene m id qð eſt.aut inquantuʒ

pena.Siattribuit᷑ pene ſ̃ id qð eſt.ſic ẽ

falſa.multe enĩ ſunt pene que ſũt paſſi
ones ignominie.⁊ nõ ſunt laudabiles

ß vitupabiles. Si autè attribuat᷑ pnne

ſbᷣ rõne eene.Heſt inquantũ eſt pcedẽdſ
peccati punitĩa.ſic oĩs pena ẽ laudabi
lis ꝓpter ̊ ꝙ eſt oꝛdinata.⁊ peundem
modũ intelligẽda eſt Hhꝓpõ.O miĩs pe
naè iuſta. Qu ergo infert᷑ ꝙ pꝑeccatũ ſit
iuſtũ łᷣ ꝙ ſit laudabile:ẽ ibi ſophiſma
ſᷣm accñs.quia ꝓcedit᷑a laudabilitate
oꝛdis ad laudem rei oꝛdinabit᷑.H̊ autẽ

non ſeqtur.qꝛ frequẽter laus oꝛdis ex/

nea c oꝛdinabili.maxime cuʒ illud qðᷣ
eſt vitupabile oꝛdiatur cõueniẽt et lau
dabiliter. Aàd illud qðð obꝛ ꝙ omniſ
pena eſt oꝛdiatiua culꝑ.dpm ꝙ ueruʒ

la que ſimptrẽ penax ſimpir puniteſt

ſimpłroꝛdiatiua.etilla que ſufficiẽter

punit:ſufficient᷑ oꝛdĩat ſoluʒ ſᷣm qd.et

uerũ eſt illud ꝙ ſicut q daʒ oꝛdo lauda
bilis ẽ lʒ mag mãaifeſtus pene infernat

ad culpaʒ. ita qdam oꝛdoẽ laudabit᷑ li

cet minus maifeſtus peccati ſbſequen
tis ad pcẽm pꝛecedẽs.⁊ in H̊ oꝛdie lau⸗
datur diuia iuſticia que cõmittentem
vnũu peccatũ iuſto iudicio pmiſit labi ĩ
aliud. Ad illud qð obꝛ ꝙ culpa pce
dens nõ eſt meritü ſequẽtiſ.dvᷣm ꝙ eſt
meritũ cõgrui.⁊ eſt merituʒ cõdigni.⁊
cum dicit᷑ culpa pcedens eẽ meritũ ſe
quẽtis.hjnon ẽ q́;dtuʒ ad meritũ condi⸗/
gni ſed cõgrui.que qͥ dem cõgruitasin
alia cõgrunate de facili poõt recõpenſa
ri.S icut enĩ eſt cògruũ ꝙ deꝰ pꝛccato
reʒ pmittat labi in aliud pcẽm.ſic etiã
congruũ vt quia male uſus ẽ vita:eaʒ
ſibi auferat⁊ inĩfernũ demergat.ſicut
⁊ congruuʒ eſt vt dimittat eũ cadere ĩ
aliud pcẽm.ſicetiã congruũ eſt vt ſi ue
lit abſtinere vet ei auxiliũ vt ĩ aliã cul⸗/
pam nõ conuat. Ald illud qð obici⸗

tur ꝙ ve non punit bis in idipſũ.dðᷣʒ
ꝙ pcẽm ſequens nõ erat pena in q̃ fie/
ret retributio de condigno ſ̊ ſolum de
cõgruo. Et ſic retributio qð meret᷑ qͥ
q́ᷓ;tuʒ ad meritũ congrui non piudicat
ei qð meret᷑ q́;tuʒ ad meritũ condigni.
DBat eniʒ deꝰiuſtis bona in pñti.nõ ꝓ
pter ̊ dat minoꝛa ĩ futuro.ſic ĩtelligẽ
dum ẽ hr̃e in ꝓpoſito. Ad illud qð
vltio obꝛ ꝙ deuſ nõ punit ſupᷣ ↄdignũ
X.iam pʒ rño. Hoc eniĩ intelłit᷑ de pẽa
que a deo infligit ꝓpe.et ð ea que cir9/
ca pcẽm pcedens reſpicit meritũ cõdiv9-
gnuʒ. vtrũq; auũt hoꝝ deficitĩ ꝓpoſito.

MHNaʒ culpa ſequẽs ᷣm id qð eſt nõ eſt

a deõ. culpa etiã ſeques non oꝛdinat

ad pcedens pcẽm ſᷣm rõnem ↄdigni ſᷣ

vm rõem cõgrui. Cõgruit eni H oꝛdini
dine iuſticie ſicut oñſum eſt.

Ecundo queri

tur vtꝝ paſſiõeſanĩe ſint pene
tm:an pene ſił ⁊ pcca:Et ꝙ ſint pene et
pcca vr᷑. Omne illud ꝓ qͥ às meretur
moꝛtẽ eternaʒ eſt pcẽm.ſ̊ paſſionibus
anĩe meret᷑ quis moꝛtẽ et᷑naʒ. Math.
v. Qui iraſcit᷑ fatri ſuo:reus ẽ gehene
ignis.ꝗ ira que eſt paſſio aĩe eſt culpa.

pari rõne ⁊ alie paſſiões anie. IJItem

omne illud qð directe repugnat virtu
ti eſt culpa.ſed ira ⁊ inuidia ⁊ alie paſ-
ſiones anie repugnant ᷣtutibus ergo
X. Item ome illud quod ẽ cotra rõ
nem rectaʒ ẽ culpa.ſed paſſio anime qͥ
eſt doloꝛ de alieno bono eſt cõtra ratio
nẽ rectam:que de illo iud icat eſſe gau
denduʒ.ergo &τ«. Irtem illud maxĩe
tenet rõnem culꝑ qð maximeẽ impu⸗/
gnatiuũ gratie.ſed inuidẽtia gratie ſu
perne maxime repugnat gfe ſpuũſſacti.
ergo cũ hec ſit paſſio anime ⁊ ꝑena.vi/
det᷑ ꝙ paſſiones anime ſint ꝑeccata.
Item ad hoc ipſuʒè ratio Auguſ.i li-
bꝛo.lxxxiij.q.Arguit eniʒ ſic. Omnis
pturbatio eſt paſſio.ſed planu eſtꝙ cu
piditas eſt culpa.ergo peccatũ eſt paſ
ſio et ecòuerſo.redit igitur idem quod
pꝛiuſ. Sed cõtra. In omni ꝑccato
ſicut vult Auguſtin in. libꝛo ð libero

gr.regnat libido. vbicũq; autẽ regnat

ſtibirt
getecchun
ſpuiuſnai
Ntunren 9
linen
unahile⸗
ſuneergot
Jenom
ſöbusauta
Upamunr. ſi
gesanie no
winſunn
lavirtusepe
Giebitnsen
catüeſtpani
eſtciuenſoꝛ
iuſtnuiaitpet
gu in mnita
Ueſſoczconun
Mienofontaut
Gnrſedictme
Caii Bugn

ecgeſanr

üclpeble
brinſnii⸗
ſonſätpeccn
ile;Augetd
lenpaſtoino
Möeſtpeccani,
nſirſien
Ciynate elei

rqönotun

lanabermnne.
ſſtünentünee
umanolämer
Cioadii⸗
hogantöndin
Ppelocndo
Atnentonüs
lüpeſton
ocholgteh

(lptönun
ſonetolünus

Arconuptöenan
ſKoraniniin
luprepecnen
Cluptie den
Neigieſih
Pwenepteſten
lnitrbez ne

tipſi⸗ do
unzi
ſomnde
dmeres
Npiucicnt
Nahweigni
Minlige
Alnde
in i
1deagnect,
tmeniicid⸗
ctipſin
igdeſt nöͤc
nonowinet
en ignis
enihowini

gaer
nie ſmpne
ſmen
Desnaenn
1daſnidrs
megenine
licinand
urmeiinp⸗
enu gnel
grrſpülict
merpena.r'
pttn.
Aogul.l l⸗
i⸗Omn⸗
ganueſgan
ncchieſn
mridem,
onican
glinoslaß
guninhn

libido ineſt impꝛoba delectatio. ergo

oẽ xccatũ inquantũ eſt pcẽmdelectat
Hͦ huiuſmõi paſſiões aie eã puniunt et
ↄtriſtant.ergo videt᷑ꝙ nõ ſint ꝑꝑccata.
Atem omnis culpa actualis eſt uo

lutaria.h iſte paſſiões anĩe non ſůũtuo

lutarie.ergo nõ ſunt culpa ſed tm pẽa.
Item omni culpa vituꝑamur. paſ

ſiõibus aüt anime nõ laudamur nec vi

tuꝑpamur. ſicut vult phᷣs.ergo paſſio/
nes anie non ſunt ccata. Itẽ op⸗
poſita ſunt nata eẽ in eodeʒ gñe.ſᷣ̊ nul
la virtus ẽ paſſio:cũ omniiſ virtus ſit ĩ
gne hitus.ergo nullũ vitium ſiue pec-
catüũ eſt paſſio. Iteʒ in omĩ ꝑccato
eſt cõuerſio ad cõmutabile bonũ.ĩ hu
iuſmõi aũt paſſiõibns aĩe que ſũt ĩui/

gia. ira.triſticia. potius ẽ tediu boni et
auerſio qᷓ; conuerſio.gꝗ tales paſſiöes
anie nõ ſunt culpe. MW?dðʒz ꝙ ſicut

expꝛeſſe dicit magtr in lr̃a ⁊ ꝓbat ꝑ au/

ctoꝛitatẽ Auguſ. multe ſunt paſſiões

aime que ſunt nõ ſolum ꝑenales: uerũ

etiã culpabiles.ſicut ira.inuidia.lʒ au

teʒ huiuſmõi paſſiões peccata ſint.tñ
non ſüt ꝑccata inquantũ paſſiões.ſicẽ
ideʒ Auguſ.dicẽ̃ ⁊ habet᷑ in l̃a.oĩs au
tem paſſio inquantũ ipſa aliqͥs patit᷑
nõ eſt pccatu.ſᷣ huiuſmõipaſſiões pec

cata ſut rõne inoꝛdinatioõis uolütatis
cõiuncte. uel ancedẽter uł ↄnter. ꝛo

pter qð notandũ eſt ꝙquedã eſt paſſio

illata ab extrinſeco.⁊ circa hac non cõ
ſiſtit meritũ nec demeritü:niſi inquan

tum a uolũtate reſpuit᷑ uel acceptat᷑.

ODñ occidi ꝓ xpo nonẽ meritoꝛiũ niſi
inquantũ uolitũ eſt ab eo q occidit᷑.vñ

ꝓpe loquẽdo in talibo paſſioibus non
eſt meritoꝛiũ łᷣ ſufferẽtia paſſiõis.Eſt
⁊ alia paſſio que oꝛtü habet ab intrinſe

co.⁊ HB dupxr põtoꝛiri.qꝛ quedà oꝛit᷑ ex
conuptioõemature. quedà uero ex ↄuer
ſione uolütatis libere. Et illa que oꝛit
ex coꝛuptiõe nature ĩ duplici differeꝰ

eſt.quoniã nata conupta ẽ vitioſa coꝛ
ruptiõe p concupiſcẽtiã.⁊ coꝛupta eſt

coꝝnuptõe penali ꝑ moꝛtalitatẽ inflictã
Ille igit᷑ paſſiões que oꝛiũtur ex coꝛu
ptõe nẽ vt eſt conupta pẽali conuptõe
tenet rõeʒ pene tm.vt fames ⁊ ſitis.ille

nero que oꝛiũtur ab ipſa vt ẽ coꝛupta
coꝛuptiõe vitioſa non tin habʒ rõnem
pene &ł̊ͤ etia culpe.ſicut ſut inoꝛdinate

affectiöes anĩe que cõſurgunt ex moꝛ

bo concupiſcẽtie.⁊ tales ſut paſſioneſ
ire ⁊ inuidie ⁊ cõſimiles.ſᷣm autq; bu/
iuſmõi paſſiões anĩe oꝛiutur ex uolun
tatis ↄuerſione ad aliqð bonũ amabi⸗/
le.ſic ſm q uolũtas hʒ cõuerti duplici

ter:paſſiões huiuſmodi ſunt i duplici

gñie. Nolũtas eniʒ aliquado cõuertit
ad bonũ ſimptr.et tunc deteſtat᷑ ⁊ odit

gð aduerſat᷑ illi bono.vtpote peccatũ.

et hoc mõ paſſiões inde còſurgẽtes ſüt
iuſte ⁊ meritoꝛie.õuertit᷑ etiaʒuolun
tas aliquãdo ad bonũ ꝓpꝛium ⁊ ad:bo

nuʒzʒ vt nuc.et tunc paſſiones que inde
coõſurgunt culpabiles ſũt ⁊ male.ſicut
⁊ uolũtas a qua oꝛiũtur.ſed nõ habent

plenã rönem mali ⁊ culpe.niſi quãdo
uolũtate conſumãat᷑.vtpote cũ aliquis
vult iraſci uel etia vult otriſtari.Et ſic
patetꝙ huiuſmodi paſſiões aĩe pecca
ta ſunt.⁊ inquantũ oꝛiunt᷑ ex coꝛuptõ
ne cõcupiſcètie.⁊ inquantũ oꝛtum hnt
ex inoꝛdiato amoꝛe uolũtatiſ delibera
tiue. Cocedende ſũt igitur rõnes oñ/
dentes aliquas paſſiões anime eẽ pec
cata. Ad illud uero qð obijcit᷑ pᷣmo
in ↄtrariuʒ ꝙ libido regnat in omi pꝑc
cato.dðᷣm ꝙ uerum ẽ ſᷣm ꝙ libido dici
tur impꝛoba uolũtas.ſed nõ opoꝛtʒ ſ̃ʒ

ꝙ libido dicit᷑ immoderata delectatio
Mihilominꝰ tamen põt dici ꝙ in iſtis
peccatis repitur libido reſpectu ꝓpꝛij

motiui. NHam ĩuidus delectat᷑ in boni

ſingularitate.et iracund“ delectat in

adeptòe vindicte.ĩmo qð pl'eſt ſic vbi
iuſtus ex rectitudine uolũtatiſ delecta
tur colendo de malo culpe.ſic etiaʒ in
uidus quandãarefectione inuenit ĩ do
lendo de aliena ꝓſperitate.ita ꝙ dele⸗/
ctatio eſt de vno:⁊ triſticia ẽ ð altero.
Quẽeadmoduʒ enĩ aliquis dum ami⸗
ſit illud quod multu dilexit triſtat᷑ ue/
hemẽter.⁊ magna eſt illi cõſolatio poſ

ſe triſtari. ⁊ ibi ſolum inuenitquietem

ĩ fletu ⁊ doloꝛe.ſic aug.ĩ.iiij. ↄfeſ.dic ð
ſe.ſic inuidꝰ in dolendo de bonoalie-⸗

no in illa paſſione inuenit quandam

4. .
.

delectatoeʒ ĩ eo qð placet ſibi ðᷣ bono
alieno tabeſcere. illa tñ delectatõ mul

tum ẽ reſperſa amaridine. Ad illud

qð obᷣ ꝙ paſſiones ſunt inuolũtarie.

dõͤm ꝙ inuoluntariũ vicit᷑ duptr ſicut

æ uolütariuʒ. Nno mõ dicit᷑uolunta/
rium cniꝰpꝛincipiũ eſt uoluntaſ.Alio

mõ dicit᷑ nolũtarium qð cõcomitatuo

luntas. Et ᷣm hunc duplicẽ modum
duptr dicit᷑ innoluntarium. VUno mõ

vt dicat᷑ inuoluntariũ qð non eſta uo
luntate efficiente.Alio mõ vt dicatur

inuoluntariũ qð non fit cum uolutate
cõcomitante. MPꝛimo igit᷑ mõ accipiẽ
dqo inuolũtarium.ſic ueritatẽ habet de
paſſionibo que fiunt ab extrinſeco. qͥa
eoꝛũ pꝛĩcipiũ eſt ex. Noluntariũ autẽ
eſt cuiuſ pꝛicipium ẽ in ipſo.non autẽ
habʒ ueritatè in paſſionib que ſũt ab

extrinſeco ſicut pᷣus oñſum cẽmo poſ

ſunt eẽ uolũtarie non ſolũ ſicuta uolũ

tate cõcomitante.immo ſicuta nolun
te cauſante vũ diligit aliqͥd inoꝛdina⸗
te. Ad illud qð obꝛ ꝙ paſſiõibus nõ

laudamur nec vitupamur.dð ꝙ H̊ ue/
rum ẽ p ſe loquẽdo.ꝓut tamẽ radiceʒ
habẽt ex uolũtate:⁊ uoluntas cõcomi

tat eis.et laudari poſſumꝰ et vitupari.
ſicut pᷣus oñſum eſt.ideo rõ illa nõ cõ/

cludit ꝙ huiſmõi paſſioneſ nõ ſint pec
cata. ᷣ ꝙ peccata nõ ſint inquantũ eis
patimur. Ad iltd qð obꝛꝙ nlta vir/

tus ẽ paſſio iã patet reſ põſio. Naʒ ali⸗
qua virtꝰ põt cirea paſſiões conſiſtere

ſicut patientiax foꝛtitudo ꝓut ille paſ
ſiones efficiũtur uolütarie.ſt ic ⁊ ĩ ꝓpo/
ſito intelligendũ eſt eſſe.nihilominus

tamẽ põt dici ꝙ q;uis paſſio nõ ſit vir/
tus niſi ex actu uolũtatis ſimul coexi/

ſtentis.põt tamen aliq̃ paſſio ꝓut egre

ditura nã vitiata et coꝛupta eſſe pecca
tũ.nec ualet illa rõ.cum plura exigan-
tur ad complendũ bonuʒ q; ad cõmit/
tendũ maluʒ. Ad vltimũ iam patet

rño. Mam iſte paſſiões oꝛiũt᷑ ex cõuer/

ſione uolũtatis ad cõmutable bonuʒ.
et ideo peccata ſũt.nunq; eniʒ qͥs inui

deret alicui niſi nimis amaret ꝓpum

bonuz. et vt vult Bamaſ. Ira vindex
eſt leſe cõcupiſcetie. immo gñaliter ſi

cut oñdit Aug.i.xiiij.ð ci.dei.huiuſ-⸗
mogi paſſiões oꝛtuʒ hñt ex amoꝛe.

Onſequenter

querit᷑ de compatiõe culpꝑx ad

penaʒ ſᷣm inſepabilitateʒ.Et circa hoc

duo querũt᷑. Mꝛimo querit᷑ vtruʒ cõ

tingat in aliqͥ ponere culpaʒ ſine pxna
ſvᷣſequẽte? Secũdo querit᷑ vtruʒ cõ
tingat in aliquo reꝑire pena ſine meri⸗
to pcedentis culpe:

ſic ꝓcedit᷑ et querit᷑ vrn cotin⸗
gat in aliqͥ ponere culpã ſine pena ſbſe
quẽte:Et ꝙ ſic videt᷑ Ecc.v.A ltiſſimꝰ

eſt patiens redditoꝛ.ſed patiès nõ ſta/

tim vindicat iram ſuã.ſ̊ vſq; in tempꝰ
expectat.ergo videt᷑ ꝙ deus ꝑeccatoꝛeʒ

nõ ſtatim puniat.ergo cõtingit in aliq;

eſſe culpã ſine pna. Item ꝓnioꝛ eſt
de ad miſerendũ q; ad condẽnanduʒ.

ſed meritũ nõ habet ſtatim cõiunctum

pmiuʒ. videt᷑ ſimiłr ꝙ culpa non ſta
tim habeat iũctam penã.ergo ⁊c. Itẽ

pena eſt vt dicit Auguſ.laboꝛ inuolũ/

tarius.ſ̊ impijs ⁊ peccatoꝛiba in hac vi
ta multa ꝓſpera ꝓueniüt.⁊ plures ſũt

qquiadeo in malo letãtur ꝙ doloꝛẽ non

ſentiunt.ergo videt᷑ ꝙ ponẽ ſit peccatũ

Abſq; pena ſaltem ad tẽpus. Itez ſi

ſtati ccatoꝛ cũ peccat punit.aut puni
tur ſufficiẽter. aut nõ ſufficienter. Si

ſufficiẽter. ergo nõ deberet ampliuſ in

inferno puniri. Si nõ ſufficiẽter.ergo
aliqͥd de culpa ad tẽpus remanet ipu
nita.ſᷣ qua rõne aliqͥd remanet impu/
nitũ.eadẽ rõne ⁊ totuʒ.ergo vr̃ ꝙ pcẽʒ
poſſit ſaltè ad tps ſeꝑpari a pꝑna. Iteé

multo miſericoꝛdioꝛ et benignioꝛ ẽ de
qꝙ̃ᷓ; ſit aliqs .ſed ad laudẽ benignita/

tis hũane ſpectat vt in nullo vindicet ĩ

iuria ſibi factã. ꝗ młto foꝛtius h decet

facẽ deũ.ergo vr ꝙ ſaltẽ ad tẽpus de be

at relinquere pcẽm impunitũ. Sʒ

ʒ3.Aug.i.ↄfir. Juſſiſti dne ⁊ ſic eſt vt
pena ſua ſit ſibi omĩs inoꝛdiatus ani/-
mus. ſi ergo ad culpam neceſſario ſe⸗
quituraĩmi inoꝛdiatio.neceſſario igi⸗

tur ad culpã ſequitur aliq̃ punitio.

Irca primum

Jht
ſonffn
ſenockn
ſtoerpot
obſchn
eyentas
ſoſinptte
utionerpea
Neeſpiul
Ggeſtramit
Heſtmarin
feh nup
Itemnrniu
optiecuuin
nutinoͤwwte
Ncan tipus
nunigin⸗
Ctüeeinpun
ſctoneſprcn
Ntſciepftc
cärtdiſapi
cübanſapin
ktalicdene
fimocierte
gauziuſti
amminpoſtbr
ſorinacen
donn gingr
cnanpſͤſ
ſölui vrinn
ſot rpulcn
locigpecwre
itiediretit
gats doi
utdactenſde
Grinſtic,on
fti ſohnet
ntſoſumt,
Pulhninaine
cunnoq, d
neſipierĩ
NPrerutnon
uätinnerpe
nnptrenirn⸗
Clbeonin
Gachen
Riccentolün

oſenlitntein

hnetpſtinamg
Ktore uann

4

ndelherig.
lamde.

emer
Lanaboe
rme
ſchſnedn
iſnener⸗

nmam
Einitn⸗
iſine em bſ⸗
en Alaiſin⸗
Nenis ſoſta⸗
ſſoin tenp'
s cce;
dungtinalih
Jumpniack
lcondenanen,
aumcdiunan
culdanrſ
WIwrtpinbat
niüt tpluesſi
r wldt
ywniſtntcin
npns
pumt atpen!
ufriener Di
Grtampliſin
ſufficeter ⸗
0s Kmanetior
1nemanct inpe⸗
gorigi
misn. N
tirnigniodt
guuelenignih/
rullonincicett
ſottus hdelel
iadtegsdl
wpanitu. .
kidbetſreſt
inorciansi
Im neceſend /
.nectſand

3 0
S

ta eſt:⁊ amittere deũ q eſt oẽ bonũ aie.

Iſem vbicũq; eſt pcẽm ibi eſt pꝛiiua
tio mõi ſꝑeciei ⁊ oꝛdis.vbicũq;auũt heſt
ibi eſt dq nificatio.vbicũq; auteʒ dani/
ficatio eſt merito culpe. ibi eſt iuſta pu
nitio.ergo im poſſibile eſt culpa eſſe in
aliq abſq; pꝛna. Iteʒ qcũq; inoꝛdia
te ↄuertit ad bonũ vt nüc.auertit᷑a bo/
no ſimpir.⁊ q cũq; acqrit carnalẽ dele

ctationẽ᷑: pdit ſpualeʒ ↄſolationẽ.ſed
pdere ſpualẽ ↄſolationẽ ad quã aĩia na
H eſt maximũ dãnum ⁊ penã incurrẽ.
vf e nuq; pcẽm ↄmittit᷑ abſq; pena.

Item vniuerſũ iõ dr̃ eẽ valde bonũ qꝛ

optie oꝛdinatũ.h̊ᷣ ĩ eo qð eſt optiĩe oꝛdi
natũ nõ põt eẽ oꝛdis coꝛupꝑtõ nec ſipłr
nec ad tẽpus.ſ̊ pccẽm abſq; pena ẽ ĩoꝛ
qinatũ.̊ impoſſibile ẽ ad momẽtũ ꝑc
catũ eẽ impunitu. Itẽ ad iuſticie p/
fectionẽ ſpectat ſuꝑare iniuſticiã.ſicut
ad ſapie pfectionẽ ſꝑectat vicere mali
cij.vt dr ſapie.viij.Sapia vicit mali⸗
ciã.ſᷣ qꝛ ſapia vĩcit maliciã.impoſſibte
eſt aliqð malũ eẽ qð dĩna ſapia nõ ſta
tim oꝛdiet ⁊ exinde bonũ aliqð eliciat.
cuʒ iuſti dei ſiłr oẽm ſupꝑat iniuſtici
am.impoſſibile ẽ aliq; culpa ↄmitti qn
ſtatim ad eaʒnõ ſeq̃t aliq̃ pʒna. WE?
dom q impoſſibile ẽ culpa in aliqͥ eſſe

qn ad ipſa ſeq̃tur pena inſepabitr. Et

rõ hui põt ſumi ex pfectiõe dĩne eqͥta
tis:⁊ ex pulchꝛitudie vniuerſitat᷑:⁊ ex
ĩoꝛdiatõe cłpe:⁊ ex ↄditõe pꝛccãt nẽ Ex
pfectõe dĩne eqͥtab rõ ſuit᷑ ſic. Tãte eni
eqtatis ẽ ðs quiẽ iudex oiuʒ vt nõ pa
tiat᷑ dedecuſ pcciad modicu eẽ ſine de
coꝛe iuſticie.omni enĩ mõ dʒ iuſti iiu
ſticia ſupare. Ex pulchꝛitudie vniuer
ſitat rõ ſumit. Nniuerſũ enĩ ex oꝛdie
pulchꝛitudinẽ habʒ.et talis ẽ iſta pul⸗/
chꝛitudo q̃leʒ decuit fieri ad oñſioneʒ
ſuũme ſapie.⁊ iõ nullomõ fedari pot:ac
ph̊ nec ad momtũ eẽ in ea aliqͥq ioꝛdi/
natũ ⁊ ita nec pcẽ̃m a łena ſepatu.Ex
conuptõe culꝑ rõ ſumit. Nunq; eniʒ

culpaↄmittit᷑ qͥn modꝰſpẽs ⁊ oꝛdo cir

ca actõem uolũtatis pᷣuet᷑.et dũ uolũ/

tas ſe uolütarie in actu ſuo deoꝛdinat
ſemetipſã incuruat.⁊ du incuruat mõ
ſpe ⁊ oꝛdĩe puatur q;tũ ad hilitateʒ ad

bonũ. tał aũt buatio magna è in ipſa
aia dãnificatio ⁊ leſio.Et iõ dicit Au
guſ.in qdam pᷣmone ð inocẽtibꝰ NHẽo
Pʒ iniuſtũ lucꝝ ſine iuſto vãno. vbi lu
crũ:ibi dã nuʒ.lucrũ in archa:⁊ daãnuʒ
in ↄſcia. Tulitueſtè ⁊ pdidit fidẽ.acq;/
rit pecunia:⁊ pdidit iuſticiã. Ex ↄditõe
peccãtis rõ ſumit᷑.qꝛ uolũtas ronaliſ q
eſt cqꝗ pcci q̃ſi media ẽ int ſenſibilitatẽ
⁊ ſynderiſim.media ẽ etiã int deum ⁊
alias creaturas.et cũ ſe ↄuertitad hec

inferioꝛa:ab eo recedit qͥ ſi urſü eſt. ? dũ
acqrit puum bonũ amittit magnũ bo⸗
nũ.qꝛ dum acqrit vt nüc bonuũ:amittit

ſimptłr bonũ.⁊ que erat media facit ſe
ipſa infima. S iłr cuʒ peccãdo ↄcoꝛdat

cũ ſenſualitate:diſcoꝛdat cũ ſynderiſi.
⁊ dũ cuʒ ſynderiſi viſcoꝛdat: incurrit
ex illa repugntia remoꝛſũ quends ⁊ af
flictionẽ int᷑nã.⁊ ita dũ peccat ꝑdit ma

gnũ bonũ.pdit honoꝛè ꝓpum.pdit ſo-
latiũ ⁊ incurrit remoꝛſu.p. Et ſic pʒ
ad culpa inſepabiłr ſeqr pena. ſiue di⸗
cat᷑ pena queda danificatio ſiue dicat

pena afflictio ſiue ĩuolũtaria paſſio.G
pena queẽ danificatio ſemꝑ ſeqtur in

actu ⁊ habitu.qꝛ nunq; eſt hõ in culpa
In ſemp ſit in vano. Efflictio vᷣo ſiue
remoꝛſio ſeqtur ſaltem in hitu.q;uiſ ꝓ
pter delectationẽ intenſã uel incõſide

rationẽ ſiue diſtractionẽ aĩmi non ſen

tiat᷑. Etex ̊ patet quałr pcẽm claudit
in ſe ꝑena:⁊ qualłr ccatũ põt dici pẽa

peccati⁊ etiã pena ſui ipſiuſ.ſᷣm eni di
uerſa ↄpationẽ nolũtatis peccatis av
ſynderiſiʒ ⁊ ſẽſualitatẽ idẽ ipʒ ⁊ hʒ 1õ
nẽ pcci:c hʒ rõeʒ pene.ſicẽ onſum e.Cõ
cedede ſũt igit᷑ rões ꝓbãtes ꝙ pena ſeqͥ
tur culpa inſcpabiłr. Ad illudg qðᷣ
pꝰ obᷣꝛ in nꝛiũ ꝙ altiſſimeſt paties red

ditoꝛ.dð ꝙ duptrè loq de pena.ſ.q;tuʒ

ad ſtatü inchoatõis.⁊ qtũ ad ſtatũ ↄſu
matiõis.Et pᷣmo mõ punitur hõ reme

diabitłr. ſecũdo irremediabiłr. enaʒ
igikt ſm ſtatu inchoatõis ⁊ remediabi-/
litatis ſtatim ifert deꝰ.qꝛ H̊ decet ſuaʒ
iuſticiã.ſᷣm ſtatum nero ↄſummatiòis
⁊ irremediabilitatis differt. hoc enim
decet ſuam benignitatem ⁊ patientia

Fʒ cui diuitias noſ expeetatad pniaʒ.

Ad illud qð obꝛ ꝙ deus nõ ſtatim

remũerat.dð ꝙ ſicut in pena magnitu

do afflictiòis differt.⁊ iterioꝛ afflictio

⁊ remoꝛſio peccatũ cõcomitat᷑.uel oꝛdi
nis multitudo abſcõdit᷑ bnfaciẽtibuſ.
nibilominꝰ tñ alique pmitie ſpũs de⸗
guſtant.⁊ in oĩ bono ope quedã iocũ-
ditasoſcie ⁊ trãquilitas bñ oꝑanti cõ-/
cedit᷑ que ẽ ſicut fructuſ⁊ remuneratõ
opis illiꝰ.et h̊ eſt qð dicit apłs.laboꝛã
teʒ agricolã oʒ pᷣmo ð fructibedere.
Ad illud qð obꝛ ꝙ pena ẽ paſſio in.
uolũtaria ⁊ afflictiua is ptʒ rñ oex his
que dicta ſut. Ha ibiẽ dãanificatio ⁊ af
flictio.q;uis nõ ſemꝑ ſentiat. Ad il
lud qð obꝛ ꝙ ðs punit ſufficiẽter aut
nõ.dðʒ ꝙꝙ punire ſufficiẽt hocẽ dupttr.
aut ſimptr.aut ſᷣm ꝙ ↄpxtit ſtatui. In
pnñti igit᷑ punitur culpa ſufficient ſᷣ H
nõ ſimpłr.ſj ꝓutↄpetit ſtatui pnti.⁊ iõ
in tali punitõòe ſaluat debitꝰoꝛdo.⁊ ni
hilominꝰpoſt egreſſũ aĩe a coꝛꝑe dʒ fi/
eri pne accumulatio nec rẽanet ĩ pnti
nec in futuro aliqͥd impunitũ.ᷣ totum

punit᷑ lʒ plus ⁊ minꝰ ſᷣm ꝙ exigit locꝰ
⁊ tẽpus. Ad illud qð ob ꝙ hõ beni⸗

ꝙ cü ðus ſit ipſa iuſticia:ſi ꝓpaʒ offẽ
ſam dimitteret inpunitã. iniuriã facẽt
ipſi iuſticie.nõ ſic aũt eſt ð hoĩe. Pꝛe

tea.cũ ipſe ſit vltimPꝰiudex ei reſeruuan

turoia punieda.yvñ qð ipſe dimittit ĩ/

punitũ aliuſ punire nõ pot.non ſicaüut
eſt de hoĩe qͥ hʒ aliuʒ ſupioꝛẽ iudicem.

⁊ qð ipſe nõ punit q̃ſiad deũ remittit.
Ecundo queri
tur vtꝝ pena poſſit eẽ in aliqᷣ ſi
ne cłpa pcedẽte:Et ꝙ nõ vr. Pꝛĩo au

ctoꝛitate Hiero.A it eniʒ ſic Quicd

patimur pcca nr̃a meruerüt. Item

Gꝛego.i quada collecta Nulla eiſ no

cebit aduerſitas:ſi nulla dñetur eis ĩ
iquitas.ergo ſi nõ pceſſit dniumculpꝑe
videt ꝙ nullo mõ ſeqͥ poſſit ſupꝑpliciuʒ
pene:· Item Auguſ.i pᷣmo retract.
Moꝛs ⁊ vita a dno deo eſt. vita vta
donate ⁊ moꝛs vta vidicate.ſi igitura

deo ẽ moꝛs vt a vindicate.pari rone et
omis alia pena.ᷣ oĩs vindicta reſpicit

gnꝰtotũ cõdonat.dð ꝙ nõ eſt ſite ꝓ eo

meritũ cułꝑe pcedètis. vr̃ ꝙ in nullo
ſit aliqᷓ pena qn in ipſo pᷣus fuerit cul-
pa illius pene meritoꝛia. Yteʒ pena

q;tum de ſe dicit aliqd maluũ.Hiuidi
tur enĩ maluù in mal culpe ⁊ malũ pe/

ne. ergo ſiẽ malũ culpe dicit pᷣuationẽ

alicuius boni ⁊ alicuiꝰ oꝛdis.ita etiaʒ
⁊ malũ pene.ergo ſicut malu culpe idi
et oꝛdiari ita et malũ pene.ſᷣ ſicut ma

–

ũ culpꝑ oꝛdiat᷑ p ſeq̃ns maluʒ pene. ſic
malũ pene panterius ma ũ culpe. igit᷑
ſicut cłpv nõ põt eè ſine pena.ſic nec pe
na ſine culpa. Iteʒ ois punitio ſᷣm
ꝙ huiuſmòi eſt effectꝰ diuine iuſticie.
iuſtꝰaũt ſᷣm huiuſmõiↄſiderat merito

rũ exigẽtiam.nullũ aũt eſt meritũ pene
niſi peccatũ. ergo impoſſibile ẽ aliquẽ
puniri niſi in eo qð pꝛeceſſerit macła
pcci. Sʒh. Job.xvij. Nõ peccaui⁊
in amaritudibo moꝛat᷑ ocłus meus. et
ſimłr YJob. vi. Vtinã appẽderent pcca
mea qͥb irã merui.⁊ calamitaſ quò pa
tioꝛ in ſtatera q̃ſi arena maris h̊ guioꝛ
atparet. ergo v r ꝙ pene que fuerut in
Job nõ fuerüt merito pcedentiũ pcco
ruů. Itẽ YJo. ix. Quis peccauit haut
pẽtes eiuſ vt cecꝰnaſceretibi dr.neq;

h peccauit neq; pentes eiꝰ.etexpoit au

guſ.ꝙ h̊ nõ dĩ qꝛ nõ gccauerũt.ſed qᷣa
cecitas nõ erat pena peccati. ergo ideʒ

qð pꝛius. Item ꝓ pꝑeccato oꝛiginali
nõ meret quis niſi ſemel moꝛi.⁊ Laca

rus nõ ti fuit moꝛtuus ſemel ꝶᷣ bis.er

go videt᷑ ꝙ p* moꝛs aut ſecũda fuerit

ei abſq; merito peccati inflicta. Itẽ

tota die videm ꝙ impiꝰaffligit iuſtuzʒ

Et ð h̊ etiam ꝓpheta conquerit᷑. Aba
cuc.i.taces cõculcãte iuſtioꝛem ſe.ſed

non eet iuſta querela ꝓphete ſi iuſtus

ꝓ tccatis ſuis puniret᷑.ergo videtur
mite pene infligatnr que nõ infligũ/
tur merito pccoꝝ. Ite xps fuita iu/
geis ĩterfectꝰ.⁊ planũ eſt ꝙ ĩ ipſo nul⸗/
lũ fuit oĩno pccm.s moꝛs illa pena fu/
it.hoc aſtat.g vr pena poſſit eẽ abſq;
cłpa pambula. WÆο dò ꝙ malũ pene
dupxr põt oꝛdiari.vnoꝰad malũ culpe
qð puniẽdo oꝛdinat.Alioꝰin ↄpatioe
ad bonum qð deus elicit ex illa pena.
Bico igit᷑ ꝙ ſialiqua pena infligatur

ibefimnma G
ſeſaſfirorent
ſtopuni. e⸗
net.pauezmo⸗

s taſtotta

ſiger büanz
fitrpancüa
Entnopni
ſealtnöretpt
mtinſevepot
ſtheitzzi ſeßt
lſäpenapong
nthtentithin
m infor toe
ſpicitculpin⸗
o Cieoo⸗
eng alon od
ſenmiadevie
ſnicnligeid
fworenmnde
Warſchecſi
noadedrezp
upoſtefeſi
onpentnr
olCacenenui
tione gnubj
lelct Aoil
Dbier⸗ o
liocddignibp⸗
göricteſſie⸗
eſtſictdicu
lathorigialei⸗
s v eſz
Ppofuitboch

erginn
dusfunſtl
6. n
el litſih
umläalkici
urſann
mmemaſtnen
Hcispuninofnn
'diuneuftit.
ihſiventnen
Weſtnenime
wſſbillei atani
Neceſſent mackt
Bönmccaui
iodus mens e
iawdrneniei
claminſcuj
Qusranthan
möcn denwan
Smuumenitſcti⸗
mun aon
anvalginl
nelmonit Lag
Eſenelsbis
utſccica fur
rafligiuſr
nconaveni An
rinſtcenſ.

upperrſiuſt⸗

nitt Agti
Prtofnnni⸗
mückgitpe/
masiluufn
u ſrerchi
eodggMüftl
ntuuih
.Alonn
clctetimn.

upemininn.

cuiꝰoꝛdiatio pᷣncipałr ↄſiſtat ĩ ↄpatõe
ad malũ culꝑ puniendũ.neceſſe ẽ ali/
quaʒ culpã pꝛeceſſiſſe.nec tin pceſſiſſe:
etiãaliò mõ ↄĩcari inſepabitr. Mca
eniʒ autẽ directe oꝛdinata ad punien-

dũ aut ẽ oꝛdĩata pᷣncipałr ad malũ ex

cludendũ. ꝛĩo mõ eſt pena infernat.
et ſecũdo mõ eſt pena purgatoꝛia. ⁊ ?
mõ reqrit pena pntiaʒ culꝑ ſm defoꝛ⸗
mitatẽ 1 macula. 2 mõ reqrit culpꝑe pñ
tiaʒ 'm reatũ ⁊ ſe equelã. Si aũt pena ĩ/
fligat᷑ pꝛincipatłr ꝓpter oꝛdinẽ quẽ hʒ

adq bonũ qð inde elicit᷑.autergo ꝓpter
bonüũ ꝓbum aut ꝓppter bonũ alienuʒ. L
Si ꝓpter bonũ ꝓpuʒ ſic reqritqt ſb⸗

iecto illo aliqñ fuerit culpa: ⁊ ꝙ poſſit

eæẽ de futuro. Si aũt ꝓpt bonũ alienũ
ſic ſufficit pene vt fuerit culpa ĩ alio q;

4

in eo qͥ punit᷑.in eo viʒ pꝓ qͥ pena illa ſu

ſtinet. p queʒ modũu fuitin xpo.cuius
moꝛs ⁊ paſſio erat oꝛdiata ad redimẽ/
dqũ genꝰ hüanuʒz ? liberanduũ. ⁊ ſepan/
dqũ repandu a lapſu in quẽ ceciderat
ex peccato bmi peni. Et ſic pʒ ꝙ oĩſpe
na aliqͥ mõ reſpicit culpa.ſᷣ quedã vtp
ſentẽ in ſe. vtpote pena infernał.queds
vt ptitaʒ i ſe ͥ pnñtem in reatu⸗ ſeque
la ſiẽ pena purgatoꝛia. ueda vᷣo ſolũ
vt pteritã ⁊ H̊ in eo qpunit.⁊ ſic oĩſ pe
na iuſton xpo excepto. Quedã vo re-
ſpicit culpã nõ in ſe ſ̃ in alio.ſicut pʒĩ

xpo. Cu ergo queritvta omiĩs pena ſit
cãta a culpa. dð eſt ꝙ ſi ĩtelligat de ca
meritoꝛia de ↄdigno.ſic nõ hẽt vitatẽ.

ſi aut intelligat᷑ de cã ſine q non. ſic ali

aͦ mo neritate het. Nulla em eẽt penaẽ
oĩe niſi pceſſiſſet culpa.Et ꝑ G̊ patet

rñoad qoͤneʒ ppoſitã. q̃ querit᷑ vtuꝝ pe-
na poſſit eſſe ſine culpa peedente: ſiue
qua querit᷑ vtꝝ pẽa poſſit ſepari a cul-
pa Cocedendũ eſt eni ꝙ ſit ꝓpter oꝛdi
nationẽ quã hʒ ad bonũ poſteri qpᷣ ex
ea elici Ad illud â q obꝛ de hiero.

dð ꝙ hiero. nõ accipit ibi mereri ꝓ me
rito cõdigniß potius ꝓ merito cõgrui.
qð quidẽ eſt ſic diſpõ pꝛeabula.et ueꝝn

eſt ſicut dictũ eſt ꝙ niſi fuiſſʒ ĩ nob pec
catũ oꝛigĩale.in nobᷣ nõ eſſetᷣcta pena

litas. vñ eſſʒ aliq afflictio pene. et ꝙ in
xpo fuit. hoc fuit ſolũmõ uolũtarie.

5

Ad illud qð obꝛ de Gꝛeg.dð ꝙ faciẽ⸗/

daẽ vis in ᷣ qð dicit.nulla nocebitad

uerſitas. nam aduerſitas que nõ infli

git homĩ exigete merito pcedẽtis ꝑec-

* —

cati:nõ eſtad eiꝰ nocumẽtuʒ ſᷣ potiꝰ ad

eius pfectũ. Jux illud apli Biligenti

bus deũ oĩa coo.in bo. Ad iltd qð
ob ꝙ moꝛs ẽ a ðo vidicante.⁊ ita alie
pene.dð ꝙ in ope iuſticie ſe multũ imi
ſcet opus mĩe. Et iõ q;uis p diſ P ad
penã fuerit vĩdẽa.młte tñ pene ↄſequiũ

tur ad illam diſponẽm:que potius ſũt

bñficia diuĩe mie ⁊ diuie viſitatiõis q;
ſint inſtrumtuʒ ire. Cũsg dicit᷑ ꝙ moꝛs
eſt a deo vindicãte. intelligit de ipſa
ncẽitate moꝛiẽdi.ſᷣ ex Hnon ſeqͥr ꝙ oĩs
alia pena ſit a dei vidicta.ĩmo ſic tactũ
eſt põtee a dei mĩa que erudit⁊ flagel
lat oẽm filiũ queʒz recipit. S ic enĩ ↄpꝑ
tit pnti ſtatui. Ad illud qð obꝛ ꝙ pe
na oꝛdinat᷑ ad culpã ſiẽ ecõuerſo.dðim
ꝙ nõ eſt ſike. Culpa en hẽt oꝛdĩari ſic
dictũ eſt dupłr. nõ ſolũ ad pus. ſᷣ etiaʒ
ad poſterius.peccatũ aüt bm ꝙ huiuſ⸗

7

mõi oꝛdiari habʒ ſolũ ad poſteriꝰ vide
tionẽ niſi pntiałr aſſit ꝑena.pena uero
ꝓpter oꝛdiationẽ ad poſteriꝰ bonu: oꝛ/
qinata ⁊ vtiliſ eẽ põt etiã ſi nulla ſit cul
pa in eo qͥ punit᷑ illius pꝑene meritoꝛia.

-

Illud enĩ malũ recõpenſat p mai bo/
nuz qð inde elicit.ſiẽ patet ĩ ceco nato
æ in Job ⁊ ĩ Lacaro.⁊ in qlibʒ viro iu
ſto. Oe autẽ bona inde eliciant inuẽi-
etur ĩ. iiij. diſ. xpv. Ad illud qð vltio

obꝛ iam pʒ rno.qꝛ etſi punitio ſit a di⸗

uina iuſti. nihiloin tñ plimũq; ẽa di
uina mia. Sic eni vult auguſ.ĩ q dam
ßmone quẽ facit de flagellatõe phara
onis.cũ de ĩmittebat pharaõi flagel⸗/
la:impẽdebat mie bñficia.q; coꝛ eiꝰad
ↄuerſionẽ excitabat.cuʒ vᷣo ſbtrahebat
ßerat ex rigoꝛe iuſticie q ꝓpt ipſi pha

raõis pcca:dũ illa flagella ſotrahebat

ipm obdurari ſinebat. et ꝓ tanta ſcri⸗/
ptura dicit ꝙ coꝛ eiꝰ indurabat.

Onſequenter

querit᷑ de ↄpatõe pene ad dĩne

inſticie etatẽ. Et circa H querũt᷑ duo.

Iʒ ad ꝑenã.⁊ iõ culpa ſemꝑ dicit ĩoꝛdia

ꝛimo querit᷑ vtꝝ aliqᷓ pena ſita deo:
S ecũdo vato ꝙ ſic.querit᷑ vtꝝ oĩs pꝑe
na ſit ab ipſo⸗

vtꝝ aliq̃ pena ſita deol Et ꝙ ñ
pf.ſap.i.Deuſ moꝛtẽ non fecit.ergo ſi
moꝛs int oẽs penas ẽ maxie maifeſta/
tiua diuine iuſticie.⁊ h̊ nõ eſt a deo.vr̃
igit᷑ ꝙ nulla alia pena ſit ab ipſo. Itẽ
Auguſ.ſupꝑ illũ locum ps Deduc me
dñſe in iuſticia tua.cũ punit malos ðs
non ſolũ maluʒ eiſ infert.ꝑ̊ ſuis maliſ
eos relinquit.ꝗ videt᷑ ꝙ nulla pena ſᷣm
id qð ẽ:a deo ſit. Item pena ẽ malũ
repugnãs nẽ.ſᷣ cõditoꝛ nẽ nihil facitõ
nãm ſicut vult Auguſ.igit᷑ vr ꝙ nulla
pena ſita o. Item ois pena iducit
puationẽ alicuiꝰboni.⁊ pᷣuatio boi di
cit boni defectũ.defectꝰ aũt nõ hʒ cãm
efficientẽ ſ̊ deficientẽ.ſi ergo deꝰ nul⸗/
lius eſt cq deficiẽs.nullus defectꝰ põt
eẽ ab eo.̊ nec pena aliq̃̊. Iteʒz ſicut
malũ culꝑe puat bonaʒ diſponem no/
lüũtatis.ſic malũ pene puat bonã diſpõ
neʒ nẽ.ſ̊ ita a deo na ſicutuoluntas.
⁊ ita ↄſeruatio nẽ ſicutↄſeruatio uolũ
tatis.ſi ꝗ̊ mala diſpõ nolũtatis nõ eſta
deo. pi rõne nec mala diſpð nẽ.ergo ſi
cut nõ eſt a deo culpa ita nõ eſta ðo pꝑ
na. Iteʒz ſicut ĩ deo ẽ ſũma bonitas
q;tuʒ ad rectitudinè nolũtatis q eſt iu
ſticia.ſic ĩ deo ẽ ſüma bonitas q;tũ ad
ↄpletionẽ ⁊ pfectionẽ nẽ.ſ̊ deus qꝛ ſũ
me bonꝰeſt ⁊ ſũme iuſtuſ.non põt facẽ
aliqð malũuũ.ſiue aliquꝗ iniuſticiã ſiue
peccatü. pari rõe euʒ ſit bonꝰ ſũme ꝑ
nãm nõ poteritab eo egredi maluʒ qð
ſit in nocumentũ nẽ.igit᷑ ſicurab ipſo
nõ exit malũ culꝑe ſic nec malũ pene.
Sʒ3. pſa.xlv. Ego vñs foꝛmãs lu
cem⁊ creãs tenebꝛas:faciens pacẽè et
creans malũ.b;̊nõ intelligi de malo
culpe.ꝗ neceſſe ẽ ꝙꝙ hẽat ueritatẽ de ali
q malo pene. Item expſſius DBeut.
xxxij. Ego occidã ⁊ ego viuere faciã.p
cutiam ⁊ ego ſanabo.ſjᷣ occiſio ⁊ pcuſ-
ſio ẽ pena.g . IYteʒz adhuc mag ex
pſſe Ecc.xi. Bõa ⁊ mala.vita ⁊ moꝛs.
pauꝑtas ⁊ honeſtas a deo ſũt.ſᷣ huiuſ

Teriturigitur

modi ſut pene.ergo c&. Itez adhuc
expſſius ð nouoteſt. Math.xxv. Jte
maledicti in ignẽ et.ſ ab illo pncipali
ter ẽ pena qͥ dictat ſnĩiam.i& h̊ eſt deus.
8 t.. IFtez AMug' in lisde li. ar. De?
eſtauctoꝛ mali qð patimurſ hẽ malũ
pene vtibidẽ dicit.ꝗaliq̃ pena ẽa deo.
Iteʒz ſicactꝰ diuĩe mie eſt parcẽ.ita
actus diuiĩe iuſticie ẽ punire.ꝗ ſic pcc̃i᷑
remiſſio ⁊ ĩidulgẽtia ẽ a diuĩa mia.ita
peccati punitio ẽ a diuĩa iuſtitia.& ali
q̃ pena ẽ a deo tanq; a ciꝗ. MWꝰ. dð qy
pena plus dicit q; malũ. Malũ enim
impoꝛtat abſentiã ſiue defectum boni
vbi dʒ ecẽ. Pena vo impoꝛtat oꝛdineʒ
ad ipſu meritũ pene.⁊ ſił cum h̊ diſpo/
neʒ aliq; ſignificat circa ipʒ punibile.
OQm igit᷑ tam oꝛdo q; diſpo rei dr̃ eẽ a
deo ſicut a pᷣncipio.hinc ẽ ꝙ rõnabilr
ↄcedit᷑ ꝙ pena ſita deo.ð illa potiſſime
que impoꝛtat oꝛdinẽ fundatũ ſuꝑ talẽ
diſpõneʒ.⁊ qm dicit aliqͥ mõ oꝛdineʒ pᷣ
cedentẽ.⁊ culpa pꝛecedẽs nõ eſt ex ↄſti
tutiõe nẽ.ſᷣ potius ex uolũtat inoꝛdina
tiõe.hinc ẽ ꝙ etſi pena dicat᷑ a deo.nõ
iñ dr a do faciete ſᷣ a deo vidicte.Cõ
cedendũ eſt & aliqs penas a deoec. ſiẽ
oñdunt ròes ad h̊ inducte.ꝓ eoq aliq
pene ſüt diſponeſipſi punibit.⁊ diſpõ
nes non q̃leſcũq;.̊ oꝛdinate ſᷣm rigoꝛẽ
dine iuſticie. Ad illud qð obᷣꝛ in ↄꝛi
um ꝙ deus moꝛtẽ nõ fecit iã pʒ rño.qꝛ
nõ negat᷑ ꝙ moꝛs nõ ſita deo vindicã-/
te.ſᷣ q nõ fuita deo nãm inſtituente.iõ
Deus eã inflixit qꝛ homo eã meruit me
rito culp⸗. Ad illud vo qð obꝛqꝙ de
cũ punit malos nõ infert eis malũ.dð
qꝓauguſ.nõ vult ibi negare penã infer
ni eẽ a deo ſed h̊ vult ibi negare ꝙ de
fectꝰi lle qͥ claudit᷑ in ĩtellectu pene nõ
creat᷑ a deo.vñ nõ dicit.non infert pe-
nã.ſᷣ nõ infert maluũ.malum eni dicit
ipm defectũ ſicut dictũ eſt. pena auteʒ
nõ tm boni defectionẽ ſł etia dicit puni
bilis diſppneʒ. Ad iltq qð obꝛ ꝙ cõ

ditoꝛ nẽ nihil facit nãm.dð ꝙ ſi nã di

catur nalis create obedietia ur nãle iu-
dicatoꝛiũ ſᷣm ꝙ hõ eſt hilis ad iuſticiã
qꝛ vtrũq; hoꝝ dicit ĩmediatã oꝛdinatõ

neʒ ad deiü.ſic deꝰnõ facit natumm.ez

ſatmret⸗
nlniso⸗
methn
Giacrlap⸗
its uſtici
ſminoß.
ſücetdiun
cetdiie in
uraſineac
te ſinead
certikea;
Gpena dici
giut ho⸗
defecine
fampaſſone
ſcutacnoig
liuigel ic
bigealis
ſta tna ded
oto. Crppe⸗
ds dicide
Orcpmali
Rſican ma
tis domg
nat inodin
Penefzyh⸗
Ghbikr. ete
byenguet.
eſtgfecteat
iuur malie
nilebit Erp
Octdyfecn
Cnrndartan
Nruſgzeſün
Mentzn
nduienol
heecöerſo
Noliturtdi
deomianon
Gpercnnnt⸗
oencfei

.
Wr

Pſenfenn
ſelnipinei
dispuntti
penarpon
dleierhen

„Irzachn
ah
1 llodnepal
mabeſtdens.
ledeliar De⸗
munshenngl
ünegde⸗
necſtpantdinn
unm Cſi he
adnignig itn
dci. d
li. Müenmn
nedeiechumon
Dinpertgtonine
tſctunhdiß⸗
mßzpund.
diſwo widfei

ncegrönabr

döl wtfſine
fnchniſip nll
Mii noocinez
isnöeker
1 Wüni norin
mndici adeon
adedricſeiri
nns deliiſi
mener venfti
gipondütdin
ounmur fii
tilut voenii
ſrtiizrio
tadeorincidi,
minſticnenan
wocimernün
nadocdbegnr
fmientismin
vinegnefminn
naltdbiregnnetd
iniclcenmnen
ictonin,
lö.mmlunciidil
dictickt mnun⸗
rzeilinnn
Aild pcheg⸗
nin ddg in
artiniſii/
ck bilstiit
rinctininiin

nirrjn

ſicut nec facit cõtra ſeipſum. Alio mõ

dicit᷑ vis opãs ᷣm ſolitũ curſũ eti qð
cũq; bonũ qð ineſt creature ex ſna oꝛi

gine. et H mõ deus facit ̊ nãm. ſiue p

miracula potẽtie.ſiue p ſuꝑplicia vidi-„/
cõtis iuſticie.et ſic non facit ſimpirõ
nãm.ĩmo potius ſᷣm nãm: cuiꝰopatio
ſbiacet diuĩe potentie.⁊ oꝛdinatio ſbia
cet diuĩe iuſticie. Et cũ deus vtit᷑ crea

tura ſiue ad manifeſtatõeʒ diuie potẽ

tie.ſiue ad manifeſtatiõeʒ diuiĩe iuſti/
cie:vtit᷑ ea ꝓut dʒ. Ad illud qð obꝛ
ꝙ pena dicit puationẽ ⁊ defectͥ.dðm
ꝙ; gnalr loquèdo ꝑena nõ dicit ſolum

defectũ.ĩmo quedã ꝑena ẽ que dicitue
ram paſſionẽ circa ipm punibile. Nñ

ſicut actio ignis eterni q̃ agit in aiam
aliquid eſt.ſic ⁊ paſſio qua patit᷑ anĩa
ab igne aliqd eſt. et iteꝝ aliqd oꝛdiatũ
eſt. ⁊ ita a deo è a qͥ eſt oĩs eẽntia ⁊ oĩs
oꝛdo.Et ꝓpter hoc deficit illa rõ.q nõ
oĩs dicit defectũ puꝝn. Ad illud qð
obꝛ ꝙ malũ pene puat bonã diſponem
nẽ.ſicut malũ culpe diſponem nolũta

tis.doᷣm ꝙ nõeſt ſiłe.qꝛ malũ culpe pᷣ/

nat inoꝛdinate ⁊ vitupabłr.malũ uero
pene bʒ ꝙ bhuiuſmõi bᷣuat oꝛdĩate ⁊ lan
dabiłr. etqꝛ qðᷣ laudabile ẽ deo attri/

buendũ eſt.qð uero vituꝑabtłe nõ.hĩc

eſt ꝙ recte aliqðᷣ malũ ꝑene ðᷣo attribu

itur.malũ uero culpe nõ. ſicut.j.meliꝰ

pidebit. Et ꝑ h̊ patʒ rño ad vltimũ qð
obijcit ð pfectiõe bonitat qtuʒ ad uo-/
luntatẽ et nam dei.Cõcedo eniʒ bñ ꝙ;
vtriuſq; ẽ ſũma pfectioqꝛ vna ⁊ eadeʒ.
Idęẽè eniʒ ẽ in eo nã ⁊ uolũtas.cõpatio
tñ dinĩe uolũtatis ad culpà ⁊ penã:ſi/
ue ecòuerſo pene ⁊ culpe ad diuinam
uolutatẽ differẽs ẽ᷑.qꝛ culpa ꝓpter ſui
deoꝛdĩationẽ᷑: deoꝛdĩationẽ ponit cir/
ca peccantẽ.pena vᷣo nõ deoꝛdinatiõeʒ
cõuocat circa punientẽ ⁊ oꝛdinantẽ.

Ecundo queri
tur vtꝝ oĩs pena ſit a deo:Et
ꝙ ſic vr̃ ad ro.xi. Mihi viĩdicta ⁊ ego
retri.ꝗᷓ vindicta ꝓpe coõpetit ipſi deo.ſᷣ

oĩs punitio vindicta queda eſt.ꝗomiĩſ

pena ⁊ punitio ẽa deo. Itez Alug
dicit:⁊ hẽtur ĩ lra.Omis pena ſi pcci

pena ẽ:iuſta ẽ ⁊ ſuxpliciũ noĩatur.ꝑᷣ oẽ
qð iuſtũ eſt:a deo ẽ. Item ro.i. CTra
didit illos de in paſſiões igrãtie.glo⸗
ſa paulo an. Deſerit deus nõ axponẽ/
do gram uel axpoſita ſotrahẽdo.ſi igi
tur nulla pena maꝗ caret rone boni⁊
pulchꝛi q; ſõtractio gr̃e ⁊ paſſio igmi⸗
nie. ethuiuſmõi pene ſũta deo ſic patʒ

ex textu ⁊ ex gloſa.̊ oĩs pena. Ité

nulla pena ẽ acerbioꝛ q pena infernał.
nulla pena hʒ plus de rõne puationis
⁊ dᷣefectx q; pena moꝛt.ſᷣ vtraq; iſtaꝝ ẽ

a deo. ⁊ oĩs alia pena. Iteʒz ſötra

ctio gre directe opponit᷑ collatiõi gfe.
ſß gram dare h̊ maxie placet diuie bõi
tati. ̊ inter oẽs penas mimeẽ H̊ͥ pena
a deo auctoꝛe.ſ̊ q̊ eſta deo auctoꝛe.er/
go ⁊ oĩs alia. ꝛobatio mĩoꝛiſ. In ſa
tiifactiõe gre eſt gr̃e adnihilatio ⁊ que
q dei de hĩtaculo coꝛdis expulſio.ſed
opatio adnihilatõis ſoli deo ẽ poſſibi
lis ſicut diẽ Hugo.cũ ſit infinita diſtã
tia int extrema. Et ptea nihil põt deü
eicere. vr ꝙ talis ſbtractõ gfe nõ poſ
ſit es niſia deo tanqᷓ; ab auctoꝛe. Itẽ
ome illud qð oꝛdiat inoꝛdinatũ ⁊ reſti/
tuit honoꝛeʒ deo: ſblatũ eſt a ſümo oꝛ/
dinatoꝛe:⁊ Fonoꝛis ꝓpꝛij celatoꝛe.ſ oĩſ

pena ᷣm ꝙbuiuſmòi ẽ oꝛdiatiua culpe.

in omni etiã punitõe honoꝛ reddit᷑ deo
ſutractus pꝑ culpã.ꝗ̊ omĩs pena fʒ id
qð eſt ꝓcedit a diuia iuſticia. Sʒõ.
Excecatio ẽ quedã pena.ſ̊ excecatio ñ
a deo.ſ̊ ex ꝓpᷣa malicia.ſicut dr̃ ſap.
.ij. Excecauit illos malicia eoꝝ.g non

ois pena ẽ a deo.Oaũt excecatio non

ſit a deo.axparet ta ex textu qᷓ ex uerbᷣ
auguſ.eaꝗ dicit ſuꝑ illud JYo.i.Lux ĩ te⸗
nebꝛis lucet.ibi dicit ꝓqũo ceco pſens
eſt lux coꝛpalis ⁊ ipſe nõ eſt pns lumi.
ſic intelligendu eſt ĩ luce ſpuali. et hoc
ipſe textꝰ innuit. Atem amiſſio ſiue
expoliatio gtuita eſt quedã pena:ſ̊ Hnõ
eſta deo.ĩmo potiꝰa diabolo:ſᷣm ꝙ dr
Luẽc.x.ð hĩe deſcẽdente a Hierłm ĩ

YJericho q a latronibo fuit vulneratus

7 ſpoliat*. non oĩs pena ẽ a deo. Oꝛ
aüt expoliatio gtuitoꝝ nõ ſit a deo ap
paret pꝑ ̊ qð dicit AAnſel.ꝙ hõ nõ hẽt
grãm:non q; deus nõ dat.ſᷣ q; ipſe nõ
ee

recidit. Item imagĩs vefoꝛmatio ẽ
quedã ꝑena.ſ̊ deus imaginẽ ſuã nullo
mõ defoꝛmat.ĩmo indignat᷑ ðᷣfoꝛm
tẽ.g non oĩs penaẽ a deo. .ρ aũt ima
ginis defoꝛmatio nõ ſit a deo axparet.
qm imaginẽ ði defoꝛmare ẽ ↄtumeliã

ðo ĩferre.ſ̊ ðs nũq; facit ſibi ↄtũeliaʒ.

ergo nunq; defoꝛmat imaginẽ ſuãꝗ.
Itez ſi nullꝰ purus defectusẽ a deo
aliq̃ pena ẽ purꝰdefectꝰ.g aliq̃ pena nõ
eſt a deo. Maioꝛ ꝑ ſe maifeſta è.qꝛ de
fectus nõ hʒ cm efficientẽ ſ̊ deficien
tẽ.ſᷣ deus nulliꝰ eſt cãdeficiès. MMiĩoꝛ
ꝓbat᷑.qꝛ igrantia nihil aliud è qᷓ; ſpũa/
lis tenebꝛa. eſt pᷣuatio pura.⁊ iqᷣranꝰ
eſt pena. τι. Item nullũ vitiũ eſta
deo.aliq̃ pena ẽ vitiũ.vtpote malicia et
cõcupiſcẽ.ꝗᷓ aliq̃ pena eſt que nonẽ a
deo. Maioꝛ⁊ minoꝛ pꝑ ſe ſũt mãifeſte
Itez nullũ pcẽm eſt a ðᷣo.ſᷣ aliqdᷣpec
cat eſt pena ſicutoñſuʒ eſt ſupᷣ.et ma-
nifeſte apparet ĩ illa ðfoꝛmitate que re
manet ĩ aĩa pꝰculpã ppetratã.q̊ aliqua
pena ẽ que nõ eſta v. Me? ad pꝛedi
ctoꝝ intelligentiã notandũ eſt ꝙ pena
de gñali acceptiõe dicit nocumentũ oꝛ
dinatũ.nocumentů aũt còpationẽ het
et ad ipm nocitiuũ.t ad illud qð patit
nocumentũ.⁊ ad illud ſᷣ cuiꝰpᷣuationẽ
nocumentũ illud attendit᷑. Et ſm iſtã
triplicẽ cõpation nomẽ pene hʒ tripli
cẽ acceptionẽ᷑. AUñ dr ꝑena aliqñ actõ
rei ledẽtis.ſᷣm ꝙ aduſtio igniſ inferna
lis dr̃ eè pena repꝛoboꝝ.dicit etiã pena

paſſio rei leſe ſiue punite. ſᷣm ꝙ dicit᷑

afflictio repꝛoboꝝ ẽ eoꝝpena et᷑na.Bi
cit᷑ eti̊ defect'alicꝰ boni in quẽ incur/
rit᷑ ex illa paſſiõe ſiẽ defectus qͥetis ſa⸗
lutis ⁊ pacis eſt pena reßrobor. Quo
cũq; aut iſtoꝝmoꝝ dicat᷑ pena ſiue actõ

ſiue paſſio ſiue defectꝰ: ſemp nomè pe

ne vt ſic ẽ impoſitũ eſt ab oꝛdie.⁊ qdi
cit noĩat vt oꝛdinatũ.⁊ qm oẽ oꝛdiatuʒ
vt tale ꝓcedit a deoa qͥ eſt oĩs oꝛdo.
Quocũq; mõ dicatur pena:et qcqͥd dr
pena inq;tũ pena a deo ẽ.⁊ qm oẽ oꝛdia
tuʒ a deo ẽ.a deo enĩ hʒ ſit oꝛdiatũ.⁊
deo placet oĩs oꝛdo.et idè eſt fieri deo
auctoꝛe ⁊ deo uolente.Siaũt loq̃mur
ð pena ſm illud qð ſheſt huic oꝛdini a

quo imponit᷑ nomẽ ꝑene.tunc dicendũᷣ
eſt ꝙ ſi pena dicat᷑ defectuſ ſiue carẽtia
alicuiꝰ boni.ſic dðᷣm ẽ ꝙ; talis defect
nõ eſt a deo.nõ enĩ het cãm efficientè ſᷣ

deficientẽ. nec pena que taleʒ defectü

noĩat ẽ a deo. Siautẽ pena dicat᷑ ipſa
paſſio rei punite que ẽ via ad defectu
alicuiꝰ boni.tũc diſtinguendũ eſt. qꝛ qͥ
dam ẽ paſſio que ẽ oꝛdinata.quedã ue
ro que q́;uis ſitoꝛdinata vᷣʒ qͥd.eſt tam

Deoꝛdiata ſimptr. quedã po medio mõ

ſe hñs. Paſſio illa que ẽ oꝛdiata ſim/-
Plicit:eſt illa paſſio que ẽ pure penaliſ
ſiẽ paſſio famis ⁊ ſitis.et talis paſſio a

deo t. vñ fames ⁊ ſitis a deo dicit᷑ eſſe.

Paſſio uero queẽ deoꝛdĩata ſimpłr:

ſͤ oꝛdinata ſm qͥq eſt illa que ẽ culpabi

lis.ſicut ẽ defoꝛmatio imagĩs ⁊ coꝛu/

ptio hilitatis ad bonũ.⁊ talis nõ eſt cõ

cedẽda eẽa ðᷣo. Paſſio pᷣo media ẽ il-
laque ẽ paſſio vitioſa.vtpote illa que ẽ
ex rebellione carnis ad ſpi:que qͥdam
mõ oꝛdinata è ad culpã pꝛecedètem. qᷣ
dammõ deoꝛdiata c.qꝛ ẽ decliatiua ad
culpã ſequẽteʒ.et ̊ nõ ↄcedit᷑ eè a deo
Et m&r dixits diſ.xxxij.ꝙ fomes ⁊ cõ
cupiſcẽ nõ hñt deũ auctoꝛè i̊ diabolũ
aut hoĩem. Et ſic diſtinctũ eſt de pena

ꝓut vr actio rei punitie. Ex pdictis

igit᷑ pʒ ꝙ etſi oĩs pena ſit a deo inqtuʒ
tenet rõneʒ pene.nõ oẽ tñ qð ðꝛ pena a
deoeſt.ĩmo queqã eſta deo.quedã nõ.
Illaẽ a deo que diẽ̃ aꝑponeʒ aliquã.
ita ꝙ nõ noĩat deoꝛdiationẽ.⁊ heſt ſim
płr vena. illa vᷣo nõ eſt ↄcedẽda eè a ðᷣo
que noĩat ſimpłr defectũ.ł que noĩat
põneʒ aliquã cũ deoꝛdĩatiõe. Vñ nec
ↄcedit᷑ a deo eẽ excecatio nec obduraꝰ
nec imagis defoꝛmatio.nec gr̃e ſbtra/
ctio ſiue expoliatio.nec erroꝛ.nec irã
tia.nec ↄcupiſcẽtia.nec his ↄſuia.oĩa
enĩ H̊̊ uel dicũt defectũ uel deoꝛdĩatio
nẽ aliquã. Cõcedẽde ſũt igit᷑ rões oñ
dentes ꝙ oĩs ꝑna ẽ a deo. Ad illud
qð obꝛ ꝙ oĩs pindicta ẽ a deo.⁊ ſiłr ad
ſeq̃nſ qͥ dr qoĩs pena iuſta c.dð ꝙ ille
due rõnes nõ ↄcludũt niſi ꝙ pena ſita
deo ſb roe pene.ſic enĩ aliqͥd dicẽ qð re/
ſpicit oꝛdinè qͥ attẽditſʒʒ vltionẽ diuie
iuſti. ðᷣ eo aũt qð ſbpeſt n oʒ iltq ĩitellłi.

Giciur. H
cilun
maogfe
ſeitrdoe⸗
gdels di⸗
ſite anm
ugere id⸗
ctbbide
ſoimitere
Caußiute
pdeſerüf⸗
dfos gn
datißet
tinuat. 2
tis tetned
eſtmmage
neznoieſin
obeciatqype
noacerdit
ndeoß poti
Ctſtoooci⸗
Gmoror
paſtionet.
Geckpie
lataffio
pallonen
cißpotin
Codlt n⸗
uydealos
ooefen
chogfre
elociino
ccl. Qs
lordeiapy
ſaltnih
dänphin
peogipſa
niſiin ar
gonibigen
defectiint.
Pprerhoſ
enataes bn
Adei Ctiͤ
uzſnctsi
ſeiſſideſc
Gräzgani
elceſe dd
bilgtotat
ggetis g

tenni
Ilugkcni
Fulsdeſer
meffekni;
eulzdeſni
Wndieniſe
uatdeſeen
un amtie
ahackun
nnetdn
cioiaſin⸗
eepmeuli
cttalisaſſn
deo diciieſe
wiat ſint⸗
gnetuldabi
ngis tcor⸗
ulis noͤeſtc
iomecneil⸗
Weilaqnet
üranean
aectcen
nedeciatinng
Ntüicid
inci ei
ſuadeoina
gods
roin.
vnezaliqui.
netheſtſin
cCdtdattade
zi. kcnenoir
ſaröe. Vini
Monecohaun
antgeln
ccenor ethi⸗
ee bis/ ſlo
finel deonind
eſirigi ſieson
deo. l
iartutſtinl
iuſne doti
iinigt
cr onoNe
zrlnoſenne
ticzle

ꝙ ſita deo. NHaʒ crimĩa crimibus vin
dicãtur.ſʒ ꝙ ſacti dicũt ⁊ Sð oñſuʒ fuit.

Aid illud qð ob ꝙ paſſio igrãtie ⁊ ſõᷣ

tractio gre eſt a ðᷣo.dðʒ ꝙ ppe loquẽ?

neutꝝ adeo eẽ cõcedit᷑ niſi pꝑmiſſiue ſᷣʒ

ꝙ; deus dicit᷑ obdurare.qꝛ ipo nõ aꝑpo
nẽte grãm hõ obdurat᷑.ſiẽ etiã deuſ dr
tradere ĩ deſiderio coꝛdis.vñ gloſa di

cit ibidẽ. Tradẽ ẽ pmittẽ ⁊ nõ incitareꝰ

ſ dimittere.pcedentib quippe culpaꝝ
cauſ iure ⁊ merito deſerũta deo.⁊ p h
ꝙ deſerũt᷑ d eſiderjs tradũt᷑. Simrq
dr̃ ðs graãm ſbtabere. Hnõ eſt ꝙ auferat
datã.ſᷣ qꝛ hoĩe ſe auertẽte:ðs eã nõ cõ/
tinuat. Ad illd qð obꝛ de pꝑena moꝛ/
tis ⁊ et᷑ne dãnatiõis.dð ꝙ vtraq; a ðo

eſt. vtraq; enĩ ponem aliquã uel diſpꝰ/

neʒ noĩat ſine deoꝛdiatione aliq̃.Et ſi
obijciat ꝙpena infernał ẽ acerbiſſima.
dðõ qꝙ acerbitas nõ imꝑcdit qͥn ꝑena ſit
a deo ł̊ potius deoꝛdiatio ⁊ defectus.
Et ſi obij-ciatꝙ moꝛs dicit defectũ.dð
ꝙ moꝛs non tm dicit defectũ.ĩmo dicit
paſſionẽ ⁊ ꝓgreſſũ ab eẽ in nõ eẽ.qͥ qui

qẽ eſt pꝑ aĩe ⁊ coꝛpis ſepationẽc.vbi ẽ do

loꝛ ⁊ afflictio.et lʒ defectꝰ ſeq̃t ad illaʒ

paſſionẽ moꝛs tñ nõ nomĩat puꝝ defe

ctũ ſ̊ potius paſſionè ⁊ traſitũ illũ.⁊ iõ
cõcedit᷑ moꝛs eẽ a deo.q;uis nõ ↄceda
tur de alijs penis q̊ꝝ noĩa im ponũt᷑ ab
ipſo defectu. Ad illud qð obꝛ ꝙ ſb⸗

tractio gfe eſt a deo. dðʒ ꝙ falſü eſt ꝓ⸗
pꝛie loquẽdo.niſi dicat᷑ ꝑmiſſiue vt di

ctũ eſt. Qð uero obꝛ ꝙꝙ ibi ẽ adnihi
latio ⁊ deiexpulſio.dð ꝙ deũ expelli ñ

eſt aliud q; grãm dei repelli. Gꝛãʒ aũt

dei repelli non ẽ aliud q; grãm coꝛupi
ꝓ eo ꝙ ipſa cũ ſitaccñs nõ hẽt ſaluari

niſi in ſba rõnali. f̃a aũt conũpit᷑ et

adnihilat᷑ nõ ꝑ actõem ↄꝛijagẽt. ꝓpt᷑
defectũ in ſe ipſa.Deficit au᷑t in ſe ipa
ꝓpter hꝙ ſbm deficit ſibi.aĩa enĩ non
E nata eẽ ſbᷣm gfe niſi ꝑ ↄuerſionẽ ſui
ad deũ.Et iõ cũ ſea deo auertit iã gr̃a
Stuʒ faciẽs in ea nõ põt ſaluari.et iõ in
ſeipſa deficit. Qð g obꝛꝙ nihil põt
graʒ adnihilare ⁊ deũ de hĩtaculo ſuo

eicere.dð ꝙ illa rõ ꝓcedit ac ſi takadni
hilatio ł abiectio fieret ꝑ vᷣtutẽ alicuiꝰ

agẽtis. H aũt nõ fit.imo ſit ꝓpter ĩepti

tudinẽ ſuſcipiẽtis ſiẽ viſũ eſt. Ad il

lud qð ob ꝙ ome oꝛdinatũ ⁊ qð reddit
honoꝛẽ deoẽ a deo.dð ꝙ ẽ ueꝝinq;tuʒ

tale.ij cũ aſſumit ꝙ omis pena ẽ huiuſ

mõi.ueꝝ ẽ inq;tũ pena.⁊ tũc ↄclło va ẽ.

viʒ ꝙ oĩs pena inq;tũ pena a deo c.łᷣ ſi

ex Harguat᷑ vlteri ꝙ oẽ illud qð dr pe-
na ẽ a deo.vtpote culpa uel vitiũ vł de
fectꝰ:fiet ſophiſma ſᷣm accñũs.qꝛ qdaʒ
que deo attribuere pñt potiuſ ſonãt in
ↄtumeliã q;ᷓ in gliaʒ. Et ꝓpterea ſi ali
cubi vnq; iueniat᷑ ꝙ ↄcupiicẽꝰ ł igran
tia uł cetera ſiłia a deo ſint:exponẽda
ſũt vba.uel ꝙ dicta ſũt eẽ a deo.qꝛ ſũt

pmiſſiue.vł᷑ q; dicũt᷑ eẽ a deo inq;tum
ſüt pene. uel dicũt᷑ eè a deo ßm ꝙ cer
nũt aliqð ens.nõ ſᷣ illud a qͥ pmo⁊ pn

cipalłr imponũtur.

parte iſta
ſunt qõnescirca lr̃aʒ.Et pᷣmo
querit᷑ de Hqð dicit ĩ pꝰ caꝰꝙ pcẽm eſt
cã peccati. Sʒ3. aut pcẽm ẽ cã pcc̃i

uolũtaria aut neceſſaria. Non nolũta

ria.qꝛ nihil uolũtarie opat᷑ niſi qð co
gnoſcit ⁊ appetit.tał aũt eſt rõalis cre

atura:nõ culpa.̊ nonẽ uolũtaria cã.

Itẽ non ẽ cã neceſſaria.qꝛ qͥ pxccauit

in vno pcco nõẽ neceſſe ꝙ peccet ĩ alte
ro.̊ non vr̃ aliqͥ mõ ſit ca. Atez ſi
peccatũ eſt cã pcci.aut rõe alicuiꝰ boni

ſpſtrati. aut rõne defectꝰ.nõ rõne boni
ſbſtrati.q; tüc maꝗ deberet dici bonũ

eè cã mali qᷓ; pcẽ̃m cã pcci.HNõ rõne de

fectus.qꝛ qð nihil ẽ nulliꝰ eſt cã.intẽtõ

enĩ calitatis in ſolis entibo reꝑit᷑. ꝓpt᷑

qð eſt qõ ꝙ pcẽm ſit cã peccati.⁊ rõe cu
ius pcẽm ſit c pcci. Noð ꝙ cũ in
pccẽo duo ſint.viʒ conuerſio ⁊ auerſio
rõe vtriuſq; pcẽm hʒ ad aliud pccʒ diſ

ponẽ.⁊ p H̊ pcẽm aliud dicit᷑ cãre.Rõe

qdem auerſiõis.qꝛ in h a deo auertit

elongat a bono.et ꝑ h̊ hõ efficit᷑ impo/

tẽs ad reſiſtendũ malo.Rõepuerſiõiſ

ſic actus vnius vᷣtutis diſpoit ad actũ

alteriꝰ. vtpote actus nutritiue ad gůa
tiuã:ſic vna culpa hʒ diſponẽ ad aliaz

vtpote gula ad luxuriã. Eſt igit᷑ pcẽm
cã pcci.i.diſpõ trahẽs ſiue inclinãs ad

aliud pcẽm tam rone auerſiõis q; rů=ne

eez

ↄuerſionis. ſ̊ rõe auerſiõis in q̃ cõicàt

oĩa pcc̃a:quodlibet ẽ ca cuiuſlibʒ.rõne
ueroↄuerſiõis in q̃ diſtinguũtur non
quodlibet ẽ c cuiuſlibet.ſ̊ pcẽm vniuſ
gnis diſ põitad pcẽm gnis ꝓximi vtpo
te ſpuale ad ſpuale.vt ſuꝑbia ad inui⸗
diaʒ.et carnale ad carnale vt gula ad
luxuriäã. Ad illud qð obꝛqꝙ nonẽ
cã nolũtaria nec neceſſaria.dð ꝙ pcẽʒ

nonð ſufficiẽs cã pcci.ſᷣ dicit᷑ in hoc

trahit uolũtateʒ vt cõmittataliqñ cul⸗
Ppa.et ita reducit᷑ ad cam uoluntaria
Ad illud qð querit᷑ vtꝝ ſit cã rõe poõnis

uel defectus.dico ꝙ rõe vtriuſq; ſicut
viſu eſt. Cõuerſio eniĩ inoꝛdiata diſpo

nit ad aliã ↄuerſionẽ inoꝛdinatã.ex cõ

uerſione enĩ inoꝛdiata auget᷑ in nobiſ

cõcupiſcẽtia ⁊ ꝓnitas ad malũ. dum
auget᷑ ꝓnitas ⁊ cõcupiſcẽetia:q̃ſi quod
dã pondus ponit᷑ in aĩa.qð enĩ eſt pon
dus in coꝛpibuſ:h̊ᷣ eſt amoꝛ in ſpiritib⸗
Etiõ bñ dicit Hꝛeg.ꝙ peccatũ qð p pe
nitẽtiã non diluit᷑: mox põdere ſuo aq
aliud trahit.et ita nec defectus p ſe fa
cit:nec bonũ ꝑ ſe.ſ̊ vnuʒ cũalio. Illdq
tñᷣ argumentũ nõ valet.qꝛ defectꝰ non
põt eẽ cꝗͥ alicuius.ꝗ̊ non põt eẽ cã pcci.
care Sherm non ẽ care aliqͥd ſ̊ potiꝰ
deficẽ.

co vt peccat hõ fit in hoĩe coꝛuptõ que
tñ fit deo auctoꝛe. Sed ꝗ h eſt qꝛ illa

bõi coꝛuptio ſiue actie dicat ſiue paſ

ſiue:ẽ imagĩs defoꝛmatio.defoꝛmatõ
aũt imagiſ deo diſplicet.⁊ nihil quod
deo diſplicet ẽ a deo. IJdeʒ enĩ eſt fie⸗
ri deo auctoꝛe ⁊ deo uolète. talis coꝛ
ruptio nõeſta deo. Iteʒ eadẽ ſunt
pncipia actõis ⁊ paſſiõis.q̊ ſi coꝛuptõ
actio nõ eſta deo.videt᷑ ſir nec coꝛ⸗
ruptio paſſio. Nꝰ dð q illud uerbuʒ
nõ eſt dictũ ſjm opĩonem magr̃i.ſ ſᷣm
opinionẽ alioꝝ ſiẽ pʒ ex ipſa ſerie l̃e.
Sʒ tñ qe illud idẽ vr̃ mꝗr dixiſſe ĩ vlti

mo capto pcedẽtis diſ.ałr růdendũ ẽ.

ꝙ in illa coꝛuptiõe ⁊ ẽ ↄſiderare defe⸗/
ctuʒ ⁊ deoꝛdiationẽc.eſt nihilominꝰibi
ↄſiderare paſſionẽ ⁊ oꝛdinẽ ad pceden
tẽ actionẽ.et q;tum ad H̊ duo vltia coꝛ
ruptio iſta tenet rõem pene. et qtuʒ ad

hſeſt ibi ſophiſma ß qͥd ⁊ ſim
plicit. Item querit᷑ de h qd diẽ Jli

H icit᷑ eſſe a deo viʒ inq;tũ pena. ſim.
plicit᷑ aut loquendo vt dicat coꝛuptio
modi ſpeciei ⁊ oꝛdĩs eẽ a deo ſiue ðᷣfoꝛ
matio imagĩs nõ admittit᷑ ſicut rõneſ
ondunt.ꝓpter h talis conuptio ⁊ de
fectũ dicit ⁊ deoꝛqiationẽ que ẽ culpa
ſicut oñſum eſt S.et eſt talis coꝛuptio
pena nõ inflicta nec cta ſ᷑ acta. ⁊ iõ qᷣ-
cammõ tenet rõeʒ culpꝑe ſiẽ oñſuʒ fuit
in pcedẽti diſ. Et q;tum ad ̊ nõ intel-
ligit᷑ illud qð in lr̃a dr. Et p ̊ patent
ea que in lr̃a obijciüf. Item querit᷑
de H qð dicit Si qͥs dicat ea que pec-
cata ſuteẽntiatłr penaseẽ in nlłło piudi
ciũ fit vitati.et poſtea ſbᷣiugit.ꝙ huiuſ/
mõi punitiões iuſte ſũt ⁊ a deo ſũt.nec
tñ pcca a deo ſunt.ridet᷑ eniʒ heſſe im
plicatiodictõis. Mꝛĩo enĩ diẽ e vnũ
⁊ idem eentiałr loquẽdo eſt pena ⁊ cul
pa.⁊ poſt dicitꝙ idẽ ipſũ ⁊ẽ a deo ⁊ nõ
eſt a deo. Meedð eſt ad h illd ꝛoſi
milia intelligẽda ſũt cum reduplicatõ
ne. vt qñ dicit᷑ ꝙ aliqð peccatũ eft pꝑena
eccati.⁊ ꝙ pena illa eſt a deo.&̊ intelli
git hm ꝙ pꝑena.q̊ eſt ſm rõneʒ oꝛdĩatio
nis. Et hͥ innnit magfj in lr̃a cũ dicit.
ꝙ nõ inquantũ pcca ſunt:pene ſüt.nec

inq;tum ꝑccata ſta deo ſüt.q̃ſi dicẽt

Lũ in idem cõcurrant rõ deoꝛdinatõ/
nis ⁊ oꝛdiatiõis pꝑ aſſertionẽ ad diuer/
ſa oꝛdiatio ẽ adeo.deoꝛdĩatio uero mi
nime. Item querit᷑ de h̊ qð dicitq;

ſunt quedã neceſſitate facta impꝛobã-

da.Cõtiariũ huiꝰpidet᷑ Auguſ.dicere
in liꝰde duaboaiabus.Bicit eniʒ q il⸗
lud ſolũ eſt pcẽm a quo libeꝝ è abſtine
re.Et dicendu eſt ad hoc ꝙ ſicut ma gr
detminat.j.quedã neceſſitas ẽ ad pec-
cata uẽialia.pcca ſaltè in vłi. Illa aũt
rõ ⁊ uerbũ qð ibideʒ ſeqͥt intelligit᷑ de
teccato actuali moꝛtali. Quałr auteʒ
neceſſitas ſit ad uèialia:̊ hebit qõneʒ
.ſuo loco vbi magfr inqͥrit diſ.xli.
Iteʒ querit᷑ de ̊ ꝙ dicit A ddunt qʒ

qiſdam actꝰnon tmn eẽntia ſᷣ etiã gñie eẽ

bonos.pt reficẽ eſurientẽ. Queritenĩ
ꝓ.q;to dr eẽ bonũ in gñe.ꝑ qͥa dici bo/
nũ abſq;circũſtãtia aliq̃ ſupaddita.tũc

vr ꝙ reficere indigentẽ nõ ſit bonũ in

grie. qꝛ eſt ibi circũſtãtia debita ineo q

fi⸗
Cet/m.
nolabe
ſenſpe
igeib
ſfoe'i
gitilſn,
bonüct

ſoccügn

hü aut br
ſuehmſe
Niierari
etſicdk b
rifmali⸗
ageffci
pfecui E
guropoun
ſolazauc⸗
ans purrti
ompakad
ſeſectded
guu. donm
birdicite
nus dicit
9pleipar
euteſuon
auurbond
ſwaſfcat
tiorrid
eczee
boniemal
ſetmalen
deſedicttin
mürmallet
ſgloſalwair
udori
Awra
gnomoͤel
mändeb
uedali
martdie
indiffinis
Aobiect.
Drnenp⸗
incge
circiſtan⸗
Sian
vegucka
Pkectoco

Nn.ſn.
ichunpti
doſineo⸗
ſindöne,
onpidtde
geial
*W
untp⸗
Kiſzil
öröm,
Wün
Nncuei
Aacegc⸗
kinnloduni
igitgbnin⸗
1deoſütnet
enizbeſeein
nidicpni
ſtonarcul
iadeot o
dcilarſi
manhli
Wchpn
1Nint
ncociand
inliscüdict.
nrprneſüte⸗
eoſüt ſidii
ſdeorind⸗
one addinn,
Cintonewn
ebooictg
ninprobi⸗
ugut dicere
tenizchi⸗
wniadſine
gſion magt
ſinstadpe⸗
nrki Yuai
limtligide
OQuakraut,
Ebebitcone;
Grtdid.
it Acdntq;
nenügfi
i Qnnfin
inr⸗
ſupodttun
noſtbolin
pebitnntih7

reficit᷑. Situ dicas ꝙ bonũ in gñe dr
qꝛ eſt ↄmue ⁊ vłe.tũc ſitr videſ ꝙ debe/

ret dici bonũ in ſpẽ.cũ gñale dicat᷑ re/

ſpectu ſpẽi. Eſt igit᷑ qõ ꝓ qto dicat᷑
aliqd eẽ bonũ in gre: Querit᷑ etiaʒ de

ſufficiẽ ipiꝰdiuiſiõis ꝑ tria mẽbꝛa.vr
enĩ eè ĩſufficiẽs.q; nõ tm ẽ bonũ ĩ gie
2 bonũ ex intẽtiõe ⁊ cꝗ.̊ᷣ etiã bonũ gfr̃e

1pgtie. We dð ꝙ mgr diuidit hᷣbonũ
nò qͥcũq; mõ ̊D bonũ ꝓut eſt in actu.bo

nũ aũt huiuſmõi habʒ cõſiderari in ſe

ſiue ßᷣm ſe.⁊ ſic eſt bonũ nẽ. Habʒ iteꝝ
ↄſiderari ſ ↄpationè ad nãm debitaʒ.
etſic dr̃ bonũ in gñe.Hʒ itenoſidera/

ri ſm alia tria gñna cãꝝ.viʒ ĩ ↄpatione

ad efficiẽs ⁊ foꝛmã ⁊ finẽ.et ſic ẽ bonũ
pfectũ. Et ſic pʒ ſufficiẽtia.q oĩs actꝰ
aut ↄpatur ad ſuù pꝛincipiũ efficiens
ſoluʒ.aut ↄpatur ad ſuũ pncipiü effici
ens ꝓut reſpicit debitũ obiectuʒ.Aut
compat᷑ ad ſuũ pꝛincipiũ efficienſ ꝓut
reſpicit debitum obiectum et finem cõ
gruũ.bonũ autè ſm ꝙ reſpicit nãʒ de

bitã dicit᷑ eẽ bonũ in gne:ꝓ eo ꝙ ſiẽ ge⸗

nus dicit eẽ in potẽtia ad eẽ ↄpletuʒ qꝗ

ↄplet᷑ p aduentu dꝛñanꝝ.ſic in actu traſ

eute ſuꝑp naturã debitã qdammõ incho
atur bonũ moꝛis.illud auũt bonũ moꝛiſ
ſpecificat᷑ ⁊ cõplet᷑ p aduentũ circũſtan
tian. vñ põt fieri ⁊ b ⁊ male.Siłr ĩtel
ligduʒ ẽ de malo in gnñe.Nuis autẽ
bonũ ⁊ malũ poſſint diffrẽter fieri ⁊ be
ne ⁊ male.nihilominꝰtñ bonũ q;dtum?
de ſe dicit inchoationẽ boni:⁊ malũ ſi
miłr mali.et iõ nomẽ boni tenet. qͥa in
ipſo ſaluat᷑ rõ gĩis. AUñ bonũ nẽ reſpꝑ
ctu boni moꝛis eſt qſi in potètia mãli qᷓ
eſt potẽtia paſſiua.bonũ aũt in gñe ali
quo mõ eſt bonũ moꝛiſ:ex hqꝙ tñſit ſup
mãm debitã.et iõ aſſiłatur potẽtie gniſ
que ẽ aliqͥ mõ actiua.Genꝰ enĩ eſt foꝛ⸗

ma vt dicẽ ph̊ᷣs lʒ p ↄpationè ad dinſas

in diffinitõe ſit ſicut mã. Et ꝑ h̊ pʒ rño
ad obiecta. Naʒ bonũ ex circuſtantia
ↄtineri põt ſo bono pfecto uel ſb bono
in gñe. Si eniʒ ẽ indutü oĩbus bonis
circũſtantijs ↄtinetur ſſ bono pfecto.
Si autẽ deficit in aliqua circſtantia

reducit᷑ad bonũ in gñe.ſub bono autẽ

pfecto comphendit᷑ actus gratuitus ⁊

gloꝛioſus. Poſſent autplura queri
pac materia. ſed alibi magis habet lo
cum q; hic.

Giſtinctio.xxxvij.

NVilnt auntem

etplurimi alij longe alit
de pcco t. Suß oñndit
mzr qůo peccatũu ſit pcci
pena ad veclarandũ quatr pcẽm ẽ pꝛi-
uatio. In hac pte intẽdit mr inarere
vtuꝝ actio in qua pcẽm ↄmittit᷑ ſita ðᷣo
ꝓpter hqð g dictũ fuit ꝙ pcẽmẽ act.
Et qm S pſecutꝰ fuit opionẽ illoꝝ qui
dicũtactionè ſbſtratã malicie eè a vo.
Hic ⁊? ꝓſeqͥtur aliã opĩoneʒ q̃ qdã po
nebãt nec maliciã nec actiõeʒ malã eẽ

a deo. Diuidit᷑ aut ps iſta in duas p-

tes. In q̊n bma ponit pdictã opĩoneʒ
In 2 pᷣ opponit g opĩoneʒ ptis ad⸗
nerſe. ibi In Haut uerbo ſupioris ſen
tetie t. Pꝛima ps hʒ tres pteſ.In pᷣ
ma exẽplificat mr illa opionẽ. In 2
nvᷣo ſbᷣiũgit eius defẽſionẽ᷑.ibi Jlla qʒ
Auguſ. vba bus diẽ E. In 3 voex
pdictis elicit q;daʒ ocłonẽ᷑.ibi Ex quo
colligit res aliqᷓs ct. Silrz“ ps pꝛĩci
palis hʒ tres ptes.in p pte oxpponit )
aduerſaʒ opĩoneʒ. In a vo loco det-/
mĩatõis põit quandã ↄmonitõeʒ aq au
ditoꝛis eruditionẽ.ibi Intẽdat diligẽ
ter his uerh̊ c. In ʒ uero rẽouet qn/
dã dubitationẽ.ibi Cũ igit᷑ oẽs catho⸗
lici in hoc ↄſentiant R. „„=
D intelligẽtiã
huiptis in q̃ magr inqrit vtꝝ
actio culpabilis ſita deo. incidit h̊ qõ

circa duo pncipałr. Pꝛĩo querit vtꝝ

oĩs actio ſit a deo! = querit᷑ vtꝑ actõ
defectiua ſm ꝙ defectĩa a deo ſit?
Circa bᷣmuʒz querũt tria. Pꝛĩo queri
tur vtꝝ a deo ſit oĩs actio m ꝙ actio:
Secuũdo querit᷑ vtna deo ſit oĩs ↄbua
tio· Tertio q̃rit᷑ vtꝝ a deo ſit oĩs ↄpõ:

rca primuũ ſic
Pꝓcedit⁊ queri:᷑ vtꝝ oĩs actõ ſ
ðJUDL ee 3

aetõ ſita deo:Et ꝙ ſic videt᷑. Jo.xx.
S ine me nihil poteſtiſ facẽ.ſ oĩs actõ

aliquo mõ eſt ens.ſiue ſit actio peccati

ſiue alia.ꝗ . Si tu dicas ꝙ illd intel
ligit᷑ de actõe bõa. Cõtra.yſa.xi. Nüũ⸗
qͥd eleuabit᷑ ſecuris ꝗᷣ eũ qui ſecat ĩ ea.
BGloſa. ſic inſtrumta nihil ſũt ꝑ ſe agẽ
tia.ita ſẽ nacherib nihil p ſe opatuſeſt.

ſi g actio ſẽnacherib mala erat ⁊ crude-

lis.⁊ ſẽnacherib in illa actiõe erat iſtru

mentũ dei.vr̃ ergo ꝙ omĩs mala actõ

ſitab ipſo tanq; a pᷣmo pncipio. Iteʒ

que ſunt eiuſdẽ gñiis hñt eadem pᷣnci⸗

pia pᷣma. i dare elemoſinã ꝓpter deũ
⁊ dare elemoſinã ꝓpter vanã gloꝛiam
eiuſdẽ gñis actiões ſũt in gñe nature.
ſi ergo actio iſta q̃ qs dat elemoſinã ꝓ

pt᷑ deũ:eſt a deo.vr̃ ꝙ et actio illa q̊ qs

dat elemoſinã cã inanis głie ſit a deo
Iteʒ opatio miraculoꝝ ẽ a ſolo ðᷣo
aliqͥs in faciendo miracla peccat. qͥa
facit ꝓpter vanã gloꝛiã.ergo vr̃ ꝙ ali/

qua actò ſoſtrata defoꝛmitati culpꝑ ſit
a deo:ergo pi roõne ⁊ oĩs alia. Iteʒ
oĩs ſcia a dño deo eſt.ſ̊ aliquis addi/

ſcit ꝓpterauariciã.ergo cũ addiſcere
non poſſit niſi deo coadiuuãte ⁊ opan
te.⁊ illud addiſcere ſitpcẽm:actio ſub-/
ſtrata pcẽo compat ad deũ ſiẽ ad pᷣnci
pium. IYtem aliqͥs adulterãdogñat
pꝓlem. quero igit᷑ vtꝝ illa actio ſiue co-
itus ille ſita deo uel non.Sieſta deo
ho ꝓpoſitũ.Si nonẽ a deo.ꝗ ꝓleſ ge

nita non ẽ a veo. ſi igit᷑ hoc impoſſibi
le ponere ꝙ aliqͥs hõ ſit qͥ nõ ſita deo.

⁊ illud ex qͥ ſeqͥtur.viʒ ꝙ actio ſbſtra⸗
ta pcco ñ ſita ðᷣ0o. Iteʒ actio que ſbᷣ
ſternit pccato non oĩno nihil eſt.ſicut
manifeſte apparet.Si igit᷑ aliqͥ mõ eſt
ens.quero a qͥ ſit. Sieſt a potẽtia crea
ture.neceſſe ẽ ꝙ ſit ab ea ſᷣm id qð hèt

de entitate.illud ergo ſᷣm qð actio ẽ ab

illa potẽtia autè a deo aut nö. Sieſta

deo.cũ ome illud qð eſt cã eauſe ſit ca
cãti:p ſe intelligẽdo. videlʒ ſimedium

cãtuʒ ẽ cauſa poſtremi ſᷣm id qð hʒa pᷣ
mo.tüc ſeqtur neceſſario ꝙ talis actio
ſit a deo. Si uero non ẽ a deo.tunc qͥ⸗
ro autè a ſe aut abalio.ſi ab alio.tunc
quero ſiłr ð illo alio. autẽ a ſe aut ab

alio.̊ uel erit abire ĩ infinituʒ.uel erit

ponẽ ꝙ creatura aliqͥd hata ſeipſa.vł
ꝙ habeatab alio q; a deo qð ſit pꝛimũ

pncipiũ in qͥ ſit ſtatus.ſᷣ oĩa ſut ĩpoſ

ſibilia.⁊ ſequit᷑ ex G̊ ꝙ aliqua actio nõ
eſt a deo.ergo x&.q Sʒ3. Beus non
facit ̊ ſuam ꝓhibitionẽ.qꝛ tũc ſibi ipi
ius ect.ſ̊ deus ꝓhibetaliquã actiõeʒ

hßm pactio eſt. ſiẽ ꝓhibuit ade nõ ↄme

dere de pomo.ergo videt ꝙ illa cõme⸗
ſtio Ade nõ fuerita deo. Q: autẽ illa
actio phibita fuerit ſʒ oactio axpparet
qꝛↄmedere de pomo illo de ſe erat bo
nuʒ. ⁊ nulla erat in eo defoꝛmitas niſi
poſtq; fuit phibitũ. Item oĩs actio

que eſt a bona uolũtate vtè opans pꝑer

caritatẽ eſt bona bitate pfecta in gne
moꝛis.ſj omĩs actio que egredita deo
egredita uolũtate optima:in q̃ eſt ſũ/
ma caritas.ergo oĩs actio cuiꝰ deꝰ pn
cipiũ eſt:ẽ bona bonitate moꝛis.ſ̊ actõ
ſpoſtrata peccato nõ ẽ bona bõitate mo
riſ.ergo nõ eſt a deo. Itẽ oĩa quecũ
q; deus facit bono fine facit.vniuerſa
enĩ opatur ꝓpter ſe. ome aũt qð fit bo
no fine ſimpir bonũu eſt. actio aũt ſub-/
ſtrata pcc̃o nonẽ ſimpłr bona. ergoñ
põt et a deo tanq; a c̊. Item qncũ/
q; oꝑans ↄtinuatur regule dirigẽti in
opando:recte opatur⁊ bñ.ſᷣ regula li/
beri ar.ẽ ipſa rectitudo uolũtatis diui
ne.g in oĩ opatione in q̃ deꝰ coopatur
libe.ar.qũ fitↄtinuatio opantis ad re/
gulã è rectitudo.ſi igit᷑ in aliq̃ opatiõe
p totũ eſt obliq̃tio.vr̃ q coopatio eiꝰ ñ
ſit a deo. Item ſi opatio que ẽ ſbie
cta pcco ẽ a deo ⁊ a libe.ar.aut tota eſt
a deo aut totaa li.ar.aut ps a ðᷣo ⁊ ps
a li.ar. Si tota a deo ⁊ tota a li.ar. vi
det᷑ ꝙ tota ſit ſimul ⁊ bona et mala.qð
eſt oĩno ĩpoſſibile.Sipꝑs a deo⁊ pars
a li.ar.ſᷣ qua rõe ponit᷑ vna ꝑs eſſe a li.

Ar. cadè rõe põt poni ⁊ alta.et ſic ridet᷑

qꝙ tota opatio ita ſit a libe.ar.ꝙ nõ ſita
deo. Itẽ ſi deus coopat li.ar.ĩactõ
ne que eſt ſſtrata pcco.aut igit᷑ li.ar.
mouet pncipalius q; deus uel ecõuer
ſo.ↄſtatꝙ li.ar.in nulla opatõne neq;
pncipaliꝰ neq; eque pncipalłr põt mo⸗
uere ſicut deuſ.cũ taʒ in monẽdo qᷓ; in

llmm
gemotorpn
gelsouet
epuſs⸗
enleni
unart
Uniitlunn
zocoelciut
geoonq
Ciſam aon
gceomagne
ſt necmgr:
carümag?
glpmulta;
gamäfeſer
glcpion
gctoſue ſi
Gbckacno
ſtwgozwonen
ſepotenen
Gcni denst
ctinſtneuen
AWeo wag
Cöſenährun
ſitenspecec
opantedin
tiagemaa
Necipunta
atnocicio
unabea
peeroimoo
ſouſbiſu
gciglin Cti
ſeacnoneeſe
Opmiandign
Anbled⸗
1pae
dcgnitbzs
ſſoisiut
getoeuso
tgtefantit
ifictg
lolewgſi

ütii hi⸗

udensg t
bunpöst
Zlam
niſilodin
ſtuzealigr
numenöeſ

hluzuelenn
Naſeh. “
Rſnni
Peiͤſirſpe
untion
Belsnon
auſußi
aniactier
un i
koilcöne,
Qmill
tundapem
odeſenntdo
enminsniſ
ſiemoisacti
ntiopansn
lecninge
egrecita deo
cui de'ön
mais aco
Adätatemo
Nidiacatci
miuenſn
Nenitcdfide
actioditſi,
Ndom. egoi
Ingici
gnedingitin
bi ngyhl⸗
linns dini
e /Nν⅓
umns e⸗
Alijoparoe
wtoeh ,
tocuei bi
ganpuch
1nsadols
pualiarri
etnalnes
gadeoleſs
oniliariaco⸗
Atigl ldn
.usalchlen
autun

RSS
RαM

cauſando cuinſcũq; dicat e ſiue cã ſi-
ne motoꝛ pncipaliſſimus intelligat᷑.ꝗ
deus mouet pᷣncipaliuſ.ſi ergo motoꝛ

pncipalis excitat et mouet moꝛtẽ non
Encipalevidet in opatiõe culpabili
iben ar. excitet a deo.ergo cũ adult lu
xuriat᷑⁊ latro furat᷑: ad tales actiones

a deo excitat.qð oĩno abſurdũ eſt.
NHeodðᷣm qꝙ ſicut magj dicit in lr̃a cir

ca iſtam qõnẽ fuerũt diuerſe poſitões
adeo magnoꝝ viroꝝ ⁊ adeo ronabileſ

vt nec mgr auſus fuerit diffinire que

earũ mag ↄtineat ueritatẽ.Attamen
qꝛ p multaʒ diſcuſſionẽ dubia ducunt᷑
ad mãaifeſtationẽ.nunc cõmunit tenet
ꝙ illa opĩo uerioꝛ ſit que dicit ꝙ omĩs
actio ſiue ſbſtrata æccato ſiue nõ ſʒ id
qð eſtactio:eſt a deo.nec immerito.qͥa
iſtud oʒ ponere ſi penſet᷑ eminẽtia diui
ne potẽtie:⁊ indigẽtia potentie create.
qꝛ enĩ deus ẽ cauſa pᷣmoꝛdialiſſima iõ
eſt influẽtie maxĩe in cauſas ſecũdas.
⁊æ adeo magne influentie vt nec modi
cũ ſeu q;tumcũq; puum dũ tñ aliqͥ mõ
ſit ens ꝓcedat ab aliqᷓ cã creata niſi co

opante diuĩa potẽtia. Oĩs etiaʒ potẽ⸗
tia creata q;tum eſt de ſe defectiua eſt

nec ẽ pure actiua.ergo q;tumcũq; faci
at modicã opationẽ:neceſſe hẽt adiu⸗/
uari ab ea potẽtia que ẽ actuſ purus ꝓ
pter oĩmodam pmixtionẽ cum mã.⁊ qᷓ
ſola ſibi ſufficit nulloꝰindigẽs iuuari
a cꝗ alia.Et iõ hec poſitioque dicit om
nẽ actionẽ eſſe a deo ſᷣm ꝙ actio ẽ᷑.abſᷣ
omni ambiguitate tenẽda eſt. An an
ſelm in li de cõcoꝛdia pꝛedeſtinatõis
⁊ pꝛeſcie.Omnis q̃litas ⁊ oĩs actio et
qcquid hʒ aliquã eẽntiaʒ a deo eſt.a qͥ

eſt oĩs iuſticia ⁊ nulla iniuſticia. acit

igit᷑ deus oĩa iuſta ſiue iniuſta uolun
tate fiant.i.bona opa ⁊ mala.In bõiſ
qdeʒ facit ꝙ ſunt ⁊ ꝙ bona ſunt.in ma

lis uero ꝙ ſüt h non ꝙ mala ſüt. Et ite
rũ ibidẽ Oẽs actões etoẽs motus fa⸗

cit deus.qꝛ ipſe facit res a bus ⁊ex qͥᷣ
bus⁊ ꝑ qs ⁊ in quibs fiunt.et nulla reſ
hʒ ullam potentiã nolendi aut faciẽdi
niſi illo dãte.ipſũ qͥʒ uelle qð aliqñ iu
ſtuʒ ẽ aliqn iniuſtũ:a deo eſt.nõ eẽ bo
num:nõ eſt qͥq nec a deo ẽ. Cõcedẽde

igit᷑ ſunt rões ad pꝛimã ptem inducte.

Ald illud uero qð obꝛꝙ deus nõ fa
cit ᷣ ſuam ꝓhibitionẽ.dvm ꝙ ueyeſt.

ſß deus cum ꝓhibet aliquã actionẽ nõ

ꝓhibet ſibi alij.et nõ ꝓhibet ſuam co⸗/
opationẽ quã non ſbtrahit creature.ſ
ipſi creature ꝓhibet opationẽ.⁊ iõ duʒ

coopatur ei nõ facit) ſuam ꝓbibitõeʒ

Et ſi tu obijcias mihi ꝙ nibilomin“
actio ꝓhibita a deo:eſt a deo.ddm ꝙi

actõne pꝓhibita eſt duo ↄſiderare.⁊ ꝙ
elſt actio.⁊ ꝙ eſt ꝓhibita. A b eo fit ßm
eſt actio.non auũt hm ꝙ ꝓhibita. ⁊ iõ

non ſeqtur ꝙ ʒ ſeipſü faciat. Ad il⸗
lud qð obꝛ ꝙ oĩs actio que ẽ a uolũta
te bona eſt bona.dðʒ ꝙ ueritatẽ habʒ
in uolũtate creata.ſᷣ non opoꝛtet ꝙ ue
ritatẽ habeat in uolũtate increata: lo/
quẽdo de bonitate moꝛis.Et rõ huiuſ
eſt iſta.qꝛ cũ aliq̃ actio eſt a bona uolũ
tate creata. cũ uoluntas increata q ei
coopatur abſq; dubio bona ſit:ſimpli

citer actio illa bona eſt. qꝛ tota eius cã

eſt bona. ſed cũ uolutas increata ẽ bo
na que coopatur uolũtati create:uolũ
tas creata pot eſſe deoꝛdĩata. et rõe illi
us põtuenire defectꝰcirca opationẽ il
lam. Vñ ſicut videmꝰ in aliq̃ opatõ
ne que ẽ a deo ⁊ a virtute creata.ex de
fectu virtutiſ create totałr deficit opa
tio illa.ſic etiã ex deoꝛdiatione illa uo
luũtatis create cõtingit depᷣuari illam

actionẽ. Alliter poſſet dici ꝙ opatio

dicit᷑ dupłr. vno mõ dicit᷑ oꝑatio opuſ
opans:aliomõ opꝰ opatum.Et cũ di⸗
cit᷑. Si uolutas eſt bona:opus eſt bo⸗
nuʒ.H̊ intelligendũ eſt de oꝑpe opante
qð ſcilʒ eſt actus ipſiꝰuolũtatiſ.vtuel
le.et ſi nõ habʒ inſtantiã in deo qꝛ uel-/
le dei deus eſt.⁊ actio dei deus eſt iſto
mõ. Si autẽ dicat᷑ opatio ipſum oꝑꝰ
opatuʒ.ſic non ſequit᷑ ꝙ tale opus ſit
bonũ bonitate cõpleta ſiue meritoꝛia.
ß̃ ſufficit ꝙ ſit bonuz bonitate nẽ. ſicut
patet. opa que ꝓcedunta uolũtate dei
bona ſüt bonitate nature. et hanc boi
tatem hʒ actio que ſbᷣſtrata ẽ malicie.
Ad illud uero qð obijcit᷑ꝙ deus fa
cit oĩa ꝓpter ſe.doᷣm qꝙ uen eſt. et cõce
denð eſt etiã ꝙ actõeʒ malicie ſboſtratã
ce 4

ꝓdter ſe facit. ꝓpter ſe enĩ coopat᷑ ere
ature. Cü auteʒ dicit ꝙ opatio que fit
ꝓpter deũ eſt bona bonitate moꝛis.H̊
intelligit᷑ de opatione creature rõnat.

Nam de deo intelligi non põt.ꝓ eoq

deus non tm coopatur creature rõna/
li ſed etiam irrõnali.illa tamèẽ opatio
non dicit᷑ eſſe bona bonitate moꝛis.
Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ qñ agens crea

tuz cötinuat regule dirigenti non er/
rat. doᷣm ꝙ uerumẽ ſi ſimpirↄtinue

ei. Tuc autem continuat ei ſimplicit
quãdo continuat᷑ ⁊ q́;tum ad opatioeʒ
⁊ quantũ ad circũſtantiaſ cũ linea exit
in opationẽ circũſtantijs debitis pᷣua

tam.in H̊ ꝙ exit in opationè eiↄtinua-

tur.ſed in hoc ꝙ puat eam debitis cir-

cũſta ntijs deficit etab ea diſcõtinuat.
et ita diſcõtinuatur nõ agendo ſ defi⸗

ciedo.⁊ deficiẽ?eſt pnꝰmali.⁊ ĩ hoc ꝙ;

deficit a deo recedit.qͥa defectus ille

a deo non cẽ.Muis eniʒ deus coope⸗/
tur opanti.non tamè deſicit cum defi
ciente. Ad illud qð querit Aut tota
opatio eſt a deo c.dðm ꝙ tota ẽa ðᷣo
⁊ tota a libero ar. Non eniʒ ẽ intelligẽ
duʒꝙ deuſcoopꝑetur libero ar.ſicut cũᷣ

duo ferunt lapidem. vnus cooperatur

alteri. ſed quia deus eſt intime agens

in omniactione.⁊ intimeſt ipſi poten

tie operanti.ita ꝙ potẽtia ipſa in nihil
exit quod non ſit ab ipſo. Et ſi obijci9/
at ꝙ eadem actio erit tota bona ⁊ tota
mala. Bicendum ꝙ deus illi actio/

ni non dat niſi bonitatẽ nature.liberũ
autem arbitriũ non pᷣuat eam bonita/

te nature ſed bonitate moꝛis. Et iſta
duo non habẽt oppoſitũ.videlicʒ ꝙ ali

quid habeat bonitate nature.et puatũ
ſit bonitate moꝛis. Ad illud qð obꝛ

de eſt pᷣncipale mouens ĩ taliactio
Pncipale

ne. dom ꝙ uerum ẽ. attamen non ſeqͥ

tur ex hoc ꝙ excitet libeꝝ ar.ad facien/
dam illam opationẽ᷑. Excitatio enĩ di

cit aliquẽ effectum gratie puenienteʒ

ipſam uolũtatem.hoc auteʒ requiritur
in bonis meritoꝛijs.in alijſ uero opib⸗
indifferẽtibus uel etiaʒ maliſ nonẽ ni
ſi ſola cooperatio diuine virtutis: que
exiſtẽſ in creatura potetialitereẽntiałr

T pᷣſentiatr:ſicut cõſeruat eam ĩ eendo
ſic adiuuat in opando. ꝓpter quod cõ
ceditur ibi eẽ cooꝑatio:nõ pꝛeuẽtio vł

ſubſecutio.

Ecundo queri
tur vtrũ omnis rei cõſeruatio
ſita deo! Et ꝙ ſic videt. Pꝛĩo p Gꝛe/
go.Quncta in nihiluʒ cederẽt niſi ma
nus cõditoꝛis ea cõtineret. ergo omia
que cõſeruant᷑:a deo conſeruãtur.
Item eẽ eſt actus entis.⁊ viuere viuẽ
tis.ſed nullus acteſt qui non ſita dᷣo
immediate.ergo nullũ eſſe ⁊ nulluʒ vi
uere.ſi ergo creatura cotinue eſt.⁊ cõti
nuatio in eſſe non eſt aliud qᷓduratio.
cum eſſe eiuſ non poſſit eſſe niſia deo:
omnis rei cõſeruatio eſta deo. Itẽ
nihil mutabile ſoſiſtit nec ſaluat᷑ in eẽ
niſi ꝑ ĩmutabile et firum. ſed ome eſſe
creatü mutabile eſt ⁊ uariabile ſaltem
a pterito in futurũ.ergo nihil poteſt ſb
ſiſtere niſi deo conſeruãte. Iteʒ q;/
to effectuſ magis pcipita cauſatanto

magis pendet ab ipſa.et quato magis

pendet ab ipſa tãto minus poteſt dum
re ſoſiſtere ſine ipſa.ſed omne creatũ
totum qð eſt ⁊ qð habʒ:a deo habet.
impoſſibile eſt aliquid nec ad momen-
tuʒ cõſeruari in eſſe niſi deo cõſeruan
te. Item ſicut ſe habʒ eẽntia ad pꝛi/
maʒ eèntiam ⁊ ſapiẽtia ad pꝛimã ſapi
entiã.ita ſe habʒ duratio ad pᷣmaʒ du
rationẽ.ſed omnis eẽntia a pᷣma eſſen
tia:et omnis ſapiẽtia a pꝛima ſapietia
eſt.ergo omĩs duratio a pᷣma duratõe

Pgucitur ſicuta pꝛicipio.ergo nihil in

eſſe cõſeruat᷑ niſi ꝑ deũ. Sed cõtra.
Auguſ. in libꝛo de nã boni tractãs il-
lud qð dicit eccle.viij.Sermo eius po
teſtate eſt plenꝰ.dicit ꝙ ſuum dicere ẽ
ſuũ facere.ſed ſtatim quãdo deuſ fecit
creaturã ſimul cum hoc diſpoſuit q;tũ
creatum durare debuit. ergo videt q;
ſtatim dedit ei virtutẽ cõtinuandi ſe ĩ
eſle.ergo non videt᷑ ꝙ amplius de im
mediate eam cõſeruet. O ſi tu dicas
ꝙ virtus creature dam indigetadhuc
pirtute diuĩa ſimul coopante. Cõtra.
ſi ſuũ dicere è ſun facẽ.et dicere nõ põt

eſuucſi
S
teigiu⸗
ſnie,
cut panel
onindige
ſcuntede
getnulopo
ſisdetale
Uanteztinue
gekinnegia
Pnetpiuzee
fcieterdatn
ag conſen
ſufficruus
fonma nop
nückbeleft
egernnnien
ſoristesc
Cndiglantu
Uepplitadal
opatiocearmn
Nechaction?
nunchenide
nuutisolern
multarecie
ſenntiono
meciato.
linamurnue⸗
nipet Oiaſe
tünachn
ipitauthe
tlatͤe Ale⸗
mnpctalää
Ninniknd
An
afone.d
tappenitüſe
etergon
utoade
enachone
Nectſecgdeo
loriigeti
erizernii
nbladice⸗
taliſbed
tk eſtſdid⸗
indo Bi⸗
ſſtacchsde
tniͤlisg

N
Neuk

ent

kcſenmn
Popbr⸗
aſſing
adoni
Mnim.
tmmenpin⸗
uinonſtade
ſer ulnyi
Mueeſtacit
wödntd.
ſeniſadeo.
deo N
ſalut inei
ſcaoneeſe
dieſaltem
Wwüwen
1. Ni,
acanſennd
ncnänag⸗
nserſdan
adebbent
innd
miniſopi
onuʒ ou
1pmaeſſen
maſapietia
ma durade
agonipilin
dcon⸗
onincisi⸗
emoti
ſaumdcut
iGodeuſitt
diſwoſta
ergonei⸗
Gimuandiſel
pliusde in
Pſin u
Nigen ichie
nirin

eſſe ſucceſſiuuʒ.ergo nec faeere.ſᷣ̊ con
ſeruatio creature cũſucceſſiõe.ꝗ̊ͥ non
videt᷑ ꝙ illa ↄſeruatio ſit a deo ſic a cõ
ſeruäte. Item ad nobilitatẽ agẽtis
creati ptinet ꝙ põt facẽ opuſ ꝑ ſe ſtabi
le non indigẽs ipſoartifice ↄtinue ſu/
ſtẽtante.ᷣ dðs eſt artifex multo nobili⸗
oꝛ multo potentioꝛ.q̊ videt᷑ ꝙ oꝑibus

ſuis det tale eẽ ꝙ nõ indigeàt iplo ↄpᷣ

nante ↄtinue.igit᷑ ↄſeruatio reꝝ nõ vi
det᷑immediate eẽa deo. IJtem idè eſt

pᷣncipiuʒ eẽndi ⁊ ↄſeruandi.ꝑᷣ for̃a ſuf

ficiẽter dat vnicuiq; rei eſſe.̊ videtur
ꝙ ad conſeruatõnem vniuſcuiuſq; rei
ſufficit vtus ppe foꝛme. ſi tu dicaſ
ꝙ; foꝛma nõ pot ↄſeruare ſuã nãm. pla

nü eſt heſſe falſũ in ata que habet v im

uegetatiuã ⁊ regitiuã coꝛpis. Item
ſi omis res cõſeruata deo immediate
cum diuĩa vᷣtus nec poſſit a ſe deficere

nec poſſit abalio ſepari. videt᷑ ꝙ nulla

opatio cteature nec ꝑ defectü ſui ipſi
nec ꝑ actionẽ ↄꝛij poſſit aliqũ tmiari.
nunq; enĩ deficit duratio ſine defectu
vtutis ↄſeruãtis.et planuʒ eſt illud ꝙ;
multaꝝnactio tmĩat᷑.ꝗ videt᷑ ꝙ taliu cõ

ſeruatio nõ ſit a deo tãq; a pᷣncipio im

mediato. Iteʒ ꝙ creatura ſibi ipſi re⸗

linq̃tur videt.aut ↄᷣuat in eẽ aut coꝛ/

rupit᷑. Si ↄſeruat in eſſe.habeo ꝓpoſi
tü.videlʒ ꝙ nõ oĩs ↄfuatio ẽa ðo. Si
coꝛꝛũpit.aut heſt aliena actõe aut ꝓpᷣa

incliatõe. Aliena actõe nõ.q nlla cre/
atura põt aliã ĩ nibilũ redigẽ. Pꝛopᷣa

inclinatõe nõ.qꝛ nã ſemꝑ deſideratqð
meliꝰeſt.⁊ foꝛma axꝑpetit vniri matie.⁊
mã foꝛme.ꝗᷓ ſi mot ſeqͥł inclinationẽ
⁊ appetitũ ſemꝑ durabit ⁊ nunq; defi/
ciet.ergo redit idẽ qð pᷣuſ.viʒ ꝙ; nõ oĩs
ↄbuatio a deo eſt. NMW? dð ꝙ nõ ſolü
oẽm actionẽ:ueꝝ eti oèm ↄſeruatõeʒ
neceſſe ẽa deo ecẽ.Et rõ huiꝰ eſt neceſſi

tas ⁊ indigẽtia ex pte create.oĩs enim

creata ex nihilo ẽ.⁊ aliunde hʒeè᷑:qꝛ ex
nihilo ẽ. ideo dammõ vana ẽ ⁊ vani⸗
tati ſbiecta ẽ.quia ᷣo aliunde hẽteẽ.iõ
eẽ eſt ſibi qdammõ accñtale. ꝛio mõ ẽ

eſt accñs deo ł ſbſiſtẽspitas ⁊ manẽs
cã:⁊ nalis gñiſ ꝓpetas.Sic igit᷑ vanũ

nõ põt fulciri niſi p uen ⁊ ſtabile.⁊ acci
gens non pot fulciri niſi ꝑ ſom. ſic eſſe
create nõ potobuari abſq; munificetia

creatricis eẽntie. An ſicẽ creata hʒ een

tiam ⁊ actionẽ᷑.ita etiã hʒ ⁊ duratoneʒ.
et ꝓpter ̊ q;uis creatura nõ poſſit eſſe
actu infinita. nihilominuſ tñ ponit du
ratòe infinita. Infinitas eniʒ duratõ
nis nõ pðit in creata aliquã actualeè in
finitãteʒ. Et rõ huieſt.qꝛ potentia per
quã durat creatura nõ tm eſt ipſi crea
ture.ĩmo etiã creatricis eẽntie. NHerũ

eſt etiã ꝙ in creatura ẽ aliq̃ potẽtia ad
durandũ.ſᷣ illa nõ eſt oĩno in actu. im
mo ð in potẽtia qͥdammõ reſpectu illiꝰ
vtus q ẽ ĩ actu infita.⁊ q̊ ẽ qð vult dicẽ
ꝓpłs in liꝰ de cauſ.qꝙ oẽs vᷣtutes infini
te pendẽteſ ſũt ꝑ vnũ infinitũ pᷣncipiũ
qð eſt vᷣtus pᷣtutuʒ. Cõcedẽde ſuutigi

tur rõnes ondenies ꝙ oĩs reiꝰↄſᷣuatio

eſt a deo tanq; ab ĩmediato pᷣncipio.ñ
tñ eſt ab ipſo ſicuta tota ca.ſic enim in
creatura ẽ aliq̃ virtus opatiua creata.
ſic etiã aliq̃ virtus ↄſeruatia. Ad il-⸗
lud ꝗᷓ qð pᷣmo obꝙ ſuuʒ dicẽ eſt ſuuʒ

facere.dom ꝙ h̊ non dicit᷑ immediate
ꝓpter hoc ꝙ ad dicẽ ſeqtur facere.quo
niã deus dixit ab eterno ⁊ fecit in tem
pPoꝛe. h̊ hoc dictũ eſt qꝛ nõ eſt noua opa

tio ex ꝑte dei ipſũ facere ſupadditum

ad dicẽ. ſicut ↄtingit in opatione crea
ture. Hec ualet qð obꝛ ꝙ dicere non?
ſucceſſiuũ. Gicendũ enĩ ꝙ nec dicẽ di

nec facere ẽ ſucceſſinũ ſᷣm id qð eſt.qa

dicere ⁊ facẽ dei deꝰ eſt ⁊ eternũqͥdeſt.

NVerũtamẽ ſiẽ ab etno pot ꝓcedere tẽ/
poꝛale. ſic a diuio dicere in q nulla eſt
ſucceſſio pðt ꝓcedẽ ſucceſſiua duratio

que qdem ſucceſſiua cẽ nõ rõne exigen
tie ex ꝑte dei ↄuãtii ſᷣ ex ꝑte reipſerua

te. Ad illud qð obꝛ ꝙ artifex creatꝰ

põt facẽ ꝑ ſe opus ſtabile.d ᷣm ꝙ non

eſt ſimile. ꝓ eo ꝙ artifex creatus ſic fa

cit rem ꝙ non facit eius pᷣncipia intri
ſeca. non eniʒ poteſt in totam rei ſbſta

tiã.⁊ ꝓpterea res facta conſeruari põt

in pmis nctgn a desericet a pote
ic aũt eſt in ope dei.

ſtate artificis.nõ ſic aũteſt
Omne eni opuſ qð vs facit ſm totuʒ
ſui facit.et ideo totatr ab ipo depeẽdʒ⁊

ſine eius adiutoꝛio cſeruari non pot.
Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ idem ẽ pꝛinci

pium eẽndi ⁊ ↄſeruandi.dpᷣm ꝙ uerũ

eſt in genere cauſe foꝛmalis.et ſimilit᷑
uerum ẽ in gñe cauſe efficiẽtis.q;uis
igit eſſe in creatura ſit a foꝛma creata
tanq; ab infoꝛmate.nihilominꝰtamen
a deo eſt tanq; ab efficiẽte. Ideo ſicut
ad conſeruationẽ rei neceſaria ẽ virt

foꝛme complẽtis. ſic etiam neceſſariG/

eſt adiutoꝛiũ pᷣmi ⁊ immediati efficien
tis. Ad illud qð obᷣꝛ ꝙ ſi deus ↄſer
uaret res nihil conumperet᷑. dðᷣm q il

lud argumẽtũ deficit dupłr. Pꝛimũ
AQgem qꝛ deus cõſeruat uoluntarie. et
ideo tantũ conſeruat quantũ placet ſi
bi:et hm viſponem ſapientie. MPꝛe⸗
tea. Cõſeruatio rei non ẽ a deo tanq;

a tota cauſa.ſed requirit᷑ ex parte crea
ture idẽtitas ad cõſeruationẽ.et virtuſ
quodammõ conſeruatia:ad cuius de
fectü uelocioꝛem uel tardioꝛẽ ſequitur
diuturnioꝛ uel minꝰ diuturna duratõ
creature.et cũ ẽ idoneitas creature ad
durandũ in ppetuũ vtpote ſimplicitaſ
deus eé eius etnaliterↄtinuat. Ad
illud qð querit᷑ vtrũ ſicreatura ſibi re-/
linqueret᷑:coꝛũperetur DBico ꝙ ſic. Et
ſi querat᷑ vtꝝ aliquo agẽète uel nõ: Oi⸗/
co ꝙ nuſlo agente. ſ̊ ꝓpter defectũ in

ſeipſa.talis eniʒ coꝛuptõ que eſt adni

hilatio dicit purũ defectũ.et ideo nõ

reqͥrit cãm efficientem:ſ̊ deficientẽ.ꝭ

autem ĩ creatura eſt ex hoc ꝙ ex nibilo
eſt. Et ſi obijciatq naturał᷑ inclinatio

cuiuſſibet rei ẽ ad durandumĩ eſſe.Et

ꝙ motus ſeqtur inclinationẽ. dðᷣm ꝙ;

uerum ẽ de inclinatõe motus dicente

poſitionẽ. Nerũ en etiaʒ pᷣncipijs rei
ſaluatis in eſſe ſuꝑ que fundat᷑ illa in⸗
clinatio. Si autẽ creatura ſibi relinqͥ

retur:pncipia rei in eſſe non ſeruaren-

tur.ĩmo in ſeipſis deficerẽt.⁊ ideo ĩcli
natio ad eſſe piret. Poſſet etiam dici
q; cum ponit᷑ꝙ creatura ſibi reliquat᷑:
poniturꝙ diuĩa virtus ſe ſᷣtrahat⁊ p
ↄñns ponit᷑ creature adnihilatio. Siẽ
enim ꝑ compationẽ virtutis infinite
Põt fieri eductio ð nihilo in eẽ. ita etiã

p ſtractionẽ põt fieri adnibilatio.et

ꝓ tanto dicit Hug. ꝙ ſoli diuĩe vᷣtuti

poſſibiliſ eſt adnihilatio creature. ANe

rũtamen illud uerbũ intelligendũu eſt

ſane.qꝛ multũ caluniabile eſt.

Ercõ queritur

vtrũ omnis copoſitio ſit a ðᷣo:

Et ꝙ ſic videt᷑. Nbicũq; eſt aliq̃ com-
poſitio ibi è aliqua componẽtis actio.

H omniſ actio ẽ a deo.ergo omĩs com
poſitio è a deo. Item ſicut potẽtie ⁊

vir tutis ẽ diſtinguere ⁊ ſepare.ſic po-
tẽtie ⁊ virtutis ẽ res vnire ⁊ compone-
re.ſed ome qð eſt potentie:eſtab omni

potẽtia creatoꝛis.ergo . Iteʒ vbi
cũq; eſt compoſitio ibi ẽ aliqua rnio.⁊
vbicũq; eſt v nio vhi eſt aliq̃ vnitas.ſed
omĩs vnitaſẽ a pma vnitate. Pꝛima
autez ⁊ ſumma vnitas deus eſt. ergo
omiĩs cõpoſitio eſta deo. Iteʒ Au⸗
guſ. de va relig. Omnis res bʒ h̊ tria.
ſcilʒ ꝙ vnuʒ aliquid ſit ⁊ ſpecie viſcer-/
nat᷑.et reruʒ oꝛdinẽ non excedat. ſj̊ ſicẽ
dicit Auguſi. in.xi de ci.dei. Abeo ẽ

nis modus ⁊ omĩs ſpecies ⁊ oĩsoꝛdo.

ſine quibs nihil eẽ nec cogitari põt.er
go ſi ome compoſitũ ⁊ omis compoſi-
tio aliquo mõeſt.videt᷑ igitur omĩs cõ
poſitio a deo eẽᷓ. Sʒ cõtra.ſup iltdq

i.cor.viij.Scimꝰ quia ydolũ nihil eſt

Bloſa.MMateriã ydoli dominꝰfoꝛma
uit. ſed ſtulticia hominũ foꝛma dedit.
Et poſt Quecũq; ſunt in creaturis fa
cta ſunt p uerbuʒ.ſed foꝛma homiĩis in
vdolo non ẽ facta p uerbũ.ſicut pecca/
tum nõ eſt factum p uerbũ.videt᷑ ergo
q; cõpoſitio talis foꝛme cum tali mate/
ria nõ ſit a deo. Item qued ſunt q̃
impoſſibilia ſunt coniũgi.non tm a na
tura ſ etiò a deo.vtpote ꝙ aliqͥq ſit ſit
⁊ ſemel album ⁊ nigruʒ.ſed ĩtellectus

noſter futaſticusfrequẽter ↄpoit talia.

nulloꝝ aũt ↄpõ eſt a ðo niſi eoꝝ q̃ ſüt
a ðoↄpoſſibilia ⁊ ↄponũt᷑ abĩtellcu.vr
ꝙ nõ oĩs ↄpõ ſita deo.ſiꝗ oꝑpoſita nõ
ſũta deo ↄpõibilia.⁊ ↄponũt᷑ ab ĩtelle⸗

ctu:videt ꝙ non omnis cõpoſitio ſit a

deo. Item quedã ſunt que non poſ
ſunt ↄiungi in eodem ſine monſtruo-/
ſitate ſicut duo capita in eodẽ coꝛpe.

gisanto/
nnnlicfen
oreusinul
ſctermne.n
ſonulom
Itnaiql
ziinedcon
ſatibunton
jpͤckelimd
ſobipen⸗
1dectgiation
ſöſtadeo.
ſonetiprr⸗
Leptonͤali
wttsnan⸗
paſio ien
nntamaco⸗
Nwoſte fmg/
odickaligu⸗
gäͤttſinptra⸗
goͤſoutt is
Encencüeh
acdesſütgu
oloſieme
öruncänen⸗
Cöigigliäde
neadnode
lceinſepet
cus nolice
uemveeld⸗
jinedefyn
dog ildef
iadeftüalian
Necmiptor
Eſttigies
1ded. Wai
Mecctinn⸗
boinſnainon
nisinſealih
dpkemeli
gnintdi
ſen zwete⸗
feſinnoni
wezroli

Eiſbbllenmi

mn ito;

Uemͤciſten

Ctepakkeſn
Gulgiegabeſt
Nflucanfie

ſlidiie ſat
dceamun .

lverinr

Weigtücn,
wens Nto.
ahonigen
nſanpttet
riſchnſtn⸗
mmetcenpne
mieekabonni
a. Irz
iealionarnot
alijmins ſ
niate. Prina
dens eſt.ergo
Ie Bn
isnodbi.
rſſediſcen
nclcadar aſe
de c dei Abtde
veiin nisd
us wolänincd
vliwnin n
nni ni dect.
tincruunsf
ſomabvmnisin
rbü ſicut ecca⸗
chü idei ergo
NeNAimar,
en guetüſuni
nüügioncmhin
wrg alit it
n;ſec irlend
err giitli.
bonileniſt
Cnütgbirelcif
ſigegpoſinn
97 nüttbirl⸗
niscöppſtoſt
ſunt ue on⸗
nſine nontmo⸗
int:iel

talis compoſitio nõ poteſt eſſe a natu/

ra niſi cũ erroꝛe.⁊ pter ĩtentionẽ.ſi er-
go deus ĩ nulla compoſitiõe errat:nec

facit errare.videtur ꝙ talium comp.
ſitio nullo modo poſſit eſſe a doo.

Item aliq ſunt que impoſſibile ẽ cõ
iſgi ſine deoꝛdiatiõe.vtpote ſi h ↄmi-
ſceret᷑ bꝛuto uel ecõuerſo.ſi igit᷑tatł cõ

põ nõ eſt aliud q ↄponibiliũ deoꝛdina

tio. Hipſo eniʒ deoꝛdiant᷑ ꝙ ſic ↄponũt
2 deoꝛdiatio nõ ſita deo.vr̃ ꝙ aliq̃ ↄp

nõ ſita doeo. MW? doͤm ꝙ cũ ↄponis

nomẽ tripir accipiat in q̃libet ſuaꝝ ac
ceptionũ aliqͥd dicit. Dicit᷑ enĩ ↄpõ cõ
ponẽtis actõ. dicit᷑ etiã ↄpõ ↄponibilis
paſſio.dicit᷑ ʒꝰo ↄpõ rei ↄpoſite diſpõ. ⁊

qm tam actio qᷓ paſſio q;ᷓ etiã diſpõ rei

ↄpoſite ſᷣm ꝙρſita aliqͥd dicit.⁊ oẽ
qð dicit aliqua põneʒ a deo c᷑.Cõcedẽ
duũ eſt ſimpłr ꝙ oĩs ↄpõ ſita deo ᷣm ꝙ
ↄpõ.ſicut ⁊ oĩs actio ⁊ cõſeruatio.At/
tendendũ eſt tñ ꝙ quẽadmodũ quedã

actões ſũt que mox noĩate ↄiũcte ſunt

malo.ſiẽ mẽdaciũ ⁊ adulteriũ.ſic qdaʒ
q̃runda reꝝ ↄpõnes ſüt qs ſepabilr cõ
cõitataliq̃ defoꝛmitaſ⁊ inoꝛdiatio.vñ

quẽadmoð actio piucta ẽ defectu ma
licie inſepabiłr dr̃ a deo eẽ.ita ꝙ defe

ctus malicie ñẽ a deo ſ a defectu crea
ture vtpote libere uolũtatis.ſic ↄpð cui

iücta ẽ defoꝛmitas et inoꝛdĩatio ſicẽ a

ðo ꝙ illa defoꝛmitaſ que ÿe defecteſt
ẽa defcũ alicuiꝰ cauſe ↄponẽi create ł
a defectu ipſoꝝoponibiliũ. Cõceden
ge ſüt igit᷑ rões oñdentes ꝙ oĩs ↄpõẽ
a deo. Ad illd ergo qð pᷣoobᷣꝛ de cõ
põne que ẽ in ydolo.dð ꝙ ydolũ ſᷣm ꝙ-
huiuſmõi nomĩat aliqͥd artificiatũ ↄti
nẽs in ſe aliqͥd numiĩs ?᷑ diuĩtat.⁊ ſ᷑ʒʒ q̊
dupkr intelligit᷑ ibiↄpo.ſ.foꝛme artis
ad mãm.⁊ diuĩtatis ad artificiũ.et pᷣꝰ

qͥdem ↄpõ eſt a pte rei.⁊ vo ẽ ſolimõ

ſeſtiationẽydolatrie. tuʒ ad pᷣma

ↄpõneʒ ydolũ aliqᷣq ẽ. qtuʒ vo ad ſecũ0
da nibil ẽ in mũdo ĩ re.q;uiſaliqͥd eſtie

tur. Cõcedo ᷣHιZvidtio talis fore cuʒ
hbac mã cũ ſit realr ens ꝙ a deoẽ᷑. Cõ⸗
cedendu eſt nihilõinꝰ ꝙ illa eſtiatio in

qtũ aĩe actꝰeſt a ðᷣo eſt.ſ̊ ↄpð diuĩtatiſ

ad illud artificiũ que eſtiat᷑ eẽ oĩno ni

hil ẽ. et ̊ a deo nõ eſt.qꝛ nõ eſt tał ↄp

fFfm reʒ.ſiłr oꝛdĩatio illiꝰ for̃e artificiat

ad ↄtinẽtiã diuitatis.illa deʒ potius

ẽ deoꝛdiatio qᷓ;ᷓ aliq põ. et H qͥ deʒ a ðᷣo
nõ eſt ſᷣ a defectu cognis ⁊ fidei.cuʒ g

dicit ꝙ foꝛma ydolii tali mã nõ ſitaðo
nõ negat᷑ ↄpõ huiꝰfoꝛme cũ hac mã ab

ſolute eẽ a dᷣo.̊ h̊ negat᷑ ꝙ nõ eſta veo
ad id ppter qð hõ illam effigieʒ efficit

Et ſic pʒ pꝛo qto dicit᷑ ydolu nihil eſſe
ſcilʒ ꝓeo ꝙ eſt nomen impoſituʒa fi⸗

ctiõe cui ſbeſt falſitas. Matet etiaʒ ꝙ
ydolũ qtuʒ ad aliqͥd qð noĩat ſita ðᷣo

⁊q́;tũ ad aliqd non. VUñ qcquid eſt pᷣ
nis ibi:a deo cẽ. illud aũt qð eſt pᷣuatõ-
nis uel defectõis nõ eſta deo ſᷣ a defe⸗
ctu nr̃. Ald illud qð ob ꝙ ĩtellectꝰ
ↄpoit aliq̃ q ſunt incõpoſſibilia ↄponi.
dðm qꝙ talia impoſſibilia ſũt cõponi ꝓ
pter inſe pabilitatẽ deoꝛdiatiõis.nũq;
eniʒ põt eſſe nec intelligi aliqͥd ſimul?
ſemel ſoᷣ duob oppoſis qn intelligat
ↄfuſio ⁊ inoꝛdiatio.et qm in actiõe dei
quã deus per ſe agit vt tota cã non põt

eſſe defectus oꝛdis.qꝛ ſi eẽt iam poten

tia eius in opando deficẽt.hinc ẽ ꝙ ta
lia a deo nõ poſſunt cõponi.ů̊ cuʒ deus
coopatur ĩtellectui poteti deficere. ſic
poteſt eẽ ꝙ illud qð eſt ibi poſitõis ſit a

vtute dei.qð uero eſt pᷣuatiõis ſit a de

fectu intellectus creati.iõ ratio illa nõ

valet ꝙ ſi nõ poteſt deus ꝑ ſe illam cõ

poſitionẽ facere ꝙ non poſſit in facien

do alij coopari. Ad illud qð obijcit

de his que nõ poſſũt componi ſine mõ

ſtruoſitate iam patet ρ Q%uonis cůᷣ
dico coͤpoſitionè monſtruoſa: duo di⸗/
co.ꝛ dico compoſitionẽ.et dicovlteri

luxuriaʒ deoꝛdinantẽ.et coͤpoſitio qui
deʒ eſta deo.defoꝛmitas aut monſtru

oſitatis eſta defectu ⁊ erroꝛe nature qͥ

uenit ex impꝛopoꝛtõe virtutis ad näãm
ſup quaʒ agit.ſiue ꝓ eo ꝙ; materia ſu⸗
perhabüdat.ſiue ꝓ eo ꝙ deficit. et vtro
biq; eſt defectus debite ꝓpoꝛtioniſ.
Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ quedam ẽ com/
poſitio que nõ poteſt eſſe nec intelligi
pter inoꝛdinationẽ.vtpote ſi pes pone-
retur in pectoꝛe: homo coiret cum iu⸗

mento. Bicendum eſt ꝙ etſi vnum

neceflario ↄſeq̃tur ad aliud.⁊ ĩtellectꝰ

vniꝰ iſepabiłr ↄſeq̃t ex ĩtelectu altiuſ.

nihilomin tñ diuer ſitatẽ hnñt.q; vnuʒ

dicit pᷣuationẽ.⁊ aliud dicit põneʒ.⁊ iõ
põt vnũ deo attribui q́;uis alteꝝ nõ at
tribuauunrrt.
Onſequenter
ceirca ſecũdũ articulũ querit᷑ ð
actõe defectia vtꝝ ſit deo attribuèda:
Et circa Hquerũt᷑ tria.Et pᷣmo querit
vtꝝ a deo ſit actio iiuſta ſᷣ ꝙ iniuſta:
S ecũdo querit᷑ vtꝝ a ðᷣo ſitopatio foꝛ
tuita ſ̊ ꝙ foꝛtuita. Tertio querit᷑ vtꝝ
a deo ſit enũciatio falſa ſm ꝙ falſa?

Irca primum
ſic ꝓcedit querit᷑ vtꝝ actio in
iuſta ſs huiuſmõi ſita deo? Et ꝙ ſic
videt᷑.iiij. Ge.vlt.Quis ſeducet nobiſ
Achab regẽ iſrł?:⁊ poſt ſbiũgit᷑ ꝙ oñs
dixit ſpũi mẽdaci.egredere ⁊ fac.ſ̊ qðᷣ
fit deo pcipiente.fit a deo uolẽte ⁊ au/
ctoꝛe. Si ergo ſpũs ille malignꝰ mẽti
tus cẽ.⁊ Achab decepit deo madate ſi/
bi młtiri ⁊ decipe.vr̃ ꝙ taʒ mẽdaciũ q;
deceptio ſᷣm ꝙ huiuſmõi ſita deo.et ſi
H ueꝝ ẽ.ꝗ actio ĩiuſta ſʒ ꝙ ĩiuſta a deo
eſt. Item ſiẽ vult ph̊s ſi aliqͥd ꝑ ſui

pñtiaʒ ẽ cꝗ alicuiꝰ ꝑ ſui abſentiã eſt ca

oxppoſiti.ſᷣ ðᷣs ꝑ ſui pntiaʒ ẽ c opatõis
iuſte ſ ꝙ iuſta cẽ.ꝗab oxpoſitis ꝑ ſuiab
ſentia cꝗ erit iniuiſt in actöõe. Item
qui adiuuat aliqueʒ furem ad actio-/
neʒ furti.ſiue uelit ipm iunuare ad fur⸗/
tũ ſiue nõ.nihilominꝰ dicit᷑ currẽ cũ fu

re.et culpa furis ei attribuit᷑.ſig deuſ

ggliuuat wĩem ad actõeʒ ſbſtrata mali
cie ⁊ ĩiuſticie.vr ꝙ talis defoꝛmitas tã
qhG auctoꝛi attribuẽda ſit deo. Item
dare elemoſinã ppier vanã głiaʒ ẽ pec
catũ.et Hipſo ẽ pcẽm ⁊ ĩiuſtitia qͥ actio
iſta refert᷑ ad tale finẽ.ſ̊ᷣ ſiẽ datõ elemo

ſine nõ nihil ẽ.ſic relatioad talẽ finem
nõ nihilẽ. ſi tał relatio fuit rõ quare

actio illa ẽ mala.⁊ talł reło ẽ a deo.cuʒ
non ſit oĩno nihil.vr̃ ꝙ taliſ actio ſit a
deo. Ytẽ iſte qͥ peccat ĩ amãdo crea-/
tur Hipſo peccat qᷣ qeſcit ĩ creata.ſ qͥe
ſcere ĩ creatura nõ oino nihil ẽ.ĩmo hᷣ

ipſo ꝙ qͥeſcẽ eſt:aliqͥd ẽ. cũ oè qð eſt ali
qͥd ſit a deo:talis qͥes eſta deo.⁊ talis
erat rõ culpe.ꝗ̊ t. Itẽ nobilioꝛ ẽ po
tẽtia uolũtatiſ vt eſt deliberatĩa qᷓ; vtẽ
nã quedã.ſ̊ ome qð eſt a uolũtate vtẽ
nã eſta deo.ꝗ̊ oẽ qð eſta uolũtate ðᷣli-
beratia ẽa deo.ſᷣ actio iiuſta ſᷣm ꝙ hu
iuſmõi è a uoltate deliberatia.ꝗᷓ Rt.
Sʒ33. Jo.i. Sine ipſo factũ ẽ nihil.

Bloſa pcẽm.ꝗ̊ vr ꝙ pcẽm nõ ſita deo.

Jteʒ ro.i. Tradidit eos vt ↄtũelijs
afficiãt coꝛpa ſua ĩ ſemetipſis.glõ.im
mũdas actões ⁊ ↄtůelioſas qͥb affici/
ciüt et inficiũt coꝛpa ſua hñt in ſemet⸗/
ipſis mali.ſcilʒ.i.nõ aliũde ſ a ſemet-
ipſis.nò enĩ hʒ hõ a deo.ſłᷣ h̊ nõ põt di⸗/
ci de actõibo mq actões ſũt.ꝗ dicit᷑ ðᷣ
actõibo m ꝙ ĩinſte ſůt. Itẽ qcũq; fa
cit iniuſticiã iniuſtꝰ eſt.ſᷣ̊ ðᷣs nõ põt eſſe

iniuſt.& nõ põt facẽ iniuſticiã.ꝗ ĩiuſti/

cia actõis uel actio ſᷣm ꝙ iniuſta nõ eſt
adeo. Item qcuq; facit iniuſticiã of
fendit deũ qͥ eſt ſũma iuſticia.ſ deꝰ nõ
põt ſeipſũ offendere neq; ſeipm nega-/
re ſic dicit apłs.ergo deꝰnõ põtiniuſti
ciã facere.q̊ nec actionẽ iniuſtã inqtũ
huiuſmõi. Item iniuſticia defectuſ
eſt. ᷓ facere iniuſticiã eſt deficẽ.ſᷣ diui/
nũ poſſe non põt deficere. & nec iniuſti
ciã facere. actio ſm ꝙ iniuſta ẽ:non ẽ
a deo. Item qcquid ẽ a deo laudat
deũ.ł̊ iniuſticia nullo mõ laudat deũ.
nec opatio iiuſta ſᷣm ꝙ huiuſmõi.nul
lo igit᷑ mõ ſᷣm ꝙ iniuſta uel mala ẽ deo
attribuẽda. MW?dð qꝙ cu iniuſticia ſi
ue malicia circa actionẽ dicat ðᷣefectũ
⁊ puationẽc.⁊ defectum deoꝛdinatũ de
ſe:⁊ defectü carentẽ debito fine. Facẽ
actionẽ iniuſtaʒ:hoc repugnat potẽtie

ſapientie ⁊ bonitati. Eſt enim puatio

vtilitatis ⁊ oꝛdinis ⁊ entitatis.et qꝛ ni/
hil ẽ attribuendũ deo niſi qð decet po
tentiã ſuam ſapientiã et bonitatè.ideo
actionẽ malaʒ deo tribuere nõ ſolũ fal
ſitatis eſt: ſ etiã blaſphemie ⁊ impieta
tis. Cõcedẽdũ è igit᷑ ꝙ actio mala ⁊ ĩiu
ſta fů ꝙ huiuſmõinẽ a ðᷣo.Et iõ rões qᷓ
Hoñndũut ↄcedẽde ſt.Ad iltq ꝗͥ qð obꝛ
ðylt.re.dð ꝙ egredẽ ⁊ fac.ñ itelłr ibi ĩ
patie ßᷣ ĩtelligit ibi ꝑmiſſiue.vñ uerbũ

oninuin
1.onpre⸗
cinſnun
ihintpnt⸗
n.
iiin
nioo
ſoneſeobſe
Ceinusabſen
ſtoee
ganseſtoes
gih. Bail
ſoreminacto⸗
ſcetertwefii
decens ẽl
iuvetineaac
reete mowait
ſeeſcutnecw⸗
eagilucain,
Cigptinſpbt
Ooſtothend
en rtſoleſun
Imalos necd
ſve marener
Limebmülan
pimüͤeſe. S
ni puidetu
ſturentenſa
Taroneroc
bonielici tĩ
gcronelaugat
nolicnoena
Mlezeſteiannt
Cupreatoaen
acfinenden
Nkpidai
Gends eadi
neahaniet
Binmunttde
n. mmüemefti
nliopitocig
mnlcutiöfn
aieintalir⸗
Oſtadenctef
gmeſtandel
wſtwintelig
odedetſin
dicltpone ali
ſeceanne⸗
ginis inß d

ſarc kn
Aidntze
temirte
een di⸗
guakmopu
emntin ,
Noſüeb.
Nöſtadeo.
ttpsſt üils
endſsgldin
laltihzefte
ſudbirnſenen
Alüteßaſenen
cosHöpid
bes ſitgdick
bds ſoͤpöteſſe
iuſicüiinſti
nminſtande
ſarkiminſticüo
Uiuſtichn.de
neg ſeihn g⸗
ode nöpötinil
ininſicuddefeen
ftenn erininſ
ae adrololnt
nobuntvei.
gbruſnin nl
uelmuideo
eneii
n denanide
enpugupin
Aeninpund
nuichniselliſi
hniſigodecii
jetbonitatd i
puere noſoliß
ſbemietinpin
vacionmublin
Aan i

11

thriinn
4 . „ 4
mniautien

ipatiui mõi młtipłr accipit᷑ in ſcriptu

ra.Aliqñ pꝛeceptoꝛie.aliqñ ↄſultoꝛie.
aliq inſinuatoꝛic.⁊ aliqñ pmiſſiue.q/

ruʒ ſumi pñt exẽ ex diuerſ locis ſcri-/

pture. Ad illud qð obꝛ de eadẽ cã q;
p ſui pñtiaʒ ⁊ abſentiã eſt cã oppoſito/
ru.dð ꝙ illud hʒ vitateʒ de ca que uo-

lũtarie ſe abſentat. ita ꝙ pꝛincipaliter

eſt eius abſentia ab ipſa.H̊ aũt nõ eſt ĩ
ꝓpoſito.deꝰenĩ nemi ſe abſentat.ĩmo
patus eſt oẽs adiuuare ⁊ oibus dare
grãʒ. Ad illud qð obꝛ ꝙ ille qͥ iuuat
furem in actõne dicit᷑ currere cũ fure ſi
ſciẽter hoc facit.dð ꝙ h̊ non ſimłe.q;
decens ⁊ ↄuẽiens eſt ꝙ hoõ ꝓximũ non
iuuet in ea actiõe in q̃ quis ambulat ñ
recte.ĩmo potius dʒ impedire.cuʒ ipſe
nec ſciat nec poſſit inde bonuʒ elicere.
nec ad illud adiutoꝛiũ aliq̃ lege aſtrin/
gat᷑:ß potiuſ ꝓhibeat᷑. non ſic aut eſt in
ꝓpoſito.tñ q; decet diuinaʒ liberalita
tem vt ſolẽ ſuũ oꝛiri faciat ſupꝑ bonos
malos.nec debet influentiam vᷣtutis
ſue ſbtrahere nec bonis nec malis.ma
xime ſᷣm illam influẽtiam que reſpicit
pꝛimũ eſſe.Secũdo uero q; decet diui
nã ꝓuidẽtiaʒ ſic res q̊s cõdidit admĩ/

ſtrare vt eaſagere ꝓbos motus ſinat.

Tertio nero qꝛ ipſe nouit et ſcit inde
bonũ elicẽ.⁊ iõ cum coopatur pccoꝛi ĩ

actione laudabiłr facit.et iõ nullo mõ

malicia que reddit ſuum actoꝛẽ culpa

bileʒ eſt ei attribuẽda. Ad illud qð

obꝛ ꝙ relatio actiõis ad inanẽ głiaʒ tã
qᷓ; ad fineʒ a deo ẽ᷑.dðᷣm ꝙ relatio duo
dicit.videlʒ actũ uolũtatis ⁊ rõis ptẽ
dentis ſe ad illũ finẽ mediãte illa actõ

ne.⁊ H̊ quidẽ bonũ eſt ⁊ a deo eſt.pter

H impoꝛtat deoꝛdiationẽ.tali eniʒ actõ
ni iniũcta eſt inoꝛdiatio.qꝛ talis finis
tali opi nõ cõgruit.⁊ q́;dtum ad h̊ eſt ibi
malicia.⁊ iõ iniuſticia ẽ ibi rõe defectꝰ

qui ẽ in tali relatõe. Pꝛopt᷑ hoc nõ ozʒ

ꝙ ſit a deo.et è ſimile in claudicatioe ĩ
qua eſt ambulatio cũ defectu.ſic ⁊ ĩ ꝓ
poſito intelligendũ eſt. Ad iltid qð

obꝛ de qete ſimiłr rũdendũ eſt ꝙ quieſ

dicit poneʒ aliquã in h̊ ꝙ dicit dilectõ
neʒ creature.⁊ dicit pᷣuationẽ rectitu-
dinis in h̊ ꝙ dicit pᷣuationẽ finis vlti/

mi. In h eniĩ ꝙ ibi qͥeſcit⁊ vltra nõ tẽ⸗
dit cũ deberet vltra tẽdere.nõ tm eſt po
ſitio ̊ etiaʒ puatio:que qdem nõ eſt a
deo. Agd illud qð obꝛ ꝙ q cquid eſta
uolũtate nali eſta deo.dpᷣm qꝙ ueꝝ eſt
ſm ꝙẽ uolũtas nãlis.⁊ ſimtr illud qð
eſta uolũtate deliberatia pciſe cõcedẽ
dum eſt eè a deo. ſ̊ malicia nõ eſt a uo
lütate ꝓpe ut ẽ deliberatia ſ̊ potius vt
eſt defectiua.q;uis defectus ille nõ ca
dat niſi circa actũ deliberatiuũ.et ideo
q;uis ſit a uolütate deliberatia nõ ſeq⸗
turqꝙ ſita deo.qꝛ nõ eſt ſm ꝙ delibera⸗/
tiua ̊ ſᷣm ꝙ defectia.et ꝓptea ſicut di

ctüu fuitS.ſi fiattale argumentũ Nolũ

tas deliberatia eſta deo.⁊ malicia ẽ a
uolũtate deliberatiua. ꝗ eſta deo pec-
cat ſᷣm accñs.qꝛ peccat ↄ illam regulã
Quicqͥ eſt cã cauſe eſt cã cãti.ita eniʒ
põt eſſe ſophiſma ᷣm accñs in cauſan
do ſic inherendo.
Ecundo queri
tur vtꝝ opatio foꝛtuita ſᷣ ꝙ foꝛ
tuita ſita deo: Et ꝙ ſic videt᷑ qꝛ taʒ foꝛ
tuita qᷓ; caſuatł᷑ actio ẽ ex cauß ↄfluenti
bus ob aliud ĩceptis. Añ Boetiin. v
de cõſolatiõe aſus ẽ inopinatus rei
euẽt ex caubocurrẽtib ob aliud ince
ptis.ſ ta ↄcurſus cãꝝ q; inchoatõ ꝓpt
aliud è a ðᷣo.j ſi nihil plꝰreqͥrit᷑ad h
aliqͥd ſit foꝛtuitũ ł᷑ caſuale.vr ꝙ tã foꝛ/
tuita qᷓ; caſualia ſᷣq huiuſmodi ſinta
deo. Itẽ ſiẽ ens p ſeẽ a ðᷣo inq;tũ ẽ ꝑ
ſe. ſic ⁊ accñs ẽ a deo inqtũ accni. ſiẽ
opatio aĩe ꝑ ſe a ðᷣoẽ.ita ⁊ opatio cau
ſe p accñs.ſ̊ caſuale et foꝛtuitũ ſᷣ ꝙ hu
iuſmõi dicit opatiõeʒ ł effectü cauſe ꝑ
accñs.ſ̊ nãle ⁊ artificiale dicẽ effectum
cauſe pꝑ ſe. ſiẽ oẽ nãle ⁊ artificiale ẽ a
deo inq;tũ huiuſmõi. ſic oẽ caſuale et
foꝛtuitũ inq;tũ huiuſmõi ẽ ꝗa deo. Itẽ
qncũʒ aliq̃ diuerſapcurrütad vnieffe
ctꝰ pductõeʒ ncce ẽ ꝙ ꝑ vnũ aliqð piũ
gãt᷑.ſᷣ cae a b oꝛit᷑ ta caſuale q; foꝛtui
: æ ſũt diuerſe q;tũad rẽ.⁊ ſũt diuerſe
q́;tũ ad intẽtiõeʒ.ꝗ ſivniũt᷑. iũgunt᷑ꝑ
aliqd qðᷣ ſup eas.ſᷣ nibil ẽ ſupᷣagens
nãle ⁊ agès a ꝓpoſito niſi ſolus deus

ergo taliũ cauſarũ cõcurſusa deo eſt.

huiuſmõi càꝝ ↄcurſus fac effectũ ca

ſualẽ ł᷑ foꝛtuitũ.ꝗ̊ . Iteʒ potẽtioꝛ ẽ

ad agendũ cã ꝑ ſe q; cã ꝑ accns. ß cã p
ſe nullũ effectũ ꝓducere põt qͥn adiu/
ueta deo. nec cauſc p accñs.ſᷣ cauſe
p aceñs ſut caſus ⁊ foꝛtuita ſicut vult
phᷣs ĩi.ij.phicoꝝ.ꝗ cũ eoꝝeffcũs ſint ca
ſuale ⁊ foꝛtuitũ inq;tũ huiuſmõi.pĩᷣ cc
Situ dicasqꝙ caſuale ſᷣm id qð a vᷣo
eſt.nõ tñ ſᷣm ꝙ caſuale.qꝛ dicit pu iio

nẽ intẽtionis:nõ poneʒ. Lõtra Hẽ. qꝛ
ſic nã opatur ꝑ intẽtionẽ ita etiãõ opat

rnifoꝛmit᷑ ⁊ mõ ↄſueto.ſ̊ cũ aliq̃ opatõ
fit pter ſolitũ curſuʒ nẽ.illa qdem opa
tio dr̃᷑ miraculũ.et talis opatio ponit

a dᷣo inquantũ talis. Si ᷣopatio que
fit pter conſuetudinẽè inq;tů huiuſmoõi
eſt a deo.pari rõe ⁊ oꝑatio que fit pter
intẽtionẽ inquãtuʒ huiuſmòi eſta ᷣOo.
Iteʒ foꝛtuitũ qð eſt ab aliò agente
intendẽte aliud ſic inuẽtio tſauri eſt

ab eo q intẽdit arare terrã.ſᷣ ꝙ ille alið
ĩtendat h̊ bonũ eſt ⁊ a ðᷣo eſt.ſiũlrꝙ the
ſauxꝝ illü inuèiat h bonũ eſt ⁊ a ðo eſt.
foꝛtuitũ vt foꝛtnitũ eſt a deo vr ecẽc.

S33 harguit auguſ.in liꝰlxxxiij.q.ſic

Quicqͥd caſu fit temẽ fit.qͥcquid temẽ
fit fit ſine ꝓuidẽtia.ſi ̊ᷣ oẽ qð fita deo
fit ꝑ ꝓuidẽtiaʒ.qꝛ ðs nihil agit ſine ꝓ
uidẽtia.yvr̃ ꝙ caſuale ⁊ foꝛtuitũ inq;tũ
huiuſmõi nõ fita deo. Iteʒz caſus ⁊

foꝛtuna accidit p defectũ pꝛecognitõiſ

ßz ðs nihil põt facẽ niſi pꝛecogſcẽs ⁊ p-
ſciẽs.ꝗ nihil caſuale inq;tuʒ huiuſmo
diẽa deo. Item ſiẽ bonü repugnat
malo:ita foꝛtuna repugt ꝓuidetie. a

deo q ſüme bonus è nõ potegrediali ⸗
qua opatio ĩiuſta.ergo pi roe cu ſit ſũ
me pꝛudẽs:nõ põt exire ab eo aliq̃ opa

tio foꝛtuita. Itez foꝛtuitũ ß ꝙ foꝛtui
tũ oꝛtuʒ hʒa c p accñs. ſi ðs eſſet cã
foꝛtuiti ſᷣ ꝙ huiuſmõi.ðs eẽt cã alicui

rei pꝑ accñs.ſ̊ c p accñns reduci htad

cãʒ nobilioꝛẽ.q̊ aliqua eẽt nobilioꝛ ðᷣo

qð eſt abſurdu. Iteʒ ſiẽ iniuſticia ſe
hʒ ad ſuam cãm:ſic caſuale ⁊ foꝛtuitũ
ad ſua.ſꝶ iniuſtiꝰ nõ põt eẽ ab aliq niſi

opante ĩiuſte. caſuale ⁊ foꝛtuitũ non
ot eè niſia deo q opaturcaſuałr⁊ foꝛ
tuite.ßᷣ de nullo mõ opat᷑ caſualły nec

foꝛtuite.ͥ caſuatł fiue foꝛtuita opꝑatõ ſ
ꝙ huiuſmõi nõ eſta deo.

ꝙ etſi caſuale et foꝛtuitũ ſm id qð ẽ ſit
a deo.inqᷓ;tuʒ tñ caſuale uel foꝛtuitũ a
deo non ẽ. Et rõ huius ẽ.qꝛ caſuale et
foꝛtuitũ aliqͥd ponũt vtpote effectũ ᷣ e
ex cõcurſu caꝝ ad aliud inceptaꝝ. Ali
quid etiã pᷣuant. dicit eniʒ caſus ⁊ foꝛ-
tuna defectũ intẽtiõis ⁊ pcognitioniſ.
et qin opatio carum ⁊ concurſus ad P
ducendũ tales effectus aliqͥq eſt.ideo
a deo eſt. quia uero pᷣuatio intẽtionis
defectus ẽ.ideo a deo nonẽ. et qm ca-
ſuale ⁊ foꝛtuituʒ vt ſic noĩant᷑ im poſi⸗
ta ſunta tali defectu.hinc ẽ ꝙ nõ ſunt
concedẽda a deo cẽ.Et hoc vult dicere
EAuguſ. in liꝰ lxxxiij.q.cum dic Qð ca
ſu fit temẽ fit.et ideo ſicutnõ concedi⸗-
mꝰꝙ temerariũ ſᷣm ꝙ huiuſmodi ſita
deo.ſic non ẽ concedẽduʒ ꝙ caſuale ł
foꝛtuitũ ſᷣm ꝙ huiuſmõi ſira deo.⁊ qᷣa
tam caſuale q; foꝛtuitũ vt ſic ẽ:eſt nom
impoſitũ a pᷣuatiõe ĩtentiõs.ſm q; pꝛi⸗
uatio intẽtionis dupłr poteſt intelligi
ſm hoc caſuale ⁊ foꝛtuitũ dicit᷑ duplici
ter. Nno enim mõ poõt intelligi pꝛiua⸗
tio intẽtiõis r niuerſatłr reſpectu cuiuſ
cũq; agentis ſiue ꝑticłan ſiue vniuer-
ſalis.ſiue opantis ſiue coopantis. ſi/
ne exequẽtis ſiue gubernano.Et hmõ
nihil eſt caſuale.⁊ caſus ⁊ foꝛtuita hoc
mõ nihil ſunt.Et q̊ modo aliqͥ phi po-
ſuerũt caſũ.et impꝛobat Auguſ.in liꝰ
lxxxiij.q.p hoc ꝙ ꝓuidètia totus mũqꝰ

ãmiſtrat᷑.et ita nihil fit qᷣ nõ ptineat

ad opus ꝓuidẽtie.A lio mõ põt intel⸗
ligi puatio intẽtionis reſpeciu agẽtis
pticularis.vtpote pticularis nate ⁊ in
tellectus creati.⁊ H̊ͥ modo aliqd eſt ca-
ſuale.et caſus aliqͥd eſt.ſʒ q diẽ Boe
tiꝰin li?ðᷣ ↄſoł.diffiniẽs caſũ ⁊ ondenſ
q̃liter qs põt opari caſualłr. videlʒ cuʒ
aliqͥq aſſeq inopiate.⁊ iõ dicit Caſus

eſt inopiatus rei euẽtus.pbi ſimul tan

git pꝛiuationẽ ⁊ ponem. Noneʒ p hoc
qð dic euentꝰ.pꝛiuatõeʒ iĩ H̊ͥ qð dicit ĩ/

opinat.et illa quidẽ pꝛinatio nõ eſtre

ſpectu dei.q;ꝛ deꝰnihil põt facere inopi
nate ſiue ĩpꝛouiſe.nec etiã a ðᷣoẽ cũ ſit
defect.ſᷣ potiꝰa ðᷣfectibilitate create.

Needð eſt

luttem
l
üraue
vnſtscin
Aiputenide
ſefngvictt
bla deo ca
gfacchs deei
niunſie
etbitucinea⸗
Punto putan

utone intiti

glicnins pſe⸗

eſſencieraca

moc ſrackog
Nccixes muun
Nillugse
Sgetalaſſopie
irnüeffecti.
rpötinelig
ſle Gieniin
duecruſe
igftaecauſef
reret. guelib
te Heniipt
taeſaur tali
Nouginflue.
Trſornieand
gois cauſet
itwucita.
ſintitz peog
nigicpiüoln
Gpitad pnüͤeffe
mohnetpiond⸗,
bedtaliddand
acanſe md
abpnopncip
Gegſunleinq;
iggoeſt c
kerü enennz
dbrgcipace
ipſedogn
qt hroͤindig
indeftcitp
Peffice etix
adeo niſißn
dieſtpuanoon
Ommiraculüin
undicitönat

onitci
.. Pod
Uerel pi
e Afallti
Secckſule
rtfinie
napntr Al
enhaſnsrfon,
Ni⸗
anſised
igeſtice
ndinnonis
dnmnicnn
XNoiniineſ⸗
Diigſüfmn
Awcpultdicen
cundicd
rrnoconceci⸗
binſnoci ſita
mg aglek
Oifua dedt
inſcechnon
neweeſtimeli,
Miüdiidibin
woalipbi⸗
r Augutnli
uwtusi.H
gono ptinent
ionofhintel⸗
eſgrcm agei⸗
culanis mietin
nodoslicget⸗
ezCali tonct
uakr ruehen
dict Cs
mstbilnmuen
zezi 5 goolcl⸗/
pimmdſöckt
ſörteeine
eiͦg hldii

%
iliene eglee
ſiuacd

Locedende ſuntigitur rönes oſten
dẽtes ꝙ nibil eſt a deo caſuale. ita ꝙ;

caſuale ᷣm ꝙ caſuale non eſta deo.

Ald illud uero qð pᷣmo obꝛ in vꝛiuʒ

ꝙ ↄacurſus cauſaꝝ a deo ẽ iam pʒ rno.
Alrguit enĩ de caſu ſᷣm ꝙ dicit ponem
nõ ſᷣm ꝙ dicit defectũ. Ad illud qð
ob:.a deo ẽ cã p ſe ⁊ ꝑaccns.dð ꝙ atr

dr̃ accñs de ente putè dꝛntia ent.atr

put ẽ dꝛñtia cauſe. ꝓutẽ dꝛñtia ent di

cit hĩtudinẽ ad ſbm: que qdeʒ põ eſt nõ
puatio.ꝓut aũt eſt dꝛntia cauſe diẽ pᷣ⸗

nationẽ intẽtiõis p quã aliqd dr̃ eẽ cꝗ

alicuius pſe.⁊ iõ nõ ſeqtur ꝙ ſi moduſ

eſſendi per accidens inquantũ buiuſ-

modi ſit a deo ꝙet modus oꝑandi per

accidẽs inquantũ huiuſmõi ſita deo.

Ad illud qð ob ꝙ diuerſe cauſe in

digęt aliq ſupioꝛi ↄiugente ad Hꝙ poſ
ſint vnũ effectũ ꝓducẽ.dð ꝙ illud dvu

prir põt intelligi. et vno mõ ve.alio mõ

falſe. Si eni ĩitelligat qad h ꝙ alique
due cauſe ↄcurrat neceſſaria ſit noua
influẽcauſe ſupioꝛis plꝰq; ſi nõ ↄcur

rerẽt.⁊ quelibʒ oparet᷑ pſe.ſic nõ hʒ pi⸗

tatẽ.H̊ enĩ ipſo ꝙ aliqͥs abſcõdit ĩ terra

theſauꝝ. ⁊ aliqͥs fodit ĩ eadẽ terra ſine

noua influẽ. ille due opationes cant
theſauri ĩ ea rõem. Si aut ita itelligat᷑
ꝙ oẽs cauſe que cõcurrũt ad vnũ effe/
ctü reducũtad aliqð vnũ pꝛincipiũ.ſic
vitatẽ hʒ ꝓ eo ꝙ illa q ñ pnt reduci ad
vnũ pꝛĩcipiũ oĩno ſũt diuerſa.et iõ nũ⸗
qᷓ; pnt ad vnũ effectuʒ cõcurrẽ.ſi enĩ in
vno pncipio nõ ↄuẽirent iã oĩno nõ ha
beret aliqd ↄmũe.et iõ ncce eſt ponẽ q;
tã cauſe ↄcurrẽtes qᷓ; eaꝝ ↄcurſus ſint
ab vno pncipio pᷣmo. ſ tñ ex H̊ nõ ſeꝗqͥt
ꝙ caſuale inq;tuʒ buiuſmõi ſit a ðᷣo ſʒ
iq qð eſt.qꝛ caſus nõ tm intẽdit euẽtuʒ
ß etiã euẽtuʒ ĩopinatů. Ad iltq qð
obꝛ ꝙ cã pꝑ accñs idigʒ adiutoꝛio ſicut
cã p ſe.dð ꝙ uen è reſpectu eiuſ qð effi
cit. ̊ nõ indigʒ adiutoꝛio ĩ reſpectu eiꝰ
in q deficit.p ſe enĩ põt deficẽ.ſᷣ nõ pſe
põt efficẽ.et iõ ñ ſeqͥ ex hꝙ caſuale ſit
a deo.niſi ſᷣm id ſ̃ᷣ qð aliqͥq põit.nõ ſᷣ ꝙ
dicit pᷣuationẽ intẽtiõis. Et ſi obijciat
ꝙ miraculũuũ inq;tuʒ buiuſmõiẽ a deo.
⁊ tñ dicit bpuationẽ ↄſuetudis.qꝛ fit p⸗

ter ſolitũ curſuʒ.dð ꝙ atłr miraculũ fit

pter ſolitü curſũ ⁊ atr foꝛtuituʒ pterin
tetionẽ. M iraculũ eni fit pter iolituʒ

curſũ ita ꝙ ſupᷣ curſũ nature.vñ pldi

cit põnis q; puatõis. caſuale vo nõ ita

fit pter intentionè ꝙ fiat ſup intẽtionẽ
ßtz deficit ab intẽtoͤe. Ad ülud qvobꝛ
ꝙ ðs potꝙ aliqð agès vnũ aſſeq̃t ⁊c ali
nd intedat ita ꝙ vtruũq; ſita deo.oð ꝙ
uen ẽ. ̊ aſſeqͥ vnũ ⁊ intendẽ aliud:Hnõ
facit caſus t foꝛtuna inqtum qs aliud

ite ndit abeo qð aſſeqt. ſᷣ inquantũ nõ

puidet nec ĩtendit illud qð aſſeqᷣtur. ſi
eniʒ aliud ⁊ aliud intẽderet.iaʒ n oꝑa⸗
ret᷑ caſuałr ſiue foꝛtuite.lʒ aũt itedẽ ad

aliud ſita ðᷣo.nõ tñ a deo ẽ nõ intendẽ

illud qð aſleqͥ.qꝛ pᷣmũu dicit ponem et
ſecũduʒ puationẽ.⁊ caſuale ſiue foꝛtui
tü inq;tũ huiuſmõi nõ noĩatura pᷣmo
Hſ a ſecudo.et ꝓptea inq;tuʒ tale nõ eſt

a ðo.ſᷣ a defectu reꝑto ĩ agẽte creato.

Exrcò queritur
vyvtn enüciatio falſa ß ꝙ Huiuſ⸗/
mõi ſit a deo Et ꝙ ſic vr. Qncuq; ali
qua duo fundãat᷑ ſuꝑ idẽ ſ re.ſi vnũ eſt

a dᷣo ꝛ reliquũ.ſᷣ falſitas alicuiꝰ ꝓpois

⁊ vitas ſue oppoſite fundat᷑ ſuꝑ ide. H
enĩ ipſo ꝙ h eſt va. ho eſt aĩal. eſt fal⸗

ſa ho nonẽ a al. cum oĩs ꝓpõnis ue/

ritas ſit a dec. videt᷑ ꝙ omnis ꝓponis

falſitas ſita deo. Ytem ueritas eſt

adequatio rei ⁊ ĩtellectus.et falſitasẽ
inadequatio rei ⁊ intellectus ꝑ oppo/
ſituʒ. ſed ſicut ſe habʒ equalitas ⁊ ine
qualitas ĩ rebus.ita ſe habʒ equalitaſ
⁊ inequalitas ĩ ꝓponibus.ſed equali/

tas ⁊ iequalitas in rebus ſunt ab ipio

deo.ſicut eniʒ a deo eſtꝙ aliqua duo
ſuntequalia.ſic a deo ẽ aliqua duo
ſic ſe habeãt ꝙ vnuʒ excedat reliquuʒ.
Añ Augul.dicit ꝙ ſi eẽnt equalia nõ
eſſent omia. ergo pari rõne adequatõ
et inadequatio ſigni ad ſignatu eſtab
eodeʒ pꝛincipio. Item ab eo eſt fal
ſitas ꝓpõnis qui ſolus põt facere ꝓpo
nem ipiam eẽ falſaʒ.ſed demonſtrato
aliquo peccatoꝛe iſta eſt uera Iſte non
eſt iuſt.et null pot facere hac eẽ falſa
niſi ſolꝰ ðs q; pot ei dare iuſticiq.S⁊c.

Iteʒ maioꝛis dignitatis ⁊ poteſtad
eſt falſificare hanc ꝓpõneʒ. ille eſt pec
catoꝛ.qᷓ; uerificare eã.qui enĩ pꝑeccat:H̊

ipſo ꝙ peccat:uerificat eã.⁊ H indigni

tatis ẽ.ꝗ̊ ſi oĩs ꝓpõnis neritasa deoẽ᷑.
videt᷑ multo foꝛtius ꝙ talis ꝓpois fal-

ſitas ſita deo. SʒZ: Omne qð ðöĩs

põt facere hẽt exẽplarĩ deo.ſ̊ enũcia/
tio falſa 'm ꝙ falſa non ha bet exem⸗
plar in deo.cũ ipa ueritas ſit rõ exẽpli
ficãdi.ergo enũciatò falſa ſᷣm ꝙ falſa
nõ eſta deo. Item ſiẽ ſe hʒ bonitas
ad maliciã:ſic ſe hʒ vitas ad falſitatẽ.
ͦ a ſũma bonitate nullo mõ põt eẽ ma

licia.gꝗa ſũma vitate nullo mõ eſt falſi

tas. Item uen ⁊ ens cõuertunt᷑.ſ a
deo nõ põt aliqͥd eẽqð non ſit aliq mõ
ens.ſi eniʒ pure nihil eèt a deo nõ eẽt.
ergoa deo nõ põt eẽ niſi ueꝝ. ſ̊ enũcia
tio falſa inquatuʒ huiuſmõi dicit pᷣua
tionẽ ueri. vr̃ qa deo nõ debeat cau/
ſari ym ꝙ huiuſmoõi. Item ome qð
de põt facere:põt dicẽ.ſ̊ falſuʒ nõ põt
dicẽ.ꝗ non põt facẽ. NPꝛobatio mĩoꝛiſ

Si dicit falſũ.autg ſcient᷑ aut igrant.

Isgroter non. & ↄſtat. Si ſcient. qcũ
qʒ dicit falſũ ſcièter:mentit᷑.ergo deuſ

mentiret᷑.qð eſt pphanũ ⁊ impiũ dicc.

IAW dõm ꝙ falſitas nihil aliud è q;;
defectus neritat in re que nata ẽ ueri
ficari.ſicẽ malicia dicit pᷣuatõnẽ bõitat
⁊ rectitudis circa actõeʒ qͥ nata eſt fcti
ficari.⁊ iõ actio mala inquantũ actio ẽ

a deo.inquantũ pᷣo mala ⁊ ſiuſta a deo

nõ eſt.ſicenũciatiofalſa inquãtuʒ enũ
ciatio a deoẽ.inquantũ uero fla nonẽ
a deo. VUnñ quẽadmodũ in actõne du/
plex ↄſiderat᷑ bonitas.vna nẽ:⁊ altera
moꝛis.vna ẽ eẽntialis.⁊ altera è accñ/
talis.et iõ vna pᷣuat᷑. altera relinqͥ.et
rõne illiꝰ bonitatis que relinqͥtur:actõ
illa ẽ a deo.Sic in omĩ enũciatõe du-

plex è ueritas. Ana eentiał.et ̊ ẽ ue-

ritas q ꝓpõ repñtat illud ad qð repnta
qũ inſtituta ẽ.⁊ Hͥ nunq; puat᷑ ab enũci

atõe. Oĩseniʒ enũciatio ſignificat il-

lud ad quod ĩſtituta eſt ſiue ſit uera ſi/
ue falſa.Alia uero ẽ ueritas accñtalis
que attẽditur ĩ ꝓpðe in h̊ ꝙ repñtat rẽ
ſm ꝙeſt. tüc eniʒ dr̃ adeq̃ri ſignificaꝰ

ſigto. t ueritaſenũciatòis non è aliud
qᷓ; quedã adeq̃tio.Et hͥ ueritas pᷣuat᷑ p
falſitatẽ. Tüc eniʒ è ꝓpõ nel enũciatõ
falſa:qñ ſignũ non repntat rè ſicuteſt
uel res nõ eſt ſiẽ repntaturꝑ ſignũ.et
HBeſt qð dicit phᷣs. Ab eo ꝙ resẽ ł non
eſt:ẽ o uera uel falſa. Hoc ẽ dicẽ. ab
eoꝙ res eſt ſiẽ repñntat᷑ dicit᷑oꝛõ pa. ab

eo ꝙ res nõ eſt ſic repñtatur dr oꝛõ fal
ſa. Sicut igit᷑ iniuſticia è puatio recti

tudis.ſic falſitas defect adeqᷓtioniſ.
et iõ ſicut deo vtauctoꝛi nõ attribuit in
iuſticia actõis.ſic ñdʒ attribui falſitaſ

oꝛõnis.vtroq; enĩ mõ defecteſt.⁊ nul9/

lus defectꝰdeo attribuèdus ẽ. Notan

dũ eſt tñ ꝙ etſi nulluſ defectꝰſit a deo.

tñ magꝗ aliqͥs defectus elõgat᷑ a calita
te dei q; alius ſm ꝙ ſüt diuerſi mõi de
ficiẽdi. Eſt enĩ quidã defect qͥ dicit pᷣ⸗

uation alicuiꝰpõnis.⁊ oꝛdĩs. ſicut eſt
defectus culpabitł.⁊ iſte ẽ defectꝰ vitu

pabilis ⁊ vituꝑaleʒ reddit actoꝛc᷑. et ta
lem defectũ deꝰnõ fecit.nec etiaʒ facit
aliqͥd qͥ facto creatura tali defectu de/
ficiat neceſſario. Uñ nec vs facit pcc̃ʒ
nec facit aliquẽ peccare.nec facitaliqd
q facto neceſſario ſeq̃t peccatũ rõe illiꝰ

qð deus facit.hoc dico ppter aĩe infu

ſionẽ in q̃ neceſſario ↄhitur culpa oꝛi-

ginalis.”“i Hͥ non ẽ ex actu dei:ſ ex pua
ricatiõe pᷣmi pentis. Eſt ⁊ aliꝰ defectꝰ

qͥ eſt pᷣuatio alicuius põnis. nõ tñ eſt pᷣ

uatio oꝛdĩs.ↄtĩgit.n.aliqͥſ vᷣfcũsoꝛdia

ri.⁊ talis defectus lʒ non poſſit deo at
tribui ſm ꝙ defectus. poõt attribui ſ q
oꝛdiatus.et de tali defectu lʒ non poſ-
ſit dici ꝙ deus eũ faciat.qꝛ defectuù fa⸗
cere ẽ deficẽ. põt tñ dici ꝙ facit aliqͥd qͥ
facto neceſſarioↄſeqtur ille defectus.

et talis defect eſt falſitas ⁊ igrantia ⁊

ceciias ⁊ ↄſilłes. Vñ q́uis nõ poſſit cõ
cedi ꝙ deus faciat falſitatẽ oꝛõis ſiue
oꝛõ nem falſ ſᷣm ꝙ falſa ẽ. poõt tnocedi

ꝙ deus faciat aliqd qᷣ facto aliq̃ oꝛatõ
eſt falſa neceſſario. ſicut cuʒ iuſtificat

impiũ:facit aliqͥd qͥ facto H enuũciatio ẽ

falſa Iſte ẽ impius. Locedende ſũt
igit᷑ rõnes ondentes ꝙ enüciatio falſa
hſm ꝙ falſa non ſitadeo. Ad illud g

qdᷣobꝛ ꝙ falſitas ⁊ ueritas füdant᷑ ſuꝑ

czvomng,
ſ⸗ ſttt
nocüptate
0o Cüaut
ſartabcoe
ſintitt eode
gecuctt
leneipio.
ginnebrne
toneeqliati
etadeocüſt
ns dicit an
eth moͤſivic
dicit oneza
ſchtü ſempo⸗
inſtiunüektr⸗
ttiöinaceio
tas inuoeqnon
Etppeeranot
Aſeneadeo⸗
Gariſtaded⸗
itionihw
checſitaris
beſta deod.
Pdrfalſiütcan
nerat ppa.
tſt falſa bee⸗
qui ppönezt
da de facit
ſalinſ noiat
inilurönee
ut thcital
ehoſher pwp
nodignitanse
ezieihene
hingty⸗
fmakrante
Zilognoref
egtitzt⸗
Ulinsguan
lbefoinoati
Ceguigilaſe

eßinennit

Mnepine
eterpteneif
dignietülea
Ppöͤhezfalia
nnniſi

tmmrgl
uelenücizd
Di ſſineſ
umhſigni
derihsekn
uharidii
midickoinn d,
mumrdfcfil
rnizunotet
dehn uriti
twinöandbain
dzamdnifllin
ödeſtareſtanl
brucuse⸗ Bomn
ſoefeet ſtaden
1sclgar acilin
itdinerſimöide
deiect qdicttb⸗
1ccis. ſonteſ
rideſech vinn
Nddnactonetn
ſerieceruziitt
mmanlidefend⸗
Airdshae,
CCNretlin
ſeäkmaueil-
rdicn nn kffn
—Zũ
ucndeizaſe

GtalAn

stints⸗ oñch
ijſoligan
non wolitdeoat
tMamibi
tcnhnange
in deſelifn
tteigil in
eacnr lledeſth⸗
lſunstiheann
usſooſtc
ſalenicnbſi
falſa ipörini
ateptlien
ſorchtif
rnbenin
ünm
geng

. ideʒ.dðm qp ueꝝn . h tñ alr catr. qꝛ ue⸗
ritas füdat᷑ p modũ põnis.⁊ falſitas p

modũ pᷣuatiõis.⁊ ideo nõ ſeqͥt ꝙ ſit ab
eodẽ Cũuᷣ aũt dicit᷑ ꝙ que ſuꝑ ideʒ fun/
dant᷑ ab eodẽ ſũt.̊ intelligit᷑ q ſuꝑ is
fundat᷑ ⁊ eodẽ mõòo. Ad illud qð obᷣꝛ
ꝙ eqlitas ⁊ ineq̃litas in reba ſũtab eo/
dẽ pncipio. Rndendũ eſt ꝙ nõ eſt ſitłe.
qꝛ in rebo vno mõ ineq̃litas dicit pᷣua-/
tionẽ eq̃litatis vbi debet eè.et tunc nõ
eſt a deo cũ ſit defectꝰ. Alio mõ ineq̃li

tas dicit gduʒ ⁊ oꝛdinẽ qͥ dʒ eẽ int res.

eth̊ mõ ſi videat᷑ dicẽ pꝛiuationẽ᷑: q; tñ
dicit põneʒ a deo c̃.ſ̊ iadeq̃tõ ſigni ad

ſigtũ ſemꝑ dicit defectüũ.ꝓ eo ꝙ ſignũ

inſtitutũ eſt vt repñtet ſigẽtuʒ ſᷣm ꝙ eſt.
etiõ inadeq̃tio ſigni ad ſigtum ẽ falſi⸗
tas.inadeq̃tio po in reb nõ eſt falſitaſ
Et ꝓpterea nõ ſequit᷑ꝙ ſi iadeq̃tio rei
ad rem ẽ a deo:ꝙ inadeqtio ſigni ad ſi

gnatũ ſita deo. Poſſet tñ dici ꝙ inad

eq̃tio inq;tuʒ huiuſmõi cũ dicat defe/
ctũ eq̃litatis a deo non c.q;uis ilłtd qð
fbeſta deo ẽ. Ad illud qð obꝛ ꝙ deꝰ

põt falſificare enũciationẽ. dð ꝙ h̊ eſt

uera ⁊ ꝓpa. deꝰ facit qͥ facto aliq̃ ꝓpõ
eſt falſa.łc aũt minꝰ ꝓpa.ðs facit ali
quã ꝓpõneʒ falſa.ſ̊ h eſt ſimpłr impꝛo
pa.de facit falſitatẽ in ꝓpõne.⁊ h qͥa
falſitaſ noĩat ipſũ defectũ pciſe.⁊ ideo
in illa rõne ẽ ſophiſma ſᷣm accñs.q̃ ſic
arguit.facit aliqͥd qͥ facto ꝓpõ eſt falſa
ergo facit ꝓpõneʒ falſa ſiue falſitateʒ
in ꝓpoõne. Ad illud qð obꝛ ꝙ maio/
ris dignitatis ẽ falſificare aliquã ꝓpõ
neʒ q; vificare.dð ꝙ ueritatè ad falſi
tatẽ ↄtingit ↄꝑpari dupłr.aut loquẽdo
foꝛmatłr.aut cãłr ſiue rõe eius qð ſbeſt
Si loquẽnꝰfoꝛmatłtr.ſic cũ vitas dicat
adeq̃tiõeʒ ⁊ falſitas inadeq̃tionẽ.⁊ ita

falſitas pᷣuationẽ᷑.vitas poneʒ.digni-
us eſt oĩno aliqͥd vificare q; falſificare

qcquid illud ſit.cũ dignioꝛ ſit vitas q
falſitas.ſi tñ ↄtigat dicẽ digniuſ reſpe

ctu eiꝰ in qͥ nulla dignitas. Si autẽ

ↄpamꝰitatè ad falſitatẽ rõe eiꝰqð rñ
det ex ꝑte rei.ſic dico ðᷣ plano ꝙ aliqñ

digniꝰeſt illud qð ex pte rei reddit illã

ꝓpõneʒ falſam q; illud qð reddit ppõ
nez uera ſicẽ pʒ.Dignius ẽ eniʒ qð red

dit iſt ppõneʒ falſa Aſte non ẽ bonuſ
q; qd reddit eà uersa. Et rõ huiusẽ iſta

qꝛ q́uis vitaſ de ſe dicat ponem q; diẽ
adeq̃tionẽ.illa adeq̃tio ex pte alteriuſ
extremi ita bñ põt reſpicẽ pꝛiuationè ſi
cut põnem.⁊ defectũ ſic effectũ.ſic enĩ
defectus ẽ oꝛdĩabit᷑ ⁊ tñ defect eſt. ſic
eſt cogſcibilis.⁊ ſic eſt ſignificabit᷑.Et
iõ cũ querit᷑ ſuꝑ qͥd fundet᷑ vitas enũci
atiõis.nõ oʒ ꝙ ex pte reirñdeat aliq̃ vi

tas.ſiẽ enĩ ueꝝ ens ↄtigit uere ſignifi

cari ipm eẽ. ſic etiã de illo qð nlło mõ
eſt cõtĩgit e ſignificare ꝙ ipm nõeſt.
Sic eni ſigtio dicit rełoneʒ ꝙ nõ reqͥ/

rit ſigtuʒ eſſe in actu.ſic ⁊ vitas ſigniqͥ

q̃dem dicit ↄditionẽ illius rełonis nõ

exigit fundari ſuꝑ aliquã rem actuatr
exnñtem. nihilominꝰ tñ cuʒ oĩs relatio

⁊ oꝛdoa dᷣo ſit.talis ſigtio ⁊ talis vitaſ
a deoc.nec ſeqͥ ad q̊ ꝙ ſigtũ ſit a deo.
immo eſt ibi ſophiſma ᷣ accñs ſiẽ ſiar

4

gueret᷑ oꝛdiatio culpeæ pene ẽa deo.ꝗ
culpa ẽa deo. Sic nõ ſeqͥʒt᷑ in ꝓpoſito.
pa ſigtio furtiẽ a deo ̊ furtũ eſta deo.

Et ſic pʒ ꝙ etſi vitati nõ ſempꝑp coꝛñde
at ex ſignificati aliqͥd excellẽtiuſ qᷓ; fal
ſitati.cũ ueritas nobilioꝛ ẽ qᷓ; falſitas.
et iõ non ſeqͥł ꝙ ſi uerificatio ꝓpois ſit
a deo: qꝙ ab eodẽ ſit ꝓpõis falſificatio

ſiue falſa enuciatio ſᷣm ꝙ falſa. Et ſic

patent queſita.

11 Aparte iſta

ſüt dubitatões circa lrf̃am. Et
bᷣmo querit᷑ de illo ᷣboauguſ.qð dic.

opadiaboli que vitia dicũt act ſũt:nõ

res. Sʒʒ3. Fulgẽti dicit ⁊ hẽtur in
gloſa ſuꝑ illud ro.i.Deus illiꝰ rei ẽ vl
toꝛ cuiꝰnon ẽ actoꝛ. ſideuſ ẽ vltoꝛ pec
cati:pcẽm eſt res. Irem vr ꝙvꝛia ĩ/
plicẽt in illo uerbo. Ome enĩ ens ẽ ali
qua res.ſᷣ vitiũ eſt actſiẽ ipſe dicit.et
actus ẽ quedã dꝛña entis.q idẽ eſt di/
cẽ vitia eẽ act ⁊ nõ res q; affirmare in
ferius ⁊ negare ſupiꝰ de eodẽ.qð eſt ĩ-
poſſibile. Itẽ ipſe Auguſ. vñ ſibi)⸗

dicẽ cum dicit in ench.ꝙ alique ſüt reſ

qb hoĩes mali ſüt. tales nõ ſut niſi vi-
tia ⁊ pcca. vitia ſũt res. Wdðʒz ꝙ

res accipit᷑ ↄĩter ⁊ ꝓpe ⁊ magiſ. ppie⸗

Res ſᷣm ꝙoiter dr:dĩ a reoꝛ ren.⁊ ſic
cõpbendit ome illud qð cadit in cogne
ſiue ſit res exteriꝰ ſiue in ſola opione.
Pꝛode vo dicit᷑ res a ratus rata ratũ

bm ꝙ ratũ vr eè illud qð nõ tinmõ eſt i

cogne.ĩmo ẽ in reꝝ nã ſiue ſit ens in ſe
ſiue in alio.⁊ H mõ res ↄuertit᷑ cũ ente.
ʒꝰoicit᷑᷑ res mag ꝓpᷣe ſᷣm ꝙ dr a rat
rata ratũ.ꝓut ratu dicit illud qð ẽ enſ
pꝓ ſe ⁊ fixi.et ſic res dr̃ ſol de creatun

2 ſos pꝑ ſe entibo. Si igit᷑ res accipit

pmo mõ ꝑcẽm ẽ res ⁊ q;tũ ad actiõem

ſbſtrata ⁊ q;tuʒ ad defoꝛmitatẽ.⁊ ſic ac

cipit Fulgètiꝰ.Si uero res dicat᷑ =
ſic pccm dicit᷑ res nõ rõne defoꝛmitai
rone act ſſtrati.et ſic accipitaug.
in ench. zꝰoaccipiẽdo H̊ nomẽ res.ſic

pcecẽm necẽ res roe defoꝛmitat᷑ nec rõ⸗

ne act ſpſtrati.et ſic accipit uguſ.in
vbo ꝓpoſito.cũ dicit ꝙ opa diaboli vi⸗
tia ſũt nõ res.Et ꝑ h̊ patet rño ad totũ

AItem querit᷑ de h̊ qꝗð dicit Q&5 na
nõ eſt ðs nõ fecit . Nidet᷑ eni h̊ eſſe

falſu.qꝛ multa ſũt que fiut pter nãm.et
tñ cõſtat qa deo ſũt.ſicẽ multa accñntia

que ducũt ꝑ acqſitionẽ ⁊ ꝑ violẽtiaʒ.X-

etiã pꝑ grãm et ꝑmiraculũ. Itẽ ome
qð eſt nã aliq̃ uel eſt ſba ł ꝓpetas einã
liter inherẽs.ſ̊ multa ſũt que nec nãlłr
inſũt nec ꝑ ſe ſut.ꝗ nõ videt eè ueꝝ illd

qðõ dicit᷑ ꝙ ðs nõ fecit illud qð na non
eſt. Geoëëdm ſic h nomé res triptr

accipit᷑:ita H̊ nomè nã. no mõ dicit᷑
nã res que naliterẽ.uel ꝓpᷣetas que nã

liter ineſt.⁊ꝰ? drna largi.nõ ſolu res.

pꝓ ſe ens ᷑ ꝓpetas nãliter iherẽs. hłᷣ etiã

ome qð ↄſeruat nam.uel qð ſaltè aliqͥ

bono nõ puat.et iſtos duos mõs poit

magfj in fa. ʒꝰor̃ nã largiſſime ome
ens qð eſt in aliq̃ re mãli ſine ſit nalit᷑
inheres ſiue nõ. ſiue ſit ſaluatiuũ ſiue
nõ. Lũg dicit Aug ꝙ nã ẽ ome qððᷣs
fecit põt accipi nã tribo modis ſᷣm ꝙ fa
cẽ deiaccipit᷑ tripłr. QNno eni mõ facẽ

dr deꝰcreando.⁊= ο creado. 3 *coopã

clo.⁊ ita ſʒ ꝙ extedit᷑ vbuʒ faciẽdi extẽᷣ
dit᷑ nomè nẽ. ſic facẽ dr̃ de actiõeʒ ſb/

ſtratã pcco coopꝑpãdo li.ar.ſic etiãõ nom

nẽ ſe extèdit ad illa actõeʒ.⁊ ſiẽ facẽ ði
nũqᷓ ſe extẽdit ad defoꝛmitateʒ.ſic nec

na.⁊ iõ ex hac auctoꝛitate nõ põt hr᷑i ꝙ
actio ſſᷣſtrata defoꝛmitati nõ ſita deo.
ß H tm habet᷑ ꝙ defoꝛmitas nõ ſit a vᷣo
Itẽ querit᷑ de illanõne quã mgr di
mittitĩ lr̃a inſolutã.Ait eni ſic.qͥq mi⸗/
rũ ſi de nõ dr̃ eẽ actoꝛ peccatoꝝ inq;
nihil ſũt cũ nihil nullꝰactoꝛ queat exi/

ſtere:videt᷑ eni efficacit᷑ arguere.cũ enĩ

pcm aliqͥ mõ hẽat actoꝛẽ.⁊ non poſſit
hre ßm ꝙ nihil. hẽt gbm ꝙꝙ aliq eſt. ſi

igit᷑ nullo mõ hẽat deũ actoꝛẽ.vr ꝙ pec

catũ inq;tũ actus ẽ a deo nõ ſit. ꝰ
dð eſt ad hꝙ iſtud argumentũ deficit.

qꝛ atłr pcẽm eſt nihil.atriltd qð nullo

mõ eſt.pcẽm enĩ foꝛmatr nihil ẽᷣ. nihi⸗
lominꝰtñ circa aliqͥd eſt.⁊ alicuiꝰ boni
puatio ẽ.⁊ qᷓuis illud qð nullo mõ eſt.
non poſſit hr̃e actdꝛẽ.tñ illud qð dicit
defectü circa ens põt hr̃e actoꝛt᷑.nõ in/

qus actoꝛeʒ efficientè ſ deficientẽ. Et
ſic pʒ ꝙ rõ illa nõ recte ꝓcedit. Itẽ

querit᷑ de Hqð dicit niqtaſ ipa no eſt
ſba.Aut eniĩ ſba dicit᷑ ꝓpe.aut dr ↄĩt.
Si dr ppe.etiã nec iuſti ẽ ſba.Si dr
ↄĩter.ꝗ oẽ qð hʒ aliquã eèntiã dr ſba
Hͤ hitus malꝰHtaliqua eẽntia inq;tuʒ

hitus.g vr̃ malꝰhitus vt luxuria de
beat laudare deu. Nꝰ?oð qꝙ ſiẽ nom
nẽ multiptraccipit᷑.ita ⁊ nomẽ ſbe.pt
enĩ illos q̃ttuoꝛ mõs qͥs dic phᷣs ꝙ ſba

dr mã ⁊ foꝛma:opoſitũ ⁊ eentia vniuſ⸗
cuiuſq;.põt alr diſtigui ſba.iux vba be

atiauguſ. Vno mõ t dicat res pma⸗
nẽs ⁊ P ſe ſtãs.Alio mõ vt dicat᷑ res p

manẽs nõ tñ pꝑ ſe ſtans ſ̊ ali inheres.

Zoopt dicat᷑ ſba quelibet eẽnꝰ actu ens

ſiue ꝑ ſe ſtas ſiue nõ.et h̊ mõ ſba ſe ex/
tẽdit ad oẽ ens.Et ſic accipit Auguſ.
cũ dicit ꝙ nulla ſba ẽ nihil oino.cuʒq
or ꝙ iniqtas ſba nõ eſt.dðʒ ꝙ iniqtas
accipit᷑ abſtracte ꝓ o a defoꝛmitate nñ
ꝓ hitu circa quẽ defoꝛmitasↄſiſtit.
Itẽ querit᷑ de Hqð dicit. enarũ ðᷣs
actoꝛ c.vr eni h̊ eẽ falſũ.qꝛ nulliꝰ ðᷣs ẽ

actoꝛ niſi qdð hʒ exèplar ĩ ðᷣo.ſᷣ pena ſᷣʒ

ꝙ pena nõ hʒ exẽplar in deo.̊ vr ꝙ ðᷣs
nõ ſit actoꝛ pꝛne Iteʒ idè eſt fieri ðᷣo
actoꝛe ⁊ ĩ ðᷣo uolète.ſ̊ ſic dicit Sama.
dñs nõ plaſmauit nos ad puniendũ.ꝗ
ſi ðᷣo nõ placèt mala ꝑene.vr̃ ꝙ nõ ſint

Ppotun
ninr
Nunſane 4
ſrtule uee

glätid

nſoföftn
elanühti
Eidoenehl
noldodul
nanöſttat
Ginrtneſtar
tpnſte
diſpcecen⸗
adeoeẽ.
aobin
cteinnelig⸗
itmor ppone⸗
fllilesſi
delllug go die
ſtorulado
fübaimdndie
ſechfmode
ſeprördinit

inordiatäfn

pugtdinief
feſtspiapp
pnociran
liagillud
lcmcar
Phzntelii
resnofn
cez bu'i
nts Etbisi
gedicäamin

D

IInbeept
chͤudlürat
Ciianepsil
deinianne
Ugteontünn
ſwcillesde
nolätzsn

Radeini
neuncieni
m wnpoſit
nglitſtſi
Wichiffede
1dehnüſt. ⸗
Nounenüdefot.
Lailse i⸗
mualrndile. ndi⸗
Leſht alcnn don
gonloſek
I llgoodiet
bfeace oin⸗
deſictente Et
1 tt. J
ninſihaſeßt
ine urdfoit
ignieinmi nac,
Pewoſeſi
lin wiheje
ſtiteimmumnu
Sgui aiindur
tolainsn
moicdi ſoh
5balginteſis.
1 een acens
chi Bug
inwiloino. Ch⸗
ldrzgiinn
adetamia,
iff.
ſoninns/ſit
lü. anull'dsi
rnlelſind

ad ipſo tanq; abactoꝛre. Heedom q;

quedã ſunt que exẽplar hñt in deo ſᷣm

ↄfoꝛmitatẽ que attẽdit᷑ q;tuʒ ad e coꝛ2ꝛ
ſpeciale.quedã uero ſʒ ↄfoꝛmitatẽ qat

tẽdit᷑ q;tũ ad eẽ gñale.quis ̊płea ſiue
paſſio nõ hat conndens ĩ ðᷣo paſſionẽ

uel pen. bʒ t conndens ĩ gne eni? in
gñe oꝛdis.⁊ iſtð ſufficitad H hẽat ali

qͥd ĩ ðo exẽplar. Ad aliud oð ꝙ uolũ

tas ĩ ðo duplexẽ viʒ ans ⁊ ↄns.⁊ q;uiſ H
pena nõ ſita uolũtate añcedẽte.nihilo
minꝰtñ eſt a uoluũtate ↄnte. Quair au

tẽ pena ſit a ðᷣo ⁊ que:hᷣdet᷑mĩatũ eſts.

dil.pcedẽti. Licʒ aut mgr dicat pʒ'nas
a deo ec᷑.nõ iñ h̊ itelligendum ẽ vłr.iõ
ad hᷣ ꝙ iſta vba que dicũt in hac diſti/
ctõe intelligat᷑ ſane neceſſario oʒ iſ aſ
q̃ttuoꝛ ꝓpõnes tanq; reglas negatiis
infallibiles ſupponẽ. Quaꝝ pma e.
oẽ illud qð dicit poneʒ aliq; ẽa ðᷣo. 2 2
eſt ꝙ oè illud qð aliquẽ oꝛdinẽ diẽ in
tuũ huiuſmõi eſt adeo. z eſt. ꝙ null'de Pʒ qttuoꝛ ptes. Quia enĩ obliq̃tio co
fect“ ſᷣm ꝙ huiuſmòi ẽ a ðo.pꝓpt hpB gnoſci hʒ p rectitudinẽ᷑.na rect iudex
eſt ſui ⁊ obliqͥ. Ideo in pᷣma pte oñdit

repuẽt diuĩe potẽtie. ꝗeſt h̊.ꝙ nullů eſt ſui⸗ n pma oĩttt
mgqgr ꝙ ex pte finis uẽèit rectitudo uoli

inoꝛdiatũ ſᷣm ꝙ huiuſmõi ẽ a ðᷣo.qꝛ re

pugt diuĩe ſapĩe.His aũt tanq; mani

feſtis pſuꝑpoſit:oʒ etiã ſcire diſtiguẽ.

pmo circa penã q́;tuʒ ad rõem pene ⁊ cGᷓ;
tu ad illud qð ſbſternit. z 0ʒ ſcire p
aliqᷓ pena acta.aliq̃ ↄcta.aliq̃ inflicta.

30z intelligẽ diſtinctiõeʒ huiꝰ nois
res.qm dr̃ tripłr ꝗ* oʒ itelligẽ diſtin/

ctõeʒ huiꝰ noĩs nã ⁊ ſba.ſᷣm ꝙ diſtĩicta
ſunt S. Et his ĩtellectis mantfeſtat ea

que dicutur in lfa.

Oſt predcã

de uoluntate einſq; ſine

X. Sup̃ ondit magr̃ qd

ſit malu ſiue pcẽm ĩ gña
li. In hac pte detminat q̃liter pccm ꝑ
actu uolũtatis hat introduci. Diui

dit᷑ autẽ ps iſta in ptes tres. Inq̃n pꝰ

detmĩat męr q̃liter pcẽm hẽat a uolü⸗/
tate oꝛtũ in guali. In deſcẽditad
ſpeciales dꝛnas pcci.j.diſ.xlij. Cũ aũt
uolütas mala ⁊ opatio ct.ĩ ꝭ»û1H—üͤẽit

„ .

—=ð

tatis. 2 detmiat ès ſit ille finis.ibi. ꝗ

ytn oꝛtu béat in ipſa uolũtate ptas pbec
cõãqdi.j.diſ.xliinj. Doſt pdicta ↄſidera/

töe bonũ occurrit cc. Mꝛips bʒz duaf

In bp inrit magr quatr ipſa uolutaf

SZ

bẽèat depuari. zuero qualłr ex puita⸗

ie uolũtatis fiat depuatio ĩ actu exteri

oꝛi.j.diſ.xl. Moſtea de actibo adicien

dũ vr. Oꝛi ps hʒ duas. In pᷣma det

miat quałr uolũtas heat depuari In.

q; alia potẽtia.j.diſ.xxxix. Hic aut oꝛit᷑

q ſat neceſſaria. Mꝛima ps que pti

net pntem diſtinctõneʒ bhʒ duas ptes.

Vnm eni depuatio ⁊ rectificatio uolun
ratis attedit penes finẽ.? uoluraſ hʒco
pari ad finẽ mediate intẽtioe. iõ po iſla
duas bʒ ptes. In qn b detmiat mgr

.

e rectificatõe ⁊ depuatõe uolütatiſ ex

pte finis.⁊ vo inqrit dꝛnam uolũtę tiſ

2 ĩtẽtõis.ibi S olet aũt queri qd diſtet M! “

int᷑ uolùtateʒ intẽtiont. Mꝛima ps

2

2

Scaritatẽ ſibi poit finẽ. In ʒe o detmi
nat de vnitate finis reſpectu bonanno

lũtatũ.ibi Sʒ querit᷑ vtꝝ oẽs bone uo

lũtates τπ. uarto mouet qddaz du⸗

biũi ⁊ detmiĩat.ibi. Nerũtam huic ſnĩe

3 dictũ eſt t =ap ps in q̊ vetminat
de dꝛna uolũtatis et, itentòis hʒ duaſ. M
FInqnpmaqrit dꝛaʒ ſm roeʒz. ibi So

let etia queri &c. 2“ de dꝛna fin reʒ. ibi

tas . Et m h duo defmint in pte

Ss3 querit vtn intẽtio ta lis ſine uolü

iſta.ſ.de ↄpatiõe uolũtatis ad finẽ.⁊ ðᷣ
diꝛma intetiõis ⁊ uoluũtatis.

D intelligẽtid

9*

Iggit hui ptis incidit h qõ circa

duo. Et pequerit de ↄpatõe uolutatiſ HH
agd ſuu finẽ. 2? ο querit᷑ de dꝛha intẽ?

tois ad uolutatẽè. Lirca b“querutur
q̃ttuoꝛ. Mꝛĩo querit᷑ vtn uolũtas one
finis ſit ↄmdabilis. querit᷑ qs ſit i-/
le finis. 3⁰ querit vtn bone nolutates

hbeant ynu finẽ uel diuerſoſ. Quarto
querit᷑ vt male uoltates dmuntcet

fz

fine an oſtituat fibi fineſ alios ⁊? aliof.
aa primum
liic ꝓpcedit ? querit vtn nolun-
tas ſit bona -c cõm endabił roe boni fi⸗
nis! Et ꝙ ſic viget MMath. vi. Siocu
lus tuus fuerit ſimplex totũ coꝛpꝰ tuũ
lũinoſuʒ erit.ſi g oculuſ eſt intetio per

quã uolutaſoꝛdiat ĩ finẽ ſꝙ ibi expoit᷑

2 coꝛpus ẽ cõgeries opꝑeꝝ. vr ꝙ ſi finis
bon ſitꝙ oĩs opatio uolũtatis ſit bõa
⁊ ↄmqabil. Itẽ Auguſ. diẽ in. . de
tri. Recte ſũt oès uolutates ſi böa ẽ il
la ad quq cucte oꝛdinqt.ſ illa ad quaz
cuete oꝛdinatur ẽ uolũtas finis.ſig fi⸗
nis bon c. reſtat ꝙ uolutas finis? oĩis

nolũtaſ ad es oꝛdiata ſit bona ? recta.

Itẽ maxia eſt phi. Cuius finis bo⸗

nus:ipm qʒ bonu eſt. ſi acnis uolun

tatis finis bonꝰc. g ipſa bona ẽ. Itẽ

gñationis ⁊ opatiõis attedit᷑ penes fi⸗
nezʒ ⁊ foꝛmã.ergo cũ intẽtio finis ſit eq̃
eèntialis moꝛali actui vt nali.⁊ bõitas

actus uolũtatis ptineat ad moꝛes. vi/

gert᷑ ꝙ bonitas uolũtat ⁊ rectificatio pe

nes bonitatẽ finis hat attẽdi ⁊ cogſci

S33. Finis bonoꝝ ẽ beatitudo ſiẽ
ingr dicit in lf̃a. ß oes appetüt beatitu⸗
dinẽ ſiẽ dicit Nuguſ.⁊ oẽs es finaliter
intẽdut ſiẽ dicit Hoetiꝰ in liꝰ de ↄſoł.

juis diuerſo tramite ad ẽ currat. ſi

oẽs uolũtateſ picant c illo fine.ꝗ̊ ocs
erut bone ⁊ nulla mala. Ite Giony
ſiꝰdic.ꝙ nemo opatad malu aſpiciẽs
oiĩs opans finalłraſpicitad aliqð bo
nuʒ. Vñ et phᷣus etia dic. qꝙ; bonu ⁊ fi ⸗
nis idem. ſi oĩs uolutas aliqð intẽ
dgit bonũ.videt ꝙ autoĩs nolũtas ẽ bo
na. autꝙ bonitas nõ ineſt uolũtati ex
fine. Item q;rücũq; aliqs finatrap
tetit bonũ.tñ nunq; opatio eirerit me⸗/
ritoꝛia niſi ſit caritate infoꝛmata.⁊ aĩa
ſit deo gta ⁊ accepta. videt ꝙ bonitaſ
nolũtatis in actu potius uẽéiat ex pnci
pio q; ex fine. Itsẽ ſi böitas uolutat
uenit ex fine. cu finis bone uolũtat ſit
de . ? ſit eq̃liter bonus. vf ꝙ oẽs bone
uolitates ſint eqiiter bone.ſi igit oẽs
nolutates nõ ſut eq̃tr boe. vf ꝙ böitas

uolütatis nõ ſit eiſ ex fine. IJIté madu

care bonũ eſt. 5 ſi s finałr pꝛedicat vt

mãducet.cũ opatio iſta har bonũ finẽ
videt ꝙ ſic pdicare ſit bonũ ⁊ laudabi.
le. ſi igit᷑ talis actio iudicateè mala. v
ꝓ uolũtas nõ ſit bona ex uolũtate fis.
Itẽ ſialiqͥs mètit᷑ ppter ſalutẽ pxĩ.

. cũ ſaluare ꝓximũ ſit bonũ: mẽdaciũ il
lud eèt bonũ ⁊ meritoꝛiũ ſi opus uolũ-

tatis bõitatẽ hf̃et ex fine. ß ↄſtat ꝙ mẽ

caciũ nunq; eſt bonũ ſiẽ dicit Zluguſ.
Eñrgo vf ꝙ bonitas finiſ nõ ſufficiatadq

bonitatẽ uoluntatis. Querit igit vñ
cauſet᷑ rectitudo ⁊ bonitas in uolütate

vtn ex fine ſic videt dicere mgr. an ali⸗

unde? M. d̈m q ci dicit nolutas
ec bona ex bonitate finis. ᷣ eſt dicere
uolũtas ẽ bona ex oꝛdiatõe aq bonü
fint.Ad H̊ aũt ꝙ ſit recta oꝛdinatio ad
bonũ finẽ. reqͥrit᷑ ꝙ finis bon ſit duo⸗⸗

bus mõis.vpidelʒ m id qð eſt. et ſb rõe

finiedi. A liqͥd enĩ eſt bonũ in ſe qð tñ
nõ recte oꝛdinatad alten rone finis ſiẽ
min bonũ. quis ſit bonũ:non iñ è bo
nus finis maioꝛis boni.pꝛo eo ꝙ finis
melioꝛ dʒ eẽ his que ſüt ad finẽ. Sitr
Etꝑ pte oꝛdinatõis duo reqͥrunt videlʒ
oneitas ex pte oꝛdinabił.⁊ actualis

cõuerſio ex pte uolütatis oꝛdinãtis. et

cũ iſta cocurrũt:tuc abſq; dubio uolũ-
tas bona ex fine bono iudicat.Cũ aüt
hoꝝ aliqð deficit: bonitas finis nõ ſuf
ficit ad bonitatẽ nolutatiſ. vtpote ſi ſit

finis bonus in ſe nõ tñ ſufficitad finiẽ

dũ uel adoplendũ illuq qð ſit ꝓpt ipʒ.

ſicut maducatio q́uisſit bonũ in ſe. nõ

tñ hʒopletam roem finiẽdi reſpectu p⸗

dicatõis.ſimiłr mẽdaciũ nõ eſt oꝛq ina
bile ad bonũ cuʒ ſit m ſe malũ.et ideo
q; tũcũq; qͥs mẽtiat ꝓpteraliqð bonuz
mẽdaciuʒ nõ eſt bonũ.qꝛ deficit ibi re
ctitudo oꝛqĩatiois ppter defectũ ydo/
neitatis ex pte actꝰ quẽ uolũtas refert
ad illũ finc. Et ſic pʒ rno ad qõis ueri
tatẽ. qm ↄcedendũ eſt ſiẽ mr dicit. uo

luũtatem eẽ bonq ⁊ rectq ex fine. Senim

intelligit ſo pdictis cõclitionib. Etßʒ
hũc modũ rões ad pmaʒ ptem cõcegdẽ
ge ſunt. Et p Hᷣ etiã pʒ rno ad illa duo

que yltimo opponũt. viʒ de pdicatiõe

rentteid.
Ekun
etuoiun
chlah
riuolite
thgneeft
uiftun
ſemauns
eioclichs
litpdelichs
lnmnciuan
onietpptebe
innspen⸗
Goisnclütn
tellge dele
ſenmimne
glg ccit i.
Poidosapen
t. Acilue
Aonlüaſpice
netaligneſtde
vonäbmekün
ndoni füf⸗
tisaſinebar
lünsadalice
lientoeppe
Nemoopanr
leolütatis
honieſiano.
bonüfroere
Lopanmrerin
ſennt Ci
intinonebon
Nefheetbon
Kuiseäded⸗
Gcdckeg
nſiäeſtercn
bonlopuste
Tfeninſümn
ltoglinie⸗
hoſüeſtnere
Uiatsuefa
Aopeeöce
putanirineo
o Kthinee
Atmbuitboi
Alep bimi⸗
emüodien
wſir melig

kcn
fnin n .
it
8. Qmiigi,,
Ndnitsinnglün
cndicknclig
efinis. hetk diche
racintirag bori
Remgisgtoqe
moͤbon ſtduo⸗
ucdeſt etſbröe
boni inſect
Atn fönefinsſt
Kboninontfeb
doniedeſns
neſütaufne. S
dontinmnt nitt
Mibt.tacnus
Xabig darondli⸗
Vnisfinis noſi
tnirrt/ i
niſafetau fni
goſeppti.
Sſtbonäinſen
fmitdiſpenp⸗
Heäünöeſtain
znſemalüctice⸗
poerraligdboni
iqoenanbine⸗
rroctectüſcho,
Euolünseiet
foad cöisderi
ſenqrdicie⸗
ſierfne.Yenmn
itoni ß
nazptencicil
rioad in
rizdezconif

7 mendacio. Ad illud uero qð pᷣmo

obᷣꝛ ꝙ beatitudoẽ finis bonaꝝ uolũta/

tuʒ ⁊ etiã oĩum.dðm q atr eſt finis bo
narũ uolũtatuʒ.⁊ alr malaꝝ. Hã bea-

titudo que ẽ finis oĩum bonaꝝ uolun
tatũ eſt beatitudo va. beatitudo ᷣo que

eſt finis malaꝝ nõ eſt beatitudo uera ſᷣ
ſiłata.auarus enĩ eſtimat beatitudinẽ
eſſe ĩ delicijs ⁊ ſupbijs ⁊ honoꝛibo.⁊ ſic
ĩ alijs delicijs. Vñ ſicẽ finis malaꝝ uo
luntatũ quandã hʒ imaginẽ finis uere
boni vtpote beatitudĩiſ.ſic etiã male uo
lütates ptendũt ſpẽʒ pᷣtutis. Qñ ꝗ̊ dr

ꝙ oĩs uolũtas tẽdit ad beatitudint᷑.Hĩ
telligit᷑ de beatitudie in ſua gnalitate
coſiderata in cuiꝰappetitu oẽs vt dicit
aug.ↄĩcãt.ſ̊ ꝓut btitodo det᷑mĩate ac⸗
cipit᷑ ꝓ illa que ↄſiſtit in viſiõe dei nec
ab oĩibus axpetit᷑.nec oẽs in illaʒ ten/
dũt. Ad illud qð obꝛꝙ nẽo opatur

ad malũ aſpiciẽs.vðm q illud qð mo
uet aliqn eſt bonũ ſm ueritatẽ. aliqñ ẽ
bonũ ᷣm eſtiationẽ.et ad h; affectus

moueat᷑ ſufficit ſola eſtimatio bonita-
tis.⁊ ſine hac eſtiatione nõ mouetuo⸗

lucas ad aliqd appetendu ad min de-
liberatio appetitu.et iõ diẽ SGionyſi
nemo opatur ad malũ aſpicies.qꝛ nul

la ẽ uolũtatis oꝑpatio quã non pcedat

boni eſtiatio.ſᷣ q; illud qð eſtiatur eſſe
bonũ frequẽter ẽ malũ.iõ frequẽt ma⸗
le opatur etſi nũq; aſpiciatad malũ ſbᷣ
rõe mali.Lũꝗ dicit᷑ ꝙ uolũtas ẽ bona
ex intẽtione boni finis.h̊ nõ intelligit
de fine q eſt bonꝰ tm in eſtiatiõe appe⸗
tẽtis.ꝑᷣ etiã de bonitate reali. Ad il/
lud qð obꝛ ꝙ nõ eſt act volũtatiſ bonꝰ
niſi q eſt ex caritate.dð ꝙ caritas non
bonu opus reddit niſi ex q̊ ꝙ ipʒ bonũ

refert in ſũmuʒ bonũ. nec ſufficiẽs re/

latio alicuiꝰeffectus ł᷑ opis ad ſũmuʒ

bonü eſt nec eẽ pot. niſi ex adiutoꝛio ca
ritatis que facit finẽ ſiue bonũ omĩbuſ
alyjs pꝛepõderare:⁊a pꝛe ceten cariuſre

putari:⁊ in eo qeſcere tanq; in fine vlti
mo.Et hinc eſt ꝙ bonitas oĩs uolũta
attribuit᷑ bõitati finis.qꝛ vbi vnuʒ ꝓpt᷑
altenꝝ ibi vnũ tm. vñ qui tenet equuʒ ꝑ
frenũ nõ dicit᷑ tenere niſi vnũ.⁊ ſic ĩ ꝓ/
poſito intelligendũ eſt. Ad illud qð

obꝛ ꝙ finis equałr bonꝰ.doʒ qpetſi fi

nis eqliter ſit bonꝰ.non tñ oẽs uolů=ta
tes eq̃liter oꝛdinant᷑ ⁊ appꝛoxiantilli fi
ni.qꝛ bonitas finis nõ redudat in uolu
tatẽ niſi rõne oꝛdiationis que ducitad
illũ finẽ.et iõ lʒ finis ſit equałr bonus.

tñ ꝓpt᷑ grad reptos in axpꝛoximatõe

uolũtatũ ad illũ finẽ: uolutates nõ ſüůt
eqgquatr bonc. Ad duo vltia iã patet

Ecundo queri

tur qs ſit ille finis ex cui bõi⸗

tate uolũtas ẽ bona:⁊ ad quẽ debẽt re⸗/

ferri nr̃e uolũtates ad hoc ꝙ ſint recte:
Etqꝙ huiuſmodifinis ſit caritas.vr̃.i.
thi. i.finiſ pcepti ẽ caritaſ.ſᷣ ad illũ finẽ
referẽde ſũt uolũtateſ ad q; referuũt᷑ p-
cepta.ſi ᷣ caritaſ ẽ finis pcepti caritaſ
finis boe nolütatis. Itez io. xiiij.
diligit pꝓximũ:legẽ impleuit. Etiteꝝ.
Plenitudo leg eſtoilectio.łᷣ ad illud
referẽde ſũt uolutates in qſiſtit ple/
nitudo ⁊ ↄſũmatõ leg.ſig caritas ⁊ di

lectio E huiuſmoi. pʒ X. J tẽ Hyidet
rõne.oĩs bõa nolũtas ad ̊ oꝛdiaturrt

H fruat᷑ deo:⁊ ab h̊ ꝙ Hat deũ.ł̊ nos
nõ fruimur deo nec mus ipm niſi p
caritatẽ. Silr hr̃e caritateʒ nõ ẽ aliud
qᷓ; hr̃e deü.ſi ergo oĩs bona nolutas ẽ
oꝛdĩata ad h hat deũ.vr̃ ꝙ finis oĩs
bone uolũtatis ſit ipſa caritas. Atẽ
nã in opãdo finałr intẽdit foꝛm pfici
entẽ in eẽ nẽ.ergo uolũtas in opandqo
bpncipałr intẽdit foꝛmò pfectiuã et eſſe

moꝛis.ſ̊ foꝛma ł᷑ hitus pfectinꝰ uoluùta

tis in eẽ moꝛis ẽ ipſa caritas.ꝗ caritaſ
eſt finis bncipalis oĩs bone uolũtat.
S33. ro. x. Finis leg xps. ſ idem
finis legis ⁊ bone uolutatis.nõg cari

tas. AYteʒ ern.ĩ libꝛo ðᷣ di. no. DRe

amoꝛe uitur in caritatẽ.⁊ de caritate

uenit᷑ ad ſapiam.ergo ſapĩa ẽ excelle-/

tius q; caritas.ſ illud nõ debet poni fi
nis bone uolũtatis qð eſt excellentiſſi
mũ.ꝗ finis bone uolũtat nõ eſt caritaſ
ß ſapia. Itẽ finis eſt illud qᷓ fruens

◻

eſt. qꝛ ſolo bono ĩcreato ẽ fruendũ.Sri

det᷑ꝙ caritaſ nõò ſit fis pᷣncipałbõe uo

luntatis. Si tu dicas ꝙ finis bore

2

uolutatis nõ eſt caritas creata ſ incre
ata. Lotra. apłs ꝗinis pceptiẽ cari/
tas ꝓcedens de coꝛde puro c. ſ cari-/
tas ꝓcedenſ de coꝛde ⁊ fide nõ ficta nõ
eſt niſi caritas creata.ergoc. Iteʒ

finis bone uolũtat eſt illud qͥ hĩto uo/

lũtas nihil vltra querit. ſ̊ habita cari‚-
tate adhuc uoluũtas vltra queritaliqͥd.
videlʒ ipſũ deum.ĩmo qᷓ;to maioꝛẽ ha
bet caritatẽ tanto maꝗ querit. ergo vi
detur ꝙ caritas non Hat rõnem finis.
Iſtem qð eſt podus in coꝛpibus h ẽ
amoꝛ in ſpiritibo.ſᷣ ppdus in coꝛpoꝛib⸗
nullo mõ dicit᷑ eſſe finis motus locatł᷑.
ergo amoꝛ ĩ ſpiritibo nullo mõ dicet᷑ eẽ

finis axpetitus rõnalis.ergo nec uolũ
tatis. Item finis ⁊ pꝛicipiũ ſunt di

ſtincta.ſ̊ caritas ẽ mdix oium bonaꝝ
affectionũ. ſi q̊ finis ↄſequit᷑ illlud qð
eſt ad finẽ.⁊ caritas ẽ radix.videtur q;
nulllo mõ debeat dici finis bone uolũ
tatis. Rño.dðm ꝙ magj recte diẽ

in eo ꝙ finẽ oĩs bone uolũtatis carita

tem aſſignat.ſecutus eniʒ in hocapli
doctrinq ⁊ beati auguſ. Namapls ex-
peeſſe dicit ꝙ caritas ẽ conſũmatio pce

pti ⁊ plenitudo legis. Auguſ.etiã diẽ

in ench.ꝙ oĩa pꝛecepta diuina referũ-
tur ad caritatẽ. Etĩ liꝰ de doct.xpiana
ornñdit ꝙ ad caritatis madatuʒz cõmen-
gandũ oꝛdinat᷑ tota ſcriptura.et ita ca/
ritas nõ tmmodo eſt finis bone uolun
tatis ſᷣ eti totius ſacre ſcripture ⁊ co/
gnitiõis m pietatẽ. licet aũt deus uel
beatitudo ſiue xps poſſit dici finis bo

ne uolũtatis.maluit tñ mr dicẽ ꝙ ca

ritas ſit finis ꝓ eo ꝙ completa rò fru⸗
endi cõpetit ipſi caritati. Lum eniʒ tri
plicit dicat finis.videlʒ finiſ in qͥ quie
ſcit᷑.⁊ finis qͥ quieſcif.⁊ finis qͥ quieſci
tur dicit᷑ dupłr. uel ſimpir: uel nõ.aͤli⸗
bet iſtoꝝ mõꝝ caritas ẽ finis bone uo/
lũtatis. nam caritas increata que deꝰ
eſt.de pᷣma dr.i.ca.io.Deuſ caritas ẽ.
eſt finis in qͥ quieſcit᷑. Caritas pᷣo cre/
Ata ⁊ ↄſümata vtpote caritas pfie ẽ fi/
nis qᷣ quieſcit᷑ ſimpłr in deo. Caritas
uero inchoata v tpote caritas vie eſt fi⸗
nis qͥ quieſcit᷑ in deo vt nũc. Siẽ eniʒ
locatũ non qeſcit in loco niſi mediãte

põdere.ſic ania in deo nõ habet qͥetari
q eſt eius locꝰæ finis vltimꝰ:niſi medi⸗
ante dilectõe que hʒ cõſiderare bonuʒ

ſb roöne boni. Bonuz aüt ſb roͤne boni
ſimul tenet rõem finis ⁊ amoꝛẽ carita/
tis.et ꝓpterea intentio finis potiſſime

attribuit᷑ caritati. Cõcedẽde ſunt igit᷑
rõnes que h oñdunt. Ad illud ergo
qð obijcit᷑ ꝙ xps eſt finis pcepti.dm

ꝙ ÿ p hoc nõ excluditur q;n caritas ſit fi

nis. Nam etſixps ſit finiſ in qͥ quieſci
tur. nihilominꝰ caritas põt eſſe finis qᷣ
quieſcit᷑ in xpo. Rurſus caritas ſᷣm
qꝙ eſt finis in q quieſcimuſↄuenit toti

trinitati.et iõ ſimul poſſũt hec duo ſta⸗
re.ꝙ xps ſit finis legis ⁊ caritas ſimłr

Ad illud qð oðꝛ ꝙ de caritate puèi
tur ad ſapientiã.ergo ſapĩa eſt excellẽ
tioꝛ.dð ꝙ ſᷣm ꝙBern. loqᷣtur ibi de ſa
piẽtia:ſapiẽtia nõ dicit aliud donuʒ q;

caoaritas.ſ̊ nouũ ſtatum eiuſdẽ doni.ita

ꝙ caritas cõmunit᷑ accepta diſtinguit᷑

ʒ caritatè dictam aꝑpꝛopate. ꝓuttñ ca

ritas cõmuniter deſcribit᷑ ſic ↄtinet et

amoꝛ et ſapiam. ⁊ hoc modo piteẽ fi
nis pcepti. Ad illud qð obꝛ ꝙ finis

eſt illud quo fruendũ eſt.dom ꝙ ſᷣm q;

finis dicit᷑ duplicit᷑.ſ.quo quieſcit᷑ ⁊ in

quo quieſcit᷑.ſic frui aliè modo dicit᷑
duplłxr.aut ſiẽ obiecto.aut ſicut diſpoſi
tiuo.et vtroq; mõ caritate fruimur.nã
caritate que deus eſt fruimur ſiẽ obie

cto. caritate que hitus ẽ fruimur ſicut
diſpoſitiuo.et ſic pʒ ꝙ illud nõ obuiat

ꝓpoſito. Ad illud qð obꝛ ꝙ uolũtaſ
habito fine ſuo quieſcit.dðᷣm ꝙ illud
uerum eſt qñ hʒ finè ſuuʒ cõplete.cari

tas aũt etſi in via habeat᷑. non tñ hetur
cõplete. Ignis enim ẽ in ſyon⁊ cami

nus in Hierim.cum aũt habet᷑ in pr̃ia

nihil vltra queret᷑. ꝓ eoꝙ p eam habe

bit᷑ bonũ increatũ in qpſiſtit finis ⁊ qͥ

etatio omniũ nr̃oꝝ deſiderioꝝ. Ad

illud qð obijcit᷑ ꝙ pondus ĩ coꝛpoꝛibus

non ẽ finis motus.dᷣm ꝙ non eſt ſile

quia põdus repitur in coꝛpoꝛibꝰtam in

abſentia loci debiti qᷓ; in pſentia.cari/
tas aũt nunq; eſt in anĩa niſi deo pñte

Vñ omiĩs qͥ habet caritatẽ habet deũ.

et ꝓpterea dum oĩs noſtra opatio ad

ſalnsfinisn

Ubrncüd⸗
mun
enun⸗
wnds bar
ilud
ſyroiueſta⸗
gooifeſet
gunncipin
cwatüet!
uumtporfect
gbeneopan
oanggnl.
lius ſuttnn
etſapigemt
Conpatone
fommazetan
nem ſicuolu
zothateran
mouus com
Connmnustuol
npnopio nou
ldingetidiun
deoſichtipſe

cietisinaan

guandaz diri
at ſicetipſa
tione baberil
incöueniens.
Acauſorü
Erſiepatzqg
boyiopn.ni
mdinenase

oadil!

lure cmitas.

nt finis we

ſsconpatione
Diinamuolän⸗
Cvincalap
Aprinds
tislungünu.

““

mi b⸗

X loſa. non
Miniptſimal
eſgoguicäg
nesmnonſzei
lo dengn

Phabttenn
mmeniſinei,
fcengrbonng
itſtöne n
tanoeg
fnispnſne
edi don
hannaſtfi
sdteſefinis
Umuſ,uenitni
ſütbee duoſ
Staariusſint
ecantae ri
pineſtereeli
loctribideſa
talinddonn
ſeinſce donbin
dcdokegfi⸗

.
e Dem N
Cabochwmh,

* * v
EEEee
.000. ACC 1
* .* V
Rrdeͤäeete
d vodin

gtffuinur ſon
ſluc nöobein
Gobꝛcvolin
ct. domgin
ibatrenpfu
„ſiſtrfinis16,
ſienion. B
usi coporils
corpotb unn
ia niſioevfin
nti nn
oſmopt⸗

habendũ deũ oꝛdinat᷑:oꝛdinatur ad ha

bendam caritatẽ.non ſic autẽ eſt de põ

dere.quia non quodlibet coꝛpuſ habeſ
pondus habet locum ſibi debitum.
Eid illud qð obycit᷑ ꝙfinis ⁊ pncipiuʒ
ſunt diuerſa. Reſpõdent aliqui cari

tas differẽti modoẽ pꝛincipiu ⁊ finis.
nam pncipium eſt boni operis ſᷣm eſſe
inchoatũ.et finis eſt ſᷣm eſſe conſuma/
tum ⁊ perfectuʒ. Ad hoc eniʒ vnuſquiſ
qᷓ; bene oꝑatur vt in eo dei amoꝛ ⁊ cari

tas augeat᷑. Aliter põt dici ⁊ ꝓppabi

lius ꝙ ſũt tria.modus.ſpecies.⁊ oꝛdo.

et ſuꝑ idem fundantur.⁊ modus dicit
compationeʒ ad efficiens.⁊ ſpecies ad
foꝛmaʒ.et oꝛdo dicit comꝑpationẽ ad fi
nem.ſic uoluntas reſꝑectu boni opꝑeriſ

õt habere et rationę efficiètis et finiſ.

Fm duas compationes.Caritas eniʒ

continuat uolũtatem noſtrã in deo vt

in pncipio mouẽti.et cõfoꝛmat vt regu
le dirigẽti.⁊ iungit vt fini quietãti.⁊ in
deo ſicut ipſe deus habʒ rationẽ effi/
ciẽtis inquantũ mouet.et foꝛmalis in-/
quantuʒ dirigit.⁊ finalis inquantü qe
tat.ſic et ipſa caritas reſpectu opꝑen ra
tionẽ habet iſtius triplicis cauſe.nec ẽ
incõueniens.quia ſᷣm phm tria gene⸗/

ra cauſarũ poſſunt in vnuʒ concidere.
Et ſic patʒ ꝙ ⁊ ſi caritas ſit pꝛincipiuʒ
boni operiſ.nihilominus põt eſſe finis
ſm diuerſas comꝑationes.Et per hoc

patʒ rno ad illud qð vltimo querebat

quare caritas dicit᷑ radix ⁊ foꝛma vᷣtu/

tum ⁊ finis.hoc eniʒ dicitur ſᷣm diuer·
ſas compationes noſtre uoluntad ad

diuinam uolũtatem. dicit᷑ etiam ſuꝑer
hoc vinculuʒ pfectionis in comꝑatiõe
ad ꝓximos qui nobis vinculo carita/
tis iungütur.

Enio queritur

ytrũ bone uoluntatis ſit vnuſ

J ſ. olus finis. an poſſint eẽ plures:Et q

vnus videt᷑ Beut.vi. Biliges do. deũ

X. Bloſa. non vult deus uuʒ amoꝛẽ
ptiri vt ſimul cũ ipſo aliud diligamꝰ.

ergo quicũq; ſibi diuerſoſ conſtituit fi
nes:non facit qð deus vult.et ſi nõ fa

cit qð deus vult:non babʒ bonamuo

luntatẽ?. Itez ſup illud phii. S iue
ꝓ occaſionẽ ſiue ꝑ bonã uoluntatem.

Hloſa Quiſquis a deo aliud qᷓ; deuʒ

querit nõ caſte diligit.ꝑ̊ illa uoluntas
bona eſt que non aliud q; deũ diligit.
ergo nulla uolũtaseſt bona que aliud
q; deum querit. Item ſiẽ ſtatus eſt
in pmo pꝛincipio ita ⁊ in fine vltimo.ſᷣ
pꝛimũ pꝛincipium in quo eſt:nõ eſt ni⸗/

ſi vnicum. ergo ſi finis debet reſpðde
re pꝛicipio.videt᷑ ꝙ bone uolũtat non
debet ſtatui niſi finis vnus.ergo ſiuo

luntas ſtatuit ſibi fines plures.nõ fa-⸗
cit qð debet.ergo non eſt bona. Iteʒ
quicũq; diuerſos fines intendit habet
coꝛ ſuum diuiſuʒ. ſed qui coꝛ ſuũ diui‚-
dit:nõ diligit deum ex toto coꝛde.nec ĩ
toto coꝛde querit deũ.et quicũq; talis

eſt:deo non placet qͥ pꝛecipit ſe ex toto

coꝛde amari.et vult totu coꝛ poſſidere.
ergo non videt ꝙ bona uoluntas poſ-
ſit eſſe que ſibi ſtatuit diuerſos fines.

Sed cõtra.i.coꝝ.ix.ſuꝑ illud m̃
debʒ in ſpe qui arat c. Gloſa.pꝛedica
toꝛ qui coꝛda apit uel fidem debetara-

re in ſpe ſtipendioꝛũ tempoꝛaliuʒ. ergo

videt᷑ꝙ bona uolũtas non tm poſſit ſi-
bi ponẽ finem ſpũalem. ſed etiaʒ tem/
poꝛalẽ.ergo videt ꝙ poſſit diuerſos fi⸗/
nes habere. Iteʒ Luc:xv. Quanti
mercẽnarij in domo pf̃is mei. ibi dicit
Ambꝛoſiꝰ ꝙ multi ſũt mercẽnarij qui
habundãt ſpe fide ⁊ caritate. ſed mer⸗

ceènar ius ſtatuit ſibi fineʒ creatum. viz

aliquã mercedẽ que eſt beatitudo crea
ta. Si eniʒ ſolum finẽ increatum ſibi
ſtatueret.iaʒ nõ eſſet mercẽnarius ſed

filius.ergo ſi contingit eẽ bonos mer

cẽnarios.contigit bonam uoluntateʒ
habere fines diuerſos. Item bonüũ
additũ bono facit maius bonũ.ergo ſi
vnus bon“ finis facit uolũtatem bonã

ergo multo foꝛtius multi boni fines.

ergo videt᷑ ꝙ tanto uolũtas melioꝛ ſit

èͤ

qto plures ſtatuit ſibi bonos fines.

non eſt neceſſe ꝙ bona uolütaſ habeat
vnuz ſolum finé. Item ſicut cõcupi⸗
ſcibi appetit dulcedinẽ.ita iraſcibilis

appetit celſitudint᷑.⁊ ratõnalis aꝑpetit

pulchꝛitudinẽ. ſi ergo pulchꝛitudo nõ

ff 4

tm eſt finis ratõnalis ſed etiaʒ pfectio
ſic de alijſ.⁊ pluriũ pfectibiliuʒ plureſ
ſunt pfectiones.cuʒ in nobis ſint tres
vires diuerſe quibus ſurſuʒ conuerti
mur. videlz rönalis. concupiſcibilis.et
iraſcibilis.videt ꝙ in omni bona actõe
2 uolũtate ſit aſſignare diuerſos fineſ
KRño. dicendu ꝙ bone uoluntatis
vnus ſolus finis pᷣncipalis. NPꝛopt
qð intelligendũ ꝙ plures fines ſtatue
re ſůpoteſt eſſe tripliciter: Ano mõit a

ꝙ finis ſit ſub fine ⁊ ꝓpter fineʒ.Alio

mo ita ꝙ vnus ſitfinis oͤncipaliſ.alter
nõ pꝛĩcipalis.ita tamẽ ꝙ finis nõ önci
palis non referat᷑ ad pꝛincipalẽ actua
liter. Tertio mõ ita ꝙ vtq; ſit finis pᷣn-
cipalis. Exempluʒ auũt huius aſſigna
ri põt in co qð frequẽteraccidit.videlʒ
cum quis vaditad eccleſiã ad pcipien
das diſiributiões.hoc enim põt facere
triplicit᷑.aut ita pncipaliter intendit
honoꝛẽ ⁊ gloꝛiam dei.cum vadit decã
tare laudes.et ſimul cum hoc intendit
optinere pecuniaʒz vt paupibus diſtri⸗/
buat. uel in alios vſus licitos ad hono
reum dei cõuertat. Alio mõ põt aliquiſ
ire ad eccleſiam intẽdens deo placere
⁊ ſimul cum hoc pecuniã acquirere. ita
tamẽ ꝙ eius acquiſitionẽ ad deum nõ
refert.nec tamẽ ipſam pecuniã ſtatuit
finem pncipalem ꝓ eo ꝙ ipſaʒ non di
ligit ꝓpterſe. Tertio mõ vadit quis
dad eccleſiaʒ duplicata intẽtione.ita q;
vult deo placere:⁊ vult optinẽ pecuni/
am.quaʒ ſicut auarus axpetit acqrere
yt poſſit tłſaun ſuuʒz ampliare:⁊ in ea
Delectari ppter ſe. ꝛimo mõ ſtatue/
re diuerſos fines ẽ bonuʒ? meritoꝛiũ.
pertinet ad bona uolũtateʒ. Secũdo
mõ ſtatuere diuerſos fineſ nõ eſt bone
noluntatis oquẽdo foꝛmatr. attamen
nõ ſic repugnat n poſſit cum ea ſtare.
eſt eniʒ ibi peccatũ ueniale nõ moꝛtale
Et h̊ vult dicere Auguſ. in libꝛo ↄfeſ.
cum ait Minus te amat qui tecuʒ ali
quid amat quod non ꝓpter te amat.
Tertio uero mõ ſtatucre diuerſos fi⸗/
nes nõ eſt bone uolũtatis.immo cõtra
bonam uolütatem.talis eniʒzrult duo
bus domis ſernire.et hoc ẽ impoſſible.

ſicut dici? MMath. vi. uãdo enim ſic

pncipaliterduos intẽdit fines:uerifi-/

cat᷑ illud ꝓpheticuʒ. Coanguſtatü eſt

ſtratum ita vt alter decidat.⁊ pallium

bꝛeue vtruq; opire non põt. et talis eſt
uoluntas ypocritarũ quibus ue dãna

tionis eterne cõminatur ſcriptura.pꝛo
eo ꝙ terram ingrediũtur duabus vijs
Et ideo dicit Eccł.i. Ne acceſſen ad

ipſum duplici coꝛde. qui eniʒ accedit

ĩ coꝛde ⁊ coꝛde pocrita eſt.⁊ quia gau
qiuʒ ypocrite ad inſtar puncti eſt.ideo
dicif᷑ Oſee.x. Biuiſuʒ eſt coꝛ eoꝛũ nec

interibũt. Sic igit᷑ ex dictis colligi
tur ꝙ bone uolũtatis plures poſſũt eẽ
fines.ita ꝙ vnus ſit finis pᷣncipalis.et
alter non pncipalis. ſiue finis ſb fine.

Plures aüt conitituere fines pᷣncipa

les bone nolũtati repugnat ſicut oſtẽ

dqunt rõnes que ad pᷣmaʒ parteʒ indu-
cũtur. Qum eniʒ vnũ ſolumſit ſummũ
⁊ ueruʒz bonum qð quietat humanuʒ
deſideriuʒ.neceſſe eſt ꝙ uolüũtas bona
ad hoc recta ſit ſtatuat ſibi finè vni/
cum. AAd illud ergo qð pꝛimo obijci

tur in cõtrariuʒ ꝙ qui arat debet in ſpe
arare. dicendũ ꝙ ipſa gloſa illaʒ obie

ctionẽ diſſoluit.dum ſeibſam manitfe/
ſtat in ſequètibus. facit enĩ vim in hoc
qð dicit᷑ in ſp.non ꝓpter ſpem. NHam
ꝓpter dicit finẽ pꝛincipalem. In uero
nõ tmmodo dicit finem pᷣncipaleʒ. im
mo etiaʒ finẽ qui cõtinetur infra finè.
Et ideo ex illo uerbo non ſeqtur ꝙ ali

s poſſit ſibi plures fines pꝛincipales

ſtatuere.ĩmo ſi recte intelligat᷑:potiuſ
ſequitur oppoſitũ. Ad illud qð obꝛ
ꝙ mercẽnarius ſtatuit ſibi finem crea

tü.dicendũ ẽ ꝙ bonus mercẽénarius

malus.et malus mercẽnariin duo⸗/
bus differta bono. Pꝛimũ quidẽ. qͥa
malus mercẽnarius ſtatuit ſibi finem
creatũ:quo habito nõ neceſſario hale
tur deꝰ. Bonus uero mercẽnari ſta/
tuit ſibi finẽ creatũ queʒ habere nõeſt
aliud q; habere deuʒ ſicut ipſaʒ fruitõ
nem dei. Secũdo uero differt in h q;

bonus mercẽnarius ſtatuit ſibi finem

creatũ tanq; finem ſe fine. Non enim
amat deuʒ ꝓpter fruitionẽ.ſed fruitõ⸗

ſenppn
kurgi
ſun
in bone
giludve
nzrſulu
neceſano⸗
niagbonu
agetſef
ſultusfint
ſenuat qun
vteſſeinr
binceypl
bonitatem
ſedotius
quia vüi
rletoumn
gpent ſuun
ſbilio dula
uoerdulce
autputenpi
utis anicaa
1n.Oino
neetſiepin
gewüanim
föͤnemobie
babet. Pan
cocelſiuuce
nemfinisp
ioplurest
Micuere ta.
n neceſlec.
cpalem. Ha
ntotocoe.

Wrc
beomrricnn
Gſſuorlu
co aFn
areckoele
Urphente,
nneeſinnlter
ſileungin
ſtonzfnen
Woclunta
uetermine
rumfinisn
iingtteſten

nitotninſ
äinesenenf,
Anuſtatüen
epallinn
Wanlseſl
mdnsne dinn
Nſatpamr
ndibnspy
Keaceſeß an
Minhart
n i gan
ltcnecnüſee
andcscolie
Nlunsmſiütt
nisneitlge
nefinisſöfine.
refinesneini
nat ſcntoſte
Bane;zindu,
umſitſumm
em dumammn
Wünnsdorn
mnſcifnen

„
“”“c

600 dunoobet
1gbl dndh⸗
ppeerſon Non
neurinfn fni.
on ſeituryel
rspeincpoles
lligni⸗wotiuf
Ndülnd adob⸗
ſcifinencen
usmmercimanus
rinarn indo⸗
ſruuſtifton
ſcutintizfn
odifſen neby
unurſbifinen
Ene. Nonemn

ſcau⸗

NRK

nem ꝓpter deuʒ. Et ideo ex hoc nõ ha
betur ꝙ finis bone uolũtatiſ plurifice
tur. Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ bonu ad-
dituʒ bono facit maiuſ bonũ.dicenduũᷣ
ꝙ illud uerũ eſt qñ additio boni ad bo
nuʒ fit ſaluo oꝛdine.cum eniʒ bonitas
neceſſario ponat oꝛdinẽ. ſi additio bo-/
ni ad bonũ tollat oꝛdinem:bonuʒ non

auget ſed potiꝰ pimit. Quia ergo plu
ralitas finium pncipaliuʒ oꝛdinè non

ſeruat.quia ſᷣm rect oꝛdinem ſtat de

beteſſe in vno.⁊ vnicũ debʒ eſſe vltiꝰ.
hinc ẽ ꝙ pluralitas finium pncipaliuʒ
bonitatem uolũtatis non augmentat
ſed potius ipſam uolũtateʒ depꝛauat.

quia dũu pult placere vni viſplicet alte

ri.et dum vultaſſequi vnũ:perdit reli/

quuʒ. Ed illud qð obꝛ ꝙ ratõnalis
apxpetit ſuam pulchꝛitudinẽ.⁊ cõcupi/
ſcibilis dulcedinẽ cc. dõᷣm ꝙ pulchꝛi/
tudo et dulcedo põt dupliciter accipi.
aut pꝓut eſt pfectiua ⁊ infoꝛmatiua vir-
tutis anic.aut ꝓut eſt ipſiusnĩe moti
ua. Mꝛimo mòtenet ronem finis ſb̃ fi
ne. et ſic plurificari pot bm diuerſitate
actuũ anime. Secũdo mõ ꝓut.ſ.tenet
rõnem obiecti et motiui. ſic unitatem
habet. Nam in deo idem eſt pulchꝛitu

do celſitudo⁊ dulcedo. et ſic tenet ro/
nem finis pncipalis.Et ſic patet ꝙ q;

uis plures fineſ nõ pꝛincipalesↄtigat
ↄſtituere.tamẽ ad hoc ꝙ uolũtas ſii bo
na. neceſſe ẽ vnuʒ ſolum finem eẽ pꝛi/
cipalem. NHam aliter non diligit᷑ deuſ
ex toto coꝛde. ́́”ƷUME

CElarto queri

twuur vtrũ male uoluntates ha-
beant vnicum finẽ Etꝙ ſic videt᷑. Au
guſ.ſuper illum locum ps.Scrutans

coꝛda ⁊c. Finis cure ⁊ cogitatiõis hu⸗/

mane eſt delectatio ad quã quiſq; niti
tur puenire. ſi ergo omnes uolũtates
male finaliter querunt delectationeʒ.

videtur ꝙ oĩum uoluùtatum malarum

N

ſit vnuʒ finem aſſignare. Item ma

larũ uoluntatum ẽ vnus malus exitꝰ
ſiue terminus ſicut dicit Ro.vi.quo/
rum finis moꝛs eſt.ergo ſi earum con

tingit eſſe vnum termins. pari rõne vi

faciedi gñe nibil aliud q; li

gertr᷑ ꝙ ↄtingat eſſe vnũ finẽ v ltimũ.
Iſtẽ que ↄueiunt in pncipio: ↄuẽiunt
⁊ in fine vltimo.ſ̊ oẽs male uolũtates
nꝶẽiunt ĩ pꝛĩcipio.ſic dic auguſ.in liꝰ
de pa relig. Planũ ẽ inqͥ t ĩ toto male/

bidiné dna
ri.ſi 9π⅓επM¾iunt i vno pnciꝰ ytpote ĩ libi

die.vr pi rõe ꝙ ↄuèiunt ĩ vno fine Itẽ
vitiũ imitat vtutẽ ſᷣm axparẽtia. vn ſiẽ
vtus nũuq; qeſcit citra beatitudinẽ uera
ita vitiũ inqrit btĩtudinẽ ſilataʒ.qᷓ ſicut

oẽs vᷣtutes faciũt tẽdẽ uolũtatẽ ad bo⸗/
nũ finẽ.ſ.beatitudinẽ.ſic vr̃ ꝙ oĩavitia
faciat tendẽ uolùtatè ad vnuʒ finẽc.ſ.qᷣ
at ſilitudinẽ cuʒ uero fine. Sʒõ.
ↄꝛiaꝝ uoluntatũ oꝛie ſũt delectatideſ.
vbi aũt ſunt delectatões 9ꝛie.ibi ſüũt fi-

nes diuerſi. ̊ uoluptates faciũt uolu

ptates ſibi iuicẽ repugnare. faciunt

viuerſos fines hfe. Itẽ mala uolũ

tas poit fineʒ in creata.ſᷣ ĩpoſſibile ẽ q;
in vna creata inuèiat nr̃a uolütas ſuf/
ficientiã.cũ nihil ſufficiat uolũtati hu/
mane niſi ſola trinitas.ſiꝗ̊ uolũtaſ nõ

dQeſcit niſi ĩ eo fine in qͥ poit ſufficiètiã.
vf neceſſario ꝙ uoluntas mala diuer⸗
ſos ſibi fines ↄſtituat. Itẽ male uo

lütat᷑ appetitꝰoꝛtũ ⁊ madicè bʒ ex libidi

ne. bß libido qs amat bonũ ꝓpum. ſi

enĩ bono ꝓpᷣuʒ neceſſario diuerſificat
in diuerſ.neceſſe ẽ diuerſaꝝ uolunta -
tũ diuerſos fines repiri. Itẽ vnitas

⁊ ↄfoꝛmitas uolutatum bonaꝝ uẽit ex
vnitate amoꝛisiĩ qͥ vniũ: ⁊ colligũt᷑.ſi ꝗ
amoꝛ in qͥ diuerſi colligũt᷑ ⁊ vniuũt᷑ vni9/
cam dʒ hf̃e radicè in płibo reptaʒ.cũ H

nõ ↄuẽiat amoꝛi libidis.ſᷣ ſoluʒ amoꝛi
caritatis qui eſt amoꝛ ſpũſſancti.vr ꝙ;

malaꝝ uolũtatuʒ nõ ſitfinis vnicꝰſed

diuerſi. Rñno.dvm ꝙ ecõtrario eſt ĩ
bonis uolũtatibo ⁊ in malis. Nam bo
naꝝ uolũtatuʒ vnicuſeſt finis.ſiue bo
ne uolũtates ſint diuerſe diuerſitate
nuerali ſiue diuerſitate for̃ali.diuerſi
tatẽ autẽ nüeraleʒ uoco qn plures ho
mines in eodem gñ̃ᷣe affectionis affi/
ciuntur circa aliquid. Diuerſitatè au
tem foꝛmalezuoco quado idem homo
diuerſ hitibus virtutũ afficit circa di
uerſa. Siue enim ſic ſiue ſic cotingat

plures fines pꝛoximos et ꝓpꝛios aſſi⸗

gnare.tamẽ ſinem vltimũ ⁊ pꝛincipalẽ
neceſſe ẽ eſſe vnicum pidelʒ ipm deuʒ
Et ratio huius ẽ ⁊ pfectio amoꝛis mo
uentis et pfectio appetibilis qetantiſ.
quia eniʒ amoꝛ caritatis liberalis eſt:⁊
non querit qð ſuum eſt ̊R cõmune bo⸗
nuʒ. hinc ẽ ꝙ plures homies ex carita
te moꝛi idem bonũ appetũt finaliter
Rurſus. quia aꝑpetibile illud ↄpletiſ

ſimũ eſt in quo non ſoluʒ contingit re

pire bonuʒ pfectum:ſed etiã omne bo

nuʒz.hinc eſt ꝙ omnes uolũuũtates q;tũ⸗

cũq; diuerſe inueniũt finem ſuuʒ in qͥ
quietant᷑.ecõtra eſt in malis uolunta

tibus ꝓpter imꝑpfectionè amoꝛis ⁊ ap

Retibilis.ꝓpter imꝑfectionẽ nãq; amo
ris libidinoſi uolũtates ſolo numero
differetes diuerſos habent fines.pꝛo/
pterea ꝙ amoꝛ libidinoſus ſemꝑ que⸗/

rit qð ſuuʒ eſt. et quia ſemꝑ queritbo

num ꝓpum ideo etſi multi ex amoꝛe li
bidinoſo conuẽiantin actum vnuʒ ta/
mẽ vnuſquiſq; querit finem ſuuʒ pꝛo
pum.pvt patetin adultero ⁊ meretrice.

quia iſte querit delectationẽ.et illa q

rit nummũ. ꝛopter impfectionè eti
am axppetibilis neceſſe ẽ diuerſaſ uolũ
tates foꝛmaliter differentes habere di
uerſos fines.quia eni luxuria axpetit

ſiocunditatẽ ⁊ leticiam. ⁊ auaricia fuf·

ficientiaʒ.⁊ ſuꝑerbia excellẽtiaʒ. et hec
omia non contigit reꝑire circa eandẽ

rem creatam ſ circa diuerſas.hinc eſt

ꝙ uolũtates male vifferẽtes foꝛmalit᷑
non yvnuz ſeg viuerſos fines ſibi con-
ſtituüt. Ande concedede ſunt rones

que hoc oſtẽdunt. Ad illud quoqd p

mo obijcit᷑ ꝙ delectatio eſt finis cure ⁊
cogitationis.dðᷣm ꝙ in rone illa eſt fi⸗
gura dictionis.ꝓ eo ꝙ nõ eadem dele
ctatio ẽ finis cure ⁊ cogitationis hũa/
ne ſed diuerſe.uvnde ſtat ibi delectatio
in ſua generalitate.⁊ magis habet ibi
luxpoſitionẽ ſimplicem q; pſonaleʒ.⁊
igeo cum ꝑ velectationè deſcendit ad
finis vnitatẽ:fit ſophiſticatio ſᷣm figu
ram dictiõis ex cõmutatõne ſuppoſitõ
nis. Ad illud qd obicit᷑ malaruʒ
uolütatum eſt vnus malus exitus.er-

go vnus malus finis. dᷣm ꝙ non ẽ ſi
mile. Nam male uolũtates differunt
in cõuerſione.ſed cõueniunt in auerſi⸗
one.et malus exitus pᷣncipalius reſpi
cit auerſionẽ qᷓ; cõuerſionem.finis ue
ro mouens pncipalius reſpicit cõuer-/
ſioneʒ q; auerſionẽ.ideo non ſequit᷑ ꝙ
cum finis ſit vnꝰexitus ad moꝛteʒ da
nationis ꝙ ſᷣm boc ſit vnus finis mo-/
tiuus q;dtum ad quieteʒ de pꝑeccatis.
Ad illud quod ob ꝙ uoluntates ma-
le conueniũt in pncipio videlʒ in libi/
dine.dicendũ ꝙ in pncipio non cõueni
unt niſi ꝑ quãdam cõfoꝛmitatem. Nã
alia eſt libido in vno.⁊ alia in altero.⁊

ideo nõ ſeqtur ex ̊ ꝙ conueniant in fi

nem vnicum.Attamen etſi in pncipio
cõuenirent:non ꝓpter hoc neceſſe eſſʒ
q conuenirent in termio.nam malum
ſemꝑ ꝓcedit in diſperſionẽ.bonuʒ ue/
ro ſemꝑ redit ad vnitateʒ. Quato enĩ
aliquid magis colligitur tanto magiſ
vigoꝛatur ⁊ eſt pfectiꝰ.quãto uero ma

gis diſpergit᷑ tanto magis recedita ꝑp/

fectione et complemẽto.Et ideo dicit

phus.ꝙ malum ẽ multipharie ⁊ bonũ

vno modo. Ad illud qð obicit ꝙ vi
tium imitat᷑ virtutem.dicendu ꝙ et ſic

imitaturꝙ plus bhabet de diſſimilitu-

dine q; ſimilitudĩe.magis eniʒ virtuti

cõtrariatur qᷓ; ei cõfoꝛmetur.⁊ ideo pp

tius iĩferri poteſt ꝙ male uolütates ha
beant fines diuerſos ſi bone habẽt vni
cum q; ecõuerſo. quia eniʒ in hoc cõſi/
ſtit pfectio virtutis:vitiuʒ magi in hoc
a virtute deficit q; eam imitari poſſit.
Et ſic patet ꝙ malaꝝ uoluntatũ nonẽ᷑
vnus finis ſᷣ diuerſi.

Onſequenter
querit᷑ de ſecundo pncipali.vi
delicet de differẽtia intẽtionis ⁊ uolũ/
tatis. Et circa hoc queruntur duo.
Pꝛimo queritur vtruʒ intentio ſit in
ſolis rationalibus? Secundo que⸗/
ritur vtrum intentio in participãtibuſ
rationeʒ dicat aliquid ex ꝑte intellectꝰ

uel ex parte affectus?

Ina primum

(eperditun

—

ſenbis ſo
taſi f.
Auere
iteno
chileß ſpt

n ſolis ſbg

lännariaſt
gonetönale
ſonalid.
lutiue. quie
ſidier vnu
larnarepit
pigetchinel
Jtẽinteto⸗
clus igiirl
nmiinteno
deipitcape
fonalin qmnip
deigyfgint
ſerepiri. .
rhipſadke
lai us⸗
(ensſütit
nalla alac
tentöeztepit
turpintenio
jtdiephod̃
nilekine
gelllugodm
ieſetcim
ſeniiltin
ſſemniſit⸗
ſtpy cilepisn
tonötnſttinn
ſüilde Neode
tiagfindabi
nikKirron
mmaranea cn
uſcas ri
achenit gſi
ſohnatüne
geponeam⸗
appettipo
lirngli.
gentüeſtn⸗
plere not
nit Grte
pimretoner
ſuns öndt

dngnoeſ
usdiffnnt
uminauerſ⸗
ls reſpi
nen. fints le
Nſtcinr,
Pnnrſeanitg
Sdnd
sfinisn⸗
dens.
wnuren
orihnlbi⸗
dtonäneni
Aminuen. Bi
Aainale
ngenüntini

netſinn dnede

boenerelteßß
oammmolum

mabone⸗

Quaweni
rmmonagil
güroneromne
Gotdta⸗
iceodic
Wobaretdoni
cdcbeir
dicmndügetſ
1de diſimilin
gs nhrunn
weun tvtop
levolicates he
wnetwtitnni
miznborciſi
ngino
minn ſn.
unawnont

benter

m Nepelni
Ntinonss oii⸗
uen. wo o⸗
Gzinrndoin
Scncoue,
nnchi
apenale⸗

imen

ſic pꝓceditur ⁊ queritur vtrum intẽtio
ſit in his ſolis que ꝑticipãt rönem
Et ꝙ ſic vr̃.ſiẽ dicit glõ ſuꝑ illud luẽ.
xi. Qide ne lumẽ c. Blõ.lumẽ anie ẽ
intẽtio.ſ oſtat ꝙ intentio nõ eſt lumen

coꝛpale ſ̊ ſpũale.ſi igit᷑ lumẽ ſpuale ẽ
in ſolis ſbijs ſpũalibus que nate ſunt

illũinari a ſũma luce.et he ſüt ſole ere⸗
ature roönales. vr & intẽtio ſit in ſoliſ
roõnalibo. Itẽ intẽtio ẽ actus uiſ col

latiue. qui enĩ intẽdit ab vno in aliud
tẽdit:⁊ vnũ compat alteri.ſigvis col⸗
latiua repit᷑ in ſolis pticipãtiba rõneʒ.

videt᷑ꝙ in eis ſolũ repiatur intẽtio.

Itẽ intẽtio ẽ illud ſᷣm qð ania ĩmedia
cius iũgit᷑ vltio fini.gĩ eis ſolũ eſt reꝑ
riri inteètio que hñe potentiã mediãte qᷓ
deũ pnt cape ⁊ ei vniri.ſ̊ talia ſũt ſola

rõnalia.qm ipſa ſola ſũt ad lmagineʒ

dei. ̊ vr ꝙ in his ſolũ ↄtingat intẽtio⸗
nẽ repiri. Atẽ intẽtio ẽ ſupmuʒ ĩ aĩa.
vñ ipſa dr eſſe caput nr̃m ⁊ oculꝰ nr.i

creat᷑is ſt infima et citra rõeʒ. vr ꝙ ĩ

nulla alia creatura a rõnali ↄtigat in

tentöeʒz repiri. Sʒ. in oĩ eo qð oꝑpa

tur p intẽtionẽ ẽ reꝑpire intẽtionẽ.ſᷣ nã

vt diẽ phᷣs ẽ opans intẽtõeʒ. vr̃ eĩ re

mali eſt intẽtionè repire ⁊ ponẽ. Item
oè illud qð mouet ad aliqd:eo obtẽto:
gquieſcit. cũ mouebat illq intẽdebat.ni
ſi eni illud intendẽt nõ moueret᷑ ad eiꝰ
pſentiã. ſi igit res nales ſũt huiuſmõi

vt pʒ.cũ lapis mouet᷑ deoꝛſũ.vr q intẽ

tio nõ tm ſit in röõnalibo.ſpᷣ eti in rebus
naãlibo. Itẽ oẽ qð facit aliqð opꝰoꝛdia
t ad finẽ ab illo diuerſũ opat᷑ p intẽtõ
nẽé.ſᷣ nẽ irröõnales ſũt huiuſmõi ſiẽ ptʒ
in aranea que facit telã ad capiendas

muſcas. gyf .. Atẽ intetio e regula
appetit. S ſi nõ eſt ponẽ aliqͥd i vniuer

ſo puatü regimie? oꝛdine.vr̃ ꝙ vbicũ

q; ẽ ponẽ appetitũ:eſt ponẽ intẽtionẽ.h
axpetit nõ ſolũ eſt ĩ ſbijs roalibo ß etiã

ĩirrõnalib.. Rño. ad pdictoꝝ ĩtelli
gentiã eſt nõnduʒ ꝙcirca hac qõez du

plex ẽ modus dicendi q ad pñs occur
rit. Anꝰẽ vt diſtiguamin mõ opandi

p intẽtionẽ peneſ ꝓbpum ⁊ alienũ.vrÿ.n.

ſatis rõnabiłr poſſe diciq quedã ſunt

que monuẽtur p intètionè pꝓpam.q̃ͥdaʒ
que p intẽtiõeʒ alienã. Mer intẽtionẽ
ppam moutur illa que finẽ pcogſcũt
⁊ opationẽ ſuãꝗ ad finẽ ↄferũt ⁊ referũt
Per intentionẽ alienaʒ mouent illa

que intra ſe nõ habent potẽtiam diſcer
nendi.regũtur tamen⸗ qirigunturab
co qui diſcernit. ſicut ſagitta ab arcu

emiſſa moueri poteſt dici p intentionẽ
non inquantũ arcus uel ſagitte.ſed ſa

gittãtis. Merhunc quideʒ modum ſa
tis rõnabiliter poteſt dici ꝙᷓ omnes reſ
naturales per intentionẽ dicũturmo⸗
ueri.ꝓ eoqꝙ mouẽtur ſicut deus inſti⸗

tuit et ſicut gubernat et regit. ipſe eniʒ
in omni operatiõe eſt pꝛincipalis mo-/

toꝛ.Et pᷣm hunc modum dicẽèdi inten/

tio pꝓpꝛie repitur in ſolis ſpᷣſtantijs ra
tionalibꝰ. licet irratõnalia ſᷣm aliqueʒ
modum dicendi per itentioneʒ opera/
ri dicãtur. Sed q;uis iſte modus di

cendi ratõnabilis ſit ⁊ ueritateʒ dicat
non tamẽ videtur ſufficient᷑ dicere cũ
dicit ꝙ natura ideo dicit᷑ oꝑari ꝑ inten

tõe ʒ. nõ rõe ppꝛie intẽtõis ſᷣ roõe intẽtõ/
nis aliene.quia nõ dicit ſufficient᷑ cuʒ

nature aſſignat intentionẽ alienaʒ ta-

tuz. m hoc eniʒ caſualia ⁊ foꝛtuita cũ

non fiant pꝛeter diuinam intentioneʒ

non deberet dici facta m intentionè.

Rurſus. cum videam ꝙ naturalia

atpetituz habet medite quo tendunt
ab vno in alteruz. et vnaqueq; res ha-

beat vim ſuam regitiuã mediante qua
ad ꝓpꝛium fineʒ inclinatur.videturꝙ

naiujalia non tantũ habeat mouen in
teentione extrinſeca ⁊ aliena.ſeꝗ etiam
ꝙ moueãtur intẽtione ꝓpꝛia ⁊ intrĩſe/

ca. Et ꝓpterea alius mod dicendi
quia ſiẽ triplex eſt axpetituſ.videlʒ na

turat.ſenſualis ſiue aĩalis.⁊ rõnalis.

⁊ qlibet iſtoꝝ axpetituũ hyat ſů nuzʒ regi⸗
mẽ:nõ abſurde regimẽ cuiuſlibʒ iſtoꝝ
triũ aꝑpellat᷑ intẽtio. maxie tn ꝓpe uo

cat᷑ intẽtio regimẽ axpetit rõnalis.Et

rõ huiꝰ ẽ.qꝛ ad regim ⁊ directim axpe/
titꝰ nał pluſ ſpectat dirigi qᷓ; dirigẽ.ad

directiuũ pᷣo appetitꝰrõnał ꝓpe ſpectat
dirigere. Birectiuum uero axpetitus
bꝛutalis quodammodo medinʒ tenet.

et hineẽ ꝙ nalia mouẽt᷑ quadã neceſſi

tate. rationalia uero mera liberalitate

Biꝛuta uero mouent᷑ quadã impetuoſi
tate queẽ infra libertatẽ ⁊ ſup neceſſi-

tatẽ.non eni poſſent ſe oĩno repmere.?
iñ pntad oppoſitas ꝑtes tendẽ. ſic igi
tur regula directiua opatõis repitur i

rõnalibo ppᷣe.in ſenſualibo min ꝓpe.iĩ
nãlibo impꝛope.ſic ⁊ intentio Et pꝑhpʒ
rñnoad qõem ꝓpoſitã ⁊ ad rões ad vtrã
q; ptem. Ham intẽtio ꝓpe accepta bvᷣm
ꝙ dicit᷑ lumẽ ᷣm qð eſt collatio⁊ tẽden

tia in de accipit᷑ circa anie ſupmuʒ.⁊

iõ Hmõò in ſolis rõnalibo repitur ſic ro/
nes ille onñdunt. Intẽtio vᷣo ꝓut dicit

tẽdentiã ⁊ diretionẽ appetit ad aliquę

terminũ ł᷑ finẽ quietante: nõ tmmõ eſt

in roõnalibo:ĩmo etiã in bꝛu. ſic alie ro⸗
nes ad ali ptem oſtendunt.⁊ ſic patzʒ
vtreq; diuerpᷣ vijs ueꝝ cõcludunt.et ꝓ

pterea cõcedẽde ſunt.

tur de intétione ᷣm ꝙ reptur ĩ

rõnalib vtꝝſe teneat ex pte itellectꝰ* k

ex pte afferctus.Et q ex pte affect vr̃.

Ber.ad Eugeniũ.vt ocul ſit ſimplex

A 2 2—

duo ſüt neceſſaria.viʒ caritaſ in itetõe
⁊ ueritas ĩ electiõe.ſ̊ caritas nõ eſt niſi

in nolütate. ſi caritas ẽ in ĩtene in⸗
tẽtio ſe tenet ex ꝑte uolũtab. Itẽ au
guſ.dicit⁊ hr ĩ lr̃a. Intẽtio eſt q̃ ſic aad

finem puẽire uolo.ꝑ nẽo vult peruèéire

ad finẽ niſi p uoluntatẽ.ꝗ intetio eſter
parte uolũtat. Itẽ intẽtio iügit cũ

ipſo fine.ſᷣ̊ uoluntaſ nõ tmmodo dicit

axpetitü eoꝝ que ſũtad fin᷑.iĩmo etiaz

ipius finis ſic vult phus. ſig illud qð
pncipałr iũgit cũ fine ẽ ĩtẽtio.⁊ h̊ ipſũ

ẽ uoliũtas.vr ꝙ ĩtetio ſit uolůtas. Jtẽ
meritũ pncipalr reſidet penes intẽ tiooo
nẽé.ſᷣ illud penes qð pꝛincipatr reſidet
meritũ ⁊ demeritu ẽ ipſa uolutas.gꝗ vi
det᷑ ꝙ intẽtio ſe teneat ex pte uolüũtatis

ſiue affectöls. S 33. Math. vi. Si
ocułꝰtuꝰfuerit ſimplex ⁊c.ibi glõ expo

nit vt p oculũ intelligat intẽtio.ſi ergo

oclłs aĩe nõ eſt affect ſ intellect.vr ꝙ;

intẽtio nõ ſe teneat ex ꝑte affectꝰs ma

gis ex pte ĩtelllectus. Itẽ ſup illud

Ecundo queri

Math. vi. Nide ꝙ lumẽ qð in nob e.
HBlõ.intẽtio qᷓ̃ bonũ quodcũq; facimꝰ

lumẽ eſt.i lumè ſe tenet ex pte cogni⸗
tiue. t. Itẽ intentõis è referreopꝰ

ſiue uolũtatem in finc᷑.ſᷣ eius ẽ referre
cuiñeſt ↄferre.⁊ ↄferre ẽ ꝓpe ipſiꝰiõniſ

̊⁊ intẽtio. Atẽ ſic uoluũtas nũqᷓ; vult

aliqð uolitũ niſi illud pcognoſcata rõ

ne. ſic nüq; appetit finẽ niſi moõtł᷑ affcus
rõiſ eũ pcurrat qͥ finè illũ oñdat.ſi igit

itẽtõ eſt illa que finẽ mõſtrat.videt᷑ ĩ
tentio ex pte rönis ſe teneat. Si foꝛte
tu dicas ꝙ ſe tenet ex pte rõnis ⁊ uoluù
tatis ſil. Sʒ . Intendẽ eſt act' vnꝰ

ergoẽ vni potẽtie.ꝗ̊ non põt eè uolun
tatis ⁊ rõnis ſił⁊ ſemel. Itẽ ſi intẽ/
tio ſe tenet ex pte ivlutatis ⁊ rõis.aut

̊ſicut potè. aut ſiẽ paſſio.aut ſiẽ hĩtꝰ.

S icut potẽꝰ nõ.videt᷑ qꝛ cũ uolũtas ⁊

rõ nõ ſunt vna potẽ. ⁊ ĩ vno hoĩe reſpꝑ

ctu vnius finis ſit vna intẽtio.noĩe in/
tẽtionis nõ põt intelligi potẽꝰ. pi rõne
nec hitꝰ.qꝛ nõẽ vnꝰ hitꝰ in duabo potẽ
tijs. nec paſſio ↄſtat.qꝛ paſſiõiba nõ
meremur nec demeremur.circa intèti⸗
onẽ aũt ẽ meritũ ⁊ demeritu.nullo igi
tur mò vr̃ ꝙ intẽtio ſit᷑ ſpectetad rõneʒ
⁊ uolũtatẽ. Itẽ ſi ſił ſpectat ad rõneʒ

⁊ uolũtatẽ. Quero ad quã pᷣncipałr:⁊
pncipaliꝰ vfr̃ ſe tenere ex pte rönis p h̊
ꝙ gloſe dicũt.ꝙ intẽtio ẽ lumè ⁊ ocks.
qð qdeʒ ẽ ſoliꝰ rõnis ꝓpe.aũut pnci
pali ſe teneat ex pte uolutatis.vr̃ p H
ꝓintẽtio pᷣncipałr reſpicit finẽ.⁊ poti⸗
tia ĩ nobᷣ que pncipatłr reſpicit finè uo
lũtas ẽ.cũ bonũ ⁊ finis ſint idẽ.gꝗ ſi nõ
pPot pᷣncipalreẽ ex ꝑte vtriuſq;.vr ꝙnõ

ↄſiſtat in vtraq; potẽꝰ.ſ.in rõne ⁊ uolu

tate. Item inferius nõ ſe extẽdit ad

plus q; ſuuʒ ſuperius. ſed intelligẽtia
eſt vniuerſalioꝛ q; intentio. Ande Ba

maſ. Itelligetia eſt pmus motus.que
uero circa aliquid è intelligentia intè-

tio dicit᷑. Si ergo intelligentia non ſe

extendit ad rationè ſimul ⁊ nolutatem
ſeg tantü conſiſtit in rõne.pari rõne vi
get᷑ ꝙ ſimilit nec intentio. Rño. ad
ad pꝛedictoꝛum intelligentiam eſt no-

tandum ꝙ frequenterad cognitioneʒ

rei perducimur pꝑer conſiderationem

lenſt,iſlte

eetbil
ſrwſuen
ſceraun
GGligitu,
lnce⸗
pſttioin
gini chyp
ſcutadob
znomoͤhe
izzuen
fomon
inoſijtci⸗
cückunnon
dmehba
e Difene
lowe Ni⸗
dirtciuen
Mobicci ca
geroictcou
lncq agfinen
louirultcop
ſehub poiin
lecacitppr
rectioetazue
cobmſu⸗
cſcitprome
deſediccbat
alijlleth⸗
toetanonei
ni iteno
wphzeriunsa
mminüaat
lti Eront
nphouanui
Neſonecäcol
Cngkietneone⸗

ieolünts

nischun ſt
niseniſitpni
ſtüſtinpli
nicoſagpni⸗
lereucnispn,⸗
ſedeſdociſ⸗
imummmnie;
dfnclngitz
chunin
Niencirn
tsaimin

nohe
ecogni⸗
ngi fene
eidſtrö
insnüzl
Noſciadb
iökefei,
igienſigi
n Biſan
eiſact
1tetnolnn
NMiſiimi
nsris ant
aurſchit.
cünolütas
nobieteſp.
tdNiein⸗
ie. piſie
ſmaine
r Rinöd
e QaiN
olitnnis 7f
ictfnet woe⸗
neſpicfmenn
ſim ice afin
miuſ ien
(intönet von
noͤſe Mittat
cinelligttu
b Cr
soclolt
igentainc⸗
iarnrinnon.
alt wolünen
ne pari ſiinen,
lo. Kioa
1a cogiin
ſſurnuimn

uocabulonꝝ. Qui eniʒ oma uocabula
inmnpoſuerut: ppetates reruʒ potiſſime
lſideraueruũt ⁊ iur illaſ uõbła poſueft
Sl igit uelimus attendere h̊ uerbu in
tendẽ: ↄpoſitũ eſt ab in ⁊ tẽdo. Haũüt p/
poſitio in duplicẽ põt impoꝛtare hĩtu⸗
dinẽ c ↄponit᷑ huic uerbo tẽdere. aut
ſicut ad obm.aut ſicad tminũ vyltimm.
pmo mõ ̊ᷣqð eſt intendẽ ſignificat ſo
laʒ ↄuerſionẽ potẽtie reſpectu obiecti.
2Z po mõ nõ immodo ſigt ↄuerſionem
imo ſist cũ ̊ quandãꝗ collatõeʒ ⁊ ↄiun
ctã qetationẽ.et ſʒ iſtã duplicè accepti
onẽ h̊ ybuʒ intẽdo diuerſa hʒ ↄſtructo
nẽ. Differteni dicere. intẽédo in ̊ z ite
go hoc. Cũ eni dico.intẽdoĩ . intẽdẽ
dicit cõuerſionẽ potètie ad aliqͥd tanq;
ad obiectũ. cũ uero dico intẽdo G̊. intt

gere dicit cõuerſionẽ potẽtie ad aliqᷣt

anq; ad finè vltimu queʒ intẽdit aſſeq

⁊ eui vult copulari.Et iõ in pᷣacceptõ

ne huiꝰ pbi intẽqẽ int ipm ⁊ ſuũ caſua
le cadit ppõ media vt p h̊ ſignificet di

rectio etouerſio potẽtie ad illud tanq;
aq obm ſupᷣ qð. In altera vo ſigne nõ

cadit ppõ media. p eo ꝙ b verbu tendẽ

de ſe dicebat incliationẽ ⁊ oꝛdinatonz

ad aliqᷣd.et h ppo in ſibi iũcta ſup hͥ ad
dit qͥetationẽ.vñ ſenſus c.intẽdo beati

tudinc᷑.i.tendo ĩ beatitudineʒ.⁊⸗. pꝓptea

nõòoʒ extius adqi ppõeʒ. Et m iſtũ ll
timũ modu accipiedi eſt hic ſmo ðᷣ in/

tẽtiõe.Et qm iſiud uocbulũ duo ĩꝑoꝛ/

tat. viʒ quandã collatoõeʒ. ⁊ pter Hq;dã

ↄuerſionẽ cũ collatõe ⁊ qdaʒ tẽdentiꝗ
cũ quietatione.⁊ vnũ iſton eſt rõis ⁊ al

teꝝ uolũtatis.hic eſt ꝙ in noĩe intẽtio

nis claudit᷑ ſi actꝰ rõis ⁊ uolutatis.qᷓ

uis eni ſit vn uocabulũ.tñ ſm ꝙ ↄpo
ſitũ ſic implicat duaꝝ potẽtiaꝝ actꝰ eõ
iñctoſ ad vnũ pficiendu. qd nõ poſſʒ fa
cere actus vni ſine actu alteriꝰ. Et eſt
ſite de vbo cõſentiẽdi.qdð q́uis videat
impoꝛtare vnicũ actũ.tñ neceſſario du
os includit. Na oſenſuſ nõeſt aliud q;
ↄcoꝛdia uolũtatis ſił ⁊ rõis ad vnũali

qd faciendũ.vni pt arbitrãtis ⁊ iudicã

tis.alteriꝰvt poptatis.⁊ ꝓptea ſic recte
noĩatur.⁊ reſpicit libe arbitriũ.qð

fiẽ 5 fuit oñ fum. Vñ ſicut tota diſt põ

familie pendʒ ex ſenſu pfiſfamiliaſ.ſic

tota diſpo agendoꝝ in omno aie peget

ex ↄſenſu uolũtatis ⁊ rõnis.⁊ ſiẽ Pedet
diſpoõ ⁊ regimẽ ex ↄſeſu. ſic pendʒ dire
ctio ⁊ obliq̃tio ex itentõe. Siẽ eniʒ ad
rectũ motu ꝓgreſſiuu ↄcurrit ſiłt opa-
tio viſus oñdentis viã.et opatio pedis
incedetis. ſic in actu intẽdendi claudi
tur ſił actus rõnis ⁊ nolũtatis.vniꝰ vt

aſpiciẽtis. altiꝰvttedent. ⁊ qꝛ iſti actuſ

Ziuncti ſũt:iõ p nnũ uocabulũ ↄpoſitũ
impoꝛtant᷑. Erxr his pʒ rño ad qoönez
ꝓpoſitaʒ ⁊ ad rönes ad ptrãq; ptem.
Toͤcedendũ eſt enĩ ꝙ intetio noĩat ali⸗
qd ex pte uolũtatis ſiè rões ad pmã p/
temoↄcludũt. Nen ẽ etiò ꝙ intẽtio no-

miat aliqᷣ ex pte roõnis rone cui dicit᷑

oculus ⁊ lumè ſic ondunt roneſ alie.
⁊ qtum ad h duo intẽtio dirigi bʒ fide
⁊ caritate.fide clarificãte oculũ intelle

ctus.⁊ caritate rectificate pedẽ affect.

poſſit eſſe ſimul in roõne etuolutate. qͥa
intengere dicit vnicü actum. dicendu

ꝓpfalſuʒè.immo impoꝛtat plures actꝰ

ſieut ?⁊ cõſentire ſicutoſtenſum eſt.

Ald illud uero qð querit᷑vtruʒ ſit ſict

potẽtia uel ſicut paſſio uel ſicut hĩtuſ.
dicendu eꝙ etſi intentio aliquãdo dica

tur ipa potẽtia intendẽs.aliquãdo di⸗

catur ipe habitus ſᷣm queʒ intedit. ali

quodo dicat actus ĩtẽdendi. aliquãdo
ipſuʒ intentũ. pncipalius tamè nomẽę-

hilom inus tamẽ in alijs acceptionibꝰ

coõtingit aliquãdo reperiri. Namcum

dicitur ꝙ intẽtio eſt oculus.accipit᷑ in

tentio ꝓ potẽtia. cum dicit᷑ intẽtio eſt
lumen. accipitur intẽtio pꝛo habitu di
rigente. Quzʒ uero dicit᷑ ꝙ intentio eſt

ipſe finis ſicut dicit magr in littera.ac
cipitur intẽtio pꝛo intento. Cum uero
dicit᷑ ꝙ intentio quedam recta.que/
dam eſt obliqua. accipitur intentio p
actu. Qum uero dicit phus:q; omne
quod eſt in anima eſt potentia uel paſ
ſio nel habitus.dicendũ ꝙ phᷣus ſub
hitibꝰ cõpꝛehendit actꝰ.⁊x loqͥ de his S
ſũt ĩ aia p modũ quieſ nõ p moð fieri.

talia eniĩ potiꝰdicũt᷑ eẽ ab ala q; in aaa. pfecte.cogſcimꝰtñ rectitudiat᷑r certrin· guſnue⸗
⁊ ſic pʒ ꝙ intẽtio põt eẽ hĩtus ⁊ potẽ.· (inẽ figei qꝙ beatitudo é magnũ 1 uer Ambnſs
ſiẽ non noĩatvnuʒ actũ ſimplicẽ ſ plu bonũ.DOe uolũtate nr̃a vtꝝ ſit recta rk· ac ullis
res. ſic nõ noĩat vnicũ bĩitum nec nvräã pyua nos neſcim niſi ꝑ cõiectur.x iö ſſi Catdenns⸗
potentiã tm. nec valet rõ illa.eſt vna in cut certů eſt rõ uẽiendi in coqᷓneʒ duuyy anfeitcen
tẽtio q̊ vna potẽuel vnꝰhitꝰ.qꝛ H ẽ vꝰ ſic cog beatitudis facit uẽire in cosn sanbl⸗
nomẽ im poſitu plurib ſic S dictũ fuit bonitatis uolutatis.dũ quis videt ſuã MWantath
de libertate arbitrij.⁊ ſicè in h̊ noĩe cõ/ uolũtatẽ ad beatitudinè tende. bdbo—⸗rn litrologic⸗
coꝛdia 2ſenſus. Ad illud qð qrit ergo obꝛ ꝙ beatitudo noſᷣ igta è iaʒ pʒ Hincecpiſta
in q; ſit ꝑncipaliꝰ.doᷣm ꝙ ſᷣm diuerſa rho.QNenꝝ ẽ eniʒ e nonẽ nobᷣ nota per nnitungnc⸗
pncipalius è in cog nitia ⁊ pᷣneipaliuſ exvpientia. tñ nobis nota ꝑ fidẽ. Ad nnqngitſt
in motiua. Maʒ q;t ad directionẽ hbn illud qð obꝛ ꝙ rectitudo uolũtatis eſt ing uglfi⸗
cipalius ſe tenet ex ꝑte cognitie.q;tuʒ nobis pñs.dðð ꝙ ſiẽ in pᷣmo liꝰ oñſum apiscarllat⸗
poad tendẽtia pꝛĩcipaliuſ ſe tenet ex fuit.lʒ caritas ⁊ gr̃a ſint nob pntia.ſͦüt opcitcia
te affectine.⁊ h̊ nõ eſt incöueniens. tñ nobis iòta inquantũ gtuita.qꝛ ð eiſ noiemuns
Ed illud qð obꝛ ꝙ intẽtioẽ inferiꝰ ad nulla põt hf̃i expientia. AUñ etſi certiſ gue inrellg⸗
intelligetiaz. dð q Damaſ.loqͥt᷑ dein ſimus ſim de affectone mea 'm ꝙ é af . .petcrt
tentione pᷣm aliz acceptionẽ.ſ.ſʒ ꝙ di fectio.yvalde tñ dubius ſũ de affectiõe . apnẽ
cit auerſionẽ ipſius vᷣtutis intellecttitie mea vtu ſit oꝛdinata uel gtuita. et ita ſnetna
ad alind obm det miatu. p quẽ moduz acqro mibi pbabilitatè pali ſigna. –
of in alten itendẽ qui illũ aſpicit t ↄſi Item querit de illo uerbo apki qᷣʒ W ig
gerat.et tał modꝰ accipiẽdi frequẽter mgr ponit in fa. inis pcepti eſt cari/ he
hẽtur ĩ ſeripfa. Añ act.iij.dr ꝙ claud tas de coꝛde puro ⁊ cõſcia bona ⁊ fide niihache
qͥ ſabat ad poꝛtã tẽpli intẽdebat in eoo, noõ ficta. Am pcepta directi ſüt oꝛdi- ſſe⸗ Cs
.i. in pety ⁊ iohem. Et ps. Deus ĩ adu nata ad obediendũ q́ ad amandu. po Griränd
toꝛiuz meum T. fins debultvics glrcietin finis pce/ naiu
„ a Pes öptiq caritas. Ytem cü finis què aſſe
12 parte iſta “ Dmayer obſeruãtia madatoꝝ Sipſa vi Izve
ſut queſtiones circa lram. Et ta eterna.potiuſ deberet dici.finis pce iefafii
pmo querit de Rᷣ qð dicit Holũtas ex pti vita etna q; caritas. Jur h que⸗/ uines
fine ſuo cogſcit vtꝝ ſit recta aut pua.fi rit᷑ de nũero ⁊ dꝛntia illaꝝ conditionũ eiots,
nis aut uolſũtatis è heatitulo. Sed afppoſitaꝝ. ſ. de coꝛde puro t. Qü eni ltſelang
ʒ.HBeatitudo ẽ bonũ nobiſ igtuʒ. Añ caritas nõ ſit de fide nec de coſcia ſed iintpfp
H eſt illud qð nec octus vidit nec gun pptius de affectõe nõ videt recte noti⸗- gloſce /ſt
audiuit ⁊c. ſi ꝑ itũ nõ poſſumꝰ aliucd flicari p illas còditiones. Rño. dðʒ cctitopfezt,
cogſcere.vr ꝙ uolutaſ nõ poſſit cogſci ꝙßᷣm ꝙ doctoꝛes exponũtapts h̊ diffi/ Kuomaaticä
vtuꝝ ſit bona ?ł pua ex illo fine. Item nit caritatẽ.ſ qdaʒ ſic ex ponut vt ille ð Qeni r
certiꝰ nobᷣ qð eſt pns nobipſis qᷓ; qd fmĩatões.de coꝛde puro c.ſint deiemi plalmsn
eſt abſens.ſiꝗ̊ nõ cogſcimꝰ pntia p ab natões ex pte ſbiecti.⁊ hoc qð dr finis nigediſtng
ſetia ̊ mag ecouerſo.vr̃ ꝙ p beatitudi pcepti ſit ipſa notificatio.vt ſit ſenſus ſis ſcutdi
nẽ nõ fiat cognitio bõitatis ĩ uolũůtate. caritaſ ꝓcedẽs ð coꝛde puro ct.ẽ finii/ Poetueiu
Hꝰodʒq cog beatitudĩs duplex ẽ. pcepti. A lio mõ exponitur vt hoc to⸗ iyna
viʒ in vłi ⁊ ꝑpticulari.Cog beatitudis ĩ tum ſit notificatio.finis pcepti de coꝛ 1wemlapi
vlłi oibus ẽ innata. Co& vo in pticula ge puro ⁊c. Hic modus dicẽdi videtur Nalaplunne
ri viʒ vbi ſit beatitudo ponẽda.hr̃a no ↄgruetioꝛ.Et ſᷣm hüc modũ dicèdi no Prifibrſpi
bis p hĩtũ fideialiqͥ mõ.⁊ aliqͥ mò expe tandũ ꝙ caritas h diffinit᷑ p actũ ſuuʒ. Prdici .
ctat᷑ hda ꝑ deifoꝛmitatẽ głie. Nuc.n. actus aũt caritatis qui ẽ amare dupli genicku
cogſcimus q̃ſi ſpeculado ⁊ a remotis ?· cceiter habʒ notificari.⁊ ꝑ cõpationẽ ad vodicit
ſemiplene. Tũc auũt cognoſcemexpi⸗ aliud a quo ꝓcedit tanq a pꝛincipio ef nti
endo pfecte.lʒ aüt nunc nõ cogſcamꝰ. ficiete.et p comꝑationè ad illud quod tigturs

Mükmi
mttei

deumniröͤf
Nacenezdun
cinchin
cnsnirfni
bitniig
hewönendr
udit D
ontümnsſ
dnolbenfin
mnoöpituſi
1gi gel

.Düericent

meafngit
ſidegfeti⸗
läun ain
Paliͤſignu.
duerdoehinn
SNrhücken
Mamencü
mdoifns
ünncnarmd
eroeciſciii
rueinecten
nütaplska
erprninti
1lwr göoiind
ortſtleniis
puwak ifi
nicurpt wetd⸗
isdceepti dec
8dicidinigen
noi dicitin
inüipaciiſnn
ii anurchht
geignine
ulus

ad ipſã caritatẽ termiat᷑ ſiẽ ad qetatẽè.
et io in illa eiꝰ notificatõe tãgit dupiex
ↄꝑatio.viʒ ad coꝛ puꝝ⁊ ad ipʒ pceptu.
et qꝛ puritas coꝛdis a q̃ immediate ꝓ/
cediractus vilectõis piupponit fiduci

am fidei ⁊ certitudine ſꝑi canq; diſpo-

—

nes pambulas.iõ vt maifeſtat apis ꝙ
actꝰcaritat pſupponit actus aliaꝝ vtu
tũ teologicaꝝiaq; oiſponẽtes ad ipm

Hinc ẽ ꝙ iſta tria dicit de coꝛde puro:
in ꝗᷣ tangit caritas ſactitaté. ↄſcia bõa

in q tangit ſpꝑei fiducia. et fide nõ ficta:
in qͥ tagit fidei ↄſtantiã.⁊ in his duob⸗
apts caritate pfectiſſime ↄmẽedat in h
q; ondit ꝙ ĩ actu caritat cõſiſtit ↄplem
tu oĩs vᷣtutis ⁊ finis oĩs bone opatõis
que intelligit᷑ in noĩe pcepti. AUñ intel
lect'pꝛedicte diffinnois ẽ iſte.Caritaſ

finis pcepti t.i.caritaſ ẽ illd in qͥ cõ

ſiſtit ois madati adipletio.⁊ oium vtu
tuʒ pfectio.⁊ hiĩc eſt ꝙ ſcripta adeo no/
bis ↄmdat caritatẽ ⁊ maxie ſcripta no/
uiteſtamẽeti.⁊ apłs ea laudat elegatiſſi
me. Qð g& obꝛ de obediè vita etna
ꝙ debeat dicifinis pcepti.dð ꝙ obediẽ
tia oꝛdiata ẽ ad caritate hndaʒ: et vita

eterna nõ eſt aliud q; caritas ↄſüůmata

Itez querit᷑ de h qð dicit.ꝙ finis ẽ

ↄs pf et filius ⁊ ſpnᷣſlãct.neq; hi tres
ſut ſines. Sʒ. finis ẽ res qᷓ fruendũ
eſt. z hi tres ſut tres res qbus fruendua

eſt. ſiẽ dic auguſ.in liꝰð doct.xpiana.g
ſüt tres fines. AItẽ intetio finis diri
git ꝑ fidẽ.ſ̊ fides poit tres articulos in

crededo pr̃eʒ ⁊ filiũ ſpmſ. cm.g pi rõe i
tetio intedit iĩ eũ ſtatues ſibitres fines
Querit᷑ ꝗ qre nõ ſit diuerſitas finiũ ſi

cut ptalitas articulo2n. MWedð ꝙrõ
nis e diſtinguẽ.⁊ uolũtat᷑ vnire. Rur⸗/
ſus.ſicut dic Samaſ.pſone diſtiguũt᷑
rone ⁊ ↄueiunt re ⁊ nã.ſᷣm H g iteluge⸗
qũ ꝗt ꝙ noĩia illa qͥ ſut cõmunia ad reʒ

⁊ rõem:illa pnt plurificari.illa vo q ſut

realia pluritficari nõ pnt.iõ põt dici ꝙ
pr ⁊ filiꝰ ⁊ ſpuſſcũs ſuùt tres res.non in
Pot dici ꝙ ſinttres bonitateſ. Rurſꝰ
qꝛ articulꝰdicit qð eſt ex pꝑte rõis.finis
vo dicit qð reſpicit uoluntatẽ.iõ poſſu

mdicẽ płes articuloſ.nõ tñ poſſumuſ

dicẽ plures fineſ.lʒ tñ płes ſint articu

li.vna tñ eſt ĩ eis vᷣitas.q cũ pitaſople
xa bᷣm ꝙ aliqͥd poit reducat ad vitate ĩ/
coplexa.⁊ vna ſit vitas incòplexa ĩ pr̃e
⁊ filio ⁊ ſpuſcõ.ſᷣm ꝙ ſũt vna caritas ?
vna vitas. illi tres articuli ſuꝑ vnã ue
ritatẽ realẽ fundari bnt. Ad illudg
qð obꝛ ꝙ ſüut tres res.dð ꝙ rõ illa non
ualet.ſũt tres res.ꝗ tres fines.qꝛ ꝓce-
dit᷑ a ptitatepſonali ad płalitatẽ een-
tialẽ.⁊ differeter accipit᷑ res cu dicit᷑.fi
nis eſt res.⁊ cum dicitur tres ſũt res.
Ad illud quod obijcitur ꝙ fides
diſtiguit. dᷣmqꝙ ex hoc nõ ſeqtur ꝙ in
tẽtio oiſtiguit piesfines ſic fideſ ptes
articulos. nã cu intẽtio in caritate ↄſũ
met᷑.⁊ caritatis ſit vnire.plus hʒ ĩtetõ
roem v niẽdi q; rᷣem diſtiguẽdi. Itẽ

gquerit᷑ ð qõne vltio ꝓpoſita in lr̃a qu

mgr nõ detmiat in ꝑtẽ altera. vtu. ſ. uo
lucas finis ⁊ eiꝰqð eſt ad finẽ ſint due
uolutates aut vna? Ham qꝙ due ſint vi

get᷑ ꝑ hoc ꝙ vna ẽ creati ⁊ alia incteati.

vna tepalis ⁊ alia et᷑ni. ꝛ aut vͤna ſit
vr ꝑ hoc ꝙ ibi eſt vnü ꝓpter alteꝝ. vbi

aüt hᷣ eſt:ibi in vnũ eſt. vt cu diligo vi⸗
nũ dulce.nõ dico duo ů̊ vniu. MWeedi

cendũ ꝙ mgr h poit duas rnones.nec
tñ aliq; eaꝝ rpꝛobat.nec aliq; mag ap
pꝛobat.Et ro huic.qꝛ ſʒ diuerſas ↄoſi
deratiões ueꝝ dicit vtraq;.⁊ vtrũq; oʒ
dicere. Qna eni dicit ꝙ ſuũt uoluũtates
due.Mlia dicit ꝙ è uolũtas vna.H aut
dixerũt aſpiciẽtes ad diuerſa. Nolun
tas eni finis duptr põt eẽ.aut ſicut ob
iecti.aut ſic finis in rõne finis.Si ſit
uolutas finis ſicut obiecti.ſic cũ aliud
ſit obiectũ creatu ⁊ aliud increatũ alia
eſt uoluntas q̃ uolo finc.⁊ alia q̃ uolo
id qð eſtad finẽ.ſicut alius ẽ mot af/
feciõis qͥ amo deũ in ſe.⁊ alius mot qͥ;
amo creaturs.Si aun ſit uolũtas finii
ſub rõne finis.inquantũ.ſ.aliud hʒ ad
ipm oꝛdiari.ſic vna uolũtate et vno de
curſu uolo vtrũq;.q;uis uolutas ſit et
ſemel nõ poſſ ferri iuꝑ vtruũq; ̊ ſucceſ
ſiue.vt patet cuamo ↄmeſtionẽ ꝓpter
ſalutẽ.qꝛ in amoꝛe cõmeſtiois inciudo
amoꝛẽ ſalutis. Et ᷣm has duas vias
duo ſunt mòi dicẽdi pꝛobabiles et ue⸗
ri.ſi recte fuerit intellecui

Biſtinctio.xtxviiij.

Icautezori

tur qõ ſat neceſſaria c.
S up oñdit magr vñ uo
lütas ha beat rectificari⁊
depᷣuari. In hac pte inqᷣrit q̃re uolun-
tasmag depᷣuet ĩ ſuo actu q; aliq̃ alia
potẽtia. Diuidit᷑ aũt ps iſta ĩ duas ꝑ
tes. In q̃; pma inqͥrit de cà puatõnis
nolũtatis deliberatie. In ⁊do inqrit
de rectitudĩe uolũtatis humane ſfᷣm ꝙ;
mouet᷑ ꝑ modũ nẽ.ibi Mꝛetea h queri
ſolet quo intelligẽduʒ ſit c. Mꝛi ps
diuidit᷑ in duas pteſ. In q̃n pᷣ mouet

goõnem ? detmiĩat. Inze vo oxponitʒỹ
pdictã ſołlonẽ ad maioꝛẽ uolutatis ex
planationc.ibi Sed adhuc querit᷑ qre
huiuſmõi nalis t. Simitra“ ps pᷣn
cipalis diuidit᷑ ĩ duas ptes. In q̃ꝝ pᷣꝰ

mouʒz dubitatõeʒ ⁊ opponit. In =apte
eã diſſoluit ſᷣm diuerſoꝝ opionem. ibi

Pꝛopoſita ẽ qõ ꝓbanda ⁊c. Et ſic n

cipalłr duo detmĩat mgf in pte iſta.q̃‚
liter uolũtas viʒ depᷣuari poſſit cuʒ ſit
nãlis aĩe potẽtia.⁊ quałr hõ nliter ad
bonũ uelit et appetit.viʒ rõe nãlis iudi
catoꝛij.qð qͥ deʒ ẽ ↄſcia que ſp bonũ di

ctat. et rõe ſcintille rõis ł᷑ ſcie que qldů
eſt ſindereſ que ſempad bonũ incliat

23 malum recalcitrat.

„ ℳ

uolutaſ quedã regula directia. 2? qri
tur de ſindereſi que dr ipſi ↄſcĩe ſcin
tilla. Circa pᷣvtria querũ t. Mꝛio qᷣ
rit᷑ de ipa ↄſcia in ↄpꝑatõe ad ſbm.vtꝝ
ſcilʒ ſit ex ꝑte cognitie ⁊ ex pte affecti
ue: In 2? querit᷑ in ↄpatõe ad effectũ
viʒ vtꝝ oĩs ↄſcĩa hẽat obligare:

Ina primum

ſic ꝓceditur ⁊ queritur ptrum

cõſciẽtia teneat ſe ex ꝑte intellectꝰ an
ex pte affectꝰ:Etꝙ ex pte intellectꝰ pi
det᷑.pᷣmo ꝑ ilłd.ecc.iij. Scit ↄſcia tua
qꝛ tu crebꝛo malidixiſti alijs.ſ̊ ſcire eſt

inteillgetiã
igit᷑ huiꝰptis incidit h̊ qõ circra
duo. MPꝛio querit᷑ de ipſa ↄſcia que ẽ

actus ꝓpus potẽtie cognitiĩe.ſig ↄſcie
eſt ſcire:ↄſcia ſe tenet ex pte cognitĩe.
Item Bamaſ.diẽ oſciĩa ẽ lex ĩtel
lectꝰnr᷑i.ſᷣ lex intellectꝰ nõ dr niſi ſeri⸗
pta que directe reſpicit intellectũ. cõ
ſcia tenet ſe ex pte potetie intellectĩe.
Item ois ſcia ẽ ex pte ĩtellectꝰ.oĩs cõ
ſcia eſt ſcia.ꝗ̊ oĩs ↄſcia ẽ ex pte intelle
ctꝰ. Maioꝛ ꝓpõ p ſe maifeſta ẽ. i-
noꝛ ꝓbat᷑.q ois ↄſcius alicuiꝰrei ẽ ſci
ens illam rẽ. ꝗa cõiugatis:oĩs ↄſcia ẽ
ſcia. Itè ↄſcia diuidit᷑ prectã ⁊ erro
nes.ſ̊ erroneũ reſpicit hitum ł actum
intellectuũ.ſig diuiſũ et diuidẽtia ſpe-

ctat ad eandẽ potẽtiã aĩe.videt᷑ ꝙoſcĩa

teneat ſe ex ꝑte potẽtie cognitie. IJtẽ
Hipm oñdit᷑ ꝑ actuʒ. Legere enĩ ⁊ ſudi

coare ⁊ dirigẽ ⁊ teſtificari ⁊ arguere oẽſ

ſũt actus ſpectãtes ad cogneʒ.ſ oẽs hi
taleſattribuũt oſcie. Nam ↄſcientia ẽ
liber ĩ qͥ legimꝰ.ↄſciĩa etiã intiꝰiudicat.

ↄſcia teſtificat᷑. ſcia arguit.ↄſcia etiã

regit ⁊ dirigit.̊̃ videt᷑ ꝙ ↄſciĩa totalr ſe

teneat ex pte cognitie.cũ actꝰ ⁊ hĩtus

ſint eiuſdẽ potẽtie. Sʒ 3z. ſi ↄſcĩa te
net ſe ex pte cognitĩe.aut g ſiẽ potẽtia
aut ſiẽ paſſio.aut ſiẽ hitus. Non ſicut
paſſio.qꝛ paſſiões maxĩe reſpiciũt affe

ctiuã. Hon ſicut hĩtus.qꝛ ↄſcia mõ eſt

munda ⁊ mõ immũda.⁊ nullꝰhĩtuſ tñſ
mutat᷑ a mudicia in immũdiciã.⁊ ecõ/
uerſo. Reſtatigit᷑ ꝙ ſi ↄſcia tenet ſe ex

pte cognitiĩe:nõ erit aliud qᷓ; potẽtia co
gnitia.g ſi potẽtia cognitia ẽ de oĩbus

nõ ſolũ de opabilibo ł̊ etiã de ſpecula-/
bilib. vr ſcĩa non tmn attẽdat᷑ circa

ea que ſũt moꝝ: ſᷣ etiã circa ea que ſũt

diſciplinaꝝ. qð maifeſte falſum eſt.
Itẽ ſiẽ intellectꝰ ſe hʒ ad ueꝝ. ita affe
ctus ſe hʒ ad bonũ. ſi aliqͥq eſt cuius
pfectio ↄſiſtit in bonitate:illud magiſ
ſpectatad bonũ affectũ q; ad ĩtellętũ.
htz oſcia eſt huiuſmõi. Bicit enĩ apls.i.
Thi.i. Qaritas ẽ de coꝛde puro ⁊ ↄſci
entia bõa. Et iteꝝ in eadẽ epła. Mili

tes ĩ bona milicia hñtes fideʒ et bonã

ↄſcĩaʒ. ̊ τι. Ytez lex carnis repugt
legi metis ſm ꝙ Bamaſ.dic.ſ lex car
nis ſe tenet ex pte motĩe.ᷓ et lax mens
nõ tenet ſe ex eadem pte ß̊ aſcia eſt lex

gemnsſi

nmaſns⸗
enien
nſoß⸗
lluc icor
pbinnu
groeig⸗
t. 7 le
arpe ote
metletict
eritmag
teneatſee
ptecogni
ligentiän

(lus gligt

gialigñ
lellecoo ſi
gecpia d̃
eni accſoit
t Jo De
iLee⸗
m. Wüci
hſom
phiaſ
ir ſci
dicaß;
ſcieths
ſoleat⸗
neoſẽ
ſcieac⸗
te ſthi
gnitieat
eſein ſer
milinqna
bitnspfi
eicasſ
ſtellecnn
giefficn
nonmyz.
tout ſe
bitus iſt
latinä in
fecitöire
dicdan
töeſtma
ron
ſikaß
don.
gunte

eegni
hiſein
dfniſiſeri
nmlerns
Wemnlecie,
irletk dige
ierprinnle
üifkeſtg iche⸗
Walan iͤſ
siis ſcne
Ehmkamn
verdincttaſer
ecogniit Ji
gereririi
mranreroil
enez ishi
an ſcennui
Uinti iucicat.
Mawalrſe
cünct ꝛdius
Sz.ſigſiar
amſiewirin
dicns. onſian
nie ſpicütaff
Ntnetſeel
wriunco
nimcoroibus
müde ſoclla⸗
nantecai cne
creaenpeſit
Refalſumcſ.
zAdnen inaff
cocepad ⸗
gampi
naLorlag
iogubunn
. i

mentis ſicut z dixit Hamaſ:ergo aſci
entia tenet ſe ex pte affectiue. IYteʒ

remoꝛſus ẽ actio potẽtie affectiue.vbi⸗
cũq; enĩ eſt remoꝛſio ibi ẽ quidã doloꝛ⁊
paſſio.ſᷣↄſcĩe eſt remoꝛdere ſiẽ or ſuꝑ
illud.i.coꝝ.i. Nihil mihi oſe cius ſum.
Blõ. in nullo me remoꝛdetↄſcĩa mea.
̊ videt᷑ ꝙ ↄſcĩa ex pꝑte affectiue ſe tene
at. Itez delectabile ⁊ penale ſe tenʒ
ex pte potẽtie affectiue.ꝑᷣ in nobis ẽ pꝑe

na et leticia ex pte ↄſciĩe.vñ vᷣmis ↄſcie

erit mag pena in danatis.q̊ vr ꝙ ↄſcĩa
teneat ſe ex pte potẽtie affectiue.nõ ex
pte cognitiue. Æ. ad pdictoꝝ intel
ligentia nõnduʒ eſt ꝙ ſic nomen itelle

ctus aliqñ accipit᷑ ꝓ potẽtia intelligẽ⸗

di.aliqñ ꝓ hĩtu.aliqñ ꝓ ipſo pᷣncipio ĩ
tellecto.ſic nomẽ Acie tripłr cõſueuit

accipia doctoꝛib ſacre ſcripte.Aliqñ
eni accipit ↄſcĩa ꝓ ipſo ↄſcito.⁊ ſic di

cit. Yo. Damaſ.qoſcia ẽ lex iĩtellectuſ

nri. Lex enĩ eſt illud qð ꝑ ↄſciaʒ noui

mꝰ. Eliqñ uero accipit᷑ ↄſcia ꝓ eo ꝓq

2ↄſci ſumꝰ.ſ.ꝓ hĩtu.ſicut ↄſcia accipit
pꝓ hitu ſcie cogſcẽtiſ.Aliqñ aũt accipi
tur ↄſcia ꝓ ipſa potẽtia ↄſciente vt ita

dicã. bʒ ꝙ dr ꝙ lex nalis ſcripta ẽ in cõ

ſciẽtijs nr̃is. Lu igit trib· mõis accipi
ſoleat ↄſcie nomẽ.vſitatioꝛi tñ mõ no/

mẽ ↄſeĩe ꝓ hĩtu accipit᷑.ſiẽ ⁊ nomẽ cõ/
ſcĩe aq ↄpõit᷑. Si igit᷑ querat᷑ cuiꝰpotẽ
tie ſit hitus.dpᷣm ꝙ ẽ hitus potẽtie co

gnitie. alr tñ q; ſit ipſa ſpeculatĩa ſcĩa.

qꝛ ſcĩa ſpeculatĩa ẽ pfectio intellectus

njĩi inquantũ ẽ ſæculatiuꝰ. cõſcia vᷣo ẽ

hĩtus pficiẽs inte llectũ nr̃jm inq;tuʒ ẽ
pᷣcticus ſiue inq;tuʒ dirigit ĩ oꝑe.et ſic
ĩtellectus hʒ â dammõ roem motiui.ñ
qꝛ efficiat motũ.ſᷣ qꝛ dictat⁊ incliatad

motuʒ. et ꝓptea talis hĩtus nõ ſimptr
noĩat ſciĩa h̊ ↄſcĩa.vt in h ſignificet᷑

hitus iſte nõ pficit illam potetiã ſpecu/

latiuã in ſe. ̊ putẽ q dammõ iucta af⸗/
fecitõi ⁊ opatòi. ꝓpt qᷣnos nõ dicimꝰ
ꝙ dictamẽ ↄſcie ſit ad H pncipiũ oè to
tũeſt maiꝰſua pte.⁊ ad ſiłia.ſ̊ bñ dici/
mꝰ ꝙ ↄſciĩa dictat deũ eè honoꝛanduet
ↄſitia pᷣncipia que ſũt ſiẽ reguleagen
don. Lõcedendũ eſt igit ſiẽ rões oñ
dunt ꝙ ↄſcĩa ſe tenet ex ꝑte potẽtie co⸗

gnitiue. lʒ nõ ſe teneat ſᷣm ꝙ ẽ ſpecula⸗
tiua ̊ ſᷣm ꝙ ẽ pctica. Intellectus eniʒ

ſpeculatiuꝰ pcticus eandẽ potẽtia di-
cu ſola extẽſiõe differentẽ ſiẽ dic phs.
necè aliqmõ intelligendũ ꝙ itellectuſ

pcticus ſit appetitꝰuel uolutas.qᷣ eniʒ
negat ipſe pps. Ad illud qð obꝛĩ

Sꝛiuʒ ꝙ ↄſcia ñ põt eẽ potẽ nec paſſio

nec hitꝰ ex pte cognitie. dð ꝙ imo no⸗
miĩiare põt ⁊ potẽtiaʒ ⁊ hĩtuʒ.⁊ cũ noĩiat
potẽtiã nõ noĩat vłr potẽtia cognitiuã
ſz put ſe extẽdit ad cogſcẽda eaque ſũt
moꝛis ſiue ad moꝛalia. Quʒ ant noĩat
habitũ nõ ſolũ noĩat hĩtum noaleʒ.iĩmo
etiã põt noĩare hĩtum acqſitũ.et qʒ hi⸗
tus acqſitus poteſt purificare ⁊ fedare
aĩam.hinc ẽ ꝙ ↄſcia dr mũda ⁊ imun-/
da. recta æ nõ recta. Nerũtamẽ iſte dif
ferẽtie plus reſpiciũt ↄſcĩaʒ bm ꝙ ſtat
ꝓ noiĩe potẽtie qᷓ; jm ꝙ ſtat ꝓ noie ha/

bitꝰ. Ad illud qð obꝛ ꝙ ↄſcia of ee

bona ⁊ mala. doᷣm ꝙ bõitas et malicia
non tmmõ reſpiciũt affectũ imo etia in
tellectũ pᷣcticũ eiꝰ hĩtum.ꝓ eo ꝙ itel⸗

lectus pcticus non tin ↄſt iſtit in uero ſ

etiã ſe extẽditad bonũ. Et ꝓptea iudi-
catoꝛiũ illud qð qdem ẽ ↄſcia bonũ eſt

qñ bonũ dictat et ad bonuʒ incliat? a

malo retrahit:⁊ ipm refugit.et iõ nõ ſe
qtur ꝙ ↄſcia ſit in potẽtia affectia.Ad

Benĩ ꝙ dicat bona nõ oʒ ꝙſ it affectio

p eêntiaʒ. ſufficit ꝙ cũ ipſa affectõe ?

uoluütate heat quandã ↄcomitantis.
Ad illud qð obꝛ ꝙ lex carnis opponit

legi mẽtis.dvᷣm ꝙ ſiẽ dicit mgr Hug.
de ſanc. vic. In ſenſualitate ſiue in ho

mine extioꝛi nõ tin ẽ conuptio q;tuʒ ad

potentiã motiuã ⁊ inclĩatiuaʒ.ſᷣ etiam
qtuʒad ſenſitiuã.et iõ quis lex carniſ
pncipałr ↄſiſiat in ↄcupiſe cẽ ad malũ
inclinantè. nibilominꝰtñ pſupponit fa

taſticã ⁊ cognitiuã ſibi car nalia ĩoꝛdi⸗-

nate repntantẽ. Et ↄſiłr in lege metis
eſt iſta duo ↄſiderare.ↄſcia aut qtum
eſt de ſe mag directe opponit᷑ legi car
nis rõne cognis pambule qᷓ; re pcupi
ſcẽtie. Ad illud qð obꝛ ðᷣ remoꝛſu di
cendũ ꝙ ↄſcia d remoꝛdere ꝓpt᷑ h̊ꝙ
vũ ipſa monſtrat aliqð malũ ipſi affe

ctui bñti rectitudinẽ ſi upiducit ᷣ moꝛſũ

pꝛo eo ꝙ ille affectus recaleitrat. vñ re

moꝛſus non ẽ a ↄſcia pᷣncipałr mouẽ⸗

te iᷣ ſi a dictate.a ſeintilla aũtↄſciĩe qᷓ
qͥdeʒ ẽ fyndereſ̃ ẽ ſicut a mouẽte rt me

lins iã patebit. Ad iltd qð obꝛq; pe⸗

nale ⁊ delectabile ẽ ex pte ↄſcie.dðʒ

nõ eſt a ↄſcia nec ĩ ↄſcia niſi ſiẽ in di/
ponẽte ⁊ dictate. Gaudere eni 1⁊ dolere
ꝓpe affectõiſ eſt. h cũ ↄſcia que è rett
teſtis teſtificat de bono facto ꝙ; eſt bo-
nũ:⁊ de malo facto ꝙ eſt malũ:gñater
Hcoloꝛè uel gaudiũ in affect. vn apks
diẽ Gloꝛia nr̃a:̊ eſt teſtimoniũ ↄſcie
nf̃e. nõ attribuẽdo ipſi ↄſcie pᷣncipark ꝓ .
Sgſcia eſt huiuſmõi bltus cognitiuuſ
pf ꝙ nõ ſit innat ſ acqſitꝰ. IJteʒ nä

pa ſſionẽ letadi:ſᷣ actũ teſtificaãdi.

Ecundo queri

tur vtꝝ cõſcĩa ſit hĩtus innatꝰ

ant acqͥ ſitꝰ Et ꝙ ſit hĩtus innatuſ vr̃.

ro.ij. Lũ gẽtes que legeʒ nõ hñt nãlit

que legis ſüut faciũt:ipſi ſibi ſũt lex.qͥa
oñqunt opus leg ſcriptũ in coꝛdib ſu
is. teſtioniũ illis reddete ↄſcia.Et glõ
ibiqẽ. Etſi geteſ nõ hèant legẽ ſcripta

hnt tñ legè nalem q̃ ſibiↄſcij ſũt. ergo

ex textu ⁊ glõ pʒq;ↄſcia dicit hĩtuʒ nã

litercoꝛdi hũano iſcriptũ. JItẽangꝰ.

in liꝰ.iij.de li.ar. Ante oc meritũ boni

open nõ eſt paꝝ accepiſſe nale iudica/
toꝛiũ qͥ ſapiaʒ qs pponat creatoꝛi⁊ qe⸗
teʒ difficultati.ſi̊ ↄſcĩa eſt huiuſmõi

iudicatoꝛiũ.eſt igit᷑ hĩtus hoi innatuſ.

IStẽ Yſido. Jus nãle ẽ qdᷣ nã docuit
aĩalia. ꝗ ſi na docuit aĩalia ilłꝗ qð ẽig
ris nãalis.multo foꝛtiꝰdocuit hoĩeʒ quiu
excellit oĩa anialia.ſᷣ cognitio iufſt nãõ
lis nõ eſt aliud qᷓ; ↄſcia.ꝗ̊ t. Itè nãa⸗
liter hẽmus inſtinctũ ad beatitudinẽ ⁊
ad honoꝛandũu pentes.ſᷣ ̊ nõ põteẽ ſi/

ne aliqᷓ pꝛecogne. vf qad huiuſmõi

facienda hẽamus aliquã coqneʒ natr

nobᷣ impfſaʒ.ſᷣ coqᷓ; inclinas ad eſt cõ

ſcia.ꝗ̊ X. IYtẽ lex nãlis coòſcit abbo⸗
mie aliqͥ mõ.aut ̊ pacqͥſitionè. aut p

nam. Si p acq ſitionẽ.̊ nõ dʒ dici na/

lis h acqſita ſiẽ nec vuteſ politice. Si
vop nam. ⁊ coò leg nãt᷑ non ẽ aliud q;
— △ 20 .„ — „ , 5
oſcĩa. g X. Ytẽ ius nãle nãliter ligart
uolũtatẽ.ſ̊ ligationẽ uolũtatiſ neceſſa

io peeditoct'conis. affectu eni pce⸗

Ait itellectus. ſi nolũtas naliter ad ii

ludligat᷑. vr̃ ꝙ illud ius nãliterab aĩa
cogſcatur. Sig illiꝰ iun coqͥ eſt ↄſcia.
pʒ c. Sʒ3 3.phs in.iij.ðᷣ ala vicit.q;
glia creata ẽ ſic tabta raſa ĩ q̃ nihil de/
Pictũ eſt. ̊ videt᷑ ꝙ aĩa a ſua p aditiõe

nullã hat innatã cozënem. ſiᷓ hĩtꝰcö⸗
ſcĩe dicit aliquã cogneʒ. vr q no ſit in
natuſ ſᷣ acqͥſitus. Itẽ Aug.in pᷣmo

liꝰretact.retractat hꝙ dixerataĩaʒ cre
ari ſcientẽ.ſᷣ mole coꝛpis oxpꝛeſſaʒ ob
liuiſci eoꝝ que ſciebat.ſᷣ nõ retraciarʒ

niſi habẽt h̊ ꝓ falſo. falſuʒè ſm aug.

p aĩa heat naliter cognem agendoꝝ. ſi

htur cognitio de ↄplexo niſi hat᷑ de ĩ

cõplexo. Uñ nõ co&ſcit pncipiũ q non
cosſcit ᷑mĩos. ꝓpterqðᷣ diẽ ph̊ᷣs ꝙ pᷣn
cipia coòſcim inqᷓ tuʒ tmĩos.ſ̊ coqͥnẽ
incõplexoꝝ nõ hẽmus niſi mediàtibuſ
ſenſibo. Mo enĩ cogſcit coloꝛeʒ niſi p

viſuʒ. ⁊ ꝓptea amittetes vnũ ſenſü: ne
ceſſe ẽ vnã ſciaʒ amittẽ. Sig oĩs ſciĩa

incõplexoꝝ ẽ mediate ſenſu.ncce eſt
oĩs cos incõplexoꝝ ſit acqͥſita ⁊ accep
ta a ſenſu.ſj ↄſcĩa dicit cogneʒ ↄplexi.

vtpote alicꝰregule iun naſis Brig⸗ qp

olſcia nõ dicat hitum innatũ ſᷣ acqͥſitũ.
Itſtẽ eqlis difficultat uel maioꝛis ẽ
ſcire ea que ptinẽtad moꝛes ſiẽ ea qͥ p/
tinẽt ad fimplicẽ ſculatõeʒ.ſ ſcia q ẽ
hitus cognitiu ſpecłlandoꝝ nõ ẽ nobᷣ
innata ſ acq ſita. ergo pi rõe etↄſcia q
ceſt bit dirigens ĩ agẽdis nõ eſt inata
ß acqſita. Itẽ oĩs hĩtuſ nãlis ſemp
eſt rectus.ↄſcia aüt aliqñ recta.alid;
erronea.ꝗᷓoſcia nonẽ hitus nãlis ſö ac
Oſitus. Itẽ hitus nãles omĩ inſũt

ſp.qꝛ nãlia ſũt illa que ſũt ĩ eodẽ apud
oẽs.ł̊ᷣ nãlia comitãt᷑ nãm inſepabitr.ſᷣ

oſcie nõ ſũt eedẽ apud oẽſ.ĩmo frequę

ter ſut ꝛie.oſciĩa eniʒnõ ſemp ineſt.qͥa
frequẽter hõ incipit hr̃e ↄſciaʒ quã pꝰ
nõ hẽbat.ſiẽ religioſus exqͥ intratreli⸗
gionẽ hʒ ↄſclaʒ ꝙ nõ liceat ei facere ʒ
Pſiłia.et hac pᷣus nõ hẽbat.ergo cc.
Read pdictoꝝ intelligètià eſt nõndu
ꝙ pter illaʒ põneʒ platonicã que poſu

it oẽs hĩtus cogſcẽdoꝝ eẽ anĩe ſimyrt

ſesccloß 50

iicots llec⸗

toſi ntute

woan heco

Gröͤſantinat

cit hitnsco

inecoinoac
ſuunmnͤacd
nodüfmque
gneſuntaciſt
Quidäeniot
intellectulage
lelectuwten⸗
lcti oivb⸗
gi t leintel
üttyſplißss)
eſoninet oi
nelel agest
fqſe öppſe⸗
Neadimoroſe
ſiiteleccnsa
Gon eiaaſun
imopot citſ
ci hinellige
lllectuagere
giafeeri age
ſccigus mo
nicammmoͤ ſu
Iunnati ſüteni
igawnezi
ſalcognemn
Güücne Monn
giſehprur
eicid
Panmphbsn
Ppeipiopnd⸗
laſncneie
topnedio
heonier expe
lrdennilogt
aſbnszneß
moemmagie
4 ſu gisic
annisnſ
caglceten
engkeegt

füldrag
cſſch
iznbide
ſte ti⸗
n ſiͤtiiid
unno
uanei zce
ceſtzo
Smrmtenn
fnifnan
enagencenſ
uscogniinn,
r. In
onit idei
Pnepiüjnon
nitehe
nios cone
iſiwnedüändont

taoeriſin

Sswäſenſüe
ſenſa ietſt
t iſintaen
itcogren
bwez ſeni
pr weto
rerRii
gnoͤeſt inata
u isſeng
i cnn dligi
ms nalisbe
esommiinſüͤtt
ſötieocdeape⸗
minſepgbi
oilinofien
öſeng nſi
izli⸗
träimmnt
ctnteiſtent,
duegec,
gini atroei
ceanieſih⸗

„ „ „%

innatos. ſᷣ obliu i dari ad teẽpus ppt

coꝛpis molẽ.quã impꝛobat ⁊ repꝛobat

tam phs qᷓ; Auguſ. Tres fuerũt opio
nes doctoꝝ ð oꝛigie hituuʒ cognitiuo

rü.et oẽs ille tres opiones in H̊ concoꝛ

dãt.ꝙ ſic ptutes ↄſuetudĩales nec ſũt

oino a nã nec oĩno ab acqͥ ſitõe. ſᷣ quo⸗
dãmõ ſunt inate ⁊ qͥ dammõ acqſite.ſic
ctiã ⁊ hitus cognitiui nec ſũt oĩno ĩna
ti nec oĩno acqſiti.ſᷣ qdam mõ innati⁊

qͥdammõ acqſiti. In aſſignãdo auteʒ
modũ ſᷣm quẽ iſti hĩtus ſũt innati ⁊ ſʒ

qqué ſunt acqᷣſiti.diuerſificat᷑ diuerſi.

Quidã enĩ dicẽ uoluerũt ꝙ innati ſũt
intellectui agẽti.ſᷣ acq;ſiti ſũt q;tũ ad ĩ
tellectũ potẽtialẽ.et q;tuʒ ad iſtũ intel⸗
lectũ dicit phᷣs aĩaʒæreari ſiẽ tabulaʒ
nudã.⁊ ille intellect eſt qͥ hʒ pſici me/
diãtibo potẽtijs ſẽſitiuis. ̊ᷣ iſtud nõ vr
eẽ ↄſonũ nec vbis phi nec vitati.ſi enĩ
intellcctꝰ agẽs hr̃et hitus cogſcendo/
ru.q̃re nõ poſſet illos ↄĩcare poſſibili ſi
ne adiutoꝛio ſenſuũ inferioꝝ:Rurſuſ
ſi itellectus agẽs hr̃et hĩtus coqſcen/
doꝝ aĩa a ſua cõditõe iam nõ eẽt igrãſ.
ĩmo potiꝰ eẽt ſciẽs. Difficile etiã eſt ſit
cu h̊ intelligẽ quo ſpẽs dicant᷑ eẽ ĩ in⸗

tellectu agẽte.cum poſſibit᷑ dicat᷑ qᷣ eſt
oĩa fieri.⁊ agẽs qͥ eſt ola facẽ.Et iõ eſt
ſecũudus modqdicẽdi ꝙ hĩtus cogniti⸗
ui q dammõ ſũt ĩnati.qdammõ acqſiti

Innati ſut en qac cogneʒ ĩ vtl acaſi
ti qͥ ad cogneʒ in pticulari.S iue ĩnati

qqd ad cognem pᷣncipioꝝ.acqſiti q ad co
gnitionẽ cłonuʒ. Uñ vignitas e illa

quã qͥſq; ꝓbat audità. Sʒ nec iſte mo/

dus dicèédi ↄſonat uerbᷣ phiet auguſ.

MNam phs in liꝰpoſterioꝝ ꝓbat ꝙ cogꝗ
pncipioꝝnõ eſt nob ĩnata deducẽs ad
pła incõuẽien.⁊ ibidẽ oñdit ꝙ cogni/

tio pᷣncipioꝝ acqͥrit᷑ in nob via ſenſus
mẽoꝛie ⁊ expientie.Auguſ.etiã in.xij.
liode tri.loquẽs de puulo qͥ rñdebat ð

oĩbus pᷣncipijs geometrie.diẽ̃ ibi ꝙ h

nõ erat qꝛ ala illius puuli pᷣus illa no/
uiſſet. ̊ potius iſta videbat in q̃daʒ lu-
ce ſui gñis ĩcoꝛpoꝛea.quẽadmodũ ocu
lꝰcarnis videt qͥ in hac luce coꝛꝑea cir
ca adiacẽt.cuiꝰ lucis capax eiq; ↄagru/

ens? creat.Et ꝓptea ẽ terciꝰ modus

Seicèdi ꝙ hĩtus eognitini qdammõ ſut
nob inati. q dammòõ acqſiti. nõ tin lo⸗/
quẽdo de cegne in pticulari ⁊ cogne

ↄditionũ.ſᷣ etiã ðᷣ coòne pᷣncipioꝝ.Qũ

eni ad cogneʒ duo cocurrat neceſſario
pviez pptia cognoſcibił.et lumè aliud òᷣ
megliate de illo iudicam.ſiẽ videmus
in viſu.et in pcedẽti auctoꝛitate innuit

auguſ.ꝙ hĩtus cognitiui ſi utqdammõ
nob innati rõne lumĩs aĩe inditi.ſunt
cti qͥdammõ acqſiti rõe ſpẽi.et h qdẽ

nerb phᷣi et auguſ.cõcoꝛdat.oès enĩ in

H̊ acoꝛdãt ꝙ potẽtie cognitiue ſit lumẽ
inditũ qð uocat᷑ nãale iudicatoꝛiũ.ſpẽs
aũt ⁊ ſiłitudiueſ reꝝacqͥrütur ĩ nob me
diãte ſenſu.ſic expiſe dicit phs ĩ mitis
locis.et h̊ etiã ex pientia docet. Nemo
enĩ unq; cognoſceret totũ aut pteʒ aut

pfem ant matrẽ.niſi ſenſu alid extioꝛi

ſpem eiꝰaccipet.et hinc ẽ ꝙamittẽtes
vnũ ſenſüũ.nccẽ̃e hẽmus vnã ſciaʒ amit

tere. illud auũt lumè ſiue nale indicato-
riũ dirigit ipſas aĩam iĩ iudicãdo.tã de
cosſcibilibo q́ re opabilib. hy atten⸗
gendũ eſt pcipue. qꝛ ſiẽ int cogᷣſcibilia
quedã ſunt valde euidetia. ſiẽ dignita
tes 1 p pnci. qued ſũt min euidẽtia
ſicut ↄclłones pticulares. ſic ⁊ in opa-
pilib quedã ſunt maxie euidẽtia.vtpo
te illud Qð tibi non vis fieri alteri ne
fecen. etqꝙ deo obtẽterãduʒ ẽ ſiłia.
Auẽadmodũ igit coꝗᷓ pꝛĩcipioꝝ pᷣmo
rũ rõe illiꝰ lumis dr̃ eè nobᷣ innata.qᷣa
lumẽ illud ſufficit ad illa cogëſcda pꝰ
receptionẽè ſpeꝝ ſine aliq̃ pſuaſiõe ſu/

paddita ꝓpter ſui euidẽtiã.ſic ⁊ pᷣmoꝝ
pncipioꝝ moꝛaliũ cog nob innataẽ ꝓ
eoqꝙ iudicatoꝛiũ ilłq ſufficit ad illa co/
gnoſcẽda. Rurſus.quèadmodũ co/
gnitio pticulariũ ↄcłonũ ſciaꝝ acqſi⸗
ta ẽ ꝓ eo ꝙ lumè nobhᷣ innatũ nõ plenè᷑.
ſufficit ad illã cognoſcendã. ſ indiget
aliqᷓ pſuaſiõe ⁊ hiĩlitatiõe noua.ſic etis
ĩtelligendũ eſt ex pte opabiliũ ꝙ que⸗/
dã ſunt agẽda ad que tenemurque nõ.
cogſcimꝰ niſi p inſtructionẽ ſupaddi/
tã. Am igit᷑ ↄſcia noĩat hiĩtuʒ directi/
uuʒ nr̃i iudicij reſpectu opabiliũ.hinc:
q; qͥdammò hitum noiat innatũ.⁊ q
dammõ noĩat acqſitũ. HNitum inquaʒ
gg

innatũ nolat reſpectu eoꝝ que ſunt de

pᷣmo dictamiĩe nẽ.hĩtum pᷣo acqͥſitũ re
ſctu eoꝝ que ſũut inſtitutõis ſupaddi
te.hĩtum etiã innatũ dicit reſpecin lu-/
mĩs directini.Hĩtum nihilõinꝰacqᷣfi/

tu reſpectu ſpẽi ipſi cogſcibilis. Nale

eni heo lumè qð ſufficit ad coqſcendu
ꝙ pentes ſũt honoꝛãdi.⁊ ꝙ ꝓximi non
ſut lededi. no tñ heo natr mibiimpſſaʒ
ſpeʒ pfis ł ſpẽʒ pxi. His viſß plana ẽ

rioad qõneʒ ꝓpoſitã ⁊ etiã ad obiecta.

Locedo enĩ ꝙ ↄſcĩa dicit hituʒ q dam

moõ innatũ. videlʒ rõe illiꝰ lumis ſuper

nos ſisgti:qð quidẽ oñdit nob bona.et
qð eſt ſemiariũ alioꝝ hĩtuum acqͥren/
qoꝝ.et ſic currũt rònes ad pᷣmã pteʒ in
ducte. Còcedo nihilõinꝰ ꝙ ↄſcia dicit

qdãmõ hĩtuʒ acqſitũ viz rõe ſpèꝝ ipo⸗-
ad ſecuda ptẽ inqucte. Cõcedo etiã

dicit hĩituʒ q dammõ acqͥſituʒ reſpectu
ſpæcialiũ opabiliũ ſiẽ tres alie rões oñ
dunt.Si qͥ autèe ſut cogſcibilia que qͥ⸗
Aẽ cosgſcant᷑ p ſui eẽntia non p ſpẽʒ:ie
ſpꝑæctu taliũ poterit dici cõſcia eè hitus

ſimpir innat. vtpote reſpectu bui qG

deuz amare ei deu timere. De.n. nõ
cosſcit p ſititudinẽa ſenſu acceptam.

diẽ Auguſ. Quiq aut ſit amoꝛ ⁊ timoꝛ

non coguit ho p ſiłitudinẽ exteri acce
ptꝗ h̊ peẽntiã. huiuſmõieni affect eẽn

tiakr ſunt inania. Ex his pʒ rno ad
ſu.dðʒ ẽ ꝙꝙ nõ. Neceſſario enĩ oʒ ponẽ

ꝙania nouit ðᷣm ⁊ ſeipſa: ⁊ que ſutĩ ſe
ipſa ſine ammicło ſenſuũ extioꝝ. ñ

ſi aliqũ dicat phᷣus ꝙ nihil ẽ in intelle
ctu qð bᷣus nõ fuerit in ſẽſu ⁊ q oĩs co
gnitio oꝛtũ hʒ a ſenſu.intelligendũ eſt
de illiſ que qdem hñt eẽ in aia p ſilitu

dinẽ abſtractã. ⁊ illa dicũt᷑ eẽ in qaia ad

modũ ſcripte.Et ꝓptea valde notabi-
lit diẽ ph̊ᷣs ꝙ in aĩa nihil ſcriptũ eſt.nõ

qꝛ nulla ſüũt in ea nota.ſᷣ qꝛ nulla è ĩ ca

pictura ł᷑ ſimilitudo abſtracta. et ᷣ eſt
qð diẽ Auguſ.in liꝰde ci.dði. Inſeruit
nobᷣs nobile iudicatoꝛiũ vbi qͥd ſit lu
cis q; tenebꝛan coõſcit᷑ in libꝛo lucis ò
ueritas ẽ. q; ueritas in coꝛde hoĩm na/

turalłreſt impfſa.

Ercõ queritur

de ſcia q́tum ad effectũ liga
tiõis.Et eſt qõ vta teneamurad oẽ il/
lud qð ↄſcia dictat neceſſariũ eẽ ad ſa

lutẽ: Et ꝙ ſic vr.ro.xiiij.Ome qð non

eſt ex fide pcẽm ẽ. glõ qð ñ ẽ ex fide.i.
ↄſciam vt credammalũ:pcẽm ẽ.ſ hoc
nõ eẽt niſiↄſcĩa ligaret ad oẽ illud qð

ipſa dictat.g tenemur oẽ illud facẽ q d

eſt de ↄſcĩe dictamĩe. Itezʒ lex obli⸗
gatad facienduʒ illud qð ipſa dictat.
Cex eni vr̃ a ligado.ſjᷣ ↄſcia eſt lex ĩtel
lectusnr̃i.ꝗ tenemur ad oẽè illud qð cõ
ſcia dictat ad ſalutè eſſe neceſſariũ.
Iteʒ tenemuradſaciendũ illud qð iu
dex mãdat. ſ ↄſcia ẽ iudex nr̃. ſᷣm ꝙ dr
eccł.vij.ĩ glõ.ꝗ tenemur ad oẽ illuqqð
ↄſcia dictat. Item regula ẽ.qꝙ quo
tienſcũq; aliqs facit aliqd credes eſſe

motꝛtale:peccat moꝛtalłr ꝓ eoq coténit

deũ. ſi nõ poſſumus nõ credẽ ea que
dictat ↄſcia.videt᷑ ꝙ q cquid ſit illq ſix
H̊ faciamus ꝙ moꝛtalr peccamꝰ. videt

igit᷑ ꝙ teneamur ad faciendũ ome illd

qð ↄſcia dictat ad ſalutẽ eẽ neceſſariũ
Sů333. Si obligamur ad ome illud
qð ↄſcia dictat.aliqñ dictat faciendũ
aliqͥd cõtra deuʒ. ergo tenemur facere

cõtra deuʒ. ſ̊ nullus peccat faciedo il/

lud ad qð tenef.ergo faciẽdo ʒ̊ deum
nò peccamꝰ. Yteʒ quedã ſütita ma/
la ſm ſe ꝙ deꝰnõ pot facẽ ea nec illa ꝑp

cipe:nullo bono fine pñt fieri.ſ ad ni
hil põt obligare pſcia ad qð nõ pot ob
ligare ðs.cu oſciĩa ſit infra deũ.g ſi cõ

ſcia dictat talia.vr ꝙ ad talia nõ poſſit
obligare.g non obligamurad faciedũ

ega. Ytem ꝙ ad nihil p ſe poſſit obli-

gare vf.q;ꝛ ꝑeccatũ oẽ eſt dictũ ł᷑ factuʒ

uel ↄcupitũ ᷓ legè dei ſiẽ dicitauguf.

ſioſcia dictat aliqͥd qð n ſit de mada
to leg diuĩe.facere ⸗ illud nõ eſt pcẽm

cũ non ſit facere zᷣ legè dei. g̊ nõ tenet

qͥs ad illud facienduʒ.ꝗ ad nihil ligat
ↄſciĩa q;-tuʒ de pᷣtute ſua. Itè nullꝰ⸗
põt ab aliq ligamie abſolui p dictamè
cõſcĩe.g nec pꝑ illud dictamẽ põt aliqð
vinculuʒ incurrẽ.g videt᷑ ↄſcia ð ſe ⁊

pſen hbi,
N
Pplnsqn
limdlcat.
wnundin
unciobn
Nſſaa
endelal

zmurbder

iobib

ſonis Jn
Aarykr./
dininit/
tüoñit·
Gdiumane
nktene
plere.rtpo⸗
aſaltee
leregs 0
nelnofact⸗
i ded⸗
errdee⸗

öciume

ctionece
ciatqd
Peccit
lluget
ſtmorta!

nccat ſin

diaatioſ⸗
talfnon m
noͤteet
ceditdictat
Kähisdes
Golahin
fihepeem
entüäptin
een qn
ſinoͤfzcie
gßtmott
ſact ipmn
gioß malo
Pgomie
dictat ſie
iludad
dicjkeno
nez ppoſt

Meritur

ud tſinüle
eamuratdd,
rſanitigg⸗
dirgz
fierftei
Ahife
Ktadce luas
oillufigz
ncdi⸗
Wadiadin.
Niacklerint
ladoeiluctd
ſeneceſſani.
tmi ilmwdii
erni fmdf
madoeilldas
ngulgi.no
n cecis eſe
Aluciceeorſeni
mmur Mone t
fidicnt ſcenc
trnenun ten
Arratfiaciol⸗
ſciitoeun
geni irttam⸗
ccanecillan
6tkeri.Badni⸗
uad noſie
infna dei gic
Auliun olt
amuro tci

loſe wſol⸗
ſoiai: tun
ſcoictangi.
iſude niici
snöͤekt ein
delHöleſet
u. N ul
ſolnipdicmn
cum otdli

rig nit

p ſe ad nihil poſſit ligare. Eſt igit qõ

ad qͥd ↄſciĩa liget vtuliget ad oẽ qð di⸗
ctat.⁊ vt omĩs ↄſcĩia liget.⁊ vtꝝ hõ ſit

pplexus qñ ↄſcia dictat vnuʒ: ⁊ lex di
uina dictat ꝛiuʒ.⁊ cui magis ſit obtè⸗

perandũ.vtꝝ dictamiĩ ↄſcie:an pcepto
plati cũ obuiãt ſibi ad inuicẽe: evdð

ꝙ ↄſcia aliqñ dictat aliq qð ẽ ̃m le⸗
gem dei. aliqñ aliqg qo eſt pter legem

dei.aliqñ aliqͥd qð eſt ↄ legẽ dei.et lo/

qͥmur h̊ de dictamĩe pꝑ modũ pceptõis

Eꝓhibitõis.nõ ꝑ moð ↄſilij ſiue pꝑſua

ſionis. In pᷣmis qdem ↄſciĩa ſimptxr li
gat ⁊ vłr. ꝓ eoꝙ illa hõ ligat? ẽ plege ⸗
diuinã ⁊ ↄſcĩam que illiꝰcoꝛdat liga⸗
tũ ondit. In ſecũdis uero ↄſcia ligat

q;diu manet.vñ uelgenet᷑ h ↄſclaʒ de
ponẽ.ł᷑ tenet᷑ illud qð dictat ↄſcia adi
plere. vtpote ſi dictat ꝙ neceſſariũ eſt

ad ſalutẽ ueſtucã de terra leuare. Yn

tercijs vo ↄſcĩa nõ ligat ad facienduʒ

uel nõ faciendũ.ſ ligat ad ſe deponen
dũ.pꝛo eo ꝙ cũ talis ↄſcia ſit erronea

erroꝛe repugnate legi dĩne:neceſſario
q;diu manet poit hoĩem ex ſtatũ ſalu.

etiõ neceſſe ẽ ipſã deponẽ.qꝛ ſiue hõ fa

ciat qð dicit ſiue eiꝰ oppoſitũ moꝛtatłr

peccat.S i eni faciat qð ↄſcĩa dicat.et

illud ẽ ↄᷓ legem dei.et facere ᷓ legẽ dei
ſit moꝛtale pcẽ̃m.abſq; dubio moꝛtatłr
peccat. ſi po facit oppoſitũeiꝰ qð ↄſcia
dictat ipſa manẽte.adhuc pꝑeccat moꝛ⸗

tatr.non rõne opis qð facit:̊ qꝛ malo

mõ facit. Facitenĩ inↄtẽptuʒ dei: duʒ

credit dictate ſibi oſcia h̊ deo diſplice
re quis deo placeat. Et ̊ eſt qð dicit

glõ ſuꝑ illud ro.xiiij.Ome qð nõ eſt ex

ſicde pecm eſt. ibi gloſa. Oè as ad oſei

entia ptinet: ſi alr fiat dicit apłus eſſe

pcẽm.q;uis eniʒ fiat etiã qð bonuʒ eſft
ſi nõ facienð credat᷑:pccʒ ẽ.et rõ huið ẽ
qꝛ ñ tm attẽdit ðᷣs q hõ faciat: ſᷣ qͥ aio
faciat.⁊ iſte qͥ facit qð de iubet:credẽs

facẽ ↄᷣ ipm.deiuolũtatẽ nõ facit bono

aĩo ſ̊ malo.⁊ iõ peccat moꝛtatłr.ſic igit᷑

pʒ ꝙ omĩs ↄſcĩa ligat ad faciendũ qð
dictat.ſicut illa q dictat nõ eẽ faciendũ

illud ad qð hõaliastenet᷑.ſ̊ taliſ ↄſcia

dicit᷑ erronea. His viſis pʒ rño ad qõ/

neʒ ꝓpoſitã ⁊ etiã ad obiecta ꝓ pte.

Ald illud eni qð pᷣmo ob ꝙ ome qdG,Gd.
noõ eſt ex fide.i. ↄſciam iã pʒ rno.dico
eni ꝙ facere ð ↄſciam ſemp ẽ pcẽm. qꝛ
ſp eſt in dei ↄtẽptum.nõ tñ facẽ ſᷣm cõ
ſciam ſp ẽ bonu vtpote cu oſcia vicrat
aliqᷣ qð eſt deu. AUñ h̊ bʒ duas cas

„%

vitatis.facere ꝗↄſciam ẽ pccm.aut q

2ſcia

fieri tali ↄſcia manẽte.iõ eſt ibi ſophiſ
ma ſᷣm ↄñs.q; ꝓcedit᷑ ex pluribo cauſ

vitas ad vnã in fe illa. Adillud qG
obꝛ ꝙ ↄſciĩa eſt lex intellect nr̃i.do

uerũ eſt ꝙ lex ẽ ſ non ẽ lex ſupma.ſupᷣ

ipſaʒ eniĩ ẽ lex alia.ſ.lex diuia. Cũ aut
of q lex ligat ad facienduʒ ome illud

qð dictat.dð ꝙ ueꝝ ẽ qñ lex inferioꝛ ñ
dictat Zum legi ſupioꝛi.q̊ aũt ſeꝑ ſaẽ
ↄſcĩa. Et ſiłr rndendũ eſt ad ſequens

gqp opponit de iudice. Ad illud vo qðᷣ
vltiĩo obꝛ ꝙ qcũq; credit pccare moꝛta
liter: peccat moꝛtatr. dðʒ ꝙ H uen c. il⸗
lud enĩ gñałr ueꝝẽ qð dici Qui facit
Soſcĩiam edificat ad gehẽnaʒ.ſßᷣ tüc ex
Rnon ſeqͥt tenemur facẽ ome qð cõ/
ſccia dictat facienqũ. qꝛ ſiẽ dictuʒ eſt i
lud bʒ dnas cãs vitat. AZd illas at·
rões pᷣmas que in ↄꝛiuʒ adducũt᷑ rñnde

re nõ eſt opoꝛtunũ ꝓ eo ꝙ neꝝↄcludũt.

oññdunt eniʒ ꝙ ↄſcia nõ ligat in olbo.
Ad illud vo qð ob ꝙ ad nihil ligat

p ſe.⁊ ꝙ nõ d pcẽm qð fit õ ↄſciaʒ vłᷣõ

legẽè dei.̊ᷣ põt eẽ duptr. uel uere t iter

ptatiue. ſiue ſm pᷣitatẽ ſiue 'm reputa

tionẽ᷑.⁊ vtroq; mõẽ pcẽm moꝛtale.vtro
q eni mõ ↄtẽnit:᷑ de.et qᷓuis faciens ʒ

ↄſciam nõ ſemꝑ faciatꝰ legẽ dei ßʒ vi

tatẽ.facit tñ uel ſm vitatẽ łᷣ ſm repura

tionẽ.q; ↄſciĩa eſt ſic pꝛeco dei⁊ nũciuſ

Et qð dicit Non mandat ex ſe R man
dat q̃ſi ex ðᷣo.ſiẽ pꝛeco cũ diuulgat edi
ctũ reg.Et hincẽ ꝙↄſcĩa hʒ vᷣtuteʒ li⸗
ãadi in his que pñtaliqͥ mõ bñ fieri.

Ad illud qð obꝛ ꝙ non pot ab aliq

abſoluẽ.dðʒ ꝙ non ẽ ſiłe.qꝛ ↄſcia non

poõt aliã legè infligẽ.vñ nec pot a pꝛece

pto dei abſoluẽ.nec a pcepto plati cui

5ſe obligauit ex lege uoti. ex h̊ tñ nõ

ſeqtur ꝙ nõ poſſit ligare finatr. ĩmo ẽ

argumentũa mioꝛi deſtruendo.vñ ſiẽ
9 3

eſt peccatũ. aut qꝛ ↄſcia ligat ad
illud faciendũ.aut qꝛ illud nõ pot bene

iſtud argumètu non ualet aliqͥd. ↄſela
non põt ſup ſupioꝛẽ᷑.ᷓ non põt ſup ife/
rioꝛẽ.ita illud nõ ualet.ↄſcia nõ põt ab
ſoluẽ hoĩem a madato ſupioꝛis.ꝗ̊ non
pt euʒ obligare. bñ tñ ſeqᷣt ꝗ non pot
obligare mandatũ fupioꝛiſ ad aliqᷣd
tñ põt nos obligare pꝛo eo ꝙ qdammõ
ſußp nos c.⁊ media int nos ⁊ deũ ſicut
peꝛꝛeco medius ẽ inter regẽ ⁊ ppłm. Ex
bis datet ea que vltio querebãat᷑ viʒ qñ
ↄſcĩa ligʒ ⁊ qñ non liget.pʒ etiã ꝙ nẽo
ex oſcĩa pplexus ẽ niſi ad tẽpus.viʒ q;
q́;diu ↄſcĩa manet.nec tamè eſt pplexꝰ
ſimptr ꝓ eo ꝙ dʒ illaʒ ↄſciam deponẽ.

ett ſi neſcit p ſe de illa iudicare:ꝓ eo ꝙ;

neſcit legè dei.dʒ ſapiẽtioꝛes ↄſulere
uel ꝑ oꝛonem ſe ad deuʒ ↄuentẽ ſi hũa
nuz ↄſiliũ deeſt.alioqͥn ſi negligẽs eſt
nerificat in eo qð diẽ apłs Qui igrat
iizgra bif warer etia ey plus ſtandu eſt
pcepto platiqᷓ́; ↄſcie.maxĩe qñ platus
bvᷣpbcipit qð põt ⁊ dʒ pcicce.
querit᷑ de ſecũdo pncipali. viʒ
de ſyndereſi que ẽ ↄſcie ſcintilla. Et

circa h̊ querũt tria. Pꝛimo querit᷑ de

ipſa ſyndereſi q́;=tum ad eẽntiaʒ. vtu.ſ.

ſit in gñe cognitiui uel affectiui? 2?q/

ritur de ipſa q;tum ad uſum.vtꝝ viʒ p
pcẽm poſſit extingui: ʒoquerit᷑ de ipa
öhtum ad abuſum.vta.ſ.p pccm poſſit
Doepꝛanaruii: —ð
Ira primũ ſic
ꝓcedit᷑ ⁊ querit᷑ vtꝝ ſyndereſ
ſit in gie cognis uel affectiõis! Etq;

ſiit in gne affectõis vr̃ p illud qð dicit᷑ ĩ
Alõ ſuùp.i.Ece.in q̃ poſt pła vba dicit ðᷣ

ſyndereſi. heſt ſpuũs qͥ poſtulat ꝓ nobvᷣ
gemitib ĩenarrabkib⸗. ̊ gemere actꝰ
Affectõis. ſi ̊ ſyndereſis ẽ gemere: ſyn
gereß ſpectit ad potẽtiaʒ affectiuã.
IVItẽ Amõ.diẽ ⁊ hẽtur ĩ lr̃a ꝙ homo ſbᷣ

iectus pcc̃o nãliter vult bonũ.ſᷣ iltd qðʒ
niãliter inclinat nos ad bonũ uelẽ ſyn
dereſ ueloſcia.ꝗ illa uolũtas ĩclinanſ
nos ad bonuʒ uelẽ ſyndereſ łoſcia.
nõ eſt ↄſcia. eſt ſyndereß. Itemꝰ
maluũ eſt bonũ ſibi oppoſitũ.ſ̊ nos ha

kemus ĩ pte motiua ſenſibili aliqd im

pellens ad malũ.t in pte motiua ro‚/
nali dʒ in nobis aliqͥd eẽ inſtiganſ ad

bonũ.g̊ aũt non è niſi ſyndere᷑.ꝗ̊ ſyn/
dereſis è in pte affectiua. Item ſiẽ
ĩtellectꝰĩdigʒ lũine ad vidẽdũ.ita affe
et'indiget caloꝛe qdam ⁊ poõdere ſpũa/
li ad recte amandu. ſicut in pte aĩeco

gnitiua ẽ qͥddam nãle iudicatoꝛiuʒ q

qdem ẽoſcia.ita in ꝑte aĩe affectĩa erit

Põdus ad bonũ dirigẽs⁊ inclinas.hoc
güt nõẽðẽ niſi ſyndereſ &̊ . Sedãẽõ.

ſup illud Mat.ij. Cuſtodite ſpm ue/

ſiꝝ ⁊ vxoꝛẽ adoleſcètie vr̃e.no.de.glõ
Hiero. per vxoꝛẽ adoleſcẽtie intellige

legẽ nãlem ſcriptã in coꝛde.ſpũs uero
dicit᷑ nõ aialis pſ que nõ pcipit ea que
dei ſunth̊ rõnalis.hanc aũt uocat ſyn
dereſim.qͥ videt᷑ ꝙſyndereſ ſe tenetex

Pte rõnis ſiue cognitie. Si tu dicas
ꝙ ſpiritus accipitur ibi cõmunit ad ĩ/
tellectũ ⁊ affectũ. Obꝛ qð in eadẽ glõ

Giügit. Hic eſt ſpus qͥ poſtulat ꝓ nobᷣ
gemitibo inenarrabilibo. ß̊ poſtulare ẽ
actus rõnis.g⁊cτ. AItẽ ſup illud luẽ.
x.Abierũt ſemiuiuo reliccto. Glõ.im
moꝛtalitatẽ exuere:ſ̊ rõnisſenſũ abole
re non poſſũt qn homo ſape ⁊ deũ poſ/
ſit cogſcere. Sig ſenſus rõis ſe tenet

ex pte rõis.⁊ huiuſmõi ſenſus qͥ in no

bis remanet nõeſt aliud qᷓ; ſyndereſis
vr . Itẽ ſcintilla ↄſciĩe eſt ↄſcia.ſ
non in eadem pte.ſ̊ ↄſcĩa vt ſupius ꝓ

batuz eſt ſpectatad cognitiuã.⁊ ſynde

reſis è ſcintillaↄſcĩe ſᷣm ꝙ dicit᷑ Ete.i.

videt᷑ ꝓſy ndereſis ſe teneat ex ꝑte co

gnitiue. Itẽ ſyndereß ſe tenet ex p/
te motiuc.aut g eſt potentia aut paſſio

aut hitus. MPaſſio nõ.̊ ↄſtat.hitꝰ nõ

vf.qꝛ aut eſſet bonꝰ aut malus.nõ bo/

nus.qꝛ ſi bonꝰ:eẽt virtus.ſi malꝰ:eſſet

vitium. an neutu ↄcedit de ſyndereſi.
Potẽtia nõ vt vr̃.qꝛ potẽuolũtas in⸗
differẽter ſe hʒ ad quodcũq; axpetibłe

ſyndereſ aũt ñ vr reſpcuü cibiet pot et

huiuſmõi axpetibiliũ.̊ non vr̃ qaliqᷣ
mõ ſe teneat ex pte affectĩe.Eſt igitqõ
qͥd ſit ipſa ſyndereſ et de ↄpatõe ipſiꝰ
ad legè nalem ⁊ ad ↄſciam qũo ſe hñt.
vtꝝ ſint eadẽ vł diuerſa. Itẽ qliter ſe

R n

lefueis
lunon
lcbeſpiſeen
lunteterut.
nitqui ge⸗
tllasſieine

cisuolupte

gürönis ſil
reſentim
ſcentetrid
ethaegloſ⸗
bas. Bz⸗

gia dicit/c

gie pbasſe
inſcbilden
gligaienf
nesaliquu

.. .. 0
es. .dd

ſeſsadas
ſeecad
Volneräͤte
KKupusp.
ſechffne
premüaut
alaado⸗
ſegit infer
bilemtoc⸗
tofmcas
oblijturti

. Etitioe

ſcumelege
Glfucere⸗
ſaprid
WWioen
onlerr
„ſeigdini
tsrigeke
gooͤus
thiſeen
cinnz non
Pettionis⸗⸗
ſlirzlüm
hieren
ſeimmiſe
tiondisdi
uͤtſnde
umprim
6. Lti⸗

Nr notiur,
Kinticanſa
nengäfnn
Ar ſt
Cechluaffe
nnperſoig⸗
umgeieco
nanihe
üriciitt
Secz.
uſoirſpnne⸗
erft oe
etar intlig
cote hislen
vpaptr acre
caurocat ſn
erßſenerer
Zimdics
icömunit adi⸗
nennig
zlnnh
iplulni
Niſag Auctlvi
voſapetdei⸗
ſustiletentt
iucaz ſſnonti
Miecct ſin⸗
um ſpins
mtiit ſrme
gn dicit Cei
enener eco
bſeieneter⸗
entinautpaſt
zB ſr i
l fun .
cin wennl
n goo e

Niln,

pabeat ad tres anime potẽtias.concu/
1. piſcibilẽ. iraſcibilẽ.⁊ rõnalem.ſupꝑ iltd
Ege. Facies hoĩs ⁊c Hlõ. Pleriq; iu

xta plationẽ rõnabilitatè aĩe iraſcibilẽ

⁊ cõcupiſcentiã ad hoĩem leonẽ ⁊ vitu/

lum referũt. quartã pᷣo ſupᷣ h̊ et ex po
nũt quã greci uocãt ſyndereſim. q ſcin
tilla ↄſie in caym q9ʒ nõ extinguit᷑.q̃ vi

ctis nuoluptatibo uel furoꝛe ⁊ ipſa inter

qũ rõnis ſiłitudine decepti nos ꝑecca
re ſentimꝰ qu ꝓpꝛie deputat nõ ſe mi
ſcentẽ tribo:ſᷣ ipſa errantia coꝛigentẽ.

ex hac gloſa videt᷑ ꝙ differat ab ilł tri

bus. Sʒ3 Beſt qð in libꝛo de ſpũ et

aia dicit᷑.qꝙ ſufficient diuidũtur vires
aĩe p has tres.vidęlʒ p ↄcupiſcẽtiam:

iraſcibilẽ.⁊ rõnalein.ſig ſyndereſiseſt

galiqg aĩe. vr̃ q ipſaſe teneat neceſſario
penes aliquã iſtaꝝ triũ viriũ uel penes
ocs. H circa viſtictiõeʒ ſynde
reſis ab alijs viribo multiplex eſt opio

ſiẽ et circa diſtincitões aliaꝝviriũ aĩe.
Noluerũteniʒ aliq dicẽ ⁊ ex glõ pꝛece

dęti pᷣus poſita ſup bmũ Ece. collige⸗
re ꝙ ſyndereſ ſupmũ ipſiale dicit᷑.ſu
pꝛemũ aut ipſius aĩe ẽ ſuꝑioꝛ ps rõnis
q̃ᷓ ala ad deũ ↄuertit:.⁊ illa ſupioꝛ poꝛtõ

regit inferioꝛẽ poꝛtionẽ rõnis ⁊ ira ſci⸗
bilem ⁊ ↄcupiſcibilè.hec aut ſupioꝛ poꝛ
tio ſm ꝙ ad deũ ↄuertit:ſemp ẽ recta.

obliq̃tur tñ ſm ꝙ deſcẽditad h̊ inferio

ra. Et iſti dixerut ꝙ int ſyndereſiʒ ⁊ cõ
ſcĩam ⁊ legẽ nalem talis ẽ differẽtia.ſ.

ſyndereſis noĩat ipſam potẽtiam. ſ.
ſuperioꝛẽ poꝛtionẽ.còſcĩia uero nomiat

ipſiꝰ hĩtum ſᷣm quẽ regit inferioꝛẽ poꝛ

tionẽ. lex uero nalis noĩat illud ad qð
51 cia dirigit. Hic aüt moduſ diccdi ſa
tis videt᷑ eſſe ꝓbabitł niſi repugret illi

gloſe pᷣus hite q; ſy ndereſ alijs peccã⸗
tibo ñ ſe etiã ĩmiſcet.cũ enĩ moꝛtale pꝑec
catuʒ non poſſit eẽ abſq; actu ſupioꝛis
poꝛtionis.q; in maducatione viri con⸗
fiſtit ↄſumatio peccati.ſi ſynderep eèt

ſußpioꝛ poꝛtio rõnis vtiq; aljs peceãtib⸗

ſe immiſceret. Mꝛeterea ſupioꝛ poꝛ⸗
tio rõis dicit oꝛdiationẽ ad veũ.actus

aut ſyndereſis nõ tm reſpicit deu ſ eti
am pximũ ſm ꝙ lex nolis reſpicit vtrü
q;. Et ideoẽ alius mod dicẽdi ꝙ cũ

potẽtie rönales dupłr hant moucri.ſ.
intellectus ⁊ affectꝰ:æ p modũ nẽ ⁊ per
modũ deliberatõis. quẽadmoduũ liber-/
tas ar. ſiſtit in rõe ⁊ nolũtate ſʒꝙ mo
uetur deliberatiue.ſic ↄſcia ⁊ ſyndere-
ſis reſpiciũt rõeʒ etuolũtatẽ inquantũ
mouet p modũ nẽ tam ſyndereſ qᷓ cõ/
ſcia q; etiã lex nature ſp ad bonũincli⸗
naãat.ſñ li.ar.aliqñ ad bonũ.aliqn ad ma
luzʒ.x iõ ſiẽ libeꝝ ar.ſił ↄplectit᷑ rõem et
uoluütateʒ. ſic ſyndereß roem ſit uolũ
tatẽ cõplectit᷑.et lex nalis ſiłr ⁊ ↄſcia ſi
mitr ꝓ eodẽ accipi pnt. appꝛopate tam
ſyndereſ dicit potẽtiaʒ ⁊ ↄſcia hĩtum.
lex nãlis obᷣm.ſiue aliomõ appꝛoban
do vt ſyndereſ dicat hituʒ reſpectu bo
ni uel mali in vłi.ↄſcĩa uero hĩitum re
ſpectu boni ł mali ĩ pticulari.lex pᷣo nã
lis indifferent ſe hat ad vtrũq;. Sʒ qꝛ
ovt hitum fuit pᷣus ↄſcia dic hĩtuʒ ſe te
nentẽ ex pte ĩtellectꝰ.aut ncce erit pꝛet᷑
ſciĩam ⁊ ſyndereſim ponẽ in nobᷣ aliqð
directiuũ. aut ncce ẽ ponẽ ꝙ ſyndẽſ ſe
te neat ex pte a ffect.Et ꝓptea eſt tciꝰ
mod dicèdi ꝙ quéadmod ab ipſa cre
altie aĩe intellect bʒ lumèẽ qð eſt ſibi

nãle iudicatoꝛiũ dirigès ipm intellcũʒ

in cogſcendiſ.ſic affectPꝰ bʒ nale quod/
dã poduſ dirigẽs ipm ĩ axpetẽdis.Ap

petẽca aüt ſũt in duplici grie. quedã. n.

ſuit in gie honeſii.queda in gñe cõmo⸗
di. ſiẽ ⁊ cogſcibilia ſunt ĩ duplici gñie.
gquedã in gne ſpeculabiliuʒ. queda ex
pte moꝛaliũ.et quẽadmodũ ↄſcia non
noliat illud iudicatoꝛiũ niſi ini;tuʒ di-
rigit ad opa moꝛa lia. ſic ſy ndereſ non

noiĩat illud podus uolutatisniſi inq;
illã hʒ incliare ad bonũ boneſtü. ⁊ quẽ
admodũ nom ↄſcle põt accipi ꝓ potẽ?

cũ tali hitu łᷣ ꝓ hiĩtu tał᷑ potẽtie. ſic etiã

ſynderef. vſitatioꝛi tñ mõ loquedi ſyn

ere noĩat potentià hĩtualeʒ q; noĩet

hituʒ.ſiẽ pʒ ĩ auctoꝛitatib que s indn

cte ſunt.etqꝛ illa potẽtia nuq; ſepatab

illo hĩtu.hic eſt ꝙ hĩtus ⁊ potẽtia vno

noie ↄphendunt᷑.⁊ potẽ illa vt ſic iba
b litata nom ſui bitus ſoꝛti᷑. Etex h

pʒ rno ad qõnem pᷣo ꝓpoſitã qᷓ quere-

bat vtu ſ vngereß dicat d affectiuuʒ t᷑
cognitiuu. Dico eni ꝙ ſyndereß dicit

gs 4

affectõis ſe tenet ſic rõnes ad pm ptẽ
inducte onñdunt. Ad illd vo qð pmo

ilid qò flimulat ad bonũ.et ideo ex pte

obꝛ in Zꝛiuʒ ꝙ ſyndereſ ẽ ſpũs rõnaliſ

q poſtulat c interpellat.dpᷣm ꝙ ſiẽ dicit

BGꝛeg.ſuꝑ Job.i.nõ ti loqmur ad de

unm cogitatioibo ⁊ extioꝛibo uerbᷣ.ſ̃ etiã

affectu ⁊ deſiderijs.et ꝓptea cũ ſynde

rebotinue ſtimłando nos facit boð⸗

ſigderare: vr̃ gemitibo ĩienarrabilibꝛ ad
deuʒ intpellere. Ad illud qð obꝛ de
ſenſu rõnis. dðᷣ ꝙ p ſpẽèm rölem mag
intelligit᷑ ibi nale iudicatoꝛiũ qᷓ; intelli
gat ſyndereß. Si qͥs aüt ↄtendatq p

ſenſum aliqñ accipit᷑ ſyndereſ. diſtin/

guẽduʒ ẽ ꝙ rõ aliqñ accipit᷑ ꝓpᷣe ꝓ pte
cognitia.aliqñ accipit᷑munit ꝓut cõ
phendit totũ ſpm rönaleʒ.et ſic ſenſus
rõnis non tin ſumitex ꝑte cognitiue ſ
etiã ex pte affectie.ſiẽ ptʒ de ſpuali gn
ſtu ⁊ tactu.et iõ ex G̊ ñ ſeqͥ ꝙ ſyndereſ

ſe teneat ex pte cognis. Ad illud qð

obꝛ ꝙ ſyndereß ẽ ſcintilla ↄſcie.dðʒ ;
iõ dĩ̃ ſcintilla ꝓ eo ꝙſcĩa q́;tum ẽ de

ſe non põt mouere nec pũgere ſiue ſti⸗

mulare niſi mediãte ſyndereſi qͥ eſt q̃ſi
eius ſtimulꝰ æ igniculus. Vñ ſicut rõ
rõ põt mouẽ niſi mediãte uolũtate. ſic
necoſcia niſi mediãte ſyndereſi.⁊ ideo
non ſeqͥ r ex qꝙ ſit ex pte cognitiue.im
mo potiuſ ꝙ ſit ex pte affectiue. Ad
illud qð querit᷑ vtꝝ ſit potè uel paſſio
unel hĩtus.dðᷣm ꝙẽ potẽtia ꝓpꝛie.att’n
non noĩat potẽtiam uolütatis grnatr.ſ

ſolũ uolũtatẽ inquantũ mouet᷑ nãliter

nec adhuc inq;tuʒ mouet᷑ vłr. ſ̊ ſolum

mõ reſpectu boni honeſti uel eius op/

poſiti. nihilomin põt etiã dicẽ hitum.

h ille non dʒ dici nec virtus nec vitiũ.

pꝓ eo ꝙ virt vitiũ ppᷣe reſpiciũt libeꝝ
ar. ⁊ uolũtatẽ inq;tuʒ eſt deliveratiua.
non inq;tuʒ ẽ nalis. Ex pdictis patet
ripo ad illas qõnes que vltimo quere/

bant. Agd illud enĩ qð querit᷑ qũo ſe

Haat ſyndereſ ad ↄſciaʒ c legẽ nalem.
dð ꝙ ſic ſe hʒ ſyndereſ ad ↄſcĩaʒ ſicut

ſe hʒ caritas ad fidem ?ł hirus ipſiꝰaf⸗
fectus ad hitus intellect pᷣctici ſʒ qẽ

hitus.lex auũt nalis ↄĩter ſe hʒ ad vtrũ/
q;. viʒ ad ſyndereſiʒ ⁊ ad ↄſciaʒ. Nam

*

lex nalis dupir accipi põt. Uno mõ p

ut dicit hĩtum in aĩa.et ſic qꝛ p legẽ nã
lem inſtruimur ⁊1 p legẽ naleʒ recte oꝛ-

dinamur:dicit hitum qͥ ↄphendit ſyn-
dereſim ⁊ ↄſciam. Aiio mõ lex nalis

uocat collectio pceptoꝝ iun nãliſ.x ſic

obᷣm noĩat ſyndereſ ⁊ ↄſcĩe vni ſiẽ di

ctãtis.⁊ alteriꝰ ſicut inchoant. Naʒ cõ

ſcia dictat.⁊ ſy ndereſ axpetit łrefugit
Et vtroq; iſtoꝝ mõꝝ ĩuẽitur lex nãlis ĩ

diuler locis.Hᷣ tñ vltĩo mõ mag ꝓpꝛie

Et ſic vt ppᷣe loqmurſyndereſ dic̃ po

tẽtiaʒ a ffectiuã inqtuʒ naliter hiliseſt
ad bonũ ⁊ ad bonũ tendit.ↄſcia pᷣo diẽ
hꝛitum intellectpctici.lex o nãlis diẽ

obm vtriuſq;. Et ꝑ H̊ pʒ rño ad qõneʒ
vltimã Quair ſyndereſ ſe hat ad cõ-

cupiſcibilẽ rõnaleʒ ⁊ iraſcibilẽ.ille eni

tres potẽtie indifferẽter noĩant potẽti⸗/

as aĩc.ſiue ſᷣm mouẽt᷑ nãlr:ſiue ſʒ
mouẽt᷑ deliberatiue. Syndereß auteʒ
noiĩiat potentiã affectiuã ᷣm ꝙ mouet᷑

nãliter ⁊ recte.et iõ non diſtĩguit᷑ ab ilł
potẽtijs ſᷣm eẽntiã potẽtie.ſᷣ ſᷣm modũ
mouẽdi.et qꝛ fᷣm illũ modũ mouẽdi ſp
mouet recte.hinc ꝙ dr̃ ſup alias uo/

⸗

lare:et alijs enãtib non ſe immiſcere.
ſßß eas coꝛigere.

Ecundo queri

tur vtuꝝſyndereß poſſit ꝑ pcẽm
extingui?: Et ꝙ ſic vf.dr ſup illud ps.
Qonupti ſũt ⁊ abhoĩabiles fa.ſũt.glõ

Oimni vi roõnali puati.ꝑᷣ ſy ndereſ ẽ po

tẽtia rõnalis.ꝗ̊ p magnitudinẽ pcci po

teſt ſy ndereſ̃ puari ſaltẽ q;tuʒ ad actũ

Itẽ ſup illud ps.ab altitudine diei
tĩebo.glõ.Stupoꝛẽ qui ñ ſentit.⁊ poſt

ſbiügit. Stulta arrogantia ſiłis è ſtu

poꝛi qñ qͥs de ſe pſumẽs nec timet nec
cauet.ᷓ ſiẽ ꝑ ſtupoꝛẽ ↄtingit coꝛpꝰ fieri

inſenſibile reſpectu moꝛbi coꝛpalis.ita

7 aĩam ↄtingit fieri inſenſibilẽ reſpcũ
moꝛbi ſpũalis.ſiqͥ ſyndereſß remurmu
rat moꝛbo ſpali.vr̃ q ſyndereſim ↄti
gat aliqñ extingui. Item beretici ꝓp

erroꝛe ſuo ſuſtinẽt moꝛtem ſine aliq re

moꝛſu ↄſcie.ſi q̊ ſyndereſ ẽ remurmu⸗
ſare malo.⁊ in eis non remumurat ali

quo mò vf ꝙ in eis ſiterticta oino.

ſotinbf⸗

ſantpzin de
Cereſin.

zmne Eee.
Nie in af⸗
ſuttmagn
dei anta
dist penee
mana na. n
pitioſa vtt⸗
ziſte ſen
yf nonp.
que naͤlite
ſngertßin
eus noͤpol
criein ſi
ertrema ne
ibus deder
(lain den
nderung
ackaſfnc
getineis
necnem
ſneret
tertigun
tiguie⸗
bisoinos
illuoluc
mortalitat
bolere no
nanen
Neueſtigi.
Cnferioel
Lwpasn
Oocccaus
ctationie
tionis
imtcinn
muret. p
nnß ſien
impietat
tate figei
ſed nagt
anu.
ſimikrim
catis car
ctucarmn
guiacarmn

.*

non

Nleztecteg,,
Ponctſrn,
wöſernlis
Neriſid
ent. aze
aenkeſngt
Z
wnug pre
centdi r
3Mlierhilsseſ
Cit ſeig odi⸗
lerzotälsdi
znnoa göne
fſebratanci⸗
ſchbil illecni
wwiantpoteti⸗
nrſteſßz
orheme;
Aingweuti⸗
diicnicdik
Nodümoitiſ⸗

ſ. 4
onſeimmtere.

eri
wrppein
füpilu d.
lsaſi go
ncerefe to
dinepcäip
nz adaci
lummainediei
iſentiat
ntia ſcleſtn
znectuner ſel
ncitcap in
bicapglsin
mſcie eſci
crfenmmn
ncerſinei
n erte)
enſcnetli 1
Fiſenum,
mumurad
uenoi

AItſtem fomes ſe hʒ ꝑ oppoſitũ ad ſyn
ereſim.ſłᷣ fomitẽ ↄtigit totałr extigui
ſicut pʒ in beata vgine. vr ꝙ ſilr ſyn/
gereſim. S33. in gloſa phita ſuper
ppmũ Ete. acieſ aqle c.glõ.ſcintilla

ↄſeĩe in caym nõ extinguit᷑. Sij cayʒ

fuit magnpccoꝛ. vr̃ ꝙ p peẽm extigui

nonheai. Item Auguſ. in. ij. de ci.
dei. Tanta ẽ vis ꝓbitat᷑ ⁊ caſtitatis vt

oĩs t᷑ pene oĩs eius laude moueat᷑ hu⸗
mana nã.nec vſq; adeo ſit turpitudie
pitioſa vt totũ amittat ſenſũ honeſtat.

g̊ ſi iſte ſenſus honeſtat eſt ſyndereſiſ.

vf ꝙ non poſſit p pcẽm extigui. Itẽ

que nãliter inſunt:ſunt inſepabilia.ſʒ

ſyndereſ ineſt nobᷣ nãliter. vr̃ actuũ

eius nõ poſſum oĩno p pcẽm amittere

cũ vitiuʒ ſicut diẽ Auguſ.non deleat

extrema nẽ neſtigia. Item ſi in ali/

qͥbus deberetextingui.maxie eẽt exti/
cta in dãnatis.ſᷣ̊ in danatis ſyndereſi-
nõ extinguit᷑.qꝛ remoꝛſus coſcie eſt ex
actu ſy ndereſiſ.⁊ h remoꝛſus maxie vi

getin eis.qꝛ nec ignis eoꝝ extinguet᷑:

nec uermis moꝛiet᷑. SO t. Weedðʒ

ſyndereſis qtuʒ ad actũ impꝑediri põt.
tz extigui non pot. Ideo aũt nõ põtex/

tĩgui.qꝛ cũ dicat qͥd nale non põt a no

bis oĩno auferri. Vñ et gloſa diẽ ſuꝑp
illud luẽ.x.A bierũt ſemiuiuo relicto.ĩ
moꝛtalitatẽ exuere:łᷣ rõnis ſenſũ oĩno

Abolere non pſᷣit qn hõ poſſit ſape ⁊ co

gnoſcere.nec vnq; vitiũ deletextrema

nẽ ueſtigia. MNuis aut actꝰ ceius oĩðno

auferri uel extingui nõ poſſit.põt tñ ad
tempus impediri.ſiue ꝓpter tenebꝛam
obcecationis.ſiue ꝓpter laſciuiã dele
ctationis.ſiue ꝓpter duriciaʒ obſtina
tionis. Pꝛopter tenebꝛã obcecatõnis
impeditur ſyndereſis ne malo remur/
muret. ꝓ eo ꝙ malum creditur eſſe bo
nuʒ. ſicut eſt in hereticis qͥ moꝛienteſꝓp
impietate erroꝛis.credũt ſe moꝛi ꝓ pie

tate fidei.et ideo remoꝛſum nõ ſentiũt.
ſed magis quoddam gaudium ſiccuʒ

⁊ vanũ. Mꝛopter laſciuiadelectatõis
ſimikr im peditur.aliquãdo enim ĩ pec⸗

catis carnalibus ita obſoꝛbet homo ab
actu carnis vt remoꝛſus locũ non heat

quia carnales homiĩes tanto impetu ð

lectationis ferunt᷑ vt ratio tunc nõ ha
beat locum. Mꝛopter duriciam obſti/
nationis etiam impeditur ſyndereh ne
ad bonum ſtimulet. ſicut in dànatis qͥ
ageo ſunt in malo cõfirmati vt nunqᷓ;

poſſint ad bonuʒ inclinari.et ideo ſyn

dereſis quantü ad inſtigationè ad bo-
num ſempiternũ habet imꝑdimentũ.
et pꝛopterea quantuʒ ad iſtum actum

poteſt dici extincta.non tamẽ extincta

ſimpliciter. quia habet aliuʒ yſum vi⸗
delicet remurmurationis. ſᷣm enim il-

lum vſuʒ ſᷣm quẽ ſyndereſis habet pn

gere et remurmurare cõtra maluʒ ma
xime vigebit in dãnatis.et hoc dico ꝓ⸗/
ut remurmuratio contra malum tenet
ationeʒ pene.non ꝓut tenet rationem
iuſticie.quia illa remurmuratõ erit ad
commendandũ diuinam iuſticiaʒ.ſed
non erit ad eliciendũ fructuoſam peni

ctiam. VUnde remurmurabit ſyndere

ſis in dãnatis contra culpam in rela/
tione tamen ad ꝑenam. Et ſic patetq;
ſyndereſis quantũ ad actum impediri
poteſt. nunq; tamẽ extingui poteſt vni
uerſaliter quantü ad actum omnema

quantuʒ ad omne tempus ſicut ratio-

nes pꝛobant que ad ſecũdam partem

inducumtur. et ideo concedende ſunt.
Ad illud uero qð obijcitur de glo/

ſa ꝙ per malum cõtingit pꝛiuari omni
vi rationis.dicenduʒ ꝙ ratio ſumitur
ibi pꝛo potẽtia deliberatiua ⁊ mouente
per modum deliberationis que in ali⸗
quibus omiĩno eſtad malum cõuerſa.

ſyndereſis autem vt pꝛius oſtenſum ẽ

non dicit vim anime ratõnalis vt möo⸗
uenteʒ per modum deliberationis:ſed

vt mouentem per modũ nature.etideo

gloſa illa non facit ad pꝛopoſituʒ.nec

eſt intelligendum ꝙ gloſa illa nelit di

cere ꝙ ꝑer peccatum fiat pꝛiuatio q;tuʒ

ad potentiam.ſed quantuʒ ad rectitu-
dinem potentie. Ad illud quod obqͥ

citurꝙ homo efficitur ſtupidꝰ per pec/

catum. dicenduʒ ꝙ ſimilitudo illa at
tenditur quantuʒ eſt ex parte potentie
deliberatic ſᷣm quà hʒ in nobᷣ eẽ ſtulta
arrogãꝰ. Poſſʒ tñ diciꝙ ſtupoꝛ nõ au
fert ſimpłr ſẽſũ ſ̊ aufert ſolümòad tps

„HD

et bene põt eè e ad tẽpus aĩa a veo in⸗

curuat᷑ ad peccatum vt nulluʒ ſentiat
oĩno remoꝛſũ.ſiue pꝛopter delectatio/

nis intenſionem.ſiue ꝓpter excecatio

nem cum credat malum eſſe bonũ.
Ad iltd qð ob de hereticis iã pʒ rño

oõcedo enĩ ꝙ non hnñt uſuʒ ſuu vt re-

murmuret malo erroꝛis ĩ qð ceciderũt
ti non ẽ exticta ꝓ eo ꝙ remurmuratꝰ
glia mala:⁊ ꝗ illa q hẽticicredũt eẽ ma

la. Ad illud qð obꝛ de fomite dð ꝙ;
nõ eſt ſiłe.qꝛ fomes ẽ vitioſitaspt᷑ nãʒ.

et iõ totałr tolli poõt eti ſalua na.nõ ſic
güt eſt de ſyndereſi. IOneſt enĩ ſʒ pᷣmãa

nẽ inſtitutõeʒ.⁊ iõ nã ſaluata non oĩno

auferri põt. Alia eſt rõ qꝛ aliq̃ eſt gra ſi
ne conũ gfe g&t datů qð directe rpugt
fomiti:qð amouet carniſ coꝛuptõeʒ.

pitiũ aũt ⁊ pcẽm ñᷣ hʒ eẽ circa actũ ſyn/

ereſis.⁊ iõ q;tũcũq; hõ peccauerit:re/
mã ſit tñ in eo tanſcia q; ſyndereß.
äätVrtio queritur
ð„ ſynderiſi q;tuʒ ad abuſũ.Et

eſt qõ vtu ſyndereſ poſſit depuari p pec
catu Et ꝙ ſic vr.glõ ſuꝑ.i.Ece.facieſ

aqle a dext᷑s ipoꝝ q̃ttuoꝛ.ibi glõ loq̃nſ

deſcia ⁊ ſyndereſi diẽ ſic.hacſeꝑe pci
pitari videmꝰ⁊ ſuũ locũ amittẽ.cũ qdã

ſine pudoꝛe peccãt.qͥba merito dr̃.frõs

mulien meretricis facta eſt . ſig e1
pitiũ nonẽ niſi pꝑ culpã.pʒ⁊c Ite ſuꝑ

illud Hiere.h. ilij mempheol &c. glõ

LMalign ſpus de mẽbꝛis inferioꝛibo
vſq; ad uerticẽ ptingit:qn caſtã celſitu
dinẽ mẽtdiffidẽtie moꝛbo conũpit.ꝑᷣ ca
ſta celſitudo mẽtiſ eſt ipſa ſy ndereſ.ꝗ
ↄtiĩgit pꝑ pcẽm conũpi. Itẽ ̊ vr růòne.

—

catoꝛiũ.ſoſcia põt eẽ recta ⁊ erronea.g
vf neceſſario ꝙ ſyndereſ aliqñ moue
at obliq.ſi igit᷑ inoꝛdiatio repta in actu

tuü ſyndereſiſ qͥ eſt pcẽco remurmurare
dtigit eẽ aie punitionẽ. g ſm illũ actũ
ↄtigit eẽ pcc̃i ppetrationẽ. Itẽ ſynde
reſis ↄſeqt᷑ ↄſciaʒ tanq; ſuũ nale iudi⸗

O●

motiue ẽ culpa.vr᷑ c. Itẽ oxpoſita

nata ſüſt fieri circa idè.ſᷣ conũ ſapie et
beatitudo luctꝰↄſiſtit circa ſydereſim.

cũ donũ ſapĩe cõſiſtat circa aie ſupmũ

c ſyndereſ poſtulet ꝓ nobᷣ gemitibo in⸗
enarrabilibo.ſi igit᷑ wono ſapĩe ⁊ beati⸗
tudini luct culpa opponit᷑.vr ꝙ culpa
hrat eè circa illa potẽtiXã3. Itẽ ſynde⸗
rep autẽ de bonis maximis.aut de bo
nis medijs.aut de bõis mimis. Si de
maxiĩs.ꝗ eſt gra ł virt qͥꝝ vtrũqᷓ; ẽ ftm.

cũ ſyndereſ ſi maneat cũ peco.Sieſt

de bonis meds.ſ̊ his ↄtigit malevti.

̊ſyndereſiotigit male vti.bᷣ malꝰvſuſ
eſt culpa.ꝗ circa actũ ſyndereſis ↄtin/

git eẽ culpã.De mĩmis nõ eſt dubium
ꝓꝙ nõ eſt. cũ mĩma ſint bona coꝛpis.

Sʒ35. Blõ ſup Ece.i. Syndereſim ꝓ
pe aqle deputãt nõ ſe miſcẽteʒ trib:ſᷣ

ſpſa errãtia conigentẽ. ſig nõ ſe comi
ſcet tribo ſ̊ poti conigit.vr ꝙ ſᷣm actuuʒ
eienõ ↄſiſtat pcẽm. Itẽ Amb.diẽ ⁊

magradducit in lr̃a ſup illud Ro.xrij.

Mð uolo illud facio.illud diẽ ꝙ ho ſp

nãliter vult bonũu.ꝗ̊ᷓ cũ illa uolũtas nõ

ſit aliud qᷓ; ſyndereb.ſyndereſiſ ſpvult

bonũ.⁊ ſi ſp vult bonũ.ꝗ̊ nuq; pccat.
Itẽ vis illa que ſ motũ ſui directe re-
pugt pcc̃o nõ depᷣuat᷑ pcco.ſ̊ actꝰ ſyn⸗/

ereß ſp cłpã remurmurat etiã ĩ peſſi

mis pccoꝛib.q̊ vr̃ ꝙ ñ hat ðpᷣuari t de
oꝛdiari pculpã. Itẽ qñ tota na p moꝛ
bů coꝛũpit᷑ nõ eſt vlteriꝰpoſſibilitaſ ad
ſanitatè. ſitota rectitudo aĩe aufert
p culpã.ia non cẽt vltra ſpes redeundi
ad graʒ.ſ̊ ↄſtatꝙ ſpes cẽ redeũdi.qꝛ de

nemie deſpandũu eſt dũ eſt in via.ꝗ vr̃
waliã rectitudo rẽaneat.ꝑᷣ rectitudo q̃
marie eſt adherẽtie ẽ rectitudo uolũta
tis pꝑ modũ nẽ.et h̊ eſt ſyndereb. ñ vr

qp depᷣuari poſſit pꝑ culpa⸗i. W?dðzqy

Fſm iüllos qͥ dicũt ſyndereſim nõ eè ali⸗
ud q; ſuꝑioꝛẽ poꝛtionẽ rõnis circa actũ
ipſiꝰↄtingit eè pcẽm. Dicũt enĩ ꝙ ipa
ſupioꝛ poꝛtio rõis hʒduptr moueri.aut

ſm ꝙ ad deuʒↄuertit᷑ ⁊ regit⁊ dirigit

SFßm leges etas.⁊ ſic ĩ ea pcm nõ hẽt
cełẽé.aut ꝓut ↄuertit᷑ ad inferioꝛes vires
⁊ ſic ab eis ſumit deuiandi occaſionè.
⁊ põt pꝑ pcẽm depᷣuari.Et ponũt exẽꝰ

in pcco arrij qͥ errauit circa trinitatem
et vnitatẽ.et ita ſᷣm ſupioꝛem poꝛtionẽ
rõnis uel ſᷣm ſyndereſiʒ.Et hoc dicũt
ꝙ gloſa pꝛedicta ſup.i:Ece. vult vicẽ.

Munöno⸗
einiſcet.p

chnn pain

zfmndiuel
ſonisſiuen
ccütſancti
zmze deſe
coremur
rie Jeo D
goiatipſan
wouerdete
acnuolta
lierſolu
nitchipſ
domintüft
giteampe
eni womint
tugie pſii
litis etihut
ſttrecta.g

(vaiatad

lonus p
cſahſfnd
fectus ti
beratias,
liturt c
öͤmmet
tiruente
ſtoirelli
cengitann
Eürone
turaccoci
bbde gloͤ⸗
Gen ump
ſiniape
Wcn
useni
buspſic
Aluds
pitmet⸗
nſague
metnoͤno
pnis. Ou
NR
Binchtüm
cſpſäb
qdattene
ſc̃eſtped
glig teec⸗

Wihetbrgti
Nl,fgellnn
usn
mien Sieſ
tmien.
Aemͤwheſtl
Ufnerſsgrn,
Snnterin
emiſcirznin⸗
. ſowſecin
Enpfmac;
i Anb.ore
uld Rori.
Arddiedſ
andäs
Scerſäſpra
wtöüſtüdierten⸗
gipcid al'ſnn⸗
umuratetüia
itiatdöauntde
cñ wa niomot
en wibiinſal
rutmwogieduft
ſas totd
genwri de
ick inni.
fectiudog
tcimmdo aclin
indrrß Ff
gerſim tötiel⸗
frnscnuai
Stirmnigißs
Vrnonnn ant
negit diſien
lendeemoͤbi
nferioes nit
Gnciotenſt
Erpniteri
ciu nininnn
6. Ctt

Mam pmo dicit ꝙ alijs peccantibo nõ
ſe ĩimiſcet. poſtea dicit ꝙ pcipitat᷑ ⁊ lo⸗

cũ ſuuʒ pdit.et vtrũq; dicut hĩe uerita
teʒ ſᷣm diuerſas ↄpatioes ſuꝑioꝛiſ poꝛ

tionis ſiue ipſi ſyndereß. Sʒ qm ſiẽ

dicũt ſancti ⁊ gloſe maifeſte.ſyndereſ
q;tuʒ ẽ de ſe ſp hʒ ad bonũu ſilare ⁊ pꝑec

cato remurmurare q;diu ſumꝰin ſtatu

vie Jdeo dixerũt alij ałr.ſ.ꝙ ſyndereſ
noĩat ipſam uolutatẽ ſᷣm qua hʒ natr
moueri.et qi pcẽm non habʒ eẽ circa
actũ uolũtas vteſt nã uel vt mouet᷑ nã/
liter.ſᷣ ſolum vt mouet᷑ deliberatie.hic
eſt ꝙ ſyndere ꝑ pcẽm non hʒ depua-
ri. qꝛ cũ ipſa hʒ alias regere ⁊ dirigẽ et
dominiũ regedi poõt pdere.hiĩc ẽ ꝙꝙ cotĩ

git eam p culpa pꝛecipitari. Oꝛeſide“
nij a duod pendet.viʒ a recti
tudĩe pſidotis.⁊ ab obtẽpantia famn-

„

enĩ domi

lãtis.et q;uis ſyndereſ q;tuʒ ẽ de ſe ſp

ſit recta.qꝛ tñ rõ ⁊ uolũtasfrequẽter ei

obuiat.rõ p erroꝛis excecationc:etuo/
luntas p impietat᷑ obſtinationẽ.hinc

eſt ꝙ ſyndereſis pcipitari dr̃ ꝓ eo cef

fectus eiꝰ pſidẽtia in nires alias deli

beratĩas ppter eaꝝn repugnantiã repel

litur ⁊ caſſat᷑.et ponit᷑ exẽ“ in milite qᷣ
q́tum ẽ de ſe ſp bñ ſedet ſuꝑ equũ. eqᷣ
tñ ruente pꝛecipitari dicit᷑.ſic ⁊ in ꝓpo
ſito ĩtelligendueſt. Hic aut modus di
cendi tanq; rénabilioꝛ a płibs ſuſtinet.
Et iõ rõnes que ad hãc ptem inducun

tur ↄcedẽde ſũt. Ad illud vᷣo qð pᷣ?ᷣ
obꝛ de glö. ꝙ ſyndereſim pcipitari vi⸗

demꝰ iam pʒ rno. Non eniʒ ſeqt᷑ ſi pci
pitat᷑ ꝓpter ̊ p pcẽm depᷣuet᷑.qʒ pci
pitiũ eiꝰnon tin attendit᷑ circa actuʒ p/
pꝛiũ.ſᷣ etiã circa actuʒ aliaꝝ virtutũ q/
bus pſidere dʒ ipſa ſyndereſiſ. Ad
illud qð obꝛ ꝙ moꝛbo diffidentie conũ
pit mẽt celſitudinẽ᷑.⁊ ꝙ aĩa ↄſtirpatur

vſq; ad uerticẽ. dðʒ ꝙ vᷣtex ⁊ celſitudo

mẽt nõ uocat᷑ h ſyndereſ ſ̊ᷣ ſupioꝛ poꝛ
rõnis. Supioꝛ aũt poꝛtio rõis nõ noĩat

ipſam potẽtiã aĩe inq;tuʒ mouet᷑ nalit.

Hßz inqtü mouet deliberatie.et Hmõ cir
ca ipſã hʒ peccatũ ↄſiſtere.maxie illud
qð attendit᷑ ̃m actũ rõnis qͥ eſt ſurſu.

ſiẽ eſt pcẽm infidelitat ⁊ deſpatiõis et
alia peccata qͥ directe opponũt᷑ virtuti

bus theologicis. Ad illud qð obꝛ q;

culpa ⁊ ꝑena circa idẽ habet fieri.oð ꝙ;

illud nõ hʒ ueritat loquedo pciſe.pꝛo
co ꝙ pꝛo pcco uolũtatis totũ coꝛpꝰ het
puniri. Neꝝ eſt tñ ꝙ ſic uolutas ẽ pᷣn.
cipiuʒ peccãdi.ita pᷣncipaliter punitur.

vn ⁊ uermis ↄſcĩe plus è afflictiuꝰ uo

lũtatis put ẽ deliberatina q ꝓut eſt nᷣ

quedã ppter mutuã repugnatiã. Vtꝝ
aũt ſola uolũtas ſit ſõm pene łaliquiq

Aliud.hoc infra ſuo loco manifeſtabit᷑.

Ald illud quod obꝛ ꝙↄſcientia que
eſt iudicatoꝛiuʒ pꝛecedẽs ſyndereſim ẽ

recta ⁊ non recta.ergo ⁊ ſyndereſis.di
cendũu ꝙ non ſequit᷑ pꝛo eo ꝙ ipſa cõ/
ſcientia non tin conſiſtit in vniuerſali
Imo etiã deſcendit ad particulare. nõ
tmmodo mouet᷑ motu ſimplici. immo
etiam collatiuo. nec miru.quia conſi‚-
Mit in rne.cuius quide ratòis eſt vni
ab altero dilcernere.et vnuʒ ad alterũ

conferre.et ideo lʒ ↄſcientia pꝛout ſtat

in vniuerſali ⁊ mouet᷑ aſpectu ſimpli⸗/

ci ſit ſemꝑ recta.pꝛout autem deſcẽedit
ad particularia ⁊ confert pot fieri erro
nea. ꝓpter ſoc ꝙ intermiſcet ſe actus
rõnis deliberatiue.Et hoc patʒz ſic. õ

ſcia enim iudeoꝛũ ex ipſo pᷣmo nãli di-

ctamie dictabat ꝙ deo eſt obediendu.

et ipſi poſtmodũ aſſumũt ꝙ deus pꝛe/

cipit circũciſionem ciboꝛũ diſtrictio/

nez. Et ex hoc foꝛmat᷑ cõſcientia eoꝛuz
in particulari vt ſe circũcidanteta cib

abſtineant. Erroꝛ iſte non uenitex pꝛi/
mo pᷣncipio.qð quidẽ uerum fuit.ſed
uenit ex aſſumptione.qð quidem non
fuit cõſcientie ꝓut eſt naturale iudica

toꝛiũ.ſed potius rõnis erronee. que qͥ-

dem ſpectat ad libeꝝ ar. ſyndereb autẽ
q;tũ eſt de ſe mouetur motu ſimplici:

remurmurado cõtra malum ⁊ inſtiga

do ad bonum. Cꝛeterea mouet cotra
malum non hoc uel in illud ſed in vni
uerſali.uel ſi aliquo mõ inclinet᷑ ſyn-

gereſis ad deteſtand h maluʒ ł᷑ illud

Hnon ẽ inq;tuʒ H ſ̊ inq;tuʒ malũ.⁊ hic
eſt ꝙ ſyndereſ non obliq̃tur ſicut con
ſciẽtia errat. A lia etiã poſſet reddi rõ.
quia ſyndereſ noĩatipſaʒ potẽtiaʒ nã/
leʒz et ẽ naliter hilitata.ↄſcia aũt noĩat

in abutente.

bitum non tm nalem ſ etiaz acqͥſitůuz.

et qꝛ nʒ q́;tum ẽ de ſe ſemp recte mone
tur.qd ant acqͥrit᷑ põt hre ⁊ rõem recti-

tudis ⁊ obliqratiſ.hĩc ẽ ſyndereſi ſp

exnte recta.ↄſcia põt eẽ et recta ⁊ erro/

nea. Ald illud qð obꝛ ꝙ conũ ſapie

eſt circa ſyndereſim.dð ꝙ falſuʒ ẽ.oĩa
eniz dona ⁊ oẽs virtutes ⁊ beatitudies

reſpiciut uolũtatẽ ſᷣm ꝙ deliberatia ẽ.

aut dr̃ ſyndereſ poſtulare ꝓ nobᷣ
gemitibo inenarrabilibo:hᷣ inteltr catr.
q; nos inſtigatad gemitũ ꝓ matł q buſ
imerſi ſumꝰ. Ad illud qð obꝛ ꝙ bo

mnis mediocrib otigit male vti.oðʒ G
illud ueꝝ ẽ de his que mouèt᷑ ad nutrui

li. ar. ſm cuius actũ ꝓpe attẽdit vſus ⁊
gbuſus.ſyndereſ aut cũ ſit potẽnãł᷑ ⁊

nã liter moueat᷑ nõ ſbeſt impio li.ar. et

iõ non ſeqtur ꝙ li.ar.poſſit ea abuti.

Pꝛetea eſto qꝙ poſſit illa abuti.adhuc
nõ ſeq;?ÿꝙ ꝓpt h̊ in ipſa eẽt pcẽ̃m.q;uiſ
eni li.ar.abutat᷑ ocło vt intuet᷑adpcu⸗/
piſcendũ.tñ pcẽm nõ vr eè in ocło.xc
catũ eniʒ nõ eſt ĩ eo qͥ qͥ abutit᷑.ᷣ potiꝰ

1parte iſta

ſunt qõoneſ circa l̃aʒ. Et pᷣmo
querit᷑ de H̊ qd ditit q; uelle mali:ma⸗

lü eſt. ĩtelligẽ mala nõ eſt malũ.que⸗

rit᷑ vnge H ſit. Et vr ꝙ ſilr ſiti actu ĩtel
ligẽdi ⁊ in actu uolẽdi.actꝰ eni recipit

denoĩationẽ ab obho. ſiẽ uelle maluʒ
ẽ malũ.ita ⁊ intelligẽ. Itez itelligẽ

dicit motũ a rebꝛad aĩam.⁊ uelle dicit

motũ ab aĩa ad res. vr̃ ꝙ plus pende
at act intelligẽdi a re itellecta q; actꝰ

uolẽdi a re uolita.ꝗ ſi malicia ẽ a uoli
to ⁊ ĩtellecto.poti dʒ depᷣuari actus iĩ
telłndi q; actus uolendi. edðʒz ꝙ
ꝗ malicia exnte ĩ obo mag depᷣuatur

actus uolendi q; act intelligẽdi.Etrõ
huiꝰ duptr ſumit᷑. Tuʒz ex pte vtub.qꝛ

tãta ẽ vis amoꝛis vttiiſfoimetamantè
in amatũ. Dñ q diligit iuſticiã iuſtus
fit. ⁊ diligit iniqͥtatẽ iniq fit.et ꝓpte

rea dr̃ de mat᷑ ꝙ facti ſüt abboĩabiles
ſic ea que dilexerũt.non ſic ẽ de actu ĩ

telligẽdi.nã etſialiq mõ ↄfoꝛmet.nõtñn

tiſfoꝛmat. H̊ at ↄtingit ꝓpter maioꝛ?

vim vᷣnionis q̃ ↄſiſtit in ipſo amoꝛe.ſiẽ

enĩi dicit DionyſiP Amoꝛẽ dicimꝰvim

vnitiuã. Mꝛoptea dr.i.coꝝ.vi.qui ad/

hret deo vn ſpũs fit. Alia ẽ rõ ex pte
obiecti. Bonũ eni inq;tuʒ bonũ eſt ob

iectũ affect nõ intellect. Intelligétie
aũt ⁊ mẽoꝛie obm ẽ ueꝝ ſbᷣ rõne vi. ł bo

nů ſb rõe ueri.et hinc è ꝙ intellectꝰ qñ

intelligit falſũ eſt falſus.nõ tñ qñ ĩtel⸗/
ligit bonuʒ eſt bonꝰ.affectus vo nõdr
eèé falſus qꝛ uelit falſũ.q́;uis dicat᷑ eſſe

malꝰqꝛ uelit malũ.uel bonꝰcuũ rult bo

mnũ.virtus enĩ a ꝓpo obiecto denoĩari
hʒ3. Et p ̊ pʒ rno ad vtraq; obiectionè.

Iſtud aũt meliꝰ.j.patebit di.xl.vbi in
qrit magr̃ vtꝝ ome pcẽm heat eè a uo⸗
lůtate. Itẽ querit de hoc qð dicit ꝙ
ſupioꝛ ſcintilla rõis bonũ vult et maluũ
ſemp odit. Sʒ). Impoſlibile ẽ ſik

ſemel uolütatẽ moueri motib vᷣꝛijſ uk

etiã diſpatis.ᷣ h aliqñ vult malũ.er-/
go nõ vr ꝙ illa hoꝛa uelit bonũ.falſũ g
dicit cũ aitꝙ illa ſcintilla ſp vult bonũ
Si tu dicas ꝙ uolũtas nãalis etdeli-
beratiua ſũt diuerſe potẽtie.⁊ ita ſimul

poſſũt moueri dinerb motibo. Coötra.

In l̃a pꝛecedẽti habet᷑ ⁊ etiãↄſequẽti
ꝙ illa uolütas que vult bonũ gra ad-
ueniẽte liberat᷑ ⁊ adiuuat᷑.ſiꝗᷓ nolũtas

que a gfĩ̃a liberat᷑ et adiuuat᷑ hec ẽ in

hʒoſiſtere pcc̃m. videt᷑ꝙ eadeʒ ſit potẽ
tia uoluntatis qua homo nãliter vult

bonũ ⁊ qua aliqñ vult maluʒ. Sũ tu

dicas ꝙ eadem ẽ uolũtas tñ diſpoſita
diuerſis hitibus.⁊ ſᷣm illoꝝ hĩtuuʒ di
uer ſitatẽ põt habere diuerſos motꝰ.
Dbꝛ ʒ hoc.qꝛ illa potẽtia ẽ vnica ⁊ ſim
plex.ergo qñ ↄuertit ſe ad actũ vnius

hitus:non pot ſe couertere ſił et ſemel
ad actum alteriꝰ hĩtus.⁊ ita nõ moue

ſit et ſemel bene ⁊ male. Nonò ſemꝑ
vult bonum. O ſi hoc concedatur.eſt

ratio in cõtrariuʒ ꝙ nulla virtuſ deſti

tuit᷑ ſua naturali et ꝓpꝛia opatione.et

maxime virtus naturalis cuius ẽ mo-

ueri vnifoꝛmiter.ergo videturq actus

uoluntatis naturalis qui eſt aꝑpetere

bonum ſimul ſtet eum actu uoluũtatis
deliberatiue qui eſt uelle malu M?

dom ꝙ ſicut magr dicit in littera duo

ſthend
etuoli⸗

erſust

delierariue
Neuertiori
ezackee
nalicia mo⸗
iuneinol
ipnulan
nuſmalüin
iluc noͤſuff
ghöpultn⸗
bononi tm.
cti notis
tute Etppe
nifnon
etalius no
boni toliig
nalü⸗Atzat
termiat Cid
con Qais
eoch ach de
nülem1
woneinülit
tineqnu
bmngoßſen
teti gñpen
linon potſt
ſito tetĩ
lünnt nit no
die nerih
l bitugiatf.
micänoläͤn
Wiacdich
ſondinſüe
Quicddanr
dusnolüns
ſdelimnt
drn bo⸗
cetoſpcogi
tfrgi
eſonicgeſt
nuitnktätn
deni E

Popaid

ſbaliguere
ſegnenigne
poſopzutt
esptutes

npſangre ſ
Nrediein'in
or ignigg,
Alae erpte
udͤeſ ob
Itligerie
Ebinnitto
eg neleck
lusniizit
Kemszdnodf
nsdiakeſe
Aber türultdo
deeadendiart
ighiecione⸗
Nditdinlwin
inbenckta no⸗
ewegodictg
Mmlkernalo
wſbilesſeke
Urult malüer⸗
tdoni illſig
instülsetdei⸗
wlineinſinl
ritet ſevin
ulrbonügin a
inmui riſni
igaezſtſpi
ononirr ru
mi; Ortn
ti viſvſitn
lor bimuzdi
eſoomob.
imicarſim
1ad acüpnins
meſcketſene
tinnononet

le Noniſen

cconeranmneſt
nllanm det
pu hgloſii

lisnnsen
iemrocns

gui eſt apenn
lenali
tinlineun

ſut hic mõi dicẽdi. Quidã enĩ dicũt
actꝰqͥ uolũtas nałr vult bonũ nõ eſt di

uerſus vxł diſtict ab eo q uolũtas vult

deliberatiue malũ. ſᷣ ſicut malo culpꝑe ĩ

actu extioꝛi ſoſternit᷑ bonũ nẽ. vñ vnꝰ
⁊ ideʒ act eſt bon bonitate nẽ.⁊ malꝰ

malicia moꝛis.ſic dicũt intelligi ?⁊ ĩIno
lũuũtate ꝙ uolũtas nãliter vult bonũ in/
q;tuʒ vult actũ ſbſtratũ.vult nibilomi

nuſ malũ inq;tũ illuʒ actũ defoꝛmat. ſjᷣ

illud nõ ſufficit dicẽ.qm cũ ambᷣ. dicit

ꝙ hõ vult naliter bonu.nõ intelligit de
bono nẽ tm.qð qͥdeʒ ẽ actꝰ uolũtatis ſᷣ

etis moꝛis. Nult eni iuſticiã nali uolũ
tate.Et ꝓpt᷑ea ẽ aliuſ mod dicẽdi quę
męr pmo pit in l̃a.ꝙ duo ſũt motuſ.

etalius ẽ mot qͥ udluùtas appetit nãlit

bonũ.⁊ aliꝰqͥ uolũtas deliberatie vult

malũ. tꝝ aüt poſſiteè ſiłt H mgr nõ ð
termĩat. Et circa Geſt duplex opio do/

ctoꝝ. Quidaã eniʒ dicũt ꝙ pnt eè ſit ꝓ

eo ꝙ actꝰ deliberatiuꝰnõ excludit actũ

nãlem.⁊ vnꝰ iſtoꝝ actuũ eſt uolũtat vt
mouet naliter. alt vt mouet delibera⸗
tiue.ſ̊ qm uolütas nalis ⁊ deliberatiua

ſᷣm ꝙ oñſuʒ fuit vna ẽ potẽ.⁊ eadẽ po-

tẽtia qñ plene mouet᷑ in bonũ ł in ma-
lü non põt ſił ſemel moueri motu op

poſito ⁊ etiã diſpato ppter ſimplicita⸗

tẽ potetie. Yõ dixerũt alij ꝙ motꝰ uolũ
lutad nãt᷑ nõ eſt ſp actualr in bonũ.Et
ꝙ diẽ mgrĩ lr̃a ꝙ ſp vult bonũ.q̊ ĩtelli

git᷑ hĩtudiałr.impedit᷑ aũt⁊ ſuffocat᷑ p
maliciã uolũtat deliberatiue vt nõ exe

atĩ actũ.ſiẽ eſt indãnat in qbo ſyndere

ſis nõ inſtigat ad aliqð bonũ ⁊ iuſtuʒ.
Quicqd aut ſit ð hͥ vtuſit᷑ poſſit eẽ mo
tus uolũta vt ẽ nã cũ motu uolũtat vt

eſt deliberatia. H tñ uen eſt ꝙ uolůtas
nãtł᷑ que boꝰꝰaxpetit ñ eſt ſp ĩ ſuo actu

qꝛ nõ ſp cogitat de bono.⁊ cũ etia cogi
tat frequẽt nlło mõ afficit᷑.⁊ iõ lr̃a illa

exponẽda eſt ꝙ hHqð dico.ſpꝑ.dicat oti/
nuitatẽ q;tuʒ ad hĩtum uolẽdi.nõ q;tũ
ad actũ. Et qð obicit ꝙ vᷣtus ñ puat

ſbali que reſpicit eẽ rei.ðᷣ opatõe po cõ
ſequẽti que ẽ reſpectu alicuiꝰ extrĩſeci:

nõ ſp hʒ vitatẽ ꝙ nõ puet᷑ actõe.fere.n.

oẽs vᷣtutes videmꝰin ſuis actib recip:

ꝓpa opatõe.dðꝙ illłq ĩtelłr de opatõe

re intpollationẽ. nec tñ ex Hdicimꝰeaz
cxẽ otioſas ? ꝓba opatiõe puari duʒ in
act“ ꝓpos ſuùt nate exire ꝓ loco ⁊ tẽpe.
Iſtẽ querit᷑ de H̊ͥ qð dic Añ gr̃aʒ ho
nõlit uelit bonũ.nõ tñ oʒ ↄcedi hr̃e bo
naã uolũtatẽ. Et vr̃ ꝙ imo.qꝛ vioꝛi mõ ĩ
eſt alicui qð ineſt ei nãłr q; qdð ĩeſtacci
détatr. ſiẽ ſeqͥtᷣ. ſi deliberatie vultbo
nu ꝙ heat bonã uolũtateʒ.ita ſeqt q ſi
natr vult bonũꝙ Hat bonã uolũtate.
Itẽ qð nale eſt nõ aſſueſcit in ꝛiũ. ſi

Iv na:r vult bonu nuq aſſueſcit uelle

malui.falſũꝗ diẽ q ho nãtr uelit bonũ.

aut ſi vᷣm ẽ. v p hp hõ nãlit᷑ vnlt bo

nüq ſit ſimpkibon. Wooböi⸗
tas uoluũtatis ichoat in appetitu nali ?

ↄſũmat᷑ in vtute deliberatina.nec ẽ uo

lũtas ſimpłr bõa ⁊ recta niſi ſit recta ĩ-
q;tuʒ mouet᷑ deliberatie ⁊ inqtũ moue
tur natr.et iõ ſiẽ argumtũ nõ ualʒ. imo
eſt ibi qd ⁊ ſimpłr iſte ẽ caſtꝰ nãtr. g eſt
caſt.ita illud qð ſeqͥt.iſte vult bo *na
lit. bhʒ bona uoluũtaté. Ad illud qo

dð ꝙ iſta )patio vitate hʒ qñ ülud qG

ineſt accñtatr nõ pſuppõit ilid qð inefſt

nãlit.cũ aut pſupponit tũc nõ hʒ vitat
Siĩc enĩ meliꝰ eſt bñ viuẽ qᷓ; viuẽ.⁊ bn
viuẽ pᷣſuppõit viuẽ.ſic melioꝛ ẽ uolun,
taſ q recte mouet᷑ nair ⁊ deliberatie
natr tm. Ald illud qð obꝛ ꝙ nale nõ aſ
ſueſcit ĩ Ziũ.dð q; H̊ neꝝ ẽ ð eo qð ſim

płrẽ nãale.viʒ de eo qð a na inchoat᷑ et

nã ⁊ ↄſũmat᷑ ab aſſuetudie łetiã agra.
1 tale è uelle bonũ.Et ꝑ h̊ patẽt que di

iſtinctio.l.

Oſt hoc de

actib adijcienð vr . S
ouñdit mꝗr q̃tr uolütaſ ecx
fiine heat rectificari ? depᷣ
uari. In hac pte ĩtẽdit ondẽ q̃lr actꝰ⸗
opa rectificari hant et depuari ex affe
ctu⁊ fie.Et qm obliquũ hʒ coòſci p re
ctuũ:⁊ malũ p bonũ.iõ ꝑs iſta hʒ duas.

In opma pte inaͤrit magr quo intentio

diendunt K. „
liter agit de bõitate opum qua hnt ex

faciat opꝰbonũ. In pte inqrit quo

ex obliqͥtate intẽtionis ſiue uolüũtatis

Hat fieri opus malu.ibi. Cuũq; intẽ tio

vt. ſupᷣdict eſt opus bonũ faciat c.
Piꝛips diuidit in duas ptes. In q̃ꝝ
pamagroñndit ꝙ actꝰpenſari heant boi
uel mali ex intẽtioe t fine. In =d inqrit

vtx gnatr h̊ ſituenꝙ bonitas o; cau
ſeet ex bonitate intẽtiõis.ibi Sʒ querik

vtꝝoĩa opa ⁊c.Et illa ⁊ ps ſbdiuidit᷑
in tres pies. In q̃n pᷣma recitat diuer

ſon opioneʒ. In z οmat altera il ·
lanauctoꝛitate Auguſ. ibi Sʒ auguſ.

euidẽtiſſime docet c. In ʒ uero redit
ad ↄfirmanda reliq̃.ibi Que iñ q dam

„△

intẽtioe:incidit h̊ qõ circa duo. Pꝛio

querit de bonitate quã opa ab intetõe
recipiüt.=? uero querit᷑ de bõitate quãꝗ

opa intètioni ſupaddut. Circa pᷣmuũ
qjuerũt tria. Pꝛio querit᷑ de bonitate
opeꝝ q́;tuʒ ad qlitatc.vtꝝ videlʒ qlitaſ

at:? =querit qtum ad q;titatẽ videlʒ

vtnq;tum qᷣſq; intẽdit tantu faciat: 32
querit᷑ q;tuʒ ad neceſſitatẽ.vtu.ſ.bona

intetio abſq; opibo ad ſalutẽ ſufficiat?

rũ ſempꝑ rndeat q̃litati intetiois? Et H

eſt querẽ vtn oẽ opus qð fit bona int

tiõe ſit bonu:Et ꝙ ſic vr pᷣmo auctoꝛi⸗
tate Amõᷣ.qua mgr adduciti lra. Af-
fectus oꝑi tuo nomè impoit.ſig deno
miatio open eè a q̃litate.⁊ intentio ſjue

affectus opꝰdenomiat.vr̃ ctiã ꝙ infoꝛ
met qlitate ſuua. Ateʒ arboꝛ boa que
opatur ſᷣm ꝙ bona:facit ſemp fructuʒ
bonũ.h̊ uolũtas que arboꝛ cũ bona i⸗/
tentõe opatur:opatur ſᷣm ꝙ bona.gỹ

ꝙ, faciat opus bonü. Ate act no eſt

meritoꝛi niſi qꝛ uolũtarius.⁊ nolutas
necẽ bona nec mala niſi ex intètòe ſiẽ
5 onſum ẽ.ſig bonitas uolutatis facit

Scedit? querit vtn qlitas oN-

luͤ. ergo non eſt giatr uen

bonitatẽ in uolũtate. ergoa Pd qᷓlitas

oper cãtur a q̃litate intẽtõiſ. Itẽ po

tẽtius ẽ bonũ reſpectu boni qᷓ; malũ re

ſpectu mali.ſ q̃lecuq; ſit opus ⁊ q;tum

cũq; ſit bonũ depuari põt ꝑ malã inte

tionẽ.gꝗ multo foꝛtius qlecũq; ſit opus

⁊ q;tũcũq; ſit malũ:rectificari põt ex bo
na intẽtõe. Et põt huiꝰ argumęeti illa⸗/
tio ↄfirmari q̃ſi a maioꝛi ⁊ a ſimili.⁊ ꝑ
ↄnam ĩ ipſo.qꝛ ſi oppoſitũ eſt c oppo/
ſiti: ⁊ ꝓpoſitũ ꝓpoſiti.ſig mala intẽtio
ſemꝑ cat malũ.bona intẽtio ſp cãt bo/
nuü. Itẽ eſto ꝙ aliqͥs faciat opuſ ma
lũ bono fine.ita ꝙ malicia ſit in ope et
bonitas ĩ intẽtiõe.aut intẽtio pmanet
bona:ope exiſtẽte malo.aut intẽtio fit

mala ex ope maloaut intẽtõ facit opꝰ

bonu.Si po mõ.ꝗ ſił⁊ ſemel merebit
qs ⁊ demerebit᷑.qð eſt impoſſible. Si

2mõ. Sʒ. Opus ẽ effect' intẽtõis.

h effect nõ influit in cãm ł potiꝰ econ⸗
uerſo. poti intẽtio ↄĩcat ſuã ꝓpeta-

tẽ oꝑi qᷓ; opus intẽtioni.g ſi intetio eſt

bona. ncce ẽ opus eẽ bonũ qð ex ipſo
ꝓcedit. Atẽ q;tücũq; op oe ſe ſit ma
lü.ſitñ fiat ab eo qͥ opatur oĩno pᷣter in

tentionẽ.ſiẽ ab eo qͥ oĩnno caret vſurõ

nis: nõ eſt aliqͥ mõ culpabile.g ſi pᷣua⸗/

tio intẽtiõis opꝰ q́;tũcùq; de ſe malum

põt puare malicia ⁊ facẽ ꝙ nõ ſit malũ
malicia moꝛis.pirõne vſ ꝙ rectficatio
intẽtõis opꝰ qᷓ;tũcuq; ð ſe malũ põt fa⸗

cẽ bo *e rectů. Sʒ . HNug.ð ſcõ vic.

Amoꝛ tſfoꝛmat amantẽ in amatuʒ.ᷣ

ſ●

aut nõ dr̃ ecõuerſo. qliſcũq ſit ĩtẽtio

ſiuoũtaſ velit malũ:nece eꝗ effici ma
laS. & nõ vr̃ ꝙ q̃litas opꝑen conꝛñdeat q̃li-

rati ĩtentõis. Itẽ phᷣs diẽ ꝙ aliq̃ ſunt
q̃ mox noĩata ↄiũcia ſũt malo et talia
dicũt theologi mala eẽ ß̃ ſe. ſi igit ĩ tali
beactibo iſe pabitradheret mali. vr ꝙ

huiuſmõòi act?nõ pnt fieri boi ex ĩtẽtoe

nf̃a. Itẽ aliqð ẽ malũ qv eſt dei mꝗ
datũ.ꝑᷣ intẽtio nr̃a nõpot dĩnũ madatũ

ĩfrigẽ. Sñ pot facẽ bo facio mada
tu di ñ peccet.igit qtũcũq; bo“ intẽdit

ſiẽ ðᷣi madatũ faciat ñ erit bonũ ſ ma⸗
ergo non eſt gfal uen e qualitas
oꝑeris a qualitate intentiois cauſet.
Itẽ bonũ abſolutü pſupponit bonũ

(rcſeiſf.
boniniſiu⸗
ſinokalil
debiecirei
atnlift
ticigeliq
hoerutſimp
geraßat
cutmgrerp
lenitcgni
Penſanteri
opanöpent
ſolu illa aus
antbakme
laßmſeern
cü mnenoe
gutbaxopi.
at Jmti⸗
cpiß imet
inletio dict
d notind
natoneen
mdup
l. Dron
fectat bo
tentü Et
toinairec
mmoͤrſ⸗
ocine eic
eniduonee
ſitſinpler.
nltas ſiti⸗
heſtdiceg
ſiaeintenod
cſamanci
Zmöcins
ſdis.neeb;
ſinplertot
oculeſtten
opoſiugica
bonaqil
malaaeil
thmoͤo⸗
riscauſeka

apei
ömalür
Wsrön
Pmind,
Augſtants
Wanipterdo
nemnizil⸗
iaſcnlit
wiͤcktiego,
Mummet
noſpcärdo,
cnch
uſumohee
Mitiopmane
Aur menoft
Niictod
enel warbit
woſble. Si
imtiots,
t gn⸗
ſui pden⸗
öſüinenoe
Cnüder i
p'orſeſtn
rcirozein
nnontri
abir li
igAKN
gnofam
ioſcöri.
mnamatnz.
cich ſuitetio
itüeffin
(ddeni
degaliͤſun
nalo a

fſeſgiia

aen
ninihitl

bonigſte
g u
iraſ,
cNA

er circũſtas. nihil. n. ẽ ſimper abſolute

bonũ niſi ueſtiat᷑ öbis ↄditõiba ⁊ cirrcru
ſtãtis ſᷣ aliq̃ ſũt oꝑa q ſꝑ dicũt carẽtis
debite circũſtãtie ſiẽ intticẽ innocẽteʒ.
aut dicẽ falſũ ſcient᷑ ⁊ ↄſilia. vr̃ ꝙ q;3

tũcũq; aliqs talia bona intẽtiõe faciat:

nõ erũt ſimptr bona.g̊ non vr ꝙ q;titaſ
open ſemp rñdeat q̃litati intẽtioiiis.
lE.ad pdictoꝝ intelligẽtia eſt nönduũua
ꝙ circa h̊ ab antiqͥ duplex fuit opĩio ſi
cut mgr explicat in lr̃a.Quidà eni vdi
xerũt ꝙ gñatr ueꝝ ẽ ꝙ opa bõa t mala
penſant᷑ ex itentõe. Alij ᷣo dixerut/
opa nõ penſant᷑ gñalłr bona vł mala.,-··
ſolũ illa que indifferẽ ſunt ad h̊ ꝙ fi
ant bñ ᷑ male.illa aũt opa que ſůtma

la ſm ſe ex intẽtiõe penſari nõ pñt.q; q
cũq; intẽtiõe fiat ſp mala ſũt.Quelibʒ
aũt haꝝ opionũ ueꝝ dicit ſi recte itelli

gat᷑. Intẽtiõis enĩ qlitas dupir põt ac
cipi ſᷣ ꝙ intẽtio dupłr dr̃. Qno enĩ mõ
intẽtio dicit uolũtatẽ finis.Alio uero
mõ nõ tin diẽ uolũtatẽ finis ̊ etiã oꝛdi
natònẽ eiꝰ qð eſt ad finẽ quẽ aꝑpetit.?-

ſ̃m h̊ dupixr põt dici inttio bona ł ma

la. Ano mõ djr intẽtio bona in q̃ eſtp-
fecta ⁊ bona oꝛdinatio opis ad finẽ in

tentũ. Et ecõtra d mala in q̃ẽ oꝛdina
tio indirecta et Hhmõ bõitas intẽtiõis ñ

tm mõ reſpicit bõitatè finis ſ̊ etiã rectũ
oꝛdinẽ eiꝰ qð eſt ad finẽ ad ipm finẽ. B
eni duo neceſſario reqrutad h; oculꝰ
ſit ſimplex.ſiẽ diẽ Bern.ad euge.viz

q vitas ſit ĩ electõe ⁊ caritas ĩ ĩtetõe.⁊

B eſt dicẽ ꝙ tũc eſt oculꝰmenti ſimplex
ſiue intẽtio bona qñ h̊ amat finatr qGãEQH
eſt amanduũ.⁊ eligit qð eſt eligendũ. eet
Hmõ q̃litas opis ſp rñdet q̃litatiĩten/
tõis.nec hʒ inſtãtiaʒ.ĩmo ſi oculus eſt

ſimplex totũ coꝛpus erit lũinoſuʒ.et ſi

oculPꝰeſt tenebꝛoſus.̊ ẽ intẽtio mala

opuſ iudicaf malũ.A lio mõ dr̃ intẽtio

bona qꝛ iltd qð finał intẽditẽ bonüũ. ?
mala.qꝛ illud qð finałr intẽditẽ malũ

Eth̊ mõ nõ eſt gñatr ueꝝ ꝙ qlitas ope
ris cauſet a q̃litate intẽtiõis.et h dico

tuʒ ad qlitatẽ queẽ bonitas. ſids.n.

mẽtit᷑ vtpote ad liberationè ĩnocẽètis.t᷑
furat᷑ vt paſcat faubem. n dr bñ facẽ
ſiẽ dicit Augu

c etiaʒ apłs. Mõ ſunt

facienda mala vt nèiant bona. Qus-
tũ aũt ad q̃litatẽ malicie nõ hʒ inſtůtii
ĩmo neceſſario malicia oꝑen coꝛnnſdet
intẽtioni male intẽdenti.qlecũq; enim

ſit opuſ dũ faciat illud hõ mala intẽtõ

ne:deusq; ſcrutat᷑ coꝛida malu reputat.

Cũ eni ad boitatẽ oꝑen neceſſario reqͥ;

raf intetio boni finiſ.ſola illa deſiſt᷑tte
opuſ iudicat eẽ malu.nõ tñ illa ſola aſ
ſiſtẽte: iudicat eẽ bonũ.qꝛ plura ex-igi
turad oſtruendũ q; ad deſtruendu.
Erx his pʒ rmho ad qõneʒ ꝓpoſitã. ⁊ etiã
ag obiecta pꝛo magna pte. Ham oba
nitati intẽtiõis loquũt᷑ de bonitate in-
tẽtõnis ꝓut ipm finè reſpicit.⁊ ſic ueꝝ

ↄcludunt.qꝛ ad h opus ſit bonũ non

ſufficit ꝙ intẽdat bonũ.ſ̊ etià exigit᷑ ꝓ
recta via tẽdat ad bonüũ. rgumeẽtapvo
Qaq oxpoſitũ ꝓ magna pte ꝓcedũt alia
via. videlʒ ꝓut intẽtio or̃ eẽ bona⸗-non
ſolũ qꝛ intẽtù eſt bonũ:ſᷣ etiã qꝛ oꝛdina
tio ẽ bona.Et ſic ĩtelłr auctoꝛitas am
bꝛ:o.qᷓ dr. Affectus tuꝰ oꝑi tuo nom im
ponit. et mõ ⁊ et fcia. Nam uolutas nõö
vf eẽ bõa in ſe.nec eti bõa arboꝛ exbo
nitate intẽtiõis.niſi ſm ꝙ intẽtio dẽ emud
ſc bona.qꝛ bono mõad honũ finẽ intt··
git. Ad illud qð obꝛ ꝙ mala intẽtio
ſufficit ad faciendũ opꝰ malũ. dom ꝙ
non ſeq;t ex h̊ ꝙ ſitr intẽtio boni ſuffi -
ciat ad bonũ. Faciliꝰ enĩ eſt deſtrure
q́ᷓ; ↄoſtruẽ.et qꝛ boꝰ attẽdit᷑ ſoſtitutöe,z
ex ↄcurſu młtaꝝ circſſtàtiaꝝ.malũ po
attẽdit᷑ ex cuiuſcũq; pᷣuatione.hincefſrf
ꝙ malũ eſt oĩpharie ⁊ bonũ vno mõ.et
iõ non ſeqͥ᷑ ꝙ ſi defect'alicuiꝰ rei ſuffſi
cit ad faciendũ maluʒ ꝙ poſitio eiꝰ ſuf
ficit ad faciendũ bonuʒ. plura eni exi/
gunt᷑ ad bonũ. nec eſt ibi locus a ſimti
nec mĩoꝛi. Rurſus.qꝛ malũü eſt pbua
tio boni.in talibꝛ non tenet ↄna in iſbo

ſed potius ↄnᷣtia ecõtrario. Ad illud
qð ob: ꝙ potẽtia potius debet influere

in opusq; ecõuerſo.dpᷣm ꝙ opus non
facit intẽtionẽ malam aliquid influen
do ſed potius deficiẽdo.quia eniʒ opꝰ
de ſe inoꝛdinatũ eſt.⁊ intẽtio nõ poteſi
illud oꝛdinare. hinc ẽ ꝙ dum illi opꝑ

ri ſe applicat: ſeipſum deoꝛdinat.

4
ð ☛
5 õ

AZld illud qð obꝛ ꝙ pᷣuatio intẽtiõis
puat maliciã ab actu. dð ꝙ nonẽ ſite.
pꝓ eo ꝙ pᷣuatio ĩtentiõis dr puare mali
cià ab actu.nõ qꝛ aliqͥd ĩtentõis ↄferat
ipfſi actui. ſ̊ potius q;ꝛ trabiractũ illuʒ
cx genꝰmoꝛis.qꝛ non ẽ opus moꝛale ni
ſi qõ fit ex intẽtõe.et iõↄſiłis eſt modꝰ
arguengi in iſta rõne ⁊ in pcedéti q ar:
gue bat exↄpatõe maliad bonũ. Non
eni valet.ſufficit ad deſtruendũ. ſuf⸗
ficit ad ponendũ.

Ecundo queri
tur vtu q;tuʒ qs intẽdat tantũ
faciat.vt ſicẽ opus ab intẽtõe recipit ali
quo mõ qlitatẽ.ita etiã recipiat q;tita/
t: Et qꝙ ſic videt᷑ ſuꝑ illud Math. xij.
Bonus hõ de bono theſauro. . glõ.
MQuantũ bonũ intèdis tin facis. Itẽ
H vr̃ rone.oẽ agens ꝑ intẽtionẽ pfigit
ſibi finẽ ad quẽ opus ſuũ mẽſurat.& ſi
oẽ opus moꝛale è ab agẽte ꝑ intetionẽ
oĩs opis moꝛat mẽſuratio attendit᷑ in
cõpatiõe eiꝰ ad finẽ.ſ̊ ↄpatio ad finem
eſſt intẽtio.̊ q;titas oĩs opis moꝛatł᷑ pꝑe
nes intètionẽ attẽditur. Itẽ m qti
titatẽ caritatis attẽdit᷑ meritũ extioꝛis
operis. Et ſᷣm magnitudinem libidi/
nis attendit᷑ magnitudo extioꝛis pec-
cati. ſi caritas vt diẽ Bren.reſpcit ĩ
tentionẽ.et ſiłr libido que dicit qetatõ⸗

nẽ in bono creato.̊ᷓ vr ꝙ q;titas omĩs

moꝛaliſ open ſᷣm intẽtionẽ mẽſuret᷑.
Iſts ſi aliqð opus de nã ſui gñis ẽ ne/
nieale pcẽm.nihilominꝰ ille qͥ facit ilłqꝗ
moꝛtatr peccat ſi intẽdit peccare moꝛta
lit.H̊ aũt non eẽt niſi opus recipet qti
tatẽ in gũe moꝛis ab intẽtõe ergo .

Sůʒ33. Si qtuz qs intedit tm facit. g ſi

Linſiue aliqͥſ alius puusſcũs ĩtende
ret mereri gloꝛiã Metri: mereret᷑ glo⸗
riã Petri.et ſi ampliꝰintendẽt:ampli
us mereret᷑.̊ hñti minoꝛẽ caritatẽ red
deret᷑ maiꝰ pmiũ.qð eſt plane falſũ.

ſ△

Item ſi quantũ qͥs intendit tm facit.ꝗ

fialiqs adulteras intẽdit peccare uẽia

liter:peccat uèialit.ſig h eſt plane fal⸗
ſuʒ. maifeſtũ eſt ꝙ q;titas opis nõ cãt᷑
ex q;titate ĩtẽtiois. Itẽ q; to aliqs eſt
hüüilioꝛ tato minus boni eredit ſe facẽ.

B intẽtio ſeqͥt credulitatè. q; fides diri

git intẽtionẽ᷑. q́;ẽto às humilio: ẽ tato
minus bonũ intẽdit facẽ.ſi ̊ͥ bonitas
opis mẽſuraret᷑ penes q;titatè intẽtõiſ
vf qꝙ q;to qͥs eẽt hũilioꝛ tãto opus eiuſ
eẽt minꝰ bonũ.ſ̊ heſt plane falſũg &.

Ite vnus ſimpletr cũ facit puuʒ pec
catũ credit eẽ Suiſſimũ pcẽm.aliꝰ impi

us ⁊ iniquꝰ cũ facit maximũ pcẽm cre-
dit valde puʒ peccare. Sijqᷓ opꝰ mẽſu/

rat᷑ penes ĩtẽtionẽ.vfr ꝙ iniqꝰ⁊ malicio

ſus minuſ peccat in enoꝛmi gñe pcciq
vnus ſimplex ĩ gñe pcci q́tũcũq; leui.
Si igit᷑ h̊ eſt plane falſũ. ⁊ illud ex qͥ

ſeqͥt. viʒ ꝙ q;titas openl coꝛñdeat qᷓ;

titati intẽtiõis. Ne? dðʒz ꝙ ſiẽ in pce

dẽti ꝓbleumate puplex diſtiguit᷑ q̃li-

tas intẽtõis.ſic ⁊ in h̊ intelligendũ eſt
ꝙ q; titas intẽtiõis dupłr põt intelligi.
viʒz aut rõe actus ĩtendẽdi.aut rõe ipi
intẽeti.⁊ ſm h̊ diſtiguit᷑ iſta locutio du/
plicit.q;tum intẽdis tantũ facis.qꝛ tin

⁊ q́;tum pñᷣt eẽ noĩa uel aduerbia. Si

q;tũ ⁊ ti ſint aduerbia.tũc dicũt qtita
tẽ actus intẽdendi.⁊ tũc ẽ locutio uera
giiatr. ſiue reſpectu bonoꝝ ſiue reſpcũ
malonꝝ.qꝛ q́;tuʒ actus ĩtendẽdi eſt intẽ
ſus ĩ bõitate ⁊ ĩ malicia.tantũ oꝑpatio

extioꝛ ẽ bona uel mala.oẽ eni merituʒ

⁊ demeritũ ad actũ uolũtatis reducit.
lʒ circũſtantie extioꝛeſaliq mõ faciant

ad maio:t uolũtatis depᷣuationt. Si

Aguũt tm et q;tuʒ ſint noĩa.tüc dicũt q;ti -
tatẽ ex pte intẽti.et ſic non ẽ gñałr ue
rus ille ſᷣmo.qꝛ opꝰ exteriꝰ factũ nõ ſp
ↄmſurat᷑ ei qð intẽtio intẽdit.Frequẽt
eni intẽdit hõ facẽ magnũ bonũ ⁊ facit
puũ.qꝛ modicã hẽt caritatẽ.hẽt tñ aliq
moõ nitateʒ in mat.videlʒ intẽdendo lʒ
nõ diminuẽdo.⁊ ꝓut tm ⁊ qᷓ;tuʒ dicunt
gquandã ↄpationẽ ꝓpoꝛtiõis.nõↄmẽſu
rationẽ eq̊̃litatis. Vñ qͥ intẽdit multũ
peccare multũ peccat q̃lecũq; opus fa/
ciat.nõ tñ qui intẽdit puʒ peccare puʒ
xccat. maxie ſi opus facit qð multuʒ
hʒz3 de defoꝛmitate. Ex his patʒ rno
ad qõeʒ ꝓpoſitã.Cõcedo enĩ ꝙ q;titas

bonitat ⁊ malicie in oꝑe conñdeat qti
tati bonita ⁊ malicie ĩ intẽtione.ſʒ ꝙ;

qtitas intẽtõis attẽdit᷑ q;tuʒ ad actuʒ

ziupotf
ſtonsfn
aleimnin
ſamipte.
ditc nocog
decliqgct
nüſvemali
awkeſtina
ne Preies
ceditdeiht
Wuisenn
ce nibilom
intetio oien
agillatncie
tictit moici
nl lbinnet
zuebinene
genotide
lledzwagis

de
ceſſtat.n
bus ſuffie
Vemdel
rlü bona!
aam
rubonigas
opationein
eärnzucli
GKenaceze
amanent
bonandlä
Tholütati
onis igitl
Nemen
noſtmrf
Ceſlaraad
ad mentür
ſon. Ir
erohe
Kinnoläa
äuolan
ſuffceite
tüpiteet

Cafſicsnt
wunicti
i ſiͤdonis
Zettinri
uoglseil
Nnſllis.
kazucn
Nönaſbin
Enmniinen,
Fing rmeiceo
nickpi
Nhtdiglen⸗
Motiliter
Nicricen,
edozgſenz
rdiſignliͤ
melligenuiͤſc
Arpörinreliß
idiautweßp⸗
calontiodu⸗
müſads m
Nadnendin.
iatit dicitan
nücelocntonn
donoz ſueſeſri
vitrnwecickin
lcn mmicn
heininenm,
eſalänancm
peßnndni
inirtiairn
Enonigiotrun
Eniacti nof
mnidit Frgi
gnübonitfin
mimt ittitli
Cchinitenh
Nnt Mh
atbs oeilt
ginicttmulii
lteigzohloft
=
ſcitad nulnn
Ebispalin/
oeriganii
we cMriei
—

länhm

cte ondunt.Cõcedo etiã nibilominꝰp
q;titas oꝑen nõ ſꝑ coꝛñndet q;titati in/
tẽtionis hᷣm ꝙ qtitas intẽtiõis attẽdit
ex ꝑte intti.ſiẽ onñdunt rõnes que ad

ſecund pteʒ inducũt. Ad alias tñ

duas rões que vltio inducunt᷑ rñderi

põtꝙ nõ cogũt ꝓ eo ꝙ nõ eſt igẽ dicere
de aliqͥ ꝙ credit facẽ magnü ᷑ puuʒ bo

nũ ſiue malũ ⁊ ꝙ intẽdit.Aliud eniĩ eſt
eſtimatõ. aliud ẽ intẽtio.⁊ quis opꝰ ſe
quat᷑ eſtimationẽ.nõ tñ ſeqͥtur intẽtio-
nẽ. Mꝛetea. ille due rõnes ſiẽ ⁊ alie ꝓ

cedũt de qtitate ĩtentõnis a ꝑte intẽti.

Muis eniʒ hũilis hõ puuʒ intẽdit fa/
cẽ. nibilominꝰ tñ magne bonitat ẽ eiꝰ
intẽtio dũ ex magna virtute mouetur

ad illd faciendu. Sr cuũ iniquꝰ hõ in⸗
tẽdit modicũ malũ facere.tñ q; ex ma.
gna libidine facit:multũ ſeu valde eſt

pua eiꝰ intẽtio dũ nimiũ adheret bono

creato.et ideo nõ ſeqtur ꝙ minꝰ pꝑccet
ille magis ẽ malitioſus.

Ertio queritur

de boitate opum q;tuʒ ad ne⸗/

ceſſitatẽ. vta viʒz intẽtio abſq; bõis opi
bus ſufficiat ad vità eterna:et ꝙ ſic v
HBern. de li. ar. Intẽtio ſufficit ad me-

ritũ.bona actio reqrit᷑ ad cxẽpluʒ. S vr
q qᷓ; ad meritũ vite et᷑ne nõ ſit neceſſa
ria bonitas actõis extioꝛis. Itẽ ſuꝑ

illud ps. Dirxi ↄfiteboꝛ. Olõ. Vorũ ꝓ

opatione iudicat᷑.ꝗtantũ nalet bñ uel

le q;tuʒ uelle ⁊ opari.gᷓ . Itẽ Hꝛe

go. in qdaʒ omeł. Nonẽ uacua manꝰ

à munere cũ vita coꝛdis repleta fuerit

bona uolũtate.ꝗ̊ plenitudo intẽtionis

⁊ nolütatis equalet plenitudini opati
onis.igit᷑ ſine illa põt ſufficẽ ad ſolutẽ

Itẽ mereri vitaʒ eternã eſt in ptate

noſtra. vñ ꝙ opa exterioꝛa non ſüt ne
ceſſaria ad merendũ vitã eternã. igitur

ad meritũ vite etne vr ſufficere intẽtio
ſola. Itẽ intẽtio ⁊ uolutas nõ pedẽt
ex ope.opꝑe nõ exñte põt eſſe bonitas
tã in uolũtate q; in intetione.ſ bʒ bo
nã uoluntatẽ eſt iuſt.et oĩs tał hʒ qð

ſufficitei ad vit eternã. igit᷑ ad meri · HM
tũ vite et᷑ne vr̃ intẽtio ſufficẽ abſq; exti

oꝛi opatõe. Sʒ 3. Math. xxv. Eſu
riui:x non dediſti mihbi ma.ita dns di/
cetrepꝛobis.et ꝓpterh̊ feret ſnĩiaʒ da/
nationis ᷣ eos.li g̊ ꝓpter defectũ bo⸗

nonopen q; danatur. exercitiu bonoꝝꝑ
open è ad ſalutẽ neceſſariũ.g intetio ſi
ne opibo nõ ſufficitag meritu. Ytez
in can. Ja. ij. Fides ſine opib moꝛtua
eſt. ß non ẽ efficatioꝛ ad merendũ inten
tio qᷓ; fides. ꝗ ſi fides nõ ſufficit ad me
ritũ ſine opibo.pari rõe nec intẽtio.
Iteʒ HGꝛeg. in qdaʒ omeł. Almoꝛ veiñ
eſt otioſus.opat᷑ eniʒ magna ſi c.ſiaũt
opari negligit amoꝛ nõeſt. g ſi opa njõ
adſunt:nõ adeſt vitas amoꝛiſ.ſᷣ nihil ẽ
meritoꝛiũ vite e᷑ne abſq; vo amoꝛe ca⸗

ritatis. circũſcript opibo intẽtionon
ſufficit ad meritů. Yteʒz phs dicit ꝙ

ad vtutẽ tria reqrunt viʒ ſcire.et uelle.
⁊ inpmutabilłr opꝑari.ꝗ ſi non ẽ oꝑatio
nonè ſalua virtus rõ.ſ vbi nõ ſaluatur
vᷣtus rõ: nec poterit ſaluari ſufficietia
m eriti. ̊ vr ꝙ abſq; oꝑtiõe vitã eternã

D nõ ↄdigne nec ſufficient meremur.

Iteʒ ſi ſola intẽtio uel uolütas intioꝛ
ſufficeret ad meritu.ſ bnti graʒ facilli
mü eſt uelle bonũ. facilimũ eſt mere/
ri vitã enã.cuiꝰ ↄꝛiuʒ dicit dñs math.
vij. rõ dicit g artaẽ via que ducit ad

vita. Mdõ ꝙ cu querit᷑ vtꝝ intẽtio

⁊ uolũtas intioꝛ ſufficit ad meritũ abß
ope extioꝛi.diſtĩguenduũ eſt. aut eniʒ i 1
le hʒ intẽtionẽ hʒʒ facultatẽ bñ opan
dqi aut nõ. Si nõ bʒ facultatẽ cũ nemo
obliget ad impoſſibile:ſi bonã bʒ uolũü
tatẽ ⁊ directà intẽtionẽ. tũc ſola pleni-
tudo uolũtatis ĩterne ſufficit ei ad me
ritũ vite etne abſq; extioꝛi opatiõe. Si
aüt adſit facultas: ⁊ ſe offert opoꝛtuni
tas. intètio non põt ad meritũ ſufficoe.
re abſq; ope. Rõò aut huiꝰ eſt diuĩ ma⸗
dati obligatio.⁊ vᷣtut pfectio.? uoluüta
tis plenitudo. Diĩni madati obligatio

facitvt intentio ſine opiba nõ ſuſficiat

cũ ſe offert opoꝛtunitas ⁊ facultas.m
qata enĩ dei nõ ſolũ obligantad uolẽ⸗
duʒ ſᷣ etiã ad faciendũ.et iõ q nõ implʒ

oiuĩa mandata cũ poſſit:potius meret

irã qᷓ; meret᷑ gloꝛiã. Nirtutis etiã pfcõ
eſt rõ quare nõ ſufficit ſola intẽtio. qſfn
obw)

utus eſt vltimů potẽtie.⁊ iõ eleuat potẽ
tiaʒ ad aliqð magnũ? arduũ.potentie
auũt aĩe nõ hñt ſuò vtilitatẽ ſiue pfcõeʒ
ↄpleta. niſi exeant ĩ opa ſibi debita qñ
adeſt facultas ⁊ opoꝛtunitas. Et iõ il/
la intẽtio q̃ q; vult intẽdit bonũ:atta
mẽ nõ facit cũ poſſit:nõ eſt intẽtio vᷣtuo
ſa. ac p H̊ nec meritoꝛia. Nolũutat᷑ etiã
plenitudo rõ eſt q̃re nõ ſufficit ſola in-/

tetio.qm plena uolutas põt effectuʒ ſi
aſſit facultas.alioqn non dr̃ plene h

aliqͥd uelle ſi nõ facitcũ poſſit facẽ.ſᷣ ſe

miplene ⁊ pigre vult ſic piger qͥ vult ?
nõ vult. Et ꝓpfea diẽ HBꝛeg.ꝙ nẽo dʒ

ſibi bladiri de bona uolũtate.ĩmo ð di
lectioõe ↄditoꝛis ligua mens et manus
debz reori.et ſiẽ hoꝛtat᷑ nos btũs Jo.i.
can.i.diligẽ debemꝰ nõ ſolũ vbo ⁊ lin-

gua ſᷣ ope ⁊ vᷣtute.qm cũ igitadeſt fack
tas et ſe offert opoꝛtunitas abſq; opibb

extioꝛibo.nec ẽ madatoꝝ ði ĩpletio nec
yvtu pfectio:nec nolũta plenitudo.et

abß his nonẽ ſufficiẽmeriti.hinc p⸗
ad meritũ vite etne nõ ſufficit boõitasi
tẽtionis abſ bõitate opis extioꝛis. Et·
rõnes que q̊ onqunt ↄcedẽède ſunt.
Ad illud ꝗ̊ qð pmo obꝛ in ꝛiuʒ ðᷣ ber.
qꝙ boa intẽtio ſufficit ad meritũ.dðʒg
loqt᷑ de intẽtione alioꝝ opeꝝ qͥ nò ſunt
in pcepto.nõ rõe alioꝝ qͥ in pcepto fͦüt.
NDel dð ꝙ loq: in eo caſu qñ.ſ.nõ adc,

eſt facultas bñ opadi exteriꝰ-. Ad il

luqꝗ qð obꝛ ꝙ uolũtas ꝓfacto reputa
dð ꝙ uen eſt qñ nõſe offert b opandi
opoꝛtunitas et facktas. Ag illud vo
HGꝛego.ꝙ non uacua manꝰa munẽ:
X.dð ꝙ faciẽda ẽ vis in ̊ ꝙ dicit.Cu
archa coꝛdis repleta fueritbona uolã

tate.nũq; eni ſic dictũ eſt pusplene bo

nã uoluntatẽ hʒ q põt facẽ bonũ illud

cuiꝰhʒ uoluntatẽ ⁊ ad fructũ nõ puẽeit.

nĩꝗ.dð ꝙ ̊ ſolũ nò còͤcludit ꝙ ĩ eo ca/

ſu ſufficit intẽtio qñ deeſt facultas ad

pficiendu opationẽ bonã̊. Ad illud
qð obi ꝙ bõa uolutas nõ pendet ex ox
re.dð ꝙ ueꝝc.attñ cũ adeſt facłtaſ ple
na uolutas neceſſario ponit bonũ opꝰ.·
ita ꝙ ſi bonũ opꝰnõ ponit᷑:aut nũq; uo
lutas fuit plena aut oſiniteè plẽa.· :

ergo ſine opibo nõ ſufficiat h no eſt a
plenitudo bõe uolũtat ex opib pede⸗/

gt. ᷣ qꝛ bona uolũtas ſi plena è: neceſ-
ſario in bona opa redudat:offerẽte ſe

facultate ⁊ opoꝛtunitate.

Onſequenter
querit᷑ q́;tuʒ ad ſecundũ pᷣnci-
pale de bõitate quã opa ſupaddut bõi
nitati intstols. Brtciren H querũt᷑ tria.
Piꝛio querit᷑ vtꝝ aliqͥd adqat opa bo⸗
tab ł meriti ſupᷣ bonã intẽtionẽ rõe pꝛo

gatiue vignitat?: 2 querit vtu addat

rone qtitat ex pte datiꝭ ʒoquerit vtꝝ
aliqᷣd addat rõne nũueroſitatis

Inrca primü ſic

ꝓcedit querit᷑ vtopa extioꝛa

Aliqͥd addat ſup bona intetione ratiõe
ſue excellẽtie ⁊ dignitas ſiẽ ſi untopa p

uilegiata! Et ꝙ ſic vf. ſup illa phit. i.

NMue ſic ſupeminẽs magnitudo. glö.
Quodd incrementuʒ gloꝛie habebut
ſũmi doctoꝛes vltra id qð ↄĩter hebũt

alij.G aut non ẽ niſi rõe doctrie quã ali

is ↄicant. ι. Ytem ↄiter in ecckia
mas ſollenicant᷑ martires q́;feſſoꝛeſ.
6 ↄſtans é ꝙ eccłia ſact exhibuit hono
r ſʒʒ meritoꝝ ſuoꝝ exigẽtiaʒ.g̊ maioꝛi
gloꝛia digni ſüt qͥ moꝛtẽ ꝓ xpo pſequũ
tur q; illi qͥ ſoluʒ pati nolüůt. Itẽxps
nob aliqͥd meruit p paſſionẽ qð añ nõ
meruerat nobᷣ. vtpote aptionẽ ianue:?-
mtton cariſmatũ qiffuſiõeʒ. ſiᷓ caritaſf
xpi fuit eminẽtiſſima ab inſtati cõcepti
onis.⁊ maioꝛis fuit efficacie cũ paſſio

ne q; ſine.& vr ꝙ in qlibet alio excellẽ⸗

opis extioꝛis addat ad meritũ bõe uo/
lũtatis ſiue intẽtõiſ. Itẽ bonũ addi
tũ bono facit mag boni.ſ̊ opus puile
gieoatũ eſt bo“ꝰ.g additũ intètõi facit eõ
mag bona.ſ qð addit ad bõitatem: ad
dit ad merit.g . AYtez ſi opa bui⸗

legiata nihil adderet ſupᷣ bõitatè inteè-

tionis.q ea facẽt fruſtra laboꝛaret ſi
impiũ eſt dicẽ ꝙ q; facit opa excellè
fruſtra laboꝛat.vr ꝙ opuſ excellẽs ad/
Qgatſup intẽtiòis bõitatẽ. Sʒ3. De
beato martino cãtat ecclłia. O btã ain
quaʒ etſi gladiꝰpſecutoꝛis nõ abſtulit

wti
lereman
bontnen
bintepaſ/
icgad⸗
Nopane
oortiopp.

fenoͤappee

naiotis P
pptopani
Ntiuolüta
mnorte ꝓm
6alicam
ſicnöpl
ſigtorglat

gote intets

licig ercel
luaz deople
nnobichtan
Nectat do⸗
ope. Jn
tülaſütt
weceniop
uilegiata
gnitat n
aagantad
pbifaculn
fuclo ſe de
gliug niſie
cuolüta
opeput
gutuũnihil
ker merini.
Glücddicid⸗
Nosdedp
Pipec
gori
Ktionis.
gutqnß
altogitau
tügd men
neitüac
legiatüag
tasinteti
onebono
Giauütle
gatllt⸗
guelt g
Pbak ere⸗

kopdit,
eueent,
Mroftnike

lehter
iprctrti
opado⸗
mitdati
Pannipn
ſtansl!
müſie
topacrtion
Etone anor
ſeſmtopa;
rsſeſo.
Abtuitwi
inzgmio
Ptooſecni
ione gdaiſr
Frewni gddl
Sopus fit
tiniiſlei
böitaten4
tſiopabi

palmã tñ martirij nõ amiſit. ita vr

beat'martinꝰ habuit palmò martirij p
bonitatẽ intẽtòis.ſic ſi ſuſtinuiſſʒ acer

bitatẽ paſſiõis.̊ nõ vr̃ ꝙ opꝰ excellẽs
aliqd addat ſup bonitatẽ intẽtiõis.
Itẽ opans ñ placet ꝑ opatõeʒ.̊ mag
opatio ꝓpt᷑ opantẽ q;tůcũq; opatõ illa
ſit nobit᷑. q;tücũq; ðs appꝛobat opan

tẽ:nõ a ppꝛobat opatõeʒ.igit᷑ nõ vr ꝙ ho

maioꝛis pmij efficiat᷑ apud deũ dignꝰ

Ppf opationẽ excellètẽ ſupadditã bõi

tati uoltat. Itẽ ſi aliqs ſi uſtineret
moꝛtẽ ꝓ mũdo:potiꝰ demẽt᷑ apud deũ

q; aliqd mẽret᷑.igit᷑ ſuſtinẽmoꝛi ꝓxpo

ſiq mõ placet deo q̊ nonẽ ob aliud ni
ſiqꝛ oꝛdiat ad xpm.ꝶ illa oꝛdiatio ẽ me

giate intẽtõe.ꝗ tota põitas opatõis q;

tũcũq; excellẽs ex intẽtõe hʒ oꝛtũ ⁊ ꝓpt
illaʒ deo placet.ſᷣ vbi vnũ ꝓpter alteꝝ
vtrobiq; tantũ.igit᷑tindeʒ placet ĩtẽtio

pfecta ⁊ bõa cum ope q;tuʒ placetſine

ope. Itẽ ſi aliq̃ oꝑa faciũt ad meri-

tũ illa fůt maxĩe opꝑa hũilitat᷑ ⁊vilitat.

hec enĩ opa ðᷣs maxie ↄmdat.ſ̊ opa pᷣ⸗

uilegiata ſũt opa eiuſdẽ excellẽtie ⁊ di

gnitat. vr q mĩme int᷑ oĩa gña opum
addant ad bone intẽtõis meritũ. Itẽ
vbi facultas deeſt:uolũtas reputat᷑ ꝓ
facto ſicẽ det᷑minatũ eſt S.⁊ G̊ nõ eſt ob
aliud niſi qꝛ alias non eẽtplena ⁊ pfe/

cta uolũtas.ſi igit᷑ uolũtas p ſe ſola ꝓ

ope reputat᷑.vr ꝙ ĩ tali caſu opꝰ puile
giatũ nihil addat ſuꝑ intẽtõis bonita
te ⁊ meritũ. 0.dð ꝙ mai bonuũ pot

aliqd dici dupłr. aut intẽ ſiue vtpote q
plus deo placet.aut extẽſiue vtpote
płibo ꝓdeſt.et ſᷣm H dupłr pot intelligi

qꝙ opꝰ pᷣuilegiatũ addat ad bõitatẽ in/
tẽtionis.aut q;tũ ad ꝓxĩoꝝ edificatõeʒ
aut q;tuʒ ad dei appꝛobatõneʒ.⁊ pᷣꝰ mõ
attẽdit ugmtũ q;tũ ad exẽ.zomõò q;/
tũ ad meritũ.Si igit᷑ loqmur ð additõ

ne qtũ ad exẽꝰ*.ſic abſ dubio opꝰ pui

legiatũ addit ad bõitatẽ intetõis.qꝛ bõi

tas intẽtiõis nõ lucet exteriꝰniſi px onſi
onẽ bonoꝝ opeꝝ ⁊ maxie pᷣuilegiatoꝝ.
Si aũt loqᷓmur 2?ſ.q;tuʒad additõeʒ

qatrẽdit᷑ q;tuʒ ad meritũ.ſic diſtinguẽ

dũ eſt.qꝙ e loqͥ de merito reſpectu pmij)

ſbaxł.x reſpectu pmij accñtał. Reſpcũ

pmij accñtałopꝰ pᷣuilegiatũ addit ſup

bonã intetionẽ ⁊ uolũtatẽ.qꝛ pᷣmiũac-
cidẽtale qð eſt aureola nõ debet᷑ uolũ-
tati ſᷣm ſe.̊ uolũtati ĩ ope. Si aũt loq̃ᷓ

mur ð merito reſpcũ pᷣmij fbał᷑. adhuc
oʒ ſodiſtiguere.qꝛ ẽ meritũ cõgrui.⁊ ẽ
meritüũ cõdigni. Quantũ ad meritũ co

grui abſq; dubio opꝰ pᷣuilegiatü addit
ſup bõitatẽ intẽtiõis.ꝓ eo q; uolüutas ĩ
illo oꝑe pparat᷑⁊ diſpoit᷑ ad ſuſceptio/
nẽ maioꝛis gr̃e ꝑ qus digna eſt maioꝛi
retributiõe.Si ant loqᷓmur de merito

cõdigni.ſic ab dubio nõ addit ꝓ eo ꝙ
q;titas meriti còdigni penſat᷑ ex q;tita-

te radicis.⁊ tantũ placet ðo qͥs qͥ hʒ uo

lütateʒ plenã ⁊ nõ põt hr̃e opꝰ qtuʒ il⸗

le q hr̃et uolũtatẽ ⁊ opus qtuʒ ad eẽn

tiał pmij retributõeʒ.ſi ſũt in eãli cari
tate. Et ſic pʒ ꝙ op puilegiatũ rõe di-
gnitas ſue aliqd addit ſupᷣ bonitatẽ in

ttõis. Iʒ nõ addat oĩ mò additõis.
cõcedẽde ſũtrõnes qᷓ ad pᷣma pteʒ idu
cũt᷑. Ad illud ro qð obꝛ de btõ mar⸗
tino ꝙ palmã martirij nõ amiſit.dð ꝙ

ibi palma martirij nõ accipit᷑ ꝓ pmio
accntali qð ẽ aureola. ſ̊ ꝓ pmio ſbali
qð ẽ aurea.vtrũq; enĩ eſt martirij pal⸗
ma.ſᷣ̊ vnum.ſ.aurea rñdet martirio.qꝛ
ſuſtinet᷑ ex caritate.alteꝝvᷣo.ſ.aureola
rñdet ei qꝛ ſpalis puilegij⁊ pꝛogatiĩe.
Eld illud qð obꝛ ꝙopatio ad ſtudiũ
placet ꝓpt᷑ opantẽ.dðʒ qð ueꝝ ẽ.atiñ
dũ opans bñ vtit dono ꝑ qꝗð placʒ ðo:
Hipſo diſpoit ad mai etaliq dignꝰè qͥ

ꝗdeʒ nõ eet ſi nõ ita bñ vteret᷑.⁊ iõ non

ſeqᷣt ſi opatio placet deo ꝓpt opan-
tẽ ꝙ nõ mag placeat ꝓpter opatõeʒ q;
ſine. nihil eniʒĩpedit de duob bõis qn
vnũu hʒ bonitatẽ ab alto qn ambo me⸗
liꝰ ualeãt q; naleat alteꝝ illoꝝ p ſe.
Ad ilt qð obꝛ ꝙ moꝛi ꝓ mudo diſpli/
cet deo.dð q ueꝝ c.ſ̊ᷣ tñ ex q̊ nõ ſeqᷣ q
tota böõitas open puilegiati nẽiat ex in
tẽtione.ſᷣ ꝙ nõ põt eẽ opuſ ꝑfcẽ bonuʒ
abß intẽtiõe.nihilominꝰ tñ opa puile/
giata aliq; boitatẽ de nã ſui hnt.qͥ iun-
cta ciuᷣ bõitate intẽtõis aliq; excellẽtiaʒ

tribuũt bñ opati qus nõ tribuerẽt alia
gna opeꝝ. Et iõ illud ybum q dr ꝙ vbi

vniũ ꝓpt alten vtrobiq; tm.nõ habzpi
.V 2

loci. eni intelł qñ illud ꝓpt qdalte

rũ pticipat aliquazʒ ꝓpetatẽ eſt tota rõ

illiꝰpticipatõis.nò ſic aùt ẽ in ꝓpoſito
vt vſſum eſt. Ad illud qð ob ꝙ opa
puilegiata ſũt opa excellẽtia ⁊ iõ minꝰ
debet facẽ ad meritũ. dð ꝙ opus excel

lens duptr põt dici.aut ſᷣm vanã eſtia

tionẽ.ſiẽ alis reputat excellẽtiaʒ vin/
dicare ſe de aduerſarijs? pdnarialijſ.
aut ſᷣm vitatis dictamẽ.et ſic ſuſtinere

ignominioſiſſimũ genꝰmoꝛi ꝓ xpo eſt

opuſ magne excellètie.⁊ tale opꝰ excel

* * 9*

lſstie nõ còdiuidit opus hũilitat.ĩmo

ſił cuʒ illa ſtat ⁊ neceſſario eã reqrit tã/

ſotiã.⁊ dũ in ſe at difficłtatẽ ⁊ dignii

tatẽ ⁊ caritatẽ pambulã ⁊ hũilitãtẽ an⸗
nexã:non ẽ miꝝ ſi diſponitad maioꝛeʒ
glaʒ. Ad illud qð obꝛ ꝙ uolũtas re

putat᷑ ꝓ fide vbi facultaſ deeſt. dð il

lud ẽ neꝝq;tuʒ ad fufficientià ad ſalu⸗/
tẽ ⁊ q́;tuʒ ad pmiuʒ ſbale.q nẽo amit/
tit regnũ celoꝝ ex h̊ ꝙ nõ facit qð face
re nõ põt.nõ aũteſt ueꝝ q;tũ ad pmij ex

cellentiã. ſiue q;tuʒ ad pmiũ accñtale.

Et hmõ ponendu eſt ꝙ opꝰpꝛiuilegia-/
tü addit ſup intẽtionè uolitatis.

Ecundo queri

tur ytꝝ boa opa addt ſupbo-½

nã intẽtionẽ q́;dtum ad q;titatẽ dati: Et

ꝙ ſic vr̃.i.coꝝ.viij.Qui pꝑce ſemĩiat:p⸗

ce ⁊ metet.⁊ qͥ ſemĩat i bndictõibo ð bñ
gictõibo ⁊ metet.ſi igit᷑ ſemiatio illa de
q̃ loqb aplus eſt in elemoſine datõe.yvi

detꝙ magnitudo dati faciat ad excel,
lentiz gkie. YJtez Thob. iiij. Simul

tũ tibi fuerit habũdater tribue.ſi g iſta

exhoꝛtatio nõ ẽ inutilis.vr̃ q habũdã/

tia dati faciat ad incrementũ meriti.
Itẽ q;uis ðᷣs ex equali bõitate ↄfe/

rat bõa maiora ⁊ mĩoꝛa.tñ ille cui ma/

ioꝛa ĩtulit.ad maioꝛẽ tenet᷑ graꝝ actõeʒ

O parirõne ſi ex eq̃li caritate det᷑ maiꝰ

munꝰæz minꝰmun. ↄuẽéiens ẽ deum ꝓ
maioꝛi munẽ maioꝛẽ reddere retributi

onẽ. Itẽ ſi non mag meret᷑ qͥ pł?tri

buit q; ille minꝰ. nõ plus meret᷑ qui

S relinqt oĩa ꝓ deo ⁊ dat paupibo q;ᷓ ille
AZoat vnũ ſolü.igit᷑ omẽs ſũt ſtultiq ſe
guũt᷑ diuinũ ↄſiliũ.ſi impiũ ẽ dicẽ

diuinũ ↄſiliũ eè indiſcretũ.vr̃ ꝙ q;titaſ
dati faciat ad amplificandũ meritũ.
S33. Math. xij. MHmẽ dico uobis
qam h̊ plus oĩb miſit in gacophilatiũ.
loqͥt᷑ de vidua.ᷓ ſi xypus plus axpꝛecia

bat datü illiꝰvidue qð fuit valde puuʒ

ſiẽ in textu ĩnuit᷑ qᷓ maẽ dona alioꝝ.vi
det ꝙ ðs axpꝛeciet᷑ oꝑa ſolũ ſᷣm q;tita-/

tẽ bõe intẽtõis ⁊ nullo mõ ſᷣm q;titateʒ

munen extioꝛis. Itẽ glõ ſup illü lo
cũ. Non offerentiũ ſbam cõſiderat ðs
ſ ↄſcĩiaʒ.nec ppendit q́;tuʒ offeras ſ̊ ex

to. ſi H merita tantũ nalet qtuʒ deuſ

illa pᷣderat.vr̃ ꝙ q;titaſ dati meritũ in

tẽtõis bõe non augeat. AYtẽ ſup illq
ij.coꝝ.viij.Et qͥ multũ non habũdauit

ibi glõ. Vbi eq̃ eſtuolũtas eq̃leʒ hebit
mercedè. ſiue aliqs det magnũ ſiue
puuʒ:dũ tñ ex eq̃li caritate.vr̃ ꝙ eis re
tribuat᷑ eqtr. Itez ſi q;titas dati ali
qͥ addit. ant addit ad meritũ r̃ſpectu p
mij ſbałł.aut reſpcũ pᷣmij accñtał.ñ re
ſpectu pmij ſbalis.qꝛ illud reſpicit cari

itat radicẽ ⁊ q́titatẽ gr̃e. Mõ reſpcũ ac/
cidẽtał.q:ꝛ pmiũ acentale delet᷑ opibuſ

excellẽtioꝛib? pᷣuilegiat᷑.nõ enĩ mere
tur aliq ſ aureolã ex ſ̊q dat magna ele

moſina.vr̃ igit᷑ ꝙ q́;titas dati ad bone

intẽtionis meritů nibil oĩnoaddat.
H ad pꝛedictoꝝ ĩtelligentiã ẽ nõndũ
de q;titate datiẽ loqͥ dupłr.aut com

pasdo datũ ad datũ ſoluʒ.aut ↄpãdo H̊

ad inuieè ⁊ ad dãtis facultatẽ. Pꝛĩo
mõ loquẽ? maioꝛ q;titas dati aliòd ad
ditad bõitatẽ ĩtẽtõiſ.ñ ĩq; rſpcũ pmij

e&éntiał directe.ſᷣ qꝛ aliq mõ diſpoit ho

minẽ ad pficiendũ in bono⁊ ad recedẽ

duũ a malo. Quieni maiꝰmunꝰ tribuit

vt ſibi faciat amicuʒ de mãmona iniqͥ

tas mag recipientẽ obligat ad oꝛandũ

ꝓ ſe.⁊ qdammõ in obligãdo illũ:obli9/
gat deü.et iõ plus ſe diſpoitad grãʒ q;
ille qͥ dat minꝰmunus.ſiłr plłꝰ ſe diſpo

nit ad recedendũ a malo.qꝛ ĩ q̊ͥ ꝙ facit
maioꝛẽ elemoſina.abſolui mereta ma
ioꝛi pena.ſᷣm ꝙ dr luẽ.xi.HPate elemo/

ſinã ⁊ oia mũda ſũt uob.Et Thob.xij.

Elemoſina a moꝛte liberat.Et p.dañn.
iiij. Peca tua elemoſinis redime. Si
milr ſi ↄpemꝰq;titates datoꝝĩ ↄpatõe

Agin
gaitcjct
cebai
ſanoſuns
ntynnſi
nnuge⸗
ſerloque
ctrebe
zungat
et pper
gdiſponi
niote g
ſeri facit
Bagemn
ihitatis
„patde⸗
pna pee
ecotae
facultate
Grichat
goes din
ntcunct
meni d
plusprn
titas d
ſedi
ſuͤrpde
tibmf⸗
quire
ponit
talis.
leoycj
nübone
ilu no
plus der
litate dat
tis grila
lia
ngvi⸗
lationd
appeeci
Luüai
gliaga
nin
plus⸗
cüpuo
cümag
5
neyen

Noctin

obinti.
spert
nlepun

4 *

Hoſenszer
eiam
MAtimentüin
Ntſapil
onbabücdani
1s eilezbibi
tmagnu ſine
t.rfgeisſe
iuns dan ali
müfſcrenup

ieſze
d
„
4

ele bue.

1 en †*6*
I. ſoem wee
.„
”ñ
damarcte
eDeiaboner
UM0 M
411
.
ORO.

z3n5 44
Cenge! ⸗

*
.
ſeaned
R r

li Pio

unialiad ad
ofſpcäühni
wodiſpoith⸗
notadſecede
to undi
oilürobli⸗

rpl'ſediſpo

ad facultateʒ dantiũ:maioꝛ q;titas nõ
addit q;tuʒ ad meritũ pᷣmi ſbalis dire
cte i qdammõ diſpoſitie. Qui eni pen
ſatis ſuis viribo plꝰdat q; alter: ſuis vi
ribo penſat:maꝗ ad donũu gfe ſe diſpo
nit.ma gis etiã a pcco recedit.⁊ ſic gña
liter loquẽdo q;titas dati pſuppoſita
cq̃litate bone intẽtionis ſiue uolütatiſ
q;tum ad pmiũ eẽntiale nõ addit dire⸗
cce ⁊ ꝓpe ̊ q dammõ diſpoſitiue. Ael
qꝛ diſponẽdo ad caritatemdiſponit ad
maioꝛẽ głiaʒ.vł q; eripiẽdo a malo ce
leriꝰ facit hoiem ptigere ad coꝛonã. et
H qdem nõ hʒ inſtantiã qñ eſt exceſſus
q;titatis dati ⁊ iↄpatione ad datũ ⁊ in
ↄpatiõe ad facultatẽ datis. Qñ vᷣo ex
vna pte datũ vnuʒ excedit aliud in ſe.
⁊ ecõtra excedit᷑ ab aliqͥ in ↄpatione ad
facultatẽ dãtis.p qug modũ dixit dñs
qꝙ vidua pluſ miſerat in gacophilatiü
q́; oẽs diuites.qꝛ totũ victu ſuuʒ poſue
rat.tunc ſe bñnt ſiẽ excedẽtia ⁊ exceſſa.
ᷣm enĩ diuerſas ↄditiões vnũ datum

plas ꝓmouet q; reliquũ. maioꝛ eniz q;

titas dati plł'valet ad euadẽdaʒ pꝑenã.

qꝛ ſiẽ d̃ ꝓuerſᷣ.xiij. Nedẽptio aie viri

ſut ppᷣe diuicie. Maioꝛ vo q;titas da-
ti m facultatẽ datis plus ualetad ac⸗/
quirẽdaʒ graʒ. ꝓ eo ꝙ tat ſe mag diſ⸗
ponit ad pfectionẽ beatitudĩs.ſ.paup
tatis. Cõcedẽde ſunt igit᷑ res onden
tes ꝙ q;titas dati aliqd auget ad meri
tũ bone intẽtiõis.ſ.diſ poſitiune. Ad.
illud vo qð pᷣoρ in vꝛiuʒ ꝙ vidua illa
plus dedit.dici põt ꝙ; ibi loqt᷑ vñs ð q;
titate dati pꝑ ↄpationẽ ad facultatẽ da
tis. qꝛ illa totũ dederat qð pʒ ꝑ ſequen

tẽ lr̃aʒ. Pꝛetea vᷣus qᷣ ſe crutat᷑ coꝛda vi
dit ꝙ vidua illa ex melioꝛi uolutate ob

lationẽ ſuã dabat.et iõ maꝗ donũ eiuſ

appꝛecia bat rõe uolütatis eiꝰmelioꝛiſ.

Lũ aũt querimꝰ nunc vtꝝ q;titas dati

aliqd addat ad bonitatẽ intetõiſ.g que
rim pſuxpoſita eq̃litate bone uolũta
tis.alr eniʒ nulla eẽt qõ.qꝛ planũ eſt ꝙ
plus ualʒ magnitudo bone uoluũtatis
cũ puo dono q; puitas bone uolũtatis
cu magno. Ald illud qꝗð obꝛ de glõ.

₰

qo ðs nõ zſiderarahtn hß ex q;to. dð p
uenꝝ eſt pncipalit.ſ.

q;tuʒ ad getributõ

neʒz pmij. nõ negat tñ glõ an qtital o2

ti aliqͥ mõ diſponat de cõgruo ad ma⸗/
ioꝛẽ gloꝛiã uel ad gloꝛià celeri hnjdaʒ.
d illud qð obꝛ de alia glõ eq̃liſ

uoluütas eq̃lem bʒ mercedeʒ.iã pʒ rno.

Non eni fit maioꝛ retributio uoluũtate
remanẽte ĩ ſua eqlitate.ſᷣ qꝛ qlitaſ da⸗
ti diſponit ad hnduʒ melioꝛẽ uolunta⸗
tẽ ⁊ purioꝛẽ.hinc eſt ꝙ aliq; mõ facit ad

augmtum gkie. Et ꝑ H̊ pʒ rno ad illud

qð vltio querebat᷑ qalid mõ facit ad p
miũ ſbale lʒ non pncipair ? P ſe. h̊ me⸗
diãte gra ⁊ caritate ad qua diſpoit. ue
rũtñ illud qð obijcit ð pmio accnta li n
cogit ꝓ eo qꝙ merituʒz accntale nõtme
aureola ſ etiã gaudiũ ðᷣ aliq bono cre

ato ſiue ſit alicuiꝰ pꝛogatie excellen⸗

tie ſiue nõ. Et h̊meli manifeſtabit iĩ ſe

quẽti ꝓbleumate.
Erxrcõò queritur
vtn bonitas op addat ad bo
ne intetõis meritũ q;tuʒ ad nüeroſita⸗
lee eſt qõ vtiꝝ bonu opꝰadditũ oꝑrt
reddat opantè dignũ maioꝛi pmnio eſ⸗
ſetiali Et ꝙ nõ vr. pmo p ilt Dach.
vyj. Exe qbit graʒ gre. S vbi eſt eqlitas
gfe erit eq̃litas glie. igit ſi aliq duo er

eqli gra ineqliter opant nihilomin? i

mercede gke cqubt. Itẽ ſup illa iud.
ijj. Qui lõge poſt eu luxerũt. glõ. Soli
us dei ẽ noſſe int ſenioꝛes ꝗqs eoꝝ poſt

ſe lucẽ emibit vtꝝ MPaulꝰan Petruſi

an Bartvlome“. §s certu eſt ꝙ pauluſ
plus oĩb laboꝛauit.ſicut dr᷑ᷣ.i.coꝝ.xł.

magnitudo pmij no penſat m mtti⸗

„

tudiné opeꝝ- YJtẽ Auguſ. Non mltitu

do opeꝝ: non diuturnitas te poꝝ auget
meritũu.ſ ſola caritas ⁊ melioꝛ uolutaſ
ß nihil H expſſi dici pot. Itẽ tum

hõ diligit deũ:tantũ diligit a deo. ß⸗
tũ diligita deo tantůremunemata vo.
ſiqt eq̃litas in dilectõe.eqlitas ẽ in re
muneratõe.ſßᷣ multi ſüt eqles ĩ dilectõ
ne non ſüt eiles in ope. vñ ꝗ multi
tudo opeꝝ nõ faciat ad meriti ſbalis p
milincrementũ. S35. 0. iij. Eiaut
qui opat᷑ merces no imputat m graʒ
tz im meritu. Glõ. Merces nõ dabit᷑
bm gfaz figei tm:ß bm meritů opaldis

ſue. ergo vr plurib⸗ opib⸗ maioꝛem
mercedẽ q mereat hr̃e. Itẽ ſup il⸗
lud Gal.iiij. Bonũ aũt faciẽtes nõ de

ficiẽtes. GOlõ.tũ ſemiauerimꝰiĩ opi

bus tantũ metemꝰ ĩ fructibi. .. Ité?
pvnüũ bonũ opꝰ hõ meret᷑ pitã et᷑naʒ.ꝗ

ſi aliud ſeques opeſt ita bonũ ſiẽ pus

tindeʒ merebit᷑ ſiẽ pᷣmũ.autg meret᷑ il⸗
lud idẽ.autaliqͥꝗ ſupadditũ illi. ſiali-
qͥq ſuꝑpadditũ illi.ł ppoſitũ q; multi⸗
tudo opeꝝ ꝓſit ad augmẽtũ meriti. Si
mnqhil.g vr ꝙ fruſtra opetur.g ſtultuſ.

ꝛ facto vno bono ampliuſ facit aliud.

M: ſi H eſt impiũ dicẽ.reſtat xc. Ité

pcẽm nõ eſt mag efficax ad merenduʒ

Penq q; ſit bonũ opꝰad meredu głiaʒ.ᷣ

pccm ſequẽs additũ pcedẽti ſi ſiteqᷣle

ei:meret duplo maioꝛẽ pena.gᷓ̊ bonum

—

opꝰadditũ pcedeti meret᷑ duplo maio/

reʒz gliaʒ. Itẽ qͥ ſeruit hoĩ qto diutiꝰ

ei ᷣuit tato maioꝛẽ aſſeq tur mercedẽ. ſi

ds i tribuẽdo ẽ iuſtioꝛ x liberalioꝛ
lit h.vr ꝙ q;to aliqͥs in plibei ſeruit ?·

q;to plura opa ꝓxpo faciat tãto maio

rc ab ipſo recipiatretributõeʒ. IJte,z

„

iſte ꝗͥ multiplicat opa bõa ſemiati ter
ra bõa.ꝗ neceſſario oʒ aliquẽ fructũ
pmij ex eo accipiat.aut igit pꝛemiũ ſa
le autaccñtale.aut auree aut aureole.

5Hßͤ nõ aureole.cũ illa debeat᷑ opib⸗ excel

lentibo. g recipiet maiꝰ pmiũ ſbale ſiue
auree. Eſt igit qõ qtuʒ pſint boa opa
multiplicata ⁊ quẽ fruetũ afferũt Ree
ad pdictoꝝ ĩtelligetiã eſt nõndũ ꝙ ꝓfi
cẽ in merito ład meritu pot eſſe duob⸗
mõòis ſʒ duplicẽ dꝛnaʒ pmij. Quoddã

eni eſt pmiu ſbale.qð qdeʒ ↄſiſtit ĩ viſi

one ⁊ fruitõe dei.qð iõ dr pꝛemiũ ſba⸗/
le.qꝛ fundamentũ ⁊ ſcia totiꝰ nr̃e beati
tudis ẽ deꝰ.⁊ illo pfecto hĩto: pfecta ẽ
in nob beatitudo.Aliud po ẽ pꝛemiuʒ
accntale qð qͥdeʒ cõſiſtit in gaudio qð

.— .

hHtur de

aliq malo.A ccipiẽgo igit᷑ merituʒ re/

ſpcu pmy ſbaliſ ↄtigit dicẽ ꝙ aliqᷣ ua
let aq ꝓfectũ meriti triptr.aut qꝛp illꝗ
meret hõ maioꝛẽ gloꝛia.et H̊ͥ mõ maioꝛ
caritas vt melioꝛ nolutas facit ad pfe/
ctu meriti.ANut q; diſpõit ad merendij
maioꝛẽ gloꝛiã.⁊ talia ſũt opa pfectiõis

bono creato łᷣ de liberatõe ab

que dicũt᷑ facẽ ad meriti ꝓfectũ. Rut

qꝛ ↄfuat illud ꝑ qð meret᷑ ho głiam. et

ſic oĩa bona opa ꝓficiũt ad meritu.qꝛ ĩ
ipſis exercet᷑ caritas etopat.ↄſᷣuat᷑ et
radicat᷑ vt hõ finalłr pſeueret in illa.⁊ H

nõ eſt puũ.q; qcqͥd l faciat nõ ſaluat᷑

niſi finatr pſeueret. Et ſic pʒ operũ
multiplicatio q dammò ualet ad ꝓfe⸗

ctũ in merito reſpectu pmij ſbał.ei Fdi
co diſponẽdo ausdo.nõaut mereqo
maioꝛẽ gliaʒ ex ↄdigno. Sitr ad pfe/
ctũ maioꝛis pmij accñtal põt aliqͥq na
lere triptr.aut rõe adẽptõis aureole.⁊⸗

ſic opa ſpat excelletie faciũt aq pꝓfectũ

meriti uolutat bone.Aut roe aqdẽptõiſ
alicuiꝰdelectatõis intne.et ſic oĩa opa

q fit ex gr̃a qdammò ualet ad ꝓfectũ
Pmij accntaliſ. qꝛ bin ꝙg ho plura bona

opa facit ſm Hdełibi iocudabit᷑ in cõ
ſcia ſua.Aut rõe diminutõiſ pene.⁊ ſic
opa difficilia ⁊ penalia faciũt ad pfem
meriti:⁊ addũt ad meritũ bõe uolũtat᷑.
ca remiſſionè alicuiuſ pene meret᷑ ho ex
uolũtate cuʒ ope quã nõ meret᷑ ex ſola

uolütate. Hec aut oiſtictio nõ ſolũ ua-

letad terminãdũ qð dictũ eſt. t etiã ad
duo pcedẽtia. Gñałr eni uenè q opeꝝ
dignitas ⁊ dati qtitas ⁊ opeꝝ nüeroſi
tas ad ꝓfectũ meriti facit reſpcu pmy
accntalis.lʒ diferet. Aeꝝ ẽ eti gñatr
ꝙ illa oĩa opa nõ faciũt ad pfectù me-
riti reſpcũ pmuij ſbat niſi ſolũ diſponẽꝰ
fᷣuqdo. VUñ roes ille que ondunt q;
nõ mitiplicat᷑ merces pmij ſbatł ſʒ mul
tiplicationẽ opeꝝↄcedẽede ſũt. ueꝝ eni
ↄcludut. Ad ilid no qð pᷣoob ĩ iũ
ꝙ ei ꝗ opat᷑ merces ĩputat᷑ſ meritu.dðᷣ
textꝰ ille ꝙ glõ expoit ñ vult dicẽ q
q;titas mercedis rñdeat opi pncipalr
ſi Hyult dicẽ ꝙ vbiẽ opoꝛtunitaſopãdi
non ſufficit gra fidei ſine böa opatõe.

vbi aut opoꝛtuitas ſiue facltas veſt: ſo
la gr̃a ſufficit.vñ ſeſus e.eiq opat᷑.i.ei

q hʒ tps opadi. Ad illq qð obᷣ ðᷣ glö

q;tü ſemiaui in opibo tm metẽ ĩ fru

ctibo.dð ꝙ noĩe fructuũ itelłr ibi gau⸗

giũ qð ſebit q de bõis opibo.nõ pminũ

ſbale qvoſiſtit ĩ ðo.ſiaũt ð illo.ſ.ſbali
pmio ĩtelligat.tũc tm ⁊ qtuʒ nõ dicũt

ↄmẽ ſuratõeʒ. nec etiã dicũt diſ ponem

ud ad

eceſtt

ypſeaue

ſncöht
einilp
n cetſt
eine,notn
aeepleue
ineqner
pͤſeques

meritieffi
acpfectii
ſpci accn.
Aüla
duplatm.
gitubono⸗
emalat
ficinboi
lübʒerbot
Recaimere
dinerbois
ackio m
lisvnat.
inpeiwp
oRrqap⸗
explbe
reputate
tilopal
opis. ve
gutq bon
npptop
rtemüer.
lla. Ao.
tanonn
ſechätaur
Posdie
Wiigine
lacgdr
leſiero
giüde!
citea⸗
ſthfir
opamt
bmiüa
rhoa

ritdeh

Ur N
ktögtune
tnenüg,
Mkhfugtet
Rtinlaeß
Ornöͤſtlut
rzgomni

*

Sirap⸗
Artiät
sedle
dunttpfeei
Munekdhi
Aläta i
Wöplembon
Ncihbikie⸗
ſtene lſt
ütagpfn
wenctütat.
kNibden

£

toröͤſcli,
nicipen
1acntinſ
iſotirint
mKatßzl
rſiür uereni
voriiü
pmeriti dd
nvultdice
odipncipal⸗
nclnsolk
itellr bigen
pih ſopni
oilotal
zan podicn
iteiſönn

neceſſitat ↄgruitas. Ad illd qð obᷣ

ꝙ p ſequẽs opꝰmeret᷑ hõ tindeʒ qtuʒ ⁊
pmũ.dð qꝙ ueꝝ ẽ.ſᷣ nõ meret᷑ aliud ſᷣ id
ipm qð puſ metuerat:loquẽdo qtũ ad
eè ntiale pmiũ.⁊ n ſeqͥt᷑ ꝙ inuanũ labo
ret. q etſi pmũ opꝰ erat meritoꝛiũ vite
et᷑ne.nõ tñ merebat᷑ efficacit᷑ niſi cari/
tate pſeuerãte. ⁊ caritas nõ põt in hoĩe
viuẽ qͥn exeat ĩ bonos actꝰcũ põt ⁊ dʒ.
iõ ſequẽs opꝰfruſtra nõ fit.qꝛ quis nõ

addat ad pmij excellétiã. addit tam ad

meriti efficaciã.diſpoit etia nihilõinuſ
ad ꝓfectũ.⁊ facit ad ĩcremtuʒ meriti re
ſpcũ accñtatł pmij ſiẽ pus onſumẽ᷑.
Ad illud qð obꝛ ꝙ pcẽm addituʒ pcco
duplat meritũ ⁊ ſuppliciũ.ꝗ bonũ ad-
ditũ bono.dðʒ ꝙ nõeſt ſimte.pꝓpt᷑ h ꝙ

qꝛ mala facimꝰ*:mali ſum.q& n q;ꝛ bona

facimꝰ bõi ſumꝰ.ĩmo potiꝰ ccõuerſo oꝛ
tũ hʒ ex bõitate opani.⁊ hĩc ẽq diuerb
peccas meret᷑ hõ diuerſa ſuppli. q́uis
diuerb bois opibo mereat᷑ h vnã gkaʒ
qꝛ actio meredi ⁊ acceptãdiin plib bo
nis vna c.rõ po diſplicẽdi ⁊ demerẽdi

in płibo pccis diuerſa. Ad illud qð

obꝛ ꝙ apud wiĩeʒ maiꝰ pmiũ meret᷑ hʒ
ex płibi opiby oð ꝙ nõ eſt ſile. qꝛ ho nõ
reputat opꝰ dignũu retributõe ꝓpt boi
atẽ opan.ſ potiꝰ opantẽ ꝓpt᷑ bõitatẽ
opis. eniʒ idiget alieno buitio. deuſ
aũt ͥ bonoꝝ nr̃oꝝ nõ indiget.ñ opan/
tẽ ꝓpt᷑ opa ̊ opa ꝓpt᷑ opantẽ acceptat
remũuũerat.⁊ iõ nõ ẽ ſiłc ex pte iſta ⁊ ex
illa. Ad illud qò obꝛ ꝙ opa multipli
cata nõ ualẽt ad pmiũ accntale.qꝛ n aſ
ſequũt aureolã.dõʒ ꝙ accntale pmiũ ĩ
plus ẽ q aureola.noĩe enĩ aureole ni⸗
telligimꝰquodcũq; pmiũ accñtale. ß il
lud qð hʒ quadaʒ pꝛogatinꝗ ⁊ dignita
tẽ ſiẽ ⁊ opꝰcui rñdet. Nihilõinꝰ tñ gan
diũ de bonoꝝ opeꝝ mitiplicatõe ad ac
cidẽtale pmiuᷣ ſpectat.cũ ſine ipſo poſ⸗
ſit hr̃i vita et᷑na.et ad h̊ qdẽ faciũt bõa
opa mitiplicata. faciũt et ad eèntiale
pmiũ aliqͥ mõ ſiẽ p oñſuʒ c. Ex his pʒ
rno ad illud qð vltio querebat.

parte iſta

ſüt qões circa lr̃aʒ.Et pꝰque/

rit᷑ de H qðᷣ diẽ Amb.ꝙ affect tuꝰ opi

tuo nomẽ ĩ ponit. ſialis ↄmittit ad-
ulteriũ intẽdẽs facẽ ſimplicẽ foꝛnicatõ
nẽ. vr̃ ꝙ illd pcẽm debeat dici foꝛnica?
ſadultiuʒ. Atẽ ex eoð affectu pot ꝗs
moueriad credeno ĩ veũ ⁊ adamandũ
ipm. ſi opꝰ trabit nom ab affcü. vfñ q;
credẽ ⁊ amare ſint opus eiuſdẽ ſpẽi et
eiuſdẽ pᷣtu.⁊ eodẽ noĩe debeat noĩari.

iiſodõ aliqͥd noĩari ↄtigit dupłr

viʒ ĩ gñali ⁊ in ſpali. Noĩa gnalia ĩ mo
ribo ſut bonũ ⁊ malũ.ſpalia vo ſũt noĩa
dꝛnan ſpaliũ. vt ſpaliũ vᷣtutů? vitioꝝ.
Cũ & dĩ ꝙ affect opi nom ipoit. H itel
ligit de noĩe gali. ipſe hᷣo obijcit ð no/
mie ſpali. Iteʒ qrit de Hqð diẽ. iuſti
merito punit eũ qͥ di ſe ſotraxiſſe ſup⸗
flua diuiti vt pbẽt pauꝑi.vr enĩ ꝙ; talẽ

iuſtis iniuſte punit. br̃e enĩ ſuꝑflua vi-

tiũ eſt. ̊ reſecare ſupflua ẽ vtut. ſikr da
re paupi vñ alat᷑ H tut eſt. ſi g ĩiuſtũ ẽ
aliquẽ puniri p ope vᷣtub.ĩiuſte facit iu
ſtiaque talẽ punit. Iteʒ idẽ ðs qͥ pce
pit filijs iſralłlꝙ furarent vaſa egyptio
rũ exo.xij.idẽ pcepit ełoſinà dari pau-
pibo. ß illi q furati ſüt uaſa nolẽtes im
plẽ madatũ diuinũ nõ peccau erüt. pi
rõe ille qͥ furat᷑ vt det pau pi. furado nõ
peccat. Itẽ in oĩ pcco ↄuerſio ĩoꝛdi
nata ad bonũ ↄmutabile.ß iſte furat
vt det paupi nibil amat inoꝛdiate.nec
aliqd amat ex cupiditate. vr̃ ꝙ nõ pec
cat ali möo. W. οιſ gtake bß dubio
pxccat.qꝛ facit dĩniũ mãdatũü. facit eti
qʒ 3 ꝓximũ.qꝛ rẽ eiꝰipſo ĩuito nctat.et
iõ iſte punit᷑ nõ ſolũa deo ueꝝ etiã a ꝓ
ximo. Ad illud po qð obꝛ ꝙ iuſte fac
dũ reſecat ſupflua.dð ꝙ ad vnũquẽq;
ſpectat reſecare ſupflua ꝓpa. ſuꝑ flua
auũt aliena reſecare nec ſꝑctat qñ ñ eſt
oſtitutꝰ ſuꝑ eũ nec oñs nec iudex. et iõ
cũ aliena ſupflua reſecat qð nõ ſuũ eſt
vſurpat.⁊ ꝓpt H̊ punit dei iuſtid. Zd
ilłld qð obꝛ de filijs iſrł.dð ꝙ nõ ẽ ſile.
q; dñs diſpẽſauit cũ eis qñ pcepit eis

ꝙ furarẽt.ĩmo qð plus ẽ res alienasĩ

dñiuʒ eon tũſtulit.et h bñ potat. qꝛ ipe
dñs oĩuzʒ. Haũt dni pceptũqͥ dñs pce
pit facẽ ełoſinã ñ ſe extẽdit ad boõa ali
ena:h ad ꝓba. vñ nullo mõ illi manda
to repuꝗt q pcipit᷑ nõ furari. imor nlnd
4

ſnxponit.x ill cũ illo ↄcoꝛdat ſʒ ꝙ; dĩ
ꝓuerbᷣ.vi. Honoꝛa dñm ð tua ſba.

Ald ilid qð obꝛ ꝙ nec amat inoꝛdiate.

dð ꝙ ĩoꝛdiatio amoꝛis duptxr põt eſſe.
aut q; amat᷑ res qͥ nõ dʒ.autq; amatreſ
ampliꝰq; debeat.⁊ dũ qͥs faciat ꝛiũ eiꝰ
qð ðs pcipit.ſiue moueat᷑ magna af
fectõe ſiue pua:peccat.⁊ ẽ ei affectio ĩ
oꝛdĩata ex magnitudie dilectõis:etex
ↄteptu diuĩe phibitõis. Itẽ querit᷑ de
H qð dicit ꝙ iudei crucifigẽdo xpm ar

bitra bat ſe obſeqͥuʒ pſtare ðᷣo.H̊ enĩ pr

eẽ falſũ.qꝛ ſiẽ d ſap.ij.Ex malicia ⁊ ĩ/
uidia xpm ↄdẽnauerũt moꝛte turpiſſi-
ma.⁊.xxvij. Math. dr. Sciebat enĩ ꝙ
p inuidiã tradidiſſẽt eũ.ſi ̊ ſciebant ſe
malefacẽ nõ arbitrabãt᷑ obſeqũ ſe deo
pſtare. Hdð ꝙ F nõ dr q;tũ ad oẽs
iudeos hłᷣ q;tuʒ ad ſimplices q p maio-
res decepti ſũt.Maioꝛes eni iudei ſiẽ

ppncipes ſacendotũ ⁊ ſcribe moti ſũt exĩ

uidia ⁊ maliꝰ.qꝛ bñ cogᷓſcebãt eiꝰ ſcĩta
te ⁊ ĩ nocẽtiã.q;uis latereteos diuitas.
S implices pᷣo ⁊ populares moti ſunt

ex igrâ. qudiẽtes.n. a maioꝛibo ꝙ blaſ
phemaſſet: putabãt ſe occidẽꝰxpʒ blaſ
phemũ intfficẽ.⁊ ſic obſequʒ ðᷣo pſtare.
Iſta tñ igratia nõ excuſat.p eo ꝙ opa
que xps fecit nõ ſolü magnis ſᷣ etiã p⸗

uis noticiã ſactita eiꝰ pſtare potant.

Biſtinctio. xli.

Elnqʒ intẽ

tõ vt ſupᷣdictũ ẽ &. Sup̃
oñdit mr qlit act Hant
rectificari ex rectitudie intẽtõis⁊ uolũ
tat In hac pte intẽdit detmĩare q̃liter

act'ex defectu intẽtõis⁊ uolũtat Hant

depᷣuari. Diuidit᷑aũt ps iſta ĩ duas p/
tes. In q̊n p*οt mgr opa ad inteètõ
nẽ deficiẽtẽ. In zvοορt maloſ act
ſiue mala opa ad uolũtatẽ.ibi MPoſt H

ĩueſtigari oʒ X. Pꝛiaps diuidit ĩ treſ
ptes. In q́ꝝ pmgr mouet qõnẽ ? def

miat ʒ qruda opĩoeʒ. Inap/ obijcit
Z illa detm ĩatõeʒ:adiũgẽs illi qõni q̃n
da rnonẽ᷑.ibi. His aũt obꝛ. In ʒa mgr

m alioꝝopĩonẽ ſbiũgit aliã beegeteʒ

detmiatõeʒ. ibi A lij po qͥ phariq diſti
ctiõeʒ actuu faciũt.vbi ĩnuitꝙ actiões
nr̃e diuidũt ꝑ tres dꝛñtias.ſ.p bonã et
mal ⁊ indifferentè intvtraq; mediq.
Sitraps pncipalis diuidit in tres P
tes In b querit mgr vtnoẽ pccʒ exti

ſit uolütariu ſiuea nolutate. In2a ⸗

rit vtꝝ oẽ pcẽm ſitĩ uolũtate.ibi Illiꝰ
etiã ĩtelligẽtia pqrenda ẽ . In zap
ↄcludit ꝙ Hnõ ſolu ueꝝẽ de pcco extio
ri ꝙ ſit uolũtariũ.ſ etiã ueꝝnẽ de pccoĩ
tioꝛi.qð qdẽ ↄſiſtit circa uolũta motũ
ibi Siaũt oẽ pccẽ̃m moꝛtale &t. Et ſic
duas qõnes pncipatłr oᷣtmĩiat mgr ip
te iſta.qᷓꝝ vna c.vtꝝ oĩs actio mala ſit
q nõ ꝓcedit ex ĩtẽtõe recta. ac vtꝝ oĩs

culpa ſit uolũtaria:

D intelligetiã

igit hui ptis ĩcidit h̊ qõ circa

duo. ꝛĩo qrit᷑ de diuiſiõe actõis de-/

liberatie in bonã ⁊ ĩ malã ⁊ ĩ idifferètẽ
2zquerit᷑ de ↄpatõe pcciad uolũtatẽ.
Nirca pquerũt tria. Mꝛĩo qrit vtꝝ
actio deliberatia diuidat᷑ p bonuũ ma
lü tanq; p dꝛñas oppoſitas? 2vquerit
vtꝝ diuidat᷑ ꝑ bonù malũ tãq; p dꝛnaſ

eentiales ⁊ ĩtrĩſecas? ʒo qrit vtꝝ didat

pꝓ has dꝛñas tq; p dꝛnas ĩmediatas:
Irca pnimũ ſic
ꝓcedit⁊ querit᷑ vtꝝ actio deli

beratia diuidat᷑ in bonã æ malã vtꝝ di⸗
uidat᷑ p dꝛnas oxpoſitas? Etꝙ ſic vr̃.

p ꝛietas in moꝛibiẽ int bonũ ⁊ malu

Vñ phs diẽ ꝙ bonũ ⁊ maluʒ nõ ſüt in
gñe ſ̊ ſũt gña alioꝝ.ſ̊ pᷣma ꝛia maxiĩe
ſũt oppoſita.ꝗ bonũ ⁊ maliũ circa actõ/
nẽ directa hñt oppõneʒ ⁊ repugntia.
Itẽ malũ diẽ puationẽ bõi.ſᷣ pᷣuatio ⁊
hĩtus directe ſũt oppoſita.ꝭ c. Itẽ
q̃ hñt oppoſitoſ effect'directe opponũ
tur.ſᷣ bõa actio et mala oppoſitos hñt
effectꝰ in aĩa.qꝛ bõa actõ oꝛnat.⁊ mala
defoꝛmat. g τι. Itẽ q hñt oppoſitas
retributiões directe hñt oppõnẽ.łᷣ bõa
actio ⁊ mala hnᷣt oppoſitas retbutõeſ.
qꝛ vni retribuit᷑ etnuù gaudiũ ⁊ alij ecnũ
ſuxpliciũ.. Itẽè oĩs recta diuiſio
eſt p oppoſita.ſi actio moꝛał recte di

nitipbe
ſosſitp
andt ſi
botatet
cencion.
cactione
de focite
ppebition

L 1jdeipht

naluße
bllia igii
ſatoppoſi
nodareel
pitet cart
re cadeae
ritoria fu
demenito
A mala⸗t
ſütoppoſ
gctioncere
tebinq die

(pitcpa

Eemerito
eedp
noſato⸗
lertut.
ziinfe
dellber.
lätunq;
pclcox
delibera
totboit
abolint
peegesa
ikytn boi
waantrepn
Gmödae
bonopn
ſcenibe
uertitci
gütbonn
diniſiua.
morisit
eſtboni
guocdin
paleſiue
differen
exoppoſ
Geoppe
cüſtanti⸗

„

[ In A
Rckdertio
eepcdi
le §. c...
X. Liſie
mat i
7 A; .
ens

„
eni
itocic
cacois de⸗
tiicifferete
müſia
ntractiodeii
malirtroi⸗
Eryſem.
vnutmali
nöſütin
ammie
epn.
rsputot
rcroponi
poſtoo
gſetbncel.
rcad⸗ uiſo
natrecket

nidit ꝑ bon ⁊ malã.gᷓ mẽbꝛa huiꝰ diui

ſiõis ſũt p oꝑpoſita. Sʒd. Oppoſi⸗/
ta nata ſut fiericirca ið.̊ impoſſibile ẽ
bõitatẽ ł malicia uel ecõuerſo circa eã
dẽ actionẽ ſuccedẽ.q̊ bonũ ⁊ malũ cir/
ca actionẽ nõ hñt opponẽ. Itẽ oẽ qð
de facitẽ valde bonü.⁊ oẽ qð fit õ eiꝰ
ꝓhibitionẽ ẽ malũ.ſ̊ eadẽ actõ fit a ðᷣo
73 dei phibitionẽ᷑.ꝗ eadẽ actioẽ bona
⁊ mala.ſ̊ oppoſita circaidẽ ſũt ĩcõpoſſi
bilia.igit᷑ bonũ ⁊ malũ circa actõeʒ nõ
ſũt oppoſita. Itẽ cũ vñs pcipit ſer
uo dare elemoſinò. et dominus pꝛeci/
pit ex caritate.⁊ ſᷣuuſ facit cũ murmu⸗/
re.eadè actio ẽ meritoꝛia dño.⁊ deme-

ritoꝛia pᷣuo.ſᷣ oẽ meritoꝛiũ ẽ bonũ.⁊ oẽ

demeritoꝛiũ ẽ malü.ꝗ eadẽ actio ẽ bõa
mala.̊ bonũ mals circa actionẽ nõ
ſut oppoſita. Itẽ aliqͥs incipitaliq;
actionẽ ex caritate ⁊ tmĩat eò exvanita
te im ꝙ diẽ Hꝛeg. Sepꝑe qð caritas ĩ/
cipit cłpa pagit.̊ vna ⁊ eadẽ actio põt
eẽ meritoꝛia ⁊ demeritoꝛia.⁊ ſi B:redit

idẽ qð pꝛiꝰ ꝙ bonũ ⁊ malũ circa actõeʒ

nõ ſut oppoſita. Itẽ bonũ ⁊ ens cõ/

uertũt᷑.̊ ens ẽ plus q; actio.ꝗ̊ t bonũ.

g ſi inferiꝰ nõ diuidit᷑ ꝑ ſuũ ſupiꝰ.actõ
deliberatia nõ põt diuidi ꝑ bonã ⁊ ma.
lã tanq; p dꝛnas oppoſitas. W? ad
pdictoꝝ ĩtelligẽtia eſt nõnduʒ ꝙ actio
deliberatia nata ẽ hr̃e duplicẽ bonita
tẽ.⁊ bõitatẽ nẽ inq;tũ eſt actio ꝓcedenſ
ab aliq̃ vᷣtute ⁊ bõitatẽè moꝛis inq;tuʒ ẽ

ꝓcedẽs a li.ar.ſiue a uolũtate.Lũ ̊ᷣ q

rit᷑ vtꝝ bõitas ⁊ malicia circa actioneʒ
hant repugntiã. ita ꝙ ipſa diuidãt ta-/
q́; mẽbꝛa oppoſita.dð ꝙ h̊ nõ ẽ ueꝝ de
bono ꝓut or a boitate eẽntiali vł nãli.
ſic enĩ bonũ nõ eſt dꝛñna actõis.ĩmo cõ
uertit᷑ cũ ente ⁊ reꝑit᷑ ĩ oĩ actõe. Pꝛout
aũt bonũ dicita bonitate moꝛis.ſic eſt
diuiſiua differẽtia actõis.ꝓ eoqꝙ boꝰ
moꝛis ĩ triplici dꝛña eſt. Quoddã eniʒ
eſt bonũ in gne.quoddã ex circũſtatia.
quoddà uero bonũ pfectuʒ ſiue pꝛinci
pale ſiue ſᷣm ſe bonũ.Et quelibet haꝝ
differentiaa habʒ differẽtiaʒ mali ſibi

ex oppoſito reſpodentẽ. Nam bono in

gñe opponit᷑ maluʒ in gñe.bono ex cir
cuũſtantia opponitur maluz ex circũſtã

tia. ? bono ſimptir ſiue ſʒ ſe opponitur
malũu ſm ſe ſiue demeritoꝛiũ. Hoꝛum

auteʒ omniũ exempla ſuntmanifaſta.
Sic igituractio ꝓcedens a uolutate
deliberatiua diuidi habʒ p actionẽ bo

nam ⁊ mala.non ſoluʒ tanq; p differ?
tias diſpatas:ſed etiã directe oꝑpoſi

tas. VUnde rõnes que ̊ oſtẽédunt coce

dende ſunt. Ad illud g q pmo obꝛ

ꝙ oppoſita nata ſüũt fieri circa ideʒ.dð
ꝙ ſi intelligat᷑ de eodem numero non
habet ueritatẽ niſi in ſbo qð ẽ ſba ꝓbe
loquedo. Ipſiꝰeniʒ ſpſtantie eſt ꝓpꝛi/
um cum ſit vna ⁊ eadem numero ꝙ ſit
ſuſceptibilis ꝛioꝛum.circa actionem
autẽ cum ſic accñs nõ opoꝛtet illud ha
bere ueritatẽ.ꝙ bonũ ⁊ malum ſint cir
ca eandẽ actionẽ nuũero.ſꝑ̊ ſufficit q;tuʒ
ad legeʒ oꝑpoſitõis ꝙ Hant fieri circa
actionè eandẽ in ſpecie.Mlia eſt etiam
ratio qre bonũ ⁊ malum non poſſunt ſi
bi ſuccedẽ in eadem actione ĩ eandem
actionẽ᷑. ꝓpter hoc ꝙ eẽ actiõis cõſiſtit
in ſucceſſione.Et hoc melius iaʒ pate

bit. Ad illud qð ob ꝙ ome qð deuſ

facit eſtualde bonũ.ddðm ꝙ illud itel-

ligit᷑ quo ad bonũ nature.illiautẽ bõi/

tati non repugnat malicia moꝛis.ĩmo

eam pſuꝑponit.et ideo eadeʒ actio pot

a deo fieri:et nibilominꝰ eſſe ꝓhibita.
ex H̊ tamen non ſeqͥtur ꝙ nõ ſit ꝛietas
inter bonitatẽ moꝛis ⁊ malicia. Nnde
impoſſibile ẽ ꝙ vna et eadem actio ſit
ſimulæ ſemel ĩ ꝓhibitiõe ⁊ in pcepto.
Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ eadẽ actio eſt
meritoꝛia et demeritoꝛia.dðᷣm ꝙ bonũ
⁊ malum meriti ⁊ demeriti circa actõ/
nem non habet q̃litates abſolutas ſed
cõpationes diuerſas. VUñ actio bona
non aliud q; actio oꝛdiata in fineʒ.re
fertur aùt actio in finem ꝑ intẽtioneʒ.
Qim igit᷑ vna et eadẽ actio poteẽ a du⸗/
plici iniẽdente uel duplici intẽtiõe.ita
ꝙ ab vno ſicut a pꝛincipali motoꝛe.ab
altero uero ſic ab inſtrumto.⁊ vna illa
rũ intentionũ põt eſſe recta.⁊ altera il-
laꝝ obliq̃.hinc ẽ ꝙ vna ⁊ eadè actio po
teſt eẽ bona ⁊ mala pꝑ compationẽ ad

diuerſa pᷣnciꝰ loquẽꝰde boitate ⁊ mali
cia meriti ⁊ ᷣmeriti.Ex H̊ iñ nõ ſeqͥt᷑ ꝙ

boꝰ malũ ñ ſint oxpoſita circa actoʒ
NHã etſi ↄpatiãt ſe circa eandẽ actiõeʒ
in ↄpatiõe ad diuerſas ĩtentiões.nõ tñ
ↄpatiũt᷑ ſe fʒ q ↄpãt᷑ad eandẽ ĩtẽtõeʒ.
O ppoſita auᷣt reſpꝑectia ſᷣʒ q̊legeʒ hnt
oꝑpõnis ſᷣm ꝙ ad idẽ ↄpant. VUñn nõ ꝙ
alr or̃᷑ bonũ de uolũtate.ałr ð actõe ex
terio:i.nꝗ circa nolũtatẽ dic q̃litatè ali
qua ſupadditã.⁊ iõ ĩpoſſibile ẽ ꝙ nna et
eadẽ uolutas ſit ſi ſemel bõa ⁊ mala
nec abſolute nec i ↄpatiõe ad diuerſa.
Nirca actiõeʒ po bonũ dic ↄpatõeʒ ad
debitü pᷣnꝰ⁊ ad finc.vñ aliq due actõ
nes ptiũ oſiles tã ĩ gñe actõis q; ĩ gñe
circuùſlãtian moꝛaliuʒ frequẽt differũt
in h vna è meritoꝛia.alta pᷣo n.qꝛ vna
fit ab hnte caritatẽ.alta vᷣo a nõ hnte.⸗
H dicta ſũt de bono ⁊ malo ſʒ ꝙ tm va
let qtũ meritoꝛiũ ⁊ ðᷣmeritoꝛiũ.qꝛ ſʒ G
currebat obiectio. AAd ilid qð obeq;
actio ĩchoata ex caritate põt t᷑miari ex
va nitate.dð ꝙ ueꝝẽc.łᷣ lʒ illa actio vna
ſit ĩ giie nẽ.ñ ẽ tñ vna i gũc moꝛis ꝓ eo
ꝙ etli ſit vna uolũtas qͥ ẽ pnꝰilliꝰactõ
nis t alr etalr ẽ diſpoſita.diſpõe inq;
quariat ĩ gne moꝛis ſiẽ è intẽtõ recta ⁊
obliqᷓ. Ad illqd qð obꝛ ꝙ bonũẽ ĩ plꝰ.

iã pʒ rno.obicit enĩ ð bono nẽ.⁊ HB mõ

nõ cſt dꝛna diuiſiua actõis deliberatie

Ecundo queri

tur vtꝝ h̊ diſio ſit p dꝛnas eẽn
tiales.aut p accñtales.Et ꝙ ꝑ eẽntia⸗

les vr. Accñntia ſũt tñſmuta bilia circa

ſm.ſᷣ bõitas ⁊ maliꝰnullo mõ tñſmu
tant᷑ circa actõeʒ vt illa actio qͥ mõ ẽ bo
na:eadẽ nüũero poſtmodũ ſit mala ł ecõ

uerſo.q̊ bõitas ⁊ maliꝰ nõ ſũt dꝛñe acci

detales actõis.⁊ ſũt accñtales łeẽmia

les g τι. YMẽ q;uis qdaʒ accña ſutiſe
pabilia fʒ rẽ.tij oĩa ſũt ſepabilia ſᷣ ĩtel
lectuz. quedâ actio ẽ ita mala ꝙ nuũq;

pot eẽ nec ĩtelłi bõa.vtpote blaſphema

re ⁊ odire deuũ.q̊ vr̃ ꝙ maliꝰnõ accidat
tali actõi. Itẽ ↄtĩgitaliquẽ hĩtuʒ eẽ

eèntiati bonũ.vtpote caritatẽ ⁊ gram.
aliquè eẽntiałr maluũ.vt ĩiuſticis ⁊ laſci
uia.g pi rõe cũ actſũt ãſi ex hitibovrq;

aliqͥ actſint eèntiatr bõi.⁊ aliqͥ eèntia
lit mali.loque?de bõitate ⁊ maliꝰ mo⸗

ris. Itè gñi rñdet ſpẽs. cũ bonuʒ in
gñie ⁊ malũ in gne vtq; rudeat bonũ et
maluz ſpaͤle ſiue p mmon ſpẽi ſe hñs.ſᷣ
genꝰẽ eentiale ſpẽi ⁊ ſpẽs etiã addit S
gendꝛnaʒ eẽntialẽ. ncce è aliq; actõ
nẽ ponẽ qͥ ſit eẽntiałr⁊ bõa in gñe ⁊ boõa
ex circũſtatia.pi rõe ⁊ de actõe mala vr
qꝙ; diuiſio pdicta fiat ꝑ dꝛnas eẽntialeſ
Titriſecas. Sʒ . Auguſ.i parnone
ʒ pelagianos.pcẽm nõ ẽ nã aliq̃ ſ̊ actꝰ
icidẽſ ex defcũ bõi.ſᷣ̊ oẽ qð inẽ alicuiĩ/
cidẽt:inẽ ei accñtatłr.ſiꝗ oĩs malicia ẽ
incidẽs.nulla malicia è eèntiat᷑ alicui
actõi.̊ oĩs ẽ accñtał. Itẽ dꝛñe eẽnti⸗/
ales ſuüt ↄſtitutic eoꝝqͥꝝ ſt dꝛne.⁊ dꝛñ
tie ↄſtitutie ex eiſdẽ pᷣncipijs manãat ex
qbo manat ipſa ↄſtituta.ſᷣ malicia ñ hʒ
cꝗm effectiu ̊ vefectiuã.actio ro cãʒ
effectiuã hʒ Itẽ actio a vᷣo.maliꝰ ñn.
̊ᷣ ĩpoſſibile ẽ ꝙ malicia ſit alicuiꝰactõ/
nis dꝛna eèntialł. Itẽè dꝛñe eẽntialeſ
nõ altnant᷑ circa ĩdiuiduũ eiuſdẽ ſpẽi.
actões ꝗᷓ ſũt eiuſdẽ ſpẽi differũt pꝑ bo
nita tẽ ⁊ maliciã.q; vna ẽ bõöa⁊ alta ma
la.ꝗ̊ bonũ ⁊ malũ nõ ſüũt eẽntialeſ dꝛñe
actõiſ. Itẽ vꝛña eẽntiał aliqͥ d addit
ſupᷣ illud qð diuidit.ſ̊ malũ ñ addit ali
qͥd ſupᷣ actõeʒ ſ̊ potiꝰ pᷣuat.ꝗ malũ nõẽ
actiõis dꝛna eèntial. Nad pdictoꝝ
ĩtelligẽtiã ẽ nõndũ ꝙ idè eſt qrẽ vtꝝ hec
dĩſio.actõnũ alia bõa alia mala:ſit pꝑer

dꝛnas eèntiales qð querẽ vtꝝ bõitas

malicia ſint ꝓpetateſ ł ↄditões eèntia
les actõi uolũtarie. Licʒ iſtud aliq mõ
videat᷑ poſſe ↄcedi ei qͥ ſuſtinet illa opi9/
nionẽ ꝙ nõ oĩs actio a deoẽ᷑. Lñ illꝗ
opĩonẽ q ↄĩter ſuſtiet᷑ oĩs actio a ðᷣo
eſt:⁊ ſm id qð ẽ nãłrè bõa ↄcedi nõ dʒ.
nec põtrõnabitr ſuſtineri ꝙ malicia eſ
ſetiatł᷑ ſit actõi cũ potiꝰ dicat defectum
circũſtãtie alicuiꝰque vł qð accidebat
actõi. Sienĩ nõ accidẽt nõ poſſʒ pᷣuari
actõe mante. Attedenðẽ tñ ꝙ ma⸗
liciã ↄtĩgit tripłr ↄpare ad actõeʒ.aut
ſʒ ꝙ ẽ actio.aut ſʒ ꝙẽ h̊ actio.aut ſʒq;
ẽ tał actio. Siↄpet᷑ maliꝰad actõeʒ ſᷣʒ
ꝙ actio.ſic tenet rõem accñtis ſepabi
7 ↄĩs. Rõem accñũtis ſepabiłtenet ĩ
ꝙ actio q ↄſueuit fieri cũ culpa:põt cã
aliq̃ intuẽiẽte fieriabſᷣ clpa. Roeʒ vo

echt,is
ſpeiigten
vroroft
zanagtiape
zitnalere
tatal mo
bletomue.
jodicens
nalicaada
ſetſbemaca
enetaccnti⸗
lagenueſoe
tappthge
Nez poacnt
inbopillam
getist pal
rooſungit in
ſet mfeza
ſeinſepabit
inſepabitrac
zütmalicapt
Gtödldees⸗
Neßpoaron
gcdezymg
dimeentiak
wiglvoßme
glisfiugtd
nimeleßg
dicgkcenna
nenicennia;
nnqucgi ſ
Nohmngſüte
es bice
ſitmulaert
nleennitf ſr.
ſingiemat

ſcatg deſtet⸗

ſt denake
Aürdiciüed
ligendetde
eſtthoaga⸗
oenigh
ſnituſecht
i oſcunt⸗
kigaccjs
doͤgillucno
feſwemcuin
neistfitic
Göſuceſin
Pabilrachbe

ſardonit
Müſebis⸗
eniact
ungſerbin
cienalaff
mscentile
Mlisrone
dmelicni,
disnalicn
nnikalcni
hnsnnict
malicuit
.actorocz
1dor malt,
alicui acto⸗
meeentialeſ
idieriddd
keſtqſenth
unalrſim
ĩrs tenti
olin
inerilliopi⸗
oeTfili
snidade
1tdindde,

1

rig malicn
icntdefegunm
gooccitetar

envelng

coaußig
Euaieß
ttitentih
ianhun
hu. Röj

accns ↄaĩs tenet.qꝛ eirca actõeʒ eiuſdeʒ

ſpẽi ↄtĩgit malici ĩ aliqbo inuẽiri.ĩ ali

qbo vo nõ. ſiẽ aliq pdicado fidẽ xpiex

va na głia ꝑecost. aliꝰpᷣo meret᷑. Licet

aut maliꝰreſpcũ actõisoſiderate ĩ gie
hæat aliq mõ ↄfoꝛmitatẽ ad accñs ſepa

bile.i.Omũe.nõ tñ ꝓpe accñs tale. qͥa
nõ dic ens ſ̊ defectũ ent. Siaut ↄpet
malicia ad actõem ᷣʒ ꝙ ẽ ̊ actio. ſic te

net roem accñtis inſepabit᷑ ⁊ ꝓpi. röe,z

tenet accñtis inſepabit in hꝙ illa actõ

eadẽ nuero q eſt mala nõ pot eè vlteriꝰ

bõa ꝓpt h eað nũero ſumi n põt.Rõ

nez v accnt ꝓpitenet aliqñ lʒ nõ ſẽp.
in hꝙ illa malicia oꝛtũ hʒ ex ꝓpetatibꝰ

agẽtis ⁊ paciẽtis.ex qꝝ ↄpatõe neceſſa
rio ſurgit inoꝛdĩatio.ſic pʒ cũ filiꝰcog
ſcit mr̃eʒ.ł cũ hõ blaſphemat deũ. Unñ

ſic inſepabiłr adhẽt pᷣa paſſio ſbo.ſic

inſe pabitr adhẽt malihuic actõi.nõ ẽ

aut malicia ppa paſſio hui actõis.tuzʒ

qꝛ nõ ðꝛ de ea ↄuertibitłr.tũ qꝛ nõ dic poõ
nẽ ſ̊ puationc. Si voↄpet᷑ malicia ad

actõeʒ ſᷣm ꝙ tał actio c᷑.ſic poõt hr̃e rõeʒ
Cꝛne eentiał᷑.ſic enĩ albedo ẽ eẽntialis
tHi albo ſᷣm ꝙ ẽ albo.q;uis nò ſit eènti-

alis fᷣm ꝙ hõ.ſic malicia ẽ eẽntiał actõ
ni male ſ ꝙ mala. Muis aüt aliqͥ mõ

Dicat eẽntial.nõ tñ dr̃ eẽntiat qꝛ dicat
uerã eẽntiaʒ. ſᷣ q́;tu ad modũu ſe hñdi.⁊

qm quedãa ſũt noĩa qͥ imponut᷑ actiõiba

no ym ꝙ ſut actões im ł ſʒ ꝙ ſüt defoꝛ
mes.bic ẽ ꝙ talia mox noĩata piuncta
ſũt malo.et ſic caſtitas ponit᷑ in gie bo

ni eentiatr.ſic adulteriũ ⁊ mẽdaciũ po

nit in gñie mali eẽntiałr.ĩ H.n.nõ ſigni

ficat᷑ ꝙ defectſit eẽntiał actõi ſ̊ ꝙ de⸗

fect eẽntiatł ẽ actõi ſʒ defectia. dö

aut dictũ de mali moꝛis. H ipʒ intel
ligenð ẽ ⁊de bõitate. His vib plana

eſt rno ad qõneʒ ⁊ etiq ad obiecta.Lõ⸗

cedo enĩ ꝙ ̊ diuiſio actõis nõ ẽ ꝑ dif/
ferètiaſ eẽntiales ⁊ intriſecas.Et rõeſ
q̃ H̊ ondunt ↄcedede ſũt. ld ilid qð
obꝛ ꝙ; accñs põt traſmutari circa ſbom.

dð q illud no hʒvitatẽ in oĩ accñũte nec
reſpectu cuiuſcũq; ſbi ſᷣ reſpcũ ſbi yma
nẽtis ⁊ fixi.Qñ eni accñs ↄpat᷑ ad ali
qð ſucceſſiuũ:hᷣipſo ꝙ adheret ei inſe-
pabilłradhẽt.qꝛ illud ſtati mſit in pteri

tũ ⁊ efficit᷑ intiſmutabile.et ampliꝰidẽ
nũero reſumi nõ pot. Act“ eni nueraf᷑
ſbo ⁊ tpe ⁊ ſpẽ ſiue tmio.et iõ ſic è aliꝰ
actus cuiꝰ ẽ aliud pᷣncipiu ⁊ aliꝰtminꝰ
ſic ẽ aliꝰactꝰcui eſt mſura alia ⁊ aliud

tps intciſiõe ⁊ renouatõe facta in ipſo
actu.⁊iõ q;uiſmotui accidat uelox⁊ tar

dũ.tñ motus q eſt uelox ſm eã ptẽ ſᷣm
quã ẽ nelox nuq; põt eè tardꝰ. ſic et ĩ ꝑ/

poſito ĩtelligendu eſt. Ad ilłq qð obꝛ

qꝙ accna hñt eè ſepabilia ſaltẽ intelleũ

dð ꝙ nũq; maliꝰ ſic adhẽt actõi qn eẽn
tia illiꝰactiõis poſſit pter maliciã ↄſide
rari.Lũ enim dico actõeʒ mala.⁊ dico

acitõeʒ. ⁊ dico defectü.⁊ vtrùq; ꝑ ſe di/-
uiſim poſſum ↄſiderare. Sitr cũ dico
actõeʒ huiuſmõi ⁊ actiõeʒ hac duo di -
co.qꝛ ⁊ mõſtro ipaʒ ſbam ⁊ etiagz accña

ſbᷣ b ſba ipſa ocuł carnis ł᷑ mẽs hʒ eẽ

ↄſpicua.⁊ vnũ põt pteralteꝝ aſiderari
etiteltłi.maliꝰ aut nõ adhẽt inſepabitłr
actõi huiꝰ ſbe ⁊ illiꝰrõne ſbᷣe ſoſtrate.h

potiꝰrõe ꝓpetatᷣ ᷑ q̃litatis ſupaddite.

et ſiẽ ſa illa poterat itelti ſine illa ꝓp⸗
etate.ſic et actio ſine maliꝰ. Ed iltd
qð ob ꝙ aliqs hitus ẽ ecntiałrmaluſ
dõ qetſi ↄcedi poſſitaliquẽ hituʒ eẽn/
tiałxr eẽ bonũ.nõ tñ ↄcedi dʒ alicuẽ hi/
tum eẽntiatr eẽ malü ſᷣm ꝙẽ hitꝰ. Na
hitus ſᷣm qꝙ; hitus diẽ enſ ⁊ bonũ.
ergo ipſe obijcit de auaricia ⁊ laſciuia
nò ualet.qꝛ huiuſmõi nõ ſũt noĩa hitu
uz aĩie bᷣm ꝙ ſüt hitus.hłᷣ ſʒ ꝙ ſũt defoꝛ
mes ⁊ defectiui. Licet aũt maliꝰnõ ſit
entialis hĩtui ſᷣm ꝙ ẽ hitus. põt tñ ei

eẽ eẽntiał᷑ ſjm ꝙ defectiuꝰ. ita etia ↄtin
git repire circa actůũ. Ad illd qð obꝛ

ꝙ bonoĩ gñe rñdet bonũ in ſpẽ.⁊ malo
in gñe ſimtr. dð ꝙ malũ in gne ſiue bo

nũ nõ dicit᷑ ppe ꝙ ſit gen. tz ꝓpter q;/

daʒ ↄfoꝛmitatẽ quã hʒ cũ gne in hpʒ di
cit quandã potentiã indifferẽtem ad h̊
ꝙ fiat meritoꝛie uel demeritoꝛie.et dũ
p circũſta ntias ſupadditas de᷑minat

qdammõ ſpecificat᷑.nõ tamẽ malũ ſᷣm
ꝙ malum balbet ſꝑecies ꝓpꝛias.pꝛo eo
ꝙ pꝛiuationes non ſunt in genere niſi

per quandam reductionem. n ſpeci⸗
ficatio ⁊ diſtictio maloꝛum autatten/
it᷑ rone bõi qð puat ꝑ maluʒ.aut rõne

è”äü

„

dõi ad qð aliqͥs ↄuertit᷑ in actu peccati.

Et huiſignũ eſtꝙ pcca nõ diſtinguut

penes auerſionè ̊ penes ↄuerſiouè.
Erxrtio queritur
vtꝝ diuiſio actiõis ꝑ bõa ⁊ ma
la ſit pꝑ dꝛnas imediatas.an ſit ponẽ ꝑ

dꝛñaʒ terciã viʒ actionẽ indifferent·

Et ꝙ ſit ꝑ dꝛnas ĩmediataſ vr.i.cor̃.x.
Oia in gloꝛiã dei facite.Et ad cot.in.

Qia quecũq; facitis ſiue in vᷣbo ſiue ĩ

ope:oia in noĩe dni nr̃i ihu xpi facite.

Rut igit᷑ actio nr̃a eſt ĩ głiadeiaut nõ.

ſi ſic:eſt bona.ſi nõ. omittit᷑ illud qð
mõodat aptłs.ſ̊ omittere facẽ qð pcipit᷑

ſp eſt pccm. Soĩs actio łeſt meritoꝛia
uel cũ pcco.̊ nulla indiffers. Si

tu dicas ꝙ ẽ ↄſiliu. H nõ videt.qꝛ ↄſiliũ
nec dat omibo nec abſolute ſᷣ ſbᷣ ↄditõ
ne.nec peccat qͥs nolẽdo facẽ ↄſilium.

hoꝝ tria oppoſita repiunt in ꝓpoſito.gꝗᷓ

non tenet rõneʒoſilij. Itẽ math. x.

De oĩ vbo otioſoqð lo.fu.ho.red.rõeʒ
in die iudicij.ſ̊ otioſũ eſt vt diẽ Gꝛeg.
qð caret rõne iuſte neceſſita᷑ ⁊ intẽtõe
pie vtilitatis.̊ ome vbũ aut hʒ iuſtam
neceſſitatẽ ⁊ piavtilitatẽ aut caret illa.

ome vᷣbuʒ autẽ bonũ aut otioſũ.pari

rõe ⁊ ome factũ.ſ̊ de omi otioſo redde
mꝰrõem. ? nõ reddemꝰ rõneʒ niſi ð ma
lis.ꝗ ome vᷣbuʒ ?᷑ factů nr̃m:uel ẽ boꝰ

uel malũ. Itẽ Bern. In via dei ſta

re retrocedẽ eſt.ſ qͥ facit actiõeʒ nõ me
ritoꝛiã nõ ꝓcedit in via deiĩ actõe illa.

Sp illaʒ actionẽ retrocedit.⁊ nõ retro⸗
cedit niſi ꝑ mala.ꝗ̊ omĩs actio uel ẽ bo
na ł eſt mala.⁊ nulla indifferés. IJtẽ
uoluütateſ p aciões pueniũt ad retribu

tões. ſ̊ nihil ẽ mediuʒ qͥn oĩs uolũtas

gut ẽ bona autẽ mala.nibil ẽ medium

int retributiões qͥn eti oẽs ſaluẽt᷑ uel

dõnent᷑. vr ꝙ nihil ẽ mediũ int᷑ bõita

teʒ ⁊ malicis circa actões nr̃as. Itẽ
de eſt alpha ⁊ o pncipiuʒ ⁊ finis.ł᷑̊ qð

nõ eſt a deo ſic a pncipio:puatuʒ ẽ rõe
boni.ergo ſimiliter quod nõ eſt ad de⸗
um ſicut ad finem pꝛiuatur ratione bo

ni. pᷣuatio aũt bõi nihil aliud ẽ q́; ma
lu.ꝗ qð nõ eſt ad deũ ſiẽ ad finẽ eſt ma

lu.et qð eſt ad deũ ſic ad finè eſt bonũ.

H ↄſtat.̊ oĩs actio nr̃a uelè ad deu ſiẽ
ad finc.ł᷑ nõeſtad deũ.goĩs actio nr̃a
uel ẽ bõa ł mala. Itẽ cũ uolütas no
ſtra ex deliberatõe facitaliqͥd aut quie
ſcit ĩ creatura.aut refert ad creatoꝛem.
Si refert ad creatoꝛẽ.bñ facit. ſi q eſcit
in creatura:male agit et deoꝛdinat᷑.qᷣa
fruit᷑ eo qͥ eſt vtendu.g vr ꝙ uoluũtaſ in
oĩ actõe ſua uel mereat uel demereat.
S33. Ro. vij. Velle mihi adiacet
X. B loſa. Eſt uelle gre ⁊ uelle vitij et
uelle nẽ.ſ̊ actio rñdet uolũtati.ergo in

ter actionè meritoꝛiã ⁊ vitioſam cadit

aliqua actio media. non ̊ omiĩs actio

uolũutatiſ nr̃e eſt mala uel bona.ſ que

daʒ idifferés. Item leuare ueſtucã
de terra nec ẽ bonũ in gñe nec maluʒ.
nec etiã bonũ ex circũſtatianec maluʒ.
ſim kr q;tuʒ ẽ de ſenec meritoꝛiũ nec ð/

meritoꝛii.ſig bonũ moꝛis diuidit᷑ ſuf-
ficiẽter ꝑ has tres diuiſiões.⁊ nihil eſt

in gñe qð non ſit in ſpe.videt᷑ ꝙ talis
actio nõ ſit bona uel mala ſ indifferẽs
Itſtem aliqͥ ſ ↄmeditvt ſatiſfaciat ap
petitui naturali.talis actio nõ eſt bona
bonitate meriti.̊ ↄſtat.qꝛ non fit ꝓpt

deũ.nec ad ipſũ refert᷑.nec ẽ mala ma
licia culpꝑe.qa ꝑccatũ non cõcoꝛdat na

ture ſ̊ diſcoꝛdat.talis autẽ actio natu
re ẽ ↄſona.ergo videt᷑ꝙ aliq̃ actio nr̃a

mediũ teneat inter bonitatẽ ⁊ malicia.

Item ſi oĩs actio noſtra eẽt merito
ria uel demeritoꝛia.cuʒ in eo qui caret

cgritate nulla ſit meeitoꝛia:omis eius

actio eẽt mala.ergo ꝑeccaret ĩ hꝙ ua⸗
dit ad eccłiaʒ.ergo ⁊ in ̊ ꝙ facit omĩa

alia opa.igit᷑ nunq; ſe diſponẽtad gra
tiã. immo diſponẽdo mag ſe elògaret.
Item nulla ẽ actio bona et merito⸗

ria niſi que fit bona intẽtione:⁊ medi⸗

Ante illa referi ad debituʒ finem. ergo

ſi omĩs actio noſtra eẽt bona uł mala

meritoꝛia uel demeritoꝛia. in omĩ actõ
ne et cogitatiõe noſtra quã in deũ non

referimus:peccaremꝰ.ergo vix eẽtali⸗
quis qui non ꝑeccaret milieſ in die.cũ

innumerables habeam cogitatõnes

⁊ affectõnes qbus nihil cogitamuſ de
deo.de illis maxime loquoꝛ qui mag
intendunt actioni q; cõtemplationi.

ſſcc
niſelbi

c(piunctcat

llnsatid
pryſgeiit
mrinouele
gitiznben
Aung.nog
ſtineciatet
neigneſiin
nali tanc p
deacheuolu
veratingdll
nali Ctan
fatie duptre
nis tin copet
ſſte omeooae
Oef aurreſer
Nnück ne⸗
nointactione
Ctfrrenteoig
Geſtaek. ad
ris. edorin
guͤerccäſti⸗
cötiplerſit
etmalüerci
Hoicaget
nürmulöfn
necſitboaft
Olſütbona
tin Imerbon
ſfciſtinime
ſue maliing
lepitfenbon

Irbonnzat

Amedidin⸗
medenauel
guenodicütt
Etſi Rod

liäng. ge

mediatns ime
inbhiteroes⸗
deböintenn
Aopanti ſie
Gcchdieng⸗
enifretden
Puteteiag
gligdenen
cht deoiace

n. Eibuie

Adeiſte
Atonf
Müns
anquie
natdem.
ſieſct
Wingt
Wünkin
daenegt.
l
eleniner
negonn
nadtt
miscto
nbane
meucſtri
mecnaln,
mnecwaln.
rüneed,
dincitſuf⸗
Nhleſt
teigtalis
iaciens
iiacma;
Dndenbone
nonſt ppe
ncöcoet
Niactowen
löeconi
ntäünen
ntocicne
inonis eils
nribouu,
fuctomia
onitade
ſecagen.
manenio⸗
Honert en⸗
gfinen
onun nul
nonine⸗
näindeünen
Priehli
eſimndie⸗d
ogitnnes
iunni 1
norqul nuß
nplation

Itẽ ſiẽ caritas eſt pᷣncipiũ oĩum bo

noꝛũ.ſic libido ⁊ concupiſcẽtia eſt pn /

cipium et cauſa ðᷣmniuʒ maloꝛuʒ. ſed

multas actiões faciunt hoĩes tota die

q̃s nõ faciũt nec ex libidie nec ex cari⸗/
tate.ĩmo uel ex amoꝛe nali ?ł᷑ ſotiali.vł

ex qdaʒ vꝛba nitate ciuili ⁊ ↄſuetudine
opandi.nõ ̊ vr̃ ꝙ oĩs actio uolũtaria
ſit ĩmediate bona uel mala. W. doͤ
ꝙqᷓ cũ querit᷑ viꝝ actio diuidat᷑ ꝑ bonũ ⁊

maluũ tanq; p dꝛnas ĩmediatas. eſt qõ
de actõe uolũtat deliberatie ſᷣm ꝙ deli

beratiua ẽ.illa enĩ eſt qͥ diuidit᷑ ꝑx bona

⁊ malã.Et qm de actõe uolũtat delibe
ratie dupłr ẽ loqͥ.ſ.q;tuʒ ad gen actõ

nis ⁊ in cõpatiõe ad opantẽ.dupłr pñt

iſte dꝛne ad actõeʒ ↄpgri.aut ſᷣm genꝰ

open aut reſpectu opant᷑. Si pomõ.ſic
planũ eſt ꝙ nõẽ diuiſio p ĩmediata.ĩ/⸗
mo int actionẽ bonã ⁊ malà actõeʒ in-
differentẽ ↄtĩgit reꝑpire mediã.et q̊ ma

nifeſtüũ eſt. q; cũ triplex ſit dꝛna bõi mo
ris.qꝛ ẽ bonũ ſm ſe ſiue pᷣncipale.⁊ bo
nũu ex cicũſtãtia.⁊ bonũ in gne.⁊ ecõtra
cu triplex ſit malü.videlʒ malũ in gñe.

et malũ ex circũſtãtia.⁊ malũ ſm ſe.int

H oĩa ↄt git repiri mediũ. Ham int bo

nuũ ⁊ malũ ſm ſe q̃ſi media ſut illa que
nec ſüt boa ßm ſe nec ſut mala hm ſe.ſi
cut ſũt bona ł mala ĩ gñe ł ex circũſtã⸗/

tia. IJnterbonũ ex circuſta c maluʒ ex
circuſtãtia media ſũt t indifferẽq; bo
na ⁊ mala in giie. oĩa eni illa indifferẽ
ter pñt fieri bõa t mala ex circũſtantia.
Inter bonuz aüt in gñe ⁊ malũ in gñe

cadit mediũ indifferẽs ſimptr ſicẽ uelle
ↄmedẽ nel uelle leuare ueſtucã de tra.
que nõ dicũt bonitatẽ moꝛis ł malicis.

Et ſic pʒ ꝙ diuiſio actõisp bonã ⁊ ma

la q; tuʒ ad gen open nõ eſt ꝑ dꝛiſas im
mediatas.ĩmo ẽ repire dꝛnaʒ terciã.et
in Hoiĩter oẽs ↄcoꝛdãt.Si aũt loqᷓmur
de boitate ⁊ malicia actõis in ↄpatiõe
ad opantẽ.ſic ſũt diuerſe opioneſ.Nã

Qqdaʒ dicũtꝙ ẽ diuiſio ĩmediata.nihil

enĩ facit hõ ex deliberatiõe qð ðᷣs nõ re
putet ei ad pmiuʒ.vł nõ imputet ei ad
aliqð demeritũ. Vñ ĩ die iudicij vt di
cũt de oĩ actu deliberatio rõem redde⸗/

ma'. Et buic poni vidẽt ↄſonare uerba

ſãctoꝝ q dicũt ꝙ ſiẽ non pibit capilluſ
de capite nec momẽtũ de tꝑe de q rõeʒ

cere anſel. ꝙ exigeta nob ome tps im
pſuʒ quatr fuerit expenſũ. Et ipſa vi/

tas vr̃ huic ↄſonare cũ diẽ ꝙ de oĩ ᷣbo

otioſo roneʒ reddemꝰ. Sʒ iſte moduſ
dicendi aut multü ampliat vis ſalutis
aut multũ coartat. NHã ad hꝙ ſit opuſ

meritoꝛiũ aut dicèt reqri actualẽ rela/

tionẽ illiꝰopis ad deũ ⁊ ĩ ꝑticulari.aut
dicxt ſufficẽ retonẽ in hitu ⁊ inv łi.Si
Dicuũt ꝙ reꝗrit᷑ reło ĩ pticulari. nimis ẽ
Arta via ſalu.qꝛ tũc inoĩ ope qð hõ nõ

refert actuałr in deũ demeret᷑ ⁊ ꝑeccat.

q ualde ſeueꝝ ẽ dicere.Si ſufficẽt in

tẽtio hĩtualis ⁊ in vłi.tũc qñ aliqͥſ ꝓpo

ſuiſſet in coꝛde ſuo ſuire deo ĩ pncipio
anni vł meß ?ł ſeptiane ?ł diei: oĩa opa
que poſtea facẽt etiã nihil cogitans de
deo eent ſibi meritoꝛia. Sʒ ſi h̊ dicat
ualde ampliat᷑ ⁊ longat᷑ via ſalub.et in
Hhauctoꝛitatibo ſanctoꝝ obuiat᷑ ꝗq dicũt
eã eſſe ualde arta. Et iõ eſt aliꝰmoddi
cẽdi q; da mmõ mag tẽpatus qᷓ ſit ille.
viz ꝙ qued ſut actões deliberatic uo/
lũtatis que reſpiciũt ipſã directe.qᷣdaʒ

uero ſüt que reſpiciũt ipſa ſm ꝙ regit
potẽtias nales. Mꝛi opatio ẽ locutio

que àdem ẽ rõnał m ꝙrone vtit. Se.
cũda poẽ ↄmeſtio uel ambulatio ⁊ ↄſi

miles. Dicũtꝗ q circa illas oꝑatões qꝗᷓ
reſpiciuũt uolũtateʒ rõnalem ſᷣm ꝙ ro/

nalis ẽ non ↄtingit reꝑire mediũ inter
bonitatẽ ⁊ maliciã. circa alias vo ↄtin

git. Añn bñ ↄcedũt ꝙ non oĩs actio de

liberatiua uel bonacẽ uel mala.aut enĩ
vtilis aut otioſa. ſi otioſa:tũcẽ mala.
Et ꝓptea dñs dixit De oĩ uerbo red-
de rõneʒ.nõ de oĩ facto. et btũs Jaco.
in cañ.ſua diẽ.ꝙ qͥ in ybo nõ offendit:
p pfectveſt vir. Et pptea dicit qdam q;
uerbũ pᷣus dʒ ułire ad limaʒ q; ad lin/

gus. S zʒ tñ aah iſte modꝰdicẽdi nõ vr̃

plene ſatiſfacẽ. nam uelle cogitare de
vuate eſt act'uolũtatis ſʒ mouet᷑õ

xr.⁊ tñ frequent᷑ hõ cogitat ð viitate ita

cq ñ refertad ðᷣʒ.⁊ tñ duꝝẽ dicẽ ꝙ peccʒ

Altipõt aliqͥ ſ loqͥ alij ex nali pietate ł

ex cili vibaitate ſic q; ſalutat hoĩeʒ ĩ via

et tůc nalde durũ eſt vdicẽ ꝙ peccet.nec
poõt dici ꝙ oĩs tał locutio ſit meritoꝛia.
Item ſi plus ẽ facere q; dicẽ potiuſ
reddemꝰrõem de facto otioſo q; ð ᷣᷣbo

Vñ ſcĩ cõcludũt h̊ a mioꝛi ex vᷣbo euã⸗/

gelij. Et iõ eſt tciꝰ moqdicẽdi ꝙ ĩ opi⸗
bus uolũtat deliberatie eſt ppouẽ medi
uʒ ĩter maliciã ⁊ bõitatẽ.nã quedã actõ

a uoluütate deliberatia ꝓcedẽs ẽ oꝛdia⸗/

ta in finẽ debitũ.ſ.ad deũ.et h̊ q deʒ eſt

bona. et ſi ſit ex caritate ẽ meritoꝛia vi
te eine merito ↄdigni. Si autẽ fiat e
caritatẽ:meritoꝛia ẽ merito cõgrui.q⸗

daʒ vo actio deliberatia ex uolũtate ꝓ
cedẽs ẽ nõ oꝛdiata.⁊ h eſt diuiſio p im
mediata.ſᷣ nõ oĩs actio nõoꝛdinata ad
deũ tanq; ad finẽ eſt mala.qꝛqued nõ
oꝛdinat᷑ ꝓpter inoꝛdinatà ↄuerſionem

ad creatura. quedà vo nõ oꝛdinat᷑ ppt

opãtis negligentiã.quedã vo nõ oꝛdi⸗

nat᷑ ꝓpter operatis infirmitatẽ ⁊ miſe⸗/

riã. ꝛiꝰdꝛña actõis nõ oꝛdiate ẽ ma-

la malicia ↄmiſſiõis.⁊eſt mala maliꝰ

obmiſſiõis.ʒ ſᷣo neutro mõ eſt mala ſᷣ
eſt indifferẽs. Lał᷑ aut actio ẽ qñ qͥs fa
cit aliquã opꝑpatõeʒ ita ꝙ circa creaturã

nõ afficit᷑ inoꝛdiate.nec tñ illaʒz opatõ

nẽ ↄpatad deũd. ł̊ facit ꝓpter aliquẽè fi
nẽ qͥ reſpicit indigentiã nẽ.vt cuʒaliqͥs

ambulat yvt recreet᷑.uelↄmedit vt refi
ciat᷑.tał actio indifferẽs iudicat᷑.qꝛ ðs

nec illa remunerat:nec iputat ĩ culpa.

et h qꝛ in tali actõe nõ eſt malicia ↄmiſ

ſiõis.qꝛ non ẽ inoꝛdiata delectatõ.nec

etiã obmiſſiõis.non enĩ ſp obmittit hõ

qñ actões ſuas nõ refert ĩ deü. Indul
get enĩ nẽ fragili⁊ infirme vt młta poſ
ſit talia facẽ.nec de reqͥritab hoĩe i tłi
ſtatu diſtractõis ⁊ miſerie ꝙ oĩadũ fa/
citreferat ad ſe.reqrit tñ aliqñ qn ẽ lo/

cus ⁊ tẽpus.et tũc ſi hõ non referat:ob

mittẽdo peccat. Cocedendũ ẽ igit ſiẽ
rõeſ que oñdunt qꝙ diuiſio actõis ꝑ bo
naʒ ? mala nonẽ p dꝛnas imediatas.
ꝓ eo ꝙ int has dꝛnas ↄtiĩgit repire me

giũ ſiue actio ↄſideret᷑ ſjm gen opis ſi
ue reſpectu opan. Ad illud qð pᷣᷣ*
obꝛ de illo vᷣbo apłi Oĩa in głiam dei
facite. Rñdentaliqͥ ꝙ ẽ ↄſilium. Aliih/
ꝙ ẽ pꝛeceptũ.aliqͥ ꝙ eſt finis pcepti.ſi

illud Diliges dũm veũ tuuʒ & Qib⸗
aũt pdictis mõis pdict ſᷣmo pot intel
ligi. Põt enĩ accipi affirmatie ł nega
tiue.⁊ affirmatie duptr.qꝛ H̊ ſignũ oĩa
põt ibi teneri collectie uel diſtributiĩe.
Siaccipiat᷑ negatĩe.ſic ẽ pceptũ.⁊ tũc
eſt ſenſus.ita faciatis opa vr̃a vt nihil
faciatis ᷣ głiaʒ dei. Siaũt intelligat᷑
affirmatie ⁊ Hſignu oĩs teneat᷑ diſtri-/
butĩe ⁊ diuiſim.tũc ↄſiliũ ⁊ amonitõ.
A monet enĩ apłs ſᷣm hũc ſenſũ ꝙ qð
libet opꝰnr̃m referam in deũ.⁊ de qli

bet diuiſim poſſumꝰ facẽ et vtile ẽ nobdᷣ

⁊ expediẽs ſi faciamꝰ*.nullũ enĩ eſt opꝰ
deliberatiuũ qð a nob fiat qð qͥdeʒ nõ
poſſimꝰfacẽ ꝓpter ðᷣũ.⁊ ſi facẽmꝰ:me
lius facẽmꝰ q; qñ nõ referimꝰ. Si aũt
pdictus ſᷣmo teneataffirmatiĩe et hᷣ ſi/⸗
gnũ oĩa teneat᷑ collectiue.tũc nec ẽ pꝛe
ceptuũ nec ↄſiliũ.ſ̊ finis pᷣcepti ⁊ ↄſilij.
Ad henĩ debemꝰtẽdere ⁊ ̊ deſiderare
ꝙ ad talẽ ſtat puẽiamꝰ ꝙ oẽs cogita/
tiões nr̃as ⁊ affectꝰ in deũ referamꝰ.HG̊
aũt tuc optinebimꝰqñ deũ ex toto coꝛ/
de diligemꝰ. Et ſic pʒ ꝙ ex auctoꝛitate
illa nõ ↄcludit᷑ ꝙ aliqͥs peccet cũ nõ re⸗/
fert opꝰ ſuũ in deũ actuałr. Nec ualet

illud qd obijcitqꝙ nõ poteè còſiliũ. non

eni h̊ accipimꝰↄſiliũ ꝓpe ꝓut ꝓponit᷑
iure pfeci.ſᷣ uocamꝰ hoſiliuʒ quãcũq;
monitõeʒ gñialeʒ que viã expꝑedit ad p/
ueniendũ in ſalutẽ.ſiẽ ſuntamonitõeſ
ſalomõis in liꝰ puerbᷣ.⁊ ↄſiles hoꝛtatõ
nes ad bonũ Ad illud qð obꝛqꝙ red
demꝰrõem de vbo otioſo. dð ꝙ otioſũ
nõ dr uerbũ qꝛ non ſit oꝛdinatũ in finè

ſolũ.ßᷣ qꝛ oĩ caret vtilitate dũ tñ aliquã
deberet hr̃e.et int tale otioſũ ⁊ merito

riuʒ ſiue bonũ cadit mediũ qñ aliqͥs fa
cit aliqd qd non ẽ oĩmoda vtilitate p⸗

uatũ.nec tñ ẽ oꝛdinatũ in deũ tanq; in
finẽ vltiꝰ. Vñ nõ dr̃ hõ eẽ otioſus ſp

qñ nõ laboꝛat.ſ̊ tũc dr eẽ otioſus qñ ñ
laboꝛat ⁊ debẽt laboꝛare.frequẽt tñ il-
la iᷣba que vident᷑ eẽ inutilia: vtilia fi/
unt dũ oꝛdinant᷑ ad recreationèẽ aliquã

ſpus c excluſionẽ accidie.ſm ꝙ refert
beat Bern. dixiſſe cuʒ quẽdaʒ fecit ce

ſpitare.otioſuʒ inquit fuit factum:ſed
non otioſe factum. Fecerat enim boc

cioals benig

ltfent
cluagse
ſhetl do⸗
tntunbulan
Ne Bern
EtAnſel e
ſeterpeniu
diſfcleimon
dlenspſon
grorunitasel
hom aff
ſciptredat
Etdisipſe
oindicrigt
roenneli
loes d i
ſct naſcltci⸗
giizetilugi⸗
ceſeeuoluntat
nbotöes i
Ginöſalnätd
ci Noſicaue
ingoagelibid
deet lvidinen
metünönalet
libiannevelg
dici. Nil
eſtadeoepu
nſadeü dd;
genis deu
elocpnetd
tei aniord
tjei ntini
wenseſttües
noned
fitacdrsn
Adilndde
ckantdeſcki
doʒqeſcẽd
Oſſirbitig
malgmalci
las oſtcrann
cpaltAutar
Nlinüfinese
eentiptrſiedi
ogianaffaͤn
negligürtan
doſſti dehet
lglerifirmit⸗

a
mopptinnl
nietnegn
leinbatie.
pti ttu
ununnnbi
hunſnteligak
nt dicri⸗
ütanonid.
bitſetſüge
nnei kdel
Ca irinod
lügnicſtop⸗
iaradite
ſihfacenene
nin Giei
mutieethſi
etie neceee
Neptitſiij.
Sdeſitemne
dirldgi,
Nünicnn 8
deüeron
Oekauctgna
Pcttcüof⸗
makr Becvate
Stek ciſliͦton
pheymppni
Hoſnzcicih
rückpata),
ſuntanonite
1Mls tonml
wovobre
. do hotioſ
inardin fni
nedünhaliri
toſüt merto
ciüzilis
noce rtliateh
jindei tanijn
wetoeſief
tiolieſnsfi
ne. fenitti/
nunlirftluf,
miutonialin
Kiefmgein
gnici, ſecfe
ſitrnnt
uumtcninle

ad letificanqu illuʒquẽ vigerat meſtu.

Ad illud qð ob ꝙ in via dei ſtare ẽ re/
trocedẽ.dð ꝙ ułꝝ ẽ ꝙ qñ hõ ſtat ců de⸗

beretambulare. et qtuʒad illud tepbus

diẽ. Bern.ꝙ nõ pibit momẽtũ de tpe.

Et Anſel.ꝙ exiget᷑ a nobis rõ qtr tps
fuerit expenſũ. Si aũt querat qñ q̊ eſt
difficile ĩmo im poſſibile ẽ ᷑miare quia
diuerſis pſonis diuerſimode ſe offert
opoꝛtunitas exeudi in bonas opatdes
2 in bonas affcõnes ⁊ intẽtiões.⁊ ideo
ſacti vt reddãt nos ſollicitos trẽt nos.
Et dñs ipſe cuʒ dicit. Quod vni dico
oĩbo dico vigilate. Ad illud qð obꝛ
ꝙ nõẽ mediũ inter uolũtates ⁊ retribu
tões.dð ꝙ nõẽ ſiłe ꝓ eo ꝙ oĩs ho qͥ na

ſcit᷑: naſcit᷑ cũ pcẽoa nõ liberat niſi p
grãʒ.et illa gr̃a amittit p culps.vñ ne-/

ceſſe ẽ uoluntatẽ eẽ gtaʒ ł odioſã.⁊ qa
retributões rñdent pſoniſ.hĩc ẽ ꝙ; oẽs
qui nõ ſaluãt᷑ dãnant᷑.ita ꝙ non ẽ me⸗
diũ.nõ ſic aũt ẽ de actiõe.qꝛ a uolütate

in qua ẽ libido põt aliq̃ actio exire etiã

pꝛet᷑ libidinẽ moꝝ. VUñ ſiẽ iſtud argu⸗
mẽtũ nõ ualet Nolũtas nõ põt eẽ ſine

libidine uel gra.ſic nec argumẽtuũ puſ
dictů. Ad illud qð obꝛ ꝙ oẽ qð non

eſt a deo ẽ puatũ bono.g ſitr ome qd n
rſt ad deũ.dðᷣʒ ꝙ nõ eſt ſite.qꝛ oꝛdiatio
actõis ad deũ tanq; ad cam efficienteʒ

uel ad pnciattẽdit.non ſolũ q;tuʒ ad

eẽ moꝛis ſᷣ etiã q́;tũ ad eẽ nẽ.⁊ ita reſpi/
cit eẽ. oꝛdĩatio pᷣo q;tuʒ ad finẽ reſpicit
bñ eẽ.qᷓ;uis iñ nõ ſit medium int ens ⁊
nõ ens.eſt tñ mediũ int᷑ bñ eẽ ⁊ male eẽ
moꝛiſ.ꝓ eo ꝙ bõitas moꝛalis nõ ſe ex

tẽdit ad oès actões ſiẽ bonitas nal.

Ad illud qð obꝛ ꝙ ſi uolũtas aliqͥd fa
cit. aut qeſcit ĩ creata.aut refert ad ᷣm

dðᷣʒ ꝙ qeſcẽ dr̃ aliqͥd alicui dupłr. aut

qꝛ ſiſtit ibi tãq; ĩ vltio fine.⁊ tũcẽ actio

mala malicia moꝛtatł pcci.q.ſ.uolun
tas poit creaturã ſibi p fine vltio ⁊ pᷣn/

cipali.Aut qꝛ ſic ibi ſiſtit.nõ qꝛ ibi ppit

vltimũ finẽ᷑.ſᷣ q; nõ vlreriꝰtẽdit.et hpõt

eẽ tripłr ſic dictũ eſt S.Aut ex aliq̃ in-
oꝛdĩata affcõne q̃ illi ri alligat᷑. autex
negligẽꝰ toꝛpoꝛe qͥ negligit referre cũ

poſſit ⁊ debẽt.aut qꝛ ex qdazʒ imbecilli⸗-
tate ⁊ ĩfirmitate aggnat᷑ ot difficile ſit

8

ſibi oẽs actiões ſuas in deuũ ↄuertere.
et pmis duob mõis eſt pcẽ̃m.ʒ onon.
Mõndũ eſt tñ ꝙ ad h̊ ꝙ aliq̃ actio ſi
meritoꝛia nõ oʒ ꝙ ſpqͥs ea referat actu
Alr in deũu.ſᷣ ſufficit relatio hituat᷑. Ha
bitualẽ relationẽ uoco nõ qꝛ hẽat cari
tatẽ pꝑ quã ſit hilis ad referenð.ſᷣ̊ qꝛ ĩ p

moꝛdio opatõis illiꝰ vł alteriꝰad quaʒ
illa pᷣter ſe hʒ:intẽtionẽ hʒ ad deũ di
rectq. Vñ ſi aliqs intẽdit dare ꝓ ðo cẽ

tũ marcas ⁊ icipit dare ⁊ cogitat ð ðo

in pᷣᷣmarca:⁊ ĩ alijs nõ cogitat.nihilo

minꝰtñ oẽs dationes ille ſũt ei merito

rie ⁊ fructuoſe.ſiaũt opꝰ alteriꝰgñis iĩ
cipet.oʒ ꝙ intẽtio renouaret᷑ ad q ꝙ; ᷣ

op ect meritoꝛiũ. er hũc etis modũ
iteltreè ĩ vin religioſis qͥ in pᷣncipio ex
caritate ðᷣuouer᷑̃t poꝛtare ligiõis põdꝰ

qcqͥd enĩ faciũt qð ad ſue religiõis ob/

ſeruantiã ſpectat ex pᷣintetione eſt eii
meritoꝛiũ ad ſaluteʒ.niſi foꝛte qð abſit
Sꝛia intẽtio ſupueniat. In alijs aũt q
ad religionè᷑ nõ ſpectãt ſec eſt.qꝛ illa in
tẽtio nõ ſe extẽdit ad alia hituatr. etiõ
non pue ſecuritat⁊ vtilitat religiõeʒ
intrare. Fuerüt tñ qͥ dixerũt ꝙ hitualii
intẽtio ſolũ ſufficit ad meritũ ſatiſfccõo
nis. Opus eni ſatiſfactoꝛiũ eſt ſi fiati
caritate. Ad h aũt ꝙ op ſit meritoꝛiin
vite et᷑ne dicut neceſſe eẽ ↄcurrẽ actua
leʒ intẽtionẽ.qꝛ nullũ opꝰeſt meritoꝛiuũu
niſi fiata caritate actualiter mouẽte.

NPꝛobabiliuſ tñ eſt dicẽ ſiẽ dictũ eſt ꝙ

ad vtrũq; ſufficiat relatio hituat. Re
lationẽ aũt hitualeʒ uoco nõ qua qs ĩ
ggali refert ad deu oĩa opa diei ułan/
ni. q̃ quis refert aliqðᷣ opus ad deuʒ
ita ꝙ opus ſequẽs directà hʒ ad opus

pmũ oꝛdiationẽ ⁊ ↄſequẽtiaʒ.ſic eſt in

illo q dat centũ marcas uel intedit ire
ad ſem Jacobũ.in alijs aut non hẽtlo
cũ. Hitudinalè intẽtionẽ ſiue relatòeʒ
nuoco qñ nõ pcogitato in actu vt tůc fi⸗
ne vltĩo ſiue deo ex ſola boni opis ↄſi
deratõe ipſa caritaſ ꝓmpta uel aliqua
glia vtus caritate infoꝛmata ad ipʒ bo
nũ opus incliat. ſiẽ vir obediès meret᷑
obediendo pꝛelato ſibi pꝛecipienti:etii
ſi nihil de deo cogitet. ſ ſolũ còͤſiceret
ꝙ bonü eſt obecdie.

.Onſequenter

qrit᷑ circa ſeundu pncipale.ſ.

de ↄpatione actiõis male ad noluũta/
tẽ. Et circa Hquerũt tria. Mꝛio querit᷑
vtꝝome pcẽm actuale tã moꝛtale q; ne

niale ſit uoluntariũ: z querit᷑ vtꝝ oẽ

pcẽm moꝛtalc ſit circa uolutatẽ ſiẽ cir-
ca ſom! ʒ querit᷑ vtꝝ puniri ſiẽ etiaʒ
peccare ſit ipſiꝰ uoluũtatis ꝓpum

Irna primũ ſic
pꝓcedit᷑ ⁊ querit᷑ vtꝝ ome pcẽm
actuale ſit uoluntariũ: Et cũ certü ſit
de moꝛtali ꝙ ſic querit᷑ de uẽiali.Etꝙ

ome pcẽm uẽiale ſit uolũtariũ vr.ſicut

dicit Auguſ.⁊ hẽturin lr̃a. Uſq; adeo

peccatũ noluntariũ eſt vt nullo mõ ſit

pcẽm niſi ſit uolũtariũ.ꝗ ſi pcẽm ueni-
ale pcẽm ẽ.ꝗ neceſſe ẽ ipm eẽ uolunta/

riſ. Si tu dicas ꝙ ome pccmẽ uolun

tariũ aut uolüũtate ꝓpꝛia aut uolũtate
ade.⁊ uẽiale ẽ pccm.qꝛ uoluũtariuʒ uo/
lütate ade. Oà Bꝛ 5 Hh.qꝛ ſi ad rõcʒ pcci
uèialis ſufficit ꝙ ſit uolũtariũ uolũůta

te ade.cũ illud pcẽm qðᷣ adaʒ traſfudit

in noſdᷣ ſit pcẽm oꝛiginale:ueiale pceem

eet oꝛigiale.ꝙ ſi Heſt fim. reſtat ceẽpᷣ

mũ. IYteʒ mot inoꝛdiati ⁊ ad illici⸗
ta que dicũt eẽ in nob pcca non ſũt pec
cata nec in puuł nec in furioſ.h̊ aut nõ

eſniſi qꝛ nõ mouẽt᷑ vſu rõnis ⁊ nolun

nob uolũtaria uolutate ppa. Atem
onis appetit ↄmedere nulla ẽ ibi cpa.

q;nis ſit ille appetit immoꝛderatus et

ad illud qð nõ licet talitpe.q̊ ant non
eſt niſi qꝛ mot ille ineſt ð neceſſitate.
vr ꝙ ad ſ ꝙ aliqs mot ad illicitũ ſit

uèiale pcẽm neceſſe ſit ipm eẽ uolun/

tariuü. Atem oẽ qð qͥs facit aut facit
naliter.aut facit uolutarie.aut violen-
ter. ſi igit᷑ uẽialiaↄmittimꝰ.aut ̊ p vio
lentia.aut p naãm.aut p uolũtateʒ. Si
p violentia. nulla ẽ ibi culpa.Si per

nãam ſiłr.q; in his qͥ fiunt naliter nõ eſt

2.

culpa. ſi pcẽm uẽiale culpaẽ: ncce è

qiſita uolurate. Ité demõſtrato ali
q uẽiali.aut poteſt aliqs vitare Hhpcẽm

aut nõ põt.ſi nõ pot.⁊ nullus peccat in

eo qð vitare non põt.qᷓ ↄmittendo hoc
pcẽm nõ peccat.Si t vitare.⁊ qð co
mittimꝰ potẽtes vitare:ↄmittimus uo

lütarie. t. S32. ꝓuerb. xxiij. Se

pties in die c. Glö. Singlis dieb p
neceſſitatè uel fragilitatẽ carnis łᷣ vio
lẽtes uel iuiti pccamꝰ.ſi ꝗ̊ peccamꝰ ue
niatłr uel uelimꝰ vł nolimꝰ.vr ꝙ nõ oẽ
pcẽm uẽiale ſit uoluntariũ. Itẽ au⸗

guſ.in liꝰretract. Sunt inqt q dam ne⸗/

ceſſitate facta impꝛobãda vt qͥ vult rẽe
facẽ ⁊ nõ põt. Vñ eſt ilid apłi. Qð uo
lo H̊ facio bonũ.̊ qð odi malũ.ſł talia
ſũt pcca uèialia.qaliq̃ uẽialia ſũtð ne

ceſſitate.nõqa uolütate. Itẽ augꝰ.

xix.de ciui.di. Non ullũ vitiũ eſt cũ ca
ro ↄcupiſcit aduerſus ſpm.ſ̊ caro ↄcu

piſcit adſus ſpm frequèt᷑ ipo nolete.

ſiẽ ĩ lf̃a het᷑. velit nolit õ pẽcat uèiatr
nõq̊ ome pccʒ tciale ẽ uoluntariu.mi⸗/
noꝛ ꝓbat᷑ in l̃a.ille qͥ ↄcupiſcẽte aduer
ſus ſpm carne nõ ea qͥ vult facit.ↄcupi
ſcit qdem nolens.et in eo facitqð non
vult. Itẽ pcca uèialia ſũt in nobᷣ ex
repuntia ſenſnalitat᷑ ad rõneʒ. et etiã
ex ſurreptiõe.ſiẽ ſunt pᷣmi motus.ſᷣ ne
limꝰnolimꝰeſt in nob repugntia ſenſu
alitatis.⁊ młti etiã mot inoꝛdinati ex
ſurreptõe ſurgũt.ſi igituolũtaſ nõ poõt

ſenſualitatẽ domare.et qð eſt ex ſurre
ptione puenit uoluntatẽ. vr ꝙ ꝑeccata

uéialia que ſũt pᷣmi mot non ſũt uolũ
taria. Iẽ aut aliqð pcẽm uęiale eſt in
uoluntariũ aut nõ.Si ſic.xo ꝓpoſitũ

Si nõ. igit᷑ ome peẽm uẽiale ẽ uolũta⸗

riũ.ſᷣ tunc uolũtariuʒ p uoluntatẽ vita
ri põt. ꝗ̊ b uoluntatẽ pot qs vitare ome
uẽiale pccẽ̃m.igit᷑ pt qͥs cauere vt nũqᷓ

peccet uẽiałr. ſi igitur ̊ ẽ impoſſibłe ꝙ

aliqͥs diu viuat in hac carne qͥn cõmit⸗
tat aliqð uẽiale.vr ꝙ neceſſariũ ſit po⸗
nẽ aliqð nẽiale pcẽm non eẽ uolũtari/
uʒz. Wvdðõ ꝙ nolũtariũ põt dici ali-/
qͥd tripłr.aut uolũtate aliena.aut uo⸗
lütate ꝓpꝛia.aut ptim uolũtate aliena
ptiʒ uoltate ꝓpa.Et ſᷣm hũc triplicè

modũ dicẽdi uoluntariũ triplex ẽ dif-

ferẽtia pcci. Pcẽm nãq; oꝛigiale uolũ
tariũ eſt.ſᷣ non uoluũtate ei in qᷣ eſt.ſed

nuren⸗
winin
ſennni oli
inaniacni
tnücit nec
arptim
nunil

npvqntin can

ſispirüaie.
eſtarolücace
pön ileou
ratöem pene:
pptindicle
ſtviture cca
ytnooltou
dicitpcompa
aai delibr
nptoſtbſeent
homotusioc
naveniclin
epdapeccan
nialeſinpli
voluntmnüſi
balar wonet
comnitiepol
uentedü woſt
turroluncan
Peniue peo
iinpurat.
Catüipenialer
peccitrenuii
ſſiz.nenoen
Mlonöͤpöcpe
Caerd venidn
Wnthcnne
ſingulerepe
velgöſalte
ehialigisſ⸗
icaere ⸗
tzillitane
netitcoſino
wpurntcui
oſtt öcete
Gneccnnie
mordleeſtye
eanrele
lutgöfte
ſocoſum pt
ſutiluie

lptenti
Mittencob
ur r0
niimus n
min S
ngldien
Kaamsk p⸗
iemanme
nfni
ni Nian⸗
netcan ſee,
antipultte
41. Qn
Hnali.ni
neliaſitöne
. Nang.
Upinüeſtcie
nX
iponolere
pecatuäiatr
Nundrii mi⸗
ngücckader
nltſachr nd
toctqödn
gſüt innober
Crönez cteti
nimonms ue
mnnuenin
noinatier
wünlnoͤt
cha ſone
E.pigpcn
pon ſituoli
nwrnleettin
elioppoſini
eiotüt⸗
nonttnin
dsrigreont
canene nig
tinpuſſpten
geqnconi⸗
ceſanü ſp⸗
mnet wolüun⸗
iͦ loltid⸗
lena autro⸗
Müntealen⸗
hbie pi
mplteni
cighhlgl
nil

— *

uolũtate eius a q.ſ.ade.Adã enĩ nolũ
taria trãſgreſſide coꝛꝛupit ſe et tota po
ſteritatẽ.uolũtariũ aũt uolũtate ꝓpꝛia
ẽ peccatũ actuale moꝛtale.q̊ quidẽ gñe
peccati nullꝰpeccat niſiↄſentiẽs.volũ/

tariũ aũt medio modo.ſ.ptim volunta

te ꝓpꝛia:ptim volũtate aliena ẽ venia-
le peccatü illud maxime qð ↄſurgit ex

repuãõntia carniſad ſpiritũ: vel conup

tõis viriũ aĩe.̊ inq; peccatũ qͥa partim

eſt a volũtate aliena: ptim a voluũtate
ꝓpa.ideo quodãmò ſᷣm Auguſ.tenet

ratõem pene:quodãmodo rõem culpe.
ꝓptẽa dicit Rugꝰ.Quia hò nõ volu-
it vitare peccatũ duʒ valuit inflictũ eſt
vt nõ poſſit dum velit. voluntariũ inq;
dicit p compatõeʒ ad voluntatẽ Ade.
qͥa Adã deliberatiue voluit.vñ et coꝛ/
ruptio ſubſecuta eſt ex qᷓ̃ oꝛiunt᷑ in no-
bis motus ĩoꝛdinati qͥ dicunt᷑ eſſe pec/
cata venialia.roluntariũ autẽ volũta-
te ꝓba pꝑeccãtis nõ eſt ome peccatũ ve⸗
niale ſimpliciter:ſᷣ ſm quid. Illud.n.
voluntariũ ſimpłreſt a volũtate pam⸗/
bula ⁊ mouẽte. IJllud autẽ qð oꝛit᷑ cõ/
comitãte volũtate ⁊ nõ phibente ᷑ pca-
uente dũ poſſit phibẽ vel pcauere dici
tur voluntariũ quodãmodo ſiue inter
ptatiue:ꝓ eo ꝙ talis deoꝛdiatio volũ
tati imputat᷑.⁊ H modo ſaltẽ ome ꝑc-
catũ veniale dicit᷑ volũtariũ.qͥa nemo
peccat venialit niſi cuʒ habʒ volũtatis

vſuʒ. nemo etiã veniatlr pꝑccat ĩ eo q
nullo mõ põt phibere:nec etià pptuitb

cauere.venialia.n.pcca ⁊ ſi omia non
poſſint pcauere:nec ꝓbiberi: nullũtñ ẽ
ſingulare ꝑeccatů qð nõ poſſit ꝓhiberi

vel qð ſaltẽ non potuerit pcaueri.licet

enĩ aliquis ſit ſtatus ĩ quo ncce eſt ali⸗
quẽ cadere in aliqð ꝑeccatũ pdetmia⸗/
tuʒ:illũ tamè ſtatuʒ potuit quis pcaue
re.⁊ ideo ſi non pcauerit:volùtati eius

imputat᷑:quis tunc illud phibere non

poſſit. Cõcedende ſunt igit᷑ ratõnes ꝙ
ome peccatũ actuale c voluntariũ.naʒ
moꝛtale eſt voluntariũ ſimpłr. venia⸗

le autẽ vel eſt volutariũ ſimplłr: ſicut il⸗
lud qð fit ex deliberatõe vt mendaciuʒ

iocoſum. vłſm quid ſiue quodã modo

ſicut illud qð fit ex ſurreptone: ſiẽ ſunt

pmi motꝰ. Ad illud à qð omo obij⸗
cit᷑ inoriũ ſingulis diebo iuiti ꝑcca⸗

mus. dicendũ ꝙ in glõ illa dicit᷑ aliqͥs
Iuitus peccare nõ pꝑ puatõem volunta
tis oĩmodaʒ:ſ̊ p puatõem voluntatis
plene ſiue ↄplacẽètie.⁊ H̊ quidẽ nerũ eſt
ꝙ frequẽter iuiti peccamꝰ:et nobis di⸗
ſplicetꝙ ſic inoꝛdinate mouemur.ſi cñ

bene pcauiſſemꝰ*:in hunc actũ vtł illuʒ
nõ incidiſſemꝰ:licet nõ ſic poſſumꝰpca
uere qͥn in aliqð cadamus:ſicut exem
pluʒ ponit᷑ in nauta qͥ pot pcauere ⁊ cu
ſtodire ne aqua ꝑ aliqð foꝛamẽ deter⸗
miatuʒ ingrediat᷑: non tamẽ põt face⸗
re qð nullù habeat ingreſſuʒ. Ad il⸗
lud qð obicit᷑ quedaʒ nccitate facta
ſunt impꝛobata.dð ꝙ aäugꝰ.loquit᷑ de
ncẽitate venialiũ nõ q̃ntũ ad H̊ venia-/

le vel illud detmĩate: ̊ gñaliter qntuʒ

ad peccata venialia: vel etiaʒ quatum

dꝗad aliqð genus veniał pꝑeccati.ſicut vi
dem' in iuuene ⁊ foꝛti ꝙ nũqᷓ; põt oino
vitare motus carnis.licet poſſit hac ho
ra vel illa:vł hũc motuʒ vel illu vitare

? qͥa nihil impedit ꝙ ſit neceſſitasqdaʒ

in vniuerſali: ⁊ volütas quodamodo ĩ

pticulari.ideo voluũtas illa nõ obuiat

his qͥ dicta ſunt. Ad illud qð obici ·
tur ꝙ nõnulluʒ vitiũ eſt cuʒ caro cocu

piſcit aduerſus ſpiritũ.dicendũ ꝙ ve⸗
ruʒ ẽ de cõcupiſcẽtia loqndo genera/

liter. de cõcupiſcẽtia vero huiꝰ vel illiꝰ

H̊ tempe vel illo non eſt ven.⁊ qð dicit
Aug. ꝙ cõcupiſcit volens.et Apoꝰ.

qð nolo malũ hoc ago:nõ puat oimo⸗/

de voluntatẽ.ſᷣ hoc puatꝙ volütas nõ

c ibi mouẽs pᷣncipale. Ad illud qd
obijcit ꝙ pᷣmi motus ſunt ex ſurreptio

ne ⁊ ex rebellione iaʒ patʒ reſpõ ſio per
ea que dicta ſunt.veꝝ enĩ eſt ꝙ ꝓhibe⸗
ri ⁊ pcaueri non poſſunt gialiter: ita ꝙ

nullus inſurgat: quilʒ tamè per ſe pca
ueri põt.et ratio buieſt qa nos nõ po⸗

nim peccatũ eſſe circa ᷣmos moi“nu⸗
tritiue ſicut gñatiue.actus enĩ nuiriti⸗
ue nccarius eſt ad ſaluteʒ nutriti: non
autẽ actus gñatiue. licʒ ⁊ alia rõ poſſit

aſſignari. qa nutritiuq eſt conupta im.
gnatiua coꝛupta ⁊ infecta. bma tameę
melius valet.nam ſicut vult Nugꝰ.

ti

4

in pmo de ci.vei. Sialiqua mirconüů⸗
patur violẽter: ſi oĩno repugnatabſq;
omi culpa ẽ:et tamẽ a delectatõe oiòno

ĩmunis nõò eſt.ait.n.ſic. Si illa cõcupi

ſcibilis inobediètia que adhuc in mèé⸗

bꝛis habitat pter volũtatis legem: qa
lege ſua mouet᷑ abſq; culpa ẽ in coꝛpe
nõ ↄſentiẽtis. Ex hoc patʒ ꝙ ſi venia/
lia rõem culpꝑe habent:h̊ eſt qꝛ a volũta
te in pticłari ⁊ diuiſim vitari ⁊ pcaue-/
ri poſſuut. AZld illud qð obijcit᷑ ꝙ ſi

põt vitari H̊ ⁊ illud:⁊ ſic de ſinguł᷑:er-

go ome.dicendũ ꝙ h duplex: iſte põt

vitare peccatũ veniale ſic h:iſte põt vi⸗-
cere omeʒ hoĩem.Aut qꝛ potẽtia vitan

di vel vincẽdi compat᷑ ad obiectuʒ cõ⸗

iũctim:vel diuiſim. Si diuiſiʒ: ſic ve⸗

ra eſt iſta.iſte põt vitare vel pcauẽ ome

veĩale peccatũ.qꝛ nõ eſt dare aliqð qd
non poſſet vitari.Si aũt ↄiũctim tunc

eſt falſa.eſt.n.ſenſus ꝙ poſſit facere vt

oĩ no ſit abſq; veniali ꝑccato.⁊ ĩ ſen
ſu dicit᷑ ꝙ nõ poſſumꝰ omia pcca venia
lia vitare. Nec valet rõ illa.poſſuʒ vi⸗/
tare H̊ ⁊ illud ⁊ illud.g oĩa ſimul.ĩmo ẽ

ibi figura diuiſiõis ſiue ex diuerſa ſup

poſitòe huiꝰ ꝙ dico veniale: ſiue potiꝰ

qa ꝓcedit᷑ a pluribo detmĩatis ſuppoſi
tõibo hui verbi põtad vnam. ſicut ſiar

gueret. iſte põt ferre hũc lapidẽ ⁊ illũ?

illũ:⁊ ſic vſq; ad decè lapides:g põt fer
re hos decè lapides.⁊ ſiẽ ſi diceret᷑.ho
mo eſt plato: h eſt ſoꝛtes. hõ eſt ſoꝛ⸗
tes ⁊ plato.pmiſſe ſunt vere ⁊ còcluſio
falſa.⁊ ꝓcedr̃ a plurib ſuppoſitõibo de
termĩatis ad vnã. Suꝑpoſitio aũt de.

termĩata dr̃ qn t᷑minꝰnò cõfundit᷑.ſed
debz reddẽ locutõem verò ꝓ vno:ſicut

eſt cũ dicit᷑:homo currit. ſic ⁊ in ꝓpoſi⸗

to intelligendũ eſt.qꝛ hoc verbũ poteſt
pꝓutaccipit᷑ reſpectu omis uenialis cõ⸗
iuctim reſpicit ome veniale tanq; obie
ctuʒ vnũ:⁊ dicit vna pfectam potentiã

excedentẽ:⁊ vincentẽ omeʒ impulſum
ad veĩale pcẽm.ſiẽ ſi dicẽt᷑.iſte põt vin

cere.x.Hoĩes ł ferre.x.lapides.et ſic pʒ

ꝙ ille ꝓceſſus nõ tenet.qꝛ nõ ſeruat᷑ ibi
lex illatõis recte.

xcundo queri

tur vtꝝ ome peẽm ſit circa uolũtatem

ſicut circa ſubiecrũ ꝓpꝛiuũ: Et ꝙ ſic vi⸗

gett᷑ pᷣmo p AInſel.in li.de pcco oꝛigĩa
li. Huſq; niſi in voltate peccatũ eſt.

IYtem hipm ꝓbat᷑ tali ròne.mẽebꝛa et

opꝑa ⁊ quicqͥd nos ſumꝰſubiecit de ꝰvoo
luntati.quicqͥd igit᷑ faciũt totũ imputã

dum eſt voluũtati. ſi ergo in eo eſt cul⸗/
pa cui imputat᷑:⁊ omis culpa volũtati

imputat᷑. oĩs culpa eſt in uoluntate
tanq; in ſubiecto ꝓpꝛio. Item in ea
ſola potẽtia eſt culpa in q̃̊ nata eſt eſſe

iuſticia.qa oppoſita nata ſunt fieri cir

ca idem. ſᷣ iuſticia eſt in volũtate tanq
in ſubiecto.qꝛ ut dicit Anſelꝰ. Juſti
cia nibil aliud eſt q; uolũtatis rectitu-
do.ergo in eadè potentia.ſ.in volunta

te eſt culpa tanq; in ſubiecto ꝓpꝛio.
Item in ea ſola potẽtia eſt culpa que

cogi nõ poteſt.nam nullꝰ ꝑeccat niſi in

eoa quo libere põt abſtinẽ.ſed ſola po

tentia uolũtatis eſt que cogi nõ poteſt

ergo „&. Item in eg ſola potetia eſt
culpa que aliqñ noĩat᷑ bona:aliqñn ma

la. ſed nos nõ debe mhabere intelligẽe
tiam vel memoꝛiã malaʒ: ſed ſolã uo-⸗

luntatem malã. ſi ergo accidẽs deno⸗/
miat ſubiectũ: ⁊ culpa denomĩat ſolã
uoluntatẽ.ergo culpa eſt in ſola volũ
tate tanq; in ſubiecto ꝓpꝛio ad cuiꝰ a⸗/

ctuʒ com patur ſicut ad cauſaʒ ꝓximã
⁊ ĩmediatã.ſed nulla potẽtia aĩe ẽ cau

ſa ꝓxima ⁊ ĩmediata culpe:niſi ſola po
tentia rölis. naʒ memoꝛari maluʒ vel
intelligere malù nõ eſt culpa: ſed vel⸗
le malũ culpa eſt.ergo c. Sed coñ
nũq; pccat᷑ moꝛtał& niſi p ↄſenſuʒ.ſed
ↄſenſꝰñ tãtũmõ eſt volũtat ſ̊ etiã rõis.
ſi ergo culpa ẽ circa illã potentiã p cu⸗-
ius actũ perpetrat.ergo nõ tantũ ẽ cir/

ca voluntatẽ: ſed etia circa ratõem.

Atem non tantũ ꝑeccat᷑ affectòne: ſed
etiam peccat᷑ obliuiõe.ſicut d Beut᷑.
vi. Caue ne obliuiſcaris domĩ dei tui.
⁊ frequẽter in ſcriptura rephenditeos

dominꝰ qui ei ſunt obliti. ergo ſi obli⸗

uio eſt in memoꝛia: videt ꝙ non tantü

peccatũ ſit in volutate: ſed etiaʒ in me

moꝛia. Item nõ ſolum delectat᷑ de-

lectatõe verũ etiaʒ in cogitatõe: ᷣm ꝓ

nwoeiftet
telec noafte
ſenurereti⸗
fererüctia;
heppſet
hlig reccatu
ſceniin pte
mpeſoefan
cſtatqomß
niquodlzpr⸗a
tumerpllit
ginis hſlim
luntaneſege
turq peccatu
am inalns ⸗
nullusamot.
nz.Fantan
cciüinowi
Güinordinadn
mnonhedait
nculpner
Ghin volüͤna⸗
ctazpeccati⸗
luntas. .
tiametſt not
teduodicit
nepnatöem
wrente. die
möͤenytd
rinmzad
pitjaliquon
tſeomntenen
Cizergocon
Cüpdräran⸗
Goalpwan
viri Side
ardemen
ctliarbi
eſtneginen
minatiofia
liarbiin⸗
Nrquecifn
quib'deore
Calſaz:on
cuiſubiect
hutnretqn
it. Vndet
molderit
bihone

nolütgten
Uſiepi⸗
Nloctigig⸗
Memeſt.
me,mebeaet
becſde po
uwüimputz
omtoeſtcu,
alapolütni
t nudluntae
Juminen

nänancſteſſe

uſon finci
wlünenn
imns rectin⸗
KCinrolunta
poro.
ſtcupave
Nccatniſtin
ſtiſchw
wnöpeſ
ſoupeined
onn dlicnna
zz:ſeaſoländ⸗
acitts deno⸗
denonigtſoli
t n oawli
Nrioacui',
auſq; prini
duairiu
miſiſolpo
rimalnzvel
:ſeäal⸗
t. Sedcon
ſenſch ſch
nniberüſ⸗
iwlemtiüpc⸗
hnönntütc⸗
manatoen,
aſtcnineiſc⸗
ſonoi Den
cwnideitli
ſepbenclteos
gonin
ſctunne
noeleethic⸗

* △ ☚

Hmo cõſfitet᷑ quotidie.ſ cogitatio è in
tellectꝰnõ affeetuſ.ergo nõ tantũ in af
fectu:veꝝ etiã in inteilectu habʒ eẽ pec
catů. Item nõ tantũ pꝑeccat᷑ delibera
tõe:verũ etiaʒ ſuggeſtione:ſᷣm ꝙ vult
HGregoꝰ.ſed ſuggeſtio eſt in pte ſenſi
bili. ̊ peccatũ non tantũ eſt in pte rõli:
ſed etiã in pte ſenſibili. Item pecca
tuʒ eſt defoꝛmitas foꝛmalit᷑ loquẽdo.&ᷣ
cõſtat ꝙ omi peccato imago defoꝛmat᷑
nã quodlʒ peccatũ qntuʒ eſt de ſe gra/
tiam expellit que eſt refoꝛmatiua ima⸗/
ginis. ſi imago nõ tantũ reſpicit vo/
luntatè:ſed etiam alias potẽtias:vide
tur ꝙ peccatũ nõ ſolũ in volũtate:łᷣ eti⸗
am in alijs potẽtijs habeat eſſe. Itẽ
nullus amat niſi qiudicat eẽ aman/
duʒ. ante amoꝛẽ inoꝛdinatuʒ pcedit
iudiciũ inoꝛdinatũ.ſi ergo pᷣmuʒ iudi-
ciũ inoꝛdinatũ nõ potuit eſſe pena:qꝛ pe
na non pcedit culpã: neceſſe eſt ꝙ fue/
rit culpa. ergo pᷣus eſt ꝑccatũ in ratõe
qᷓ; in volũtate.potiigit᷑ videt᷑ ꝙ ſubie⸗
ctuʒ peccati debeat aſſigri ratio qᷓ; vo-
luntas. ? ad pdictoꝝ intelligen-/
tiam eſt notandũ ꝙ peccatũ de ſua ra-
töe duo dicit.dicit enĩ deoꝛdinatõeʒ ſi
ue pᷣuatõem oꝛdinis circa actũ alicuiꝰ
potentie. dicit nibilominꝰ illã deoꝛdi/
natõem vt dignã vitupatõe ⁊ punitõe
⁊ q̃ntuʒ ad pᷣmũ peccatü tenet ratõem
vitij aliquo modo conũpentis.q̃ntum
ad ſcdðᷣm tenet ratõeʒ culpꝑe ⁊ demeriti.
Cuʒ ergo compamꝰpeccatũ ad ſubie-/
ctũ ppꝛiũ: aut loͥmur de ipo inqntuʒ
eſt culpa:aut loqmur de ipo inq̃ntuʒ ẽ

vitiũ. Si de ipo lomur inãntuʒ è cul

pa ⁊ demeritu: ſic ꝓpꝛie et pciſe reſpi⸗/
cit li.arbi.quoniã eniʒ li.arbi.cõmiſſuʒ

eſt regimen totiꝰ homĩs ſialiqua det/

minatio fiat in regno totiꝰ anime ipſi

li.arbi.imputat. Vnde ſi omia mẽbꝛa

per que cõſumata eſt: omes potentie in

quibꝰ deoꝛdinatio facta ẽ traherent᷑ in

cauſaʒ: omia cõquererẽtur de li.arbi.

cui ſubiecta ſunt.⁊ ei dominꝰtotũ im/

putaret qnicqͥd in eis mali geſtuʒ fa⸗
it. Nnde ſi tollatur li. arbi.iam nullo

modo erit peccatuʒ. Et qᷣa libertas ar⸗
bitry Pncipaliter reſidet penes volun⸗

tateʒ: ſicut in pcedentiba oſtenſuʒ fuit
hinc eſt ꝙ culpa ſub ratõe culpe in vo-
lũtate tanq; in ſubiecto ꝓpꝛio dicit᷑ eſ-
ſe. Si autẽ loq̃mur de culpa ſm ꝙ eſt
vitiuʒ: ſic dupłr adhuc loqui cõtingit:
cum peccatũ dicat᷑ vitiũ inq̃ntuʒ deoꝛ⸗

dinat aliquẽ actuʒ alicuiꝰpotentie ſᷣm

ꝙ deoꝛdinatio illa duplicit habʒ com
pari:ſic ⁊ peccatũ vt eſt vitiuʒ.compa⸗

tur auteʒ deoꝛdinatio illa ad actũ ali⸗

„

cuiꝰpotẽtie tanq; ad matiale circa qð
et tanq; ad cauſale a quo. Si igit᷑ lo⸗

quamur de illa vᷣoꝛdinatòe materiatr:
ſic dico ꝙ non ſolũ circa actuʒ volun-
tatis:ſed etiã circa actus illarũ poten-/
tiarũ anime còſiſtit.actus enĩ ⁊ memo
rie ⁊ intelligẽtie ⁊ aliaꝝ potentiaꝝ ani
me ſubiacẽtiũ uolũtati deoꝛdinari ha

bent per diuerſa pccata. Si autem lo

quamur de illa deoꝛdiatõe cauſaliter:
ſic omis talis deoꝛdinatio eſt a volũta
te. Si autẽ querat ratõ huiꝰ.dicendũ
qꝙ huiꝰratio eſt ttiplex. Pꝛima qa pe⸗
nes voluntateʒ cõſiſtitregimis domi⸗
niu. Secuda qᷣa in ipa repitur rectitu

dinis pᷣncipiũ.Tertia rero qͥa ad ipaʒ
ptinet regimĩs cõplementuʒ. In ipſa
nãq; cõſiſtit regimĩis dominiũ: ꝓ eo ꝙ

ipſa alis potẽts impat:⁊ a nulla im

perat᷑. In ipa etiaʒ attendit rectitudi⸗

nis pᷣncipiù. amoꝛ eniʒ pᷣncipiũ eſt re⸗
ctitudinis ⁊ obliquitatis: ſicut oſtẽdit
Auguſ. Vnde bonꝰ amoꝛ eſt funda
mentũ ciuitatis dei. et malus funda-
mentü ciuitatis diaboli. Et ratõ huiꝰ
eſt. qa amoꝛ eſt radix oĩum affectionũ
et tante adherẽtie vttraffoꝛmetaman-
teʒ in amatũ. Menes etiaʒ ipam cõſi/

ſtit rectitudinis et regimis cõplemen/

tuʒ:quoniã ipius obiectũ eſt bonũ.bo
nuʒ autẽ et finis eſt idem. Etq;a in di/

rectõe ad finè cõſiſtit bonitatis cõple⸗/

tio.in obliquatõe vero coſiſtit bonita/
tis amiſſio.hinc eſt q ab ipa volunta⸗
te oꝛitur ome peccatũ. Et ꝓpterea Anu
guſ.in li.de duab animabi.diffiniẽs
peccatũ dicit ꝙ peccatũ eſt volũtas aſſe
quẽèdi ⁊c. deſcribit peccatũ ſm eſt vitiũ
⁊ deoꝛdinatio qͥa voluntate oꝛtuʒ ha/
bet. Per h auteʒ qð dicita quo libeꝝ
ii 2

eſt abſtinere:notificat peccatũ ſᷣm ꝙ te

net ratõem culpe.qꝛ nemoculpat᷑ in eo
qð vitare nõ pot: ſicut ipe dicit ibideʒ.
Sic igit᷑ patʒ ꝙ peccatu inq̃ntuʒ tenet
ratõem culpe nolũtateʒ reſpicit vt ſub9/
iectũ.inqntuʒ etiam tenet ratõem vitij
reſpicit voluntatẽ vt pncipiuʒ ⁊ vt ſub

iectũ pꝛimũ:licʒ aliquo modo reſpici

atactus aliaꝝ potentiaꝝ. Vnde rões

que ad pᷣmaʒ ptem inducunt᷑ ↄceden/

de ſunt. Ald illud ergo qð pᷣmo obꝛ
ꝙ nõ pꝑeccamꝰniſi cõſentiẽdo.dicendũ
ꝙ et ſi cõſenſus reſpiciat ſimul ratõeʒ
voluntatẽ:pᷣncipalius tamẽ ⁊ cõple/
tius voluntatẽ reſpicit: qa in ea cõſũ/

mat᷑.q̃ntũcũq; eniʒ rõ deliberet niſi vo
luntas alten poptet nuqᷓ; eligit nec cõ

ſentit.⁊ qdð eſt ibi culpe ⁊ iiuſticie:hᷣ eſt
rõne volũtatis adiũcte. Ad tria ſe⸗
quẽtia que ſubiũgit ꝙ peccat᷑ obliuio/
ne:cogitatõne:⁊ ſuggeſtiõe patʒ reſpõ
ſio ex bis que dicta ſunt.nam talia nõ
ſunt peccata:niſi qͥa volutaria.vñ nũqᷓ
circa actuʒ me moꝛie culpa cõſiſtit.nec

etis circa actũ intelligẽtie: niſi eis ĩmi
ſceat ſe volũtas vel ancedèter:vłcõco
mitãter: vel cõſequẽter. Similit᷑ nec
ſuggeſtio ſi eſt ab intrĩſeco eſt culpa.

ſed illa que ẽ ab intrĩſeco que quodã-
modo volũtaria eſt: ſiue qꝛ a voluũiate

Ade habuit oꝛtuʒ: ſiue qꝛ a voluntate
peccantis non pcauet᷑. Ad illud qd
obyeit᷑ ꝙ peccatü defoꝛmat totaʒ ima⸗/
ginẽ.dicendũ ꝙ ⁊ ſitota imago defoꝛ⸗/

metur⁊ vitiet᷑: illa tamẽ ſola defoꝛma
tio que ẽ in volũtate eſt illa que eſt rõ
inculpãdi.⁊ iõ nõ ſequit᷑ ꝙ culpa reſpi
ciatalias potètiaſ anime ſub rone cul-/
te:qᷓ;uis circa actus eaꝝ cõſiſtat coꝛu/
ptio vitioſa. Ad illud qð obicit᷑
omeʒ malã uoluntateʒ pcedit malũ iu
diciu. dicendũ ꝙ verũ eſt qntum ad a-/
ctuʒ volũtatis: que quidè eſt cõſenſus

plenariꝰ. ꝗttamè nũq; in creatura rõli

ſm ꝙ inſtituta fuit iudiciù erroneũ in-/
terueniret:niſi voluntas ſe illi iudicio
ĩmiſceret. nũq; eniʒ Adam pſumpſiſ-/
ſet: uel de ſe pſumptuoſe iudicaſſet:ni
ſi amoꝛe volutatis nimiũ ſibi adheſiſſʒ.
Vnde amoꝛ: mirabiłr ꝑuertit iudiciuʒ

Licet igit᷑ pꝛimꝰangelus ſiue Adam
qñ peccauit pus pſumdſerit qᷓ; ambi⸗/
uerit:illius tamè pſumptonis puerſi⸗-
tas a volũtate habuit oꝛtuʒ:⁊ ambitio
nis gelus in volutate fuit cõſũmatuʒ.
⁊ ita pꝑꝑccatũ reſpicit voluntatè pꝛinci-/
paliter.tuʒ qͥa in ipo pᷣmo inchoat᷑.tuʒ
qꝛ in ipo cõſũmat᷑.ideo recte dicit᷑ ſub

iectuʒ pᷣmũ pꝑeccati:qꝛ ⁊ pᷣmuʒ eſt oꝛigi

nis.pꝛimũ etiaʒ cõplemẽto ſiue cõſum

EFErtio queritur
vtrũ ſicut peccare ſic etiaʒ pu/
niri ſit volũtatis ꝓpꝛiuʒ: Et ꝙ ſic vigr̃
Anſelꝰ.de oꝛiginali peccato.Mirat᷑
inqͥt foꝛte aliquis tur p culpaʒ uolun/

tatis mẽbꝛa puniũtur⁊ ſenſus? veꝝ nõ

eſt ita.non enĩ punit᷑ niſi uolũtas.naʒ
nihil eſt alicui pena:niſi qð còtra uolũ
tatem cſt.⁊ nulla res penazʒ ſentit: niſi
que voluntatẽ habʒ. mẽbꝛa autè ⁊ ſen

ſus per ſe nihil volůt.ſicut igit᷑ volun/

tas mẽbꝛis ⁊ ſenſibo opatur:ita in ipis

ipa aut toꝛq::aut delectat.Ex hac au/

ctoꝛitate habet᷑ꝙ claudit in ſe rõcinatõ
nem ꝙ ꝓpꝛiũ ſit uoluntatis puniri.
Itẽ Aug.iĩ li.lxxxiij.queſtionũ.q uo/

lũtas quixppe ipa punit᷑ ſiue animi ſup

plicatio:ſiue coꝛpis:vt que delectatur
in ꝑccatis:ipa plectat᷑ in ꝑꝑnis. IJCtẽ
ratõe.oxꝑpoſita nata ſunt fieri circa idẽ
ſed uoluntariũ iuoluntariũ ſunt op/

poſita. ſed pena eſtaffectio ĩuolunta/

ria: ſicut dicit NHuguſ.in libꝛo de li.ar
bi. ergo ſicut culpa qͥ eſtaffectio uolũ/
taria reſpicit voluntateʒ tanq; illud a
quo eſt:ſic videt᷑ ꝙ culpa reſpiciatuo/
luntateʒ tanq; illud cõtra quod eſt.
Item culpa eſt meritu pene.ſed meri9/
tuʒ reſpectu pmij et ha bet ratõem oꝛdi⸗
nis:⁊ habʒ ratõem diſpoſitõnis.ſier/
go diſpoſitio ⁊ illud ad quod diſponit
ſunt in eodẽ:⁊ culpa ut in ratõne culpe

eſt: potius reſpicit rolũtateʒ:ergo ⁊ pꝛ

na. Sed cõtra.q̃tuoꝛ ut dicit Beda

inflicta ſunt nobis ꝓ peccato. ſcʒ igno
mntia:malitia:infirmitas:cõcupiicẽ-

tia.ſed qð infligit᷑ pꝛo ꝑccato eſt pena.
ergo ignoꝛantia eſt pena.ſed cõſtat ꝙ

ipruiti
ſemerge
uinfucur.
ſaſenſus.
nntinriſi
luntatem:
nntöem. pe
inuatönen
panezinſe
atroluntan
paſiocoii
dalus reſ⸗
neioli
citvolunt⸗
tatemautea
zafmuol
niſiquirel
iſocim rol
luntarie ſut
mexpus:nn
Knaliseler
ſefallazet
fetnolunte
o ſicutne
volütatis:
voluntatis
pefalſum
cansparen
potiunt. no
aminactu.
peraati
nocumenti
nineinſtiae⸗
günnzſon
Wacamc

(ndaiad

c nüntzrfi
mänenzpl
giampo
cſetöſen
lentinſenſit
Utingdegg
coezincet
wusihſaen
Conpeumg
baſſo.ſier
cuchpaſio
Nneſed⸗
daſſtiodiß

Aen
köanbi⸗
ͤpuerſi
iamditio
fümant,
pin⸗
ncni n
edickſi
myckoigi

dfnecͤſan

lernar
ſeerigzn
Epſcpo⸗
o Mirt
ohuolun⸗
slney ſo
ins. ʒ
draolii
ſont: niſ,
namrſen
mitinſih
nſeröcine⸗
is poniri.
ſonuq uo⸗
neaniniſup
delecotor
mnis. J.
nciN
iſuntop⸗
lvolunta,
nodeliat
ctiodi⸗
nihilud
reſpicitno⸗
guogeſt.
ne.ſamen⸗
mnienog⸗
ſtönis ſien/
og diſpenit
mrönecul⸗
rzergot
ict Bech
lo ſczin
cocupiec
oeſtam
S

ignoꝛãtia non reſpicit voluntatẽ:ß ra-

tiõem. ergo . Item duplex eſt pe⸗

na in futuro.videlicʒ pꝛnadamni:⁊ pe

na ſenſus. ſed pena dani que eſt in ca-

rentia viſionis dei nõ tantũ reſpicit vo
luntatem: ĩmo multo magis reſpicit
ratõem. pena vero ſenſus que eſt in cõ
tinuatõne ignis multo magis reſpicit
parteʒ inſenſibilẽ ⁊ cõiũctuʒ q; reſpici⸗
at voluntateʒ rönaleʒ: chmentife ſit
paſſio cõiũcti.ergo videt᷑ ꝙ pena pᷣnci⸗
palius reſpiciat alias potentias ani⸗
me q; uolũtatem. Itez ſi pena reſpi
cit uoluntatẽ:aut hoc qͥa eſt ſᷣm uolun
tatem:aut qͥa eſt cõtra uolũtatem. Si
qͥa ſᷣm uolũtateʒ: ergo nemo puniret᷑

niſi qui vellet: qð Mane falſuʒ eſt. Si

qa cõtra voluntatè:ergo cũ vir iuſtꝰvo
luntarie ſuſtineat omes penas:⁊ maxi
me xpus: nulli viro iuſto nec etiã xpo
penalis eſſetaliqua paſſio:qð manife/
ſte falſuʒ eſt. Item ſi pena reſpice/
ret uoluntatẽ tanq; ſubiectũ ꝓpꝛiuʒ:er
go ſicut nemo põt ꝑccare qui hʒ vſuʒ
volũtatis:ſic nemo poſſet puniri niſi qͥ
voluntatis vſuʒ haberet.ſed hoc ẽ pla/
ne falſum.naʒ paruuli puniũtur ꝓ pꝑec
catis parẽtuʒ:⁊ multa etiaʒ toꝛmenta
patiunt᷑.non ſoluʒ in habitu:uerũ eti⸗
am in actu.ergo c. WMꝰ. dicenduʒ
ꝙ pena ratiõe pene duo nomĩiat.videlʒ
nocumentũ nature:⁊ inſtrumẽtuʒ di⸗
nine iuſticie.vnũtanq; materiale: reli⸗
quũ tanq; foꝛmale.vnde pena ⁊ eſt vl/
tio:⁊ etiam eſt paſſio. Cum ergo pena
compat᷑ ad aliquid hoc põt eſſe aut in⸗
quãtuʒ vltio: aut inq̃ntum paſſio.Si
inqntuʒ vltio:ſic ꝓpꝛie habʒ compari

ad ipam voluntateʒ. deus eniʒ non vl

ciſcit᷑ ð ſe manu:uel pede:uł aliqua po
tentia ſenſitiua:ſed de uolũtate delibe
ratiua:de qua vlciſcit᷑ deus non ſoluʒ
affligẽdo ipam in ſe: ſed etiaʒ affligẽ⸗
do eaʒ in ceteris mẽbꝛis coꝛpis: in qui
bus ipſa cupiebat delectari.S i auteʒ
competur pena ad aliquid inqntuʒ eſt
paſſio.ſic dicenduʒ eſt ꝙ cum nõ que/
cũq; paſſio pena ſit ſᷣm cõpletam rõem
pene:ſed paſſio ledens:paſſio affligẽſ:
paſſio diſplicens.ſicadhuc pena ſʒ ꝙ

plene tenet ratiõem pene: ſcʒ pena que

facit homĩeʒ recte miſeruʒ: adhuc re-

ſpicit uoluntateʒ ratiõe ſui cõpletiui.

nemo eniʒ plene miſer: ſicut dicit Au

guſ.ex hoc ꝙ patit᷑ ſolum: ſed ex hoc ꝙ
patit᷑:⁊ ſcit ſe pati: et non vult ſe pati.
m autem ꝙ paſſio tenet ſemiplenã ra
tiõem pene put dicit᷑ paſſio ledens vel
affligẽs in eo in quo nõ eſt nata eẽ q̃n
tum eſt de pᷣma coditõe nature:ſic non
tantũ reſpicituoluntatẽ: ſed etiaʒ om

nes potẽtias anime:⁊ omie mẽbꝛa coꝛ-/

poꝛis.non tamẽè reſpicit illa ſine uolũ
tate.quia in nullo pot eſſe pena:niſi in
quo eſt rõnalis uoluntas.vnde beuta
quãuis patiatur: non tamẽ puniutur.

Bi igit patʒ ꝙ pena ⁊ inqntum eſt vl

tio:⁊ inq̃ntuʒ eſt paſſio plene tenẽs ra/
tiõem pene directe reſpicit ibam uolũ/
tatem:ita ꝙ ꝓpꝛiuʒ eſt ipius voluũtatis
puniri. Nnde cõcedende ſunt ratiões

que boc oſtendũt. Inqntum tamẽ eſt

paſſio ledens uel affligens:habet re/
ſpicere alias potentias:et etiaʒ coꝛpo-
ris oꝛgana. Et ſᷣm hoc patʒ reſponſio
ad ratões que ad oppoſituʒ inducunt.
Ald illud eniʒ qð obijcit᷑ de ignoꝛan
tia ⁊ de pena damni⁊ ſenſus patet re-
ſponſio. nam ⁊ ſi ignoꝛatia dicat pꝛiua

tiöem alicuiꝰboni qð reſpiciat cogniti

uazʒ. ⁊ ſimiliter pna damni.⁊ ſimir ꝑe/
na ſenſus puatiöem delectatõis ⁊ qui
etis partis ſenſitiue.totũ hoc tamè de
us oꝛdinat ad iudicandu ⁊ vlciſcendũ
ſe de volũtate.ipſa enĩ eſt que directe

aduerſat᷑ diuine iuſticie: dum ppetrat

ĩiuſticiaʒ.⁊ ideo oꝛdo diuĩe iuſticie pu⸗
nientis directe reſpicit illius deoꝛdia⸗/
tõnis remotõem. ipſa etiaʒ ſola fuit qͥ
ſibi ſe pᷣncipiuz poſuit:et deum delin/
quẽdo cõòtempſit dum pꝑeccauit.⁊ ideo

debet p ꝑenarũ multitudinẽ in ſernitu

tem redigi:vt que dehonoꝛauit deũ vo
luntarie cõtemnẽdo:ho noꝛet ipſuʒ uo

luntarie ſupplicia patientko. Ad il⸗

lud quod obijcit᷑ꝙ viris iuſtis ⁊ in xpo
non fuit ꝑena ĩuoluntaria. dicendu q;

ibi nõ tenet ꝑena rõem vltõnis: niſi re
lata ad voluntatẽ Ade ꝑccatricem re
ſpctu cꝰvolũtat oĩs pena iuolũtaria.

ii 3

quia nolũtas peccatrix qrit oblectatio

nem refugit paſſioneʒ. Ad illud q
obicif de puulo qui patit᷑ penas.rnde

ri põt ſicut ad hoc.
112parte iſta
ſunt queſtiões circa lr̃am. Et
pᷣmo qrit᷑ de h qð dicit ꝙ fides intcẽtio
neʒ dirigit.multi eniʒ habentes fidem
habet malas intentõnes.ergo videt᷑ ꝙ;
intentõis directio a fide non habʒ eſ/
ſe. Si tu dicas ꝙ de fide loquit᷑ que
per dilectõnem opatur: vtpote de fide
foꝛmata:tunc potiꝰvidet᷑ꝙ directio in/
tentõnis debuit attribui caritati q; fi-
dei. IY tez querit᷑ iuxta hoc cuʒ dire⸗
ctio intentõnis aliquo modo attribu/
itur fidei:aliquo modo caritati: q̃re ſi-
militer non attribuit᷑ ſpei: cum et ipſa
ſit fides teologica: ⁊ reſpiciat fineʒ ſi
cut fides ⁊ caritas. MW.“. dicenduʒ
ꝙ cuʒ intentio duo reſpiciat. videlicet
oculuʒ intellectus: et pedem affectus

vuplici indiget directiuo.quoꝛũ vnuʒ

reſpiciat aſpectuʒ: ⁊ hoc eſt fides.alte-
rum vero affectũ:et hoc eſt caritas.Et
ideo dicit Berñ.ꝙ ad ſimplicitateʒ o⸗
culiↄcurrit caritas ⁊ veritas. Quãdo
ergo magr dicit ꝙ fides dirigit inten/
tiõem: non de quacuq; fide intelligit:
ſed de fide opante per dilectõem ſicut
obiectuʒ eſt.magis tamẽ directõem at
tribuit fidei q; caritati.qꝛ dirigere ĩ via

potius eſt lumĩs illuſtratis q; virtutis

adiuustis:licet vtrũq; ſit neceſſariũ ad
hoc ꝙ homo recte ambulet:et ꝙ lumen

videat:⁊ ꝙ pedeʒ rectuʒ ha beat.ꝓpter

defectuʒ pᷣmi non recte incedit cecus.

⁊2 ꝓpter defeciuʒ ſecũdi nõ recte ince-

dit claudus. AAd illud quod querit᷑
de ſpe. dicenduʒ q ſpei ꝓpꝛie loquẽdo

non eſt dirigere: ſed erigere. qͥa ſpes

ſpectat pꝑ modũ futuri. vnde quaſi dat

ſecuritateʒ quãdam ne in uia deficiat.

fides autem ⁊ caritas pſentialiter po/
tentias in quibus ſunt in opibus diri-
gunt. qa vna illumiat: ⁊ altera in flam
mat.⁊ ideo vna dirigit reſpectu verita
tis: altera reſpectu bonitatis.quãtuʒ
ad que duo ſufficiẽter attendit᷑ rectifi-

catio anime in ſuis opibus.etideo nõ

opoꝛtʒ ꝙ ſpei attribuat᷑ deirectio:ſed ſo
luʒ erectio: licet illa erectio quodãmo

do dici poſſit directio. Itez queri⸗

tur de hoc qð dicit. omis vita infideli⸗-
um peccatũ eſt. Sed cõtra.infideles

ha bent opa virtutuʒ politicaꝝ.ſed vir⸗-
tutes politice non ſunt habitus mali:

ſ boni. qa nõ ſunt vitia ſed dei dona.er

o videt᷑ ꝙ opera illarum virtutũ non

int peccatũ. Item infidelis homo
poteſt dare elemoſinaʒ vt deus mani
feſtet ſibi viaʒ reritatis:⁊ in hoc diſpo
nit ſe vt deus det ei habituʒ fidei.ſed
in hoc ꝙ homo ad gratiam ſe diſponit
non peccat. ergo non vider ꝙ omis vi
ta infideliuʒ ſit cuꝑpa ſiue omis actio.

OPppoſituʒ autem buiꝰeſt. quia ar-

poꝛ mala non poteſt fructus bonos fa

cere.ergo ſi infideles malaʒ uolunta⸗/

tem habent: et indirectaʒ intentõnem:
⁊ carent fide ⁊ caritate.ergo videtur ꝙ;

omia faciũt male:et nibil bene. W.?

dicendũ ꝙ infideles nõ ꝑccant in om
ni ſua actõne.nam quado eoꝛuʒ actio
non repugnat fidei: nec bonis monb⸗

non eſt ratio aliqua quare in ea debe⸗
at eſſe peccatuʒ. Qð ergo dicitur in

lr̃a ꝙ omis vita infideliuʒ eſt pccatũ.
dicenduʒ ꝙ hoc non dicit ꝓpter hoc

omis actio quã faciũt in tota vita ſua

ſit culpabilis ⁊ demeritoꝛia.ſed Hͥ ideo
dicit quia per nullaʒ actõem qua agũt

liberãtura culpa q;diu ĩ infidelitate ꝑ/

ſiſtunt. ⁊ ideo ſenſus eſt.omis vita in-
fideliuʒ eſt ꝑccatuʒ.i.non ſine pecca⸗

to. Similiter intelligèda eſt ſequens

auctoꝛitas etalie cõſimiles: cum dicit᷑
ꝙ Rvbi deſt agnitio ueritatis falſa ẽ vir
tus.non quia illa rirtus ſit vitiuʒ: ſed
qqꝓuuia deficit a vere virtutis perfectõne.
qa virtus rera dicit᷑ quia veraciter pꝑer

ducit ad vitã. Ad illud ergo qð obij
citur ꝙ arboꝛ mala non poteſt fructus
bonos facere:intelligenda eſt locutio

per ſe.i.ſi opetur voluntas mala inq̃n

tum mala:videlicʒ mala intentõe. Si

autem nõ per ſe intelligat᷑:non eſt ſer⸗

mo uerus:niſi intelligat᷑ de bono pfe⸗/

cto: qð quidè eſt bonu meritoꝛiuʒ.ſed

ſenonſegu
obetffu
ſebonut ma
uolenſunm
pecod dic⸗
mnbosnelc.
poſurſiven
enizfallazdi
nßpuppon
pbus ergo
igooantiaz
un. ergoco⸗
Ien coacti
piolentiaere
fitacoꝛcton
riturergoql
cmn dicita
ignauntüno
Pedicen
voluntarubmn
Nrdicäwrde
noenizehnn
guodeſtaue
necertenius
catuz lucife
moconolun
luntateglig⸗
pulloinclin⸗
cauiz peimih
tiomoco die
luntate gli
o t inenus
ecuoalir
lineme po
1Ond dli⸗
tgawunr
ſeckemonen
clt eſtpece
ofmittitagn
nne ſeineb
uigeſt uol
tenonmons
PRtente:ſech
Pecqtüiquo
ſe. Ger⸗
niü gnot
iggdagtt
ex ignoriti
cuigcoſe

ticeonz
noſec ſo
Nodämno
63, gueri⸗
nfieles
ldpir⸗
Wosmali
Ridoner
münon
dtls omo
dens ani
nndediſte
fitei ſel
nſediſnt
goßnisni
omisactio.
1gauuar⸗
bonos fa
nolunta⸗
nnen:
dNrn
ccantinom
tonmacnio
onis morc
rinendebe⸗
. diciurin
eſorcani.
Fpntreg
tapita ſua
1ſbito
nuiagiit
elitate ⸗
Sviain⸗
mepecca⸗
ſeonens
cumdici
bſolſaini
ritiz: ſ
urfegböne.
citere
goqdobj
ſfuenn⸗
ſtlocuto
malainqn
riöt.
oneſtte⸗
honopt⸗
ißti

tũc non ſequit᷑: nõ facit fructũ bonum
ergo facit fruct maluʒ. quia inter ta-

le bonũ ⁊ malum eſt mediuʒ: ſicut ſu⸗/

pꝛa oſtenſum fuit. Item querit᷑ de
hoc quod dicit ꝙ peccata que a neſci⸗
entibus uel coactis ppetrãtur nõ oĩno
poſſunt ſine noluntate cõmitti. videt᷑
eniʒ falſuʒ dicere.pꝛimuʒ qͥa volunta/
riuʒ pſupponit cognitiõem:ſicut dicit
phůᷣus.ergo quod fit per neſciẽtiaʒ uel
ignoꝛantiaʒ eſt ſimpliciter ĩuoluntari
um. ergo cõmittit᷑ ſine uoluntate.
Atem coactio inducit violentiam. ſed
violentia excludit uolũtateʒ.ergo qð

fita coacto nõ eſt nolũtariuz. Qêne
ritur ergo q̃liter Auguſtinintelligit

cum dicit ꝙ que fiuns percoactiõem ⁊

ignoꝛantiã non fiunt pteruoluntateʒ.

dicenduʒ ꝙ nouẽ ſunt gradus

uoluntarij im quos peccata uolunta-

rie dicũtur ſᷣm plus ⁊ minus. Mꝛi⸗
mo eniʒ ⁊ pncipaliter dicit᷑ voluntariũ
quod eſta uoluntate nullo inclinante

nec exterius:nec interius.ſic fuit pec.

catuʒ luciferi uoluntariũ. Secũdo
modo uoluntariũ dicit᷑ quod eſta uo-

luntate aliquo ſuggerẽte exterius:ſed

nullo inclinante interius.⁊ ſic fuit pꝑec

catuʒ pꝛimi homĩs uoluntari‚6. Ter
tio modo dicit᷑ uolũtariũ quod eſta uo

luntate:aliquo tamè inclinante exteri
us ⁊ interius.et ſic eſt pceatuʒ moꝛta:
le quod aliquis ppetrat ex deliberatiõe
⁊ intentõe poſt lapfuʒ nate. Quar⸗
to modo aliquid eſt uolũtariuʒ quod

eſt a voluntate nõ mouente ad illud di

recte:mouente tamẽ ad impoſſibile:ſi⸗

cut eſt peccatum omiſſionis quo quis

omittit ad matutinũ ſurgere qͥa volun
tarie ſe inebꝛiauit. Quito modo ali

quid eſt uoluntariũ quod eſta uolũta
te non mouẽte ad illud directe:ne ap-
petente: ſed ad aliud refugiente.ſic eſt

peccatũ quod homo facit moꝛtis timo/
re. Sexto modo eſtaliquid uolun-
tariũ quod eſt a uoluntate non plene
id qð agit cognoſcẽte. et ſic peccatuʒ
ex ignoꝛãtia dicit᷑ voluntari Sep⸗
timo modo dicit᷑ aliquid voluntariuʒ
quia cõſequit᷑ ad aliquid quod uolũta

rie factũ eſt ab illo eodè a quo illud fit
ſic peccata que cõſequũturebꝛietateʒ
in quã homo ſe ſciẽter induxit:dicunt
aliquo modo voluntaria. Octauo
modo dicit aliquid uoluntariuʒ qͥùa eſt
ab aliquo potente ꝓhibere:non tamen
ꝓhibente.⁊ ſic pxccatuʒ ueniale quod
eſt mus motus dicit᷑ eſſe uoluntariũ
Mono modo dicit᷑aliquid uolũta/
riuʒ quod introductũ eſt a uolũtate ali
ena:ſicuta cauſa pma.⁊ ſic peccatũ oꝛi
ginale dicit᷑uoluntariuʒ. In omibus
iſtis modis pdictis aliquo modo ſal-/

uatur ratõ noluntaria: ꝓpꝛie tamen et

pncipaliter in duobus modis pꝛimiſ.
Et ꝓptẽa dicit Auguſtinꝰꝙ illud qð
dixerat.ſcilʒ ome peccatũ uoluntariuʒ
de peccato pᷣmi parentis eſſe intelligẽ
duʒ.non qᷣa illud ſolum ſit uoluntari-

um:ſed quia illud intercetera mere eſt

voluntariũ.alia eniʒ aliquo modo uo⸗/
luntaria ſunt: licet non ita plene ſicut
illud quod fit per neſcientiaʒ ⁊ per coa/
ctiõem. Ald illud vero quod obici⸗
tur ꝙ tam coactio q; ignoꝛantia exclu⸗
dit ratiõem uoluntarij.dicenduʒ ꝙ ve

ruʒ eſt vbi eſt oẽĩ moda ignoꝛantia ⁊ co

actio ſufficiens.ſed uolũtas nunq; co

gitur coactiõe ſufficienti.ideo coactio

nunq; tollit ratiõöem uoluntarij.igno/

rantia vero aliquãdo eſt per omnimo/
dam pꝛiuatõnem diſe cretionis: et tunc
tollit ſimpliciter ratõnem voluntarij.

aliquãdo vero dicit pᷣuatõnem alicuiꝰ
circũſtantie:remanente nihilominPꝰco
gnitõne actus et aliarũ circũſtantiaꝝ
ſicut eſt de illo qui foꝛnicat᷑ neſciẽs foꝛ

nicatõem eſſe peccatuʒ moꝛtale.ſciens
tamẽ ſe cognoſcẽ nõ ſuꝗ.⁊ tũc minuit:
non tñ tollit ratõem volũtarij.⁊ ſic lo⸗
quit᷑ magr lr̃a. Et ꝑ h̊ patẽt illa duo

bieca.
Elm aũt uo
c luuntas mala ⁊ opatio &
Supra oñdit magr q̃lit
Dpeccatuzʒ ortum habeat
auolũtate in generali.in hac uero ꝑte

li 4

ℳ õ

deſcendit maꝗr ad differentias pecca

ti. DHiuiditaũt pars iſta in dias ptes:

In quaꝝ pma deſcẽdit magr ad diffe
rẽtias peccati cõmunes. In ſecũda ve
ro deſcendit ad vnum peccatuʒ ſpuale

qð eſt inter ceta pccatoꝝ genera ma-

gis graue ⁊ abhominabile:ibi. eſt pte⸗
rea vnũ genus peccati c. Pꝛima ps
que ſpectat ad pſentem diſtinctõnem
tres habet partes:quoniã differentia
peccatiad pꝑeecatũ poteſt attendi tripli
citer.aut quãtuʒ ad actum.aut qᷓntum
ad reatuʒ.aut qᷓntum ad pccandi mo⸗/
dum. In pmo ergo inquirit magiſter
differentiã inter peccata opis ⁊ volun/
tatis. In ſecũda inquirit differentiaʒ
a parte reatus:que eſt inter genus pec
cati oꝛiginalis et actualis: venialis et
moꝛtalis:ibi.pterea queri ſolet ct. In
tertia vero ſubiũgit diuerſos modos
peccandi:ſiue diuerſa genera peccato⸗
ruʒ pꝑ moduʒ narratõnis:ibi.modi aũt
pcc̃oꝝ varie c. Pꝛima ps diuidit᷑ in
duas. In quaꝝ pma magiſter mouet
queſtioem ⁊ detmiat ſᷣm dupliceʒ opi
nioneʒ. In ſecuda vero reſpodet obie
ctõnibus que impugnare vident᷑ opi-

nionẽ magis ꝓbabilem: ibi.quibꝰalij

rñdenthec duo diuerſa t. Simkte ſe⸗
cunda ps in q̃ inqͥrit differẽtias pecca
toꝝ q̃ntuʒ ad reatũ duas hʒ. In pma
querit q̃tr reat poſſit manere pccoab/
eunte. in q̃ accipit differẽtia actualis
peccati⁊ oꝛigĩat᷑. qͥa actuale tràſit aetu
⁊T remanet reatu:oꝛigĩale aſũt ecõuerſo
In ſcðᷣa vero ꝙ reatꝰ multipir accipit
in ſcriptura. videlʒ p obligatõne pene
et᷑ne ⁊ pꝑene tempal.ex quo accipit᷑ dif-
ferentia moꝛtat᷑ pccati ⁊ veniatł᷑:ibi.re
atus autẽ in ſcripfa multipłr accipit᷑.
Silr tertia ps duas bʒ ptes. In q̃rũ
pma tãgit magr qnq; modos diuiden
di pcca ↄſuetos in ſcripta. In ſecũda
vo remouet duboneʒ q oꝛtũ hʒ ex vna
illaꝝ diuiſionũ: ibi.ex ſupbia tñ omia
mala oꝛiunt᷑ &.

Dintelligẽtiã
lut hni ptis ſm tria q̃ hic de⸗
tmĩant?᷑ circa tria ĩcidit hic qſtio. Mꝛi

mo eſt hic qſtio de ↄpatòe peccati ope

ris ad pcẽm volutatis? ⁊? de ↄpatiõe

peccati veniał ⁊ pcc̃i moꝛtalis. zꝰ inci⸗/
dithic qõ circa modos diuidẽdi pꝑecca/
tuʒ. Lirca pᷣmu querunt duo. ꝛiꝰ
qrit᷑ vtꝝ peccatuʒ volũtatis ⁊ opis ſint
duo peccata vel vnu? Scðo vt vnñ
addat ad alteꝝ. M

Irca primum

ſic ꝓcedit᷑:⁊ querit᷑ vtꝝ uolũta
tis ⁊ opis ſint duo pcca vel vnũ:Et qꝙ
ſint plura videt᷑ ſup illᷣ Ro.i.Reple
pletos homicidijs. Glõ. Pluratłr di⸗
cit homicidijs.qͥa aliud ẽ micidiũ vo
luntatis:⁊ aliud Hicidiũ opis.ſi ſic eſt
in homicidio.g̊ puri rõne in alijs pecca

tis. Itẽ multiplicato inferioꝛi mul⸗
tiplicat᷑ ſupi.ſ̊ foꝛnicatio exterioꝛ pec⸗
catũ eſt ſpale. uolũtas etià foꝛnican⸗-
Qi pcẽm eſt ſpale. ſ̊ uolutas foꝛnicãdi
eſt aliud qᷓ; ipe actfoꝛnicatõis.& ſi iſta
ſuunt diuerſa: ſunt pcca loquẽdo foꝛ⸗

maliter. ſunt diuerſa pcca. Item
multiplicato ſpᷣo młtiplicat᷑ accidens
qð ↄſiſtit p illud ſbm. defoꝛmitas cõ

patf ad actõem tanq; accidẽs ad ſubie-

ctuʒ.ꝗ vbi mite ſunt actões defoꝛmes
ibi multe defoꝛmitates.⁊ vbi multe de
foꝛmitates ibi multa pcca.⁊ actio inte
rioꝛ ⁊ exterioꝛ ſunt diuerſe. ſuntĩ eis

diuerſe defoꝛmitates:et diuerſa ꝑc
cata. Itez mitiplicato vno oppoſiö⸗

toꝝ multiplicat᷑ reliquũ.qͥa tin vnuʒ
vni opponit᷑.̊ pccatuʒ repugnat pce⸗
pto.cuũ igit᷑aliud ſit pceptũ quo ꝓhibet᷑
actus interioꝛ:⁊ aliud quo ꝓhibetactꝰ
exterioꝛ.qͥa aliud mandatũu eſt:nõ cõcu
piſces.⁊ aliud:nõ mecha ber.g videt ꝙ
ſicut illa duo ſunt pcepta: ita actio ex
terioꝛ ⁊ interioꝛ ſint duo pcẽca. Iteʒ
maꝗg ↄuenit nolũtas interioꝛ cũ volu⸗
tate interioꝛi q́; uolũtas interioꝛ cũ vo⸗
lutate exterioꝛi.ſ̊ volũtas interioꝛ cum

alia voluntate facit duo pcca diuerſa

& multo foꝛtiꝰ uolũtas interioꝛ cũ actu
exterioꝛi ſunt diuerſa pcẽca. Sʒ coñ
p ſe ⁊ p accidẽs nõ ponũt numeꝝ:ſicut
cũ diligo vinũ qͥa dulce non dicoꝛ dili-
gere duo:łᷣ vnuũ.ſᷣ actio exterioꝛ nõ eſt

Mippe
Pontas
Uienume
rnü. 2
umen cl
twatiny
ndick
ripanip
nuzfuerit
boniod
lontatein

rpolätarie

neritürß
terioꝛci⸗
inröned⸗
maleinp
pti uͤen
nolitmneea
ſuntduoca
ſonesßyt
etteriori
multispe
naſinere
ria.kpp
glicuipen
wnuntſa
imenoꝛ
ſapcc.
gryparit
tatis inter
niücta ſun
gleero eſin
lenouiñ ſie
ſtiicöten
ewſd.
erdkd
ti nöſol
ntüa
ce Qni
orinaroe
uenſe
biſitng
lütaiste
Utilii
tiodeorc
Nata.rid
literpln
demnuol
rius put
nolutate

ccatiope
eopatie
lipecz⸗
. Pr
opis ſint
doyyj

num

nnolün
lmi Crqn
wichepe
Ouakrdi
vmmicidiüro
pis ſiſceſt
alis prc
orinul⸗
tenor oec⸗
fonican⸗
ſonicit
dis Sſih
ocidofo⸗
. Jen
i cdens
ciominsc
lisac ſobie⸗
tsdefones
vinuleede
actointe
Kuntieß
niemac
wopoſi⸗
Gmr;
RN⸗
ttr
eſtnocon
actioel
4. N;
r cüroli⸗
rior cr⸗
teriorcun
andiuerte
fotcüocn
S300
mmepſan
R
wionit

niſi ꝓpter voluntatẽ interioꝛẽ.igit᷑vo⸗/
luntas intetioꝛ cũ actu exterioꝛi nõ po-
nit numerũ. ꝗg nõ ſunt duo peccata ſed

vnüũ.!. Item actio inchoata nõ ponit
numenꝝ cũ ſeipa ↄſũmata.ſ̊ peccatũ in
ehoat᷑ in volũtate:⁊ ↄſũmat᷑ in ope:ſᷣm
ꝙ dicit᷑ Yaco.i.Qòcupiſcẽtia cũ ↄcepꝑe
rit parit pcẽ̃m.peccatù vero cũↄſũma-/

tuʒ fuerit generat moꝛtẽ.̊ t. Itez

bonũ opꝰnõ ponit numeꝝ cũ bona vo⸗
luntate in rõne meriti.vñ cum aliquis
volũtarie bene opatur ñ eſt ibi duplex
meritũ:ſᷣ pnũ.g pi rõne nec volũtas in

terioꝛ cũ ope exterioꝛi ponet numeruʒ

in rõne demeriti ſiue pcẽci. Iteʒ foꝛ⸗
male in pcco ſᷣm ꝙ pcẽm eſt libido vel
potiꝰcõtempt deiſiue auerſio.ſ̊ cũ qͥs
uolütarie opus nephariũ ppetrat non
ſunt duo cotempt vnꝰ:nec due auer
ſiones ſᷣ vna.qᷓ uolũtas interioꝛetactꝰ
exterioꝛ ñ ſunt duo pcca ̊ vnũ. Itẽ
multis pcc̃is młtiplex debʒ in fligipe
na:ſiue remuneratoꝛia: ſiue ſatiſfacto
ria.ſ̊ p pcc̃o exteriꝰↄſũmato nõ debet
alicui pena multiplex:nec diuerſe im/
ponunt᷑ ſatiffactões ſ̊ vna.g uoluntas
interioꝛ ⁊ actio exterioꝛ nõ ſunt diuer/

ſa pcca. Wꝰ. dicendũ ꝙ dupkr ↄtin
git ↄpari pcẽm opis exterioꝛis ⁊ uolũ⸗

tatis interioꝛis. Ano mõ ꝓut iſta duo
ↄiũcta ſunt ⁊ oꝛdinata:ita ꝙ vnũ eſt ex

altero.⁊ ſic volũtas interioꝛ cũ actu ex

terioꝛi ñ faeit diuerſa pcca:ꝓ eo ꝙ vnꝰ
eſt ibi cõtemptꝰ:⁊ vna auerſio:⁊ vna ẽ
cõuerſio. volũtas eniʒ eſt q ↄtẽnendo
ↄuertit᷑ dũ ad bonũ cõmutabile cõuer/

tit᷑.nõ ſolũ qᷓnt ad actũ ꝓpꝛiuʒ:ſ etiax⸗

q̃ntũ ad actũ inferioꝛis potẽtie qͥ ei ſõᷣqj
cit᷑. Quia igr̃ pcẽm ſᷣm ꝙ huiõi dicẽ de
oꝛdinatõeʒ pↄtẽptũ:⁊ auerſiõeʒ a deo
⁊ ↄuerſiõem ad creaturã.hiĩc eſt ꝙ cum
ibi ſit vna deoꝛdinatio pᷣma ꝙ pcẽ̃ʒ uo
lũtatis ⁊ opis vnũ ẽ loqñndo foꝛmałr ꝓ
ut illa ↄiũcta ſunt.lʒ aüt vna ſit ibi ra-
tio deoꝛdinãdi:plura tñ ſunt ibi deoꝛdi
nata.⁊ iõ qᷓ;uis pcẽm ibi vnũ ſit foꝛma-
liter:plura tñ ſunt ibi mãłr. Si aut cõ
pemꝰuolũtatè interioꝛè ad opus exte/
rius ꝓut ſunt ſepata: ita ꝙ vnꝰpeccet
uolũtate tantu:a liꝰ peccet voluntate ⁊

ope. ſic pcẽm nolũtatis t opis ſunt di
uerſa pcca.nõ ſolũ mãlr:veꝝ etiaʒ foꝛ/

makr: ꝓ eo ꝙ actus uolũtatis ĩ quo cõ/

ſiſtit ᷣma mõ deoꝛdinadi numemat᷑: etẽ
alius ⁊ aliꝰ.Hͥ aut mõ nõ querit magr ĩ

lr̃a vtꝝ uolùtas interio: ⁊ actio exteri/

oꝛ ſint diuerſa pcc̃a:̊ eniʒ nõ eſt dubi

uʒ ꝙ diuerſis pccis peccat qs ſi vna vi

ce tantũ velit malũ:alia vice velit ⁊ ꝑ/

ficiat.ſᷣ de ̊ qrit vtrũ volũtas interio:

⁊ actio exterioꝛ ſint diuerſa pcca:ſʒ q;
vnũ ab altero pcedit:⁊ vnũ alteri cõiu⸗
git᷑: ⁊ ad h rndendũ ꝙ q;uis ſint plura
opa culpablia:⁊ plura deoꝛdiata.q tñ

vna eſt rõ deoꝛdinaàdi: ⁊ vneſt ibiactꝰ

uolũtatis. nec alit eſt culpabilis: niſi
ꝓpterillũ.vnũ eſt ibi pcẽʒ.Et huic mõ
dicédi mag cõcoꝛdat magr i lr̃a reſpoõ
dens obonibo que fiunt ꝓ parte altera
que dicebãt illa eſſe diuerſa ꝑccata.et

recte facit in hoc ꝙ q;uis aliquid poſſit

dici numerari ex quadã impꝛopꝛietate
ſulümodo ex pte pᷣncipij materiał.ta-
men ꝓpꝛie loquẽdo nò numerat᷑ aliqͥd

ex pte pncipi materia lis. niſt⸗ iqa cũ nu
meratõe ex pte pncipij materiał ↄcur⸗

rit numeratio ex pte foꝛmalis:ſicut al/
bedo numerat᷑ in duob homiboalbis.
non ſic aũt eſt in ꝓpoſito.⁊ iõ rões que

boc oñdunt.ſ.uoluntatẽ interioꝛẽ ⁊ a⸗

ctionẽ exterioꝛẽ eſſe pecẽʒ vnũ ↄcedẽde
ſunt. Ad illud qð ob de glõ.dicen-⸗
duʒ ꝙ glõ aut loquit᷑ materiatr:aut lo
quit᷑ de hoicidio interioꝛi ⁊ exterioꝛi ꝓ⸗
ut diſiũcta ſunt:ita ꝙ vnũ a tteri nõco

tinuat. Ad illud qð obᷣ ꝙ mttipli⸗
cato inferioꝛi młtiplicat᷑ ſuũ ſupiꝰ. di⸗

cenduʒ ꝙ illud veꝝ eſt de illo inferioꝛi

cui ſuuʒ ſupius eſt eẽntiale: velad qð
ſuũ ſupius compatur eſſentiałr. non
ſic auteʒ eſt in ꝓpoſito.qͥa peccatũ et ſi

dicatur de volũtate ⁊ ratiõe non dicit᷑
pᷣdicatõne eẽntiali:ſed magis accidẽ⸗
tali. Ad illud qð ob ꝙ multiplica⸗
to ſo multiplicat᷑ accidẽs.dicendũu q;

väen eſt ſi ſm p ſe multiplicet᷑:⁊ illud ĩ

quo pᷣmo ẽ accidẽs.defoꝛmitas auteʒ

peccadi nõ attẽdit᷑ pᷣmo ⁊ pᷣncipatłr cir⸗

ca exterioꝛem actõem. nec eſt ibi tanq;
circa ſom ꝑ ſe:ł eſi ibi rõne volũtatis

interioꝛis cõiuncte.qð patʒ.qͥa ſi actio
illa ꝓcedẽt ab alio pnciꝰq; a voluntate
is nõ eſſet culpabilis.A liter põt et dip·
ci ꝙ illud itelligit᷑ quãdo ſubiectũ plu-

rificat᷑: et ſᷣm rem:et ſm illaʒ ratiõem

qua dicit᷑ ſubiectũ: ita ꝙ nõ ſoluʒ ſunt

plures res: ſed etiam plura ſubiecta.

q;uis aũt actio interioꝛ etexterioꝛ ſint
diuerſe res:non tamẽ ſunt diuerſa ſö⸗
iecta defoꝛmitat ſed vnũ:ꝓ eo ꝙ ſicut
oꝛdo poteſt eẽ in pluribus: quonꝝn vnuz

eſt ab altero tanq; in vno ſubiecto: ſic

etiam ⁊ oꝛdinatio. Quoniã igit᷑ defon
mitas peccati dicit deoꝛdinatõem a fi-

ne. hinc eſt ꝙ circa actõem interioꝛeʒ ⁊

exterioꝛẽ cõſiſtit tanq; circa vnuʒ ſub-
iectuʒz:qᷓ;uis ſint diuerſe actiões ⁊ reſ.
Poſſet etiaʒ inſtari cõtra illud uerbũ
ꝙ hoc intelligit᷑ de accidente abſoluto
nõ de accidẽte relato.tale eniʒ vnũ pp-
teſt eſſe in pluribꝰ: dum tamẽ illa ſint
adiuiceʒ relata ⁊ oꝛdinata.⁊ per hunc
moduʒ ſe habent actio interioꝛ ⁊ exteri

oꝛ.quia vna pꝓcedit ab altera. Ad il

lud qð obijcit᷑ ꝙ multiplicato vno op⸗
poſitoꝛuʒ multiplicat᷑ ⁊ reliquũ.dicen/
dum ꝙ verũ eſt ſᷣm ꝙ ei opponit᷑.pꝛece
ptuʒ autem quo ꝓhibetactus exterioꝛ
⁊ volũtas interioꝛ nõ eſt aliud ⁊ aliud:
niſi ex hoc ꝙ in vno phibetur voluntaſ
cum ope:in altero ꝓhibetur voluntas

etiaʒ abſq; ope.⁊ hoc modo bene cõce⸗

doqꝙ uoluntas interioꝛ ⁊ actio exteri⸗/
oꝛ ꝓut ſunt diſiũcta ſunt plura peca
ta:ſed hoc modo non ꝓcedit inquiſitio
pſens:nec inquiſitio magri. Adali
ud quod obicit᷑ ꝙ magis cõmunicat
voluntas cuʒ volũtate q; cum actu ex.·

terioꝛi.dicenduʒ ꝙ eſt cõueniẽtia foꝛ⸗/

malis:⁊ cõuenientia oꝛdinis.cuʒ ergo

dicit᷑ ꝙ uoluntas interioꝛ magis cõue
nit cum uolũtate q; cuʒ actiõe exterio/

ri.dicenduʒ qꝙ ueruʒ eſt de cõueniẽtia
foꝛmali:ſed non de cõueniẽtia oꝛdinis

qͥa non ſic eſt uoluntas a uolũtate ſi/
cut eſt exterioꝛ opatio ab interioꝛi uo-
luntate.⁊ ideo nõ ſicut due uolũtates

due ſunt pncipales deoꝛdinatiões: et

ꝓpter hoc ſunt duo peccata. cuʒ vero
opus exterius iũctuʒ eſt voluntati in⸗

—

2

terioꝛia qua ꝓcedit: vna eſt ibi deoꝛdi⸗
natio:⁊ vnuʒ actuale pnctpiuʒ deoꝛdi

natõis.⁊ ideo vnũ pcẽm ẽ ex iſta parte

⁊ ex illa pte plura pccat.

Ecundo queri

tur vtruʒ peccatũ openl addat

ſupꝛa peccatũ voluntatis:Et ꝙ ſic vi
detur ſuꝑ illud põ. Appone iniquita-
tem ſuꝑ iniquitatẽ. Gloſa.Quiaddit

opus volũtati:addit iniquitatẽ iniqui
tati.ſed qui hoc facit: aut facit nouuʒ
peccatũ: aut maius.ſed non nouũ:er-
go maius. Item Auguſ. Unuſ⸗
quiſq; miſer efficit᷑ mala uolutate: ſed

miſerioꝛ poteſtate: cuʒ deſiderjs ma-

le volũtatis implet:ſed non efficit ho⸗
mo miſerioꝛ per peccatũ:niſi aggraue⸗
tur pꝑeccatũ.ergo pꝑeccatũ volũtatis ag
grauat pradditiõem operis. Item
ratõne videt᷑. apud hũanam iuſticiam
grauius punit᷑ qui ꝑccatin ope q; qui

peccat volüutate ſoluʒ:vel uoluntate et
uerbo:uel volutate tantuzʒ.ergo ſi bu-
mana iuſticia deriuat᷑ ab eterna iuſti-

cia:et ei cõfoꝛmat᷑: et in opꝑere ſuo lau⸗

dabilis eſſʒ:videt᷑ q maioꝛi pena ſit di
gnus ille qui ꝑꝑccat volũtate⁊ opere:
q; qui peccat voluũtate tantũ.ſed nõeſt
qͥs maioꝛi pena dignꝰ:niſi ꝓpter ma-
ioꝛẽ culpaʒ.ꝗ̊ t. Item graui pec/-
cat qui ꝑeccat in deuʒ ⁊ in ꝓximuʒ q;
peccat in deuʒ tantũ.ſed qui peccat vo
luntate interioꝛi ſoluʒ: non peccat niſi
in deuz:qui vero pꝑeccat exteriꝰin ope⸗/
re frequeter peccat in pximuʒ:ſicut pa
tet in adulterio et homicidio.ergo &.
Item quãto magis ſe homo gloꝛifi

cat ⁊ in delitijs eſt tanto magis dignꝰ

eſt pena.ſed qui peccat uolũtate et opꝑe

re magis ſe gloꝛificauit ⁊ ampliuſ de/
lectatus eſt q; qui ſola uoluntate pec/

cauit. ergo maioꝛi pena dignus eſt. et

ſi hoc maioꝛeʒ pꝑetrat culpaʒ. Sed
cõtia ſuꝑ illud ps.Eteniʒ in coꝛde ini/
quitates opamini. Gloſa. Si vis et
non potes deus factuʒ reputat.ergo

ſiuolũtas reputat᷑ ꝓ facto:videt᷑ ꝙ fa/⸗
ctuʒ quãtum ad ratiõem peccati nihil
addit ſupᷣ voluntat. Item Auguſ.

ſcinmutr
ralenu:pl⸗
atſgtisdan
mnoſenseſt
gertergoſt
nngspeccat
zmiplenen
nuitast m
nͤntrate
cinonon coſe
ſotcötempn
ſneopsach
cterusnoͤel
luntatezinte
culpabilitati
tternicetn
ſentetannie
ſipccurrino
nmalacveſo
gemnionſunte
izcöfümars
caagueinſo
nionſunti;
letope:pidea
cnidad mali
Pcicor inel
cunqueniin
gamaliciazu
weeſtielligt
lonatis gue⸗
lamenon pe
nerulten
ſcinoanan
ſinnennopenn
Knonſcämd⸗
ſerſelci
Wainstg
Uerſionist
gopoteſtint
lenigezi/
ſon velit: ſea
moetiſlage
Mapoluntas
nulernond
ſochnteng
Prigiine
ſponcenti⸗
wmainsaler
loniscitem
fis libicini

deordt⸗
deozdi
dante

*
lri
ſaccat
Iſevi⸗
nonia,
iagit
kiinigni

u wng

mrütr⸗
..Vnnd⸗
itateſe
ensma⸗
ffiirw⸗
gone⸗
nsg
Nem
ahücam
Mägei
luntatec
ſgoſibn⸗
emainſti⸗
reſnolan⸗
deuſudi
Ntopert:
ſetnet
ppeerſma⸗
n hec⸗
mnzg
MXM
catniſi
inope⸗
Ronde

ego.

nogif
godig
eetop⸗
npluſde⸗
matepec⸗
nuseſtel

.

cogein⸗
Giniet
nleſge
igt

Ctinti
Nin

li cõtingat aliquẽ nõ ↄcumbere cũ vxo⸗/

re aliena:plasũ auteʒ eſt eum cupere.

et ſi ptãs daret᷑ eum eſſe factuꝝ nõ mi/
nus reus eſt q; ſi in ipo facto dephen/
deret᷑.ergo ſi non eſt minus reus:non

magis ꝑccat quãdo cõſũmat in opere

q; qn plene vult in uolũtate. Item
grauitas ⁊ magnitudo peccati cõſiſtit
in qᷓntitate cõtemptus.ſed quãdo vir
oĩno non cõſenſit tunc plena eſt auer-/
ſio ⁊ cõtemptus.ergo eq̃le eſt pccatũ:
ſiue opus adſit ſiue deſit. Iteʒ opꝰ
exterius nõ eſt culpabile niſi ꝓpter uo
luntateʒ interioꝛem. ergo ſi tota ratio
culpabilitatis oꝛtuʒ habet ab ipa volũ

tate:videt᷑ ꝙ ſola uoluntate peccati exi
ſtente tantũ eſt homo culpabilis qᷓntũ
Item peccata ſpi
ritualia que ſola uoluntate cõſũmant᷑

ſi ccaret in ope.

grauioꝛa ſunt q; pcccata moꝛtalia quo

ruʒ cõſũmatio fit in carne.ſi ergo pec/

cata que in ſola uolũtate cõſiſtũt gra/

uioꝛa ſunt q; que cõſiſtunt in uolunta

te ⁊ ope:videt᷑ opus non addat ali-

quid ad malitiaʒ uoluůtatis. W.Nad

pdictoꝝ intelligentià eſt notandum ꝙ
cum querit᷑ vtruʒ opus addat aliquid
ad malitiaʒ uoluntatis hoc dupliciter

poteſt ĩtelligi. Ano modo reſpectu uo
luntatis que poteſt in opus ꝓcedẽ:ſed

tamẽ non ꝓcedit:quia non oĩno ple⸗/
ne vult.⁊ reſpectu tał abſq; dubio ma-/
licia operis addit.cum eniʒ peccatũ cõ
ſũmat᷑ in ope tunc eſt pleniꝰ cõſenſus.
et non ſolũmodo dicit᷑ manducare mu
lier:ſed etiaʒ vir.⁊ ideo peccatuʒ tunc
maius ⁊ graui eſt ratõne maioꝛis cõ⸗
uerſionis:⁊ etiaʒ auerſionis.Alio mo
do poteſt intelligi reſpectu volũtatis:
que quideʒ in opus non ꝓcedit.nõ qͥa
non velit: ſed qͥa non poteſt. Et tunc
mouet᷑ iſta queſtio:cuʒ utrobiq; ſit ple

na voluntas vtruʒ grauius peccet qui
vult⁊ non poteſt: aut qui vult⁊ facit.
eſto ꝙ vterq; moueat᷑ ex equaliamoꝛe

Hoc igit᷑ modo queſtiõe intellecta re/
ſpondendũ eſt ꝙ vnũ peccatũ dicit eſſe
maius altero tripliciter. autratòe ma

ioꝛis cõtemptus dei.aut ratie maio/

ris libidinis ſiue del ectatoõnis.aut ra

cat
nificatõem addit:⁊ hoc maxime qᷓntuzʒ

tiõe maioꝛis damnificatönis. ꝛimo
modo loquẽdo opus nõaddit ad iniqͥ;

tates volũtatiſ.qa volũtas plenaa ðᷣo

anertit᷑ per ſe:ſicut cuʒ eſt opi còiũcta.
Quãtuʒ vero ad delectatõem ſiue libi

dineʒ addit ⁊ agguat: maxime qᷓntum
90 Fennbrecgti carnatł quo quidẽ pec-/
homo in ſeipo. Sitłr qntũ ad dam

ad genꝰpcc̃i quo qͥs peccat in pximuʒ
Quãtũcũq; enĩ aliquis velit foꝛnicari
nũq; delectat᷑ ſicut qñ volũtas cõiũgi/
turactui.S imłr qntũcũq; velit aliqͥs
alteꝝ occidere nõ tantũ facit damnuʒ
qntũ ſi actu occideret. Et qm deus iu
ſius iudex in puniẽdo nõ tantũ cõſide
rat in pcco magnitudinẽ cõtemptus:Fᷣ
etiã magnitudinẽ delectatõnis:⁊ ma-/
gnitudineʒ damnificatõis. hinc eſt ꝙ
aliquo modo opus addit ad nequiciã
uoluntatis. Vnde ⁊ matões que h oſtẽ
dunt cocedende ſunt: q́;uis non omes
cogãt:maxime illa que fit de ſimilitu-/
dine diuie iuſticie ⁊ hůane.non en eſt
ſimile.qa homies cõſiderat que etteri/
us patent:⁊ iuſticiã publicã.deus aũt
intuet᷑ coꝛ:⁊ non ſoluʒ cõſiderat iuſti⸗
ciam publicaʒ: ſed etiam puatam.
Ad illud vero qð obijcit᷑ incotrariũ de

glõ illa:⁊ de auctoꝛitate Auguſ.qua/

ruʒ vna dicit ꝙ voluntas reputat᷑ pꝛo

facto. ⁊ altera dicit ꝙ non min eſtre⸗

us qui vult ⁊ non facit q; q vult ⁊ facit
dicendü qambe ꝓcedũt ſᷣm quatitatẽ
peccati que attendit᷑ quãtuʒ ad pleni⸗
tudinem cõſenſus:⁊ qutuz ad magni
tudineʒ cõtemptus. et ſic bene cõcedi⸗
turꝙ opus ad taleʒ volutatem nõ ad/
dit. Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ qntitaſ
peccati còſiderat᷑ pnes quatitatem cõo⸗
temptus.dicendũ ꝙ verũ eſt: nõ tamẽ̃·
eſt veruʒ pciſe.deus enĩ non tantũ cõ/
ſiqerat còtẽptũ ſui:ĩmo ei damnũ ꝓxi
mi:⁊ delectatõem peccantis. Unde et
ꝓximo patiẽti ĩiuriaʒ facit vindictaʒ:
⁊ma oꝛeʒ patièti ĩiuriaʒ facit maicꝛeʒ
vindictam. ſic ⁊ eü qui delectatꝰeſt af/
fligit: ⁊ reuʒ qͥ magis delectat eſt ma

gis affligit. ⁊ ideo ratio illa ab inſuffi
cie nti ꝓcedit. Ad illud qð obicit ꝙ

tota ratio peccatieſt a volũtate.dicen⸗
guʒ ꝙ non eſt verũ:qͥa aliqua ſunt pec
cata non ſoluʒ ex ĩpꝛobitate rolũtatis
facientis: ſed etiaʒ ex genere opis.qͥa
ſunt cotra ꝓhibitõnem dei:⁊ cõtra di/
ctamen iuris natalis.verũ eſt tamè q;
nihil qð fit ex pte opis ꝑ ſe ſufficit ad
faciendũ peccatũ: niſi aſſit volũtarius
motus.⁊ ideo ex hoc nõ ſequit᷑ ꝙ q;uis
hoc nõ poſſit eſſe peccatũ ſine illo ꝙ h
non addatad illud:⁊ ſimile eſt:qͥa fer⸗/
ruʒ nõ vrit abſq; igne:ignis tamẽ cum
ferro plus vrit ⁊ plus penetrat qᷓ; face-
ret per ſeipm.ſic et in multis alijs ĩue/
nitur. Ald illud qð obicit᷑ de ꝑcca/
tis ſpũalibus.dicendũ ꝙ non eſt ſimi/
le:ꝓ eo ꝙ peccata ſpũalia ſpũalem ha
bent delectatõnem: que in ſuo genere
maioꝛeʒ habent adherẽtiaʒ ⁊ maioꝛem
impꝛobitatẽ q; etiaʒ aliqua delectatio
Pccati carnalis.pꝑeccata vero carnalia

nũq; delectt tantũ qñ ſunt in ſola vo

luntate q́; quàdo ſunt in volũtate eto-
pere:nec eti tatù damnificãt.ideo nõ
ſequit᷑ ꝙ in talibus opus nõ addatad
malitiaʒ nolũtatis.

.Vnſequenter

querit᷑ circa ſecundũ:videlicet

de compatõe venialis ad moꝛtale. Et
circa hoc duo querũtur. Pꝛimo q̃ri-
tur vtruʒ ꝑeccatũ veniale ⁊ moꝛtale cõ/
neniant in auerſiöe? Secungo que⸗
ritur vtruʒ cõueniant in reatu ſiue ob
ligatiõe ad eternitatẽ pʒne?

Irca primum
J ſic ꝓcedit᷑: et querit᷑ vtruʒ ve/
niale ⁊ moꝛtale cõueniant in auerſio⸗
ne: Et ꝙ ſic videt᷑ Auguſtinꝰ:diffini⸗
ens peccatũ dicit peccatũ non eſtap
petitus rerũ malaruʒ:ſed deſertio me/
lionꝝ. ſi ergo veniale peccatũ eſt pecca/
tum: ergo in ipa eſt deſertio ſũmi bo/
ni. ſed ubi eſt deſertõ ſũmi boni:ibi eſt
auerſio. ergo c. Situ dicas ꝙ hec
ratio couenit moꝛtali tantuʒ.tunc ego
quero in quo cõmunicat ueĩale ⁊ moꝛ/
tale ratõe cuiꝰvtrũq; dicat peccatuʒ:
Si tu dicas ꝙ in coͤuer ſione ad cõmu

tabile bonũ:h̊ non vpidet.qꝛ cõuertiad
cõmutabile bonũ non ect peccatũ: niſi
p illud recedat hõ a bono incõmutabi
li.peccatũ eniʒ eſt pᷣuatio: nõ poſitio.
ſi ergo veniale peccatũ inqntum pecca

tuʒz eſt cõmunicat cũ moꝛtali:⁊ illud in

quo cõmunicat nõ eſt cõuerſio.ergo ẽ

auerſio. Item ome illud qð eſt coñ

diuinũ pceptũ auertit a deo.ſed venia

le eſt huiõi.ergo c. maioꝛ per ſe mani

feſta eſt. minoꝛ ꝓbatur Ro.pij.ſup il⸗
lud. Non cõcupiſces. Hlõ. Bona eſt
lex que duʒ cõcupiſcẽtiaʒ ꝓhibet:omia

mala pꝓhibet. ergo ſi peccatü ueniale ẽ

maluʒ.ergo ꝑ illud pceptuʒ: nõ cõcu⸗
piſces eſt phibitüũ. Item ome illud
qð defoꝛmat imæginem auertita deo.
peccatuʒ ueniale eſt huiõi.ergo c. mi
noꝛ ꝓbatur pꝑ illud qð dicit᷑.vij.muſice
Nmoꝛ inferioꝛis pulchꝛitudinis aĩam
polluit.ſed peccat uenia le eſt ame: in
ferioꝛis pulchꝛitudis.ergo c. Iteʒ
ſimplex ad qð ſe ↄuertit totaliter ſe cõ
uertit. ſed tam intellectus q; affectus
eſt ſimplex.ergo cuʒ ſe cõuertit ad ali⸗
quidq totaliter ſe còuertit.ſed quo tota⸗
liter ſe cõuertit ad aliq auertit᷑ abeiꝰ
oxpoſito vel diſpato. cũ affectus no
ſter ſe cõuertit ad creatam ſub ratõne
creature neceſſe eſt ipm auertia deo.ſ
oc eſt in ueniali peccato. ergo æc.
Itez im poſſibile eſt ꝙ aliquid mouea/

tur adaliquẽ terminũ qn aliquo modo

ſepetura termĩo a quo.ſed ↄuerſio di
cit motuʒ reſpectu termini ad queʒ.a⸗/

uer ſio autẽ reſpectu termĩ a quo.ergo

ſi cõuerſio eſt a veniali pccato:neceſ⸗
ſe eſt ꝙ ſimilr ſit auerſio. Item oĩs
amoꝛ creature vel eſt px modu vſus:vel

per modum fruitõnis: ſic dicit Augꝰ.

in li.ð doctrina xpiana. ſed in pꝑeccato
ueniali eſt amoꝛ creature.ergo vel per
moduʒ vſus:vel fruitõnis.non p mo⸗/
dum vſus. qͥa iam non eſſet culpa. eſt
ergo amoꝛ fruitõnis.ſed frui eſt pone⸗-

re fineʒ in creatura: et hoc nõ eſt aliud

q́; auertia deo.g oĩs a moꝛ veniał pcci

facit a ðᷣo auerti. Sʒ ʒ. nllus auer

ſa ðᷣoẽ iuſtꝰ.ſᷣ pccãs veĩiałr remanet

i iuſti.: g peccãs veĩiałrnñ auertita deo.

mor
lutpucke
ſusefeſu
gbeoniſi
turſepaton
niſtinactu
multa venn
gam nceit:
golo malu
gullusaue
lemnptu 70
umtoffen
gleinterler
nenialeho
nibilſt⸗
adeo /ſeun.
leergozn.
pbutun da
lencaukern
Ctügdd aus
lemn dici⸗
ſermortal
dubio pece
cömotalit
cit pprie in
1cötempta
Peczuma
motemno⸗
lus mortal
Gauerſiop
Nlo moꝛta
io patqʒ ſim

icitauerna

wictendo ali
Giardeded
deogniafa
Autarpon
nezyltimi
ninii manc
mandatüen
umntenee
mancdatui⸗
ideoqnaſt
lenstergn
batpermn
cuz ſtntuit
timüſecte⸗
mectigetti
tumeltin⸗
unz ſein

oönetige
ccatü: niſ
Nömnutabi
ſopoſito.
Mum ecca
ltiludin
nid go
uadeſtco,
Olapeni
amſenani

omfſupil⸗

Bongeſt
3Doromis
münenialei
anz: öcoch⸗
emoneillud
mentadeo⸗
emo ., mi
rh muſice
dinis iam
Kchamerin
N. Nic
waliterſech
1s5affeens
duertitadali⸗
ſecanoton⸗
auenti abel
tüaſſecus o
mn ſbrnͤne
Mennadeoz
0.,eſg⸗ C.
i nwira⸗
o.
erſodi
d gaer⸗
acader
cator nect⸗
.Jumndis
ocunſuerpel
tdicitAug⸗
ſedin ccao
Lengorelpt
nonpno⸗
letculpa/e
mieſt pone⸗
nrenunkped
nllusau
. Ffenwn
Gennirn

maioꝛ manifęſta eſt.minoꝛ ꝓbat᷑ per il/
ludq puer.xxiii. Septies ĩ die cadit iu/
ſtus ⁊ reſurget. Itez nullſepatur
a d eo niſi volens.ſed omis qui auerti
tur ſepatur a deo.q̊ nullꝰſepatura vᷣo
niſi in actu què facit mera uolũtate:ſᷣ
multa venialia peccata cõmittũt qua⸗
dam ncẽitate. ſicut dicit Ro.vij. Qð
nolo maluʒ iltd facio.ergo c. Itẽ
nullus auertit᷑a deo ſine ipius dei cõ/
temptu ⁊ offenſa.ſ̊ nullꝰcõtem nit de/
um ⁊ offendit ſine gui culpa.ſed veni/
ale inter leuia culpa reponit᷑.ergo per
uneniale hõ non auertia deo. Iteʒ
nihil qð ſtat ſimul cũ caritate auertit
a deo.ſed veniale ſtat ſimul cũ carita/
te.ergo &. maioꝛ mãnifeſta eſt. minoꝛ
ꝓbatur.qͥa ſi veniale expelleret carita
tem.qͥ auferret homĩ vitaʒ gratie.ſᷣ pec

catũ qð aufert homĩ vitam ponit moꝛ⸗/

tem:⁊ dicit᷑ moꝛtale.qᷓ peccatũ ueniale
eſſet moꝛtale. WGv. dicendũ ꝙ abſq;
dubio pꝑeccatuʒ veniale nõ cõmunicat
cũ moꝛtali in auerſiòe ſᷣm ꝙ auerſio di
cit᷑ ꝓpꝛie.im poꝛtat enĩ dei cõtemptuʒ:
⁊ cõtemptus dei iraʒ mereret᷑⁊ moꝛteʒ
pPeccatum autè a quo qͥs meret᷑ iram et
moꝛtem nõ debʒ dici veniale: ĩmo po/
tius moꝛtale.⁊ ꝓpterea cõmunit᷑ tenet
ꝙauerſio ꝓpꝛie loquẽdo repit᷑ in pec-/
cato moꝛtali:nõ veniali.Et iſtud meli
us patʒ ſi modũ attendamꝰ per quẽ hõ
dicit᷑ auerti a deo ⁊ cõtemnẽ deum: cõ/
mittendo aliqð pꝑeccatũ ĩ quo nihil co
gitat de deo. Aut enĩ auertit᷑ homoa
deo quia facit cõtra diuinũ mandatũ.
Aut qꝛ ponit ſibi bonũ creatũ tanq; fi-
neʒ vltimũ. In h nãq; ꝙ facit cõtra di
uinũ mandatuʒ rectea deo auertit᷑:qa
mandatũ eſt via recte puenièdi ad de⸗/
um:⁊ tendèdi in deu.qui igit᷑ facit coñ
mandatũ incedit directe via cõtraria.
ideo quaſi faciẽ ſuam retroꝛſuʒ cõuer-/
tens terguʒ vertit ad illũ:in quẽ debe/
bat per mandatũ tendere. Similiter
cuʒ ſtatuit ſibi creatam tanq; fineʒ vl⸗
timũ recte dicita deo auerti.anima.n.
media eſt inter creatam ⁊ deuʒ inquã/

tum eſt imago dei.dum ergo ad crea-

turaʒ ſe tanq; ad fineʒ cõuertit:faciem

ſuaz que debebat eſſe ſurſuʒ verſa de⸗/
oꝛſum inclinat.⁊ ideo ſe auertita deo.
Et vtroq; dictoꝝ modoꝝ non eſtauer-/
ſio ſine cõtemptu.nam quimandatuʒ
dei tranſgredit᷑: cõtemnit mòdantem.

S imiliter qui ceraturã ſibi finem ſta/

tuit pᷣncipaleʒ magis appciat creatu/
ram q; deuʒ.et hoc non poteſt eſſe ſine
dei cõtemptu.veniale autem peccatuʒ
nec eſt directe cõtra dei mandatũ.nec
ſtatuit creaturã tanq; finem vltimũ. et
ideo nõ eſt in eo nec auerſio:nec cõtem
ptus. Sed qͥa veniale fit pter dei mã-
datuʒ in veniali ꝑccato creatura nõ re
fertur in deũ.hinc eſt ꝙ pꝑ veniale quo
dã mo do recedit homo a via mandati.
quodãmodo etiaʒ moꝛoſe adheretei p
quod debẽt tranſire.vnde ⁊ in veniali

eſt quedaʒ elongatio: ⁊ quedaʒ retar-

datio. VUñn cõcedit᷑ ꝙ veniale a deo nõ
auertit: ß elõgat. a deo non ſepat:ſed
retardat.⁊ ſi large nomen auerſionis
acciperet᷑ vt ſe extenderet ad elõgatio/
nem ⁊ retardatòeʒ in venialieſſe auer
ſio quedam. qͥa tamẽ nomen auerſio/

nis ſonat in còtemptuʒ: ideo tenendũ

eſt ꝙ auertere a deo ſit moꝛtalis pecca

ti ꝓpꝛie. Vnde ratões que hoc oſten/

dunt cõcedende ſunt. Ad illud ergo
qð pᷣmo obijcit᷑ ꝙ ccatũ eſt deſertio.
dicendũ ꝙ ſi iſta diffinitio det᷑ pꝛo pec-/
cato moꝛtali deſertio ſtat ibi ꝓ auerſi/
one. ſi autem det᷑ pꝛo quolibet peccato
deſertio dicit qᷓndam elõgatòem ⁊ re/
tardatiõem. Poſſet tamè diciqꝙ nõ di
cit᷑ ibi ꝑccatũ deſertio dei:ſed deſertõ
cuiuſcũq; boni qð ſpectat ad beatitudi
nem. q;uis ergo in veniali peccato nõ
ſit deſertio dei:eſt tamẽ deſertio alicu

ius bone circũſtantie circa actum: ex

cuiꝰdefectu incidit in vreniale peccatü.
⁊ in hoc cõmunicat tam veniale q; moꝛ
tale peccatũ.qͥa vtrũq; pꝛiuataliqð bo⸗/
nuʒ. ſed in hoc differũt ꝙ moꝛtale pꝛi/
uat aliquẽ actuʒ vel circũſtantiaʒ ne⸗/
ceſſariaʒ ad ſalutem. veniale vero nõ.
Ad illud qð obicit᷑ ꝙ reniale non
eſt contra dei ꝓhibitõnem.dicendum
ꝙ illud ꝓpꝛie dicit᷑ eſſe còtra phibitio/
neʒ ad cuiꝰoppoſitù obligat ꝓhibitio.

9

peniale aũt nõ eſt huiõi:⁊ ideo nõ di

recte ꝓhibitũ:eſt tamẽ ipi ꝓhibitõi ĩne

xuʒ.⁊ magis ꝓpꝛie debʒ dici cohibituʒ

q́; ꝓhibitu. ⁊ Hpatʒ.qꝛ cum dñs phibet
cocupiſcentiã dicẽs.nõ cõcupiſces:nõ
ꝓhibet bmũ motũ cocupiſcètie: ſed cõ
cupiſcẽtie ꝓgreſſuʒ. ſᷣm ilłd Eccł.xviij

Fili poſt cocupiſcẽtias tuas nõ eas.Fᷣ
dum ꝓhibet hoĩem ire poſt motũ cõcu
piſcẽtie:Hipo manifeſtat ꝙ cõcupiſcẽ⸗

tie motꝰnon eſt bonꝰ:nec deo placitꝰ.
Ald illd qð obici᷑ ꝙ amoꝛ inferion
pulchꝛitudinis polluit aĩa m. dicendũ
qpaĩa duptr habʒ pollui. Aut macula
moꝛtał ꝑccati:que quidẽ expellit nito
rem gr̃e.Aut macula venialis pecca
ti:que quodãmodo retardat actũ dile
ctõnis gtuite.⁊ pᷣma pollutio eſt p moꝛ
tale:⁊ facitad defoꝛmatõeʒ imaginiſ.
òa aufert ei foꝛmã ſᷣm imaginẽ recrea/
tõnis.⁊ vero eſt pollutio veniatł᷑:que
⁊ ſi aliquo modo polluat:nõ tamẽ ani
maʒ defoꝛmat. AAd illud qð obijcit᷑
qꝙ ſimplex ad qð ſe uertit totatłr ſe cõ
uertit. dicẽdũ ꝙ H̊ dupłxr põt intelligi.
qͥa totalit᷑ pot dicere totalitatẽ qᷓntum

ad actũ cõuertendi: uel q̃ntũ ad habi-
tuʒ:vel qntũ ad potentiã cõuertẽdi. Si

ad actu:ſic verũ eſt ad minꝰſᷣm ſtatuʒ
vie.qa non intelligimꝰ ſimł⁊ ſemel ni
ſi vnu ſolũ.aut ſi multa ſił intelligimꝰ
⁊ uelimꝰłoc eſt inq̃ntuʒ ſunt vnũ. Si
autẽ dicat totalitatẽ habitꝰuel virtut:
ſic falſus eſt ſermo.nõ eniʒ optʒ ꝙ qñ
gliĩa uel aliqð ſimplex couertit ſe ad a-
liquid:cõuertat ſe ſm totũ ſuũ habitũ:
⁊ ſᷣm totã ſuam potentiã. qͥa poteſt cõ/
uerti intenſiꝰet remiſſiꝰ.cũ ergo dicit᷑
ꝙ qñ affectus ſe cõuertit ad vnũ tota⸗
liter:auertit᷑ ab eiꝰ oppoſito ſiue diſpa
to. Si pmo modo intelligat᷑:falſuʒ ẽ.
qͥa poteſt ſe cõuertere ad vnuʒ in actu:
⁊ ad aliud in habitu.Si ſecũdo modo
vłtertio intelligat᷑:ſic habʒ ueritateʒ:
ſed maioꝛ ꝓpoſitio fuit falſa. et ꝓpter
H̊ qᷣa totalit᷑ cõuerti aliter accipit᷑ ĩ ma
ioꝛi ꝓpoſitõe:⁊ aliter in miuoꝛi.ideo cõ
ſequẽtia illa nõ tenet.Et ſi tu obijcias
ꝙ nõ poteſtaffici ſimł ⁊ ſemel erga de

um ⁊ erga creatam quã inoꝛdiate dili

git. vnde cũ cõuertit ad vnũ:auertit᷑ ab

Altero. dicendũ ꝙ nõ ſequit᷑: qͥa auerti

plus dicit qᷓ; nõ cõuerti actuatłr. im poꝛ
tat eniʒ qriuʒ cõnerſiõis:videlʒ q̃ndaʒ
aſpernatõeʒ dei ſiue cõtemptüũ. Ad
illud qðᷣ obijcit᷑ motus ſepata termi
no a quo.dicendũ ꝙ ueꝝ eſt de illo mo
tu ꝓpꝛie dicto qui cõcernit duos tmi/

nos.yvnũ a quo incipit:et alterũ in quẽ

tendit.non ſic eſt in actu uenialis ꝑc/
cati.anima eniʒ cũ peccat ueniałr non
mouet᷑ a deo in creatam:ſed magis af
ficit᷑ circa ipam creaturã. vnde ⁊ venia
le peccatũ potiꝰeſt animi affectus ſiue
actus q́; motus. Ad illud qð obijci
tur wamo nenialpcczti camoꝛ frui⸗
tõnis.dicendũ ꝙ falſuʒ ẽ ſᷣm ꝙ fruiac
cipit ppꝛie: videlicʒ quieſcẽ in aliquo
tanq; ad finẽ ultimũ.ſic enĩ frui eſt per
moꝛtale nõ pueĩiale. Siergo qras
vtrũ ſit vſus uł fruitio?! dicendũ ꝙ nec
eſt uſus:nec fruitio:ſ̊ abuſus. niſi foꝛ⸗
te vſus dicat᷑ large omis amoꝛ quo qͥs
amat aliqð non quieſcẽès in illo:ſed re
ferat ad aliud actu uel habitu: ſiue re⸗
ferat recte:ſiue minꝰrecte. Et ꝙ illud

opteat dicere manifeſtũ eſt. cũ eniʒ ali

quis diligit aliquã creataʒ referẽs ad
illud:nõ tamẽad ilłd ad qð debʒ:amo
re illo peccat.nec tamẽ eſt illud fruitio:
nec vſus ꝓpꝛie dict : ſᷣ magis ꝓpe de/
bet dici abuſus. AUñ Augꝰ. cum dicit

omnis quiamat aliqͥd: aut amat vtens:

aut fruens:accipit large vſum etfrui⸗

tõem. vſuʒ ꝓ omi amoꝛe nõ relato: ſi⸗/
ne ſtatuat ſibi fineʒ pᷣncipalẽ: ſiue nõ.

⁊ ſic in diuiſiõe illa comphendit᷑ amoꝛ
veniat peccati. niſi foꝛte qͥs velit dice⸗
re ꝙ Aug.loquit᷑ ibi de amoꝛe oꝛdia-
to.Et ſic patẽtoĩa.

RʒEcundo queri

tur vtrũ veniale cõueniat cum

moꝛtali in reatu pene eterne: Etꝙ ſic
videt᷑.pena aſſumpta ꝓ moꝛtali ẽ ꝓpoꝛ
tionabił᷑ pene aſſũpte ꝓ veniali:⁊ q̃ntũ
ad acerbitatẽ:et qᷓntum ad duratõem.
ᷓſi pene arbitrarie pẽſant᷑ ſʒ magnitu
dinẽ reatus peccati:videt᷑ ꝙ reat veĩat
7 moꝛtał ſint vtroq; mõ ppoꝛtõnables.

ſgmnucke
aune ſig
nnz riget
gfam mo
meterna
veninle ſin
ſcocdia dei
gtintpale:
fein mome⸗
llamſionn
deſcendatc
geucrofuen
catünörem
punit ſte⸗
ineternü in
memit
fietemalf.
ſaliterwonen
eſtoq morce
enitpanirird
eternaktrron
jücti norön⸗
ſufficicter p
literbetn
ſuß ign.
lepeenalig
penuleſtat
tmbig ſe
nagis ſalu⸗
cagfadelen
ſabatabr
teemui b⸗
ſgiel cig:
Gac mortali
iideſer
Gitudicas
tempakder
per 9 debe
edebekeir⸗

eſtſufficiüte⸗
t ginn

1Pena. nö,n.
nedecoriuſ
nüledinin
Grenialidet
Neſo⸗
catüveniale
eetdignun
tenpaligi
ensacule

ertäkab
lauerti
ranpo
ginan
. Ad
Natermi
deillomo
osni⸗
müinque
ulsnc⸗
nülrnon
mosaf
detpena
tenusſine
ngdohrcl
mmorfmi⸗
ifmioc⸗
naligno
mieſtter
goias
Müdec
.üiin⸗
norgnos
gülloſedne
inrſuere⸗
Qpilucd
lcüenizali
rtiensal
Nyamo
ludfwito:
gedere,
onit
unens:
merffui⸗
Wadd:ſi⸗
li:ſineno⸗
rmdit amo:
zyelitdicce⸗
norodi

geri

ueniatcn

elEunſt
mlie on
litti
ounatden⸗
Fmonin
lenynil
öblo⸗

pena eterna nõ eſt ꝓpoꝛtonabilis niſi
eterne. ſig vnũ obligat ad penam eter⸗
naz videt᷑ ꝙ ⁊ reliquũ. Si tu dicas ꝙ;

p gram moꝛtale fit veniale:⁊ cõmuta

pena eterna in tempalẽ. Obꝛ tůc. qꝛ cü
veniale ſimłr remittat᷑ p gr̃am:ſi miſe

ricoꝛdia dei eſt oꝛdiata ſiẽ eternã cõomu

tat in tpalẽ:ita tem palẽ debẽt cõmuta

re in momẽtaneã.ꝙ ſi nõ facit:videft ꝓp
illa rñſio nulla ſit. Itẽ eſto ꝙ aliqs

deſcendat cũ moꝛtali⁊ veniali:⁊ ꝙ de

neutro fuerit ĩ hac vita punitꝰ.ſiꝗ̊ pec.⸗
catũ nõ remanet impunitũ.ꝗ p vtro
punit᷑ iſte.ᷣ nõ niſi in inferno.et puni
in eternũ in inferno.ſ̊ ñ punit᷑ vltra ᷓ;
meruit.q̊ p pcco veniali merebat᷑ puni
ri eternałr. Si tu dicas ꝙ punit᷑ eter
naliterrõne moꝛtali adiũcti.O hᷣiq; ñ.

eſto ꝙ moꝛtłe illud puniat᷑ q̃ntũ meru

erit puniri: tũc ̊ ꝓ veniali aut puniet
eternałr rõne ſui:aut rõne moꝛtaład/
iũcti.nõ rõne moꝛtalis adiũcti.qͥa illud
ſufficiẽter punit᷑ ꝑ ſe.ſi ̊ punit᷑ eterna

liter H̊ eſt rõne ſui.ſᷣ̊ deus nullũ punit

ſupᷣ ↄdignũ.qͥ dignũ erat ꝓpter venia⸗/

le pcẽcm aliquẽ eternalłr puniri. Itẽ
veniale ſtat cũ gratia:⁊ ſtat cũ moꝛtali
⁊ vtrobiq; ſaluat᷑ rõ venialis.⁊ ↄſtatq
magis ſaluat᷑ cuʒ moꝛtali q; cũ gratia.
qa gfa delet ipm:moꝛtale nũq;.ꝗ ſi ab
ſtrahat᷑ ab vtroq; magis tenebit ꝓpꝛie
tatem quã habʒ cũ moꝛtlłi q; cũ gratia.
ſ qñ eſt cũ gratia debet᷑ ei pina tempat
qñ cũ moꝛtali debet᷑ ei pena etna.& ve/
niali de ſe ⁊ im ſe debet᷑ ppna eterna.
Situ dicas ꝙ obiectio teneret ſi pena
tempał deberet᷑ ei rõne gratie:ſᷣ hͥ nõ ẽ
verũ ꝙ debet ei rõne gratie:łᷣ H̊ ẽ veruʒ
qꝛ debet᷑ ei rõne ſui. Coñ.impoſſible

eſt ſufficiẽter puniri peccatũ niſi remit
taf.qꝛ q;diu durat culpa debet durare

⁊ pena.nõ.n. debʒ eſſe dedecus pcci ſi⸗
ne decoꝛe iuſticie.ſ̊ nec moꝛtale nec ve
niale dimittit᷑ niſi p gr̃aʒ.qͥ ta moꝛtali
q́; veniali debet᷑ pena eina qᷓntũ ẽ de ſe.
Iſtsẽ eſto ꝙ aliqͥs tantũ habeat pec⸗
catù veniale: nec tñ habeat gr̃am:aut
eẽt dignuſ pena e᷑na:aut tempali.Si
tem pali.q̊ illa pſoluta eſſet oĩno abſo

lutus a culpa. pot ꝑ ſeipam penq ills

abſoluere. ergo p ſe poſſet ad ĩnocẽètiã
reſurgẽ. ꝙ ſi nõ põt p ſeipm ad ĩnocen
tiam redire:nũq; põt qntũ eſt de ſe pe⸗/
nam ſufficiẽteʒ ꝓ illa culpa ſuſtinẽ.er
go niſi auxiliũ gratie ſupueniat venia
li pcco debet᷑ pẽa eterna. Si tu dicos
qꝙ ſoluèdo penã diſponẽt ſe ad gratiaaz

que culpã deleret h̊ non ſoluit. qͥa ſi e

ſimłr puniret ꝓ pꝑꝑccato moꝛtlłi de gra
tiam infundẽt que illaʒ culpam moꝛta
leʒ deleret. Itẽ deletio pꝑeccati moꝛ
talis nõ excedit reatũ in infinitũ.̊ eter
nuʒ excedit tpaleʒ in infinitũ.ſig moꝛ⸗
tale obligatad penã eternò: ergo ⁊ ve/
niale. Si tu dicas ꝙ q;uis n excedat
ſimplicit᷑: excedit tamẽ ſᷣm reputatõe,zʒ
qa moꝛtłe diligit ſupᷣ deũ qui eſt bonũ
infinituʒ. veniale vero minime. Conñn
H eſt.qꝛ cum veĩale peccatũ a deo puni
atur ⁊ deo diſpliceat aliquo mõ offen⸗
ſiuũ eſt dei.̊ ſi tanta ẽ offenſa q̃nt' is
qui offendit᷑:cum ꝑ veniale pccatũof
fendatur deus qͥ eſt infinitus:videt᷑ ꝙ
reatus peccati venialis debeat reputa
ri infinitus ſicut ⁊ moꝛtalis. ſicut per
moꝛtłe peccatũ meret᷑ homo puniri in

finite:ita et per veniale. Sed cõtra.

Hugo de ſancto vict. Veniale pecca⸗
tuʒz eſt illud cui ſm ſe debet᷑ pena tran⸗
ſitoꝛia. ergo reat peccati venialis ſo⸗

lũmodo eſt pena tempalis. Iteʒz pe
na eterna eſt moꝛs ſecũda.ſed nulli de

betur moꝛs ſecũda niſi ꝓpter pᷣmã que

eſt ꝑ ſepatiöem anime ad deuʒ. ſi igit᷑
veniale a deo nõ ſepat: ſicut ſup oſten
ſum fuit.ergo nõ obligatad penã eter⸗
nam. Itez ſi veniale facit hoĩem di
gnũ pena eterna ledit homineʒ vſq; ad
moꝛteʒ. ſed qð eſt huiõi debʒ dici moꝛ-
tale.g veniale peccatuʒ eſt moꝛtale.
IVſtem ſi veniale obligatad ꝑnaʒ eter
nam: cuʒ ome eternũ careat fine. et qð

caret fine caret remiſſiõe et venia.pec-
catũ veniale dicit oppoſituʒ ad remiſ-

ſionem et venia. ſed qð eſt huiõi nõ eſt
ueniale. Itez ſi ueniale facit dignũ

pena eterna et gratia facit hominẽc di⸗/
gnuz vita eterna: cum neniale pecca⸗
tuʒ ⁊ gratia ſimul ſunt in eodẽ: ſil eſt

bomo dign' vita eterna ? pena eterna.

ergo ſi fit ei retributio bʒ ꝙ meruit ſik
poſſet eẽ in eterna beatitudine ⁊ in eter
na pena qᷣ nihil maiꝰĩpoſſibile. ME?
ad pdictoꝛũ intelłntiã eſt notadũ ꝙ ſicẽ
fides nr̃a dicit:pccẽo moꝛtali debet᷑ pe/

na eterna. q̃re autẽ pꝑceato moꝛtłlide-

beatur pena eterna multiplex cõſueuit

oſſigri rö:ad pſens aũt ſufficit vna:qa
iſta qſtio alibi habet locũ.ſ.vbi queri –
de etnitate pene infernat᷑. pcipua eniʒ
inter omes rões q̃re debe pccato moꝛ

tali pena eterna eſt. qͥa dum hõ peccat
moꝛtaliter ſepat ſe a vita gratie:⁊ ſbij

cit ſe pꝑpetue impotẽtie exeundi de cul-

pa qᷓntuʒ eſt de ſe.nemo.n.põta culpa

moꝛtali reſurgere: niſi p creatõem ⁊ in
fuſiõeʒ noue gratie:⁊ noue vite.⁊ ꝓpte

rea rõne iſtius impotẽtie pcc̃o ĩmoꝛta⸗
li qnexa eſt obligatio ad eternitatẽ pe-
ne.hcautẽ pena eterna ⁊ ſi omi pecca⸗
to moꝛtali debeat᷑: non tamẽ omi pſol

uit.qꝛ q́;uis moꝛtale peccatũ reddat ho

minẽ impotentè ad reſurgẽdũu p ſeipm
cõtingit tamẽ hoĩem releuari per diui-
nuʒ auxiliũ. Debet᷑ igit pccato moꝛta/
li pena etna.qͥa ſepat hoĩiem a vita.per-
ſoluit᷑autẽ pena eterna ĩ eo qꝙ tenet ho⸗
min? in eternũ ſepatũ a vita. Quoniã

igit᷑ veniale peccatü nec ſepat hominẽ

a vita:qꝛ non excludit gr̃am.nec tenet
hoĩem in ppetuũ ſepatũ a vita.hinc eſt
ꝙ peccatũ veniale nec de ſe obligatad
Penã eternã:nec ei ʒ ſe reddit᷑ pẽa eter

na.iQuia vero peccatũ veniale cõiũgi
habʒ ei qð ſepata vita.hinc eſt ꝙ rõöne

adiucti pena debet᷑:⁊ pena etna pſoluit᷑
Vñ ſialiqͥs diſcedat cũ moꝛtali ſił et
cũ veniali:eternaliter ꝓ vtroq; puniet᷑
Et rõ huieſt.qꝛ nulluʒ peccatu deleri

põt abſq; gra.et q;diu durat culpa de

bet durare ⁊ pena.⁊ ideo cũ veniat cul/
pa duret cũ moꝛtali in infinitũ rõne cõ
iũctõis cum illa infinitũ punit᷑.nihilo
minꝰ?tamẽ ei qntum eſt de ſe debet᷑ pe⸗

na tempaliſcũ ſimul poſſit ſtare cũ gnrna
tia.?⁊ ꝓptẽa veniale nomĩat᷑ vt in ̊ di

ſtinguit᷑ a gñe peccati moꝛtalis.qꝛ moꝛ
tale aufert oncipiũ vite ⁊ venie: videlʒ
ipam gr̃am. veniale autẽ qntuʒ eſt de
ſe nõ aufert:ĩmo ſimul cuʒ illa manet.

Cöcedende ſunt igiè röões oſtendètes
ꝙ veniali pcco ñ debet᷑ E᷑na eterna ſᷣm

ſe. Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ pena ſatiſ⸗
factoꝛia ꝓ veniali ⁊ moꝛtali eſt ꝓpoꝛtio

nabilis.dici põt ꝙ rõ illa nõ cõcludit ꝙ

debeat᷑ veniali pena et᷑na:niſi ꝓutẽ cõ⸗/
iũctuʒz moꝛtali. ꝛetẽa rõ illa non co
git. qa ſicut in oponèdo dictũ eſt ĩ in-
fuſione gratie pena moꝛtatł pcc̃i cõmu
tat᷑ in tempalẽ.pena nero venialis pec-
cati nõ cõmutat in tempaleʒ. Et ſi tu

queras vñ hoc:cũ miſericoꝛdia dei de⸗/

beat eſſe oꝛdiata? dicendũ ꝙ qa obliga
tio ad penꝗ eternã nõ põt ſimul ſtare ců
gratia:nccario p infuſionem gratie fit
Abſolutio a reatu pene eterne. ̊ grẽ̃a be

ne ſtat cũ pena tempali:⁊ ideo nõ opoꝛ⸗
tet p infuſionè gratie penã tempalem
in momẽtaneã cõmutari. Ad illud
qð obijcit᷑ de eo q decedit cũ veniali et

moꝛtali.dicẽduʒ ꝙ talis tã ꝓ veniali q;
moꝛttali eternałr punit᷑.ſ̊ h nõ eſt rõne

venialis bncipałr:ſᷣ rõne veniatł᷑ adiũ
cti. Nec valet qð obijcit q moꝛtale pu
nit᷑ in ſe q̊ntũ meruerit.qͥa ſicut bonuʒ
vigoꝛat᷑ ex malo:eo modo quo dr̃ ma-/
luʒ vigoꝛari.ideo q;uis veniali qᷓntum
eſt de ſe nõ debeat᷑ pena e᷑na.nihilomi

nus tamẽ põt ei deberi inqntũ eſtꝰiũ⸗/
ctũ moꝛtali.⁊ ideo cũ deus punit t ve⸗

niale qᷓ; moꝛtale in eodẽ pena etna neu
trũ punit ſupᷣↄdignũ: ᷣ vtꝝq; punitp
vt puniri meret᷑:non ſolũ in ſe:ł̊ etiaʒ

pꝓut eſt alteri ↄiuüctů. Ad iltd qð obꝛ
ꝓꝙ magis ſaluat᷑ rò venialis cũ moꝛtali
c̊; cũ gratia.dicendu ꝙ ſi intelligat᷑ de
gratia qntum ad actũ veꝝ eſt. na actuſ
gfe ſine mot gr̃e delet veniale pecca-
tuʒ. Siautẽ intelligat᷑ qᷓntuʒ ad habi

tum falſuʒ eſt. qa veĩale eũ gratia ma⸗
gis ſaluat᷑ in ꝓpꝛia rõne qᷓ; cuʒ moꝛta-

li.tũc.n.nec eius reatus auget᷑:nec mi

nuit᷑:nec mutat᷑.ſi veniale iũctũ ẽ moꝛ

tali tc reatus eius auget᷑.⁊ quodam

modo mutat.qͥa iũctuz malo vigoꝛat᷑.
Nec valet illud qð obicit ꝙ venialiñ
debet pena tempalis niſi rõe gr̃e:qꝛ ſp

duraret niſi eſſet gratia.dicendũ eniʒ
ꝙ verũ eſt ꝙ ſemp duraret niſi eẽt gra
tia. qa tñ ipm de ſe gra nõ excludu ſiẽ

nonmleiin

cnſiet

eſummn
cideno⸗
gi
ſeinſolon⸗
cneinet.
ſo gimnuh
inſolopeto

hentgnam.

föbeatgea
nonoſtat
centiit mo
ſirpoſit
puereetin.
cereteü de

C(aretmort

Etſiuera
metemnar
talstſip
lunertoio⸗
nenebernd
aiamder
dens ne
pöͤiregrin
lutöempen
gyillpcto⸗
gbperſe
inocenti.
cato ne
dicegn
intenſions
nepeccant
inchanita
ceatitoitt
ingeawzre
Winbnies
tetiliiam
nücteatiͤ
ptrq diff
toeintell
ſalnat na
prefentcn
infinitis
chanitate
rößrept
eſtis mo⸗
nomk.

kencetes
emafm
mſatiſ⸗
topotio
lndne

lunonco
ücſtiin⸗
Näicömu
milispe⸗,
Liſim
wudeide⸗
gigddig
mulſtareci
emgurefit
.bgfate
toropor⸗
vmpalem
Adillus
veniliet
Penkl
noeſtidne
Nenint adi
dornlepe
ſubonn
gnodf⸗
nuliänun
unbioni
mni clii⸗
emitäre⸗
meinaten
npomip
ſerkema;
ledod
Göworali
alignde
tſmacn
mule ecn
nzadbabt
igatam
iznan
naei:necm
riöcüeme
nochn
lorigeu,
renialin
egfeegih
Cenain
niſiccg⸗
gclcile

mottale ſimul ſtat cũ pꝛincipio ſue re/
miſſiõis ⁊ delectatiõis.iõ quis nõ poſ
ſit deleri ſine grã nibilominꝰ tñ q;tũ ẽ
de ſua naturgꝗ delebile ẽ ⁊ terribile.nõ
ſic ẽ de moꝛtali qð oĩo excludit donuʒ

grẽ Ad illud qð obr ꝙ ſi aliquis eſ

ſet in ſolo veniali ⁊ moꝛeretur inet᷑nuʒ

cruciaret᷑.dicẽð ꝙ H̊ poſitio ẽ ĩpoſſibi

lis.pꝛimũ qꝛ nũq; nec ẽ nec erit ꝙ aliqs

in ſolo pctõ veniali fuerit ita ꝙ nõ ba

beat grãm.nihil eni ẽ mediũ nunc qn

hõ heat gram aut ſit in moꝛtali petõ.⁊
in pmo ſtatu nihil fuit mediu int᷑ino/

centiã ⁊ moꝛtalẽ culpã ſicutẽ ſup oſtẽ⸗

ſu ⁊ iõ poſitio illa vana.eſto ꝙ aliquis
puer eẽt in vẽiali dico ꝙ deꝰ nũq; edu

ceret eũ de ſtatu meriti quĩ uel ipe ꝑec

caret moꝛtaliteruel ipſe daret ei gram
Etſi querat utꝝ ipſe veiali dẽatur pe/
na eterna v łtpalis? dico ꝙ dẽtur pẽa
tpalis.⁊ ſi ꝓcedat ulterius:& illa pſo⸗
luta eritoĩo ĩmunis a culpa.dicenð ꝙ;

uen ẽ ſᷣ qꝛ nũq; põt eã deo pꝑſoluere ita

ꝙ aĩam deus acceptet ſine gra.hinc ẽ
ꝙ deus ne cogeret iſtũ ſup ↄdignum
pũire grãm ſibiĩfunderet per quaʒ ſo
lutõem pene acceptet.⁊ iõ non ſequit᷑
ꝙ illi pctõ debeat᷑ pẽa ſß ſe.nec ſetur
q hõ per ſe poſſit reſurgere a culpa ad
ĩnocentiã. Ad illð qð obicit᷑ ꝙ dele
ctatio nõ excedit delcàtõem in ĩfinitũ
dicẽdũ ꝙ nõ excedit ĩ infinitũ ſᷣ veram
intenſionẽ delectatõis ſed ſᷣ reputatõ
nẽ peccantis.Exẽplũ ãt huius ponit᷑
in charitate que diligit aliquod bonũ

creatũ ⁊ diligit increatũ.⁊ adeo bonuʒ

increatuʒ reputat bonũ ꝙ ſi bonũ crea
tũ infinities multiplicet᷑ adhuc nõ eqᷓ
ret illi ĩ amore ̊ plus amarʒ deũ q; bo
nũ creatũ infinities multiplicatũ licet
vtuq; diffinite diligat.ſic etiã ĩ ꝓpoſi-

to èẽ intelligenð in amore ↄcupie que

charitatẽ perimit ⁊ que cum charitate
ſaluat.nã una.ſ.que charitatem pimit
prefert creaturã deo qͥ erat preferẽdꝰ

infinitis bõis creatis.altera vo que cũ

charitate manʒ nõ pfert creaturã veo
⁊ iõ ſ reputationẽ peccantis ⁊ dei pũi
entis moꝛtale excedit veniale ĩpropoꝛ
tionałr. Ad illud qð obt ꝙ ꝑ vẽiale

offendit deus: dicẽð ꝙ falſüů E. nõ eniz
or̃ deus offendi niſi cũ cõtẽnitur. łᷣ ve
rũ eſt ꝙ cũ uẽiali pctõ minꝰ dens ama-
tur ꝙ aug. dicit ĩ li. ↄfeſ. Minus te
amat ꝗ tecu aliquid amat qð ꝓpter te

nõ amat. Ideo veniale vita eternã nõ
aufert ſed rtardat qꝛ a deo nõ ſeꝑat ſʒ

eelongat. nec obligat eternalit crucian
16 tů ẽ de ſe ßᷣ tpaliter affligenteʒ.

c. Onſequenter

querit᷑ tertio loco de mõis di-

nide ndi pctã. Et cũ multi ſũt mõi diui

dẽdi de quibꝰ valde ꝓlixiũ eet hic diſ⸗

₰

pnutare.bis omiſſis ĩ generali querũt

bic duo. Prio queritvtrũ pctm ba
beat hbic diuidi ꝑ drias materiales tin
aut p drias foꝛmales aut pꝑ ſpales ?
Secũdo querit᷑ utꝝ petmn diuidi hẽ
at p ↄuerſionẽ ⁊ auerſionẽ taq; per di

uerſas peccatoꝝ drias:

Arca primum

Ac pceditur querit᷑ vtꝝ pec-
catuʒ diuidi hẽat p drias materiales

tr.an etiaʒ h foꝛmales? Et ꝙ nõ tm p
materiales ſed etiã per foꝛmales diui
dibẽeat oñditur ſic. Sicut ſe hʒ caſti⸗
tas ad vᷣtutẽ ita ſe hʒ luxuria ad vitiü

ſicut caſtitas eſt ſpẽs uirtut ita luxu
ria ẽ ſpẽs vitij. ſ vna ſpẽs diſtinguit
ab altera per drias forma les. S c.
Itẽ bonũ opponit᷑ malo no tm ma-
terialit ſ etiã foꝛmałr.⁊ diuerſis boniſ

diuerſa opponũt mala. ſed bõa quibꝰ
mala opponunt formalr diſtĩgut. g pa

ri rõe ⁊ mala que eis formatr oppoſita

ſũt formalłrornt. Itẽ z vnü actuͦ pee

cati aſſignat diuerſe vrie pctõꝝ ſicut ĩ
peccato ade in quo or fuiſſe gula? ſu⸗
perbia ⁊ inobedĩa. pctã que ↄſiſtunt
Hynũ actũ nõ hñt driam materia lez.3
fialiq mò drñt neceſſe eſt ꝙ héant dif⸗
ferẽtiã foꝛmalẽ. Itẽ multilplicatio
ß materiaʒ ẽ multiplicatio ? numeꝝ.⁊
multiplicatio ſ numenꝝ non bʒ ſtatũ g
ſi pcta ſolümõdiſtingueret per drias
materiatr orñtes nunq; petim poſſʒ di
nidi fufficienti diuiſione.· Sig pecca
ti ueniale diuidit ĩ ſa cripta viſferatis

ipfũ ſufficienter diuigẽtibus ? cẽ pec⸗
catũ ↄplectẽtibus uidetur ꝙ petà ad i
uicẽ diſtinguãtur nõ ſoluʒ drniſ mate

rialibus neꝝ etiã foꝛmalibꝰ. Sedʒ
foꝛmale in genere pcti moꝛtalis eſt a⸗
uerſio.ſed peccata a pte auerſionis ñ
diſtingũtur ĩmo ↄueniũt.omiĩia eniʒ di
cunt auerſionema deo.ſiꝗ diſtingũt᷑
hoc ẽ ſolũ a pte cõuerſionis queẽ ĩ pec
cato materialis. tãtũ diuidit᷑ pctin p
drias materiales nõ per foꝛmales.
Item peccatũ foꝛmalłr loquẽdo ni
hil ẽ.ſed qð nihilẽ nõ hʒ drias diuidẽ
tes. ſi peccatũ diuidit᷑ nullo mõdiui

dgitur inqtũ foꝛmałr conſidemt.reſtat

ꝙ ſolũ diuidatur per illud qð eſt ma
terig le in ipſo.⁊ redit ideʒ qð pꝛius.

IVtẽ oè illud qð hʒ drias foꝛmales

⁊ ſpãles aliquo mõ foꝛmałr loquendo
habʒ ſpẽm.ſed peccatũ ſiue malũ foꝛ⸗/
maliter loquendo ẽ pᷣuatio ſpei.⁊ pᷣua
tio ſpẽi nõ habet ſpẽm. ⁊ qð caret ſpẽ
carʒ drñia foꝛmali ⁊ ſpecifica ̊ &.
Itẽ ſi pctin hrẽt drñias ipſũ foꝛma

liter diuidentes. hrẽt veras ſpes. ſʒ

oẽ tale bʒ oꝛginar in genere directe. il
lud auũt qð ẽ ĩ gener a deo ẽg peccatũ

foꝛmatrloquendo a deo eet.qð è ↄtra

fidẽ. Itẽ pria rõ peccatiè in oꝛigla⸗
le ⁊ actuale.ſᷣ oꝛiginale ⁊ actuale pec-
catum non diſtingũtur foꝛmaliter. qꝛ
qð eſt oꝛiginale vni fuit alteri actuale
ſicut pʒ.qꝛ qð eſt oꝛiginale nobis fuit

actuale ade ſi ergo pᷣma mẽèbꝛa maxie

qrñt ⁊ oꝛiginale ⁊ actuale nõ ſũt orñie

peccati foꝛmalr drñtes.multo foꝛtius

nec alie. Itez prĩa diuiſio actualis
Peti ẽ p moꝛtale ⁊ veniale.⁊ moꝛtale ⁊
vẽiale nõ dicũt diuerſas drñas ſᷣʒ foꝛ
mãꝗ ⁊ ſpẽm.ꝗ multo minꝰ nec alie drĩe
Fm ſpẽm ⁊ foꝛmã faciũt differre. a
ioꝛ ꝓpõ maifeſta .minoꝛ ꝓbat.ꝓ eoqꝙ
veniale pctm efficit᷑ moꝛtale ſola intẽ
tõe libidĩs circa idẽ genus delcabilis.

&D ſi maius ⁊ minꝰ nò faciunt diuerſita

tem ſm ſpẽʒ ⁊ foꝛmã.videtur ꝙ pecca
tu ueniale ⁊ moꝛtale nõ addũt foꝛmalẽ

driam. nec alia. dð ꝙ dupircon

tigit loòͥ de pctõ.aut ĩ ↄcretqᷣe aut ĩ ab

ſtractõe. Si in abſtractiõe ſic dð eſt

quẽadmogũu peccatũ cũ ſit priuatõ nõ
hbʒ oꝛdinari niſi ꝑ accñs.ſ.p ↄpatiõem
ad ſuũ oppoſitũ.ſicut etiã nõ hʒ foꝛma
liter diſtingui niſi roe ſ gioppoſiti.pri
natões eni diſtingũt᷑ perhitus.vñ ſiẽ
caſtitas ⁊ foꝛtitudo ſũt rirtutes foꝛma
liter differẽtes in gener̃ virtutiſ.ſic eti
aʒ luxuria ⁊ puſillanimitas que oꝑpo
ſita ſüt iſtaꝝ duaꝝ virtutũ foꝛmaliter
Oñr differre in genere vitioꝝ. nõ tamẽ
ſm foꝛmã ſuꝗ ł hᷣm foꝛmã ſui oppoſiti
Si at loquamur de peccato ĩ ↄcretioe
ſic nõ tatũ dicit pᷣuatõem ſed etiã actuʒ
utł hĩtũ ſubtractũ.⁊ qm actus uel hĩtꝰ
ſubtractus pctõ non tatũmõ diuerſifi

cat materialr ĩmo etiã foꝛmali drmtria.

alia ẽ.n.pꝛonitas ad luxuriã.alia ꝓni
tas ad ſupbiaʒ.⁊ alius actqͥ ſuperbit

aliquis.⁊ alius quo luxuriat᷑nõ timmõ

ſm materis ſ̊ ſᷣm toꝛmã ꝓpter foꝛma/
lẽ drniam obiectoꝝ.hĩc ẽ peccatũ ſᷣ
cõcretĩe accipitur diuidi hʒ p drĩias
non im materiales ueꝝ etiã foꝛmales
foꝛmales dico non reſpcũ deſoꝛmitad
ſed reſpectu habitꝰ uel actꝰ ſubtracti.
Et ſic pʒ ꝙ ſiue pcti accipiat᷑ abſtta/
ctĩe drias hʒ foꝛmales ſ̊ vno mõ pſe.
alio mõ peraccñs.qꝛ vno mõ dicit ens
in genere ſᷣm rcãm cooꝛdiatiõem.alio
mò dicit ens in genereſolũ p reductio
nem.⁊ qꝛ hoc mò rões ad ptẽ pᷣmã ꝓce
dũt.iõ cõcedẽde ſũt. Ad illud po qð
pᷣmoobᷣr in riũ ꝙ foꝛmaleĩ pctõ eſta/
uerſio.dð ꝙ veꝝ è ꝙ auerſioẽ foꝛmale
reſpcũpuerſionis.ppe tñ loquẽdo pꝑec
catũ mag dʒ dici pᷣuatio boni ſibi op-/
poſiti q́; auerſio a deo.aut ſalteʒ eque
ꝓbe.⁊ q́;uis peccatũ rõe auerſionis a
deo nõ multiplicet᷑. qꝛ vnũ ẽ a quo fit
auerſio.tñ rõe priuatõis boni.cui op⸗
ponitur multiplicari hʒ ⁊ ita rõe eiꝰ ꝙ

Ein ipſo foꝛmale hʒ drias. Nreterea

ad adeẽ peccati nõ tmmõ ↄcurrit auer
ſio ſ etia puerſio.⁊ qi conuerſio reſpi
cit obiecta creata que nõ tm diſtingũ
tur materialiter etiam foꝛmałr diñt.
hinc ẽ ꝙ ex illa narte peccatuʒ hʒ plu

rificari ꝑ foꝛmales drñas. Itẽ nec df

ↄuerſio eẽ materiale in pecccato ſim.

pir loquendo ſed ſolũ roe anerſionis

gecoloe
ſis nit .
caaũc
lepeccutu⸗
ſemulrlo
zusatni
leirerel
zcuitom⸗
inoßmm.
niqueei
göobicyß
betſoemn.
tzſpemp
bredthias
nſchin
uiaoppe

clem inqht

obꝛqy ſibt
doͤgyrent
catu añtun
ſoenaliert
ſiperrene
ſcrentas
lͤperaccu
nihileſtet
genereth
föeachus
actio.n.pe
illud adot
goiigina
cſtabac
differütp
getacta⸗
ne perſon
tumongi
hmngeſtne
(wrind
inodis
tractuda
cator. S
godemp
tñ primo
leciocum
gliꝛ boct
lllud q
differunt
nonparia
dolitöfal
Gdrgaß
atſpecie.

fiuatö bd
batöenn
5zfonng
wſitir,
Hyß ſie
9 ſoma
ilſceti
Meoppo
mlliter
wune
doſiti
tiͦe
Bral bi
eſſf
Widenia.
derdit
thömmm
erſonm⸗
ccaß
pdſias
males
onöpſe.
odictens
töemalio
Drecacto
detöeſta⸗
efomale
iar
iſbiop⸗
tezeane
tinisa
acpofit
nicnio⸗
anee
Preren
umit auer
erſioreſpi
diſting
nalronit.
gbzpl
ſe necok
toſim⸗
erſonis

nec oĩo ẽ materialis reſpectu auerſio
nis.nã ⁊ ſiauerſio dat conuerſiõi ꝙ ſit

peccatu.cõuerſio datauerſiõi q ſit ta

le peccatũ. Ad illud qð obꝛ ꝙ pctmin
foꝛmałr loquendo nihil cẽ.dð ꝙ venẽ.
quis ãt nihil ſit tñ alicꝰ ẽ nõ ſolũ ut ſb
iecti veꝝ etiã ut oppoſi.⁊ ea rõe q̃ alieꝰ
cui foꝛmałr opponit᷑ foꝛmaſr hʒ diſti
gui nõ ſm foꝛmà que ẽ in ipſo ſ hm foꝛ
mã que ẽ in ſuo oppoſito. Ad illud
qð obꝛ ꝙ peccatũ ẽ pᷣuatõ ſpẽi ꝗᷣ nõ ha
bet ſpẽm.iam pʒ rñſio.veꝝ ẽ enĩ ꝙ nõ
hʒ ſpẽm probe ſᷣm ꝙ puatio.nec dicit᷑
hrẽ drnias foꝛmales ⁊ ſpecificas illo
mõ.ſ.ꝙ in ſe diuerſas haeant ſpẽs ſed
quia opponitur diuerſis bonis ſᷣm ſp

ciem inq;tũ illa pꝛiuat. Ad illud qð
obꝛ ꝙ ſi hret ſpẽs eẽt in genere perſe.

dð q ven ẽ ſi hrẽt ſpes in ſe ⁊ ꝑ ſe.pec
catũ añt m ꝙ accipitur abſtractiue ?
foꝛmaliter ſicut non ẽ in genere ꝑ ſe ni
ſi perreductionẽ ſic nõ hʒ diuidi p dif
ferentias foꝛmales drñtes ꝑ ſe ſed ſo/
lũ per accñs.qᷓuis aũt peccatuʒ hm ꝙ;

nihil eſt ⁊ accipit᷑ abſtractie non ſit in

genere. tñ ſm q accipitur concretĩe.ſ.
rõe actus ſubtracti ⁊ hĩtus ĩ genereẽ.

actio.n. pctõ ſubtractaa deo ?. Ad
illud qð obꝛ de oꝛigiali et actuali. do
ꝙ; oꝛiginale ⁊ actuale nõ ſolũmõ drnñt

ꝙ; ſit ab actu ⁊ illud a natura.ſed etiaʒ

differũt penes bonũ quod pꝛiuat.vn⸗

de ⁊ actuale pꝛiuat iuſtitia gratuitã ſi⸗
ue perſonalẽ. oꝛiginale po tollit iuſti
tiam oꝛiginalẽè ſiue que reſpicit hoĩeʒ

pᷣm ꝙ eſt natura. ropterea aliter di

citur in nobis oꝛiginale ⁊ aliterĩ adaʒ

in nobis dr oꝛiginale qꝛ eſt ab oꝛigine
tractũ.⁊ĩ adã vo qꝛ fuit oꝛigo alion pec
catoꝝ. Et q́is oꝛiginale ſecũdo mo⸗

—

do dem poſſit eſſe illð qð actuale.ꝓut
tñ primo mõ dicitur non pot oꝛigina-

le cõcurrere in idẽ pctiĩ genus cũ actua
ali.⁊ hoc mõ põit᷑ drĩa inter ea. Zd

illud qð obꝛ de veniali⁊ moꝛtali ꝙ nõ

differunt foꝛmalxr quia magis ⁊ minꝰ*
non variant ſpẽm.dicendũ ꝙ primaꝓ

poſitõ falſa eſt. Ad hoc aut qꝙ dicit
ꝙ drñia ſᷣm minus ⁊ maius non vari
at ſpeciẽ.reſpondet tripliciter. Mrĩo

H ẽ ven in genef nature ſed nõẽ ve
rũ ĩ genere moꝛiſ ſicut patʒ quia vitia
diuerſificãtur foꝛmaliter ſᷣm ſpeciẽ pe
nes ſuperhabundantiaʒ ⁊ defectũ nõ
ſolũ ad ſeinuicè ſed etiã a virtute. Se

cundo mõ reſpondetur ꝙ hoc ĩtelligi-
tur de maius ⁊ minus accñtali. delcã

riaut ſub deo è eſſentiale uẽiali.? dele
ctari ſupᷣ deu eſt eſſentiale moꝛtali.
Tertio modo rñdetur ꝙ hoc eſt verü

de magis ⁊ minus qð ẽ citra terminũ

ſed non de magis ⁊ minus vltra tmi⸗-
nü. vnde calidum in quarto gradu eſt

alterius ſpeciei qᷓ; caliduʒ ĩ tertio.ſic ⁊

in ꝓpoſito intelligendũ camare ali⸗
quid circa deũ ẽ terminus vẽialis pec/

cati. quantum intẽdaturamoꝛ dù ta
mẽ citra deum è veniale peccatũ.ſi at

pꝛepoit aliquid deo tunc exit ſuum ter

minum ? ſic cadit in aliud peccati ge-/
nus ſcilicet in peccatum moꝛtale.

Ecundo queri

twuunr vtꝝ habeat diuidi p auer⸗
ſionẽ ⁊ cõuerſionẽ tanq; per diuerſas
peccatoꝛũ dꝛñas ſiue per diuerſa petã
Et ꝙ ſic videt᷑ Hiere.ij. Duo mala fe
cit populus meus.me dereliquerunt

me fontè aque viue c ergo derelinq
re deũ ⁊ adherere creatur̃ ſũt duo ma

la ergo ſunt duo peccata. Itẽ auer

ſio ẽ p contẽptũ.ↄuerſio at per cupidi
tatẽ. Si g cupiditas ⁊ ↄtẽptus ſũt di-

uerſa petõꝝ genera. uidet ꝙ auerſio ⁊

ↄuerſio faciat pcta diuerſa. Itẽ in
bonis ſic alius ẽ habitus qꝗ qͥs ðᷣcli
nata malo⁊ alius q̊ facit bonuʒ.ſiłr ⁊

alius actus ſicut pʒ in timoꝛe ⁊ amoꝛe

g̊ ſi multo maioꝛẽ diuerſificatõ ex pte

maloꝝ q; ex pte bonoꝝ. videtur młto
foꝛtius ꝙ aliud ſit pctm ꝗᷓ quis auerti
tur a deo ⁊ aliud qͥ ↄuertit᷑ ad cõmuta

bile bonñ Itẽ aliud ẽ pꝛeceptũqͥ p.

cipit᷑ facere bonũ.⁊ aliud q pcipit de
cliare a malo.ſed auerſio eſtↄtra illõ5

pceptũ qᷣ quis pꝛecipitur facere bonũ
utpote deo adherẽ ⁊ ad ipſuʒ conner
ti. conuerſio vero eſt contra illud pre-
ceptum quo pꝛecipit᷑ declinar a malo J

g ſi diuerſa ſunt pcepta qbꝰ gonut

cõnerſio ⁊ auerſio. ſut diuerſa petã.
Item plꝰↄuenit auerſio cũ alia a-

uerſiõe q́; auerſio cũ cõuerſiõe.h auer
ſio cũ alia auerſiõe faciũt diuerſa pec⸗

cata.ꝙ multo foꝛtius cõuerſio cũ auer

ſieone diuerſa faciet peccata. S 35
Super illud eccleſi.x. nitiu omnis
peccati ſuperbia. Glo.Caueamus ſu
perbiaʒ ⁊ cupiditatẽ non tãq; duo ma
la ſed vnũ a quo oĩa oꝛiũtur.ergo ſu⸗/

perbia facit auerti ⁊ cupiditas ↄuerti

videtur ꝙ penes auerſiõem ⁊ cõuerſi⸗
onẽ non attendantur duo peccata ſed
vnuũ Item aug. ↄtra pelagiũ. Pec
catum non ẽ appetitus reꝝ malarum.
ſed deſertio meliorũ.ergo nunqᷓ; con/
uerſio facit peccatum completum ni/
ſi adſit auerſio.ſi ergo auerſio concur
rit ad omne peccatũ videtur ꝙ penes
illam non ſumatur differẽtia peccati.

Itẽ oẽ petm moꝛtale ẽ voluntariü
niſi rõne cõuerſiõis ad cõmutabile bo
nũ.ergo conuerſio concurritad omne

peccatü.ergo cõuerſio non pꝛeter eſſe
peccati vrnria Itẽ receſſus termio
a quo ⁊ acceſſuſ ad terminũ ad quẽ nõ

facit diuerſos mot nec diuerſos actꝰ

ſed auerſio dicit receſſũ a termino aq;
cõuerſio acceſſuʒ ad terminũ ad qus.
ergo nõ faciunt dinerſũ actũ vł motũ.

ſʒz ab vnitate actus peccatũ eſt vnum.
ergo nõ faciunt diuerſa. Itẽ ĩ pec/

cato auerſio eſt foꝛmał reſpcũ couerſi

onis.ſed foꝛmale nõ ponit in numerũ

cũ ſuo materiali.ergo nec auerſio po-

nit ĩ numerũ cũ ſuo materiali. ꝗ̊ neca
uerſio ponit in numen cũ cõuer ſiõe.ᷓ

cõuerſio ⁊ auerſio non faciũt diuerſa

peccata. MW dð ꝙ auerſio dupłrac

cipit᷑. Qno mõ pꝛout dicit deoꝛdinati
onẽ᷑ circa actũ cõuerſiõis.A lio mõ ꝓ
ut dicit actũ a cõuerſiõe diſtictũ. Pꝛi
mo mõ ↄuerſio nõ põit ĩ numeꝝ cuʒa
erſiõe nec faciũt diuerſa pctã.ĩmo il-

la duo eẽntiałr claudũt᷑ in oĩ peccato

moꝛtali.nã ↄuerſio nõ ẽ culpa niſi qꝛ ĩ
oꝛdiĩata nec ẽ ĩoꝛdiata niſi qꝛ auertit᷑ hõ
a deo cui drẽt inherẽ tanq; fini vltĩo.?

hecauerſio è a pctõ in cui ppetratiõe
petoòꝛ nihi cogitat de deo. Secundoꝰ

ſ.ꝓnt auerſio diẽ actũ diſtictũ q̊ ↄuer

ſionẽ ſic cõſtituit diuerſũ peccati genꝰ

H.n.mõ auerti ẽ odio hꝛẽ uel iuidere ſi
cut ſup dixit magiſter da v.⁊ ↄſtat a
liud genus peccatiẽ odire deũ ⁊ aliud
amare ↄmutabile bonũ.⁊ qm ut pluri

mum auerſio ĩ pctõ accipitur put diö-

cit deoꝛdinationem a deo tanq; a fine

q; ꝓut dicit motũ ĩoꝛdiatũ q̊ deũ.hĩc ẽ

puerſioꝛ auerſio potiꝰↄpant᷑ ad pec

catũ ſicut dꝛĩe ↄſtituentes qᷓ; ſicut dꝛĩe
diuidẽtes.Et iõ ↄcedẽdũ ꝙ ̊ mõauer

ſio ⁊ ↄuerſio nõ faciũt diuerſa pctã.⁊
rões que H̊ oñdunt ↄcedẽde ſũt qꝛ iſta
via ꝓcedũt. Ad illò qð pꝛĩo obꝛ de
Hiere.duo mala fecit ꝑpꝑłs meus &.

rñderi põt ꝙ derelictõ non tm dr̃ ibi p
deo deoꝛdiatiõe que ẽ ↄiũcta ↄuerſiõi
ß etiã p omiſſionesnãdatorũ dei.⁊ tũc
diſtingũt᷑ illa duo mala no ſicut auer

ſio ⁊ nuerſio ſed ſicut omiſſio ⁊ cõmiſ⸗

ſio. Nel dð ꝙ duo mala dicũt᷑ non qꝛ

ſint duo pctã ſed qꝛ ſũt due diuerſe ra

dices ↄcurrentes ad ↄplectiõem vniꝰ
peccati ſicut dic glo.phabita ſupᷣ.x.ec
cle. Ad illõ qð obꝛ ꝙ auerſio ẽ p cõ
tẽptũ ⁊ ↄuerſio p cupiditatẽ.iã pʒ reſ/

põſio.loqͥturenide ↄuerſiõe ⁊ auerſi/
one ꝓ diuerſo actu ⁊ motu.ꝙ ſi aliter
ĩtelligat ut accipiat᷑ ↄtẽptus ⁊ cupidi

tas large ꝓut ↄcurrit ad vnũ petm. ſic

n ſũt duo mala ſʒ vnũ. Ad illud qð

obꝛ ꝙ aliꝰ ẽ hĩt q qͥ declinata malo.
7 qqͥ ſ faẽ bonũ.dðᷣ ꝙ decliare a malo

dỹ duplr ſicut dem ẽ de auerſiõe. ꝓut

n.decliĩare a malo dicit actũ deteſtatõ

nis ⁊ fuge reſpectu mali dicit diuerſũ
actũ ⁊ motũ ab eo qð ẽ facere bonũ.ꝓ
nt aũt dicit receſſũ a malo ſic nõ dic di
uerſũ actuʒ ⁊ habitũ.qꝛ eoð mõ⁊ habi
tuqͥq accedit ad bonũ elõgata malo
Ad illð qð obꝛ ꝙ alij pcepto oxpo-/
nit᷑ ↄuerſio ⁊ alij auerſio.dð ꝙ fim ẽ.

nꝗ auerſio puerſio non ſũtᷓ diuerſa

pctã ſ̊ ↄcurrũt ad idẽ petmi qð ẽ tã õ p
ceptũ affirmatim q; pceptũ negatiuũ.

niſi foꝛte accipiat᷑ auerſio pꝛout noĩat
actũ uel motu ̊ deũ. Ad illð quod

obꝛ ꝙ plus ↄuenit auerſio cũ auerſiõe

dð ꝙ ven ↄuenientia foꝛmali que ẽ

nybocq⸗
cis uece
ustertyn

fticuture

guerſio
.

ſi
piognen
ſtergüein
Vöetur
ſueoblie
peccatl.
fotmitat
actu nece
petpecca
ſitiytuʒ⸗
pnitaſre
ptionii
peccatüet
Plnetali
Lilla dicit
fundatre
nipiloos
nihilèp
deturq
matran
qaͤfunc
ni
ſacus
ſuue ma⸗
bonipue
niplexſt
duenitea
gcetum ne
cüactupr

Mnere

cnimo
peneef
reatnst
pzinla
petraut
lutöisa
ciͤ
eepteri
gömäin
fuitcr⸗
E pni
macule

gen⸗
eret
ſutgn
Uralinc
npluri
Indi⸗
gafine
ühici
miupe
ſendi⸗
znoaner
ſünri
ochce
nofibip
1eſſi
dei tni
ur aver
rcomiſ⸗
inong⸗
eſen
Renw
nſißte
nſoepo
üpzre⸗
etuverſt
yſialie
61 anpii
idem ſi
cilndas
umalo.
reamao
ſie nut
etrſtan
dierſi
AonP
cnödidi
wöthabi
nia malo⸗
nwotpo⸗
in fina⸗
zoiuerſa
getiy
egatinie
ut nolat
6̈ quod
zueſſie

ine

4 . .
— 4
— 2 2
—
4 *

in hoc ꝙ aſſignatur ĩ aliquo tãq; R vno

ↄmuni.ſed nonẽ ueꝝ de ↄueniẽtia oꝛ

clis que concurritad cõſtitutõneʒ vni
us tertij.non enim vnũ peccatum con
ſtituitur ex plaribus auerſiõibus ſiẽ

ex auerſiõe ⁊ ouer ſiõe ſił ↄcurrentibꝰ.

12 parte iſta
ſunt dubitatiões circa lit. Et
pꝛĩo querit᷑ de hoc qð dicit ꝙ peccatũ
ĩterdũ ẽ in aliqͥ reatu poſtq; traſit actu
Nidetur enĩ hoc eẽ flm.auteniʒ reatꝰ
ſiue obligatio peti fundat ſuper actũ
peccati. aut ſup ꝓnitatẽ.aut ſuper de
foꝛmitatẽ. Si ſuperactum.ꝗ traſeũte
actu neceſſe ẽ ipſũtranſire.ꝗ̊ non ma⸗

net pecca tũ q;tũ ad reatũ poſtq; tran⸗
ſit q;tuʒ ad actuũ. Si ſuꝑ ꝓnitatẽ.O cũ

ꝓnitaſremaneat ĩ hoĩe poſt gꝛẽ ſuſce
ptionẽ videtur ꝙ reatus remaneat P*
peccatũ etiam pꝰgꝛam ſuſcepta qð eſt
plane falſuʒ. Si ſuper defoꝛmitatem
illa dicit puatõem ⁊ pᷣuatio nihil ẽ. S
fundat reatus peccati ſuper nibilꝗ p
nihilo obligaturhomoad penam. g ſi
nihil ẽ plus ĩ pctõ niſi iſta tria. non vi
detur ꝙ peccatũ poſſit remanere rea/

tu ⁊ tranſire actu. Querit᷑ ergo ſuper
qd fundeturreat ſine obligatio ad pꝑ?·

nãa Weᷣ dð ꝙ hm ꝙ tria ſunt in petõ
ſ. actus peccandi ⁊ habitus ꝓnitatis
ſiue macula pcti.⁊ tertio defect ſiue
boni puatio que defoꝛmitas dr.ſᷣm B
triplex fuit modus dicendi. Quid.n

dixerũt ꝙ reatus peccati fundatur ſup-
actum nec tñ ſequit᷑ ꝙ reatus trãſeat
cũ actu pꝛo eo ꝙ ꝓ actu pterito põt hõ

manere obligat' ad penã futurã. cum
enim quis ex pᷣuitate actiõis ſue reus
pene efficitur ⁊ ſi actus ille pertraſeat

reatus ſiue obligatio non ptranſit ſiẽ
pʒ in latrone uel ĩ eo qᷣ aliqð facinꝰ p
petrauit ſʒ hnic mõ obuiat ptas abſo
lutõis a reatu.ſi enĩ reatus füdat᷑ ſup
actũ pteritũ cũ actũ pteritũ neceſſe ſit
eẽ pteritũ cũ eſt reus nõ põt nõ eẽ reus
qð mãifeſte flmn ẽ. Alius mod' dði

fuit ꝙ reatus fudat᷑ ſuper ꝓnitatẽ que

q ꝓnitas dr eẽ macula peccatit illa
macula ẽ q̃i quedã diſpõreddẽs diaʒ

cremabilẽ.⁊ rõne amotõnis illius ma

cule dñr lauari in ſanguĩe xpi a pcca

tis nr̃is. S ʒ buic modo dicendi obui
at poſſibilitas amotiõis illius ꝓnitat

abſq; infuſione gꝛẽ ſi iẽ pʒ qñ de auaro
fit pdigꝰ.aufert᷑ ab eo ꝓnitas ad aua
ritiã. ſi reatus fundaret᷑ ſuperilla ꝓ

nitatẽ.cũ aliqs de auaro fieret ꝓdigꝰ

abſq; gꝛã eèta reatu peccati abſ. olut?

qð plane fłm eſt. Tertiꝰ mod dicẽ
dieſt ꝙ reatus fudat᷑ ſuper defoꝛmita
tẽ. defoꝛmitas aũt nõ tm dicit boni pꝛi
uatõem ſed etiã debituʒ habendi. ⁊ qa
peccatoꝛ dʒ deo iuſtitiã ⁊ honoꝛẽ ⁊ dũᷣ
illis pꝛiuatur p petm defoꝛmat.ex og
obligat᷑ ad ſuſtinẽdã pens. q; enĩ de⸗
bitoꝛ erat ⁊ non poterat ſoluere ĩ opi⸗
bus neceſſe eratut perſolueret in paſ
ſionibus. Sʒ huic modo dicẽdi obui‚-
at reatus multiplicitas.qᷣt enĩ pctã h

actualiterppetrauit tot pẽis reus erit

ex multis aut pctis eiuſdẽ ſpẽi vna re

ſultat in aĩa defoꝛmitaſ. ꝛeterea ca
renria boniĩ hoiĩe obligat ad carentiã
ſumi boi non ad paſſioneʒ ſupplicij ſi
pʒ in oꝛiginali pctõ.remota defoꝛmita

te p gꝛam adbuc remanet obligatadd
knsEt ppere⸗ dici põt ꝙ reatus ſi⸗
ue obtigatio ad penꝗ Eduplex. qda. ſ.
ſpectu pene eterne.? qdã reſpectu pꝑę
ne tpat. obligatõ vo reſpectu pene tẽè⸗
palis nõ ſemp reqritculpã pntem ſed
ſufficit ad illa obligationẽ ꝙ pena fue
rit pterita ⁊ g ſubſecuta fuerit plena
emẽda. obligatio aũt ad pena eterna,ʒ3
fũdatur ſup illã culpa.culpa aut ppe
loquẽdo nonẽ ipſa ꝓnitas ſed ipa de
oꝛdĩatio ſiue que ẽ ĩ actu ſiue queẽ in

—

aĩa deoꝛdinatio ? in actu cõſiſtebatex

ↄuerſiõe ⁊ auerſiõe.⁊ſim hac dupliceʒ

oꝛdinatioĩ aĩa rõe auerſiõis dĩ defoꝛ
Hico ergoq reat pene eterne füdat

ſup peccatuz ĩqᷓtü ẽ defoꝛmitas ⁊ ĩq;·

tu macnla ſʒ vrmñter.q rõe auerſiõis
dign ẽ ſupplicio.füdat᷑ güt reatus ſuůu

per macula defoꝛmitatẽ que ẽ ĩ aia p 1

—„

ↄpatoem ad actũ per quẽ illa macula
ułk oᷣfoꝛmitas ẽ itroducta.⁊ io hriticae⸗

reatus ſm ꝙ plurificatur pct ↄmiſſa
Et p h̊ patet rñſio ad obiecta.nã dico

ꝙ reat“ pene eterne nõ ſimpłr fundat
ſuper maculã ſm ꝙ dr̃ pnitas uel po/
ſitio aliqua ſed potius ſᷣm ꝙ dr deoꝛ
dinatio ⁊ puatio dico etiã ꝙ non füla
tur ſuꝑ defoꝛmitatẽ ſolũ roe puatiöis
ſed etiã rõe debiti.nec ſolũ ròe auerſio
nis ſed etia ↄuerſionis.nec ſolũ ſuper
pecẽm ſᷣm ꝙ ẽ defoꝛmitas ſ̊ ſᷣm ꝙ è ma
cula.⁊ hoc ẽ qð dicit magr ĩ lit. Rea⸗
tu remanetpetm ĩ hĩe cũ ꝓ eo ſiue tra
ſierit ſiue adſit mens hoĩs polluta eſt
⁊ coꝛupta quouſq; hõ ſuꝑplicijs ẽ obli
gatus ppetuis.⁊ loqòᷣthic magr̃ ſic pa
tet de reatu pene eterne non tpali.rea
tus eni pene tpalis bene fudat᷑ ſup il/
Ind qð pertranſit Itez querit᷑ de

qð dic. Modi peccatoꝝ varias ĩ ſcri

ptura hent diſtinctões.videt᷑enĩ nd
ſolũꝰ uaria ſhẽant ĩmo etiã ĩfinitaſ q;

ſicut vult phũs.bonũ ẽ vno mò maluʒ
aut multiphariã. Et ipſe etiã Dioꝰdi
cit ꝙ malũ eſt ifinitũ.ꝗ̊ͥ uidet᷑ q; ĩ ſcri/
ptura nõ poſſit hꝛc diſtinctiões deter⸗

minatas. Juxta h̊ querit᷑ de nume
ro ⁊ ſufficientia haꝝ diſtictionũ quas
magfr ponit in littera. Nidet enĩ ali
qͥ iconueniẽter aſſignẽt᷑ cũ oẽ petm ſit
in nolüutate ex libidie mota male diſti
guit᷑ petm ĩ petm qð ẽ ex amoꝛe ⁊qð ẽ
ex timoꝛe. Itẽ euʒ oẽ petm ſit in co

gitatione ⁊ uoltate male diſtiguitur
peẽm ꝑ pcẽm cogitatiõe bo ⁊ ope.
Itẽ cũ oẽ pcẽm ſitĩ deũ male diſti⸗

guit᷑ pcẽm p iſtas dꝛĩas ĩ deũ⁊ ſe ĩ pxi
mũ. Itẽ cũ in oĩ pctõ ſit defcũs ali

cuius circũſtantie oẽ peccatũ uidet᷑ eẽ

omiſſio. male diſtinguit per comiſſũe
⁊omiſſ́ͥ. Poſtremo uidet᷑ cũ omif
pcti ĩitiũ ſit ſuperbia ꝙ male diſtĩigua
tur petm per ſeptem capitalia. W?
dð ꝙ magf in hac pte.vij.ĩnuit diuiſi
ones petĩ ſ ſeptẽplicè eius ↄpation-.
Pꝛĩo nãq; pcẽm ↄpat᷑ad cãm ſuã ex
ꝗ hʒ oꝛtü.⁊ ſic eſt illa diuiſio peccatii
actuale ⁊ oꝛiginale. Secũdo po ↄpa
ad penã ad quã termiaf.⁊ ſic ẽ illa di-
uiſio peti in moꝛale ⁊ uẽiale.Has du
as dꝛias magr̃ pmiſit ſupꝛa. Tertio

petin ↄpari bʒ ad motiuũ.⁊ qᷣ qdè uł ẽ
ad bonũ aſſequẽdũ uel ad malũ fugiS

duũ.⁊ ſieẽ tertia diuiſio quã mgf̃ poiti

pcẽm ex amoꝛe ⁊ pctm ex timot᷑. Quar

to pcẽm cõpari habetacactuʒ ſubtra⸗

ctũ⁊ ſic ẽ q̃rta diuiſio peccati in pcẽm
cogitatõis uerbi ⁊ opis ſm triplicẽ po
tẽtiã ſcʒ affectiam ĩterpꝛetatiuã ⁊ opa
tiuq.cogitatõ enĩ ꝓaffectõe ibi accipi
tur. Quinto ↄpatur pcẽm ad pſonaʒ
quã offendit ⁊ ſic ẽ nta diuiſio pecca

tiin deũ ⁊ ĩ ſe ⁊ ĩ pximũ. Sexto ↄ pat

peccatü ad mandatũ cuioꝑponit᷑⁊ ſic

illa diuiſio in delictũ ⁊ cõmiſſũ.q; de

lictũ ẽ ̊ pceptũ affirmatĩ m ⁊ ↄmiſſuõʒ
negatim. Septimo ↄpat᷑ ad vitia que
ex ipſa oꝛiunt᷑.⁊ſic illa diuiſio pecca

ti in ſepteʒ dꝛĩas capitaliũ.Et ſic ma
giſter põit in ſeptẽ diuiſiões ſʒ ſeptẽ

pctĩ ↄpatões.qᷓ;uis tñ alie diuiſiones
re piaturad aliquꝗ haꝝ reduci pnñt. ꝓ
eoꝙ ſumũt m aliqua iſtaꝝ ↄparatio
nüũ ſicut illa diuiſio quã btuùs Jo.ĩ ca⸗

no.ſua diuidit pcẽm in ſuperbiã vite

cõcupiĩam oculoꝝ ⁊ concupiaʒ carnis
reducit᷑ ad illã que ẽ ex ꝑte motiui.Si
militer ⁊ illa diuiſio qua Jſido diui
dit pccẽ̃m ĩ pcẽm qð ẽ ex malicia ex in
firmitate ⁊ ignoꝛantia. Sitr illa diui
ſio q̊ Greg.diuidit ĩ peecata carnalia
⁊ ſpalia quã ſumit ex illo uerbo aptłi.
i.cor̃.vij.Mudemus nos ab oi ĩclia
mẽto carnis ⁊ ſpũs.reducit᷑ ad illaʒ q̃
petm diuidit᷑ ꝑ ↄpatõnẽ ad actus ſub9/
tractoſ⁊ ſic pʒ ſufficiètia nüerꝰ⁊ oꝛdo
iſtaꝝ diuiſidnũ. Ad illud ꝗ qð obꝛ
ꝙ malũẽ ĩfinitis modis.dð ꝙ; ſi h ve9/

rũ ẽ ex pte ipſius mali⁊ etiã p ↄpatõeſ

q̃s hʒ ad pticularia bona ⁊ ad pticula

res pſoas.verũtñ rõe boni ſibi oppoſi

ti ⁊ rõe ↄpatònũ generaliũ mõis fini

qᷓ;uis varijs bʒ diſtingui. Ad illud

qð ob ꝙ diuiſiões ille que hicaſſgnã
tur nõ recte ſumũt᷑ maxĩe qꝛ in illis tri
bopᷣmis diuiſionibo pmũ mẽebꝝ gene⸗

rale ẽ ad omne pcẽ̃m.dð ꝙ in illis tri⸗/

bus diuiſionibo pᷣmũ mẽbꝝ accipiẽdũ
cũ pꝛeciſione ut ſit ſenſus ꝙ petm ali
ud ẽ ex amoꝛe tm.aliud ex amoꝛe piter

⁊timoꝛe ſic ⁊ in alijs duobus. VNel di

odinii
oblecm

ute,.

liſonit
rletqui
bovecince
Aomiſti

odogſup

putommm
ſomine
nispeccu⸗
ſuoperbit⸗
dichurſu
honone
catumdt
Itẽt
eſleitia
ſuperillu
dengloſ.
que in con
ſunt.riſta
nidenva
per Ven
caſtimar
giriamt
ciciam.
iſtadiun
flug.
tutidus⸗
tutum d
.debere
i. 3
biyitium
dantum.
merübabe
Cdadr
ſint
babeam
nus tac
guaren
Queni
lepeccat
nis t ſuf
pitüdu
magnüt
ſtrpein
ceipiki
itinca
gneem
capital

Atenk⸗
Pfoörti
Qux
ſubtn,
n peem
dlce
uopa
ſt
lbſonaz
fodecca
dat
onita ſi
koniſtü
ntucne
fiopecen
tſi
ſet
niſones
ſpit, p
daratio
würit
Bcamis
oni Gi
do' dini
lcier in
riladini
1carnalia
hoopti.
boi iclia
laz
mms ſub⸗
r
S
ſihye⸗
nwde
Mrula
dioppoſt
ois finii
Adülud
caſgni
ilini
hr gene⸗
nilis ni⸗
ccipiiti
perali
gee piter
Oeldi

cy dinidit pcẽm penes motiuũ ⁊ actů t
obiectuʒ put hic accipit ppꝛie ⁊ ime⸗
diate. Illus vero qð obicit gᷣ illa di

niſionẽque in delictum ⁊ cõmiſſũ non
valet quia non qcunq; omiſſio cuiuſq;
bone circũſtantie dr delictũ. ſed illa q

eſt omiſſio.actus debiti. Ad vltimũ

dð ꝙ ſuperbia dicitur dupłr. vno mõ
ꝓut omnis contẽptus ⁊ erectio meni
nomine cõtinetur.⁊ ſic eſt initium om
nis peccati.ĩ omni enĩ ꝑeccato homo
ſuperbit⁊ ſe erigit ð den.Alio modo
dicitur ſuperbia appetitus dignitatis
honoꝛis.⁊ hoc modo eſt ſpeciale pꝑec
catum diſtinctum ab alijs peccatis.
Itẽ queritur de hoc ꝙ dicit ſeptem
eſſe uitia ca pitalia uel pꝛincipalia.qͥa
ſuper illud ꝓuer.vi.S ex ſũt que odit
deꝰ. glo.ſex capitalia vitia enumerat
que in comparatione ſeptimi minoꝛa
ſunt.⁊ iſta non continentur ſub illis.̊

nidentur eẽ. xiij. Jtem Iſido ſu⸗

per Ben. enumerat octo capitalia ſcʒ
caſtimargiam.foꝛnicationem.philar⸗
giriam.triſtitiam. iram.ſenodoxiã. ac
cidiam. ſuperbiaz. ita uidetur nel ꝙ
iſta diuiſio ſit diminuta uel alia ſuper
flua. Item cũ vitia opponantur rir
tutibus ⁊ nos habeamus habitus vir
tutum donoꝛum ⁊ beatitudinũ videt
ꝙ deberent eſſe capitalia vitia ſaltem
xxi. IJtem cum numerus habeat ſi
bi vitium oppoſituʒz penes ſuperhabũ
dantiam ⁊ defectuʒz. videture vᷣm nu
merũ habituuʒ bonoꝛum debet dupli
cari habitus capitalium uitioꝛum vt
ſint. xlij Juxta hoc etiã queritur cũ
habea mus capitale vitium penes ge
nus tactus ⁊ guſtus ut luxuriã ⁊ gulã
quare nõ habemus penes alios ſẽſus
Querit᷑ etiã ꝓ qto dicat᷑ aliqͥd capita
le peccatũ.⁊ de numero iſtius diuiſio

nis ⁊ ſufficiẽtia? Mdð ꝙ capitale

vitiũ dupir põt dici.aut qꝛ pꝛecipuũ ⁊
magnũ i genere vitioſo. aut qꝛ caput
eſtæ pꝛincipium alioꝝ. MPꝛimo modo
accipit᷑ in glo.ꝓuer.vi ubi uocant illa

nitia capitalia qꝛ magna ſunt ? hõ di⸗
gnꝰè magna pea.Secũdo mõ accipit
capitale. dr enĩ hic vitiũ capitale illo

cð eſt rõ pꝛĩcipiãdi multa peccata. vnñn
HGieg. cuieunq; capitali pctõ aſſignat

filias. MPeccatũ enĩ hoc ipſo ponitur

eſſe caput ⁊ pꝛincipiũ alterius quo ei
motiuum adeo cadit in anime axpeti⸗

tũ ꝙ pot pꝛeſtare fomentum ⁊ motum

ageo ut ex ipſo conſurgat qᷣdã pecca
ti coꝛpus quodamõ methauratũ conti

nens varietatè ramoꝝ T1 mebꝛoꝛum fi⸗
lioꝛũ et filiarũ. Et hinc eſtꝙ ĩfidelitas
gque opponitur fidei non ponitur eẽ ca
pitale peccatum.q erroꝛ non cadit pꝛi

mo in aie axpetitũ.ſimiliter nec pꝛodi

galitas que eſt oppoſita auaricie. ina⸗
nis ant gloꝛia vno modo eſt capitale
uitium.alio modo eſt filia.nam ꝓutin
anis gloꝛia dicit appetitũ dignitatis ⁊
excellentie ſic eſt idem cum ſuperbia.

⁊ eſt capitale uitiuzʒ ⁊ ſic accipit magꝛ

in littera.qꝛ animus directe mouetut

ad excellentiã ⁊ dignitatẽ appetendâ

pꝛout inanis gloꝛia diciturappetitus
laudis ſic eſt filia qa non deſideratur

laus humana niſi pꝛopter excellentiã
Et ſic patet ꝙ nonẽ cõtrauerſia inter
iſtam aſſignationem ⁊ illam Jſidori.
IJ ſidoꝰ aũt accipit ſenodoxia ſiue ina
nẽ gloꝛiã ꝓ ſuperbia ꝓpe dicta.c vlti
mo ſupaddit ſupbiã ſeptẽ capitalibuſ
quaſi oĩm uitioꝝ reginã. Sufficiẽ
tia aũt capitaliũ ⁊ numerus multipkr
põt accipi. vnoꝰ ſic cuʒ pcẽm capitale
ſit conuptio ſiue ꝓnitas reſpectu eiuſ
ad qð natura pꝓna ẽ ex conuptione pᷣ⸗
maria multipiicari hʒ ſicut mitiplica
ri hʒ illa pꝛonitas. ꝓnitas aũt illa põt
multiplicari ex ꝑte obiecti ſic.qͥa aut
attẽdit᷑ qtũ ad aꝑpetitũ apparentis bo
niaut q;tũ ad fugã apparent mali.Si
pmoꝰ aut reſpectu boni ĩterioꝛis.⁊ ſic
ſuperbia.aut exterion ⁊ ſic auaricia
autĩferioꝛis ꝓut ſpectat ad cõuerſatõ
nẽ ꝓpꝛie carnis.⁊ſic gula.autad con-
uerſationẽ ſpẽi.⁊ſic ẽ luxuria. Si reſ⸗
pectu apparentis mali. boc põt tripłr
eſſe aut mali interioꝛis.⁊ſic ẽ inuidia.
aut exterioꝛis ⁊ ſicẽ ira.aut inferioꝛis
ſic eſt accidia.que refugit maluʒ car
nis. Sed iſte moduſ ſumendi nõ uide

tur uſq; conueniẽs.omnis eni ꝓnitas

4

direete ẽ reſpcũ apparẽtis boni.Et iõ
&alius modꝰmultiplicadi hãc ꝓnitatẽ
m diuerſitatẽ vitioꝝ aĩle.qm ꝓnitas
aut attendit᷑ in ipſa volũtate rõnali ſʒ

ſe aut per ↄiũctionẽ ad ſẽſibilẽ.autper
ↄiũctionẽ ad uegitabilẽ. Si ſm ſe ſic
poteſt eẽ tripłr.aut in ↄpatõe ad deuʒ
⁊ ſic ẽ ſuperbia aut ad pximũ.⁊ ſic ẽ in
uidia.aut ad ſeipſũ ⁊ ſicẽ accidia. Si
pↄiuctõeʒ ad ſenſibilè.ſic dupir ſʒ ꝙ;
duplex ẽ motiua ſenſibilis.ſ.ↄcupiſci
bilis ⁊ iraſcibił᷑.ſi ꝑ ↄiũctionẽ ad ↄcu
piſcibilẽ ſic ẽ auaricia.ſiad iraſcibilẽ
ſic ẽ ira. Si attẽdatur pꝑ cõiũctionẽ cũ
negetabili ſic pot dupłr.aut q́;dtumad
generatiam ⁊ ſic ẽ luxuria.aut q;tũ ad
nutritiua ⁊ ſic è gula.q;tũ ad augmen
latiuã nulla ẽ qꝛ illa ẽ pure naturalis.
Sʒ qꝛ ira ita ẽ ſpᷣale pcẽm ſicut inui
dia ⁊ accidia.adhuc videtur ꝙ ille mo
dus aſſignadialiquã habeat icõueniẽ
tiã. Pꝛopterea tertioꝰpõt dici ꝙ ꝓni/
tas ad aliqð apparens bonũ aut eſt re
ſpectu boni qð reſpicit ſpm ſm ſe.aut
reſpectu bõi qð reſpicit ſpũm ĩ carne.
S i reſpectu boni qð reſpici ſpum ſᷣʒ
ſe h̊ põt eẽ quadrupliciter ſᷣ q̃tuoꝛ con
gitões boniad q̊s ꝓnus ẽ appetitꝰ nr̃
MAxpetit enĩ qs bonũ ſub rõe dignitad
⁊ B .ꝑ ſupbiaʒ.ſub rõe ꝓpetatis ⁊ ſic ẽ
inuidia.ſub rõne ſecuritatis ⁊ ſic ẽ ira
ſub rõne qetis ⁊ ſic ẽ accidia. Si vero
ſit hec ꝓnitas reſpectu boni quod re-
ſpicit ſpũm in carne hoc eſt tripliciter
pm tripliceʒ cõditioneʒ ſub qua ſpũs
carnalis bonum axppetit.Aut eniʒ ap
vetit bonuʒ ſub rone ſufficiètis.⁊ ſic ẽ
auaricia.aut ſub rõe demulcent.⁊ ſic
E luxuria.aut ſub rõne reficiẽtis ⁊ ſic ẽ
gula.Ex his ſufficientia pʒ ⁊ numerꝰ
uitioꝝ capitaliũ. Non eni accipiũtur
p oppoſitũ ad uirtutes nec ad dõa nec
ad beatitudines.ſ̊ ſᷣm ꝓnitates reſpi⸗
ciẽtes ↄditões boni apparentis. Ca⸗
tet etiam quare penes alios ſenſus ñ
habem capitalia uitia ſicut peneſ gu

ſtum ⁊ tactum.quia in his regnat pꝛio

nitas amplioꝛ q; in alis ſenſibus.vn/
ge ſi delectationes queruntur in alijs
ſenſibus ad bas reducuntur vtpote ſi

aliqͥs velit aſpicere mulierẽ pulchꝛaʒ
ut in ea delectetur? ↄcupiſcat reducit᷑

talis delectatõ ad luxuriã.ſiłr ſi qs ne

litaſpicere pulchꝝ equũ uel libꝝ ut ip
ſũ habeat talis delectatio reducit᷑ ad
auariciam. ſic enim appetit ſpiritus
carnalis q etatur dum homo ſufficiẽs
bonũ demulcès ⁊ reficiens nec acqͥrit
niſi ꝓpter hec tria. Itẽ queritur de

B qð dicit initiũ ſiue radix oĩs peccati

eſt ſuperbia.qꝛ Oryſo.ſuper illud ps.
A facie inſipientie oĩs pcti initiũ inſi
pientia ẽᷣ. cum non poſſint eſſe plura
eiuſdẽ initia pᷣma ⁊ pꝛincipalia.videt
ꝙ ſuperbia non ſit initium omnis pec
cati Item obꝛ ᷣm ꝙ mæꝛ obicit ĩ lr̃a
qꝛ.i.thi.ulti.Radix oĩm maloꝝ ẽ cupi
ditas.Si tu dicas ꝙ hec duo ſunt ra-
dices peccatoꝝ ſᷣm diuerſ ↄpatiõem.
queritur tunc de diuerſitate radicum
⁊ qͥd intelligat᷑ noĩe radicis.⁊ que dif
ferentia ſit inter capitale uitiuʒ ⁊ radi
cẽ! Itẽ q dꝛia ſit inter initiũ ⁊ radiceʒ:
A dð qꝙ differt dicere initiũ ⁊ ra-/
dicẽ.nã initiũ ꝓpꝛie dicit id a quo ĩcho
at motus.radix uero dicit illud vnde
trahit fomẽtũ ⁊ nutrimẽtũ ⁊ iõ cũ pec-/
catũ trahat fomentũ ex pte axꝑpetibit
? dicat receſſũ a deo hinc eſt ꝙ initiuʒ
attenditur ex parte auerſionis ⁊ radix
ex parte conuerſionis pꝛopꝛie loquen
do. ⁊ qm auerſio ẽ ex ratõe contẽptus

conuer ſio eſt ex rõe cupiditatis ſiue

libidis.hinc ẽ ꝙ ſuperbia ꝓpe loquen

do dujr initium ⁊ cupiditas dicitur eſſe

radix.⁊ qm in omni peccato ẽ auerſio

⁊ conuerſio.hinc ẽ ꝙ ſuperbia dicitur

initium omniũ pctõꝛũ.⁊ cupiditas ra/
dix omniũ maloꝛũ.⁊ ſimul poſſũt ſta⸗/
re illa duo.accipit᷑tñ nomè radicis ali
quãdo pꝛo nomie initij ⁊ ecõuerſo.ca/
pitale aũt vitiũ differt a radice in hoc
ꝙ ſicut caput dicit pꝛincipale mẽbꝛuʒ
⁊ mẽbꝛũ copletũ.⁊ qð ẽ pꝛcipiũ alioꝛũ

qᷓ;tum ad motum ⁊ ſenſum ſic capita/
le vitium noĩat pꝑeccatũ cõpletũ a quo

omnia alia vitia oꝛiuntur.radix vero
dicit aliquid ſub maioꝛi ĩcompletõne.
7 ideo ꝓpꝛie loquendo radix non no/

mĩat genꝰ pcti determinatu ſ̊ ꝓnitatẽ

lbicis
hotunc
nalicin
minust
cum die
ci dicit
leaccet
amoꝛen
ſpectu
ntcüdi
piſcent
fuma
mipler
Tinten
potace
jeceſſui
ſicdie
alegen
bonitat
trariaſ
rietas
ſupbu⸗
Pat
qu
due.
feren
pital
cator

bact
pecc
par⸗
ſter⸗
illue
cüe
aſſi
ture
ſeme
kest
dcti
donn
wag

dulcbg
tteducit
tbeuri
ami ad
ſinius
ſofftcies
heracirit
s ecati
fülups.
nitüinſit
lepiun
Ain. icer

4 „

brkahi
oſunen⸗
danöem.
acicum
1cedif
mi
incte
iniürn,
auoicho
iluc pnde
töͤcüpec⸗
awenbi
ſtyintuz
nis tnagir
neloqnen
ontipfus
ns ſue
eloqlen
ciurelle
anerſi
n dicitur
idiaste⸗
oſütſt,⸗
icisali
enoa
ce ine
mebeu;
iüaliori
ccapita⸗
tüa qo
dirvero
plepöne.
non ſo⸗
ſpniat

libidĩs qͥ cõcurrit ad oè peccatuʒ. Nñ
notandũ ꝙ radix accipit᷑ aliqñ gene⸗
raliſſime aliqh generalirer aliqñ vero
minus generaliter. Generaliſſime ut
cum dicitur libido ſiue cupiditas eſſe

radix oĩm maloꝝ.generaliter vero ut

cũ dicitur ꝙ duplex ẽ radix.amoꝛ ma⸗
le accendens ⁊ timoꝛ male humiliãs.
amoꝛ enĩ accipit᷑ reſpcũ bõi ⁊ timoꝛ re

ſpectu mali. Minus uero generalit

ut cũ dicitur triplex eſt radix.ſ.concu:
piſcentia carnis.cõcupiſcentia oculo
rum ⁊ ſuperbia uite per cõpationẽ ad
triplex bonũ.ſ.ad bonũ ĩferius exteriꝰ
⁊ interius ſᷣm ꝙ initiuʒ pctĩ tripliciter
põt accipi ſiue nomĩari.aut ꝓut dicit
receſſum liberiarbi.a lege maieſtatis
? ſic dicit᷑ ſuperbia tiue contẽptꝰ.aut

a lege veritatis⁊ ſic ẽ erroꝛ.anta lege

bonitatis ⁊ ſic ẽ inſipientia.que eſt cõ
traria ſapientie.Et ſic pʒ ꝙ non eſt õ⸗

rietas qn dicit᷑ initium oĩs pꝑeccati ẽ

ſupbia ⁊ qñ dr de erroꝛe ⁊ inſipientia
Patet etiã ꝙ nõ ẽ grietas ĩ hoc ꝙ ali
quãdo dicit᷑ ꝙ vna radix.aliquando q;
due.aliquãdo ꝙ tres. Matet etiã dif/
ferentia initij ⁊ ipſius radicis ⁊ vitij ca
pitalis.⁊ hec de generali diuiſiõe pec
catorum dicta ſufficit ad pꝛeſens.

Diſtinctio.xliij.

ſt preterea

qðᷣdã genꝰ pctĩ &. Su⸗

peꝛa egit magꝛ de diſtictõö

ne pctõꝝ i generali. In
hac pte deſcẽdit ad qpda ſpẽale genꝰ
peccati. Diuiditur autem pars iſta in
partes duas. In quarũ pꝛima magi⸗

ſter determinat de pctõ illo cõparado

illud ad alia peccatoꝛũ genera. In ſe⸗

cũda uero determinat de ipo qd ſit ſʒ

aſſignationem ꝓpam ibi Sed queri-
tur quid ſit illud peccatũ. Mꝛĩa pars

remanetiĩdiuiſa.ſᷣ ſecũda diuidit᷑ in ꝑ
tes tres ſᷣm triplicem aſſignationem

petĩ ĩ ſpm ſcm. Quaruʒ pꝛia multiptr

ponit aſſigtionẽ unã per eius dꝛnias

magis notas que qdem ſüt obſtinatõ

? deſperatio. In ſecunda uero ponit

eius aſſignationem per eius differen

tias minus manifeſtas ibi. Eſt ⁊ alia

huius peccati aſſignatõ. In tertia ve⸗
ro ſubiungit ipſius peccati aſſignati⸗
onem cõmunem ⁊ diffinitiuaʒ.ibi Jõ
quoq; peccatum in ſpiritum ſanctum
diffinitiuam aſſignationem c. Pꝛi⸗
ma iſtarum partium diuiditur in par
tes duas. In quarum pꝛima deter/

minat veritatem. In ſecuda diſſoluit

dubitationem ibi Sed queritur vtrũ
omnis obſtinatõ. Similiter ſecunda
diuiditur in duas. In quaꝝ pꝛima po
nit magiſter huius peccati aſſignatio
nem. In ſecũda ponit eius aſſignatõ
nis explanationẽ.ibi. Illam tamẽéaſ-
ſignationeʒ aug. X. Similiter tertia
pars habet duas.in quarũ pꝛima põit

pcti ĩ ſpũm ſanctũ ſᷣm Ambꝛo. diffini

tiua aſſignationẽ. In ſecũda vero re⸗

mouet dubitationẽ. ibi. Hõ itaq; diſti
ctio illa uerboꝛũ ſic accipienda eſt.

Tintelligenti
am heptis incidit hic queſtio
de pctõ ĩ ſpiritũ ſãctuʒ de quo ſᷣm ipſi
us triplicẽ cõparationẽ querũtur tria
Pꝛimo queritur de ipſo in cõpara
tõne ad alia peccatoꝝ genera. Se
cudo queritur de ipſo q́;tum ad cõditõ
nes pꝛopꝛias. Tertò queriturde ip

ſo q́;tum ad eius ſpecies ⁊ differẽtias

Lirca pꝛimũ querunt᷑ duo. Pui

mo querit᷑ utrum peccatũ in ſpiritum

ſactũ dicat gen pcti diſtĩctů: Se
cundo queritur.vtrum pccatumi ſpi
ritum ſanctũ ſẽper habcat aliud ꝑecca

—

tũ actuale pambuluũ.
Irca primum
ſiic pꝛoceditur queritur vtrũ
pcẽmĩ ſpũm ſcm dicat genus pct di/

ſtinctũ ab alijs generibꝰ peccaton?ẽEt

ꝙ ſic nidetur pꝛio peruerbum magꝛiĩ
littera. Eſt quoddam peccati genus
ceteris gꝛauius et abbominabiliꝰ qð
dicitur peccatum in ſpiritum ſanctuʒ
Item hoc uidetin ratione.q;ꝛ moꝛ/
tale ⁊ ueniale faciunt diuerſa pctõꝛuʒ

genera ergo multo foꝛtiꝰ c remiſſibile
⁊ irremiſſibile.ſ̊ pcẽm ĩ ſpũm ſãctũ eſt
gliud genus ab alijs generibo pctõrũ.
Itẽ pcẽm ĩ ſpũm ſactũ ẽ pcẽm ꝓce/
dens ex certa malicia. ſiꝗ̊ peccatuʒ ex
certa malicia diuiditur peccatum ex
ignoꝛantia ⁊ ĩfirmitate.q̊ uidet᷑ ꝙ pꝑec-⸗
catũ ĩ ſpũm ſactũ ſit genus pctĩ diſtin
ctũ. Itẽ qð habet ſpẽs ꝓpꝛias a ſpꝑ
ciebo quoꝝ diſtinctũ ẽ genus pctĩ hoc
eſt diſtinctũ ab alijs pctõn generibus
ſed pcẽm ẽ huiuſmõi qm eius ſpẽs ſüt
deſpatõ ⁊ obſtinatõ ⁊ veritatis agnite
ipugnatio que ſunt ppe ſpès huiꝰpec
cati ita nõ alioꝝ ergo c. Sedõ.
Peccatũ i ſpũm ſactũ ſicut dicit ma/
giſter in littera ẽ pcẽm ad moꝛteʒ. ſ̊ oẽ
pcẽm moꝛtale ẽ ꝑccatũ ad moꝛtẽ. cũ
pcẽm ad moꝛtẽ ſit generale ad omnes
ccatoꝝ dꝛĩas ꝗ̊ ⁊ ipſũ pcẽm ĩ ſpm ſã/
ctũ. Atẽ pcẽm ĩ ſpũm ſãctuʒ aut ſic
noĩatur q; eſt in perſonam ſpiritus ſã
cti.aut quia ẽ contra illud qð non ẽ ap
ꝓpꝛiatum ſpũi ſãcto.ſi qꝛ contra pſo/
nam ſpũs ſancti.ſed vna eſt maieſtas
pꝛis ⁊ filij ⁊ ſpũs ſancti.ꝗᷓ omne petm
qð ĩ ſpm ſanctum è ĩ patrẽ.⁊ oẽ qð ẽ
ĩ pꝛẽm ẽ in ſpm ſanctũ.ꝗ̊ hoc mõ è ge

nerale ad oè peccatũ. Sʒ ſi quia coñm

effectuũ ſpuũi ſacto appꝛopꝛiatuʒ utpote
2 bõitatẽ ⁊ gm.ſᷣ oẽ peccatũ ẽ ↄᷓ bõi⸗
tatẽ ⁊ gꝛam ſpũs ſacti.ꝗᷓ oẽ peccatũ ẽ
pcẽm ĩ ſpirituʒ ſůctum. Itẽ pecca⸗

tũ diuiditur in peccatũ ex infirmitate

⁊ ex ignoꝛantia ⁊ ex malicia ita pec⸗/
catũ ex malicia eſt pcẽm ĩ ſpm ſactũ.ſʒ
pcẽm er ignoꝛantia ⁊ petm ex ĩfirmita
te nõ diẽ ſpẽale genꝰpeccati.oè enĩ ge
n pcti qð ẽ ex ignoꝛantia põt eẽ ⁊ ex i
firmitate.g n videt᷑ ſit᷑r ꝙ pcẽm ex ma⸗
licia dicat determiĩatũ peccati genus

Stẽ oẽ qð s facit ex ignoꝛãtia põt

facere ex certa ſcia ſiue ex induſtria. 5

videt᷑ ꝙ pcẽm ĩ ſpm ſãctũ circũeat oiĩa

pctõꝝ genem.ñꝗ uideteè pcti genus

abalijs pctõꝝ generibus diſtinctum.
Aeodvð ꝙ pcẽm ĩ ſpm ſem diẽ̃ genꝰ

pcti diſtĩctůabalijs generibo pctoꝛuz
rõe triplici.ſ.rõe pᷣncipij⁊ rõe ſui opꝑpo
ſiti ⁊ rõe actus ſubtracti. Roõe oͤncpij

qꝛ pcẽm ĩ ſpuùm ſactu dr eè illò qð èex
certa malicia ſiue ĩduſtria ex q̃ nõ pce

dit oẽ pcẽm sᷣ illud ſolũ & fac hõ ſcie⸗

ter. Rõe oxpoſiti ſiłr diſtinguit᷑.qꝛ cũ
triplex ſit gꝛa ſcʒ inocentie baptiſmatł
⁊ pñialis.pcẽm ĩ ſpuùm ſcm ꝓpe hʒ op
põi gꝛè pñiali⁊ eã ĩpugnat q;tũ ad ſui
litiũ ⁊ q́;tũ ad ſui terminuʒ ſicẽ p oꝛigia
le pdit᷑ gꝛã ĩnocentie.⁊ p actualia alia
ĩpugnat᷑ gꝛatia baptiſmalis. Rde po
act ſubtracti ſimilit᷑ diſtiguit᷑.qͥa cuʒ
peccatũ illð ſit ĩpugnatim gꝛẽ.⁊ mali⸗
cia ſit ĩ ipſo ſpũ ſm ſe pcẽm ĩ ſpm̃ ſcm
ↄſiſtit coͤtra actũ ipſiꝰ ſpus ſicut patʒ
in deſpatiõe ⁊ obſtinatõne.vñ foꝛnica
tio ⁊ adulteriũ nõ põt aliquoꝰ dici pec
catũ ĩ ſpm ſãctum.rõne ꝗ ſui pꝛincipij
oppoſiti ⁊ actus eubtracti pcẽm ĩ ſpi
ritum ſactũ ẽ genus peccati detmĩatũ
rõne hoꝝ triuʒ ſic noĩat᷑ ut dicat᷑ pec/
catũ ĩ ſpm ſcm videlicʒ rõe malicie a qᷓ
ꝓcedit qͥ directe oꝑpõit᷑ bõitati appꝛopᷣ
ate ſpui ſcõ. Rõe pñnialis ſiue finalis
gꝛẽ quã pᷣuat que ẽ effectuſ axpꝛopat
ſpũi ſcõ. Rõne etiam actus ſpalis õ
quẽ cõſiſtit.vnde directe dr̃ peccatum
ſpũm ſãctuʒ qð ẽ ĩ ſpũ circa actum
ſpũs malignitatis. Et ſic patet ꝙ pec
catũ ĩ ſpũm ſcm eſt genus pꝑeccatiaba
lis pꝑeccatoꝛuʒ generibus diſtinctum
concedende ſùt rõnes que hoc oſten
dunt. Ad illud qð obꝛ ꝙẽ ꝑeccatuʒ
ad moꝛtem. dð ꝙ peccatuʒ dr admoꝛ-
tem ſᷣm ſilitudinẽ ad moꝛtem coꝛpoꝛa
lẽ.ĩ moꝛte autẽ coꝛpoꝛali tria cõcurrũt
quoꝝ pᷣmũ ẽ amiſſio uite.aliud eſt coꝛ
ruptio diſpoſitõnis ex pte coꝛpoꝛis ad
ſuſceptiõeʒ aĩe.tertiũ ẽ impoſſibilitas

reparatõis ſᷣm curſũ nature.qᷓ;tũ ad pᷣ

mꝗ conditõem oẽ pcẽm in quo ẽ auer/
ſio a deo dr̃ eſſe pcẽm moꝛtale ſiue ad
moꝛtẽ. Quãtũ ad ſecundã pcẽ̃m ĩ ſpmn
ſactü dr heem ad moꝛtẽ.qꝛ tollit diſpõ
nẽ ad ſuſceptionẽ uite.qͥ qdẽ ↄſiſtit in
ſuſceptõem pñie. Quãtuʒ vero ad ter
tiã cõditionẽ pcẽm illud dr ad moꝛteʒ

iqᷣq;ͥ coꝛpaliter moꝛit᷑. Qum ergo di⸗/
citur ꝙ oẽ moꝛtale eſt ad moꝛtem ⁊ ꝓ
peccatum in ſpiritum ſanctũ ẽ pcẽm.
differenti mõ accipit᷑ pcẽm ad moꝛtẽ.

Ldil
lruſicki
ceni
ged⸗
apptoße
pui inte⸗
wonuge
nöippel
ſiſitoi
oe peem
atur⸗ nn
illo qdo
er ignoꝛ
ſile qeig
actü nec
nus pec
peccato
eſtetifi
Geſtert
inſpom
ſcateri
heris hti
lud qdo
malicis.
ſitados
catüiſt

habeta

ne ſuar
illafon
ritumſ
mittere
Luümen
licneſt
luminte
riͦguen
ſcutinun
Catioue

ſ

ſep bie
nidertn
ſpünſa
ſtinatöts
ſppter
Pſepgli
ctüiſpth
ſactünel
neräfine
none ni

anopee
elöſcii⸗
nit. geci
priſnat
etzop
madſai
tpoigi
ludlin
Armali
iſpuſen
ſandan;
wüſomnicn
edicige
ipeincion
Neeniſpi
etmiani
Arpe⸗
litteai
naph
ne fnals
wrodar
ſpiclis)
deccamum
acun
aurtqypet
iabe
biſtiuum
bocoſten
cca;
fMor⸗
eor
öcurüt
ARN
wisa
ſiivllins
o tauer⸗
keſueag
niſnn
ltdiſp
ſiſtit in
noater
1mole;
agodi⸗
em
ipen.
monc,

Ad illð qð obꝛqꝙ aut o᷑ pcẽ mĩ ſpi
titũ ſãctũ qꝛ ẽ ꝗ perſonã c.dð ꝙ iõ dr

pcẽm ĩ ſpiritũ ſctũ nõ q; ſit ð pſonaz:
ſ qꝛ ẽ ̊ aꝑpꝛopatü effectũ:nec q ʒ oẽz
appꝛopatũ effectũ.ſᷣ qꝛ ↄ effectum pci
puũ inter aꝑpꝛopꝛiata ſpũi ſcõ.h̊ aũt ẽ
donũ gꝛẽ finalis ſiue pnialis.⁊ huiuſ/
mõi ꝓpꝛic q;tũ ad ſtatü gꝛẽ finalis ĩ q̃ᷓ
ↄſiſtit oĩs gꝛẽ efficacia.⁊ hoc mõ non
oẽ pcẽm ẽ ↄ effectũ illuũ.⁊ per q̊B non ſe
qtur ꝙ nõ oẽ pcẽm ĩ ſpũʒ ſacii. Ad
illð qð obꝛ ꝙ oẽ peccatũ põt eſſe pcem
ex ignoꝛantia ⁊ ĩfirmitate.dð ꝙ nõ eſt
ſiłe.qꝛ ignoꝛãtia nõ determĩat aliquẽ
actũ nec etiã ĩfirmitas.⁊ iõ nõ dicit ge

nus pcẽi determĩatũ ſed circuit omĩia

peccatoꝝ genera Silr dõ de pcco qðʒ

eſt ex ĩfirmitate.nõ ſic aũtẽ de pcc̃o ſᷣʒ

ꝙ eſt ex malicia.ad ̊ enĩ ꝙ ſit pccatũ
in ſpũm ſãctũ nõ ſufffcit ꝙ ſit ex certa
ſcĩa ⁊ ex ĩiduſtria ſᷣ reri᷑ det᷑miatõ ge
neris q;tũ ad actuʒ ſubtractũ. Adil
lud qð obꝛ ꝙ oẽ peccatum põt fieri ex
malicia.dð ꝙ licet malicia ↄcurrẽ poſ
ſit ad oẽ peccatũ nõ tñ ſẽper facit pec/
catũ ĩ ſpũm ſãctũ.vñ ſi aliqs ſenex q ñ
habet axpetitũ foꝛnicadi excitaret car

nẽ ſuã ut foꝛnicaretur non diceretur ĩ

illa foꝛnicatione peccare peccato ĩ ſpi
ritum ſanctum q;uis illud peccatũ cõ
mitteret ex induſtria ⁊ quada malicia
Lum ergo dicitur qꝙ; hercgtuin ex ma

licia eſt peccatum in ſpiritũ ſãctũ H ſo
lum intelligiturde generibuſ peccato

rũ que ꝓpꝛie ex malicio habent oꝛtum
ſicut inuidentia fraterne gꝛatie ⁊ ĩpu/

gnatio ueritatis agnie.

.Ecundo queri
tiwur utꝝ peccatü ĩ ſpũm ſactu,z
ſtẽp hẽat aliud pcẽm pabulũ: Et ꝙ ſic
niget᷑ magf ĩ littera dicitꝙ peccatũ in
ſpum ſactũ ẽ peccatũ deſpatõis uel ob
ſtinatõis.łᷣ nullꝰ deſpat nec obſtiat ni
ſi ꝓpter aliqð pcedes peccatũ.ꝗ̊ uide᷑

ꝙ ſẽpaliqð peccatũ ſit pabulũ ad pec

catũ ĩ ſpũm ſãctũ. Itẽ pcẽ̃m ĩ ſfpům
ſactũ uelẽ finalis ĩpnia.uł hʒ ſẽp an
nexã finalẽ ĩpniĩaʒ q;tũ ẽ de ſe.̊ ĩpnia
nonðẽ niſi reſpcũ pcti pcedẽtis ſic nec

pnĩa. nũq; pcẽ̃m ĩ ſpm̃ ſem qn hèat

aliud ccatũ pabulůũ. Itẽ ĩ bõis ne
mo repẽte fit ſůmus g uideturq; ĩ ma
lis ſtati nemo labat᷑ ĩ ꝓfudũ ſʒ p iſtud

peccati genus labit᷑ ho ĩ ꝓfudu uitioꝛũ

videt᷑ ergoꝙ iſtud pcti genus habeat

aliud pambuluʒ qð diſponat ad ipm.

Sz35. QMuatuoꝛ ſut nobis ĩiflicta ſi
cut dicit Beda ꝓpter pcẽm pꝛimi pa/
rentis.ſ.infirmitas ignoꝛantia mali⸗/
cia ⁊ concupia.ſed poſſibile ẽ ꝙ homo

pꝛimo peccet peccato ex ignoꝛatia ⁊ ex

ĩfirmitate.ergo ſimilit poſſibile ẽ pᷣ⸗
mo peccet peccato qð et malicia ꝓce
dit. Itẽ quotienſcũq; pctõꝝn genera

ſũt diuerſa poſſibile ẽ pccare peccato

vno abſq; alio.ſig peccatũ in ſpin ſcm

ẽ pcẽm diſtinctü ab alis generibo pec .

catorum.poſſibile ẽ aliquẽ peccare illo
genere peccati etis ſi nõ pꝛeceſſerit ali
ud pcẽm Itẽ ipugnatio vitat agni
te ẽ huius peccati ſpẽs.ſ̃ᷣ ita bene quit
pot ĩpugnare ueritatẽ agnitã ſiẽ etiaz
vitatẽ ignoꝛantie.ꝗ uidetur ſaltẽ q;tuzʒ
ad illã ſpèm abſq; alio pctĩi genere poſ
ſitmitti peccatũ ĩ ſpiritum ſanctum.
Itẽ petm ĩ ſpm ſcm ↄſiſtit ↄ actuʒ
ſpuùs.ſᷣ̊ magis pendetactus carnis ex

actu ſpũᷣſ q; ecouerſo.ꝗ ſi Hõ poteſt pꝑec .

care peccato carnis nullo alio pctõ pᷣ

cceqente pari rõc: ĩmo multo foꝛtioꝛi xi
detur ̊ eè ueꝝ de peccato ĩ ſpm ſem.

Nedõ ꝙ de pctõ ĩ ſpm ſcm drmñ̃ter

E loqͥ fʒ eiꝰ ſpẽs dꝛñteſ.quedã.n.ſunt
ſpẽs pcti ĩ ſpũm ſcũm que nulloꝰ pñt

eẽ abſq; petõ pambulo ſicut ſũt obſii/

natõ deſpatõ ⁊ finalis ĩpnia.talia eni

reſpiciũt petmi pabuluʒ q̃i materiã cir
ca quã.⁊ etia ſic cam.nemo eni deſpat
de renia niſi qͥ fecit malũ nemo ĩ peni
tens eſt niſi qui habet vnde peniteat.
Sunt ⁊ alie ſpecies peccati in ſpiritũ

ſanctum que quidem poſſũt eſſe abſ

peccato pꝛeambulo.pꝛo eo ꝙ actus ip
ſaruʒ non reſpicit determinate pecca
tum pꝛeambnlum ſicut eſt inuidentia
fraterne gꝛatie ⁊ impugnatio ueritatiſ

agnite ſicut eſt pꝛeſumptio de impuni

tate. MPoteſt enĩ quis fraterne gꝛatie

ĩuidere ⁊ veritatẽ agnitaʒ ĩpugnare ⸗

de ĩpuitate pſumere etiã ſi nulla actu
alis culpa pꝛeceſſerit.⁊ q̊ pꝛopter liber
tatẽ voluntatis que ĩ qlibet hoꝝ pctõ

rũ ꝓpꝛia deoꝛdinatione põt ſe pcipita

te.attamè qꝛ iſta ſũt pctà nalde gꝛauia
vix aut nunq; cõtingit ꝙ aliquis ĩ hec
cadat niſi mens ei fuerit per alia pec
cata depᷣuata.Cõcedẽdũ ẽ ergo ꝙ pec
catũ ĩ ſpm ſcm nõ ſolũ ẽ genus pecti di
ſtictü ab alijs pctõꝝ generibus bᷣm foꝛ
mã ſᷣ etiã ſepari põt ſᷣm exñtiã ita ꝙ cõ
mittat᷑ ſine culpa pambula q;uis rariſ
ſime ↄtingat.vñ ⁊ rões que ad illã ptẽ
ĩducuùtur ↄcedende ſũt. Illa tñ rõ quã
facit de eo qð minus dependet actus
ſpirituſ ab actu carnis ⁊c.dð ꝙ illa rõ
non cogit qͥn pctm ĩ ſpm ſcem poſſiteſſe
ſine alijs pctis.ꝓ eo ꝙ actus ſpuũales
ſiue ad aiam ptinentes non ſolũ traſe
ũt ſupꝑ materiã debita ſʒ eti ſuꝑ alios
actꝰ.vñ ſubſternũt ſibi alios act q̃ip
materia.ſic ⁊ pctã que hent circa actꝰ
illos ↄſiſtere ut plurimũ alia pctã pꝛe

ſupponũt tanq; materialia ſiẽ deſpatõ

⁊ obſtiatio.ñ ſic aũtẽ de actibꝰ coꝛpa

libus q qͥdẽ nõ tranſeũt ĩ alios actꝰ p i

materia extrinſecã.⁊ iõ illa peccata cõ
tra illos actus exntia nõ hẽntalia pec
cata taq; materialia.⁊ cui cõſonat ũlð
qð dicit gꝛãmatic ꝙ uerba ꝓphetica
ſiue ad aĩaʒ pertinẽ᷑tia reqͥruùt determi

nari p ĩfinitim ſequẽtẽ.nõ ſic ẽ de acti

bus ptinentibus ad coꝛpus ⁊ iõ rõ illa
non cogit nec alia que dicit ꝙ eſt genꝰ
peccati diſtinctũ.eſto enĩ ꝙ nõ eẽt ſine
alijs nibilomiꝰ poſſʒ diſtinguiabalijs
qa multa ſunt inſepabilia m eſſe que
tamẽ diſtiguntur foꝛmalit Ad illð
autẽ quod obꝛ ↄtrariũ de obſtinatõne
dð ꝙ rõ illa ꝓceditabĩſufficiẽti.q;uis
enĩ illłd ſit verũ in his duobo generib

pccoꝝ.nõ tam ſequit᷑ ꝙ ſit verũ in aljs

generibus pct ĩ ſpm ſactũ. Ad illð
qð obꝛ ꝙ finalis ipnia ẽ qnexa oĩbus

ſpẽbꝰillius pcti.dð ſiłr ꝙ nec illud co

git. ꝓ eo ꝙ peccãdo ĩ ſpmi ſactũ ↄmittit
hõ aliqð pcẽm reſpcũ cuiꝰ põt hꝛẽ ꝓpo
ſitũ ñ pẽitendi ſiẽ ille q ĩpugnat vitatẽ
agnitã uel iuidet frne gꝛẽ.ueletiã ſic ẽ
ge eo qͥ adeo pſumit de beignitate mi

ficoꝛdie ꝙ nullũ relinqͥt effectu iuſtitie
⁊ ex H̊; pponit malefacere ⁊ nũqᷓ; de eo
pẽitere. Et hoc totũ põt eẽ ſine alteriꝰ
pcti genere. Ad illud qð obq illð
petm eſt ex malicia.dð qmalicia ſ̊ ꝙẽ
h radix põt dicere maliciã ↄctã ex pec
cato oꝛigĩali.uel põt dicẽ maliciã actã
ſ.actualẽ puerſitatẽ uolũtatis.Et pꝛi
moꝰ? pcedit natura et tpe.ſecundo mo
do comitat᷑.non enĩ opoꝛtʒ ꝙ ante fue
rit malicioſus ſʒ uolendo malignari
põt ĩ ſpiritũ ſãctũ peccare ⁊ non opoꝛtʒ
ꝙ pcedataliqua malicia actualis pctĩ
depꝛauòs uolũtatẽ.ſed ſufficit pce
dattpe malicia que eſt pẽa oꝛiginalis
Ad illð qð obꝛꝙ nemo repente fit
ſumus.dð ꝙ nõẽ ſile.qꝛ q;uis ñ poſſit
aliquis niſi ĩoꝛdiate aſcendere. poteſt
tamen ĩoꝛdinate deſcendere ſiue ſubi9/

to ſe pꝛecipitare. Pꝛeterea non efficic

h ita pfctẽ malus cõmittendo ſemel
pcẽmĩ ſpiritũ ſactũ ĩmo qto płies pec
cat tato magis labit᷑ ĩ pfunduʒ.

Gnſequenter

queritur de h̊ pct genere q;tũ
ad ↄditões ꝓpꝛias.⁊ circa H̊ querunt
duo. Pꝛĩo querit᷑ de huius pecca/
ti gꝛauitate. Secundo queritur de
huius peccati irremiſſibilitate.
Irca primum
ſic ꝓcedit⁊ querit᷑ vtꝝ illð pec
cati genus ſit gauiſſimũ. Et ꝙ ſic við
tur pꝛio pꝑ auctoꝛitatẽ magjr̃i in lit. Eſt
pterea qodã peti genus ceten gꝛauiꝰ
abhoĩabiliꝰ. Itẽ rõe uidet᷑.Ma⸗
ius ẽ pcẽm qð magis fac diſtare a ve
nia.ſᷣ tale ẽ pcẽm ĩ ſpin ſanctũ ergo ⁊c
Item maius ẽ peccatũ qð magis ĩ
habilitat aĩam ad iuſticiã.ſʒ peccatuʒ ĩ
ſpiritum ſactuʒ eſt huiuſmodi q; maxi
me uoluntatem deoꝛdinat ergo ⁊c.
Item ſicut ignoꝛantia excuſat pec
cantem ſic ſcientia aggꝛauat. quia ſer
uus ſciens uoluntateʒ domini ſui c.
ſed peccatum in ſpiritum ſanctum eſt
peccatum ex induſtria ſiue ex certa ma
licia. ergo t. Sedↄtra. Super il

lud. Conuertantur ad veſperam .

ſero⸗
ergomt
qnisp
catigno.
inquo
minusp
Itez.
lier ſint
agpropn⸗
poopriat
nenne
pctm qs
litaspct
nigel
peccatu
peainf
litiari
tas qꝛſt
nſequei
illd pct
bico ſecl
gis regt
malicia
nicatoe
ſit petn
exmal
peccat
Peccat
ĩpetõ
cegit
tüſanc
tas ot!
iſpiriti
ſpinimf
natumin
ſieoffich
dand
udnn
Picalor
eliäpe
gicam
liOe
lübab⸗
hoege
. pp⸗
peccatũ
utgaan
abboia
Roͤai

ctüeer

hikie
h deen
Lalten
depil
cabge
ferne
gact
6Etpi
no mo
amtefue
nlnai
open
ulspcti
ng dee
Ninalis
rpenteft
isioſit
ge,oltſ
ſiueſubi⸗
noneffei?
oſenel
lies per
w.

mer
eneriti
queruni
ius pecci⸗
gneniurde
..

mum

ſtilope
Ligſi ris
jinlG
guui
Me⸗
Weae
güengo⸗
gomgs
pccani
diamann
ergoz.
cculatpec
t. muſe
nmniſoin.
anctumeſt
acemumd
Slper
ſ penam —

HNemo ĩſanabilioꝛ qͥ ſanus ſibi vide᷑.

ergo minus elongata ſanitate petm ĩ

dq quis peccat ſcieter qᷓ; ĩ quo quis pec

cat ignoꝛanteraʒ petm in ſpm ſanctuʒ

ẽ in quo qͥs peccat ſciẽterꝗ videt᷑ ꝙ ſit
minus petm q́; peccatũ ignoꝛantie.
Itſtezʒ ſi vna ſit maieſtas triũ⁊ eq̃ᷓ
liter ſint omẽès honoꝛãdi. tñ maieſtas

aꝑpꝛopꝛiat᷑ patri.⁊ honoꝛ pꝛopter ap
pꝛopꝛiatõnem ei debet᷑.ꝗ̊ petin qð ẽ in
pꝛẽm uel tm vel plus deũ inhonoꝛat q;
petm qð ẽ ĩ filiũ uel ſpin ſãctũ.ſi ̊ qua
litas pcti penſatur ſᷣm q;titatẽ ↄtẽptꝰ.
uidet᷑ ꝙ nõ ſit maiꝰ pctmn in ſpm ſcm qᷓ;

peccatũ ĩ pꝛẽʒ ⁊ filiũ. Itẽ malicia ẽ

pẽa inflicta ꝓ pctõ oꝛigĩali ſicut igno
ratia ⁊ ĩfirmitas.ſ̊ ignoꝛãtia ⁊ infirmi
tas qꝛ ſũt pene aliq mõ excuſant petmi
ↄſequens & pariroͤe vmalicia. Itẽ
illð peti gꝛauius ẽ ĩ q᷑ magꝗ regnat li

bido ſed ĩ peccato qð ẽ ex ↄcupia ma

gis regnat libido q; in pccato qð c ex
malicia.ſicut pʒ qꝛ maioꝛ ẽ libido ĩ foꝛ

nicatõe q; in deſpatõe.ꝗ uidet mai?*
ſit petm qð è ex cõcupĩa q; illud qð eſt

ex malicia. peccatum ĩ ſpm ſcm nõ ẽ
peccatũ gꝛauiſſimũ. Itez gꝛauius ẽ
peccatũ ĩ qͥẽ maioꝛis bonicoꝛruptio q;
ĩ pctõ ĩ ſpiritũ ſactũ.in illo enĩ pctòõ re/
cedit᷑ ⁊ a vitate ⁊ a bõitate.ĩ pctõ ĩ ſpiri

tũ ſanctũ a bõitate tm.&̊ nidet᷑ ꝙ ĩfelici

tas uł hereſis gꝛauioꝛ ſit q; peccatum
1 ſpiritũ ſactů. Mꝰ dð ꝙ peccatũ in
ſpiritũ ſactũ ẽ peccatũ gꝛauiſſimũ.⁊ q;

naturã maxie ledit.⁊ qꝛ oculos dei ma

xĩe offẽdit. Naturã in quã maxiĩe ledit

dũ nõ ſolũ aufert ei ſanitatẽ ſ̊ etiã pꝛe

cludit niã ad ſanitatẽ.vñ ſicut moꝛbuſ

piculoſioꝛ ẽ q̃ nõ tatũ ledit naturs ſed

etiã pcludit viã ad ſũptõeʒ cibi vel me
dicamẽti ſic ĩtelligẽdũ ẽ de illoꝰ ſpũa

li.Oculos dei maxiĩe offendit.qꝛ nul/

lü habʒ coloꝛẽ excuſatõis.⁊ iõ peccanſ
hoc genere pcti meret᷑ ſeueriꝰ iudica/

ri. ⁊ ꝓpter h duo dieit magiſter ꝙ hoc

peccatũ ceten ẽ gꝛauius ⁊ abhoĩabiliꝰ

ut gꝛauius dicat᷑ rõe maioꝛis leſiõis.
abhboĩabili rõe defcũs excuſationis.
Roõ aũt hui ẽ.qꝛ peccatũ ĩ ſpiritũ ſan
ctũ ẽ ex malicia.⁊ non ſolũ ex malicia

ſed ex malicia ⁊ induſtria.peceat eniʒ

tũc qͥs pctõ ĩ ſpiritũ ſactũ qñ ad malũ

mouet᷑ ex neqͥcia ſpũs ſciẽs ſe moueri
ad malũ.vñ peccatũ in ſpiritũ ſanctuzʒ
eſt ex malicia cõflata ex cõcurſu mali⸗
cie ex oꝛigiali peccato cõtracte ⁊ mali
cie actualis còiũcte ĩduſtrie.⁊ iõ nõ ta⸗

tü of eẽ ex malicia ſed ex certa malicia
Aiꝛĩa aũt malicia ſ. ex oꝛigiali relcã
NX peccatũü non excuſat.quia talis ma/

licia eſt ex ipſa volũtate ſᷣm ſe.⁊ iõ cuʒ

voluntati ſubiaceat non minuit rõem
voluntarij ſicut facit ĩfirmitas ⁊ igno

ratia.⁊ qꝛ non minuit rõem voluũtarij
nõ diminuit de rõe peccati.⁊ ꝓpterea

nõ ſolũ excuſat ſʒ etiõ multũ aggꝛauat

tñ rõe ĩpꝛobitatis ꝓpꝛie.tñ rõe cogni⸗
tõnis adiũcte.ptriuſq;.n.è aggꝛauare.

Et ſic pʒ ire peccatu in ſpiritũ ſäctuzʒ
marxie oculos dei offendit.ſ.qꝛ ẽ ex cer
ta malicia. Ex hac etiã eað cã naturã
ledit.leſio enĩ pcti pncipalłr cõſiſtit in

deoꝛdinatione volũtatis.⁊ q;to volun
tas magis ĩpꝛobe ad aliqͥd ſe ĩcliat tã
to magis ſe deoꝛdinat ⁊ depᷣuat.⁊ qͥa
ex certa malicia h̊ pctm ꝓcedit.iõ ĩ H
peti genere ſciẽter ⁊ pꝛudẽter.ĩmo eti
am ĩpꝛudèter pctõꝛ pelegit maluʒ.⁊ iõ
voluntas ei in hoc pctò mag reſpuit
bonũ q; in alis.qꝛ aplius ĩficit᷑ polůõta
tis guſtus.⁊ hinc ẽ eti ꝙ reſpuit me/
dicamẽtũ quẽadmoð guſtus maxime
ĩfectꝰ reſpuit bonũ cibũ. Quoni g̊ q
peccatũ ex certa malicia ꝓcedit.hic ẽ
ꝙ ẽ ceteris alijs gꝛauiꝰ ⁊ abhoĩabili
q;tü ẽ ex genere pcti.hĩc ẽ etiã ꝙ ẽ ma
xime nature leſiuũ ⁊ maxĩe oculoꝝ di
uĩe maieſtatis offenſiuũ. Et iõ ↄcedẽ
de ſũt rões oñdẽtes h̊ peccatũ eẽ gꝛa/
u iſſimũ. Ad illð qð pꝛio obꝛqꝙ pec/
catũ ex ignoꝛantia magꝗ a ſanitate elõ
gat.dð ꝙ maioꝛ ĩſanabilitas ex dupli
ci cauſa poteſt venire.aut ex ↄditione
moꝛbi.aut ex ↄditõe ĩfirmi.Cũ & dicit᷑

ꝙ nemoẽ ĩſanabilioꝛ eo qͥ ſibi ſanꝰ vi⸗

detur.hoc intelligit᷑ q;tũ ad ↄditõem ⁊
ſtatũ infirmi pꝛo eo ꝙ talis nõ ſentiẽs
ſe ĩfirmũ nõ querit medicuʒ.⁊ ita nũqᷓ
ſanatur q́;tum autem ad conditioneʒ

moꝛbi non habʒ vitatẽ. ſi enĩ peccans

ex ignoꝛantia erudiat᷑ de facili rcipit
ſanitatẽ.peccans aũt in ſpm ſanctũ re
bellis ẽ eruditõni ex ipſa natura talis
moꝛbi ⁊ iõ q;tũ eſt de ſe peccatuʒ illud
7 ganius ẽ ⁊ inſanabilius Ad illð
qð obꝛ ꝙ peccatuʒ in pꝛẽm è eque gꝛa
ue uel mag q; peccatũ in ſpin ſcm. qͥa
prĩ appꝛopꝛiat᷑ maieſtas.dð q illð pec
catũ non dr̃ eẽ gꝛaui alijs ꝓ eo ꝙ ĩ eo
mag contẽnatur perſona ſpũs ſancti
q́; pſona pꝛĩs.nam in oĩ pctõ contẽnit᷑

una maieſtas triũ perſonaꝝ.vñ ſicut
hoc genus non diſtinguit᷑a pctõin pa

trẽ ex H̊ ꝙ hic contènat᷑ ſpũſ ſcũs ⁊ ibi
pf̃.ſic nec ⁊ hoc gꝛauius iudicat᷑ ſed ex
hoc gꝛauius.quia in ipſoãplius con/
tẽnit᷑ trii perſonarũ maieſtas p alijs
generibus peccatoꝝ. mag eniʒz impu
gnat gꝛãam que eſt totius trinitatis ef
fectus.⁊ ideo mag eſt pctĩ genus.⁊ iõ

rõ illa pꝛoceditex falſo ĩtellcũ. Ad
illud qð obꝛ ꝙ malitia ẽ pena ĩflicta.ꝗ
debet excuſare ſicut alie pene.dð ꝙ; ñ
ſile.⁊ rõ huius ẽ qꝛ malitia rſpicit vo
luntatẽ ſᷣm ſe.ignoꝛantia reſpicit ĩtel/

lectũ ⁊ infirmitas reſpicit carnẽ.⁊ illa

non adeo ſunt in voluntate ſicut ĩ ip

ſa malitia tiõ magis diminuũt de rõe
peccati q; malitia. Mꝛeterea peccatũ
in ſpm ſcm nõ tm ẽ ex malitia ↄtracta
ĩmo ẽ ex malitia coflata malitia cõtra
cta ⁊ malitia ꝓpꝛia ſicut ſupᷣ dictuʒ ẽ.
Ald illõ qð obꝛ ꝙ illud petm ẽ gꝛa/

ni in q́ mag regnat libido.dð ꝙ libi⸗

do maioꝛ dr duptr.aut rõe maioꝛis vo

luptatis aut rõe maioꝛis ĩpꝛobitatis.

libido enĩ noĩat uolũtatẽ roluptuoſa

⁊ ĩpꝛobam.Cũ g̊ dr ꝙ gꝛauitas pecca
tiattẽdit᷑ ſᷣm q;titat libidĩis.dð ꝙ; ve

rũ ẽ ſm ꝙ q;titas libidis penſat᷑ ſᷣ ĩpꝛo

bitatẽ uolũtatis ſ̊ ñ ẽ ueꝝ ſᷣm ꝙ pèſat᷑
penes delcãtõem ſicut pʒ.qꝛ gꝛaui pec

cat ſenex foꝛnicatoꝛ uel adulteratoꝛ qᷓ
iuuẽis.ex ĩpꝛobioꝛi eni uolũtate moue

tur q;uis iuuẽis ãpliꝰ delcẽt. Licet ꝙ
ĩalus generibus pctòꝛũ mag abüdat
libido q; tũ ad delcãtõem.qꝛ tñ in H̊ pc
cato mag abũdat qtũ ad ipꝛobitatem
volũtatis gꝛauiꝰẽ iſtöõ. Ad illð qʒ

obꝛ ꝙ maioꝛ eſt coꝛruptio in peccato ĩ

figdelitatis.dð ꝙ; maioꝛ conuptio pot
eẽ dupłr aut ĩtẽſiue aut extenſiue.Ex

tenſiue loquendo pła bõa puant᷑ ĩ pec
cato infidelitatis q́; ĩ płtõ in ſpm ſcm.
q ĩ illo peccati genere tollit᷑ totiꝰ ſpi/-
ritualis edificij füdamẽètũ. Intenſiue
qt magis fit pꝛiuatio in pctò ĩ ſpm ſan
ctũ ꝓ eo ꝙ magis ĩhabilẽ reddit ad bo
nũ ⁊ aplius firmat ĩ malo.vñ illð pec/
catũ recte põt dici gꝛauius in qͥ eſt ma
ioꝛ bõi puatio intenſiue.⁊ qꝛ pctin here
ſis frequètiſſime hʒ cõiũctũ pctm ĩ ſpi
ritũ ſanctũ utpote obſtinatòem. hic eſt
ꝙ illud peccatũ ẽ valde periculoſuʒ.ſi
n. ſoluũ ex ignoꝛantia heretici mouerẽt᷑
faciliꝰ adhiberetur ſibi remediũ.łᷣ qͥa
aĩo obſtiato ptumaciteradherẽt erro⸗/
ri ſuo iõ frangũt᷑ potius qᷓ; iuuẽtur.

☛ι „
s Ecundo queri
twuur de hui peccati irremiſſibi
litate.⁊ ꝙ illud peccatũ ſit irremiſſibi
le oñdit᷑ Mat.xij.Spüſ blaſphemie
nõ remittet᷑.Et poſt. Qui dixerit ver/
bũ ſpiritũ ſãctũ non remittet᷑.nec in
hoc ſeculo nec ĩ futuro ſed xps nulloꝰ

poteſt mentiri.ergo illud pcim nulloꝰ

poteſt remitti. Itè glo.ſuper dictũ lo
cũ. Blaſphemia remittetur.ſpiritus
autem blaſphemie non r̃mittetur nec
in hoc ſeculo nec in futuro. Item
Hiere.x. Heſperauimus poſt cogita
tiones noſtras ibimus.Et poſt ſubiũ

gitur. Tu autẽ noli oꝛare ꝓ ꝓplo iſto.

quia non exaudiaʒ te.ſi ꝗ̊ pꝛo peccato
rẽiſſibili dñs vult exoꝛari ⁊ nolebat ex

oꝛãi ꝓpt᷑ petm deſpatõnis.videt᷑ ergo

ꝙ peccatũ deſperatiõis ſit irremiſſibi
le.pari rõne concludit᷑ de qualibet hu
ius peccati ſpecie. Itẽ nullũ petm
remittitur niſi de quo qͥs põt ſubire pe

nitentia et poſtulare veniam. ſʒ pecca
tuʒ ĩ ſpm ſanctũ nõ eſt huiuſmõi.ergo

EX. Maioꝛ manifeſta ẽ.minoꝛ pꝛobat᷑
per illud Aug.qui dicit in li.de fᷣmo/

ne dei. Tanta eſt labes huius peccati

ut depꝛecandi humilitatẽ ſubire non

poſſit. Item impenitentia eſt ſpeci

es huiꝰ peccati ⁊ ànexa alijs ſpẽbꝰ: ſi
̊ impẽitentia dircẽe oppõit᷑ ipſi venie

penia
ſitirren
Ps C
gennt
tͦgon
ſofemt
aug. de
peniten
nitnop
ge qhe
citbde
geſpem
catoiſt
Ite⸗
miniſt
uiatoꝛi
din bʒ
cato lib
ctũpoñ⸗
oeegi
inmali.
ſuoacw
entiar
reddit
ßnöre
peccat
ſedeti
In
miſſib
remiſt
gutper
puation
tit dz d
gen il
ppriuace
woraler
ſionep⸗
nideten
Sed p
Authe
authẽ⸗
pmüep
habetan
illudpe
Eeen
dicatur
chtmag
opiniof
diceretn

dtio do
Niue. Er,
untipee
diſcn.
wo ſoi⸗
enſiue
iſonſan
Ntadbo
nehma
thamdre
hemhiſi
mbiceſt
nloſizſi
cnonnit
Nii d
beritend⸗
nuetur.

ven
nemiſſbi
memiſſtbi
nie
direrupe⸗
inei nerin
tpsnul
vamnnllos
perdictülo
ſpinns
ninemrnec
v. Nem
doſt cogina
tpotſubii
pphilo⸗
woercato
volebater
cee
inewiſti
nulbethi
nullipom
n ßpeea
mnotego
peobi
de fno⸗
specatt
noire ſon
gekſpeel
ſiytſ
püüpene

⁊ penitentie videtur ꝙ ſimpłrpriuet

veniã ⁊ remiſſionc.videt᷑q̊ hoc pctm
ſit irremiſſibile. Sʒ ↄtra. Sup illð
ps.Lonuertãen ꝓfundũ maris.i.eos
q erant deſpatiſſimi.̊ ſi hocẽ pecca/
tũ qð maxiĩe elongat a venia ⁊ illð oĩ
no remittit᷑ videt᷑ ⁊ oĩa alia. Item

aug.de verbis vei. Iſta ĩpnia vł coꝛi
penitens q;diu aliquiſ in hac carne vi

uit nõ põt iudicari.de nullo eni deſpã

dqũ ẽ qdiu pacia dei eũ ad pniaʒ addau
cit. ſ̊ de eo qui peccat pctõ irremiſſibili
deſperandũ ẽ.ꝗ̊ videtur ꝙ peccans pec

catoĩ ſpim ſcm nõ peccet irremiſſibilit᷑
Itẽ peccatũ ĩ ſpm ſcm nõ aufert ho
mini ſtatũ viatoꝛis.h̊ q́;diu hõ ẽ ĩ ſtatu
uiatoꝛis hʒ vertibilitateʒ liberiar. ⁊ qᷓ;
diu hʒ hoc põt deo reconciliari⁊ a ꝑc

cato liberari.̊ uidet᷑ ꝙ pctm ĩ ſpin ſan

ctũ poſſibile ſit remitti. Itẽ potenti
oꝛ ẽ grã ⁊ virtus in bonũ q; ſit peccatũ

in malü.ſ̊ nulla virtꝰ reddit hiem ex
ſuo actu poſſibilẽ ad peccanð nec pẽi⸗

tentia nec alia.q̊ nidet᷑ nulla culpa
reddit Hiem ĩpoſſibilẽ ad reſurgendũ

ſHſß nõ reſun git hõa pectõ niſi remittatur
peccatũ.ꝗ non ſolũ iſtud peccati genꝰ

ſed etiaʒ qðᷣlibet aliud eſt remiſſibile.
Irtẽ ſi peccatũ ĩ ſpmſãctum di irre
miſſibile:aut hocẽ per puatõem actus
remiſſionis.aut per puationẽ diſpois
aut per puatõem poſſibilitatis. Si p

puationẽ actꝰ.ꝗ qdᷣlʒ pctin qð ñ rmit-

tit᷑ dʒ dici irremiſſibile.q̊ qdᷣlibet pctĩ
gen“ illo mõ irremiſſibile dicetur. Si
p priuatõem diſpõis.g cũ oẽ peccatuʒ

moꝛtale reddat hoĩem ĩeptũůad remiſ

ſionẽ ꝓpter dei offenſ ⁊ contemptuʒ
videt᷑ ergo ꝙ oẽ dẽat dici irremiſſibile
Sed ꝓpter puatõem poſſibilitatis .

Aut h̊ ẽ qꝛ deus nõ poöt infundẽ gram

aut h ẽ qꝛ iſte nõ põt grãʒz reciper̃. Sʒ
pmũ ẽ plane flm ſiłr ⁊ ſecundu.qꝛ iſte
habetarbitrij libertatẽ non g videt ꝙ
illud peccatũů debeat dici irremiſſibile

Eſt ꝗ̊ queſtio ſi dicit᷑ irremiſſibile quõ
dicatur⁊ qᷓlitenr? Modicendum q ſi
cut magiſterĩ littera ĩnuit quorundaʒ

opiniofuit ꝙ peccatũ ĩ ſpiritũ ſanctũ

diceretur irremiſſibile quia vix et ra-

ro aut difficiliter dimttitur. Ali ero
dixerunt ꝙ illud peccatũ dicitur irre⸗

miſſibile qꝛ nullo mõ remitti babet. ꝓ
eoꝙ tali peccato peccãs digne pẽeiter̃
nõ poteſt. Nterq; aut iſtoꝝn modoꝝ di
cendi cõneniens ẽ ⁊ verus.nec vnꝰ? re⸗
pugnat alteri ſi recte itelligant᷑. Sicẽ

enĩ irremiſſibile or dupłr. Qno mõre
miſſibile dicitaptitudinẽ᷑.alio mõ dicit
cõſuetudineʒ.ſic ⁊ irremiſſibile dupłr

põt dici. ANno mõ ut dicat᷑ irremiſſibi.
le.i.ineptũ ſiue ĩpoſſibile ad remittẽð.

alio mò ut dicat᷑ irremiſſibile qð ẽ icõ
ſuetuʒ remitti.vtroq; hoꝝ modoꝝ pec
catũ ĩ ſpm ſcm põt dici irremiſſibile.na
oẽ petm in ſpiritũ ſcm uelẽ ĩpnia vłhʒ
ipniam anexꝗ. IAmpnia aũt dr᷑ duobꝰ

modis.ſicut ⁊ pſeuerantia.vno modo

dĩ perſeuerantia ꝓpoſitũ pſeuerandi
alio mõ or̃ perſeuerantia cõtinua per

manentia ĩ bono vſq; in finẽ. Et pᷣmo

mõ perſeuerãtia è in qᷓlibʒ virtute. Se
cũdo mõ pſeneratia ĩcludit grim fina
lẽ.ſic ⁊ impnia dr dupłr.vno modo di

citur impenitentia ꝓpoſituʒ non pẽi⸗-
tendi.alio modo dr ĩpenitẽtia ↄtinua
permanentia in malo uſq; ad diem ex

tremũ incluſiue. Et ᷣm iſtuzʒ modum

peccatũ in ſpirituʒ ſanctuʒ qð claudit

in ſe impenitẽtiã duplicit᷑ poteſt dici.
Nno mõ prout claudit in ſe impnilaz
que quidẽ eſt finalis perſiſtentia ĩ ma
lo.⁊ ſic dicit᷑ irremiſſibile.quia non pp

teſt remitti.ſicut finalis gra nõ poteſt

perdi. Sed hoc modo peccare pecca⸗

to in ſpiritũ ſanctü neminiattribuenð
ẽ uſq; ad illud inſtans in quo poſſit di

ci ð iſto ꝙ finaliter ſit impenitens. Et

ſᷣm hunc modum currit vna predicta
rum opinionũ.⁊ ita valde ſtricte acci/
pit peccatum in ſpiritum ſanctũ. Alio
modo dicitur peccatum in ſpirituʒ ſã

ctum proutclaudit in ſe impenitentid

ideſt propoſitũ non pẽitendi.hoc mo/

do dicitur irremiſſibile.i. inconſuetuz

remitti.q;nis eniʒ non ſit impoſſibile

ad remiſſionem quia tale pꝛopoſitum

mutari poteſt.raro tamen ⁊ uix remit

titur.quia tale ꝓpoſitum claudit niaz
ad gratiam ĩpedit ſpus ſactiĩgreſfſũu.

IVllud enĩ qð grõm introducit? qð ad
grãm diſponit de ↄgruo ẽ volũtas r̃ce

qẽdia peccato.⁊ iõ cũ volütas faciem

ſus obfirmauit ad oppoſitü niſi fiat ei
ſpãalis uocationis donũ ⁊ adiutoriũ ñ
puenitur ad remiſſionis bñficiũ. Qñn
galia pctõꝝ genera ⁊ ſi pᷣuẽt bonã vo⸗/
luntatẽ ⁊ iuſtitiaʒ nõ tñ reddũt volun⸗/

tatẽ rebellẽ ⁊ Fpugnatẽ vocatõnẽ di

uinã.⁊ hinc ẽ ꝙ ſi nũq; remittat᷑ ꝓpter
negligentia pctõris uel propt occupa
tõeʒ moꝛtis ñ dñnr eẽ irrẽiſſibilia. ʒ

Square peccatũ illud dr irremiſſibile
magis q; alia pctõꝝ Senen ſ. ꝓ eo q;
nõ tm repugnat grẽ ſed etia diſpõi ad

vẽiã ⁊ gram ſuſcipiendã. ʒ eti quõ

dicatur irremiſſibile qꝛ ↄiter loquẽqo

nõ pᷣuat potentia ſ diſponẽ.ſtricte aut
accipiendo potentiã priuat.ſᷣ̊ hoc mõ

nõ dr̃ peccare in ſpm ſcm q́;diu viuatĩ

bac vita.Et ꝑ h pʒ rñſio ad rões que
adducũt᷑ ad utraq; partẽ.ad eas potiſ

ſime que inducũturad ſecũdã ptẽ que
ſ.oñdunt ꝙ peccatũ illud nò dr irr̃ᷣmiſ

ſibile eo ꝙ reddat hoĩem ĩpoſſibilẽ ad

veniã qdiu ẽ in vita iſta.⁊ qꝛ veꝝn ↄclu

duüt iõ cõcedende ſunt. litĩa tn rõ vi
get ondere ꝙ nullo mõ dẽèat dici irre
miſſibile.ſᷣ iq mãifeſta ẽ perea que di⸗
cta ſunt.⁊ in alijs pctis moꝛtalibus ñ
ſic ẽ priuatioad remiſſionè ſicutĩ hoc
pctõ. Quãuis enim alia pctà tollãt iu
ſtitiã. Fere.n.oẽs qui peccãt emendar̃
ꝓdponut.̊ aũt peccati genus ĩq;tũ pec
catũ ẽ tollit iuſtitiã.inqtũ no petm tale

E ꝙ hʒ qnexa ĩpenitentiq aufert hoi ꝓ/
poſitũ redeũdi ad graʒ.⁊ iõ irremiſſibi
le dicit᷑ qꝛ priuat diſpònẽ ad bonum.

Ald illud at qð prio obicit᷑ ĩ cõtrari

uʒz de auctoritate dni in Mat.⁊ etiaʒ
de glo. dð ꝙ ta textus q; glo. intelligi
hʒ q;tũ ad remiſſionis priuatõeʒ ſᷣ con

ſuetudinẽ nõſ poſſibilitatè ⁊ aptitudi

nẽ.vnde qð dñs ↄminat᷑ ꝙ illud pctm

nõ remittit hoc ĩtelligend eſt nõ qe re⸗

mitti nõ poſſit ſed ꝗꝛ deus paucis con
ſueuit remittere. Vel dicẽduũ ſicutdic

aug.q intellr de pectõ ĩ ſpi ſci ſᷣ ĩ

cludit ĩpniam finalẽ hoc ẽ ĩ quo quis

perſeueratuſq; ad mont᷑. Ad illu

qð tertio obr de verbo Hiere.ꝙ deus

nolebat oꝛari ꝓ deſpatis.dð ꝙ hoc nõ

erat q; nullo mõ poſſent ad bonu ↄuer
ti uel redire.̊ eni potʒiiſſent ſi deꝰ vel

let eos ſpałr uiſitare.b qꝛ ipſi nõ mere
bant᷑ ⁊ deus occulto ſuo iudicio nole
bat eis manũ mie ampliare.hĩc ẽ q; p/
uides ⁊ ſuũ iudiciũ ⁊ eoꝝ ĩpniam hoc
ꝓphete predicebat.⁊ ita ex h̊ nõ hẽtur

ꝓillud peccatũ nõ poſſʒ remitti.ſᷣ qꝛ il

lud nolebat deus remittere.⁊ ꝙ illi fia
lit ĩ impnia remanſuri erant qᷓ́uis poſ
ſent diſcedere. Ad illud qð obr̃ ꝙ;
tãta ẽ hꝰpeccati labes ꝙ peniteri ñ poſ

ſit. dð ꝙ aug. illud uerbũ f̃tractat ⁊ ex

planat hoc nõ eẽ dem puatõem oĩmo
de poſſibilitatis cũ deus cõuertat deſ-

patiſt mos.ſ̊ priuatiõem facilitatis.vñ
nõ ſolumõ coniueuit dici aliqͥd ĩpoſſi-
bile qð nullo mõ põt fieri ſ̊ etià qð dif

ficulter fit. Ad illud qð obr̃ ꝙ ĩpnia
ſpẽs hui peccati ia patʒ rñſio.quia

duplr dr ipnia ſicut dem eſt.⁊ ꝓut ĩpe
nitẽtia qr̃ ꝓpoſitũ non pẽitendi nõ red

dit hoĩeʒ ĩpoſſibilẽ ad uenia q;ꝛ põt ab
illo ꝓpoſito deſiſtere.⁊ illo ꝓpoſito ð
ſiſtente pot aliud ꝓpoſitũ illi ſuccede

re ⁊ per illud ad ueniaʒ peruẽire.

.Onſequenter

queritur de h peccati genere

q́tũ ad eius ſpecies ⁊ drias.⁊ circa I
querũt᷑ duo. Prio querit᷑ de ſpebꝰ

huius peccati q́;tũ ad numeꝝ ⁊ ſuffici

entiaã. Secũdo vo queritur de his
q́;tũ ad vniuſcuiuſq; ꝓbpam rõnem.

Irca primũ ſic

ꝓcedit⁊ queritde nũero ⁊ ſuf

ficientia ſpẽꝝ huius pcti. Etↄiter cõ/

ſueuer̃t h' peccati ſex ſpẽs aſſignari.
ſ.deſpatio.pſũptio.obſtinatio ⁊ iuidẽ

tia fr̃ne grẽ.ĩpugnatio veritat agni⸗

te ⁊ finalis ĩpnia. Sed ꝙ multo ptes
dẽant eẽ nidetur. q cũ ſint tres virtu-/
tes theologice. ſ.fides.ſpes ⁊ chari-
tas.quarũ quelibet ita ẽ ad ſaluteʒ ne
ceſſaria ſicut alia.videt᷑ ꝙ ſicut ẽ vnuʒ
peccatũ ĩ ſpin ſem qð eſt cõtra ſpem.ſ.
deſperatio ſilr debeat eſſe vnu z figeʒ

Laling⸗
ginales
cariet
atiint
teniit ita
gopute
tantü⸗t
ſticiaen
asm.
peciq
gliam
alieſpe⸗
Iteʒz
gliita
detia ſn
ita debe
magnu
impuajr
peneſim
leret &
nicatis
catüit
math.
plesſt
Ite
rüſpe⸗
woniel
tonean
ei cuic
gfap
debete
ſoſfrato
ſdtitinx
Rdde
wüp
zdebe
pteme
motiu
cies.
inlfa!
ſancti
pnven
nesq
numer
peemi
ritusſ.
becait
geraen
mem
cocumni

edens
ogben
vonoer

fide'de

lin were
tio nole
bicig⸗
nün be
Zröbenr
ninsaeil
kagiifin
mätiso
lad obfg
mimmödel
mentter
Mien dind
dnennde⸗
linnisn
liipol,⸗
enidf
brgipin
iſio. auu
apuie
Wnaindnd
üdord
o ppoliod
jiliſuccee
mine.

nter.
angenere
stcins
giceſpeh
nep tüuffti
nmroe bis
wnen.
wöſie
enieot i
Eieero⸗
i AMpor.
ot uuti
ul agni⸗
nulvoples
gesvirtu⸗
es lchali/
ſalez ne
ſonernug
unſpenl
mizich

⁊ alind õ caritat. Itẽ virtutes car/
dinales multe ſunt pter pñiam qͥ ſunt
nccarie ad ſalutẽ.ᷓ ſic accipit᷑ ſpès pec
cati in ſpm ſanctũ p oppoſitũ ad pꝑeni-
tẽtiã: ita debẽtaccipi ꝑ oꝑpoad ali⸗
as vᷣtutes cardinales. Itẽ ĩ deo nõ
tantũ ↄſiderant᷑ iſte Oditões:videlʒ iu⸗/
ſticia ⁊ mĩa:ł̊ etiã płes alie: vtpote bõi
tas ⁊ maieſtas.ꝗ ſic ſunt due ſpẽs hꝰ

pcæ&ci:q̃n vna ẽ coñ iuſticiã vt pſumptõ.

alia miaʒ vt ðᷣſpatio:ita vidr̃ due
alie ſpẽs deberẽt eẽ gᷣ ↄditões aliaſ.
P teʒ.vjj.ſunt pcca capitalia: int qͥ ſũt
aliq̃ ita magna ſiẽ eſt ĩuidia.& ſiẽ inui/
dẽtia ſuꝑne gr̃e ponit᷑ vna ſpẽſ hꝰpccẽi
ita debẽt poni ſupbia ira. Iteʒ eqᷓ
magnũ pꝑeccatũ eſt ĩpugre bõitateʒ ſiẽ

im pugre veritatẽ.q̊ ſiẽ ẽ vna ſpẽſ pcci

Peneſ impugtõeʒ veritaſ agnite ita de
beret eè alia ſpẽs penes impugtõeʒ bo
nitatis. Itẽ ſpẽs blaſphemie ẽ pec⸗
catũ ĩ ſpm.ſ.ſʒ ꝙ dicit᷑ in glõ ⁊ in textu
math.xij.nec ẽ aliqð pdictoꝝ.ꝗ vidr
płes ſunt ſpẽs pcẽi in ſpm.ſ.q; pdiete.

Itez qro vñ accipiat᷑ diſtinctio iſta

rũ ſi pẽꝝ.aut.n.accipit ex pte ei cui op.
ponit᷑ ̊ peccatũ:aut ex pte actuũ ſbſtra
toꝝ:aut ex pte motiuoꝛũ. Si ex parte

eiꝰcui oꝑponit᷑: cũ illa ſit gr̃a pnialis:

⁊ gꝗgr̃a pnialis ſit vna: vidr̃᷑ ᷣ vna ſola
debẽteẽ ſpẽs hꝰpcc̃i. Si ex pte actuũ
ſpſtratoꝝ: aut illi actꝰ ſunt pᷣncipales
potẽtian motiuaꝝ:aut nõ.ſi pncipaleſ
tũc nõ deberẽt eſſe niſi tres ᷑ᷣm nume/

rũ potẽtiaꝝ.ſi penes act nõ pᷣncipales

deberẽt eſſe multo płes q; ſex.Si ex

pte motiuoꝝ:ſiłr obꝛ.qa cũ plura ſint

motiua q; ſex:plures erũt hui pcci ſꝑ
cies. Itẽ h querit᷑ cũ magr nõ tãgat

in l̃a niſi de q̃tuoꝛ ſpẽbus pcc̃i in ſpim
ſanctũ:⁊ alij ponũt qͥnq; ſpẽſ:alij ſeptẽ

vñ veniat iſia diuerſitas:Queritg̊ pe

nes qͥd diſtinguũt iſte ſpẽs:⁊ q̃ ſit eaꝝ

numerꝰ ſufficiẽtia ꝰ.dicendũ ꝙp
pcẽm in ſpm.ſ.directe ẽ coñ effectũ ſpi

ritus ſancti:qͥ quidẽ dicit᷑ gr̃a pñialiſ.

hec aũt pñialis gr̃a ſᷣm ꝙ in ſacrt̃oↄſi/

derat᷑ tria reſpicit.viʒ medicũ:⁊ egro⸗/

tů: 7 miniſtru .Ex pte medici iſta duo
cõcurrũt.mĩa:⁊ iuſticia.mĩa ꝑ qua re.

mittit offenſam. t iuſticia p quã exigit
emẽdã.coñ mĩaʒ eſt ðᷣſpatio. iuſticis
ẽ pſumptio.Simłr ex pte egroti duo

cocurrũt.videlz deteſtatio pcci pteriti:

⁊ ꝓpoꝰ nõ pꝑeccãdi.niſi.n.hec duo in ſe
habeat nõ ẽ ydoneꝰ ad qͥ ꝙ gr̃a ſpũᷣſ.ſ.
hẽat in ipm efficatiã.) deteſtatõeʒ pec
catiẽ obſtinatio.õ uero ppoſitũ nõ ꝑec-
cãdi ẽ finał impnia. Simttr ex pte mi⸗
niſtri duo ↄcurrũt.videlzʒ veritas do/
ctrine ꝑ q̃m pccoꝛes iſtruat.⁊ ſanctitaſ
gre pꝑ quã ipm adiuuat ⁊ ſbleuat. ve
ritatẽ doctrine ẽ impugtõ veritat agni
te. ſactitatẽ gr̃e ẽ iuidẽtia ſupꝑne gr̃e.
Et ſic pʒ numerꝰ⁊ ſuffiq̃re.ſ.tot ſunt
ſpẽs pcẽi:nec płes:nec pautioꝛeſ.Ali
ter põt accipi ſufficientia dẽaꝝ ſpẽꝝ ꝙ
cũ pcẽm illud ſit ↄ gr̃aʒ pnialẽ inq̃n
p ipam fit remiſſio pccoꝝ ĩ vnitate ec⸗
cleſie.aut illud pcẽ̃m ẽ coñ pñiam.aut
ʒ vnitatẽ eccłiaſticã. Coñ pniaʒ auteʒ
põt eſſe dupłr. Aut ꝑ receſſuʒ a bono:
⁊ ſic ẽ deſpatio.Aut pꝑ obſtinatõem in
malo:⁊ ſic ẽ obſtinatio. Si ð vnitateʒ
eccłiaſticã:ſic ẽ aut rõe veritat᷑:aut rõe
bõitatis. Si rõe veritatis:ſic ẽ impug
tio vitat agnite.Sirõe bõitat᷑:ſic ẽ ĩui
detia ſuꝑne gre.⁊ H̊ mõ ſumũtur ſpes
q̃tuoꝛ. nec iſte modꝰaſſigndi repugtei
q dictꝰẽ. qa ſb obſtinatòe qẽ obſtiatio
malo claudit᷑ pſũptio.⁊ finałt impnia
H.n.ipo ꝙ obſtiat ẽ aliqͥs i malo: nec
timet penã:nec ꝓponit dimittẽ culpaʒ.
Aliter ſumit᷑ nuer iſtan ſpẽn. Quia
cũ pcẽm in ſpm.ſ.ſit pnialẽ graʒ:aut
ꝗ ipaʒ rõe ſui:autrõe ancedẽtiũ:aut
roe ſbᷣſeqñtiũ.ſi rõe ſui:ſic ẽ obſtinatõ.
ſi rõe anñcedẽtiũ cũ ad pniaʒ ancedãat ti
moꝛ ⁊ ſpes tãqᷓ; mole:ꝰ timoꝛẽ ẽ pſum-
ptio: ſpeʒ ẽ deſpatio. Sirõne ↄñntiũ:
cũ ad pniam cõſequat᷑ emẽda q cõſiſtit
in duobi.videlʒ in pᷣa cõfirmatõe:⁊ bo
na ſatiſfactõe:ſic vniũt᷑ due ſpẽs.q̃ruʒ
vna ẽ impustio veri:alta ẽ deteſtatio
bõi. ⁊ ſᷣm illa aſſiãtõeʒ obſtinatioↄphẽ
dit obſtinatõeʒ ꝓpe dictã:et finalẽ im/
pñiaʒ. Et ſic pʒ nümer ⁊ ſufficiſpẽꝝ
7 q̃ rde qͥdã aſſignt qᷓ̃tuoꝛ:qͥdã qnq;.qdã
ſex. IJlle aüt mõdꝰq aſſignt᷑ ſex ſpèſ cõ
ueniẽtioꝛ ẽ:⁊ cõius tenet᷑:ꝓ eo ꝙ ülnd

P

qgð alij dicũt ĩplicite ille dicũt explici/

te. iuxta hũc moð ↄcedẽdũ ẽ ſpẽs pcẽi

ĩ ſpm.ſ.ſeʒ nũero eẽ ſex ⁊ nõ plureſ.
Ald illud &̊ qð obꝛ ꝙ debẽt eẽ pcẽm in
ſpm. ſ. ſcʒ fidẽ ⁊ caritatẽ. dicẽdũ q;

illa rõ nõ cogit.qꝛ nõ dr̃ deſpatõ pcẽm

in ſpm.ſ.qa ẽ coñ ſpẽm: ſ̊ qꝛ directe re⸗-

pugt diſpõni gre pniat᷑.qͥ.n. deſpat ð
veĩa nũq; ad gr̃am ſe pparat.ſiẽ iudaſ

ꝗQq faciliꝰdeſpas cucurritad laqueũ:ſiẽ

dic Augꝰ.qᷓ; ad petẽdũ mĩe bñficiũ.

Ald illud qð ob ꝙ ſunt alie pᷣtutes car

diales pter pñiaʒ.dð ꝙ ⁊ ſialie virtu/
tes ſint:tñ pñia ppe virtẽ p quꝗ reſur

git Hõ ĩ gra ⁊ ꝑ qu remittit᷑culpa.⁊ iõ

pcẽʒ qð ẽ maxie ĩpugtiuũ gr̃e maꝗ di

recte hʒ oppõi gfe q́; alij ᷣtuti camſiali

MPꝛetẽa pnia nõ tatũ ẽ virꝰ: ſᷣ eti ſa/
cramẽtũ.et vtroq; mõ ei opponit᷑ pcẽm
in ſpm.ſ. Ad illud qð obᷣꝛ ꝙ alie ſũt

coõditões dei q́; mia ⁊ iuſticia.dðʒ ꝙ et

ſialie ſint:iſte tñ ſunt pcipue qͥ coͤſide⸗/

ranft in ope iuſtificatõis ⁊ q̃s optʒ attẽ

dere pccoꝛes vt poſſint redire ad gr̃aʒ.
⁊ iõ mag ̊ iſtas aſſignt᷑ ſpẽs pcci ĩ ſpi

ritũ ſanctũ q; cõditões alias. Ad
illud qð obꝛ ꝙ ſeptè ſunt capitalia vi/

tia ita magna ſic iuidia.dð ꝙ ĩuidẽtia
ſupne gfr̃e nõ ponit᷑ eſſe pcẽm in ſpm.ſ.

e ei ꝙ ẽ capitale vitiũ uł pccẽm:łᷣ rõe

ei ꝙ ẽ impustio boõi q̃ directe hʒ oppo

ſitõeʒ ad bonũ pnie. Ad iltq qð obꝛ

ꝙ cõtingit ĩpugnare bonitatẽ ſiue ve⸗
ritatẽ ⁊ maieſtatẽ.dicẽdũ ꝙ in pugna⸗/
tõe veritatis agnite claudit᷑ impugtio
maieſtatis ⁊ etiã bõitatis.qm vitas nõ
tantũꝰpdicat⁊ maĩfeſtat boitatẽ:⁊ etiã
dei maieſtatẽ.⁊ duʒ aliqͥs ſciẽter diẽ ᷓ
veritatè in q̃ pdicat᷑ dei maieſtas ⁊ bo/

nitas:pꝑ ↄñs maieſtatẽ et bõitatẽ impu
gnat. Ad illud qð obᷣ de ſpecie bla
ſphe mie.dð ꝙ cõphendit᷑ ſᷣ impugtiõe
veritatis agnite. qͥ.n. vbis falſis veri⸗

tati dei reſiſtit:⁊ blaſphemare dr:⁊ ve/

ritatẽ agnitã impugre. Ad iltò qo
querit᷑ nes qͥd accipiat᷑ nũerꝰ ſuffici

entia ſpẽn hꝰpcci? dðʒ ꝙ ſumit᷑ ex pte
oppoſiti. oꝑponit᷑aut p ſtie H pcci genꝰ
nõ ſolu rõe habitꝰpñie:ſ eti rõe eoꝛuʒ

2 3 ↄcurrũt ad phie effem. Et qꝛ iſta ſüt

ſex:ſiẽ oſtẽſuʒ fuit: duogx pte medici:
⁊ duo ex pte egroti:⁊ duo ex pte mini⸗/

ſtri. ꝓpt᷑ hᷣ ſex ſunt ſi pès hui?peci.
Zld illud pᷣo qð vltimo qrebat᷑ iã pʒ re/
ſpõſio ꝑ ea q dicta ſunt. :

.Excundo queri

tur de ſpẽbo h pcci q;tũ ad ra
tões ꝓpas:⁊ oſtẽdit᷑ ꝙ niła iſtaꝝ ſit ſpe

cies pcc̃i in ſpm.ſ.in pᷣmo de deſpatoe

qͥa pcẽm in ſpm.ſ.ẽ ex certa malitia.ſ
deſpatio potiꝰẽ ex infirmitate qᷓ; ex ma

licia. vidr̃ ꝙ deſpatio ñ ſit pcẽmĩ ſpi
ritũ.ſ. Si tu dicas ꝙ ſaltẽ põt eẽ ſpe
cies inq̃ntũ ẽ ex malicia. Obꝛ coñ hoc

qͥa q deſpat cogiat in coꝛde ſuo ꝙ ma

ioꝛ iniqtas ſua q; dei mia. ⁊ oĩs talis
errat⁊ decipit᷑. ꝗ omis deſpatio oꝛtiʒ
ha bʒ ex ignoꝛãtia. nõ eſt ſpẽs pcci in

ſpiritũ ſanctũ. Scðo oſtedit᷑ hipm
de pſumptõe. qͥa frequèter pſumit qͥs

potiꝰ ex cõfidẽtia vł audatia q; ex mali
cia. nõ videt᷑ eſſe ſpẽs pcẽi in ſpiritũ

ſanctů. Situ dicas ꝙ nõẽ ſpẽs ni/
ſi q̃ntũ ꝓcedit ex malitia. Obᷣꝛ coñ hoc

qͥa pſumptio vndecũq; ꝓcedat ſpès ſu

pbie eſt qͥ è capitale pccʒ. non ẽ ſpẽs

pcxẽci in ſpiritũ ſanctů. Tertio oſtẽ⸗
dit᷑ hipm de obſtinatõe. qͥa obſtinatio
eſt ĩidurate ment in malicia ptinatia ꝑp
qm fit hõ ĩpenitèſ.ſiꝗ iduratio mèt ve
nit ex pmàſiõe in pcco:⁊ pmãſio in pec

cato nõ ſit ſpès pcci:ß potiꝰcircũſtãtia
videt᷑ ꝙ obſtinatio nõ ſit ſpẽs pcciĩ ſpi
ritũ ſanctũ. Si tu dicas ꝙ obſtiatio
ſm ꝙẽ pcẽm ĩ ſpm ſanctũ nõ tantũ di⸗/

cit pmanſiõem: ſ eti dicit nouũactũ
motũ. O b coñ B. qꝛ act'ille nõ ẽ ali⸗-
ud q; uolutas manẽdi in pcco.q̊ᷓ nõ eſt
aliud q; ixenitẽtia.̊ videt᷑ ꝙ obſtinatio
nõ ſit ſpẽs pecci in ſpm ſanctũ ab ipeni⸗
ttia diſtincta. Quarto oſtẽdit᷑ hoc
ipm de impustiõe veritatis agnite. qe
frequẽter ueritas agnita impugturex
nerecũdia. q; hò timet ↄfundi qñ dicit
falſuʒ. videt᷑ ꝙ nõ ſit ſpẽs peẽi in ſpi
ritũ ſanctũ. Situ dicas ꝙ nõ ẽ ſpẽs
pcẽci in ſpm ſanctũ:niſi qñ ẽ ex malicia
jMNbycit᷑ coñ Hh. qͥa tã veritas q; veritad
agnitio filio ꝓpꝛopat᷑.ꝗ potiꝰ dʒ dici

neclck
emini⸗
deii
üzre⸗

Ueri
zinn
hrſtic
Npatee
ina.5
tun
Niniſt
küft
conboe
noqm
bis talis
vonz
pcciin
ſamuds
Setrali
inſprri
ſpisni
unſpesſu
oneſpes
moote⸗
tinatiat
iomii re
ſoinar
riſtütia
Küſpi
and
ntüdi⸗
gouüacii
lerotal⸗
obſimeto
icbieni
ſticit
onitec
pmäturet
igndiet
Naiinſti
ſoͤeſpes
maleeᷓ
zinin

/

1 odl

impu tio veritatis agnite peccatnʒ in

filiũ qᷓ; peccat i ſpiritũ ſanctů. Quĩ

to loco oſtendit᷑ hocipm de ĩuidẽtia ſu
perne gre.qͥa aliquis ĩuidetalij ex coꝛ/
ruptõe nãe.ergo ſi ome ꝑeccatũ in ſpiri

tuʒ ſanctũ eſt ex malitia: videt᷑ ꝙ iſta n

eſt ſpès pcẽi in ſpirituʒ ſanctů. Si
tu dicas ꝙ H̊ modo eſt ꝑeccatũ in ſpiri
tũ ſanctũ quo modo ꝓcedit ex malitia
Obyijcit᷑ coñ hoc: qꝛ ĩuidẽtia ſuꝑne gra
tie ſempꝑ cõtinet᷑ ſſ ĩuidia qð eſt pecca
tũ capitale.ergo videt᷑ ꝙ ĩuidentia ſu⸗
pne gr̃e reducatad peccatũ capitale:⁊
ſic peccatũ in ſpiritũ ſanctů. Sexto
⁊ vltimo oſlendit᷑ illud idem de impe⸗
nitètia.quia aliquis nõ penitet qͥa ne⸗
ſcit ſe peccaſſe. vidt aliqᷓ impenitẽ
tia ſit ex ignoꝛãtia.̊ nõ eſt ſpẽs peccati
in ſpiritũ ſanctuʒ qð vliter eſt ex mali
cia. Si tu dicas ꝙ tũc ẽ ꝑccatuʒ in
ſpiritũ ſanctũ qñ eſt ex certa ſcientia.
Obhcit᷑ coñ hoc.qꝛ ſciètia nõ variat ge
nus peccati:cũ ſit circũſtãtia.ſiq̊ impe
nitẽtia pcedens ex ignoꝛãtia nõ eſt ſꝑe
cies pcci in ſpiritũ ſanctu:videt ꝙ nec
impenitẽtia pcedens ex certa ſciẽtia.
vdicendũ ꝙ quèadmodũu in opib⸗
meritoꝛijs caritas dat foꝛmã: ita ꝙ ni⸗
hil ẽ meritoꝛiũ niſi ex caritate ꝓcedat.
ſic intelligendũ eſt ĩ peccato in ſpiritũ
ſanctũ ꝙ malicia dat foꝛmã huic pec/
cato.vñ nihil dicendũ ẽ eſſe pcẽm ĩ ſpi
ritũ ſanctũ: niſi qͥ ex certa malicia ꝓce
dit.Et quoniaʒ fere oẽs actus aĩe qui
ꝓcedũt ex certa malicia poſſunt ꝓcede
re ex infirmitate ⁊ ignoꝛatia:⁊ nomina
peccatoꝝ ponütur ab actibi.hinc eſt ꝙ
nullũ nomẽ pdictarũ ſpecien ẽ impoſi⸗
tuʒ alicui eaꝝ ſʒ ꝙ eſt pciſe pcẽm i ſpi
ritũ ſanctũ.⁊ ꝓptẽa in oĩbus opꝰẽ hac
fiali ⁊ cõi diſtinctiõe.vt dicamꝰꝙ iſta
ex nomĩent peccatum in ſpirituʒ ſan
ctũ ſᷣm ꝙ ſunt ex malicia.ſi aũt ſint p-

ter maliciã: vtpote ex ignoꝛãtia ⁊ infir-

mitate tũc nõ ſunt pcca in ſpiritũ ſcm.
H aſt melius patʒ ſiad ſingula deſcẽ-⸗
damꝰ. Ald illud enĩ qð pᷣmo obyjcit
de deſpatiõe ꝙ pot ex infrmitate.dicẽ⸗

dũ ꝙ aliqñ deſpat aliqs ex puſillani⸗

mitate:ita ꝙ in ipa deſpatõe nõ iuenit

9

ↄplacentiã:ſᷣ dolet ⁊ re mittit᷑ coñ ipasʒ.

7 tũc nõ dicendũ ẽ eſſe pcèm in ſpirirtũu

ſanctũ.qꝛ in tali deſpatiõe hõ nõ pici⸗
tur in pfunqũ. Eſt ⁊ alia deſpatõ qua
qͥs deſpat diffinitine abſcòdens ſe q̃ſi
a facie diuĩe mie ſʒ ꝙ fecit Caym qui
dixit. Ecce a facie tua eycis me wodie.
⁊ ̊ ſemp ẽ peccatũ in ſpiritũ ſanctu. qꝛ

in cõru meliã diuĩe miĩe:cui ſuam pfert

iniqͥtatẽ.ſiẽ dixi Caym. Maioꝛẽ ini
quitas mea &. Ex ̊ tamẽ nõ iudicat᷑
infidelis. aut qͥa talis bñ ſentit ð alys

ß male de ſe. aut certe q; neſtimat deuũ
mißeri ñ poſſe h̊ potiꝰmißeri nolle.? ta

le peccatũ ſemp habʒ cõiũctaʒ maliciã
ꝓ co ꝙ ꝗͥ ſic deſpat in tali culpa vłt vi
tam ſuã finire: vn tales ðᷣſpatiſſimi fre
qntiſſime ſibijpis ĩferũt moꝛt. Ad
ilłd qð obijcit᷑ de pſumptõe.dicẽdũ ꝙ;

eſt pſumptio de meritis:⁊ ẽ pſumptio

de impuitate. Mꝛima pſumptio q̃ qs
pſumit de meritis ſuis ſiue de aliquo
qð habzʒ in ſeè peccatũ ſupbie. Scoa
vero pſumptio q̃ quis pſumit de ipu⸗
nitate dans totu diuĩe mie: ⁊ auferes
ei rigoꝛẽ oĩno iuſticie: H eſt pꝑeccatũ in
ſpiritũ ſanctũ. qͥa claudit vi ad gr̃am
⁊ viã ampliat ad peccatũ.⁊ ſic pʒ ali
ter ptinet ad peccatũ capitale: T aliter
ad peccatũ ĩ ſpiritũ ſanctũ. Ad iltd
qð obijcit᷑ de obſtinatõe ꝙ obſtinatio
dicit pꝑmanſiõcm in malo.dicendũ ꝙ
obſtinatio dicit᷑ duplicit. Qno mõò di⸗
citur obſtinatio cõtinua pmanſio ĩ cul
pa. A lio mõ dicit᷑ obſtiatio voluntas
cõplacens ſibi ĩ culpa pꝑtrata:⁊ pꝛio
rem culpã nõ deteſtans ̊ aꝑpꝛobãs.et᷑
hoc mõ dicit actũ.actũ inq; pcedenteʒ
ex malicia. ideo ẽ pcẽm in ſpiritũ ſan⸗
ctũ. Biffert aut ab impenitẽtia ſᷣm ꝙ;
hic ꝓpꝛie accipit᷑.naʒ vnũ eſt reſpectu
pteriti:⁊ reliquũ reſpectu futi.Et qᷓuis
vna ſit virtus cuieſt pterita plangere

⁊ plangèda non cõmittere: tamèẽ circa
iſtos duos actus poſſunt eſſe diuerſa

vitia. ſicut largitas cuũ ſit vna virt:ta⸗
men ſᷣm duos actus qad ipam cõcur⸗

rũt:videlʒ dare:⁊ tenere:habʒ duo vi:/

tia oppoſita:videlʒ ꝓdigalitatẽ ⁊ aua/

ritiäã. Ad illd qð obicit᷑ ð ipdugtor

2

e

veritat agnite.dicèdũ ꝙ veritas agni⸗

ta tripłrpot intelligi impugri.aut ppt᷑

ipam veritatẽ: aut ꝓpteripm dicentẽ:

aut ꝓpter effectũ ↄnte. Pꝛimo modo
nullus impuẽt:cũ oẽs homĩes natura
ſcire deſiderẽt. Secũdo modo ⁊ tertio
põt impugri er infirmitate ⁊ eſ ex ma⸗/

licia.et cũ quis impugt eaʒ ptinaciter

ſiue in cõfuſiõem dicentis: ſiue ꝓpt ex
cuſatiõem ſui:q̃ſi ſemꝑ habet adiũct
maliciã:maxime cũ eſt veritas ad ſalu

tem ptinẽs: ut eſt veritas xpiane reli⸗

gionis. ⁊ ſic ẽ peccatũ in ſpiritũ ſanctũ
Tiůc autẽ dico aliqua veritatẽ ꝑtinaci
ter impugre: qñ ex ſua impugtõe ꝓpt

odiũ dicètis vel effectꝰ cõſequent:aut

facit vel vult facere piudiciuʒ veritati
ita ꝙ q;uis nõ odiat veritatẽ ſᷣm ꝙ veri

tas e:tamẽ rõe adiũcti oĩno eaʒ abbo
ret.ſicut aliqͥs odit deũ rõne iuſticie:?-
rõne illius odij cõtingit ꝙ hõ delecta

in cõtumelijs dei⁊ in cõfutatõe verita
tis. ⁊ tuc recte dicit᷑ moneriex malicia
ptinatia.Si autẽ quis reſiſtat nõ p/

tinaciter: tüc pot bene ꝓcedere talis im
pugnatio ex qdaʒ infirmitate. nec ta

impugtio ꝑccatũ eſt in ſpiritũ ſanctũ.

Nec valet illud qð obijcitꝙ veritas et
Ignitio reritatis aꝑpꝛopat᷑ filio.qͥa ta/

lis impugnatio nõ ꝓcedit ex ipa agni

tiõe:ſ potiꝰ ꝓcedit ex malicioſa volun

tate. VUñ magr ſup dixit in plogo.diſ

ſentiẽtibꝰ volũtatibus diſſentiẽs fita.-

nimoꝝ ſenſus.⁊ dũ aliud cõplacetim/

pietatis erroꝛ abnitit᷑ ⁊ ĩpietatis erroꝛ

reſultat.⁊ illud ẽ qᷣ mouet ad uerita⸗
tem ĩpugndaʒ. Ald illud qð ob de

Iuidia ſupne gre.dicendũ ꝙ dupłł põt

₰ ☛ ⁶ — —

quis ĩuidẽ gr̃e aliene.Aut qa ex h̊ mi⸗/
nuit᷑ bonũ ꝓpꝛiũ cuiꝰ ꝓmotiõem axpe⸗
tit ſingłariter:⁊ ſic eſt peccatũ capita⸗
le. Aut qꝛ viſus aĩe:ſic ẽ depᷣuatvt ſi⸗
cut nõ videt bonũ in ſe: ſic etiã nolit vi
gere bonũ in alio.⁊ tũc eſt pcẽm in ſpi
ritũ ſanctü.H autẽ eſt ĩ illis maxie qui
vix poſſunt in aliquo hoĩe vidẽ bonuʒ.
⁊ ita alio mõ eſt pcẽ̃m ĩ ſpiritũ ſanctũ.
⁊ iſto vltimo mõ non ꝓcedit niſi ex ma

gna conuptõe et malicia volutatis q̃a
deo guſtũ eius puertit vt bonũ faciat

8

apparẽ malũ:et malũ faciat apparẽ bo
nuzʒ. Ad illud qð obꝛ de impñia. di
cendũ ꝙ impñia dicit᷑ dupłr.viʒ pᷣuati

ue:⁊ cõtrarie. Si dicat᷑ puatiue:ſic nõ
eſt pcẽm in ſpiritũ ſanctũ. qͥa nõ ponit
nouũ pcẽm ſ cõditiõem dicit ſiue circũ
ſtantiã pcci pcedẽtis.A lio mõ põt dici
Zrie:⁊ tũc vicit᷑impñia volũtatis impe
nitẽdi.⁊ talis ex malicia ꝓcedit:⁊ ẽ pec
catũ in ſpiritũ ſcm. Nec valʒ illud qð
obijcit ꝙ ſciètia nõ variat genus.dico
enĩ ꝙ hoc nõẽ rõne ſciètie: ſ̊ etiã ratiõe
malicie.hec autẽ impñia ſic ẽ ſpẽs pec-
cati in ſpm ſanctũ:ꝙ tamẽ alie ſpẽſad
ipam oꝛdinãtur:vt ipa quodãmõ oĩbꝰ
alijs eſt ãnexa.nec h̊ impedit qͥn ſit di/

nerſa ſpẽs ab alis. qͥa ſic in virtutibꝰ

vna diſpõit ad altera: ſic etiã ⁊ in vitijs
q;uis nõ ſit tata cõnexio in habitibo vi
tioꝝ ſic ẽ in hĩtibo virtutũ: ſiẽ deo dan
te in tertio liꝰmanifeſtabit᷑.

11Nparte iſta

ſuunt qões circa lr̃aʒ. in pꝛimo
querit᷑ de H̊ qð dicit:eſt pcẽm ad moꝛ⸗
teʒ nõ ꝓ eo dico pt qͥs oꝛet.videt᷑ enĩ ex

H ꝙ nõ habeat oꝛariꝓ eo q; peccat ĩ ſpi/
ritũ ſcimm. Sed coñ h̊ eſt.qa tales ſũt

diligẽdi ex caritate.ergo videt᷑ ꝙ ꝓ eis

oꝛa ndũ ſit.pterea tales mag indigent

alijs:/ ꝓnioꝛes ſuntad malũ.ergo vi/

det᷑ maioꝛ ſit bñficẽtia mie p his oꝛa
reqᷓ; ꝓ alijs qui nõ indigẽt. Eſt igit᷑

qſtio qᷓre dixit lbeatꝰ Jo. qꝙ ꝓ talibꝰoꝛã⸗
quʒ nõ ſit:cũ de neminẽ ſit deſpandũ.
IAſ dicendũ ꝙ pcẽm ad moꝛtẽ dici
tur duptr.aut qͥa pducit ad moꝛtẽ:aut

qꝛ diſponit ad moꝛtẽ.Et pᷣmo modoac
cipiendo peccatü ad moꝛtẽ oĩno ẽ irre/
miſſibile. Scdo modo accipièdo pec/
catũ ad moꝛtẽ cuʒ difficultate ẽ remſſi
bile.quolʒ dictoꝝ modon intelligi ha
bet pdictus ſermo ſm differentẽ ſui ex
poſitiõem. Naʒ pᷣmo modo ſenſus eſt
nõ dico vt ꝓ eo oꝛet quis:̊ eſtaliquis
nec paru'nec magnus. Secũdo vero

modo ſenſus ẽ.nõ dico vt ꝓ eo oꝛetqͥs
i.queuis pſona.q̃ſi diceret: difficile ẽ

pꝓ tali pccoꝛe exaudiri.qꝛ tał iaʒ interẽ
conigibiles deputãdus. de quo dicit

dis
volu
ſtain
cante
pero
jeta
ſenſe
ditꝗ

to⸗

litert
quib
ofor
adil
quib
noͤre
ble
ſpben
jemit
fitürr
feren
ſpte
ſpbe
blaſ⸗
mia
ſußt
citge
mita
dicen
äntu⸗
veg
ſpint.
inkinn
Nonmd
linz
inſpe
gen⸗
Poſt
niſie
ine.
ocliü
lem.
litin
quac
mie.
ſpirit
ſdirit
ctuz.
blaſp
men
adlillu

ebo
mig. di

3unti.

eſcno
öponit
lechrü
dici
inp⸗
Uuags
ldico
ume
eſeſad
oib'
uſitdi⸗
mn'
1riqs
ri
dan

ſtn

ndiino
Aamo⸗
cieniet
tiſpi⸗
Ales ſüt
peis
ligent
ngori⸗
bia
kigit
⸗
Mdici
te⸗aut
mocoac
wene⸗
icdone⸗
ifenſi
tligiba
riſuiet
nſseſ
aliaris
coren
oaetis
ifrlei

10 N

₰△
dñs Math.xviij.ꝙ ſi eccłkiam audire
noluerit ſit ſic ethnicꝰ publicanus.
ita in vno ſenſu grñaliter ĩnuit ꝙ p pec
cante ad moꝛtẽ non eſt oꝛandũ.in alio
vero ſenſu ĩnuit ꝙ nõ eſt cꝰlʒ impetra-
re tantuʒ donũ. In nullo tamẽ dictoꝝ
ſenſuũ phibet oꝛare.ſᷣ in h verbo oſten
dit ꝙ mandatũ ſuũ ſiue monitio q̃ dixe
rat oꝛãdũ eẽ ꝓ ꝓximo nõ ſe extẽdit gña
liter reſpectu oĩum:ſᷣ reſpectu eoꝛuʒ de
quibo ꝓbabitr ſperare poſſumꝰ nr̃is
ofonibo cõcedent᷑.et ſic patet reſpõſio
ad illulJ. Item querit᷑ de h̊ qð dicit
qui blaſphemauerit in ſpiritũ ſanctuʒ
nõ remittit᷑ ei. Qooi:glo.dicit ibideʒ
ꝙ blaſphemia remittet᷑.ſpũs autẽè bla

ſphemie non remittet᷑.g ſi blaſphemia

remittit᷑ ſiue blaſphemat pfeʒ ſiue ſpi
ritũ:remitteX. Juxta h̊ querit᷑ q̃ dif/
ferentia ſit inter blaſphemiã ⁊ ſpm bla
ſphemievidet᷑ ꝙ grauiꝰ peccatũ ſit bla⸗
ſphemia q; ſpũs blaſphemie.qͥa ſpiritꝰ
blaſphemie dicit volũtatem:blaſphe⸗

mia dicit opus.malũ autẽ opus addit

ſup uolũtatẽ. Cotrariũ huiẽ qð di
cit glo.q dicit ꝙ ſpũs blaſphemieñ re⸗
mittit᷑.̊ blaſphemia remittif. W?
dicendũ ꝙ ſiẽ dicit Hug. blaſphemia
qntuʒ eſt de ſe indifferẽs eſt qᷓntuʒ ad
Hhc ꝙ ſit peccatũ ĩ ſpiritũ ſanctũ:⁊ nõ ĩ
ſpiritũ ſanctũ.Alij enĩ blaſphematex
infirmitate ⁊ coactõe:⁊ hi ꝑeccãt in pa⸗
trem.Alij ex deceptõe: ⁊ hi peccãt in fi
liuʒ. Alij ex certa malicia:⁊ hi peccant
in ſpiritũ ſanctũ.⁊ h̊ eſt ſceleratiſſimũ
genꝰpcẽi in vituꝑijs dei delectari. Et
poſt ſbiũgit.quid ẽ ſpirit blaſphemie:

niſi affectus ⁊ deſideriũ vitupatõis di

uine.ſpũs.n.blaſphemie ſic ſpirat ad
odiũ dei ſicut ſpũs ſanct' ad deiamo⸗
rem. QAñ ergo dicit᷑: q́ͥ blaſphemaue⸗
rit in ſpiritũ ſanctũ .nõ intelligit᷑ de
quacũq; blaſphemia:ſj de ſpũ blaſphe
mie. Vnde nõ dicit qͥ blaſphemauerit
ſpiritũ ſanctũ:ſᷣ qui blaſphemauerit ĩ
ſpiritũ ſanctũ.i.peccãdo in ſpiritũ ſan/

ctuʒ.⁊ H̊ declarat ipſa glo.que dicitq

blaſphemia remittet᷑.ſpũs aũt blaſphe
m e nõ remittet᷑. MPer h patʒ reſpoſio

ad illud quod querit que differẽtia ſit

inter blaſphemiam et ſpiritũ blaſphe
mie: ꝙ grauius ſit peccatum ſpiritus
blaſphemie q; blaſphemia.non enim
differũt ſicut volũtas etactus:ſ̊ ſicut
gñale ⁊ ſpeciale. Itez querit᷑ de hoc
qð dicit ꝙ deſpatio eſt q̃ quis diffidit
penitus de bõitate dei eſtimãs maliciã
ſuam dei bonitatè excellere. videt᷑ enĩ
ex hoc ꝙ omis deſpans ſit infideł: om
nis enĩ qui ſic eſtimat credit bonitatẽ
dei eſſe finitaʒ:⁊ omis talis errat cõtra
id qð fideieſt. Iteʒ qui credit oriuʒ
eius qð dicit ſcripta hereticus et infi⸗-
delis iudicat᷑.ſed ſcriptura dicit.qua⸗/
cũq; hoꝛa ingemuerit peccatoꝛ oĩm ini
quitatũ eius non recoꝛdaboꝛ.deſpans
credit eius oꝑpoſitũ.ergo c. Mretẽa
articulꝰſpãlis eſt de remiſſiõe ꝑccato/
ruʒ.⁊ coñ iſtũ errat ille qui deſperat.
S imłr obijci põt de eo qui pſumit.vi/
det᷑ enĩ ꝙ deſpatio tollat fidem.cõtra⸗
riuʒ huiꝰ eſt:qͥa fides ita pcedit ſpeʒ ſi
cut pcedit caritatẽ:ita etiam nec deſpe
ratio. Wꝰ. dicendũ ꝙ fides differt
a ſpe.⁊ in hoc ꝙ fides reſpicit ipm odi/-
um in vłi: ſed ſpes reſpicit in ꝑticulari
videlʒ reſpectu ſperãtis.⁊ in hoc etiam
q; fides dicit certitudinẽ in intellectu
⁊ ſpes dicit certitudinẽ inaffectu. Siẽ
igit᷑ cõtingit aliqñ ignoꝛari aliquid in
pticulari ⁊ ſciri in vniuerſali:ſicut di⸗/
cit phus in pꝛioꝛuʒ.ſicut eſt de illo qͥ
ſcit omnẽ mulã eſſe ſterileʒ:⁊ tamẽ eſti
mat hanc habẽ in vtero.ſie põt aliquiſ
habens fideʒ carere ſpe.⁊ ſicut põt ali/

quis nõ habens certitudinẽ ð aliquo

in affectu habẽ in intellectu.ſic põt ali
quis nõ habens ſpeʒ habẽ fideʒ. Ad
illud ergo qð pᷣmo obijcit᷑ ꝙ talis eſti⸗
mat maliciaʒ ſuam dei bonitateʒ exce
dere.dicendũ q eſtimare malicia boni

tateʒ excedere h̊ poteſt eſſe duptr. aut

in ſe:aut in effectu.et in effectu duptr.

aut vniuerſatłr reſpectu cuiꝰlʒ.aut par

ticularit᷑ reſpectu ſui.Et pmo ⁊ ſecũdo

modo eſt infidelitatis.⁊ tertio deſpa⸗

tönis.Et h ſignat textus Geñ.qui di
xit Caym deſpans. MMaioꝛ eſt iniqui
tas mea q; niſi veniaʒ merear.nõ dixit
ꝙ maioꝛ eet q; miſicoꝛdia: par bld

eèt q; venia ad quẽ puenire poſſet. Ak

põt dici ꝙ talis eſtimatio potiꝰvenitex

ſubuerſiõe cõfidentie qᷓ; ex ſubuerſiõe
noticie.ſicut aliqñ bene ſcitaliquid
et tamẽ affectio a deo dñat᷑ ut ad eſti⸗-
mandũ oꝑpoſitũ ptrahat ipm. Et per
hanc viam reſpõdendũ eſt ad illa duo
que poſtea obijciũtur.nõ enĩ cõcludũt
ꝙ deſpatio tollat fidem: qͥa defectus
eſt duplicis cõditõnis: ſicut dictuʒ eſt.
q;uis auteʒ deſpatio nõ tollat fidẽ ſim
pliciter. nibhilominꝰtamẽ plus ledit᷑ fi⸗

des p deſpatõem q; ꝑ odiũ vel qdᷣcũq;
aliud pꝑeccatũ qð nõ ſit ei directe oꝑpo

ſitũ. In fide enĩ ſunt tria. videlʒ ipſa
credulitas:⁊ habilitas tenẽdi in deuʒ:
⁊ iba tendẽtia. Pꝛimüũ eſt q̃ſi terra.et
ſcm q̃ſi ſemen.⁊ tertiuʒ.n.quaſi fru/
ctus. Pꝛimũ tollit᷑ ſoluʒ ꝑ infidelita-
tẽ. Scõðm vero tollit᷑ ꝑ deſperatiõem q̃

efficit homo inhabilis ad tendendũ in

deü. Tertiũ vero tollit᷑ per ome pecca/

tuʒ. Itez querit᷑ de ̊ qð dicitꝙ pꝑec/

catũ in pr̃em illud intelligit᷑ qð fit per
infirmitatẽ.ſi enĩ H̊ veꝝ eſt tũc ome pec
catuʒ eſt pcẽm in pr̃em. qͥa cuʒ potẽtia
teccãdi potiꝰ ſit impotẽtia qᷓ; potẽtia G̊
ipo quo aliquis põt peccare põt defice
re:⁊ infirmꝰeſſe. Itez ſi peccatũ in fi
liũ ẽ ꝑ ignoꝛãtiã ſiẽ ipe ſubiũgit:cũ oĩs
peccatoꝛ ſit ignoꝛãs: ſiẽ vult phus:vi/
dget᷑ꝙ oẽ pcèm ſit in filiũ. nulla eſt il⸗

la diuiſio pccon. dicendũ ꝙÿ cũ
dicit᷑ peccatũ eſſe ex infirmitate ⁊ igno
ratia nõ accipit᷑ hic quecũq; infirmitaſ

⁊ quecũq; ignoꝛãtia: ſ̊ infirmitas que

quidẽ eſt ex carne:⁊ ignoꝛãtia queẽ re

ſpectu alicuiꝰcircũſtantie faciẽtis rõeʒ

culpe.⁊ H modo talis infirmitas nõ eſt

reſpectu oĩs peccati:nec talis ignoꝛan

tia:quis largo mõaccepta infirmita-

te ꝓ quacũq; impotẽtia: et ignoꝛãtia ꝓ
quacũq; neſciẽtia ſiue cognitõis pᷣcti/
ce: ſiue ſpeculatiue in omi peccato repi
antur. Mꝛetẽa ſciendũ eſt ꝙ qñ diui
dit᷑ pcẽm p has vifferentias ꝙ illud dr
pcẽm ex infirmitate qð ꝓceditex ipaĩ-
mediate:⁊ ſimiłr ex ignoꝛãtia et mali/
cia. ⁊ ſic iſte tres differẽtie nõ còcurrũt
in peccatũ ideʒ.Et ſic patẽt obiecta.et

tec ſufficiãt de iſta diuiſiõe. aͤa ſup̃ qſi
tum fuit de his diſ.xxij.vbi illa diuiſio

ponit ⁊ manifeſtat᷑.
ctã
Oſt predi
P deratõeʒ dignũ . Su⸗

pꝛa oſtendit magr q̃liter
pcẽʒ oꝛtũ hʒ a uolũtate ĩ
gñali ⁊ in ſpãli:in hac vero pꝑte deter/
minat vñ habeat oꝛtũ potentia peccan/
di.⁊ hec pars durat vſq; ad fineʒ libꝛi.
Biuidit᷑auteʒ pars iſta in q̃tuoꝛ par
tes. In quaꝝ pᷣma magr querit vnde
ſit potẽtia pꝑccandi.⁊ determĩat ꝙ po/
tentia peccãdi nonè a deo ʒ quoꝛũdã
opinionẽ. In ſecũda vero parte oſten
dit ꝙ omis potẽtia eſt a deo plurib⸗ au
ctoꝛitatibo:ibi.ſᷣ̊ pluribo ſctoꝝ teſti⸗/
monys ⁊c. In tertia vero pꝑte determi
nat qndam dubitatõem que ex pcedè-/
tibus habʒ oꝛtuʒ.videlicʒ vtruʒ alicui
pcci ſit reſiſtendũ: ibi.hic oꝛit᷑ queſtio
nõ trãſilienda.nvbi det᷑mĩat ꝙ aliqñ eſt

obediendũ:aliqñ reſiſtendũ. In q̃rta

vero ⁊ vltima cõtinuatmagr dicta di/
cendis:ut ex ̊ libꝛo ad libꝝ tertiũ tran
ſeat:ibi.iam nũc illis intelligendis ad
qð ptractãdis c&τ&. Et poſſethec pticu⸗
la vltima diuidi coñ totũ pcedens.ſed
cauſa bꝛeuitat᷑ nõ fuit diuiſa.huiꝰeniʒ

minutie diuiſionũ plus habẽt curioſi⸗

gentibo ptermiſi. —
D intelligenti

am autez hui ptis incidit hic

tatis qᷓ; vtilitatis.⁊ idcirco eas in pce

queſtio circa tria. Mꝛimo querit vñ
habeat oꝛtuʒ ptãs peccandi?: Secũdo

vero querit᷑ vnde ſit in homie ptas pſi/

gendi ſiue dñandi: Tertio querit᷑ de

neceſſitate ſubiacẽdi potentie pſidenti
Lirca pᷣmuʒ querũtur duo. Pꝛi/
mo queritur vtrum potentia peccandi
ſit in homine a deo vela ſeipſo: Se⸗

cundo queritur vtrum potentia pecca

di inquatum buiuſmodi ſit bona: an
mala:;

tuape
nicf
Ama
las †
nont
eſthe
nocui
llliue
cand
Toß
re. ſe
moit
pnci
deoa⸗
giade
attech
potel
turn
teſtt
biliſt
o
catio
noꝛ⸗
cevi
wtai
facen
Ment
N
wüd.
tuz
cipi
on
ture
eſtf
neè
ſer
den
ſote
aſen
getr
gli
lon
na⸗
turt
auke

S .
ltter
ümei
delet,
ccan⸗
apar
pnde
co⸗
nüdi
Nen
te
teſti⸗
dece⸗
zalicui
neſtio
ifeſt
ladi⸗
nc⸗
ſe
deni;
mioſi⸗
inpee⸗

/

entt

nibie
Nniri
lcich
ionſi
eritde
ſitent
Pi⸗
cconot
pece
:4a

IIſic pcedit: ⁊ querit vtꝝ poten⸗
tia peccadi ſit in nobis a deo! Etꝙ ſic
vidr̃ pmo auctoꝛitate Auguſ.ſuꝑ ps.

⁊ magr adducit in l̃a.nocendi volun/

tas pot eſſe ab animo homĩs. ptãs aũt

non niſi a deo.ſed volũtas nocendi q

eſt homĩs a ſeipo non eſt niſi reſpectu
nocumẽti quo quis ꝑccat. ſi reſpẽu
illius eiuſdeʒ eſt a ðᷣo.vidr̃ ꝙ ptãs pec-
candi ſita deo in ibo. Item phusi
Topi. põt deus ⁊ ſtudioſus puaage⸗/
re.ſed ome illud in quo cõmunicat ho/
mo in deo habʒ ab ißo tanq; a cauſa ⁊
pncipio.ſi ꝗ̊ in potẽtia peccàdi hõ cum

deo cõmunicat:videt᷑ ꝙ potentiã ꝑꝑccã

dia deo accipiat. Item ome ilłd qð
atteſtat᷑ nobilitatis nature ẽa deo. ſed
poteſtas peccãdi in eo in quoẽ atteſta/

tur nobilitati nature. nõ eniʒ reꝑiri po

teſt niſi in creatura ratõnali que eſt no

biliſſima omniũ creaturaꝝ.ergo videt

ꝙ potentia peccadi ſit in homĩe a deo.

IYteʒ ome illud qð facit ad amplifi-

catiõem laudis a deo eſt:cuieſt oĩs ho
noꝛ⁊ laus.ſ̊ poſſe peccare facit ad lau/
dẽ viri iuſti:bm ꝙ dr Eccłe.xxxi. Qui
potuittraſgredi ⁊ nõ eſt trãſgreſſus: et
facere maluʒ ⁊ non facit.ergo videt᷑ ꝙ;

poſſe peccare ſit in mie a deo. Ite .

potentia ꝑeccadi aut eſt in creatura ra/
tionali ſᷣm ꝙ a veo:aut ſʒ ꝙ eſt ex ni
hilo. Si bᷣm ꝙ eſta deo: habeo pꝓpoſi/
tuʒ.ſ.qꝙ talem potentia homo a deoac
cipiat. Si ſm ꝙẽ ex nihilo: ergo cum
omis creatura ſit ex nihilo omis crea/
tura habʒ potentiã peccandi.ſi igit᷑ hoc

eſt falſuʒ. reſtat t. Sed coñ.pecca-

re ẽ deficere.ſed poſſe deficẽ ẽ non poſ/

ſe:⁊ eſt pᷣuatio potentie:ſi igi puatio?ꝰ

dekfectus potẽtie non eſt a deo. videt᷑ ꝙ
potentia peccãdi nõ ſit in hoĩe:ſᷣ potius
a ſeipo. Itẽ ab eodeʒ pᷣncipio ſunt
actus ⁊ potẽtia. ſi peccatũ nõ eſt a ðo
aliquo modo. nec potẽtia peccadi in
homie ẽ ab ibo. Itẽ gloꝛia ẽ pfecti/
na ⁊ ſaluatiua nature.ſᷣ p gloꝛià aufer

tur potetia peccandi. ſi ergo gloꝛia nõ

aufert qð deus dedit.vidr̃ igit᷑ ꝙ potẽ-/

tiaʒ peccãdi hõ a ðᷣo nõ accepit. Itẽ
potẽtia peccadi eſt potẽtia faciẽdi ʒ de
um.g potẽtia peccãdi inqᷓntũ huiõi ad-/
uerſat᷑ diuĩe potẽtie.ſi igit᷑ diuĩa potẽ/
tia nihil ſe facit.vidr̃ igit᷑ ab ipo ñ
ſit potètia peccãdi. Itẽ dẽm ẽ. qð eſt
in hoĩe a deo hʒ exẽplar in deo.ſᷣ potẽ/
tia peccãdi inq;tũ huiõi nõ hʒ exẽplar ĩ
deo.ĩpoſſibile.n.eſt ꝙ deus peccet:ſic ĩ
locis plurib: Aug. ondit.⁊ ĩpoſſibile
eſt etiã defect hre exẽplar ĩ deo.ſi igit
hõ ſm potentiã peccadi deo nõaſſimi⸗
lat:ĩmo potiꝰaſſiłat᷑ diabolo.⁊ oè ilłꝗ
qð homo habz a deo hʒ in ipo exẽpla

ritatẽ ⁊ ſimilitudinẽ: videt᷑ q potentia

peccãdi in homĩe nõ habeata deo cau/
ſam et oꝛigins. M. dicendũ ꝙ cum
dico potentiã peccandi duo dico.⁊ di⸗/
co aliquꝗ potentiã: ⁊ dico potentiã ad
taleʒ actũ oꝛdinabilem. Si igit᷑ loqua
mur de potẽtia peccãdi ſᷣm ꝙ potẽtia ẽ:
cũ illa potẽtia ſit li.ar.ſicabſq; dubio
a deo ẽ.Si aũt loq̃mur de oꝛdiabilita
te illiꝰpotẽtie ad pcẽ̃m. tũc dicẽdũ ẽ ꝙ
ſiẽ pcẽm aliqñ accipit᷑ abſtracte: aliqũ

ocrete. aliqn. n. noĩatactõeʒ defoꝛmẽ:

aliqñ ipaʒ defoꝛmitatẽ:ſic dupłr ẽ loqͥ
ð iaoꝛdiabilitate ad peccàð.aut reſpẽu
ᷣfoꝛmitat᷑:aut reſpẽcu actõiſ ſbſtrate.ſi
reſpẽu actõis ſbſtrate: ſic tał oꝛdiabili
taſa ðvᷣo è ſiẽ ⁊ actõ ſbſtrata pcco.ſi aũt
loq̃mur ð oꝛdiabilitate illa reſpẽu de/
foꝛmitat᷑:ſic cũ iᷣ ᷣfoꝛmitaſ nihilaliud
ſit q; puatio ⁊ defcũs: tał oꝛdiabilitas
nihil aliud ẽ q́; vfectibilitaſ.⁊ iõ ſic ðᷣfe
ctꝰvᷣfor̃itat ñ ẽ a vᷣo:ſic nec tał ðᷣfcibili
taſẽ a vᷣo ſ̃ ẽ ĩ ipa creata rõli:qꝛ ex nihi
lo.Sic igr̃ poꝰpeccãdi vnoꝰacedqr̃ ecẽ a
ðo.alio pᷣo mĩme.⁊ ſᷣ currũtrões ad
oppoſitaſ ptes:⁊ et᷑ dipᷣſe fuert opioes
nãa ſic magr diẽ ĩ la: qͥda dixert poꝰ
peccãdi ñ ẽ a vᷣo.alij vᷣo dixert poꝰpec
cãdia vᷣo ẽ qð nitit᷑ pbare magr mul
auctibo.ille aut auctes ñ valẽt ad ̊ cõ
cludẽð niſi accipiat᷑ ppeccadi pᷣ illud
qð ðè ſiue ̃ſpẽu actõiſad q̃m ẽ.qꝛ H̊ mõ
ↄtiet᷑ ſo gñe po.ſᷣ aũt ꝙ poꝰpeccãdi ↄſi
dẽat᷑ ĩ ↄꝑatõe ad ipaʒ ðfof̃itatẽ: ſic ñ ẽ
ĩ gñe polẽtie:ĩmo potiꝰĩpo.ſic.n.nõ no
minat potentiã ̊ defcm.⁊ ſic nõ ſequit

deus põt oĩa facere:ergo põt ꝑeccare.
ſic non ſequit᷑iſto mõ.oĩs ptas a deo ẽ
ptãs peccàdia deo ẽ.⁊ iſto mõ loquẽ-
do dic Anſełlꝰ. ꝙ ptãs peccandi nõ eſt
libertas. Eth̊ mõ pcedũt rõnes oñden
tes ꝙptãs peccãdi nõ ſit in homĩe a ðᷣo
iõ ↄcedẽde ſunt. Ad illd qð obꝛ de
potẽtia nocẽdi ꝙ ẽ a deo:qᷓ;uis uolũtaſ

nõ ſit ab ipo.dð ꝙ Aug. facit vim in
vbo illo int ipam potẽtiã q̃ peccat᷑:⁊ a/

ctualẽ oꝛdiatõeʒ illiꝰpotẽtie q̃ peccat᷑.⁊
vult dicẽ ꝙ ipa potẽtia a deo eſt: qᷓuis
ſpa oꝛdĩatio ad pcẽm ab ipo ñ ſit.qꝛ po
tiꝰẽ deoꝛdĩatio q; oꝛdĩatio.etiõ ex H̊ nõ

hr̃: niſi ꝙ potẽtia peccadi ᷣm id ꝙ eſta

deo ſit. m aũt qẽ ad peccandũ:nõ põt
elici ex illa aucte ꝙ ſit a deo:ĩmo potiꝰ
oxꝑpoſitũ.qͥa potẽtia peccãdi nõ puenit
in pcẽm:niſi mediãte volütaria deoꝛdi
natiõe quã a deo eſſe negat Auguſ.in

pdicta aucte. Ad iltq ᷣbũ phi q̊ di

ꝙ de ſtudioſus põt pᷣua facere:expo/
nũt q dã ꝙ phᷣus ĩtellexit de malo pene
ſßz H plane repusgt eius textui.⁊ iõ cũ ſa
cra ſcripta dicat:⁊ oẽs expoſitoꝛes cõ⸗

coꝛdat nilło mõ põt ꝑccare:ſicut nec
mẽtiri:nec ſeipm negare.dð ẽ ꝙ illud

vbũ phi nõ hʒ veritatẽ: nec credo ipᷣm
coõſtituiſſe magnã vim in vbo illo: p eo
ꝙ dixit hᷣſo exẽplificãdo ⁊ ptrãſeũdo
ad exſuũ ſaſ ſufficiebat ad ꝓpoſituʒ
ꝓ bte in q̃ hʒ veritatẽ. ꝓ hac viʒ ꝙ ſtu/
dioſus pot mala agẽ:lʒ H̊ nõ ſit vñ ſtu/
dioſus: ſ vñ põta vᷣtute deficcY. Ad
illud qð obꝛ ꝙ potẽtia peccãdi atteſtat
nobilitati nãe. dð ꝙ H̊ nõẽ veꝝ inqtũ
dic oꝛdĩatõem ad actũ ſpſᷣſtratũ.nã nul
lus act ẽ defoꝛmabit ꝑ culpã:niſiqͥ p/
cedit a potẽtia delibᷣatiua qͥ nobiłẽ. qͥa
ſola illa infoꝛmabiłẽ p iuſticiã. Ał di
cendũ ꝙ atteſtari nobilitati ẽ duplicit
aut ꝑ ſe:aut ꝑ acẽns. potẽètia aũt peccã
di ⁊ pcẽm atteſtat᷑ nobilitati nãe p acci
dẽs:ſiẽ diẽ ZR¶ugꝰ.q doloꝛ bõiamiſſi te
ſtis ẽ böe nůe. Acillug qð obꝛ ꝙ fa
citad amplificatöem laudis. dð ꝙ vir
tuſ ſic ↄmẽdabilioꝛ reddit ex pccẽis: ſic

potẽtia bñfaciẽdi cõmẽdabilioꝛ reddiẽ

ex potẽtia malefaciẽdi.non q; vitiũ ali
qͥd addat bõit ati virtutis:nec potentia

eficièdi aliqd addat potètie bñfacien

di:ſᷣ qꝛ ex pſentia oppoſiti mag in ſua
bõitate clareſcit: ſicapparet maꝗ vir/
tuoſitas homĩs qñ põt male facẽ et nõ
vult:qᷓ; ſi nõ poſſet nec vellet.et iõ lau/
dat᷑ vir iuſtus ĩ H̊ͥ ꝙ potuit male facere
⁊ nõ fecit.H ẽ laudat᷑ in H̊ ꝙ fecit bonũ
⁊ nõ fecit malũ cũ poſſet:ita ꝙ launs eſ/

ſentiatrreſpicit h qð ẽ facẽ bonũ.̊ au

teʒ qð ẽ poſſe ꝑeccare nõ reſpicit niſi ꝑ
acẽns.vñ circſcripta potẽtia faciendi
malũ ſi bonũ facẽt volũtarie ad; lau

daret᷑. Ald illud qð qrit᷑ vtꝝ potẽtia

peccãdi inſit create a deo łex nihilo.di
cendũ ꝙ rõe act Gſtrati qͥ ẽ actꝰ delibe
ratiuĩeſt ei a deo.rõne vero defect in
eſt ei ex nihilo.⁊ hĩc ẽ ꝙ potẽtia peccan
di nõ reꝑit᷑ in oĩ creata.qꝛ rõe imꝑpfectõ
nis nõ repit᷑ĩ creata irrõli:ꝓ eo ꝙ ñ po
teſt in eo eſſe actꝰdeliberatõis.rõne ve
ro oĩmode pfectõis nõ repit᷑ in creata
beata.qꝛ nõ põt in ea eſſe defect.a deo
enĩ ſuo creatoꝛi ẽ ↄiücta.⁊ ſic potentia
peccãdi quodãmodo intelligit᷑ ꝑ głaʒ:
quodãmodo relinquit᷑:quodãmodo ẽ
ipa libᷣtas:quodãmodo minuit liberta
tem:quodamõ eſt potẽtia: ⁊ quodãmo
do impotẽtia.qa quodamodo dicit po
ſitõem:⁊ quodãmodo puatoem.⁊ ideo
cũ querit᷑ vtꝝ ſita deo nõ eſtrũdenduʒ
ſimpłr:ſ̊ ſᷣm pdictã diſtinctõem?

Ecundo queri

tur ptrũ potẽtia peccãdi ſᷣm q;
huiõi ſit mala?:eEt ꝙ ſit mala inntum

huiõi videt᷑. potẽtia peccãdi nõẽ aliud

qᷓ; volũtas.ſ uolũtas peccãdi eſt mala.
potẽtia peccãdiẽ mala ſᷣm ꝙ huiõi.
Itẽ cuivſus malus ẽ ipʒ quoq; ma
l eſt:ſicut cuiꝰvſus bonus eſt ⁊c.ſed

vſus potẽtie peccandi ẽ peccare:⁊ pec/

care eſt malũ. ⁊ potẽtia peccãdi mala

eſt. Item ſiẽ ſe habʒ potẽtia benefa

ciendi reſpectu boni:ita ſe habʒ poten-
tia malefaciẽdi reſpectu mali.ſ̊ omis

potentia benefaciẽdi inqntuʒ huiõi eſt

bona. ergo potẽtia malefaciẽdi inq̃n-

tum huiõi eſt mala. Iteʒz vnaqueq;

potentia cõpletioꝛ ẽ qñ eſt ſuo actui cõ
iicta.ſed potẽtia malefaciẽdi dum eſt

con
in

n
ind
ſaci
que

cien
lſun
nir⸗
tno
lau⸗
nere
doni
el⸗
Dan
niſip
jendi
Blan⸗
vtitia
ſodi
delibe
in
ccan
n
iv
meye
raia
adeo
tentis
l:
coè
ſtena
ino
o
ideo
;

bng
ntum
glind
mal⸗
oi
na
it
io⸗
nan
neß⸗
ten⸗
omnis
dick
in⸗
i
icᷣ
ſt

—

cõiũcta actui malefaciẽdi mala ẽ.ergo

ſi min cõpletᷣa ẽ qñ eſt ſepata ab actu
videt᷑ ꝙ etiã ſepata abactu mala ſit.
Iſteʒz potẽtia malefaciẽdiaunt eſt bo

na:aut mala.Siẽ bona:⁊ ome bonũ ẽ

in deo ⁊ a deo.q videt᷑ ꝙ potẽtia male/

faciẽdi inq;tũ huiõi ⁊ a vo ſit:⁊ ĩ vᷣo ſit:

quoꝝ utuq; falſuʒ ẽ.reſtat igit᷑ ꝙ potè/
tia ꝑccãdi ſit mala. Sedõ.ſi poten
tia peccãdi ẽ mala.g potens peccare eſt
mal“.ſ̊ iuſt* ſcũs põt peccare.̊ iuſtꝰ
ſanctꝰẽ malꝰ. Itẽ ſi potẽtia peccãdi
mala aut ̊ malo pene:aut malo cul-/

t.malo pene nõ. qͥa iliq ſequit᷑ malum

culpe.malo culpe nõ. qͥa culpa ↄſequit
teccãdi potẽtiã tpe ⁊ nata.pus enĩ ⁊ hõ
etangelꝰpeccare potůit q; pccauit.

VItẽ ſi potẽtia peccãdi ẽ mala:autg ma

licia quꝗ fecit: aut malicia qͥ facta eſt ĩ
ipa.malicia quã fecit nõ optʒ.qꝛ multi

poſſunt male facẽ qͥ nõ faciũt:nec fece/

rũt. Si malicia qͥ facta eſt in iba. Sʒ

coñ.Mug. ĩ li.xxxiij.q.ꝓbat ꝙ nullo

alio actoꝛe põt hõ fieri mal“:niſiſeipo.
̊ nõ videt᷑ potẽtia peccãdi qᷓntũ eſt vᷣ

ſe mala ſit. Iteʒz nõ ſequit:iſte pöt
adulterari:g eſt adulter.g nõ ſequitur:

iſte põt malũ facere:c mal.ſ ſi potẽ⸗
tia malefaciẽdi eẽt mala: neceſſario ſe
queret᷑ ad ipam eſſe malũ.q̊ c. Ju⸗

xta ̊ querit᷑ vñ hoc ẽ ꝙ volutas male⸗
faciẽdi mala:⁊ potẽtia malefaciẽdi ñ
dicit᷑ eſſe mala: Querit᷑ etiã ꝓpter qd

uolũtas peccãdi non dicit᷑ uolũtas:ſiẽ
potẽtia peccãdi dicit᷑ impotẽtia:vidr̃.n.
ꝙ magis.ſi enĩ volũtas peccãdi mino
reʒ dicit aꝑpꝛoxĩatõem ad pcci defectũ
q; potẽtia pccãdi: magꝗ videt᷑ ꝙ debẽt

cadere a ꝓpꝛia rõne:ut uolũtas peccã⸗
di diceret᷑ uolũtas q; potẽtia peccandi

dicat᷑ impotẽtia. NM? dicendü e ſiẽ

potẽtia reſpectu bonoꝝ nõ dicit actua-
lem oꝛdinatõem ad effectũ:ſed ſolũ ha
bitualẽ.uolũtas uero dicit actualẽ oꝛ/
dinatiõem: ſic ⁊ in malis intelligendũ
eſt ꝙ potẽtia nõ dicit actualẽ oꝛdinatõ
nez ad defectũ:ſed potiꝰhabitualẽ. vñ
nõ dicit᷑ aliqs habẽ potentia malefaci
endi qͥa actuatłr tendat in mala.ſ̊ quia

põt tendẽ in malũ.uolũtas autẽ actua

lem oꝛdinatiõem dicit.non eniʒ dicit᷑
iſte vult maluʒ:nõ q actuałrtendat in
malũ. ſicut enĩ dictũ fuit in pᷣmo libꝛo
volũtas eſt appꝛoxĩatiua ipius potẽtie
ad agendũ.⁊ ideo qͥa eſſe malũ dicẽ ali-
quẽ defectů pſentẽ in eo vel circa id ð
quo dtr.hinc eſt ꝙ volũtas peccãdi ma
la ⁊ velle peccare ẽ malũ.potẽtia auteʒ
peccãdi ſiue poſſe peccare nõ dicit᷑ eſſe
mala.Cõcedende ſunt igit᷑ ratões oſtẽ
dentes ꝙ potẽtia peccãdi inqntũ huiõi
nõ eſt mala. Ad iltd qð obijcit᷑ incõ
trariũ pᷣmo de uolũtate.dicendũ q il⸗
lud non valet.qꝛ uolũtas malefaciẽdi
plus ponit q; potẽtia malefaciẽdi.dic
eni actuałr oꝛdinatõem ad maluʒ.uel
ut ꝓpriuſ dicam actualẽ deoꝛdinatio⸗/
nem. Vnde ſic argumẽtuʒ illud nõ va
let:velle male facere eſt maluʒ:& poſſe
male facere eſt maluʒz: ita nec illud ua
let. NMec ualet qð obijcit ꝙ potẽtia ma
lefaciẽdi nõ eſt aliud qᷓ; volũtas.q;uis
ent nõ ſit aliud:alio tamẽ modo impoꝛ
tat᷑ in maioꝛi elongatiõe. in altero ve/
ro ĩ maioꝛi appꝛoxĩatõe.⁊ ideo ẽ ſopha
ſᷣm accidens: ſiẽ hic eadeʒ eſt volũtas
que diſtat a malo: et qua aꝑpꝛoximat
malo.ergo ſi mala eſt ꝓut aꝑpꝛoxima/
tã ex compatione ad malum: ſimiliter
mala eſt ꝓut erit diſtans.aſſignat eniʒ
hic aliquid ſimiliter accidẽti et rei ſub
iecte ieſſe. Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ vſ
potentie peccãdi inquatũ huiõi eſt ma-
lus.dicendũ ꝙ maxima illa intelligit᷑
de uſu ad quẽ vnaqueq; res directe et
de ꝓximooꝛdinat᷑.ſed potẽtia peccãdi
nõ oꝛdinat᷑:nec directe: nec de ꝓximo
ad actuʒ peccadi:ꝓ eo qð illa eadeʒ po
tentia eſt ad oppoſita:⁊ ad ſuũ oꝑpoſi/
tum oꝛdinat᷑ pꝑer ſe.ad hoc autẽ oꝛdina/
tur p accidens. Unde oꝑpoſituʒ pecca
ti eſt eius vſus:⁊ peccatũ eſt eius abu⸗/
ſus.etideo non ſequit᷑ ꝙ ſi eccaret ſit
malum ꝙ ꝓpter hoc potentia peccandi

inquaãtuʒ huiõi ſit maluʒz. Ad illud

qð obijcit᷑ ꝙ in bonis potẽtia benefaci⸗
endi eſt bona.ergo c. dicenduʒ ꝙ nõ
eſt ſimile. qͥa in bonis bonitas acteſt
a bõitate potẽ.vñ cõſuenuit diciꝙ ñ qͥa
bõa facimꝰbõi ſumꝰ. ᷣ qa boni ſumus

bõa facimꝰ nõ ſic autè è in malis:ĩmo

ccõtra.quia mala facimꝰ mali ſumus.

Et rõ hẽ qꝛ quis potentia non poſſit
ſe p ſuũ actũ pficere.põt tñ ſe ꝑ ſuũ ac
tũ deoꝛdinare ⁊ deficiẽtẽ facere.⁊ ꝓpt᷑
hoc nõ tin addit bonũ opꝰ ſupra bonũ
opus qᷓ;tũ ad rõem merèdi ſic pcẽm ſu

pra pcẽm qᷓ;dtum ad ratioem demerẽdi

Ad iltd qð obꝛqꝙ copletioꝛ eſt poten
tia cũ ẽ ſuo actui cõiuũcta. dð ꝙ h̊ verũ
de actu ad queʒ oꝛdinat᷑ ſimpłr ſᷣ̊ non
ẽ verũ de eo ad queʒ oꝛdinat᷑ ꝑꝑr accñs
maxime cum actus ille plłꝰ tenet roem
defect qᷓ; effectꝰ.tunc.n.mag deoꝛdi/

nat q; pficiat ⁊ ſic ẽ ĩpotẽ peccãdi reſp

ctu actꝰpeccãdi.⁊ iõ mag recedit poten
tia a cõplexiõe in ̊ ꝙ pꝑeccat q; in eo ꝙ

potuit pccare. Ad illud qð qrit vtꝝ

pote peccãdi ſit bõa aut mala? dð ꝙ ſi
dicat᷑ potẽtia peccadi potẽq̃ qͥs põt pc
care abſq; dubio bona ẽ:⁊ a deo cẽ. ſilr
ſi dicat᷑ potẽtia ꝑꝑccãdi oꝛdĩata ad actũ

pcco ſbᷣſtratũ ſirẽ a ðᷣo.ſiaũt dicat᷑ pp

ttia pꝑeccãdi ipſa ptàs deficiẽdi: H̊ mõ

nõ dʒ dici bõa nec mala. Hõa ñn dʒ di⸗
ci.qͥa nõ dic aliqð ens ⁊ nihil hʒ rõem

ent qð nõ hẽat rõeʒ bõi. Mala nõ dʒ
dici ꝓpt ̊ ꝙ ñ dic puatõeʒ alicꝰbõina
ti ĩeſſe:nec diẽ actualẽ vᷣfcm:ſᷣ hitualè

vñ tał potẽtia ñ dʒ dici potètia mala ł

deficiès:ſ potẽtia defectiua.nec ẽ ꝓppe
potẽtia:ſᷣ ĩpotẽtia. AVUn ñ poſſe vidẽ ĩ la
pide necẽ bonũ nec ẽ mal.qꝛ nec dicit
põneʒ:nec dicẽ pᷣuatõeʒ alicꝰbõi nati in
eè.ſic intelłndũ ẽ de potètia pccãdi in

creata rõli ſʒ ꝙ potẽtia peccadi diẽ de

fectibilitatẽ q ĩeſt ei ex rõe creat᷑e ſᷣ q̃m
ex nihilo hʒ eẽ. Ex his pʒ rñſio ad il
lud qð qrebat᷑ vltio q̃ꝛe viʒ volũtaſ ꝑc
cãdi dr̃ eẽ mala ⁊ nõ ſic ptas? H.n.è ex

H.qa volũtas ẽ cauſa ĩmediata et pxia

reſpẽu actuũ qͥ ex ðlibatõe ꝓcedut.ma
gis aũt peccadi potẽtia dr̃ impotẽtia qᷓ
uolũtas pꝑccãdi dicat nolũtas:ꝓ eo q;

nomẽè potẽtie im poſitũ è a pone ⁊ ↄple

mẽio.⁊ iõ peccare diminuit de rone po

tẽtie vt dicat defectũ: ſicut moꝛtuꝰdi⸗/

minuit de rõne homĩs.nomè au᷑tuolũ⸗
tatis im poſitũ eſt a libertate ⁊ cõplacẽ

tia.Et qꝛ pꝑeccatũ eſt placitũ:⁊ comitti

habz p li. ar. hinc è q; qgis deßuet po⸗

tentiã volùtatis:tñ nõ diminuit de rõe
uolũtatis.qͥa nõ hʒ ad ipaʒ repuẽnti
ſm ꝙ ſic nomĩat᷑.⁊ ꝓptẽa velle peccare
pelle ẽ.poſſe aũt peccare nõ ẽ poſſe.⁊ iõ
dictũ fuit in pᷣmo li.ꝙ deeſt oĩpotẽs ⁊
tñ nõ eſt oĩuolens.

Onſequenter
querit᷑ ð ptãte pſidẽdi.Et cir
ca H̊ querun᷑ ouo. Pꝛimo qrit᷑ vtrũ
oĩs potẽtia dñandi a deo ſit. Scðo
querit᷑ vtruʒ ptas dnancdi ſita deo ſᷣm
inſtitutõem nature: aut ᷣm punitõem
culpe. .—
Irca primũ ſic
pcedit᷑:⁊ qrit᷑vtꝝ ptãs dñandi
ſita deo!Et ꝙ ſic vr̃ Jo.xix. Noò habe
res in me ptãtem niſi datũ eſſet deſuꝑ
dixit dñs Milato.g ſi ptãs Pilati ſu
per xpm erata deo:⁊ tamẽ mime vide⸗/
bat ꝙ ſup ipm debẽthabẽ ptaͤteʒ. ̊ vi
det ꝙ multo foꝛtiꝰ omis poteſtas talis
a deo ẽ. Iteʒz expſſius Ro. iij. Nõ
eſt ptãs niſia deo.⁊ cõſtat ꝙ ibi loquit᷑
de ptãte pſidendi.̊ ⁊c. Et iſte due au
ctoꝛitates ſufficiãt.qꝛ plureſalie addu
ctur in l̃ſa. Itẽ hocipm videt᷑ rõne
ptãs pſidendi dicit in excellètia:⁊ ome
tale dicit ppnem aliquã.ſᷣ oẽ qð dic̃ po-⸗
ſitõem aliquã a ſũma potẽtia ẽ. omis
potẽtia pſidẽdi a deo ẽ q̃litercũq; quis
poſſit. Itẽ oĩs penaa deo ẽ que ha⸗/
bet ſimpkr rõem pene.ſ̊ oĩs ſeruit ẽ pe

na:qa deo c᷑.ſ̊ ab eocẽ a quo eſt ſerui⸗
tab eodẽ ẽ dñandi ptãs.igit᷑oĩs pote
ſtas dñandi ẽ a deo. Sʒ coñ Oſee

viij. IOpſi regnauerũt ⁊ nõ ex me:nci9
pes extiterũt et nõ cognoui.& videt᷑ ꝙ
talis pſidentia maloꝝ nõ ſita deo.
Item nihil ĩiuſtũ eſt a deo.ſᷣ multi ĩiu
ſte domĩant᷑ alijs.ergo videt᷑ ꝙ nõ om/
nis poteſtas ſiue dominiũ qð eſt in ho⸗

minibo nõ ſita o. Item nihil inoꝛ⸗

dinatũ eſta deo. ſed cuʒ ſtultus pficit᷑
ſapienti:? malus bonis hoc eſt inoꝛdi⸗

natũ.ergo nõ videt᷑ eſſe a deo. Itez

nihil qð ẽ ius nẽ a ðo.ſ̊ ptãs dñan
qi in hoĩes ẽ ꝗᷓ ius nae.ꝗᷓ non eſta deo.

e

röe
nti
cae
ti

is

4

tei
tptrü
50
doßm
D

ſic
gndi
be
ſup
mſe
nide⸗
gr
tlss
R
ocuit
ed
föne
lome
ic wo⸗
onſs
nis
Ma⸗
depe

ſenn ⸗

ſole
Hſe
znch⸗
ſci
o⸗

leilin

maioꝛ manifeſia eſt. minoꝛ pbat᷑ peril-

lud qð dicit᷑ in libꝛo inſtitutõm. Bel⸗
la exoꝛta ſunt ⁊ captiuitates ſecute:et
ſeruitus que ſunt iuri natali cõtraria.

Irezʒ nibil auferendũ ẽ alicui qð ẽ

oꝛdinatũ a deo.ꝗqᷓ ſi oĩs ptãs vł platio
ẽa deo nulliauferẽda ẽ platio vł ptàs
̊ nullꝰplat vł pnceps eẽt deponẽdus
qntũcũq; malꝰ?. Itẽ nihil qð hʒ qͥs
p dei dõatõem habʒ p vſurpatõeʒ.ꝗ ſi

ois ptas ẽa deo collata niła ẽ vſurpa
ta. H planũ ẽ ꝙ mite ptãtes vſurpant᷑.

cendũ ꝙ ptas pſidèdi dicit᷑ eẽ illud per

Snõ omis ptãs a deo donaX’. NEdi
qð aliqͥs pſidet ⁊ dñat᷑ alteri.illud aũt
p qð pſidet dupłr põt dici. Qnoꝰdicit᷑
ipa virtꝰp quꝗ qs pualet alteri.⁊ H vir
tus abſq; dubio a deo ẽ. Alioꝰillud p

qð pſidet dicit modꝰpueniẽdi vł pma

nẽdi ad hac virtutis excellẽtiã ⁊ ſic ĩtel
ligendũ c.nã q d pſuntalijſ ex iuſticia
qdã ex aſtutia: quidã ex violẽtia.Qñ
gũuᷣt aliquis peſt alijs pꝑ iuſticiã:tũc illa

ptãs dnandi loquẽdo ſimptr a deo eſt

T reſpectu pſidẽtis:⁊ reſpẽn ſbiacẽtiũ.
Qñ autẽ peſt aliqͥs ꝑ aſtntiã vł ꝑ vio/

lentiã:tũc dicẽdũ ẽ ꝙ tał ptas ⁊ hʒ cõ⸗

pariad volũtatẽ pſidẽtis:⁊ hʒ cõpari
ad meritũ ſbiacẽtis. In compatõe ad

„ * n⸗ 1 2 „ 5„

meritũ ſbiacẽtis talis pſidẽtia iuſta ẽ.

qꝛ autẽ ad bonoꝝ ꝓbatõem:aut ad ma

loꝝ punitõeʒ. Si aũt eõpetad uolũta

tem pſidẽtis:ſic ĩiuſta c.Et pᷣmo qͥdeʒ
mõ dicit᷑ eẽ a deo faciẽte ⁊ oꝛdinãte:ſᷣʒ

ꝙ dieit Aoblxxiiij. Facit regnare ypo

critã ꝓpt᷑ pcca ꝓpłi.Et Oſec.xiij. Da

bo eis regẽ in furoꝛe meo.Scðo autẽ

mõ.ſ.in cõpatiõe ad volũtatẽ pſidẽtis:

ſic dici e a deo pmiſſiue: nõ autẽ ap/

pꝛobatiue. ꝓpter qð dicit᷑. Ipſi regna

nerũt ⁊ nõ ex me:⁊ pncipꝑes extiterũt et

nõ cognoui.Cõcedendũ ẽ igi᷑ q omis
ptãs pſidẽdi ſjm id qð eſt: ⁊ etiã reſpẽu

eius ſuꝑ quẽ iuſta c᷑:⁊ a vᷣo c.⁊ Hͥ ondũt
rõnes ⁊ auctes q̃ͥ ad pᷣms pteʒ inducũ⸗
tur:⁊ ideo ↄcedẽde ſunt. Cõcedendũ ẽ

nihiloꝰ modꝰ deueĩendi ad hac pſi/

denti in cõpatiõe ad volũtatẽ pſiden/

tis pot eè iuſtꝰ liuſtꝰ.⁊ ſm ꝙ iuſteſt a

deo ẽ. Fʒ ꝙ iiuſtẽ a deo ñ ẽ. q vᷣo nuq;

dita liuſt ex vna pte n lit iuſt? ex alte

ra.ideo de niła potẽtia pſigẽdi pici po/
teſt ꝙ nõ pcedata deo. Acd illud er-
go qð pᷣmo ob inoriũ ꝙ dñs diẽ ꝙ re.
gnauerũt: ſed nõ ex ipo.dicẽqũq nõẽ

ibi negatio cuiꝰcuq; uolũtatis: F̊ uolũ

tatis añcedẽtis ⁊ uolũtatis aꝑpꝛobã.
dniuʒ enĩ maloꝝ potiꝰeſt a deo vidicã
te q; ſit a deo acceptate.vñ in eis veri/

ficat illud qð dicit᷑ Eccł.iij. Interduʒ

dñnat᷑ hõ homĩ in malũ ſunm. Ald il-

lud qð ob ꝙ nihil ĩiuſtũ eſt ꝗ deo. di⸗/
cendũ ꝙ verũẽ ſm ꝙ iinſtũ.q́;uis autẽ
potẽtia dnandi ĩiuſta ſit freqnter in cõ

patõe ad volũtatẽ pſidẽtis.ſemꝑ tñ iu
ſta ẽ in còpatõe ad meritũ ſbiacẽtis.qꝛ

GSad vidictà maleficioꝝ:laudẽè vero bo

non:ſiẽ dr.i.pe.h. Ad ilłd qð obꝛ ꝙ

liq̊ ptas ĩoꝛdiata cẽ. dicendũ ⁊ ſiali

quo mõ aliq̃ ptãs poſſit ex ĩoꝛdĩata uo
lütate pcedere.pts tamẽ ipa ſemꝑ oꝛ

dinata e:ſiẽ dicit Gregoꝰ.in moꝛał.ꝙ

timoꝛis elatio nõ ptatis oꝛdo in crimi⸗/

ne c.potẽtiã de dedit.elotõem poten⸗
tie malicia nr̃e mẽtis ĩuenit. Et ſi obij

ciat ꝙ inoꝛdiatũ eſt ꝙ ſtulti pſunt ſapi
entibꝰ:⁊ mali bonis:⁊ ſerui dnis. dicẽ

dQdũ ꝙ⁊ ſi aliqua ĩoꝛdinatio appareat ex
terius: nihilo latet pulchꝛa oꝛdinatio

interiꝰſm diuinũ iudiciũ qð frequẽter
eſt occultũ:nũq; tamẽ ĩiuſtũ.ꝓpter qð
dicit᷑ Eccxł.x. Vidi malũ qſi p erroꝛeʒ

egrediẽſa facie pᷣncipis ſtultũ poſituʒ
i dignitate ſblimi . q̃ſi dicẽt:qꝛ quiſ

appareat ibi erroꝛ magna: tamẽ eſt ibi
oꝛdiatio dũ ex H̊ͥ mali puniunt᷑:⁊ boni

pꝓmouent. Ad illd qð obijcit᷑ nul
la ptas ẽ a deo q eſt coñ ius nae.dicen
dũ q eẽ coñ ius nãe h̊ eſt duptr.vł ſim
pliciter: vel 'm aliquẽ ſtatũ.cũ ergo di

cit᷑ ꝙ ptãs dñandi ẽ ↄ ius nãe h̊ n intel

ligit᷑ q̃ntuʒ ad vniuerſale dictamẽ nẽ.
ſed qntũ ad dictamèẽ nae alicuiꝰ ſtatuſ

det mĩati in quo quidè nõ eẽt ſbiectio

ſeruitutis:nec platio ptätis. Ad il⸗
lud qð obijcit᷑ ꝙ nihil qð eſta deo da-
tum ẽ auferendũ. dicendũ ꝙ illud m
eſt ſi deus ſimptr ei dedit.ſi autẽ ſolũ

ad tẽpus datũ:ſic dñs voluit dareita

hoc autẽ cognoſcim ꝙ ve velit qñ vi⸗
demꝰoꝛdinè iuſticie ſic exigẽ.deꝰ.n.de
dit vitã latroni:⁊ tñ iudex iuſte ill au/
fert ei:exigẽte ei h madato iuſticie quo
dr:maleficũ nõ patiẽs viuẽ.ſic et᷑ intel
ligẽdũ ẽ ſe hr̃e ĩ ptãte nr̃a ⁊ pᷣncipũ.qͥa
ſm iun rectitudieʒ tã dñiuʒ q; ptat pᷣni
legiũ meret amittẽ qͥ ↄceſſa ſibi abutit
ptate. Ad illd qð ob ꝙ niła ptãs a
ðo collata ẽ vbpata.dð ꝙ vᷣm ẽ ſi totłr
deta deo. ß de ſic dat ptãteʒ ꝙ freqñt
h qͥ opat in illiPꝰptãt᷑ adeptõe.et cũ rẽe
opat᷑ ad illiꝰptãtis adeptõeʒ:tũc dicit
dñnari ex iuſticia.qñ voĩiuſte:tũc dicit᷑
ptãs vſurpata ĩ q̃ nõ peſt de iure:quiſ
pſit de facto. nihiloꝰtñ qͥa tał ptas nõ
caret oĩno oꝛdiĩe iuſticie:ↄcedr̃ eẽa ðo
⁊ ſił ſunt H̊ duo pᷣa ſᷣ diuerſos reſpẽus
viʒ ꝙ eadẽ ptãs ſit vſurpata ⁊ a vᷣo col
lata abſq; aliq̃ repugntia. M
Ecundo queri
tur circa h̊ vtrũ ptãs pſidendi
ſit in hoĩe ᷣʒ inſtituto0eʒ nãe:ł ſᷣm puni
tõeʒ culp:Etqꝙ pᷣmoꝰvr̃ Geñ.i.Faci⸗
amꝰho.ad ima.⁊ ſi.no.⁊ pſit ??. Si
tu dicaſ ꝙ hũit platõeʒ reſpẽu beſtiaꝝ
H nõ teſpẽu hoĩm:p ̊ nõ euadet᷑.qꝛ⁊ꝰ
Coñn.xi.Caput mtien vir.ſiꝗ caputpᷣ
ſidet coꝛpi ⁊ dʒ regẽ coꝛpꝰ.ꝗ vidr᷑ ꝙ ſʒ
inſtitutõeʒ nãe ſit ptůs dñandi ĩ hũao
gne. Itẽ in ãgetł qͥ ſunt ꝑpfectiĩ nã et
in głia nõ tantũꝰẽ oꝛdo ⁊ ᷓdꝰſᷣm excel-
lentiã nãliũ:ł etiã ſᷣm pſidẽtia officioꝝ
Svr̃ ꝙ dñiũ nõ repugnet:ſᷣ cõſonet iſti
tutõi nge hũae ſic ⁊ ägłice. Itẽ ptãs
dñnᷣandi ẽ ꝓpetas dignitatis ⁊ nobili/
tatis.ſᷣ ſi aliqd dignitatis ↄpetit nẽ la
pſe młto mag cõpetit nãe inſtitute.er⸗

—R—.—— „

go pidf̃ ꝙ magꝗ ptinebatad ſtatũ nẽ in

ſtitute ptãs dnandi q; ad ſtatuʒ nãe la
pſe. Itẽ oẽ illd qð ẽ ad ↄbuatõeʒ oꝛ
dinis nał ptinet ad inſtitutõeʒ nẽ.ſ po
teſtas pſidẽdi ptinet ad ↄuatõeʒ oꝛdi
nis nãł.ꝗ ptas pſidẽdi ĩeſt hoĩ a ðᷣo ſᷣm
iſtitutõeʒ nãe.maioꝛ maiĩfeſta ẽ. minoꝛ
ꝓbat᷑ ꝑ illud qð diẽ Aug.xix.ð ci.ðᷣi.
Penatx ſuit ea lege oꝛdinat᷑q nalẽ oꝛ
qinẽ cõſuari iubet ⁊ pt᷑bari vetat.ſᷣ ad
idẽ oꝛdiat᷑ ptãs dñandi et pẽałſᷣuit.g

X. Sʒ33. Brego“. oèës holes nã eqᷓ⸗
les fecit:̊ ꝓ varijs merit alios alijſ oc
culta dei diſpẽſatio: iuſta pponit:er/
go vidr̃ ꝙ ſbiectio ⁊ platio nõ ſit in ho
mine ſm oſtitutõeʒ nẽ. Itẽ Aug“.
xix.ð ci ðᷣi.rõleʒ hoĩem ad imagĩeʒ dei

factũ dñari noluit deꝰ:niſi irrõlib.er·

+ 2L O 12

go ſi ptãs pſidẽdi⁊ dñandi ẽ ĩ vno ho

mie reſpẽu altiꝰ. g . Até roe Hipʒ

vf. libᷣtas ĩeſt hoĩ a nã. ſ ptaſ dnandiẽ
ꝙ libtat ĩpeditiua. nõ vidr ꝙ ſita nã.

aũt libᷣtas ⁊ a nã ſit eta ptate pſidendi
hẽat ĩpediri:maifeſtat᷑.qa libᷣtas ſic hʒ
diffiniri.libᷣtas ẽ nał ptas q̃ licʒ hoĩ fa

cere qð vult. IYItẽ hõ ſm ſuã pᷣmã cõ
ditõem è fact ad pei imagĩeʒ.ſ̊ inq;tũ
ẽ imago dei nat imago ĩmediate fer

ri in deũ.̊ ſi ſolꝰdeꝰeo maioꝛc.igr̃ ſjᷣm
nãʒ nihil ẽ S hoĩem niſi deꝰ.ꝗ̊ nullum

Dñiuʒ in hoĩe ẽ ᷣm nãe inſtitutõeʒ:niſi

ſolũ diuinũ. Itẽ ñẽ dñs ſine ſeruo
nec dñiuʒ ſine ſuitute.hł̊ ſeruitꝰẽ in⸗
troducta ꝓpt᷑ pcẽm:ſic in pluribo locis
dicit Augꝰ.ꝗ vr̃ ꝙ ptãs dñandiĩ hoĩe
ſit ſᷣm ↄditõeʒ culpe:nõ hᷣm ĩſtitutiõem
nae. Itẽ in głificatõe hoĩ vitia de/
trahent᷑ ⁊ nã ſᷣuabit᷑:ſᷣm ꝙ in li.ð ci.dei
vult Aug'. ßᷣ in ſtatu glie nõ manebit
dñiuʒ platõis:⁊ ſbiectò ſᷣuitut.̊ nõ vi
dent᷑ hic eẽ in nã hũana ſᷣm ꝙ inſtituta
z ſolü bm ꝙ lapſa ⁊ vitiata. MWeꝰ. di
cẽdũ ꝙ ptãs dnandi vł᷑ pſidẽdi dr̃ triptr
ſcʒ largiſſime:cõit:? ꝓbe.Largiſſime
dñnandi ptãs dr teſpẽu oĩs rei q̃ hõ põt
ad libitũ ⁊ votum ſuũ vti.⁊ h mõ dr̃ hõ
eè dñs poſſeſſionũ ſuaꝝu:ſiue mobiliũ:
ſiue ĩmobiliũ.Alioꝰptãs pſidẽdi ſiue
dñandi diẽ excellẽtiã ptãt᷑ in ĩpãdo ei
qẽ capax rõnis ⁊ pcepti.Tertioꝰ ptãs
dDñandi dr̃ ptãs cohercẽdi ſpditos.⁊ H
ptãs diẽ̃ qᷓndã artatõeʒ libᷣtat᷑.⁊ tał po-
teſtas dñandi ppᷣe dicit᷑ dñiuʒ:cui re/
ſpodet ſeruitꝰ. Primo mõ ptãs dñan
di cõis eſt oĩ ſtatui.videlʒ ſtatui nãe in⸗
ſtitute:⁊ nãe lapſe:⁊ nãe głificate.⁊ ex/

cellẽtioꝛi mõ fuit in ſtatu nae inſtitute

qᷓ; ſitĩ ſtatu nãe lapſe. Scðoꝰↄpetit ſta
tui vie:ſiue ꝓ ſtatu nãe inſtitute:ſiue ꝓ
ſtatu nẽ lapſe.ſi.n.hõ ſtetiſſet:⁊ vir poſ
ſet imꝑare vxoꝛi:⁊ pr potuiſſet impare

b — —— — — — —

— — — — — ——

— — — —

.
2

£

i ſtatu vie. tñ pſidetia n mãebit ĩ głia
ſiẽ i pcedẽtibo oñſuʒ fuit. Tertio vero
mõ ptãs dnandi ĩ hoĩe ẽ ſolũ ſ̃̊ nẽ ſtatũ
ĩeſt.n.ei ſᷣ cłpꝑe pũitõeʒ:ñ ſᷣ nẽ ĩſtitutõeʒ
⁊ B q; ᷣuitꝰ ſibi corrñdẽs ſᷣ ꝙ dicũt ſan

ctiẽ pẽa pcci.Et qꝛ iſto mõ loqmurhð

ptãte dnandi.iõ ↄcedẽde ſũt rões oſtẽ/
dẽtes ꝙ tatł᷑ ptãs nõ ĩeſt hoĩ ſᷣ pᷣmariaʒ
cõditõeʒ ſuã:ſiue ſᷣm ſtatũ nẽ inſtitute.
Ad illd ̊ qð obꝛ in riũ ex tex. Geñ
⁊ ex.ij. Con..xi.iã pʒ rñſio.ꝓcedũt.n.ð
ptãte pſidẽdi accepta pᷣmo ⁊ ſcõoꝰ nõ
tertio.nã ⁊ ſimir ſit viro qdãmõ inferi

oꝛ rõe infirmion ſexv nibiloꝰqꝛ ñ ẽ cre
ata vt eẽt ei ĩ adiutoꝛiũ vt famła:ſᷣ vt ſo
cia.hĩc ẽ ꝙ q;uis dicat᷑ caput eiꝰ: nõ ti
dr dñs:qꝛ ipa nõ ẽ ãcilla ipiꝰ.et iõ ſub
dixit magr diſ.xviij.ꝙ młrad eq̃litatẽ

fuit ↄdita:iõ fuit foꝛmata ð latẽ:ñ ð pe

dibo łð capite vt viri vidẽt᷑ eẽ ſocia: nõ
dna kłacilla. Ad illd qð ob ꝙ platꝰõ

ẽĩ ãgełiã pʒ rñꝰqꝛ q́;uis vnꝰpſideat al
teri ⁊ ĩpet alti ⁊ aucteʒ hẽat ſuꝑ alterũ
ĩpãdi aliqͥd qð ptĩet ad officiũ mĩſterij
tñ vnꝰãgelꝰn d eè ſu alteriꝰãgłi.⁊ iõ

ex h ñ cõcludit᷑ ptãs dñandi hᷣm ꝙ ei

corrñdet ſuitꝰſit ĩ hoĩe ſᷣm ↄditõeʒ nẽ.
Ad ilid qð ob ꝙ dñiuʒ ẽ ꝓppetaſ di

gnitatis.dð ꝙ ⁊ ſi ſit ꝓpetas dignitad

eo qͥ pſidet:ĩdignitatẽ tñ diẽ ĩ eo qͥ ſſ
eſt.⁊ iõ nalłr põt ↄueĩre hoĩ reſpẽu alte/

riꝰcreate inferion:reſpẽu tñ alteriꝰbho/

minis nõ ↄueit nałr:ꝑ qͥdãmõ põt nãir

viʒ ĩ pũᷣitõe pcci.ſic.n.dicẽ Ambꝛoꝰ.ſᷣui

tus ĩtroducta fuit ꝑ pcẽm ebꝛietatis.
Ad ilid qð ob ꝙ dñiuʒ ⁊ ſuit fac ad

ↄbuatõeʒ oꝛdis nãł.dð ẽ oꝛdo qͥ re

ſpicit nãʒ ſʒ oẽm ſtatũ.⁊ ẽ oꝛdoqͥ reſpi
cit nãʒ ſᷣ ſtatũ ſue ↄditõis.⁊ ẽ oꝛdo qͥ re-/

ſpicit nãʒ p ſtatũ ſue coꝛuptõiſ:⁊ ſ hoc

qda ſunt ð dictamĩe nẽ ſimpłr:qdã di

ctamie nẽ ſ̃ᷣ ſtatũ deü eẽ honoꝛandũ di

ctat nã ſᷣm oẽm ſtatũ oĩa eẽ cõia dictat

ſm ſtatũ nẽ lapſe ad remouẽdas ↄten
tões ⁊ lites.ſic oẽs hoĩes eſſe ſßuos ði
Ddictat nã ſ̊ oẽm ſtatũ.hoiĩem voadeqri
boi dictat ſim ſtatũ ſue pᷣme cõditõönis.
hoiem auũt hoĩ ſbjci:⁊ hoĩiem hoĩ fam·

filio.⁊ hoc reit᷑ etia inãgeł qdiu ſunt
admiſtratoꝛij.qꝛ ex illa pte aliq; mõ ſũt

lari dictat ſm ſtatũ conuptõis:vt mali
cõpeſcant᷑ ⁊ bõi defenda nt.niſi.n.eènt

huiõi diuĩa cohercẽtia malos ꝓpt᷑ coꝛ

ruptõem qẽ ĩ nã vnꝰaltm oꝑpꝛimẽt: et

còiter wĩes viuẽ nõ poſſent. nõ ſic aũt
ſihõ mãſiſſet ĩ ſtatu ĩnocẽtie.qͥlʒ eni
Sdu ⁊ ſtatu ſuo manẽt.Et ſic pʒ ꝙ il/
la rõ nõ ↄcludit ꝙ ſeruitꝰ ł᷑ dniuʒ reſpi
ciat nãʒ inſtitutã: ſᷣ ſolũꝙ reſpicit nãʒ
lapſaʒ vbi oꝛdo hʒ ꝑturbari:⁊ põt ꝑ do
miniũ cõſeꝛuari.

qrit᷑ de nccitate ſbiacẽdi poten

Bnſequenter

tie pſidẽdi.Et circa ̊ qrũt duo. Mꝛi
mo qrit᷑ vta xpiani teneant᷑ ſbiacẽ tyrã

nis ĩ aliqbo Scðo qrit᷑ vtꝝ religioſi
teneant᷑ ſubiacẽ platis ſuis ĩ oẽibus.

AIrca primum

ſic ꝓcedit᷑: et querit᷑ vtꝝ xpiani

teneani ſbeſſ⸗ etyrãnis ſiue ptati ſecła⸗
ri ĩ aliqͥbo: Et ꝙ ſic videt᷑.i.p.ij.Serui

ſubditieſtote ĩ oĩ timoꝛe dni.nõ ti bo
nis ⁊ modeſtis:ſᷣ etiã diſcol. Item
Ro. xiij. Omis aĩa ptaãtib ſblimuoibo
ſbdita ſit. Et pꝰ. Reddite oĩbo debita
cuitributũ:tributũ.cui vectigal:vecti⸗/
gal. Et ſi tu dicas ꝙ h eſt imonitio
ꝓpter ſcandalũ vitadũ. Loñ.paulo
ꝗn. Meceſſitate ſbditi eſtote nõ ſolum
ꝓpter irã:ſ̊ᷣ etiã ꝓpt᷑ ↄſciaʒ. Itez H
ipm oñdit᷑ rõe quãꝗ Apoꝰ.facit ibidem.
Mõ ẽ inqͥt ptãſ niſi a deo.ł̊ᷣ q̃ͥa ðo ſunt
oꝛdinata ſunt.ꝗ oĩs ptãs oꝛdiata ẽ oꝛ/
dinatõe diuĩa:ita ꝙ qͥ reſiſtit ptati dei
oꝛdĩatõi reſiſtit.ſᷣ q reſiſtit oꝛdiatõi dei
damnatõem ſibi acqrit.ꝗ . Item
ſeruire homĩ nõ ẽ culpa nec malũ:ĩmo
meritoꝛiũ.ꝗ videt᷑ ꝙ ab illa ſeruitute ñ
abſoluat᷑ per baptiſmũ. ſiẽ nõ xpiani
ſerui ſunt alioꝝ:ita etiã ſixpiani fiant
ſeruire tenenkt. Itẽ ad hipʒ ſũt mul
te auctes qͥ pñt ſumiq̃ſi ab oĩbus epi⸗
ſtolis beati Pauli ĩ qbꝰmonet ſeruos

ſbiacẽ dñis ſuis. Sʒ ) Math. xvij
Aeges terre a qbus accipiũt cenſuʒ a
filijs: an abalienis. Et pꝰ.j. libi ſũt
Et glõ ibi. Liberi ſunt filij regniĩ omi

regno.multo mag lidᷣi ſunt filijillius
m m

regni ſpᷣ quo ſuntoĩa regnaĩ quolʒ re
gno.ſi g̊ bõi xpiani ſunt filij regniilliꝰ

videt᷑ ꝙ nulliꝰreg treni ptãte ſint aſtri

cti.q̊ nõ vidẽt᷑ ei ſbeſſe ĩ aliqͥ tributo.
Itẽ Yaco.i.Quiaũt ꝓſpexerit in lege
pfecte libᷣtatis. Glo.exponit ꝙ lex pfe
cte libᷣtatis ẽ lex euãgelica. ſi pfecta
libᷣtas liberat ab oĩ buitute:vidr ꝙ oĩs
q inheret legi euangelij abſolut ſit ab
oĩ ſeruitute reg terreni. Itẽ caritaſ
oĩa mẽbꝛa xpi facitbñ:⁊ oĩa facit còia.
Vñ.i. Con..iij. Omia vr̃a ſunt: ſiue
moꝛs:ſiue vita cc.oĩa facit vnũ qð diẽ

Apoꝰ. et ad Eph. ad Coloc. Omes

vnũ ſumꝰin xpo:nec ẽ diſtinctio ſerui
et liberi.ſi caritas reducit oĩa mẽbꝛa

ad eq̃litatẽ ⁊ cõitatẽ: videt᷑q̊ q in habẽz

tibus caritatẽ nõ ſit aliq̃ obligatio ſer
nitut. Itez maiꝰẽ vinculũ leg diui
ne q; ſit vinculũ cõſtitutõis hũane.ſed
lex euãgelica abſoluit ab onẽ ſeruitu⸗
tis legalis:q quidẽ a deo pꝑ Moyſen
lata fuerat.ᷓ multo foꝛtiꝰ abſoluit ab
onẽ ſeruitut᷑ hũane et legis ciuilis.
Iteʒ Anſelm in liꝰ cur deus hõ.c.v.
Per ſe redimẽ voluit: ut ĩ pſtinã redi
geret libertatẽ.⁊ ſibi hõ ſbiectꝰeſſet:nõ
Hĩ.Si ꝗ empti ſum ꝰpcio magno:ſcʒ
ſanguĩe agni incõtamĩiati ⁊ ĩmaculati
videt᷑ ꝙ ipius ſoliꝰ ſerui ſumꝰ. nõ vi⸗
det᷑ ꝙ xpianꝰqui renat eſt in xpo aſtri
ctus ſit alicui ſuituti terreni impp.
MWe. dicendũ ꝙ cũ ſeruitꝰ oꝑponat᷑li/
bertati bᷣm ꝙ triplex dicit᷑ eẽ libᷣtas.ſcʒ

A coactõe:⁊ a culpa:⁊ a miſeria: ſic ſer

uit põt dici tripir que attendit in liber
tatis artatiõe.ſᷣm.n.artatõem libtatis
a culpa attendit᷑ ſeruitꝰpcci:de q̃ Jo.

viij. Qui facit pcẽm ſerueſt pcci.Et
Ro.vi. Nõ regnet pcẽ̃m in nr̃o moꝛta
li coꝛꝑe.bᷣm vero artatõeʒ libᷣtatis a mi
ſeria attendit᷑ ſeruit pene ⁊ moꝛtis.de

q̃ dicit Ro.vi.?*εTρus reſurgès a moꝛ-

tuis:iã nõ moꝛit᷑:moꝛs illi vltra nõ do.ℳ„

miabit᷑.ſᷣm aũt artatõeʒ libᷣtatis a coa
ctõe attendit᷑ ſeruitꝰↄditõis: de q̃ dicit
Ro.vij. Seru vocatus es nõ ſit tibi
cure.ſᷣ ſi potes liber fieri magis vtere.

hHautẽ ſeruitꝰattendit᷑ in coartatiõe li/

bertatis a coactõe. nõ qᷓntũ ad interio/

rem motũ volũtatis queoogi nò põt:ſᷣ
qntuʒ ad exterioꝛẽ.vñ ⁊ ſeruitꝰĩtrodu⸗/
cta fuit in H̊ ꝙ vnꝰalteꝝ vicit etuituti
ſue adduxit:vt nõ liceat facẽ riuʒ eiꝰ
qð ipe mâdauerit.Qũ & triplex ſit ſer⸗
uitus vna habʒ oꝛtũ ab altera.naʒ nõ
eẽt ſeruitꝰpene: niſi pceſſiſſʒ ſeruitcul
pe.nec ſeruitꝰↄditõis ſbᷣſequeret᷑:niſi il
la duplex pcederet.cũ g aliqͥs regene⸗/
rat᷑ in xpo:⁊ efficixpianꝰliberat᷑ a ſer/

uitute pcci:ſᷣ tamẽ nõ ſic liberat᷑ qͥn eti
am poſſibilitatẽ ⁊ ꝓnitatẽ ha beat rede⸗

undi in ideʒ genꝰſeruitutis.⁊ hinc ẽ q;

Pꝓpter eiꝰ ꝓmotõem ⁊ hũiliatõeʒ relin/

quit dñs ſeruitutẽ moꝛi ⁊ ↄditõnis.vñ
ita moꝛiunt᷑ xpiaſii ſiẽ ⁊ alij.⁊ ꝓpt ꝓni⸗/
tatẽ ad malũ ⁊ cõcupiſcẽtias militãteſ
in mẽbꝛis ex bus coͤſurgüt bella et li⸗
tes. ita indigẽt regi terreno pncipe ſiẽ
⁊ alie gentes.⁊ iõ nõ ſolũ ſᷣm hũanã in
ſtitutòeʒ:ſßᷣ etiã ßů m diuĩaʒ diſpẽſatõeʒ

inter xpanos ſunt reges ⁊ bncipꝑeſ:oñi

⁊ ſerui.⁊ ſᷣm diſtinctõem ptãtis ei ſbᷣj-
ciunt᷑ ⁊ tenent᷑ ̃ᷣm plus ⁊ minꝰ.et h ipe
ñs dicit Math.xxij. Reddite qͥ ſunt
ceſan ceſari:⁊ q̃ ſunt dei ðᷣo.Et Apoꝰ
i. Thim.vlti.H̊ docet:et griũ pdicates
ↄdẽnat.ait.n.ſic. Quicũq; ſũt ſb iugo
fᷣuitutis:dños ſuos dignos oĩ honoꝛe

Arbitrent᷑:ne nomẽ dñi⁊ doctrina bla
ſphemet᷑.ſi autem aliter docet:⁊ nõ ac
Geſcit ſanis pᷣmonibo dñi nr̃i JYeſu xpi
ſupbe eſt nibil ſciẽs cc. Er hipm ꝓbat

NRo. xiij.⁊ ĩ płibus alijs locis docetet

maãdat.Et iõ cõcedẽdũ ẽ ꝙ xpiani ſunt

terreniſ dñis obligati.ñ tñ in oĩbo: ſed

in his ſolũ qͥ nõ ſunt õ deũ.neq; in his

Oibo:ß in his qͥ fm rectã cõſuetudinem

EE

ſtatuta ſunt rõbitłr: ſiẽ tributa:⁊ vecti⸗/
galia:⁊ ↄſiłia. VUñ rõnes ⁊ auctes qh
oñdunt ↄcedẽde ſunt. Adiſłqq qð
pᷣmo obicit᷑ ð textu ⁊ glo.xvij. Mathᷣ

dicẽdũ ꝙ text intelligit ð xpo ꝙ xpus

nõ tenebat᷑ reddẽ tributũ:⁊ de his qui

ſunt eius imitatoꝛes pfecti:vtpote de

apłis:ꝓ eo ꝙ nãtr erãt libi:⁊ oĩa bona

tpalia dimiſerãt.⁊ iõ cẽſuʒ łtribut ab

eis reges tre acciꝑe ñ dẽbãt.ĩ alijs aũt

xpiãis łqͥ ſũt ſuił ↄditõis: łqͥ habũdãt

tpalibo bõis illa auctas ñ hʒ itelligi.

„ — -— ᷑ ⸗z(——— ——— —

— —½

22 — — — ——

— ꝓTũz⸗wb H Fͤ

is

ch
145
i
de
n4
4b
üt

„

—

Ad illð qð obꝛꝙ lex euãgelica eſt
lex pfecte libad.dð ꝙ iõ dr̃ lex pfecte

liðtat q; libᷣata ſuitute puaricatonis
ſiue etiã a fuitute leg du ĩ ea dat᷑ ſpũſ
charitat qͥ ẽ ſpus libtatis ſᷣ id qð dicit

apo.ro.viij.n accepiſtiſ ſpm bᷣuitut ite

rũ ĩ timor̃ ſ̊ ſpm adoptõiſ filioꝝ ⁊ iõ ex

H ñ ſeqͥt᷑ ꝙ qͥ ẽ ſub lege euãgeli ſit libe

rat a pᷣuitute treni dñnij Ad illð qð
obꝛ ꝙ charitas oĩa vnit⁊ ↄc fac.dð q;
H̊ verũ ẽ ꝑ q́da pticipatõeʒ nõẽ ven
p dñij auctoꝛitatẽ oẽs etiã vnit ł̊ H ẽ ſ
affectionẽ nõ ſᷣm gꝛadꝰ⁊ dignitat ĩdi
ſtinctionẽ.nã ĩ coꝛꝑe xpi mag ẽ mẽbꝛo
r diſtictio q́uis qtũ ad ↄfoꝛmitatẽ af
fectõnũ magna ſit vnio Ad illð qð

obꝛ ꝙ abſoluit lex auãgelica ab onẽ le
gis moſaice.ꝗ multõ foꝛtiꝰ a lege hůa

na. dð ꝙ ñẽ ſile qᷣ lex iſta legẽ illa ĩplʒ
⁊ euacuat tanq; ueritas figursa: nõ ſic
auteʒ ẽ de lege iſtitutõis huane q mł
tũ adiuuat ad obf uãtiã leg dĩne.vñ ⁊

apoꝰ madat rogariꝓ pncipibus.i.ad

thi.ij.ut qetã ⁊ tiãquill uits ſub eis a-/
gam?. Ad illð qð obꝛ ꝙ xps iõ ꝑ ſe
redimẽ uoluit ut ĩ pſtinã libᷣtatẽ redi/
geret.dð ꝙ ibi nõtur effcũs plenꝰredẽ
ptõis facte pꝑ xpm.ſᷣ tñ illũ effectũ non
plene aſſeqͥmur ĩ pnti qlibʒ creatura ĩ
gemiſcit ⁊ pturit donec liberet᷑ a ſui/
tute coꝛiuptõis ĩ libᷣtatẽ głe filioꝝ dei
vñ hic ĩchoat᷑ libᷣtas a culpa.ſłᷣ ibi ↄſu
mabit᷑ libertasa miſeria ⁊ ab oĩ ptate
hüana.vñ ñ ſeqͥ ꝙ ſi ſumꝰ ẽpti a xpo
q; ꝓpter h̊ nõ ſimꝰ fuialteriꝰ.qꝛ domi
niũ xpi bene ↄpatit᷑ ſecũdominiũ ho/

minis i hijs maxie qͥ nihil iubẽt õ deũ

ſ ñ ↄpatit᷑ ſecũ dominiũ diaboliuł pec

catiſʒ illðꝰ MMat.vi. Nõ poteſtis duo
dus onis fuire iõ q́uis redẽptiõe xpi
eruamur a pᷣuitute moꝛtał pcti.ñ tam
eruimura fuitute ↄditõis uel moꝛtis.

Excnndo queri

tur utꝝ religioſi teneat platis

obedire ĩ oĩb qͥ ñ ſũt ↄ deũ: Etꝙ ſic vi
det᷑ pꝛimo auctoꝛitate dñi Mat. xxiij.
Sup cathe dꝛã mor ſi ſederũt ſeribe et
phariſei q dicũt uobis facite. ſi vñs

ſine diſtictõe mãdat ꝙ facienda ſüt qͥ

dicunt etiã de malis platis. uidet᷑ ĩ

oĩbo obediẽdũ ẽ eis.Si tu dicas ꝙ nõ

itelligit niſi de illis q dicũt et ad qͥ hõ

tenet᷑ p mandatũ leg ʒᷣ Hẽ qͥa alibidiẽ
dns. Qui uos audit me audit.⁊x q uoſ
ſpernit me ſpernit.S̊ ſi de ĩ oĩbẽ au⸗

diendꝰ ⁊ ĩ nullo ſpernẽd.uidet᷑ pꝛe
latꝰa deoiĩſtitutꝰ a ſuis plat dẽat ĩ oĩ

be obediri. Itẽ coł.iij. Filij obedite

pntib vr̃is p oĩa.ſi filij carnales pnti
b carnalibo dẽnt p oĩa obedire.⁊ n de

bẽt min eè obediẽtes filij ſpuales pla

tis ſpũalibꝰqᷓ; carnales carnalibo.ꝗͥ re
ligioſi debẽt ſuis platis ĩ oibsꝛ obedire
Itẽ btũs Bndictus in regula ſua.
Si pcipit plat ĩpoſſibile tẽptadũ eſt
facere & ſiĩ ĩpoſſibilib obediẽdũ ẽ deo
multo foꝛtiꝰĩ poſſibilib ĩ oibꝰ IJtẽ
Hiero.ad cQuſticũ MPꝛepoſitũ mona
ſteri timeas ut dñm. diligas utpꝛẽm.

credas qͥeqͥd dixerit ſalutare.nec ma/

ioꝛi iudices ſniam cuius ẽ offm obedi⸗/
re ⁊ iuſſa ĩplẽ dicente moyſe.audi iſra

hel æ tace. Itẽ hug. de ſan. victore.
O bedĩa ẽ uirt q̃ oĩa aplectit᷑ĩ vidicta

neceſſario ĩplenda niſi obſtiterit ĩpera
tis auctoꝛitas ꝗ̊ videt᷑ nõ ſi obeditĩ
oĩbo nõ hʒ verà obediam. ꝗ ſi tenet᷑ ha
bere uerã obediam tenet᷑i oĩiba obedire
Itẽ uidet᷑ rõe.ſicut hõ nouet pauꝑ
tatẽ ⁊ continentiã ſic uouetobediam.
ß q uouet côtinentiã tenetur abſtinere

abomni coitu etqͥ uouet paupatem te

netur renũciare oĩbo tpalibog qͥ nouet

obediaʒ tenet᷑ obedir̃ ĩ oĩbo q ſibi ĩiũgũ
tur. ſicut aliqs iudicat᷑ ꝓpꝛietari ſi
vnã ſolã pũctã habeat ſic dʒ iudicariĩ
obediẽs ſi unũ ſolũ plati verbů ptraſe

at. ei tenet᷑ obedire ĩ oibp. Sedʒ.
Jacobi.p. Obedire opoꝛtet deo mag

q; hoĩbo in aliquib tenemur obedire

deo in qbo nõ tenemur obedire hoĩibꝛ.

q̊uideturꝙ non teneamur obedire pꝛe
lato in oib. Itẽ Ber. ĩ li. de diſpẽ⸗

ſatõe ⁊ pcepto Subditus nec circa ꝓ
miſſum ẽ ĩ hibeꝗ nec ultra cogendp

legeʒ obedie.ꝗ ſialiqs pꝛelatus pꝛeci

piat eiultra id qð pꝛomiſit nõ uidetur

ꝙ teneatur ei obedire Itẽ perfectio

mmZ

religionis maxie in perfectõe obedie.

ergo ſi oẽs religioſi tenerèt᷑ ĩ oiba obe

dire oẽs religiões eẽnt eq̃lis ꝑfectio/

nis ꝙ ſi hoc ẽ plane falſũg ?c. Itẽ

religioſus nõ tenet᷑ obedire plato ſuo

niſi p legẽ uoti. ſ per legẽ voti non te
net᷑ hõ ſoluere niſi id qð rouit ſponta

nee videt᷑ ꝙ pꝛelatus nõ poſſit ab eo
exigere niſi id qð pꝛomiſit obſeruare.
Mev dõ aliter loquẽdũu ẽ de obedi

entia exigenda pꝛelato a ſubdito reli-

gioſo ſᷣm obedie perfectõnẽ.aliter fm

neceſſitatis obligatiõem. Si loqᷓmur

de ipſa ſ pfectionẽ ſic dð ẽ ꝙ ſicut di-

cit Ber. NPerfecta obedia finè neſcit

? perfectus obedies non ſoli in his q

madat ſᷣ etiã ſup ea q mandat ꝓmptũ
hʒ affectũ ad ſubiacendũ pꝛecepto pꝛe

lati deſiderãs illu imitari qui hũiliãõs
ſeipſũ factus ẽ obediens uſq; ad moꝛ/
tẽ. Si aut loq̃mur de obedĩa ſ̃ neceſſa
ri obligationẽ ſic hʒ terminũ æẽ meſu

r iuxta magnitudinè voti emiſſi. Mõ

ſi pꝛelatus aliqd peipiat q ſit ſup vo

tũ ſubditus nò tenet᷑ ad illud ĩplendu

Et iõ concedendũ è ꝙ religioſi non te

nẽt᷑ pꝛelatis ſuis obedire ĩ oĩbus.licet
ſanũ ſit cõſiliũ ꝙ in oĩba obediãt que ñ

ſut ̊ deũ vñ rões que ad ſecũd partẽ
iqucũt cõcedende ſũt qꝛ verũ ↄcludũt.

Ad illud ̊ ꝙ pꝛimo obꝛ in Zꝛium ꝙ
obediendu è in oibus his qͥ ſedent ĩ ca

—..eßiñM2 2ĩꝛ⸗0

aũt non madat.Et qð obicit ꝙ ipe do

minus dicit. Qui uos audit . d eſt

verũ eſt ꝙ loqtur de bis q apłi ⁊ eo

rũ ſucceſſoꝛes mãdàt ex perſona xpi.⁊

niſi in his oue ꝓmiſerũt dño obbuare
2 que ñ ſüt oria aie ⁊ regule ſue.vnde

thedra. peꝝ ẽde his que ad cathedraʒ
ſpectant ⁊ de preceptis legis.de aljs

eni aplius tenẽtur obedire ſuis platii

etiaʒ ex auctoꝛitate ſibi data in nullo

tñ ꝙ dicunt eoꝛũ auctoꝛitas ẽ ſpernen
da. vnde q́;uis nõ teneamur pꝛelatis i

——

oĩbꝰ obedire tenemur tamẽ nullũ ma⸗

datũ eoꝛũ ſpernere.vñ dr ĩ iure ꝙ ſnia
paſtoꝛis ſiue iuſta ſiue ĩiuſta tenẽda ẽ
Ad illud qð obꝛ de vbo apli.Filj
obedite per oĩa pntibi.dð ꝙ ſi intelli-
Sa de hiſq ſpectãtad maãdatũ diuinũ
pceeptũ ẽ.ð alys antmõitio ẽ ñ pceptũ

.

Ald illud bu bti Bñᷣdic.⁊? Hiero.

Hug.dð ẽ ꝙ nõ loquũt᷑ de obedia ß

obligatõeʒ neceſſuatis ſᷣ ſin pfectiõeʒ
charitatis. Ad illud qð obꝛꝙ ſicut

hõ voue t paupertatẽ et cõtinenti ita

vouet obediam.dð ꝙ ſic ⁊ nõ ſic. Sic

qdẽ in hoc ꝙ aufert ſibi ꝓpꝛie uoluta
tis dominiu. Hõ ſic aut qꝛ nõ artat ſe

ad faciendũ niſi ea qin regula expſia

ſut.⁊ qm ĩ oĩ religiòe pfeciõis ſimpli⸗/
citer cõtinet᷑ renũtiato q;tũ ad opꝰ car

nis ⁊ q;tũ ad opus ꝓpꝛietatis vel ĩ ſpe

ciali vel ĩ cõi ñ ſic aut pcipiũt᷑ oĩia que

pñnt pꝛecipi.iõ nõ ſic artatur ad obediS
dũ in oĩbo ſicut ad renũciãdũ oĩbus.

Rõ aũt huius è qꝛ poſſibile ẽ alicui re

nuciare ꝓpetati.⁊ etia ſatis facile ma
xime ubiẽ poſſeſſio habita ĩ cõi.ſ obiẽ
pare oĩbo q dicut hoc nõ tm è nõ facile
imo etiã ĩpoſſibile.⁊ iõ fines ponutur
ꝓmiſſioni obedie.nõ ſic ponut ꝓmiſſi
oni pauptatis vel etiã caſtitatis.vnde
ĩ regula bti Franciſ.ſimpliciter pcipi
tur ꝙ illiꝰ regule ꝓfeſſoꝛes nibil oino
hẽant ꝓpꝛiũ ſuper terra.ſimpixr eti p
cipit᷑ ppetuo cõtinere nõ ſolũab actu.
ſed eti a ſuſpecto còõſoꝛtio ⁊ concilio
mulieꝝ ſed nõ ſimptr pcipit᷑ ſuis plas

ĩ oibo obedire ſᷣ ĩ oĩbo qᷓ ꝓmiſerut dño

obfuare ⁊ nõ ſutzria aie ⁊ regule ſue.
neſcio ſi ad aliqð iſtorum uotoꝛu qͥſq;
ſciat pladdere.ĩ H̊ g perfectõis culmi

ne ↄgꝛuũ ẽ pdicte.q.termĩare ſᷣmonè.

1112 parte iſta

„+☚

ſut qões circa lit. Et pᷣmo qrit
de illa rñſiõe quꝗ fac mgꝛ.Sciẽdũ eſt

apłm ibi loqͥ de ſeculariptate.nò eniʒ

videt᷑ męꝛ ſufficiẽter ſoluere ad qõneʒ
motã ĩmo potiꝰ fugẽ qꝛ ſiẽ hitũẽ ĩ pce
dẽti caꝰdiabolꝰ ñ hʒ ptatẽ nocẽdia ſe

ipo ſᷣ a deo. cũgapoꝰ. dic ꝙ oĩs ptas

a deo ẽ.itelligit no ſolũ de ptate hoĩis

ß etia de ptate diaboli. Itẽ videt q;
eius ptãti non ſit reſiſtẽdu q:ꝛ Hiere.

xx vin B ens ⁊ regnũ qð ñ puiueit na-
buch ⁊c. ominat his dñs qͥ nõ ßuient
nabuch. ſig p nabuch ſignificaturdi⸗/

abolus videt ι. Itez nõ debemus

reſiſtẽ ptati membꝛis diaboli.utpote

mak platis ⁊ tyrãnis qͥ ſunt mẽbꝛa dia
boli.̊ młto f&tiꝰneq; ipi diablo qͥ ẽ ca
put ipoꝝ maloꝛn. Needð ꝙ magrre
cte diẽ in H̊ qð diẽ ꝙ ibũ apli aq or ñ
reſiſtẽð eẽ ptãti ĩtelligi Hat ð ptate hu
mana ñ de ptãte diabolica.qꝛ ptãs hu

mana ⁊ oꝛdiata ẽ:⁊ oꝛdiate freqñt mo

net ⁊ ĩpat.⁊ iõ q ei ſiſtit dĩne oꝛdiĩatõi
reſiſtit ſalteʒ ſi oꝛdiate pꝛecipit.Sʒ qꝛ

dia ex puerſitate volũtatis ſue ſp ior

diate ⁊ ad malũ mouet:x ʒ deũ.iõ ſ̃ re⸗
ctũ oꝛdinẽ ⁊ madatũ apti freqñtẽ ei re
ſiſtẽdũ ⁊ pugnð eũ tãq; ð peſſimũ ad⸗
uerſariũ.O dr ꝙ ptas diaboli a ðo
E:dð qꝙ ven eſt ſ̊ ipe nõ vtit᷑ ea ad id ad
qð deꝰei eã dedit:ĩmo ſꝑ malüũ intẽdit
⁊ dũ nos ei foꝛtit᷑ reſirimꝰ malũ ſuũ in
nr̃m bo ꝰouertimꝰ. Ad ilid qð obꝛ
ð mẽbn diaboli.dð ꝙ ñẽ ſiłe. na mbꝛa
ſua ñ ita ſp mouẽt ad malũ ſiẽ ipe qͥ eſt
ĩ malo obſtiat:⁊ a qͥ ſũpſit exoꝛdiũ oẽ
malũ.p. AItẽ qrit᷑ ð Hͥ qð dic.ipos hũa
nan reꝝ gdaduerte ſi qs iuſſerit vice
curatoꝛ ⁊cĩ q; vbo ĩnuit ꝙ ſi ptãs infe/
rioꝛ obuiet ptãti ſupioꝛi:mag obediẽð
ptati ſupioꝛi q; inferioꝛi.ſᷣ ↄriũ bꝰhr

ſup ilła Apoẽ. Etãgel eccłie pgami

ſcribe. Nõ audet archiepus ſr ſõditos
epi manũ ĩponẽ ſine eo.ß Hᷣ põt epus ſi
ne archiepo. vr̃ꝙ mag ẽ obediẽð ĩfe

rioꝛi qᷓ; ſupioꝛi. Itẽ ca ĩmediata ma

gis ĩfluit qᷓ; mediata. ſi ptas inferioꝛ
mag ĩmediata ẽ q; ſuꝑioꝛ:vr̃ q magis
ſit ſtaqũ ptãti inferioꝛi q; ſuꝑioꝛ. Con
trariuʒ hꝰẽ.q; diẽ Hoeꝰ. Quicqͥd põt

pᷣc'ĩferioꝛ põt ſupꝑioꝛ:ꝑᷣ n eoꝰ vt ſupit ·
oꝛ põt ↄpeſcẽ ĩferioꝛẽ.ꝗ mag ſtað ẽ ma

dat ipiꝰ*. Wꝰ.dð ꝙ duptr ẽ lo ð po

₰

teſtate ſupioꝛi ⁊ ĩferioꝛi.aut ita ptäÜũAs
ĩferioꝛ tõlh fluit a ptãte ſr̃ioꝛi.aut ita
idignat᷑: ſic ptãs curaton a ptãte ꝓcõ⸗
ſulis:⁊ ptãs ꝓcõſulis a ptate ĩpatoſt.

⁊ tũc verũ ẽ qð diẽ̃ ꝙ ſtandũ ẽ mag po
teſtati ſupion q iferioꝛis.Aut ille ptã
tes ita ſe bñt ꝙ abe fluũt a ſuꝑioꝛi: ⁊ in
talibo vᷣtiat vna pſuppõitaltaʒ:⁊ i poſ
ſe plenũ hꝝſuꝑ vtrãq;:ſic ptas epi ar
chiepia ptãte pape q plenò hʒ potẽtiã
ſuꝑ vtuq;.⁊ tũc nõ ẽ gnałr ᷣm ꝙ mag
opteat obedire ptãti ſuꝑioꝛi. qᷓ ĩferioꝛi

otpote ptati archiepi q́; epi. qꝛ vnꝰẽ p/
latꝰĩmediat:alt᷑ mediat:ſ̊ reſpcu ei
qͥ bʒ plenã ptateʒ ſuꝑ vtuq; vitatẽ hʒ.
qꝛ ille nõ ẽ tm plat mediat.vñ magii
dʒ ſtare ſbdit madato pape q́; madato
alic plati ĩferior. Et i caſu lot u
guſ. Et p H̊ pʒ rnoad oba. Poſtrẽo
qrit ð illis auctibo qᷓs magr adducit in
la. cũ.n.ſit qõ ð ptate peccãdi:vr ꝙ mi
norecte adducat auctes illas q locũ te
nẽt ð ptate dnandi⁊ ĩferẽdi malũ pene
ſiẽ aſpiciẽti pʒ.Et dð ꝙ exↄſe eqnti ali

q́ pñt ad ꝓo applicari. ventñ ſicap/
te atparet magr allegat eas aliq;tulũ

minrcẽe.ñ tñ ẽ miradũ ſi ĩ tot⁊ tã bõos
dicu magr dixit aliqᷣd min oplete:nec
eiẽ ppt h̊ inſultãdũ.mag.n.ſuo labo

⁹

re meruit legẽtiũ oroes ⁊ graꝝnactões
q̃ᷓ rephẽſiões:lʒ ĩ aliqo locis vcliaue⸗

rit ab opiõib cõibo ⁊ pti minꝰ ꝓbabili:

adheſit pcipue ĩ octo locis. Hãĩli.
pmo ſũt duo.vnũ.ſ.ẽ diſ.xvij. caritaſ
qẽ dei pximi ñ ẽ qͥd creatũ: F ĩcreatũ
Alind voẽ ꝙ h̊ noia trinꝰ ⁊ trinitas n
dicũt põneʒ b̊ puatõeʒ tm.⁊ H poit diſ.
xxiij. Inzv po li.ſiir duo dic.qͥᷣꝝ 5**

—⏑

gekbiis pmiũ peeſſit? meritũ re

ſpẽu ſbał pmij hʒ ſbſeq.⁊ H̊ dic diſ. v.

Z

etiã diſ.xi.A liud ẽ nihil ð cibis tra/

ſit ĩ nitatẽ huae nẽ: nec p gñatõeʒ:nec
p nuttöeʒ. In li.z? ſitr duo dic.vnũ
ꝙ aĩa exuta coꝛpe ẽ ꝑpſona.⁊ H diſ.v.
Aliud è ꝙ xpus fuit o ĩ triduo.⁊ q̊ di

„

cit di

q baptiſmꝰ Johis cũ ĩpone manuũ eqͥ
ꝙ bapticat*

pollebat baptiſmo xpi:ita
baptiſmate YJohis ĩ fide fnita n erat
rebapticsd“. ⁊ hoc diẽ diſ.qj.Aliud ẽ ðᷣ
ptãte bapticadi intiꝰquã dixit q; ðs po
tuit alij dare.⁊ ꝙ creata potuit ſuſcipe

? ſiłr ꝙ deꝰ põt ptãtẽ creandi cõicare ⁊
creare ꝑ creataʒ tãq; ꝑ mĩſiꝝ.⁊ h diſ.v

In his octo ponibo cõit doctoꝛes piſi/
enſes ñ ſequut magrm:nec credo ĩ oĩ-
bohis eũ eè ſuſtinẽð:ne amoꝛe hoĩs ve
ritati fiat piudiciuʒ. ⁊ H oĩa ſuis locis
maiĩfeſta ſunt ⁊ maĩfeſtabunt. Si cui
aũt alit᷑ videt⁊ foꝛtaſſis meliꝰn ĩuideo

ſ. xxij. In A?ſitr duo dic. vnũ ẽ

hßz H rogo vt ſis ĩ explanatõe duon li

bꝛoꝝ pcedẽtiũ ⁊ etiam duoꝝ ſequentiũ

₰△
4 - —

.

.

3

mmm 3

7

30 e eai ν*W
y .wio.

aliòᷣd ĩ hoc opuſculo ĩuenerit aꝑpꝛoba
batiõe dignũ:agat gr̃as deo largitoꝛi
bonoꝝ. In alijs no locis pt iuenerit ł
falſuʒ:vł dubiũ: łobſcuꝝ ſcribẽt inſuf
ficiẽtie benigne ĩidulgeat qui abſq; du-
bio teſte ↄſcĩa vpᷣa ⁊ apta ⁊ cõia dicẽ cõ/

cupiuit. Quicqòᷣd.n. ſit vd q folijs cõ
pant᷑ ̊ ſmope attẽdẽdũ:⁊ ĩ inqͥſitõne

q̃lʒ obßuãðd:ne qͥs adeo letet᷑ ĩ ſnia on

ſui:et ſic ei inbereat vt iᷣba oñ alièi de-
ſpiciat aſpiciẽſ ea ocło minPꝰſano.⁊ ſic

p tumoꝛẽ et liuoꝛeʒ aditũ ſibi vitat p-/

cludat:⁊ ð nüero illoꝝ ſit ð qb diẽ app

ſtole ſp ſunt diſe cẽtes: ⁊ nuq; ad viaʒ
vitat pueĩẽtes: qð auertat de ꝰab oĩb⸗
inqͥſitoꝛibo pitatſ. MHac aũt vitatẽ infati

gabitłr qrẽ:ĩfallibiłr ĩueĩre:ĩamiſſibiłr

axpꝛehẽdẽ ⁊ tenẽ:cõcedat nob ille qͥ eſt
via:ꝑitas:⁊ nita.qͥ cũ pr̃e ⁊ ſpũ ſcõ ynũ
exiſtẽs ĩ eẽntia:⁊ ab eiſ diſtictꝰĩ pſona

hoieʒ rm fecit:qͥ ſe ĩfiniſt qõib miſcu⸗

it pccoꝝ h̊ꝙ ſeries manifeſtat duoꝝ pᷣ

cedẽtiuʒ libꝛoꝝ:cuiè oĩs honoꝛ ⁊ głia:

laus ⁊ im piũ pĩfinita ſecula ſe eculoꝝ.

Religioſi pr̃is Bonauèture oꝛdinis
Minoꝝ veritatis thologie pfeſſoꝛis

imerlarre apkice ſedis Cardinał
ſuꝑ ſecundũ ſe

ctoꝛeʒ magrm Thomã penkethangli

cũ oꝛdinis fratꝝ heremitaꝝ ſancti Ru

guſtini in famoſiſſimo ſtudio pataui⸗
no oꝛdiarie legẽteʒ maxia cũ diligẽtia
emendatũ.Anno ſalut nf̃e.M.cccc.
lxxvij.p Theodoꝛicũ de Reynſburch
et Reynaldu de Nouimagio ſocios
Denetijs feliciter impſſum.

4 ntentiaꝝ ſcriptuʒ finit.
Per excellẽtiſſimũ ſacre teologie do

Tabula eiuſdez libꝛi.

Diſtinctio ptima.
Truʒz mũus fuerit pductus
ineſie ſᷣm pncipiuʒ materiale
vel cauſale. “

Atruzʒ mũdus ſiteternus.
Ntrum res ſint producte a pluribus

Ppncipijs.

ipo vel alio medio.

Ntrũ illud pᷣncipiuʒ pduxerit om̃ia ſe

VAtrü creatio dicat mutatöem.
Vtrum dicat mediuʒ inter creatoꝛem

Vtrum ab vno potuerit eſſe rerũ mul
Vt coueniẽs fuerit eſſe nãm coꝛpeã
incoꝛpeam ⁊ ex vtraq; ↄpoſitã.

AItrü finis creatnraꝝ ſit dei gloꝛia vł

ptilitas noſtra.
Vtruʒ natuna ſpiritualis pcellat cõ/
poſitam dignitate.
Vtrü angelꝰ⁊ aĩa differãt ſpecie.
Que ſit differetia illa ꝑ qu differũt.
Biſtinctio.j.
Vtruʒ ſpiritualia habeant menſuraʒ

pꝛopꝛiaz. —. . 2
Vtrũ ſit vnũ euũ oĩm euiternoꝝ.

Atrũ euiterna habeant menſurã ſuc/

ceſſiuã vel pmanentẽ.
Vtrũ euũ pcedat tempus.
Vtruʒ inter tempus ⁊ euuʒ ſit media
menſuuurrr.
Vtrũ ſubſtãtie ſpũales ⁊ coꝛpales ſi⸗
mul ſint pducte. “
Vtrũ empyreü ſit:⁊ cuiꝰfoꝛme.
AVtrũ influat in hec inferioꝛa.
Vta angeli ſint in loco coꝛꝛpeo.
Baun angeli poſſint eſſe ĩ pluribus
Vtruʒ ſit in loco punctailit.
Vtrüũ angeli plures poſſint eſſe in eo⸗
dem loo.—qꝰ
Biſſtinctio. iij.
Ntruʒ angelus ſit cõpoſitus ex mate
ria ⁊ foꝛma.

ritualiuʒ.

Vtruz ſit eadẽ matenia colpaliũ ꝛ ſpi

Vtrũ ſit eadeʒ numero.
Vtri ſit in angelis diſcretio pſonał.

„
—

ſi⸗

⸗

Vtrü ſi it pꝑꝛietas eèntiał vel accñtal.
Vtrũ malis vel foꝛmalis.
Ntrũ deus fecerit angelü malũ.

Vtrũ i in bᷣmo inſtanti fuerit malaetu

ꝓbꝛie volũtatis.

Vtrüangelus cognoſcat oĩ⸗ oĩa p ſ eci⸗

es inatas vel acquiſitas. H

Atrũ natali cognitiõe nouerit diuinã

eẽntiaʒ in ſeipo ſine medio.
Vtruʒ naturali dilectõe dilexerit deü
ꝓppter ſe ⁊ ſup omia.

Vtn eadem dilectõe nãli magis ſupi

oꝛeʒ eqᷓlem vel inferioꝛẽ.
Diſtinctio.iiij.

Vtruʒ angeli in ſua creatone babue⸗

rint gloꝛiaz.
Vtruʒz habuerint Zfam.

Vtri bonis debuerit reuelari ſunara

pmanſio.

ANtrũ malis ſua damnatio.
Vtrũ in ipa creatõne babuerit cogni⸗

töem matutinaʒ.
Vtruʒ poſt gloꝛificatiõem habestre⸗
ſpertinam.
Diſtinctio.v.

UVtin lucifer ? rntoi eromoie .

MQuod fuerit eius appetibile.

Quo genere beccati minoꝛeſ ageli pec

cauerint.

De compatõne peccati ipſoꝛuʒ ad pec

catum luciferi.
Atruʒ cõuerſio bonoꝛũ fuerit virtute
nature vel gfe auxilio.

Vtrum merituʒ pcedati meritnz vrſe⸗

quatr.
Biſtinctio.vi. —
De quo oꝛdine lucifer fuerit.
He quo minoꝛes angeili.

Vtruʒ ceciderint in infernuʒ qutum

ad locum.
Ntrũ ceciderint ĩ infernale ſuxpliciũ.
Atrũ ſit intereos oꝛdinũ diſtinctio.
Vtruz ſi it inter eos platio.
Diſtinctio. vj.
Vtrũ pcẽm eius ſit remiſſibile.

Atrũ vo ũtas eius poſſit rectificari.

NVtrũ ſit in eis male volũtai᷑ ↄtinuatõ
UVtrũ male volutatis intenſio.

Vtru cõfirmatio mutauerit lieruz ar

bitriuʒz.

Den obſtinatio auferat libtatis vſuz.
Vtrũ hec duo minuãt libtatis dñinʒ.

Vtruʒ in demonib de omibus cadat

erroꝛ circa pſentia.
Vtrũ obliuio circa pterita.
Vtrũ pcognitio circa futura.

Atrũ oĩs foꝛme iductio ſia datoꝛe.
Vtn veraꝝ for̃an ĩductio ſita demõe.

Vtn poſſit hõ vti miniſterio demonu
ſine peccato.
Vtn ageli heant coꝛpa ſibi vnita nölr
Vtnꝝ heant coꝛpa volũtarie aſſũpta.
Diſtinctio.piij.

AVtn illud coꝛpus hẽat verã naturam

coꝛpis humani.

Vtn fiat de nã celeſti vył elemẽtali.
Vtn exerceant᷑ in ipo opatões anife

vegetatine.

Ntn opatões potẽtie ſenſitine.

Vtrũ demones poſſint habitare in hu
manis coꝛpibus.

Atrü illaban animabus.

Vtri poſſint ludificare banos ſeni⸗
Vtrũ poſſit cogitatões ĩmittẽ.
Vtrü affectões incendẽ.

Atrũ poſſint ſcrutari ſe ecreta coꝛdis.

BDiſtinctio.ix.
De diffinitõibo Jerarchie ⁊ oꝛdinũ.
Dtu qgłi diuerſoꝝ oꝛdinũ driant ſpẽ

VUVtn pncipalis cauſa diſtinctõis ſita

gratia vel a natugn.
Vtr ſm capacitatẽ recipientis dent᷑
dona gratuita a o.
qbus hñt denoĩari oꝛdines.
Atꝝ homies ſintad ſi ingkos oꝛdines
aſſumendi.
Vtꝝ euacuabit᷑ platõ int inta agkoſ bonol
NVtrü fiet decimꝰoꝛdo.
Vtꝛ ãagli vni'oꝛdis ſinteqpollẽtes.
Vtrũ alie ſbe rõles.ſ.anime babeãt p
oꝛdines diſtinguun.
Diſtinctio.x.
Vtn aliquiangeli mutãt᷑
Vtrũ omes mutant.
Atrũ mutant᷑ ad accedẽdũ affectũ.

Atrũ ad illüinagü intellectü.

Vtn eiꝰlocutõ ſitidẽ qð eiꝰcognitio.
Vtrum eadem locutio eſſe pollit a ðᷣ/ο
zab angelo.
Diſtinctio.xi

Vtꝝ angeli vᷣbuerit ðᷣputariad cuſto

diam homis lapſi. S
Vtrũ ad cuſtodiã homĩs cõditi.
Vtrũ angel“ fuerit deputatus ad xpi
cuſtodiam.

AVtrũ ſbtrahat aliqñ cuſtodie bñficiũ
Vtrũ ex nr̃a beatificatõne accreſceret

ei gaudiuy.

Vtrũ ex damnatioe eius quẽ cuſtodit

incurrat aliqo vetrimẽtuʒ.
Diſtinctio.xijJj.

Vtruʒ materia coꝛꝑaliũ ſit creata in

oĩmoda poſſibilitate.

Vtu ſit creata impfecta actualitate.

Vtyu ſo aliq̃ foꝛmaꝝ diuerſitate.

Vtn ſiteadè mã celeſtiũ ⁊ terreſtrün.

Ntrũ fuerit pducta añ oẽm diẽ.
Vtrü habuerit ſitũü.

Ntrũ illa lux fueritcoꝛpat vtſ pualis.

Quõ faciebat diẽ ⁊ noctem.
Vtrü lux ſit coꝛpꝰ ł foꝛma coꝛpis.
Vtꝝ foꝛma ſpał vłacẽntalis.
Vtrũ lumen exiſtẽs in coꝛpe lumioſo
ſit coꝛpus vel qlitas.
Vtrũ ſit q̃litas ſbalis vel accñtalk.·
Biſtinctio. xviii.
Vtrũ celũ criſtallinũ ſit de nͥ aque.
Vtruʒ firmamentüũ ſit eiuſdẽ nãe cuʒ
igne elemeto.
Vtruz celihabeãt oꝛbicularẽ figurã.
Vtrũ habeãt dextrã vel ſiniſtra.

Vtu pᷣ*moble imediate moueat᷑a ðo

Ntrũü ab intelligẽtia ła ꝓpa foꝛma.

Vtruʒ oĩa lumiaria celi locent᷑ ĩ yvn0

coꝛpe cõtinuo.

Vtruʒ moueant᷑ in oꝛbibus ſuis mo/

tibus ꝓpꝛijs.
Vtnꝝ ↄueiĩiant alicui mouẽi abſq; ſtelł

Vtrũ lumĩaria habet diuerſitatẽ pfe

ctionuz.
Vtrʒ diuerſa lumĩaria habeãt diuer
ſas impſſiones ſup coꝛpa.

Vtruʒ exdiuerſitate impſſionũ cauſe

tur in homibus diuerſitas moꝝ.
Biſtinctio.xvli.
Vtruʒ aĩa ſenſibilis ſit ꝓducta ex ali
quo vel ex nihilo.
Vtruʒ ſenſibilia q̃ntũ ad coꝛpus ſint
ꝓducta ex qtuoꝛ elemẽtis.

* *

Vtyʒ in ipoꝝ )poſitiõe aetiua pañent

paſſiuis vel ecõuerſo.9
Vtu oia ſenſifacta ſint ppt᷑ hoĩem.
Quo die fuerint ꝓducta.
Vtrum deus poſtq; oĩa aĩalia pduxit
ab oĩ ope quieuit.
Diſtinctio.xpi.
Vtrũ hõ ſit imago dei vere.

NVtrũ ſit imago dei naturalłr.

Atrum imago dei ꝓpꝛie. .
AVta ãgelſit mag ad imaginẽ q; ho.
Vtu rò imagĩis ſit magꝗ ĩ viro q; ĩ feĩa
Vm pncipaliꝰĩ cognitia qᷓ ĩ affectĩa.
Biſtinctio.xvij.

Atrũ aĩa Ade ſit pducta de dei ſba.

Vtꝝ ſit pducta ex aliq̃ mã.
Vtꝝ añ coꝛpꝰł pꝰ coꝛvvłex coꝛpꝰ.
Vtuꝝ coꝛꝰAde ꝓduci debuit ð natuna
celeſti.
Vtu ꝓducta fuerit de nã elemẽtari.
Vtu ↄditũ fueit ĩ ↄplexide eq̃li ł ĩeq̃li
Biſtinctio. xviij.

Be quo mulier foꝛmata fuerit.

Vtub rõeʒ ſeĩalẽ coꝛꝰeiꝰiĩ coſta pceſſit
Quid ſit rõ ſeiał ſᷣm rẽ ⁊ eèntiã.

Vtuꝝ aĩe oĩm hoĩʒ ſint vna ſba ł diÄ᷑/ſe

Vtn ſik vł ſucceſſiue ſint ĩeſſe pducte

Vtrum ſint extraduce.
Diſtinctio. xix.
Vtu aia rõlis pꝑ nãm ſit ĩmoꝛtalis.
Vtu oĩs aĩa de coſtitutiõe ſue nãe ſit
incoꝛuptibilis. M
Vtu aĩa ñ peccate poſſʒ coꝛ að diſſolui
Vtrum peccãte poſſet ppetuari in vita
p eſum ligni vite.
AVtu ĩmoꝛtłitas ĩeſſʒ hoĩ a nã ła gr̃a.
Vtꝝ illa ĩmoꝛtalitas eẽt eadẽ ꝑ eſſen
tiam cũ ĩmoꝛtalitate glie.
Biſtinctio. xx.
Vtn in pᷣoſtatu fuiſſet ſexuũ ↄmixtio.
Vtuꝝ ĩ i cõmixtiõe fuiſſet ſeis deciſio.
Vtn ĩ ſua ðciſiõe fuiſſʒ ðᷣlẽatõiſ ĩtẽſio
VVtuiĩ iↄmixtõe eẽt ĩtegritat coꝛuptõ
Vtꝝ ĩ oĩ coitu eẽt ꝓlis gñatio.

AVtrü eẽt eqlis gnatio viroꝝ ⁊ młieꝝ.

Diſtinctio.xxi.

NQuid diaꝰ moueritad tẽpiãdũ hoĩe,ʒ

Quid fuẽit inſtimn mediũ ad tẽptadũ.
Be oꝛdie ⁊ ꝓceſſu tẽptatõis.
Vtruz carnis ſittẽptare.

D S

G R— —

—

4.
ſen

to⸗
iſio.

ſo

neo

wie
ici⸗

AVtrũ carnis tentatio ſit abſq; tẽtatõe

diaboli.
Nui haꝝ tẽtationũ faciliꝰ ſit reſiſtẽ.

Vtu pᷣ pctmi hoĩs potuẽit eè neiale.

Vm fuerit remediabiliter vel nõ.
Vtrũ fuerit maximũ oĩm pctõꝛũ.
Biſtictio.xxij.
Quo genẽ pcti ꝑccauẽit mulier.

Vtuꝝ qᷣð miier aꝑpetijt virↄcupiuẽit·

Quis eoꝛũ peccauerit gꝛauiꝰ.
Vtrũ ꝑccauerit ex ignoꝛatia.

Vtrü aliquo mõ ignoꝛatia ſit culpa.

Vtꝝ excuſet a cuſpMi. H
Diſtictio.xxiij.

Vtuꝝ deꝰvᷣbuẽit hoĩeʒ facẽ ĩexpuẽbilẽ
Vtuꝝ eũ debuit pmittere tentari queʒ

caſurũ ſciebat. .
Vtrũ tẽtatio ſitaꝑpetẽda a uin iuſtis.

Vm hõ ꝓfeciſſet ĩ cognitõe ſi ſtetilet

Vtrüi ſi ſtetiſſet decipi potuiſſet.

Vtrũ adã deũ cognoſceret eo modo

q cognoſcet᷑ ĩ patria
Diſtictio.xxiiij.

Vtrũ potuẽit dari hei liberũ arbitrii

ĩflex ibile p naturã.

Vtrũ p illud qð hebat poterat tẽtatõöi

reſiſtere abſq; gejI.

AVtrũ ĩtellcũs ⁊ affeci ſint diuerſe po

tentie p eſſẽtiã.

Vtrũ inferioꝛ potẽtia aĩe ⁊ ſupꝑiꝛo ſint

diuerſe potentie.
Atrũ diuiſio voluntatis pꝑ naturalẽ ⁊

deliberatiaʒ ſit ꝑ diuerſaſ potẽtias
Vtrũ ĩtellectus agens ⁊ poſſibilis ſit

diuerſe potentie.

Vtn pcẽm ſ ſe hẽat eẽ ĩ ſupõi ꝑte rõiſ

Ntrũ poſſit in ea eẽ veniale.

Vtn ſit pec.ĩ ĩferiõi pte ſi ſeſualita.
Vtu ſit ĩ ea mõꝛle ſupioꝛe nõ ꝑeccãte.
UVtu ĩ ſèſualitate poſſit eẽ ꝑec.vẽiale.

Vtn poſſit ĩ ea eẽ moꝛtale.
Diſtictio.xxv.

Vtrũ liberũ ar.ſit ſolũ ĩ habẽtib volũ

tatem ⁊ ronem.

NVtrũ ſit poꝰ diſticta ʒ vlũtatẽ ⁊ rem
Vtrũ ſił ↄplectat᷑ uolütatẽ ⁊ rem.

Vtu ↄplecut᷑ eas pꝑ modũ poł hit.

Viꝝ aliqͥd addat᷑ ſupꝑ uolũtatẽ ⁊ rõeʒ
penes quꝗ iſtaꝝ pncipalr nobᷣ inſit

Viꝝ ſit eq̃lit᷑ ĩ oĩbaĩ qbo eſt.

4. .

Vtu ſit actuũ ↄtĩgẽtũ vł neceſſarioꝛũ
Vtrüũ poſſit ĩ malu ſᷣm q liberu.
trũ poſſit cogi ab aliqͥ agẽte creato.

Vtrũ poſſit cogi a deo.

Atrũ ppter ĩeptitudinẽ coꝛpis ligari

hẽat q;tum ad vſũ.
Biſtictio.xxvi.

Vtx gꝛã põat aliqͥd circa gtificatum.
UVtꝝ ilło qð pòit ſit creatũ ł᷑ icreatũ.

UVtuꝝ gs ſit ĩ genẽ ſbe vel accntis.

Vt accñti conꝛuptibił ᷑ icoꝛuptibi

Vtn pꝛiĩo ĩſit ſbe aĩe vel potẽthjs.

Vtrũ ↄpetur ad aĩam in rõe motoꝛis.

Diſtinctõ.xxvij.

Vtn gꝛã gꝛatu faciẽs diuidat᷑ ꝑ diuer

ſas denas per eſſentiaʒ.
Vtrũ giã ⁊ virtus pꝑ eſſetia differãt.
Vt gꝛã ⁊ gla dꝛnant p eſſetiaʒ.
Vtꝝ p gꝛãʒ mer̃amur doꝰ gꝛẽ ñ hĩtũ
Vtru mereamur hꝰgꝛẽ augmentũ.

UVtu mer̃amur p gꝛaʒ glłaʒ ð ↄdigno

Biſtictio. xxviij.

Ntrũ liberu arbitriũ abſq; gꝛã poſſit a

culpa reſurgere.

Vtũ poſſit ĩimicũ uĩcere ſine geã gia

tum faciente.
Vtrũ poſſit oĩa madataĩplere.

Vtꝝ abſq; gꝛã Sẽt data poſſit ſe ſuficiẽ
ter diſponẽ ad gꝛãm gꝛatüũ faciẽtem
Vtn ſñ oĩ gꝛ poſſit h tẽtatiõi reſiſtẽ.
Vtn poſſit ĩ opus ð giie bonoꝝ ſinñ oi
HHiſtictõ. xxix. gia⸗
Vtrũ hò ĩ ſtatu ĩnocẽtie circũſcripto

dono gyẽ eẽt deo acceptus.
Vtrũ poſſet exire ĩ opus meritoꝛiũ.
Vtrũ habuerit gꝛam ante lapſü.

Vtu ſił᷑ fuẽit ↄditꝰ ĩ nãlibo ⁊ gꝛatuit.

Vtu tot vᷣtuteſ habuẽit añ lapſũ vt pꝰ

Vtrũ ipſa dona gꝛatuita fuerit tãte ef

ficatie ante ut poſt
Diſtinctio.xxx.

Vtꝝ conuptio ĩſit hoĩ ex pᷣmoꝛdio cõ

ditõis vel per peccatũ.

Vtrũ merito peccatiade ſit coꝛupta

penalitera culpabiliter.
Vtrũu oꝛiginale petm ſit ↄcupĩa.
Vtrũ ſit ignoꝛãtia.
ture actu generotcce.
Vtrũ aliqͥd per opus nutritine.

Vtrũ aliqͥd traſeat ĩ vitatẽ hũane na⸗/

Biiiſtinctö. xxxi.

Vtu aia ſeſibit ĩ hoĩb ſita generate.
NRõe c p aĩe pꝛĩo ĩſit pctm oꝛigiale.
Vtu mag ſit ifecta gnatia q; alia po/

tẽtia ꝑ peccatuʒ oꝛiginale.
Vtn aia poſſita carne infiii.
Vtu h̊ ſit ex appetitu aliqͥ ᷑ volũtate

S 12 tłiſĩfectõ ſit ex ꝓpagatõe vklibi
,, Diſtictõ.xxxij. die
UVtz baptiſmus dẽat oꝛigĩale q;tum

ad culpaʒ.
Vtyuꝝ deleat q;tũ ad cauſa.
Inq ſit ↄcupĩa tanq; in ſbiecto.
A dq ſit taq; a pꝛincipio effectiuo.

UVtu macula quã aia cõtrahitex car-

ne de beat ei imputari

Vtxꝝ deceat diuinam iuſtitiam aiam

tali carni vnire. V
Diſtictio.xxxiij.

Vtnꝝ pctã ꝓxioꝝ pẽtũü filijs ĩputentur
Utn adãaã potuẽit tiſmittẽ poſteris ſa⸗

tiſfactiõis iuſticiaʒ ſicut culpaʒ.
Vtn oꝛigiale ſit ĩ omĩb equaliter.
Vtu ſit vnuũ oꝛigĩale vel plura.

Vtrum decedentes in ſolo oꝛiginali

punia ntur pena ignis.

Vtꝝ puniatur aliqͥ doloꝛe ĩterioi.

Diſtinctio.xxxiiij.
Vtu malũ ſita bonout ab oꝛigine.

Vty ſit a bono efficiète vył deficiente

Ntz ſita bono ſ ĩtẽtõnẽ vel pꝛeter.
Vtuꝝ ſit aliquid ſůme malũ.

Vtuꝝ malũ ſit ĩ bono ſibi oxpoſito.

Vtꝝ ſit ĩ bono ſiẽ hĩt ł᷑ vt pura puaꝰ
BDiſtinctõ.xxxxv.
Vtꝝ pctm bonũ aliqͥd hẽat conũpẽ.

Vtu ipa coꝛuptio ſit paſſio eſſentiali

ter loquẽdo.

Vtrum ↄtrarietur bono ĩcreato ĩ eo

q; bonũ coꝛũ pit.
Vtrũ modus ſpecies ⁊ oꝛdo eoꝝ põit᷑
permalum ſimul.

Atu p qpᷣlʒ petin coꝛũpat᷑ equaliter.

UVtrũ conupat h tria totaliter.
Diſtictio.xxxvi. L
Vtrũ petm ſit pena peccati.

Utx paſſiões anime ſint tm pene vel

etiã culpe.

Vtn ſit aliq ełpa ſiñ pẽa ſtatiĩ ſeqnte
Vtuꝝ ſit ĩ aliqͥ pẽa ſine cłpa pcedẽte.

Atrü aliqua pena ſita deo.
Vtrũ oĩs pena ſitab ibpſo.
Diſtictio.xxxvij.
UVtrũ oĩs actio ſit a deo.
UVtrü omnis rei conſeruatio.
Virũu omnis cõpoſitio.
Vta actò iiuſta iq;tũ huiuſmõi.
Vtruũ opatõ foꝛtuita ſᷣm ꝙ talis.
Vtu enũtatõ fla ſᷣm ꝙ huiuſmõi.
Diſtictio.xxxviij.
Vtu volũtas ſit bõa rõe bi finis.
Quis ſit ille finis a q̃ dicit᷑t bon1a.
Vtruʒ bone uoluntatis ſit vnus ſolꝰ
finis uel plure.
Vtrũ ĩtẽtio ſit ſolũ ĩ rõnalibo.

Vtrüũ illa ĩtẽtio que ẽ in eis ſe teneat

ex ꝑte ĩtellect uel affectus.
DSiſtictio.xxxviij.

Vtrü oↄſciẽtia ſe teneat ex parte ĩtelle

ctus vel affectus.
Vtrüũ ſit hĩtus inatus pel acqͥ ſit .
Vtrũ teneamurad oẽ quod dicat ne⸗
ceſſariũ ſaluti.
Vtrũ ſyndereſis ſit in genere cogniti
onis uel affectõnis.
Vtrũ pꝑ petm poſſit extingui.
UVtrũ poſſit danari.

Diſſlictio.xl.

Vtu oẽ opꝰRbõa ĩtẽtõe factü ſit bonü.

Vtrũ qͥs tm faciat q;tũ intẽdit.

Vtrũ intentio abſq; bonis opꝑiba ſuffi

ciat ad ſalutem.
Vtrũ bona puilegiata addat aliquid
bone intentõni.

„
„

Vtrũu addat ſupᷣ qtũ ad qtitatẽ dati
Vtrũ addaãtad numerũ ĩtentiõis q; tůũ

ad numeroſitatẽ. .
¶UVtrũ acti
nũ ⁊ malũ ſicẽ ꝑ dꝛñias oppoſitas.
Vtuꝝ diuidat᷑ ꝑ bo ꝰ ⁊ malũ ſiẽ ꝑ dꝛãs
eſſentiales accñtales ⁊ itriſecas.
Vtꝝ didat᷑ ꝑ haſ ſiẽ ꝑ dꝛãſ ĩmediataſ
Vtrũ oè pcẽm ſit volũtariö.

Vtyu ſit circa volũtatẽ ſiẽ cir.ſbʒ ꝓpũ.

Vltꝝ puiri ſit voluũtat ꝓpũ ſiẽ ⁊ pccatr̃
Diſtictio.xlj. ·
Vtu peccatuʒ volũtatis ⁊ operis ſint
duo peccata uel vynunm.
Vtrũ vnũ addatad alteriꝗũ.

5. K

o deliberatia diuidat᷑ pbo

—⏑

—

f— — — — —— , — —.,2—— — — ä,

—

neat

rele

.
e⸗

gnii

w.
ſaffi
iui

ai

pbo⸗
dris

uſ

ccr

ſint

Vta pcẽʒ veiale ⁊ moꝛ. uẽiãt ↄpᷣſiẽ
Vtnↄneniãt in watu pene eine.
Vitrũ pcẽm ſolũ diuidat᷑ ꝑ differẽtia:
mãales vł etiã foꝛmales.
Vtn habeat dinidi p ↄuerſiõeʒ ⁊ aue
ſiõez tãq; p differẽtias pccoꝝ diuerſa
Siſtinctio.xliij.

Atn pcẽm in ſpm ſem dicat genpcẽi

diſtinctũ ab alijs.
Vtn ſp heat pcẽm aliqð pambulũ.
Vtu ſit Suiſſimũ pccoꝝ.

Regiſtn ſup anternos
a Solumõh et idẽ put dicit
⁊ cupiditatẽè hoibo mĩſtrado
oẽs ſimul ꝙ nõ minoꝛ
illã vtrü k tnibi aſſerendo
b igitur nate Ad üllud vᷣo

ſuma vtilitas dicendũp ⸗
ſed differẽtia Et ꝓpterea

iõ nõ ↄplet᷑ ipſum eſſe
Hmo videt Ad intelligẽtiã
c phici in frigiditate
coꝛuptibiles Conſequẽter
ců ergo planetan
celi.quia H̊ ſine bñficio
di. iij. m ſolent quia
d plurifixari aque in locũ
bonos? ed etii Jero.adeo
cõtiguaꝝ quia vero
Cötra in ſp? * oꝛdo attendit᷑
erat a foꝛma maxie homis
e pmoꝛdio ſpüs dicüt
Et querit᷑ de bm

Et ſicrnñdent n Diſtinctio.xvij
ſititudo nõ eſt cum autẽ
Secũdo q̃rit dependebat

f ergo ſi ſic ſicut inuit
cõpletum coꝛpis eſſe
yt dare elemo. o in li⸗ de aĩa
et manet eſt ſimpliciꝰ
demones Eſt. n. coñ

g Tertio qrit Itẽ qꝙ nulls
Aittendẽdus oꝛigiale pecʒ
Zd illud vo p cõtinuando

poterit veire ꝓcreatiõem ⸗
aere aſſupliſſent reſiduitatis
b manifeſtat ſi ergo ſtatu
qtũ ad eſſe mulier ſicut

ad maiott P diligit carnẽ
vero angeloꝝn ergo nõ potuit
qð plenus Angel autẽ
i ſpüales Juð h̊ qrit
addit manifeſta. elſſe nõ poſſit

Ltrũ ſit remiſſibile vel nö.

De ſufficiẽtia hui peccati.

A½ 2 5 2*% ☚ ⁸
Be ſuffi ſpen eiꝰqntu ad rões ꝓpas.

Giſtinctio.xliiij.
Vtꝝ po peccãdi ſitĩ hoĩes ðo ka ſeipo
¶Vtrũ talis potẽtia ſit böa ! mala.
Ntrũoĩs piãs dñandi ſita deo.
Vtu ſita ðo ß ĩſtõʒ nẽ ł ĩiducta p cłpã.

—

UVtn xpiãi tẽant᷑ ſbiacẽ tyrãniſiĩ aliqb⸗

QVtrü religioſi teneant᷑ obedire platis
in oĩbus qͥ non ſunt ↄ deuʒ.

q Hiſtictio. xviij bb videt q oẽs
ĩem iĩpusgri carnis

vero qui ẽ rebusſex
quaãtuʒ acd ſtatu nature
altiſſimo cc pambulum
r qui ex mul⸗ male fecerint
imago ⁊ ᷣm et ſimiliter
phus in li. aut peẽm eſt
quodãamõö dd hoc modo
electiõem malũ culpe
bic enĩ mot nõ qa aliqͥd
ſubſequi male diffinit
ſm pus⁊ ee ſicut nec facit
volütati ſita deo
t iſi obliuiſcit reficitur
colligit cauſando
rñſio ff idem do
aliqᷣd ĩ dilecto ab ipo
ſi igit ponat ⁊ mendatio
v puenientẽ habendũ
gratie actus gg mentis ſiẽ
nã in hoĩe innatos
habitu gre Fer ſe ad

x gfa gtufaciẽte babeatad
nos deuincé bh intendendi

gtũfaciẽtis palma tamèe
gtüfaciens ad facu ltatẽ
data li.ar. neceſſitatis
ratia ii volütate ei

pꝛauis carnis homo cõfitet
decet exaudiri ignoꝛaàtia no

ſit oꝛiginali tůc nõ ſequit᷑
3 ſed deus ẽ kk moꝛtale ſimul
ĩmo magis nec oĩno eſt
alicuiꝰ in hoc ꝙ
mediante diuiit
aa Scðo qri ll ⁊ aliud coñ
Adã pecca. impustio

Biſtictio.xrij dns MMath
Ipſa vero mm filio ⁊ hoc
peccati qntũ Ad illud qð
ſe habz lex malis platis

—=

—

—=

*

„

*

W

*

„

Niri excellentiſſimi artium ⁊ ſacre

theologie diui monarce ſummiq; ꝓ-
feſſoꝛis: ſuꝑ ⁊? ſnĩaꝝ dñi Bonauen⸗
ture minoꝝ ex oꝛdine opus pelariſſi-
mum feliciter incipit.

Olũmodo hoc in

ueni ꝙ deus fecit hoĩem rectũ ⁊ ipe ſe

infinitis ĩmiſcuit qõibʒ.Sollicite cõſi
deraãti pñtis libꝛi.ſ.ſecũdi ſniaꝝ pnci/
palẽ intẽtiõem ⁊ totalẽ cõtinẽtiã illud
occurrit ad qð ſuã inq̃ſitiõem dicit ſa
piẽs eſſe ꝓductã eccłiaſtes ?? ĩ verbo
ꝓpoſito.Lũ enĩ cuncta tentaſſet in ſa

Fitſ⸗ 7 plꝰdefeciſſet qᷓ; pfeciſſet tãdeʒ
vc ſe inueniſſe fatet᷑ ꝙ de fecerit ho⸗

minẽ rectũ cc. In quo vbo duo clau⸗/
dunt᷑ ſcʒ q hoĩs recta foꝛmatio ⁊ recti

tudo eſta deo.⁊ hoc tãgit᷑ cũ dicit᷑ deꝰ

fecit hoĩem rectũ.aliud eſt ꝙ hominis

miſeria ⁊ obliq̃tio eſta ſeipo.⁊ hoc tã/
git᷑ cũ vr. et ipe ſe infinitis immiſcuit
qõibi. In his aut duobꝰclaudit᷑ termi

nus totiꝰ humane ↄphẽſiõis utↄgno
ſcat oꝛiginẽ boni ⁊ ↄgnoſcẽdo reqͥrat
2 ad illa pueniat ⁊ ibi reqͥeſcat.⁊ ut co
gnoſcatoꝛiginẽ ⁊ pncipiũ mali⁊ illud
uitet ⁊ caueat. In his etiã claudit᷑ tota

intẽtio tractatꝰlibꝛi pñtis qͥ circa duo

nerſat᷑ ſcʒ circa hoĩs ↄditonem ⁊ eius

deuiatiõem.hoĩs aũtↄditio tãgit cum
dicit᷑.deꝰ fecit hoĩem rectũ.qualit᷑ aſt

illud intelligit᷑ ꝙ deus fecerit hominẽ
rectũ explicat᷑ eccłiaſtici xvij.c. vbi diẽ
deus creauit hoĩem de terra hoc dicit

qᷓntũ ad coꝛpꝰ.⁊ ſᷣm imaginẽ ſuã fecit
illũ.hoc dicit quãtuʒ ad aĩie naturam.
⁊ iterũↄuertitillum in ipam.hoc vicit
quãtũ ad grati ſupadditã que animãꝗ
Zuertit ad deũ ꝑ virtutẽ habitꝰ⁊ ideo
ſbigit et ſm ſe veſtiuit illum virtute.
In hoc vᷣbo ondit᷑ꝙ deꝰnõ tim fecit

hoiem poſſibilẽ ad rectitudinẽ ſuaʒ ei
imaginẽ cõferẽdo ſꝶᷣ etiã fecit hominẽ

rect ad ſe ↄuertedo ipm. Tũc enĩ hõ
rect eſt q intelligẽtia adeq̃ᷓt ſumme
ueritati in cognoſcẽdo volũtas cõfoꝛ
matur ſum me bonitati in diligẽdo.et
virt'ↄtinuat᷑ ſummepotẽti in opando
hoc aũ᷑t eſt qñ ho ad deũ còuertit᷑ ex ſe
toto.ↄ Pꝛimo igit᷑ hH̊ recteſt cũ itel
ligẽtia veritati ſumme equat᷑.equari
aũt dico nõ ꝑ oĩodã pfectõem vel ĩple
tionẽ i ꝑ quãdã imitatõem. ſi eĩ pitas

vävt dicit Anſel.eſt rect itudo ſola mẽte
pceptibilis ⁊ rectitudini non ppt eqri
niſi rectũ cũ intellectꝰ nr̃ equat᷑ vpitati
nccio rectificat᷑.tũc autẽ equat᷑ quãdo
actualiter ſe ↄuertit ad veritatẽ. veri
tas enĩ in actu diffinit᷑ ꝙ ẽ adeq̃tio rei
⁊ intellectꝰ. intelligẽtia aũt noſtra ad
veritatẽ puerſa verificat᷑ac ꝑ h̊ pitati

equat᷑ ⁊ dũ equat᷑ rectitudini rectifica
tur.vñ ſine veritate nullꝰrce iudicat.

vt dr in liꝰde vera religi.⁊ qui aſpicit
ꝗg ueritatẽ iudicat recte ſᷣm q; dominꝰ

dixit ſymoni luce ?? recte iudicaſti.i.
recte dixiſti vel decreuiſti. Similit
rectificat᷑ du volũtas ſumme beatitu⸗
diniↄfoꝛmat᷑.ſumma eni bonitas eſt
ſumma edqtas ſine iuſtitia.tato eni me
lioꝛ q quãto iuſtioꝛ.ſ̊ vt dicit Anſel.
Juſtitia eſt rectitudo volũtatis.nihil
autẽ ↄfoꝛmat᷑ rectitudini niſi rectum.

dum ergo volũtas bonitati ſummeæz

eq;tati ↄfoꝛmat᷑ nccario rectificat᷑ tune

aut ↄfoꝛmat cu ad ipm ouertit diligẽ

do. vn huꝗ.ſcio aia mea ꝙ vũ aliquid

diligis in eiꝰſikitudinẽ traffoꝛmaris.
qui eni diligit bonitatẽ rect

eſt. ⁊ hoc

Euroskala Offset

1
*
e
=
G
S
5
0
=
5
◻
S
L
D
=

2 3 4 5 6 7 8
Copyright 471999 VxVMaster Gmba www.yXyVmaster. Com

1